fateh zadəganın ilkin tarixi tipidirsə, hakim\nfateh zadəganın ilkin tarixi tipidirsə, hakim onun ikinci tarixi tipi, əmir üçüncü, aristokrat isə dördüncü tarixi tipidir. Fateh xalqın xilaskarıdır, hakim onun daxili ziddiyyətlərini həll edəndir, əmir isə onun aparıcısıdır, lideridir, başçısıdır.\nƏmir də fateh kimi hakimiyyət sahibi olmadığı üçün hökmdar deyildir. Hökmdar-təbəə münasibətləri tarixi olaraq əmir-sıravi münasibətlərindən doğulmur və onlardan köklü surətdə fərqlənir. Əmir və sıravi arasındakı münasibətlər hakimiyyət münasibətlərindən daha çox, əgər belə demək mümkündürsə, böyük və kiçik qardaş arasındakı doğma münasibətləri xatırladır. Çünki buradakı iyerarxiya forması rasional xarakterli hakimiyyət deyildir, deyilən sözün mütləqləşdirilməsinə əsaslanmır, bu iyerarxiya poetik dillə deyilərsə, ürəklərin birgə vurmasına əsaslanır. Ürəyin səsini daha yaxşı başa düşən və daha yaxşı ifadə edən kəs əmir, onu icra edən kəs isə sıravi olur. Hökmdar-təbəə münasibətlərində isə iyerarxiya hakimiyyət xarakterlidir və bu hakimiyyət sözün müsbət olmayan mənasında rasionaldır, qeyri-səmimidir və ikitərəfli qaydada insan üzərində məcburiyyətə əsaslanır. Hökmdarın hakimiyyəti zora və zorakılığa, insan təbiətinin özgələşdirilməsinə istinad etdiyi halda, əmirin üstünlüyü avtoritetə və insan mahiyyətinin təsdiqinə yönəlir. Əmirin başçı statusu nə seçki yolu ilə, nə irsi yolla, nə inqilabi yolla, nə də vəzifə bölgüsü zamanı pay kimi verilmir. Əmir başçı statusunu hamının hiss etdiyi, hamının ürəklərində saxladığı ədalət hissini hamıdan yaxşı ifadə etməklə və gerçəkləşdirməklə qazanır. Əmir kütlələri ədaləti gerçəkləşdirmək əzmi ilə hərəkətə gətirir.\nLakin ədaləti gerçəkləşdirmək əlbəttə ki heç də hər əmirə və hər zaman nəsib olmur.\nBu, xüsusən o halda baş verir ki, hər bir əmirin ayrıca malik olduğu hərbi qüdrət əhalinin və ərazinin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün kifayət etmir. Xarici təhlükənin dayanıqlı və sürəkli olduğu halda isə birgə müdafiə haqqında əmirlərarası razılaşmalara daha tez-tez zərurət yaranır və bu isə əmirlərin mütəmadi olaraq məsləhətləşməsini və birgə qərar qəbul etməsini şərtləndirir. Sonradan senat formasını kəsb edən Əmirlər Şurası həmin bu zərurətdən doğulur. Xarici təhlükə davam etdikcə və artdıqca Əmirlər Şurasının da əhəmiyyəti artır və bu şura tədricən suveren1 statusunu kəsb edir.\nNəticədə, əmirlərin başçılıq etdikləri ayrı-ayrı minidövlətlərin2 əraziləri tədricən vahid bir dövlətin ərazisinə transformasiya edir və əmirlərin başçılıq etdikləri minidövlətlərin vahid, əgər belə demək mümkündürsə, konfederasiyada sintezini şərtləndirir.\nDövlət beləliklə, Platonun, Aristotelin, Polibinin, Siseronun və Hobbsun başa düşdüyü mənada aristokratiya xarakterini alır. Bizim tarixşünaslıqda buna çox zaman tayfa ittifaqı da deyilir. Bu dövlət, müasir politoloji terminologiya ilə ifadə edilsə, öncə xatırlandığı kimi, konfederasiyaya bənzəyir. Əmirlər Şurasının fəaliyyət üslubu müəyyən qədər indiki BMT Təhlükəsizlik Şurasının fəaliyyət üslubunun kiçikmiqyaslı modelini də da xatırladır.\nƏmirlər Şurasının bir qurum olaraq tam müstəqil olduğu siyasi rejimin ilkin çağında, öz xalisliyini hələ ki itirməmiş dönəmində Şuranın hər bir üzvü hamisi olaraq qaldığı vilayətin suveren əmiri olaraq da qalır. Şura suveren olaraq qaldıqca, əmir də bu vilayət üzərində öz suveren statusunu saxlayır. Şuranın digər üzvləri onun razılığı olmadan bu vilayətlə bağlı heç bir qərar qəbul edə bilməzlər. Burada ümumdövlət əhəmiyyətli qərarlar heç də səsçoxluğu prinsipi əsasında deyil, yalnız yekdillik prinsipi əsasında qəbul edilə bilir. Şuranın hər bir üzvünün, müasir hüquqi terminologiya ilə deyilərsə, veto hüququ vardır.\nƏmirlər Şurasının suveren statusunda olduğu siyasi rejim yalnız o qədər də böyük olmayan coğrafi məkanda mövcud ola bilir. Əmirlərin rəhbər olduqları minidövlətlər haradasa bir mahal ölçülərində, Əmirlər Şurasının suveren statusunda olduğu siyasi rejim isə bir qəza ölçüsündə olan ərazidədir1.\nÜstəlik, Əmirlər Şurasının suveren olduğu ölkədə əsasən kənd təsərrüfatı üstünlük təşkil edir. Aristokratik dövlətin başlıca vəzifəsi həmin bu kənd əhalisinin təhlükəsizliyinin təminatıdır. Burada ticarət, sənətkarlıq və sənaye son dərəcə məhduddur və zəif inkişaf etmişdir. Məmurluq institutu rüşeym halındadır, daha dəqiq deyilərsə, burada əslində Şuranın hər bir üzvünün əhatəsində müəyyən azsaylı insan kütləsi vardır. Amma bu kütlə hələ ki, sözün tam mənasında nə məmur kimi, nə də tacir, sənətkar və ya konkret xidməti öhdəliyi olan işçi kimi formalaşmamışdır. Bu insanları Şuranın deyil, onun ayrı-ayrı üzvlərinin məiyyəti hesab etmək olar. Doğrudur, tamamilə mümkündür ki, bu məiyyət kütləsindən sonradan, siyasi təkamülün növbəti mərhələlərində məmur kütləsi formalaşsın. Amma hələ ki, bu insanlar yalnız məiyyət kütləsini təşkil edirlər, özü də dövlətin ali orqanı olan Əmirlər Şurasına aid olan məiyyət kütləsini deyil, Şuranın ayrı-ayrı üzvlərinə aid olan məiyyət kütləsini. Bu insanlar amorf, hələ ki, qəti olaraq diferensiasiyaya uğradılmamış topluma daxil olmaqla ayrı-ayrılıqda əmirin adamı olmaqdan qeyri başqa bir sosial statusa malik deyillər.\nLakin, bununla yanaşı belə bir məqamı da qeyd etmək lazım gəlir ki, məiyyət kütləsi əmirin məxsusi iradəsinin icraçısından daha çox, onun yaxın ətrafı olduğundan əmir bu halda da, Əmirlər Şurasının üzvü statusunda da özünü sözün tam mənasında hökmdar kimi hiss etmir.\nƏmirlər Şurasının suveren olduğu dövlət Morqanın «hərbi demokratiya» adlandırdığı siyasi hadisədir.\nƏmirlər Şurasının hər bir üzvü əmiri olduğu vilayətin himayəçisi olaraq qalmaqla yanaşı, həm də əmiri olduğu ordunun başçısı olaraq da qalır. Əmiri olduğu ordu ona tabedir, ona sədaqətlidir, bu ordu başqa bir sərkərdənin ixtiyarına verilə bilməz. Orduların birgə fəaliyyəti isə yalnız əmirlərin qarşılıqlı razılığı əsasında mümkündür. Ordu birləşmələrinə – legionlara ümumi rəhbərlik isə əmirlərin hər birinin razılığı ilə onlardan birinə həvalə edilir.\nAmma ordu birləşmələrinə ümumi rəhbərliyin əmirlərdən hansısa birinə daha tez-tez həvalə edilməsi halı sürəkli olduqca və davamlı yer aldıqca həmin o rəhbər tədricən hökmdara çevrilməyə başlayır.\nBeləliklə, himayə dövləti hakimiyyət dövlətinə, hökmdarın hakimiyyət maşınına çevrilir. Dövlət himayəsinin yerini getdikcə daha geniş miqyasda dövlət hakimiyyəti alır.\nMAHİYYƏTİN GERÇƏKLƏŞDİRİLMƏSİNƏ YÖNƏLƏN\nİRADƏNİN ARXA PLANA ATILMASI:\nCəmiyyətin potestar1 təşkilinin başlanğıc məqamını, dövlət himayəsindən dövlət hakimiyyətinə keçidi şərtləndirən amil olaraq suveren statusunun artıq Əmirlər Şurasına deyil, ordu birləşmələrinə ümumi rəhbərliyi ələ alan hökmdara məxsus olması faktı çıxış edir və bu halda konfederasiyadan federasiyaya doğru təkamülə bənzər siyasi hadisə baş verir.\nƏmirlərdən biri tədricən hökmdara çevrildikcə, digər əmirlər onun vassalına çevrilməyə başlayırlar, daha çox onun lazım bildiyi döyüşlərdə iştirak etməli və ona vergi ödəməli olurlar. Əmirlər Şurasının hər bir üzvü öncə əmiri olduğu vilayətin indi artıq bir əyalət rəhbəri, yerli idarə başçısı statusunu kəsb etməyə başlayır, öncə əmiri olduğu orduya indi artıq ordu komandanlarından biri statusunda rəhbərlik edir və üstəlik öz üzərində hökmdarın ağırlığını və hakimiyyətini də hiss edir.\nBu halda Şuranın digər üzvləri - öncə öz vilayətləri və öz orduları üzərində suveren hüquqa malik olan əmirlər tədricən mütləq müstəqilliklərini itirir və artıq əmirlərin suveren olmayan şurasının - senatın üzvünə, hörmətli şəxslərdən birinə, aristokrata çevrilirlər.\nAristokrat tarixi olaraq senat institutunun meydana çıxması ilə, daha dəqiq deyilərsə, Əmirlər Şurası institutunun Senat institutuna çevrilməsi ilə paralel olaraq formalaşır. Belə ki, Senat tarixən Əmirlər Şurasının transformasiyası kimi yaranır və əmirlərin özlərinin razılığı ilə önə keçən hökmdardan asılı olmuş olur və bu hadisə həm də zadəgan himayəçiliyinin dövlət hakimiyyəti formasını kəsb etməsi hadisəsi ilə ümumu tarixi kontekstdə baş verir.\nƏgər zadəganın birinci tarixi tipi olan fateh, əgər onun ikinci tarixi tipi olan hakim, əgər zadəganın üçüncü tarixi tipi olan əmir yalnız himayəçi olaraq qalırdılarsa, onun dördüncü tarixi tipi olan aristokrat fatehdən, hakimdən və əmirdən fərqli olaraq artıq həm hakimiyyət altındadır və həm də müəyyən qədər hakimiyyət sahibidir. Lakin, aristokratların hakimiyyəti aristokratiya sözünün dilimizə hərfi tərcüməsində olduğu kimi ən yaxşıların hakimiyyətidir1.\nAristokrat rəiyyətə münasibətdə yenə də himayəçi, onun xidmətində dayanan məiyyət kütləsinə münasibətdə isə himayəçi olmaqla yanaşı, həm də yarımhökmdar rolunu oynayır. Onun sosial statusu əmirin sosial statusu ilə hökmdarın sosial arasında sanki bir aralıq mövqe tutur. Bununla belə, aristokrat ruhu hökmdar ruhundan öz təbiətinə görə fərqləndiyindən, aristokrat heç vaxt qəti olaraq hökmdarlaşmır.\nAmma bu da bir həqiqətdir ki, aristokrat sarayla bağlı olan, sarayın malik olduğu hakimiyyətdən faydalanan və üstəlik özü də saraydan himayə olunan və əvəzindəsə saraya xidmət göstərməli olan və göstərən zadəgan olaraq tarix meydanına çıxır.\nSarayın meydana çıxması özü-özlüyündə isə himayə dövlətinin dövlət hakimiyyətinə doğru təkamülünün davamı olur və əslində hökmdarın digər əmirlər üzərində üstünlüyünün simvollarından birinə çevrilir. Bu halda hökmdara öncə bir əmir olaraq məxsus olan məiyyət kütləsi indi artıq suverenə məxsus olan məiyyətə çevrildiyindən bu kütlənin də siyasi çəkisi əhəmiyyətli dərəcədə artır. Hökmdar əslində digər əmirlərin müqavimətini ilk növbədə məhz bu kütlənin, özünün getdikcə güclənməkdə və genişlənməkdə olan məiyyətin aktiv dəstəyi ilə qırır.\nXatırladaq ki, suveren statusunda Əmirlər Şurasının çıxış etdiyi halda isə məiyyət kütləsi hələ ki suverenə deyil, ayrı-ayrı əmirlərə məxsus idi. Əmirlərdən birinin digər əmirlər üzərində üstünlük əldə edərək, suveren statusunu kəsb etməsi isə ona məxsus olan məiyyət kütləsini bilavasitə dövlət hakimiyyətinin obyekti edir. Üstünlük əldə edən, ön plana keçən həmin əmir öncə yalnız öz məiyyətinə münasibətdə lider idisə, indi o, həm də digər əmirlərə münasibətdə lider olur və tədricən dövlətin bütün əhalisinə münasibətdə liderə çevrilir. Hökmdar burada əhaliyə münasibətdə lider və himayəçi, məiyyətə münasibətdə isə onun üzərində həm də sanki bir mülkiyyətçi, bilavasitə olaraq sanki bir ağa2 statusundadır.\nHökmdar tabe edən, məiyyət isə tabe olan və tabe olmağı ilə fəxr edən kəsdir.\nMəiyyət ümumiyyətlə özgə iradəsinin icraçısı kimi meydana gəlir və meydana gəldiyi tarixi andan bəri öz fərdi iradəsini kütləşdirir.\nHökmdar-məiyyət münasibətləri ağa-qul münasibətləri ilə bəlkə də eyni təbiətlidir. Məiyyət öhdəliklərini tam olaraq öz üzərinə götürmüş insan artıq işləmir, xidmət edir, daha doğrusu, qulluq edir. Qulluq sözü öz ilkin mənasını son dərəcə dəqiqliklə qoruyub saxlamışdır. Məiyyət öz işindən ayrılaraq daha çox fayda götürmək üçün özgə işini görmək istəyənlərdən formalaşır.\nMəiyyət özgə iradəsini yerinə yetirməli olan bir alət kimi meydana gəldiyindən, dövlət hakimiyyətinin yaranması qul düşüncə tərzinin, kölə psixologiyasının tarixi təşəkkülünə başlanğıc verir. Dövlət doğrudan da heç də marksizmin güman etdiyi kimi quldarlıqdan törəmir, əksinə, sözün həqiqi mənasında quldarlığı və köləliyi törədir.\nAzadlıq və köləlik təkcə sosial stratifikasiyaya aid olmayıb, qeyri-aşkar formada cəmiyyət həyatının bütün sahələrində, xüsusən dövlət hakimiyyətində özünü göstərir. Köləlik ümumiyyətlə bir insanın öz iradə və zəkasını başqa bir insanın iradə və zəkasına tabe etdirməsidir. Kölə öz ürəyinin səsini eşitmək istəmir və onu boğur, öz instinktlərinin gerçəkliyinə inanmır və onlardan utanır. Azadlıqdan köləliyə keçid öz ürəyinin səsinin boğulması ilə, öz instinktlərinin korşalması ilə başlayır, özgə iradəsinin həqiqiliyinə və qüdrətinə, özgə zəkasının mütləqliyinə və kamilliyinə inamın qərarlaşması ilə başa çatır. Öz işini ataraq məiyyətləşən hər bir şəxs kölələşir.\nMəiyyət kütləsi içərisində prinsipial olaraq iş bölgüsünün meydana çıxması, daha konkret deyilərsə, öncə ümumi məiyyət kütləsini təşkil edən insanların içərisindən bəzilərinin sənətkar və tacir kimi ixtisaslaşmaları və ümumi kütlədən ayrılmaları ilə isə tarix meydanına yeni bir fenomen – şəhər fenomeni daxil olur. Şəhər hökmdarın saraydankənar ətrafının yaranması ilə meydana gəlir.\nAmma şəhər cəmiyyət həyatının inkişafında bir hadisə olaraq öz təşəkkülünü Əmirlər Şurasının suveren statusunda olduğu zamandan götürür və ilkin olaraq legionun düşərgəsində, əmirlərin birgə qərar qəbul etdikləri ştabda öz formalaşma dövrünün başlanğıcını yaşayır. Ştab həm rudimentar bir dövlət aparatına, həm də bir protoşəhərə çevrilir. Əgər Əmirlər Şurasının özü müəyyən qədər hərbi ştabı xatırladırsa, ilk məiyyət kütləsi ştab işçilərini, kvartirmeyster isə ilk dövlət məmurunu xatırladır. Belə ki, əmirlər öz təbiətləri etibarı ilə hərbçi olduqlarından o qədər də bələd olmadıqları və əslində heç rəğbət də bəsləmədikləri mülki işləri (təsərrüfat işlərini) idarə etmək məcburiyyətində qaldıqları zaman mülki işlərə rəhbərlik etmək üçün məiyyət kütləsi içərisindən ən bacarıqlı hesab etdikləri birisini seçirlər, ona mülki işlərə rəhbərlik etmək səlahiyyətini verirlər. Kvartirmeyster həmin bu şəxsdir. Beləliklə, bütün ştab işçiləri onun sərəncamına verilmiş olur və ona tabe olmaq onlara bir vəzifə olaraq tapşırılmış olur. Bununla da, idarəetmənin hakimiyyətdən fərqlənməsinin və tədricən həm də qopub ayrılmasının əsası və başlanğıcı qoyulur, hakimiyyətin idarəetmədən ayrılması ilə isə dövlətə başçılıq edən şəxsin dövlətin bilavasitə gördüyü işlərdən ayrı düşməsinin ən ibtidai bir səviyyədə təməli qoyulmuş olur. Beləliklə, mülki işlərə rəhbərlik edən kvartirmeyster həm məiyyət kütləsi üzərində müəyyən hakimiyyətə malik olur, həm də dövlətin xəzinəsinə ödənilən vergilər nəticəsində meydana çıxan sərvət üzərində sərəncam vermək hüququna da müəyyən dərəcədə malik olur. Bununla da kvartirmeyster dövlətin rüşeym halında ilk məmuru olmuş olur və dövlətin təkamülünün sonrakı mərhələlərində əvvəlcə xəzinədar, sonra vəkil və sonra hətta nazir statuslarını kəsb etməklə onun əhəmiyyəti və siyasi çəkisi getdikcə artır.\nƏmirlərdən birinin hökmdara çevrilməsində də onun mühüm rolu olur, ştabın tədricən əvvəlcə saray, sonra isə şəhər olmasında da.\nAvropa dillərində ştab və ştat sözlərinin bir-birinə bənzəməsi isə onların eyni mənşəli olmasından xəbər verir. Dövləti siyasi hakimiyyətlə eyniləşdirən qərb siyasi təfəkkürü üçün ştab və ştat sözlərinin etimologiya nöqteyi-nəzərindən ştab və ştat mənalarından başqa, həm də şəhər və dövlət mənalarını verməsi də bu baxımdan heç də təsadüfi deyildir1.\nŞəhərin meydana çıxması aristokratizmin olmasa da, aristokratik idarəetmə üsulunun aparıcı mövqeyinin sonunu şərtləndirir, aristokratik idarəetmə üsulu ən azı idarəetmənin üstün, aparıcı forması kimi öz əhəmiyyətini itirir. İdarəetmə artıq aristokratizm prinsipi əsasında deyil, daha çox determinizm prinsipi əsasında baş verir.\nAristokratik idarəetmənin böhranı özünü həm də onda göstərir ki, rəiyyət zadəgan işlərini görməyə başlayır, ən başlıcası isə müharibəyə cəlb edilir, zadəgan isə öz növbəsində rəiyyət işlərinə girişir, tacirlik edir.\nŞəhərlinin düşüncə tərzi və əxlaqi prinsipləri zadəganın düşüncə tərzinə və əxlaqi prinsiplərinə yad olduğu üçün, şəhərli kütləsinin formalaşması özü-özlüyündə, artıq bir qədər digər aspektdə olsa da qeyd olunduğu kimi, cəngavər, icma və zadəgan mədəniyyətləri ilə yanaşı duran dördüncü bir mədəniyyət tipini – şəhər mədəniyyətini – formalaşdırır. Şəhərli kütləsi əsasən kəndli kütləsi əsasında formalaşsa da, şəhər mədəniyyəti yarandığı gündən bəri icma mədəniyyətindən fərqlənməyə başlayır və özünün tarixi inkişaf prosesində onun tam əksliyinə, fərdiyyətçi əxlaqın gerçəkliyinə çevrilir. İcma mədəniyyəti altruistik təbiətli olduğu halda, şəhər mədəniyyəti lap başlanğıcdan bu və ya digər dərəcədə utilitar xarakter daşıyır. Şəhər mədəniyyətini daxilində müşahidə olunan xeyirxahlıq əkinçi həyat tərzi zəminində formalaşan icma mədəniyyətinin daxilində olduğu kimi təmənnasız deyildir, xeyirxahlıq burada həmişə öz əvəzini gözləyir, insanlara yaxşılıq etmək insanları asılı vəziyyətə salmaq, müəyyən mənada, onları kölələşdirmək məqsədinə xidmət edir. Özü də burada köləlik qarşılıqlı və könüllü xarakter kəsb edir. İstəmədiyin əməlləri edirsən ki, başqaları sənin istədiyini etsinlər. Elə buna görə də şəhərli əxlaqı daxilində məhz naşükürlük ən başlıca qəbahətə çevrilir. Burada müşahidə olunan cəsarətlilik və risk də cəngavər mədəniyyəti üçün səciyyəvi olan cəsarətlilikdən və qətiyyətdən fərqlənir. Risk və cəsarət burada həmişə müəyyən faydanı nəzərdə tutur. Əxlaq şəhər mədəniyyəti daxilində öz mütləqliyini itirir, adətlərin təcəssümü kimi qavranılır, zahiri xarakter kəsb edərək etika, daha dəqiq deyilərsə, etiket formasını alır.\nŞəhərin formalaşması hakimiyyət dövlətinin formalaşması ilə paralel baş verir və hakimiyyət dövlətinin özünə də getdikcə daha çox artmaqda olan utilitar və determinist xarakter verir.\nDövlətin utilitar və determinist xarakter alması həm də o deməkdir ki, burada məiyyətin fəaliyyəti ümumən xalqın qarşısında duran problemlərdən deyil, daha çox hökmdarın rasional iradəsindən qaynaqlanmağa başlayır və məiyyət hökmdarın iradəsinə tabe olduğu üçün əvəzində dövlət hökmdarın adından ona mükafat olaraq bu və ya digər şəkildə haqq verilir. Məiyyət hökmdar iradəsinin yerinə yetirilmə prosesinin özünə biganədir, bu proses onun ürəyindən deyildir, hökmdar iradəsinin yerinə yetirilməsi zamanı o, mükafat xatirinə özü üzərində zorakılıq edir. Hökmdar məiyyəti mükafatla həvəsləndirərək və eyni zamanda həm də cəza ilə qorxudaraq idarə edir. Məiyyət üçün fəaliyyətin özü yox, onun nəticəsi əhəmiyyətlidir.\nMüqayisə üçün utilitar və determinist idarəetmə üslubu ilə əmirə xas olan idarəetmə üslubu arasında bir daha paralel aparaq. Əmirin hakimliyində utilitar və determinist idarəetmədən fərqli olaraq fəaliyyətin bilavasitə icraçısı olan sıravi üçün fəaliyyətin nəticəsi deyil, fəaliyyətin özü əhəmiyyətlidir. Çünki bu fəaliyyət ürəkdən keçən əməlləri, ədaləti ifadə edir. Əmir sıravinin ürəyindən keçəni sıravinin özündən daha yaxşı ifadə etdiyi üçün onu idarə edə bilir. Əmir burada ədalətin ifadəçisidir. O, bütün sıravi kütləsinin təbii, içəridən gələn fəaliyyətini tənzimləməklə ədalətin bərqərar edilməsinə, təntənəsinə nail olur. Əmir-sıravi sistemində «sərəncamverən-icraçı» münasibətləri hökmdar-məiyyət sistemində olduğu kimi kobud və qeyri-təbii deyildir. Əslində «sahibkar-kölə» xarakterli olan hökmdar-məiyyət sistemi insan ləyaqətini aşkar surətdə alçaldır. Əmir-sıravi sistemi ürəyin səsinə ehtiram və insan ləyaqətinə hörmət prinsipi üzərində, hökmdar-məiyyət sistemi isə faydalılıq prinsipi üzərində qurulmuşdur. Əmirin iradəsi insan daxilindən axıb gələn həqiqət selinin gerçəkləşməsinə yönəlmişdir. Əmirin gözündə sıravi onun özü kimi insandır. Məiyyət hökmdarın gözündə isə onun iradəsini yerinə yetirməli olan bir alətdir. Əmirin iradəsi emosional, hissi təbiətlidir, indidən qaynaqlanır və səmimidir, hökmdarın iradəsi isə rasional xarakterlidir, keçmişdən qaynaqlanır və əksər hallarda ürəyin səsi ilə uyuşmur. Əmir üçün söylədiyi söz deyil, ürəyinin səsi əhəmiyyətlidir. Hökmdar üçün isə əksinə olaraq ürəyin səsi az əhəmiyyətlidir, dediyi söz isə son dərəcə mühümdür. Son söz demək ancaq onun səlahiyyətidir. Onun sözündən çıxmaq, sözünün üstündən söz demək, sözünü eşitməmək, sözünün qarşısında söz danışmaq qadağandır. Bu qadağanın pozulması cəzalanma ilə nəticələnir. Əmirin sözü ümumi iradəni ifadə edir və buna görə də hamının ürəyindən xəbər verir. Əmirin sözü ideyadır. Bu ideya inkişaf etdikcə özünün söz qabığını hər an dəyişə bilər. Hökmdarın sözü isə ideyanı ifadə etmir, təsadüfə əsaslanan şıltaqlığı ifadə edir. Əmir-sıravi sistemində sıravi əmirin söylədiyi ideyanı suya təşnə olan torpaq kimi udur. Əmirdən fərqli olaraq hökmdar ideya söyləmir, söz deyir, hökmdarın idarəetmə üslubu despotik, əmirin idarəetmə üslubu isə aristokratikdir. Əmir hərbçidir, hökmdar isə artıq yarıhərbçidir, həyatının əksər hissəsində mülki şəxslərlə ünsiyyətdə olduğundan və onlarla əhatə olunduğundan, mülki şəxsin mahiyyətini və təbiətini və bir çox əlamətlərini mənimsəmişdir. Başçı statusunun əmirdən mülki şəxslərin əhatəsində və təsir dairəsində olan hökmdara keçməsi hərbçi üzərində hökmranlığın mülki şəxsin ixtiyarına verilməsinin başlanğıcı kimi də dəyərləndirilə bilər.\nCəmiyyətin potestar təşkili eyni zamanda xüsusi mülkiyyətin formalaşması ilə paralel baş verir.\nHakimiyyət münasibətləri müəyyən qədər mülkiyyət münasibətlərini xatırladır. Hakimiyyətə malik olmaq əslində başqaları üzərində sahiblik hüququna malik olmaq deməkdir. Mülkiyyətə malik olmaq isə dünyanın müəyyən hissəsi üzərində hakimiyyətə malik olmaqdır. Hakimiyyət insanlar üzərində mülkiyyətdir. Mülkiyyət – dünya üzərində hakimiyyətdir, dünyanın insan iradəsinə tabe etdirilmiş hissəsidir.\nHəqiqi dövlət zadəgan ruhunun təcəssümü, daha dəqiq deyilərsə, insanların öz təbii təyinatlarını gerçəkləşdirməsinə yardım etməyə yönələn personal başlanğıcın törəməsi olduğu halda, dövlətin hakimiyyət formasını alması və bu yönümdə təkamül etməsi onun zadəgan ruhundan və personal başlanğıcdan qoparaq, ayrılaraq özgələşməsi və bir qədər də eybəcərləşməsidir.\nDövlətin yaranması zadəganlığın yaranması ilə eyni zamanda baş verdiyi halda, dövlət hakimiyyətinin meydana gəlməsi zadəganlığın yaranmasından çox sonra baş verir və mahiyyəti etibarı ilə ondan daha miyanə və daha az fundamentaldır. Əgər mahiyyətin gerçəkləşdirilməsinə yönələn iradə zadəganlığın təşəkkülü məqamında və dövlətin yaranması prosesində ön planda olursa, dövlət hakimiyyətinin formalaşması mahiyyətin gerçəkləşdirilməsinə yönələn iradəni arxa plana atır.\nDövlət hakimiyyətinin öz hüdudlarını genişləndirərək siyasi hakimiyyət formasını alması isə tarixi olaraq tiraniyanın doğuluşu ilə eyni zamanda baş verir.\nZƏBT EDİLƏN HAKİMİYYƏT:\nTiraniya dövlət hakimiyyətinin zor tətbiq etməklə ələ keçirilməsi, zəbt edilməsi nəticəsində meydana çıxsa da, bir çox hallarda dövlətin öz həqiqi mənasına və mahiyyətinə yadlaşmasının ən aşkar ifadə formalarından birinə çevrilə bilsə də, tiranizmin doğuluşu siyasi hakimiyyətin doğuluşunu şərtləndir. Siyasi hakimiyyətin ən aşkar, ən xalis və yəqin ki, ən ilkin tarixi forması əslində elə tiraniyadır.\nƏgər hakimiyyət ümumiyyətlə bir adamın öz iradəsini başqa bir adama qəbul etdirməsidirsə, tiraniyada həmin bu başqa adam rolunda ölkənin bütün əhalisi, o cümlədən irsi aristokratiya çıxış edir.\nƏgər tiraniyanın bir siyasi gerçəklik olaraq ilkin tarixi təzahürü mərkəzi dövlət hakimiyyətinin zəbt edilməsidirsə, onun ikinci tarixi təzahürü tiran tərəfindən aristokratik senatın ləğv edilməsidir. Tiraniya siyasi hakimiyyətin özülünün qurulmasını əslində elə bununla gerçəkləşdirir. Tiran siyasi hakimiyyətin yeganə subyekti statusunu davamlı olaraq saxlamaq və digər siyasi qüvvələri siyasətin real səhnəsindən silmək üçün aristokratik senatı keçmişin bir qalığı kimi ləğv edir, bununla da yerlərdə danılmaz hakimiyyətə malik olan irsi aristokratiyanı mərkəzi hakimiyyət payından məhrum edir, öncə irsi aristokratiyaya tabe olan və əslində həm də məxsus olan vilayətləri bilavasitə mərkəzin tabeliyində olan əyalətlərə çevirir, yerlərdə öncə danılmaz hakimiyyətə malik olan irsi aristokratiya təmsilçilərinin malik olduqları hakimiyyət və nüfuz dairələrinin belə bir qaydada kiçilməsi ilə razılaşmadıqları və buna müqavimət göstərdikləri halda isə, onların müqavimətini qıraraq əyalətlərə rəhbərlik etməli olan yerli idarə başçılarını özü, onun özünə tabe olan qoşun hissələrinin komandanları içərisindən təyin edir.\nTiran bununla da özünün ölkə və əhali üzərində malik olduğu siyasi hakimiyyətin özülünü möhkəmlətmiş olur.\nDövlət hakimiyyətindən fərqli olaraq, siyasi hakimiyyətin nüfuz dairəsi, obyekti artıq yalnız məiyyət kütləsi deyildir, bütün ölkə əhalisidir. Tiran bütün ölkə əhalisi üzərində hakimiyyət sahibidir. Əgər bir hökmdar olaraq ona aid olan dövlət hakimiyyətinin obyekti onun zorla özünə təslim etdirdiyi və artıq onun sərəncamında olan məiyyət kütləsidirsə, onun yaratdığı siyasi hakimiyyətinin obyekti bütün əhali olur.\nTiran məiyyət üzərində artıq formalaşmış hakimiyyəti zorla istila edən və sonradan bütün əhalini öz hakimiyyətinin təsiri altına salaraq, ölkə əhalisini təbəəyə çevirən, təbəələşdirən şəxsdir. Tiran təbəə kütləsini yaradandır.\nTəbəə kütləsi yalnız qismən məiyyət kütləsi əsasında formalaşır. Təbəəliyin başlıca mənbəyi isə kəndlidir. Təbəəliyin formalaşması dövründə kəndlilər dövlətə xidmət sferasına cəlb edilir və təbəəliyin başlıca sosial bazasını təşkil edirlər.\nTiran ilkin olaraq yalnız məiyyət üzərində hökmran olsa da, sonradan rəiyyətin – hökmdara və dövlətə xidmət sferasına cəlb edilməmiş əhalinin – əməllərinə qadağalar qoyur, məiyyətin nə etməli olduğunu müəyyənləşdirməklə yanaşı, həm də eyni zamanda rəiyyətin də nə etməməli olduğunu müəyyənləşdirir. Tiranın rəiyyət üzərində hökmranlığının qərarlaşması rəiyyətin verəcəyi vergi formasının və miqdarının rəiyyətin özünün razılığı olmadan dəyişdirdiyi andan başlayır, klassik təbəəliyin qərarlaşması ilə, bütün əhalinin aktiv siyasi hakimiyyət sferasına daxil edilməsi ilə isə başa çatır.\nTiran əhalini özünün xalqı, ölkəni isə öz səltənəti kimi qavrayır və edir. Xalq da, ölkə də, əslində, başlıca olaraq, elə məhz tiraniya şəraitində formalaşır.\nTiraniya xalqın bir nəfərin iradəsinə tabe olduğu halda mövcuddur. Lakin tiranın iradəsi son məqsədi hakimiyyət olan iradə deyildir, bu, çılpaq hakimiyyət istəyi deyildir. Tiranın iradəsi hər şeydən öncə ədalətin bərqərar olmasına yönələn iradədir, ədalət hissindən qaynaqlanan iradədir, ən azı onun özü buna səmimi olaraq inanır. Hakimiyyət isə burada özlüyündə məqsəd deyil, vasitədir.\nHeç də təsadüfi deyildir ki, tiraniyanın bir çox tarixi nümunələrində xalq tiranı ədalətli hökmdar kimi tanıyır. Əgər tiraniyaya qədər hökmdar məiyyəti əsasən mükafatlandırma və qismən də cəzalandırma vasitəsi ilə idarə edirdisə, tiran məiyyəti və həm də xalqı başlıca olaraq xalqın sevgisini qazanaraq idarə edir.\nİdarəetmənin mükafatlandırma və cəzalandırma vasitələri tiraniyada əlbəttə ki yer alır, amma həmin vasitələr burada ikinci dərəcəli əhəmiyyətə malikdir. İdarəetmənin başlıca olaraq cəzalandırma vasitələri üzərində qurulması isə, tiraniya deyildir, despotiyadır. Despot xalqı cəzalandıraraq, qorxu içərisində saxlayaraq idarə edən şəxsdir.\nDoğrudur, siyasi hakimiyyətin bir nəfərin iradəsinə tabe edildiyi bütün hallarda despotiya əlaməti, yəni xalqı cəzalandırma yolu ilə, qorxu içərisində saxlayaraq idarə etmə əlaməti müəyyən dərəcədə mövcuddur. Amma despot və tiran arasında prinsipial fərq, əvvəla, hər şeydən öncə ondan ibarətdir ki, xalqı cəzalandırma yolu ilə, qorxu içərisində saxlamaqla idarə etmə əlaməti despot üçün birinci dərəcəli əhəmiyyətə malik olduğu halda, tiran üçün ikinci dərəcəli əhəmiyyətə malikdir. İkincisi, despotun iradəsi onun iç dünyasından deyil, onun xaricindən, onun ətrafından qaynaqlandığı halda, ədalətin gerçəkləşdirilməsinə deyil, əhalinin ayrı-ayrı təbəqələrinin mənafelərinin güdülməsinə yönəldiyi halda, tiranın iradəsi daxildən qaynaqlanır, daxili inam üzərində qurulur, hökmdarın özü iradəsinin ədalətin gerçəkləşdirilməsinə yönəmli olduğuna inanır. Despot haqq hissini itirmiş insanların bir qisminin digər qismi üzərində zorakılıq vasitəsi olduğu halda, tiran özünü daxilində duyduğu haqq hissinin gerçəkləşdiricisi kimi dərk edir. Üçüncüsü, despotiyada hakimiyyət özlüyündə məqsəd olduğu halda, tiraniyada hakimiyyət özlüyündə məqsəd deyil, vasitədir. Tiran hakimiyyətin vasitəsi ilə ədaləti bərpa etdiyi əqidəsindədir, despot üçün isə insanlar üzərində hakimiyyət sürməyin özü bir məqsəddir.\nTəbiəti etibarı ilə despot olan kəs hakimiyyətə dövlət çevrilişi yolu ilə də gətirilə bilər, irsi olaraq da, siyasi razılaşma yolu ilə də, hətta tarixdən məlum olduğu kimi seçki yolu ilə də hakimiyyətə gələ bilər. Hakimiyyətin seçki və ya qeyri-seçki yolu ilə qazanılıb-qazanılmamasından, dövlət çevrilişi və ya sülh yolu ilə əldə edilməsindən, hətta, irsi və ya qeyri-irsi olaraq mənimsənilməsindən asılı olmayaraq dövlət despotik və ya qeyri-despotik təbiətli ola bilər. Buradan görünür ki, despotun fəaliyyət prinsipləri heç də onun hakimiyyətə gəlmə üsulu ilə müəyyənləşmir.\nBu nöqteyi-nəzərdən, hakimiyyətin zor tətbiq etməklə qazanılmasının müəyyənləşdirilməsi hökmdarın tiranmı, yoxsa despotmu olub-olmamasını müəyyənləşdirmək üçün bəlkə də ən səciyyəvi əlamət deyildir. Səciyyəvi əlamət burada odur ki, zor tətbiq etməklə hakimiyyətə gətirilən insan


Zəngilanda Ailə Sağlamlıq Mərkəzi fəaliyyətə başlayıb » Tibbqazeti.az\nAzərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin və birinci xanım Mehriban Əliyevanın Zəngilana səfəri zamanı rayonun Ağalı kəndində “Ağıllı kənd” layihəsi çərçivəsində Ailə Sağlamlıq Mərkəzi fəaliyyətə başlayıb.\nLayihənin birinci mərhələsi üzrə açılış mərasimində dövlət başçısı və birinci xanım əvvəlcə Ağalı kənd meydanında otuz ilə yaxın müddətdə işğal altında qalmış əzəli torpaqlarımızda sülhün əbədi təmin olunmasını təcəssüm etdirən göyərçin abidə-fəvvarə kompleksində fəvvarəni işə salıblar. Sonra kənd meydanında Dövlət Xidmətləri Mərkəzi, kənd ağıllı idarəetmə mərkəzi (situasiya mərkəzi) və digər obyektlərlə tanış olublar.\nAilə Sağlamlıq Mərkəzi (tibb məntəqəsi) ilə tanışlıq zamanı məlumat verilib ki, burada hamiləliyə nəzarət və reproduktiv sağlamlıq, peyvəndlənmə, körpə izləmə, prosedur, ailə həkimi və laborator xidmət otaqları və stomatoloji kabinet fəaliyyət göstərəcək.\nMəntəqə ən müasir USM cihazı (4 problu), defibrilyator, EKQ cihazı, sterilizator, portativ lampa, ekspres laborator test cihazları, aspiratorla təchiz olunub. Eyni zamanda, səhiyyə ocağı stomatoloji kreslo, portativ rentgen cihazı və alətlər, qanalma kreslosu, ginekoloji müayinə masası, əlil arabası, xərək, vaksin və dərmanlar üçün məlumat matris oxuyucusu, stetoskop, tonometr, otoskop, refleks çəkic, snellen göz qrafiki, oftalmoskop, manometrli oksigen balonu, təcili yardım dəsti, larinqoskop və kiçik cərrahi əməliyyat dəstləri, oksigen borusu və maskaları, intubasiya borusu və köməkçi hava yolu cihazları kimi tibbi ləvazimatlarla da təmin edilib.\nAzərbaycanda ilk dəfə olaraq yaradılmış Teletibb otağının təqdimatı zamanı bildirilib ki, bu otaq xüsusi kurs keçmiş tibb işçilərinə ölkəmizdə və dünyada fəaliyyət göstərən həmkarları ilə portativ cihaz vasitəsilə onlayn qaydada diaqnoz və müalicə təyini ilə bağlı məsləhətləşmələr aparmaq imkanı verir. Dövlət başçısına və birinci xanıma məlumat verilib ki, teletibb sistemi vasitəsilə xəstənin qanında arterial təzyiq, oksigen təchizatı, triqliserid və şəkər ölçülür, ürək ritmi, dəri örtüyü və göz bəbəyinin görüntüsü əldə edilir. Cihazlardan toplanan məlumatlar xüsusi planşetlə platformaya ötürülür, ürək, ağciyər, böyrək, dalaq, LOR (qulaq, burun, boğaz), dermatoloji xəstəliklərin, həmçinin qalxanabənzər və mədəaltı vəzin müayinəsində istifadə edilir.\nPrezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva “Salam Doktor” platforması üzərindən əhaliyə xidmət göstərən azərbaycanlı həkimlərlə videobağlantı vasitəsilə söhbət ediblər.\nDanimarkada yaşayan həkim Məsud Aşina Azərbaycan Prezidentini və Mehriban xanımı öz adından və həmkarları adından salamlayıb: “Mən Bakıda anadan olmuşam, 33 ildir Danimarkada yaşayıram, nevrologiya üzrə professoram. Bakıdan olan travmatoloq Siyamak Nani beş ildir İsveçdə yaşayır. Mənim kiçik qardaşım Harvarddan, Bostondan Sait Aşina da bizimlə bir yerdədir. O da Bakıda anadan olub, amma Tibb Universitetini Danimarkada bitirib. Həkim Cavid Baloğlanov da bizimlə bir yerdədir, “Salam Doktor”u təmsil edirik. Fürsətdən istifadə edərək Sizə təşəkkürümü bildirmək istəyirəm ki, belə bir imkan yaradılıb. Biz bu texnologiyadan istifadə edəcəyik. Əsas məqsəd ondan ibarətdir ki, seminarlar, konsultasiyalar, konsiliumlar keçirək, teletibb imkanından maksimum istifadə edib hər zaman Qarabağ zonasında, bizim Zəngəzurda olaq. Sizə təşəkkürümü bildirmək istəyirəm, çox sağ olun”.\n“Salam Doktor” şirkətinin tibbi direktoru Cavid Baloğlanov vurğulayıb ki, “Salam Doktor” platforması Azərbaycanda ilk milli platformadır, onun proqram təminatı da milli mütəxəssislər tərəfindən istehsal olunub.\nPrezident İlham Əliyev bu təşəbbüsə qoşulan həmvətənlərə minnətdarlığını bildirib: “Mən çox şadam ki, xaricdə yaşayan azərbaycanlılar azad edilmiş torpaqların bərpası ilə bağlı fəal çalışırlar, işləyirlər. Bu platformanın həyata keçirilməsində, əlbəttə ki, xaricdə yaşayan soydaşlarımız da mühüm rol oynayıblar. Bildiyiniz kimi, keçən ay Dünya Azərbaycanlılarının Qurultayı ilk dəfə olaraq Şuşada keçirilmişdir. Hamımızın böyük arzusu idi ki, bir gün bu qurultay Şuşada keçirilsin, buna da nail olduq. Xaricdə yaşayan yüzlərlə azərbaycanlı doğma Şuşamıza gəlib, burada öz ürək sözlərini deyə biliblər. Əlbəttə ki, dünya azərbaycanlılarının azad edilmiş torpaqlarda bərpa işlərinin aparılmasında da böyük rolu ola bilər. Artıq var, biz bunu görürük. Bax, bugünkü bizim videobağlantımız bunu əyani şəkildə göstərir.\nHəkim Məsud Aşina buna hər zaman hazır olduqlarını deyib: “Mən özüm də Şuşa Qurultayında iştirak etdim. Mənim üçün çox qürurlu gün idi. Mən sonuncu dəfə 1984-cü ildə Şuşada olmuşdum. Artıq bu il Şuşaya gəlmişdim. Çox böyük həyəcan keçirdim. Biz hər zaman orada olmalıyıq, həmişə bir yumruq kimi Sizin yanınızda olmalıyıq”.\nPrezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Ağalı kəndinin sakinləri ilə də görüşüblər.\nGörüşdə çıxış edən dövlət başçısı Ağalı sakinlərini Müstəqillik Günü münasibətilə təbrik edib, bütün Azərbaycan xalqına daim rifah, xoşbəxtlik arzulayıb. Prezident İlham Əliyev bölgədə münaqişənin tarixindən danışıb, müstəqilliyimizin möhkəmlənməsində Ulu Öndərin rolunu vurğulayıb. Birinci pilot layihənin məhz Zəngilanda Ağalı kəndində icra edildiyini vurğulayan Azərbaycan Prezidenti söyləyib ki, bir il bundan əvvəl inşaat işləri başlanan ərazidə indi 200 evdən ibarət gözəl kənd salınıb. Ağalı kəndində yaşayan ailələrin sayının 200-dən çox olduğunu nəzərə alaraq yeni layihə təqdim edilib: “Kəndin genişləndirilməsi və əlavə 150 evin inşa edilməsi, o cümlədən ikimərtəbəli, üçmərtəbəli mənzil tipli evlərin inşa edilməsi nəzərdə tutulur. Məşğulluq, məktəb, bağça, tibb məntəqəsi, bütün xidmətlər – “ASAN”, “DOST”, kiçik və orta biznesə dəstək, hər şey burada var. Bir o qalıb ki, 30 ilə yaxın həsrət içində yaşayan insanlar gəlsinlər, burada rahat yaşasınlar, müzəffər xalq kimi əbədi yaşasınlar. Belə də olacaq. Bundan sonra həm Zəngilan rayonunda, həm digər rayonlarda, indi Baş planları təsdiq edilmiş rayonlarda inşaat işləri daha sürətlə gedəcək.\nMən sizi tarixi hadisə münasibətilə təbrik edirəm. Sizə cansağlığı, xoşbəxtlik arzulayıram”.


Qəbul imtahanları ilə əlaqədar informatika kitabları yenilənəcək? - Nazirlikdən açıqlama » Qlobal.Az\n2023-cü ildə I qrup üzrə qəbul imtahanlarına informatika seçmə fənninin əlavə edilməsi ilə əlaqədar olaraq dərsliklərin yenilənməsi məsələsinə aydınlıq gətirilib.\nBu barədə Trend-in sorğusuna cavab olaraq Təhsil Nazirliyindən məlumat verilib.\nMəlumata görə, 2023-cü ildə ali təhsil müəssisələrinə qəbul imtahanı proqramı çərçivəsində keçirilməsi nəzərdə tutulan I qrup üzrə İnformatika fənninə dair mövzularda dövlət ümumi təhsil müəssisələrində istifadədə olan dərsliklərə istinad olunacaq.\n"Bununla yanaşı, 2021-2022-ci tədris ilinin sonunda dövlət ümumi təhsil müəssisələrində istifadə müddəti bitəcək III, VII və X sinif dərsliklərinin 2022-2023-cü tədris ilinə təkmilləşdirilməsi planlaşdırılır. Həmin dərsliklər sırasında İnformatika fənni üzrə dərsliklər də yer alır" - deyə, qeyd olunub.\nQeyd edək ki, Təhsil Nazirliyi və Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən hazırlanmış qərar layihəsinə uyğun olaraq, 2023/2024-cü tədris ili üçün keçiriləcək qəbul kampaniyası çərçivəsində I qrup üzrə informatika yönümlü (Rİ altqrupuna daxil olan) ixtisasların müsabiqəsində iştirak etmək istəyən abituriyentlər imtahanın II mərhələsində riyaziyyat və fizika fənləri ilə yanaşı informatika fənnindən, digər mühəndislik (RK altqrupuna daxil olan) ixtisasların müsabiqəsində iştirak etmək istəyən abituriyentlər kimya fənnindən imtahan verəcəklər.\nBu qrup daxilində bütün ixtisaslar üzrə müsabiqədə iştirak etmək istəyən abituriyentlər isə II mərhələdə riyaziyyat, fizika və kimya fənləri üzrə imtahan verdikdən sonra əlavə olaraq informatika fənnindən fərq imtahanı verəcəklər. Beləliklə, abituriyentlər ali təhsil müəssisələrinə sənəd qəbulu zamanı I ixtisas qrupu üzrə elektron ərizə doldurarkən, öz istəklərinə uyğun olaraq ərizələrində təhsil almaq istədikləri ixtisas və yaxud ixtisaslara uyğun olan iki altqrupdan birini, yaxud hər iki altqrupu seçmək imkanına malik olacaqlar.\nBakı polisindən ƏMƏLİYYAT - 11 nəfər saxlanıldı (VİDEO)


Uzun və xoşbəxt evliliklərin sirri » Qadınla.Com - Qadınlar Birİncidir!\nUzun illər evlilik həyatlarını davam etdirən cütlüklərin sirri nədir? Onlar evlilik deyilən bu izdivacı necə davam etdirirlər? 1.\nMübahisə üçün iki insan lazım olduğunu unutmayın: Mübahisənin nədən yarandığını yadınıza salın. Təkcə qarşı tərəfi günahlandırmaq nə dərəcədə düzgündür? Çox güman ki, mübahisənin baş verməsində sizin də payınız var. Özünüzü tənqid etməkdən qorxmayın. Ancaq qarşı tərəfi günahlandırmaqla heç nə əldə edə bilmərsiniz. loading... 20


Əmanətçilərə bəd xəbər: Ehtiyatlı olun! EKSPERT | Bizimxeber\nƏmanətçilərə bəd xəbər: Ehtiyatlı olun! EKSPERT\n22 Avqust 2016 / 12:52 / Baxış sayı: 868 “Əmanətlərin Sığortalanması Fondu əmanətlərin qaytarılmasına tam təminat deyil. Çünki bu fond dövlət qurumu deyil”. Bu sözləri Qaynarinfo.Az–a bank üzrə ekspert Əkrəm Həsənov fəaliyyətdə olan və bağlanan bankdakı əmanətlərin təhlükəsizliyi haqqında şərh verərəkən deyib.\nƏkrəm Həsənovun sözlərinə görə, əmanətlərin sığortalanması haqqında qanunda müddəa var ki, dövlət Əmanətlərin Sığortalanması Fondunun öhdəlikləri üçün cavabdeh deyil: “Yəni sabah fond pulu qaytara bilməsə, dövlətin heç bir məsuliyyəti yoxdur. Bu ilin fevralında və indiki vəziyyətdə biz gördük ki, fondda pul yoxdur. Fond sadəcə Mərkəzi Bankdan kredit götürür. Qaytarılan əmanətlər kreditlərin hesabınadır. Bu da sonsuz ola bilməz. Fondun öz pulu yoxdursa, Mərkəzi Bank da hər zaman kredit verməyəcək. Bu baxımdan əmanətçilər başa düşməlidir ki, tam sığortalanma yoxdur. Fond pulu qaytara bilməsə, sadəcə onu bağlayacaqlar”.\nEkspert bildirib ki, bu günə qədər əmanətlərdə elə böyük problem yoxdur: “Çünki bağlanan banklar elə də böyük banklar deyil. Məsələn, böyük bir bank da bağlanmalı idi. Ancaq orda 600 milyon manat əmanət olduğundan bağlamadılar. Bildilər ki, bu əmanəti qaytara bilmiyəcəklər. Əmanətlərin Sığortalanması Fondu pulu verə bilməsə, fondun özünü bağlayacaqlar. Banklar da bu gün əmaənətləri qaytarmaq gücündə deyil. Əslində heç qaytarmır. Xırda hissələrlə və qeyri-müəyyən qaydada qaytarılır. Müştəri var ki, əmanətinin vaxtı apreldə bitib. Ona deyiblər ki, sənin pulunu il yarımdan sonra veriləcək. Əlbətdə ki, belə hallar digər banklarda əmanət saxlayan əmanətçilər üçün təhlükəlidir. Əmanətçilərin Sığortası Fondu bağlanmasa belə, o fond tərəfindən pulun verilməsi üçün bankı bağlamaq lazımdır. Dövlət hər dəfə bunu etmir. Digər tərəfdən bağlanan banklarda konpensasiya edilən əmanətlərlə bağlı da əyintilər var. Qaytarma prosesində dollarla olan əmanətləri milli valyuta, Mərkəzi Bankın kursu ilə qaytarırlar. Bu da müştəriləri qane etmir. Mərkəzi Bankın kursu 1.62 manatdır, amma bazarda ən azı 1.67-dir”.\nƏkrəm Həsənov qeyd edib ki, əmanətçilər Əmanətlərin Sığortalanması Fondunun istənilən halda bütün əmanətlərə təminat vermədiyini bilməlidir: “Xarici valyuta ilə müqavilə 3 faizə qədərdisə, bu əmanətlər sığortalanıb. Ondan çoxdursa, sığortlanmıyıb. Ümumiyyətlə əmanətçilər çox ehtiyatlı olmalıdırlar”.


Putin Ərdoğandan üzr istəyib – Səhifə 112952 – Yenicag.Az\nAna Səhifə Dünya Putin Ərdoğandan üzr istəyib\nPutin Ərdoğandan üzr istəyib\nYeni Çağ Media Qrupu – Dekabr 02, 2015 - 15:19\nRusiya prezidenti Vladimir Putinin rus təyyarələri Türkiyənin hava sahəsini pozduğu zaman Ərdoğana zəng edərək üzr istədiyi məlum olub.\nBelə bir məlumatı Parisdəki İqlim Sammitində yüksək vəzifəli şəxslərdən biri açıqlayıb. Söhbət oktyabrın 3-4-ündə rus təyyarələrinin türk hava sahəsini pozduğu zamandan gedir. Həmin yüksək vəzifəli şəxs hələ keçən il ilk dəfə Samsunda 15 dəqiqə hava sərhədinin pozulduğunu, ikinci anoloji hadisənin oktyabrın 3-4-də yaşandığını deyib. İkinci olaydan sonra Putin Ərdoğana zəng edərək üzr istəyib.\nQeyd edək ki, sonuncu insident Türkiyə qırıcılarının rus təyyarəsini vurması ilə nəticələnib ki, bu da iki dövlət arasında gərginliyin yaranmasına səbəb olub. Rusiya hökuməti Türkiyəni üzr istəməyə və kompensasiya ödəməyə çağırsa da, qarşı tərəf bundan imtina edib. Ərdoğan “üzr istəməyəcəyik, hava sahəmizi pozanlar üzr istəsin” –deyə açıqlama verib.\nParisdə baş tutam İqlim Sammitində isə iki ölkə liderləri görüşməkdən imtina ediblər(Qafqazinfo).\nSon dəqiqə: Mourinyonun yeni klubu açıqlandı\n20.11.2019 - 11:47\nBələdiyyə seçkilərində 35 mindən çox namizəd qeydiyyatdan keçdi\nƏcnəbilər iş icazəsini daha qısa müddətə ala biləcəklər\nAzərbaycanda əmtəəlik xam neftin hasilatı 3,3% azaldı\nAzərbaycan nefti 0,88% ucuzlaşdı\n20.11.2019 - 11:04\nMəktəblərdə tətilin SON GÜNÜ\n20.11.2019 - 10:52\nBu rayonda qaz müvəqqəti kəsiləcək - DİQQƏT!


Birinci xanım koronavirusdan sağalmaq üçün BUNU ETDİ\n15 Oktyabr 2020 13:10\n1 630 Baxış\nABŞ-ın birinci xanımı Melaniya Tramp koronavirus diaqnozu qoyulduqdan sonra son iki həftəni necə keçirdiyi barədə açıqlama verib. Birinci xanımın müraciəti Ağ Evin mətbuat xidməti tərəfindən yayımlanıb.\nPublika.az xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, Amerika Birləşmiş Ştatları Prezidentinin həyat yoldaşı müraciətdə artıq tam sağaldığını deyib.\nOğulu Barronun koronavirusa yoluxduğunu deyən birinci xanım hazırda üçünün də COVID-19 testinin mənfi olduğunu diqqətə çatdırıb.\n“Testin nəticəsi mənfi olduğu üçün məmnunam, ən qısa müddətdə vəzifələrimin icrasına qayıdacağımı ümid edirəm. Çox şanslı idim, simptomlar minimal olduqda diaqnoz qoyuldu, lakin sonrakı günlərdə xəstəlik birdən-birə baş qaldırdı. Bədən ağrısı və öskürək oldu, baş ağrısı keçsə də, özümü çox yorğun hiss edirdim”, - Melaniya Trampın Ağ Evin mətbuat xidməti tərəfindən 14 oktyabrda yayımlanan açıqlamasında deyilir.\nCOVID-19 və hər hansı digər xəstəliklərlə mübarizə aparan hər kəs və bütün ölkəsi üçün dua etdiyini söyləyən Melaniya eyni zamanda həmvətənlərini mümkün qədər sağlam həyat tərzi yaşamağa, şəfqət və itaətə əməl etməyə səsləyib.\nO, necə müalicə olunduğundan da söz açıb. Amerikalı liderin həyat yoldaşının dediyinə görə, müalicənin ən təbii yolunu seçib, demək olar ki, heç bir dərman qəbul etməyib, vitaminlər və sağlam qidaya üstünlük verib.\n20 Sentyabr 01:11\n19 Sentyabr 08:13\n18 Sentyabr 06:23\n18 Sentyabr 03:24\n18 Sentyabr 00:49


Qara dəniz istirahət etmək istəyirəm, və seçmək üçün kurort bilmirəm? Siz çimərlik bir rahat, lakin ucuz otel yaxın axtarır? Hotel "Crystal" (Adler) sizin üçün öz qapılarını açmağa hazırdır. qalan burada yaxşı olacaq, aşağıya baxın.\nHotel "Crystal" (Adler) - 3-star lüks otel, tamamilə yenilənən altı mərtəbəli binada yerləşir. Otelin üstünlükləri arasında diqqəti çəkir aşağıdakı: böyük bir yer - dənizə yaxın və Adler, bütün zəruri imkanları ilə parlaq və airy otaqlar, dadlı rahat kafe, Ergin yeməklər və uşaq hovuz, bir mühafizə pulsuz park geniş kurort qəlbində, pulsuz simsiz internet , barbecue sahəsi və xidmətlərin geniş çeşidi.\nBundan əlavə, göyərti ilə əhatə hotel gözəl sahəsi: İstirahət fəvvarələr və ekzotik bitkilər baxaraq, onun vasitəsilə gəzmək razı olacaq. Axşam saatlarında işıqları yandırmaq və mehmanxana xüsusilə gözəl görünür.\nBurada kim istirahət lazımdır? vərdiş deyil olanlar hətta tətilə rahatlıq vermək, lakin mehmanxanada bir hədsiz məbləği sərf etmək istəmirəm. fəal bayram birləşməsi və ya turistik və əyləncə məkanları səfərlər ilə təmiz və isti dənizdə üzmək sevən uşaqlar və cütlər Ailələr.\nHotel "Crystal" (Adler) aşağıda görə bilərsiniz bir şəkil, çimərlik və downtown yalnız bir yüz metr yerləşir. Beynəlxalq Adler aeroport beş kilometr - otel qatar stansiyasından yalnız 6 kilometr.\nməsafə yürüme belə bir su park "Amfibius", bir oyuncaq park, Rusiya, delfin və digər ən böyük oceanarium kimi turistik olunur. hotel yerləşir bulvar-də çox mağazalar, restoranlar, barlar, Nightclubs və digər əyləncə yerlərdə var.\notel şəhər çınqıl təchiz çimərlik yerləşir. dəniz uşaqlar ilə kurort ziyaretçiler üçün xüsusilə əlverişli olacaq hamar giriş ilə, təmiz. günəş şezlong, çətir, dəyişən kabin, xilasetmə stansiyası və tibbi mərkəzi var.\nyat və ya "banan" mövzusunda qayıq gezmeye jet kayağı, catamarans, tekne turları bir paraşüt və daha çox ilə uçan, çimərlik açıq fəaliyyət zövq edənlər üçün su fəaliyyətinin bir çox var.\n"Crystal" Mini-Hotel (Adler) onun qonaqlar əlli otaqlar üçün yaşayış təklif edir. Onlar bir dörd insanların yerləşdirilə bilər. bir otaq və iki otaq "Standard" və iki otaq Suite: Siz iki kateqoriyalar seçə bilərsiniz. oda hər gün təmizlənir.\nbir yataq, lampa masalar, qarderob, telefon, masa, TV, mini-bar və kondisioner: Hər otaqda bütün zəruri şəraiti tapa bilərsiniz. Bütün otaqlar çarpıcı dəniz views ilə bir balkon var. Daxili təmkinli və zərif üslubunda bəzədilib. iki otaqlar rahat yumşaq mebel var olan bir yataq otağı və oturma otağı var. suit bir DVD-player və var çay dəsti.\nBütün otaqlar duş və sink, eləcə də kosmetik və gigiyena maddələr və birdəfəlik terlik ilə WC var.\notel dadlı yeməklər geniş çeşidini təklif edir gözəl daxili ilə bir kafe var. icazələrin dəyəri yemək daxil deyil, lakin bir əlavə ödəniş yerində sifariş edə bilərsiniz.\nBundan əlavə, otel yüngül qəlyanaltılar və ya yumşaq içkilər edə bilərsiniz, və ya bəlkə yalnız açıq havada dostları ilə qəhvə bir fincan üzərində danışmaq üçün bir bar var.\nmilli mətbəxi və ya digər yeməklər cəhd istəyirsinizsə, siz bazi üzərində almaq üçün yalnız bir neçə onlarla addımlar keçmək lazımdır. Burada hər zövqə və büdcə üçün nahar edə bilərsiniz mağazalar, kafe, bar və restoranlar bir çox görəcəksiniz.\n"Crystal" (Adler) Hotel onun qonaqlar üçün xidmətlərin geniş malikdir. Bunlar:\navtomobil səyahət üçün xüsusilə əhəmiyyətli olacaq pulsuz avtomobil park, təmin edir.\ndəmir yolu stansiyası və aeroport, və ya kurort hər hansı digər nöqtəsinə transfer təşkili.\ntəzə su və uşaq bölmə ilə böyük hovuz.\nTour Desk - Yaxın kurort gözəllik görmək və onların tarixi haqqında daha ətraflı öyrənmək istəyənlər üçün.\nbarbecue ilə Gazebo - gözlerinizin qarşısında hazır dadlı BBQ dadmaq.\nCamaşırxana, quru təmizləmə və ayaqqabı parlaq - ki, belə ki, həmişə səliqəli və təzə görünür, və ev çirkli şeyi bir qalaq kürək yox idi.\nbir axşam gezintiye tərk bir restoran ziyaret və ya bir tatil üçün əsas - obyektləri Ütü.\nATM - halda pul lazımdır.\nBu otel uşaqlar üçün idealdır. pulsuz - mövcud yataq və yemək istifadə edərək üç ilədək Yerləşdirmə toddlers. kafe uşaq menyu xidmət edir. On-site uşaqlar oyun oynaya bilər və ya ayrı-ayrı uşaq hovuzda üzmək.\nOlursa olsun otel "Kristal" (Adler) bir bilet almaq üçün qərar yol - tur və ya öz, hər halda, otel bir rahat qalmaq təmin edəcək. on iki saat qədər - kontrol, otel iki saat mümkün deyil yoxlayın. Orada əvvəl və ya sonra gəlişi / gediş, lakin bu fakt otel təşkil olunmalıdır.\nPets də sifariş zaman otel işçiləri ilə əlaqələndirmək üçün tələb olunur. doğum haqqında şəhadətnamə - böyüklər çek uşaqlar ilə yerləşdirilmiş bir şəxsiyyət sənədi təqdim etməlidir sonra.\nHotel "Crystal" (Adler) səyyahlar Rəylər\nBu otel qonaqlar hissəsi, müsbət rəy layiqdir. Amma istisnalar var. ki kimi səyyahlar burada faktı ilə başlamaq edək:\nbütün zəruri şəraiti ilə geniş otaqlar.\nBu gəzmək xoşdur olan Əla yaşıl sahə otel.\nrahat günəş çarpayı ilə təmiz və böyük hovuz.\nƏla yer - sağ dəniz və şəhər mərkəzində, belə ki, tez bütün əyləncə əldə edə bilərsiniz.\nGündəlik təmizləmə, otaq həmişə təmiz və kətan və havlu tez-tez dəyişiklik belə.\nDostluq və nəzakətli işçi heyəti, lakin sadə və hər hansı bir problemi həll etmək üçün hazır.\nRahat, siz hotel qəbulda birbaşa hər hansı bir ekskursiyalar sifariş edə bilərsiniz.\notel, böyük hissəsini, lakin eyni aşağı dəyəri yerləşən kafedə Delicious ərzaq.\nsürətli pulsuz simsiz internet olması.\nLate otel oldu.\nYaxşı və bu otel eksiklikleri qonaqlar qeyd olunur:\nÇox pis səs izolyasiyası - çox yaxşı qonşuları eşitdim və nə küçədə olur.\nGigiyena təchizatı yalnız qalmaq bir dəfə verilir.\notaqda Qış və payız sərin.\nBelə ki, Qara dəniz sahilində istirahət etmək istəyirəm, və yaxşı bir audibility və bu otel digər kiçik nüanslar ağla deyil əgər - yaşayış üçün böyük seçimi. Bu gələcək illər üçün xatırlanacaq bir tatil sərf etmək üçün hər şey var.\nSea Breeze Hotel 2 * (Vyetnam / Nha Trang): Hotel Reviews\nHotel "Metropol" Moskva: ünvan, şəkil, sahibi, tarix, icmallar\nPGS Hotels Rose Residence Beach (5 *) - bütün ailə üçün bir nağıl!\nASUS Z87M-Plus: təhlil və Testimonials\nBir köntöy stil Original pərdələr\nRusiya əhalisinin Gender və yaş strukturu


“Windows” vidalaşdı - Azadliq Xeber\nBu yay istifadəyə verilməsi gözlənilən “Windows-10” “Microsoft”un son əməliyyat sistemi olacaq.\nANS PRESS-in məlumatına görə, bu barədə firmanın rəsmilərindən Ceri Nikson açıqlama verib.\n“Windows-10”u təqdim edirik və bu, “Windows”un son versiyası olacaq. Hazırda “Windows-10”un inkişaf etdirilməsi istiqamətində işlər davam edir”.\n“Microsoft”un qarşıdakı günlərdə “Windows”u ayrı bir proqram kimi təqdim etməsi gözlənilir. Bu sayədə əməliyyat sistemini daha əvvəl satın alanlar böyük ehtimalla ödənişsiz yeniləyərək onun istifadəsinə davam edəcəklər.\nYeni əməliyyat sistemi də əvvəlkilər kimi yenilənəcək. Windows-7, 8 və 8.1 istifadəçiləri heç bir ödəmə etmədən “Windows-10”a keçəcəklər.\n“Windows-10”un nə zaman istifadəyə veriləcəyi hələlik bilinmir.


Orxan Əsədova qarşı 8 maddə ilə ittiham irəli sürüldü – Onu “Mossad” izləyib - AzToday\nOrxan Əsədova qarşı 8 maddə ilə ittiham irəli sürüldü – Onu “Mossad” izləyib\nby Aztoday Xəbər Portalı 10 Noyabr, 2021 [09:34]\n10 Noyabr, 2021 [09:34]\nKipr polisi bu il sentyabrın 27-də həbs edilmiş azərbaycanlı killerə nəhayət rəsmi ittiham irəli sürüb.\nVirtualaz.org “The Washington Post”a istinadən xəbər verir ki, polis 38 yaşlı Rusiya vətəndaşı Kiprdə yaşayan israilli biznesmenləri qətlə yetirmək üçün sifarişlə göndərildiyini təsdiqləyib. Bu haqda Kipr hüquq-mühafizə orqanlarının nümayəndəsi açıqlayıb.\nHəmin məmur bildirib ki, 38 yaşlı şübhəli barəsində səkkiz maddə üzrə ittiham irəli sürülüb və o, gələn ay məhkəmə qarşısında dayanacaq. Bu maddələrə cinayətkar qruplaşmaya mənsub olmaq, qanunsuz silah gəzdirmək, sui-qəsd planlaşdırmaq da daxildir. Habelə ona qarşı terrorçuluq maddəsi üzrə ittiham irəli sürülüb.\nXatırladaq ki, barəsində xarici medianın neçə vaxtdır yazdığı killerin kimliyi gizli saxlanılırdı. Nəhayət bir gün əvvəl jurnalistlər onun kimliyini müəyyən edə biliblər, məlum olub ki, həmin şəxs Orxan Əsədovdur. Bir neçə gün əvvəl onun Kiprə getmiş qardaşı demişdi ki, həmin şəxs Moskvada ticarətlə və taksi fəaliyyəti ilə məşğul olub, ailəsini çətinliklə dolandırıb və günahı yoxdur.\nLakin həmin kiprli məmur deyib ki, azərbaycanlının həbsi onun planlaşdırdığı qətlin həyata keçirilməsinə lap az qalmış mümkün olub. Mənbə bildirib ki, Kipr polisi onun izinə “xarici kəşfiyyat agentliyindən” daxil olan məlumat əsasında düşüb.\nBundan əvvəl isə Kipr mediası həmin xarici kəşfiyyat xidmətinin İsrailin “Mossad” xarici kəşfiyyat agentliyi olduğunu bildirmişdi. Məlumatda deyilirdi ki, “Mossad” həmin azərbaycanlını Rusiyada neçə vaxtdır izləyirdi və onun İran xüsusi xidmət orqanları ilə təmaslarını müəyyən etmişdi.\nXatırladaq ki, azərbaycanlı killerin işi üzrə Kiprdə biri yemək çatdıran kuryer olmaqla daha beş nəfər həbs edilib, habelə onun gizlətdiyi 2 silah tapılıb. Killerin İran xüsusi xidmət orqanlarının sifarişi ilə göndərildiyi bildirilir, onun hədəfindəki biznesmenlərdən biri də israilli milyarder Tedi Saqi olub.\nAtatürkün vəfatından 83 il ötür


Koreya sefiri Berdede mecburi köçkün şagirdlerini sevindirdi - Azadliq Xeber\nKoreya sefiri Berdede mecburi köçkün şagirdlerini sevindirdi\n31.05.2015 / 04:57 xeber –\nMayın 30-da Koreyanın Azərbaycandakı səfirliyi Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi günü münasibətilə Bərdə rayonunda məcburi köçkün şagirdləri üçün “sehirli nağıl” rəsm müsabiqəsi təşkil edib. Səfirlikdən Lent.az-a verilən xəbərə görə, bununla əlaqədar olaraq, mayın 29-da Bərdəyə gələn Koreyanın səfiri Çoi Suk İn Bərdə rayonu İcra Hakimiyyətinin başçısı Vidadi İsayevlə görüşüb. Daha sonra, səfir Bərdə rayonunda yerləşən məcburi köçkün qəsəbəsi ilə tanış olmuş və bir ailəyə baş çəkərək onlarla söhbət edib.\nAğdam rayonu 1 saylı köçkün tam orta məktəbində keçirilən müsabiqədə 2-5-ci sinif şagirdlərdən ibarət 100 məcburi köçkün şagird iştirak edib. Şagirdlər Azərbaycan nağılı “Göyçək Fatma” və Koreya nağılı “Şim Çonq” haqqında təsəvvürlərini rəsmlərdə təsvir etdilər və müsabiqənin üç əsas qalibi Samsung Galaxy planşetləri və smartfonlarla mükafatlandırılıb.\nMüsabiqənin iştirakçısı olan bütün şagirdlərə Koreya səfirliyi və Koreya şirkətləri olan Halla Korporasiyası və Heerim Memarlıq və Planlaşdırma şirkətləri tərəfindən məktəbli çantaları, dəftərxana ləvazimatları və şirniyyatlar hədiyyə olunub. Müsabiqədən sonra Koreya səfiri Çoi Suk İn şagirdlərlə birgə Azərbaycan plovu və kababı ilə nahar edib.\nHəmin gün Bərdə Mədəniyyət evində Koreyalı rejissor Sonq Si-heubun 2014-cü ildə ekranlaşdırdığı “Nizamlı adam” romatik komediya filminin nümayişi keçirilib. Koreyada və dünyanın bir çox ölkəsində populyarlıq qazanmış film 300-dən artıq Bərdə sakini tərəfindən maraqla izlənilib.\nTədbir Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsinin və Bərdə rayonu İcra Hakimiyyətinin dəstəyi ilə həyata keçirilib. Koreya səfirliyi bu kimi tədbirləri ötən ay Füzuli rayonunda həyata keçirib və bu il Azərbaycanın daha bir rayonunda həyata keçirməyi nəzərdə tutur.


Arşiv- 04.03.2019 » Azim.az\n04-03-2019 19:54 Bölmə: Reklam\nUnibank Od çərşənbəsi münasibəti ilə bir günlük 0% komissiyalı kredit aksiyası keçirir. Martın 5-də Unibankda 20.000 AZN-dək nağd kredit rəsmiləşdirənlər, komissiya ödəməyəcək. Bu aksiyada işindən, peşəsindən asılı olmayaraq rəsmi gəliri 100 manat və yuxarı olan hər kəs iştirak edə biləcək. Ardı\n04-03-2019 19:50 Bölmə: Gündəm\nMartın 4-də “Hyatt Regency” otelində Prezident Administrasiyasının dəstəyi, Xarici işlər və Vergilər nazirliklərinin birgə təşkilatçılığı ilə xarici ölkələrin Azərbaycanda akkreditə olunmuş fövqəladə və səlahiyyətli səfirləri, müvəqqəti işlər vəkilləri və diplomatik korpusun nümayəndələri ilə görüş keçirilib. Məqsəd diplomatik korpus nümayəndələrini vergi sistemində Ardı\nÇoxmərtəbəli binalar üzrə 2827 mənzildə təbii qazın açılması təmin olunub - “Azəriqaz” İstehsalat Birliyi\n04-03-2019 16:59 Bölmə: Sosial\nƏmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi tərəfindən keçirilən hərraclar yeni sahibkarlıq obyektlərinin yaranmasına şərait yaradır. Müxtəlif iqtisadi sahələrə aid dövlət əmlaklarının özəlləşdirilərək yenidən qurulması və uğurlu fəaliyyəti özəl sahənin inkişafına müsbət təsir göstərir. Ardı\n04-03-2019 15:47 Bölmə: Sosial\nBakı Biznes Mərkəzində “Miqrasiya könüllüsü” layihəsinin təqdimat mərasimi keçirilib. Tədbir Azərbaycan Dövlət himninin səsləndirilməsi ilə başlayıb. Ardı\nDünən sınan velosipedlə bu gün 3-cü yer tutdu\n04-03-2019 15:37 Bölmə: İdman\nİran İslam Respublikasının Kerman şəhərində gənc oğlanlar arasında keçirilən 4 günlük “Kerman Turu”nun 3-cü mərhələsi yığma komandamız üçün uğurlu alınıb – belə ki, 60 kilometrlik mərhələni velosipedçimiz Nəcəf Bağırov 3-cü pillədə başa vurub. Ardı\n04-03-2019 15:27 Bölmə: Reklam\nAzərbaycanın lider mobil operaroru olan “Azercell Telekom” MMC həyata keçirdiyi layihələri ilə tələbələrin fərdi və akademik inkişafına yönəldilmiş fəaliyyətini davam edir. Ardı\n04-03-2019 15:22 Bölmə: Sosial\nMartın 4-də Azərbaycan Respublikasının Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyi (KOBİA) və Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının Baş İnvestisiya Qurumu (SAGİA) arasında “İkitərəfli investisiya əlaqələrinin genişləndirilməsi üzrə çərçivə əməkdaşlığı Proqramı” imzalanıb. Ardı\nSəyyar qeydiyyat aksiyasının bu həftəki ünvanı Kürdəxanı qəsəbəsidir - Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi\n04-03-2019 13:36 Bölmə: Sosial\nƏmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin keçirdiyi “Əmlakını qeydiyyata al və mülkiyyətə sahib ol” kampaniyası ilə daşınmaz əmlakın qeydiyyatı xidmətləri birbaşa ünvanlarda göstərilir. Ardı\nTorpaq idarəçiliyi və kadastr sahəsində Avropa təcrübəsi Azərbaycanda - Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi\n04-03-2019 13:33 Bölmə: Sosial\nƏmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi daşınmaz əmlakın kadastrı və torpaq idarəçiliyi sahəsində məlumatların idarə olunmasının daha da təkmilləşdirilməsi üçün Avropa təcrübəsindən yararlanır. Ardı


İsveçrə Şengen ölkələri ilə sərhədlərini bağlayıb\nİsveçrə koronavirus pandemiyasının yayılmasının qarşısını almaq məqsədilə ölkəyə giriş məhdudiyyətini daha da sərtləşdirib.\nXezerxeber.az xəbər verir ki, indiyədək Almaniya, İtaliya, Avstriya, Fransa və İspaniyaya qarşı məhdudiyyətlər tətbiq edən İsveçrə artıq ölkəyə girişi bütün Şengen ölkələrinin vətəndaşları üçün bağlayıb. Bu məhdudiyyətlər yalnız Lixtenşteyn Knyazlığının vətəndaşlarına şamil olunmayacaq.\nMartın 26-dan qüvvəyə minən məhdudiyyətlər tranzit və yük daşımalarına, eləcə də İsveçrədə daimi yaşayış icazəsi olan əcnəbi vətəndaşlara aid edilməyəcək. Qeyd edək ki, İsveçrə koronavirus pandemiyasından ən çox əziyyət çəkən ölkələr sırasındadır. Ölkədə virusa yoluxanların sayı artıq on min nəfərə çatıb, 150 nəfər isə xəstəlikdən həyatını itirib.


Niyə İngiltərə Alyaskanı Rusiya satışa çıxardıqda almadı? - Məlumat - 2022\nNiyə İngiltərə Alyaskanı Rusiya satışa çıxardıqda almadı?\nAiləsi və ya dostları ilə "nə olacağını" müzakirə edərkən tez-tez ortaya çıxan bir şey, İngiltərə hökumətinin Alyaskanı Rusiya satışa çıxarıb Kanadanın dördüncü ərazisinə çevirməyincə niyə heç vaxt yaxalamamasıdır. Vaxtın pis olması (Kanada həmin il özünüidarəetmə qazanmışdı), pul çatışmazlığı (o boyda bir İmperiya ilə inanmaq çətindir) və ya maraqsızlıq idi? Yoxsa düşünmədiyim başqa səbəb?\nÇünki Rusiya bundan əvvəlki iyirmi il ərzində İngiltərə ilə müharibədə idi.\nAlyaskaya sahib olmaqda Rusiyanın problemlərindən biri onu Rusiyanı işğal etmək üçün İngilis marşrutu kimi istifadə edilməsinə qarşı müdafiə etmək idi (hərbi cəhətdən dəli - amma bu siyasətdir) - Kanada o dövrdə İngilis idi.\nAmerikaya satmaqla İngiltərənin düşmənlərindən birini bu yola qurdular\nRusiya və Amerika (Birlik) Vətəndaş Müharibəsi illərində demək olar ki, müttəfiq idilər. Düşünülən düşmənlər cənubdan çox deyil, daha çox cənub adından müdaxilə etməklə hədələyən və bir neçə il əvvəl Rusiya ilə döyüşən Böyük Britaniya və Fransa idi.\nRusiya Alyaskadan "pul qazanmaq" istəsə də, onu "dost" əllərdə də istədi. (Yenidən birləşən) ABŞ qanun layihəsinə uyğundur. Böyük Britaniya, Krım müharibəsində Fransa və Türkiyə ilə müttəfiq olduqdan sonra etmədi.\nAşağıdakılar, İngilislərin artıq Amerika mülkiyyətini əldə etməyə çalışmadıqlarını izah edə bilər: http://en.wikipedia.org/wiki/Monroe_Doctrine.\nXülasə, 19 -cu əsrdə təqdim olunan Monroe Doktrinası, ABŞ -ın Şimali/Cənubi Amerikada müstəmləkəçilik etmək və ya müdaxilə etmək cəhdlərini düşmən hesab edəcəkləri və buna uyğun olaraq cavab verdikləri bir bəyanatıdır. Əksinə, ABŞ hazırkı Avropa holdinqlərinə müdaxilə etməyəcək.\nMonroe Doktrinası 1823 -cü ildə təqdim edildi və Alyaska 1867 -ci ildə ABŞ tərəfindən alındı.\nABŞ -ın Alyaskanı Rusiyadan necə satın alması hekayəsinin iki versiyası var\nYüz əlli il əvvəl, 30 Mart 1867 -ci ildə ABŞ Dövlət Katibi William H. Seward və Rusiya elçisi Baron Edouard de Stoeckl İmtina Müqaviləsini imzaladılar. Çar II Aleksandr bir qələm vuraraq, ölkəsi olan Şimali Amerikada sonuncu dayanağı olan Alyaskanı 7,2 milyon ABŞ dollarına ABŞ -a verdi.\nBu məbləğ, bugünkü 113 milyon ABŞ dolları məbləğində, Rusiyanın Alyaskadakı 125 illik odysseyini və bir zamanlar Rusiya İmperatorluğunu cənuba qədər uzadan xain Bering dənizində genişlənməsini sona çatdırdı. Fort Ross, Kaliforniya, San Francisco Körfəzindən 90 mil.\nBu gün Alyaska, ABŞ -ın ən zəngin əyalətlərindən biridir və neft, qızıl və balıq kimi təbii sərvətlərin bolluğuna, həm də geniş bozulmamış səhraya və Rusiyaya bir pəncərə və Arktikaya giriş qapısı olaraq strateji mövqeyinə görə təşəkkür edirik.\nBəs Rusiyanı Amerika sahil başından çəkilməyə nə vadar etdi? Və ilk növbədə ona necə sahib çıxdı?\nInupiaq Eskimosun bir nəsli olaraq, Bütün həyatı boyu bu tarixi yaşayıram və öyrənirəm. Alyaskanın necə Amerika və#1601 perspektivli olmasının iki tarixi var. Biri, rusların Alyaskanı necə ələ keçirdikləri və nəticədə ABŞ -a verdikləri ilə əlaqədardır, digəri isə min illərdir Alyaskada yaşayan və iclasın ildönümünün qarışıq gətirdiyi xalqımın perspektividir. emosiyalar, o cümlədən böyük itki, həm də nikbinlik.\nDəniz su samurunun ‘ yumşaq qızılı ’ çoxlu rusları Alyaskaya çəkən şey idi. (Laura Rauch/AP Şəkili)\nƏhəmiyyətli Hadisələrin Zaman Çizelgesi: ANCSA Necə Oldu\nAşağıda, Konqresin onilliklər ərzində yerli torpaq iddialarını həll etməməsinin 1971 -ci ildə ANCSA -nın nəticədə qəbul edilməsinə səbəb olduğunu izah edən bir zaman cədvəli verilmişdir. nəhayət, Alyaskanın Rusiyadan alınmasından 104 il sonra Konqres tərəfindən həll ediləcək.\n1867: Sessiya Müqaviləsi Amerika Birləşmiş Ştatları Alyaskanı Rusiyadan alır\n1867 -ci ildə Sessiya Müqaviləsi imzalandı. Müqavilədə Alyaskanın Rusiyadan ABŞ -a satılması şərtləri qeyd edildi. ABŞ Alyaska üçün 7,2 milyon dollar ödəyib.\nMin illərdir Alyaskada yaşayan Alyaska yerli xalqları, torpaqlarını satmaq haqqı ilə Rusiya ilə razılaşmırdılar. Rusların Alyaskanın yerli torpaqlarına olan iddiası, yerli insanların torpaqlarını itirə biləcəyi iki şərti ifadə edən Kəşf Qanunlarına əsasən idi: 1) ədalətli müharibə yolu ilə və ya 2) müqavilədə xüsusi torpaqlardan imtina etməklə. Bu şərtlərin heç biri alqı -satqı zamanı torpaq iddialarını həll etməyən Alyaska Yerli insanlarına şamil edilməmişdir.\n1884: Alyaska üçün İlk Üzvi Qanun ABŞ -ın sivil və məhkəmə bölgəsi oldu\n1884 -cü il Üzvi Qanunu Konqres tərəfindən qəbul edildikdə, Alyaskanın mülki və məhkəmə bölgəsini qurdu. Vətəndaş və məhkəmə bölgəsi statusu, Alyaskanın yerli olmayan sakinlərinə bir bölgə qubernatoru, hakim və məhkəmə katibi olan bir rayon məhkəməsi, dörd komissar və Amerika Birləşmiş Ştatları marşalı daxil olan bir sivil hökumət qurmağa imkan verdi.\n1884 -cü il Üzvi Qanunu, mina və mineral imtiyazları ilə bağlı torpaq məsələlərini cüzi bir şəkildə həll etdi. Qanunda ayrıca Alyaskanın yerli xalqlarından (onlara hindilər deyirlər) və torpaqları işğal etdiklərindən xüsusi bəhs edildi, lakin torpaq iddialarını həll etmədi. Aktda deyilir ki,\nBu bölgədəki hindlilər və ya digər şəxslər faktiki olaraq istifadə etdikləri və ya işğal etdikləri və ya indi iddia etdikləri heç bir torpaq sahəsinə sahib olmaqdan narahat olmayacaqlar, lakin bu cür şəxslərin bu torpaqlara mülkiyyət hüququ əldə edə biləcəyi şərtlər Konqres tərəfindən gələcək qanunvericilik üçün qorunur.\n1912: Alyaskanın İkinci Üzvi Qanunu Birləşmiş Ştatların ərazisi oldu\nİkinci Üzvi Qanun, Alyaskanın Birləşmiş Ştatların birləşdirilmiş ərazisi olaraq quruldu və bu, Alyaskanın Konqresə ərazi nümayəndəsi seçməsinə, qanunvericiləri ərazi qanunverici orqanına seçməsinə və ərazi qubernatoru seçməsinə imkan verdi. İkinci Üzvi Qanun, ərazi seçkilərinin qanunlarını və seçilmiş məmurların səlahiyyətlərini izah etdi.\nİkinci Üzvi Qanun, gələcəkdə Konqres tərəfindən həll edilmək üçün yerli torpaq iddialarına toxunan xüsusi bir dil daxil etməmişdir.\n1959: 1958 -ci il tarixli Alyaska Dövlətçilik Qanunu, ABŞ -ın 49 -cu ştatı oldu\n1958 -ci ildə Konqres Alyaskanı 3 yanvar 1959 -cu ildə qüvvəyə minən Amerika Birləşmiş Ştatlarının 49 -cu əyalətinə çevirən Dövlətçilik Qanunu qəbul etdi. dövlətin seçə biləcəyi ictimai torpaqlar.\nYenə də Dövlətçilik Qanunu, Alyaskanın yerli xalqlarının hərtərəfli torpaq iddialarını xüsusi olaraq əhatə etməmişdir. Dövlətçilik Qanunu, lakin, elan etdi\nƏyalət, hər hansı bir hindlinin, eskimosun və ya aleutun (yerlilərin) sahib ola biləcəyi və ya ABŞ -ın sözügedən yerlilərin etibarında tutduğu hüquq və ya titul da daxil olmaqla, əyalətə verilməyən və ya təsdiqlənməyən torpaqlara və digər mülkiyyət hüquqlarından imtina etməlidir.\nQanun, yerli əhaliyə aid ola biləcək hər hansı bir torpağın Birləşmiş Ştatların yurisdiksiyası və nəzarəti altında olacağını ifadə etdi.\nKonqres, yerli torpaq iddiaları məsələsini birbaşa həll etmədiyi üçün, Alyaskanın yerli liderləri, torpaq iddiaları ilə əlaqədar həll istədikləri üçün bölgələrini təmsil etmək üçün qruplar təşkil etməyə başladılar.\n1966: Torpaq iddialarının həllini müdafiə etmək üçün Alyaska Yerli Federasiyası quruldu\nAlyaska Yerli Federasiyası (AFN) 1966 -cı ildə müxtəlif təşkilatlanmış Alyaska Yerli qrupları tərəfindən irəli sürülən torpaq iddialarına cavab olaraq yaradıldı. AFN, müxtəlif Alyaska yerli qruplarının səylərini birləşdirdi və yerli torpaq iddialarını müdafiə etmək üçün əyalət miqyasında bir təşkilat oldu.\nAFN 1966-cı ildə o vaxtki daxili işlər naziri Stuart Udall torpaq dondurması tətbiq edərkən erkən qələbə qazandı. AFN nümayəndələri, Alyaskanın yerli əhalisi tərəfindən torpaqlarına təcavüz kimi baxılan əyalət boyunca torpaq seçimlərini və nəqlini dayandırmaq üçün torpağın dondurulması üçün təzyiq göstərdilər. Alyaska daxilindəki bütün quru nəqllərini donduraraq, Katib Udall, Alyaska Əyalətini, federal hökuməti və Alyaskanın yerli əhalisini başqa torpaq seçimləri baş verməzdən əvvəl yerli torpaq iddialarını həll etməyə məcbur etdi.\n1960 -cı illərin sonu: Alyaskanın Şimal Yamacında kommersiya miqdarında neft tapıldı\n1960 -cı illərin sonlarında Alyaskanın Şimal Yamacında ticari miqdarda neft aşkar edildi. Nefti Alyaska Körfəzi vasitəsilə bazara çıxarmaq üçün əvvəlcə şimal yamacından Valdezə qədər bütün yolu keçmək lazım idi. Təklif olunan Trans-Alyaska Boru Kəməri sistemi (TAPS), müxtəlif Alyaska Yerli qruplarının iddia etdiyi torpaqları keçməlidir. Alyaska Native torpaq iddiaları hələ də həll edilmədikdə və torpaq dondurulduqda, təklif olunan TAPS tikintisi təxirə salındı. Bundan sonrakı neft kəşfiyyatı və işlənməsi də dayandı.\nBu şərtlər, həm Vaşinqtonda, həm də Alyaskada Katib Udallın torpaqlarını dondurdu. Neft və qaz sənayesi və ilk ekoloji təşkilatlar torpaq iddiaları müzakirəsinə girərək daha çox səs və mürəkkəblik əlavə etdilər.\n1971: 1971 -ci il Alyaska Yerli İddia Haqqı Qanunu Federal hökumət Alyaskada yerli torpaq iddialarını açıq şəkildə həll edir.\nMüxtəlif Alyaska yerli qrupları ilə Alyaska Yerlilər Federasiyasının (AFN) nümayəndələri və əyalət və federal hökumət nümayəndələri arasında sıx daxili danışıqlardan sonra, Konqres nəhayət 1971 -ci ildə Alyaska Native torpaq iddiaları qanunvericiliyini qəbul etdi. 18 dekabr 1971 -ci ildə Prezident Richard Nixon AFN nümayəndələri telefonla Alyaska Yerli İddialar Haqqı Qanununu imzaladığını bildirdilər.\nQəbul edildiyi anda ANCSA, əvvəlki federal federal siyasətdən tamamilə fərqli idi. ANCSA, Alyaskadakı yerli torpaq iddialarını ləğv etdi və korporativ mülkiyyətdə olan torpaq mülkiyyətinə sahib bir kommersiya modeli yaratdı. ANCSA keçdikdən sonra Alyaskanın yerli əhalisi üçün yeni bir dövr başladı. Alyaska Yerli regional korporasiyalarının erkən liderlərinin bir çoxu heç vaxt korporativ bir işdə işləməmişdi və bir neçəsinin iş və ya hüquq sahəsində yüksək dərəcələri olsun, kollec dərəcələri var idi. Təvazökar başlanğıclara baxmayaraq, Alaska Native regional korporasiyaları Alyaska iqtisadiyyatının ayrılmaz hissəsinə çevrildi.\nMəhkəmələrə qaytarın və Havay adalarında olduğu kimi bizdən çöplə oğurladıqlarına əsaslanaraq gedin. Bu adalar bir Kraliçası olan suveren bir millət idi, ancaq göbək gəldi və onları Monarxiyadan qurtardı. Bizi satdılar, Boer müharibəsində onlar üçün mübarizə apardıq və onlar da bizi Amerikalılara satdılar ki, bir -birləri ilə daha yaxşı münasibət qura bilsinlər. İngiltərə ilə Rusiya arasında Kanada üçün bu tutacaq təmin edən bir müqavilə var idi. Ştatlar bütün dünyanı özləri olmayan torpaqları alaraq Kaliforniya, Nevada, Arizona, Texas və Yeni Meksikanı Meksikadan götürdülər.\nBu məqalədəki qərəz açıqdır və həddən artıqdır. Bu tonla yazarkən mövqeyinizi və etibarınızı sarsıdırsınız\nSadəcə xoşbəxt ol …bu qərar illər əvvəl verilmişdi və heç bir şikayət heç nəyi dəyişməyəcək. Kanadada ABŞ -ın malik olmadığı bir şey var və bu Qırmızı Qapalı Dağlar və Si. Roch şofer.\nBir il əvvəl həll edildi, xoşbəxt ola bilməzsən … hər zaman bəyənmə və bəyənmə olacaq … sadəcə illər əvvəl verilmiş qərardan xoşbəxt ol və bu gün heç bir dəyişiklik yoxdur …bunun yanında Kanadada ABŞ -da yoxdur və bu Qırmızı Kaplı Dağlardır.\nonda onu necə geri qaytara bilərik? bu bizimdir, dünyanın hər hansı bir məhkəməsi Kanada ilə razılaşar\nBurada dost Amerika. Düşünürəm ki, uşaqlar, son torpaq sahəsini və Alyaskanın cənub ucundakı oradakı adanı verməlisiniz. Necə bir növ ticarət haqqında? Bəlkə də siz Maine əyalətinə sahib olmaq istəyirsiniz? Sadəcə bir fikir. Oradakı hissəni qoparmaq istəyim yalnız estetik hissimdən irəli gəlir. Bu əşyalar bizə, Maine sənə aid olsaydı, xəritələr daha yaxşı görünərdi. Bu qədər.\nVə, HEY! Niyə ABŞ, Kanada üçün bütün nifrət var? Amerikalılar sizi sevirəm.\nAmerika kifayət etmədi. Alyaska ilə aşağı qırx səkkiz arasında Kanadaya girmədən səyahət edə biləcəyimiz üçün eramızdan əvvəl qərbdən gözəl bir hunk olmalıyıq. Bundan başqa Maine -dən bir az da xoşum gəlir. Floridanı çox sevirəm, buna görə orada yalnız Kanadalı olmayanlar üçün satış rezerv etməliyik. Amerikalılar sizi sevirəm.\nDüşünürəm ki, sağlam düşüncəsi olan hər kəs, ABŞ İmperiyası qurulduğu bir dövrdə, Alyaskanı satın almasının yanında, bu ‘Alaskan qolunu əldə etməkdə və ya almaqda ABŞ -ın qərəzli mövqeyini və ya torpaq tutma ehtirasını görə bilər. Bunu etmək üçün sadəcə çılpaq gözləri ilə xəritəyə baxmaq kifayətdir və aydın görə bilərsiniz ki, Alyaska qolu Kaliforniya yarımadasının Meksikaya aid olduğu kimi Kanada ərazisinin ayrılmaz bir hissəsidir. Düşünürəm ki, ‘ yavaşca danışın və Böyük çubuğu daşıyın ’ hər şeydən sonra lazımlı gəlir! Və təhsilsiz fəryad, U S A, U S A, U S A … …\nBəli, Kanada və ABŞ xəritəsinə baxdığınız zaman Alyaskanın tutacağı Kanadanın, Britaniya Kolumbiyasının bir hissəsi deyil, sərhədin nə qədər axmaq göründüyünü görmək çox qəribə görünür. Kanadanın yaranmasının ilk illərində Kanadanın bir hissəsi olan Kanada, ABŞ sərhədində görünməyən Quebec və New Brunswickə qədər uzanır və ən azı yarısını geri almalıyıq. Şəhərlərin və kəndlərin adları əsasən fransızlardır. Amerikalıların başqa bir torpağı Miçiqan idi, onlar olduqca böyük bir ada götürdülər, lakin hətta Miçiqanla birləşmədilər, beləliklə bütün Böyük Miçiqan gölünə sahib ola bildilər. Açıq quru və şirin suları suya yönəltmək üçün bir tunel qurulduğunu söylədi.\nNational Geographic kanalını izlədikdən sonra Liman Mühafizəsinin yerləşdiyi yerə baxana qədər Alyaska sərhədinin belə göründüyünü bilmirdim. Dünyanın ən qəribə sərhədlərindən biri olmalıdır.\nAşağıdakı sarı xətt həm Kanada/İngiltərə, həm də ABŞ -ın razılaşdığı sərhədin bir hissəsini təmsil edirdi. Sərhədin Portland Kanalını başına qədər davam etdirəcəyi ilə razılaşdılar və bu nöqtədən və ya əslində 56 ° enində sərhəd mübahisəli idi. British Columbia, Portland Kanalı əvəzinə Clarence Boğazına qalxmaqla tamamilə fərqli bir cənub başlanğıc nöqtəsinə sahib idi və bu, Kanadaya daha çox iş görərdi. B.C. -nin iddiasını xəritədə Vikipediyanın mübahisə səhifəsində görə bilərsiniz.\nHaines AK -nin yerini axtardıqdan sonra bu gülünc sərhədi gördüm. “panhandle ” sərhədini gördüm və orada nə olduğunu düşündüm? Bunu oxuduqdan sonra düşünürəm ki, yeganə məqsədi Dünya Hökmranlığı olan ABŞ -ın zorakılıq uşağıdır. Açıqca Kanadaya aid olmalıdır. İngiltərədə yaşadığım üçün qərəzsizəm\nÇirkin amerikalılar Kanadaya sahib olduqlarını düşünürlər, ilk növbədə ruslar Kanadanın şimal -şərqini oğurladılar və amerikalılar Rusiyadan oğurlanmış torpaq aldılar. Bu torpaq bu gün Alyaska kimi tanınan Kanadaya qaytarılmalıdır.\nAmerikada yalnız ABŞ vətəndaşlarının yaşadığını və çox yaxşı məlumatlı olmadığını düşünən bir Amerikalıdan təkzib kimi səslənir.\nBu zehniyyət uzun illərə gedib çıxır, bilirsən, amma əmin deyilsənsə, ancaq daha böyük olanı götür ”, Putinin Ukraynada güc rəqs etmək istədiyini sınamasından heç bir fərqi yoxdur. Deyirəm ki, Kanada bu saxta sərhəd iddiasına yenidən baxmalı və Haqlı torpaq kütləimizi və ən əsası Sahil xəttimizi götürməlidir. Baxdığım kimi, Volkanik Adalara sahib ola bilərlər. Ancaq bizi Alyaskadan ayıran düz xətti, Sakit Okeanı qarşılayana qədər çəkmək lazımdır. Bu hamısı və bu ’s FAIR …. IMO Mən əsəbiləşən Kanadalıyam və T & Roosevelt “ -lər haqqında “Böyük bir çubuq siyasəti aparın ”\nAçıq oğurluğa görə ədalət istəməyin dəli bir şey yoxdur ….\nİllər sonra bunu tapıram və qeyd etməliyəm ki, Kanada necə var? Yerli qəbilələrə qaytarılmalıdır. “fair ” müalicəsinin geriyə dönük olmasını istəyirsinizsə, o zaman kimin vaxtına qərar verməlisiniz?\nBir fakt bir həqiqətdir\nGəlin geri versin ”\nABŞ -ı da yerli qəbilələrə qaytarmaq lazımdırmı?\n15 İyun 1846 -cı ildə İngiltərə və ABŞ 49 -cu paralelin Sakit Okeanın şimal -qərbində əsas beynəlxalq sərhəd olaraq qurulduğu Oregon müqaviləsini imzaladı. 1818 -ci ildən bəri, indiki Vaşinqton, Oregon və Idaho bölgələri və Britaniya Kolumbiyasının böyük hissələri də daxil olmaqla bütün bölgə, hər iki ölkənin vətəndaşlarının sərbəst şəkildə səyahət etdiyi və ticarət etdiyi ortaq yaşayış yeridir. 1845 -ci ildə amerikalılar, 54 dərəcə 40 dəqiqəlik enlik xəttinə, bu gün ABŞ -ın Kanadanın böyük bir hissəsini ABŞ -a verəcək daha şimal sərhədinə istinad edərək "Əlli Dörd Qırx və ya Döyüş!" İfadəsini qəbul edirlər. Ancaq ABŞ cənub sərhədində Meksika ilə müharibə ilə üzləşdiyi üçün bu mövzuda əslində müharibə etmək istəmədiyini sübut edir. Beləliklə, ABŞ və İngiltərə, 49 -cu paralel sərhədi - Rockies -in şərqində uzun müddətdir qurulmuş - Pasifikə qədər uzadaraq güzəştə gedirlər. 49 dərəcə xətt istisna olmaqla, hər iki tərəf də sərhədin Vancouver Adası ətrafında cənuba doğru hərəkət etməsinə razılıq verir ki, bu da Britaniyaya bütün Vancouver Adasını verir. ABŞ və Kanada arasındakı materik sərhədi o vaxtdan etibarən dəyişməz qalacaq.\nHəm İngiltərə, həm də ABŞ, Columbia çayına və onun geniş drenajlarına əvvəlki tarixi iddialarına sahib olduqlarına inanırdılar. Kolumbiyanın ağzına girən ilk hindli olmayan kəşfiyyatçı, 1792-ci ildə çaya gəmisinin adını verən Amerikalı Robert Grey (1755-1806) idi. Columbia Rediviva. Bir neçə ay sonra Kapitan George Vancouver (1758-1798) rəhbərliyi altında İngilis Donanması William Broughton (1762-1821) çayın 100 mil kənarında gəzdi. İngilis xəz taciri David Thompson (1770-1857), Kanadalı Rockiesin kölgəsindəki mənbələrdən çayı kanoe edən ilk hindu olmayan idi. Hər iki ölkə qəti bir sərhəd razılaşması ilə razılaşmaq istəmirdilər və 1818 -ci ildə birgə işğala razılaşdılar.\nSonrakı onilliklərdə hər biri bölgə üzərində suverenlik qurmaq üçün manevr etdi. 1825-ci ildə Hudson Körfəzi Şirkətinin qubernatoru İngiltərəyə Montana və Aydaho, demək olar ki, indiki Vaşinqtonun bütün hissələrini və bütün Kolumbiya çayını verən daha cənublu bir sərhəd təklif etdi. Amerikalılar bu fikri rədd etdilər. Eyni zamanda, ABŞ, bütün şimal -qərbi əhatə edən Oregon Ölkəsinə köçmək üçün məskunlaşanları təşviq etməyə başladı.\n1844 -cü ildə ABŞ siyasətçiləri Oregon sualına qəti cavab istəməyə başladılar. James K. Polk (1795-1849) yenicə ABŞ prezidenti seçilmişdi və onun ekspansionist tərəfdarları "Əlli Dörd Qırx ya Mübarizə!" (Johansen və Gates, 205). 54-40 ilə müəyyən bir genişlik xəttini seçdilər, çünki artıq Rusiya Alyaskasının cənub sərhədi olaraq qurulmuşdu.\nMəlum oldu ki, ABŞ Senatı o yüksək şimal sərhədi uğrunda mübarizə aparmaq istəmirdi. Hökumət fərqli bir sərhəd müharibəsinə başlamağa hazırlaşdığı üçün güzəştə getməyi üstün tutdu: Meksika müharibəsi. İngilislər əvvəlcə 49 dərəcə xəttin Kolumbiya çayına, sonra isə çay boyunca dənizə uzanmasını təklif etdilər. Bu İngiltərəyə bütün Columbia çayını və Puget Soundu verərdi. Amerikalı danışıqçılar təklifi rədd etdilər və qitənin hər tərəfində aydın olan sadə bir düz xətt-49 dərəcəlik düz Vancouver adasından keçərək adanı ikiyə böldülər.\nİngiltərə, adadakı yeni Fort Victoria'dan imtina etmək istəmədiyini ortaya qoyduqda, danışıqlar aparan 49 dərəcəlik bir istisna ilə uzlaşdı: İngiltərə bütün Vancouver Adasını alacaq. Müqavilə dili, 49 dərəcə xəttin yalnız "qitəni Vancouver adasından ayıran kanalın ortasına qədər uzanacağını və bu kanalın ortasından cənubdan Fuca boğazlarından Sakit Okeana qədər uzanacağını" ifadə etdi (Johansen və Gates) , 207). Başqa sözlə desək, sərhəd Vankuver adasının cənub ucu ətrafında dönərdi. Son müqavilə 15 iyun 1846 -cı ildə imzalanmış və 19 iyun 1846 -da ratifikasiya edilmişdir.\nAlyaskanın satışından 150 il sonra bəzi rusların ikinci düşüncələri var\nRusiyanın böyüklüyünün yenidən təsdiqlənməsi Vladimir V. Putinin prezidentliyinin motividir və onun hərbi qüdrəti və kiber gücünü proqnozlaşdırması qismən Rusiya-Amerika münasibətlərinin Soyuq Müharibənin sonundan bəri ən aşağı nöqtədə olmasıdır.\nBeləliklə, Rusiyanın Alyaskanı ABŞ-a satmasının 150-ci ildönümü-az sayda amerikalıların görə biləcəyi bir hadisə-bu əməliyyatı xəstə çar imperatorluğunun nəhəng bir səhvi hesab edən bəzi sağçı rus millətçiləri üçün yas günü idi. İqlim dəyişikliyi dövründə Arktikaya və təbii sərvətlərinə təsir etmək uğrunda mübarizə aparan böyük güclər kimi yankılanır.\nKrımın baş naziri Sergey Aksyonov, bu ay Krım televiziya şəbəkəsinə verdiyi açıqlamada, "Rusiya bu gün Alyaskaya sahib olsaydı, dünyanın geosiyasi vəziyyəti fərqli olardı" dedi.\nNiş hərbi bir jurnal olan Hərbi-Sənaye Kuryeri, bu yaxınlarda ola biləcəyindən bəhs edən "İtirdiyimiz Alyaska" başlıqlı iki hissəli bir məqalə yayımladı.\nHətta bu yaxınlarda bir rus qəzetinə verdiyi müsahibədə Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey V. Lavrovdan Alyaska haqqında soruşuldu. "Yubiley, əlbəttə ki, müxtəlif duyğulara səbəb ola bilər" dedi. "Ancaq rusların Amerika qitəsini araşdırmağa verdiyi töhfələri xatırlamaq üçün yaxşı bir fürsətdir."\nCənab Putin, 2014-cü ildə bir zəng proqramı zamanı Alyaska haqqında soruşduqda, "bu mövzuda iş görməyimizə ehtiyac yoxdur" dedi. Cümə axşamı günü Rusiyanın Arxangelsk şəhərində keçirilən Beynəlxalq Arktika Forumunda Amerikanın Alyaskadakı fəaliyyətlərinin dünya nizamını poza biləcəyini söylədi. "ABŞ -ın Alyaskada etdikləri qlobal səviyyədədir" dedi və Amerikanın oradakı bir raket sistemini inkişaf etdirməsini "ən aktual təhlükəsizlik problemlərindən biri" adlandırdı.\nƏlbəttə ki, heç kim Rusiyanın Alyaskanı 2014 -cü ildə Ukraynadan Krımı ilhaq etdiyi kimi geri almasını ciddi şəkildə təklif etmir. Ancaq satışın Rusiya və ABŞ -da və ən əsası Alyaskanın yerli icmaları arasında necə xatırlanmasındakı fərqlər, əyalətin tarixini mədəni və dini bir kəsişmə olaraq göstərir.\nRuslar, əsasən sahil boyunca ticarət məntəqələri və Şərqi Ortodoks kilsələri quraraq 1784 -cü ildə Alyaskaya yerləşməyə başladılar. 1860 -cı illərə qədər Krım müharibəsini İngiltərəyə uduzan və İngiltərənin gələcəkdə hər hansı bir qarşıdurmada Alyaskanı ələ keçirəcəyindən qorxaraq çar razılaşma əldə etmək qərarına gəldi.\nO dövrdə çiçəklənən xəz ticarətinin ürəyi olan dəniz su samurları demək olar ki, silinmişdi və ruslar da qorxurdular ki, 1896-cı ildə başlayan Klondike Gold Rush-da qızıl kəşf edilsə, Amerikalılar onu aşa bilər. ərazisi, New Yorkdakı Staten Island Kollecinin tarixçisi Susan Smith-Peter dedi.\n"Rusiya baxımından, razılaşmanın çox mənası var" dedi. "İngiltərəni qıcıqlandıra bilər və ABŞ ilə daha yaxın münasibət qura bilərlər."\nAmerika Birləşmiş Ştatları, alış -verişin Çin ilə ticarətə daha yaxın olacağını və İngiltərənin Qərb Sahilinə müdaxilə düşüncələrini aradan qaldıracağını düşündüyünü söylədi, Worcester, Kutsal Xaç Kollecinin tarixçisi Gwenn A.\n"Bu, həqiqətən, Manifest Destiny haqqında idi" dedi, "ABŞ -ın genişlənməsi haqqında"\nQiyməti 7,2 milyon dollar və ya bu gün təxminən 125 milyon dollar olaraq təyin edən müqavilə, Rusiyanın ABŞ -dakı naziri Eduard de Stoeckl və Amerika dövlət katibi William H. Seward tərəfindən imzalanmışdır. Əsasən hər iki ölkə üçün faydalı hesab olunurdu, lakin bəzi tənqidçilər bunu "Sewardın axmaqlığı" və ya "Sewardın buz qutusu" kimi ələ salırdılar - hətta indi də alimlər bunun bir bazarlıq olub olmadığını müzakirə edirlər.\nRusiyanın bəzi məhəllələrində satış acı bir dad buraxdı. Tarix həvəskarı Vladimir Kolyçev, keçən payız Çar II Aleksandrın ünvanına yazdığı bir şeirində "Alyaska ilə yanaşı, rus xalqını da satdın" dedi.\nMemfis Universitetinin tarix professoru Andrey Znamenski, Alyaskanı geri qaytarmaq üçün irredentist çağırışların yalnız ekstremistlərlə məhdudlaşmadığını söylədi.\n"Bu, Rusiyanın genişlənməsini istəmək istəyən millətçilər üçün çox əlverişli bir epizoddur" dedi. "Bu, milli ritorikaya uyğundur: baxın amerikalılar bizə necə münasibət göstərdilər."\nRusiyanın satış üçün ödədiyi qızılın bir gəmidə batması və ya quldurların qızılları ələ keçirməsi mövzusunda Rusiyanın sərtləşdiyi nəzəriyyələri çoxdur. (Moskva Dövlət Universitetindən Aleksandr Petrov adlı bir alim, pulun demək olar ki, hamısının dəmir yolu tikintisinə sərf olunduğunu göstərən sənədi izləyərək bu nəzəriyyələri təkzib etdi.)\nVaşinqtonda ildönümü Cümə axşamı günü Milli Mətbuat Klubunda bir nahar, Dövlət Departamentinin qəbulu və ömrünün çox hissəsini Alyaskada keçirən bəstəkar Con Lüter Adamsın musiqisindən ibarət konsertlə qeyd olunmalı idi. Alyaskada danışıqların, mühazirələrin, rəsm sərgilərinin və digər tədbirlərin, ərazinin rəsmi olaraq köçürüldüyünü qeyd edən 18 oktyabr Alyaska Günü boyunca davam edəcək. Alyaska 1959 -cu ilin yanvarında 49 -cu əyalət oldu.\nSakit Okeanın şimal -qərbindəki yerli bir qrup olan Tlingit olan Qubernator Qubernator Byron Mallott, hadisələri "qeyd etmə deyil, qeyd etmə" adlandırdı.\n"150 ilə çox göz açan bir şəkildə baxırıq" dedi bir telefon danışığında Demokrat Cənab Mallott. "Həm Rusiya, həm də ABŞ -ın hakimiyyəti altında Alyaskanın yerli xalqları üçün o qədər də yaxşı olmayan problemlər var. Ancaq son şərtlərdən asılı olmayaraq, dünyanın ən böyük demokratiyasında yaşadığımızı və qarşı tərəfin o qədər də çox olmadığını düşünürük. "\nRuslar Alyaskaya gələndə dəniz sahillərində yaşayan insanları dəniz su samuru ovlamaq üçün orduya çağırdılar. Torpaq satıldıqdan sonra yerli qruplar azad edildi, amma amerikalılar problemlərin payını gətirdilər, New Hampshire'deki Dartmouth Kollecinin yerli Amerika araşdırmaları professoru Sergey A. Kan söylədi.\n"Rus dövrü ata nəzarəti ilə bağlı idi, amma Rusiyanın məqsədi həyatı kökündən dəyişdirmək deyil, insanları iqtisadi məqsədlər üçün istifadə etmək idi" dedi cənab Kan. "Amerikalılarla birlikdə daha güclü bir qərbləşmə ilə müşayiət olundu."\nAlyaskadakı Sitka Tarix Muzeyinin icraçı direktoru Hal Spackman, Rus irsinin hələ də insanların soyadlarında, coğrafi xüsusiyyətlərin adlarında və Rus Pravoslav inancının davamlılığında görünə biləcəyini söylədi.\nAlyaskanın ilk paytaxtı olan Sitkada doğulub böyüyən Tlingitli 63 yaşlı Bob Sam, bölgədəki hər kəsin yüzillikdən xoşbəxt olmadığını söylədi.\n"Ancaq 150 ildən sonra," dedi, "sağalmağın vaxtı gəldi və birlikdə olmağın vaxtı gəldi, belə ki, Alyaskalılar düşündüyümüz insan olmağa davam edə bilərlər."\nSatış bu həftə Arxangelskdəki forumun kənarında da başladı.\nBering Boğazında gəmiçiliyi tənzimləmək üçün Alyaskanın Dəniz Birjasını idarə edən Paul Fuhs, rus həmkarlarının bəzən içki içərək torpağın satışından narahat olduğunu söylədi.\n"7.2 milyon dollara satmağın axmaq bir qərar olduğunu düşünürlər" dedi. "Bu, geri qaytarmaq üçün ordusu ilə birlikdə gələcəyi anlamına gəlmir."\nAlyaska hökumətinin Arktika məsələləri üzrə baş məsləhətçisi Craig Fleener, forumda, xüsusən də "müstəmləkəçi düşüncə tərzinin", yəni federal hökumətin və ya digər səylərin qarşısını almaqdan bəhs edərkən rusların sıx maraq obyekti idi. təbii varlıqları istismar etmək üçün şimala gələn qurumlar, yerli sakinlərə az fayda gətirəcək.\n"Amerikalıların bizimlə eyni problemləri var!" cənab Fleener danışandan sonra rusiyalı bir iştirakçı heyrətləndi.\nAlyaskanın Rusiya müstəmləkəsi. Alyaska kasıb bir koloniyadır və siz heç vaxt xərclərinizi geri qaytarmayacaqsınız. Kodiak adasında, rus xəz alverçisi Qriqori Şelixov, üç müqəddəs körfəzini tapdı, Avropanın alaska kəşfində ilk daimi rus məskunlaşması 1741 -ci ildə, Danimarka dənizçisi Vitus Benin rəhbərlik etdiyi bir rus ekspedisiyası Alyaska materikini görəndə gəldi.\nValyuta 100 sotka'ya bölünür (sotka, sotka, alaskanın rus müstəmləkəçiliyi, siyasi iqtisadiyyat, tarix və etnoqrafiya araşdırmalarına əsaslanaraq rus müstəmləkəçiliyinin mənşəyini və təkamülünü təhlil edən ilk geniş araşdırmadır. Birləşmiş Ştatlar bu ərazini Rusiyadan satın aldı 126 illər sonra. Rusiya da Kaliforniyada torpaq üzərində hökmranlıq etdi. Alyaskanın rus müstəmləkəçiliyinin əsas səbəbi nə idi? niyə avropalılar və ruslar ilk dəfə alaksaya üzdülər, rusların istədiyi üç əsas xəz, Rusiya İngiltərə ilə rəqabət aparırdı və İspaniya koloniyalar və qaynaqlar üçün İspaniya idi, çünki bir çox Avropa xalqı idi.\nAmerikanın Rus müstəmləkəçiliyi - upload.wikimedia.org saytından Vikipediya, Rusiyanın Alyaskadakı müstəmləkəçiliyi, siyasi iqtisadiyyat, tarix və etnoqrafiya ilə bağlı araşdırmalara əsaslanaraq, Rusiya müstəmləkəçiliyinin mənşəyini və təkamülünü təhlil edən ilk geniş araşdırmadır. Alyaskanın rus müstəmləkəçiliyi, siyasi iqtisadiyyat, tarix və etnoqrafiya araşdırmalarına əsaslanaraq rus müstəmləkəçiliyinin mənşəyini və təkamülünü təhlil edən ilk geniş araşdırmadır. Alyaskada Rusiyanın təsiri hələ də hiss olunur. Alyaskanın rus müstəmləkəçiliyi, siyasi iqtisadiyyat, tarix və etnoqrafiya araşdırmalarına əsaslanaraq rus müstəmləkəçiliyinin mənşəyini və təkamülünü təhlil edən ilk geniş araşdırmadır. Скачать бесплатно » книги » история » rusların alaska koloniyası:\nRuslar 1741 -ci ildə bölgədən və 039 -un təbii sərvətlərindən istifadə etmək üçün Alyaskanı koloniya etdilər.\nAlyaskanın rus müstəmləkəçiliyi, siyasi iqtisadiyyat, tarix və etnoqrafiya araşdırmalarına əsaslanaraq rus müstəmləkəçiliyinin mənşəyini və təkamülünü təhlil edən ilk geniş araşdırmadır. Alyaska əyalət muzeyi və#039s kolleksiyalarının kuratoru Steven Henrikson, müstəmləkəçilik dövrünü və alaskalılara necə təsir etdiyini izah etdi. Gabriel under the command of mikhail gvozdev and ivan fedorov. For more items indigenous peoples of alaska. The first russian settlements are most often dated to the seventeenth century. Russian colonization of alaska is the first comprehensive study to analyze the origin and evolution of russian colonization based on research into political economy, history, and ethnography. Grinёv's study elaborates the social, political, spiritual, ideological, personal. Russian colonization of alaska is the first comprehensive study to analyze the origin and evolution of russian colonization based on research into political economy, history, and ethnography. On kodiak island, grigory shelikhov, a russian fur trader, founds three saints bay, the first permanent russian settlement in the european discovery of alaska came in 1741, when a russian expedition led by danish navigator vitus bering sighted the alaskan mainland. Petersburg polytechnic university in russia. The period of russian colonization had the greatest influence on the aleuts, who were the main allies of the colonists. The yefimok is the official currency of alaska. Russian colonization of alaska is the first comprehensive study to analyze the origin and evolution of russian colonization based on research into political economy, history, and ethnography.\nDes Groseilliers and Radisson failed to interest the French government in their idea. So they took their scheme to England. A group of entrepreneurs and noblemen — including Prince Rupert, the King of England’s cousin — persuaded King Charles II to support the venture. In June 1668, two small ships were dispatched from England. Biri, Nonsuch, reached Hudson Bay in September, with des Groseilliers on-board. He and his partners spent the following winter successfully trading with the Cree on the southern shores of James Bay.\nCopyright 2022 \_ Niyə İngiltərə Alyaskanı Rusiya satışa çıxardıqda almadı?...


Qarabağ zəfərinin şahidi 83 yaşlı yazıçının sevinci... » QarabagaAparanYol.az\nQarabağ zəfərinin şahidi 83 yaşlı yazıçının sevinci...\nTarix: 18-08-2021, 21:11\nRəfiqə Məmmədova bu gün loğman yaşındadır...\nRəfiqə Allahverən qızı Məmmədova Azərbaycan uşaq ədəbiyyatının tanınmış simalarından biridir. 50 illik yaradıcılıq təcrübəsi olan yazıçı-şair ömrünün 90-cı pilləsinə doğru inamla yeriyir. Torpaqlarımızın işğaldan azad olunması ömrünün bu ixtiyar çağında ona təsvirəgəlməz bir fərəh, sevinc hissi yaşadıb. Düşünürəm ki, bu fərəh, bu sevinc onun ömrünü daha da uzadacaqdır.\nRəfiqə Məmmədova haqqında hər zaman xoş düşüncələrlə rastlaşırıq. Bu düşüncələrin birində deyilir: “Nəğməkar poeziyanın mahir rəssam lövhələrinə bənzər təsvirlərin, uşaq yaddaşına hopan şeirlərin, hekayələrin, mayası vətənpərvərlikdən yoğrulan povestlərin, körpə duyğularına şəkər qatan nağıl, novellaların müəllifidir Rəfiqə Məmmədova”.\nBildirim ki, Rəfiqə xanım özünün bədii yaradıcılıq nümunələrilə təkcə uşaqların yox, həm də böyüklərin sevimlisidir. Onun indiyədək qələmə aldığı əsərləri ədəbiyyatımızın səhifələrini zənginləşdirməyə xidmət edib. Şeir və hekayələri, eləcə də digər bədii-sənət nümunələri həyat sevgisiylə yazılıb. Təbiətə heyranlıq, insanlığa hörmət, ehtiram duyğuları Rəfiqə xanımın kitablarının əsas işıq mənbəyidir. Onun əsərlərindəki ülvi duyğular, həyata və varlığa sevgi oxucularına hər zaman müsbət təsirilə fərqlənir.\n1970-ci ildə yaradıcılığa başlayan Rəfiqə Məmmədovanın əsərləri Sovet dönəmindən bugünə qədər müxtəlif qəzet və jurnallarda öz sevimli oxucusunun könül qapısını döyüb. Onun Azərbaycan radiosunun arxivində hekayə və şeirlərinin səsyazıları qorunub-saxlanır. Yazıçının indiyədək bir çox kitabı çap olunub. “Dolu”, “İnam”, Uğurlu ov”, “Könül”, “Şəfəq müğənnisi”, “Qar işığı”, “Mənim Şahinim” və s. kitabları ədəbi dünyamızın rəngarəng səhifələri kimi oxunmaqla yanaşı, həm də yazıçının dəyərli irsi kimi ədəbi-bədii yaddaş nümunəsinə çevrilmədə.\nHəyatının ahıl çağlarını yaşayan yazıçının bu gün də ədəbi mühitlə ünsiyyət bağları qırılmayıb. Ədəbi orqanlar, təşkilatlar onu daim yada salır, xatırlayır, təltif edərək yaradıcılığını hər zaman yüksək qiymətləndirirlər.\nRəfiqə xanım bugünlərdə yenə təltif olunub. Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Rəfiqə xanımı Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafındakı xidmətlərinə görə fəxri diplomla təltif edib. Bu barədə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin rəsmi internet səhifəsində də xəbər verilib. Sevimli yazıçıya, nəğməkar şairə ömrünün ixtiyar çağında da qayğıkeşliklə yanaşılması təkcə Rəfiqə xanımı yox, onun bütün oxucularını, elə bizi də sevindirir.\nAncaq daha bir əlamətdarlıq da ondan ibarətdir ki, yazıçının təltif olunması onun doğum günü ərəfəsinə təsadüf edir. 21 avqust həyatının böyük bir hissəsini ədəbi-bədi yaradıcılığa həsr etmiş yazıçının doğulduğu gündür. Nə böyük xoşbəxtlikdir ki, 30 ilə yaxın ayrılıqdan sonra doğma diyarın azadlığı müjdəsini eşidəsən. Rəfiqə xanım nəsil-şəcərə etibarilə demək olar ki, bütün Qarabağı əhatə edir. Bir tərəfdən Cəbrayıla, bir tərəfdən Ağdama, Füzuliyə, Şuşaya bağlı... Onun Cəbrayıla olan sevgisinin rəngi də tamam başqadır. Cəbrayıl haqqında hər zaman fərqli duyğularla danışır. Cəbrayıl kəhrizinin üstündəki qocaman Xan Çinarı məhəbbət dolu bir nisgillə xatırlayır. Rəfiqə xanım bədii yaradıcılıqda, sənət üfüqlərində heç bir iddiası olmayan, heç bir təmənna güdməyən yazıçı olduğu kimi, həm də ailəsinin şərəfini hər şeydən uca tutan fədakar bir anadır. Tale elə gətirib ki, Onunla ailə quran “Dövlət Üzümçülük Və Şərabçılıq” Komitəsində sədr müavini kimi məsul vəzifədə çalışmış Əmir kişinin sonsuz Azərbaycan sevgisi də daim bu ailənin başı üzərində dalğalanan bayrağına dönüb. Azərbaycanın ən qədim təhsil ocaqlarından biri- Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetilə üzbəüz binadakı mənzildən həyata iki dəyərli övlad pərvazlanıb. Rəfiqə ananın indi iki gözəl, istedadlı nəvəsi Ayanla Selin - bu nəvələrdən bəhs edən kitabları da var. Ailənin böyük oğlu Şakiri, kiçik qardaşı Azər kimi yaxından tanımasam da, onun da Azər qədər mehriban, cəmiyyətdə açıq baxışlı fikirləriylə seçilən biri olduğunu düşünürəm. Azərə gəldikdə isə, məmləkət sevgisiylə atasının, anasının Azər çağırdığı bu oğul bu gün xarici ölkələrdə Azərbaycançılıq ənənələrini öz bütöv xarakteri, davranışı, ətraf mühitlə qurduğu sağlam ünsiyyətilə təmsil edir. Bu, çox böyük bir məsələdir - Vətəni, yurdu, doğulduğun ocağı, oymağı daim özünlə daşımaq qədər ağır və məsuliyyətli...\nQayıdaq yazıçı, şair simasının arxasındakı şəxsiyyətə - Rəfiqə xanımın özünə... Sənətşünas Təranə xanım Əlizadə deyir: “...Bəli, Rəfiqə xanım balacalara qapalı yox, açıq qapıları nişan verir. Bəlkə də o qapıların açarını da verir, nə bilim, mən ki uşaq deyiləm. Amma çox istəyərdim ki, uşaq olum. Rəfiqə xanımın şeirlərinin əl-ələ verib yaratdığı bu böyük halqanın çənbərin ortasında bir anlıq mən də qaçmaq, dünynın başıma fırlanmağını istədim”.\nBu fikirlər R.Məmmədovanın 80-ci baharına həsr olunmuş “Sözün Rəfiqəsi” monoqrafiyasına yazılmış ön sözdən bir parçadır. Həmin parça bizi yenidən yazıçının rəngarəng dünyasına qovuşdurur. Diqqət çəkən bir məqam da var. Təranə xanım qeyd edir ki, yazıçının sənət və iç dünyasında hamı hamıdan körpə, hamı hamıdan qoca, hamı hamıdan cavan, hamı hamıdan ucadır. Məncə, ön sözün müəllifi yazıçının dünyaya və həyata ədalətli baxışışını qiymətləndirmək istəyir - heç kəs heç kəsdən üstün deyil prinsipi. Ortada Şeyx Nizami demiş, bircə nə qalır? Elm məsələsi.\nRəfiqə xanımın başı həmişə ucadır - istər gəlib çatdığı ömür, istərsə də sahib olduğu mənəviyyat zirvəsində. Rəfiqə xanım o qədər kövrək, o qədər həlim, dürüst və aydın bir insandır ki, ondan danışanda Mövlananın bir fikrini də xatırlamasam olmur.”İnsan kamilləşəndə nəfsani qidalardan əl çəkib loğmana dönər”.\nRəfiqə Məmmədova bu gün loğman yaşındadır. Yaşadığı qəza, qədər – Vətən ayrılığı, Vətən həsrəti, həyatın bəxş etdiyi müxtəlif çeşidli izdirabları, həm də ömrün 83-cü baharında doğma Qarabağa qovuşan duyğularıyla.\n...Rəfiqə xanımı təbrik edir, ömrün yüzüncü baharına doğru bundan sonra da sağlıqla, inamla yeriməsini arzulayırıq.\nRəfiqə xanım əslən qarabağlıdır. Onun Qarabağ sevgisini, Qarabağ həsrətini, ayrılığını ifadə edən nə qədər şeiri, hekayəsi bizim “Qarabağa aparan yol” qəzetində də oxucuların görüşünə gəlib.\nDeyir, gözünə hər zaman qüssə, kədər, ayrılıq qatdığım yazılarımı qəzetinizdə dərc etmisiniz. Arzum o idi ki, o həsrət, o qüssə zəfər şeirlərilə əvəzlənsin. Məni arzuma çatdıran Allahıma, prezidentimə, əsgərimə minnətdaram. Məni də başa düşün, 83 yaşımda Qarabağ zəfərinin şahidi olmağımdan keçirdiyim sevinc, fərəh hissini ifadə etməkdə çətinlik çəkirəm. Tanrıdan möhnət istəyirəm ki, indən sonra Qarabağ sevincimi zəfər nəğmələrimlə ifadə edim...\nŞəfəq saçan bir ömrün nəğməsi...\n"Yazıçı"nın fevral sayı...\nMilli Qəhrəmanların heykəllərinin ucaldılması hamını sevindirər...\nPlakat və dəzgah rəssamlığında parlaq imza\nUşaq evlərinin sakinləri Mehriban Əliyevaya ad günü hədiyyəsi edib: "Qoy həmişə Günəş olsun, Siz də olun həmişə!"