Qorxaq - Səddam Laçından yeni hekayə\nSəddam Laçın, gənc yazar\nKulis.az "Hekayə günü" layihəsindən Səddam Laçının “Qorxaq” hekayəsini təqdim edir.\nDoğum evinin dəhlizlərində tükürpərdici sükunət hökm sürürdü. Xadimələr çirkli süpürgələrini, həkimlər qanlı əllərini saxlamışdı. Hətta ana olmaq üçün hay-küylə gələn qadınlar da dişlərini sıxıb doğmağa yox, bu qulaqbatıran sükutu pozmamağa çalışırdı. Qışqırıqların səadət gətirdiyi yerdə bir neçə saniyəlik səssizlik vahiməli duyulurdu. Hər tərəfə bayquş səssizliyi çökmüşdü. Hətta yeni doğulmuşlar da varlığını sübut etmək əvəzinə kimisə bir dəqiqəlik sükutla yad edirdi.\nNəhayət, dəhlizin sonundan gələn fəryad səsi hər şeyi öz axarına qaytardı. Ana olmaq üçün ilk və son şansını dəyərləndirən qadın vüsala yetdi. Bir körpə səsi eşidildi. Uzaqdan zorla eşidilən bu zəif, öləzi səs səssizliyə bürünmüş doğum evini arı yuvasına döndərdi. Dəhlizlərdə həyəcanlı atalar, təlaşlı həkimlər peyda olmağa başladı. Sabir də qulağı səsdə qalanlardan biri idi. O qədər həyəcanlı idi ki, ürəyi boğazında döyünürdü. Dırnaqlarını yeyə-yeyə sağa-sola var-gəl etməyə başladı. Təcrübəli mamaça onu yüzlərlə adamın içindən tanıya bildi. İti, lakin ehtiyatlı addımlarla ona tərəf yaxınlaşdı.\nHəyat yoldaşları oğul doğan kişilərin çöhrəsindəki qüruru pula çevirən üç qız anası sanki uşağı özü doğubmuş kimi, qarşısındakı da öz əri imiş kimi yorğun və məğrur baxışlarla: “Gözünüz aydın, oğlunuz oldu”, – dedi. “Necə olmalı idi e, kişinin oğlu olar da”, – deyə əlavə etdi. Bu sözü Sabirdən qabaq deməklə ondan qoparacağı şirinliyin miqdarını yüksəltməyə çalışdı. Sabir də həyəcanla: “Oğlum hanı, hardadı, görə bilərəm?”, – soruşdu. Şax yüzlüyü xalatının cibinə təpən mamaça, övladını bir azdan görə biləcəyini deyib, bir daha gözaydınlığı verərək oradan uzaqlaşdı.\nSabir uşaqların arasında ən irisini, ətli-budlusunu axtarmağa başladı. Bir metr doxsan santimetrlik, enli kürək, pəhləvan cüssəli kişinin axtarışları nəticə vermədi. O, uşaqların içində oğlu ola biləcək sadəcə bir körpə görə bildi. Ona tərəf addımlamağa başlamışdı ki, tibb bacısı onu yolundan saxladı. “Sizin övladınız bu uşaqdır”, – dedi. Onun əlinin uzandığı yerdə təxminən bir kiloqram çəkisi olan, ovuc içi boyda uşaq var idi.\n– Bu nədir? – deyə o, əsəbi və gərgin halda dilləndi.\nAdətən gənc valideynlərin həyəcanlı olduğunu bilən tibb bacısı sualın da həyəcandan doğduğunu zənn edib, zarafata saldı :\n– Nədir yox, kimdir?\n– Hə, yaxşı, kimdir?\nO, sualın kifayət qədər ciddi olduğunun fərqinə vardı, ona görə də əlavə bir söz demədən otaqdan çıxdı. İlk dəfə oğlu ilə üzbəüz qalan ata isə əziyyəti yerdə qalan adamlar kimi köks ötürdü.\nRüstəmin əzab dolu günləri atasının məyusluğu, anasının sevgisi ilə başladı.\nO heç vaxt bu hadisədən xəbər tutmasa da, onu ömrü boyu hiss elədi. Çünki Rüstəm normal uşaqlar kimi böyümür, fiziki cəhətdən tay-tuşlarından geri qalırdı. Atası isə onu özü kimi güclü görmək istəyirdi. İstəyirdi ki, oğlu hamıdan hündür, hamıdan güclü, hamıdan cəsur olsun. Amma onun xəyalları elə Rüstəm doğulan gün suya düşmüşdü, ona görə də artıq oğlundan əlini üzmüşdü. Ancaq yenə də hər dəfə biri ilə dalaşıb, daha doğrusu, döyülüb evə gələndə dəli olurdu. Üstəlik bir də özü döyürdü.\nRüstəm hərzamankı kimi döyülməyinin cəzasını döyülməklə çəkirdi.\nAnası isə onu əzizləyir, əzilmiş əllərindən, qaralmış gözlərindən öpür: “Anan ölsün bala, əlləri qurusun o köpək uşaqlarının", – deyirdi. Rüstəm onun gözünün ağı-qarası bircə oğlu idi. Ona ana olmaq xoşbəxtliyini Rüstəm bəxş eləmişdi. Bu onun həyatında ilk və son xoşbəxtliyi idi. Rüstəm hər şeyin fərqinə varır, anasının qollarında özünü dünyanın bəxtəvəri hesab edirdi. Sırf anasından qayğı görmək üçün belə döyülməyə hazır idi. Atası isə bütün bunları kənardan izləyir, yenidən əsəbiləşirdi.\n– Əzizləmə o küçüyü, hamısını edən sənsən. Arvad kimi böyüdürsən uşağı, dəymə qoy canı çıxsın, ağrısın, ağlı başına gəlsin, döyülməsin bir də! – deyirdi.\nBütün bu hadisələr Rüstəmin həyatına o qədər təsir edirdi ki, günü-gündən özünə qapanır, heç nə yeyib içmir, getdikcə daha da cılızlaşırdı. Yaşadıqlarını ürəyinə salır, gecə səhərə qədər yorğanın altında için-için ağlayırdı. O, təkcə fiziki görünüşü ilə yox, həm də mənəviyyatı, insanlığı ilə də hər kəsdən seçilirdi. Bunu isə anasından başqa heç kim görmürdü. Bəlkə də heç görmək istəmirdi. Çünki insanlıq heyvani instinktlərlə, meşə qanunları ilə yaşamağa öyrəşib. Güclülərin zəifləri əzdiyi yerdə əzilənin həqiqi kimliyi heç kimə maraqlı deyil.\nRüstəmə elə gəlirdi ki, hər kəs gücü çatan qədər haqsızlığa qarşı savaşmalıdır. Onun gücü isə döyülməyə çatırdı və o, gücü çatdığı qədər döyülürdü.\nKüçədə tay-tuşları günahsız birini döyəndə Rüstəm onlara mane olmağa çalışır, qarşılığında özü də döyülürdü. Evə çatanda bir də atası tərəfindən döyüləcəyini bilsə də, bayaq o tanımadığı uşağa dəyən təpiklərin yarısını öz üzərinə götürməkdən məmnunluq duyurdu. Ona elə gəlirdi ki, bir insan kimi üzərinə düşən öhdəliyin bir qismini yerinə yetirib. Ona görə də alnı açıq, başı dik gəlirdi evə.\nEvdə yenə həngamə qopur, aləm bir-birinə dəyirdi. Atası əsəblərini cilovlaya bilməyib söyüş söyür, onu kimlərin bu hala saldığını soruşur, bu dəqiqə onu da, onu döyənləri də öldürəcəyini deyirdi. Amma nə qədər eləsə də, Rüstəm onu kimlərin bu hala saldığını demirdi. Nə tay-tuşlarını atasına, nə də atasını onlara satırdı. Çünki döyməklə heç nəyin həll olmadığını ən yaxşı özü bilirdi.\nAnası ona “kişi balam” deyəndə atası rişxəndlə gülür, "Kişi imiş, qorxaq gədədən nə vaxtdan kişi olub, az?", – deyirdi. Rüstəm isə heç vaxt dillənmir, doğulduğu gündəki sükunəti qoruyub saxlayırdı. Hərçənd qorxaq olmadığını o da bilirdi. Bəli, o, cəmiyyətin cəsurluq hesab etdiyi şeylərdən qorxurdu. Çünki bilirdi ki, arvadını döymək, döyülüb deyə oğlunu döymək cəsurluq deyil. O bilirdi ki, zəifə gücünü göstərən hər kəs zəifdir. Bəzən heç özü də nəyin cəsurluq, nəyin qorxaqlıq olduğunu ayırd edə bilmirdi.\nRüstəm yaxşı başa düşürdü ki, cəsurluq da qorxaqlıq kimi mürəkkəbdir. O, dünyada təqlid edilə bilməyən yeganə şeydir. Ona görə də üzdə cəsur görünən adamların gözlərindəki miskinliyi, qorxaqlığı asanlıqla görə bilirdi. O, atasının müdiri ilə danışanda səsindəki mütiliyi eşitmişdi. Onu döyən tay-tuşlarının özlərindən güclü görəndə nə sifətə düşdüyünün şahidi olmuşdu. Özünə igid deyib ortalıqda at oynadanların nə qədər zavallı, aciz olduqlarını döyülə-döyülə öyrənmişdi. Ancaq məsələ öyrənməklə bitmirdi. Gərək onları bilməyənlərə də öyrədəydi. "Qorxaq"dan isə heç kim cəsurluq dərsi almazdı. Ona görə də Rüstəm hamının əksinə bildiyindən susurdu.\nƏsgərlik yaşı çatanda da, çağırış vərəqəsi gələndə də susdu. Ona gülənləri, onu məsxərəyə qoyanları görməzdən gəldi. Atasının gözündə hələ də cılız, camaatın uşağının yarısı boyda görünsə də, o artıq böyümüşdü. Həm də çox yorulmuşdu. Heç kimə özünü sübut etmək istəmirdi, atasına da. Rüstəm ağıllı oğlan idi. O cəmiyyətin sonradan qazanılan cəsurluğa inanmayacağını bilirdi. Varı-yoxu bir anası var idi. Hər şeydən, hər kəsdən, hətta özündən də qaçıb, ona sığınmışdı.\nAnası onun hər şeyi idi. Onu bu həyatda sevən, sayan, mövcudluğunu hiss etdirən yeganə adamdan ayrılmaq onun üçün ağır gəlirdi. Hərbi xidmətə yollananda da bircə onunla görüşdü. Gücü çatdığı qədər özünə sıxdı, hər iki yanağından öpdü, boynuna sarıldı, sonra yenə öpdü, yenə qucaqladı, qoxusunu içinə çəkdi, qeyri-ixtiyarı şəkildə:\n“Əlvida, ana”, – dedi.\nHələlik demək əvəzinə niyə əlvida dediyini heç özü də bilmədi. Atası tərəfə gözucu belə baxmadan arxasını çevirib yola düşdü. Ona elə gəldi ki, atasını ömrü boyu bağışlamayacaq. Çünki, atası bir gün belə olsun onunla qürur duymamış, saçını oxşamamışdı. Rüstəm addımlarını sürətləndirdikcə atası ilə xoş bir anını xatırlamağa çalışdı. Bu on səkkiz ildə atası ona bir təbəssüm belə etməmişdi. Ona görə də xoş günlərin axtarışına çıxan Rüstəm gözlərində acı günlərin xatirəsi süzülə-süzülə oradan uzaqlaşdı.\nOnu yola salmağa heç kim gəlmədi. Kimi var idi ki? Bir anası idi, onu da atası qoymadı. Biləcəri stansiyasından qatara minərkən hamının bayırda kiməsə əl elədiyini gördü. Gülümsədi, donuq baxışlarla boşluğa baxaraq əllərini sağa-sola yellədi və bir daha: “Əlvida, ana!”, – dedi.\nRüstəm hərbi xidmətdə yenidən dünyaya göz açdı. Elə getdiyi gün onu döyən əsgər yoldaşlarının adını komandirlərə vermədiyi üçün "dembl"lərin diqqətini çəkdi. Ora elə yer idi ki, hamının əlində avtomat olduğundan güclər bərabərləşmişdi. Belə olan halda isə fiziki cəhətdən güclü adamlara yox, gücdən qorxmayan, etibarlı adamlara ehtiyac duyulurdu. Rüstəm qəbul etsə də, etməsə də oranın özünəməxsus yazılan və yazılmayan qanunları var idi. Bunlardan biri və bəlkə də ən birincisi satqınlıqla bağlıdır. Orada “dostunu satan şərəfini, şərəfini satan vətənini satar” düşüncəsi hökm sürür və hər kəsə bu xüsusda rəğbət bəslənir. Rüstəm sınaqlardan üzü ağ, alnı açıq çıxmışdı.\nO nəinki əsgərlikdə, heç mülki həyatda da kimisə satmamışdı. Təkcə bu xarakteri onu kifayət qədər hörmət sahibi etmişdi. Atasından görmədiyini komandirlərindən, sinif yoldaşlarından görmədiyini əsgər yoldaşlarından görürdü. Soyadı Məmmədov olsa da, onu burada hamı öz adı ilə çağırırdı. Bu da ona bir ayrı ləzzət verirdi. Öz adını sevgi ilə, qayğı ilə eşitmək xoşuna gəlirdi. Amma hələdə cılız, çəlimsiz uşaq idi. Artıq üç ayın əsgəri olarkən qərara almışdı ki, hərbi xidmətdən sonra evə dönməsin, aid olduğu yerdə qalsın.\nBir gün səhər düzülüşündə komandir dedi ki, şərəfsiz erməni dığaları yenə qudurublar. Hələ bir az da kinayə ilə gülümsəyərək, deyəsən, yalları artıq olub, bizə top atırlar, – dedi. Özü də bu dəfə üzündəki zarafatyana ifadəni qəti ciddiliklə əvəz edərək: “Tovuzdan haa”, – dedi. Komandirin üz mimikaları saniyələr içində dəyişir, şəkildən şəklə düşürdü. Sanki o mümkün qədər hisslərini cilovlamağa, təmkinli olmağa çalışırdı. Olacaqları öncədən təxmin edirmiş kimi səsi titrəyə-titrəyə şəxsi heyətə səsləndi:\n– 1-ci tabor, əgər döyüş olsa, hamımız bir nəfər kimi son nəfəsimizə qədər döyüşəcəyik. Çünki yenə deyirəm, əgər döyüş olsa, bir savaş baş tutsa, bu bizim haqq savaşımız olacaq. Əsgərlər! – Komandir səsinin yetdiyi qədər yüksəkdən danışmağa başladı: Əgər döyüş olsa, bilin ki, meydanda biz onlardan hər sahədə üstün olacağıq. O torpaqlar bizimdir. Bunu orada bizə qarşı döyüşən ermənilər də bilir. Ona görə də sənin kimi, mənim kimi ölümü gözə almayacaq. Heç kim ona aid olmayan şey uğuruna ölmək istəməz. Düzdür, onlar elə xəstə millətdi ki, öz yalanlarına hamıdan çox özləri inanır, amma yenə də biz əsl həqiqətə inandığımızı bilirik.\nKomandir o qədər emosional danışırdı ki, əsgərlər az qala silahlanıb düşmənin üstünə gedəcəkdi. Lakin hər şeyin öz vaxtı var idi. Bir neçə gün sonra tabor komandiri əsgərləri düzüb, bütün cəbhə boyu müharibənin başladığını, ordumuzun əks hücum əməliyyatı həyata keçirdiyini söylədi. Tabora qəribə səssizlik çökdü. Arxa sıralardan kimsə “Müharibə” dedi. Bir anlıq sükut yenidən öz yerini arı yuvasına verdi. Hər tərəfdən anlaşılmaz səslər eşidilməyə başladı. Yenidən tabor komandirinin səsi eşidildi:\n– Sizlər hər biriniz bu vətənin cəsur övladlarısınız və bu gün vətənin sizə ehtiyacı var!\nBu söz bütün əsgərlərin üzünə əsl azərbaycanlıya yaraşan məğrurluq toxumu səpdi. Ən çox da Rüstəmin. Bəlkə də bu minlərlə vətən oğlunun içində yeganə adam o idi ki, bu yaşına qədər heç kim ona cəsur deməmişdi. İlk dəfə idi ki, kimsə ona inanaraq qəhrəmanlıq gözləyirdi. Atasının oğlu ola bilməsə də, anasının kişi balası idi axı. Vətən də ona ana idi. Geridə qoyub gəldiyi anasından da əziz ana. Bütün bu düşüncələrin fonunda birdən-birə qeyri ixtiyari şəkildə irəliyə çıxıb:\n– Cənab komandir, mən ən öndə döyüşmək istəyirəm! – dedi. Arxa sıralardan xısın-xısın gülüşlər eşidilsə də, komandirin “Afərin!” deməsi ilə səslər kəsildi. Rüstəm hər dəfə bu sözü eşidəndə illərdir eşitdiyi qorxaq sözünü unudur, ürəyində misilsiz sevgi oyanır, bu günə qədər ona qarşı edilən bütün haqsızlıqları, hətta atasını belə bağışlayırdı. Komandir yenidən yüksək səslə hər kəsin öz kazarmasına qayıtmasını, hazırlıq görməsini əmr etdi.\nRüstəm həmin gecə səhərə qədər yerində rahatlıq tapa bilmədi. Səhərin açılmasını səbirsizliklə gözləyir, günəşin közərən işıqlarının həsrətini çəkirdi. Kazarmaya düşən ay işığına, oradan da səmanın bağrını dələn aya baxmağa başladı. Bədirlənmiş ay sanki günəşin odu ilə yanmış təndir kimi ağappaq idi. Adama elə gəlirdi ki, ay ona tamaşa edənlərə bütövlüyün nə qədər möhtəşəm göründüyünü göstərirdi.\nHərbi hissənin qarşısında xeyli sayda maşın dayanmışdı. Bir azdan vətən fədailəri o maşınlara doluşacaq, öldürməyə, ölməyə gedəcəkdilər. Rüstəm anlaşılmaz duyğular yaşayırdı. Ömründə ilk dəfə idi ki, həqiqətən qorxurdu. “Görəsən, mən ölsəm, anam nə edəcək? Görəsən, atam yenə onu döyəcəkmi?”, – deyə fikirləşə-fikirləşə hərbi maşının şəxsi heyət üçün nəzərdə tutulan hissəsinə qalxdı. Sonuncu əsgər də minəndən sonra maşınlar yola düşdü. Üzlərdə həyəcan, təlaş hiss olunurdu. Nə ilə qarşılaşacaqlarını bilmədiklərindən hər kəs sualedici baxışlarla ətrafa baxır, bilən, duyan birindən nəsə eşitmək istəyirdilər. Axı onlar müharibəni filmlərdən, kitablardan, onun-bunun danışdıqlarından öyrənmişdilər.\nKələ-kötür yollarla irəliləyən avtomobil xeyli vaxtdan sonra dayandı. Hamıya maşından enməsi əmr edildi. Yerə düşən hər kəs səmanın vahiməsindən dəhşətə gəldi. Göyün üzü qıpqırmızı idi. Sanki müharibənin bütün dəhşətləri səmaya toplaşmışdı. Bir az aralıdan atəş səsləri eşidilirdi. Bəlkə də, komandirlər qəsdən maşını burada saxlamış, əsgərlərinə gedəcəkləri yerləri qiyabi izah etmişdi. Onlar müharibə haqqında heç nə bilməsələr də, düşmənləri barədə çox şey bilirdilər. Onların necə amansız, qəddar olduqlarını, hətta günahsız körpələrə belə silah tuşladıqlarını bilirdilər. Ona görə də müharibəyə yox, düşmənə nifrət edirdilər.\nAxşam saatlarında heç vaxt görmədikləri bir yerə gəldilər. Burada onlardan başqa da xeyli əsgər var idi. Hamısının üst-başı qan içində idi. Sonradan bildilər ki, onlar döyüşdən qayıdan, burada istirahət etməyə gələnlərdir. Axşam komandirlər sabahın döyüş planını hazırladılar. Bu planda Rüstəmgilin taboru düşmənlə birəbir təmasda olmayacaqdı. Onlar düşməndən azad olmuş ərazilərə gedəcək, orada möhkəmlənəcəkdilər. Bu isə cəsurluğunu bütün ölkəyə sübut etmək üçün alışıb yanan Rüstəmi qane etmirdi. O irəlidə, torpaqları azad edənlərin cərgəsində olmaq istəyirdi.\nSəhəri gün yenidən maşınlara minib yola düşdülər. Xarabalıqların arası ilə irəlilədikcə o qorxunc səs daha da yaxından eşidilməyə başladı. Ətraf isə daha dəhşətli görünürdü. Hər tərəfdə uçuq-sökük evlər, ot basmış yollar var idi. Amma\nRüstəm bu yolların azadlığa apardığını bilirdi. Azadlığa gedən yolun çətin olması isə heç kimə sirr deyildi.\nKomandir onların bölüklər şəklində düzülməsini əmr etdi. Hər bölüyə bir ərazinin nəzarəti tapşırıldı. Axşam düşmüşdü. Göy üzü yenidən qan qırmızısına boyanmışdı. Səmada bir-birinin əksinə hərəkət edən alov dilləri peyda olurdu. Onlar ölüm aparır, ölüm gətirirdilər. Rüstəmgil tərəfə gələn hər bir işartı qorxu ilə müşahidə olunurdu. Heç kim kilometrlərlə uzaqdan gələn mərmidən ölmək istəmirdi.\nGecənin bir yarısı idi. Rüstəm və bir neçə əsgər yoldaşı müvəqqəti qurulmuş postda dayanmışdılar. Birdən əsgərlərdən biri səs eşitdiyini söylədi. Bu söz bir saatdır yuxu gətirən sükutu pozdu. Hər kəs öz silahına sarılaraq ətrafı dinşədi. Həqiqətən də, yaxınlıqdan hənirti gəlirdi. Amma bunun insan, yoxsa heyvan səsi olduğu anlaşılmırdı.\n– Bəlkə, posta hücum ediblər? – deyə əsgərlərdən biri dilləndi.\nDərhal digər əsgər onun ağzından vuraraq:\n– Bizdən qabaqda əsgərlərimiz var, bura düşmən gələ bilməz, – dedi.\nOnun bu cavabı hər kəsin ürəyinə su səpdi. Bir müddət sakitlik hökm sürdü. Sonra yenidən səs eşidildi. Bu dəfə hamılıqla bir şeylərin tərs getdiyinə inandılar. Baş əsgər dərhal rabitə ilə komandirlərinə xəbər verdi. Komandir isə postu tərk etməmələrini, kömək gələnə qədər ayıq-sayıq olmalarını əmr etdi. Səs isə getdikcə yaxınlaşırdı. Ürək döyüntüləri sürətlənməyə, danışanların səsləri titrəməyə başladı. Hamı bir-birinə qorxmamalı olduğunu deyirdi. Hamı da qorxurdu. Bircə Rüstəm təmkini qorumuşdu. Bütün cəsarətini toplayıb:\n– Dur! Kimsən? – dedi.\nBunu deyərkən qarşı tərəfdən gələnin nə olduğunu belə bilmirdi. Birdən uzaqdan Azərbaycan dilində danışan bir nəfərin səsi eşidildi:\n– Heyy, bizik, yaralımız var, kömək edin.\nGənc və təcrübəsiz əsgərlər daha da həyəcanlanmağa başladılar. Komandirləri postu tərk etməmələrini əmr etmişdi, əsgər yoldaşları isə onlardan kömək istəyirdi. Özü də düşmənin dərinliklərində vuruşan, torpaqları azad edən əsgərlər. Tez bir qərar verməli idilər. Baş əsgər yenidən rabitə ilə əlaqə yaratdı.\n– Komandir, postun qabağında yaralılar var, bizə tərəf gəlirlər, kömək istəyirlər.\nKomandir, eşidirsiz məni? Yaralılar var, kömək istəyirlər, nə edək?\nKomandirin qırıq-qırıq səsləri eşidildi:\n– Heç kim postu tərk eləməsin, heç kimi də yaxına buraxmasın.\n– Komandir, yaralıla...\n– Dedim heç kimi yaxına buraxmayın.\nKomandirin son əmri ilə bərabər atəş səsi eşidildi. Rabitə ilə danışan baş əsgər qanlar içində yerə yıxıldı. Var gücü ilə “Düşmən!” – deyə qışqırdı. Hamı çaş-baş qalmışdı. Baş əsgərin qışqırtısı, qarşıdakı səslərin getdikcə yaxınlaşması, güllə səsləri... Onlar tələyə düşdüklərini gec də olsa, anladılar. Rüstəm silahını səs gələn tərəfə tuşlayıb tətiyi basdı. Bütün həngamə də bundan sonra qopdu. Hər iki tərəfdən atəş açılmağa başladı. Baş əsgər hələ də ağrıdan inildəyirdi. Bir əsgər daha vuruldu.\nQaranlıq idi, göz-gözü görmürdü. Görünən o idi ki, bir-bir əsgərlər vurulurdu. Rüstəmgilin isə kor-koranə atəş açmaqdan başqa şansları yox idi. İki yaralı əsgərlə səngərə məhkum olmuş uşaqlar tamam ağıllarını itirmişdi. Onlar buna hazır deyildilər. Düşmənin burada onlara atəş açacağına inanmırdılar. Eşitdikləri səslər də Azərbaycan dilində idi. O qədər həyəcan keçirirdilər ki, komandirə xəbər verməyi belə unutmuşdular.\nHeç kim hadisənin şokundan xilas ola bilmirdi. Bir neçə dəqiqənin içində iki əsgər yoldaşları ağır yaralanmışdı. Onlar isə heç kimi görmürdü. Birdən kimsə əlindəki qumbaranın pimini çəkib gücü çatdığı qədər irəli atdı. Partlayış səsi ilə bərabər qışqırıq da eşidildi. Bu dəfə gələn səs isə başqa dildə idi. Artıq hər kəs onlara hücum edənlərin ermənilər olduğuna inanmışdı. Artıq ürəklə vuruşa bilərdilər.\n– Komandir, komandir, yetişin, ermənilər posta hücum edib. Komandir.... rabitəni baş əsgərdən alan hündür boylu oğlan dilləndi.\n– Heç kim postu tərk eləməsin, çatırıq, heç kim postu tərk eləməsin!\nSonuncu atılan qumbaradan sonra düşmən daha da quduzlaşdı. Bayaqkından daha intensiv hücum başladı. Mərmilər səngərin bir neçə santimetrliyində özünəməxsus səslər çıxararaq torpağa sancılırdı. Qaçmaq, gizlənmək olmazdı. Komandir dönə-dönə postu tərk etməyin demişdi. Bir qumbara daha çəkildi. Qumbara yerə düşməmiş onu atan əsgər arxası qatda səngərə çırpıldı. Baş əsgərin və ondan sonra vurulanın səsləri kəsilmişdi. İndi sadəcə ən son vurulanın səsi gəlirdi:\n“Qaçın, sizi də vuracaqlar” – deyirdi. Rüstəm və sağ qalan digər əsgər isə tamam başını itirmişdi. Bir anlıq yaralı əsgər yoldaşlarının sözü Rüstəmin ağlına batdı. Burada ölmək yerinə, sağ qalıb, yenidən döyüşməyi, dostlarının qisasını almağı düşündü. Lakin o öz düşüncəsindən xeyli məyusluq keçirdi. Ona elə gəldi ki, ən böyük qorxaqlıq əcəldən qaçmaqdır. Nə olacaqdısa, bu gün, elə indi, burada olacaqdı. Amma artıq gec idi. Düşmən posta daxil olmuş, onlara doğru irəliləməyə başlamışdı. Yaralı əsgər yoldaşı yenidən qışqırdı.\nBu an əlini qumbaraya doğru aparan əsgər də vuruldu. Rüstəm artıq tək idi. Bir anın içində əyilib yerdən qumbaranı götürdü. Ona doğru gələn düşmən əsgərlərini sezdi. Qaranlıq idi, heç nə aydın görünmürdü. Düşmən isə artıq onun bir neçə metrliyində idi. Rüstəm nadirən də olsa yaşadığı qorxu hissinə təslim olmuşdu. Əsir düşməkdən qorxurdu. Düşmənin ölülərə belə hörmət etmədiyini bilirdi. Diri ilə nələr edəcəklərini təsəvvür belə etmək istəmirdi. Əlləri ayaqları bir-birinə dolaşan vəziyyətdə işıq görmüş dovşan kimi yerində dondu.\nQaranlığın bağrını yarıb ona doğru hərəkət edən düşmənin diversiya qrupunu gördü. Həyəcandan ürəyi yerindən çıxacaqdı. Nə edəcəyini, nə etməli olduğunu bilmirdi. Ona doğru gələn düşmən isə yaxınlaşdıqca Rüstəmi görür, onun cılız bədəninə tamaşa edirdi. Hərbi formanın içində itib-batan bu əsgər qarşı tərəfə gülməli görünməyə başladı. Bayaqdan onlardan qorxub səngərə girmədiklərinə təəssüf etdilər. Rüstəm isə artıq qərarını vermişdi. Digər düşmən əsgərlərinin də səngərə daxil olmasını gözlədi.\nOnlara kömək gələcəkdi. Komandirləri belə demişdi. Rüstəm bilirdi ki, o kömək gec də olsa gələcək. Gecikməyinin isə səbəbi var. Hər tərəf mina idi və bu qaranlıqda heç kim qaça-qaça onlara köməyə gələ bilməzdi. Səngər isə getdikcə düşmən əsgərləri ilə dolurdu. Onun cılızlığını, avtomatdan bir az hündür olmasını görənlər isə onu təhlükəli hesab etmir, qələbə eyforiyasına qapılırdı.\nRüstəm bir gözü ilə onlara, bir gözü ilə şəhid olmuş əsgər yoldaşlarına baxdı. Nə gördüsə, üzündə qeyri-adi təbəssüm göründü. Gülümsədi... Düşmənə tərəf bir neçə addım ataraq: “Əlvida, ana”, – dedi və ovcunun içində gizlətdiyi qumbaranın pimini çəkdi.\nOnlara köməyə gələn əsgər yoldaşları artıq yetişmişdilər. Dəhşətli bir səs eşitdilər. Onlara elə gəldi ki, düşmən posta qumbara atdı. Komandirin gözlərini nifrət bürüdü. Dərin ah çəkərək: “Balalarım”, – dedi. Sonuncu partlayış səsi digər bütün səsləri kəsmişdi. Hər tərəfə Rüstəm doğulduğu günkü sükunət yayılmışdı. Səngərə daxil olan komandir və əsgərləri ehtiyatla hərəkət edirdilər. Onlar irəlilədikcə səngərdə xeyli düşmən əsgərinin meyitini gördülər. Bir az da irəlilədilər.\nƏsgərlərdən biri inilti səsi eşitdi.\n– Komandir, yaralı var. Ehtiyatlı olun, düşmən ola bilər, yaxınlaşmayın, gözləyin.\nOnlar komandirin ardınca asta addımlarla səs gələn tərəfə irəlilədilər. Sonuncu yaralı hələ də sağ idi. Çiynindən yaralanmışdı. Çoxlu qan itirdiyindən rəngi öləzimiş, buz kimi olmuşdu. O son gücünü toplayaraq:\n– Rüstəm, – dedi.\nSonra huşunu itirdi. Hər kəs dəhşət içində idi. Hərbi hissə nifrətlə sevgini bir arada yaşayırdı. Sıravi əsgərlərin diversiya qrupunu məhv etməsi, qəhrəmanlıqla şəhid olması digər əsgərlər üçün qürur mənbəyi idi. Onlar öz dostlarını qəhrəman kimi yola saldılar. Çox çəkmədi ki, Rüstəmgilin evinə də xəbər çatdı.\nXəbəri alan anası yerində donub qaldı. Bir müddət heç nə demədi, bəlkə də, inanmadı. Sonra aldığı xəbərin fərqinə vardı. Qəfildən fəryad qoparmağa başladı. Saçını başını yoldu. Özünü yerdən-yerə vurdu. O qədər qışqırdı ki, huşunu itirdi. Əri tez onu tutmağa çalışdı. O, hələ də güclü görünməyə çalışırdı. Arvadının da güclü olmasını istəyirdi.\nXəbəri eşidən qonum-qonşu haya gəldi. Məhəllənin bütün cavanları Rüstəmgilə axışdı. Qonşu kəndlərin gəncləri də əllərində bayraqlar onların qapısının ağzında dayandılar. Onu hərbi xidmətə heç kim yola salmasa da, minlərlə insan qarşıladı. Uzaqdan hərbi maşınlar görünməyə başladı. Rüstəmin anası yenicə özünə gəlmişdi. “Bala, bala...”, – deyə-deyə hərbi maşınları görüb, yenidən huşunu itirdi. Atası yenidən arvadını qucaqladı. Rüstəmin cansız bədəni al qırmızı bayrağa bükülü halda atasına təhvil verildi. Qəfildən onun dizlərinin bağı çözüldü. İki dizi üstə yerə çırpıldı, oğluna sarıldı:\n– Mənim qəhrəman oğlum, mənim igid balam, atanı bağışla, - dedi.\nHilal Baydarov Türkiyədə qalib oldu\nYasda məni gülmək tutur


Kitablar / 24.07.2019 / 15:05\nHər bir xalqın dəyərlər sistemi onun kimliyini ortaya qoyan əsas elementdir, cəmiyyətdə var olan milli birliyin əsas təməl daşlarından biridir. Bu dəyərlər kütlələri bir-birinə sıx bağ ilə birləşdirir və bununla xalq özündə zaman-zaman üzləşdiyi xarici və daxili təzyiqləri dəf etmək üçün güc tapır. Dini və milli bağları zəif, inanc sistemi iflas etmiş toplumlar yaşadıqları xaos, qarşıdurma və anarxiya səbəbindən assimilasiyaya uğrayırlar.\nXalqın tarixən formalaşdırdığı və bu günədək gətirib çıxara bildiyi mənəvi dəyərləri qorumaq və gələcək nəsillərə ötürmək ümdə vəzifəmizdir. Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin əməkdaşı Saleh Arslanın “Mənəvi dəyərlərin təbliği: keçmişə, yoxsa özünə qayıdış” adlı kitabı da bu missiyaya xidmət edir.\nNəşrdə mənəvi dəyərlərə psixoloji, sosioloji aspektlərdən yanaşılıb, xüsusiyyətləri, funksiyaları təhlil olunub, həmçinin ictimai fikir formaları olan dinlər, ənənəvi və qeyri-ənənəvi konfessiyalar araşdırılıb. Azərbaycançılıq ideologiyasının təhlilinin də geniş işıqlandırıldığı kitab Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin tabeliyində Mənəvi Dəyərlərin Təbliği Fondu tərəfindən nəşr edilib.


Agdas sakininden narkotik madde goturulub - Azadliq Xeber\nAgdas sakininden narkotik madde goturulub\nAğdaş sakinindən narkotik maddə götürülüb\n14 Fevral, 2018 12:13 xeber – Ağdaş rayon sakinindən heroin götürülüb.\nBu barədə ”Report”a DİN Mətbuat Xidmətinin Şəki regional qrupundan məlumat verilib.\nMəlumatda bildirilib ki, Ağdaş Rayon Polis Şöbəsi əməkdaşlarının keçirdiyi əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində rayon sakini Anar Süleymanov saxlanılaraq üzərinə baxış keçirilib. Bu zamanı onun üzərində bir bükümdə çəkisi 1.67 qram narkotik vasitə olan heroin aşkar edilərək götürülüb. Daha sonra onun yaşadığı evə baxış keçirilib. Polis əməkdaşları tərəfindən oradan əlavə 570 qram narkotik vasitə olan qurudulmuş marixuana aşkar edilib.


Ramin Bayramlının atası oğlunun villasından danışdı: "İstəyirdik ki, özünə yurd yeri düzəltsin" » Azxeber.com Azərbaycanda özəl xəbərlər, araşdırmalar, təhlillər və müsahibələrin tək ünvanı\nRamin Bayramlının atası oğlunun villasından danışdı: "İstəyirdik ki, özünə yurd yeri düzəltsin"\n"Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyi” (TƏBİB) publik hüquqi şəxsin İdarə Heyətinin sabiq sədri Ramin Bayramlının atası Baba Bayramlı oğlunun rəhbərlik etdiyi qurumdan istefa verməsi ilə bağlı açıqlama verib.\n"Özü-özünə bunu məsləhət bilib. Nəticədə öz istəyi ilə ərizəsini yazıb və işdən çıxıb. Heç nəyə də ehtiyac yoxdur. Şükür Allaha, oğlum qabiliyyətli oğlandır, inşallah özünə bir iş də tapar.\nSəhərdən axşama kimi işinin başında olurdu. Evi-eşiyi qalmışdı kənarda. Dedim, nəyə görə istefa verdin? Dedi, "Ay ata, vallah nə deyim. Gördüm həqiqətən ətrafda narazılıqlar çoxdur. Buna görə istefa verdim ki, yuxarıdan bunu görsünlər. Mən bu vəzifəyə layiqəm, ya yox. Sonra ləkələnməmiş bu istefanı qərarlaşdırdım. Qoy ləkəsiz işdən çıxım”.\n"Hardasa 10 il bundan əvvəl oğlum öz zəhməti ilə 4 sot torpaq almışdı. İndi istəyirdik ki, özünə yurd yeri düzəltsin. Çünki, Ramin hələ də mənim həyətimdə yaşayır. Yaşadığı mənzili də vaxtı ilə öz zəhmətimlə düzəltmişdim. İndi də deyirdik ki, artıq özünə ayrı bir şərait düzəldib, yaşasın. Sonra da gördük mediada Raminin villası ilə bağlı xəbərlər dərc edilir. Bu məsələdə haqsız yerə onun adını hallandırırlar. Gəlib görsünlər ki, bu adamın doğurdan da nəyi var, nəyi yox. Zərrə qədər bir göstərsinlər ki, bu adam dövlət işində rüşvətlə hər hansı bir iş görüb. Əstəğfürullah. İnanın ki, belə bir hal ola bilməz. Özümdə olmayıb, onda da ola bilməz”.\n"Heç bir ciddi fakta, sənədlərə əsaslanmayan və araşdırılma aparılmadan yayılmış məlumatları təəssüflə qarşılayırıq. Həmin məlumatı təkzib edirik. Hamımız üçün önəmli olan pandemiya ilə mübarizə apardığımız bu dövrdə hər kəsdən daha həssas olmağı xahiş edirik”.


Gimnastlarımız qızıla da sahib oldular -\nESTAFET/ Bu gün İsrailin Holon şəhərində akrobatika gimnastikası üzrə 29-cu Avropa Çempionatı başa çatıb. Yarışların son günü təmsilçilərimiz Azərbaycan gimnastikası tarixində ilk dəfə olaraq Avropa Çempionatının gənclər yaş qrupunda qızıl medalını qazanmağa nail olublar.\nKişi cütlüyü tərkibində çıxış edən Murad Rəfiyev və Daniel Abbasov bütün rəqiblərini geridə qoyaraq, temp hərəkətlərinin finalında 28.600 xalla Avropa çempionu adına layiq görülüblər. Bununla da gimnastlar tam bir medal dəstini əldə ediblər. Daha öncə onlar balans hərəkətlərinə görə bürünc, çoxnövçülükdə isə gümüş medal qazanıb.\nBu gün daha bir medalı böyüklər arasında çıxış edən Abdulla Əl-Məşayxi və Ruhidil Qurbanlıdan ibarət qarışıq cütlük əldə edib. Gimnastlar temp hərəkətlərinin final mərhələsində 28.680 xalla bürünc medala layiq görülüb. Son Avropa Oyunlarının mükafatçıları çempionatın ikinci günü balans hərəkətlərinə görə bürünc medal qazanıblar, çoxnövçülükdə isə onlar 5-ci olublar.\nBöyüklərin yarışında kişi cütlüyü tərkibində mübarizə aparan Seymur Cəfərov və Murad Əkpərov isə medalın bir addımlığında dayanıb. Balans hərəkətlərinin finalında 28.550 xal alan gimnastlarımız 4-cü yerdə qərarlaşıb. Çöxnövçülükdə onlar 5-ci, temp hərəkətlərinin finalında isə 6-cı olublar.\nSumqayıtda 4 gimnastika növü üzrə


2018-ci ilin dövlət büdcəsi davamlı iqtisadi inkişaf üçün əsaslı şərait yaradır | Xalq Qəzeti\n22.12.2017 10:12 | Oxunma sayı: 585\nDövlət müstəqilliyinin qorunması və təhlükəsizliyin təminatı milli iqtisadiyyatın şaxələndirilmiş, davamlı inkişafından asılıdır. Ulu öndər Heydər Əliyevin göstərdiyi kimi, “İqtisadiyyatı güclü olan dövlət hər şeyə qadirdir”. Bu baxımdan Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin ölkənin idarə edilməsində tutduğu istiqaməti də onun öz ifadəsi ilə yada salaq. “Azərbaycanı qüdrətli dövlətə çevirmək üçün ən başlıcası, ölkədə Heydər Əliyevin siyasəti davam etdirilməlidir”. Məhz elə həmin yolun nəticəsidir ki, ölkəmiz beynəlxalq aləmdə iqtisadiyyatı yüksək inkişaf edən, rəqabətqabiliyyətli bir dövlət kimi tanınır.\nDövlət başçısının həyata keçirdiyi genişmiqyaslı, uzaqgörən strateji tədbirlər nəticəsində ölkədə iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi, biznes mühitinin yaradılması və stimullaşdırılması, bütün infrastruktur layihələrinin reallaşdırılması, maliyyə bazarının təkmilləşdirilməsi təmin edilmiş, milli iqtisadiyyatın rəqabətqabiliyyəti artmışdır. Davos Dünya İqtisadi Forumunun hesabatına əsasən, Azərbaycan rəqabətqabiliyyətliyə görə dünyanın 140 dövləti arasında iki pillə də irəliləyərək\n35-ci yerə yüksəlmiş və MDB ölkələri arasında liderliyi uzun müddətdir ki, qoruyub saxlamaqdadır. “Doinq Business” hesabatında Azərbaycan ötən illə müqayisədə 8 pillə irəliləyib, Avropa və Mərkəzi Asiya regionunda 4 və daha çox islahat aparan 3 ölkədən biridir.\nQlobal transformasiyalar dövründə dünyada yaranan problemlərə baxmayaraq, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin iradəsi elmə və təcrübəyə əsaslanan, düşünülmüş idarəetmə sistemi əsasında ölkədə mövcud makroiqtisadi sabitliyə və milli iqtisadiyyatın şaxələndirilməsinə və davamlı inkişafına nail olunmuş, əhalinin sosial rifahı dinamik olaraq yaxşılaşdırılmışdır. Dünya təcrübəsi göstərir ki, davamlı iqtisadi inkişafa nail olmaq, ölkə əhalisinin sosial problemlərinin həlli ilə bərabər qlobal təhlükələrin qarşısını almaq üçün əsasdır. Davamlı iqtisadi inkişafa nail olunması və təhlükəsizliyin təminatı bilavasitə dövlət idarəçiliyinin maliyyə mənbəyi olan büdcədir. Büdcənin əsas xüsusiyyəti dövlətin pul vəsaiti fondunun formalaşması prosesində dövlətlə müəssisə, təşkilat və əhali arasında əmələ gələn iqtisadi münasibətləri ifadə etməsidir. Bu xüsusiyyətə əsaslanan Azərbaycan Respublikasının dövlət büdcəsi sosial və invetisiya yönümlüdür. Büdcə iqtisadiyyatdan yarandığı üçün iqtisadiyyatın inkişafı büdcə gəlirlərinin artmasına və bununla da sosial iqtisadi inkişafa səbəb olur.\nAzərbaycanda şaxələnmiş, davamlı iqtisadi inkişafın maliyyə təminatının yaradılmasında, dövlətin ölkəni idarə etmək funksiya və vəzifələrinin yerinə yetirilməsində əsas olan, dövlət büdcəsinin tərtibi və təsdiqi beynəlxalq standartlara cavab verən qanunvericilik bazası yaradılmışdır ki, bu da “Büdcə sistemi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunudur. Qanuna əsasən, gələn ilin dövlət büdcəsinin layihəsi Maliyyə Nazirliyi tərəfindən hazırlanır. Cari ilin dekabrın 20-nə qədər Milli Məclisdə mərhələlərlə müzakirə olunub, təsdiq üçün dövlət və icmal büdcələrinin layihələri sonrakı 3 il üçün icmal büdcəsinin göstəriciləri və Azərbaycan Respublikasının 2018-ci il və gələn 3 il üzrə iqtisadi və sosial inkişaf konsepsiyası və proqram göstəriciləri”, “Büdcə sistemi haqqında” Qanuna əsasən büdcə zərfinə daxil olan sənədlər toplusu Azərbaycan Respublikasının Prezidentinə təqdim olunur. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev tərəfindən imzalanan büdcə layihəsi sənədi artıq hüquqi status alaraq, gələn ilin təsdiq olunmuş dövlət büdcəsi kimi qəbul olunur.\nBütün yuxarıda göstərilən prosesdur qaydaları əsasında hazırda 2018-ci ilin tərtib edilən dövlət büdcəsinin layihəsi Milli Məclisdə müzakirə edilərək, cənab Prezidentə təqdim olunmuşdur.\n2018-ci ilin dövlət büdcəsinin layihəsində neftin bazar qiyməti 45 dollar/barel əsasında tərtib edilmişdir ki, bu da 2017-ci ilin büdcəsində qəbul edilmiş 40 dollar bareldən 5 dollar/barel çoxdur.\nQeyd etmək lazımdır ki, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin ölkənin idarə olunmasındakı düşünülmüş iqtisadi inkişaf strategiyasının uğurlu nəticələri hər il dinamik olaraq artan dövlət büdcəsində əks olunur. Belə ki, 2018-ci ilin dövlət büdcəsinin gəlirləri 20,127 milyard manat proqnozlaşdırılmışdır ki, bu da ölkənin əsas makroiqtisadi göstəricisi olan Ümumi Daxili Məhsulun 29 faizi həcmindədir. 2017-ci ilin dövlət büdcəsi ilə müqayisədə gəlirlər 3,36 milyard manat və ya 20 faiz, 2016-cı ilin büdcə gəlirlərindən isə 2,621 milyard manat və ya 15 faiz çoxdur.\nMərkəzləşdrilmiş gəlirlər 19 milyard 476,329 min manat, yerli gəlirlər 650,671 min manat proqnozlaşdırılıb.\nBüdcə xərcləri 2017-ci ildəkindən 2,965 milyard manat və ya 16,5 faiz artıqdır.\nDövlət büdcəsinin kəsiri – 778,1 milyon manatdır. Kəsirin örtülmə mənbəyi:\n- daxili və xarici dövlət borcunun alınması;\n- 2018-ci ilin yarvarın 1-nə olan vahid xəzinə hesabında qalıq;\n- Avropa İttifaqı qrantları – 29 milyon manat.\nBazar iqtisadiyyatı konsepsiyasına əsasən çoxmülkiyyətliyə keçidlə əlaqədar olaraq özəl sektor dövlət tərəfindən tənzimlənir. Sahibkarlıq fəaliyyətinin dövlət tənzimlənməsi ilə bu sahədə yüksək nailiyyətlər əldə edilmişdir. Belə ki, müasir postneft dövründə büdcə gəlirlərində qeyri-neft sektorunun payı təqribən 50 faizə çatmışdır. Özəl sektorun dövlət tənzimlənməsi ilə sahibkarlara verilmiş güzəştli kreditlər (hazırda Sahibkarlığa Kömək Fondunun verdiyi kreditlər faiz gəlirlərindən formalaşır), dövlətin stimullaşdırıcı tədbirləri və dəstəyi bu sahənin yüksək səviyyədə inkişafına səbəb olmuşdur. Qeyri-neft sektorunun mühüm hissəsi olan və 2001-ci ildən başlayaraq, 9 vergi növündən yalnız torpaq vergisi ödəyən, kənd təsərrüfatı istehsalçılarının 2021-ci ilə qədər bu vergidən də azad olması gələcəkdə böyük artıma səbəb olacaq.\nDövlət büdcəsinin gəlirləri vergilər, gömrük rüsumları və digər daxilolmalar hesabına formalaşır. 2018-ci ilin dövlət büdcəsi layihəsində vergilərdən gəlirlər 7,907 milyard manat səviyyəsində müəyyənləşib ki, bu da büdcə gəlirlərinin 39,3 faizini təşkil edir. Büdcəyə daxil olar vergilərin tərkibində ən böyük məbləğ 4,288 milyard manat Əlavə Dəyər Vergisidir. İdxala görə isə bu vergi 1,705 milyard manat proqnozlaşdırılıb. Sonrakı yerləri isə mənfəət (2,320 milyard manat) və gəlir (1,196 milyard manat) təşkil edir. Gömrük rüsumları 2,43 milyard manat nəzərdə tutulub, yəni büdcə gəlirlərinin 12,1 faizi qədər. Digər yığımlar və gəlirlər 574 milyon manat olmaqla büdcə gəlirlərinin 2,8 faizi qədər proqnozlaşdırılmışdır.\n2018-ci ilin dövlət büdcəsi layihəsinin gəlirlərində ən böyük məbləği Dövlət Neft Fondundan transfert təşkil edir – 9,216 milyard manat, yəni büdcə gəlirlərinin 45,8 faizi məbləğində. Qeyd etmək lazımdır ki, 1999-cu il 29 dekabrında ulu öndər Heydər Əliyev tərəfindən yaradılan və Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə 2012-ci ildən fondun ehtiyat valyutasının tərkibində diversifikasiya edilməli valyuta gəlirlərini artıraraq ölkənin sosial-iqtisadi inkişafının, xaricdə tələbələrin təhsilinin, beynəlxalq və ölkə səviyyəli layihələrin maliyyələşdirilməsində Dövlət Neft Fondu mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Statistikaya əsasən son 10 ildə Dövlət Neft Fondundan 76 milyard dollar transfert edilmişdir.\nYuxarıda göstərildiyi kimi 2018-ci ilin dövlət büdcəsi layihəsində xərclər 20,906 milyard manat müəyyənləşdirilib. Xərclər üç qrupda birləşdirilir. Bunlar:\n- cari xərclər;\n- əsaslı xərclər;\n- kreditlərin verilməsi. (Azərbaycan dünyada ən az borcu olan 10 ölkədən biridir).\nDövlət büdcəsi, əvvəlki illərdə olduğu kimi sosial və investisiya yönümlüdür. Belə ki, 2018-ci ilin dövlət büdcəsi layihəsində sosialyönümlü xərclərin xüsusi çəkisi 33,5 faiz və ya 7 milyard manat proqnozlaşdırılıb ki, bu da 2017-ci ilin müvafiq göstəricilərindən 2,2 faiz çoxdur.\n2018-ci ilin dövlət büdcəsi layihəsinin xərclər hissəsində sənaye tikintisi və faydalı qazıntılar, ümumi dövlət xidmətinə ayırmalardan sonra ən böyük məbləğ, müharibə şəraitində olan ölkəmiz üçün təbiidir ki, müdafiə xərcləridir. Bu xərclər 2 milyard 738,722 milyon manat proqnozlaşdırılıb. Məbləğinə görə sornrakı yerlərdə dövlət borcu və borclara xidmət edilməsi ilə bağlı xərclər 2 milyard 262,778 milyon manat, sosial müdafiə və sosial təminat xərcləri – 2 milyard 197,182 milyon manat və təhsil xərcləri – 2 milyard 1,498 milyon manat proqnozlaşdırılıb.\nAparılmış proqnoz araşdırmalarına əsasən 2018-ci ildə Ümumi Daxili Məhsul 1,5 faiz artaraq 69,4 milyard manat və onun tərkibində qeyri-neft sektorunun payı, 2017-ci ilə nisbətən 2,9 faiz artaraq 47,6 milyard manat olaraq (83 faiz), növbəti illərdə orta hesabla orta 3,5 faiz artacağı proqnozlaşdırılıb.\n2018-ci ildə əsas kapitala invetisiya qoyuluşu 15,9 milyard manat, o cümlədən daxili investisiyaların 8,2 milyard manat, xarici investisiyaların 7,7 milyard manat olacağı nəzərdə tutulub.\n2018-ci ildə dövlət investisiya xərcləri 4,9 milyard manat müəyyənləşdirilib ki, bu da ölkə üçün əhəmiyyətli olan infrastruktur layihələrinin, o cümlədən təhsil, səhiyyə, əhalinin sosial müdafiəsi və sosial təminatı layihələrinin icrasına yönəldiləcək.\nPrezident İlham Əliyevin apardığı uğurlu idarəçilik məharəti öz bəhrəsini verməkdədir. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının sosial-iqtsadi inkişafını əks etdirən bəzi statistik rəqəmlərə nəzər salsaq, 9 ayın yekunlarına görə qeyri-neft sektoru 2,5 faiz, qeyri-neft sənayesi 3,1 faiz, kənd təsərrüfatı 2,8 faiz artmışdır. Bu müddətdə xarici ticarət 7 faiz artaraq 4,4 milyard dollar müsbət saldoya nail olunmuşdur. Hazırda ölkəmizin valyuta ehtiyatı 42 milyard dollara bərabərdir. Yalnız cari ilin 9 ayında bu məbləğ 4,5 milyard dollar artmışdır. Bu dövrdə əhalinin sosial vəziyyətinin yaxşılaşdırılması məqsədi ilə 226 min yeni iş yeri yaradılmışdır ki, bunun da 171 mini daimidir.\nDövlət büdcəsinin idarə olunmasında istehsal sahələrinə aid olan bütün qanunların aşağıdakı istiqamətlərdə göstərilməsinə nəzarət edilir:\n- iqtisadiyyatın dövlət tənzimlənməsi;\n- sosial-iqtisadi siyasətin həyata keçirilməsinin maliyyə təminatı;\n- mərkəzləşdirilmiş pul vəsaitləri fondlarının yaradılması və istifadəsi.\nMüasir dövrdə əsas məqsəd qeyri-neft məhsullarının istehsalını daim artırmaqla, daxili tələbatı tam ödənilməsi və ixraca rəqabətqabiliyyətli məhsullar təqdim etməkdir. Dövlətin iqtisadiyyatı tənzimləməsi ilə bizneslə məşğul olan iş adamlarına hərtərəfli şərait yaradıldığından, artıq onlar xarici bazarlara çıxmalıdırlar. Artıq ölkəmizdə əhalinin ərzaq təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün dövlət tərəfindən bütün imkanlar yaradılmışdır.\nAzərbaycan Respublikası Prezidentinin 2016-cı il 6 dekabr tarixli fərmanı ilə təsdiq edilmiş “Milli iqtisadiyyat və iqtisadiyyatın əsas sektorları üzrə Strateji Yol Xəritəsinin başlıca istiqamətləri”ndə cari, orta və uzunmüddətli dövrlər üzrə inkişaf hədəflərinin və tədbirlər planlarının müəyyən olunması və elmi cəhətdən əsaslandırılması bir daha sübut edir ki, hazırda dövlət tərəfindən ölkədə düşünülmüş, məqsədyönlü, məntiqli, ardıcıl, sistemli, uzlaşdırılmış, riskləri qabaqcadan nəzərə alan və qiymətləndirən, nəticəyə əsaslanan effektiv siyasət həyata keçirilir. Strateji yol xəritələrinə əsasən, ölkəmizdə qeyri-neft ixracının təşviq edilməsi və yeni ixrac bazarları hesabına genişləndirilməsi, idxaləvəzləyici istehsal sahələrinin inkişafı və yerli istehsalın idxal məhsullarından asılılıq dərəcəsinin azaldılması, xarici investisiya və texnologiyaların cəlb edilməsi üçün həvəsləndirən əlverişli investisiya mühitinin təmin edilməsi, ölkənin maliyyə sisteminin sağlamlaşdırılması və fiskal dayanıqlığının gücləndirilməsi, müasir dövlət tələblərinə cavab verən insan kapitalının inkişaf etdirilməsi istiqamətində kompleks tədbirlər nəzərdə tutulmuşdur. Hazırda buna uyğun olaraq, islahatların qanunvericilik bazası və dövlət idarəçiliyi sistemi əsaslı surətdə təkmilləşdirilir.\n“Strateji Yol Xəritəsi”ndə ölkəmizin davamlı iqtisadi inkişaf modelinə keçid konsepsiyası olmaqla bərabər, müəyyən olunmuş istiqamətlər üzrə strateji məqsədləndirmə və maliyyələşdirmə mexanizmləri müəyyən edilmişdir. Milli iqtisadi inkişafın bütün mərhələlərinin sistemli tədqiqi aydın şəkildə göstərir ki, həqiqətən də, “Azərbaycan modeli” ölkəmizin posneft dövrünə keçidini və yüksək inkişaf etmiş ölkələr sırasına daxil olmasını etibarlı şəkildə təmin edə biləcək yeganə modeldir.\nBütün yuxarıda göstərilənləri yekunlaşdıraraq qeyd etmək lazımdır ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin hakimiyyəti dövründə ölkəmizdə bütün sahələrdə innovasiyaların tətbiqi ilə şaxələndirilmiş, davamlı iqtisadi inkişafa nail olunmuşdur. Əlbəttə, bir məqalədə bunları əks etdirmək mümkün olmadığından yalnız onu qeyd etmək olar ki, ərazisinə görə kiçik (hətta 20 faiz torpaqlarımızın zəbt edilməsinə, 1 milyon qaçqın problemi olmasına baxmayaraq) olan ölkəmiz tarixin az bir zaman kəsiyində uzun illər inkişaf etmiş dövlətlər səviyyəsinə yüksəlmişdir.\nAzərbaycan yeni-yeni beynəlxalq layihələrə imza atır. “Cənub” qaz dəhlizi, “Bakı-Tbilisi-Qars” dəmir yolu, yeni bağlanmış “Azəri, “Çıraq”, Günəşli” neft müqaviləsi və s. bunun bariz nümunəsidir. Artıq “Made in Azerbaijan” brendi ilə ixrac olunan məhsullar, əksər ölkələrdə rəqabətqabiliyyətli məhsul kimi bəyənilərək respublikaya valyuta gətirir.\nAzad bazar iqtisadiyyatı şəraitində dövlətin rolunun vacibliyini öz elmi əsərləri ilə sübut edən məşhur iqtisadçı alim D.Keynsin göstərdiyi kimi “Bütün dünyanı idarə edən dövlət başçılarıdır. Onların buraxdığı cüzi səhvlər böyük fəlakətlərə səbəb olur”. Alimin bu fikri müasir dövrdə də öz əhəmiyyətini itirməmişdir. Belə ki, bu ideya Azərbaycan Respublikasının dövlət başçısı cənab İlham Əliyevin düzgün aparılan idarəçilik uğurları və bəşəri nüfuzu ilə müqayisədə Ermənistan Prezidentinin öz ölkəsini tənəzzülə, fəlakətə uğramasında aydın əks olunur.\nArtıq bir neçə gündən sonra ölkəmizə yeni– 2018-ci il qədəm qoyur. Bu ili xalqımız yüksək nailiyyətlər və sevinclə qarşılayacaq. Respublikamızda bütün daxili və xarici uğurlu nailiyyətlər şaxələndirilmiş, davamlı iqtisadi inkişaf ölkə rəhbəri cənab İlham Əliyevin idarəçilik fəaliyyəti, xalqla iqtidarın birliyi nəticəsində əldə olunmuşdur. Bütün bunlar 2018-ci ildə uğurlarımızın daha da çox olacağına əminlik yaradır.\nDövlət İdarəçilik Akademiyasının “İqtisadiyyatın dövlət tənzimlənməsi” kafedrasının dosenti


Krevetka və pendirli linqvini | Frame.az\n200 q pələng krevetka\n60 q yağda qurudulmuş pomidor\n10 q sarımsaq\n320 q qurudulmuş linqvini (spagetti)\n120 q kaprino keçi pendiri\n100 q brokkoli\nŞüyüd, qırmızı reyhan\nKaprinodan muss hazırlayırıq – pendiri duz, ağ istiot, zeytun yağı və südlə çalırıq. Qarışığa bir ədəd portağal qabığını əlavə edib yaxşıca qarışdırırıq. Soyuducuya qoyuruq.\nBrokkoli kremi üçün – brokkolini yarpaqlarından, güllərindən təmizləyib saplağını kəsirik. Gülləri 30 dəqiqə bişirib kənara qoyuruq. Saplağından çox nazik kəsib, yarım qaşıq zeytun yağı əlavə olunmaqla duzlu suda yarpaqları ilə bişiririk. 5 dəqiqə qaynadıb blenderdə duz, ağ istiot və zeytun yağı ilə qarışdırırıq.\nSarımsağı nazik doğrayıb zeytun yağında krevetka, qurudulmuş tomat və brokkoli gülləri ilə qızardırıq. Sous üçün bir az su əlavə edin.\nLinqvinini duzlu suda 6 dəqiqə bişiririk, “al dente” vəziyyətinə çatdırıb krevetka və sousla qarışdırırıq. Yekun olaraq doğranmış cəfəri və qırmızı reyhanı əlavə edirik.\nSüfrəyə verərkən – boşqaba 2 qaşıq brokkoli kremi, 1 qaşıq kaprino mussu qoyulur. Üzərinə krevetka və qurudulmuş pomidorlarla linqvini qoyulur. Pasta qovrulmuş badam yonqarı və portağal dilimləri ilə bəzədilir.\nMüəllif: Covanni Tavolaro\n← ‘Minabi’ (Kainat Naxışları) sərgisinə virtual səyahət-FOTO-lar\nAzercell Təhsil Nazirliyi ilə anlaşma memorandumu imzaladı →


Dieqo Souza: “Kəpəz”ə daha çox faydalı olmaq istəyirəm”\nFutbolinfo.az xəbər verir ki, bu sözləri “Kəpəz”in əsas komandasının üzvü Dieqo Souza deyib. Legioner futbolçu Gəncə klubunun rəsmi saytına açıqlamasında “Sabah-2” komandasına qarşı görüşdə qələbəyə oynayacaqlarını sözlərinə əlavə edib:\n“Məşqçilərə və komanda yoldaşlarıma inanıram. Ümid edirəm ki, çempionatda növbəti görüşdən də 3 xal götürə bilərik. Evdə azarkeşlərimiz önündə çıxış etməyimiz də bizim üstünlüyümüzdü. Bundan mütləq yararlanmalıyıq”.\ntarix: 07-03-2019 14:36


Qulluqçunu s...n qabını özü yuyar.\nDeyir, ustanı ustadan, həkimi həkimdən soruşmazlar. Sənətini gözəl bilən bir dülgərə başqa bir dülgərin işi barəsində sual vermişdilər, o da bu cürə cavab qaytarmışdı. Lap çoxdan eşitdiyim bu söz yaddaşıma möhkəm həkk olunub, bacardığım qədər də riayət etməyə çalışmışam. Lakin qəzavü-qədər elə gətirdi ki, yaxınlarda bir həkimə başqa bir həkimin nə qədər peşəkar olması haqqında sual verdim və maraqlı cavab aldım. Aldığım cavab bu yazının yazılmasına səbəb oldu. Çünki aldığım cavabın tək bir adama, tək bir sahəyə deyil, çox adama, çox sahələrə birbaşa və ya dolayısı ilə aidiyyatı var. Sual verdiyim həkim həmkarı haqqında bunları dedi; yaxşı, savadlı həkimdir, vicdanlı, ədalətli, gözütox insandır, peşəsini sevir, xəstələri ona inanır... Daha bir mərhələ aşa bilər, buna potensialı var, amma nədənsə aşmır. Məncə, mərhələ aşmaq ona lazımdır. Görünür, vəziyyəti onu qane edir.\nDoğrudan da, heç kimin heç kimə inanmadığı, kütləvi inamsızlığın hökm sürdüyü Azərbaycan kimi bir ölkədə bir həkimin xəstələrinin inamını, etibarını qazanması, vicdanlı, ədalətli, gözütox insan kimi tanınması heç də balaca nailiyyət deyil. Lakin daha bir mərhələ aşa biləcəyinə potensialı olduğu halda mərhələ aşmamasını, özünü daha da kamilləşdirməməsini, qəvvas kimi sahəsinin dərinliklərinə baş vurmamasını onun necə deyərlər, passivinə yazmaq lazımdır. Çox güman, həmin həkim mərhələ aşa biləcəyinə potensialı olduğu halda mərhələ aşmamasına belə haqq qazandırır; xəstələrim mənə inanır, vicdansızlıq etmirəm, normal gəlirim var, daha bir həkim kimi mənə nə lazımdır?\nBunlar ilk baxışdan tutarlı arqumentlər kimi görünə bilər, lakin bir ciddi məsələ var ki, hər hansı sahənin adamı daha bir mərhələ aşa biləcəyi bir halda mərhələ aşmırsa və mövcud vəziyyəti ilə qane olursa, hər şeydən əvvəl o, özünə xəyanət edir. Hətta mərhələ aşması, sahəsinin dərinliklərinə baş vurması maddi cəhətdən ona zərər gətirsə belə, dəxli yoxdur, yenə də mərhələ aşmaq onun borcudur. O, özünü püxtələşdirməyinin, sənətinin dərinliklərinə baş vurmağının ətrafdakı adamlara nə qədər lazım olub-olmadığı barədə düşünməməli, tələb və təklif söhbətlərini kənara qoymağı, ümumiyyətlə, bazar münasibətlərindən uzaqda dayanmağı bacarmalıdır. Taqorun təbirincə desək, gördün, arxanca gələn yoxdur, yolu tək get. Burda incə bir məsələyə diqqət etməliyik. Cəmiyyətdən təcrid olunmağın, əsasən, iki növü mövcuddur. Birinci növ ondan ibarətdir ki, sən irəli gedirsən, mərhələlər aşırsan, dərinliklərə baş vurursan və irəli getdikcə, mərhələlər aşdıqca, dərinliklərə baş vurduqca sənin yaratdığın, düzəltdiyin məhsula zövqsüz və savadsız bir cəmiyyətdə tələbat azalır, istər-istəməz cəmiyyətdən təcrid olunmağa başlayırsan. Bu cür təcrid olunmaqdan qorxmaq lazım deyil. Bu cür təcrid olunmaq mübarək təcrid olunmaqdır. İkinci növ təcrid olunmaq ondan ibarətdir ki, sən irəli getmirsən, dərinliklərə baş vurmursan, mərhələ aşmırsan və süni surətdə özün özünü cəmiyyətdən təcrid edirsən.Təcrid olunmuş adam rolunu oynayırsan. Bu cür təcrid olunmaq mənasız, heç kimə lazım olmayan təcrid olunmaqdır. Əgər birinci növ təcrid olunmağın nə vaxtsa perspektivi, alıcısı ola bilərsə, ikinci növ təcrid olunmağın heç bir perspektivi yoxdur.\nMərhələ aşmaq məsələsində əhatə olunduğun, oturub-durduğun adamların necəliyi, səviyyəsi çox ciddi amildir. Güclü insan sağlam rəqabətdən qorxmamalıdır. Çünki sağlam rəqabət onu daima öz üzərində işləməyə vadar edir. Sağlam rəqabət insanı ən azı formada saxlayır. Zəif insan isə sağlam rəqabətdən qorxur. İstəyir ki, özündən zəif adamların əhatəsində fəaliyyət göstərsin. Çünki özündən zəiflərin əhatəsində o, özünün güclü görünməsini istəyir.\nBöyük, dahi sözlərini qoyaq kənara, ortabab bir yazıçı olmaq üçün nə qədər şərtlər tələb olunur. İstedad, zəhmət, sağlam düşüncə, ədalət hissi, intizam, ardıcıllıq... Bunlardan biri olmadıqda çatışmazlıqlar, fəsadlar üzə çıxır, axsaqlıqlar yaranır. Adam özü yaradıcılıqla məşğul olduqdan sonra böyük, dahi sözlərinin nə qədər ağır, nə qədər məsuliyyətli sözlər olduğunu anlayır. Kənardan kənara böyük və dahi sözlərinin ağırlığını, məsuliyyətini anlamaq xeyli çətin məsələdir. Bizim kimi ənənəsi, təhsili zəif ölkədə bir az savadlı, bir az istedadlı, bir az fərqli olmaq insanda asanlıqla dahilik illuziyası yarada bilər. Bu, çox böyük təhlükədir. Ona görə gərək bir əlin və bir ayağın əyləcdə olmalıdır ki, reallıq hissini itirməyəsən, dahilikdən min kilometrlərlə uzaqda dayandığın halda özünü dahi hesab etməyəsən...\nAzərbaycanlılar heç bir itki vermədən, heç bir fədakarlıq etmədən bütün yaxşı adları qamarlamağa çalışırlar. Məsələn, qıymazın biridir, qəpiyi çıxanda canı çıxır, amma istəyir, onu əliaçıq, xeyriyyəçi kimi tanısınlar. Yaltağın yekəsidir, amma sözünü deyən adam kimi ad çıxarmaq istəyir. Yüzlərlə, minlərlə qız azad, müasir qız kimi tanınmaq istəyir, həm də bununla yanaşı istəyir ki, xonçayla, xınayla, zurnayla, bütün dəm-dəstgahla ərə getsin. Maraqlısı odur ki, azərbaycanlılar buna, heç bir itki vermədən, fədakarlıq etmədən yaxşı adları qamarlamağa müəssər olurlar. Yəni qıymaz, qəpiyi çıxanda canı çıxan adam xeyriyyəçi kimi, yaltağın yekəsi sözünü deyən adam kimi tanınmağı bacarır. Bəs bu proses necə baş verir? İş ondadır ki, heç bir itki vermədən yaxşı adları qamarlamaq üçün ölkədə münbit bir şərait mövcuddur. Azərbaycanda total riyakarlıq hökm sürməkdədir. Bu dəqiqə Azərbaycanda on minlərlə adam İslam dininin gözəlliyindən, avropalıların əxlaqsızlığından danışa-danışa Avropa ölkələrinə getmək üçün müxtəlif vasitələr axtarmaqdadırlar. Min cür bəhanələrlə hərbi xidmətdən yayınmış vətənpərvər fərarilər Qarabağın yalnız müharibə yolu ilə qaytarılmasının mümkünlüyü barədə fikirlər və şüarlar səsləndirməkdədirlər. Rüşvətxorlar, cəlladlar ana, vətən, boynubükük bənövşə, suyu göz yaşı kimi dumduru bulaqlar, əlvan kəpənəklər haqqında şeirlər yazmaqdadırlar. Cibində saxta mandat gəzdirən deputatlar beynəlxalq ictimaiyyətin Azərbaycana qarşı ikili standart nümayiş etdirməsindən harda imkan düşdü, harda gəldi qəzəblə şikayətlənərək bir növ özlərini vətən, xalq yolunda yorulmadan, usanmadan dünyaya Azərbaycan həqiqətlərini daşıyan fədakar həqiqət poçtalyonları kimi göstərməkdədirlər. Tarixçi-professor, müxalifətin lideri Stalinin yaratdığı, tarixi başdan-başa ləkəli, yerləşdiyi binanın divarlarına həm repressiya olunan, həm də repressiya olunanlardan danoslar yazanların portretləri vurulmuş bir təşkilatın üzvü olmaqla bərabər, üstəlik həmin təşkilatın sədrliyində iyirmi beş ildən artıq oturmuş, atası Lenin poeması yazmış adamı dostum adlandırır. Beləliklə, ana, vətən haqqında şeir yazan rüşvətxor, ana, vətən haqqında şeir yazan cəllad, yaltağın yekəsini sözünü deyən adam, yaltağın yekəsi isə öz növbəsində qəpiyi çıxanda canı çıxan adamı xeyriyyəçi kimi tanıyır. Qəpiyi çıxanda canı çıxan, xeyriyyəçi kimi tanınmaq istəyən adam Sovetin bütün mükafatlarını almış şairi dissident kimi qələmə verir. Vəzifədən, kreslodan dördəlli yapışmış əldəqayırma yazıçılar həyasızcasına Lermontov, Kafka, Tomas Vulf iztirablarına, sarsıntılarına şərik çıxırlar. Demək istəyirlər ki, nə olsun mən vəzifədə oturmuşam, amma mən həm də Lermontov, Kafka, Vulf hisləri keçirməkdəyəm. Yadımdadır, bu əldəqayırma yazıçılardan, atasının qucağında ədəbiyyata gəlmiş həyasızlardan biri müsahibələrindən birində Tomas Vulfu dostum adlandırmışdı. Tomas Vulf otuz doqquz yaşında ölüb. Bu isə az qala otuz doqquz ildir, müxtəlif vəzifələrdə oturmaqdadır. Ay həyasız insan, nə edirsən et, yaltaqlıq et, oğurla, rüşvət al, Azərbaycan teatrlarının səhnəsini atanın mənasız əsərləri ilə doldur, heç olmasa o idbar, murdar əllərini otuz doqquz yaşında ölmüş bədbəxt adamın bioqrafiyasına tərəf uzatma. Axı onun keçirdiyi iztirablar, sarsıntılar sənə yaddır. Axı sən o iztirabları, sarsıntıları keçirməyi mağmınlıq, axmaqlıq hesab edirsən. Yox, olmaz, hər şeyi qamarlamalıdırlar. Hər şey bunların olmalıdır.\nGənc idim, ədəbi mühitə təzə gəlmişdim. Şəhərin mərkəzində bir zirzəmi kafe vardı. Dostlarla o kafeyə yığışıb yemək yeyirdik, çay içirdik, araq vururduq, söhbətlər edirdik. O zaman çoxumuz qəzetlərdə ədəbiyyat səhifələri hazırlamaqla, yazılar yazmaqla dolanırdıq. Həmin kafenin adı yazılarımızda ara-sıra hallanırdı. Bir dəstə gəncin zirzəmi kafeyə yığışıb yemək yeməsi, çay içməsi, araq vurması biznesmen-şairlərdən birinin narahatlığına səbəb olmuşdu. Biznesmen-şair tez həmin zirzəmi kafeni tapdı, orda yüz qram araq içdi və elə sabahı günü həmin kafedə tək–tənha oturub yüz qram araq içməsi, hansı hissləri keçirməsi, nələr düşünməsi barədə bir yox, bir neçə qəzetdə palaz boyda yazı dərc etdirdi. Əslində özü də bilmədən təbiətini açıb ortaya qoymuşdu. Demək istəyirdi ki, nə olsun mən şəhərin ən dəbdəbəli, ən bahalı restoranlarında fırlanıram, bir dəstə yetimçə gənc özlərinə bir zirzəmi kafe tapıb ora yığışırlarsa, mən orda da olmalıyam. Hər şey mənim olmalıdır. Pul da, şeir də, dəbdəbəli restoran da, zirzəmi kafe də...\nAzərbaycanlıların rahatlıqla, heç bir koqnitiv dissonans keçirmədən dilə gətirdikləri “kimi s...k, qabağa düşək”, “sevgiylə qarın doymaz”, “bacarana can qurban”, “g...t ol, bəxtin olsun” və bu qəbildən olan digər sözləri zarafat kimi qəbul etmək olmaz, bu sözlər azərbaycanlıların funksional həyat fəlsəfəsidir, yaşamaq haqqında şüarlarıdır. “Bir şey mir şey çıxır?” sualı azərbaycanlılar üçün ən ciddi, ən əhəmiyyətli, ən bəşəri sualdır. Onların bütün hərəkətləri “bir şey mir şey çıxır?” sualının yaratdığı sərhədlər daxilində baş verir. Əgər bacaran adamdan söhbət gedirsə, necə sualı azərbaycanlılar üçün bir qram da əhəmiyyət kəsb etmir. Oğurlamaq, rüşvət almaq, yaltaqlıq etmək, özündən vəzifəlinin qarşısında quyruq bulayıb özündən zəifin qanını içmək, ictimai-siyasi motivli yalanlar danışmaq, seçki qutularına saxta bülleten daşımaq kimi əslində normal insan üçün ikrah doğurmalı olan hərəkətlər məqsədə, nəticəyə asanlıqla haqq qazandırır. Məqsəd və nəticə isə puldan və vəzifədən ibarətdir. Azərbaycanlılar kasıb adamdan sadəcə və sadəcə iyrənirlər. Siz mənə Azərbaycanda üç adam göstərin ki, pulu və vəzifəsi yoxdur, amma camaat arasında hörməti var. Siz mənə Azərbaycanda üç adam göstərin ki, pulu və vəzifəsi yoxdur, amma hansısa yaxşı hərəkətlərinə görə camaatın rəğbətini qazanıbdır. Çətindir. Xeyli düşünməli, fikirləşməli, axtarmalı olacaqsınız. Amma mən sizə birnəfəsə, çox da düşünmədən, beynimə çox da əziyyət vermədən azı üç yüz adam göstərə bilərəm ki, bioqrafiyası başdan-başa ləkəlidir, yaltağın yekəsidir, oğurlayır, rüşvət alır, şər atır, cəlladlıq edir, saxta ittihamlar çıxarır, lakin puluna və vəzifəsinə görə camaat arasında böyük hörmət sahibidir. Niyə? Ona görə ki, pul və kreslo azərbaycanlılar üçün müqəddəsdir, sakraldır. Onlar puldan və kreslodan başqa heç nəyə inanmırlar. Azərbaycanlılar pul qazanmaq imkanı olduğu halda qazanmayan, oğurlamaq imkanı olduğu halda oğurlamayan, rüşvət almaq imkanı olduğu halda rüşvət almayan adamlara nifrət edirlər, ən yaxşı halda belə adamlara axmaq kimi baxırlar. Uşaq idim, bir nəfərin axmaqlığı haqqında elə hey müxtəlif yerlərdə, müxtəlif adamların dilindən söhbətlər eşidirdim. Həmin adam idarə rəisi olmuşdu və rüşvət almamışdı, oğurlamamışdı. Azərbaycan dilinə tərcümə etsək, yəni özü yeməmişdi, başqalarına da yeməyə imkan verməmişdi. Adam çoxdan ölüb getmişdi, lakin onun axmaqlığı haqqında söhbətlər bitib-tükənmək bilmirdi. Nə bilmək olar, bəlkə hələ də bu söhbətlər davam etməkdədir.\nAzərbaycanda çörək verən kişi adında bir kişi növü var. Nə deməkdir çörək verən kişi? Kimlərə aid edilir bu söz? Çörək verən kişi çörəyin ununu hardan tapır, çörəyin xəmirini necə yoğurur, necə bişirir? Çörək verən kişi o deməkdir ki, adam hər hansı vəzifə sahibidir, həm özü oğurlayır, həm də tabeçiliyindəki adamların oğurlamasına şərait yaradır. Belələri haqqında camaatımızın dilindən ancaq xoş sözlər eşidə bilərsiniz. Əgər axirət dünyasına gedibsə, azərbaycanlılar çörək verən kişinin adını çəkərkən mütləq “Allah rəhmət eləsin” sözünü də işlədəcəklər. Vəzifə sahibi olduğu halda oğurlamayan və başqalarının da oğurlamasına şərait yaratmayan kişilərə çörək verməyən kişi deyilir. Oğurlamayan və başqalarının da oğurlamasına şərait yaratmayan kişilər haqqında söhbət gedərkən azərbaycanlılar nifrətlə sifətlərin turşudurlar, qəzəblənirlər, şikayətlə əllərini yelləyirlər və çörək verməyən kişinin adını çəkdikdə çox nadir hallarda “Allah rəhmət eləsin” sözünü işlədirlər.\nBütün bunları ərinmədən yazmaqla onu demək istəyirəm ki, pulun və vəzifənin müqəddəs hesab edildiyi bir cəmiyyətdə elə ilk fürsətdəcə kreslodan yapışmamaq, tələb və təklif söhbətlərini kənara qoyaraq, bazar münasibətlərindən uzaqda dayanaraq mərhələlər aşmaq, aid olduğun, fəaliyyət göstərdiyin sahənin dərinliklərinə, incəliklərinə baş vurmaq olduqca çətindir. “Bir şey mir şey çıxır?” sualının ən əhəmiyyətli, ən vacib suala çevrildiyi bir cəmiyyətdə mərhələlər aşmaq, özünü təkmilləşdirmək, kamilləşdirmək yolunda addımlamaq insandan böyük dözüm, güclü iradə tələb edir. Lakin onu da düşünürəm ki, ətrafda hansı iyrəncliklərin baş verməsindən, ətrafdakı canlıların necə, hansı əməllərlə, hansı üsullarla yaşamasından asılı olmayaraq hər bir ciddi adam öz sənətinin, öz sahəsinin şəhadət şərbətini içməlidir.\nƏgər təbiət tərəfindən insana hər hansı sahədə bir ovuc istedad verilibsə, o, bu bir ovuc istedadı maddiyyatdan, vəzifədən, bazar münasibətlərindən, bütün həyat fəlsəfəsi intellekti və istedadı təhqir etməkdən ibarət olan azərbaycanlı, türk, ümumiyyətlə, müsəlman qadınlarından, həşərat həyatı yaşayan qohum-əqrəbadan göz-bəbəyi kimi qorumalı, zəhmətlə, intizamla, inadla, ardıcıllıqla, səbirlə, sağlam və ədalətli düşünməklə bir ovuc istedadı bacardığı qədər genişləndirməli, dərinləşdirməli və böyütməlidir.\nHerman Hesseyə istinad etsək, həyatın elə bir anı gəlib çatır ki, daha söhbəti fırlatmağa, manevr etməyə, Tağı Əhmədov demişkən burcutmağa imkan olmur. Həyat özü hərlədib fırladıb səndən ortaya mövqe qoymağı tələb edir. Bax o zaman insanın əsl təbiəti, həqiqətən hansı mənsəbə qulluq etdiyi üzə çıxır. Elə insanlar var ki, təbiətcə meşşandırlar, lakin ictimai-siyasi-kultroloji-sosioloji motivli iddiaları da aşıb-daşır. Onlar ortaya mövqe qoymaqla öz rahatlıqlarını itirmək istəmirlər, eqo ciddi mane olduğuna görə iddialarından da vaz keçmək bir növ onlar üçün asan deyil. Belə olduğu halda onlar özlərini elə aparırlar ki, guya bütün hadisələrin fövqündə dayanırlar, hər şeyi zarafata salmağa çalışırlar. Belə, yəni həm rahat yaşamaq istəyən, həm də iddiası aşıb-daşan adamlarla, enerji vampirlərilə unsiyyətə girmək lazım deyil.\nTorpağa, vətənə, xalqa, dinə, təriqətə, valideynlərə, övladlara qarşı ifrat bağlılıq, ifrat sevgi insanın sağlam və ədalətli düşünməsinə mane olur, azadlığını məhdudlaşdırır. Azadlığın məhdudlaşması isə şəxsiyyətin alçalması ilə nəticələnir. Keçirdiyin səmimi hislərdən heç kimin hətta ən doğma adamların belə sui-istifadə etməsinə qətiyyən icazə vermək olmaz. Mərhələ aşmaq, özünü təkmilləşdirmək, kamilləşdirmək yolunda maneələr törədirlərsə, azadlığını məhdudlaşdırırlarsa, hətta valideynlərin, hətta övladların da loru dildə desək, arxasına təpik vurmağa özündə güc və iradə tapmalısan. Amma sənin üçün doğma adamların arxasına təpik vurmazdan əvvəl ciddi-ciddi düşünməlisən. Dəyərmi? Özünə arxayınsanmı? İtirdiyin rahatlığın müqabilində ortaya heç olmasa ortabab bir məhsul, ortabab bir nəticə qoya biləcəksənmi? Bunun üçün lazım olan potensialı, axıra qədər səbirlə, inadla getməyə gücü, iradəni özündə görürsənmi? Görürsənsə, özünə arxayınsansa, tərəddüd etmə, heç kimin sənin səmimi hislərindən sui-istifadə etməsinə imkan vermə, azadlığını məhdudlaşdırırlarsa, mərhələ aşmaqda maneələr törədirlərsə valideynlərinin, övladlarının arxasına təpiyi vur getsin, əlini-qolunu bağlayan zəncirləri qır tulla. Yox özündə lazımi qədər potensial, güc, iradə görmürsənsə, boş yerə rahatlığını pozma. Həm Əli, həm də Vəli aşından olmaq da bir şey deyil.


Xoşbəxt olmağın yollarını göstərən hədislər » Qadin.Net ~ İlk milli qadın portalı\nXoşbəxt ailə həyatına malik olmaq - hər bir aqil insanın arzusudur. Əgər qadınla kişi bir-birinə görə olan vəzifələrini yaxşı tanıyıb onu yerinə yetirsələr, xoşbəxt ailəyə malik olarlar. Xoşbəxt olmağın yollarını hədislərimizdən öyrənək.\n1. İmam Sadiq (ə) buyurur: "Hər kim bizi daha çox sevər, qadınlarını da daha çox sevərlər".\nHəzrət Peyğəmbər (s) buyurur: "Bəndənin imanı hər nə qədər çox olarsa, qadınlarına məhəbbəti də çox olar".\n2. Əmirəl-möminin (ə) buyurur: "Həyat yoldaşınla həmişə mehriban ol və onunla yaxşı yoldaşlıq et ki, həyatın səfalı olsun".\n3. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: "Ümmətimin ən yaxşı kişiləri - o kəslərdir ki, ailəsinə qarşı kobud və təkəbbürlü olmasın. Onlara rəhm etsin və nəvaziş etsin. Onlara əziyyət verməsin".\n4. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: "Hər kim qadınının üzünə sillə vurarsa, Allah cəhənnəmin atəş məmuruna əmr edər ki, cəhənnəm atəşində onun üzünə 70 sillə vursun".\n5. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: "Kişinin həyat yoldaşına dediyi: "Mən səni sevirəm" sözü qadının qəlbindən heç vaxt çıxmaz".\n6. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: "Qadının əri üzərindəki haqqı budur ki, (əri) onu doyuzdursun, paltar geyindirsin, namazı, orucu, zəkatı ona öyrətsin. Qadın da bu işlərdə onunla müxalifətlik etməsin".\n7. İmam Rza (ə) buyurur: "Hər kim ailəsinin rifahını təmin etmək üçün halal yoldan səy edər, Allah yolunda cihad edən mücahid kimi olar".\n8. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: "Hər kim bazara gedər və ailəsi üçün hədiyyə alıb aparar - o kəs kimi olar ki, yoxsullara sədəqə aparar".\n9. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: "Sizlərin ən yaxşı qadını o kəsdir ki, əri üçün bəzənər və zinətlənər. Ancaq başqalarından özünü örtər".\n10. İmam Sadiq (ə) buyurur: "Qadınlarınıza töhmət vurmayın, çünki bu işdə (sizin üçün) uzun peşmançılıq və ağır cəza olacaqdır".\n11. İmam Rza (ə) buyurur: "Yaxşı olar ki, mömin qış fəslində ailəsinin yeməyini azaldıb, istilik vasitələrini çoxaltsın".\nİmam Sadiq (ə) buyurur: "Sizlərin ən yaxşı qadını o kəsdir ki, ona bir şey verilən zaman təşəkkür edər. Əgər ona bir şey verilməzsə, razı olar".


“Xiaomi” istehsalı olan smartfonlarda ciddi boşluq aşkar edilib - İKT - Fins.az\n“Xiaomi” istehsalı olan smartfonlarda ciddi boşluq aşkar edilib\nİnformasiya təhlükəsizliyi üzrə ixtisaslaşmış “Check Point” şirkətinin iddiasına görə, “Xiaomi” şirkətinin istehsalı olan smartfonlar “Wi-Fi” üzərindən haker hücumuna məruz qala bilər. Mütəxəssislər istifadəçilərin təhlükəsizliyini qorumalı olan “Guard Provider” proqramında boşluq aşkar ediblər.\nFins.az xəbər verir ki, məlum olub ki, bu utilit serverə bağlanma zamanı qorunmayan qoşulmadan istifadə edir. İstifadəçinin qoşulduğu giriş nöqtəsinə qoşulan cinayətkar smartfon və server arasındakı trafiki ələ keçirə bilər. Bu, hakerə informasiyaya nəzarət etməyə, hətta məlumat və pulun oğurlanması üçün istifadə oluna bilən proqram kodunun hissələrini məsafədən smartfona quraşdırmağa imkan verəcək.\n“Xiaomi”nin mətbuat xidmətindən bildirilib: "Xiaomi Check Point şirkəti tərəfindən Guard Provider proqramında aşkar edilmiş boşluq haqqında məlumatlıdır. Biz artıq tərəfdaşımız Avast ilə bu problemin həlli üzərində işləyirik".


ELDƏNİZ QULİYEV MÜSAVAT PARTİYASINA QARŞI İTTİHAMLA ÇIXIŞ EDİB\nSiyasət 16 Sentyabr 2005 15:02 (UTC+04:00)\n"Müsavat demokratik qüvvələrin yolunda xəndək qazır". Trend agentliyi bildirib ki, bu sözləri "Yeni Siyasət" seçki blokunun təsisçilərindən olan Azərbaycan Ziyalılar Hərəkatının rəhbəri Eldəniz Quliyev deyib.\nO, bunu Birlik Partiyası tərəfindən 28 saylı üçüncü Sabunçu seçki dairəsindən namizədliyi irəli sürülən Hacıağa Nurinin namizədliyinin Müsavatın Mərkəzi Seçki Komissiyasındakı nümayəndəsi Vidadi Mahmudlunun təşəbbüsü ilə ləğv olunması ilə əlaqələndirib.\nE.Quliyev bildirib ki, adıçəkilən dairədən namizəd olan Müsavat başqanının müavini Rauf Arifoğlu Vidadi Mahmudlu ilə sövdələşib, Hacıağa Nurinin namizədliyinin ləğv olunmasına nail olublar: "Söhbət təkcə hacıdan getmir, bu hadisə onu göstərir ki, onlar iqtidarla əlbir olub milləti pis günə qoyurlar".\nRauf Arifoğlu isə Hacıağa Nurinin namizədliyinin ləğv olunmasına təəssüfləndiyini qeyd edib. Bildirib ki, bu onun özü üçün də gözlənilməz olub: "Mən hacıya bir şəxsiyyət kimi hörmət edirəm və Vidadi Mahmudlunun bu hərəkətini düzgün saymıram".\nMüsavat Partiyası sədrinin birinci müavini Vurğun Əyyub E.Quliyevin məlum ittihamları ilə bağlı Trend ə bildirib ki, təmsil etdiyi partiyanın MSK-dakı nümayəndəsinə böyük hörmətləri var və onun qanun çərçivəsində gördüyü işə etiraz edənlərin bütünlükdə Müsavatı ittiham etmələri ən azından siyasi əxalqsızlıqdır.\n"Eldəniz Quliyevə gəldikdə isə yaxşı olardı ki, o gedib təmsil olunduğu blokun və özünün seçki təbliğatını düzgün formalaşdırsın. Müsavat əsl müxalifətdir və hakimiyyətlə heç bir danışıqlara getməyib, getməyəcək də...".\nMüsavat Partiyası sədrinin digər müavini Sülhəddin Əkbər isə təmsil olunduğu partiyanın ünvanına ittiham səsləndirən insanları ciddi fiqur hesab etmədiyi üçün onlara cavab verməyi özünə sığışdırmadığını deyib.


ABŞ SƏFİRİNİN MÜŞAVİRİ YEVLAXDA GÖRÜŞ KEÇİRDİ - Xəbərlər - YEVLAX ŞƏHƏR Icra Hakimiyyəti\nABŞ SƏFİRİNİN MÜŞAVİRİ YEVLAXDA GÖRÜŞ KEÇİRDİ\nÖlkəmizdə fəaliyyət göstərən ABŞ səfirinin siyasi məsələlər üzrə müşaviri Uilyam Solley şəhərimizdə kompakt şəkildə yaşayan və çoxlarının “qaraçılar” kimi tanıdığı etnik qrupun nümayəndələri ilə görüş keçirdi.\nGörüşdə müşavirlə birgə “Həyat” Humanitar Dəstək İctimai Birliyinin rəhbəri Azər Allahverənov, ŞİH Başçısının birinci müavini Qənimət Qaraşov və şəhər bələdiyyəsinin sədr müavini Elçin Qazıyev iştirak edirdilər.\nABŞ səfirinin müşaviri ilə görüş səmimi və maraqlı keçdi. Böyük bir ailənin başçısı olan Əyyub Kərimov qonaqlara təmsil etdiyi etnik qrupu qaraçılar yox, Əcəmi kürdləri kimi təqdim etdi.\nƏ.Kərimov, onun anası, ailə üzvləri, görüşə qatılan qonşular ABŞ səfirinin müşavirinin və eləcə də “Həyat” Humanitar Dəstək İctimai Birliyinin rəhbərinin suallarını cavablandırdılar, özlərinin həyat tərzi, çevrələri, adət-ənənələri, mənsub olduqları inanclar barədə geniş bilgi verdilər.\nOnlar yaşadıqları ölkəni doğma Vətənləri adlandıraraq, Azərbaycan dövlətinə və dövlətçiliyinə sadiq olduqlarını, sevdiklərini dəfələrlə vurğuladılar.


2021-08-01 07:26:51 450\nHər zaman görəndə ki, dünya haqq sözə göz yumub, fotolarımla ədalətin bərpa olunacağına inanmışam. Bir çox ölkədə siyasi səbəblərə görə insanlara səhv məlumat verilir. Mən həmin insanların gözünü açmağa çalışmışam. Çox zaman Avropada, əsasən də Fransada dünyada baş verən hadisələri cəmiyyətə olduğu kimi çatdırmırlar. Mən orada sərgilər təşkil edir, insanlara fotolarımla həqiqəti göstərməyə çalışıram.\nAZƏRTAC xəbər verir ki, bu sözləri dünya şöhrətli fotoqraf Reza Deqati iyulun 31-də Heydər Əliyev Mərkəzinin önündə açıq havada təşkil olunan “Fotoların tarixi” adlı sərgisində deyib.\n“Mən 30 ildir Qarabağ məsələsini dünya ictimaiyyətinə çatdırıram. Fransada təşkil etdiyim sərgidə erməni diasporu mənimlə razılaşmır, hətta sərgimi pozmağa çalışıb. Əfqanıstan, Ruanda, Sarayevo məsələlərində də eyni hallarla qarşılaşmışam. Kimsə mənimlə razılaşmayanda fakt olaraq fotolarımı göstərirəm”, - deyə Reza Deqati bildirib.\nSərgilənən fotoları haqda məlumat verən Reza Deqati Azərbaycanın tolerant ölkə olduğunu bildirib: “Rus pravoslav kilsəsi sovet dövründə bağlanıb, anbar və idman zalı kimi istifadə edilib. 1990-cı ildə baş vermiş qanlı 20 Yanvar hadisələrində sovet raketləri kilsəyə ciddi ziyan vurub. 2000-ci ildə azərbaycanlı iş adamı Aydın Qurbanov kilsəni öz vəsaiti hesabına bərpa etdirib. Bu, azərbaycanlıların tolerant olduğunu göstərən nümunələrdən biridir”.\nBirinci Qarabağ müharibəsində Şuşada olarkən çəkdiyi foto barədə danışan R.Deqati deyib: “O vaxt yollar bağlı idi. Dağlarda uzun və çətin yürüşdən sonra mən Şuşa şəhərinə çatdım. Blokada zamanı artilleriya atəşi şəhərin əksər hissələrini məhv etmişdi və buna görə də azərbaycanlı əsgərlər Şuşadakı məktəbdən yaşayış yeri kimi istifadə edirdilər. O vaxt cəsur əsgərlər lazımi təchizatların çatışmazlığı səbəbindən əziyyət çəkirdilər. 1992-ci il mayın 8-də erməni silahlı qüvvələri şəhəri ələ keçirdilər. 28 il sonra, 2020-ci il noyabrın 8-də şiddətli döyüşlər nəticəsində Azərbaycan əsgərləri ən təhlükəli və çətin dağ yollarını aşaraq şəhəri geri qaytardılar. Mən oraya qayıdanda bütün evlərin, məscidlərin, muzeylərin, tarixi abidələrin, məktəblərin, qəbiristanlıqların məhv edildiyini gördüm. Bu isə erməni faşizminin mahiyyətini göstərir”.\nSərgidə Reza Deqati çəkdiyi digər fotoların da tarixindən danışıb, ictimaiyyət nümayəndələrinin və jurnalistlərin suallarını cavablandırıb.\nQeyd edək ki, sərgidə məşhur fotoqrafın 100 fotosu nümayiş etdirilir.\nUzun illər erməniləşdirilməyə məruz qalm...\n“Olimpiya Mədəniyyəti və Təhsil Proqramı...


Tahir Kərimov Salyandakı villasını neçiyə satır? Qadınlara siqaret satışı qadağan olundu “Qəzzanı tamamən yox edəcəyik” ̵ Maltadakı təyyarə qəzasında ölənlər agent çıxdı Ziya Məmmədov erası tam bitdi – Avtovağzal Bakı Dairəvi Yolundakı çatla bağlı YENİ XƏBƏR &# “Beynəlxalq ictimaiyyət Ermənistanla bağlı Kəmaləddin Heydərovun “sağ əli” Rusiyaya qaçdı, Fikrət Fəraməzoğlunun həbsi daha 3 ay uzadılır Bu universitetlərin rektorları dəyişdiriləcək Əli Həsənov Türkiyəyə getdi Doğuş zamanı daha bir ana və uşaq öldü – Faciə\n24 İyun 2015 / 12:26 / Baxış sayı: 5 Bu gün gecə saatlarında Goranboyda doğuş zamanı ana və uşaq ölüb. AzNews.az modern.az-a istinadən xəbər verir ki, hadisə Goranboy Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında baş verib. Buna görə, ölən ana və uşağın sahibləri ilə xəstəxana işçilərinin arasında ciddi insident olub. Xəsarət alanlar var. Məsələ ilə bağlı xəstəxanın şöbə müdiri İradə Həsənova sayta açıqlamasında qeyd edib ki, 1983-cü il təvəllüdlü Aslanova Nəcibə Şahmar qızı iyunun 22-də onlara çox ağır vəziyyətdə müraciət edib. “Xəstə bizə daxil olanda koma vəziyyətində idi. Məmmədəva Şəhla həkim tərəfindən təcili olaraq əməliyyata alındı. Lakin vəziyyəti ağır olduğu üçün həm Bakıdan, həm Gəncədən həkimlər çağırıldı. Amma gecə saat 3 radələrində ana keçindi”.\nİ.Həsənova uşağın da ölü doğulduğunu vurğulayıb. “Fermada yaşayan ailə olub və özünün hamiləliyindən də xəbəri olmayıb. İki böyük uşağı var. Hamiləlikdən xəbəri olmadığı üçün heç hara müraciət etməyib.\nAnasıgilə gələndə başağrısının olduğunu deyib. Anası həkimə aparmağa çalışsa da gəlin getməyib və qəfildən halı pisləşib. Anasıgil də təcili bura gətiriblər”. Şöbə müdiri bu hadisə nəticəsində xəstəxanada dava olması, polisin müdaxilə etməsi faktını inkar edib.


2003-cü ildən bu günədək keçilən yol Azərbaycanın tarixinə sosial-iqtisadi intibah dövrü kimi yazılıb\nƏsas səhifə > Müsahibələr Qərib Məmmədov\nDövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsinin sədri, akademik Qərib Məmmədov\n- Qərib müəllim, arxada qalan hər gün bir hesabat xarakteri daşıyır. Azərbaycanın son on ildə keçdiyi yolu necə şərh edərdiniz və təhlillər fonunda ümumi qənaətiniz necədir?\n- Tarixdən yaxşı məlumdur ki, hər bir ölkənin gələcək taleyində, inkişafında, dünya ölkələri arasında öz yerinin müəyyənləşdirilməsində dahi siyasətçilərin, müdrik dövlət başçılarının müstəsna rolu olur. Bu kimi siyasi liderlərin, dövlət xadimlərinin əldə etdikləri uğurlar, heç şübhəsiz, onların öz güc mənbəyini xalqdan almalarından qaynaqlanır. Ölkə Prezidenti, ulu öndər Heydər Əliyevin siyasi kursunun layiqli davamçısı, özünəməxsus liderlik keyfiyyətləri ilə seçilən cənab İlham Əliyevin fəaliyyəti bu fikri bir daha təsdiq edir. Bu baxımdan həyat fəaliyyəti birbaşa xalqının taleyi ilə bağlı olan cənab İlham Əliyevin doğum günü ərəfəsində Azərbaycanın dövlətçilik tarixində dərin iz buraxmış fəaliyyətini, ölkəmizin inkişafı üçün atdığı uğurlu addımları yenidən gözdən keçirmək olduqca vacibdir.\nCənab İlham Əliyevin ölkəmizə rəhbərlik etdiyi 2003-cü ildən bu günə qədər keçən dövrə nəzər salsaq, əminliklə deyə bilərik ki, xalqının sonsuz sevgisini qazanan möhtərəm Prezidentimizin həyata keçirdiyi siyasət ölkə vətəndaşları tərəfindən rəğbətlə qarşılanır. Ötən ilin 9 oktyabr prezident seçkilərində Azərbaycan xalqının mövqeyi bir daha sübut etdi ki, ölkəmizdə xalqla hakimiyyətin vəhdəti ən yüksək səviyyədədir. Cənab İlham Əliyev xalqının onu dəstəkləməsini yüksək qiymətləndirərək bildirir: «Biz qüdrətli Azərbaycan dövləti qururuq və əminəm ki, quracağıq. Bütün hədəflərə çatmaq üçün bizim müstəqil siyasətimiz davam etməlidir. Xalq bu siyasəti dəstəkləyir. Xalq bu siyasətə öz səsini vermişdir. Xalqın inamı və mənə on ildən sonra yenidən böyük etimad göstərməsi, əlbəttə ki, məni həm ruhlandırır, həm məsuliyyətimi artırır, həm də yeni təşəbbüslərin irəli sürülməsi üçün mənə bir siqnal verir.»\nƏlbəttə, xalqımızın ölkə Prezidentinə sevgisinin, inamının belə yüksək səviyyədə olması cənab İlham Əliyevin liderlik keyfiyyətlərindən irəli gəlir. Onu xalqa sevdirən ən mühüm xüsusiyyəti əsl dövlət başçısı kimi qətiyyətli olması, atdığı hər bir addımda milli maraqlarımızı öndə tutmasıdır. Cənab İlham Əliyevin verdiyi hər bir qərar yalnız və yalnız Azərbaycanın milli maraqlarına xidmət edib. Onun Prezident kimi fəaliyyətə başladığı gündən bu günə qədər yürütdüyü siyasət ulu öndər Heydər Əliyevin təməlini qoyduğu siyasətin davamıdır. Elə bunun nəticəsidir ki, Azərbaycan hərtərəfli inkişaf edir, iqtisadi, siyasi, hərbi qüdrətini günbəgün artırır.\n- Ölkə Prezidenti İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, tərəqqi ölkənin hərtərəfli inkişafında, eyni zamanda sosial-iqtisadi göstəricilərində özünü təsdiqləyir. Bu günün göstəriciləri sabahımız üçün nə vəd edir?\n- Təbii ki, dövlət başçısı İlham Əliyevin söylədiyi hər bir fikir bugünümüzün reallıqlarına əsaslanır. Bu həqiqəti daha aydın görmək üçün son on ildə həyata keçirilən siyasətin nəticələrinə diqqət yetirməyə böyük zərurət duyulur. İqtisadiyyatda artım 3,4 dəfə, sənaye istehsalında 2,7 dəfə, kənd təsərrüfatında 1,5 dəfə təşkil edir. Son on ildə regional inkişaf proqramlarının uğurlu icrası nəticəsində bir milyonu daimi olmaqla bir milyon 300 mindən çox yeni iş yeri açılıb. İşsizlik 5 faiz səviyyəsindədir. Yoxsulluğun səviyyəsi 49 faizdən 5,3 faizə enib. Ölkəmizdə aparılan islahatlar və düşünülmüş iqtisadi siyasət dünyanın ən mötəbər iqtisadi qurumları tərəfindən də yüksək qiymətləndirilir. Məlum olduğu kimi, Davos Dünya İqtisadi Forumu Azərbaycan iqtiasadiyyatını rəqabət qabiliyyətliliyinə görə 38-ci yerə layiq görüb. Azərbaycan dünyanın ən rəqabət qabiliyyətli 40 ölkəsinin sırasındadır. Ölkə Prezidenti İlham Əliyev bildirir: «Bu proses davam edir və bu da təbiidir. Çünki bizim iqtisadi siyasətlə bağlı təşəbbüslərimiz, o cümlədən Azərbaycanda aparılan sənayeləşmə siyasəti, əlbəttə ki, yeni iş yerlərinin açılmasına gətirib çıxarır.» Bir fakt da hamıya məlumdur ki, ölkənin hərtərəfli inkişafını daha da sürətləndirmək üçün hər il konkret bir sahənin adı ilə bağlanır. Bu il cənab İlham Əliyevin 10 yanvar 2014-cü il tarixli Sərəncamı ilə «Sənaye ili» elan olundu. Tədbirlər planına uyğun olaraq yeni sənaye müəssisələrinin yaradılması işsizliyin aradan qaldırılmasına öz müsbət təsirini göstərir.\nBu gün ölkəmizdə böyük inkişafı, tərəqqini görmək üçün dövlət büdcəmizə də nəzər salmaq mütləqdir. Son on ildə dövlət büdcəmizin 20 dəfədən çox artması uğurlu sosial-iqtisadi islahatların nəticəsidir. 2014-cü ilin dövlət büdcəsinin gəlirlərinin 19 milyard, xərclərinin isə 21 milyard manatdan artıq nəzərdə tutulması iqtisadiyyatın inkişafının göstərici¬lərindəndir. Müqayisə üçün qeyd edək ki, 2003-cü ildə dövlət büdcəmiz 1,2 milyard dollar idi. Hazırda ölkəmizin valyuta ehtiyatlarının həcmi 53 milyard dollardır. Göründüyü kimi, köklü iqtisadi islahatlar, infrastruktur layihələri və sosial proqramlar üzrə uğurlu fəaliyyət çox mühüm nəticələrə gətirib çıxarır, iqtisadiyyatımız daha da çiçəklənir.\n- Qərib müəllim, ötən dövr aqrar sahədə hansı mühüm addımların atılması ilə yadda qalıb? Rəhbərlik etdiyiniz Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsinin bu sahədə əldə olunan uğurlarda rolunu necə dəyərləndirirsiniz?\n- Cənab İlham Əliyevin Prezident kimi fəaliyyətə başladığı gündən qarşısına qoyduğu mühüm vəzifələrdən biri regionların malik olduğu potensialdan səmərəli istifadə edilməsidir. Bu məqsədlə ölkə Prezidenti regionların və aqrar sektorun inkişafını həmişə diqqət mərkəzində saxlayır. Cənab İlham Əliyevin bu sahələrə verdiyi önəm onun ölkəmizə rəhbərlik etdiyi illər ərzində imzalanmış dövlət proqramlarında öz əksini tapır. Qeyd edək ki, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsi də dövlət proqramlarının icrasında yaxından iştirak edir. Bu günədək həmin Dövlət Proqramlarında komitə öz fəaliyyət istiqamətinə müvafiq olaraq mühüm işlər həyata keçirmişdir. Məsələn, cənab İlham Əliyevin regionlarda mövcud olan əmək ehtiyatlarından, təbii və iqtisadi potensialdan səmərəli istifadə etmək, iqtisadiyyatın qeyri-neft sektorunun inkişafını sürətləndirmək və aqrar sektorda islahatları dərin¬ləşdirmək, əhalinin məşğulluğunu artırmaq və yoxsulluğun səviy¬yəsini azaltmaq məqsədilə imzaladığı «Azərbaycan Respublikası region¬larının sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı (2004-2008)»nın tədbirlər pla¬nına müvafiq olaraq 956156 hektar torpaq sahəsində tədqiqat işləri aparılmışdır. Məlum olduğu kimi, Prezident İlham Əliyevin 14 aprel 2009-cu il tarixli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş «Azərbaycan Respublikası regionlarının 2009-2013-cü illərdə sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı» əslində «Azərbaycan Respublikası regionlarının sosial-iqtisadi inkişafı (2004-2008-ci illər) Dövlət Proqramı»nın davamı idi. Çünki bu Dövlət Proqramının da vəzifələri və regionların prioritet istiqamətlərində əsas məqsədi ölkədə qeyri-neft sektorunun inkişafının sürətləndirilməsinə, tarazlı regional və davamlı sosial-iqtisadi inkişafa, əhalinin həyat səviyyəsinin daha da yaxşılaşdırılmasına nail olmaqdan ibarət idi. Komitə «Azərbaycan Respublikası regionlarının sosial-iqtisadi inkişafı (2004-2008-ci illər) Dövlət Proqramı»nın tədbirlər planına uyğun olaraq isə torpaqların texniki uçotunun elektron formatda işlənib xəritələşdirilməsi üzrə 26 rayonda, torpaqların bonitirovkasının elektron formatda işlənib xəritələşdirilməsi üzrə 27 rayon və şəhərdə, torpaqların iqtisadi qiymətləndirilməsinin elektron variantda işlənib xəritələşdirilməsi üzrə 28 rayonda işlər yerinə yetirmişdir. Bundan əlavə Hövsan və Binə qəsəbələrində həyətyanı sahələrin özəlləşdirilməsi üçün kompleks yerquruluşu işləri aparılmışdır.\nRegionların inkişafına dair hər iki Dövlət Proqramının uğurlu icrası üçüncü Dövlət Proqramının qəbulunu şərtləndirdi. Cənab İlham Əliyevin müvafiq fərmanı ilə «Azərbaycan Respublikası regionlarının 2014-2018-ci illərdə sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı» təsdiq edildi. Burada məqsəd növbəti illərdə ölkədə iqtisadiyyatın diversifikasiyasının, qeyri-neft sektorunun və regionların inkişafının davamlılığının təmin edilməsi, infrastrukturun və sosial xidmətlərin daha da yaxşılaşdırılmasıdır.\nBildiyiniz kimi, ölkə Prezidenti İlham Əliyev həmişə ərzaq təhlükəsizliyi məsələsini diqqət mərkəzində saxlayıb. Kənd təsərrüfatının, sahibkarlığın inkişafının prioritet istiqamətlər olduğu¬nu önə çəkən möhtərəm Prezidentimiz İlham Əliyev bildirir: «Biz ərzaq təhlükəsizliyimizi tam şəkildə təmin etməliyik. Bu istiqamətdə çox önəmli addımlar atılır. Özümüzü əsas ərzaq məhsulları ilə 100 faiz təmin etmək üçün biz artıq bu hədəfə yaxınlaşırıq. Ərzaq təhlükəsizliyimizin tam şəkildə təmin edilməsi, ixrac potensialımızın artırılması gələcəkdə həm iş yerlərinin yaradılmasına, eyni zamanda, insanların rifah halının yaxşılaşmasına xidmət edəcək.»\nPrezident İlham Əliyevin ölkə əhalisinin ərzaq məhsulları ilə etibarlı təminatının yerli istehsal hesabına tam şəkildə tənzimlənməsi məqsədilə xüsusi tapşırığı əsasında Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsinin, eləcə də İqtisadiyyat və Sənaye Nazirliyinin, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin, «Meliorasiya və Su Təsərrüfatı» ASC-nin məsul işçilərinin və aidiyyəti yerli icra hakimiyyəti orqanlarının nüma¬yəndələrinin iştirakı ilə massiv şəklində torpaq sahələrinin seçilməsi üçün ərazilərə baxış keçirilib. Bu məqsədlə 20 rayonun (Sabirabad, Saatlı, İmişli, Beyləqan, Şəki, Cəlilabad, Biləsuvar, Neftçala, Salyan, Hacıqabul, Kürdəmir, Tovuz, Şəmkir, Samux, Ağstafa, Tərtər, Yevlax, Goranboy, Ağcabədi və Zərdab) inzibati ərazilərində dövlət mülkiyyətinə aid olan qış otlaqlarına, dövlət ehtiyat torpaqlarına, eləcə də dövlət müəssisələrinə və bələdiyyə mülkiyyətinə aid torpaqlara yerində (naturada) baxış keçirilərək əkin dövriyyəsinə daxil edilməsi mümkün olan massiv sahələr seçilib. Seçilən torpaq sahələrinin əkinəyararlı vəziyyətə gətirilərək gələcəkdə əkin dövriyyəsinə daxil edilməsi üçün həmin torpaqların keyfiyyət göstəriciləri, habelə su mənbələri və s. vacib amillər nəzərə alınıb. Aparılan tədqiqat-axtarış işləri nəticəsində həmin rayonların ərazilərindən 203129 hektar torpaq sahəsi seçilib. Bundan əlavə, «Buğda əkini üçün nəzərdə tutulmuş torpaqların yararlılığının müəyyən edilməsi məqsədilə bu ərazilərdə irimiqyaslı torpaq tədqi¬qatlarının aparılması və xəritələş¬dirilməsi» işlərinin yerinə yetirilməsi məqsədilə Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsi tərəfindən «Meliorasiya və Su Təsərrüfatı» ASC-nin və «Azdövsulayihə» İnstitutunun nümayəndələrinin iştirakı ilə birinci növbədə əkin dövriyyəsinə daxil ediləcək (mövcud meliorativ layihələrə əsasən) yerlərə baxış keçirilmiş və bu layihələrin əhatə edəcəyi konkret ərazilər müəyyən¬ləşdirilib.\nCənab İlham Əliyevin qarşıya qoyduğu hədəfə çatmaq üçün ««2008-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında əhalinin ərzaq məhsulları ilə etibarlı təminatına dair Dövlət Proqramı»nın həyata keçirilməsi üzrə Tədbirlər Planı»a uyğun olaraq Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsi bir sıra işlər görüb. Belə ki, 13 rayonun ərazisində 156 min 320 hektar sahədə suvarılan torpaqların inventarlaşdırılması, 8 rayonun 197 inzibati ərazi dairəsində 264 min 700 hektar sahədə torpaqların bonitirovkası, 14 rayonun 165 inzibati ərazi dairəsində 484 min 400 hektar sahədə isə torpaqların iqtisadi qiymətləndirilməsi işlərinin yerinə yetirilməsi, 5 rayonda 421 min 553 hektar sahədə torpaqların şorlaşma, şorakətləşmə və eroziyaya uğrama dərəcələrinin müəyyənləşdirilməsi işlərinin aparılması və torpaq xəritələrinin tərtib edilməsi, 9 rayonda 38 min 746 hektar sahədə kənd təsərrüfatına yararlı xüsusi mülkiyyətdə olan torpaqların istifadə vəziyyətinin müəyyən edilməsi üçün inventarlaşdırma və xəritələşdirmə işlərinin aparılması, Qaradağ rayonunda 186 hektar sahədə antropogen çirklənmiş və pozulmuş torpaqlarda topoqrafik planalma işlərinin aparılması, 10 rayonda 491 min 221 hektar sahədə qış otlağı və bələdiyyə torpaqlarının münbitlik göstəricilərinin müəyyən edilməsi məqsədilə irimiqyaslı torpaq tədqiqatının və xəritələşdirmə işlərinin aparılması, 16 rayonda isə 54 inzibati ərazi dairəsi üzrə elektron torpaq-kadastr xəritələrinin tərtibi üçün planalma işlərinin aparılması həyata keçirilib.\nGörülən işlər davamlılığı ilə diqqət çəkir. Uğurları şərtləndirən əsas amillərdən biri də möhtərəm Prezidentimiz İlham Əliyevin tapşırığına uyğun olaraq şəffaflığın təmin edilməsidir. Cənab İlham Əliyevin «Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə Dövlət Proqramının (2004-2006-cı illər) təsdiq edilməsi barədə» 2004-cü il 3 sentyabr və «Şəffaflığın artırılması və korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə Milli Strategiyanın təsdiq edilməsi barədə» 2007-ci il 28 iyul tarixli Sərəncamlarına müvafiq olaraq Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsi tərəfindən Tədbirlər Planı təsdiq olunmuş və zəruri təxirəsalınmaz tədbirlər görülüb. Belə ki, birinci proqramda nəzərdə tutulan digər tədbirlərlə yanaşı, torpaq sahələrinin ayrılmasında şəffaflığın təmin edilməsi digər orqanlarla yanaşı, komitənin üzərinə qoyulan funksiyalardan biri idi. Bələdiyyələr tərəfindən fiziki və hüquqi şəxslərə torpaq sahələrinin ayrılmasında şəffaflığın yaradılması və nəticədə torpaqdan istifadə üçün ədalətli və bərabər hüquqi imkanların təmin edilməsi üçün bələdiyyələrin fiziki və hüquqi şəxslərin mülkiyyətinə, istifadəsinə və icarəsinə torpaqların bilavasitə ayrılmasını tənzimləyən Azərbaycan Respublikasının torpaq qanunvericiliyində zəruri dəyişikliklər edilməklə bələdiyyə torpaqlarının yalnız hərrac və ya müsabiqə vasitəsilə ayrılması barədə komitənin gündəmə gətirdiyi məsələyə müvafiq dövlət qurumlarında baxılmış və nəticədə həmin mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarının rəyləri də nəzərə alınmaqla Azərbaycan Respublikasının 23 oktyabr 2007-ci il tarixli qanunu ilə «Bələdiyyə torpaqlarının idarə edilməsi haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun 9-cu maddəsindən bələdiyyələrin qərarı ilə torpaqların bilavasitə ayrılması məsələsi çıxarılmışdır. Onu da qeyd edim ki, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin «Açıq Hökumətin təşviqinə dair 2012-2015-ci illər üçün Milli Fəaliyyət Planı»nın və «Korrupsiyaya qarşı mübarizəyə dair 2012-2015-ci illər üçün Milli Fəaliyyət Planı»nın təsdiq edilməsi haqqında 5 sentyabr 2012-ci il tarixli Sərəncamında nəzərdə tutulmuş tədbirlərin icrasını daha yüksək səviyyədə təmin etmək üçün komitənin tabeliyində olan qurumların müstəqil internet informasiya ehtiyatları yaradılıb. Eyni zamanda, dövlət başçısı İlham Əliyevin «Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyinin fəaliyyətinin təmin edilməsi haqqında» 5 sentyabr 2012-ci il tarixli Fərmanının icrasının təmin edilməsi məqsədilə bütün «ASAN xidmət» mərkəzlərində (o cümlədən, səyyar xidmətlərdə) Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsinin mütəxəssislərinin fəaliyyəti təmin olunub.\nMöhtərəm Prezidentimiz İlham Əliyev hər zaman görülən işlərlə və əldə olunan uğurlarla kifayətlənməməyi bildirir. Cənab İlham Əliyevin fərmanı ilə təsdiqlənən «Azərbaycan 2020: gələcəyə baxış» İnkişaf Konsepsiyası da bu məqsəddən qaynaqlanır. Ölkəmizin 20 illik müstəqillik tarixində qazandığı uğurların fonunda qarşıdakı illər üçün hədəfləri və onlara nail olmağın yollarını müəyyənləşdirən bu Konsepsiya nəinki ölkə daxilində, beynəlxalq səviyyədə də yüksək dəyərləndirilir. Azərbaycanın əldə etdiyi tarixi nailiyyətlərin qorunub saxlanılması və daha da inkişaf etdirilməsi, ölkəmizin dünya miqyasında öz mövqeyini gücləndirməsi üçün «Azərbaycan-2020: gələcəyə baxış» İnkişaf Konsepsiyası ulu öndər Heydər Əliyev tərəfindən yaradılan milli inkişaf modelinə uyğundur. Bu inkişaf konsepsiyasından irəli gələrək növbəti illərdə ölkədə torpaq bazarı inkişaf etdiriləcək, fermerlərin könüllülük əsasında birgə təsərrüfatçılıq ənənələrinin formalaşması təşviq olunacaq. Meliorasiya və irriqasiya tədbirləri, torpaqların eroziyaya uğramasının, suvarılan əkin sahələrinin şoranlaşmasının qarşısının alınması və münbitliyinin artırılması istiqamətində tədbirlər gücləndiriləcək.\n- Bu günümüzün əsas tələblərindən biri də yeni texnologiyaların inkişafı və tətbiqidir. Ölkəmizin bu istiqamətdə addımlarını necə dəyərləndirirsiniz?\n- Ötən ilin əvvəlində Azərbaycanın ilk süni peykinin orbitə çıxarılması da iqtisadi tərəqqiyə əsaslanan uğurlarımızdandır. Yeni texnologiyaların tətbiqi bütün sahələrdə nailiyyətlərin miqyasının genişlənməsinə öz müsbət təsirini göstərir. Dövlət başçısı İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkədə informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının tətbiqinin prioritet elan olunması, 2013-cü ilin «İKT ili» elan edilməsi də bu sahənin inkişafına dövlət səviyyəsində göstərilən diqqətin əyani təsdiqidir. Möhtərəm Prezidentimiz İlham Əliyev bildirir ki, hər bir ölkənin uğurlu, dayanıqlı inkişafı üçün informasiya-kommunikasiya texnologiyaları sahəsi həlledici rola malikdir. Atılan addımlar bir məqsədə xidmət edir- Azərbaycan daha da güclənsin, müasir dövlətə çevrilsin. Cənab İlham Əliyevin bu fikri İKT-nin inkişafının dövlət siyasətində əsas prioritet olmasını bir daha təsdiqləyir: «Neft sərgisi bizə neft-qaz yataqlarını inkişaf etdirməyə kömək göstərmişdir. Biz neft-qaz layihəsinə başlayanda Azərbaycanı çox az ölkə tanıyırdı... İndi biz bütün dünyada təkcə neft-qaz ehtiyatlarına malik ölkə kimi deyil, həmçinin gələcəkdə yüksək səviyyəli elmi potensiala malik və informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının tətbiq olunduğu ölkə kimi tanınacağıq.»\nAzərbaycanda son illər İKT sahəsində bir sıra təşəbbüslər həyata keçirilib. 2011-ci ildə «Elektron hökumət» portalı işə salınıb. «Elektron hökumət» prinsiplərinə keçməyin özü də Azərbaycanın iqtisadi cəhətdən azad ölkə olmasını təsdiqləyən amillərdəndir. Möhtərəm Prezidentimiz İlham Əliyevin Azərbaycanın 20 illik müstəqillik tarixində qazandığı uğurlara əsasən işlənib hazırlanan və təsdiq olunan «Azərbaycan 2020: gələcəyə baxış» İnkişaf Konsepsiyasında da elmə və innovasiyalara əsaslanan cəmiyyət quruculuğu strateji hədəf kimi irəli sürülüb.\n- Qərib müəllim, son on ildə kartoqrafiya sahəsində hansı yeniliklərə imza atılıb?\n- Məlum olduğu kimi, bu gün Azərbaycanda iqtisadiyyatın və sosial sferanın elə bir sahəsi yoxdur ki, orada kartoqrafiya elminin məhsulu olan xəritə və atlaslara müraciət olunmasın. Məsələn, torpaq islahatının aparılmasında, yer quruluşu layihələrinin tərtibində, yaşayış məntəqələrinin salınmasında, quru, su və hava nəqliyyatında, təbii ehtiyatların mənimsənilməsində və s. işlərdə xəritələrdən geniş istifadə olunur. Dövlət idarəçiliyində və iqtisadiyyatda kartoqrafiya materiallarına tələbatın artması səbəbindən mövcud sahədə ixtisaslaşmış dövlət qurumu kimi Azərbaycan Respublikasının Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsi xəritə və atlasların istehsalı üzrə bir sıra tədbirlər həyata keçirmişdir. Belə ki, 2003-cü ildən başlayaraq ölkəmizdə ilk dəfə olaraq Azərbaycan dilində topoqrafik xəritələrin tam istehsalat dövriyyəsi qurulmuş, orta məktəblərin coğrafiya, tarix və zoologiya fənləri üçün kompleks divar xəritə və atlasları, Azərbaycan Respublikasının Ekoloji Atlası, Azərbaycan Respublikasının Torpaq Atlası, Azərbaycan Respublikasının Turist Atlası, Azərbaycan Respublikasının Tarixi Atlası, Azərbaycan Respublikasının Aqroiqlim Atlası, Naxçıvanın Tarixi Atlası və s. hazırlanmışdır. Ümumilikdə götürsək, Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsi bu günə qədər 200-dən çox müxtəlif mövzuda xəritə və atlas nəşr etmişdir. Ancaq heç şübhəsiz, bu sahədə komitənin ən böyük uğuru ölkə Prezidenti İlham Əliyevin müvafiq sərəncamları ilə ərsəyə gələn «Cənubi Qafqaz. 1903-cü il» xəritəsi və «Azərbaycan Respublikasının Milli Atlası»dır.\n- «Cənubi Qafqaz. 1903-cü il» xəritəsinin və «Azərbaycan Respublikasının Milli Atlası»nın ölkəmiz üçün əhəmiyyətini necə şərh edərdiniz?\n- Bildiyimiz kimi, son vaxtlar Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün, tarixi və coğrafi adlarının təhrif olunması, inzibati ərazi vahidlərinin sərhədlərinin dəyişdirilməsi istiqamətində təxribat xarakterli materialların kütləvi informasiya vasitələrində yayılması halları çoxalmışdı. Ölkə Prezidenti İlham Əliyev belə təxribatların qarşısını almaq və ölkəmiz haqqında düzgün məlumatları dünya ictimaiyyətinə çatdırmaq məqsədi ilə 18 aprel 2012-ci il tarixli sərəncamı ilə 1903-cü ildə çar Rusiyasının hərbi dairələri tərəfindən tərtib edilmiş «Karta Kavkazskoqo voennoqo okruqa 1903 qoda» xəritəsi əsasında Azərbaycan Respublikasının Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsinin hazırladığı «Cənubi Qafqaz. 1903-cü il» xəritəsinin nəşr olunması ilə əlaqədar göstəriş vermişdir. Xəritənin çar Rusiyası dövründə tərtib edilməsi, eləcə də burada göstərilən toponimlərin, yəni təbii-coğrafi adların, eləcə də şəhər, qəsəbə, kənd adlarının türk mənşəli olması onun əhəmiyyətini daha da artırır. Belə ki, bütün bunlar xarici ermənipərəst qüvvələrin və saxtakar erməni alimlərinin sübut etməyə cəhd göstərdikləri «ermənilərin bu torpağın aborigen xalqı olması» iddialarınin tam şəkildə əsassız olduğunu təsdiq edir.\nBu yaxınlarda işıq üzü görmüş «Azərbaycan Respublikasının Milli Atlası»na gəldikdə isə onu deyə bilərəm ki, bu nəşr ölkəmizin siyasi-inzibati vəziyyətini, təbiətini, iqtisadiyyatını, flora və faunasını, kənd təsərrüfatını, sənayesini, təhsilini, səhiyyəsini, mədəniyyətini, tarixini və digər sahələrini kartoqrafik üsullarla əks etdirən önəmli atributdur. Prezident İlham Əliyevin 20 aprel 2011-ci il tarixli Sərəncamına əsasən hazırlanmış «Azərbaycan Respublikasının Milli Atlası» 19 bölmədən, 444 səhifədən və 1000-nə yaxın xəritə, diaqram, cədvəl, izahedici mətndən, slaydlardan və digər vacib material və məlumatlardan ibarətdir. Əminliklə deyə bilərik ki, əhatəliliyinə, nəfis tərtibatda nəşrinə, xəritə və digər məlumatların dolğunluğuna görə Milli Atlas xarici ölkələrin milli atlaslarından üstündür. İnanıram ki, bu nəşr uzun müddət alimlərin, iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrində çalışan mütəxəssislərin, şagird və tələbələrin elmi və məlumat mənbəyi olacaq.\n- Təbii ki, uğurlarımız yeganə problemimiz olan Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin ədalətli həllinə də böyük inam yaradır...\n- Bu bir həqiqətdir ki, Azərbaycanın iqtisadi gücü artdıqca hərbi qüdrəti də artır. Bu gün Azərbaycan regionun ən güclü ordusuna sahib olan ölkədir. Ölkənin hərbi büdcəsi 3 milyard dollardan çoxdur. Ölkəmizin ordu quruculuğuna kifayət qədər böyük vəsait sərf etməsi ilk növbədə, işğal altında olan torpaqlarımızın qısa müddətdə azad edilməsi məqsədi ilə bağlıdır. Möhtərəm Prezidentimiz İlham Əliyev bildirir: «Qarşımızda duran ən vacib, ən əsas problem Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həll olunmasıdır. Bu istiqamətdə müəyyən addımlar atılıb və bu gün danışıqlar prosesində Azərbaycanın mövqeləri daha da güclüdür. Bu mövqelərin gücləndirilməsində, əlbəttə ki, diplomatik səylərimizin rolu böyükdür. Eyni zamanda, Azərbaycanda gedən quruculuq və inkişaf prosesləri, ölkəmizin güclənməsi, əlbəttə ki, danışıqlar prosesində də mövqelərimizi möhkəmləndirib. Biz bu gün iqtisadi cəhətdən bölgənin ən inkişaf etmiş ölkəsiyik və bizdə olan inkişaf başqa ölkələrlə müqayisə oluna bilməz.» Nazirlər Kabinetinin 2014-cü ilin doqquz ayının sosial-iqtisadi inkişafının yekunlarına və qarşıda duran vəzifələrə həsr olunmuş iclasında da dövlət başçısı İlham Əliyev Azərbaycanın uğurları fonunda bu reallığı bir daha diqqətə çatdırmışdır ki, iqtisadi cəhətdən işğalçı Ermənistanı Azərbaycanla müqayisə etmək mümkün deyil. Azərbaycan zənginləşən, güclənən müstəqil bir dövlətdir. Ermənistanın uğurlu inkişafı üçün heç bir amil yoxdur. Ölkə tənəzzülə uğrayıb.\nAzərbaycanan diplomatik mübarizədə qələbəsi, iqtisadi uğurları fonunda müdafiə qabiliyyətinin günbəgün güclənməsi bir daha bu əminliyi və inamı şərtləndirir ki, tezliklə işğal altında olan torpaqlarımız azad olacaq, soydaşlarımız öz doğma yurd-yuvalarına qayıdacaqlar. Möhtərəm Prezidentimiz İlham Əliyevin çıxışlarında daim bəyan etdiyi kimi, hər gün Azərbaycanı qələbəyə yaxınlaşdırır.\nCənab İlham Əliyevin son on ildə həyata keçirdiyi uğurlu siyasət nəticəsində ölkəmiz iqtisadi inkişafa nail olmaqla yanaşı, beynəlxalq aləmdə nüfuzunu artırıb. Buna ən bariz nümunə 2011-ci ildə Azərbaycanın 155 ölkənin dəstəyini qazanaraq BMT Təhlükəsizlik Şurasına qeyri-daimi üzv seçilməsidir. Bu nailiyyət Azərbaycanın suverenliyinin, ərazi bütövlüyünün, beynəlxalq imicinin daha da möhkəmləndirilməsinə xidmət edən addımdır. Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın BMT TŞ-nin qeyri-daimi üzvü seçilməsi ilə bağlı bildirmişdir: «Bizim dünyadakı dostlarımızın sayı artmaqdadır. Mən dəfələrlə bu məsələ ilə bağlı Azərbaycan ictimaiyyətinə fikirlərimi bildirmişdim. Bu gün də demək istəyirəm ki, dünyada dostlarımız kifayət qədər çoxdur. Əgər əvvəlki dövrlərdə belə bəyanatlar konkret nəticələrlə təsdiqlənmirdisə, bu səsvermə verilən bütün bu bəyanatların əyani sübutudur. Dünya miqyasında 155 ölkə Azərbaycana inanır, Azərbaycana hörmət edir, Azərbaycana rəğbətlə yanaşır və Azərbaycanı dəstəkləyir.»\nAzərbaycanın bu gün beynəlxalq əhəmiyyətli tədbirlər üçün ideal məkan seçilməsi də artan nufuzunun və siyasi çəkisinin təsdiqidir. Cənubi Qafqaz regionu iqtisadiyyatının 75 faizinə sahib çıxan Azərbaycan davamlı inkişafı ilə dünyanın diqqətindədir. Bu diqqətin bariz nümunəsi Azərbaycanın adının dünyanın 10 xoşbəxt ölkəsi sırasında çəkilməsidir. Uğurlarımız düzgün təmələ əsaslanan siyasətdən qaynaqlanır. Bu gün böyük fəxr hissi ilə qeyd edirik ki, inkişafın Azərbaycan modeli mövcuddur.\n- Qərib müəllim, ölkə Prezidenti İlham Əliyevin «Azərbaycan 2020: gələcəyə baxış» İnkişaf Konsepsiyası qarşıdakı illərdə Azərbaycanı inkişaf etmiş ölkələr sırasında görmək istəyinə xidmət edir. Son on ilin iqtisadi inkişafı bu istəyimizə hansı əminliyi yaradır?\n- Əlbəttə, sadalanan faktlar cənab İlham Əliyevin Prezidentliyi dövründə əldə edilən nailiyyətlərin sadəcə qısa xülasəsidir. Möhtərəm Prezidentimizin müdrik dövlət başçısı kimi qazandığı uğurları tam şəkildə ifadə etmək üçün yüzlərlə kitabın yazılması kifayət etməz. Əldə olunmuş iqtisadi nailiyyətlərin və Azərbaycanı inkişaf etmiş ölkələr sırasında görmək istəyimizə yaratdığı əsasın ümumiləşdirilmiş ifadəsi olaraq deyə bilərik ki, 2003-cü ildən bu günədək keçilən yol Azərbaycanın tarixinə sosial-iqtisadi intibah dövrü kimi yazılıb. Bu uğurlar yeni-yeni hədəflərə yol açmaqla yanaşı, onların gerçəkləşməsinə stimul verir. Ölkəmizin əldə etdiyi hər bir nailiyyətə görə cənab İlham Əliyevə borcluyuq, bunun üçün bir daha möhtərəm Prezidentimizə dərin minnətdarlığımızı bildiririk.


Bakı-Gəncə sürət qatarının xəttə buraxılması ilin sonuna qədər nəzərdə tutulur » VoicePress\nBakı-Gəncə sürət qatarının xəttə buraxılması ilin sonuna qədər nəzərdə tutulur\nVOİCEPRESS.AZ xəbər verir ki, bu sözləri Prezident İlham Əliyev Nazirlər Kabinetinin 2018-ci ilin birinci yarısının sosial-iqtisadi inkişafının yekunlarına və qarşıda duran vəzifələrə həsr olunan iclasındakı yekun çıxışında deyib.\n“Şəhərətrafı dəmir yolunun tikintisi layihəsi uğurla icra edilir. Nəzərə alsaq ki, gələcəkdə Azərbaycan ərazisindən yükdaşımaların həcmi artacaq, hesab edirəm, Azərbaycanda vaqonlar və konteynerlər istehsalı öz həllini tapmalıdır. Mən sahibkarlara müraciət edirəm ki, bu sahəyə diqqət göstərsinlər. Çünki bu, çox gəlirli sahə olacaqdır. Bunun əsas bazarı Azərbaycan olacaq. Çünki konteyner daşımaları dəfələrlə artacaq. Bizdə isə konteyner çatmır. Yükləri öz təşəbbüsümüzlə gətirmək üçün biz gərək konteyner parkına malik olaq. Ona görə, konteynerlərin istehsalı həm sahibkarlar üçün, həm dövlətimiz üçün çox vacib məsələdir. Hesab edirəm ki, sahibkarlar buna ciddi fikir verəcəklər”, - prezident bildirib.\n» Azərbaycan Prezidenti: "Bakıda 150-yə yaxın hündürmərtəbəli binanın tikintisi nəzərdə tutulur"\n» Bu il on yeni xalça fabrikin açılışı nəzərdə tutulur\n» Bakı-Gəncə-Bakı “Ekspress” qatarı ləğv edilir