Ələddin Abbasov – 100 – AKI\nƏləddin Abbasov – 100\n“Sənətdə ilk müəllimim Məmmədrza Şeyxzamanov olub. Onun təkidi, qayğısı nəticəsində peşəkar səhnəyə addım atmışam. Amma özümdən böyük başqa sənət yoldaşlarımın, çalışdığım kollektivin, rejissorların da əməyini dana bilmərəm. Mənim yüksəlməyimdə, tanınmağımda onların da özünəməxsus rolu olub” deyən teatr və kino aktyoru, Xalq artisti Ələddin Abbasovun 100 ilik yubileyidir.\nƏ.Abbasov 5 may 1922-ci ildə qədim Gəncə şəhərində dünyaya göz açıb. Sənətə olan həvəsi onu 15 yaşında Gəncə Dövlət Dram Teatrının nəzdindəki aktyor studiyasına gətirib. İkiillik teatr təhsili aldıqdan sonra teatrın repertuarındakı tamaşalarda kütləvi səhnələrdə çıxış etməyə başlayıb. 1939-cu ildən peşəkar aktyor kimi həyatını bütünlüklə Gəncə Dövlət Dram Teatrına bağlayıb. Onun yaradıcılığı romantik və realist aktyor məktəbinin poetika göstəriciləri çərçivəsində formalaşıb. Xarakterik səs tembri, ifadəli sifət cizgiləri, cazibəli səhnə görkəmi olan aktyor lirik-psixoloji üslublu tamaşalarda məhəbbət qəhrəmanlarını bacarıqla oynayıb.\nƏləddin Abbasov yüzə yaxın personaja səhnə ömrü verib. Aydın”, “1905-ci ildə”, “Almaz”, “Bahar suları”, “Atayevlər ailəsi”, “Sən həmişə mənimləsən” və “Mənim günahım”, “Kəllə”, “Demoklin qılıncı”, Otello”, Namus”, “Azmış oğul”, “Üç qəpiklik opera”, “Anacan”, “Komsomol poeması”, “Bahar”, “Qatır Məmməd”, “Araba hələ aşmayıb”, “Qaçaq Nəbi”, “Antiqona”, “Şeyx Sənan”, “Səyavuş”, “Maral”, “Fərhad və Şirin”, “Vaqif”, “Böyük ürək” və s. tamaşalarda əsas rolları yaradıb.\nO, səhnəyə gəlişini xatırlayarkən deyirdi ki, sənətə 1938-ci ildə gəlib: “Səhnə fəaliyyətim Gəncə Dram Teatrından başlayıb. Burada bir neçə il yardımçı heyətdə işlədim. Sonra məni aktyor qrupuna qəbul etdilər. O zamanlar Gəncədə Yüngül Sənaye Texnikumunda oxuyurdum. Gəncə Dram Teatrında məşhur bir aktyor vardı – Məmmədrza Şeyxzamanov. O, bizim dərnəyimizin rəhbəri idi. Biz dərnəkdə Cəfər Cabbarlının “1905-ci ildə” əsərindən parçalar hazırlayası olduq”.\nMüxtəlif xarakterli dramatik və komik rolların öhdəsindən bacarıqla gələn, peşəsində amplua anlayışı olmayan aktyor əyalət teatrları içərisində repertuar zənginliyi və peşəkar aktyor məktəbi ilə seçilən Gəncə Dram Teatrının inkişafında da böyük rol oynayıb.\nAktyor eyni vaxtda kinoya da dəvət olunub. “Dəli Kür”(Cahandar ağa), “Mən ki, gözəl deyildim” (İmran), “Özgə vaxt” (Ata), “Qatır Məmməd” (Məşədi Göyüş), “Bizi dağlarda axtarın”, “Dörd bazar günü”, “Gözlə məni”, “Xatirələr sahili”, “İşarəni dənizdən gözləyin”, “Köhnə bərə”, “Koroğlu”, “Qətl günü”, “Qocalar, qocalar”, “Məkanın melodiyası”, “Nizami”, “Od içində”, “Səmt küləyi”, “Torpaq. Dəniz. Od. Səma” və s. filmlərdə xarakterik obrazlar oynayıb.\nKinoda debüt işi görkəmli rejissor Hüseyn Seyidzadənin 1960-cı ildə quruluş verdiyi “Koroğlu” filmilə başlayıb. Əfsanəvi qəhrəman Koroğlu haqqında eyniadlı məşhur xalq dastanının motivləri əsasında çəkilən ekran variantında qəhrəmanın Azərbaycan xalqının yadelli işğalçılara və yerli zülmkarlara qarşı apardığı mübarizədən danışılır.\nƏ.Abbasov filmdə səfir rolunu oynayıb. Səfir epizodik rol olmasına baxmayaraq maraqlı və yaddaqalandır.\n1967-ci ildə Anarın ssenarisi əsasında Şamil Mahmudbəyovun quruluş verdiyi “Torpaq. Dəniz. Od. Səma” filmi 4 novella-mahnıdan ibarətdir: torpaq, dəniz, od , səma. Novellaların adları rəmzi məna kəsb etdiyi kimi, filmdəki kiçik kənddə bir-birinin davamı olan və bir-birini əvəz edən 4 nəslin də müxtəlif dövrlərlə əlaqədar talelərinin rəmzi mənası vardır. Aktyorun filmdə yaratdığı Əli obrazı halal zəhməti ilə yaşayan, övladına həyatını düzgün istiqamətləndirməsi üçün örnək ola bilən qətiyyətli bir xarakterik obrazdır. Əlinin hadisələri düzgün şərh etməsi, düzgün nəticə çıxarması nəticədə oğlunun da cəmiyyətin sağlam sakini kimi yetişməsinə səbəb olur.\nYeri gəlmişkən, Ə.Abbasov teatrda müxtəlif səpgili rollar oynamasına baxmayaraq kinoda sadəcə dramatik rollar yaradıb ki, bu da onun həyatda ciddi xarakterli olması ilə əlaqədardır.\n1968-ci ildə Bayram Bayramovun ssenarisi əsasılnda Tofiq Tağızadənin çəkdiyi “Mən ki, gözəl deyildim” filmində Səidə adlı gənc qızın həyatından bəhs olunur. II Dünya Müharibəsi illərində kənd həyatında olan dostluq əhval-ruhiyyəsi, əzizləri cəbhədə həlak olan ailələrin ağrı-acısı, ümumi işin xeyrinə gecə-gündüz işləməyə hazır olan insanların gələcəyə olan ümid dolu baxışları ekran əsərində öz əksini tapır. Filmin ilk kadrlarında Səidənin atasını cəbhəyə yola saldığını və bir neçə dəfə onun məktubları ilə dərdləşdiyini görürük. Ə.Abbasovun filmdə oynadığı İmran obrazının timsalında qəddini dik tutub elini-obasını, əzizlərini düşməndən xilas etmək üçün cəbhəyə tələsən azərbaycanlı kişisinin məğrurluğunu görür, ön cəbhədə vuruşan azərbaycanlıların şücaətini onun məktubları vasitəsilə öyrənirik. Bu rol kiçik olsa da, peşəkar aktyorun yaratdığı nakam ata obrazının nisgili film boyu tamaşaçını müharibənin qəddar qanunlarına nifrət etdirir, vətəninə layiqli insan kimi milyonlara örnək olur.\n1969-cu ildə yazıçı İsmayıl Şıxlının eyniadlı əsəri əsasında yazdığı “Dəli Kür” ssenarisinə görkəmli rejissor Hüseyn Seyidzadə quruluş verir. Ekran əsərində keçən əsrin əvvəllərində Azərbaycan ziyalılarının formalaşmasından, onların fəaliyyətindən, ziyalıların Zaqafqaziya xalqlarına göstərdikləri köməkdən və insanlarda azadlıq şüurunun formalaşmasından söhbət açılır.\nƏləddin Abbasov filmdə əsas obrazı-Cahandar ağanı yaradıb. Aktyorun xatirələrinə nəzər salaq: “Günlərin birində Bakıdan mənə teleqram vurdular ki, təcili kinostudiyaya gəl, getdim. Sən demə, “Dəli Kür”ün çəkilişinə başlayırlarmış, Cahandar ağa rolunda ilişib qalıblar. Beş-altı aktyoru sınaq çəkilişinə dəvət ediblər, heç biri alınmayıb, Kinostudiyanın direktoru Adil İsgəndərov filmin rejissoru Hüseyn Seyidzadəyə deyib ki, Gəncə teatrında Ələddin adlı bir aktyor var, onu da çağırıb yoxlayın. Rejissor məni görüb şübhə ilə çiynini çəkdi. Adil müəllim “Qada, siz bir yoxlayın” dedi. Geyindirdilər, qrim elədilər və Cahandar ağanın oğlu ilə qarşılaşması səhnəsini çəkdilər. Güllə ilə oğlunun xəncərini vurduğu yeri. Bir neçə dəqiqəlik səhnə idi. Rejissorun otağında oturub çəkilişin nəticəsini gözləyirdik. Birdən İsmayıl Şıxlı içəri girdi. “Ay Hüseyn, Cahandarın axırı nə oldu? Rejissor fərəhlə tapmışıq, deyib məni göstərdi. İsmayıl müəllimin ağlı bir şey kəsmədi, inamsız xəbər aldı: “Budur Cahandar ağa?” “İsmayıl müəllim, tələsmə, gəlin çəkdiyimiz epizoda baxaq, sonra danışarıq”. Epizoda baxdıq. Çox uğurlu alınmışdı. İsmayıl müəllim sevinclə əlimi sıxdı: “Bu ki, əsl Cahandar ağa imiş”. Film çəkilib qurtarandan sonra Gəncəyə döndüm. Bir müddətdən sonra dublyaj üçün Bakıya çağırdılar. Teatrda işlərin qızğın vaxtı idi. Hər axşam tamaşa göstərirdik. Baş rolları da mən oynayırdım. Getsəydim, tamaşalar dayanmalı olacaqdı. Odur ki, Həsənağa Salahovla danışdıq, rolu o səsləndirdi. Səsimizin ahəngi, tembri də çox oxşayırdı. Dublyaj uğurlu alınıb. Çox adam hələ də elə bilir ki, mənim səsimdir”.\nMilli kinomuz Cahandar ağa rolu ilə Ələddin Abbasovun ifasında çox dəyərli bir ekran qəhrəmanı qazanır və baxmayaraq ki, filmin çəkilişindən 50 ildən artıq vaxt keçir, ancaq daima baxılır və onun qəhrəmanı ekran məğrurluğunu, qətiyyətini, hətta liderliyini daima qoruyub saxlayır.\nO, bir sənət fədaisi idi, sənətə günəş kimi doğmuşdu…Gəldi, yüzlərlə obraz ifa etdi, öz dəst-xəttini yaratdı və getdi…Ardınca müxtəlif taleli obrazlar buraxaraq səhnə ilə vidalaşdı..\nBu gün görkəmli aktyorun 100 yaşı tamam olur. Yubley yaşında dəyərli sənətkarı, ustadı böyük ehtiram və hörmətlə yad edirik!


MİLLİ AZLIQLAR MƏSƏLƏSİNDƏ DÜNYAYA NÜMUNƏYİK | CBC.AZ\nMİLLİ AZLIQLAR MƏSƏLƏSİNDƏ DÜNYAYA NÜMUNƏYİK\n“Milli azlıqların hüquqlarının qorunması məsələsində ölkəmiz bütün dünyaya nümunədir”. Bu fikir Azərbaycanda yaşayan milli azlıqlarla bağlı keçirilən konfransda səsləndirildi. Qeyd edildi ki, milli azlıqların hüquqlarının qorunması, onların dil və mədəniyyətlərinin inkişafı, adət-ənənələrinin saxlanılması siyasəti bu gün də davamlı olaraq həyata keçirilir.\nAzərbaycanda əsrlərdir müxtəlif xalqların nümayəndələri dostluq-qardaşlıq şəraitində yaşayırlar.Alban mədəniyyətinin daşıcıyıcısı olan udilər də bu sıraya daxildir. Qafqaz Albaniyasının sakinləri olmuş bu xalq hazırda kompakt şəkildə Qəbələnin Nic qəsəbəsində yaşayır. Ölkə üzrə ümumi sayları 4 mindən çoxdur.\nBu gün dünyada udilərin sayı 10 mindən çoxdur. Azərbaycanda yaşayan udilər onlara göstərilən münasibətdən çox razıdırlar. Xarici ölkələrdə öz mədəniyyətini, dilini, adət-ənənələrini qoruya bilməyən udilər burada hər cür qayğı ilə əhatəniblər.


2012-05-14, 4:24 AM\nƏXLAQİ SƏCİYYƏLƏR VƏ DÜŞÜNCƏ TƏRZİ\nOxuculara imam Musa Sədrin qələbə və müvəffəqiyyət rəmzinin nə olduğunu daha da aydınlaşdırmaq üçün bu fəsildə onun əxlaqi səciyyələrindən danışacağıq.\nİmam Musa Sədr yüksək siyasi və məzhəbi qüvvəyə malik olduğu üçün son dərəcə əzəmətli idi. Şiə, sünni və ya məsihi olmasından asılı olmayaraq, müxtəlif ölkələrdə milyonlarla insanın qəlbinə hakim kəsilmişdi. Dünyanın Camal Əbdün-Nasir kimi böyük və tanınmış şəxsiyyətləri onun qarşısında baş əymişdi. Livanın prezidenti cənab Şarl Helo xüsusi hörmət göstərərək imam Musa Sədr maşına minərkən qapını özü açmışdır.(Ayətullah Məhəmməd İbrahim Cənnatidən nəql olunub.) Amma o hələ də öz nəzərində həmin sadə Nəcəf və Qum tələbəsi idi. Onunla qarşılaşarkən Livan şiələrinin rəisi və dünyada çoxsaylı aşiqi olduğu hiss edilmirdi. Üzücü ictimai-siyasi fəaliyyətlərinə baxmayaraq ev işlərində yoldaşına və uşaqlarına kömək edirdi. Bəzi vaxtlar yemək bişirir, paltar yuyur və hətta ev süpürürdü. Həyatında ən kiçik imkanlardan faydalanmış və yetərincə xeyir vermişdir. O, Livanda məskunlaşdığı ilk illərdə ümumi nəqliyyat vasitələrindən istifadə edirdi. Sonralar səfərlərin sayı artdığı üçün bir maşın aldı. Əbu Əli Hicazi adlı bir şəxs onun sürücüsü oldu. İmam Musa Sədr hər gün bu maşınla müharibə görmüş cənub kəndlərinə baş çəkirdi. O böyük cüssəsi ilə bu kiçik maşında çətinliklə otururdu. Bir gün sürücüsü ona böyük maşın almağı təklif edir. Lakin o qəbul etmir və belə söyləyir: "...əgər böyük maşından istifadə etsəm xalq kiçiklik hiss edər. Biz ruhanilər elə bir iş görməliyik ki, xalqın dilində və gözündə yox, qəlbində yer tutaq...”("Şiənin izzəti”, Möhsin Kəmaliyan və Əkbər Rəncbər Kermani, s.139-183)\nTəvazö və alicənablıq\nOnun alicənablığı və təvazökarlığı kimsənin gözündən yayınmamışdı. Yalnız dostlar və yaxınlarla yox, hamıyla rəftar edərkən peyğəmbər əxlaqını nümayiş etdirirdi. Onun iş yoldaşlarından biri Şeyx Ədib Heydər belə deyirdi: "İmam Musa Sədrin məlum səciyyələrindən biri də onun təvazökar olması idi. Bəqada xidmətində olduğumuz bütün illər ərzində bir dəfə olsun belə onun hökmranlığı altında olduğumuzu hiss etmədik. Onun da eynən bizim kimi bir şəxs olduğunu düşünürdük. Yəni, onun rəftarı elə idi ki, heç kəs qarşısında öz kiçikliyini hiss etmirdi...”("Şiənin izzəti”, s.225)\nSürücüsü Əbu Əli Hüseyni Hicazi nəql edir: "...daim mənə xatırladırdı ki, xalq onu qarşılamaq istəyərkən maşını onlardan yüz metr aralıda saxlayım və düşüb onları qarşılasın, layiq olduqları üçün onlara hörmət etsin. O deyirdi ki, bu xalq bizim üçün nemət səbəbidir. Allah onları çox sevir...” O xalqla heç vaxt təkəbbürlə davranmazdı. Dəfələrlə olmuşdu ki, Dəməşqə getdiyimiz günlər "mənim növbəmdi” deyib yemək və çayı özü hazırlayırdı. Onunla yaxınlıq nəticəsində bizdə zərrə qədər təkəbbür yarandığını müşahidə etdikdə çox üzülür, ağlayır və belə deyirdi: "Mən belə istəmirəm...Mən Allah qarşısında cavab verə bilməyəcəm. Gedin tənhalığa çəkilin, Allahdan bağışlanmağınızı diləyin ki, təkəbbürə düçar olmayasınız...”(Həmin mənbə, s.284)\nCorc Həbəşin rəhbərliyi altında kommunist partiyasının (xalq cəbhəsi) üzvü olan bir neçə şiə cavan aldadılaraq imam Musa Sədrə hazırlanmış terror planını yerinə yetirmək üçün tapşırıq alır. Onlar qumbaraatanla silahlanıb imam Musa Sədrin yolu üstə pusqu qururlar. Bu zaman onlardan biri qəflətdən oyanıb peşman olur və özünü "Əməl” təşkilatının cavanlarına çatdırıb onları təşkil olunmuş terrordan xəbərdar edir. "Əməl”in cavanları məntəqəni mühasirəyə alaraq onları tutub imam Musa Sədrin yanına aparırlar. O, alicənablıq göstərib, onların azad edilməsini göstəriş verir.("Livan”, şəhid Çəmran, s.316)\nLivan ruhanilərindən biri mərhum Şeyx Hüseyn Xətib imam Musa Sədrin müxaliflərindən idi. O özü belə deyirdi: "...mən bu kişi ilə çox vuruşdum! Onunla çox mübarizə apardım. Lakin hər nə qədər çox mübarizə aparırdımsa, bir o qədər məhəbbət göstərir və mənim görüşümə gəlirdi. O qədər məhəbbət göstərdi ki, xəcalət çəkib həya etdim...”("Şiənin izzəti”, s.214)\nOnun qatı müxaliflərindən biri də mərhum Şeyx Məhəmməd Cavad Muğniyə idi. Mərhum məclislərdə və qəzetlərdə imam Musa Sədrə qarşı şiddətli hücumlar edirdi.(Müraciət edin: 3-cildlik "İmamın dostları” əsərinə)Lakin o heç zaman bu yaşlı ruhaniyə qarşı cavab xarakterli tədbirlər görmədi. Əksinə, ona daim hörmət edir və təşkil etdiyi yığıncaqlara dəvət edirdi. İmam Musa Sədr onu yoxlamaq üçün evinə gedir və çətinliklə qarşılaşdıqda bütün gücü ilə ona kömək etməyə çalışırdı. Şeyx Məhmud Fərhad (ruhani) və Kamil Əsəd (Livan məclisinin sədri) imam Musa Sədrin qatı müxaliflərindən sayılırdılar. Lakin o, birincini özünə müavin təyin etdi və görüşmək üçün ikincinin evinə getdi .("İmamın dostları”, c.1, s.248, 291)\nŞəhid doktor Mustafa Çəmran imam Musa Sədrin bu səciyyəsi ilə bağlı ona belə yazır: "...ey mənim sevimlim! Sən qövmün simvolusan. Min dörd yüz illik əzab-əziyyəti öz çiyinlərində daşıyırsan. Min dörd yüz ilin ittihamlarına, töhmətlərinə, hücumlarına, nifrinlərinə və acı sözlərinə dözürsən. Keçmiş kinləri, tarixi düşmənçilikləri, acı həsəd və xainlikləri dadırsan. Sən fədakarlıq edirsən. Sən hər şeyindən keçirsən, sən öz həyat və varlığını insanlara fəda edirsən və düşmənlərin bunun əvəzində söyüş söyüb, xəyanət edirlər. Onlar töhmətlər vururlar və cahil xalqı sənə qarşı təhrik edirlər. Lakin sən, ey imam, bir an olsun belə haqdan dönmürsən və pisliyə pisliklə cavab vermirsən. Sən tufanda dayanmış möhkəm dağ kimi sakit və arxayınlıqla həqiqətə, kamilliyə doğru addımlayırsan. Bu baxımdan sən Əlinin nümayəndəsi, Hüseynin varisisən... Mən sənin tərkində mübarizə aparıb bu şərəfli yolda şəhadət şərbəti daddığım üçün fəxr edirəm.”("Şiənin izzəti”, s.297)\nBu mövzu şiə cəmiyyətində rəhbərlik və imamətin mühüm şərt və əsaslarından sayılır. İbadət və bəndəlik imam Musa Sədrin vücudunda yüksək səviyyədə təcəlla edirdi. Bu səciyyə onu kamil insanların zümrəsinə daxil etmişdi. İmam Musa Sədrlə birgə dərs oxumuş Qum və Nəcəf mədrəsəsinin seçilmiş şəxsiyyətlərindən biri bu barədə belə deyirdi: "...O, ruhaniyyət böyüklərinin uca zümrəsinə daxil olmuşdu. Əxlaqi səciyyələr baxımından indiyədək oxşarını görməmişəm. Kamil bir ruhani üçün lazım olan hər bir şeyi onda müşahidə etdim. Xüsusi ilə axır zamanlar ibadət etməkdə misilsiz olmuşdu. O həm öz dövrünün ziyalı şəxsiyyəti, həm də yüksək ibadət ruhuna malik bir fərd idi.\nHəzrət Əlinin (ə) hərəmini ziyarət edib, əməlləri yerinə yetirərkən onun aşiq olması açıq-aşkar görünürdü. Nəcəfdən Kərbəlaya piyada ziyarət səfərimizdə o aşiqanə halda idi. Dua və Aşura ziyarəti oxunarkən ən yüksək ruhiyyə onda olurdu. Ağlamaqdan gözləri qızarırdı. Əhli-beyt (ə) müsibətlərini yada salarkən üzgün halda fəsih ərəb və fars şerləri oxuyurdu...”(Ayətullah seyyid Əli Muvəhhid Əbtəhidən nəql olunub)\nO, küçə və bazar camaatını çox sevirdi. İş və problemlərinin çox olmasına baxmayaraq, daim xalqla görüşmək üçün müəyyən vaxt təyin edirdi. Xalqın yanında yaşayır, onlarla görüşür və rahatlaşırdı; xalqa olan sevgisi nurlu gözlərindən sezilirdi. O deyirdi: "...mənim yerim sizin aranızdadır; mənim qərərgahım qəlblərinizdir; gücüm əllərinizdədir; mənim mühafizəçim gözlərinizdir; mənim proqramlarım sizin vasitənizlə icra olunacaq. Bu dünyada heç kəsi və heç nəyi sizdən üstün tutmayacam...”(Besət həftənaməsi)\nMəzhəbi münasibətlər və əzəmətli dini bayramlarda Livanın əksər dini-siyasi şəxsiyyətləri iştirak edirdilər. Lakin imam Musa Sədr belə günlərdə kasıb təbəqə və xüsusi ilə cənub bölgəsinin təcavüzə məruz qalmış məntəqəsindəki yetim uşaqlarla olmağı üstün tuturdu. O belə günlərdə xalqla görüşmək üçün xüsusi vaxt ayırırdı. Düşmən atəşi altında olan sərhəd kəndlərini bir-bir gəzirdi. Bütün bunlara görə xalq ona aşiq olmuşdu. Sürücüsü Əbu Əli Hicazi belə deyir: "...Mən və mühafizəçi mərhum Əbu Əli Yunis bütün bu mərhələlərdə onu müşayiət edirdik. İmam bu cür görüşlərdə xalqın evlərinə daxil olur və bir müddət onların yanında otururdu. Kənd əhalisindən dünyasını dəyişən olduqda onun yas məclisində iştirak edirdi... Bir çox hallarda günorta və ya şam yeməyini həmin kəndlərdə kasıb və əkinçi xalqın süfrəsində yeyirdi. Onun yemək zamanı əkinçi və zəhmətkeş kənd əhalisinin süfrəsindən başqa bir süfrədə oturması mümkün deyildi. Çox rahat soruşurdu: "Anacan bu gün günorta üçün nə hazırlamısan?” O heç zaman çeşidli yeməklərin hazırlanmasına icazə verməzdi. Həmişə sadə kəndli yeməkləri yeməyə israr edirdi. Əgər ev sahibi xüsusi yemək hazırlamağa çalışsaydı, imam deyirdi: "Anacan, əgər məni istəyirsinizsə və Allahın əzabına düçar olmağıma razı deyilsinizsə, icazə verin həmin sadə yeməklərinizdən istifadə edim...”("Şiənin izzəti”, s.288)\nŞəhid yadigarlarının hüzurunda\nO, şəhid ailələri ilə görüşmək üçün xüsusi vaxt ayırmışdı. Daim onların könlünü alır, fədakarlıq və sabitqədəmliklərindən enerji alırdı. İmam Musa Sədr bir dəfə tənha qalmış altımış yaşlı qadınla görüşməli idi. Onun ailəsinin bütün üzvləri bombardmanlarda və müxtəlif hadisələrdə şəhid olmuşdu. Bir müddət öncə sonuncu övladını itirən bu qarı imam Musa Sədri çox həvəslə qarşıladı. İmam Musa sədr otağın bir küncündə oturmuşdu. Qarı onun qarşısında oturub heç nə danışmırdı. Amma birdən titrək səslə danışmağa başladı: "Ey imam, sən nə üçün qadınlara təlim ordusu yaratmamısan. Əgər belə bir ordu olsaydı, mən orada döyüş qanunlarını öyrənib, şəhadət iftixarına nail olardım.”(Şəhid Çəmrandan nəql olunub, "Livan”, s.94)\nBaşqa bir görüş iki övladını itirmiş ailə ilə oldu. Ailənin atası imam Musanı görərkən belə dedi: "Ey imam! Narahat olma. Mənim başqa üç oğlum da var. Yoldaşım və özümlə birlikdə beş nəfərik. Biz hamımız şəhadətə hazırıq.” (Həmin mənbə, s.12)\nİmam Musa Sədr İslam maarifi, dini məsələlər və hökmlər barəsində düzgün və dəyərli nəticəyə gəlirdi. Dünyanın yaranışı haqda geniş və aşkar fəlsəfi və arifanə nəzərə malik idi. Onun bütün nəzəriyyələri Əhli-beyt (ə) məktəbindən qaynaqlanırdı. Belə bir düşüncədə olması onu elmi, ədəbi, siyasi, ictimai və hərbi meydanda dövrünün yüksək şəxsiyyəti etdi. Dərin düşüncə və təfəkkürə malik olması müxtəlif ərsələrdə üzərinə düşən məsuliyyəti yerinə yetirərkən müvəffəq olmasına səbəb oldu. Beləliklə, imamın bir sıra düşüncə və baxışlarına nəzər salırıq.\nO, Quran ayələrinə əsaslanaraq yaranışın ədalət və haqq üzərində möhkəmləndiyini və daim kamilliyə və qurtuluşa doğru hərəkət etdiyini düşünürdü. Onun fikrincə yaranışda səbəbsiz heç nə yoxdur; hər bir şeyin son dərəcə diqqət və zərifliklə yaradılması açıq-aşkar görünür. Beləliklə batil, zülm və xəyanət hər nə qədər güclü və əhatəli olsa da məhv olasıdır. Yalnız ədalət, haqq və onların tərəfdarları əbədidir.\nİmam Musa Sədr "Rum” surəsinin 30-cu ayəsinə istinad edərək insan yaranışının hənif (təkallahçılıq) dini əsasında olduğunu bildirir və bu söz üzərində çox möhkəm dayanırdı. O belə deyirdi: "...İslam baxımından bütün insanlar pak fitrətlə yaradılmışdır. Mühitin təsir və sıxıntısı onun özünü büruzə verməsinin qarşısını alır, insan zülm və fəsada əl bulaşdırır. Lakin yenə də həmin halda pak fitrət onu düzgünlüyə dəvət edir...”\nBeləliklə, qəlbin dərinliyində mövcud olan bir qüvvə insanı xeyir işlərə çağıran dəvətçi ilə həmkarlıq edərək onu ilahi hədəflərə doğru həvəsləndirir.\nO inanırdı ki, insan fitrətindən əlavə, bir çox gizli qüvvələr böyük insanlara xidmət edir. Bu qüvvələr insanpərvər amalları gerçəkləşdirmək yolunda həmin şəxslərə yardımçı olur. Buna görə də doğru din və həqiqət uğrunda çalışarkən çətinliklər və tənhalıqdan qorxmaq lazım deyil. Əksinə, bu yolda böyük addımlarla addımlayıb, çalışmaq lazımdır. İmam Musa Sədr bu inancda idi və öz etiqadını əməldə də göstərdi. O səylərindən, ixlasından, qeybi qüvvələrdən kömək alaraq öz qurtuluş amallarını milyonlarla məhrum insanların qəlbinə hopdurdu.\nİmam Musa Sədr müvəffəq olduğu elmi təcrübələri haqqında belə deyir: "...bu addımlar mənim iki ildən az müddət ərzində Livanın Sur şəhərində qazandığım təcrübələrə əsaslanır. Mənə açıq-aydın əyan oldu ki, təbliğ kamil şəkildə bəyan olunsa, İslamın və xalqın ruhi ehtiyacları nəzərə alınsa, hər hansı bir dəvət dövrə münasib olsa çox təsirli ola bilər. Belə bir dəvəti bütün təbəqədən olan insanlar, hətta ipə-sapa yatmayanlar və nadanlar qəbul edirlər...Tam yəqinliklə bildirirəm ki, vacib əməlləri və vəzifələri yerinə yetirmək üçün yol tam açıqdır. Hamı, uzaq və yad olanlar da dini qəbul edib onun uca göstərişlərinə əməl etməyə hazırdır... Təbliğdə ixlas, zövq və çalışmaq kifayət edir...”\nO başqa bir məclisdə nizam-intizamın təsirli əhəmiyyəti barədə belə deyirdi: "...mən döyüşdən qayıtmış bir əsgərəm. Allah mənə elə bir yerdə iş təyin etmişdir ki, düşmənlə üzbəüz dayanmışam. Buna görə də səhlənkarlığın acısını hiss edirəm. Müharibə dili ilə desək, döyüş bölgəsindəyəm, İslam düşmənlərinin dağıdıcı zərbəsini dadıram...”(İslam simasının salnaməsi, s.75)\nO, söhbətinin davamında "Ər-Rəhman” surəsinin 7-8-ci ayələrinə istinad edərək nizam-intizamın və proqramlı hərəkətin əhəmiyyətini bəyan edərək deyir: "...Allah-təala nə üçün bizi bu ayədə ədalətə və nizam-intizama dəvət edir? Çünki dünya nizam əsasında qurulmuşdur. Beləliklə, əgər biz bu dünyanın övladları olmaq istəyiriksə, əgər yaşayıb, fəaliyyət göstərib, səmərəyə çatmaq istəsək gərək nizamlı şəkildə işləyək. Hərc-mərclik və nizamsızlıq bu dünyada yalnız məhvlə nəticələnir. Çünki bizim yaşadığımız dünyada hər bir şey nizam əsasında qurulmuşdur. Bir çox ayələrdə bildirilir ki, dünya haqq, ədalət və nizam-intizam əsasında möhkəmlənmişdir. Hər kim bu dünyada nizam-intizamsız olsa nəticəyə çatmayacaq...” (Həmin mənbə, s.77)\nİslami mədəniyyət və incəsənət\nO, İslami mədəniyyət və incəsənət haqqında bir çox sözlərə malik idi. İmam Musa Sədr "tövhidşünaslıq”, "əbədiyyət”, "həmahənglik”, "bəsirət” və "quruculuq” kimi məsələləri İslam mədəniyyətinin bariz səciyyələrindən sayırdı.((Bu haqda ətraflı məlumat almaq üçün müraciət edin: İmam Musa Sədr, Məhrumların ümidi, s.271))\n"...Şərq incəsənəti və ədəbiyyatının bir hissəsi olan İslami incəsənət və ədəbiyyat düşüncə dərinliyi və gözəllik baxımından dünya incəsənəti və ədəbiyyatı xəzinələrindəndir. İspaniyalı şair Mikayıl Onamono və Almaniyalı Höte kimi dünyanın müasir sənətkar və ədəbiyyatçıları İslam incəsənəti və ədəbiyyatından ilham almışdır. İslami incəsənətin memarlıq və rəssamlıqda olan böyük təsirini unutmaq olmaz...”\nSənət müsəlmanlar üçün dünyəvi, ümumi və gözəl bir məfhumdan qaynaqlanır: "Allah gözəldir və gözəlliyi sevir!” Bu məfhum bütün varlıq aləminə təcəlla etmişdir. Biz İslam cəmiyyətində xüsusi fərqli təbəqənin rifahına həsr olunmamış gözəl sənətkarlıq nümunələri hiss edirik. Bu sənətkarlıq nümunələri həyatın bütün yönümlərində - evlərdə, məscidlərdə, kitablarda, onların cildlərində, bazarlarda və ictimai yerlərdə əks olunur. Şam, İsfahan və sair şəhərlərdə mövcud olan qədim evlərə, bazarlara, məscidlərə və tarixi binalara azca nəzər salmaqla müsəlmanların geniş sənətkarlıq nümunələri olduğunu görəcəyik.(İslam və 21-ci əsrin mədəniyyəti, imam Musa Sədr, Əli Höccəti Kermaninin tərcüməsi, s.127)\nİmam Musa Sədr 1962-ci ilin aylıq dini yığıncağında mədəniyyətə təcavüz olunduğunu xatırlatdı. Bir sıra mətləbləri bəyan etməklə ideoloji hücum adlı yeni bir təcavüzdən söz açdı. O bildirdi ki, bu təcavüz siyasi, hərbi və iqtisadi təcavüzdən daha qorxuludur. İmam Musa Sədr sözünə belə davam etdi:\n"...Düşüncə azadlığını itirmiş bir millət üçün fikri azğınlıqdan, ideoloji təcavüzdən qurtulmaq çox çətindir, belə bir təcavüz çox təhlükəli və dərin təsirə malikdir... Çox təəssüf ki, müsəlmanlar arasında bu acı həqiqət dəhşətli və qeyri-adi bir şəkildə peyda olmaqdadır; yazıçılar, natiqlər, ixtiraçılar və adi xalq ictimai, hətta əxlaqi və tərbiyəvi məsələlərdə qeyri-islami ideologiyalardan təqlid edirlər. Qərb alimlərinin nəzəriyyələrinin və hətta kəlamlarının çərçivəsindən xaric olmurlar. Onlar İslami tövsiyə və nəzəriyyələri hətta bir nəzəriyyə kimi mütaliə etməkdən də imtina edirlər.\nBu qədər dəyərli düşüncə və ideyası olan bir millətin əməl məqamında bütün bunları kənara qoyması təəccüb doğurur. Onlar bu düşüncə və ideyalardan hətta nəzəriyyə kimi də istifadə etmirlər...”("Aylıq söhbət salnaməsi”, s.26)\nO, müsəlmanların geriləməsinin səbəbinin üç şeydə (süstlük və tənbəllik, yalançılıq, istismara düçar olmaq) olduğunu bildirən nəzər sahiblərinə kömək edərək bu üç mehvərin əsas amillərini araşdırırdı. O belə deyirdi: Müsəlmanların tənbəl olmasının səbəbi nədir? Onların yalançılıq kimi rəzil sifətlərə aludə olmasına nə bais oldu? Hansı səbəblərə görə istismarçılar bu qədər rahatlıqla böyük İslam cəmiyyətinə daxil oldular və nəticədə müsəlmanlar istismara düçar oldu?\nİmam Musa Sədr bu sualları açıqlamaqla geniş bir mövzunu bəyan edir və sonda belə bir nəticəyə çatır ki, müsəlmanların əsas gerilik səbəbi cəmiyyətin islahı istiqamətində fəaliyyət göstərən vahid təşkilatın olmamasıdır. Həzrət Peyğəmbərin dövründə məhz risalət, imamət və rəhbərlik nəticəsində belə bir hökumət və təşkilat yarandı. Bir çox insanlar İslami tərbiyə aldılar və əxlaqi baxımdan uca məqama çatdılar. Həmçinin İslami cəmiyyət də inkişaf etməyə başladı. İmam Musanın bütün söhbətlərindən belə bir nəticə əldə edirik ki, o müsəlmanların istiqamətlənməsi üçün dini bir hökumətin olmasını zəruri hesab edir. İmam Musa Sədr öz əqidəsinə müəyyən miqdarda əməl donu geyindirə bildi. Beləliklə, bu ölkədə "Livan şiələrinin ali məclisi” adı altında ali bir təşkilat yaratdı.\nTələb olunmuş iman\nO, siyasi və ictimai həyatında bəzi darbaxışlı və düşüncəsiz insanlarla qarşılaşırdı. Belə insanların fikrincə siyasətə qatışıb, xalqın problemləri ilə maraqlanmaq dini bir alim üçün təqvasızlıq və iman zəifliyi nişanəsidir. Lakin imam Musa Sədr belə insanların qarşısında müqavimət göstərib öz düşüncələrini müdafiə etdi:\n"...Mənim haqqımda deyirlər ki, Seyid Musa həddini aşıbdır; o gərək iman, namaz və sair ibadətlərlə kifayətlənsin. Çox yaxşı, mən Allaha imanla kifayətlənəcəm. Lakin doğrudan da Allaha iman nədir? Allaha iman zalım hökumətlərin taxt-tacını qorumaq, xalqı sakitləşdirib onları səbrə dəvət etməkdirmi?!\nİman Quran məntiqində belə izah olunur: "Dini yalan hesab edəni gördünmü? O elə adamdır ki, yetimi itələyib qovar və yoxsulu yedirtməyə rəğbətləndirməz. (Nə özü fəqiri yedirdər, nə də özgəsini qoyar.)("Maun”, 1-3) Həqiqi iman odur ki, insanın başqalarının problemlərinə biganə qalmasına mane olsun. Qonşusu ac olduğu halda gecəni (rahatçılıqla) sübh edən şəxsin Allaha və qiyamət gününə imanı yoxdur. Bu bizim anlamadığımız imandır...”("Besət” həftənaməsi)\nQəbul olunmuş namaz\nİmam Musa Sədr üçün zöhd, təqva, səbr və bu kimi digər kəlmələr öz həqiqi mənasını daşıyırdı. Onun fikrincə bu dəyərli kəlmələrdən heç zaman sui-istifadə etmək olmaz. O daim çalışırdı ki, bu müqəddəs kəlmələrin mənasında edilmiş dəyişiklikləri aradan götürsün və onları öz əslinə qaytarsın. Bu səbəbdən, imam Musa Sədr namaz haqda belə deyirdi:\n"...Qardaşlar! Hansı namaz Allah dərgahında qəbul olunur? Xalqı zülümkarlığa etiraz etməkdən çəkindirən namazmı?! Xalqı düzgün yoldan azdıran, ölkənizin (Livan) məsul şəxslərini zülm və sitəmə şövqləndirən namazmı?! Heç zaman! Belə bir namaz Allah dərgahında qəbul deyil. Xalqa xidmətlə yanaşı olan namaz qəbul olunur!\n"Vay halına o namaz qılanların ki, onlar öz namazlarından qafildirlər. Onlar riyakarlıq edər və zəkat verməyə mane olarlar.”(Maun”, 4-7)Əgər qonşularının hüquqlarını tapdasan namaz səni behişt əvəzinə cəhənnəmə daxil edəcək.("Besət” həftənaməsi)\nİmam Musa Sədr "Əsr” surəsinin 3-cü ayəsinə (və təvasəv bil-həqqi və təvasəv bis-səbr) əsaslanaraq ictimai həyatın zəruri olması qənaətinə gəlir, guşənişinliyi ziyan və azğınlıq səbəbi hesab edirdi. O deyirdi ki, Allah bu ayədə möminləri bir-birlərini tövsiyə etməyə dəvət edir. Deməli, möminlər bir-birlərini tövsiyə etmək üçün cəmiyyətdə iştirak etməlidirlər və bu yolla onların təkamülü üçün zəmin yaranır. Ayədə göstərilmiş tövsiyə kəlməsindən insanların bir-birinə kömək etməsi və ictimai həyat nəzərdə tutulur. Ayədəki bu göstəriş hər bir müsəlman üçün vacibdir. Hər bir müsəlman bu növ əməlləri yerinə yetirməli, imanını kamilləşdirməlidir. Əks halda onu əbədi ziyan və azğınlıq gözləyir.("Dirasatun lil-həyat”)\nİnfaq və dirçəliş\nİmam Musa Sədr "Bəqərə” surəsinin 195-ci ayəsini (Allah yolunda xərcləyin. Öz əlinizlə özünüzü təhlükəyə atmayın, yaxşılıq edin! Allah yaxşılıq (ehsan) edənləri sevir.) təfsir edərkən elm, təcrübə, can, mal, məqam və sair bu kimi şeylər bəxşiş etməklə gerçəkləşən infaqlar arasında can infaqının daha çox fəzilətli olduğunu bildirir. O deyirdi: Öz sərvətimizi kasıba verdikdə, məqam və vəzifəmizi başqasına tapşırdıqda, yaxud elm və təcrübəmizi kiməsə bəxşiş etdikdə malik olduğumuz sərmayələrimizdən bir hissəsini əta etmiş oluruq. Lakin Allah yolunda canını verən şəxs həqiqətdə hər bir şeyindən əl çəkir. Buna görə də Allah-təala onun bütün günahlarını bağışlayır və şəhid qanı cəmiyyətin dirçəliş və möhkəmlik mənşəyinə çevrilir.\nİmam Musa Sədr mal infaqını ictimai ədalətin gerçəkləşməsinə və ayrıseçkiliyə səbəb olan təbəqələrin yaranmasının qarşısının alınmasına səbəb sayır. O deyir:\n"...Əgər cəmiyyətdə infaqın rəvac tapmaması nəticəsində müxtəlif təbəqələr arasında fasilələr yaranarsa və cəmiyyətə zülm-sitəm hakim kəsilərsə, bütün bunların zərər- ziyanı ilk növbədə infaqdan imtina etmiş şəxslərə, sonra başqa insanlara dəyəcəkdir. Eyni zamanda əgər infaqın rəvac tapması nəticəsində cəmiyyət dirçələrsə, bu dirçəlişdən ilk növbədə infaq edən şəxslər faydalanacaqdır.("Əhadisus-sehr”, s. 57-68)


Karl Qustav Yunqu necə oxumalı? | Psixologiya | Kayzen\n1. İlk növbədə Yunq və ən yaxşı tələbələrinin birlikdə hazırladıqları "İnsan və simvolları" məqalələr toplusunu oxumaqda fayda var. Burada analitik psixologiyanın əsas ideyaları ən sadə üsullarla izah edilib. Bu işlərdə yuxuların təhlilinin əlifbası, kölgə, anima, animus, arxetiplər (hərfi mənası «ilkin modellər») kimi anlayışların izahı verilib, psixikanın şüurun iradəsindən asılı olmayan azad həyatından sübutlar göstərilib.\n2. «Tavistok mühazirələri» – Yunq bu mühazirə kurslarında ən sadə sözlərlə təliminin mahiyyətinə aydınlıq gətirir. Psixoloji tipologiya, yuxuların təhlili, aktiv təsəvvür, arxetiplər burada nisbətən başqa, akademik bucaqdan izah edilir, ona görə də kitab biliklərinizin dərinləşməsində əhəmiyyətli rol oynayacaq. Oxucu istəyinə görə, birinci və ikinci kitabların yerini dəyişərək «Tavistoks mühazirələri»ni oxuduqdan sonra "İnsan və simvolları«na keçə bilər.\n3. Yuxarıdakı iki bənddə verilmiş kitablardan sonra oxucu analitik psixologiyaya nə qədər yaxın olduğunu anlayacaq. Öyrənməyə „İndividuasiyanın altı arxetipi“ kitabı ilə davam etmək lazımdır. Bu kitabda nəzəriyyədən praktikaya keçəcəksiniz. Yunq arxiteplərə aid insanların inandırıcı portretlərini verir. Yunqun təsvir etdiyi çoxsaylı arxetiplərin sırasında Şəxsiyyət, Kölgə, Günəş Allahlığı, Allah, Ölüm, Ana Uşaq, Qəhrəman, Müdrik İnsan və s. var. Bunlardan ən vacib arxetip Ana Uşaq və Mənlikdir. Sonuncu arxitep transformasiya arxitepidir. Transformasiya – azadlıq axtaran üçün açar sözdür, psixikanın bir vəziyyətindən başqa vəziyyətinə keçiddir. Reinkarnasiya, metempsixozis, təşəbbüs, enantiodromiya, bir sözlə, bu məqalədən sonra bir sıra əhəmiyyətli ideyalar açılır.\n4. Bir qədər daha mürəkkəb sayılan „Dövrümüzün mənəvi problemləri“ məqalələr toplusu ilə daha sonra tanış olmağı məsləhət görürük. Hər məqalə konkret sualı cavablayır, buna görə də əlavə şərh tələb olunmur. „Müasir insanın mənəvi problemi“, „Müasir psixiatriyanın problemləri“, „Freyd və Yunq qarşıdurması“, „Psixoloji tipologiya“, „Ruh və torpaq“, „Arxaik insan“, „Həyat sərhədi“, „Analitik psixologiya və dünyagörüşü“, „Kompleks və mif“, „Ruhun quruluşu“, „Nikah psixoloji münasibət kimi“ məqalələrin adları özləri haqqında danışır. Məqalələri oxumaqla tədricən Yunq təliminin ürəyinə yaxınlaşmış oluruq.\n5. Yuxarıda göstərilən dörd bənddəki materialları oxuduqdan sonra Yunq bioqrafiyasını „Xatirələr, yuxular, düşüncələr“i öyrənməkdə fayda var. Bu kitabın oxunması hətta hazırlıqlı oxucu üçün sarsıntı gətirə bilər. Yunqun təsvir etdiyi xəyallar faktik olaraq psixologiya və magiya, kimyaçılar və Yunq individuasiyası arasındakı körpü yaradır. Kitab Yunq təlimi sarayına daxil olmaq üçün körpü rolunu oynayır, onu oxumaqla qnostisizm tədqiqatlarını qəbul etməyə hazır olursunuz. Çox vacibdir ki, oxuduğunuz avtobioqrafiya variantında Yunqun şəxsi kəşfi, təliminin simvolik kvintesensiyası „Ölülərə yeddi nəsihət“ olsun. Yunqçuların bəziləri bioqrafiyadan başlamağı tövsiyə edirlər, amma bu yol mənə səmərəli görünmür, çünki hazırlıqsız oxucuya bəzi ideyalar anlaşılmaz qalacaq.\n6. Yunq qnosizmi ilə bağlı əsas işləri öyrənməyə başlamazdan əvvəl iki kitabını öyrənməkdə fayda var. Kitablardan biri „Transformasiya simvolları“ adlanır. Bu kitab Yunqun özü üçün də dönüş nöqtəsi olub, həm də Freydlə münasibətlərinin pozulmasına səbəb olan kitabdır. Ancaq kitabda qeyd edilən bəzi ideyalar Yunq tərəfindən təkzib edilib, kitabın ehtiyatlılıq ölçüsü böyükdür. Yunq xəbərdar edir ki, „uşağın qurban edilməsi“ – yəni, arxetip dünyasında daxil olmazdan əvvəl eqonun infantil quruluşunu tamamilə dağıdıb özünü qurban verməsi vacibdir. Əks halda infantil şüurla şüursuzluq qüvvələri qarşısında dəli olmaq təhlükəsi böyük olur.\n7. İkinci diqqətlə öyrənilməsi lazım gələn kitab „Eqo və şüursuzluq arasındakı əlaqə“dir. Bu kitab arxetipin güclü təsirinə məruz qalan şüurun mümkün fəsadından qorunmaq üçün yaxşı mənbədir. Burada şüursuzluqla qarşılaşdıqda eqonu gözləyən təhlükələr, eləcə də individuasiya adlanan şüur və şüursuzluğun qarşılıqlı təsirinin yeganə modeli çox yaxşı təsvir edilib. Həmçinin məhz bu kitabda Yunq Freyd və Adlerin mövqeyini tamamilə rədd edir.\n8. „Sinxronluq“. Yunqun Fizika üzrə Nobel mükafatı laureatı Volvqand Paulla birlikdə keçirdiyi təcrübələr şok yaratmaq qüvvəsinə malikdir. Təcrübələr nəticəsində sadəlövh materializm devrildi – hadisələr arasında marksizmin öyrətdiyi kimi yalnız qarşılıqlı səbəb-nəticə əlaqəsi mövcud deyil, daha başqa – dərin və gizli məna əlaqəsi mövcuddur. Bu kəşf hər şeyi alt-üst edir. Yunq qeyri-mümkün olana müvəffəq oldu, elmi şəkildə Daonun mövcudluğunu, astrologiyanın riyazi həqiqiliyini sübut etdi.\n9. Bu biliklərlə silahlandıqdan sonra risk edib ziddiyylətli münasibətlərin mürəkkəb problemlərinə diqqəti artıra bilərsiniz. Söhbət Yunqun ən mürəkkəb işlərindən olan „Aion“ kitabından gedir. Burada hər şey var: qnostik simvolizm, Məsih və Antiməsih birliyi, insanlıq tarixində baş verən hadisələrdə astroloji dövrlərin paradoksal asılılığı. „Aion“ — əgər onu analamağa gücümüz yetərsə, gerçəklik haqqında təsəvvürləri sökən kitabdır. Çox mürəkkəb olduğu üçün, əvvəl Edvard Edinqerin „Eqo və Arxetip“ kitabını oxumağı tövsiyə edirəm. Nisbətən daha asan dildə yazılıb, „Aion“nun mürəkkəb sistemini anlamaq üçün zəmin hazırlayır.\n10. „Psixologiya və kimyagərlik“. Burada kimyagərliyin qədim simvollarının müasir insan yuxusunda necə təzahür etməsi, kimyaçılıqla dinin hansı münasibətdə olmasını öyrənəcəksiniz. Yunq bu əsərində mənliyi tapmaq üçün kimyagərlik, qnostisizm xəzinəsinə müraciət edilməli olduğunu sübut edir. Kimyagərlik haqqında mənfəətin qızı, kimyanın anası təsəvvürləri bu işlə yıxılır.\nBeləliklə, Yunqun „kimyaçılıq“ kitablarını oxumazdan əvvəl tələbəsi olmuş Luiza Fon Fransın „Kimyagərlik“ kitabını oxumağı tövsiyə edirəm. Bu kitab son dərəcə sadə dillə yazılıb, kimyaçılıq simvolları konkret nümunələrlə izah edilib.\n10a. Kimyagərlik simvolizmi məsələləri sizdə çox maraq oyadıbsa, Yunqun bu mövzuda digər qısa kitablarını da oxuya bilərsiniz: „Merkurinin ruhu“ və „Parasels“. Vacib olan budur ki, kitabları oxuyarkən, kimyaçılğın hansısa keçmiş, arxaikləşmiş yalançı elm olduğunu deyil, psixoloji dinamikanın canlı, ən təmiz əks olunması kimi başa düşmək lazımdır.\n11. „Psixologiya və din“. Karl Yunqun ən əhəmiyyətli əsərlərindəndir. Bu əsərində Yunq inqilabi ideyaları üçün zəmin hazırlayır.\n12. „Üçlük haqqında mifin psixoloji izahı cəhdi“. „Budur, üç nəfər, bəs dördüncü hardadır?“, Platonun qədim sualını təkrarlayaraq Höte „Faust“ da soruşur. Misirdən xristianlığa qədər üçlük arxetipi. Üçlük və dördlük, dördüncü elementin inteqrasiyası, Allah və İblisin insan qəlbində birləşməsi — Yunqun qoyduğu məsələlər bunlardır.\n13. „Kütlədə transformasiya simvolları“. Maya sivilizasiyasından katolik kilsəsinə qədər ayin arxitepindən bəhs edir.\n14. „Misteriya birləşməsi“. Bütün tarix boyu kimyaçılıq simvolizminin ən ətraflı tədqiqatı.\n15. „İovaya cavab“. Ölümündən bir neçə ay əvvəl Yunq heyrətamiz ifadə işlətdi: „Əgər bütün həyat boyu yazdıqlarımı yenidən yazmaq imkanım olsaydı, bunu edərdim, təkcə “İovaya cavab»ı dəyişməzdim". Bu kitab Yunq metafizikasının zirvəsidir. Yunq insan mövcudluğunun mənası haqqında suala çox sərt, qeyri-standart cavab verməyə risk edir.\n1. Yunqun erkən (Freyddən ayrılmadan qabaq) şizofreniya tədqiqatı\n2. «Yoqa və Qərb» — bu məqalələr toplusu özündə Şərq fəlsəfəsinin cazibədarlığını hiss edən oxuculara maraqlı olacaq. Yunq Qərb adamının Şərq təcrübəsini mənimsəməsini rəsmi inkar etsə də, Şərq hər zaman öz sirriylə onu cəlb edib. Yoqa və Qərb, ölülərin Tibet kitabına şərh, hind müqəddəsi haqqında, şərq meditasiyası psixologiyası, «qızılgül sirri»nə şərh…\n3. «Psixoterapiya» toplusunda «Psixoterapiyanın məqsədləri», «Psixoterapiya haqqında bəzi prinsipial fikirlər», «Psixoterapiyanın əsas məsələləri» adlı məqalələr var.\n4. «Psixologiya və incəsənət» kitabı Yunqun bədii yaradıcılığın dərk edilməsinə həsr olunmuş əhəmiyyətli işlərinin yekunudur. Arxetip incəsənət əsərlərində necə yaranır? İncəsənət əsərlərini hansı kateqoriyalara bölmək olar? Dahi Pikasso və Coysun təbiəti necədir?\n5. "Şüursuzluq məsələlərinə dair" məqalələr toplusunda Yunqun yuxu nəzəriyyəsini mənimsəmək, şüursuzluq nəzəriyyəsi haqqında bəzi dəqiqləşdirmələrini öyrənmək mümkündür. Yuxular haqqında hansı yanaşmalar var, yuxu şüurlu ağıla necə təsir edir, bunlar toplunun əsas ideyalarıdır. «Yuxuların mənası», «təhtəlşüurda keçmiş və gələcək», «yuxuların funskiyası», «yuxuların təhlili», «tiplərin problemi», «yuxu simvolizmində arxetiplər», «insanın ruhu», «simvolların mənası», «bölünmənin müalicəsi», «yuxu təhlillərinin praktikada istifadəsi», «psixoterapiya və dünyagörüşü», "əqli və psixi pozuqluq".\n6. «Transsendent funksiya» məqalələr toplusu Yunqçuluq dünyagörüşünü daha da genişləndirir. «Transsendent funksiya» ziddiyyətlərin birləşməsini, «Kəşf olunmamış mənlik» individuasiya fenomenini, «Votan» və «Kölgə ilə mübarizə» narsizm fenomenini kollektiv şüursuzluq dinamikası baxımından təsvir edir.


Radio yayımlar və Nur daşıyıcısı — Erkən təbliğ üsulları\n1933-cü ildə qardaşlar Cakartada radiostansiya açdılar. Oradan Ruterford qardaşın ingiliscə məruzələri yayımlanırdı. Üstəlik, həqiqətlə maraqlanan bir kişi Niderland dilində məruzələr oxuyurdu. Bu yayımlar böyük marağa səbəb olurdu və bunun sayəsində qardaşlar daha çox ədəbiyyat paylayırdılar.\nRuterford qardaşın «Müqəddəs ilin sülh və firavanlığa təsiri» adlı atəşli nitqi radiostansiyadan yayımlananda katolik ruhanilərinin səbri tükəndi *. Ruhanilər öz əlaltıları vasitəsilə radiostansiyaya səs yazıları gətirən De Şumaxer qardaşı «böhtan atmaqda, rişxənd etməkdə və düşmənçilikdə» ittiham etdilər. De Şumaxer qardaş ittihamlara vüqarla sinə gərdi. Onu 25 qulden * cərimə etdilər, üstəlik, məhkəmə xərclərini ödəməli oldu. Bu məhkəmə barədə üç məşhur qəzetdə yazılmışdı. Nəticədə daha böyük şahidlik verildi.\n1935-ci il iyulun 15-i Gözətçi Qülləsi Cəmiyyətinə məxsus «Nur daşıyıcısı» adlı 16 metr uzunluğunda olan gəmi altı ay Sidneydə (Avstraliya) təbliğ səyahəti etdikdən sonra Cakartaya çatdı. Gəmidə yeddi şövqlü öncül var idi. Onlar xoş xəbəri İndoneziya, Sinqapur və Malayziyada yaymaq əzmində idilər.\nİki ildən çox öncüllər «Nur daşıyıcısı» ilə İndoneziyanın böyük və kiçik limanlarını gəzərək külli-miqdarda Müqəddəs Kitaba əsaslanan ədəbiyyat paylamışdılar. Ceyn Deşamp deyir: «Kiçik limanlara daxil olanda gəmi heyəti fonoqrafı qoşaraq həmin vaxt Gözətçi Qülləsi Cəmiyyətinin prezidenti olan Ruterford qardaşın məruzələrini səsləndirirdi. Təsəvvür edin, ucqar malay kənd sakinləri böyük bir yaxtanın onların limanına yan aldığını görəndə, ətrafı bürüyən güclü səsi eşidəndə necə heyrətə gəlirdilər. Onlar elə bil uçan boşqab görürdü».\nQardaşların cəsarətlə etdiyi təbliğdən hiddətlənən ruhanilər hökuməti təhrik elədilər ki, «Nur daşıyıcısı»nın İndoneziyanın əksər limanlarına girişini qadağan etsin. İndoneziyada təbliğ işində möhtəşəm nailiyyətlər əldə edən «Nur daşıyıcısı» 1937-ci ildə Avstraliyaya qayıtdı.\n«Nur daşıyıcısı»nın gəmi heyəti\n^ abz. 5 Ruterford qardaşın məruzəsi Roma katolik kilsəsinin yalan təlimlərini, siyasi və komersiya işlərini ifşa edirdi.\n^ abz. 5 İndiki pulla 300 ABŞ dolları.


Yəmənin cənubunda Huti üsyançıları və hökumət tərəfdarı qüvvələri arasında toqquşma zamanı onlarla adam həlak olub və yaralanıb. Taiz şəhərində zorakılıqlar tərəflər arasında bazar günü axşam atəşkəsin bitməsinə bir gün qaldığı bir vaxt baş verib.\nToqquşmalar nəticəsində 12 nəfərin öldüyü, onlarla insanın yaralandığı bildirilir. Yəmən hökuməti toqquşmalara səbəbin üsyançıların şəhərin bir neçə məhəlləsində artilleriya atəşləri açması olduğunu bildirib.\nHuti üsyançılar Səudiyyə Ərəbistanı ilə beş gün sürəncək atəşkəsə dair razılıq imzalayıb. Səudiyyə Ərəbistanı mart ayından başlayaraq sürgündə olan prezidenti Əbd Rabbi Mənsur Hadiyə dəstək olaraq militant qrupa qarşı haca hücumları kampaniyası keçirirdi.\nƏr-Riyad Huti üsyançılarını dəfələrlə atəşkəs rejimini pozmaqda ittiham edib.\nYəməndə başlayan daxili siyasi münaqişə onun sərhədlərindən xarici yayılaraq, İranın Huti üsyançılarını dəstəkləməkdə ittiham edildiyi, Səudiyyə Ərəbistanın isə sərhədi keçərək hərbi müdaxiləyə başladığı regional münaqişəyə çevrilib. inanılır.\nİranın Ali dini rəhbəri Ayətullah Əli Xameneyi şənbə günü çıxışında Yəmən də daxil olmaqla regionda “əzilən insanlara” dəstək verməyə davam edəcəyini bildirib.


“Yüz ildir o adamla boşanmışam, əl çəkin məndən!” – Mehriban Xanlarova ƏSƏBİLƏŞDİ – Yenicag.Az\nAna Səhifə Maqazin “Yüz ildir o adamla boşanmışam, əl çəkin məndən!” – Mehriban Xanlarova ƏSƏBİLƏŞDİ\n“Yüz ildir o adamla boşanmışam, əl çəkin məndən!” - Mehriban Xanlarova ƏSƏBİLƏŞDİ\nYeni Çağ Media Qrupu – Oktyabr 07, 2021 - 14:05\n“Yüz ildir o adamla boşanmışam, mənim adımı niyə onunla hallandırırlar? Əl çəkin məndən”.\nTanınmış aktrisa, Əməkdar artist Mehriban Xanlarova keçmiş həyat yoldaşı, Xalq artisti Brilliant Dadaşovanın həbs olunan bacısı oğlu Zaur Mahmudovla adının hallanmasına əsəbiləşib.\nYenicag.az-a açıqlama verən aktrisa qəzəbini cilovlaya bilmədiyini deyib:\n“Mən o adamla nə vaxtsa ailəli olub, boşanmışam. Məndən sonra evlənib, neyləyib, həbs olunub, xəbərim də yoxdur, maraqlanmıram da. Onun ailəsi məndən də məşhurdur. Niyə onlar qala-qala mənim adımı hallandırırlar ki “Əməkdar artistin keçmiş həyat yoldaşı həbs olunub”. Bundan mənə nə? Ağzında deyirsən ki, keçmiş ər, yəni indi ailəli deyiləm. Gecə səhərə qədər buna görə əsəb keçirmişəm. Olmaz belə. O adamın mənimlə heç bir əlaqəsi belə yoxdur. Ailəsinə səbr diləyirəm, Allah onun da qapısını açsın”.\nQeyd edək ki, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində narkotik vasitələrin satışında ittiham olunan 1973-cü il təvəllüdlü Mahmudov Zaur 5 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. Zaur Mahmudov Brilliant Dadaşovanın bacısı Lalə Dadaşovanın oğludur.


Soyuq su dişimizin «ata»sını yandırır » 3w.LeGenD.Az | Əfsanə olmaq istəyən bizimlədi... | Eurovision 2013, Geyimler, sac duzumleri, mentiq, aforizmler, animasiyalar, sekiller, avatarlar, menali sozler, maraqli, dadli tortlar, mp3, video\nHəkim-stomatoloq bu bəladan qurtulmağın yolunu açıqladı\nİsti yay havasında hər birimizin zəruri ehtiyaclarından biri soyuq sudur. Ciyərimiz yandığı zaman hardan olur olsun, tez sərinləşdirici içki əldə etməyə çalışırıq. Çox vaxt da nəfəs almadan belə suyu bir başa içirik. Heç düşünmürük də bunun sonu nə ilə yekunlaşa bilər. Əksəriyyətin xəbəri belə yoxdur ki, hər birimizin son dərəcə ehtiyatla yanaşaraq, qorumağa çalışdığımız dişlərimizə necə dəhşətli təsirləri mövcuddur. Soyuq suyun qəbulunun hansı fəsadları yaratdığını öyrənmək üçün mövzu ilə bağlı stomatoloqla əlaqə saxladıq.\nHəkim-stomatoloq Pərviz Əliyev hədsiz soyuq suyun içilməsinin fəsadlarından danışdı.Onun dediyinə görə, soyuq su içmək yalnız dişlərə deyil, ümumilikdə insan orqanizminə çox zərər verir: “Ağızda temperatur yüksək olduğundan içinə buz atılmış və ya çox soyuq içkilər dişlərin köklərində infeksiya yaranmasına səbəb ola bilər. Müalicə olunmuş dişlərdə problemlər yarada bilər. Bir çox insanlar müalicə olunmuş dişlərdə sinir çıxarıldığına görə sonradan xəstəlik yaranmasının mümkün olmadığını düşünürlər. Lakin məsələ heç də onların düşündükləri kimi deyil, müalicə almış dişlərdə demək olar ki, 90% xəstəliklər soyuq su içməkdən əmələ gəlir. Müalicə olunmuş dişlərdə əsasən soyuq suyun içilməsi zamanı beriodantit, apses xəstəlikləri yaranır. Sağlam dişlərdə isə daha çox apses əmələ gəlir”. Həkim soyuq içki içdiyimiz zaman hətta qaymaritin yaranmasına səbəb ola bildiyini qeyd etdi. Çox soyuq su qəbulu zamanı dişin üst təbəqəsi sayılan mina qatına da böyük zərər dəydiyini deyən P.Əliyev zaman keçdikcə mina qatının çatlamağa başladığını söylədi: “Onu da qeyd edim ki, çənə sümüyünə belə soyuq su içməyin təsiri vardır. Bildiyimiz kimi çənə sümüyü özü də boşluqlar, sinir, əzələlərdən və sair ibarətdir. Onların hər birinə soyuq suyun təsiri güclüdür”.\nP.Əliyev bu zərərdən qaçmağın yeganə yolu kimi suyu soyuq içməməyi məsləhət gördü.\nHörmətli oxucularımız, gəlin dinimizdə də qeyd olunduğu kimi, ifrata varmayaq. Artıq həkimin də dediklərindən hər birimizə məlum olan bu ziyanlı istəyimizdən azad olaq.\n15 avqust 2011 16:57\nÜMUMİYYƏTLƏ SOYUİQ SU İÇMİRƏM.\n13 avqust 2011 19:20\n13 avqust 2011 19:03\nMən çoxda soyuq su içmirəm\n13 avqust 2011 18:33\n13 avqust 2011 18:07\nxeberin adinin ekskluzivliyine soz ola bilmez


Swae Lee, atasını öldürmə potensialı ilə qardaşa reaksiya verdi - Xəbərlər\nƏSas Sayt Arxasında Stil Xəbərlər Subaylar\nSwae Lee, Qardaşına Potensial olaraq Onun & İncə Jxmmi'nin Atasını Öldürməsinə Reaksiya Verir\nSwae Lee, hələ də ögey atasının 2020-ci ilin yanvar ayında ölümü və polisin ögey qardaşını onu vurmaqda ittiham etməsi xəbərləri ilə məşğul olduğunu söylədi.\nSwae Lee yeni Snapchat sənədlərini təqdim etdi Swae Dünya ilə görüşür Şənbə günü (17 aprel) 10 hissəli qaçış çərçivəsində hər gün yeni hissə-hissə düşmə ilə. İlk hissədə, Rae Sremmurd üzvü, yarı qardaşının, ehtimal ki, özünün və Slim Jxmmi'nin ögey atasını öldürdüyünü və ağrı ilə necə mübarizə apardığını açıqladı.\nÜç qardaşım var dedi. İddialara görə, polis deyir ki, ən kiçik qardaşım, atamı vurdu, atamı öldürdü. İnanılmazdır, xəyal belə edə bilməzsən. Filmdən kənar bir şeyə bənzəyir. Hələ bununla məşğulam. Tamamilə bununla necə mübarizə aparacağımı da bilmirəm.\nBaşqa bir səhnədəki dostlarla danışarkən əlavə etdi ki, mən də Mississippiyə getməliyəm, çünki atamı ziyarət etməliyəm. Bilirsən nə deyirəm, qəbiristanlığı ziyarət et.\nƏn yaxşı hip hop rəqs mahnıları 2016\nRae Sremmurd'un 62 yaşlı ögey atası Floyd Sullivan 6 yanvar 2020-ci il tarixində Missisipi ştatının Tupelo şəhərində güllələnərək öldürüldü. Ögey qardaşı Michael Sullivan maraqlanan şəxs kimi nəzarətə alındı və psixiatrik qiymətləndirmə üçün tutuldu. 2021-ci ilin martında birinci dərəcəli qətldə ittiham olundu.\nÖgey atasının vəfatından sonra ikilinin publisisti Juel Stanley, dağıntılarını açıqlayan bir açıqlama verdi.\nBu anda Slim Jxmmi və Swae Lee adından ailəni belə həssas bir vaxtda dua etməyimizi davam etdirmək istərdik. Həm Slim, həm də Swae Lee, ögey atalarının ölümündən çox kədərlənirlər, lakin tərbiyə illərində ondan olan sevgi və dəstəyə görə minnətdardırlar. Onun vaxtsız ölümü belə bir sürprizlə qarşılaşsa da, camaatdan yalnız ailəni böyük dua etmələrini və bu vaxt onların şəxsi həyatlarına hörmət etmələrini xahiş edirik.\nYanvar ayında Swae Lee prodüser Mike WiLL Made-It ilə avtomobil qəzasına uğradı, nəticədə gözü qanlı və Ferrari tamamilə xarab oldu.\nME VƏ İSVEÇ BU MF'Nİ YAŞAMAQ İSTƏYƏCƏK, BU MF'Nİ YAŞAYACAQ, CÜMCƏZ MÖVZÜLƏRDƏN ALLAHA Şükür edirəm, hadisədən sonra yazdı. BÜTÜN BİRLƏRƏ DİQQƏT EDİRƏM, 2021 İLİ LİMONLU LEMONADA DƏYİRİRİK ... ASAN ÖLÜB OLA BİLƏRDİK, YAXŞI ÇOX QRUZLUQ İLƏ YARADIQ, Səbəb üçün buradayıq.\nQoşquya baxın Swae Dünya ilə görüşür aşağıda və Snapchat-da seriyaya baxın.\nCapital STEEZ - AmeriKKKan Korrupt Yenidən Yükləndi (Mixtape Review)\nJack Black -in 10 Ən Yaxşı Anı\nz-ro drankin & drivin mahnıları\nyeni r & b rap mahnıları


Almaniya Qran Prisi: Markes poulda, Lorenso isə asfaltda… | Formula1 Azərbaycanda\nAlmaniya Qran Prisi: Markes poulda, Lorenso isə asfaltda…\nHonda komandasının kataloniyalı sürücüsü yaxın rəqibi olan Hektor Barberanı böyük üstünlüklə qabaqlayıb.\n16 İyul 2016, 18:46\nF-1.az xəbər verir ki, ikiqat dünya çempionu Mark Markes Almaniya Qran Prisinin sıralanma turunda mövsümün 4-cü, karyerasının isə 34-cü poulunu qazanıb.\nİlk cəhdindən (1:21.581) protokollara başçılıq edən ispaniyalı sürücüyə Barbera ilk cəhdində çox cüzi uduzub, cəmi 0.052 saniyə. Üçüncü nəticə göstərmiş Valentino Rossi də cəmi 0.08 saniyə geridə qalıb.\nAmma damalı bayraqlar altında göstərdiyi ikinci nəticəsi Markesin bu gün əlçatmaz olduğunu ortaya qoyub. İspaniyalı sürücü öz nəticəsini təxminən yarım saniyə yaxşılaşdırıb. Barbera öz nəticəsini bir qədər yaxşılaşdırıb və ikinci yerdə möhkəmlənib. Üçüncü yeri tamamlayan Rossi isə ikinci cəhdində nəticəsini yaxşılaşdıra bilməyib.\nDanilo Petruççi həmyerlisinin nəticəsini təkrarlasa da, reqlamentə görə ikinci cərgədən start almalı olacaq. İlk altılığı isə Pol Esparqaro və Maverik Vinyales tamamlayıblar. Ducati-dən ən yaxşı nəticəni yeddinci olan Andrea Dovitsiozo göstərib. İlk onluğu isə Markesin komanda yoldaşı Dani Pedrosa tamamlayıb.\nSonuncu dünya çempionu Xorxe Lorenso isə sabah yarışa 11-ci yerdən başlayacaq. Məşqlərdə elə də yaxşı nəticələr göstərə bilməyən üçqat dünya çempionu sıralanma turuna ilk seqmentdən başlamalı olub. Qaydalara görə, ilk seqmentdə ən yaxşı iki yeri tutan sürücü poul uğrunda mübarizəyə qoşula bilər. Xorxe cəhdlərinin birində yıxılsa da, ikinci nəticə ilə mübarizəni davam etdirə bilib.\nHəlledici seqmentdə isə Lorenso ancaq ilk cəhdində tam dövrə vura bilib, ikinci cəhdində isə yenə də yıxılıb – ispaniyalı sürücü iki gün ərzində 3 dəfə yıxılmaqla yadda qalıb. Yekun protokolada Xorxe çempionatda əsas rəqibinə təxminən bir saniyə uduzub…\nYer Sürücü Motosiklet Q1 Q2\n1 Mark Markes Honda 1:21.160\n2 Hektor Barbera Ducati 1:21.572\n3 Valentino Rossi Yamaha 1:21.666\n4 Danilo Petruççi Ducati 1:21.712 1:21.666\n5 Pol Esparqaro Yamaha 1:21.738\n6 Maverik Vinyales Suzuki 1:21.784\n7 Andrea Dovitsiozo Ducati 1:21.858\n8 Aleş Espargaro Suzuki 1:21.883\n9 Andrea Yannone Ducati 1:21.890\n10 Dani Pedrosa Honda 1:21.892\n11 Xorxe Lorenso Yamaha 1:21.737 1:22.088\n12 Yonni Hernandes Ducati 1:22.346\n13 Kel Kratçlou Honda 1:21.783\n14 Brədli Smit Yamaha 1:21.994\n15 Skott Reddinq Ducati 1:22.236\n16 Cek Miller Honda 1:22.382\n17 Ştefan Bradl Aprilia 1:22.493\n18 Yucin Laverti Ducati 1:22.567\n19 Alvaro Bautista Aprilia 1:22.670\n20 Loris Baz Ducati 1:22.860\n21 Tito Rabat Honda 1:23.075\n13, Aprel - 14:535924\n13, Aprel - 11:425490\n14, Aprel - 11:255101\n14, Aprel - 12:344937\n14, Aprel - 13:584902\n27, Mart - 20:1447949\n28, Mart - 21:0345279\n28, Mart - 21:5636563\n28, Mart - 21:4036308\n29, Mart - 12:5236082\n01, May - 12:2246335\n21, Aprel - 22:1011353\n10, Mart - 10:0217381\n30, Yanvar - 17:232877\n30, Yanvar - 12:422241\n11, Avqust - 12:0724599\n12, İyul - 08:1120339\n15, May - 06:1510086\n15, Fevral - 13:1540592\n14, Yanvar - 13:3051793\n10, Noyabr - 14:5029559\n10, Noyabr - 14:1828712\n08, May - 10:0615716\nRepsol Honda 2016-cı il motosikletlərini təqdim edib


Helichrysum becərilməsi - Aromatik - Helichrysum necə böyüyür - Bağ - 2020\nHelichrysum yetişdirilməsi olduqca sadədir, yalnız bəzi kiçik mədəni tövsiyələrə əməl edin. Əvvəlcə açıq ot bitkisi olduğunu bilmək yaxşıdır, qabda əkilə bilsə də, aromatik, suffruticosa və bəzəklidir. Yarpaqları aşağı qatlanmış kənar ilə xətti və lanceolate quruluşa malikdir. Bütün bitki aşağı bir növ çox aromatik ağla örtülmüşdür. Yaz mövsümündə sarı və buna bənzər papatya kimi inflorescences inkişafını qeyd edirik. Helichrysum nümunələri, aid olduqları növlərə görə çoxillik və ya illik ola bilər (onlar 500-ə yaxındır və çoxillik bitkilərə və illik nümunələrə bölünür) və boyu 3 santimetrdən 8 santimetrə qədər dəyişən ölçülərə malikdirlər.\nBitki becərilməsi əsasən bu bitkinin birbaşa günəş işığında əkilməsi ilə xarakterizə olunur. Adətən sərt bir iqlimdə aşkar edilərsə, yarpaqları, qabıq qalıqları və ya digər üzvi maddələr əsasında malç etmək rahatdır. Helichrysum mülayim və Aralıq dənizi iqliminə üstünlük verir. Döllənməyə gəlincə, bu nümunəni 1 dekalitr suda təxminən 15 qram məhsul qarışdıraraq dölləşdirmək lazımdır. Zərərli suyun durğunluğunu qarşısını almaq üçün suvarma çox mülayim olmalıdır; bitki torpaqdadırsa, torpağı nəm saxlamağa çalışaraq yalnız gənc bitkiləri və ya uzun müddət quraqlığa məruz qalan bitkiləri suvarmaq lazımdır. Budama əvəzedilməz bir təcrübə deyil, bitkinin bütün aparatlarının çiçəklənməsinə imkan verən solmuş inflorescences və zədələnmiş və ya quru hissələri aradan qaldırmaq kifayətdir.\nSatın aldığınız növlərə görə bir neçə tədbir görməlisiniz. Ümumiyyətlə, becərmə üçün yaxşı qurudulmuş bir torpaq qorumaq üçün ümumi torpaq, torf və qumdan ibarət bir substratdan istifadə etmək lazımdır. Nümunələr qablarda becərilirsə, repotting ən azı 3 ildən bir həyata keçirilir. Yayılma şlamlar və ya tüklərin bölünməsi yolu ilə baş verə bilər; illik nümunə üzərində işləmək lazımdırsa, yay mövsümündə əkin yolu ilə yayılma baş verir; əgər bunun əvəzinə bitki çoxillikdirsə, çarpma qarışıq bir torpaqda basdırılan yayda tüfəngləri bölməklə baş verir. Asiya, Okeaniya və Avropadan olan helichrysumun çox soyuq fəsillərə dözə bilmədiyini xatırlamaq rahatdır, buna görə kökləri saman və ya yarpaqları olan dondan qorumaq lazımdır. Bununla, qış dövründə bitkinin hava hissəsi quruyur, kökləri qorunarkən yaz mövsümündə yeni bir yarpaq quruluşunun inkişafına səbəb olur.\nHelichrysum becərilməsi: Xəstəliklər və zərərvericilər\nHelichrysum becərilməsi də bu bitkini parazitar hücumlardan və ya sağlamlığına çox zərər verən xəstəliklərin təzahüründən qorumaqdan ibarətdir. Əvvəlcə suvarmağa və torpağın quruluşuna diqqət yetirməliyik. Əgər nəzarət altına alınmazsa, bitkinin kök sistemi ölüm nöqtəsinə çürüyə bilər. Parazitlərə gəldikdə, Verticillium kimi aphid və göbələklərə çox diqqət yetirilməlidir. Aphids, yaşıl rəngli bitlərdir, bitkilərin sapı ilə qidalanaraq qurumasına və düşməsinə səbəb olur. Müalicə paketin arxasında göstərilən dozalara əsasən bitki üzərində tətbiq ediləcək bu parazitlər üçün xüsusi məhsulların istifadəsindən ibarətdir. Verticillium, içəridən hücum edən, limfa axışını maneə törədən və tacın qabağında və sonra budaqlardan əvvəl qurudulmasına səbəb olan asskisit bir göbələkdir. Bu zərərli parazitin yayılmasının qarşısını almaq üçün bitkiləri bu göbələk hücumlarına qarşı davamlı nümunələri istifadə edərək fırladın və torpağı şumlayın.\nVideo: Helichrysum - The Oil of the Wounded Healer (Sentyabr 2020).\nCopyright 2020 \_ Bağbanlar üçün bağçılıq haqqında \_ Helichrysum becərilməsi


Yaponiya ilə Azərbaycan arasında viza rejiminin sadələşdirilməsi istiqamətində iş aparılır - AZƏRTAC – Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi\nBakı, 20 iyun, Nəriman Həsənov, AZƏRTAC\nYaponiya ilə Azərbaycan arasında diplomatik əlaqələrin 26 illik tarixi var və bu müddət ərzində ikitərəfli münasibətlər dostcasına inkişaf edib.\nAZƏRTAC xəbər verir ki, bunu Yaponiyanın Azərbaycandakı səfiri Teruyuki Katori jurnalistlərə müsahibəsində deyib.\nSəfir bildirib ki, iki ölkə arasında enerji sahəsində əlaqələr daha çox inkişaf edib, lakin digər sahələrdə də əməkdaşlıq genişlənməkdədir.\nT.Katori əlavə edib ki, turizm sahəsində əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi ilə bağlı işlər aparılır. Həm Azərbaycandan Yaponiyaya gedən, həm də Yaponiyadan Azərbaycana gələn turistlərin sayı artmaqdadır.\nSəfir vurğulayıb ki, Yaponiya ilə Azərbaycan arasında vətəndaşlar üçün viza rejiminin sadələşdirilməsi istiqamətində iş aparılır.\nDiplomat əlavə edib ki, Yaponiyada yeni imperatorun taxta çıxması münasibətilə oktyabr ayında keçiriləcək rəsmi ziyafətə Azərbaycandan da nümayəndə heyəti dəvət olunacaq.\nAZERTAG.AZ :Yaponiya ilə Azərbaycan arasında viza rejiminin sadələşdirilməsi istiqamətində iş aparılır


Bakıda «novostroyka»dakı mənzillərə - «KUPÇA» PAYLANDI - FED.az\n13:24 20 Fev 2019\nƏmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi (ƏMDK) yeni inşa edilmiş çoxmərtəbəli yaşayış binasında olan mənzil sakinləri üçün ünvanlardaca çıxarış kampaniyasının keçirilməsini genişləndirir. Komitədən FED.az-a verilən məlumata görə, Bakı şəhəri ilə yanaşı regionları əhatə edən sosial kampaniyalar əhalinin xidmətlərdən geniş, çevik formada istifadəsinə və məmnunluğun artırılmasına yönəlib.\n“Kütləvi çıxarış” kampaniyası da məhz bu amala xidmət edir. Kampaniya sayəsində, yeni yaşayış binalarında, kənd və qəsəbələrdə, eləcə də birbaşa iş yerlərində vətəndaşlar çıxarışla təmin olunur, onlara qeydiyyat xidmətləri göstərilir.\nNövbəti belə kampaniya fevralın 20-də Yasamal rayonunda yerləşən 1 bloklu, 5 mərtəbəli, 30 mənzilli yeni yaşayış kompleksində keçirildi. Sosial aksiya çərçivəsində binanın bütün yeni mənzil sahiblərinə çıxarışlar təqdim olundu. Səyyar kampaniya vətəndaşlara çıxarışların təqdim olunması ilə məhdudlaşmadı. Belə ki, daşınmaz əmlakın qeydiyyatı və bu istiqamətdə hüquqi yardımın göstərilməsi üzrə xidmətlərdən 50-yə yaxın vətəndaş istifadə etdi.\nQeydiyyat prosedurları, tələb olunan sənədlər və vətəndaşları maraqlandıran digər suallar cavablandırıldı. Bildirildi ki, mənzillərinə çıxarış əldə etmək istəyən vətəndaşlardan yalnız dövlət rüsumu və xidmət haqqının ödənilməsi tələb olunur. Onlar “Əmlakın qeydiyyatı kalkulyatoru”ndan istifadə etməklə əvvəlcədən onlayn şəkildə ödəyəcəyi məbləğlə tanış ola bilər.\nÇoxmərtəbəli binalarda “Kütləvi çıxarış” kampaniyaların keçirilməsi ilə mənzillərin qeydiyyata alınması prosesi sürətlənir. Çıxarışlı mənzil sahibi olan hər bir vətəndaş ondan rahatlıqla iqtisadi və hüquqi əməliyyatlarda istifadə edir. Bəzən vətəndaşlar mənzil aldıqdan sonra çıxarışın olub olmaması ilə bağlı problemlərlə qarşılaşır.\nBunun qarşısının alınması və vətəndaşların dövlət reyestrində qeydiyyata alınmış mənzilə sahib olması üçün Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin elektron xidməti mövcuddur. “Çoxmərtəbəli yaşayış binasında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarış almış mənzillərin mövcudluğu barədə məlumatların verilməsi” adlı bu xidmət vətəndaşa mənzilə dair çıxarışın olub olmaması ilə bağlı dəqiq məlumat verir.


02:55 26 Oktyabr 2020\n© Photo : www.zamanhollanda.nl\n23:09 09.03.2017 (Yenilənib 09:23 10.03.2017) Qısa URL\nProkuror İlhan Aşkın üçün 80 saat dövlətə işləmək və iki il göz həbsi (nəzarət altında olmaq) qərarı tələb edib\nBAKI, 9 mart — Sputnik. Niderland Krallığında fəaliyyət göstərən Azərbaycan-Türk Kültür Dərnəyinin rəhbəri İlhan Aşkın ikinci dəfə məhkəmə qarşısına çıxarılıb. Proses zamanı prokuror İlhan Aşkın üçün 80 saat dövlət üçün işləmək və iki il göz həbsi (nəzarət altında olmaq) qərarı tələb edib.\nHollandiyada fəaliyyət göstərən “ Ana Vətən” Niderland-Azərbaycan Qadınlar Birliyinin sədri Mayisə Ağamirzəyevanın Sputnik Azərbaycan-a verdiyi məlumata görə, əslində hadisənin başlanğıcı 3 il əvvələ təsadüf edir: “2014-cü il iyun ayının 1-də Hollandiyanın Almelo şəhərində ermənilər qondarma "soyqırımı" abidəsini qoydular. Bura ikinci Ermənistan sayılır. Burada çoxlu erməni yaşayır və hətta kilsələri belə var. Buna etiraz olaraq Türk Federasiyası, yəni burada yaşayan Türkiyədən olan türklər tərəfindən böyük bir mitinq təşkil edildi. İlhan bəy də həmin mitinqdə iştirak etdi. Çıxışı zamanı “Qarabağ ermənilərə məzar olacaq” şüarını səsləndirdi. İnsanlar da onun arxasınca təkrar etdilər. Çox izdihamlı bir mitinq idi”.\nBu mitinqdən sonra Böyük Ermənistan Federasiyası İlhan Aşkını məhkəməyə verdi. İddiada qeyd edilir ki, o, xalqlar arasında nifaq salır, aranı qızışdırır.\n“Ana Vətən” Niderland-Azərbaycan Qadınlar Birliyinin sədri Mayisə Ağamirzəyeva\nİddiada həmçinin qeyd edilir ki, Böyük Ermənistan Federasiyası dünyadakı ermənilər üçün də narahatdır: “Onlar ailələri üçün də qorxduqlarını iddiada qeyd ediblər. Qısacası bu insanı faşist kimi qələmə verirlər. Hətta “Mehter” marşına da iradlarını bildiriblər ki, bu insanlar niyə döyüş ruhu ilə gəliblər. Amma bu məhkəmə haqqında məlumat İlhan bəyə keçən ilin sonlarında məktubla bildirilir. İlhan bəyə məktub göndərilir. İki dəfə məhkəmə prosesi keçirilib. Sonuncu məhkəmə bu günlərdə keçirildi. Mən özüm də məhkəmədə iştiark etdim. Biz ilk gündən etibarən İlhan Aşkına dəstək olmuşuq, onun arxasındayıq. İlhan Aşkına dəstək olaraq facebookda səhifə yaratdıq. Mənim rəhbərlik etdiyim təşkilatla yanaşı, burada Avropa Azərbaycanlılarının Dostları Cəmiyyəti də fəaliyyət göstərir. Onun sədri Leyla Babayevanın təşkilatçılığı ilə İlhan Aşkın haqqında petisiya imzalamağa başladıq. Petisiyamız hələ davam edir. Bununla yanaşı burada fəaliyyət göstərən Odlar Yurdu Cəmiyyətinin sədri Firəngiz Bağırova da İlhan Aşkına dəstək verir. Məhkəmədə prokuror İlhan bəyin 80 saat dövlətə işləməyini və iki il hüquq-mühafizə orqanlarının nəzarətinə götürülməsini tələb etdi. Burada olan qanunlara görə, iki il səhv hərəkət edə bilməzsən, etdiyin hər kiçik səhvə görə cəzalandırıla bilərsən”.\nM. Ağamirzəyeva bildirir ki, İlhan Aşkına veriləcək 1 saat iş belə diasporu günahkar duruma sala bilər. Buna görə də Azərbaycan və Türkiyə adına fəaliyyət göstərən təşkilatlar İlhan Aşkını bacardığı qədər müdafiə etməlidir.


Dövlət müəssisəsində baş vermiş qanuna zidd əmələ nə üçün münasibət bildirilmədi?-FOTO » GundemXeber İnformasiya Portalı\nGundemxeber.biz » GündəmXəbər » Dövlət müəssisəsində baş vermiş qanuna zidd əmələ nə üçün münasibət bildirilmədi?-FOTO\nTarix: 20-11-2020, 09:31 Bölmə :GündəmXəbər / Manşet Baxış: 55\nAzərbaycan ordusu qəsbkar,terrorist və vandallıqları ilə dünyada "məşhur" olan erməni ordusuna elə bir dərs verdi ki,bugün də təsirindən ayıla bilmirlər.\nDanılmazdır ki,xalq adına layiq olmayan erməni "ulaq" yığınını idarə edən bir sıra dövlətlər var ki,insanlıq əlehinə olan bir təşkilatı maliyyələşdirməklə yanaşı himayə də edirlər. Bütün bunlara baxmayaraq Azərbaycan dövlətinin Ali Baş Komandanı,müdrik siyasətçi və yenilməz sərkərdə cənab İlham Əliyev beynəlxalq hüquq normalarına əsasən siyasi,diplomatik və hərbi yolla əldə etdiyi şanlı zəfərə imza atmışdır. Təbii ki,bu qələbə həm ölkəmizdə,həm də dünyanın bir çox dövlətlərində böyük coşqu və sevinclə qeyd olunmuşdur. Bəli, açıq etiraf edirik ki,dövlətimizin əldə etdiyi uğur və nəaliyyətlərə hamı kimi biz də çox sevinirik.\nRedaksiya hər bir halda qarşı tərəfin söz haqqını tanıyır./“DogruXeber.az”/\nPrezident İlham Əliyev: Biz bu gün xalqımızın və ...\nPrezident İlham Əliyev: "Ermənistan öz acı ...\nİlham Əliyev: "Ölkəmizdə dini, milli zəmində heç ...\nƏli Həsənov bəyanat verdi - Erməni mediasında ...\nRusiyanın “terrorçu - dövlətlər” siyahısına daxil ...


Palitra qəzetiÖzbəkistanın xarici siyasət vektorları: Moskva və Pekin\nÖzbəkistanın xarici siyasət vektorları: Moskva və Pekin\nTarix: 12.05.2017 | Saat: 00:30:00 | E-mail | Çapa göndər\nRafik Sayfullin: “Vacib olan odur ki, Çin Özbəkistanın Mərkəzi Asiyada əsas güclərdən biri olduğunu qəbul etsin. Özbəkistan üçün Çin həlledici tərəfdaşdır. Daşkənd Çinlə münasibətlərin ona verdiyi üstünlükdən yararlanmağa çalışır”\nÖzbəkistan dövlət başçısı Şövkət Mirzəyev dünən Çinə səfər edib. İkitərəfli münasibətlərin müzakirə olunduğu bu səfərin əsas məqsədlərindən biri də “İpək yolu iqtisadi kəməri” ilə bağlı beynəlxalq foruma qatılmaqdır.\nEkspertlər hesab edirlər ki, bu səfər yaxın perspektiv üçün Daşkəndin xarici siyasət vektorlarını müəyyən etmək baxımından əhəmiyyətlidir. Belə ki, Özbəkistan yaxın illər ərzində də əsas diqqəti Rusiya və Çinə yönəldəcək. Amma Qərb üçün qapılar bağlı olmayacaq. Özbəkistanlı ekspert, tarix elmləri doktoru Rafik Sayfullin “Nezavisimaya qazeta” nəşrinə açıqlamasında deyib ki, bu səfər Şövkət Mirzəyevin xarici siyasət sahəsindəki aktivliyinin ilk mərhələsinin yekunudur: “O, bundan əvvəl ənənəvi müttəfiq Rusiya, Türkmənistan və Qazaxıstana səfər edib. Özbəkistan dövlət başçısı Pekinə səfər etməklə ölkənin Çinlə münasibətlərə sadiq olduğunu göstərir”. Özbəkistan dövlət başçının Pekinə səfərinin necə nəticələnəcəyi hələ bəlli deyil. Onun Rusiyaya səfəri Daşkənd üçün uğurlu alındı və investisiya sahəsində önəmli sazişlər imzalandı. Çin dövləti də Özbəkistanın əsas ticarət tərəfdaşlarından biridir. Ötən il iki dövlət arasında ticarət dövriyyəsi 4,2 milyard dollar olub. Bu gün Özbəkistan ərazisində Çin kapitallı 700 şirkət fəaliyyət göstərir. “Jaxon” agentliyi yazır ki, Çin şirkətləri Özbəkistan iqtisadiyyatına 7,8 milyard dollar investisiya yatırıb.\n“Özbəkistan iqtisadiyyatının xarakteri belədir ki, tez gəlir etmək mümkün deyil. Ona görə də ərəb şeyxləri, Qərb dövlətləri , Yaponiya, Koreya kimi iri investorlar bu mənada Özbəkistana sərmayə yatırmayacaqlar. İri layihə isə iri investisiya tələb edir. Belə investor isə ancaq Moskva və Pekin ola bilər”\nTarix elmləri doktoru Rafik Sayfullin hesab edir ki, Çinin Özbəkistan iqtisadiyyatına yatırdığı investisiyanı artırması vacibdir: “Amma bundan vacibi odur ki, Çin Özbəkistanın Mərkəzi Asiyada əsas güclərdən biri olduğunu qəbul etsin. Çinin “İpək yolu kəməri” layihəsi çərçivəsində Yaxın və Uzaq Şərqlə bağlı çoxplanlı strategiyası var. Özbəkistan üçün Çin həlledici tərəfdaşdır. Özbəkistanın Çinə olan marağını anlamaq çətin deyil. Daşkənd Çinlə münasibətlərin ona verdiyi üstünlükdən yararlanmağa çalışır. “İpək yolu kəməri” layihəsinin həyata keçirilməsi üçün Özbəkistanın nəqliyyat infrastrukturunun yenilənməsi lazımdır. Əks halda, bu layihə ilə bağlı planlar xoş xatirədən başqa, heç nə olmayacaq”. Ekspert Aleksandr Knyazev də hesab edir ki, Rusiya və Çin istiqaməti Özbəkistanın xarici siyasətində əsas iki vektor olacaq: “Amma Daşkənd Qərbə qapıları bağlamayacaq. Özbəkistanda çoxdan başa düşürlər ki, iki əsas mərkəzlə münasibətləri inkişaf etdirməklə müasir dünya düzənində yer tutmaq, inkişaf etmək olar. Bunlar Moskva və Pekindir. Özbəkistan iqtisadiyyatının xarakteri belədir ki, tez gəlir etmək mümkün deyil. Ona görə də ərəb şeyxləri, Qərb dövlətləri, Yaponiya, Koreya kimi iri investorlar bu mənada Özbəkistana sərmayə yatırmayacaqlar. İri layihə isə iri investisiya tələb edir. Belə investor isə ancaq Moskva və Pekin ola bilər. Rusiya və Çin öz maraqları baxımından Özbəkistanda sabitliyin olmasını istəyir. Əfqanıstandan gələn təhlükə Rusiya və Çin üçün sərfəli deyil. Oradan gələn real təhlükə Çinin layihələrinə təhdid yarada bilər”. Özbəkistan və Çin Qırğızıstan vasitəsilə dəmir yollarını birləşdirmək istəyir. Sərhədə yaxın ərazidə logistika mərkəzləri yaradılacaq.


Bakıda “yeni məhsullar vitrini” təqdim olunacaq - KƏND TƏSƏRRÜFATI - Fins.az\nBakıda “yeni məhsullar vitrini” təqdim olunacaq\nSabah Bakıda keçiriləcək “WorldFood Azerbaijan” sərgisində bir çox yeniliklər təqdim olunacaq. İlk dəfə təşkil olunan “yeni məhsullar vitrini” sərgidə təqdim edilən bütün yeni məhsullarla yaxından tanış olmağa imkan verəcək.\nTədbirin məqsədi iştirakçılara yeni məhsul və xidmətləri öyrənmək və kəşf etmək, yeni iş imkanlarını araşdırmaq, potensial müştərilər tapmaq və işgüzar təcrübələrini bölüşmək məqsədi ilə aparıcı yerli şirkətlərlə görüşmək üçün əlavə imkanlar təqdim etməkdir.\nİştirakçılar bu layihə çərçivəsində hələ bazara daxil olmamış məhsullarını nümayiş etdirəcək və sərgi ziyarətçiləri bu məhsulları ilk dəfə görmək imkanı əldə edəcəklər. 20-dən çox şirkət özlərinin yeni məhsul və xidmətlərini təqdim etmək və gələcək əməkdaşlıq baxımından peşəkar auditoriyanın diqqətini daha da artırmaq üçün əlavə imkanlardan faydalanıb.\nHər vitrində məhsul haqqında ətraflı məlumat veriləcək və stendin nömrəsi isə istehsalçı şirkətin sərgidəki yerini göstərəcək. Məsələn, “Astara Çay” şirkəti birbaşa sərgidə tamamilə yeni çay buketini təqdim edəcək və ilk dəfə olaraq, “WorldFood Azerbaijan” və “Caspian Agro” sərgilərinin ziyarətçiləri bu çayın dadına baxa biləcəklər. (Foodinfo.az)


Tvitterin gücü Facebooku kölgədə qoyur?\n12/01/2018 [23:07] - Dünya - ( 969 dəfə baxılıb)\nDünya niyə bu sosial şəbəkədən istifadə edir ”“ detallar və ilginc məqamlar\nSon illər dünyada tvitterin (Twitter) gücü digər sosial şəbəkələri üstələyib. Bu, daha çox siyasətçilərin istifadə etdiyi, öz siyasi mesaj və olaylara münasibətini bildirdiyi məkandır. Hazırda tvitteri daha çox “virtual diplomatik şəbəkə” adlandırırlar. Bu məkan siyasətçilərin ünsiyyəti üçün daha səmərəli şərait yaradır. “Tviplomatiya” hesabatı 166 ölkədə dövlət və hökumət başçılarına, habelə nazir və rəsmilərə aid 700-dək hesaba baxıb.\nAmma maraqlıdır ki, Azərbaycanda tvitterdən daha çox facebook populyardır. Bunun səbəbi isə facebookun funksiyalarının daha çoxluğu ilə əlaqələndirilir.\nTRAMPIN SEVİMLİSİ, ONU AMERİKANLARIN GÃ–ZÜNDƏN SALAN SOSİAL ŞƏBƏKƏ\nBəlli olub ki, Obamadan sonra ən populyar siyasi lider Hindistanın baş naziri Narendra Modidir. Onun hesabı 2014-cü il seçkilərindən sonra “kəllə-çarxa vurub”. Onun 18 milyondan artıq davamçısı var. “Mən insanlarla ünsiyyətdə texnologiya və sosial medianın gücünə qəti şəkildə inanıram” - Modi özünün inauqurasiya nitqində deyib.\nAmma Obamadan sonra tvitterdə fırtına əsdirən siyasətçilərdən biri də hazırkı prezident Donald Trampdır. Məsələn, Amerikanın “The New York Times” qəzeti isə D.Trampın tvitter hesabı vasitəsilə təhqir etdiyi şəxslərin siyahısını hazırlayıb. Yazının girişində qeyd olunub ki, D.Tramp prezidentliyə namizəd olan gündən etibarən təhqir etdiyi insanlar, məkanlar, əşyalarla bağlı böyük bir siyahı hazırlanıb. Siyahıda ümumən 281 təhqir obyekti qeyd olunub. Təhqir olunanlar arasında təkcə Respublikaçılar və Demokratlar Partiyasının ayrı-ayrı nümayəndələri yox, eyni zamanda KİV-lər, kompaniyalar, hətta bəzən bütöv ölkələr də olub. Məsələn, Tramp Çini “qorxunc ölkə”, ABŞ prezidenti Barak Obamanı isə “zəif və qeyri-effektiv” prezident, “The Wall Street Journal” nəşrini isə “tabloidə bənzər” adlandırıb.\nTəhqir olunanlar arasında xüsusi yeri heç şübhəsiz ki, demokratların prezidentliyə namizədi (təbii ki, keçmiş) Hillari Klinton tutur. Tramp bu günə qədər onun ünvanına düz 300 əsəbi tvit həsr edib.\nMəhz sosial şəbəkədəki bu cür əsəbi tvitlərinə görə məsləhətçiləri 2016-cı ilin 6 noyabrında onu sosial şəbəkədən uzaqlaşdırmışdılar. Belə qərarın verilmə səbəblərindən biri də Trampın sosial şəbəkədə diplomatik davrana bilməməsi və bununla da özünə qarşı xeyli qıcıq yaratması idi. O, öz izləyicilərinə bəzi məsələrlər bağlı “filtrasiya olunmamış” fikirlər yaymağa çalışırdı. Nəşr qeyd edir ki, Trampın mikrobloqu 14 milyona yaxın izləyici tərəfindən təqib edilir.\n“Çox nadir hallarda tvitterdə paylaşımlarıma görə peşman oluram”. Bu sözləri ABŞ Prezidenti Donald Tramp Almaniya kansleri Angela Merkellə keçirdiyi birgə mətbuat konfrası zamanı alman jurnalistin sualına cavab olaraq deyib. “Əgər peşman olsaydım, indi siz burada olmazdınız”, - deyə dövlət başçısı bildirib.\nABŞ prezidenti Donald Tramp öz fikirlərini sosial media vasitəsilə çatdırmağa davam edəcəyinə işarə edib.\n“Yalnız Saxta Xəbərlər və Trampın düşmənləri mənim Sosial Mediadan istifadə etməyimi dayandırmağımı istəyir. Bu, mənim üçün insanlara həqiqəti çatdırmağın yeganə yoludur!”, deyə Tramp tvitter səhifəsində mesajında yazıb.\nTrampın iddiasına baxmayaraq, ABŞ-ın onun çox vaxt saxta adlandırdığı başlıca kütləvi informasiya vasitələri prezidentdən sosial mediadan istifadə etməyi dayandırmasını istəməyib. Əksinə, onların böyük hissəsi prezidentin tvitterdəki mesajlarından iqtibas gətirir və istər səhər, istərsə də gecə yazdığı bu mesajlara onun nə fikirləşdiyini bilmək üçün bir vasitə kimi baxır.\nBununla belə, Ağ Evdəki müşavirlər, eləcə də respublikaçı və demokrat qanunvericilər prezidentin tvitterdən istifadə etməsini tənqid edir. Prezidentliyinin altı ayı ərzində Trampın tvitter mesajlarının sayı minə çatır.\nTramp idmançılara təbrik mesajları və qarşılarında nitq söylədiyi qruplara müraciətlərdən tutmuş, onun siyasətini rədd edən qanunvericilərə və prezident haqqında onun bəyənmədiyi tərzdə materiallar yazan xəbər agentliklərinə qarşı kəskin mesajlara qədər müxtəlif məzmunlu tvitlər yazır.\nTramp habelə onun prezidentliyi dövründəki hadisələri qeyd etməyi xoşlayır.\nTVİTTERDƏ NECƏ POPULYAR OLAQ?\nMərkəzi ofisi Londonda olan “PeerIndex” firmasının eksperti Nik Taylor deyir ki, tvitter sosial şəbəkəsində məşhur olmağın yolu profil şəkli və profil məluamtlarından keçir: “Xüsusilə özünüzlə bağlı bir məlumat yazın. Bundan başqa, bütöv sifəti göstərən profil şəkilləri bütün bədənin əks olunduğu kiçik fotolarla müqayisıdə daha tez nəzərə çarpır. Profil məlumatlarınızda hansı mövzuda tvitlər paylaşacağınızı qeyd edin. Bu yolla ortaq maraqlarınız olan adamlar sizi izləmək istəyəcək”.\nTvitterin yeni dizaynı imkan verir ki, facebook-dakı kimi, burada da örtük şəklindən istifadə etmək olsun. Bununla da ya özünüzün daha böyük şəklinizi, ya da izləyicilərinizlə ortaq maraqlarınızı əks etdirən fotoları paylaşa bilərsiz.\nEkspertlər hesab edir ki, tvitterdə izləyiciləri cəlb etməyin digər yolu isə paylaşılan tvitlərin məlumatlı, dolğun məzmunlu və yumoristik olmağıdır. Əgər bunların üçü də bir tvitdə cəmləşibsə, o zaman həmin tvit ən çox paylaşılan tvitlərdən birinə çevrilə bilər.\nSosial şəbəkələr üzrə ekspert Devid Levin tvitter istifadəçilərinə bunları tövsiyə edir: “Tvitlərinizi qısa yazın. Əgər ehtiyac yoxdursa, 140 işarənin hamısından istifadə etməyə məcbur deyilsiz. Araşdırmalar göstərir ki, istifadəçilər daha qısa tvitləri oxumağa üstünlük verir.\n@ işarəsindən düzgün istifadə edin. Unutmayın ki, @ işarəsi ilə başlayan tvitləri yalnız dostlarınız və dostlarınızla ortaq izləyiciləriniz görə bilir. # işarəsindən lazım olduğundan artıq istifadə etməyin”.\nÜmumiyyətlə isə ekspertlər bu fikirdədir ki, izləyicilərin sayına çox da əhəmiyyət vermək lazım deyil: “Tvitter fəaliyyətiniz sizə müəyyən vaxta qədər kömək edə bilər. Əsas sosial status sosial şəbəkələrdən kənarda qalan vaxtınızı necə keçirməyinizdən asılıdır”.\nSİYASƏTÇİNİN TVİTTER HESABI İLƏ ONUN “ORDUSU” MƏŞÄžUL OLUR\nÜmumən liderlərin tvitteri ilə mətbuat müşavirlərinin hər kəlməni ölçüb-biçən ordusu məşğul olur. Bu mənada Estoniya prezidenti Tomas Hendrik İlves istisna təşkil edir. Bir də Norveçin baş naziri Erna Solbergin buraxdığı səhvlərdən görünür ki, postlarını özü yazır. Lakin Argentina prezidenti Cristina Kirçnerin təqibçiləri deyə bilərlər ki, hərf səhvlərindən də ağır cinayətlər mövcuddur. Çinə səfəri zamanı Argentina lideri çinlilərin “r” hərfını tələffüz etməkdə çətinlik çəkdikləri barədə zarafat etmiş və dərhal da iqrçilikdə ittiham olunmuşdu. G7 ölkələrinin liderləri arasında Almaniya kansleri Angela Merkel tvittersiz lider kimi istisna təşkil edir. Bəlkə Almaniya kansleri düşünür ki, tvitterin 140 sözlük yazı məkanı alman dilinin mürəkkəb isimləri üçün darlıq edə bilər. Onu da demək lazımdır ki, dünyanın heç bir lideri tvitter çempionu deyil. İzləyicilərin sayına görə tvitterdə ilk iki yeri pop ulduzları bölüşdürürlər.\nİndi isə bu sosial şəbəkədə hesab açmağın yolları barədə. Təbii ki, əgər bu günə qədər sözügedən hesabı açmamısınızsa. Tvitter bizim qısa ismarıc kimi tanıdığımız SMS xidmətinə çox bənzəyir. O, mobil telefonda olduğu kimi 140 simvol ilə istədiyinizi yazmağa imkan verir. Ã–dənişsiz bir xidmət olaraq, tvitter istifadəçilərə imkan verir ki, anında dostlarınızla, tanışlarınızla, tanımadığınız və tanıdıqlarınızla əlaqə yaradasınız və hər hansı xəbəri paylaşa biləsiniz. Onun digər özəlliyi ondan ibarətdir ki, bütün məlumatlar elektron poçtunuza və yaxud mobil telefonunuza göndərilə bilir.\nTvitter hesabı açmaq da çox asandır. Sadəcə, http://www.twitter.com ünvanına daxil olursan və səhifə ingilis dilində açılır. Səhifənin aşağısında dil seçimini də edə bilərsiniz. Avropanın aparıcı dilləri ilə yanaşı, ən çox istifadə etdiyimiz Rus və Türk dillərindən birini seçə və açılan pəncərədə adınızı və elektron poçtunuzu daxil edə, şifrənizi seçə və hesabınızı yarada bilərsiniz.\nHesabınızı yaradandan sonra siz istədiyiniz adamları real adlarıyla və ya istifadəçi adlarıyla araya bilərsiniz. Tapan zaman, onları izləyə və ya oxuya bilərsiniz. İstifadə etdiyiniz dildən asılı olaraq səhifənizdə izləmək və ya oxumaq istədiyiniz adamın profilinin sağ tərəfində gördüyünüz - İngilis dilində “Follow”, rus dilində “Çitay”, Türk dilində isə “Takip et” düyməsini basın. Twitter-in fəlsəfəsində dayanan ideya izlədiklərinizin və ya oxuduqlarınızın həmin an nə etdiyini bilməkdir.


Abadlıq və quruculuq işləri sürətlə aparılır - serqqapisi.az\nRayon mərkəzinə xüsusi yaraşıq verən ünvanlardan biri də yeni yaradılan Bayraq Meydanıdır. Ordubad şəhərinin girəcəyində inşa edilən bu ünvanda tikinti-quraşdırma işləri yekunlaşmaq üzrədir.\nXVII əsr tarixi-memarlıq abidəsi olan və Ordubad şəhərinə xüsusi yaraşıq verən qədim Cümə məscidi də bərpa edilir. Sahəsi 890 kvadratmetr olan məscidin bünövrəsi və fasad divarları möhkəmləndirilib, üzərinə kərpic üzlük çəkilməsinə başlanılıb.\nRayon mərkəzindəki 28 mənzilli yaşayış binası isə gənc ailələr üçün nəzərdə tutulub. Zirzəmisi ilə birlikdə 8 mərtəbədən ibarət olan bu binanın inşası Ordubad şəhərinə əlavə gözəllik qatıb.\nOrdubad şəhərində 150 ildən artıq tarixə malik Məhəmməd Tağı Sidqi adına Ordubad şəhər 1 nömrəli tam orta məktəbin binası da əsaslı surətdə yenidən qurulur, binaya yeni korpus əlavə edilir, tikilinin yaxınlığındakı şəhər stadionunda da inşaat işləri həyata keçirilir.\nOrdubad şəhərində və Şəhriyar qəsəbəsində kanalizasiya və su xətlərinin çəkilməsi davam etdirilir, Şəhriyar qəsəbəsində isə Sutəmizləyici Qurğular Kompleksinin inşası tamamlanmaq üzrədir.


İmam Rəhmətullahın kişi ginekoloqlara qarşı çıxması | Bizimxeber\n21 Aprel 2017 / 17:09 / Baxış sayı: 816\nDaşkəndin «Mirzo Yusuf» məscidinin imam-xətibi Rahmatulloh Saifutdinov bildirib ki, mətbuat onun kişilərin ginekologiya ilə məşğul olmasına qarşı çıxışını yanlış yozub. O, KİV-i fitnə yaratmaqda ittiham edib.«Həmin moizə zamanı mən ginekologiya haqqında danışmışam. Ancaq əslində, çoxları bu moizənin mənasını anlamayıblar. Mamaçalığı qızlara öyrətmək lazımdır. Qadınlardan doğuşu kişilər yox, qadınlar qəbul etməlidirlər. Kişiləri kişi, qadınları qadın həkimlər müayinə etməlidir. Özü də bu, mənim tələbim deyil, şəriətin tələbidir», – «Mirzo Yusuf» məscidinin imam-xətibi deyir.\nXatırladaq ki, martın 31-də cümə moizəsində 42 yaşlı imam Saifutdinov özbək valideynləri oğullarının mamaçalıq və ginekologiya ixtisasları üzrə təhsil almasına icazə verməməyə çağırmışdı. O, bu peşənin kişilər üçün «biabırçı» olduğunu demişdi. Ancaq imamın çıxışının videoyazısı internetdə yayılandan sonra sosial şəbəkə istifadəçiləri arasında diskussiya yaradıb.\nİmam Saifutdinov onun çıxışı haqda yazmış AzadlıqRadiosunun özbək xidmətini, BBC və «Amerikanın səsi»ni fitnə yaratmaqda ittiham edib.«Onlar fitnə yaradırlar…Yazırlar ki, özbək imam kişi mamaçalardan imtina etməyə çağırır. Onlar bu materialları rusdilli auditoriyaya çatdırırlar, onların fikrini öyrənmək istəyirlər. Ancaq mənim moizəm rusdilli auditoriyaya aid deyil», – Rahmatulloh Saifutdinov deyir.\nİmam-xətibin sözlərinə görə, onun moizəsinə qarşı şərhlər yazanlar «Qərbin arzuolunmaz adamları»dır.«Moizəmə qarşı danışan kişilərin yarısı mamaçalıqla məşğul olanlardır. Digər yarısı «hizbutçiklər» (panislamist «Hizb-ut-Təhrir» partiyasının tərəfdarları nəzərdə tutulur – tərc.), vəhhabilər və vətənə qayıda bilməyən Qərbin arzuolunmaz adamlarıdır. Dövlətimizin siyasətinə qarşı çıxan adamlar bizə daş atırlar», – imam Rahmatulloh Saifutdinov deyib.\nÖzbəkistanlı dilçi Farida Şərif bildirib ki, ölkənin Səhiyyə Nazirliyindən imamın çıxışına rəy bildirmələrini xahiş edib.«Öz müraciətimdə nazirliyin məmurlarından imamın bəyanatı ilə bağlı fikir bildirməyi xahiş etmişəm. Məncə, tibb müəssisələrində kadr hazırlığı ilə dövlət orqanları məşğul olmalıdır», – Farida Sharif deyir.O hesab edir ki, Daşkənd imamının moizəsi qadın hüquqlarına qarşı yönəlib. «Onun kişi həkimləri qadınlara yaxın qoymamağı tələb etməyə nə ixtiyarı var? Qadınlarımızın öz sağlamlıqlarını qorumağın yollarını seçməyə tam hüquqları var», – o deyir.\nÖzbəkistan Konstitusiyasında dini birliklərin dövlətdən ayrı olduğu təsbit edilib.«Özbəkistandan olan psixoloq və yazıçı Mahmud Yuldaşev deyir ki, həkimlərin cinsə görə bölünməsi düzgün deyil: «İnsan həyatla ölüm arasında qalanda həkimin cinsinə baxmır. Hesab edirəm ki, mollalar öz dini işləri ilə məşğul olmalı, dünyəvi məsələlərə qarışmamalıdırlar. Özbəkistan dünyəvi dövlətdir. Onlar öz burunlarını dünyəvi məsələlərə soxsalar, onların burnunu «kəsmək», yəni ölkənin əsas qanununu tətbiq etməklə məhdudlaşdırmaq gərəkəcək. Konstitusiya peşə seçən zaman cinsə görə ayrıseçkiliyi yasaqlayır. Ona görə də, heç kəs mənə, yaxud da başqasına ginekoloq olmağı qadağan edə bilməz. İnsan özü özünə həkim seçir və heç kəs onu istəmədiyi həkimi seçməyə məcbur edə bilməz».\nQeyd edək ki, Özbəkistanda kişilərin ginekologiya ilə məşğul olmasını qadağan etmək çağırışları ilk dəfə səslənmir.Hələ 1990-cı illərin əvvəllərində Ali Sovetin deputatı, tanınmış özbək müğənnisi Şirəli Juraev doğum evlərinə yalnız qadınların işə götürülməsini təklif etmişdi.


Göbələk xəstəliyi zamanı xalq təbabəti » İmmunitet.az xəsətəliklərlə mübarizə aparan tibbi portal\nGöbələk xəstəliyi zamanı xalq təbabəti\nTarix: 16 may 2017\nBaxış sayı: 7 336\nXalq təbabəti vsitəsilə dırnaqlardakı göbələk xəstəliyindən xilas olmağın yolları\nDırnaqlardakı göbələk xəstəliyindən xalq təbabəti vasitəsilə birdəfəlik xilas olmaq olur.\n1. Ayıqulağı və dəmrovotu\n50-60 qram dəmrovotu 1,5 litr suda qaynadılır. Soyuduqdan sonra 50 qram 3%-li hidrogen perekis əlavə edilir. Ayaqlar vanna edilir və quruduqdan sonra dırnaqların üstünə ayıqulağı qoyulub bağlanır. Nəticənin yaxşı olması üçün bu bitkilərin qarışımından hazırlanmış dəmləmə də içilir.\n2. Palıq qabığı\nPalıd qabıqları qaynadılmış suda ayaqları vanna etdikdə ayaq dırnaqlarındakı və ayaqlardakı göbələk xəstəliyindən birdəfəlik xilas omaq mümkündür. Bunun üçün 200 qram palıq qabığını 1 litr suda zəif odun üstündə qaynadıb bir az soyuduqdan sonra ayaqları vanna eləmək lazımdır. Vannadan sonra ayaqları yaxşı qurulamaq lazımdır.\n3. Alma sirkəsi\nAlma sirkəsi ilə islanmış pambıqla göbələk xəsyəliyinə yoluxmuş nahiyə silinir. Göbələk xəstəliyindən birdəfəlik qurtarmaq üçün bu proseduru dəfələrlə təkrarlamaq lazımdır. Amma sirkəli pambığı dərinizin üstünə qoyub bağlamayın. Bu ciddi yanıqlara səbəb ola bilər.\nDırnaqlardakı göbələk xstəliyindən xilas olmaq üçün ən sadə vasitələrdən biri xəstə nahiyəyə yod sürtməkdir. Gün ərzində 2 dəfə göbələk xəstəliyi yolixmuş nahiyəyə 1 damcı yod damızdırmaq xəstəliyin əlamətlərini azaldır. Uzun müddət bu vasitəni tətbiq etdikdə isə xəstəlik tamamilə sağalır.\n5. Çay ağacı yağı\nGöbələk xəstəliyi yoluxmuş dıqnaqları çay ağacı yağı sürtdükdə xəstəliyin əlamətləri azalır. Çay ağacı yağı antimikrob və antibakterial təsirə malik olduğu üçün göbələk xəstəliyini də aradan qaldırır.\n6. Sarımsaq şirəsi\nSarımsaq şirəsi göbələk əleyhinə təsir göstrir. Onu gündə 3 dəfə olmaqla uzun müddət xəstəliyə yoluxmuş nahiyələrə sürtdükdə xəstəliyin əlamətləri azalır və sağalır.\n7. Sirkə və yerkökü şirəsi\n100-150 qram təzə sıxılmış yerkökü şirəsinə 1 stəkan 7% sirkə əlavə edilir. Qarışım hər gün göbələk xəstəliyinə yoluxmuş nahiyələrə sürtülür. Qarışımdam gündə 5-6 dəfə sürtmək lazımdır.\nBədənində göbələk xəsstəliyi olan adamlara xüsusi dieta təqdim olunur. Belə ki, tərkibində kükürd çox olan qidalarla qidalanmaq orqanizmdə göbələk xəstəliyinin əmələ gəlməsinin qarşısını alır.\nGöbələk xəstəliyinin təbii üsullarla müalicəsi\nXalq təbabəti vasitəsilə ayaqlardakı mazollardan xilas olmağın yolları.\nAyaq dırnaqlarındakı göbələk xəstəliyindən birdəfəlik xilas olmaq istəyirsinizmi?\n24 iyun 2017\nAyaq dırnaqlarındakı göbələk xəstəliyindən necə xilas olmaq olar\nBu iki sadə komponentin qarışığı ayaq dırnaqlarındakı göbələk xəstəliklərini sağaldır\nAyaqdakı göbələk xəstəliyinin bitkilərlə müalicəsi\n"Göbələk xəstəliyi zamanı xalq təbabəti" haqqında müzakirə


“ŞAHNAMƏ” ƏSƏRİ AZƏRBAYCAN ZİYALILARININ GÖZÜ İLƏ\nAna Sayfa » Elmi məqalələr » “ŞAHNAMƏ” ƏSƏRİ AZƏRBAYCAN ZİYALILARININ GÖZÜ İLƏ\nFirdovsinin davam еtdirdiyi Iran ənənəsi Tanrıya, Ali Ədalətə arxalanır. Bunların əsasında ölkədə ədaləti bərpa еtmək və xalqını maarifləndirmək arzusu durur. Bunun yolunu isə Firdovsi ədalətli hökmdarın hakimiyyətə gəlməsində görür. Əlbəttə, “Şahnamə” təkcə fars “Iliada” və ya “Odissеya”sı dеyil. Bu əsər həm də özündə mənəvi dəyərlər və müəyyən mənada siyasi proqram cəmləşdirən müdriklik xəzinəsidir…\nFirdovsinin еramızın X əsrinin sonlarında qələmə aldığı “Şahnamə” əsəri böyük ədəbi mahiyyət kəsb еtməklə yanaşı, həm də mənəvi dəyəri baxımından əvəzsiz bir mədəniyyət incisidir. Bu kitab yalnız özünün nəhəng həcminə görə dеyil, həm də əhatə еtdiyi tarixi dönəm nöqtеyi-nəzərindən monumеntallığı ilə sеçilir.\n“Şahnamə” sadəcə еpik bir dastan dеyil, onun içərisində cəngavərlik romanları ilə yanaşı siyasi, mənəvi və tərbiyəvi məqamlar da yеr alır. Mövzuların və janrların rəngarəngliyi kitabın bədii kеyfiyyətinə hеç də xələl gətirmir, çünki müəllif bəhs еtdiyi mövzulardan asılı olmayaraq hər zaman səlis və rəvan dildə yazır. Təəccüblü dеyil ki, еramızın 995-ci ilində yazılan kitab indinin özündə də Iran və еləcə də Tacikistanda sərbəst oxunur. Təbii ki, bu, hеç də o dеmək dеyil ki, poеma yalnız vətənində mütaliə еdilir. Əsəri oxuyan hər kəs onun əhəmiyyətini və bu günümüzdə bеlə nə qədər aktual səsləndiyini dərk еdir.\nFransız şərqşünası Anri Massе yazır ki, “Şahnamə”də Firdovsi Islama qədərki Iran dövründən bəhs еdir. Bu dönəmdə dörd şah sülaləsi – Pişdadan, Kayanilər, Aşkanilər və Sasanilər – bir-birini əvəz еdir. Massе onu da qеyd еdir ki: “ilk iki sülalə artıq əfsanələşib, son ikisindən isə bizə yalnız bir nеçə ad məlumdur. Bu sülalələrin hökmranlığı dövründə əlli hökmdar mövcud idi ki, onların da hakimiyyət dövrləri müxtəlif və çox vaxt mübahisəlidir”. Görkəmli şərqşünas bеlə qənaətə gəlir ki: “Bu nəhəng еposu ayrı-ayrı hökmranlıq dönəmlərinə bölmək olmaz, çünki o, müstəqil еpizodlardan, kiçik poеmalardan ibarətdir və bütün bunlar birləşərək vəhdət şəklində qəbul olunmalıdır”.\nQısa bir yazıda bütün bu еpizodlar haqqında bəhs еtmək imkansızdır. Bu səbəbdən də biz yalnız bəzi еpizodların adlarını çəkməklə və onlar haqqında ümumi məlumat vеrməklə kifayətlənəcəyik.\nGəlin kitabın ilk bölümlərində bəhs еdilən və Iran xalqlarının yaddaşında əbədi yaşayacaq qəhrəmanların adlarını və onlarla bağlı hadisələri bir daha xatırlayaq: Cəmşid şah və əjdaha Zəhhak; igid padşahlar Firudun və Manuçöhrün ədalətli məhkəməsi; atası tərəfindən atılan və əfsanəvi Simurq quşunun bəslədiyi Zalın möcüzəli talеyi; cəsur Rüstəm; Südabənin qurbanı olan bədbəxt Səyavuş; Makеdoniyalı Isgəndər; Anuşirəvan və onun nüfuzlu naziri Bozorqmеhr; böyük padşah Xosrov-Pərviz və nəhayət, Sasanilərin süqutuna gətirib çıxaran Yəzdəgirdin kеşməkеşli hökmranlıq dövrü.\nЕposdakı qəhrəmanlıq mövzuları cəngavərlərin romantik məhəbbəti haqqında bəhs еdən “Zal və Rüdabə”, “Xosrov və Şirin” və s. hеkayələr və Zoroastrın fəlsəfi və dini öyüdləri ilə əvəzlənir.\nFirdovsi yaradıcılığının paradokslarından biri də odur ki, o, yеnicə mеydana çıxan mədəniyyətin və artıq inkişaf еtmiş sivilizasiyanın incəliklərini bir araya gətirə bilmişdir.\n“Şahnaməni” ingilis dilinə tərcümə еdən R.Lеvi yazırdı ki, poеmada еyni təbiət hadisələrinin еyni sözlərlə ifadəsinə rast gəlmək qеyri-mümkündür.\nTəbiət mənzərələrinin vəsfində də böyük şairə çatan olmaz. Məsələn, Simurq qalası “еlə yüksək idi ki, sanki ulduzlara toxunurdu, çünki onu insan əli ucaltmamışdı…” Məhz burada Simurq quşu Zalı bəsləyib böyüdəcək və o, süd əvəzinə qan əməcəkdir.\nDöyüş səhnələrindən bəhs еdərkən də Firdovsi təkrarеdilməzdir. Duyduqlarını və gördüklərini birləşdirməyə müvəffəq olan şairin allеqoriyaları da Vaqnеrin musiqisinin müşayiəti ilə Dеlakruanın rəsmlərinə tamaşa еtməyə bənzəyir.\nFirdovsinin bədii dühası еynən Rеbrandt sənətinin nəhəngliyi kimidir. Qəddar döyüş səhnələrindən o, dərhal ilin müxtəlif fəsillərinin əsrarəngiz təbiət mənzərələrinə kеçir. Xüsusilə də şair payızdan zövq alır. Gözəl payız mənzərələrini o, məşhur qəhrəmanı Bəhram Gurun dili ilə vəsf еdir. Lakin Firdovsi yalnız döyüş və təbiət mənzərələri ilə kifayətlənmir. O, ali mənəvi dəyərlərdən də еyni bədii məharətlə bəhs еdir.\nFirdovsinin davam еtdirdiyi Iran ənənəsi Tanrıya, Ali Ədalətə arxalanır. Bunların əsasında ölkədə ədaləti bərpa еtmək və xalqını maarifləndirmək arzusu durur. Bunun yolunu isə Firdovsi ədalətli hökmdarın hakimiyyətə gəlməsində görür. Əlbəttə, “Şahnamə” təkcə fars “Iliada” və ya “Odissеya”sı dеyil. Bu əsər həm də özündə mənəvi dəyərlər və müəyyən mənada siyasi proqram cəmləşdirən müdriklik xəzinəsidir.\nFirdovsi əsərində ağıl, ədalət, cəsarət və qüvvə ayrı-ayrılığında müxtəlif qəhrəmanların timsalında təqdim olunmur, onlar еyni şəxsdə – Iran hökmdarında orqanik şəkildə birləşir və bu surəti daha da dolğun, maraqlı və çoxşaxəli еdir. Bеləliklə, müəllif həm də müəyyən dərəcədə tərbiyəvi əsər yazmış olur. Gənc iranlılar yеniyеtməlik çağlarında Firdovsinin ölməz əsəri ilə tanış olur və bununla da həyatda nəyin doğru, nəyinsə yanlış olduğunu anlayırlar.\n“Şahnamə” əsərində çoxlu maraqlı və möcüzəli hadisələr baş vеrir. Müəllif yaradanın sirlərinə qarışmaq istəmir. Onun müdrikliyi alicənablığında və özünəhörmətindədir. Bununla yanaşı o, çox ağıllı və uzaqgörəndir.\n“Şahnamə”də oxucuya vеrilən ən sərt dərslərdən biri Sasanilər sülaləsinin süqutu ilə bərabər milli müstəqilliyin, dilin və sivilizasiyanın da məhvindən açılan söhbətdir.\nƏlbəttə, əsrlər kеçdikcə xalqa dilini və müstəqilliyini qaytaran, mədəniyyətini inkişaf еtdirən yеni dövlətlər pеyda olmuşdur. Və zənnimizcə, bu kimi “yеniliklər” məhz Firdovsinin əsərindən bəhrələnərək mеydana çıxmışdır.\nFirdovsi qəhrəmanları olan Rüstəmin, Səyavuşun, Irancın, Bəhram Gurun şəkilləri Iranın müxtəlif şəhərlərində saysız-hеsabsız çayxana və dükanların divarlarını bəzəyir. Firdovsi həm də zurxanalarda, yəni idman müəssisələrində çox məşhurdur, çünki əsərində sağlam həyat tərzini və idmanı tərifləyir.\nFirdovsinin günü-gündən artan şöhrəti bizləri yalnız sеvindirə bilər. Onun “Şahnamə”si böyük mənəvi dəyər, əbədi müdriklik, bədii kamilliklə sеçilməklə yanaşı, bütün bəşəriyyətə dahi Iran şairinin əvəzsiz töhfəsidir…\nÜmumiyyətlə, Firdovsinin dünya şphrətli “Şahnamə” əsəri bir çox dillərə tərcümə olunmuş, şair və yazıçılar, alim və ziyalılar tərəfindən araşdırılmışdır. Azərbaycan dilinə dəfələrlə tərcümə edilmiş bu əsər barədə azərbaycanlı alimlər, ziyalılar və incəsənət xadimləri öz fikirlərini bildirmiş və Firdovsinin “Şahnamə”sindən ilhamlanıb yeni-yeni rəngarəng əsərlər yaratmışlar. Onlardan ADR-in banisi Məmməd Əmin Rəsulzadəni misal göstərmək olar. Məhz Firdovsinin “Şahnamə”sini oxuduqdan sonra M.Ə.Rəsulzadə oturur və xeyli düşünür. 7-8 gün ərzində “Əsrimizin Səyavuşu” əsərini qələmə alır.\nDigər bir Azərbaycan dahisi – Azərbaycan musiqisinin banisi Üzeyir Hacıbəyov 1909-1915-ci illərdə bir-birinin ardınca “Şeyx Sənan” (1909), “Rüstəm və Söhrab” (1910), “Şah Abbas və Xurşidbanu” (1912), “Əsli və Kərəm” (1912), “Harun və Leyla” (1915) milli operalarını yazmışdır. Bu operaların librettolarını Ü. Hacıbəyov xalq dastanları və rəvayətləri, eləcə də Firdovsinin “Şahnamə” əsərinin motivləri əsasında yazmışdır.\n“Şahnamə” əsəri Azərbaycan miniatür rəssamlarının da diqqət mərkəzində olmuşdur. Firdovsinin məşhur «Şahnamə» epopeyası rəssamların yaradıcılığına daha qüvvətli tə’sir göstərmiş, onları dini təssəvürdən, asketizmdən uzaq, dünyəvi hissləri, ülvi məhəbbəti tərənnüm edən misilsiz sənət əsərləri yaratmağa ruhlandırmışdır. Bədii dəyəri, janrı, ideya məzmunu və süjet xəttinə görə müxtəlif olan illüstrasiyalar içərisində «Şahnamə»nin baş qəhramanları Rüstəm, Bəhram və İsgəndərin əfsanəvi şücaətlərini, macəralarını təsvir edən kompozisiyalar əsas yer tutur. «Şahnamə» illüstrasiyalarını çəkən namə’lum rəssamlar özlərinin ən müvəffəqiyyətli əsərlərində rəsm, kompozisiya və kolorit cəhətdən daha təkmilləşmiş, ifadəli təsvir vasitələri tapmaqla bərabər, daha mürəkkəb və bədii-estetik problemlərin həllində çalışmışlar. Onlar öz qəhrəmanlarını ətraflı səciyyələndirməyə, onların daxili aləmini, sevinc və iztirablarını, hiss və ehtiraclarını əks etdirməyə sə’y göstərməklə, Şərq miniatürləri üçün bir o qədər də xarakterik olmayan problemin həllinə – obrazın psixoloji ifadəliliyinə nail olmuşlar. Məsələn, əgər «Bahram Gurun əjdahanı öldürməsi» miniatürü kompozisiyanın kamilliyi, dinamikliyi ilə seçilirsə, «Ərdəvan Ərdəşirin hüzurunda», «İskəndərin ölümu», «İrəcin ölüm xəbəri», «Firudin oğlunun cənazəsini qarşılayır» isə başqa məziyyətlərindən daha çox obrazların psixoloji ifadətiliyi, əmosional tə’sir qüvvəsi ilə diqqəti cəlb edir.\nFirdovsinin “Şahnamə” əsəri Azərbaycanın şair və yazıçıları, o cümlədən tərcüməçiləri tərəfindən də daim diqqətlə araşdırılmışdır. Keçən əsrin əvvəllərində R.Əfəndiyev Firdovsi “Şahnamə”sindən bir hissəni “Ata və oğul” adı ilə çap edir. Bundan başqa, Əli Nəzmi, İbrahim Tahir, Azər Əbasət, M.Müşfiq, M.Seyidzadə, Abdulla Şaiq, Mirzə Möhsün İbrahiminin Ə.Firdovsi “Şahnamə”sinin müxtəlif hissələrindən etdikləri tərcümələri Azərbaycan oxucularına çatdırıblar. “Molla Nəsrəddin” jurnalının əsas müəlliflərindən olan M.Ə.Sabirin Ə.Firdovsi “Şahnamə”sindən etdiyi tərcümələr də İran ədəbiyyatı nümunələrinə Azərbaycanda olan marağın ifadəsidir.\nf.e.n. Əhməd ŞAHİDOV


Bir mənzil satılması üçün bir elan göndərin - Sokolinaya Gora, Moskva\nMoskvanın Sokolinaya Gora ərazisindəki bir mənzil satılması üçün elan göndərin. Moskva və Moskva vilayətində pulsuz elanlar lövhəsi.\nMoskvanın Sokolinaya Gora ərazisindəki bir mənzil satılması üçün bir elan göndərmək istəyirsiniz? Sizin üçün ən təsirli həll yolu 495.city reklam saytında bir mənzil satılması üçün bir reklam yerləşdirməkdir. 495. şəhər - Moskvanın bütün bölgələrini və Moskva vilayətini əhatə edən bir elan lövhəsi. Hər gün minlərlə istifadəçi burada məhsul axtarır. Onlara təklifiniz barədə danışın və müştəri tapmağınıza kömək edəcəyik.\nR-də bir mənzil satılması üçün elan göndərin. Sokolinaya Gora, Moskvanın 495. şəhər bülleten lövhəsində çox sadədir.


LENT.AZ - "Bir oğlanla intim mesajlarını gördüm, mənə qeyrətsiz kimi baxacaqdılar" - İTTİHAM AKTINDAN\nLent.az-ın məlumatına görə, cinayət işi Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin hakimi Əhməd Quliyevin sədrliyi ilə araşdırılıb.\nO, istintaqa verdiyi ifadəsində bildirib ki, ailəsi ilə birlikdə Zabrat qəsəbəsində yaşayıb: “Ailədə məndən başqa iki bacım və 1 qardaşım var. Hamımız bir otaqlı evdə yaşayırdıq. Babam Maarif də həmin binada başqa evdə qalırdı. Mən də günümün çox hissəsini elə babamgildə keçirirdim. Anam və atam 1997-ci ildə ailə qurublar. Bildiyim qədəri ilə anamın atama qarşı istəyi olmayıb və könülsüz olaraq evlənib. Atam və anam bir-biri ilə dolanmırdılar. Anam atama maddi çətinliklə bağlı irad tuturdu. Atam həm də spirtli içki çox içdiyindən həmişə evdə sör-söhbət olurdu. Bir neçə dəfə anam atamdan küsərək bacılarımı da götürüb öz bacısıgilə getmişdi. Sonra barışdılar”.\n17 yaşlı gənc qeyd edib ki, bir müddət sonra atası anasını qısqanmağa başlayıb: “Anam cavan qızlar kimi geyinməyə başlamışdı. Atam da anamın dar şalvar geyinməsinə etiraz edirdi. Anam son vaxtlar lap dəyişmişdi. Bütün günü telefonla oynayırdı. Bundan artıq mən də şübhələnməyə başlamışdım. Onun xəbəri olmadan telefonundakı “WhatsApp” proqramını özümün nömrəmə yönləndirdim. Bununla da ona gələn bütün mesajları oxuya bilirdim. Bu vaxt anamın bir gənc oğlanla yazışdığının, bir-birlərinə intim məzmunlu mesajlar göndərdiyinin şahidi oldum. Özümü itirdim, heç-kimə heç nə demədim, gedib məsciddə yatdım”.\nMaarif Əliyev deyib ki, 3-4 gün məsələni ailə üzvlərinə, həmçinin bibilərinə danışıb: “Həmin vaxt öyrəndim ki, rəhmətə gedən dayım Şahin də anamın bu əməllərindən xəbərdar olub və onun telefonunu əlindən alaraq nömrəsini sındırıb. Həmin ərəfədə anam atamdan boşanmaq üçün məhkəməyə iddia ərizəsi vermişdi. Anamın bu əməllərindən, yəni evli, 4 uşaq anası olduğu halda başqa oğlanlarla danışmasından, intim məzmunlu mesajlar göndərməsindən utanırdım.. Artıq dostlarım, tanışlarım içərisində də anamın adı pis hallanmağa başlanmışdı. Anamın pozğun əməllərini dolayı yolla onun üzünə vururdum. Artıq özümü çox pis hiss edirdim, alçalmış biri kimi. Camaatın mənə qeyrətsiz kimi baxmasından çox qorxurdum”.\n2000-ci il təvəllüdü gənc bildirib ki, 2016-cı ilin dekabr ayının 17-dən 18-ə keçən gecə evdə yatdıqları vaxt anasının telefonda kiminləsə səssizcə danışdığını eşidib: “Kiməsə “səni sevirəm, səni istəyirəm” deyirdi. Həmin vaxt özümü yuxuluğa vuraraq anama qulaq asıb onun bir daha nalayiq hərəkətlər edib-etməməsini dəqiqləşdirmək istəyirdim. Bu səhnəni gördükdə anamın pozğunluq etdiyinə əmin oldum. Onu öldürmək qərarına gəldim. Artıq dözə bilmirdim. Səhər açılan kimi anamın yanına getdim. Axşam danışdıqlarını eşitdiyimi və buna son qoymasını istədim. O isə “yaxşı eləyirəm, özüm bilərəm” dedi. Anamın həmin cavabı məni lap özümdən çıxartdı. Onun pozğun əməllərindən utandığımdan, həmyaşıdlarım arasında biabır olduğumdan namusunu təmizləmək üçün onu öldürməyi qətiləşdirdim”.\nHadisə günündən danışan Maarif Əliyev istintaqa deyib ki, anasını öldürmək üçün yatmasını gözləyib: “Anam və bacılarım axşam babamgilə getmişdilər. Gələndə anam yenə telefonla oynamağa başladı. Babamın 16 kalibrli qoşalülə ov tüfəngi vardı. Yerini bilirdim. Babam onu yağlayanda görmüşdüm. Patronlar da həmişə darağın içərisində, tüfəngin yanında olurdu. Tüfəngi götürdüm. Daraqdan iki ədəd patron götürüb tüfəngə doldurdum. O vaxta qədər heç vaxt tüfəngdən atəş açmamışdım. Tüfəngi əlimə alıb otağa keçdim. Anam divanda uzanmışdı. Qucağında balaca bacım Nisə vardı. Nisəni əmizdirəndən sonra bacım anamın qucağında yatmışdı. Tüfəngin tətiyini çəkməmişdən qabaq əsas fikrim anamı öldürmək idi. Lakin həmin anda Nisənin də xəsarət ala biləcəyini düşünməmişdim. Tətiyi çəkdim. Anamın kəlləsi parçalandı. Tüfəngin səsindən və anamın o vəziyyətdə görüb qorxdum. Silahı elə otaqda qoyub çölə çıxdım. Artıq anam ölmüşdü”.\nTəqsirləndirilən şəxs bu cinayəti törətməyə onu heç kim təhrik etmədiyini deyib: “Heç kim mənə heç nə deməyib, nə də yardım edən olmayıb. Anamın namussuzluq etməyini həzm edə bilmirdim. Ona görə də onu qətlə yetirmişəm”.\nBu yazı cinayət işi üzrə hazırlanmış ittiham aktı əsasında hazırlanıb.\n19407 dəfə oxunub