Əlifba müharibəsi: Rusiya postsovet məkanının sürətlə latına keçidinin qarşısını ala bilmir - YALAN.info\nYALAN.info Analitika Əlifba müharibəsi: Rusiya postsovet məkanının sürətlə latına keçidinin qarşısını ala bilmir\nYALAN.info Onlayn Xəbərlər və İnformasiya Saytı bildirir ki, məsələ ilə bağlı “Kaspi” qəzetində maraqlı məqalə yayımlanıb.\nSSRİ dağıldıqdan sonra onun varisi qismində çıxış edən Moskva bu ölkələrin ərazisində süni münaqişə ocaqları yaratdı və məqsədi də bilinirdi – müstəqil olmağa çalışan dövlətləri öz təsir dairəsində saxlamaq. Üstündən 30 il keçməsinə baxmayaraq, bu münaqişələr həllini tapmayıb. Məhz Kremlin yeritdiyi siyasətin nəticəsidir ki, indi bu dövlətlər çıxış yolunu sürətlə Moskvadan uzaqlaşmaqda görür. Buna nail olacaqlarmı? İndidən nə isə söyləmək və proqnozlaşdırmaq çox çətindir. Bir faktı bildirək ki, hazırda kiril əlifbası arealı sürətlə azalır. İndi yalnız bu ölkələrdə – Belarus, Bosniya və Herseqovina, Bolqarıstan, Qırğızıstan, Şimali Makedoniya, Monqolustan, Rusiya, Serbiya, Tacikistan və Monteneqroda kiril əlifbası istifadə olunur.\nXatırladaq ki, SSRİ-nin dağılması ilə kiril əlifbasından uzaqlaşan Moldovanın ardınca, Azərbaycan, Türkmənistan əlifbalarını dəyişdi və sürətlə latınlaşma prosesinə başladılar. Bəs nədən daha çox ölkə kirildən latına keçməyə üstünlük verir? Bu qərar nə ilə bağlıdır – bu, özünümüdafiə, yoxsa ondan uzaqlaşmaq əlamətidir? Belə götürəndə, bu ölkələrdə slavyan əlifbası heç vaxt “doğma” da olmayıb. Bilirik ki, artıq Özbəkistan və Qazaxıstan rus əlifbasından uzaqlaşmaqla bağlı qərara imza atıb. Qırğızıstan parlamentinin deputatları latın əlifbasına keçid məsələsini qaldırsalar da, keçmiş prezident Almazbəy Atambayev buna qarşı çıxdı. Ancaq deputatlar israrlı görünür. “Kiril əlifbası Qırğızıstana texnologiyaları inkişaf etdirməyə mane olur, ölkənin müasirləşməsinin qarşısını alır” – deyə keçmiş deputat Kanıbek İmanəliyev deyib. O, kiril əlifbasını Qırğızıstanın əqli irsi adlandırsa da, 2030-2040-cı illərə kimi latın əlifbasına keçidin zəruri olacağını deyib.\nİndi isə latın əlifbalı ölkə olmaq arzusunu Ukrayna da bəyan edib. Bununla da, Ukrayna ilə Rusiya arasında saysız-hesabsız problemlərin sırasına daha biri də əlavə olunub. Bu ideyanın müəllifləri əmindirlər – latın əlifbası fonetik cəhətdən Ukrayna dilinə daha yaxındır. Lakin hədəf heç də bu deyil. Ukrayna əbədi düşməni olaraq gördüyü Rusiya ilə yaxınlığı birdəfəlik kəsməyə çalışır. Dil islahatı problemli şəkildə ölkənin ən müxtəlif dairələrində müzakirə olunur, təkliflər səslənir. Hələ ki, bu məsələ müzakirə səviyyəsində olsa da, yaxın gələcək üçün bunun reallaşması mümkün olmaya bilər. Müzakirəni Ukrayna Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Aleksey Danilov ortaya atıb. Ondan əvvəl isə bu ideyanı keçmiş xarici işlər naziri Pavel Klimkin qaldırmışdı. Bir neçə ay əvvəl isə latın əlifbasına keçidin məqsədyönlülüyünü Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının Dilçilik İnstitutunda qaldırıblar. Onlar yazıçı Sergey Pilippenkonun doğum gününün 135 illiyi ilə bağlı yaydıqları müraciətdə də buna yer ayırıblar. Bu şəxs vaxtilə kiril əlifbasından latına keçidin təşəbbüskarı kimi çıxış etmiş, nümayişkaranə şəkildə latın-Ukrayna dilində yazırdı. Lakin o zaman onun təşəbbüsü geniş dəstək qazanmadı. İndi isə nəzərə alsaq ki, ölkə Rusiya ilə müharibə həddindədir, torpaqlarının çox hissəsi işğal olunub, o zaman onun aktual əhəmiyyət kəsb edəcəyi gözlənilir. İdeyanın əleyhdarları hesab edirlər ki, bu məsələni qısa zamanda reallaşdırmaq mümkün deyil.\nUzunmüddətli perspektivdə bəlkə də onu reallaşdırmaq olar. Lakin əlifbadan sürətlə imtina etmək elə də asan olmayacaq. Ölkənin şərq hissəsində Rusiyanın, rus dilinin ciddi dayaqları mövcuddur. Qəti şəkildə Rusiyanın mental, mədəni və informasiya təsirindən çıxmaq asan deyil. Buna baxmayaraq, illər uzunudur ki, ölkənin qərb vilayətlərindən olan siyasətçilər, mədəniyyət xadimləri, şair və yazıçılar əlifba məsələsini qabardır. Onlar əmindirlər ki, latınlaşma Ukraynanı Avropaya daha da yaxınlaşdıracaq.\nArtıq sosial şəbəkələrdə aktiv şəkildə “Latın əlifbasına keçəcəyəm – Ukrayna dilini xilas edəcəyəm” şüarları ilə aksiyalar keçirilir. Məsələn, lvovlu rəssam Vlodko Kostırko latın dilində bir neçə məqalə dərc edib, yeni sözlərdən ibarət lüğət də tərtib edib. Məsələn, “kompüter”, “ofis” sözlərinin əvəzləyicilərini tapıb. İdeyanın tərəfdarlarının, hətta Ukrayna dilinin transliterasiyası layihələri də var. İstənilən halda, razılaşmaq gərəkdir ki, latın əlifbası ilə planet əhalisinin 42 faizi və 70 ölkəsi yazıb-yaradır. Kiril əlifbası isə bu sırada latın, Çin, heroqlif və ərəb əlifbasından sonrakı yeri tutur. Kiril əlifbasından planet əhalisinin cəmi 3 faizi, təqribən 250 milyon insan istifadə edir.\nLatın əlifbasına keçidin tərəfdarları əmindirlər ki, bu cür dəyişikliklər bir sivilizasiya seçimidir. Bu, həm də Rusiyanın mental, mədəni, informasiya və iqtisadi təsirindən çıxmaq deməkdir. Məsələn, götürək Qazaxıstanı. Bu ölkədə sözün əsl mənasında qazax dilinin assimilyasiyası prosesi gedirdi. Ölkənin ümummilli lideri Nursultan Nazarbayev də bu təhlükəni nəzərə alaraq əlifbanın dəyişdirilməsi prosesinə start verdi. Artıq dövlət qulluqçuları üçün qazax dilinin məcburi öyrənilməsi qanuniləşib. Və əslində rus şovinistlərinin iddia etdiyi kimi söhbət heç də latın əlifbalı Türkiyənin bölgədə nüfuzunun güclənməsindən getmir. Sadəcə bu proses istənilən sivil və müstəqil dövlətin çoxdan həyata keçirməli olduğu vacib məsələdir.\nÖncəki xəbərABŞ-ın master diplomunu aldı, Azərbaycana köçmək istəməyən arvadından boşandı…\nSonrakı xəbərRəcəb Tayyib Ərdoğan ABŞ səfəri öncəsi Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı açıqlama verdi


Mən bu yazını yazıram, çünki insanların çoxu Çəki Baxıcıları və ya başqa bir kilo vermə proqramı satın aldığı kimi görünür, amma hansının daha yaxşı işləyəcəyini bilmir. İllərdir bu problemin olduğunu gördüm və bir çox insanlar faydaları görmədikləri kilo vermə proqramlarına daha çox pul xərclədikləri görünür.\nBunun səbəbi, kilo vermə proqramlarının çoxunun kilo verməyə kömək edəcəklərini iddia etməsi, ancaq nəticələrini göstərməməsidir. Bunun bir çox səbəbi, əsas səbəblərindən bəziləri var: Bunlar elmi tədqiqatlar tərəfindən dəstəklənmir, yalnız qısa müddət ərzində işləyirlər və ya yaxşı sınaqdan keçirilməmişlər, onların effektivliyi ilə bağlı qəribə və ya ziddiyyətli bir iddialar var. Bu siyahı bu sualları cavablandırmaq və arıqlamaq üçün hansı məhsulların axtardığı, nəticələrin necə qiymətləndiriləcəyi və ən yaxşı nəticələrin necə əldə ediləcəyi ilə bağlı bəzi ümumi təlimatlar verilməsi üçün nəzərdə tutulmuşdur. 1. Oxuduğunuz araşdırmalar iddiaları dəstəkləyirmi? Bəli. Kilo itkisi ilə bağlı bir çox araşdırmanı görəcəksiniz, lakin onlar çox vaxt yaxşı maliyyələşdirilmir, yaxşı aparılmır və çox vaxt bütün əhalinin analizini daxil etmir.\nBir söhbət kilo itkisi ilə məşğul Tinedol ətrafında Tinedol - niyə? Alıcıların fikirlərinə baxırsın...\nAşağı bədən yağının yüzdə üçün, Chocolate Slim ən yəqin ki ən ideal üsuldur. Çox razı istehlakçılar...\nArtan sayda heyranedici insanlar məhsulu və onların uğurlarını Ecoslim tətbiqi ilə birlikdə Ecoslim...\nDaha çox meraklılar bu məhsulun tətbiqi kontekstində Chocolate Slim və onların təcrübələrini danışı...


Etibar Muradxanlı "Fəridə nənəgilin pəncərələri" (Hekayə-davamı)\n- Aazz, hara tələsirsən? Bəs mən süd alacaqdım axı...- deyə ucadan səsləndi. Qatıqçı yerə çöküb üzünü çəpinə yuxarı tutdu:\n- Neçə kiloluq istəyirsən? - deyə soruşdu. Fəridə xala həftədə bir, ya da iki dəfə ağartı alardı. Onda da qatıqçı çantasını həyətdəcə qoyub bankaları özü dördüncü mərtəbəyə, müştərisinin mənzilinə qaldırardı. Bu gün isə Fəridə xalanin ağartı almaq niyyəti yox idi. Amma qatıqçıya acıdığından onun vəziyyətini yüngülləşdirmək istədi:\n- Dayan, dayan, özüm düşərəm. Onsuz da çörəyə düşəcəkdim.- Fəridə xala gənc bir qız çevikliyi ilə aşağı yüyürdü. Qatıqçı çantasının yanında yerə çöküb eləcə də gözləyirdi. Fəridə xala qatıqçının gözlərinin düz içinə baxdı. Arvadın gözlərindən sanki alov çıxırdı. Qipqırmızı qızarmışdı. Fəridə xala üzbəüz cömətmə oturub əlinin arxasını yüngülcə onun alnında gəzdirdi:\n- Sənə nə oldu, qız? Qızdırma səni aparır ki!- Əlini çiyinlərindən sürüşdürüb barmaqlarını ovuclarına aldı:\n- Nə düşüb sənə, bu halınla alver edirsən? Evində otursana!\nQatıqçı özünü sındırmadı:\n- Eh, Fəridə xala, evdə oturanda daha da ağırlaşıram. Mən qripi elə ayaq üstə keçirirəm.\n- Dur, dur, qız, gedək evə, zoğal mürəbbəsi ilə bir stəkan çay içib gedərsən.\nQatıqçı hələ malını xırıd eləməlidir deyə etiraz etsə də Fəridə xala əl çəkmədi.\nQolundan tutub təkidlə evə gətirdi. İçəri girən kimi hələ ayaqqabılarını soyunmamış:\n- Sənin adın nədir, qız? - deyə soruşdu.\n- Tahirə. - Paltosunu belə soyunmadan ev sahibəsinin ardınca içəri keçdi. Fəridə xala Tahirəyə oturmaq üçün yer göstərib mətbəxə adladı:\n- Ay qız, Sahirə, elə buna görə iki gün idi görünmürdün?- mətbəxdən də səsi eşidildi. Bir dəqiqə keçmədi ki, bir əlində çayla dolu stəkan, bir əlində isə mürəbbə qabı otağa qayıtdı. Qonaqla üzbəüz oturanda Tahirə sualına cavab verməmiş ev sahibəsinin səhvini düzəltməyə çalışdı:\n- Sahirə yox, Fəridə xala, Tahirə.\n- Nə,.. Sahirə?.. Hə, hə, elə Sahirə deyirəm də...\nTahirə onu başa sala bilməyəcəyini, buna hövsələsi də çatmayacağını görüb, sualın cavabına keçdi:\n- Yox, ay Fəridə xala, yox. Təki elə xəstə olduğum üçün gəlməyəydim.\n- Aazz, nə olub bə sənə?.. - Fəridə xala ona daha da yaxın oturdu.\n- Ermənilər,.. ermənilər qardaşımı öldürüblər, Fəridə xala! –Elə bil göz yaşları ovcunun içində idi.\n- Nə, qardaşını öldürüblər?!\nTahirə anlatdı ki, ermənilər Dağlıq Qarabağa qarşı torpaq iddiasından əl çəkmirlər. Tez –tez müxtəlif kəndlərə, rayonlara silahlı hücumlar edir, dinc əhaliyə divan tutur, var –yoxlarını əllərindən alıb aparırlar. Onlara qarşı əliyalın, təsadüfi halda isə ov tüfəngi ilə çıxan azərbaycanlıları da rus hərbçilərinin köməkliyi ilə qanına qəltan edirlər. Məlum oldu ki, Tahirənin qardaşı da bu haqsızlıqlara dözməyərək kənd cavanlarından ibarət kiçik bir dəstə yaradıb. Məqsədləri də erməni quldurları ilə mübarizə aparmaq, evlərini, kəndlərini onlardan qorumaq, işğalcıların Qarabağa qarşı torpaq iddialarına son qoymaq olub...\nTahirə sakitləşmək bilmirdi. Ermənilərin Dağlıq Qarabağda törətdiyi cinayətlərdən danışdıqca daha da coşur, gözünün yaşını sel kimi axıdırdı.\nFəridə xala isə qoy ağlayıb yüngülləşsin deyə onu sakitləşdirməyə belə cəhd göstərmir, heyrət içində dediklərinə qulaq asırdı.\nInana bilmirdi ki, oğlunun da xidmət etdiyi, Rəhim kişinin ömrünü qoyduğu rus ordusu ermənilərlə birləşib azərbaycanlılara qarşı belə ədalətsizliyə yol verər...\nÇayını da içmədən ayağa durdu. Sanki bura dərdini deməyə gəlmişdi. Fəridə xala da onu saxlamadı. Amma çıxanda süd - qatığın hamısını götürəcəyini söylədi.\nDərhal da əl çantasından pul çıxarıb Tahirənin etirazına baxmayaraq haqqını ödədi. İş günlərini Tahirəyə bildirib bundan sonra qalan malını yataqxanaya gətirməsini xahiş etdi. Özü satıb pulunu ertəsi verəcəyini söylədi...\nYuxusu qaçmışdı. Heç nahar etmək də istəmirdi. Dünəndən stolun üstündə qalan şəkilləri götürüb, kart paylayırmış kimi bölməyə başladı. Hələ tələbə ikən hərbi formada çəkdirdiyi şəkilləri bir sırada yanaşı düzdü.\nOğlunun şəkli tək, oğlunun şəkli bir – neçə dostu ilə birlikdə, bir də oğlu da sırada durduğu alay: Oğlu da tərkibində olan rus əsgərləri.\nBakının küçələrində yüzlərlə günahsız insanı qanına qəltan edən “qüdrətli” sovet ordusu.\nDağlıq Qarabağda işğalçı ermənilərin törətdikləri saysız – hesabsız cinayətlərə ortaq olan, separatçı siyasətlərinə dəstək verən Sovet Sosialist hərb maşını...\nNazim uşaqlıqda əsgər olacağını deyirdi. Böyüdükcə komandir, sonralar isə general olmağı arzulayırdı. Onun bu arzusuna atası da, Fəridə xala da çox sevinirdilər. Ən çox ona görə sevinirdilər ki, Nazim Vətəni qorumaq məqsədi ilə hərbə maraq göstərirdi. Amma onun Vətənini qoruyacağına inandığı, bütün gəncliyini, bacarığını, enerjisini həsr etdiyi ordu indi əksinə olaraq doğma torpaqlarını erməni təcavüzünə məruz qoyur, Vətənini düşmənə satırdı...\n- Kaş nə komandir olaydın , nə də kapitan. Esgər olaydın, sıravi əsgər. Amma Vətəndə, Azərbaycanda olaydın.\n- Hansı hörmətdən danışırsan, ay oğul, ay sənə qurban olum?! Elə sənin əlinlə Bakının küçələrini qana boyamadılarmı?!\n“Komandirlərim də mənim perspektivimə inanırlar. İnşallah, tezliklə qarşinda gənc bir general görəcəksən”.\n- Kaş general yox, əsgər görəydim, oğul, adi, sıravi əsgər. Amma ləyaqətli, Vətəninin qeyrətini cəkməyi bacaran, yeri gələndə onun uğrunda ölməyə layiq olan\nvə cəsarəti çatan mərd bir əsgər! - Gözlərinin yaşını sildi.\n“Anacan, yaxın günlərdə xaricə ezamiyyətə gedəcəm. Əsgərlərimizi xarici ölkələrdən dislokasiya etməliyik”.\n- Kaş sən özün də öz Vətəninə dislokasiya olunaydın...\n“Ola bilsin ki, bir müddət səninlə əlaqə saxlaya bilməyim. Darıxma, Allah qoysa qayıdan kimi zəng edəcəm”.\nQapı döyüldü. Gələn Dilbər idi. Fəridə xala bütün gecəni işdə olduğu üçün yatmadığına baxmayaraq, bütün günü də istirahət etmədi. Əvvəl qonşusu ilə, sonra xəyali rəfiqəsi ilə söhbət etdi. Heç vaxt şikayətlənmədiyi taleyindən, heç vədə gileylənmədiyi oğlundan narazılandı. Ağladı. Yetmiş illik həyatında heç kəsin görmədiyi göz yaşlarını axıtdı…\nRəhim kişi ilə artıq dostlaşmışdılar. Rəhim kişi daha Fəridə xala işə gələn kimi növbəni təhvil verib evə tələsmir, oturub azı yarım saat növbə yoldaşı ilə söhbət edir, həyatından danışırdı.\nFəridə xala da özü haqqında, Nazim haqqında Rəhim kişinin bütün suallarına həvəslə cavab verir, Nazimin tez – tez zəng etdiyindən, məktubu məktuba caladığından, hər ay başı ona pul göndərdiyindən danışırdı. Ən çox isə zəmanədən danışırdılar.\nRəhim kişi Sovet Ordusunun ermənilərlə birlikdə Qarabağda törətdiklərinə heç cür inana bilmirdi. 20 Yanvarda Bakıda baş verən hadisələri isə anlaşılmazlıq adlandırırdı.\nEtiraf etməyə cəsarəti çatmasa da həyatını rus ordusuna verdiyi üçün qəlbinin dərinliklərində baş qaldırmış təəssüf hissi gözlərindən aydınca oxunurdu.\nSon günlər daha səliqəli geyinir, sanki acıq verirmiş kimi hərbi xidmətdə aldığı medalların bütün simvollarını da döşünə taxırdı. Amma getdikcə daha da qaraqabaqlaşır, tez –tez də ürəyini tuturdu.\nBuna baxmayaraq heç vaxt heç nədən şikayətlənmir, ürəyinin ağrıdığını boynuna almırdı.\n...Rəhim kişi Fəridə xalaya çox ayıq yatdığını demişdi. Amma gözüaçıq yatdığını deməmişdi. İndi onu belə görəndə, Fəridə xala Rəhim kişinin o vaxt elə beləcə, gözüaçıq yatmasını nəzərdə tutduğunu düşündü.\nAmma təəccüb etdi. Adəti üzrə Fəridə xala gələnə qədər Rəhim kişi tam hazır olar, foyedə var - gəl edə -edə onu gözlər, növbə yoldaşını ayaq üstə qarşılayardı. Amma nədənsə indi oturduğu stulun söykənəcəyinə yüngülcə dayaqlanıb , əllərini də şagird kimi stolun üstünə qoşa qoymuşdu. Nəzərlərini tavanda məchul bir nöqtəyə zilləyib gözüaçıq yatırdı.\nFəridə xala neçə vaxtın narahatlığına, yorğunluğuna tab gətirməyib, nəhayət, kişinin elə iş başındaca yatdığını düşündü. Oyadıb narahat etmək istəmədi.\nCantasını astaca stulun ciyinliyinə kecirib elə Rəhim kişinin özününcə vərdiş etdirdiyi kimi növbəni qəbul etməyə başladı. Hər şey qaydasında idi.\nSəssizcə gəlib növbə yoldaşı ilə üzbəüz oturdu. “Gör necə yorğundur ki, hələm – hələm oyana bilmir”. - deyə düşündü. Hansı ki, Rəhim kişi kimi ayıq adam Fəridə xalanın nəfəsini belə dərmədən etdiyi hərəkətləri hiss edib dərhal ayılmalı idi.\n- Dur, dur, ay kişi, dur, gedib evdə rahatca yatarsan. – Narahat olmağa başlayan Fəridə xala pıçıltı ilə səsləndi. Səs çıxmadığını görəndə barmaqlarının ucunda xəfifcə kişinin sinəsinə toxundu:\nRəhim kişi sanki heykəl idi. Sinəsini azca irəli verib , başını dik tutmuş, buz kimi soyuq gözlərini tavana dikmişdi. Fəridə xala xoflanmağa başladı:\n- Rəhim, Rəhim!- deyə yerində dikəldi. İrəli dartılıb gözlərini Rəhim kişinin azacıq nəmdən par – par parlayan , artıq rəngini itirməkdə olan göy gözlərinin içinə zillədi:\n- Rəhim, sənnən döyüləm, Rəhim?.. Aaa,.. kişiyə nə oldu?!. – Pencəyinin yaxalığından tutub silkələdi. Dayağını itiribmiş kimi Rəhim kişinin boynu arxaya axdı. Qolları stolun üstündən sürüşüb yanlarına düşdü. Fəridə xala onun artıq çoxdan həyat nişanəsini itirmiş gözlərinin dərinliyindən bir ölü boylandığını gördü.\n- Rəhim,..Rəhim!.. –oturacağa çökdü. Əllərini ağzına basıb lal bir hönkürtü ilə ağladı...\nRəhim kişi əsl hərbçi kimi ayaq üstə, iş başında, məğrurcasına öldü. Bir azdan sonra komendant da gəldi. Yataqxananın bütün sakinləri birinci mərtəbədəki foyeyə axışdılar.\nSonra da təcili yardım maşını gəlib çıxdı. Kişini ehmalca stuldan qaldırıb tutacaqlı çarpayıya uzatdılar.\nFəridə xala yaxınlaşıb böyründəcə cöməltmə oturdu. Titrək əllərini xəfifcə alnından sifətinə doğru sürüşdürüb gözlərini qapadı. Pencəyinin çiyinlərini dartıb yerinə otuzdurdu.\nGömgöy damarları pırtlayıb üstündə ilan kimi qıvrılan əllərini sinəsinə, yaxalığına doğru sürüşdürdü. Xidmətləri müqabilində aldığı medallarının simvollarını yerində rahladı...\nHəyatını Sovet ordusuna həsr etmiş, polkovnik rütbəsinə qədər yüksəlmiş Rəhim kişinin ömür yolu beləcə sona yetdi. Qüdrətinə və ədalətinə inandığı orduda xidmətdən qürur duyan rus əskərinin ömrü Azərbaycan Politologiya institutunun yataqxanasında beləcə bitdi...\n...Və,..və onun gözlərini gözü hələ də yolda qalmış, oğlu rus ordusunda xidmət edən, Rəhim kişinin getdiyi yolu gedən bir rus əsgərinin azərbaycanlı anası qapadı..\n...Tabutunu isə azərbaycanlılarla birlikdə müxtəlif respublikalardan Azərbaycana oxumağa gəlmiş tələbələr qaldırdı...\nFəridə xala işdən çıxmaq haqqında ərizə vermişdi. O, dərdlərini unutmaq, başını qarışdırmaq məqsədi ilə işə düzəlmişdi. Amma əksinə oldu.\nBaşa düşdü ki, evdə oturub özünün, xəyali rəfiqəsinin, oğlunun, qonşularının, kiçik məhəlləsinin fikrini etmək bütün cəmiyyətin dərdini çəkməkdən daha asandır...\nKomendantın ərizəni qəbul edib – etməyəcəyinə baxmayaraq qəti fikrini bildirib yataqxananı tərk etdi.\n...Qapı döyüldü. Fəridə xala sonuncu cümlələri də bitirməyib, məktubu stolun üstünə qoydu.\nGələn poçtalyon idi. Fəridə xala qapını açdığı üçün peşiman oldu. Daha ondan heç nə gözləmirdi. Amma hər dəfə onu görəndən sonra bir gün özünə gələ bilmirdi.\nBir söz belə demədən qapının kəndarında durub poçtalyonun nə deyəcəyini, indi kimi soruşacağını gözləyirdi. Poçtalyonunsa sanki dili tutulmuşdu. Gözləri od tutub yanır, alov saçırdı. Titrək əlindəki məktubu bir qədər irəli uzadıb:\n- Fəridə xala, Fəridə xala, Fəridə xala!.. – səsləndi. Daha bir söz deyə bilmədi. Fəridə xala onun yaşdan dolmuş gözlərinə, əlindəki məktuba baxıb qeyri – ixtiyari bir addım geri atdı:\n- Məktub, məktub kimədir?! - xırıltılı səslə soruşdu.\n- Nazimdəndir, Fəridə xala, Nazimdəndir!!!\nYerindən tərpənmədi. Çöhrəsində cağlayan sevinc bir andaca ciddi bir görkəmlə əvəzləndi. Sanki adi, hər gün baş verən hadisə baş vermişdi. Sanki poçtalyon daha çox sevinirdi.\n- Sağ ol, oğul, sağ ol!.. – quruca dedi.\nPoçtalyon məktubu Fəridə xalanın ovcuna qoydu. Uzaq səfərdən qayıdan atasının qarşısına yüyürən uşaq sayağı pillələr boyu sevincək yüyürdü. Fəridə xala qapını da örtməyi unutdu. Sanki Nazimin özünü sinəsinə basırmış kimi məktubu köksünə sıxaraq otağa qayıtdı.\nYetirib divana çökdü. Çiskin havada pəncərə şüşələri boyu üzü aşağı sürünən şəffaf şeh damlaları kimi göz yaşları qapalı gözlərindən süzülüb titrəyən yanaqları boyu axdı...\nFəridə xala ümidini itirməmişdi. Oğlunu nə vaxtsa görəcəyinə, səsini eşidəcəyinə, nə vaxtsa onun yazdığı yeni sətirləri oxuyacağına inanırdı. Amma həmin anları necə yaşayacağını təsəvvür belə etmirdi. Fəridə xalanın fikrincə əsl xoşbəxtliyi də elə onda dadacaqdı.\nXoşbəxtliyin nə olduğunu onda biləcəkdi. Və onu dadmayınca, bütün vücudunda hiss etməyincə xoşbəxtliyin nə olduğunu təsəvvür belə edə bilmirdi... Təsəvvür edə bilmirdi ki, xoşbəxtlik göz yaşları, az qala yerindən qopacaq ürək çırpıntıları, titrəyən dodaqlar, uçunan çəkisiz vücudla yaşana bilər.\nO, bu hissləri tamamilə başqa məzmunda, xoşbəxtliyin tam əks mənasında yaşamışdı. Amma təsəvvür etmirdi ki, həmin duyğuları məhz indiki halında, illərlə gözlədiyi xoşbəxtliyin gəldiyi anlarda da yaşaya bilər...\n... - Ana nədir, Anacan?\n- Ana - insanı dünyaya gətirən, ona həyat verən, süd verən, onu böyüdən, tərbiyələndirən, onun qayğısını çəkən qadın.\n- Vətən də qadındır? - Nazim ağaca çıxırmış kimi balaca əlləri ilə anasının çiyinlərindən tutub qucağına dırmandı.\n- Yox, oğlum, Vətən Vətəndir. Vətən doğulub boya – başa çatdığımız ölkə, üstündə gəzdiyimiz torpaq, barından, bəhərindən yediyimiz, qanunlarına tabe olduğumuz məmləkətdir! Vətən çox şeydir, oğlum, evimiz də Vətəndir, həyətimiz də Vətəndir, məhəlləmiz də Vətəndir, şəhərimiz də...\n- Məktəbimiz də?.. - Nazim anasının sözünü kəsib sual verdi.\n- Bəs müəlliməm deyir ki, Vətən anadır? - Bu söhbət hələ Nazim birinci sinifdə oxuyanda olmuşdu. O zaman Nazim gördüyü hər bir şeyə, eşitdiyi hər bir sözə min bir sual qoşar, istədiyi cavabı almayınca anasından əl çəkməzdi. Amma anasının verdiyi cavablarla kifayətlənməz, axşam atası evə gələn kimi eyni suallarla ona da müraciət edərdi. Cavablar müxtəlif olduqda isə “- bəs anam belə deyir, bəs atam belə deyir?”- deyə hər ikisini məşhər ayağına cəkərdi...\n- Bəli, oğlum, Vətən də Ana kimi, Ana da Vətən kimi müqəddəs olduğu üçün hər ikisi bir – biri ilə müqayisə edilir. Elə şeylər var ki, onu insana yalnız ana verə bilər, elə şeylər də var ki, yalnız Vətən. Ana sənə həyat, döşündən süd verdiyi kimi , Vətən də sənə köksündə, sinəsində yer verir, hava verir, su verir…\nFəridə xala bir qədər hissiyyata qapılmışdı. Amma axşam atası Nazimə hər şeyi daha sadə yolla başa salmağa çalışdı…\n“Salam, anacan!” - Fəridə xala bu sözü bir neçə dəfə oxudu. Amma gözlərini yaş tutduğundan ardını oxuya bilmədi. Ardı yalnız Nazimin uşaqlıq simasında yenidən gözləri önündə canlandı.\n- Bəs alim?\n- Bəs atam deyir ki, elə hər üçü əsgərdir?\n- Yox, ana, mən avtomatlı əsgər olmaq istəyirəm! – deyə xəyalında canlandırdığı düşmənləri güllələyirmiş kimi oyuncaq avtomatı ilə atəş aça –aça qaçıb dostlarının yanına getdi.\n“ Mən yaxşıyam, anacan. Amma sənin necə olduğundan, sağmı, xəstəmi, acmı, toxmu olduğundan xəbərim yoxdur”.\n- Mən yaxşıyam, qurban olum, mən yaxşıyam. Təki sən yaxşı olasan.\n“Məni bağışla, anacan, bu məşum dəqiqələrdə yanında ola bilmədiyim üçün, vaxtında səninlə ilgilənə bilmədiyim üçün, göz yaşlarını silə bilmədiyim üçün...”\n- Canım oğlum!., - Fəridə xalanın bu yaşına qədər ağladığını, gözlərindən yaş axdığını, hətta nədənsə gileyləndiyini belə görən olmamışdı. Çoxları onu daş ürəkli qadın kimi tanıyır, kişi kimi möhkəm iradə sahibi, buz kimi soyuq olduğunu zənn edirdi. Fəridə xala ən kədərli anlarında belə özünü möhkəm tutar, dəmir iradə nümayiş etdirərdi. Иndi isə oğlunun hər cümləsini oxuduqdan sonra bulaq kimi çağlayan gözlərinin yaşını silməyincə məktubu davam etdirə bilmirdi.\n“Hər şeydən xəbərim var, anacan, hər şeydən. Bakının küçələrində axıdılan qanlardan, Qarabağda günahsız azərbaycanlılara qarşı erməni silahlıları tərəfindən törədilən terror aktlarından, dinc sakinlərin yurdlarından, yuvalarından didərgin salınmalarından, ermənilərin mənim də xidmət etdiyim rus ordusunun köməkliyi ilə Vətənimə qarşı işğal siyasəti aparmasından,..ümumiyyətlə, Vətənimdə baş verən bütün hadisələrdən...”\n- Bilirsən, oğlum, bilirsən. Amma, nədənsə, gümanı təkcə sənə gələn bədbəxt ananın yol çəkməkdən saralmış gözlərini hələ də yollardan yığışdıra bilmirsən. Hələ də ürəyi səksəkədə, qulağı səsdədi. Hər qapı döyüləndə, hər ayaq səsləri eşidiləndə, bəlkə bu gələn sənsən, deyə, könlü intizardadı.! - Hönkürdü. - Bununçünmü oxutdu səni, Nazim?! - Hıçqırıqlarını boğmağa çalışdı. - Bununçünmü əsgər olmaq istəyirdin, oğlum?! – Titrək barmaqları ilə ağzını qapadı. - Dilin lal olsun, ay qız, dilin lal olsun!\n– Sanki kimdənsə utanırmış kimi məktubla sifətini örtdü, kimlərinsə onu gözüyaşlı görməsini istəmirmiş deyə gözlərini oğlundan aldığı kağızın arxasında gizlətdi:\n“Mən yazı çox sevirəm. Amma yaydan da xoşum gəlir. Payız da pis deyil. Amma payızı sevmirəm. Çünki payızdan sonra qış gəlir. Qışı isə heç sevmirəm. Çünki qışda əsgərlərimizin əlləri donur.\nÜşüdükləri üçün Vətəni yaxşı qoruya bilmirlər.”- Bu inşanı Nazim dördüncü sinifdə oxuyanda “Ən çox sevdiyim fəsil” mövzusunda yazmışdı. Amma bu fikirlərinə görə inşadan üç almışdı. Sonra da ağlaya – ağlaya evə gəlib anasına şikayət etmişdi.\nAnası etirazını bildirəndə müəlliməsi Nazimi mövzudun kənara çıxmaqda, bütün inşalarda mövzunu əsgərlə bağlamaqda qınamışdı…\n“Buna görə də mən də, digər azərbaycanlı zabitlər də rus ordusunda xidmətdən imtina etmişik, anacan. Amma bizim Azərbaycana dönməyimizə müəyyən əngəllər törədirlər.\nHeç nəyə baxmayaraq dönəcəyik, anacan, mütləq dönəcəyik! Tezliklə hamımız dönəcəyik. Və Vətənimizi düşməndən xilas edəcək, torpaqlarımızı azad edəcəyik!”\nDərdi, kədəri gözlərindən axan yaş kimi axıb azalır, yüngülləşir, rahatlanırdı. Və sevinir, qürur hissi keçirirdi.\nOğlunun onu duymasından, dərdini bilməsindən, yanına gəlmək, onu görmək, yarasına məlhəm qoymaq arzusu ilə yaşamasından qürurlanırdı. Fəxr edirdi, fəxr edirdi ki, Nazim kimi oğul böyüdüb. Fəxr edirdi ki, oğlu onu darda qoymayacaq.\n“Salamat qal, anacan, bircə arzum gəlib səni sağ –salamat, gümrah görməkdir, anacan! Özünü qoru, ana! İnşaallah, tezliklə görüşəcəyik. Oğlun Nazim.”\nXəfif, yüngül külək hiss etdi. Ardınca isə qapının çırpıldığını. İndi yadına düşdü ki, poçtalyondan məktubu alandan sonra qapını örtməyi unutmuş, eləcə də açıq qoyub içəri tələsmişdi. Qapını bağlamaqçün ayağa qalxarkən qəfil səbir gətirdi.\n- Sağlam ol. - deyə yenidən kresloya çökdü.\n- Sağ ol. - Ikincini gətirmək məqsədi ilə düyünləmiş ovcunu sinəsinə döyməyə başladı. Gətirə bilməyincə arxalıgının cibindən dəsmalını çıxarıb sifətini, burnunu sildi. Qalxıb qapını kilidlədi. Otağa kecəndə hamam otağından su şırıltısı eşitdi. Dərhal Nazimin uşaqlıq və gənclik illərinin böyüdülmüş şəkillərinin arasında evin yuxarı başından asılmış divar saatına baxdı. Altı tamam idi. Fəridə xala evdə olanda kranı həmişə açıq qoyardı ki, su gələn kimi şırıltısını eşitsin. Və qalxıb əvvəlcə qab – qaşığı, paltarları yuyar, sonra isə demək olar ki, hər gün özü də yuyunardı. Hamam otağına keçdi. Çox üşəgən olmasına və adətən qaynar su ilə yuyunmasına baxmayaraq soyuq suyu açdı. Tələsmədən soyuq suyun altında yuyunub qüsul verdi. Hamamdan çıxan kimi həmişə ilk növbədə fenlə saçlarını qurulayar, sonra isə qaynar çay içərdi. Bu dəfə isə saçlarını yüngülcə dəsmalla qurulamaqla kifayətləndi. Çay içmək isə yadına belə düşmədi. Qayçını götürüb ayaq və əl dırnaqlarını tutdu. Yataq otağına keçdi. Yatağını açıb ağları dəyişdirdi. Qonaq otağına qayıtdı. Ailə albomunu gətirib jurnal masasının üstünə qoydu.\n- Bu, rəhmətlik atamdır! - Kimisə ailə üzvləri ilə tanış edirmiş kimi bir – bir bütün yaxınlarını təqdim etməyə başladı: - Bu isə rəhmətlik anam! – Salavat çevirib pıçıltı ilə dua oxudu: - Allah ruhlarını şad eləsin. - Allah kəlamını bitirən kimi ucadan səsləndi: - Bu da bədbəxt qardaşım!.. – Doluxsundu. Fəridə xalanın böyük qardaşı hələ yeniyetmə ikən dünyasını dəyişmişdi. Sonra isə Gəncədə yaşayan qardaşını və onun ailə üzvlərini təqdim etdi. Növbə qaraşın, nazikbığ və gülərüz, ortayaşlı bir kişiyə çatanda xəfifcə gülümsəyib başını silkələdi. Nazimin şəkilləri ilə bərabər divardan asılmış həyat yoldaşının portretinə baxdı. Həmin portret indi əlində tutduğu şəkildən köçürülmüşdü. Fəridə xalanın həyat yoldaşı Nazim hələ tələbə olarkən dünyasını dəyişmişdi. Nazim də onun ildönümünə qədər portretini çəkdirib divardan asmışdı. Fəridə xala albomu varaq – varaq çevirib bütün yaxınlarını tanıtdı. Vidalaşırmış kimi onlarla bir – bir söhbət etdi. Sonra yenidən Nazimin məktublarını götürüb hər birini bir neçə dəfə oxudu. Şəkilləri səliqə ilə albomun içinə yığıb servantın siyirtməsinə, məktubları da albomun üstünə qoydu...\nSaat artıq on ikini keçmiş, ömrünün bir günü də dünəndə qalmışdı. Fəridə xala nə edəcəyini bilmirmiş kimi otaqda, mətbəxdə bir xeyli dolaşdı. Sonra yataq otağına keçdi. Çarpayının başında durub ani olaraq xəyala daldı.\n- Gəl, gəl, qız, gəl, - deyə giriş qapısına tərəf qayıtdı: - qapını açıq qoysaq yaxşıdır. – Kimisə gözləyirmiş kimi qıfılı açdı. Amma qapını açmayıb eləcə örtülü saxladı. Qayıdıb mətbəxə keçdi. Pəncərənin qarşısında durub qaranlıq həyəti seyr etməyə başladı. Və bu xeyli çəkdi.\n- Gəlirəm, gəlirəm! – deyə kimsə onu səsləyirmiş kimi qəfil fikirdən ayıldı. Alnını soyuq şüşədən aralayıb arxaya çevrildi.\n- Gəlirəm, gəlirəm indi! - dönüb bir daha həyətə baxdı. Pərdələri daha geniş aralayıb eləcə də saxladı.\n- Gəlirəm,.. gəlirəm!.. - Gözlərini pəncərədən ayırmadan arxaya bir addım atdı. Pəncərədən sifəti sap –sarı saralmış, sanki dərin bir quyudan baxan, əzab və rahatlıq, qorxu və arxayınlıq, həsrət və məhəbbət ifadə edən gözləri düz gözlərinin içinə zillənmiş bir qadın boylanırdı. Ağappaq gecə köynəyi ilə seyrəlmiş dümağ saçları bərq vuran bu qadın Fəridə xalanın pəncərədəki öz əksi idi...\nOtağa keçdi. Nə etmək lazım olduğunu yadına salırmış kimi bir xeyli ortalıqdaca vurnuxdu. Servantın gözünü açıb kiçik aptek qutusunu götürdü. Yataq otağına qayıtdı.\n“... Bircə arzum gəlib səni sağ – salamat, gümrah görməkdir, anacan”. - Oğlunun yazdığı son sətirləri dodaqaltı pıçıldadı. Əllərini Allahın dərgahına qaldırib : - Mərhəmətini oğlumdan əsirgəmə, Ya Rəbbim! Günahlarından keç! Ona oğul kimi özünü təsdiq etməyə rüsxət ver!!! –deyə yalvardı. Nazimi qarşısında görürmüş kimi irəli bir addım atıb dayandı. Güclə eşidiləcək səslə: - Məni bağışla, oğlum! – pıçıldadı: - Bağışla ki, arzunu yerinə yetirə bilməyəcəyəm. - Gözlərini yumyb əllərini sinəsinə sıxdı: - Bağışla ki, qıvrım, şəvə kimi qap-qara saçlarını bir daha tumarlaya, məsum gözlərini bir daha öpə bilməyəcəm, mənim körpə əsgərim!..\nUstufca qalxıb qibləyə tərəf qoyulmuş yatağının içərisində oturdu:\n- Rəhmət qapısını üzümə aç, Ya Rəbbim! – Əllərini qaldırıb yenidən dua etdi. Axtarıb dolabın üstünə qoyduğu aptek qutusunun içərisindən tənzif bükməsini tapdı. Ayaqlarını yapışdırıb baş barmaqlarını möhkəm - möhkəm bir – birinə bağladı. Kürəklərini yüngülcə üzünü indicə dəyişdirdiyi yupyumşaq döşəyə endirdi. Gözlərini qapayınca kiprikləri arasından bir damla yaş süzülüb gicgahlarından üzü aşağı diyirləndi. Ağappaq balınca düşüb dərd kimi böyüdü. Dümağ saçlarına , ağappaq gecə köynəyinə , yasəmən çiçəyinin ətrini verən qar kimi yatağına bəzək verirmiş kimi qızılgül ləçəklərinin şəklini cızdı... ”Biz rus ordusunda xidmətdən imtina etmişik, anacan. Amma bizim Azərbaycana dönməyimizə müəyyən əngəllər törədirlər. Heç nəyə baxmayaraq dönəcəyik, anacan, mütləq dönəcəyik. Tezliklə hamımız dönəcəyik. Və Vətənimizi düşməndən xilas edəcək, torpaqlarımızı azad edəcəyik...” - güclə eşidilə biləcək səslə pıçıldadı. Dərindən köks ötürdü. Oğlunun sözlərinə cavab verirmiş kimi: -Üstümü ört, oğlum! – deyə xırıldadı. Yorğanı sifəti örtülüncə başına çəkdi. Əllərini yorğan üstündən sürüşməsin deyə örtüyün altında sinəsi üzərindən ehmalca aşağı sürüşdürdü. Böyürlərinə yapışıq vəziyyətdə yanlarına qoydu. Titrək, xırıltılı bir səs xəfif musiqi sədaları kimi otaqda əks – səda verdi:\n- Əşhədu ənla ilahə illəllah,\nƏşhədu ənnə Muhəmmədun Rəsulullah,\nƏşhədu ənnə Əmirəl mumininə Əliyyən Vəliyyullah!..\nBakıya az təsadüf olunan quşbaşı qar yağırdı. Amma yerə düşən kimi də əriyirdi. Təkcə səkilərdə adda – budda qar örtüyü nəzərə çarpırdı. Tahirə ağır çantalarını qoya – götürə , sürüşməmək üçün ehtiyatla Fəridə xalagilin həyətinə tələsirdi…\n…Nəfəsini belə dərmədən bankaları çıxarıb bir – bir səkinin qırağına düzdü. Əlini alnına qoyub üzü yuxarı, beşmərtəbəli binanın balkonlarına boylandı. Heç kəs gözə dəymirdi. Deyəsən bugünkü qar məhəllə sakinlərinin yuxusuna da yağmışdı. Gözləməyi qərara aldı. Onsuz da hamı artıq onun gəldiyini bilirdi. İndicə bir – bir düşüb dünən götürdükləri bankaları qaytaracaq, yenisini götürüb mənzillərinə tələsəcəkdilər. Amma Tahirə hamıdan çox Fəridə xalanın pəncərədə görünməsini gözləyirdi. O, bu gün heç nə almayacaqdı. Amma pəncərədə mütləq görünməliydi. Sonuncu müştərisini yola saldıqdan sonar “yəqin evdə yoxdur”- deyə ürəyindən keçirdi. Boş bankaları çantasına yığıb artıq xeyli yüngülləşmiş yükünü götürdü. Avtobus dayanacağına tərəf yeridi. Amma bir neçə addım atdıqdan sonra dayandı. Yoxluğuna əmin olmaq məqsədi ilə qanrılıb bir daha Fəridə xalagilin pəncərələrinə boylandı. O, orada idi. Ağ gecə köynəyində , başıaçıq pəncərənin arxasında dayanıb qatıqçıya baxırdı. Tahirə çantaları yerə qoyub Fəridə xalaya tərəf çevrildi. O, boynu azca bükük, qolları qoynunda eləcə də durmuşdu. Tahirə təəccüb etdi. Onun adəti üzrə dinib – danışmadığına, pəncərəni açıb kimisə acılamadığına inana bilmədi. Sanki bunu Fəridə xala da hiss etdi. Sağ əlini ehmalca yuxarı qaldırdı. Köynəyinin qolu sürüşüb dirsəyinə düşdü. Xəfifcə əlini havada yellədi. Tahirə Fəridə xalanın onu yuxarı çağırdığını zənn etdi. Çantalarını həyətdəcə qoyub rəfiqəsinin mənzilinə tələsdi...\nHava təzəcə işıqlaşırdı. Hərbi səhra formasında olan bir əsgər iki – bir , üç – bir pillələri qalxıb Fəridə xalagilin qapısında dayandı. Gözləri sevincdən yaşarmış əsgər əlini tələsik zəngin düyməsinə basdı.\nAmma qapını açan olmadı. Əsgər Fəridə xalanın hələ yataqda olduğunu zənn edib qonşuları narahat edəcəyini belə düşünmədən qapını döyməyə başladı. İçəridən isə nə səs, nə də soraq gəldi.\nPeşimancasına çiyin çantasını sürüyə - sürüyə həyətə düşdü. Səkinin qırağında durub dördüncü mərtəbədəki pəncərəyə boylandı.\nPəncərənin şüşələri qapqara idi. Elə bil arxa tərəfdən qara pərdə asmışdılar. Adətən Günəş çıxan kimi birinci həmin pəncərədə əks olunardı. Günəşin çıxmasına isə hələ vardı...\n... - Nə şəkli çəkirsən, Annam?\n- Bu şəklin adını “Fəridə nənəgilin pəncərələri” qoymuşam. - Qızcığaz cəkdiyi ev şəklini atasına uzatdı.\n- Axı sən heç Fəridə nənəgilin evini görməmisən, qızım! - Təəccüblə uşağın cəkdiyi şəklə baxdı.\n- Görmüşəm, ata. - Başını yırğalayaraq sifətinə dağılmış saçlarını kənara elədi. Gördüklərini bir daha xatırlayırmış kimi gözlərini qıyıb nəzərlərini məchul nöqtədə cəmlədi: - Mən onu yatanda görmüşəm. –“ Görmüşəm” sözünü uzadaraq elə dedi ki, sanki həmin pəncərələr bu dəqiqə də gözləri qarşısında idi.\nAtası susub heyrətlə gah qızının hərəkətlərini izləyir, gah da çəkdiyi şəklə baxırdı. Uşağın çəkdiyi şəkil eynən Bakıdakı evlərinin əksi idi. Qız yolçəkən nəzərlərini uzun – uzadı yığışdıraraq məsum baxışlarını atasının gözlərində cəmlədi:\n- Sən mənə danışmışdın axı, atacan! - Atasının dizlərinin üstünə cıxıb çəkdiyi şəklə boylandı: - Oxşayır?\n- Oxşayır, qızım, çox oxşayır! - Uşağı ehmalca dizlərinin üstündən endirdi. – Amma bu dəmir бarmaqlıqlar artıqdır. – Barmağını ev şəklinin fonunda geniş planda verilmiş pəncərələrin üstündə gəzdirdi. Sanki öz doğma evini görürmüş kimi xəyala daldı.\n- Bəs bu kimdir, qızım? - Əli qoynunda, incikcəsinə pəncərədən ona boylanan ağ paltarlı qadını göstərdi.\n- Kim, ata, burada hec kim yoxdur. - Uşaq təəccüb etdi. O, həmin şəkildə ev və pəncərədən başqa heç nəyi təsvir etməmişdi.\nNəzərlərini şəkildən ayırıb heyrətlə qızının sifətinə baxdı...\nИndi həyətdə durub dördüncü mərtəbədəki mənzillərinin pəncərələrinə baxdığı kimi... O, orada idi. Dümağ gecə paltarında olan anası pəncərənin arxasında dayanıb yolcəkən, incik gözlərini ona dikmişdi... Bu, həmin qadın idi. Qızının “Fəridə nənəgilin pəncərələri” adlandırdığı şəkildən boylanan qadın...


Sederek gömrük-keçid menteqesi üçün yeni kompleks tikilir - Azadliq Xeber\nSederek gömrük-keçid menteqesi üçün yeni kompleks tikilir\n20.11.2015 / 19:55 xeber –\nSədərək gömrük-keçid məntəqəsi üçün yeni kompleks inşa edilir.\nDövlət Gömrük Komitəsinin mətbuat xidmətindən APA-ya verilən məlumata görə, yeni infrastruktur “bir dayanacaq” prinsipinə uyğun qurulan, yük xətti və anbarlardan, sərnişinlərin keçid zallarının da yerləşdiyi inzibati binadan, yoxlama-baxış sistemləri bölməsindən və rüsumsuz ticarət mağazasından ibarət müasir gömrük kompleksidir.\nGömrük nəzarəti və rəsmiləşdirilməsinin texnoloji sxeminə uyğun olaraq giriş-çıxış zolaqları bir-birindən ayrı nəzərdə tutulub. Üç zolaqla sərnişin və minik, iki zolaqla yük nəqliyyat vasitələri hərəkət edəcək.\nSərnişin keçid zalları kompleksin ortasında – üçmərtəbəli inzibati binanın birinci mərtəbəsindədir. Gömrük nəzarəti zonasında sərnişinlərin hərəkəti üçün tunellər yaradılacaq, “yaşıl” və “qırmızı” kanallar formalaşdırılacaq.\nYük xətti əsasən rəsmiləşmə zalı və anbar binasından ibarətdir. Tranzit və idxal istiqamətində gələn və əks istiqamətdə hərəkət edən avtonəqliyyat vasitələrinin hərəkəti bir-birindən ayrı nəzərdə tutulub. Yük xətti üzərində iritonnajlı avtomobillərlə daşınan yüklərə gömrük nəzarətini həyata keçirməkdən ötrü X-Ray rentgen nəzarət-yoxlama kompleksi qurulub.\nGömrük nəzarətindən güzəştli qaydada keçməli olan şəxslərə xidmətin göstəriləcəyi binada və yeməkxanada tikinti işləri artıq yekunlaşdırılıb. Hazırda inzibati binanın, anbar və rəsmiləşdirmə zalının tikintisi davam etdirilir. Kompleksin ərazisində, həmçinin, rüsumsuz ticarət mağazası və əlavə yardımçı binalar da inşa olunacaq.\nSədərək sərhəd-keçid məntəqəsi üçün yeni gömrük kompleksinin qurulması xidmətin təşkili üçün lazımi şərait yaradacaq, gömrük nəzarəti və rəsmiləşdirilməsinin müasir tələblər səviyyəsində həyata keçirilməsi təmin olunacaq.


Zövqün tərifi - bu nədir, mənası və konsepsiyası - Mən hər şeyi bilmək istəyirəm - 2021\nTermin məmnunluq latın sözündən gəlir zövqlü. Lüğətində qeyd olunan ilk məna Kral İspan Akademiyası (RAE ) aiddir müəyyən bir mənfəətin iqtisadi mükafatı .\nBir məmnuniyyət, bu mənada a pul bir xidmətin inkişafı və ya bir lütf yerinə yetirilməsi üçün verilən bir şeydir. Məsələn: "Pişik sahibi, onu tapmağa kömək edən hər kəsə bir mükafat təklif edir", "Şirkət adətən firmaya sadiqliyini göstərən işçilərə bonuslar verir", "Hökumət, zərərçəkənin harada olduğu barədə dəqiq məlumat verən şəxsə bir ləzzət vermə ehtimalını təhlil edir".\nTəşəkkür a kimi başa düşüldü cəmi pul və ya iş sahəsindəki bir sıra üstünlüklər iki tərəfli bir qılıncdır: bir tərəfdən işçiləri məqsədlərə səmərəli şəkildə çatmaq üçün yaxşılaşmağa səy göstərməyə təşviq edir, eyni zamanda onları əsas məqsəddən də döndərə bilər, sadəcə bunu etmək vəzifələrini düzgün yerinə yetirmək, əsas gətirdiyinə görə hər şeydən əvvəl mükafat almağa yönəltməkdir.\nBirinin arxasına keçin mükafat İşlərimiz həmişə mənfi deyil, ancaq haqsızlıq uçurumuna sövq edən vəsvəsəyə çevrilə bilər. Bu, bizi daha məsuliyyətli hala gətirənə qədər ləzzət almağın səhv deyil zövq xoşbəxtliyin əvəzolunmaz tərkib hissəsidir ; Bununla birlikdə, həmişə səy və mükafat arasındakı tarazlığın əhəmiyyətini unutmadığımız bir kontekstdə yerləşdirilməlidir.\nZövq ideyası da daha geniş istifadə oluna və istinad edilə bilər fərdin əldə etdiyi bir maddi və ya simvolik bir şey və əmələ gətirir rifah və ya məmnuniyyət . Adətən psixologiya hesab edir ki, insan ləzzət axtarır.\nthe ani məmnuniyyət məmnuniyyətlə əlaqədar gecikmədən gəldikdə təcrübəli olur fəaliyyət . the təxirə salınmış məmnuniyyət digər tərəfdən gecikmə ilə əldə edilən bir mükafatdır. Hal-hazırda, çox yaşadığımız deyilir "Dərəcəli mədəniyyət", dərhal ləzzət almağa üstünlük verən və təxirə salınmış lütfü dəyərləndirməyən (nə də ona daxil olmaq üçün səy göstərilməlidir).\nTutaq ki, bir gənc bir ad günü hədiyyəsi olaraq pul alır. Oğlanın iki variantı var: bu pulu dərhal dostlarınızla görüşə xərcləyin, dərhal, amma müvəqqəti ləzzətə səbəb olacaq bir şey edin və ya bir bank hesabı açın və sonradan faizlərinizi ödəyin. investisiya kimi aldığı şeyləri ortaya qoyaraq alacağından daha çox pul qazanacaqdı təxirə salınmış məmnuniyyət.\nSosial və mədəni baxımdan, son onilliklərdə insan təxirə salındıqdan daha çox həzz almağa daha çox meyl etdiyini söyləyə bilmərik, hətta bu iki konsepsiya da adət kimi fərqli formalar almışdır. və istirahət alternativləri də inkişaf etdi. Məsələn, İnternet gəlməmişdən əvvəl, dərhallıq daha çox cinsi əlaqədə olmaq və narkotik maddələrin istifadəsi ilə əlaqəli idisə, indi bu an ləzzətin çoxu efemal Onlayn olaraq əldə edilə bilər.\nBu gün cəlbedici ləzzət almaq üçün oturacağımızdan tərpənməyin daha vacib olmaması nəinki bu konsepsiyanın mənasını semantik nöqteyi-nəzərdən həmişəkindən daha uyğundur, ancaq qaçışla düşünsək həqiqətən narahatdır. illərimiz olacaq səy göstərmək hədəflərimizə çatmaq üçün daha az və daha az. Bir ekrana toxunub oturub oturmağımızı nə qədər az tələb edə bilərik? Yəqin ki, daha az və zəif tətbiq olunan texnoloji irəliləyişlər artıq bizi öyrədir.


Hamam qurğuları - Hamam otağı - 2020\nKohler Blove Ağ və Loure Deck-Mount'dakı Dəmir Hamam. Şəkil: Kohler\nVanna və duşları seçərkən həyat tərzi vacib bir məqamdır. Məsələn, insanlar tez-tez görünüşlərinə və heykəltəraşlıq yuyucu çəllək və ya hava çəlləyinə fikir verərək aşiq olsalar da, hər iki qurğu çoxlu su və həqiqi mənada zövq almaq üçün vaxt tələb edir. Eyni şəkildə, mədəni bir mərmər çəllək (bir jel ilə örtülmüş bir əhəngdaşı və poliester qatranı material) mərmərin görünüşünü yüksək xərclər və ya çatlama və aşınma narahatlığı olmadan təqlid edərkən, bu material uşaqların yerləşəcəyi bir ailə hamamına uyğun olmazdı. tez səthə zərər verir.\nÇuqun və akril banyoların əksəriyyəti üçün populyar və məqbul material seçimləridir. Çuqun yüksək davamlıdır, istiliyi yaxşı saxlayır və davamlı olaraq qurulur, lakin əksər digər materiallardan daha bahalıdır və ağırlığı səbəbindən möhkəm döşəmə dəstəyi tələb edir. Akrilik (həmçinin fiberglas deyilir) çuquna bənzər yüksək parlaq bir rəngə malikdir, lakin daha əlverişli və yüngül, müxtəlif formalara və dizaynlara yapışmaq üçün kifayətdir. Çuqun kimi istiliyi saxlamayacaq və təmir ümumiyyətlə ucuz olmasına baxmayaraq, asanlıqla cızılacaq.\nDuşlar, küvet kimi, müxtəlif formada və ölçüdə olur. Bir çəllək ilə quraşdırılmış ucuz duş qurğularına üstünlük verə və ya spa kimi yağış başlıqları, xromaterapiya və gözəl döşəmədən tavan plitə ilə iki nəfər üçün böyük bir duşa əylənə bilərsiniz.\nHamam şkafları və lavabolar, həm də iş üslubu qədər seçilməli olan zəhmətkeş komponentlərdir. Əks təqdirdə, ayaqaltı yuvasının kənarındakı tualet əşyalarını balanslaşdırmaq istəyərkən özünüzü buxarlanmış vəziyyətdə tapa bilərsiniz. Şkaflarda bir neçə yüzdən bir neçə min dollara qədər ödəməyi gözləyin, ümumiyyətlə nə üçün ödədiyinizi əldə etdiyinizi anlayın. Müxtəlif növ vanna otağı üçün şkaf və lavabo seçərkən nəzərə alınmalı olan bəzi şeylər:\nAilənin hamamı çox sayda istifadəçiyə sahib olacaq və davamlı miqdarda köhnəlir. Otağınız varsa, səmərəliliyi artıracaq ikiqat sink boşluğunu düşünün. Bir ailə hamamında gəmi batması barədə iki dəfə düşünün, çünki uşaqlardan sonra silmək üçün çox vaxt sərf edəcəksiniz. Laminat, bərk səth və ya mühəndisli daş və geniş saxlama ilə keyfiyyətli şkaf kimi davamlı tezgahları seçin. Döşəmə bir ayaq zərbəsi ilə quraşdırılmış adi şkaf, ailə vanna otağı üçün yaxşı bir seçimdir. Yalnız işlənmiş ağac məhsullarından hazırlanmış şkaflardan çəkinin, çünki onlar nəmə yaxşı dözmürlər.\nBir usta hamam üçün daha çox seçiminiz var, ancaq keyfiyyətli şkaf və geniş saxlama istəyəcəksiniz. Mebel tərzi boşluqlar, gəmi yuvaları kimi cəlbedici bir seçimdir. Bir kürsü lavabonu və ya ikisini seçsəniz, yaxınlıqdakı şık döşəmədən tavana qədər saxlama qüllələri tikməyi düşünün.\nBir toz otağı üçün ən çox müxtəlif material seçiminiz var, çünki nəm problem deyil və daha az saxlama yerinə ehtiyacınız olacaq. Piyada altlıqları, antik soyunma maşınlarından hazırlanmış boşluqlar və mərmər zirvələri olan kiçik boşluqlar burada bütün seçimlərdir.\nNecə: Evdə bir Spa hamamı yaradın\nVideoya baxın: SOSİAL İŞ - CƏLİLABAD (Noyabr 2020).\nCopyright 2020 \_ Evdə təmir - məsləhətlər və tövsiyələr \_ Hamam əsasları: borular, duşlar və yerlər


Dünyanın ən heyranedici 10 Birinci Xanımı-\n20 May 2017 11:23\nDünyanın ən heyranedici 10 Birinci Xanımı- FOTO\nÖzünü bütün dünyaya sevdirməyi bacaran təkcə Böyük Britaniya şahzadəsi Diana və ya onun layiqli davamçısı Keyt Midlton deyil. Birinci Xanımlar həmişə öz incəlikləri və heyranedici xüsusiyyətləri ilə şöhrət qazanıblar. Əlbəttə, dünya liderlərinin sıravi insanlarla evlənməsi mümkün deyil. Məhz buna görə prezident xanımlarının reytinqi istənilən gözəllik yarışından daha üstün olur. İdeal sima ilə yanaşı bu qadınlar öz müdrikliyi və uzaqgörənlikləri ilə də fəxr edə bilərlər. Əks halda prezident və ya kralın xanımı olmaq mümkün olmazdı.\nAzNews.az dünyanın ən heyranedici 10 Birinci Xanımını təqdim edir.\n1. Mehriban Əliyeva – Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin xanımı\nMehriban Əliyeva Azərbaycanın vitse-prezidentidir. O, eyni zamanda, Heydər Əliyev fondunun və Azərbaycan Mədəniyyət Fondunun prezidenti, UNESCO və İSESCO-nun xoşməramlı səfiridir.\n2. Marsela Tedeski – Braziliya prezidenti Mişel Temerin xanımı\nMişel Temer xanımından 42 yaş böyükdür. Lakin Braziliyada bu, heç kimi təəccübləndirmir. Burada gözəl modelin yaşlı siyasətçini başdan çıxarması adi haldır. Doğrusu, kim bilə bilərdi ki, Temer toyundan qısa müddət sonra prezident olacaq.\n3. Letisiya Ortis Rokasolano – İspaniya kraliçası\nAstruiya şahzadəsi gələcək həyat yoldaşını televizorda görüb. O, vəliəhd kimi deyil, mediya işçisi kimi daha çox tanınırdı. Çünki televiziyada xəbərlər proqramını aparırdı. Tezliklə onlar evləndilər və 10 il sonra tacqoyma mərasimi oldu və şahzadə İspaniya krallığının varisinə çevrildi.\n4. Lalla Salma – Mərakeş şahzadəsi\nDördüncü Məhəmməd bu kürən gözələ aşiq olmaya bilməzdi. Gözəllik Lallanın yeganə məziyyəti deyil. O, çox mərd insandır və ailə həyatı quranadək mühəndis kimi fəaliyyət göstərib. İndi isə fəal şəkildə xeyriyyəçiliklə məşğuldur.\n5. Cetsun Pema Vanqçuk – Butan kraliçası\nButanın 5-ci kralı adının ifadəsi çətin olan bu gözəl xanımı 21 yaşında özünə həyat yoldaşı seçib. Monarx əmindir ki, illərin bəxş etdiyi müdriklik ilə o, tarixin ən möhtəşəm kraliçası olacaq.\n6. Li Sol Çju – Şimali Koreya lideri Kim Çen Inın xanımı\nBu, düyanın ən müəmmalı Birinci Xanımıdır. Li Sol Çju haqqında, demək olar ki, heç nə məlum deyil. Şimali Koreyada ümumiyyətlə nələrin baş verdiyini bilmək çətin məsələdir. Şaiyələrə görə, Li Sol Çju əvvəllər müğənni olub. Ailə həyatı qurduqdan sonra isə, Kim Çen Inın gələcəkdə varisləri olacaq iki uşaq dünyaya gətirib.\n7. Silviya Bonqo – Qabon prezidenti Ali ben Benqo Ondimbanın xamını\nSilviya Bonqo, hətta, prezidentə ərə getməsə idi belə, məşhur olacaqdı. Bu gözəl xanım, eyni zamanda, təcrübəli iş adamıdır. Onun özünün gəlirli şirkəti var idi. Maliyyə işlərində səriştəsi ona evləndikdən sonra xeyriyyə layihələrində rəhbrəlik etməyə imkan verdi.\n8. Şarlen Uittstok – Monako knyazının xanımı\nBu xanım da öz nailiyyətlərini heç də knyaz ilə evliliyinə borclu deyil. Knyazla tanışlığa qədər o, uğurlu üzgüçü idi və Olimpiya oyunlarında da iştirak etmişdi. İndi isə o, ənənəvi olaraq xeyriyyə işləri ilə məşğul olur.\n9. Anxelika Rivera – Meksika prezidenti Enrike Penya Nyetonun xanımı\nBu qadın onun əri Meksika prezidenti olmazdan əvvəl artıq məşhur idi. Məsələ burasındadır ki, o, Meksika seriallarının sevilən aktrisasıdır.O, böyük marağa səbəb olan “Sadəcə, Mariya” adlı serialda kiçik rol ifa edib. Onun əvvəlki ərindən 3 uşağı var.\n10. Raniya əl-Abdullah – İordaniya kraliçası\nRaniya isə artıq 20 ildir ki, böyük siyasətdədir. Onun əri də ən az xanımının stajı qədər İordaniyada krallıq edib. Raniya böyük məsuliyyəti öz üzərinə götürməkdən imtina etmir və fəal şəkildə həm daxili, həm də xarici siyasətdə çətin məsələlərin həllində iştirak edir.


Tərk edəcək kişilər » Qadınla.Com - Qadınlar Birİncidir!\nTarix: 27-02-2013, 11:00\nTərk edilən qadınlar, oxuyun.Həyatımızdakı insan bir gün qəflətən yox olar. Nə bir səbəb, nə bir vida.Bunu xeyli çox qadın yaşamışdır. Və məna verə bilməmişdir əminəm. Bir kişi niyə qəflətən çəkər gedər ki. Bizə görə qəflətən reallaşan bu tərk ediş əslində uzun müddətdir planlanan bir hərəkətdir. Kişilər ayrılmağı başlarına qoyduqlarında dərhal getmək yerinə bir müddət qorxdurma siyasəti izlər. Doğru oxudunuz, əvvəl bizi qorxdurar, sonra lazımlı mühiti təmin edər və çəkər gedər.\nBir kişinin soyuduğunu anlamaq çətin deyil əslində. Ayrılıq zəngləri çaldığında başladığında diqqətli olun. Və qızlar o sizi buraxmadan siz onu tərk edin. Yoxsa bir müddət sonra bu ayrılığı içinizə həzm edə bilməyəcək, kaş ki mən tərk etsəydim deyərək peşmanlıq duyacaqsınız. Qürur sahibi bir qadın, onu sevməyən bir kişiyə yalvarmaz. Və əgər kişi aşiq deyilsə, onu tutmanın da heç bir faydası olmaz.\nKişi getmişsə, eşq bitmiş deməkdir..\nSon zamanlarda soyuq davranır\nAiləsi ilə tanış etmədi belə\nYoldaş ətrafından uzaq tutur\nDavaçı və hirsli\nSəbəbsiz müzakirələr çıxarır\nBəzən ortadan itir\nHarada olduğunu, hara getdiyini və nə etdiyini söyləmir\nƏn son sizin xəbəriniz olur\nSizi axtarmır, maraqlanmır, son vəziyyətinizlə maraqlanmır\nBudur ayrılmağa hazırlaşan tipik kişi modeli. Sevimli xanımlar kişi yoldaşınızda bu tip işarələr varsa, dərhal bitirin. Yoxsa tərk edən o olacaq!\nTərcümə etdi:N E L L I loading... 100


Tarix: 30/09/15 “Elektron Səhiyyə” xidmətlərinə 28 mindən artıq müraciət daxil olub\nTarix: 30/09/15 Bakıda keçirilən “Zərrəciklər, Sahələr və Simlər” adlı Beynəlxalq seminar işini davam etdirir\nTarix: 30/09/15 «Google», «NASA» və «USRA» ən güclü kvant kompüterini satın alır\nTarix: 30/09/15 O, dünyanın ən zəngin insanıdır\nTarix: 30/09/15 ABŞ Ədliyyə Nazirliyi: 2014-cü ildə 18 milyon amerikalının fərdi məlumatı oğurlanıb\nTarix: 30/09/15 Biznes fərdi kompüterlərə üstünlük verir\nTarix: 29/09/15 Bakıda növbəti “Oracle Day 2015” seminarı keçiriləcək\nTarix: 29/09/15 «3D» printer bazarında sürətli artım proqnozlaşdırılıb\n«Gartner»in analitikləri yaxın gələcəkdə qlobal həcmli çap bazarında sürətli artım proqnozlaşdırır.\nTarix: 29/09/15 Regionlarda yeni avtomatlaşdırılmış kitabxana sisteminin tətbiqi ilə bağlı treninqlərə başlanılıb\nTarix: 29/09/15 Hökumətlərarası Komissiyanın 4-cü iclasının yekunlarına dair protokolda Serbiya ilə İKT və digər sahələrdə əməkdaşlığın davam etdirilməsi nəzərdə tutulur\nAzərbaycan Respublikası ilə Serbiya Respublikası arasında Ticarət və İqtisadi Əməkdaşlıq üzrə Hökumətlərarası Komissiyanın 4-cü iclası keçirilib.\nTarix: 29/09/15 Yeni nəsil «iPhone» qurğularının satış həcmi rekorda imza atıb\n«Apple Inc.» korporasiyası altıncı nəsil «iPhone» qurğularının satışına start verilən gündən 13 milyon «iPhone 6s» və «iPhone 6 Plus» smartfonu satıb.\nTarix: 29/09/15 Budapeştdə məhsuldarlığın artırılması üçün İKT-nin tətbiqi məsələləri müzakirə edilib\nTarix: 29/09/15 Sinqapurda Asiyanın ən böyük “3D” çap fabriki açılıb\n“Ultra Clean Technology” (UCT) yarımkeçirici istehsalı şirkəti Sinqapurda Cənub-Şərqi Asiyanın ən böyük “3D” çap fabrikini istifadəyə verib.\nTarix: 29/09/15 «Samsung» öz ödəmə sistemini ABŞ-da istifadəyə verib\nCənubi Koreyanın «Samsung Electronics» şirkəti ABŞ-da mobil qurğular üçün «Samsung Pay» ödəmə sistemini istifadəyə verib.\nTarix: 29/09/15 Seçkilərdə "Elektron Hökumət"in rolu\nİnformasiya-kommunikasiya texnologiyaları bu gün yaşadığımız həyatın ayrılmaz hissəsidir. İKT sahəsində baş verən yeniliklər həyatın bütün sahələrinə təsir etməkdədir.


04:34 20 Oktyabr 2020\n12:26 28.03.2016 Qısa URL\nM.Teatr production adlı yeni müstəqil teatrın bədii rəhbəri Respublikanın Əməkdar artisti Vidadi Həsənov, direktoru Amil Əyyubdur. Sabah teatrın "Məsəl, ya..." adlı ilk tamaşası nümayiş olunacaq.\nBAKI, 28 mart — Sputnik. Azərbaycanda Media Company-nin nəzdində M.Teatr production adlı yeni müstəqil teatr yaradılıb. Sputnik-ə teatrın mətbuat xidmətindən verilən məlumata görə, teatrın bədii rəhbəri Respublikanın Əməkdar artisti Vidadi Həsənov, direktoru Amil Əyyubdur.\n29 MART 19.00-da R.Behbudov adına Mahnı Teatrında M.Teatr production-ın "Məsəl, ya…" adlı ilk tamaşası nümayiş olunacaq.\nQeyd edək ki, Respublikanın əməkdar artisti Vidadi Həsənovun rəhbərliyi ilə yaradılmış müstəqil teatrda gənc və istedadlı sənətçilər toplanıb. Onu da xatırladaq ki, "Məsəl, ya…" adlı bir hissəli mükamilədə Oktay Mehtiyev, Amid Qasımov, Elgün Həmidov, Vüqar Hacıyev və Günay Əhməd çıxış edirlər. Ü.Hacıbəylinin "Ordan-burdan" kitabı əsasında hazırlanmış bir bölümlü mükalimə — tamaşada iştirak edən beş sənətçi, sanki beş zaman səyyahı kimi bizi keçən əsrin əvvəllərinə, o illərin gizlinlərinə səyahətə aparırlar.\nAmma, bu səyahət "bu gündən" keçmişə deyil, əslində " keçmişdən" bu günə səyahətdir. Bəs görəsən, ordan — keçmiş adlı uzaq bir "məmləkətdən" baxanda yaşadığımız bu gerçəklik necə görünür? Bəs qarasınca güdükçü düşdüyümüz o "gələcək" adlı xəyali "diyara" nə ilə və nə üzlə gedirik? Tamaşada bu suallara cavab axtarılacaq.\nAmil Əyyub, Vidadi Həsənov, M.Teatr production, Media Company, teatr


Paşinyan qaçır, Putin tutmağa çalışır: İrəvan Kremlə “Brüssel zərbəsi” hazırlayır | İnter Press\n11 Dekabr 2021, 20:24\nPaşinyan qaçır, Putin tutmağa çalışır: İrəvan Kremlə “Brüssel zərbəsi” hazırlayır\nBaş nazir Nikol Paşinyan Ermənistanın Rusiya ilə hərbi müttəfiqliyinə və Kremlin “Bayden sammiti”nə qatılmamaq barədə çağırışlarına əhəmiyyət vermədi, ABŞ-la eyni düşərgəyə can atdığını birmənalı şəkildə təsdiqlədi; Erməni baş nazirin Brüsseldə reallaşa biləcək növbəti “qaçış cəhdi”nə Kremlin reaksiyasız qalmayacağı qətiyyən şübhə doğurmur…\nYenisabah.az Musavat.com-a istinadla bildirir ki, Ermənistan Rusiyadan uzaqlaşma siyasətini davam etdirməkdə israrlı görünür. Belə anlaşılır ki, rəsmi İrəvan bu hədəfi Ermənistanın əsas geopolitik prioritetləri sırasına daxil edib. Və Rusiyadan uzaqlaşıb, Qərbə yaxınlaşma siyasətində istənilən avantürist riskə hazırdır.\nMaraqlıdır ki, Paşinyan hakimiyyəti artıq davamlı olaraq, bu istiqamətdə israrlı addımlar atır. Ermənistanın gələcək taleyi ilə bağlı risk dərəcəsini artırır. Rusiya və Qərb siyasi dairələri arasında regional qarşıdurmanı dərinləşdirməyə çalışır.\nErmənistan baş naziri Nikol Paşinyanın Bayden administrasiyası tərəfindən təşkil olunan “demokratiya sammiti”nə qatılması da bu baxımdan, rəsmi İrəvanın Kremldən uzaqlaşma siyasətinin tərkib hissəsi sayıla bilər. Çünki, Ermənistan Rusiyanın hərbi müttəfiqidir, eyni zamanda, Kremlin patronajlığı altında olan Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının üzvüdür. Ona görə də, rəsmi İrəvanın erməni baş nazirin “Bayden sammiti”nə qatılması ilə bağlı qərar verərkən, bu önəmli faktorlara diqqət etməsi vacib idi.\nAncaq rəsmi İrəvan Ermənistanın ABŞ-la beynəlxalq rəqabət vəziyyətində olan düşərgənin mövqeyinə əhəmiyyət vermədi. Halbuki, Kreml Rusiyanın bütün müttəfiqlərinə “Bayden sammiti”ndə iştirakdan imtina olunması ilə bağlı müraciət etmişdi. Həm də Kreml həmin “sammit”in Rusiyanın əleyhinə keçirilən toplantı olduğunu da rəsmən vurğulamışdı.\nGöründüyü kimi, Paşinyan hakimiyyəti Ermənistanın hərbi müttəfiqi Rusiyanın tövsiyyələrini və maraqlarını gözardı etməyə üstünlük verdi. Bununla da Rusiyadan uzaqlaşıb, Qərbə yaxınlaşmaq niyyətində qərarlı olduğunu sezdirmiş oldu. Və bütün bunların Kremldə məmnunluq ilə qarşılanacağını düşünmək isə sadəlövhlük olardı.\nTəbii ki, rəsmi İrəvanın son davranışlarına Kremlin münasibətlərini təxmin etmək üçün Rusiya politoloqlarının açıqlamalarına diqqət etmək tamamilə yetərlidir. Çünki rusiyalı politoloqlar adətən, qeyri-rəsmi şəkildə Rusiyanın mövqeyini ifadə etməyə çalışırlar. Kremlə yaxınlığı ilə tanınan politoloq İqor Korotçenkonun açıqlaması da bu baxımdan, qətiyyən istisna deyil.\nMaraqlıdır ki, rusiyalı politoloq erməni baş nazirin Qərbə doğru süründüyünü düşünür. Onun fikrincə, N.Paşinyan nə qədər sürətlə və dolayısı yollarla sürünsə də, Rusiya prezidenti Vladimir Putin hələlik erməni baş nazirin bütün cəhdlərini puça çıxartmağı bacarır. Və buna misal olaraq, Paşinyan hakimiyyətinin Brüssel görüşünün təşkili ilə bağlı bütün “geopolitik kələkbazlığını” Soçi görüşü sayəsində əhəmiyyətdən salınmasını göstərmək olar.\nİqor Korotçenko hesab edir ki, rəsmi İrəvan Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan arasındakı üçtərəfli formatı ATƏT-in Minsk Qrupu ilə əvəzləməyə can atır. Onun fikrincə, Paşinyan hakimiyyəti erməni toplumunu Qərbin Ermənistana diplomatik dəstək verəcəyinə inandırmağa çalışır. Və bununla da Ermənistanda Rusiya əleyhinə əhval-ruhiyyəni gücləndirib, Qərbə inteqrasiya siyasətinə dəstək qazanmağa çalışır.\nRusiyalı politoloq əmindir ki, hazırda Paşinyan hakimiyyəti Fransanın tam dəstəyini özü üçün təmin etməyə nail olub: “Rəsmi İrəvan üçün Minsk Qrupu Qarabağda olan erməni separatçılarının statusu ilə bağlı iddiaları gündəmə qaytarmaq baxımından, böyük önəm daşıyır. Buna paralel olaraq, üçtərəfli formatın, o cümlədən, Rusiyanın vasitəçilik missiyasının əhəmiyyətdən salınmasına cəhd göstərilir. Ancaq prezident Vladimir Putin Paşinyan hakimiyyətinin üçtərəfli formatdan çıxıb, Qərb siyasi dairələrini regional proseslərə ortaq etmək cəhdlərini sərt şəkildə əngəlləyə bilir”.\nOnu da qeyd edək ki, İqor Korotçenko rəsmi İrəvanın KTMT-nı tərk edib, NATO-ya qoşulmaq variantı barədə xəyal qurduğuna da əmindir. Ancaq politoloq hesab edir ki, bu, bir çox səbəblərə görə hələlik mümkün deyil və xəyaldan uzağa gedə bilməz: “Ancaq N.Paşinyan ilk uyğun imkanda bu istiqamətdə addım atmağa hazırdır”.\nGöründüyü kimi, Rusiyada Paşinyan hakimiyyətinə artıq qətiyyən güvənmirlər. Onun hər an geopolitik xəyanətə hazır olduğunu da anlayırlar. Və bu, yaxın gələcəkdə Ermənistanın Rusiya ilə münasibətlərində ciddi problemlər yarada bilər.\nOnu da qeyd etmək lazımdır ki, hazırda Paşinyan hakimiyyəti Brüssel görüşünə ciddi şəkildə hazırlaşır. Son vaxtlar Xankəndi və ətraf bölgədə erməni təxribatları da bu hazırlığın tərkib hissəsi sayıla bilər. Əsas məqsədin “Dağlıq Qarabağ münaqişəsi” hələ tam həll edilməyib” iddialarına haqq qazandırmaq cəhdi olduğunu düşünmək olar. Paşinyan hakimiyyəti üçün bu, prinsipial əhəmiyyət daşıyır. Hər halda, Minsk Qrupunun yenidən diriltmək üçün bu, yeganə uyğun variant kimi görünür.\nXatırladaq ki, Soçi görüşündə erməni baş nazir “Dağlıq Qarabağ münaqişəsi” və “status” mövzularını gündəmə gətirməyə çalışmışdı. Ancaq onun dediklərinə iki prezident – Azərbaycan və Rusiya liderləri ümumiyyətlə, əhəmiyyət verməmişdilər. Nəticədə erməni baş nazir bu iki mövzunu Soçi görüşünün gündəliyinə çıxara bilmədi. Soçidə Azərbaycan Prezidentinin “Dağlıq Qarabağ münaqişəsi artıq həll olunub” və “heç bir status olmayacaq” qərarı qalib gəldi.\nİndi Brüssel görüşü bu mövzuları yenidən gündəmə gətirmək və müzakirə predmetinə çevirmək üçün Paşinyan hakimiyyəti üçün son şans kimi görünür. Belə anlaşılır ki, erməni baş nazir bu mövzuları mütləq aktuallaşdırmağa çalışacaq. Və böyük ehtimalla Brüssel görüşünün təşkilatçıları tərəfindən də dəstəklənəcək.\nOna görə də, yəqin ki, Azərbaycan Prezidentinin bu mövzulara qarşı prinsipial mövqeyi çox şeyi həll edəcək. Azərbaycan lideri bu mövzuların müzakirəsindən birmənalı şəkildə imtina edəcəyi təqdiqdə, Paşinyan Brüsseldən əli boş dönmək məcburiyyətində qalacaq. “Dağlıq Qarabağ münaqişəsi” və “status” mövzuları da birdəfəlik siyasi gündəmdən çıxarılmış olacaq. Ona görə də, dekabrın 15-də “artsax” xəyalları həmişəlik dəfn oluna bilər. Bu halda, Paşinyan hakimiyyəti üçtərəfli anlaşmaların icrasının qaçılmazlığı ilə tamamilə barışmalı olacaq.\nGöründüyü kimi, erməni baş nazir hazırda özünün son şanslarını sınaqdan çıxartmağa hazırlaşır. Uğur qazanmaq ehtimalı o qədər də yüksək olmasa da, açıq-aşkar riskə getməyə üstünlük verdiyini sezdirir. Bu təhlükəli oyunda onun əlində bəzi Qərb siyasi dairələrinin vədlərindən başqa demək olar ki, heç nə yoxdur.\nAncaq uğursuzluq həm baş nazir Nikol Paşinyana, həm də Ermənistana olduqca baha başa gələ bilər. Çünki erməni baş nazir hazırda əslində, birbaşa Rusiya prezidenti Vladimir Putin ilə “qaçdı-tutdu” oynayır. Hələlik, erməni baş nazir qaçmağa çalışır. Ancaq Kreml sahibi isə hər dəfə dərhal onu tutub, geri qaytarır. Onun Brüsseldə reallaşa biləcək növbəti qaçış cəhdinə Kremlin necə reaksiya verəcəyini müəyyən etmək üçün isə o qədər də çox gözləmək lazım gəlməyəcək.\n28, Yanvar - 02:4137


17:07 19-07-2019 374\nÇıxışını davam etdirən Tahir Budaqov bildirib ki, əhalinin siyahıyaalınması ilə bağlı ictimaiyyətin əhalinin məlumatlandırılması məqsədilə təşviqat materialları (baner, plakat və videoçarxlar) hazırlanıb. Plakat və banerlərin yerləşdirilməsi üçün yerli icra hakimiyyətlərinə müraciət edilib və onların dislokasiyası müəyyən edilib: "Hazırlanmış videoçarxlar televiziya kanallarında və aparıcı elektron media vasitələrində, eyni zamanda Bakı Metropoliteninə və Dövlət Reklam Agentliyinə məxsus monitorlarda yayımlanır. Dövlət Statistika Komitəsi mütəxəssislərinin əhalinin siyahıyaalınmasına aid müxtəlif mövzularda məqalələri "Xalq qəzeti"ndə dərc edilib."\nSonra söz Fondun icraçı direktoru Vüqar Səfərliyə verilib. İcraçı direktor tədbir iştirakçılarını salamlayaraq mərkəzi və yerli icra hakimiyyəti orqanları, eləcə də dövlət qurumları ilə əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi məqsədinə xidmət edən birgə tədbirlərin, o cümlədən fərdi jurnalist yazıları müsabiqələrinin təşkilinin Fondun fəaliyyətində prioritet istiqamətlərdən biri olduğunu vurğulayıb.\nVüqar Səfərli bildirib ki, Dövlət Statistika Komitəsində təşkil olunmuş sayca ikinci görüş KİV-lərlə Komitə arasında əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsi, ictimaiyyətin əhalinin siyahıyaalınması prosesi ilə bağlı görüləcək işlər barədə dolğun şəkildə məlumatlandırılması baxımından vacib əhəmiyyət kəsb edir.\nMüsabiqəyə təqdim olunan\nyazılara aid tələblər\nYazı son bir ildə, həftədə bir dəfədən az olmayaraq nəşr edilən, Azərbaycan Mətbuat Şurasının tərtib etdiyi "qara siyahı" ya düşməyən mətbuat orqanlarında dərc edilməli, eyni zamanda saytlarda yerləşdirilməlidir.\nDərc olunmuş yazıda "Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun keçirdiyi birgə müsabiqəyə təqdim etmək üçün" qeydi göstərilməlidir.\nŞəxsi VÖEN və surəti ,\nTələb olunan sənədlər tam olmadığı və ya həqiqəti əks etdirmədiyi hallarda yazı müsabiqəyə buraxılmır. Fonda təqdim edilmiş yazılar və sənədlər geri qaytarılmır.\nMüsabiqəyə təqdim olunmuş


BMT Baş katibinə erməni vəhşiliyi barədə məktub GÖNDƏRİLDİ\n21:10 11.06.2022 293\nAzərbaycan torpaqlarının Ermənistan tərəfindən işğalı zamanı ölkəmizin tarixi, mədəni və dini irsi dağıdılıb, təhqir edilib, zədələnib, məhv edilib. Azərbaycanın tarixi abidələrinə qarşı erməni vandalizmi bütün işğal olunmuş ərazilərdə özünü göstərməkdədir. Bu torpaqlarda yüzlərlə tarixi və dini abidə onlar tərəfindən talan edilərək uçurulub.\nRedaktor.az xəbər verir ki, bu barədə Azərbaycan BMT yanında Daimi nümayəndəsi Yaşar Əliyevin BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreşə ünvanlandığı məktubunda qeyd edilir.\nBildirilir ki, Azərbaycan xalqının mədəni irsi bəşər mədəniyyətinin ayrılmaz bir hissəsi olduğu üçün respublikamızın ərazisində tarixi və mədəniyyət abidələrinin qorunması beynəlxalq məsuliyyətdir. Bu torpaqlardakı erməni təcavüzkarların cinayətləri, dini, tarixi və mədəni irsimizin qəsdən məhv edilməsi Haaqa Konvensiyasının (1954-cü il), silahlı münaqişələr zamanı mədəni irsin qorunması, arxeoloji irsin qorunması üzrə Avropa Konvensiyasının (1992) və mədəni və təbii irsin qorunması üzrə UNESCO Konvensiyasın (1972) prinsiplərinə ziddir.\nMəktubda Azərbaycanın mədəniyyət abidələrinin, tarixi və dini obyektlərinin erməni işğalçıları tərəfindən məhv və qarət edilməsi istiqamətində sistemli addımlar atdığı barədə faktlar təqdim olunub. Bildirilib ki, Ermənistan Azərbaycanın tarixi torpaqlarındakı mədəni irsi təxribat yolu ilə istismar etməklə yanaşı, onilliklər boyu davam edən anti-azərbaycan nifrətini asanlıqla ifşa edən çoxsaylı faktlara susur.\nRəsmi sənəddə Azərbaycandan fərqli olaraq Ermənistanın monoetnik dövlət olduğu, bir çox digər xalqların nümayəndələri ilə yanaşı yüz minlərlə azərbaycanlını da Ermənistandan zorla çıxardığı və uzun illər ərzində ölkəmizə aid mədəni, dini abidələri “yenidən quraraq” onların unikallığını dəyişdirdiyi vurğulanıb:\n“Ermənistan eyni siyasəti Azərbaycanın əvvəllər işğal olunmuş ərazilərinə də tətbiq edib. 1990-cı illərin əvvəllərində Ermənistan silahlı qüvvələrinin əlinə keçmiş Azərbaycanın əksər şəhər, qəsəbə və kəndləri 700 mindən çox azərbaycanlı sakinlərindən etnik təmizlənməyə məruz qalıb və sonradan yerlə-yeksan edilib.\nMinlərlə mədəniyyət obyekti, o cümlədən məscidlər, məbədlər, məqbərələr, muzeylər, rəsm qalereyaları, arxeoloji abidələr, kitabxanalar və teatrlar talan edilərək dağıdılıb. Bundan başqa, Azərbaycanın tarixini, mədəniyyətini və etnik kimliyini inkar və təhrif etmək üçün bir çox mədəni və dini obyektlərin orijinal memarlıq xüsusiyyətləri qəsdən və məqsədyönlü şəkildə dəyişdirilib.\nAzərbaycanın dini obyektləri tövlə kimi istifadə edilərək onların dini simvolizmi təhrif olunub ki, bu da azərbaycanlılara qarşı xüsusi təhqir kimi nəzərdə tutulmuş güclü və simvolik anti-müsəlman davranışıdır. 67 məscid və İslam dini ziyarətgahlarından 65-i dağıdılıb, 2-si isə əhəmiyyətli dərəcədə zədələnib. Ermənistanın bu fonda əksər müsəlman ölkələri ilə “səmimi münasibətləri və konstruktiv əməkdaşlığı” barədə iddialar səsləndirməsi vicdansızlığın zirvəsidir. Bundan başqa, əvvəllər işğal olunmuş ərazilərdə 900 qəbiristanlıq vandalizmə məruz qalıb və dağıdılıb. Azərbaycan həmin ərazilərdə aparılan qanunsuz arxeoloji qazıntılar zamanı aşkar edilmiş milyonlarla kitabın və nadir əlyazmaların məhv edilməsini, minlərlə tarixi əhəmiyyətli muzey eksponatının, eləcə də qiymətli əşyaların oğurlanmasını sənədləşdirib. Bu dağıntı Azərbaycanın mədəni irsinə bərpa olunmaz itki verib”.\nDaimi nümayəndə əlavə edib ki, qeyd olunan cinayətlər beynəlxalq səviyyədə də tənqid edilib. Belə ki, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının xarici işlər nazirlərinin şurasının 22-23 mart 2022-ci il tarixlərində keçirilən 48-ci sessiyasında Pakistan İslam Respublikası baş vermiş büyük miqyaslı vandalizm aktlarını, o cümlədən Azərbaycanın mədəni və dini abidələrin təhqirə məruz qalmasını kəskin şəkildə tənqid edib və Ermənistanın öhdəliklərini pozduğuna görə məsuliyyətə cəlb edilməsi ilə bağlı Azərbaycanın cəhdlərini dəstəkləyib. Bu fonda, şuranın qəbul etdiyi “Ermənistan Respublikasının təcavüzü nəticəsində Azərbaycan Respublikasının dini, mədəni, tarixi abidələrinin dağıdılması və təhqirə məruz qalması” adlı qətnamədə Ermənistan islam tarixinin və mədəni irsin məhv edilməsi məqsədilə ölkəmizin ərazisində törətdiyi barbarlığa görə şiddətlə qınanılıb. Bununla yanaşı, üzvlər işğaldan azad edilmiş ərazilərdə yerləşən məscidlərin tövlə kimi istifadə edilməklə Ermənistan tərəfindən törədilən alçaltma və təhqiri kəskin qınadıqlarını ifadə edib və Azərbaycanın mədəni və dini irsini özününkü kimi təqdim etmək cəhdlərini dərhal dayandırmağı Ermənistandan tələb edib.\nBundan başqa, ermənilərin “milli qəhrəman” adlandırdıqları müharibə cinayətkarlarına Azərbaycan ərazilərində heykəllər qoyaraq onları mədəni irs nümunəsi kimi təqdim etmək cəhdləri ifşa edilib və bu barədə beynəlxalq hüquqa əsaslanan arqumentlər gətirərək Ermənistanın əsassız iddiaları rədd olunub.\nMəktubda müharibədən dərhal sonra Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərdə yenidən qurma və bərpa işlərinə başladığı, o cümlədən heç bir yarı seçkilik tətbiq edilmədən bütün növ mədəni və dini abidələrin təmir edildiyi qeyd olunur. Bununla yanaşı, 30 il ərzində Azərbaycana dəymiş ziyana şahidlik etmələri, bunu sənədləşdirmələri və bərpa işləri ilə tanış olmaları üçün yerli hökumətin dəvəti ilə bir çox beynəlxalq təşkilatların nümayəndələrinin və müstəqil ekspertlərin ərazilərə dəvət edildiyi Baş katibin diqqətinə çatdırılır.\nMəktubda indi Ermənistanın dayanmadan UNESCO-nun maneəsiz olaraq işğaldan azad edilmiş ərazilərə nümayəndə heyəti göndərməsi ilə bağlı əsassız iddialarına da tutarlı cavab verilib. Belə ki, torpaqların Ermənistanın işğalı altında olduğu müddətdə UNESCO-nun dəfələrlə həmin ərazilərə getmək cəhdlərinin qarşısı Ermənistan tərəfindən alınıb. Bu fonda, UNESCO 1995-2004-cü illər ərzində “Silahlı münaqişə zamanı mədəni irsin qorunması haqqında” Konvensiyasının və özünün 1954 və 1999 Protokollarının icrası ilə bağlı verdiyi hesabatlarda, erməni hərbi birləşmələri tərəfindən işgal edildikdən sonra BMT-nin digər durumları kimi UNESCO-nun da həmin ərazilərə missiya göndərərək mədəni irs abidələrinin vəziyyətini təsdiqləmək cəhdlərinin qarşısının alındığını qeyd edib.\nEyni zamanda, Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin müvəqqəti tədbirlərlə bağlı 7 dekar 2021-ci il tarixli qərarına istinad edilərək məhkəmənin Azərbaycanın Ermənistana qarşı iddiasını da təmin etdiyi və bununla əlaqədar iki qərar verdiyi məktubda vurgulanır. Bununla yanaşı, Ermənistan tərəfinin “mirasın dəyişdirilməsi” ilə bağlı iddialarının da həmin məhkəmə tərəfindən rədd edildiyi məktubda öz əksini tapıb.\nBundan başqa, hətta Avropa Parlamentinin 2022-ci ilin mart tarixində erməni diasporunun təsiri altında qəbul etdiyi qəbul etdiyi qətnamənin mətnində də Azərbaycanın mədəni və dini abidələrinə qarşı törədilmiş vəhşiliklərin qeyd edildiyi məktubda xüsusi qeyd edilib. Bu xüsusda, Ağdam və Füzuli şəhərlərinin demək olar ki tamamilə məhv edildiyi qətnamədə əks edilib.\nSonda Y.Əliyev Ermənistana reallığı təhrif etmək və beynəlxalq ictimaiyyəti yanlış yönləndirməkdənsə, nifrət təbliğatını dayandırmağı və özlərinin məsuliyyət daşıdığı cinayətlərə görə günahkarları mühakimə etməyi və cəzalandırmağı tövsiyə edib. Bu xüsusda, Ermənistanın dövlətlərarası münasibətlərin normallaşmasına çalışması, beynəlxalq öhdəliklərin əsasında regionda sülh və sabitliyin qurulmasına, saxlanılmasına yönəlmiş cəhdləri dəstəkləməsi tövsiyə olunub.\nQeyd edək ki, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə Ermənistan tərəfindən vandalizmə və təhqirə məruz almış, dağıdılmış Azərbaycanın mədəni, tarixi və dini abidələrinin fotoşəkilləri məktuba əlavə olunub.\nMəktub (https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/N22/366/15/pdf/N2236615.pdf?OpenElement) BMT Baş Assambleyasının gündəliyinin 10, 16, 35, 66, 72, 74, 85 və 134-cü bəndləri altında və Təhlükəsizlik Şurasının sənədi kimi üzv dövlətlər arasında yayılıb.


Mədə Xərçəngi: Kimyaterapiya ilə Antikorların Yeni Kliniki Tədqiqatı\nƏsas səhifə » Son Xəbərlər » Bu sizin press-relizinizdirsə, bura klikləyin! » Mədə Xərçəngi: Kimyaterapiya ilə Antikorların Yeni Kliniki Tədqiqatı\nAlphamab Oncology və CSPC Pharmaceutical Group Co., Ltd. birgə elan etdi ki, anti-HER026 bispesifik anticisim KN001-nın kemoterapi ilə birləşmiş əsas klinik sınaq (KN2-CSP-026) üçün IND ərizəsi Dərmanların Qiymətləndirilməsi Mərkəzi (CDE) tərəfindən təsdiqlənib. ) NMPA.\nKN026-CSP-001 birinci sıra uğursuzluğa düçar olmuş HER026-müsbət mədə xərçəngi (o cümlədən mədə-ezofagus qovşağı xərçəngi) olan xəstələrdə kemoterapi ilə birlikdə KN2-nın effektivliyini və təhlükəsizliyini qiymətləndirmək üçün randomizə edilmiş, çoxmərkəzli, II/III faza klinik tədqiqatdır. müalicə, Çin Xalq Azadlıq Ordusu Ümumi Xəstəxanasından professor Jianming Xu ilə baş müstəntiq olaraq.\nGC/GEJ ümumi bədxassəli şişlərdən biridir və dünyada hər il 1 milyondan çox yeni hadisə olur. Çində mədə xərçənginin tezliyi yüksəkdir, hər il təxminən 410,000 yeni hadisə və 294,000 ölüm, dünya miqyasında GC/GEJ-nin həm yeni, həm də ölüm hallarının 40%-dən çoxunu təşkil edir. Çində mədə xərçəngi erkən mədə xərçənginin aşağı diaqnoz dərəcəsi, metastatik mərhələnin yüksək nisbəti (>80%) və insanların həyat və sağlamlığını ciddi şəkildə təhdid edən 5 illik sağ qalma nisbətinin aşağı olması (təxminən 35.1%) ilə xarakterizə olunur. HER2 bir çox şişlərdə, o cümlədən mədə xərçəngində təxminən 15-20% həddindən artıq ifadə edilir. HER2 həddindən artıq ekspressiyası şişin aqressivliyi və pis proqnozla əlaqədardır. Məqsədli müalicələrin inkişafı ilə HER2-müsbət qabaqcıl mədə xərçəngi xəstələri hədəflənmiş dərmanların kombinasiyası ilə müalicə olunduqda ənənəvi kimyaterapiya ilə müqayisədə daha yaxşı effektivliyə nail olmuşlar. Bununla belə, birinci dərəcəli müalicədən sonra irəliləmiş və ya təkrarlanan HER2-müsbət mədə xərçəngi olan xəstələr üçün Çində təsdiqlənmiş effektiv dərman yoxdur və böyük bir qarşılanmamış klinik ehtiyac var.\nKN026 Alphamab Oncology tərəfindən hazırlanmış HER2 bispesifik antikordur. 026-ci ildə ASCO-da dərc edilmiş KN2021-nın II Faza klinik tədqiqatından əldə edilən məlumatlar, HER2 əleyhinə müalicə ilə və ya olmadan əvvəlcədən müalicə olunmuş Çin HER2 həddindən artıq GC/GEJ xəstələrində əlverişli təhlükəsizlik və perspektivli effektivlik nümayiş etdirdi. Yüksək ifadəli xəstələrdə ORR 55.6% və DCR 72.2%, 9 aylıq PFS nisbəti isə 60.4% idi. Əvvəllər HER2 müalicəsi alan xəstələr arasında ORR 44.4%, DCR isə 66.7% təşkil etmişdir. Klinik sınaq tətbiqinin təsdiqi materik Çində KN026-nın klinik inkişafını və kommersiyalaşdırılmasını sürətləndirmək üçün Alphamab Oncology və CSPC arasında əməkdaşlıq üçün məhək daşıdır. Ümid edirik ki, tədqiqatdan daha müsbət məlumatlar görəcəyik və yeni müalicə variantlarına təcili ehtiyacı olan inkişaf etmiş mədə xərçəngi xəstələrinə ümid bəxş edəcəyik.


İdarəetmə dərəcəsi: Tərif, növləri və karyera seçimləri - Məsləhətlər - 2021\nİdarəetmə dərəcəsi qazanmalıyam?\nİdarəetmə dərəcəsi, idarəetməyə vurğu edərək bir kollec, universitet və ya bir iş məktəbi proqramını bitirmiş tələbələrə verilən bir iş dərəcəsidir. Biznesin idarə edilməsi, iş şəraitində insanlara və əməliyyatlara nəzarət və nəzarət sənətidir.\nİdarəetmə dərəcələrinin növləri\nDörd əsas idarəetmə dərəcəsi var, hər təhsil səviyyəsi üçün bir. Hər dərəcə bitirmək üçün fərqli bir vaxt tələb edir. Bəzi dərəcə bütün məktəblərdə mövcud olmaya bilər. Məsələn, icma kollecləri adətən bir dosent elmi dərəcəsi verir, lakin doktorluq dərəcəsi kimi daha yüksək dərəcələri vermirlər. Digər tərəfdən, biznes məktəbləri qabaqcıl dərəcələr verə bilər, lakin dosent və ya bakalavr dərəcələri kimi bakalavr dərəcələri verə bilməzlər. Bunlara daxildir:\nDosent dərəcəsi - İdarəetmə sahəsində bir ortaq dərəcəsi, 2 illik kollecdən, 4 illik kollecdən və ya universitetdən və ya bir iş məktəbindən qazana bilər. İdarəetmə sahəsindəki bir çox proqramın başa çatması üçün iki il çəkir. Kurikulum ümumiyyətlə iş, maliyyə, rabitə və liderlik kurslarına əlavə olaraq ingilis dili, riyaziyyat və elm kimi ümumi təhsil mövzularında təlimləri əhatə edir.\nBakalavr dərəcəsi - Aspirant dərəcəsi kimi, bakalavr dərəcəsi də lisenziyadır. İdarəetmə sahəsində bakalavr dərəcələri istənilən 4 illik kollec və ya universitetdən əldə edilə bilər. Bəzi iş məktəbləri də bakalavr proqramları təklif edir. Tədris planına ümumi təhsil kursları, həmçinin idarəetmə, liderlik, iş əməliyyatları və əlaqəli mövzularda hərtərəfli təlim daxildir.\nMagistr dərəcəsi - Menecment sahəsində magistr dərəcəsi magistr proqramları təklif edən kolleclərdən, universitetlərdən və biznes məktəblərindən əldə edilə bilər. Ən məşhur magistr dərəcələrindən biri idarəetmə sahəsində MBA-dır. Orta magistr dərəcəsi proqramı iki il çəkir, lakin bəzi proqramlar var ki, 11-18 aya qədər başa çatdırıla bilər. İdarəetmə sahəsində magistr dərəcəsi ümumiyyətlə intensiv təhsildən ibarətdir. Tələbələr bir çox fərqli idarəetmə mövzularını araşdıracaq və dərəcələrini qazanmaq üçün təcrübə keçmək üçün tələb oluna bilər.\nDoktorluq dərəcəsi - doktorluq dərəcəsi qazana biləcək ən yüksək akademik dərəcədir. Hər məktəb bu dərəcəni təklif etmir. Bununla birlikdə, idarəetmə sahəsində doktorluq proqramları verən bir çox ABŞ universitet və iş məktəbi var. Bu proqramlar tez-tez tədqiqat işlərinə yönəlir, baxmayaraq ki, peşəkar doktorluq dərəcəsi almaq istəyən tələbələrə yönəlmiş bəzi proqramlar var.\nƏn yaxşı İdarəetmə dərəcəsi proqramları\nİdarəetmə dərəcəsi proqramları təklif edən bir çox yaxşı məktəb var. Ən çox tanınanlardan bəziləri iş təhsilində ixtisaslaşırlar. Bu, xüsusilə bakalavr, magistr və doktorluq dərəcələri verən məktəblərə aiddir. ABŞ-ın ən yaxşı idarəetmə məktəblərinə Harvard Universiteti, Tuck School of Business, Kellogg İdarəetmə Məktəbi və Stanford Business School daxildir. Aşağıdakı linki tıklayaraq daha çox iş məktəbi reytinqini görə bilərsiniz:\nƏn yaxşı Qeyri-kommersiya menecment məktəbləri - Qeyri-kommersiya menecmenti ixtisasları üçün ən yaxşı beş məktəbin siyahısı.\nƏn yaxşı HR İdarəetmə Məktəbləri - İnsan Resursları İdarəetmə ixtisası üçün ən yaxşı beş məktəbin siyahısı.\nƏn yaxşı Əməliyyatlar İdarəetmə Məktəbləri - Əməliyyatların idarə olunması ixtisası üzrə ən yaxşı beş məktəbin siyahısı.\nİdarəetmə dərəcəsi ilə nə edə bilərəm?\nİdarəetmə sahəsində bir çox fərqli karyera səviyyəsi var. Menecer köməkçisi olaraq işləyə bilərsiniz. Bu işdə bir və ya digər idarəçiyə kömək edəcəksiniz. Sizə bir sıra vəzifələr təyin edilə bilər və əlbəttə ki, digər insanlara nəzarət etmək üçün məsuliyyət daşıyacaqsınız.\nOrta səviyyəli menecer kimi də işləyə bilərsiniz. Bu vəzifədə bir və ya daha çox icraçı rəhbərə hesabat verəcək və çox güman ki, vəzifələrinizi başa çatdırmağınıza kömək edəcək bir menecer köməkçisi olacaq. Orta səviyyəli menecerlər adətən köməkçi menecerlərdən daha çox insanı idarə edirlər.\nİdarəetmənin ən yüksək səviyyəsi icraçı idarəetmədir. İcra menecerləri ümumiyyətlə bir iş daxilində bütün işçilərə nəzarət etmək tapşırılır. Onlar həmçinin iş əməliyyatlarına nəzarət etmək üçün məsuliyyət daşıyırlar.\nBu üç idarəetmə səviyyəsində bir sıra vəzifələr mövcuddur. İş adları ümumiyyətlə bir menecerin məsuliyyəti ilə əlaqədardır. Məsələn, insanlara və insan resurslarına nəzarət edən bir menecer insan resursları meneceri kimi tanınır. Mühasibat uçotu meneceri mühasibat uçotu əməliyyatlarına, istehsal meneceri istehsal əməliyyatları üçün məsuliyyət daşıyır.\nHəndəsi İzomerizm: Cis və Trans\nElm Dondurma tərifləri\nXIX əsrin beş ən yaxşı açılış ünvanı\nPekin vs Şanxay\nRekombinant DNT texnologiyası nədir?\nXüsusiyyət hekayələrini necə yazmaq olar\nYapon sözünü Yuuki öyrənin\nNiyə təkrar ABŞ-ın bütün şəhərlərində məcburi deyil?\nPerikles və Periclean Afina dövrü\nCopyright 2021 \_ Bilişsel Məlumat Portalı \_ İdarəetmə dərəcəsi qazanmalıyam?


Bakının parkinq problemi niyə həll edilmir? - Saxlamağa yer yox, cərimə çox | Hokm.Az\nBakının parkinq problemi niyə həll edilmir? – Saxlamağa yer yox, cərimə çox\n15 Dekabr 2021 - 16:29 111\n“Biz burada hər şeyə ədalətli yanaşmalıyıq. Parkinq imkanları olmalıdır ki, sonra biz vətəndaşlardan bu qaydalara riayət etmələrini tələb edək”.\nBu sözləri hələ ötən ilin fevralında Prezident İlham Əliyev Bakı Nəqliyyat Agentliyinin İdarə Heyətinin sədri Vüsal Kərimlini qəbul edərkən demişdi.\nPrezident bildirmişdi ki, bəzi hallarda sürücülər parkinq qaydalarını kobudcasına pozurlar: “Parkinq olan yerdə maşınları münasib olmayan yerlərdə saxlayıb, həm piyadalara maneə törədirlər, həm də nəqliyyata problem yaradırlar. Ancaq kifayət qədər böyük imkanlar, yəni parkinq yerləri olmalıdır ki, biz sürücülərə bu tələbləri irəli sürək. Burada da heç bir qanun pozuntusu olmamalıdır. Qanun qarşısında hamı bərabərdir. Hamı bilməlidir ki, şəhər nəqliyyatı həm insanların rahatlığıdır, həm bizim sağlamlığımızdır, həm də havanın təmiz olmasıdır. Yenə də deyirəm, havanı ən çox çirkləndirən nəqliyyat vasitələridir, xüsusilə tıxac olan yerdə. Tıxacın olmaması isə sizin əsas vəzifənizdir. Siz bundan sonra da aidiyyəti dövlət qurumları ilə bu istiqamətdə fəal olmalısınız”.\nGördüyümüz kimi, prezidentdə bu məsələyə ciddi yanaşaraq bununla bağlı tapşırıqlar vermişdi. Prezidentin 2018-ci il 6 iyul tarixli fərmanı ilə BNA-ya parklamaya nəzarət, idarəetmə və daxil olan vəsaitdən istifadə ilə bağlı qaydalar müəyyən etmək tapşırılıb. Amma məsələyə bugünkü zamandan baxdıqda isə hələ də Bakıda parkovka problemlərinin ciddi şəkildə qaldığını görürük. Hətta buna görə sürücülərə qanunsuz cərimələr də yazılır. Hər gün bu səbəbdən xeyli sayda sürücü cərimə olunur və onlar buna görə narazılıqlarını ifadə edirlər. Hazırda Bakıda parkovka xidmətləri BNA-nın tabeliyindədir. İllərdir ki, fəaliyyət göstərən BNA isə bu məsələ ilə bağlı hələ də ciddi işlər orataya qoymayıb. Nəticə etibarilə parkovka problem isə genişlənməkdə davam edir. BNA bütün bu problemləri həll edə bilməyib, amma BNA-ya sərf edən məsələdə, yəni cərimə yazılmaq məsələsində problem yoxdur.\nBununla bağlı bir çox deputatlar da məsələ qaldırıb. Məsələn deputat Rüfət Quliyev ötən il Milli Məclisdəki çıxışlarından birində BNA-nı sərt tənqid etmişdi:\n“Bakı Nəqliyyat Agentliyi (BNA) əməkdaşları niyə şəkil çəkib qaçır? Harada dayanma-durma qadağandırsa, yazsınlar ki, burada 5, 10 dəqiqə durmaq olmaz, gəlib izah etsinlər ki, burada saxlama, orada saxla, daha niyə şəkil çəkən kimi qaçırlar? Mən sürücümdən soruşdum ki, il ərzində nə qədər cərimə yığılıb. Cərimənin məbləğini burada açıqlamaq istəmirəm, amma böyük bir rəqəm idi. Dedim ki, get ödə. BNA-ın mühüm şəxslərini dəvət edək və soruşaq ki, cərimələrdən yığılan pullar hara gedir?”\nBəs bütün bu problemlər niyə bu qədər qabarıb. Məsələyə münasibət bildirən nəqliyyat üzrə ekspert Yasin Mustafayev AZXEBER.COM-a fikirlərini bildirib.\nEkspert də qeyd edib ki, BNA-nı bu məsələdə keçirdiyi tədbirlər mübahisəli məsələlərdir:\n“Əsasnaməyə əsasən, Bakı Nəqliyyat Agentliyi parkinglərlə bağlı Bakıda tədbirlər keçirməlidir. Bu, onların səlahiyyətindədir, amma hansı səviyyədə keçirir, ümumiyyətlə, keçirirmi? Keçirdikləri tədbirlər hansı standartlara uyğundur? – bu, mübahisəli məsələlərdir. Bu suallara cavab birmənalı deyil. Görülən tədbirlərlə bağlı da eyni şeyi demək olar. Çətinliklər, sıxıntılar var, buna da görə də sürücülər tərəfindən belə problemlər qaldırılır. Bu məsələ ilə bağlı biz də görüş təklif etmişik, amma təəssüf ki, BNA bunu öz mütəxəssisləri ilə həll etməyə çalışır. Düzdür, görülən işlər də çoxdur, bunları qənaətbəxş hesab etmək olar. Bununla yanaşı mübahisəli məsələlər də çoxdur”.\nÜmid edirik ki, BNA bu məsələyə ciddi yanaşacaq və çoxlarını narahat edən bu cür problemlərin aradan qaldırılması üçün işlər görüləcək.\n26 Yanvar 2022 - 13:36


Ozozbiç: "Burda bir qədər fərqli oyun sistemi tətbiq olunur" - Stadium.az\nOzozbiç: "Burda bir qədər fərqli oyun sistemi tətbiq olunur"\n19.08.2018 | 11485 dəfə oxunub\n“Qarabağ”ın yeni transferlərindən olan Filip Ozobiç Premyer Liqasının 2-ci turu çərçivəsində dünən keçirilən “Səbail”lə səfər matçından sonra jurnalistlərə açıqlama verib.\nStadium.Az xəbər verir ki, xorvartiyalı yarımmüdafiəçi öncə görüşlə bağlı fikirlərini bölüşüb:\n“Çempionatda ilk oyunumuz idi. Əlbəttə, uğurlu start götürmək istəyirdik. Bu, çox vacibdi və sevinirəm ki, qarşımıza qoyulan məqsədə çata bildik. Oyun heç də asan keçmədi. Ancaq əsas qələbə qazanıb xal ehtiyatımızı 3-ə yüksəltmək idi”.\nOzobiç Avropa Liqasının pley-off mərhələsindəki rəqibləri “Şerif” haqqında da danışıb:\n“Rəqib "pley-offa"dək yüksəlməyi bacarıbsa, bu, özlüyündə çox şeydən xəbər verir. Hələ ki, Moldova təmsilçisinin oyununu izləməmişik. Baş məşqçimiz necə oynamalı olduğumuzu bizə xırdalığınadək izah edəcək. İnanıram ki, həm baxımlı futbol sərgiləyəcəyik, həm də bizi qrup mərhələsinə yüksəldən nəticələri əldə edəcəyik. Açığı, ilk oyunun Tiraspolda keçirilməsinin mənim üçün heç bir əhəmiyyəti yoxdu. Onsuz da 1 həftəlik intervalla həm səfərdə, həm də evdə oynayacağıq. Əsas odur ki, qənaətbəxş nəticə qazanaq”.\nSonda Filip “Qarabağ”a nə dərəcədə adaptasiya olmasına dair suala da aydınlıq gətirdi:\n“Burda bir qədər fərqli oyun sistemi tətbiq olunur. Ancaq təcrübəmə güvənirəm. Baş məşqçimizin mənə qazandırdığı hər şansdan maksimum faydalanmağa çalışıram. Özüm də başa düşürəm ki, bir il əvvəlki formamda deyiləm. Ancaq bunun üçün bir qədər də zamana ehtiyac var”.


Oqtay Əsədov: “İsveçrə Azərbaycana 860 milyon ABŞ dolları həcmində investisiya yatırıb” – Dialoq.info\nRƏSMİ 2019.10.09 16:49\nOqtay Əsədov: “İsveçrə Azərbaycana 860 milyon ABŞ dolları həcmində investisiya yatırıb”\nDialoq.info Trend-ə istinadən xəbər verir ki, spiker qonaqları salamlayaraq bildirib ki, Azərbaycanla İsveçrə dost və tərəfdaş ölkələrdir: “Ölkəmiz onun müstəqilliyini tanıyan ilk dövlətlərdən biri kimi İsveçrə ilə əməkdaşlığın dərinləşməsinə xüsusi önəm verir. Əlaqələrimizin bugünkü səviyyəyə çatmasında yüksək səviyyəli qarşılıqlı səfərlərin rolu böyük olmuşdur. Hər iki ölkə prezidentlərinin müxtəlif dövrlərdə qarşılıqlı səfərləri, Davos İqtisadi Forumu çərçivəsində keçirilən görüşlər münasibətlərimizin daha da dərinləşməsinə xidmət edir. İndiyədək ölkələrimiz arasında 23 sənəd imzalanmışdır.\nBu gün Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyinin möhkəmlənməsində əhəmiyyətli rol oynayır. Bakı-Tbilisi-Qars dəmiryolu layihəsinin işə düşməsi ilə ölkəmiz həm də Şərqlə Qərbi birləşdirən mühüm nəqliyyat qovşağına çevrilmişdir”.\nAzərbaycanda hökuməti sərt tənqid edən rektor kimdir?


"LİBRAFF"-da dəyişiklik: Yeni rəhbər təyin olundu » Manera.Az\n"LİBRAFF" mağazalar şəbəkəsində yeni təyinat olub\nManera.az xəbər verir ki, bundan sonra "LİBRAFF" kitab mağazalar şəbəkəsinə diksiya mütəxəssisi və aparıcı Cəlalə Nəzəroğlu rəhbərlik edəcək.\nBu barədə C.Nəzəroğlu özü məlumat verib\nQeyd edək ki, Cəlalə Nəzəroğlu 1984-cü ildə anadan olub. Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsində bakalavr təhsili alıb. Xəzər Universitetinin Humanitar və Sosial Elmlər fakültəsinin magistratura pilləsini fərqlənmə diplomu ilə bitirib. İş fəaliyyəti müxtəlif illərdə Xəzər TV-də "Xəzər Xəbər"-in aparıcısı, İnterAz TV-nin "Xəbərlər" departamentinin rəhbəri, ANS televiziyasında "Salam, Azərbaycan" proqramının rəhbəri və aparıcısı kimi fəaliyyət göstərib.\nDiksiya mütəxəssisi Cəlalə Nəzəroğlu Türkiyənin fərdi inkişaf üzrə nüfuzlu "SAYGIN Coaching& Consulting" Fərdi İnkişaf Mərkəzində təlim alıb. Bir çox dövlət qurumlarında, özəl şirkətlərdə, QHT-lər, ali və orta məktəblərdə səlis danışığı fərqli formatda öyrədən seminar və təlimlər verib, fəaliyyətini davam etdirməkdədir. Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsinin Nitq mədəniyyəti müəllimidir.\nPrezident İlham Əliyevin tapşırığına əsasən yaradılan ASAN radionun redaktor və aparıcısıdır. O "Danışığınla həyatı qazan" kitabının müəllifidir.