Mühasiblər üçün Microsoft Excel kursu - kurslari Bakida kurslar telimler - KURSLAR.AZ\nKURSLAR.AZ ▸ İT və Kompüter kursları ▸ Microsoft Office proqramları ▸ excel kursu\nElan kodu: 16260\nBakı Komputer Mərkəzi Mühasib, Maliyyəçi, HR mütəxəssislərini, eləcə də əmək fəaliyyətinə yeni başlayanları, Excel proqramı haqqında yalnız ümumi təsəvvürü olan şəxsləri - Mühasiblər üçün Microsoft Excel kursunu keçməyə dəvət edir.\nDərslər fərdi və qrup şəklində, Azərbaycan və Rus dillərində tədris olunur. Dərs günləri və saatları tələbəyə uyğun seçilir. Kursu bitirən tələbələrə sertifikat (diplom) verilir. Dərslərin keyfiyyətinə zəmanət verilir.\nFirmalar, şirkətlər, ofislər üçün: Özəl Korporativ tədris\nOfis proqramları kursu haqqında məlumat ● Kursun müddəti 3-4 aydır. ● 3 aya sertifikat, 4 aya diplom verilir. ● Həftədə 2 dəfə 1,5 saat (90 dəqiqə) və ya həftədə 3 dəfə 1 saat (60 dəqiqə) olmaqla keçirilir. ●\nbiznes kurslari komputer kurslari hazirliq kurslari it kurslari bakida bakida kurslar kataloqu ereb dili kurslari xaricdə təhsil


Şervin Nəcəfpur: “Devizimiz “Sonsuzacan, Azərbaycan”dır”\nArtıq təşkilatın “cannorway.com” adlı saytı da fəaliyyət göstərir. Şervin Nəcəfpur saytı ictimaiyyətə təqdim edərək bildirib ki, iki neft ölkəsi arasında bərabər inam və açıq dialoq yaradıb münasibətləri daha da gücləndirəcəklər: “CAN təşkilat sədri olaraq, rəsmi internet səhifəmizi sizlərə təqdim etməklə fəxr edirəm! Məqsədimiz Norveçdə yaşayan digər etnik qruplara, Azərbaycanın mədəni irsini, tarixini və aktual mövzuları paylaşmaq və Azərbaycan xalqına, eləcə də türk dünyasına Norveçin mədəni irsini, tarixini, aktual mövzularını paylaşmaq və tanıtdırmaqdır”.\nXatırladaq ki, CAN təşkilatının sədri Şervin Nəcəfpur Azərbaycan həqiqətlərini Norveçdə aktiv təbliğ edən soydaşlarımızdandır. Norveçin İmmiqrant Bələdiyyə Şurasına seçilən ilk azərbaycanlı xanım, Mühafizəkarlar Partiyasında yerli siyasətçi Şervin Nəcəfpur da var. O, Norveçdə bir çox dərnəklərlə zaman-zaman əməkdaşlıq edərək tədbirlər keçirib, Xocalı soyqırımını illərlə xaricdə çox yüksək səviyyədə təbliğ edib. Norveçdə Biznes İnstitutunda Beynəlxalq marketinq üzrə təhsil alan Şervin Nəcəfpur, eyni zamanda, dünyada moda üzrə tanınmış dizaynerdir. Onun İstanbul, Oslo, Bakı və digər şəhərlərdə möhtəşəm moda sərgi və foto çəkilişləri təşkil olunub. Şervin Nəcəfpurun atası Atabəy Nəcəfpur da Norveçdə aktiv diaspor üzvlərindədir. Atabəy Nəcəfpur CAN təşkilatının idarə heyətində təmsil olunur.


Evləri daha ucuz ala biləcəyik?\n10:53 - 26 Aprel\n2020-ci ilin yanvar ayında və fevralın ortalarına qədər ölkəmizin daşınmaz əmlak bazarında ilin əvvəlləri üçun xarakterik olan canlanma müşahidə olunmasa da, stabillik hökm sürürdü, işlər öz axarı ilə gedirdi.\nÇində başlayan yeni növ koronavirusun nəzarətdən çıxaraq digər ölkələrə yayılması, ardında da Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) onu pandemiya elan etməsi, dünyada vəziyyəti başqa istiqamətə dəyişdi.\nBu fikirləri "Qiymətləndirmə Xidməti Mərkəzinin” ekspert-qiymətləndiricisi İlham Orucov Azərbaycanın əmlak bazarında yaranmış vəziyyəti Sputnik Azərbaycan-a şərh edərkən deyib.\n"İndiki vəziyyətdə potensial alıcı və satıcı alqı-satqı prosedurunu müvəqqəti olaraq dayandırıb. Heç kim bu qeyri-müəyyən şəraitdə daşınmaz əmlak alqı-satqısına tələsmir, risk etmək istəmir, daha sərfəli dövrü gözləyir”, - deyən Orucovun fikrincə, daha bir səbəb karantinlə əlaqədar insanların müvəqqəti işsizliklə üzləşməsi və bir çox obyektlər kimi, rielter təşkilatlarının da öz fəaliyyətini məhdudlaşdırmasıdır. Ekspert başqa səbəblər kimi tikinti, bank-maliyyə və digər sektorlardakı durğunluğu göstərib.\n"Biz proqnoz verərkən üç senarini nəzərdən keçiririk. Birinci, pozitiv senaridir. Bu senariyə görə, əgər vəziyyət may ayı, ən geci iyunun əvvəlinədək düzələrsə, artıq ilin 3-cü rübündən etibarən tələb-təklifin tam bərpası prosesi başlaya bilər. Yəni daşınmaz əmlak bazarındakı qiymətlərin 2019-cu ilin sonu səviyyəsinə qayıtmasını proqnozlaşdırmaq olar.


14:23 20 İyun 2019\n"Zakir Həsənov mətbuat konfransında dedi ki, Azərbaycan ordusunun balansında olan hərbi təyyarələr təkmilləşdirilir və onlar döyüş tapşırıqlarını icra etməyə qadirdir. Bundan baqşa ordunun helikopter meydançaları yenilənib və müasir silahlarla təchiz edilib. Ordunun helikopterləri uzaq məsafədən hədəfləri vurmağa qadirdir. Eyni zamanda Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələri də təkmilləşdirilir və texniki məsələlər həll olunur. Azərbaycanın öz hava qüvvələrini təkmilləşdirməyə ona görə ehtiyac var ki, Rusiya Ermənistanı müasir hərbi təyyarələrlə təhciz edir və Azərbaycan bu sahədə geri qalmamalıdır. Çünki müharibə şəraitində hərbi təyyarələrin və hərbi helikopterlərin rolu böyük olacaq. 1990-cı ilin əvvəlindəki döyüşlərdə hər iki tərəf havaya o qədər təyyarə qaldıra bilmirdi, çünki təyyarə və helikopterləri az idi. İndi isə durum fərqlidir."\nMetbuat.az xəbər verir ki, bu sözləri "Atlas" Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri, politoloq Elxan Şahioğlu Müdafiə naziri Zakir Həsənovun mətbuat konfransında söylədiklərini dəyərləndirərkən deyib. O bildirib ki, Ermənistanın Müdafiə naziri David Tonoyan tez-tez jurnalistlərə açırlamalar verir. Buna görə də Zakir Həsənovun da aktivliyini azaltmayaraq Ermənistana mesajlar göndərməsi vacibdir:\n"Zakir Həsənovun digər fikri də maraqlıdır: “Birinci Qarabağ müharibəsində ermənilər bizim aramızda nifaq saldılar və nəticəsi göz önündədir”. Başqa sözlə 1993-cü ildə Gəncədə qiyam oldu, Sürət Hüseynov qoşunların bir hissəsini Qarabağdan çıxartdı, Bakıda hakimiyyət boşluğu yarandı və bundan düşmən istifadə etdi. Zakir Həsənov Ermənistanın xüsusi xidmət orqanlarının ona qarşı saxta raportlar hazırladığını da vurğuladı: “Sosial şəbəkələrdə bizim əleyhimizə yazanların 90 faizi ermənilərdir, onlar azərbaycanlı adı altında qeydiyyatdan keçiblər”. Zakir Həsənov onun ermənilərin hədəf dairəsi düşməsinə də münasibət bildirib. O qeyd edib ki, Şuşa ilə bağlı flaşmob keçirilərkən erməni silahlı bölmələrindən 38 kilometr məsafədə olub: “Ermənilərin heç 35 kilometr məsafədə atan topu da yoxdur. Onlar məni necə vura bilərlər axı?!”. Zakir Həsənovun bu açıqlamasından gəlinən nəticə odur ki, Ermənistan informasiya savaşında Azərbaycana qarşı geniş cəbhə açıb. Həqiqətən Zakir Həsənovun ermənilərin hədəfində olduğuna dair xəbərlər erməni saytlarından götürülərək Azərbaycanın bəzi saytlarında da yayılmışdı. Yəni dezinformasiya Azərbaycanın informasiya məkanında yayılmışdı. Bu cür dezinformasiyaların qarşısının alınmasının yeganə yolu ya nazirin özünün, ya da Müdafiə Nazirliyinin mətbuat xidmətinin anında açıqlama verməsidir."\nPolitoloq həmçinin vurğulayıb ki, Zakir Həsənovun bu açıqlamalarını "müharibəyə hazır olun" çağırışı kimi başa düşmək də olar:\n"Zakir Həsənov mətbuat konfransı vasitəsilə son aylarda cəmiyyəti narahat edən bir çox məsələyə aydınlıq gətirdi. Müdafiə nazirinin açıqlamalarından o da aydın olur ki, danışıqların nəticə verəcəyinə inam azdır. Zakir Həsənov əvvəlki kimi Türkiyə ilə hərbi-strateji əməkdaşlığın inkişafına xüsusi əhəmiyyət verir. Bundan başqa Azərbaycan ordusunun hərbi təlimləri ildən ilə artır. O bu cümlələri işlədərkən belə bir ifadə də səsləndirdi: “Yəqin nə demək istədiyimi anladınız...” Zakir Həsənovun verdiyi açıqlamalar ondan xəbər verir ki, torpaqların müharibə yolu ilə azad olunmasına hazırlıq gedir. Sadəcə günü və vaxtı hələ bəlli deyil."\nmüharibə qarabağ Zakir Həsənov Müdafiə Naziri hərbi əməliyyat ordu dağlıq qarabağ azərbaycan


Payız bizə nə gətirdi? » 3w.LeGenD.Az | Əfsanə olmaq istəyən bizimlədi... | Eurovision 2013, Geyimler, sac duzumleri, mentiq, aforizmler, animasiyalar, sekiller, avatarlar, menali sozler, maraqli, dadli tortlar, mp3, video\nPayız fəsli gözəldir. Qarışıq rənglər, gah isti, gah da sərin hava insanın ruh halını da dəyişkən edir. Gah gülərüz, gah da qaşqabaqlı.\nƏslində payızın bu gözəlliyi insana zövq verməlidir, amma nədənsə bəzən insanlarda bir kövrəklik, bədbinlik də yaranır. İnsan da payız günəşi kimi gah tutqun, gah işıqlı olur. Bəzi payız depressiyasında olan insanlar hava buludlu olduğu zaman özlərini daha da pis edir, ümumiyyətlə, çölə çıxmaq istəmirlər.\nPsiхoloq Dəyanət Rzayev yaranan vəziyyətin səbəbsiz olmadığını deyir. Onun sözlərinə görə, hər bir fəsil dəyişəndə insanda müхtəlif problemlər özünü göstərir. Amma yazda və payızda insanda hormonal aktivlik güclənir. Fəslin dəyişməsi insanın orqanizmində də özünü göstərir. Orqanizm qış rejiminə hazırlaşır. Dəyişikliklər, insan fiziologiyası onun psiхologiyası ilə bağlı oduğundan müəyyən disbalans yaranır. Və təbii ki, insanda bu zaman depressiya halları çoх olur. D.Rzayev bildirdi ki, hər ani dəyişikliyi, adi halları depressiya ilə qarışıq salmaq da doğru deyil. Psiхoloqun sözlərinə görə, bir çoх insanlar evdə, işə gedib-gələndə özündə halsızlıq hiss edir. O dəqiqə də özündə depressiya olduğuna qərar verir: «Qısa müddətli halsızlıq, ruh düşgünlüyü qorхulu depressiya kimi qəbul olunmamalıdır. Depressiya qrip kimi bir şeydir. Əgər heç bir həkim buna müdaхilə etməsə də, bir aya keçib gedir. Bu səthi depressiyadır».\nPsiхoloq deyir ki, insanların əksəriyyətində хroniki depressiya olur. İşə gedir, müхtəlif cür vaхt keçirir, amma həyatdan ləzzət almır. Bunun müalicəsi çoх çətindir. Bunun üçün həyat tərzi, ətraf mühit, sosial mühit dəyişməlidir: «Əhalisi kifayət qədər çoх olan ölkələrlə müqayisədə Azərbaycanda avtomobil qəzalarında daha çoх insan ölür. 9 milyonluq əhalisi olan ölkədə bu qədər qəza хəbərlərinin olması nəticəsində insanlarda depressiya qaçılmazdır». Cəmiyyətimizdə əksəriyyət insanların sanki bir-birinə düşmən kimi davrandığını deyən psiхoloq heç kimin sözünün o birinə хoş gəlmədiyini deyir: «Bu gün cəmiyyətin özündə psiхopatlaşma gedir. Psiхopatların sayı həddən artıq çoхdur. Belə insanlar isə nə özü yaşayır nə də başqasını yaşamağa qoyur. Belələrinin sayı artdıqca isə digər normal insanlarda depressiya yaranır».\nTəbii ki, payız depressiyası və ya хroniki olmasından asılı olmayaraq insanlar bu vəziyyətdən çıхmağa çalışırlar və ya çıхmalıdırlar.\nBəs insan depressiyanı necə azalda bilər? Psiхoloq deyir ki, insan özündə olan хroniki və ya digər depressiyanı azaltmaq üçün gərək anlayışlarını dəyisin. Ətraf mühitə uyğunlaşa bilsin. İnsan ətraf mühitə uyğunlaşa bilmədiyindən adaptasiya oluna bilmir. Hər kəs öz maraq dairəsini müəyyən etməlidir. Hobbiləri olmalı, idmanla məşğul olmalıdırlar. D.Rzayevdən daha bir məsləhət gəldi. Hər insan gündə bir yaхşılıq etsin. Belə olarsa, insanda özünə qarşı qiymət də yüksəlir. Ən vacib məqamlardan biri isə ünsiyyət, keyfiyyətli ünsiyyət qurmaqdır. Normal ünsiyyətlə depressiyaları azaltmaq olar: «Hər şey öz səbəbi var. Xroniki depressiyaların kökü çoх dərindədir. Уşaqlıqda alınan travmaların burda da rolu var. Eyni problemi yaşayan insanlardan biri depressiyaya düşür, başqa biri isə yox. Şüuraltında problemlər olur». D.Rzayev bildirdi ki, cəmiyyətimizdə vəziyyət belə davam edəcyi təqdirdə yaхın gələcəkdə depressiya və intiharların sayı daha da artacaq.\nGünəş şüaları da insan üçün sevinc mənbəyidir. Bu baхımdan payızda bu amilin azalması insanda narahatlıq yaradır.\nMəlumdur ki, günəş şüaları insanların bioloji proseslərinə təsir edir. Mütəxəssislərin fikrincə, havaların soyumağa başlaması ilə günəş şüalarının təsirinin azalması, narahatliq, depressiya kimi problemlərin ortaya çıxmasına səbəb olur. Beynimizdə hipofiz vəzi melatanin hormonu ifraz etməsi ilə izah edirlər… Qaranlıq mühitdə bu vəzi hormon ifrazını artırır. Melatanin hormonu insanın fiziki hərəkətlərini yavaşladan, yuxulu vəziyyət yaradan, bir növ ruhun nəfəs almasını təmin edın təbii bir sakitləşdiricidir. Qaranlıqda ifrazı artan melataninin orqanizmimiz üzərində ən vacib təsiri ürəyimizin dadlı yeməklər istəməsi və ya həddən artıq yemək istəyinin yaranmasıdır. Və bəlkə də qış aylarında çəkimizin artmasının səbəblərindən biri də bu ola bilər.\nGözün torlu qişasından hipofizə ötürülən işıq isə melatanin ifrazını azaldır. Bu da melataninin miqdarını azaltdığı üçün müəyyən əlamətlər müşahidə edilir. İnsan aktivləşir, əhvalı yüksəlir. Qış aylarında günəş işığının azalmasi, gecələrin uzun, gündüzlərin qısa olması və təbii olaraq melatanin ifrazının artması mövsümi olaraq müşahidə olunan psixoloji narahatlıq hallarına gətirib çıxarır. Günəş işığının bu psixoloji narahatlıqdakı önəmini mövsümi xarakterli depressiyanın Şimali Skandinaviya ölkələrində digər ölkələrə nisbətən 3 dəfə artıq müşahidə olunması da təsdiq edir. Depressiyanın əsas əlamətləri 2 həftə boyunca heç bir şeydən həzz ala bilməmək və istəksizlik, 2 həftə ərzində ruhi çöküntü hiss etməkdir. Depressiyaya girdiyimizi göstərən digər əlamətlər isə yuxu pozğunluqları, diqqət pozğunluqları, günahkarlıq hissi, iştah pozğunluqları, fiziki fəaliyyət pozğunluqları (həddindən artıq durğunluq və ya gərginlik) kimi özünü biruzə verir. Payız və qış aylarında başlayıb yazda bitən bu cür narahatlıqlar “mövsümi depressiya” adlanır. Mövsümi depressiya xüsusilə gənclərdə müşahidə olunur və iqlimlə bağlı olaraq dəyişilir.Mövsümi depressiyanın daha spesifik əlamətləri bunlardır: halsızlıq, həddindən artıq yuxu ehtiyacı (gündə ən az 10 saat) və ya normal yuxudan 2 saat artıq yatmaq, karbohidrat ehtiyacının artması, 2 həftə boyunca ümumi istəksizlik:\n“Əgər içinizdən heç bir şey etmək gəlmirsə,davamlı olaraq yatmaq istəyirsinizsə və hər yuxudan oyandığınız zaman oynaq və əzələlərinizdə ağrılar hiss edirsinizsə, daima başınıza xoşagəlməz hadisə gələcəyini düşünür və buna görə də daimi narahatlıq içindəsinizsə, ola bilər ki, siz mövsümi depressiya yaşayırsınız. Mövsümi depressiyanın təsir etdiyi uşaqlar və gənclərin xüsusilə bu dövrlərdə evdə,məktəbdə ətraf mühitlə uyğunlaşma problemləri, gənclərin də müəyyən qruplara qatılma meylləri arta bilər”.\nPsixoloqun sözlərinə görə, mövsümi depressiya əslində sırf insanlara xas olan bir hal deyil. Təbiətdəki bütün canlıların özlərini yeni mövsümə hazırlayarkən keçirdikləri bir durğunluq dövrüdür. Hər canlının yaşadığı bu fiziki və ruhi dəyişikliyi bəzi heyvanlar qış yuxusuna gedərək keçirirlər.\n3 oktyabr 2012 22:39\n3 oktyabr 2012 20:44\ntewekkur edirem maraqli ve super idi\n3 oktyabr 2012 16:50\n3 oktyabr 2012 16:31\n3 oktyabr 2012 16:01\n3 oktyabr 2012 15:37\nPsixoloqun sözlərinə görə, mövsümi depressiya əslində sırf insanlara xas olan bir hal deyil. Təbiətdəki bütün canlıların özlərini yeni mövsümə hazırlayarkən keçirdikləri bir durğunluq dövrüdür. Hər canlının yaşadığı bu fiziki və ruhi dəyişikliyi bəzi heyvanlar qış yuxusuna gedərək keçirirlər\n3 oktyabr 2012 10:21\npayiz fesli coox gozel fesillerden biridir. melumata gore tesekkur edirem.


İntihar - müalicə olunmayan ağır depressiyanın nəticəsidir! - Fors Media\nFors Media – mədəniyyət və incəsənət vasitəsilə gender bərabərliyinin təbliği, qadınların cəmiyyətdə rolunun möhkəmləndirilməsi, onlara səlahiyyət verilməsi, ümumi dünyagörüşünün artırılması, tabu halını almış və adı çəkilməyən mövzulara toxunmaqla məqalə, audiovizual məhsullar və tədbirlər vasitəsilə maarifləndirməyi qarşısına məqsəd qoyan platformadır. Fors Media-nın əsas dəyərləri: inklüzivlik, hər növ yaradıcılığa dəstək və Azərbaycan dilində ensiklopedik xarakterli yerli jurnal olmasıdır.\nİntihar – müalicə olunmayan ağır depressiyanın nəticəsidir!\n23 Fevral 2017 24 Sentyabr 2018 by Fors Media\nAzərbaycanda ilk dəfə Reproduktiv Sağlamlıq Mərkəzində sonsuzluq diaqnozundan müalicə alan cütlüklərə psixoterapiya yardımı sistemini quran Şəbnəm Sadıqova psixoterapevt və cinsi terapist kimi fəaliyyət göstərir. O, həmçinin ölkəmizdə ilk dəfə “online psixoterapiya” sistemini yaratmışdır. Artıq 3 ildən çoxdur ki, ölkənin bir çox bölgələrində və xarici ölkələrdə yaşayan insanlar bu imkandan yararlanırlar. Şəbnəm Sadıqova hal-hazırda bir sıra problemlərin – cinsi disfunksiyalar, postpartum (doğuş sonrası) depressiya, obsessiv-kompulsiv pozuntu və s. psixoterapiyası ilə məşğuldur.\nYetkinlik yaşına çatmış oğlan və qızlarda (13-19 yaş) ən çox müşahidə olunan psixoloji və davranış dəyişiklikləri hansılardır?\nBu, fərdin fizioloji inkişafının ən çox gözə çarpdığı dövrdür. Bu zaman kəsiyində şəxsin dəyərləri, mühakimələri, ideoloji meylləri də dəyişir. Təbii olaraq, bu dəyişiklik şəxsin davranışlarında özünü göstərməyə başlayır. Məktəb yaşına qədərki dövrdə uşaq idealı kimi həmcinsi olan valideyni götürürsə, yeniyetməlik və sonrakı keçid dövrlərində rolları seçmə şansı olur. Müşahidə əhatəsi genişlənir. Öz inkişaf edən mənliyini, şəxsiyyətini daha da zənginləşdirmək şansı qazanır.\nŞəxsin bioloji inkişafı ilə yanaşı, onun cinsi tələbatları da oyanmağa başlayır. Daha doğrusu, gənc bunun fərqinə varır və şüurlu olaraq cinsi inkişafına zəmin yaradır. Azyaşlı uşaqların onanizmlə şüursuzca, sadəcə onları rahatlatdığı üçün məşğul olmaları onların cinsi inkişafının başlanğıcıdır. Sonra, yeniyetmənin şüurlu şəkildə cinsi tələbatını ödəmək üçün etdiyi masturbasiya dövrü başlayır. Tabu olanı etdiyi bu dövrdə gəncin özünü travmalardan və utanc duyğusundan qorumağı bəzən mümkünsüz olur.\nYetkinlik yaşına çatmış şəxs adətən cinsəllik və cinsi istəklərinin fərqinə masturbasiya zamanı varır. Masturbasiya haqqında hansı miflər var? Masturbasiyanın cinsi sağlamlıq üçün faydası varmı?\nMasturbasiyanın hər hansısa fiziki zərəri olduğuna dair heç bir ciddi araşdırma və ya yazı yoxdur. Lakin nə olduğuna və faydalarına dair kifayət qədər elmi araşdırma mövcuddur. Buna baxmayaraq, insanlar arasında gəzən bir çox miflər var. Cinsi miflərin insanı ağır psixoloji yük altında buraxan qabarıq gözləntiləri və yalanları var. Bu miflərə görə, masturbasiya gözü kor edir, boyun uzanmağını əngəlləyir, insanı psixi xəstə edir, epilepsiya yaradır, masturbasiya edənin uşağı olmur, vərəm xəstəliyi yaradır, spermanı azaldır, yaddaşı zəiflədir, şikəst edir və s. Miflərin qarşısını almağın ən effektiv yolu sorğulamaq və elmi araşdırmaları izləməkdir. Şəxsin öz bədənini, hisslərini, ehtirasını və arzularını yaxşı tanımağı partnerinin də onu yaxşı tanımağına kömək edir. Cütlüklər arasındakı dürüst və demokratik münasibətin təməli onların əvvəlcə özlərinə eyni şəkildə davranmaqlarından başlayır.\nBu yaş dövründə insanın ala biləcəyi psixoloji travmalar hansılardır?\nİnsan hər an, hər növ travmanı yaşamaq və yaşatmaq bacarığına sahib varlıqdır. Travma sözü də bəzən olduqca individualdır. Biri üçün travmatik olan şey, digəri üçün “normal” sayıla bilər. Qeyd edilən yaş dövründəki qız və oğlanların cinsi inkişafını və cinsi təcrübələrini nəzərə alsaq, bəlkə də travma çoxdan yaşanmışdır, izlərini daşımaqla məşğuldur. Əgər 3-4 yaşındakı uşaq onanizm etdiyi üçün döyülübsə, gələcək illərdə bu travma özünü həmin uşağın asosiallığında, özgüvənsizliyində, ünsiyyət probemlərində, vaginizmdə, cinsi istəksizliyi və ya anorqazmiyasında biruzə verə bilər. Düşünün, atılan bir addım gələcək üçün nəhəng bir investisiyadır. Halbuki, uşağı onanizmlə bağlı məlumatlandırmaqla, ən bəsiti, onun daha şüurlu və özünə hörmət edən biri olmağına yardımçı olmuş olacağıq.\nSon illər yeniyetmə və gənclər arasında cinsəllikdən qaynaqlanan intihara meyilli və depressiv davranışlarla tez-tez rastlaşırıq. Bunun qarşısını almaq üçün nə etməliyik?\nBu yaş dövründə depressiv hallarla çox qarşılaşırıq. İntihar müalicə olunmayan ağır depressiyanın nəticəsidir. Depressiya psixoloji xəstəlikdir, əhval deyil. Buna görə də ətrafımızdakı insanlara qarşı daha diqqətli olmalıyıq. Bu yaş dövründə şəxslərin hal və davranışlarında hiss edilən cüzi dəyişikliyi belə ciddiyə almalıyıq. Onsuz da cəmiyyətin hazırki vəziyyətinə görə yeniyetmələr travmanı “havada qapır”. Çox zaman belə hallarda həyatdan şikayətlənir, özlərini boşluqda hiss etdiklərini deyirlər. Ətrafdakılar bu vəziyyətə stereotiplə deyil, diqqətlə və həssas yanaşsalar, yeniyetməni depressiya yolunun başından geri qaytarmaq olar.\nCinsi sağlamlıqla bağlı, yeniyetmənin (qız və ya oğlan) qarşılaşdığı sıxıntılardan ən qlobal olanı masturbasiya edərkən evdəkilərə yaxalanmağıdır. Onsuz da bu mövzuda valideyn və ya müəllimləri tərəfindən öyrədilməyib, yetişdirilməyib, üstünə bir də cəzalandırıla bilərlər. Yaxalanmağın verdiyi utanc və günahkarlıq duyğusu ilə yeniyetmə depressiv hiss edə bilər. Masturbasiya cəmiyyətdə tabu olaraq qəbul edildiyi üçün istənilən insan bunu edərkən günahkarlıq hiss edir. Lakin yeniyetməlik zamanı valideynlər tərəfindən utandırılmaq və cəzalandırılmaq onun üçün daha yaralayıcıdır. Bu halların qarşısını almaq üçün 10 yaşından etibarən uşağın şəxsi otağı olmalı və otağın qapısı döyülmədən içəri girilməməlidir.\nValideyn və bu yaş qrupu ilə işləyən müəllimlərə tövsiyəniz nədir?\nÖz ideologiyalarınızı uşaqlara yükləmədən biliklərinizi təzələyib, inkişaf etdirin. Hər uşağa individual yanaşmaq lazımdır. Onların cinsi inkişafını travmaya məruz qoyacaq davranış və söhbətlərdən uzaq durmağa çalışın. Söhbət və davranışlarımızın fərqində olduğumuz, məsuliyyətini daşıdığımız zaman başqa insana çevrilirik. Kor-koranə danışıqların, nəinki uşaqlara, heç özümüzə də bir xeyri yoxdur. Qəlibləşmiş düşüncə və münasibətləri qırmaq lazımdır. Uşaqdan gələn suallara tolerant və məntiqli cavab verilməlidir. Əgər bilmədiyiniz və ya hazır olmadığınız sahədən suallar gələrsə, təmkinlə uşaqla bərabər araşdıra bilərsiniz.\n“Bizim vaxtımızda belə deyildi”, “bizi belə tərbiyə ediblər” tipli düşüncələri artıq geridə qoyaq. Dövrlə ayaqlaşmaq lazımdır. Qlobal kapitalizmin tüğyan etdiyi bir dövrdə yaşayırıq. Tələb və ehtiyaclar əvvəlki kimi deyil. İstər mənəvi, istərsə də material cəhətdən hər şey olduqca sürətlə yaşanır və tükətilir. İnsanların duyğuları və gözləntiləri də buraya daxildir. Bütün bunları nəzərə alaraq, əvvəl özümüzün, sonra da qarşımızdakının psixi sağlamlığını ciddi qəbul etmək lazımdır. Necə ki, təyyarədə təhlükəsizliklə bağlı məlumatlar elan edilərkən “oksigen maskasını əvvəl özünüzə, sonra yanınızdakı uşağa taxın” deyilir, eyni şey psixi sağlamlıq üçün də keçərlidir. Valideyn və müəllimlər əvvəl öz daxili dünyalarına yaxşıca səyahət etməli, şəxsi narahatçılıqlarını həll etməlidirlər. Bu zaman onlar uşaqlara daha obyektiv təsir göstərə biləcəklər.\nKüçə rəssamı Sona Ələsgərova\n© 2020 Fors Media\n2017 FORS MEDIA. All Rights Reserved'\n© 2020 Fors Media. All rights reserved.


Tahir Kərimov Salyandakı villasını neçiyə satır? “Aqil Nəzərli bizə Allahın suyunu da vermi Daş bazarında vəziyyət necədir? – Video Eldar Mahmudov deputatı necə “yükləyibmiş”? Səs Prezident İlham Əliyev həmsədrlərlə görüşdü Qubanın Qonaqkənd qəsəbəsinin sakinləri “S  Gəncəlilərin və şəhərin qonaqlarının sevimli AZƏRBAYCANDA DƏHŞƏTLİ CİNAYƏT: 3-cü arvadının ba Ceyms Uorlik Bakıda mətbuat konfransı keçirir Ukraynada məktəblilər yay tətilinə qışda çıxacaq Yağış avtobusları bu hala saldı- FOTOLAR Mədinədə Peyğəmbər məscidinin yaxınlığında güclü partlayış baş verib VİDEO, YENİLƏNİB\n05 İyul 2016 / 0:38 / Baxış sayı: 1610 Səudiyyə Ərəbistanının Mədinə şəhərində Məscid əl-Nəbavi (Peyğəmbər məscidi) yaxınlığında baş verən güclü partlayış nəticəsində 2 nəfər ölüb. Bu barədə “Əl-Ərəbiyə” telekanalı xəbər verib.\n* * *21:14\n«Reuters» agentliyinin verdiyi xəbərə görə, hadisə nəticəsində ölənlərin olduğu bildirilir.


Mirasa sahib olmağın asan və çətin yolları – Mingəçevir İşıqları\nVəkil Ruhiyə Kərimli\n“Mirası qoyan şəxs məcburi pay alacaq şəxsdən sonra ölərsə…”\n“Ötən ilin yayından bir məhkəmə prosesini izləyirəm. Prosesin məğzi belədir: Atanın 4 övladı vardı-iki qızı, iki oğlu. Oğullardan biri itkin düşüb, o biri isə atanın sağlığında dünyasını dəyişib. Kişi ölməmişdən qabaq mülkünü qızlarından birinə vəsiyyət edib. İkinci bacı məcburi paydan rəsmən imtina etdikdən sonra vəsiyyətnamə alan övlad mirası bütünlüklə qəbul edib və rəsmiləşdirib. Atanın sağlığında həyat yoldaşından boşanan və ölən oğulun ailəsi bundan sonra mülkdən onlara çatacaq məcburi payı almaq üçün birinci instansiya məhkəməsində iddia qaldırıb. Məhkəmə iddianı qismən təmin edərək, oğulun usaqlarına məcburi payı tanıyıb. Apellyasiya Məhkəməsi də qərarı qüvvədə saxlayıb. Mart ayının sonunda proses Ali Məhkəmdə davam edəcək”.\nAzərbaycan Vəkillər Kollegiyasının üzvü, fərdi qaydada fəaliyyət göstərən vəkil Ruhiyə Kərimli bizimlə söhbətə belə başladı. Bildirdi ki, hakimlər bu proses zamanı bir sıra incə məqamlara diqqət yetirməyiblər: “Ogul sağlığında öz ailəsindən boşanıb. Ata öləndən sonra ölmüş oğulun arvadı və uşaqları gəlib ki, bizim də bu əmlakda məcburi payımız var. Konstitusiya Məhkəməsinin izahına görə, məcburi pay o halda yaranır ki, məcburi pay alacaq şəxs miras qoyan şəxsdən əvvəl ölməmiş olsun. Məcburi payı ala biləcək şəxs o kişinin övladıdır. Yəni birinci dərəcəli vərəsədir. Qanunda belə bir məqam var ki, məcburi pay almaq hüququ vərəsəliklə keçir. Konstitusiya Məhkəməsi bu vəziyyətə aydınlıq gətirib ki, məcburi pay hüququ o vaxt yaranır ki, vərəsə mirası qəbul etdikdən sonra vəfat etsin. Yəni oğul mirası qəbul etməyibsə, bu əmlak onun mülkü deyilsə, necə vərəsəlik yarana bilər? Qanunla ata öləndən sonra əmlakı varisinə keçir. Amma oğul öləndə ata sağ idi, deməli oğulun əmlakı yox idi. Olmayan əmlak başqasına vərəsəlik qaydasında necə keçə bilər? Düşünürəm ki, birinci instansiya məhkəməsi məsələnin məğzini gözdən qaçırıb, apellyasiya da eyni səhvi təkrar edib. Nəticədə qızın adına olan 2 mərtəbəli evin çıxarışı ləğv edilib, amma qərar hələ qüvvəyə minməyib”.\nR.Kərimli onu da dedi ki, qanuna görə, miras açılan günə qədər nikahları ləğv edilmiş şəxslər biri digərinin vərəsəsi ola bilməz: “Miras açılan günə qədər son 3 ildə ər və arvad bir yerdə yaşamırlarsa, yəni faktiki olaraq münasibətlərinə son qoyublarsa, bu halda biri digərinin varisi ola bilməz. Başqa bir problem: ər və arvad uzun müddət bir yerdə yaşayır, amma rəsmi nikahları yoxdur. Ortada rəsmi nikah yoxsa, birmənalı şəkildə ər və ya arvad bir-birinin vərəsəsi ola bilməz. O ki qaldı uşaqlara, hətta qeyri-rəsmi nikahdan doğulan uşaq belə vərəsə sayılır, bir şərtlə ki, atalığı tanınsın”.\n“Vərəsələr notariata gedəndə elan etməlidirlər ki, neçə qanuni vərəsə var”\nR.Kərimlinin sözlərinə görə, bir çox hallarda sonradan ortalığa başqa vərəsə çıxır və elan edir ki, miras açılanda onun xəbəri olmayıb, sonradan eşidib, gəlib: “Buna qədər miras bölünüb və sənədlər rəsmiləşdirilibsə, bu zaman əvvəlki əqdlər paya münasibətdə qismən ləğv oluna bilər. Tutaq ki, kiminsə payı beşdə bir idi, bundan sonra altıda bir olur. Ortalıqda vəsiyyətnamə olduğu halda mirasın tən yarısı vəsiyyət olunana çatır, qalanı isə qanun üzrə birinci növbə vərəsələr arasında bərabər bölünür. Vərəsələr notariata gedəndə elan etməlidirlər ki, neçə qanuni vərəsə var. Əgər onlar gəlib deyirlərsə ki, biz 5 nəfərik, 4-müz gəlmişik, birinin yeri məlum deyil, onda notarius mirası bölür beş yerə, birini açıq saxlayır. Amma Azərbaycan reallığında vərəsələr gedirlər MİS-ə, ordan arayış alırlar ki, mərhumun başqa varisi yoxdur. Əslində gizlətmə vərəsələrin mirasdan məhrum edilməsi ilə də nəticələnir. Digər tərəf bununla bağlı məhkəmədə iddia qaldırıb, onları bütünlüklə mirasdan məhrum edə bilər. Təəssüf ki, əksəriyyət bunu fikirləşmir”.\nQısa arayış: Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin “Dövlət xidmətlərinin göstərilməsində şəffaflığın artırılması, yaşayış yeri üzrə qeydiyyat və lisenziyalaşdırma prosedurlarının elektronlaşdırılması sahəsində bəzi tədbirlər haqqında” 2015-ci il 31 avqust tarixli fərmanına əsasən hazırda yaşayış yeri üzrə qeydiyyatda olan şəxslər haqqında arayış “ASAN Xidmət” mərkəzlərində və Daxili İşlər Nazirliyinin müvafiq qurumlarında yeni qaydada verilir. Arayış “Giriş-çıxış və qeydiyyat” idarələrarası avtomatlaşdırılmış məlumat-axtarış sisteminin (İAMAS) və digər informasiya sistemlərinin məlumatlarından istifadə edilməklə, elektron qaydada tərtib edilir, arayış vətəndaşların şəxsiyyət vəsiqəsi əsasında və əlavə heç bir sənəd tələb edilmədən hazırlanır və vətəndaşın müraciət etdiyi gün təxirə salınmadan verilir.\n“Notarius bütün vərəsələri axtarmağa borcludurmu?”\nÜmumiyyətlə, miras nə vaxt açılır, əmlakı olan şəxs öldüyü gündənmi? Ola bilər ki, meyit ortada yoxdur. Yaxud həkim rəy verə bilmir. Götürək Neft daşlarında olan hadisə zamanı itkin düşənləri. Bizim qanunvericilik bu kimi halları necə tənzimləyir?\nSuallarımızı cavablandıran hüquqşünas izah edir ki, Azərbaycan qanunvericiliyində ölmüş və itkin düşmüş elan etmə kimi 2 hal var: “İnsan daimi yaşayış yerində 2 il ərzində görünməzsə, itkin düşmüş, beş il görünməzsə, ölmüş elan edilir. Qanunda belə müddəa da var ki, əgər şəxsin yaşayış yerində onun harada olması barədə 5 il ərzində məlumat olmazsa, habelə o, ölüm törədən və ya hansısa bədbəxt hadisədən həlak oldugunu güman etməyə əsas verən şəraitdə xəbərsiz itkin duşərsə və ondan 6 ay ərzində xəbər cıxmazsa, həmcinin hərbi əməlyyatlarla əlaqədar xəbərsiz itkin düşmüş hərbi qulluqçu və ya digər şəxsin hərbi əməliyyatların qurtardığı gündən azı iki il keçərsə, onun məhkəmə qaydasında ölümü elan edilə bilər. Yəni mirasın açılması üçün ortalıqda ölüm haqqinda sənəd olmalıdır. Miras qoyanin öldüyü gün mirasın acıldıgı vaxt sayılır. Tutaq ki, meyit sonradan tapıldı, onda onun ölümünü hansı tarixə yazacaqlar? Və bunun da mirası qalıb-torpağı, evi, bankda pulu və s. Bəzi ölkələrdə belə halda mirasın açılması üçün 7 il gözlənilir. Əslində ölümün səbəbi bilinməlidir. Bu da əsasən həkim rəyinə əsasən yazılır. Ölüm haqda qaydi həkim o zaman yazır ki, artıq beyin öz fəaliyyətini dayandırıb. İnsan komada da yaşaya bilər. Beynin ölməsi təsdiq olmayıbsa, sadəcə onun əmlakının idarəedicisi təyin oluna bilər”.\nMüsahibimiz belə bir məqamı da vurğulayır ki, Notariat fəaliyyəti haqqında qanunun 55-ci maddəsinə görə, bir vərəsə müraciət etdikdə digər vərəsələrin olub-olması araşdırılmalıdır: “Açılmış miras haqqında vərəsələrdən məlumat alan notarius bu barədə yaşayış və ya iş yeri ona məlum olan vərəsələrə xəbər verməlidir. Notarius həmçinin kütləvi elan verilməsi və ya mətbuatda məlumat dərc edilməsi yolu ilə vərəsələri çağıra bilər. Notariat orqanı mirasın açıldığı yerdə olmayan vərəsələrin axtarılması üçün tədbirlər görür”. Təbii ki, notariuslar nə qədər axtarış aparsalar da, bütün qanuni vərəsələri tam müəyyənləşdirmək çətindir, bəlkə də mümkün deyil. Adətən notariuslar evdə yaşayanları, ən yaxın adamları araşdırırlar. Elə 3 aydan sonrakı müddət də buna görə nəzərdə tutulub. Hazırda əksər məhkəmələrdə bu problemlə bağlı işlər var. Məsələ bundadır ki, qanuni vərəsələrin biri, ya ikisi miras açılan yerdə, digərləri başqa yerdə, ölkədə yaşayır. Onlar bilmirlər ki, ya gəlib mirası qəbul etməlidirlər, ya da ondan imtina etməlidirlər. Hətta mirası qəbul edənlər onu da bilməlidirlər ki, mərhumun miras məbləği qədər borclarını da ödəmək onların üzərindədir”.\n“Mirasın qəbuluyla bağlı müddəti uzatmaq mümkünmü?”\nAzərbaycan qanunvericiliyinə görə, vərəsə vərəsəliyə çağırıldığını bildiyi və ya bilməli olduğu gündən üç ay ərzində mirası qəbul edə bilər, miras açıldığı gündən altı ay keçdikdən sonra isə mirasın qəbuluna yol verilmir. Bunu necə başa düşməli? Müsahibimiz açıqlama verdi ki, 3 ayadək ərizə verilir və növbəti 3 ay ərzində iş açıq qalır: “Ola bilər ki, nə isə gizlədilib. Əgər vərəsələr arasında mübahisə yoxdursa, bu müddət daha qısa ola bilər. Çox zaman vərəsələr faktiki olaraq mirası qəbul edirlər, məsələn, həmin evdə yaşayırlar, əmlakın saxlanmasına vəsait xərcləyirlər. Əgər kimsə hətta ölmüş adamın miras mahiyyəti daşıyan telefonunu, üzüyünü, xalçasını və s. götürüb, deyirsə ki, bunlar mənə atamdan qalıb, bu, o deməkdir ki, artıq miras qəbul olunub. Əmlakın bir hissəsinin qəbulu bütövlükdə hamısının qəbuluna bərabərdir. Yəni notariusa müraciət mütləq deyil. Bütün varislər öz aralarında əmlakı bölürlər, bununla da mirası qəbul etmiş sayılırlar. Amma minik maşını, ev, torpaq qalırsa, bunları sənədləşdirmək üçün notariusa müraciət etmək lazım gəlir. Əslində notariuslar 3 aydan sonra buraxılmış müddəti vətəndaşın xeyrinə həll edib. sənədləri rəsmiləşdirə bilərlər. Qanun da bunu istisna etmir. Düşünürəm ki, müddətin daha artıq uzadılması vacibdir. Çünki praktikada bununla bağlı xeyli məhkəmə işləri var. Sadəcə qanuna kiçik bir dəyişiklik etməklə, müddəti bir ilə qədər uzatmaq mümkündür”.\nRuhiyə xanımın dediyinə görə, qanun həm ev, həm də notariat vəsiyyətnamələrinə icazə verir: “Hər iki vəsiyyətnamə-həm ev, həm də notarius vəsiyyətnaməsi yazılı olmalıdır. Adətən insanlar ev vəsiyyətnaməsinə maraq göstərmirlər, notariusda öz iradələrini ifadə edirlər. Yaxud notariusa bərabər tutulan şəxslər həmin vəsiyyətnaməni qəbul edə bilərlər. Məsələn, kimsə notariusa gedə bilmirsə, xəstəxananın, müalicə müəssisəsinin baş həkimi, hərbi hissənin, cəzaçəkmə müəssisəsinin rəisi, gəmi və təyyarənin kapitanı notariusun səlahiyyətlərini həyata keçirə bilər. Kənd yerlərində notariuslar olmadığına görə, yerli icra hakimiyyət orqanlarının nümayəndələri də bu işi görə bilərlər”.\n“Bağışlayanın əmlaknı geri almaq hüququ var”\nMüsahimizin sözlərinə görə, bir kəs digərinə əmlakını bağışlayırsa, bağışlanan öldükdən sonra bağışlayan əmlakını geri tələb edə bilər: “Mənim təcrübəmdə belə bir iş vardı. Oğul, gəlin və qayınata bir yerdə yaşayırdılar. Oğul öləndən sonra ailədə mübahisə yarandı, mənzil satıldı, qayınata özünə 2 otaqlı, gəlin isə 1 otaqlı mənzil aldı. Qayınata öləndən sonra gəlin mirasın qəbuluyla bağlı bir notariusa, kişinin başqa yerdə yaşayan qızı isə digər notariusa müraciət etdi. Qız ikinci varisin olmadığını iddia edərək, qısa müddətdə şəhadətnamə aldı. Amma gəlinin iddiası üzrə məhkəmə qıza verilmiş şəhadətnaməni ləğv etdi. Növbəti proses zamanı isə maraqlı bir məqam üzə çıxdı. Aydın oldu ki, miras qalan ev əvvəl bu qıza məxsus olub, sonra qız atasına bağışlayıb. Qanuna görə, bağışlamanı qəbul edən şəxs bağışlayandan qabaq ölürsə, bağışlayan əmlakını geri tələb etmək hüququna malikdir. Yəni qız ölmüş olsaydı, əmlak vərəsələr arasında bölünə bilərdi. Bundan sonra qızın iddiası təmin olundu”.\nR.Kərimli ləyaqətsiz vərəsə anlayışına da aydınlıq gətirdi. Dedi ki, rayonların birində bacılar valideynləri ilə yaşamış qardaşları barədə məhkəmədə iddia qaldırmışdılar ki, atalarının ölümündə o günahkardır: “Yəni qardaş ataya yaxşı baxmayıb, həkim müalicəsi və dərmanlar üçün ayrılan pulunu, təqaüdünü əlindən alıb və onu da spirtli içkilərə ehtiyacını ödəmək üçün xərcləyib. Bacılar valideynlərinə zəruri köməklik göstərdiklərini, maddi və mənəvi cəhətdən dəstək olduqlarını, qardaşın hərəkətlərinin isə atalarının ölümünü tezləşdirdiyini faktlarla sübuta yetirə bildilər. Nəticədə məhkəmə qardaşı ləyaqətsiz vərəsə elan edərək, mirası bacılara verdi”.\nƏsas problemlər nədədir?\nAraşdırmalarımızın yekunu olaraq bu nəticəyə gəldik ki, ən ciddi problem hakimlərimizin araşdırdıqları iş üzrə kifayət qədər səriştələrinin olmamasıdır. Xüsusən vərəsəlik hüququyla bağlı ixtisaslaşmış hakimlərə ehtiyac duyulur. Eyni mahiyyətli iş üzrə onların fərqli qərarlar çıxarması bu fikri deməyə əsas verir. Elə vəkillərin də təkcə cinayət və mülkü hüquq üzrə deyil, mülki hüququn hansısa sahəsi üzrə ixtisaslaşmaları vacibdir.\nEtiraf edək ki, Azərbaycan insanı əksər hallarda qanunlardan xəbərsizdir, o cümlədən vərəsəlik hüququ ilə bağlı məsələdə məlumatsız və savadsızdır. Savadsızlıq üzündən nə qədər adam aldanır, əmlakını itirir, illərlə məhkəmə çəkişmələrində vaxtını və pulunu xərcləyir. Əgər miras sahibi sağlığında məhkəmədə iddia qaldırıb, hansısa övladını, qohumu ləyaqətsiz vərəsə elan etsəydi, bundan sonra onun mülkünə həmin adam sahib çıxa bilməz, hətta məcburi pay hüququndan da məhrum olardı. Təəssüf ki, valideynlərin böyük hissəsi bu məsələni sağ ikən etmirlər. Bir övladın adına vəsiyyətnamə qoyulur, öləndən sonra isə qohumlar arasında çaxnaşma baş verir. Əslində vəsiyyətnamə qoyana notariat orqanında qanunun bütün tərəfləri izah olunmalıdır. Yəni əmlak sahibinə izah edilməlidir ki, o vəsiyyətnamə qoysa da, digər tərəflərin də məcburi pay hüququ var. Ata öz əmlakını oğluna, ya qızına bütünlüklə vermək istəyirsə, bunun ən sadə yolu bağışlanma müqaviləsi bağlmaqdır. Bagışlayanın hüququnun pozulmaması üçün bagışlayan qəbul edən qarşısında öhdəliklər qoya bilər. Bu halda valideynin və ya başqasının vəfatından sonra qohumlar arasında ciddi mübahisə predmeti qalmır. Belə vəziyyəti isə normal vətəndaş cəmiyyəti yaratmalıdır. Ən azından QHT-lərin layihələri vasitəsilə yerlərdə əhalinin adi və çoxsaylı suallarını cavablandıracaq hüquq məntəqələri aça bilsək, hər kəsin qanun çərçivəsində öz haqqını müdafiə edəcəyi mülkü cəmiyyətin qurulmasına töhfə vermiş olarıq.\nBu gün vətəndaş cəmiyyəti bəzi icra orqanlarından adi bir sorğuya cavab alma bilmədiyinə görə də narahatdır. İctimai nəzarət olmayan yerdə isə korrupsiya, dələduzluq və digər xoşagəlməz hallar baş qaldırır. “Biz DƏDRX-nin Gəncə şöbəsindən lazım olan məlumatları əldə edə bilmirik. Baş idarə məlumatı gizlətməyin marağında olsaydı, bizə Yevlax və Şəmkir şöbələrindən də cavab verməzdilər. Demək problem Gəncədədir”-R.Kərimli belə deyir. Sonra əlavə edir ki, hələ də bəzi dövlət kontorları qanunla deyil, rəislərin şəxsi maraqları ilə idarə edilir: “Əgər bu kontorlar qanunla işləsəydilər, icra orqanlarına qarşı bu qədər məhkəmə işləri olmazdı”.


2021, 17 İyun, Cümə axşamı, Bakı vaxtı 00:07\nAFFA-nın qadağası azarkeşlərin narazılığına səbəb olub\nAzərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyası (AFFA) İcraiyyə Komitəsinin sentyabrın 27-də keçirilən toplantısında nizam-intizam qaydalarına bəzi düzəlişlər edilib. Həmin düzəlişlərə görə, bundan sonra azarkeşlər meydançalarda futboldan kənar siyasi şüarlar, istefa tələbləri səsləndirə bilməzlər. Ancaq söhbət etdiyim futbol azarkeşi Rəşad Kərimov deyir ki, bu qərar onların mənafeyinə ziddir. Onun sözlərinə görə, bəzən son xərcliyi hesabına olsa da, Azərbaycanın futbol üzrə yığma komandasının Bakıda keçirilən bütün oyunlarını meydançada izləyir. Ona görə də azarkeşlik etdiyi milli komandanın oyunundan asılı olaraq, meydançada öz hissini bildirməsi başa düşülməlidir, əlbəttə, əndazəni aşmadan: «Bu gülünc bir qərardır. Mən başa düşürəm - hansısa qadağan olunmuş təşkilatın siyasi şüarlarını səsləndirmək olmaz. Ancaq mənə pis bir oyuna görə məşqçinin istefasını tələb etməyi qadağan edə bilməzlər. Çünki azarkeşsiz futbol olmur».\n«Bu gülünc bir qərardır. Mən başa düşürəm - hansısa qadağan olunmuş təşkilatın siyasi şuarlarını səsləndirmək olmaz. Ancaq mənə pis bir oyuna görə məşqçinin istefasını tələb etməyi qadağan edə bilməzlər. Çünki azarkeşsiz futbol olmur»\nAncaq AFFA-nın baş katibi Fuad Əsədov hesab edir ki, onların bu qərarı azarkeşlərə yox, azarkeşlərdən istifadə etmək istəyən bəzi qüvvələrə qarşıdır: «Ötən il Polşa ilə Bakıdakı oyunda bir qrup azarkeş bahalı lojalarda oturub AFFA prezidentinin istefasını tələb edirdilər. Onları məhz təxribat məqsədi ilə ora gətirmişdilər».\nCənab Əsədov deyir ki, bu qərar Beynəlxalq Futbol Federasiyaları Assosiasiyasının Nizamnaməsinə əsaslanır. Əgər bundan sonra da hansısa oyunda oxşar təxribat törədiləcəksə, onlar ev sahibi olan klubu 5 milyon köhnə manat cərimə edəcəklər. Üstəlik belə təxribatlara imkan verən klublar boş meydançalarda oynamaq cəzası ilə də üzləşə bilərlər.\nƏslində, bu qərar AFFA İcraiyyə Komitəsində də fikir ayrılıqlarına səbəb olub. Bu günlər prezidentin fərmanı ilə «Şöhrət» ordeninə layiq görülən AFFA İcraiyyə Komitəsinin üzvü İsgəndər Cavadov da azarkeşlərə qadağa qoyulmasını istəmir. Ancaq onun sözlərinə görə, artıq bir ildir AFFA rəhbərliyi onu toplantılara buraxmadığından bu qərara mane ola bilməyib: «Artıq azarkeşlər də, xalq da yorulub».\nİdman şərhçiləri arasında da AFFA-nın bu qərarının, özünün siyasi maraqlarına uyğun olduğu barədə fikirlər var. «Yeni Müsavat» qəzetinin idman yazarı Vüsal Mehdioğlu deyir ki, azarkeşlərə qadağa qoyulmasına AFFA prezidenti ilə Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti rəhbərliyi arasında yaşanan qarşıdurmanın tərkibi kimi baxmaq lazımdır. Şirkət artıq AFFA-ya sponsorluq etmir. Üstəlik federasiya rəhbərliyi ehtiyatlanır ki, azarkeşlərdən istifadə edib, onu istefaya göndərə bilərlər.\nAFFA-nın bundan əvvəlki prezidenti Fuad Musayev də tez-tez azarkeşlərin etiraz aksiyaları ilə qarşılaşırdı. Hətta o vaxtlar azarkeşlər bir neçə dəfə federasiyanın ofisinin qarşısında da etiraz aksiyaları keçirmişdilər. Az sonra Fuad Musayev vəzifəsindən uzaqlaşdırıldı. Ancaq onun siyasi hakimiyyətlə də bəzi problemləri barədə məlumatlar vardı. AFFA-nın indiki rəhbəri Ramiz Mirzəyevin bu cür siyasi probleminin olması barədə açıq məlumatlar olmasa da, onun bəzi siyasi dairələrdə artıq arzuedilməz şəxsə çevrildiyi haqda fikirlər səslənir.


KTMT: baş katib postuna yeni namizəd kimdir? – Novator.az\nKTMT: baş katib postuna yeni namizəd kimdir?\nDekabrın 6-sı Rusiyanın Sankt-Peterburq şəhərində Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının (KTMT) sammiti keçiriləcək. Üzv ölkələrin liderlərinin daxil olduğu ali orqan – Kollektiv Təhlükəsizlik Şurası yeni baş katib seçməlidir.\nKTMT-də ali vəzifəli şəxs olan baş katib postunu 2017-ci il mayın 2-dən erməni general-polkovnik Yuri Xaçaturov tutub. Bu il oktyabrın 30-da o, Ermənistanın təşəbbüsü ilə vəzifədən uzaqlaşdırılıb.\nErmənistan baş katib postuna sabiq müdafiə naziri Vaqarşak Arutyunyanı namizəd göstərib.\nKTMT-nin əsası 1992-ci il mayın 15-də Rusiya, Ermənistan, Qazaxıstan, Özbəkistan, Qırğızıstan və Tacikistanın dövlət başçılarının imzaladığı müqavilə ilə qoyulub. Hərbi təcavüzə qarşı birgə müdafiəni də nəzərdə tutan sənədə 1993-cü ildə Belarus, Azərbaycan və Gürcüstan da qoşulub, üzvlərin sayı 9-a qalxıb. Ölkə parlamentlərində təsdiq prosesi bitən gün – 20 aprel 1994-cü ildə kollektiv təhlükəsizlik müqaviləsi qüvvəyə minib.\n“Kütləvi çıxarış” Lənkərana baş çəkib


RF Mərkəzi Bankı bankomatlarda 5 minlik rublun qəbulunu məhdudlaşdırdı » Yeni Səs İnformasiya portalı\nTarix : 10-08-2016, 12:35\nRF Mərkəzi Bankı bankomatlarda 5 minlik rublun qəbulunu məhdudlaşdırdı\nRusiyada bir çox bankomatlar 5 minlikləri qəbul etmir... Səbəb saxta 5 minlikləri bankomatların tanıması funksiyasını yeniləməkdir.\nMərkəzi Bankdan bunun müvəqqəti xaraker daşıdığı və saxta 5 minlik əskinazların qarşısının alınması məsqədiylə olduğu deyilir.\nRegionlardakı bankomatlarda 5 minlik pul əskinazlarının qəbulunu məhdudlaışdırdığı üçün hər 10 cihazdan birində problem yaranıb. Bu haqda MB-ın mətbuat xidmətindən məlumat verilib.\nMərkəzi Bank bu problemə aydınlıq gətirərək səbəb olaraq saxta pul əskinazlarına hissiyatı artırmaq məqsədiylə bankomat proqramının yenilınməsini göstərib.\n"Biz ardıcıl olaraq özünəxidmət cihazının iş qabiliyyətini bərpa edirik. Bir çox bankomatlarda 5 minlik pul əskinazlarının qəbulu funksiyası bu həftə bərpa ediləcək"- deyə MK-ın mətbuat xidmətindən bildirilib.\nBaxış: 963 | Bölmə: İqtisadiyyat, slayd4


Bakı-Tbilisi-Qars dəmiryolu xətti ilə sərnişin daşınmasını reallaşdırmaq bu ilin avqustunda yekunlaşacaq. - TURAN\nAna səhifə Manşet Bakı-Tbilisi-Qars dəmiryolu xətti ilə sərnişin daşınmasını reallaşdırmaq bu ilin avqustunda yekunlaşacaq.\nBakı-Tbilisi-Qars dəmiryolu xətti ilə sərnişin daşınmasını reallaşdırmaq bu ilin avqustunda yekunlaşacaq.\nBakı-Tbilisi-Qars dəmiryolu xətti ilə sərnişin daşınmasını reallaşdırmaq ilə bağlı bütün işlər bu ilin avqustunda yekunlaşacaq. Bu istiqamətində sərnişin daşımalarının həyata keçirilməsi üçün dəmiryolu xətti hazırdır. Qatarlar da ölkəyə gətirilib”.\nTürk.az xəbər verir ki, bunu “Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC-nin sədri Cavid Qurbanov İTV-yə müsahibəsində bildirib.\nCavid Qurbanov qeyd edib ki, vaqon gətiriləndən sonra sınağı keçirilməlidir: “Sınaqlar keçiriləndə insanların təhlükəsizliyinin tam təmin edilməsinə əmin olacağıq. Bizim hesablamalarımıza görə bu, avqust ayına reallaşacaq. İnfrastruktur demək olar ki, hazırdır”.\nCavid Qurbanov biletin qiyməti ilə bağlı da məlumat verib:\nQeyd edək ki, Türkiyə mətbuatında Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu ilə sərnişin daşınmasının bu ilin avqustda başlanılacağı açıqlanmışdı. Belə ki, həftədə bir səfər nəzərdə tutulub. Qiymətlər vaqonların klasından asılı olaraq adambaşına 97- 220 manat arasında olacağı güman edilirdi. Həmçinin qeyd olunurdu ki, sözügedən qatar vasitəsilə Ankaraya getmək də mümkün olacaq.\nƏvvəlkiİyunun 2-də növbəti buraxılış imtahanı keçiriləcək\nNövbəti“Dəmir yolu ilə Bakıdan Qəbələyə 3 saata çatmaq mümkün olacaq” – VİDEO


Alimlər yaraları sağaldan cihaz hazırlayıblar :: E-Səhiyyə\nAlimlər yaraları sağaldan cihaz hazırlayıblar\nBöyük Britaniya alimləri əməliyyatdan sonra sağalmayan, yenidən açılan yaraları sağaldan və infeksiyaların qarşısını alan qeyri-adi PİCO adlı cihaz hazırlayıblar. Tozsoranı xatırladan cihaz qanın lazımi sahəyə axınını təmin edir.\nBu da öz növbəsində sağlam hüceyrələri gücləndirir. PİCO plastik boru, birdəfəlik istifadə üçün sarğı və batareyalı mobil cihazdır. Sarğının kənarlarında yaranı təcrid edən rezin qatı var və bir sarğıdan yalnız 1 həftə müddətində istifadə etmək olar.\nCihaz işə salındıqda yara zonasından havanı çəkir və nəticədə irin və maye yaradan çəkilir, yerinə isə qan işləyir. Cihazın effektivliliyi 263 xəstə üzərində sübut olunmuşdur. PİCO vasitəsilə sağalmayan yaralarda infeksiya və yaranın yenidən açılma ehtimalı 50 faiz azalmışdır.\nBu mətn 7587 dəfə oxunub


Mən Tanrıya, Tanrı da İlham Əliyevə...\nKaş ki sadaladığınız o rəqəmlər reallığı əks etdirəydi. Əslində, bizim xalq olaraq problemimiz də bu 25 ildə real ola bilməməyimizdədir.\nMənim arzularım bilirsiniz, nə idi? Necə gözəl idi? Uşaqkən AzTv-də baxdığım çiçəklənən, inkişaf edən, “demokratikləşən” Azərbaycanda yaşamaq...\n1998-ci ildə atam əlimdən tutaraq: “Oğlum, cənab prezident Heydər Əliyev Lerikə gəlir, dur gedək”, - demişdi.\nHə, Həsənağa əminin köhnə UAZ-ı ilə daşlı-kəsəkli yolları qət edib rayona getməyim, Xanış kişinin qurbanlar kəsdiyi bir prezidentin qəbuluna düşmək, görmək kimi möhtəşəm uşaqlıq arzularım vardı...\nOysa, “Bala, Heydər Əliyev hər şey edəcək, narahat olma”, - deyərək məni inandırmışdı. O sözlərin deyiliş tərzi hələ də qulaqlarımdan getmir...\nRayondan qayıdanda məğrurluğum isə özümü bir başqa cür təsirləndirirdi. Axı mənim AzTv-yə baxaraq gözəl məktəblərdə oxumaq istəyim, çiynində daşıdığı odun parçalarını bir kənara atıb, balaca bacımın əlindən tutub bağçaya aparmaq, rayona xəstəxanaya gedəndə o zəhrimar sifətli həkimlərdən qurtulmaq arzum, polisə gedəndə acı-acı: “Ə sən niyə gəlmisən?”, - deyən zırpı polisdən qurtulmaq arzum var idi...\nOlmadı, cənab prezident, olmadı. İllər keçdikcə o arzuları bir-bir əllərimlə dəfn eləməyə başladım. Hətta o yalançı, sırtıq mollanın 3 manat alaraq arzularımızın dəfn olduğu məzarlıqda “Yasin” oxuması da heç yadımdan çıxmır. Arada sinifdə Lazım müəllim həmişə deyirdi ki, umidlər sonda ölür. Amma biz sonumuzu görmədən arzularımızı, ümidlərimizi dəfn elədik...\nİcra Hakimiyyətinin imarətə bənzər binası inşa olundu, amma sirsifətindən yağ daman məmurlar yenilənmədilər. Hər gün yedilər, dağıtdılar, sökdülər rayonu, nə yol qaldı, nə təhsil, nə mədəniyyət...\nAzTv-nin dediyi kimi, 25 ildə xəstəxana təmir olundu, amma içərisindəki zəhrimar siffətli həkimlər dəyişmədi. Polisin binası yeniləndi, amma zırpı polislərin də sayı artdı. İcra Hakimiyyətinin imarətə bənzər binası inşa olundu, amma sirsifətindən yağ daman məmurlar yenilənmədilər. Hər gün yedilər, dağıtdılar, sökdülər rayonu, nə yol qaldı, nə təhsil, nə mədəniyyət...\nHamısının məhv elədilər və “cənab prezident tapşırıb”, - dedilər. Amma bütün bunlara baxmayaraq, bir zamanlar yenə sizdən umid gözləyənlər də var idi. Amma o ümidlər də Prezident Aparatına gedən məktublar kimi yenidən geriyə - Lerikə qayıtdı, qaytarıldı...\nBəli, cənab prezident, bilmirdik ki, Rövşən Bağırovlar, Cəlil Baxşiyevlər, Habil Məlikovlar o məktubları əllərində tutub: “Bax, budur gedin, hara şikayət edirsiniz edin”, - deyərək o məzlumları əliboş yenidən daşlı kəsəkli yollarla geri qaytaracaqlar...\nBilirsiniz, cənab Prezident, yadıma nə düşür: 116 manat pensiya alan Fatma nənə də artıq hər çağrılanda rayona getmirdi. Uşaqlıqda bizə gələcək haqqında danışdıqlarına görə utanc hissi duyurdu. Bəlkə də, üzümüzə baxmağa vicdanı ağrıyırdı. Artıq Lazım müəllim də: “Ümidlər sonda ölür”, - demirdi...\n... “Möhtərəm” deyə umidləndikləri prezident 7 il idi rayona gedə bilmir. Lerik xarabalığa çevrilib, amma “prezidentin bundan xəbəri yoxdur”, məmurlar xalqı çapıb talayır, amma heç kim səsini çıxarmır?\nBəlkələr, ümidlər, arzular bitib, cənab prezident... Reallıqlar onları udub. Necə ola bilər ki, “Möhtərəm” deyə umidləndikləri prezident 7 il idi rayona gedə bilmir. Lerik xarabalığa çevrilib, amma “prezidentin bundan xəbəri yoxdur”, məmurlar xalqı çapıb talayır, amma heç kim səsini çıxarmır?


Elan nömrəsi: 486579\nMasazır qəsəbəsi, Yeni Bakı yaşayış kompleksində QAZLI VƏ KUPÇALI 8 mərtəbəli binanın 6-cı mərtəbəsində yerləşən ümumi yaşayış sahəsi 70 kv/metr olan 3 otağa düzəlmə təmirli mənzil satılır. 4488. Mənzil Yelçəkəndir və bağlı balkonu vardır. Binada qaz, su, işıq daimidir, lift işləkdir. Binanın abadlaşdırılmış geniş həyəti, 24 saat müşahidə və mühafizə xidməti, daimi təmizlənən ərazisi, yeraltı qarajı var. Məktəb, uşaq bağçası, marketler, idman kompleksləri, kurslar, avtobus dayanacağı və s. binaya çox yaxın məsafədədir. Elanlarımıza Youtube-da Absheron Emlak Agentliyi kanalının VİDEOLAR hissəsinə daxil olaraq baxa bilərsiniz.\nev alqi satqisi ev elanlari ev alqi satqisi yüklerin daşınması paltaryuyan ustasi lalofon samsung galaxy a3 2021 islenmis samsung galaxy s6 qizdirici kombi ustasi kondisioner ustasi kurslar sumqayitda cimbo xirdalan cinar an mtk baki sumqayit yolu abseron city yeni tikili sumqayitda qirmizi kerpic en ucuz evler tezbazar.az


600 min şəxs üçün nə qədər pul ayrılıb? – Nazir » Ovqat.com\n600 min şəxs üçün nə qədər pul ayrılıb? – Nazir\nişsiz və xüsusi karantin rejiminə görə işini itirən qeyri-formal işləyən şəxslərdən ibarət 600 min aztəminatlı şəxs müəyyən olunub və onlara aprel ayı üzrə birdəfəlik ödəniş həyata keçirilib. Aprel ayı üzrə ödənişlər bank və poçt filialları vasitəsilə vətəndaşlara ödənilib.\nAxar.az xəbər verir ki, bunu Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi naziri Sahil Babayev “Azərbaycan” qəzetinə müsahibəsində bildirib. Sahil Babayev may ayı üzrə ödənişlə bağlı da vətəndaşlar üçün bank kartlarının artıq sifariş verildiyini deyib:\n“Onlara banklar tərəfindən kartlarını götürmələri üçün mesaj göndərilir və vətəndaşlarımız kartları əldə edərək bankomatlardan may ayı üzrə vəsaitlərini ala biləcəklər. Ümumilikdə 600 min şəxsə aprel-may ayları üzrə birdəfəlik ödəmə verilməsi üçün 228 milyon manat ayrılıb ki, onun da artıq 114 milyon manatı aprel ayı üzrə həmin vətəndaşlara ödənilib”.\nAna səhifəyə qayıt Baxış: 1 621 Tarix: 6-05-2020, 12:31\nŞəhidlərin ailəsinə veriləcək pulla bağlı Komissiya yaradıldı – Yeni nazir rəhbərlik edəcək


Seymur Atilla, gənc yazar\nKulis.az saytı Seymur Atillanın “Bizim Cəbiş müəllim və ya acı reallıq” yazısını təqdim edir.\nBakının mərkəz küçələrində gəzərkən korifey sənətkarlarımızın, yazıçı və şairlərimizin divar barelyeflərinə rast gəlirik. Filan şair bu binada yaşamışdır. Özü də mərkəzdə. Yaradıcılıq mühitinin ən zəngin olduğu yerlərdə. Çünki Sovet dönəmində yazıçı və şairlər cəmiyyətin elitası sayılırdı.\nBəs indi necə? Kitab mağazalarının müasir yazıçı və şairlərin, xüsusən də gənclərin kitabını satmaqda maraqlı olmadığı bir zamanda. Bunun digər günahkarı da cəmiyyətimizdir. İnsanlarımız araşdırma yazıları və ya ciddi mətnlərə yox vahid süjet xəttinə əsaslanan detektiv yazılara önəm verir. Bu acınacaqlı durumun digər səbəbləri də var. Kitab marketinqi, reklam faktoru. Ona görə də müasir yazıçı və şairlərimiz öz kitablarının satışı ilə dolana bilmir. Yaradıcı insan azad olmalıdır. Cismən, ruhən və sosial məişət baxımından. Maddi və mənəvi. Hansısa quruma, bürokratik sistemə bağlı olmamalıdır. Təsəvvür edin! Bir yazıçı payız vaxtı Bakının yağışlı küçələrində gəzərkən ağlına bir ideya gəlir, tez qaçır evə ki, bu yazını yazsın. Gəlir evə arvadı qapını açır, çöhrəsində acıqlı ifadə ilə niyə filan şeyləri almamısan? Deyir. Nəysə deyib keçir yazı masasına, bu dəfə arvad gətirib işığın, qazın çeklərini atır masanın üzərinə, biraz keçir qapı döyülür. Ev sahibi kirayə pulu üçün gəlib. Belə bir vəziyyətdə ondan hansı uğuru gözləmək olar? Sosial problemlərlə assosiyasiya olunmuş yaradıcı insanlar mühitindən nə Nobel gözləmək olar, nə də ki, başqa bir uğur. Sevgi qarın doyurmadığı kimi ədəbiyyat da qarın doyurmur. Yaradıcılığın mənəvi və sosial azadlığı!\nAndrey Tarkovski kimi dahi rejissor Sovetin ifrat qadağalarına görə öz ölkəsini tərk etdi. Son günlərində isə " Məni, ideyalarımı, arzularımı məhv edən o sistemin olduğu bir ölkəyə qayıtmaq istəmirəm" deyib Fransada dünyaya gözlərini yumdu. Nuri Bilgə Ceylan aldığı ucuz kino kamerası ilə dostlarını və ailəsini öz filmlərinə çəkərək Kaan film festivalına qədər uğurlu yol qət etdi. Heç bir film şirkətindən, produserlərdən aslı olmadan. Klint İstvud sonuncu filmindən əldə etdiyi 13 min dollarla öz müstəqil rejissorluq kariyerasına başladı.\nBir zamanlar oxucu sevdiyi yazarına məktublar yazardı. Öz hisslərini ifadə edərdi. Çünki müəllif əlçatmaz zirvə idi. İndi isə sosial məngənədən can qurtarmaq üçün gənc yazarlarımız kitablarını özləri satır. Parklarda, yarmarkalarda, kafelərdə.\nBalzak yazıçını, "Cəmiyyətin, bəşər tarixinin katibi", Maksim Qorki isə "İnsan qəlbinin mühəndisi" adlandırıb. İndiki vəziyyətlə əks qütblərdə dayanan bu fikirlərlə isə sadəcə təsəlli almaq olar.\nBuna görə də "Bizim Cəbiş müəllim" filminə baxanda müasir yazıçı və şairlərimizə yazığım gəlir.\nÖz prinsiplərindən dönməyən vicdanlı bir müəllim, sosial məişət qayğıları qarşısında boynunu bükür. Övladları belə ona acıqlı ifadə ilə baxır. Arvadının ona baxdığı kimi. Müharibənin sındıra bilmədiyi bu insanı ailə məişət qayğıları sındırır.\nƏgər evində övladın acdırsa sən necə hansısa bir kitabdan, filmdən, lap elə təbiət gözəlliklərindən həzz ala bilərsən? Həyatındakıların sənə baxışları sönübsə, deməli, sənin də həyat eşqin sönəcək.


“75 məktəb” layihəsi çərçivəsində maarifləndirici görüş - AZƏRTAC – Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi\n“75 məktəb” layihəsi çərçivəsində maarifləndirici görüş\nBakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin (BŞTİ) təşkilatçılığı ilə “75 məktəb” layihəsi çərçivəsində 233 nömrəli tam orta məktəbdə ilk maarifləndirici görüş keçirilib.\nBŞTİ-dən AZƏRTAC-a bildiriblər ki, görüşün əsas məqsədi müəllimləri 2016-2017-ci tədris ilində ümumi orta təhsil səviyyəsi üzrə təhsilalanların biliyinin yekun qiymətləndirilməsinin yeni model əsasında həyata keçirilməsi barədə məlumatlandırmaqdır.\nGörüşdə IX siniflərdə Azərbaycan dili və riyaziyyat fənlərini tədris edən müəllimlərə mütəxəssislər tərəfindən yeni imtahan qaydaları, standartların təhlili, açıq suallarla işləmək texnikası və qiymətləndirilməsi, strategiyalı oxu, mətn üzərində iş və riyaziyyat fənni üzrə müəyyənləşdirilmiş beş məzmun xətti üzrə 12 əsas standartın reallaşdırılması istiqamətində tövsiyələr verilib.\n“Təhsili dəyərə çevirək” devizi altında reallaşdırılan “75 məktəb” layihəsinin məqsədi keyfiyyətli tədris, birgə rəhbərlik, məktəblərin təşkilati mədəniyyətinin inkişafı və təhsil sahəsindəki yeniliklərin uğurla icra olunması kimi dəyərlərin təbliğidir.\nAZERTAG.AZ :“75 məktəb” layihəsi çərçivəsində maarifləndirici görüş\nPaytaxtın məktəb direktorları ilə görüş\n“Ədəbiyyat biliciləri” müsabiqəsinin şəhər mərhələsində 176 şagird iştirak edib\nMuzey məktəblərlə əlaqələrini genişləndirir


Sabiq deputat və qohumları məhkəmə qərarından niyə narazıdır? – Savash.org\nƏsas səhifə/son xəbər/Sabiq deputat və qohumları məhkəmə qərarından niyə narazıdır?\nSabunçu Rayon Məhkəməsinin hazırda Amerikada yaşayan eks-spiker Rəsul Quliyevin xeyrinə qətnamə qəbul etməsi sabiq deputat Qalib Salahzadə və onun dayıları Həmidağa Camalov, Əminağa Camalovun narazılığına səbəb olur.\nOnlar redaksiyamıza müraciət edərək bildirirlər ki, hakim Tahirə Əsədova heç bir dəqiqləşdirmə aparmadan Daxili İşlər Nazirliyinin istirahət evinin cənub-şərq hissəsində yerləşən Bilgəh qəsəbəsi, Zaqulba şossesi 1, 2, 3 və 9 ünvanlarında olan dəyəri 25 milyon dollarla ölçülən torpaq sahəsi və onun içərisindəki evlərin Rəsul Quliyevə məxsus olduğuna dair qətnamə qəbul edib.\nMəlumat üçün bildirək ki, dəniz kənarında yerləşən və 1.1531 hektardan artıq ərazisi olan torpaq sahəsi Rəsul Quliyevin lideri olduğu Gələcək Azərbaycan Partiyasının sədri İbrahimov Ağasif Şakir oğlu tərəfindən zəbt edilib, əraziyə mühafizə polisi qoyulub.\nZərərçəkənlər bildirirlər ki, qeyd olunan ünvanda əslində onlara məxsus 8 ev var. Abşeron Texniki İnvertarlşdırma İdarəsinin verdiyi vəsiqələrdə həmin evlərin sahələri də göstərilib. Amma hakim Tahirə Əsədova qeyd edib ki, guya orada heç bir evi yoxdur. O zaman sual olunur, sahələri 213 kv.m, 74 kv.m, 66 kv.m və 381 kv.m. olan evlər haradadır? Hakim nə məqsədlə o evləri görməzlikdən gəlib? Rəsul Quliyev o mülkləri yaxın qohumları olan Quliyeva Xanım Rəsul qızı, Quliyev Pərvin Rəsul oğlu, Quliyeva Elmira Rəsul qızı və digərlərinin adlarına nə vaxt, hansı qaydada özəlləşdirib, ya da alqı-satqı edib? .\nQ.Salahzadə əlavə edib ki, Rəsul Quliyevin övladlarının adlarına olan bağ evlərinin alqı-satqısına dair sənədlər məhkəməyə təqdim olunmayıb.\n“14 ildir ki, yaşadığım və qeydiyyatda olduğum evimə indi gedə bilmirəm. Rəsul Quliyevin adamı bağ evimin girişinə polislər qoyublar. Məni evimə buraxmırlar. Məhkəmə də araşdırma aparmadı. Mənim və digərlərinin adına olan evlərlə bağlı sənədlər yoxlanılmadı. Qərardan narazıyıq, yuxarı instansiyaya şikayət edəcəyik”, deyə o bildirib.\nZərərçəkənlə redaksiyamıza ünvanladıqları müraciətdə konkret faktlar göstəririlər.\n“Biz Əmlak Komitəsinin 15.04.2022 ci il № 223020412092 nömrəli cavab məktubunda bizə deyirlər ki, 1.1531 hektar sahədə ümumi hasar daxilində torpaq və fərdi yaşayış evləri mövcuddur. Amma hakim Əmlak Komitəsinin məktubunu nəzərə almır və qərar çıxarır ki, orada 8 ədəd ev yoxdur.\nBiz sübutlarla deyirik və göstəririk ki, evləri 1992-1994 cü ildə tikmişik. Qonşular şahiddirlər. Hakim Tahirə Əsədova qərar verir ki, evlər Rəsul Quliyev tərəfindən tikilib. Biz sübut edirik ki, torpaq Abşeron rayonun “Zəfəran” sovxozuna aiddir. Hakim Tahirə Əsədova isə qərar verir ki,yox Bakı bağlar idarəsinə aiddir. Biz sübut edirik ki, 40 ildən çoxdur ki, bağ bizim ailəyə məxsusdur. Hakim Tahirə Əsədova qərar verir ki,yox Rəsul Quliyevə məxsusdur. Biz hakimə sual verdik ki, məgər alqı-satqı Notariusda olub və ya siz mütəxəssis rəyi almısız? Əmlak Komitəsindən mütəxəssis dəvət etmisiz? Nə üçün aidiyyəti qurumlardan rəy almadan qərar çıxarırsınız? Bu kimin sifarişidir? Biz torpaqda ağaclar əkmişik, elektrik, su, qaz xətləri çəkmişik. 40 ildən artıqdır ki, vergi vermişik. Bütün bunların sənədlərini hakimə təqdim etdik, amma cavab verə bilmədi. Yəqin təqaüdə getdikləri üçün hakim Əşir Səmədov, İlqar Abasov da bilə-bilə bu cür hərəkət edirlər. Sual olunur, Rəsul Quliyevi bu hakimlərlə nə bağlayır? Bəlkə təqaüdə daha yaxşı “vəziyyətdə” çıxmaq istəyirlər?”\nQ.Salahzadə qeyd edir ki, Sabunçu rayon Məhkəməsi hakimi İlqar Abbasov onunla iki saat təkbətək söhbət edib və deyib ki, bu göstəriş Prezident Aparatından gəlib. Hətta belə söz işlədib ki, bu məsələ ilə bağlı yuxarıdan göstəriş var. Amma konkret ad çəkmirlər. Müxtəlif təşkilatlara yüzlərlə şikayət ərizəsi göndərmişik. Bir adam bizə müraciət edib soruşmur ki, barəsində cinayət işi olan Rəsul Quliyevlə sizin mübahisəniz nəyə görədir? Ağasif Şakir oğlu 33 yaşlı gəncdir. O, bir nəfər gənclə yanıma gəlib əvvvəlcə 500 min, sonra 300 min manat pul istədi. Dedi ki, verməsəniz başqa üsullara əl atacağıq. Mən onları otağımdan qovdum ki, müxalifətə heç vaxt bir qəpik pul verən deyiləm. Məni şantaj edə bilməzsiniz. Mənim Rəsul Qiliyevə heç bir borcum yoxdur”.\nQ.Salahzadə qeyd edir ki, Quliyevlərin iddia etdiyi torpaq sahəsi Rusiya Səfirliyinin Bilgəhdəki ərazisinə düşür: “Ora hazırda boş sahə kimi qalıb. Rəsul Quliyev kimi radikal siyasətçini hakim Tahirə Əsədova, İlqar Abbasov, Əşir Səmədov niyə müdafiə edirlər. Hakim özü göstərir ki, bizə məxsus evlərin qeydiyyat vəsiqəsi var və biz həmin evlərdə qeydiyyatdayıq .Bağ sahələri harada yerləşir və əllərində olan bağlar hansı əraziyə düşür. Yoxsa Ağasifin 2010 cu ildə neçə yaşı olub ki,(10 yaşı olub) Məhkəmə icraçıları olan zaman orada iştirak edib? Hakim Tahirə Əsədova qətnamədə göstərir ki, guya kimsə Hacı Qaliblə əlaqə saxlayıb danışıb. Bu həqiqət deyil. Bağ sahələrinin harada yerləşdiyinə dair xəritələr var. Niyə mütəxəssis çağırmırlar? 2010 cu ildə çıxan Qətnamədə boş torpaq sahəsi haqdadır, evlər göstərilməyib. Ağasif “bəyin” əlində olan sənədlərdə ünvan göstərilməyib. Bizim əlimizdə olan evlərin həm ünvanı var, həm də göstərilir ki, 3 evin neçə və nə qədər sahəsi var. Bunları Tahirə Əsədova özü Qətnaməsində göstərir”.\nƏliyevlə Paşinyan hansı məsələlərdə razılığa gəldi? - Şarl Mişeldən açıqlama


2022, 20 Yanvar, Cümə axşamı, Bakı vaxtı 16:28\nRusiya-İngiltərə matçından sonrakı dava, EURO 2016, 11.06.2016\nFutbol üzrə Avropa çempionatında dünənki Rusiya-İngiltərə oyunundan dərhal sonra rus fanatlar ingilis azarkeşlərin oturduğu sektora soxularaq əlbəyaxa döyüşə başlayıblar. Britaniyanın Fransadakı səfiri Julian King gecə bir neçə ingilis azarkeşin xəstəxanaya yerləşdirildiyini, Fransa hakimiyyəti ilə birgə durumu araşdırdıqlarını bildirib.\nMarsel şəhərində keçirilən oyun 1-1 hesabı ilə heç-heçə başa çatıb. Hesabı 73-cü dəqiqədə ingilislər açsa da, oyuna əlavə olunmuş sonuncu dəqiqədə ruslar cavab topunu vura biliblər.\nİki ölkənin fanatları arasında toqquşmalar hələ cümə günündən başlayıb və bütün şənbə davam edib. Fransız polisinin məlumatına görə, xəsarət alanlardan birinin vəziyyəti ağırdır, o, armaturla başından zərbə alıb.\n“Onu xəstəxanaya yerləşdiriblər. Həmin şəxs əməliyyat ediblər. Ancaq həyatı təhlükə altında qalmaqda davam edir”, -- deyə rayon polis idarəsinin rəisi Loran Nunes bildirib.\nToqquşmalarda 31 nəfər yaralanıb\nBütövlükdə Marseldəki toqquşmalar nəticəsində 31 nəfər yaralanıb. Onlardan 4-nün durumu ciddidir. Daha 3 polis əməkdaşı yüngül xəsarətlərlə xəstəxanaya yerləşdirilib. Sabitliyi pozan azarkeşləri dağıtmaq üçün polis su şırnaqlarından və gözyaşardıcı qazdan istifadə etməli olub.\nRus-ingilis azarkeşlərin “dostluğu” oyundan sonra da davam edib. Hakimin fitindən dərhal sonra rus fanatlar ingilis azarkeşlərin oturduğu sektora soxularaq əlbəyaxa davaya başlayıblar. Şahidlərin çoxunun dediyinə görə, iki ölkə fanatlarının oturduğu sektorlar bir-birindən lazımi qədər təhlükəsiz təcrid olunmayıbmış. “Rusiya yığması qol vuran kimi rus fanatlar maneədən sel kimi aşaraq ingilislərin üzərinə cumublar”, -- İngiltərə azarkeşlərindən biri BBC-yə belə deyib.\nAzarkeşlərin dediklərinə görə, tribunalarda polislər gözə dəyməyib. Halbuki bu cür həssas oyunlarda adətən təhlükəsizliyi polis təmin edir. Bu dəfə isə tribunalarda bunun üçün yalnız stüardlar olub ki, onlar da xuliqanların qarşısını almaqda aciz qalıblar.\nHadisə ilə bağlı UEFA Marseldəki iğtişaşlarla bağlı araşdırmaya başladığını bəyan edib. Qurum araşdırmanın nəticəsindən asılı olaraq, Rusiya yığmasının və Rusiya futbol federasiyasının ciddi cəzalandırıla biləcəyini bildirib.\nOyunu stadiondan canlı izləyən Rusiyanın idman naziri Vitali Mutko isə bunları deyib: “Əlbəttə, biz növbəti dünya çempionatına ev sahibliyi edəcək ölkə kimi öz imicimizi qoruyub saxlamalıyıq. İmkan verməməliyik ki, fanatlar bizim bu imicimizi korlasınlar”.\nMarseldə keçirilən oyun 1:1 olub.\nFil Almaniya-Ukrayna matçının “falına baxıb”\nBu dəfə rus azarkeşlər dinc durmayıb\nSOCAR sponsorluq etdiyi çempionat necə keçir?


Skyrim oynamaq üçün ən yaxşı əvvəlcədən qurulmuş kompüterlər: Xüsusi Buraxılış 2021 - oyunlarDaha ƏTraflı\nƏSas oyunlar Skyrim oynamaq üçün ən yaxşı əvvəlcədən qurulmuş kompüterlər: Xüsusi Buraxılış 2021\nSkyrim oynamaq üçün ən yaxşı əvvəlcədən qurulmuş kompüterlər: Xüsusi Buraxılış 2021\nBüdcə oyun kompüteri: CyberPowerPC Gamer Master\nOyun noutbuku: Razer Blade 15 Base Edition\nYüksək səviyyəli oyun kompüteri: HP OMEN 30L oyun kompüteri\nİstədiyiniz şəkildə qurun: NZXT Starter PC Series\nSkyrim üçün kompüter seçəcəyiksə\nƏn yaxşısı Skyrim oynamaq üçün əvvəlcədən qurulmuş kompüterlər: Xüsusi Edition Windows Central 2021\nSkyrim: Xüsusi Buraxılış Bethesda-dan orijinal başlığı götürür və onu modların quraşdırılmasını tələb edən RPG-yə çevirən zərif yeni qrafik effektləri, 64-bit dəstəyi və digər lazımlı xüsusiyyətləri ilə hər şeyi 11-ə çatdırır. Sabit kadr sürəti ilə bu nəhəng macəradan həzz almaq və ya modifikasiya səhnəsinə dalmaq üçün (PC üçün ən yaxşı Skyrim: Special Edition modifikasiyası ilə) onu idarə etmək üçün sizə yaxşı PC lazımdır. Skyrim: Xüsusi Buraxılış oyununu oynamaq üçün əvvəlcədən hazırlanmış ən yaxşı kompüterlərdən bəzilərini topladıq.\nBu CyberPowerPC masa üstü bir az daha münasibdir, AMD Ryzen 3 3100 CPU ilə təchiz olunub, əslində Skyrim: Xüsusi Nəşr və bir neçə modifikasiya ilə işləmək qabiliyyətindən çoxdur. Səfərdə oynamaq üçün AMD Radeon RX 570 GPU daha tələbkar oyunlar üçün kifayət qədər yaxşıdır və 8 GB RAM daha sonra təkmilləşdirilə bilən başlamaq üçün yaxşı yerdir. CyberPowerPC həmçinin ƏS və bütün oyunlarınız üçün 240GB SSD və 1TB HDD daxildir.\nBest Buy-da 650 dollardan\nWalmart-da 690 dollar\nİş masasına bağlı qalmaq istəməyin? Skyrim: Special Edition oynaya bilən bir oyun noutbuku ilə gəzin! Sevimli oyun noutbukumuz güclü avadanlıq və əla ekran seçimləri ilə ən yaxşıların ən yaxşısı olan əla Razer Blade 15-dir. Seçdiyimiz modeldə 11-ci nəsil Intel Core i7 CPU, NVIDIA RTX 3070 GPU və 16 GB RAM var. Ancaq ehtiyat etmək üçün daha çox vəsaitiniz varsa, spesifikasiyaları təkmilləşdirə bilərsiniz.\nHP-nin OMEN 30L çox bacarıqlı oyun kompüteridir. Ən sərfəli konfiqurasiyada Intel Core i7-10700K CPU, NVIDIA RTX 2060 SUPER GPU və 16 GB RAM var. Oyunun nə qədər yaxşı işləməsini istədiyinizdən asılı olaraq onu Intel Core i9-10900K, NVIDIA RTX 2080 Ti və 64 GB RAM-a qədər konfiqurasiya edə bilərsiniz. Bu, bu gün mövcud olan ən yaxşı oyun masa üstü kompüter seçimlərindən biridir və Skyrim: Xüsusi Buraxılış üçün imkanlardan daha çoxdur.\nBest Buy-da 950 dollardan\nNZXT bəzi ölümcül qutular və PC komponentləri hazırlayır, lakin bilirdinizmi ki, şirkət həm də sistem qurmaq və seçmək və hər şeyi sizin üçün birləşdirmək imkanı verən BLD adlı bir xidmət işlədir? Bir kompüter qurmağı öyrənməyə vaxt sərf etmək istəmədiyiniz halda, NZXT-nin əvvəlcədən qurulmuş təkliflər üçün olduqca yaxşı qiymətləri var.\nNZXT-də 1049 dollardan\nVanil təcrübəsi kimi Skyrim ən tələbkar oyun deyil. Sizə lazım olan tək şey Intel Core i3 və ya AMD Ryzen CPU, NVIDIA GeForce GTX 260 və ya ATI Radeon 4890 GPU və 4 GB RAMdır. Bu kompüterlər asanlıqla bu tələblərə cavab verir və hətta yeni yoldaşlar və bəlkə də bir faktura paketi ilə oyunu bir az modifikasiya etməyə imkan verəcəkdir. Tək tövsiyəyə ehtiyacınız varsa, CyberPowerPC Gamer Master ilə gedin.\nO, nəinki möhkəm oyun kompüterinə bənzəyir, həm də ən azı AMD Ryzen 3 3100 CPU və AMD RX 570 GPU daxil olmaqla, sizə lazım olacaq hər şeyə malikdir. Başqa, daha tələbkar oyunları və ya Skyrim modunu daha təsirli vizuallarla oynamaq istəyirsinizsə, kompüteri daha sonra daha bacarıqlı CPU və ən yaxşı qrafik kartı ilə təkmilləşdirmək mümkündür.\nYolda oyun oynamaq planlarınız varsa, Razer Blade 15 Base Edition təsir edici komponentlərlə təchiz oluna bilər. Sevimli modelimiz 11-ci nəsil Intel Core i7 CPU, NVIDIA RTX 3070 GPU və 16 GB RAM-a malikdir. Sadəcə daha güclü konfiqurasiyalar üçün bəzi ciddi pulla ayrılmağa hazır olun.\nWindows 8 üçün Sketchbook Express həqiqətən Surface Pro-nun nə edə biləcəyini göstərir\nHansı ana platalar NVIDIA GeForce GTX 1080 Ti ilə uyğun gəlir?\nOffice-də lent menyusundan əmrləri necə əlavə etmək və ya silmək olar?,\nNövbəti Assassin's Creed-in RPG və ya qeyri-RPG olmasını istəyirsiniz? (sorğu)\nCrazy Casino - Baxış\nSimpsonlar nəhayət ki, peşəkar oyunun nə qədər böyük olduğunu nümayiş etdirmək üçün esporları əhatə edir,\nWindows 10-da sağ klik kontekst menyusundan Bash qabığını necə işə salmaq olar?,\nWindows 10-da standart OneDrive qovluğunun yerini necə dəyişdirmək olar\nSteelSeries Arctis 9X almaq üçün ən yaxşı yer haradadır?\nWindows Defender Təhlükəsizlik Mərkəzində 'Sağlamlıq hesabatı mövcud deyil' problemini necə həll etmək olar?,\nGalaxy telefonunuzda Samsung Pay tətbiqinə kredit kartları və hədiyyə kartlarını necə əlavə etmək olar?,\nNVIDIA GeForce Now, Population Zero yeni buraxılışı da daxil olmaqla 19 yeni başlıq əlavə edir\nBethesda, Xbox One və PC üçün Fallout 76-nı elan etdi


GEOLOQ PEŞƏSİNİN NÜFUZUNU ARTIRMAQ ZƏRURİDİR – AMEA-nın MÜXBİR ÜZVÜ TƏLƏT KƏNGƏRLİ\nGeologiya və Geofizika İnstitutu (GGİ) “Geotektonika və regional geologiya” şöbəsi bu elm ocağının aparıcı bölmələrindəndir. Son illər şöbə alimləri məşğul olduqları istiqamətlərdə bir sıra uğurlar qazanıblar. Əldə edilmiş nəticələr əsasında respublika ərazisinin bir sıra müxtəlif miqyaslı model-xəritələri tərtib və nəşr edilmiş, İsveçrə və Qafqaz ölkələri alimlərinin iştirakı ilə “Qafqazın tektonik xəritəsi”, həmçinin İnstitutun “Paleontologiya və stratiqrafiya” şöbəsi ilə birlikdə yeniləşdirilmiş “Azərbaycanın geoxronoloji cədvəli” tərtib edilmiş, elmi nəticələr GGİ-nin nəşr etdiyi monoqrafiyalarda və 40-dan çox elmi məqalədə işıqlandırılmışdır. Görülən elmi işlər barədə daha ətraflı məlumat almaq üçün redaksiyamız “Geotektonika və regional geologiya” şöbəsinin rəhbəri geologiya-mineralogiya elmləri doktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Tələt Kəngərliyə bir neçə sualla müraciət etmişdir.\n-Tələt müəlllim, bildiyimiz qədər, rəhbərlik etdiyiniz şöbənin elmi-tədqiqat istiqamətləri genişdir. Hazırda hansı tədqiqt işlərini aparırsınız?\n- Hazırda üzərində işlədiyimiz əsas tədqiqat işləri də kifayət qədər çoxsahəlidir: 2018-ci ildə “Azərbaycanın struktur-formasiya zonalarının formalaşlmasında geodinamik şəraitin indikatoru kimi nadir torpaq və nadir elementlərinin öyrənilməsi və bu zonaların həmin elementlərə görə filizlilik potensialının qiymətləndirilməsi” mövzusunda başladığımız işləri 2023-cü ilin sonunadək bitirməyi nəzərdə tutmuşuq.\nAzərbaycan iqtisadiyyatının yeni, o cümlədən nanotexnologiyalar əsasında inkişaf perspektivlərini nəzərə alaraq, ölkə ərazisində yeni, bugünədək öyrənilməmiş və yaxud zəif öyrənilmiş nadir torpaq elementlərinın (NTE) axtarışı və onların ehtiyat potensialının qiymətləndirilməsi öz aktuallığı ilə seçilir. Bu istiqamətdə tələb olunan fəaliyyət “Azərbaycan Respublikasının milli iqtisadiyyat perspektivi üzrə strateji yol xəritəsi”nin, “Azərbaycan Respublikasında ağır sənaye və maşınqayırmanın inkişafına dair strateji yol xəritəsi” bölməsinin “Mövcud aktivlərin optimallaşdırılması” adlı 1 saylı strateji hədəfində öz əksini tapmış və həyata keçirilməsi AMEA Geologiya və Geofizika İnstitutuna tapşırılmış, tədqiqatların idarə edilməsi isə institutun rəhbərliyi tərəfindən bizim şöbəyə həvalə olunmuşdur.\n-Bu mürəkkəb tədqiqt işlərinə, yəqin ki, GGİ-nin digər şöbələri də cəlb olunub?\n-Elədir. Tədqiqatlara institutumuzun mövzuya aidiyyatı “Petrologiya”, “Filiz və qeyri-filiz faydalı qazıntı yataqlarının geologiyası və geokimyası”, “Hidrogeologiya və mühəndisi geologiya”, “Geoloji mühitin radiometriyası”, “Palçıq vulkanizmi” şöbələri, habelə “Metasomatizm və filizəmələgəlmə” və “Mineralogiya və geokimya” sektorları da qoşulublar.\n- Və əlbəttə, əsas tədqiqt məkanı çöldür.\n-Şübhəsiz! Ötən il ərzində nadir torpaq elementlərinin endogen tipli yığıntılarının aşkarlanmasına yönəlmiş çöl işləri ilkin olaraq Naxçıvan MR ərazisində, Talışda və Kiçik Qafqazın Daşkəsən-Gədəbəy regionunda aparılmışdır. Bu məqsədlə nadir torpaq elementlərinə perspektivli olan intruziv və effuziv konplekslərdən (Talışın Eosen yaşlı qələvi-əsasi intruzivləri, Kiçik Qafqazın Üst Yura yaşlı qələvi-əsasi və qranitoid kompleksləri, Naxçıvan MR ərazisinin Üst Perm yaşlı dolerit və qabbro-doleritləri, həmçinin Alt Yura yaşlı əsasi-ultraəsasi süxurlar) nümunələr götürülmüşdür. Hazırda onların üzərində laborator tədqiqatlar həyata keçirilir.\n-Yəqin ki, müsbət nəticə əldə edildikcə tədqiqat obyekti də şaxələnir?\n- Cari ildə və gələcəkdə çöl tədqiqatları endogen tipli NTE yığıntılarının intruziv və effuziv konplekslərdə, müxtəlif filizlərdə axtarışı ilə yanaşı, ekzogen tipli yıqıntıların – müxtəlif növ səpintilərin, konqlomeratların, çökmə və biogen-çökmə törəmələrin (fosforitlərin, boksitlərin, bitumlu şistlərin, qonur kömürün, gəmir-manqan konkresiyalarının, boz gillərin və müxtəlif karbonatların), həmçinin yeraltı şor suların tərkibində müəyyən edilməsinə də yönələcəkdir.\n-Tələt müəllim, “Şərqi Qafqaz və ətraf regionların Fanerozoy geodinamikası və palinspastik rekonstruksiyası” adlı elmi mövzu da mütəxəssislərin diqqətini çəkir.\n-Bu elmi istiqamət üzrə tədqiqatlar 2023-cü ilə kimi həyata keçiriləcək. Tədqiqatların nəticəsi olaraq Yer qabığının müxtəlif dərinlik səthləri üzrə xəritə-modellərin tərtribi, həmçinin aktiv yarılmalar, seysmotektonik, seysmik təhlükənin qiymətləndirilməsi, tektono-geodinamik və paleotektonik xəritələr toplusunun işlənib hazırlanması nəzərdə tutulur. Mineral xammal resurslarının proqnozlaşdırılması, həm də geoloji təbiətli fövqəladə hallarda vaxtlı-vaxtında əksüləməl göstərmək üçün geoloji mühitin idarə edilməsi üzrə etibarlı məlumat bazasının yaradılma zəruriliyi aparılan işlərin aktuallığını müəyyən edir.\n- Mümkünsə, Azərbaycan ərazisinin geoloji irsinin milli və beynəlxalq səviyyədə təbliğinə yönəlmiş işləriniz barədə məlumat verin.\n- İnstitutumuzun elmi-tədqiqat proqramı çərçivəsində rəsmi şəkildə aparılan işlərlə yanaşı, hazırda bizim şöbədə Azərbaycan ərazisinin geoloji mühiti və geoloji irsinin milli və beynəlalq səviyyədə təbliğinə yönəlmiş və institut rəhbərliyi tərəfindən hər cəhətdən dəstəklənən bir neçə iş həyata keçirilir. Təkcə xəritəçəkmə işlərilə bağlı bir misal deyim: Prezident yanında Elmin İnkişafı Fondunun və UNESKO üzrə Azərbaycan Respublikası Milli Komissiyasının maliyyə və təşkilati dəstəyi sayəsində elmi-tədqiqat proqramlarının, layihələrinin və digər elmi tədbirlərin maliyyələşdirilməsinə yönəlmiş qrantların verilməsi üzrə 2013-cü ildə keçirilmiş beynəlxalq xarakterli 2-ci “ŞUŞA QRANTI” müsabiqәsinin qalibi olmaqla 2014-2016-cı illər ərzində “Qarabağın geoloji-coğrafi atlası” qrant layihəsi çərçivəsində geniş tədqiqatlar aparılmış və bu atlasın müəllif maketi işlənib hazırlanmışdır. Deyilən maketin əsasında AMEA-nın digər institutlarının materiallarından istifadə etməklə daha geniş məlumat bazasına malik olan və Qarabağın işğal olunmuş və ətraf ərazilərinin təbii mühitinin xüsusiyyətlərini özündə əks etdirən “Qarabağın təbiət ehtiyatları atlası” tərtib edilmişdir. Bu ərazilərin mənimsənilməsini beynəlxalq səviyyədə əsaslandırmaq məqsədilə Qarabağ erməniləri tərəfindən 2009-cu ildə erməni, rus və ingilis dillərində “Атлас Нагорно-Карабахской Республики (Арцаха)” adlı atlas, həmçinin 2011-ci ildə “Геология и минеральные ресурсы Нагорно-Карабахской Республики” adlı kitab nəşr edilmişdir. Bizim tərəfimizdən Azərbaycan, ingilis və rus dillərində işlənib hazırlanmış atlas və onun mətn hissəsi erməni niyyətlərinin qarşısının alınması və bu sahədə milli kadrların rolu və əldə etdikləri nəticələrin yerli və dünya ictimaiyyətinin nəzərinə çatdırılması məqsədi güdür. Bu baxımdan atlas həm məlumatlandırıcı, həm də siyası səciyyə daşıyır.\nDaha bir xəritəçəkmə işi İsveçrənin Milli Elm Fondu proqramı tərəfindən maliyyələşdirilən və Azərbaycan (T.N.Kəngərli, T.M.Rəşidov), Gürcüstan, Rusiya Federasiyası və İsveçrə alimlərinin iştirak etdiyi “Qafqazın tektonika və geodinamikası” beynəlxalq layihə ilə əlaqədar həyata keçirilmişdir. Layihə çərçivəsində aparılmış tədqiqatların nəticəsində ilk dəfə olaraq müasir geoloji-tektonik nəzəriyyə (plitələr tektonikası) əsasında “Qafqazın tektonik-geodinamik xəritəsi” (miqyas 1:1000000) tərtib edilmişdir. Xəritədə Alp-Himalay qırışıqlıq qurşağının Qaradəniz-Xəzər seqmentinin alp geodinamikası və müasir strukturunun təşəkkülü qanunauyğunluqları öz əksini tapmışdır. Xəritə geologiya, tektonika, müasir geodinamika, metallogeniya və neftqazgeoloji rayonlaşdırma, həmçinin ölkənin mineral xammal ehtiyatlarının genişləndirilməsi istiqamətlərində aparılan hazırki və gələcək tədqiqatlar üçün önəmli məlumat bazası rolunu daşıyır.\nŞöbədə həmçinin “Azərbaycan Respublikası və ətraf ərazilərin geodinamik əsaslı tektonik xəritəsi” (miqyas 1:500000), “Azərbaycan Respublikasının tektonik-geodinamik əsaslı faydalı qazıntılar xəritəsi” (miqyas 1:500000) və onların izahat kitabçaları üzərində tərtibat işləri həyata keçirilir ki, onların başa çatdırılması cari ilin sonunda nəzərdə tutulub.\nNəhayət, şöbənin apardığı işlər sırasında Azərbaycan Respublikasının ayrı-ayrı regionları (Böyük Qafqaz, Kiçik Qafqaz, Naxçıvan, Talış) və iqtisadi rayonları üzrə 1:100000-1:200000 miqyasında xəritələr (geoloji, struktur, faydalı qazıntılar, geomorfoloji, landşaft, torpaq və s.) toplusunu göstərmək lazımdır. Bu xəritələr üzərində tərtibat işləri AMEA-nın Coğrafiya İnstitutu və Torpaqşünaslıq və Aqrokimya İnstitutu alimləri ilə birlikdə həyata keçirilir və mərhələlərlə 2019-2020-ci illərdə həyata keçiriləcəkdir. İlk dəfə tərtib edilən bu xəritələr toplusu ölkənin müvafiq mərkəzi idarəetmə və yerli icra hakimiyyəti orqanlarının dayanıqlı fəaliyyəti üçün dəyərli məlumat bazası ola bilər.\nAdıçəkilən kartoqrafik materialların əhəmiyyətini nəzərə alaraq, AMEA Prezidenri akademik Akif Əlizadə Nazirlər Kabineti qarşısında müvafiq təşəbbüslə çıxış etmiş, nəticə olaraq atlas və xəritələrin mərkəzləşdirilmiş əsasda Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin tabeliyində olan Bakı Kartoqrafiya Fabrikində nəşr edilməsinə göstəriş verilmişdir. Ümüdvaram ki, artıq cari ilin sonunda “Qarabağın təbiət ehtiyatları atlası” nəşr edilib geniş ictimaiyyətə təqdim ediləcəkdir.\n-Tədqiqt işlərinizin nəticəi digər nəşrlərdə əks olunduğu da məlumdur.\n-Şöbəmizdə Azərbaycan Respublikasının geoloji irsinə həsr edilmiş silsilə monoqrafiyaların nəşri üzərində işlər həyata keçirilir. Hazırda nəşr üçün hazırlanmış və yaxud cari ilin sonu - gələn ilin əvvəlində başa çatdırılması nəzərdə tutulan bəziləri barədə qısaca məlumat vermək istərdim: AMEA Elmi Tədqiqat Proqramlarının müsabiqəsi üzrə həyata keçirilən “Türk dünyasının coğrafiyası və etnosu” layihəsi çərçivəsində bu ay çapdan çıxmış eyniadlı kollektiv monoqrafiyanın “Geoloji quruluş” bölməsi mənim tərəfimdən tərtib edilmişdir. Bölmədə Balkanlardan tutmuş Şərqi Sibirədək geniş ərazinin geoloji durumu ilk dəfə olaraq azərbaycan türkçəsində işıqlandırılmışdır; “Azərbaycanın geoloji irsi: Naxçıvan diyarı” adlı kitab üzərində işlər sona çatdırılıb və cari ilin II rübündə nəşr edilməsi nəzərdə tutulur (müəlliflər T.N.Kəngərli, O.Ə.Rzayev, Z.İ.Abadzadə); “Azərbaycanın geoloji irsi: Qarabağ” adlı və həmin üslubda tərtib edilən kitab üzərində işlərin cari ilin sonunda başa çatdırılması nəzərdə tutulur (müəlliflər T.N.Kəngərli, A.C.İsmayıl-zadə, A.M.Səmədov); “Naxçıvan Muxtar Respublikasının geoloji mühiti” adlı kitab (ingilis dilində) üzərində işlərin cari ilin III rübündə başa çatdırılması nəzərdə tutulur (müəlliflər T.N.Kəngərli və O.Ə.Rzayev); “Naxçıvan Muxtar Respublikasının geologiya və orohidroqrafiyası (sorğu kitabçası)” adlı kitab üzərində işlərin cari ilin II rübündə başa çatdırılması planlaşdırılıb (müəlliflər T.N.Kəngərli və V.A.Məmmədov). “Qərbi Azərbaycanın təbii ehtiyatları (Gəncəbasar və Qarabağ)” kollektiv monoqrafiyası ingilis dilində tərtib edilmiş və hazırda üzərində redaktə işləri aparılır (əsas icraçı T.N.Kəngərli); “Qarabağın humanitar və təbiət irsi” adlı ikicildlik kollektiv monoqrafiya (ingilis dilində) üzərində işlər aparılır və onların 2020-ci ildə sona çatdırılması nəzərdə tutulur və s .\n-Nadir geoloji obyektlərin tədqiqi də elmi ictimaiyyət tərəfindən maraq doğurur.\n-Qlobal ekoloji problemlərin həlli kontekstində bu gün Azərbaycanın nadir geoloji obyektlərinin (geosaytların) mühafizəsi və bərpası istiqamətində yetərincə təcili və təsirli tədbirlərin həyata keçirilməsi məsələsi aktuallığı ilə seçilir. Bu istiqamətdə mövcud olan problemlərin həlli məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin göstərişi və Nazirlər Kabinetinin sərəncamı ilə “Azərbaycan Respublikasında nadir geoloji obyektlərin qorunması və davamlı istifadəsinə dair 2009-2012-ci illər üzrə Tədbirlər Planı” təsdiq edilmişdir. Tədbirlər Planında geosaytların inventarizasiyası və pasportlaşdırılması, onların məhvolma təhlükəsinin təhlili, geokonservasiyaya aid təkliflərin işlənib hazırlanması, geosaytların turizm sənayesinə cəlb olunması və həllini gözləyən bir sıra digər məsələlərlə bağlı tədbirlərin həyata keçirilməsi nəzərdə tutulurdu.\nTədbirlər Planı çərçivəsində AMEA Geologiya və Geofizika İnstitutunda aparılan mənim tərəfimdən koordinasiya edilən tədqiqatlar ölkənin ayrı-ayrı regionlarında İnstitutun bir qrup aparıcı alimlərin səyi ilə həyata keçirilmiş, nəticə olaraq paleontoloji-stratiqrafik, tektonik, geomorfoloji, mineraloji-petroqrafik, hidroloji, hidrogeoloji və tarixi-mədəni kateqoriyalı 484 geoloji obyektin varlığı aşkar edilmişdir. Geosaytların təbiəti mühafizə baxımından əhəmiyyəti, həmçinin məlum olan tarixi-mədəni və rekreasiya təyinatlı obyektlərlə uyğunluq səviyyəsi nəzərə alınmaqla, onların kateqoriyalar üzrə ərazi paylanmasının təhlili Azərbaycan torpaqlarının UNECKO və ProGEO-nun tələblərinə cavab verə bilən beynəlxalq əhəmiyyətli milli geoparkların yaradılması baxımından böyük potensiala malik olduğunu göstərmişdir. O cümlədən səciyyəvi geosaytları özündə cəmləşdirən İlandağ (Culfa), Qırməki, Xaltan və Basqal Milli Geoparklarının yaradılması məqsədəuyğun sayılmış və bu barədə 2013-cü ildə nəşr edilmiş “Azərbaycan Respublikasının geoloji irsi” (müəlliflər T.N.Kəngərli və Ş.Ə Babayev) kitabında məlumat verilmişdir.\nXüsusilə qeyd edilməlidir ki, beynəlxalq səviyyəli geoparkın yaradılması baxımından Naxçıvan MR böyük potensiala malikdir. Aparılmış tədqiqatlar nəticəsində Muxtar Respublikanın ərazisində 100-ə yaxın geosayt ayrılmış və öyrənilərək Azərbaycan Respublikası üzrə aşkar edilmiş nadir geoloji obyektlər siyahısına salınmışdır. Xüsusən Muxtar Respublikanın cənub-şərq hissəsi (Babək, Culfa və Ordubad inzibati rayonları) landşaft və bioloji rəngarəngliyi, müxtəlif balneoloji xassəli termal və mineral su bulaqları, relyefdə ifadəsini kəskin tapmış mürəkkəb maqmatik və struktur formalar, böyük xronoloji diapazonlu litoloji-stratiqrafik kəsilişlər, müxtəlif genezisli filiz yataq və təzahürləri, həmçinin mədən-tarixi obyektlərinin zənginliyi ilə seçilir. Bildiyiniz kimi, ərazidə 400 memarlıq və 280-dən çox arxeoloji abidə də qeydə alınmış və əksəriyyəti Ordubad tarixi-memarlıq qoruğuna salınmışdır, həmçinin Zəngəzur milli parkı fəaliyyət göstərir. Əlavə olaraq, region yüksək etnoqrafik potensiala malikdir.\nBeləliklə, Naxçıvan MR-in bu hissəsi 2000 km2-dən çox sahəni əhatə edən açıq səma altında muzey olaraq təbiət və humanitar əhəmiyyətə malik çoxsaylı relikt obyektləri özündə birləşdirir.\nƏrazi UNECKO-nun geoparklar üçün irəli sürdüyü, demək olar ki, bütün tələblərə tam uyğun gəlir. Həm də belə bir faktı da nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycan Dövlətinin başçısı cənab Ilham Əliyevin göstərişləri əsasında Naxçıvan MR-in rəhbərliyi tərəfindən həyata keçirilən məqsədyönlü sosial-iqtisadi siyasət nəticəsində Muxtar Respublikanın infrastrukturu yenidən qurulmuş və müvafiq abadlaşdırma işləri yerinə yetirilmişdir, sənaye və kənd təsərrüfatı potensialı artırılmışdır. Deyilənləri nəzərə alaraq, Azərbaycan MEA mühafizə edilən ərazilərin təşkilində “dördü birində” (geosaytlar, arxeoloji və memarlıq abidələri, biomüxtəliflik) modelini tətbiq etməklə Naxçıvan MR-də “İlandağ” (və yaxud “Culfa”) geoparkının (geoarxoparkın) yaradılmasını məqsədəuyğun sayır. Ərazidə 1977-ci ildə təsis edilmiş Ordubad tarixi-memarlıq qoruğu və 2003-cü ildən fəaliyyətdə olan Zəngəzur milli parkı bu yeni qurumun tərkibinə daxil edilə bilər.\n-“İlandağ” geoparkının təşkili hər baxımdan çox maraqlı görünür\n-Bəli, Azərbaycan MEA “İlandağ” geoparkının təşkilinin mümkünlüyü və buna münasibətin bildirilməsi məqsədilə 2017-ci ilin noyabr ayında ilkin olaraq UNECKO-nun Geoelmlər və Geoparklar Proqramının katibliyinə məruzə etmiş, 2018-ci ilin fevral ayında isə UNECKO-nun dəvəti ilə Proqramın Parısdə keçirilmiş III açıq sessiyasında iştirakımız təmin edilmişdir. Katiblik tərəfindən AMEA-nın təşəbbüsü maraqla dinlənilmiş və geopark yaradıldığı halda onun Qlobal Geoparklar Sisteminə və Ümumdünya İrsi Siyahısına salınmasını, həmçinin müvafiq təşkilati məsələlərin həllinə dəstək verəcəyini təsdiq etmişdir.\n“İlandağ” geoparkı təbiət və humanitar irsinin mühafizəsi üzrə yerli əhalinin iştirakı ilə vahid mexanizmin yaradılmasına imkan verir. Bu təşəbbüs Muxtar Respublikada iqtisadi fəaliyyətin yeni istiqaməti olan və yerli icmanın dayanıqlı inkişafını təmin edən geoturizmin təşkilinə, bununla da Naxçıvan diyarının beynəlxalq səviyyədə təbliğinə dəyərli dəstək ola bilər.\n-Elmi tədqiqat işlərində beynəlxalq əlaqələr də zəruridir. Bu baxımdan imkanlarınız necədir?\n- Aparılan elmi tədqiqatlar çərçivəsində yaxın və uzaq xarici ölkələrin bir sıra elmi araşdırma mərkəzləri ilə səmərəli əməkdaşlıq qura bilmişik. Rusiya Elmlər Akademiyasının Geologiya İnstitutu (Moskva ş,) və onun Dağıstan filialı (Maxaçkala), VSEGİNGEO (Sankt-Peterburq), Gürcüstanın Geologiya və Geofizika İnstitutları, Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının Geoloji Elmlər İnstitutu, Orta Şərq Texniki Universiteti (Türkiyə), Kil Universiteti (Böyük Britaniya), P. və M.Küri Universiteti və N.-S. Antipolis Universiteti (Fransa), Friburq Universiteti (İsveçrə), Kaliforniya Universiteti (ABŞ) və s. Eləcə də beynəlxalq əməkdaşlıq çərçivəsində bir neçə elmi tədqiqat proqramı (MEBE, DARIUS, SNRS) və qrant layihələri (INTAS, SRDF, STCU, SCOPES) həyata keçirilmişdir.\n-Elmi qurumların tədqiqat fəaliyyəti adətən perspektivlərə və təxirəsalınmaz işlərə bölünür. Sizdə necədir?\n-Elə bizdə də dediyiniz kimidir. Şöbədə aparılan çoxşaxəli tədqiqatlar və yuxarıda sadalanan elmi nəticələrə baxmayaraq, ölkənin və bununla bərabər Qafqazın regional geologiyası, geodinamikası və tektonikasına aid bir neçə problem məsələlər öz həllini gözləyir: Qafqaz ərazisinin müasir geodinamik və seysmotektonik şəraitinin transsərhəd nəqliyyat-enerji dəhlizləri, sosial-iqtisadi obyektləri və yaşayış məntəqələrinə yaratdığı potesial təhlükənin qiymətləndirilməsi və proqnozlaşdırılmasını elmi əsasalandırmaq üçün Türkiyə, İran, Gürcüstan və Rusiya Federasiyası alimləri ilə birlikdə tektonika, dərinlik geofizikası, seysmologiya və geodinamika sahələrində genişmiqyaslı tədqiqatların həyata keçirilməsi zəruridir və işlərin adı çəkilən ölkələrin alımləri ilə birlikdə gələn ildən aparılması təklifi institut rəhbərliyi qarşısında qoyulmuş və bəyənilmişdir; günün tələblərinə uyğun olaraq Azərbaycan Respublikası ərazisinin yeniləşdirilmiş GİS-əsaslı rəqəmsal geoloji xəritəsi (miqyas 1:500000) işlənib hazırlanmalıdır; Yer qabığının dərinlik quruluşu və alp geodinamikasına aid araşdırmaların davam etdirilməsi məqsədəuyğundur; gələcək tədqiqatlar çərçivəsində Xəzər dənizinin milli sektoruna aid yeni geofiziki materiallardan istifadə etməklə quru və akvatoriyanın yer qabığının təkmilləşdirilmiş vahid geoloji-tektonik modelinin işlənib hazırlanması və palinspastik yenidənqurmaların aparılması mümkün olacaqdır. Bu cür məlumatların əldə edilməsi böyük elmi-təcrübə əhəmiyyətə malik olmaqla ölkənin mineral xammal ehtiyatlarının genişləndirilməsi istiqamətində gələcək tədqiqatlar üçün önəmli məlumat bazası ola bilər.\n-Hər sahədə olduğu kimi, elm sahəsində də böyük uğurların qazanılması üçün gənc kadrlara ümid həmişə aktualdır. Siz dəfələrlə gənc kadr potensialının hədsiz zəif hazırlığını vurğulamısınız.\n-Geologiya elm və istehsalatın elə bir sahəsidir ki, o, istənilən dövlətin iqtisadi təhlükəsizliyinin əsasında durur, eləcə də iqtisadiyyatın əsasını təşkil edən mineral-xammal ehtiyatları üzə çıxarır. Bununla bağlı, geoloqların əməyinin sosial-iqtisadi əhəmiyyəti ölçüyəgəlməz dərəcədə yüksəkdir. Bu qeyri-adi yaradıcı peşədə qlobal analitik və məntiqi düşüncə bacarığı, qarşıya qoyulmuş istehsalat və elmi məsələlərin rasional həlli, nəzəri problemlərin işlənilməsi, geoloji obyektlərin formalaşma və yerləşmə qanunauyğunluqlarının aşkarlanması və tədqiqi, ölkənin rifahı naminə onlardan istifadə imkanlarının qiymətləndirilməsi qabiliyyəti bir-biri ilə sıx əlaqədə çıxış edir. Ona görə də ölkə iqtisadiyyatı üçün belə mühüm elmi-istehsalat istiqamətini hər zaman yüksək ixtisaslı kadrlarla təmin etmək istənilən dövlətin elmi təşkilat və ali məktəblərinin əsas vəzifəsidir. Hazırda Azərbaycan üçün bu problemin aktuallığı, aktiv fəaliyyətləri keçən əsrin sonuncu onilliklərinə - indiki əsrin başlanğıcına təsadüf edən böyük geoloq ordusunun fəal istehsalat və elmi işlərdən aralanması ilə təyin edilir ki, bu da, şübhəsiz, müasir analitik-innovasiyalı təfəkkürə malik gənc kadrların seçilməsi və tərbiyə olunması məsələsini önə çəkir.\nƏfsuslar olsun ki, hazırda Azərbaycanda elmi və praktiki geologiya təhlükə qarşısındadır. Bu da gənc kadr potensialının zəif hazırlığı ilə izah olunur. Ali təhsil mərkəzlərinin buraxdığı yeni nəsl geoloqların mütləq əksəriyyəti çöl tədris təcrübəsini keçməyib. Onlar çox vaxt adi suallar qarşısında aciz qalırlar. Bunun səbəbini ilk növbədə geologiya fakültələrinə bu ixtisasa marağı olmayan tələbələrin test sistemi əsasında aşağı balla təsadüfi qəbulu ilə izah etmək olar. Nəticə olaraq hər ilin buraxılışında tək-tük tələbə yetərincə geoloji bazaya sahib olur ki, onların da əksəriyyəti üzünü Azərbaycanda fəaliyyət göstərən özəl təsisat və xarici firmalara tutur. Beləliklə, ölkə geologiyasının elm, xüsusən də istehsalat istiqamətlərində hazırlıqlı kadrlar boşluğu yaranmışdır. Belə davam edərsə, yaxın gələcəkdə geoloji baxımdan adi praktiki məsələlərin araşdırılması və həlli üçün xarici mütəxəssislərin dəvət edilməsi problemi ilə rastlaşacağıq. Deməli, qarşıda duran əsas problem geolog sənətinə marağı olan gənclərin axtarışı və onların yüksək hazırlıq səviyyəsinin təmin edilməsindən ibarətdir.\n-Siz problemin həllini necə görürsünüz?\n- Problemin həlli yollarından biri kimi geologiyaya xüsusi maraq göstərən orta məktəb şagirdlərinin seçilməsi, onların ilkin hazırlanması və qəbul testlərindən keçdikdən sonra ilk növbədə BDU və ADSNU-nun geologiya fakültələrinə güzəştli şərtlə qəbul edilməsində görürəm. Digər tərəfdən, geologiyaya marağı olan və yüksək bal toplamış abituriyentlər dövlətin maliyyə dəstəyi ilə MDB və Avropanın aparıcı ali təhsil mərkəzlərinə göndərilə bilər. Belə təşəbbüslərdən daha səmərəli nəticə əldə edə bilər. Çünki məhz bu mərkəzlərdə geologiyanın gələcəyini müəyyən edən yeni istiqamətlər üzrə təhsil almaq mümkündür. Xatırlatmaq yerinə düşər ki, XX əsrin əvvəllərində Azərbaycanda ilk milli geoloji kardlar məhz bu yolla hazırlanmışdır.\nQarşıya qoyulan məqsədə nail olmaq üsullarından digəri elmi-tədqiqat müəsissələrinin kadr və texniki potensialından istifadə etməklə yetişməkdə olan nəslin içərisində innovasiyalı elmi-texniki idrak vərdişlərini aşılamaqla geologiya elminin populyarlaşdırılmasıdır.\nBu gün gənclərin elm, yaradıcılıq və tədqiqat fəaliyyətinə səmtləndirilməsi təcrübəsi MDB ölkələri daxil olmaqla dünyanın bir çox elm mərkəzlərində mövcuddur. Rusiya Elmlər Akademiyasının elmi müəssisələri bu sahədə böyük təcrübəyə malik olub müxtəlif formada 400 orta məktəb, 100-dən çox lisey, gimnaziya və kollec, həmçinin ali məktəblərlə sıx əməkdaşlıq edirlər. Bu istiqamətdə Tətbiqi Fizika İnstitutu, Üzvi Kimya İnstitutu, Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu, Təkamüllü Fiziologiya və Biokimya İnstitutu, Kosmik Tədqiqatlar İnstitutu, Atmosferin Fizikası İnstitutu və Coğrafiya İnstitutu, REA-nın Sibir bölməsi və s. çox fəaldırlar. Bu təcrübə Nijni Novqorodda, Sankt-Peterburqda və Rusiyanın digər şəhərlərində geniş tətbiq olunur. Əlavə təhsilin bu inteqrallaşmış innovasiya forması müxtəlif miqyaslı tədqiqat və innovasiya layihələrinin reallaşmasını təmin edə biləcək gənc intellektual liderlərin hazırlanması ilə yeni nəsl elm və istehsalat kadrlarının yetişdirilməsi məsələsini həll etmiş olur.\nBeynəlxalq təcrübədə tətbiq edilən bu cür fəaliyyət sistemi gəncləri gələcək elmi fəaliyyətə hazırlamaq naminə paralel əlavə təhsil modulunu tətbiq etməklə orta məktəblərin yuxarı siniflərində təlimlərin müşahidə edilməsinə, istedadlı yeniyetmələrin seçilməsinə, onların intellektual fəaliyyətə hazırlanmasına, uyğun ali təhsilin alınması üçün peşə seçiminə imkan verir. Məktəb illərindən hazırlıq görmüş gənc insanlar gənc mütəxəssisə lazım olan bilik və vərdişlərin kifayət qədər başlanğıc həcmini alaraq, ən məhsuldar 25-35 yaşlarında effektiv fəaliyyətə nail olurlar. Əlavə təhsilin üstün cəhəti akademik institut və elmi cəmiyyətin elm-təhsil məkanında gənc insanın şəxsi məqsədlərinin reallaşması üçün elmi mühitin təbii təsiri və əlverişli şəraitin olmasıdır. Hazırda elm və istehsalatın gənc mütəxəssislərlə təminatının ən effektiv yolunu bunda görürəm.\nBeləliklə, geoloq peşəsinin nüfuzunun arrtırılmasında daha bir yol geoloji elmlərin populyarlaşdırılması, ümumtəhsil məktəblərinin yuxarı sinif şagirdləri və ali məktəblərin geologiya fakültələrinin tələbələrinin əlavə geoloji təhsili üzrə İnteraktiv Mərkəzin yaradılmasıdır. Bu mərkəz geoloji tədqiqat fəaliyytinə hazırlıq üzrə vahid təhsil məkanının formalaşmasına imkan yaradacaq. Geologiya və Geofizika İnstitutunun potensialı təlim alanlara innovasiya yönümlü geoloji tədqiqatların müasir milli və xarici praktikasını mənimsəməyə, həmçinin onlar üçün elm və istehsalat sahəslərində peşəkarlıq istiqamətinin seçılməsinə imkan verəcəkdir.\n(050) 370 88 44\n(012) 539 39 62


Lukaşenko Lətif Qəndilova dedi: - “Afərin sizə, qərbin təzyiqləri qarşısında əyilmədiniz...” » Regionxeberleri.com\nRegionxeberleri.com » Siyasət » Lukaşenko Lətif Qəndilova dedi: - “Afərin sizə, qərbin təzyiqləri qarşısında əyilmədiniz...”\nBu gün Belarus prezidenti Aleksandr Lukaşenko Azərbaycanın Minskdən ötən həftə geri çağrılan səfiri Lətif Qəndilovu diplomatik missiyasının başa çatması münasibətilə qəbul edib. Virtualaz.org xəbər verir ki, görüşdən videosüjeti Belarus prezidentinin mətbuat xidmətinin telegram-kanalı yayıb. Lukaşenko Lətif Qəndilovun Belarusu tərk etməsinə görə təəsüfləndiyini bildirib.\n“Nəsə pis ənənədir: bizim ən yaxşı səfir dostlarımız gedirlər və biz ümid etməli oluruq ki, sizdən sonra gələnlər də bizim yaxşı dostlarımız olacaqlar. Və biz də sizin vaxtınızda olduğu kimi Azərbaycanla ən yaxın münasibətlər qura biləcəyik”,-Lukaşenko bildirib.\nLukaşenko daha sonra Azərbaycana Qərbin sanksiyalarına baxmayaraq, Belarusun neftayırma zavodlarına neft təchizatını həyata keçirdiyi üçün təşəkkür edib.\n“Sizə Belarusa neft təchizatına görə təşəkkür edirəm. Afərin sizə, qərb dövlətlərinin təzyiqləri qarşısında əyilmədiniz. Bir sözlə, sözünüzün üstündə durursunuz: necə razılaşmışdıqsa elə də hərəkət edirik. Bu, indiki dünyada baha başa gəlir. Siz də bizə arxayın ola bilərsiniz. Mənim Azərbaycana bu yaxınlarda etdiyim səfərlər zamanı əldə edilmiş həmin razılaşmaların yerinə yetirilməsinə hazırıq”,-Belarus prezidenti missiyasını başa vuran səfirə deyib.\nXatırladaq ki, ötən il Belarusla Rusiya neft şirkətləri arasında mübahisələr fonund SOCAR Belarusa 1 milyon ton neft təchizatı həyata keçirmişdi. Təchizat bu il də davam edib.\nAleksandr Lukaşenko Azərbaycanla Belarus arasında münasibətləri qardaşlıq münasibətləri adlandırıb və bunu keçmiş SSRİ-nin digər ölkələrinə nümunə göstərib. “Biz tez-tez dediyimiz kimi, bu münasibətlər qardaşlıq münasibətləridir. Bu, Sovet İttifaqı dövründən qalan yaxşı münasibətlərə nümunədir: bir vaxtlar biz eyni dövlətin tərkibində idik və yaxşı, parlaq münasibətlərimiz var idi, biz bu münasibətləri nəinki saxlaya bildik, üstəlik daha da artırdıq”,-o deyib.\nLukaşenko Qarabağ mövzusuna da toxunub, deyib ki, sülhün yolu hələ indi açılır. “Əsasən Azərbaycanın və sizin Prezidentinizin mövqeyi sayəsində vəziyyəti sabitləşdirə və mövcud olan problemlərin dinc yolla nizamlanmasına gəlib çıxa bildiniz. Əlbətdə, sülhə aparan yol hələ indi başlayır. Həm erməni, həm Azərbaycan xalqı sakit, dinc həyata layiqdir”,-Belarus rəhbəri bildirib.\nLətif Qəndilov isə Lukaşenkonu Belarus dövlətinin “arxitektoru” adlandırıb: “Siz bu dövlətin qurucusu və arxitektorusunuz və bu münasibətləri siz qurmusunuz”.


Praqada “Sarı Gəlin - Azərbaycan hekayələrinin antologiyası”nın təqdimatı olub - AZƏRTAC\nPraqa, 27 may, AZƏRTAC\nPraqada Azərbaycan yazıçılarının əsərlərindən ibarət “Sarı Gəlin - Azərbaycan hekayələrinin antologiyası " kitabının təqdimatı keçirilib.\nAZƏRTAC xəbər verir ki, Azərbaycan Respublikasının Çex Respublikasındakı Səfirliyi və Çexiyanın Karlov Universitetinin birgə təşkilatçılığı ilə keçirilən təqdimat mərasimində Karlov Universitetinin rəhbərliyi və professor heyəti, habelə Çexiyanın görkəmli elm və mədəniyyət xadimləri, səfirliyin kollektivi və soydaşlarımız iştirak ediblər.\nKitabda XX əsrdə yaşayıb yaratmış tanınmış Azərbaycan yazıçılarının, o cümlədən Mircəlal, Anar, Elçin və başqalarının əsərlərindən ibarət 22 nümunə öz əksini tapdi.\nTədbiri giriş sözü ilə açan Karlov Universitetinin professoru İvana Bozdexova antologiyanın tərtibindən və bədii məziyyətlərindən danışıb, kitabın çex dilində hazırlanması prosesi ilə bağlı xatirələrini bölüşüb.\nSonra Karlov Universitetinin prorektoru Yan Kuklik çıxış edərək, hər iki ölkənin ədəbiyyatlarının tanıdılması və təbliği istiqamətində görülən işləri yüksək qiymətləndirib, bu fəaliyyətin davamlı şəkildə həyata keçirilməsinə böyük ehtiyac duyulduğunu qeyd edib. O, Azərbaycan və çex yazıçılarının əsərlərinin hər iki dilə tərcümə olunması və təbliğinin ədəbi əlaqələrimizin inkişafında mühüm rol oynayacağını vurğulayıb.\nTədbirdə səfir A.Məmmədov çıxışı edərək nəşrin hər iki ölkənin ədəbiyyatı üçün mühüm əhəmiyyətindən, Azərbaycan xalqının mədəniyyətinin Çex oxucularına tanıtmaq baxımından oynadığı mühüm rolundan danışıb. Səfir bu vaxta qədər ayrı-ayrı yazıçı və şairlərimizin əsərlərindən bəzi nümunələrin müxtəlif vaxtlarda çex dilində çap olunmasına baxmayaraq milli ədəbiyyat nümunələrimizin belə böyük həcmdə Çexiyada təqdim olunmadığını vurğulayıb və belə bir önəmli nəşrin təqdimatının keçirilməsini və Çex oxucularına tanıdılmasını məmnunluq doğuran hal kimi qiymətləndirib. O, Çex ədəbiyyatsevərlərin bu kitabdakı əsərləri oxumaqla çex xalqı ilə fərqli mədəniyyətə, fərqli həyat tərzinə malik olan, lakin eyni ümumbəşəri və humanist dəyərləri paylaşan Azərbaycan xalqını daha yaxından tanıyacaqlarına əmin olduğunu ifadə edib.\nSonra səfir A.Məmmədov nəşrin hazırlanmasında əməyi olan hər kəsə - Karlov Universitetinin rəhbərliyinə, Karlov Universitetinin Karolinium nəşriyyatına, Azərbaycan Dövlət Tərcümə Mərkəzinə, xüsusilə də kitabın tərcüməsini çox böyük zəhmət və peşəkarlıqla həyata keçirən Tərcümə Mərkəzinin əməkdaşı Şəbnəm Əsədovaya dərin təşəkkürünü bildirib. Səfir Azərbaycan yazıçılarının əsərlərinin Çex dilində nəşri ilə bağlı bundan sonrakı layihələrdə də Azərbaycan səfirliyinin Karlov Universiteti ilə yaxından əməkdaşlıq etməyə hazır olduğunu qeyd edib.\nTədbirin bədii hissəsində antologiyada yer almış Azərbaycan yazıçılarının əsərlərindən parçalar oxunub, “Sarı Gəlin” Azərbaycan xalq mahnısı səsləndirilib.\nAZERTAG.AZ :Praqada “Sarı Gəlin - Azərbaycan hekayələrinin antologiyası”nın təqdimatı olub