“Bəzi jurnalistlər yol polisi onları saxlayanda mənə zəng vururlar” - Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / Siyasət / “Bəzi jurnalistlər yol polisi onları saxlayanda mənə zəng vururlar”\n“Bəzi jurnalistlər yol polisi onları saxlayanda mənə zəng vururlar”\nO bildirib ki, deyilənlərin hamısı keçmişdə qalıb: “Müasir dövrdə yaşadığımızdan, Avropaya inteqrasiya etdiyimizdən buna yol verilə bilməz. Hər kəs dislokasiya üzrə təhkim edildiyi ərazidə xidmət aparır, hər bir sürücü yol hərəkət qaydalarının pozulması ilə bağlı öz xətası üzrə cavabdehlik daşıyır”.\nVaqif Əsədov sadalananları azərbaycanlıların mentaliteti, təhlükəli vərdişləri ilə əlaqələndirib: “Əminliklə deyə bilərəm ki, əvvəlki illərdən fərqli olaraq polislər telefon zənglərinə nəinki cavab, ümumiyyətlə, reaksiya vermir.\nƏgər hansısa sürücü telefonla kiməsə zəng vurursa, biz deyə bilmərik ki, zəng vurma. O zəng vurur, polis də öz işini görməyə davam edir. Əvvəla, protokol elektron qaydada açılır. Lap tutaq ki, yol polisi ona ötürülən telefona cavab verdi və qaydanı pozan sürücünü buraxdı. Bəs, elektron protokol? Ona görə də bu cür hal yolverilməzdir”.\nPolkovnik qeyd edib ki, rəhbərlik tərəfindən gün ərzində bütün texniki vasitələrlə əməkdaşlara nəzarət olunur: “Hətta işdən kənarda belə, polislərin hərəkəti izlənilir”.\nBir çoxları iddia edir ki, “yuxarı”dan gələn telefon zənginə cavab verməyən yol polisi işini itirməkdən qorxduğundan kimlərinsə qanuna tabe olmamasına “göz yumur”.\nŞöbə rəisi bununla qətiyyən razılaşmır: “Bunlar ağ yalandır. Polis əməkdaşının fəaliyyətinə nəzarət edilirsə, telefona cavab verdiyi halda onun barəsində nə kimi tədbirlər görüləcəyini bildiyindən bu addımı atmaz. Bu polisin fəaliyyətinə kölgə salmaq istəyənlərin düşüncəsidir və inandırıcı deyil. Polis qanunla tələb olunan qaydada fəaliyyət göstərir və telefona cavab vermirsə, ona kimsə təzyiq və təsir göstərə bilməz. Tam məsuliyyətimlə deyirəm ki, belə bir şey yoxdur”.\n“Bəzi media nümayəndələri dəfələrlə özləri yol hərəkəti qaydalarını pozduğu zaman mənə zəng vurublar. Yol polisi tərəfindən saxlanılmaları barədə məlumat verərək xahiş ediblər ki, “yol polisinə de, protokol yazmasın”. İnandırım sizi, son bir həftə ərzində bir neçə belə zəng qəbul etmişəm. Hər biri ilə danışmışam. İstəklərinə qulaq asıb mən də zəng vurmuşam. Amma “komandir, bağışlayın sənədləşdirmişik, kömək edə bilmərik” cavabını almışam. Bunu media nümayəndələrinə bildirəndə isə məndən inciməklə yanaşı, həm də “siz bizi düzgün təbliğ edə bilmirsiz” deyiblər. Guya Vaqif Əsədov jurnalistləri düzgün təbliğ etmir. Burada mənim sözüm yerə düşür, ona görə ki, yol polisi öz işini düzgün icra edir. Amma sizin həmkarlarınız deyir: ”Vaqif müəllim, sizi saymırlar”.\nAvtomobilə əyləşən jurnalist kəməri bağlamırsa, qanunla ona protokol yazılmalıdır. Mən buna niyə müdaxilə etməliyəm? Əgər həmin jurnalist yol polisindən qayda-qanun tələb edirsə, ilk növbədə özü qanuna riayət etməlidir. Adlarını çəkmirəm, amma bu yazını oxuyub söhbətin kimdən getdiyini bilən jurnalistlər mütləq olacaq”.\nÖncəki Yol polisi xanım sürücünü bir telefon zənginə buraxdı – VİDEO\nNövbəti İlham Əliyevdən Əkbər Hacıyevə ikinci xəbərdarlıq


Oktyabrda hava necə olacaq? – Proqnoz açıqlanıb\n30 Sentyabr 2019 - 13:38\nOktyabrda hava necə olacaq? –Proqnoz açıqlanıb\nEkologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Departamentindən verilən məlumata görə, oktyabr ayında havanın orta aylıq temperaturunun iqlim normasına yaxın olacağı gözlənilir. Aylıq yağıntının miqdarının iqlim normasına yaxın, bəzi yerlərdə isə bir qədər çox olacağı ehtimal olunur. Birinci ongünlükdə hava şəraitinin nisbətən sabit, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Cənub küləyi üstünlük təşkil edəcək.


Əli Nağıyev gürcü həmkarı ilə görüşdü (VİDEO) » Qlobal.Az\nGürcüstanda səfərdə olan Azərbaycan Respublikası Təhlükəsizliyi Xidmətinin rəhbəri Əli Nağıyev Gürcüstan Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin rəhbəri Qriqol Liluaşvili ilə görüşüb.\nGörüşdə iki ölkə arasındakı təhlükəsizlik məsələləri başlıca müzakirə mövzusu olub. Tərəflər eyni zamanda Gürcüstan və Azərbaycan arasındakı təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın mövcud durumunu və persektivlərini müzakirə ediblər.\nQriqol Liluaşvili Gürcüstan və Azərbaycan arasında təhlükəsizlik sahəsindəki münasibətlərin dərinləşdirilməsinin və iki xidmət arasında əməkdaşlığın intensivləşdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.\nGörüşdən əvvəl Qriqol Liluaşvili və Əli Nağıyev Gürcüstanın ərazi bütövlüyü qəhrəmanlarının xatirəsinə ucaldılmış kompleksi və Ümummilli Lider Heydər Əliyevin abidəsini ziyarət edərək, çələng qoyublar.


Messi Ronaldoya, Suares Forlana çatdı, Malkomdan "siftə"\nİspaniya La Liqasının XXX turunda "Vilyarreal"ın qonağı olan "Barselona" məğlubiyyətdən son dəqiqə qolları ilə xilas olub.\n90-cı dəqiqədə cərimə zərbəsindən fərqlənən Kataloniya klubunun kapitanı Lionel Messi əzəli rəqibi Kriştianu Ronaldonu geridə qoyub.\nBelə ki, bu, argentinalının standart vəziyyətdən 81-ci qolu (29-cu cərimə zərbəsindən, 52-si penaltidən) olub. O, La Liqada "Real"da olduğu müddətdə 80 belə qola imza atan Kriştianu Ronaldoya (19-u cərimə zərbəsindən, 61-i penaltidən) qabaqlayıb.\nBu, eyni zamanda Leonun ölkə çempionatında 414-cü qolu olub. O, Top-5 liqalarda ən çox fərqlənən Ronaldo ilə qol sayını bu sahədə bərabərləşdirib. Messi bütün qollarını "Barselona"nın heyətində vurubsa, Ronaldo "Real"la La Liqada 311, "Mançester Yunayted"lə Premyer Liqada 84, "Yuventus"la da A seriyasında 19 topa sevinib.\nDünənki qarşılaşmanın son saniyələrində komandasını məğlubiyyətdən qurtaran və hesabı 4:4 edən Luis Suares isə İspaniya çempionatındakı qollarının sayını 129-a çatdırıb. Bununla Suares həmyerlisi Dieqo Forlanı qabaqlayaraq, İspaniya La Liqasının ən məhsuldar uruqvaylısı olub. Hücumçu bu göstəriciyə 159 görüşdə nail olub.\nMatçda "Barselona"nın qollarından birinin müəllifi olan Malkom isə La Liqada "siftə" edib. Mövsümün əvvəlində "Bordo"dan alınan braziliyalı ölkə çempionatında "Barsa" forması altında ilk qolunu vurub.\nQeyd edək ki, 30 turdan sonra aktivində 70 xal olan "Barselona" turnir cədvəlinə başçılıq edir və ən yaxın izləyicisi "Atletiko"nu 8 xal qabaqlayır. (matc.az)\nTəqlər: ronaldo, Leo Messi, Luis Suarez, barcelona\n21.02.2020 22:54 4361


August 9, 2018 19:29 - "Qafqaz Xəbər" qəzeti - qafqazxeber.az\nGünAugust 9, 2018 19:29\nAzərbaycanda yeni agentlik yaradılır – Prezident fərman İMZALADI\nAugust 9, 2018 19:29 Qafqaz\nPrezident İlham Əliyev “Əhalinin məşğulluğu, əmək, sosial müdafiə və təminat sahələrində idarəetmənin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında” fərman imzalayıb. Modern.az-ın məlumatına görə, fərman əhalinin məşğulluğu, əmək, Ətraflı →\nAugust 9, 2018 19:26 Qafqaz\nPambıq tarlalarındakı zəhərlənmələrlə bağlı cinayət işi məhkəməyə göndərilib. Baş Prokurorluqdan “Report”a verilən məlumata görə, cari ilin iyun ayında respubilkanın Saatlı, Tərtər, İmişli və dgər rayonlarında ayrı-ayrı Ətraflı →\nBakıda qadın ərəb turistin BAŞINA OYUN AÇDI\nAugust 9, 2018 17:49 Qafqaz\nYasamal rayonunda yerləşən otellərin birində oğurluq faktı baş verib. “Qafqaz Xəbər” qəzeti ölkə.az-a istinadən xəbər verir ki, “Röyal Qrant” oteldə barda tanış olduğu qızla dincəlməyə gələn Ətraflı →\nAugust 9, 2018 17:47 Qafqaz\nABŞ-ın Toledo Universitetinin alimləri müasir telefonların ekranlarından gələn mavi işığın görmə qabiliyyətinin itirilməsinə səbəb olduğunu bildiriblər. “Report” “İzvestiya”ya istinadən xəbər verir ki, buna proses zamanı Ətraflı →\nMüğənni Cavad Rəcəbovun bu görüntüləri dünya gündəmində – VİDEO\nAugust 9, 2018 17:05 August 9, 2018 17:22 Qafqaz\nYaxın günlərdə “Facebook” sosial şəbəkəsində yetərincə tanınan “Boiler Room” səhifəsi müğənni Cavad Rəcəbovun videosunu paylaşıb. Minval.info bildirir ki, səhnədə olduğu zaman fərqli ifası və qeyri-adi hərəkətləri Ətraflı →\nBakının mərkəzində turistdən QƏRİBƏ ADDIM: Maşının üzərinə döşək salıb… (FOTO)\nAugust 9, 2018 16:53 August 9, 2018 17:20 Qafqaz\nBakıda növbəti dəfə turist qəribə hərəkət edib. Unikal.org xəbər verir ki, turist Bakının mərkəzində maşının üzərinə döşək salaraq orada yatıb. Bu da ətrafdakı insanların heyrətinə səbəb Ətraflı →\nAugust 9, 2018 16:28 August 9, 2018 17:11 Qafqaz\nDövlət Miqrasiya Xidməti (DMX) tərəfindən son dörd gün ərzində qanunsuz miqrasiyaya qarşı keçirilən tədbirlər zamanı, ümumilikdə, 112 əcnəbi saxlanılıb. Bu barədə “Report”a DMX-dan məlumat verilib. Onlardan 22-si Ətraflı →\nMəhkəmə Şabran rayon Polis şöbəsinin baş müstəntiqi barəsində qərardad çıxarıb\nAugust 9, 2018 16:14 August 9, 2018 17:07 Qafqaz\nBu gün Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində qəsdən sağlamlığa ağır zərər vurmaqda ittiham edilən 1960-cı il təvəllüdlü Tahir Əhmədovun cinayət işi üzrə məhkəmə iclası başa çatıb. Ətraflı →\nAugust 9, 2018 16:00 August 9, 2018 17:00 Qafqaz\nAmil Xəlilin təqdimatında yayımlanan “Space” Tv-nin “Olar:? Olmaz!” verilişində ötən gün inanılmaz anlar yaşanıb. Minval.info bildirir ki, qəbiristanlıqda bir ailənin 3 azyaşlı ilə yaşadıqları barədə xəbər Ətraflı →\nYəməndə avtobus bombalanıb, 39 nəfər ölüb, 51-i yaralanıb\nAugust 9, 2018 15:45 August 9, 2018 16:42 Qafqaz\nSəudiyyə Ərəbistanının başçılıq etdiyi beynəlxalq koalisiya qüvvələrinin Yəmənin Saada əyalətinin Dahyan rayonunda avtobusu havadan bombardman etməsi nəticəsində əksəriyyəti uşaq olmaqla 39 nəfər ölüb, 51 nəfər Ətraflı →\nMini ətəkli aktrisanın klounla şıdırığı rəqsi – VİDEO\nAugust 9, 2018 15:33 August 9, 2018 16:31 Qafqaz\nAktrisa Gülşən Hüseynli şəxsi “Instagram” hesabında yeni video paylaşıb. BAKU.WS xəbər verir ki, mini ətəyi ilə göz qamaşdıran aktrisa rəfiqəsinin doğum günündə iştirak edib. G. Hüseynli Ətraflı →\nBakıda gənc oğlandan hər kəsi təəccübləndirən hərəkət – VİDEO\nAugust 9, 2018 15:18 August 9, 2018 16:28 Qafqaz\nBakıda gənc oğlan həyatını təhlükəyə atıb. BAKU.WSxəbər verir ki, bu barədə sosial şəbəkələrədə video yayılıb. “İnstagram”da yayılan videoda gənc oğlan “BMW” markalı, 27-BT-414 nömrə nişanlı Ətraflı →\nAugust 9, 2018 14:58 August 9, 2018 15:59 Qafqaz\nTürkiyədə Adnan Oktar qrupu ilə bağlı yeni məlumatlar ortaya çıxır. Musavat.com Türkiyə mediasına istinadən xəbər verir ki, Oktar qrupundan olduğu iddia edilən bir nəfərin Məsud Ətraflı →\nAğdaşda karate məşqçisinin qətlə yetirilməsinin təfərrüatı məlum olub – YENİLƏNİB\nAugust 9, 2018 14:22 August 9, 2018 15:41 Qafqaz\nAğdaş rayonundakı qətl hadisəsinin təfərrüatı məlum olub. “Report”un Şirvan bürosu xəbər verir ki, hadisə rayonun Qaradağlı kəndi yaxınlığındakı qəbiristanlıqda qeydə alınıb. Belə ki, Ağdaş şəhər Ətraflı →\n“Mançester Siti” DÇ-2018-in ən gənc futbolçusunu transfer edib\nAugust 9, 2018 14:03 August 9, 2018 15:36 Qafqaz\nİngiltərənin “Mançester Siti” klubu Avstraliya millisinin və “Melburn” klubunun futbolçusu Daniel Arzanini transfer edib. “Report” “şəhərlilər”in rəsmi saytına istinadən xəbər verir ki, İran əsilli 19 Ətraflı →\nAmerikalı basketbolçu topu təyyarədən səbətə atıb – VİDEO\nAugust 9, 2018 13:46 August 9, 2018 15:29 Qafqaz\nABŞ-ın “Harlem Qlobtrotters” basketbol komandasının üzvü Bull Bullard topu səbətə birbaşa təyyarədən atıb. Bu barədə “Report” “Zvezda TV”yə istindən xəbər verir. Yayılmış videoda basketbolçunun ikiyerlik Ətraflı →\nAugust 9, 2018 13:32 August 9, 2018 15:26 Qafqaz\nABŞ-ın Kaliforniya ştatında meşə yanğınının söndürülməsinə 14 min yanğınsöndürən, hərbçi və məhbus cəlb edilib. “Report” “Anadolu” agentliyinə istinadən xəbər verir ki, məlumatı Kaliforniyanın Meşə Təsərrüfatı Ətraflı →\nAugust 9, 2018 13:20 August 9, 2018 15:20 Qafqaz\nAzərbaycanda sabaha gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb. Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Departamentindən “Report”a verilən məlumata görə, avqustun 10-də Bakıda və Abşeron yarımadasında hava Ətraflı →\nBu mikroavtobusda gediş haqqı hələ də 20 qəpikdir – Bakıda (VİDEO)\nAugust 9, 2018 12:30 Qafqaz\nAvqust ayının birindən etibarən Tarif (qiymət) Şurasının qərarı ilə Bakı şəhərində, eləcə də digər şəhər və rayonlarda sərnişindaşıma xidmətinin qiyməti qaldırıldı. Yeni qərara görə Bakı Ətraflı →\nDİM avqustun 11-də dövlət qulluğuna qəbul üzrə sınaq imtahanı keçirəcək\nAugust 9, 2018 12:23 Qafqaz\nDövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) dövlət qulluğuna qəbul olmaq istəyən şəxslərin müsabiqənin test imtahanı mərhələsinə daha da səmərəli hazırlaşmalarına kömək məqsədi ilə növbəti sınaq imtahanı keçirəcək. Ətraflı →\nAugust 9, 2018 12:00 August 9, 2018 12:19 Qafqaz\nAstarada fəaliyyət göstərməyən çay fabrikinin ərazisindən silah-sursat aşkar edilərək götürülüb. “Qafqaz Xəbər” qəzeti “Report”a istinadən xəbər verir ki, məlumatı Daxili İşlər Nazirliyinin saytı yayıb. Belə ki, daxil olan əməliyyat məlumatı Ətraflı →\n“Çudo Peçka”nın sahibi 12 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib\nAugust 9, 2018 11:51 August 9, 2018 12:16 Qafqaz\nBu gün Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində “Çudo Peçka” və “ÇP Aqro” MMC-lərinin təsisçisi Çingiz Cəlilovun cinayət işi üzrə məhkəmə iclası başa çatıb. “Qafqaz Xəbər” qəzeti “Report”a istinadən Ətraflı →\nAugust 9, 2018 11:28 August 9, 2018 12:12 Qafqaz\nMüəssisənin ləğvi və ya işçilərin (yaxud ştatların) sayının ixtisar edilməsi nəticəsində əmək müqaviləsinə xitam verilən, yəni işini itirən şəxsə işsizlikdən sığorta ödənişi almaq hüququnun müəyyən Ətraflı →\nSalyanda 16 yaşlı gənc su kanalında boğulub\nAugust 9, 2018 11:20 August 9, 2018 12:09 Qafqaz\nSalyan rayonunda 16 yaşlı gənc su kanalında boğulub. “Report”un Aran bürosu xəbər verir ki, hadisə rayonun Qarabağlı kəndində qeydə alınıb. Belə ki, həmin kəndin sakini, 2002-ci il Ətraflı →\nErmənistan ordusunun mayoru yol qəzasında ölüb\nAugust 9, 2018 11:11 August 9, 2018 12:08 Qafqaz\nErmənistan Silahlı Qüvvələrin mayoru A.Q. avtomobil qəzasında ölüb. “Report” Ermənmistan KİV-inə istinadən xəbər verir ki, hadisə Spitak şəhərində baş verib. “Mersedes ML” markalı avtomobilin qəzaya uğraması Ətraflı →\nNazirlik Bakıda ağac kəsən şəxsi 2200 manat cərimələyib\nAugust 9, 2018 10:59 August 9, 2018 12:06 Qafqaz\nEkologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinə Səbail rayonu, Azadlıq küçəsi 15 ünvanında ağacların kəsilməsi ilə bağlı daxil olan şikayət Bakı şəhər Ekologiya və Təbii Sərvətlər Departamentinin Ətraflı →


Qeyri-binar insanlarla bağlı bu 7 fərziyyə trans dəstəkçiliyinizə maneə olmuş ola bilər. – Əli Məlikov\nQeyri-binar insanlarla bağlı bu 7 fərziyyə trans dəstəkçiliyinizə maneə olmuş ola bilər.\nBu yazı Sam Dylan Finch-in These 7 Assumptions About Non-Binary Folks May Be Hindering Your Trans Allyship başlıqlı məqaləsinin azərbaycanca tərcüməsidir.\nDeyək ki 101 məsələni aradan qaldırdınız. Cins və gender bir-birindən fərqlənir. Genderlərin sayı ikidən daha çoxdur. Qeyri-binar insanlar mövcuddur. Bu bir faza (mərhələ) deyil, biz buradayıq və biz kuirik.\nDüşünürsünüz ki, “ƏLA!” indi bilməli olduğum hər şeyi bilirəm və başqa heç bir narahatçılıq olmadan dəstəkçiliyimə davam edə bilərəm.”\nAh, həvəsinizi qiymətləndirirəm. Ancaq yavaş olun…\nÇox təəssüf hissi ilə bildirməliyəm ki, hələ də genderimlə bağlı əcaib və yanlış şeylər eşidirəm. Dostlardan belə. Və bu say heç də az deyil. Hamınız, burada bir anlayışımız olduğunu düşünürdüm.\nQeyri-binar şəxslər hələ də qeyri-insanlaşdırılır və səhv başa düşülür. Bu məsələni ələ almağın vaxtı gəldi – xüsusən bizim müdafiəmiz üçün çalışan icmalar daxilində.\nBəli, sözlərinizin əhəmiyyəti var. Bu miflərin əhəmiyyəti var. Yaşadığım təcrübə ətrafında olan miflər çox incidicidir – çünki onlar məni və daha bir çoxunu görünməz, etibarsız və gülüş hədəfi kimi hiss etdirirlər.\nBununla birlikdə, mən bu mifləri açığa çıxartmaq üçün hələ də bir növ həyəcanlıyam.\nHəyatımız daha gürünən hala gəldikcə və insanlar gender haqqında daha dərindən və daha tənqidi düşünməyə başladıqca, məcburən cəmiyyətimiz haqqında daha çox suallarla və səhv düşüncələrlə qarşılaşacayıq.\nMəni optimist adlandırın, əlbəttə, amma mən bunu bir inkişaf əlaməti olaraq düşünürəm – insanlar söhbətlərdən bir şeylər götürür və indi daha çox şey öyrənmək istəyi ilə masaya qayıdırlar.\nO masaya yenidən xoş gəlmisiniz. İçkilər solunuzdadır. Xahiş edirəm özünüzü evinizdəki kimi hiss edin.\nVə qeyri-binar insanlar haqqında özümün də hələ də eşitdiyim bəzi miflərdən danışaq.\n“Qeyri-binarlıq özü bir gender deyil – bu daha çox bir ifadədir ( ya da, siz texniki olaraq qadın və ya kişisiniz)”\nDayan görək! Qeyri-binar insanlar “texniki” olaraq hər hansı bir yox, onların müəyyənləşdirdikləri bir genderdir.\nGenderin qısa bir izahı, buna görə biz eyni səhifədəyik: gender mədəniyyət obyektivindən (yəni maskulinlik, femininlik və androginiya fikirləri) dərk etdiyimiz və ifadə etdiyimiz bir mənlik duyğusudur.\nİçimizdə hiss etdiyimiz şey budur, nə öyrənmişiksə onları müqayisə edək və qarşılaşdıraq ki, bu bizə kim olduğumuzu anlamağımıza kömək etsin. Anladınız mı?\nLakin qeyri-binar genderlərin binar genderlər qədər etibarlı olmadığını deyən inadkar ( dürüst olsaq ofensif) bir düşüncə var – məsələn, mən “texniki cəhətdən kişiyəm ya da qadınam, ancaq yalnız mənim “estetikam” qeyri-binardır.\nBu binarlıq ilə sıx fiksasiyadan irəli gəlir – ki, yalnız iki gender “həqiqi” və “real” genderdir və qalan hər şey ikinci dərəcəlidir ya da dəyişən çalarlardır. Əslində genderimizi heç tanımadığınızı söyləyirsiniz – hansı ki, siz bizi hələ də binarlıqda yerləşdirirsiz, o binarlıq ki, biz onunla rahat deyilik və onunla müəyyən olunmuruq.\nQeyri-binar olmaq bir kostyum deyil. Bu sizinkilər kimi bir kimlik, şəxsiyyətdir. Bu eynilə “kişi” və “qadın” kimi etibarlıdır. Mədəni normadan “fərqli” olmaq onu daha az səmimi və ya etibarlı etmir.\nMən kişi ya da qadın deyiləm – nə üzdə, nə daxildə, nə də ikisinin arasında.\nMən sözün həqiqi mənasında sadəcə genderkuirəm.\nBiz yalnız binar genderi (ikiliyi, binarlığı) qəbul edən bir sistemdə yaşayırıq. Bu sistemə meydan oxumaq və qeyri-binar insanları təsdiqləmək bizim əlimizdədir. Bu öz genderimizi eyni dərəcədə qanuni və etibarlı şəkildə tanımağımızdan və bizi o əzici binarlığa qaytarmağa qarşı müqavimət göstərməkdən başlayır.\n“Qeyri-binar Keçid Androgen olmaq deməkdir – nə kişi, nə də qadın kimi görünən?”\nBu genderinizi (ya da bunun yoxluğunu) “kişi” və “qadın” məhdudiyyətlərindən geri almaq və bunun əvəzinə sizin üçün yaxşı və otantik hiss olunan şəkildə ifadə etməkdir.\nBunu daha yaxşı başa düşmək üçün, burada bəzi şeyləri yadda saxlamalıyıq.\nBirincisi, fiziki görünüş və ifadəsi bizə əslində bir insanın genderi barədə heç nə demir, baxmayaraq ki bəzən buna işarə edə bilər. Gender şəxsiyyətlə əlaqəlidir, elədir? Şəxsiyyətimizi geyimimizlə ifadə edə bilsək də, xaricimizdəkilər ilə daxilimizdəkilər arasında mütləq bir əlaqə yoxdur.\nBeləliklə, həqiqətən, qeyri-binar bir keçiş hər cür görünə bilər.\nQeyri-binar insanlardan bəhs edərkən yadda saxlamalı olduğumuz ikinci şey budur ki, bu mütləq qadınlıq və kişiliyin hər bir izinin aradan qaldırılması demək deyil. Bəzi qeyri-binar insanlar üçün bunların hamısı gender ifadəsi ilə oynamaq və “qaydaları” pozmaqdır.\nVə bu mütləq bütün qeyri-binar insanların “neytral gender ” görünmək istədikləri mənasına gəlmir.\nİnsanlar tez-tez bir “neytral gender” görünüşü qeyri-binarlıqla qarışdırırlar, amma əslində cəmiyyətimizdə müxtəlif gender ifadələri var!\nQeyri-binar insanlar çiçəkli bir paltarda gəzə bilər. Qeyri-binar insanlar iki parçalı bir kostyumda işləyə bilər. Qeyri-binar insanlar da bu aralıqda hər şeyi geyə bilərlər. Qeyri-binar olmaq seçimlərinizi və ya ifadələrinizi məhdudlaşdırmaq demək deyil – onu genişləndirmək deməkdir.\n“Qeyri-binarlıq qadın və kişi arasında sadəcə bir yerdə olmağınız deməkdir.”\nŞərt deyil! Bəzi qeyri-binar insanlar əlbəttə ki, belə hiss edirlər. Digərləri isə yox.\nSizə agender tanışlarım barədə neçə dəfə danışmalıyam?\nGenderi olmayan bir çox qeyri-binar insanlar var. Onlar cinsi təcrübə yaşamırlar və bu səbəblə də özlərini müəyyənləşdirmirlər. Onlar nəyinsə “arasında” bir şey deyillər; onlar tamamilə bunun xaricindədirlər.\nBinarlığı rədd edən və beləliklə şəxsiyyətlərini binarlıq daxilində ölçməyən və təsvir etməyən qeyri-binar insanlar da var. Qadınlıq və kişilik son nəticədə cəmiyyət tərəfindən yaradılan fikirlər olduğu üçün, bu dildən istifadə edərək kim olduqlarını təsvir etməməyi seçən bəzi qeyri-binar insanlar var.\nİnsanlara genderlərini yalnız bu ikili şəxsiyyətlərin – kişi və qadının işığında başa düşə biləcəyini söyləmək bir növ təkəbbürlülükdür, sanki araşdırmaq, düşünmək və təcrübə etmək üçün tək etibarlı nöqtələr bunlardır.\nGenderlərini anlamaq və ya ifadə etmək üçün bu anlayışlara güvənməyən bir çox insan var.\n“Bütün Qeyri-binar insanlar Gender-Neytral əvəzliklərdən istifadə edirlər”\nMən qeyri-binar biriyəm və mən he\_him\_his əvəzliklərindən istifadə edirəm. Səbəbinə dair qısa cavab: instiktlərim məni bir qadın olaraq müəyyənləşdirmək istədikdə, insanların kişiliyimi ardıcıl olaraq təsdiqləməli olduqları zaman özümü güclü hiss edirəm.\nİnsanlar mənim haqqımda danışanda özümün çox vaxt qavranılmayan bir hissəmin tanınması çox əla bir hissdir.\nDigər qeyri-binar insanlar, genderlərinin bu ikili kateqoriyalardan kənarda olduğunu əks etdirmək üçün they / them, ze / hir və s. kimi daha neytral bir dil istifadə edirlər. Bu da tamamilə etibarlı bir seçimdir.\nHər qeyri-binar şəxsin istifadə etdikləri əvəzliklər üçün öz səbəbləri var – nə olursa olsunlar!\nYadda saxlamaq lazımdır ki, əvəzliklər sadəcə sözlərdir və hər kəs müxtəlif səbəblərdən istifadə edə bilər. Əvəzliklərin gender kimliyi və ifadəsi ilə mütləq bir əlaqəsi yoxdur, çünki heç bir genderin bir sıra əvəzliklər üzərində mülkiyyəti yoxdur.\nQeyri-binar insanlar, he ya da she əvəzliklərini seçsələr, bu onları daha az etibarlı etmir. Səbəbi nə olursa olsun, kimliyimiz nə olursa olsun qanuni olur.\n“Yalnız qeyri-binar bədənlər bacarıqlı, ağ dərili və incədir”\nBəlkə də bunu açıq şəkildə söyləməmisiniz – ümid edirəm ki, söyləməmisiniz – amma bunu siyahıya əlavə edirəm, çünki davranışınız bu fikri gücləndirə bilər və ya özünüz də fərqində olmadan bu fikri müdafiə edə bilərsiniz.\nSizdən androgin olan birini təsəvvür etməyinizi xahiş etdiyim zaman nə görürsünüz?\nBəlkə biraz buna bənzər biri.\nikili və ya androgin bədənlərin arıq və ağ rəngli və güclü bədənlər olduğu barədə geniş yayılmış (və zərərli) tək qüvvəli bir fikir var. Nəticədə, səslərini gücləndirdiyimiz qeyri-binarların çoxu (və paylaşdığımız fotolar – səni görürəm, Tumblr!) tez-tez ağ, arıq və güclü vücuda sahib insanlardan olur.\nVə bu kifayət qədər məsum hiss etdirsə də, cəmiyyətimizdə güc dinamikası yaradır. Bu onsuz da imtiyazlı olan bir qrup qeyri-binara rəngi, ölçüsü və əlilliyi olanlar üzərinə imtiyaz verir.\nBeləliklə, dəstəkci olmaq istəyirsinizsə və bu mövzuda təşkilatlansanız – istər kampusa bir spiker gətirmək, istər panel təşkil etmək, istər foto layihə yaratmaq olsun və ya hər hansı bir şey – rəngli qeyri-binar insanların görünməsini, kök qeyri-binar şəxslərin görünməsini və fiziki-məhdudiyyətli qeyri-binar insanların da görünməsini təmin etmək üçün sizdən konsentrat, məxsusi bir səy göstərməyinizi istəyirəm.\nBəli, bunun arasındakı və içindəki bütün kəsişmə nöqtələri görünməli və mövcud olmalıdır.\nBir vücudun “qeyri-binar bədən” olması üçün yeganə xüsusiyyət, həmin bədəndə yaşayan insanın bu şəkildə müəyyənləşməsidir.\nƏgər icmalarımız görünəcəksə, hər kəsə ruh yüksəkliyi verməliyik – yalnız cəmiyyətin etibarlığı dediyi bədənlərə deyil, hər bədənə, hər lənətə gəlmiş gözəl bədənə, çünki hər birimiz normalıq.\n“Qeyri-binarlıq, binarlığa gedən yolda yalnız bir dayanacaqdır”\nBu, sadəcə “qeyri-binar insanlar real deyil” və ya “qeyri-binar insanlar yarı transdır” üçün kodlanmış bir dildir. Başqa sözlə, bu şəxsiyyətimizi tamamilə etibarsız edir.\nDoğrudur, bəzi insanlar səyahətlərinin bir yerində qeyri-binar və ya genderkuir kimi tanınırlar və hər zaman ortalıqda qalmazlar – bu da tamamilə əsaslıdır. Gender axıcıdır və bəzən bizim onunla bağlı təcrübələrimiz dəyişir.\nAncaq məsələ burasındadır ki, hər qeyri-binar şəxs üçün bu hal belə deyil.\nBunun belə olduğunu irəli sürdüyünüz zaman, həqiqətdə söylədiyiniz şey, bütün şəxsiyyətimizin bir mərhələ olması, qeyri-səmimi və ya əsassız olmasıdır. Bu, nəinki təcrübəmizə uyğun deyil, həm də olduqca (açıq-aşkar) ofensifdir.\nSizə gender kimliyimizin nə olduğunu söylədiyimiz zaman, bu təcrübəni bizim üçün incələməniz və ya yenidən adlandırmağınız uyğunsuz bir davranışdır.\nSizin işiniz bizə inanmaq, bizi təsdiqləmək və bizi tanımaqdır olduğumuz kimi (– sizin bizim olmalı olduğumuzu düşündüyünüz kimi deyil.) qəbul etməkdir.\n“Qeyri-binar olduğunuz zaman Gey və ya Lezbyian olaraq təyin edilə bilməzsiniz.”\nGey və ya lezbyian kimi tanınan çox sayda qeyri-binar icmalar var, bu da əksər icmalar üçün binar genderə sahib olmağı təklif edir. Bu, insanları çaşdırır və etiraf edim ki, uzun müddət məni də çaşdırırdı.\nSizə bir misal çəkim.\nDeyək ki, qeyri-binar bir şəxsimiz var ki, qadın kimi tanınmadıqları halda, özlərini spektrin daha feminin tərəfində hesab edirlər (elə görürlər deyək). Lezbiyan icması içərisində özlərini rahat hiss edirlər, özlərini qadınlıqla müəyyənləşdirirlər və qadınlara və qadın kimi tanınan insanlara maraqlı olurlar.\nElə isə, “lesbaiyan” etiketinə iddialı olmaları kifayət qədər məntiqli olacaqdır.\nEynilə, “kişi” etiketi ilə rahat olmasa da, yenə də kişi kimliyini daşıyan, kişilərə və kişilər kimi tanınan insanlara meyilli olan kişi olaraq müəyyənləşmiş biri də ola bilər. Genderlərini izah etmək üçün “gey” etiketinə iddialı ola bilərlər.\nMəntiqli bir şəkildə tonlarla başqa permutasiya var həm də.\nBəlkə də iki gender arasında gedib-gələn – neytral və qadın deyək – bigender bir şəxsimiz var və adi həyatlarında neytral kimi, ancaq cinsi əlaqədə olduqlarında bir qadın kimi tanınırlar və qadınlarla, qadın kimi tanınan insanlarla cinsi əlaqədə olurlar. Onlar da “lezbiyan” etiketini iddia edə bilərlər.\nBu, xüsusən dəstəkci olaraq sizə qarışıq gələ bilər – və problem yoxdur.\nAncaq yadda saxlanılmalı olan şey budur ki, ətrafdakı bu çaşbaşlıq, bir kəsin öz təcrübələrilə bağlı bir qarışıqlığın deyil, bunun haqqında daha çox məlumata ehtiyac duyulmasının bir nəticəsidir.\nNəticədə öz kimliyimizi ən yaxşı biz bilirik və qeyri-binar bir insanın genderləşdirilmiş görünən bir seksuallığı iddia edə biləcəyi çox situasiya var.\nBu, yenə də qeyri-binar olmadıqları mənasına gəlmir!\nBunu qəbul etmək və dəstəkləmək lazımdır. ******\nHər zaman öyrənməli olduğumuz şeylər vardır – yalnız dəstəkçilər üçün deyil, mənim kimi qeyri-binar kəslər üçün də! Ona görə ki, bu məsələlər barədə məlumatımız daim genişlənir və artır.\nBəli, əminəm ki, masaya qayıtmağınızı və söhbət etməyinizi xahiş etdəcəyim başqa vaxt olacaqdır.\nDəstəkçilər olaraq, sahib olduğunuz işin bir parçası özünüzü maarifləndirməyə bağlı qalmaqdır. Bu kimi məqalələr əla bir ilk addımdır. Dəstəkçilərin mənim təcrübəmi və aid olduğum icmanın təcrübələrini daha yaxşı başa düşmək üçün vaxt ayırmaları, qeyri-binar bir insan olaraq, mənim üçün çox şey deməkdir.\nÇünki günün sonunda belə mifləri dağıtdığımız zaman, yalnız qeyri-binar insanları deyil, gender ifadələri və şəxsiyyətləri olan bütün icmaları tamamilə insanlaşdırmaq və təsdiqləmək üçün bir addım daha yaxınlaşırıq.\nVə hey, bu o qədər də pis bir şey deyil.\nPrevious: Previous post: İnsanlar özlərini sevən gonbul qızlara buna görə əsəbidir\nNext: Next post: 8 Aprel 1970: Danimarkada Qırmızı Corablar Hərəkatı başladı


TƏBRİKLƏR, CƏNAB PREZİDENT! - Xəbərlər - ŞƏMKİR RAYON Icra Hakimiyyəti\nTƏBRİKLƏR, CƏNAB PREZİDENT!\nBu gün Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Cənab İlham Əliyevin doğum günüdür.\nBu gün dövlət başçısının 57 yaşı tamam olur.\nİlham Heydər oğlu Əliyev 1961-ci il dekabrın 24-də Bakı şəhərində anadan olub. Orta təhsilini 1967-1977-ci illərdə Bakı şəhərində alan İlham Əliyev 1977-ci ildə Moskva Dövlət Beynəlxalq Əlaqələr İnstitutuna (MDBƏİ - MQİMO) daxil olub, ali təhsilini müvəffəqiyyətlə başa vuraraq elmi fəaliyyətini institutun aspiranturasında davam etdirib. 1985-ci ildə dissertasiya müdafiə edən İlham Əliyev tarix elmləri namizədi alimlik dərəcəsi alıb və 1990-cı ilədək MDBƏİ-də müəllim işləyib. 1994-2003-cü illərdə Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin (SOCAR) vitse-prezidenti, sonra isə birinci vitse-prezidenti vəzifəsində çalışıb. 1995-ci və 2000-ci illərdə Milli Məclisə üzv seçilən İlham Əliyev 2001-2003-cü illərdə Avropa Şurası Parlament Assambleyasında (AŞPA) Azərbaycan nümayəndə heyətinin rəhbəri olub.\nAŞPA-da siyasi fəaliyyəti çərçivəsində 2003-cü ilin yanvar ayında qurumun sədr müavini və Büro üzvü seçilib. 2003-cü ildə baş nazir vəzifəsinə təyin edilməsi ilə əlaqədar İlham Əliyevin deputat səlahiyyətlərinə xitam verilib. 2003-cü il oktyabrın 15-də Azərbaycan Respublikasının prezidenti seçilib və oktyabrın 31-də vəzifəsinin icrasına başlayıb. 2008-ci il oktyabrın 15-də keçirilən seçkilərdə seçicilərin 88 faizindən çoxunun səsini qazanan İlham Əliyev yenidən Azərbaycan Respublikasının prezidenti seçilib. 2013-cü il oktyabrın 9-da keçirilən prezident seçkilərində də növbəti dəfə qələbə qazanıb. 2018-ci ildə keçirilən prezident seçkilərində xalqımız bir daha Azərbaycanı çiçəkli gələcəyə aparan Liderinə dəstək olub və Cənab İlham Əliyev bir daha Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilib.\nQeyd edək ki, İlham Əliyev həmçinin 1997-ci ildən Azərbaycanın Milli Olimpiya Komitəsinin prezidentidir. İdmanın və Olimpiya hərəkatının inkişafında böyük xidmətlərinə görə Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin ali ordeni ilə təltif edilib. Azərbaycan, rus, ingilis, fransız və türk dillərini mükəmməl bilir. Evlidir. Üç övladı var.\nŞəmkir Rayon İcra Hakimiyyətinin kollektivi və bütün şəmkirlilər adından Azərbaycan Prezidenti Cənab İlham Əliyevi doğum günü münasibətilə təbrik edir, dövlət başçısına uzun ömür, cansağlığı, fəaliyyətində uğurlar arzulayırıq!


Aprelin 2-də Bakı Dövlət Universitetində görkəmli alim və ictimai xadim, Bakı Dövlət Universitetinin sabiq rektoru, əməkdar elm xadimi, akademik Abdulla Qarayevin anadan olmasının 100 illiyinə həsr olunmuş yubiley tədbiri keçirilib.\nAkademik Abel Məhərrəmov, Xarici İşlər naziri Elmar Məmmədyarov, Mədəniyyət və turizm naziri Əbülfəs Qarayev və Abdulla Qarayevin ailə üzvləri ilk öncə alimin uzun illər çalışdığı kafedranın önündə barelyefinin, sonra isə akademikin adını daşıyan auditoriyanın açılışında iştirak ediblər. Qonaqlar eyni zamanda NANO Araşdırmalar Mərkəzi, Nüvə Maqnit Rezonansı laboratoriyasıyla tanış olublar.\nDaha sonra tədbir böyük akt zalında davam edib. BDU-nun rektoru, millət vəkili, akademik Abel Məhərrəmov akademik Abdulla Qarayevin çoxşaxəli fəaliyyətindən bəhs edib. Rektor deyib ki, 1938-ci ildə təməli qoyulan eksperimental fiziologiya laboratoriyasının ilk təşkilatçılarından biri, tibb elmləri doktoru, professor, Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının akademiki, əməkdar elm xadimi, 1944-1950-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin rektoru, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin 2 çağırış deputatı olmuş akademik Abdulla Qarayev bütün şüurlu həyatını fiziologiya, biologiya və tibb elmlərinin müxtəlif nəzəri və təcrübi sahələrinin inkişafı işinə həsr etmişdir: «Abdulla Qarayev nadir təfəkkürü, tükənməz qüvvəsi və bacarığı sayəsində adını Azərbaycan elmi tarixinə milli fiziologiya məktəbinin yaradıcısı kimi qızıl hərflərlə yazmışdır. Çox erkən yaşlarında həm tibb, həm də biologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsi alan Abdulla Qarayev bir neçə ildən sonra, daha dəqiqi, 30 yaşında tibb elmləri doktoru alimlik dərəcəsinə yiyələnmişdir. İlk azərbaycanlı professor fizioloq kimi xeyli sayda tədqiqat işlərinin müəllifi olmuşdur».\nRektorun çıxışından o da məlum olub ki, 1952-1956-cı illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Biologiya və kənd təsərrüfatı bölməsinin akademik-katibi, 1961-1963-cü illərdə Azərbaycan Nazirlər Sovetinin Ali və Orta İxtisas Təhsili Komitəsinin sədri, Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Fiziologiya bölməsinin rəhbəri və Fiziologiya İnstitutunun direktoru vəzifələrində çalışan, 1951-1968-ci illərdə Ümumittifaq Fizioloqlar Cəmiyyəti Azərbaycan bölməsinin sədri işləyən Abdulla Qarayev, eyni zamanda zəngin elmi, elmi-təşkilati, pedaqoji, inzibati, və ictimai təcrübəyə malik nadir insanlardan idi.\nAkademik Abel Məhərrəmov Abdulla müəllim elmi mühitə çox bağlı insan olduğundan, elə ona görə də həyatının sonuna qədər elmi mühitdən bir an olsa ayrılmadığından, əksinə onu daha məsuldar etdiyindən də söz açmışdır: «Onun illər boyu bu sahədə apardığı tədqiqat işləri sonda bəhrəsini verdi. 1968-ci ildə SSRİ Nazirlər Sovetinin Elm və Texnika üzrə Dövlət Komitəsi Kollegiyasının qərarı ilə bölmənin əsasında Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının Fiziologiya İnstitutu təşkil edildi və təbii ki, onun direktoru vəzifəsinə bu sahədə imzasını qoymuş Abdulla Qarayev təyin edildi. Bir faktı xatırlatmaq yerinə düşər ki, akademik Abdulla Qarayev nəinki elm təşkilatçısı idi, o, eyni zamanda böyük icimai və dövlət xadimi idi».\nAkademik Abel Məhərrəmov Abdulla Qarayevin həyatının çiçəkləndiyi, dolğun enerji və əmək qüvvəsinə malik olduğu bir dövrdə, yaradıcılığının tam inkişafa çatdığı bir mərhələdə, hələ 60 yaşına çatmamış 9 dekabr 1968-ci ildə vaxtından çox tez əbədiyyətə qovuşduğunu tədbir iştirakçılarının diqqətinə çatdırdı. Bildirdi ki, onun ən yaxın gələcək üçün hazırladığı real və obyektiv layihələri həll olunmamış qalsa da, zəngin elmi fəaliyyəti bu gün də öyrənilir, tədqiq edilir və tələbələrinin elmi axtarışlarında inkişaf etdirilir».\nSonra «Böyük elmi məktəbin yaradıcısı» məruzəsi ilə BDU-nun kafedra müdiri, professor Əli Əliyev çıxış edib. O, akademik Abdulla Qarayevin qısa, lakin mənalı ömür yolu keçməsindən danışıb. Çıxışçılar arasında olan akademik Məhərrəm Məmmədyarov isə ilk fizioloq alimin məsləhəti ilə elm yolunu seçdiyi üçün bu gün də ona minnətdar olduğunu bildirib. AMEA-nın Fiziologiya İnstitutunun direktoru Rafiq Qasımov çıxışında Abdulla müəllimin çox nadir, həssas insan olduğunu deyərək, onun insan kimi humanist xüsusiyyətlərindən, Azərbaycan elmi istiqamətində gördüyü işlərdən danışıb. Professorlar - Qara Mustafayev, Sənan Mustafayev və İzzət Rüstəmovun çıxışından sonra akademik Abdulla Qarayevin ailə üzvləri adından nəvəsi, biologiya elmləri namizədi Vəfa Adıgözəlova çıxış edib. O, rektor, akademik Abel Məhərrəmov başda olmaqla konfransda çıxış edənlərə və iştirakçılara təşəkkür edib. Tədbir muğam ustası Canəli Əkbərovun ifasında akademik Abdulla Qarayevin sevdiyi mahnılarla başa çatıb.\nBDU-nun Mətbuat və İnformasiya şöbəsi, 02 aprel 2010-cu il.\n(Yubiley tədbiri AzərTac, APA, Azadinform, Riyad Media, Modern.az informasiya agentlikləri və xəbər portallarında, “Azərbaycan”, “Xalq qəzeti”də, “Konsilium” jurnalında da yayımlanıb – 02-03 aprel 2010-cu il).


ONURĞADA SINIQLAR » İmmunitet.az xəsətəliklərlə mübarizə aparan tibbi portal\nBaxış sayı: 250 420\nOnurğa fəqərələrdən ibarətdir. Fəqərələr bir-birinə yumuşaq toxuma və disklərlə bağlıdır. Onurğa bizim gövdəmizin dik durmasının, sağa və sola, önə və arxaya əyilməyimizin səbəbkarıdır. Əgər onurğada sınıqlar baş verərsə bu zaman fəqərənin yerləşdiyi yerdən asılı olaraq həmin nahiyədə hərəkət məhdudluğu meydana çıxır.\nOnurğada baş verən sınıqların 5%-i boyunda, 70%-i kürək və beldə, qalanları isə aşağı hissədə baş verir.\nSınıqlar sümüyün üzərinə dayanabiləcəyindən artıq yük düşəndə və ya travma nəticəsində, avtomobil qəzaları zamanı baş verə bilir. Sınıqlar yıxılmalar, odlu silah yaralanmaları, bəzən idman qəzaları zamanı da baş verə bilir. Osteoparozlu xəstələr və yaşlı adamlar yüngül zədələnmə zamanı onurğa sınığına məruz qala bilirlər. Ağır travmalar zamanı onurğada sınıqlarla bərabər çıxıqlar da baş verir ki, bu zaman cərrahi müdaxilə mütləqdir.\nƏLAMƏTLƏRİ: Xəstəliyin əlamətləri sınığın yerləşdiyi yerinə, zədənin ölçüsünə görə dəyişir. Onurğa zədələndikdə boyun, kürək, bel və əzələ spazmı baş verir. Sınma yerindən asılı olaraq qabırğaarası sinirin qidalandırdığı nahiyyədə uyuşma, keyimə hissi, gücün itməsi, qeyri-ixtiyari sidikburaxma meydana çıxır. Xəstələr sınıq baş verən nahiyyədə şiddətli ağrıdan şikayət edirlər.\nDİAQNOZU: Sınıqlara diaqnoz qoymaq üçün rentgen müayinəsi, KT və MRT-nin nəticələri nəzərə alınır.\nMÜALİCƏSİ: Müalicəsi sınıqların növündən asılı olaraq cərrahi müdaxilə və ya gips qoymaqla aparılır. Sınıqların bitişməsini yoxlama üçün təkrar müayinələrə ehtiyac lazım gəlir, fizioterapevtik müalicə təyin edilir.\nOSTEOPAROZ (sümük əriməsi)\n"ONURĞADA SINIQLAR" haqqında müzakirə


İŞİD-in tərkibində döyüşən məşhur güləşçimiz öldürüldü » Altun.az\nİŞİD-in tərkibində döyüşən məşhur güləşçimiz öldürüldü\n29 sen 2016, 12:38\nAltun.az xəbər verir ki, İŞİD-in tərkibində “Al Bara” ləqəbi ilə döyüşən idmançı Mosul şəhərində Dağıstandan olan digər dindar, “Əbu Zeyd” kimi tanınan Məhəmməd Əhmədovla birgə qətlə yetirilib.\nBelə ki, İŞİD-ə qoşulan Əhmədovun ölüm xəbəri sentyabrın 22-də öz qohumları tərəfindən yayılıb. O, pilotsuz qurğu ilə zərbədən sonra dünyasını dəyişib. Həmin vaxt “Əbu Zeyd”lə birgə avtomobildə daha 5 nəfər olub. Onlardan da biri “Al Bara” imiş. Çamsulvarayevin ölümünü Britaniyanın IHS Analitik Mərkəzinin eksperti Coanna Paraşuk da təsdiqləyib.\nÇamsulvaranın qohumları hələlik onun ölümü barədə məlumata malik deyillər.\nTürkiyədən Ermənistana xəbərdarlıq 26 sen 2016, 22:46\nİSESCO baş direktoru: “BMT TŞ vəzifəsini yerinə yetirə bilmir” 05 may 2017, 11:46


Robotika | Bütün texnoloji, texnologiya və elm həvəskarlarına həsr olunmuş lider bir icma | May 2022\nBoston Dynamics 'in Robot İt Ləkəsi Tezliklə Neft Qazma Qurğuları üzərində işləməyə başlayacaq\nRobot köpək olan Spot, Aker BP-nin Skarv quraşdırılması üzərində işləyəcək. 14 Fevral 2020Gələcəyin neft platformalarında əhəmiyyətli tapşırıqları yerinə yetirən robot köpək paketləri ola bilər.Boston Dynamics & 39; Məşhur robot köpək olan Spot, bir neft qazma qurğusundakı iş qrupunun bir hissəsi olacaq. Neft qazma qurğularının nə qədər təhlükəli ola biləcəyini nəzərə alsaq, avtomatlaşdırma irəliləmənin ən məntiqli və təhlükəsiz variantı ola bilər.\n13 oktyabr 2013 Image Source: UMD Robotics Bir çox dörd ayaqlı heyvan çox yaxşı üzgüçülük edir. Bu, onları suda-quruda edir və torpaq və su əsaslı mənbələrdən səmərəli istifadə etmələrini təmin edir. Amfibi ayaqlı robotların həyata keçirilməsi bir çox axtarış, xilasetmə və bərpa işlərində faydalı olacaqdır. Bu həm də müdaxilə etməyən ətraf mühitin monitorinqini təmin edəcəkdir.\nQayaları Təmir etmək üçün Swarm Robotics istifadə\nKeçən il İskoçyadakı Heriot-Watt Universitetinin tədqiqatçıları getdikcə populyarlaşan sürü robotu konsepsiyasından istifadə edərək zədələnmiş qayaların yenidən qurulmasına kömək etmək üçün bir yol hazırladılar. Son bir ildir ki, ilk konsepsiyaları üzərində qurdular və bu yaxınlarda Kickstarter layihəsi qurdular.\nBu Hacked Bowling Topu Həmişə Tətil Alacağınıza Əmindir\nKeçmiş NASA mühəndisi Marc Rober və keçmiş oyuncaq dizayneri James Bruton bowling topu yaratmaq üçün bir araya gəldilər. 29 Noyabr 2019Keçmiş NASA JPL mühəndisi ilə köhnə oyuncaq dizayneri bir araya gətirəndə nə baş verir? Əlbəttə ki, hədəfini heç vaxt əldən verməyən bir boulinq topu. NASA-da işləyən Mark Rober və hərəkətli robotlar və oyuncaqlar dizayn edən James Bruton, əyləncəli bir layihədə ortaqlaşaraq qərar verə biləcəklərini gördülər. avtomatik vuran bir boulinq topu.\n2050-ci ilədək Cyborg Əsgərləri üçün Hazırlanın, ABŞ Ordusu deyir\nSuper görmə və eşitmə qabiliyyəti olan telepatik qoşunların proqnozları tezliklə ortada ola bilər. 27 Noyabr 2019 Texnologiya və robototexnika inanılmaz dərəcələrdə irəliləyir və bu səbəbdən ABŞ Ordusu bunların 2050-ci ilə qədər yaxşı tənzimlənə biləcəyinə inanır və qoşunları çevrilə bilər. kiber gücləndirilmiş super əsgərlər.\nAdidas, ABŞ və Avropadakı Asiya Fabrikləri üçün Robotik Fabriklərini Bağlayır\nAtletik dişli istehsalçısının obyektləri niyə bağladığı barədə heç bir məlumat verilmədi 16 Noyabr 2019 Adidas, Almaniyadakı və robot istehsalını Qərbdəki müştərilərə yaxınlaşdırmaq qərarını geri götürərək ABŞ-dakı “robot” fabriklərini bağlamağı planlaşdırır. Firma, dünyanın ən böyük atletik dişli istehsalçısı Nike-dən sonra ikinci, istehsalını Asiyaya köçürməyi planlaşdırır.\nBir 'Robot Elm adamı' Yalnız 1 ildə 100.000 təcrübə həyata keçirdi\nAlimlər bildirirlər ki, robot bir ildə bütün insan tədqiqatçılarının apardığı qədər maye dinamikasında eyni miqdarda təcrübə keçirə bilər. 27 Noyabr 2019 Maye dinamika alimləri diqqətli olun, səhnədəki yeni bir robot sizi əvəz edə bilər. Alternativ olaraq, başqa bir perspektiv də bu robot sisteminin bu sahədəki elm adamlarına böyük dərəcədə kömək etməsidir.\nSoftBank, Bibər Robotlarının İnsanlarla Bir yerdə çalışacağı bir kafe açır\nKafe 5 dekabrda açılır və bir sıra vafli və içki təqdim ediləcək. 03 dekabr 2019 Robotik inanılmaz dərəcələrdə irəliləməyə davam edir və Yaponiyanın bu sahədəki ən böyük rəqib olduğunu söyləmək bir söz deyəcək. Tezliklə Tokionun Şibuya şəhərində bir kafe. işləyən robotlarla bəzədiləcəkdir. Daha spesifik olaraq SoftBank-ın Pepper insanabənzər robotu və şirkətin uyğun olaraq adlandırdığı Pepper Parlor kafesində insanlarla birlikdə çalışacaq.\nRobot Uğursuz: Bu 8 Robot Hələ İnsanlığı məhv etməyəcək\nRobotların varoluş təhlükəsi haqqında danışmanın elmi fantastika ilə məhdudlaşdığı günlər çoxdan keçib. Qatil robotlar bu gün həqiqətən narahatdır. Killer Robotlarını Durdurma Kampaniyası çərçivəsində minlərlə akademik, elm adamı və mühəndis bir petisiya imzaladı ki, şükürlər olsun ki, hökumətlərin bu texnologiyaları nəzarətsiz inkişaf etdirməsini əngəlləyən qanunlar qoyaraq dəyişiklik etmək üçün hələ vaxtımız var. .\n2025-ci ilədək Çinin işçi qüvvəsinin təqribən 5% -i robotlar tərəfindən əvəz ediləcək, Yeni Araşdırmanı ortaya qoyur\nHesabat Çində təxminən 2000 şirkəti araşdırdı. 23 Aralık 2019, Bundan əlavə, bu iki ildə robot mühitinə yatırılan investisiyaların orta illik artım göstəricisi təsirli idi 57. Ən çox narahat olan budur ki, bu artım əsasən təhsilin ən aşağı səviyyədə olan işçilərini təsir edir. Eyni iki ildə robotlar 9-u əvəz etdi.\nGuardian XO Exoskeleton İstifadəçi Gücünü 20 Dəfə Gücləndirə Bilər\nBu özünü dəstəkləyən ekzoskelet istifadəçilərə super güc verir. 07 Yanvar 2020 Maraqlı Mühəndislik / CEST elmi fantastika ekzoskeletləri dünyası Sarcos adlı yeni bir robot şirkəti sayəsində. Şirkət, Delta Air Lines ilə ortaq şəkildə CES 2020-də ekzoskelet dəstinin kütləvi nümayişini başlatdı və insanların kütləni asanlıqla qaldırmasına imkan verdi.\nNəhəng Protez Əlinizi Yalnız Ağlınızla İdarə edə bilərsiniz\nBrainCo protezi icad etdi və CES 2020-də Top Tech mükafatını qazandı. 10 Yanvar 2020BrainCo-nun protez əliBrainCoPostezlərin gələcəyi indi başlayır! Süni beyin gücünüzü və əzələ siqnallarınızı hərəkət etdirmək üçün istifadə edən yeni bir protez AI nəzarətində bir əl yaradıldı. Dünyaya göndərilməsini gözləyən hər şey, Qida və Dərman İdarəsinin (FDA) təsdiqini verməsidir.\nSaatda 300 pizza hazırlayan Pizza Robotu CES İştirakçılarına xidmət etdi\nKeçən həftə Las Vegasda CES-də iştirak etmək lüksünüz olsaydı, mükəmməl pasta yaratmaq üçün AI istifadə edən bir robot tərəfindən bir pizza verilmiş ola bilərsiniz. Bütün CES iştirakçılarına robot istehsalı olan pizza yemək şansı vermək üçün Mərkəz.\nABŞ-da bir robot tərəfindən müalicə olunan Wuhan Coronavirus xəstəsi\nRobot tibb işçilərinin virusa məruz qalmasını məhdudlaşdırır. 26 yanvar 2020 Robotların parkurdan qocalara kömək etməyə qədər hər şeyi etdiyini gördük. İndi CNN xəbər verir ki, ABŞ-da Wuhan Coronavirus virusuna yoluxmuş bir xəstəni müalicə etmək üçün uykusuz bir robotdan istifadə edilir. İLƏ BAĞLI: BU İNSANOİD ROBOT UŞAQLAR ÜÇÜN MÜƏLLİM VƏ YAŞLILAR ÜÇÜN ŞİRKƏTDİR Xəstə 30 yaşlarında bir kişidir ki, müayinədən keçir. Wuhan koronavirusundan simptomlar yaşadığına inandığı üçün təcili yardım otağında.\nBu robotlar və pilotsuz təyyarələr gələcək epidemiyalarda və tibbi vəziyyətlərdə faydalı ola bilər. 06 Fevral 2020 Koronavirus virusunun episentri olan Wuhan küçələrində gəzən sakinlər havada uçan pilotsuz təyyarələrin cəzasına məruz qala bilər. koronavirusun qorunmaması üçün lazımi tədbirləri görmələrini təmin etmək üçün sakinləri üzərində.\nƏslində Robot Ola bilən 7 İnsan\nVətəndaşlarınızdan birinin əslində maskalanmış bir robot olduğundan şübhələnmisinizmi? Şübhəli davranışdan, bir tapşırığı yerinə yetirmək üçün fövqəladə bir insan qabiliyyətinə qədər, haqlı olduğunuza dair bəzi nağıl əlamətləri ola bilər.\nOcean Infinity-in İnsansız Robot Gəmi Donanması Bütün Dəniz Dibi ilə Xəritəçəkəcəkdir\nDonanma okean dibinin xəritələşdirilməsinə, həmçinin itkin batmış gəmilərin axtarılmasına və sualtı boru kəmərlərinin yoxlanılmasına kömək edəcəkdir. 12 Fevral 2020 Qlobal okean dibinin 80-i hələ də tamamilə bilinmir və ya modern bir şəkildə ölçülməyib. . İndi beynəlxalq dəniz və elmi icmalar 2030-cu ilə qədər bütün Yer dənizinin xəritəsini xəritələşdirmək üçün bir yerə toplaşırlar.\nRobot ilk dəfə beyin anevrizmalarını müalicə edir\nBu prosedur uzaqdakı nörovaskulyar əməliyyatların həyata keçirilməsinə yönəlmiş bir addımdır. 22 fevral 2020-ci ildə Kanadalı tədqiqatçılar ilk robot beyin damar prosedurunu uğurla əldə etdilər. İstifadə olunan robot, mikro kateterlər, istiqamətləndirici tellər və beyindəki endovaskulyar prosedurlar üçün istifadə olunan digər cihazları yerləşdirməyə imkan verən dəyişikliklərlə təchiz olunmuş sinir-damar əməliyyatları üçün xüsusi olaraq uyğunlaşdırılmışdır.\nToyuq barmaqlarını qızartmaqdan cızıltılı mal əti köftəsinə qədər hər şeyi edə bilər. 29 Fevral 2020 Robotların tezliklə işimizi alacağından qorxanlar indi başqa yerə baxmaq istəyə bilər. Şəhərdə yeni bir aşbaz var və Los Angeles Times-a görə, saatda yalnız 3 dollar qazanır və üstəlik, heç vaxt evinə getmir.\nWuhan Coronavirus Xəstəxanası Palatası Yalnız Robotlar tərəfindən işlənir\nRobotlar günün 24 saatı işləyir və digər tibb işçilərini virusa yoluxmaqdan qorumaq məqsədi daşıyır. 11 Mart 2020Çin Wuhan şəhərində bir xəstəxana palatasının bir tibb köməkçisiCloudMindsŞəkilləri açıldı və robotlar sayəsində tam olaraq işləyən gəzir. Global Times kimi xəbər agentliklərində.


“Sputnik V”-nin insanları koronavirusdan hansı müddətdə qoruduğu məlum olub | marja.az\nRusiya istehsalı “Sputnik V” peyvəndi insanları yeni növ koronavirus (COVID-19) infeksiyasından altı ay müddətinə qoruyur.\nBunu Hamaley adına Milli Epidemiologiya və Mikrobiologiya İnstitutunun laboratoriya rəhbəri Vladimir Quşin bildirib.\nOnun sözlərinə görə, “Sputnik V” peyvənd olunuş insanda koronavirusa qarşı immuniteti dəqiq altı ay müddətinə təmin edir.\nV. Quşin altı aydan sonra yenidən peyvənd olunmağı tövsiyə edib.\nQeyd edək ki, Rusiyanın səhiyyə naziri Mixail Muraşko nazirliyin əhalinin təkrar vaksinasiyası üçün müəyyən yanaşmalar hazırladığını açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, koronavirusun pik dövründə hər ayda bir dəfə, digər vaxtlarda isə ildə bir dəfə vaksin olunmaq kifayətdir.


20 Noyabr 2020 21:01 - admin\nƏmirəlmöminin Əlinin (ə) hakimiyyəti dövründəki fitnələr\nƏmirəlmöminin Əlinin (ə) bu cümləsini yalnız “Siffeyn” döyüşünə deyil, “Nəhrəvan” və “Cəməl” döyüşlərinə də aid etdikdə, cümlənin xarici nümunəsi həqiqi mənada öz yerini tutacaqdır. Belə bir meydanda döyüşmək olduqca çətindir. Hələ o gün (Əlmirəlmöminin (ə) sözügedən cümləni buyurduğu gün) Əli (ə) ilə döyüşənlər keçmişdə də Quran və İslamla döyüşürdülər. Əlbəttə, döyüş iştirakçılarının eyni olduğunu deməklə fərdlərin eyniliyini deyil, əksinə eyni təfəkkür tərzi və eyni sıranın adamları olduğunu nəzərdə tuturam. Bununla belə, onlardan bəziləri doğrudan da, vaxtilə açıq-aşkar Quran və İslamın əleyhinə döyüşənlər, “Ühüd” və “Bədr” döyüşlərində “u`lu Hubəl, u`lu Hubəl” (ucal Hubəl, ucal Hubəl) – deyə şüar verənlər idilər. Onların şüarları məşhur və hamının tanıdığı Hubəl bütünün adını daşıyırdı: Döyüş meydanına “Yaşasın Hubəl, yaşasın Hubəl! Ucalsın Hubəl, ucalsın Hubəl!” – şüarları ilə ayaq basırdılar. Bəli, müsəlmanlarla birgə “Əllahu ə`la və əcəll” (Allah daha uca və daha böyükdür) – deyərək qılınclarını siyirib düşmənin özünün, Hubəlinin və şüarının əleyhinə döyüşmək və onları həlakətə uğratmaq çox asan idi. Bu gün isə həmin münafiq (ikiüzlü), qəlbi kafir, Allaha iman gətirməyən və sənin qibləni qəbul etməyənlər “Allah” şüarı ilə döyüş meydanına ayaq basmışlar. Bu gün necə? Bu gün belələrinin müqabilində dayanmaq üçün cəsarətlə, şücaətlə, imanla, qətiyyətlə meydana ayaq basa biləcəksən, ya yox? Əmirəlmöminin Əlinin (ə) məqsədi bu idi.\nTarixdən ibrət götürmək, onun ənənələrini öyrənməyin əhəmiyyəti\nTarixdən kənara çıxın. Əmirəlmöminin Əli (ə) haqqında danışmaqda yalnız tarixin nümunəvi şəxsiyyəti və o Həzrətin vəziyyəti ilə tanışlıq məqsədi güdülmür. Bu, elə də mühüm və zəruri bir məsələ deyil, mühüm olan tarixlə tanışlıqdır. Dəfələrlə demişik ki, İslamın nəzəri və dünyagörüşünə əsasən, tarixi qanunauyğunluqlar həmişə bərabər və eyni olub. Tarixə hakim bu qanun və ənənələr əsrlər boyunca, “tarix” adlı uzun zolağın əvvəlindən sonuna qədər həmişəyaşar və dəyişilməzdir. Əgər Əlinin (ə) zamanını tanıdınsa, Əlidən (ə) sonrakı və daha sonrakı zamandan tutmuş, öz zamanına və Qiyamətə qədər bütün zamanları tanıya biləcəksən.\nAşkar düşmənlə dost libasında olan (gizli) düşmən\nHəmişə belə olub, bir qrup təməl fikir, azad fikir, qurucu və yaradıcı fikir müqabilində əlinə qılınc alıb dayanmışdır, çünki həmin fikri və onun carçılarını gücləri çatdıqca əzmək istəmişlər. Belələri üzbəüz dayanmış düşmənlərdir. Təbii ki, belə bir fikir və əqidəyə meyilli və bağlı olan hər bir kəs bu düşməni tanıyacaq. Həm Peyğəmbərimizin (s) zamanında o Həzrətlə üzbəüz döyüşən, həm də Əmirəlmöminin Əli (ə) və İmam Sadiqin (ə) zamanında da onlarla döyüşən və mübarizə aparan düşmənlər olmuşdur. Şiəlik qarşısında xalis və maskasız düşmənlər mübarizə aparmış, ona qarşı çıxaraq düşmənçilik etmişlər. Belələri üzbəüz döyüşən və aşkar düşmənlər sayılırlar.\nÜzbəüz düşmənin təhlükəli olmadığını demirəm. Onlar da təhlükəlidir, amma təhlükəsi ikinci növ düşməndən azdır. Bu gün kimsə sizə şiəliyin əleyhinə danışmaq, şiəyə nalayiq söz demək, şiəliyi gözdən salmaq, imamınızı söymək, dininizi istehza etmək istəsə, siz onunla nə edərsiniz? Əlbəttə, İslamın ilkin vəzifələrini yerinə yetirməkdə özü aciz qalan bugünkü müsəlmandan danışmağa dəyməz. Düzgün və qorxmaz müsəlman bu hörmətsizliklər – bu söyüşlər, yaramazlıqlar və müxalifətçiliklər müqabilində nə edər? Aydındır. Müxalifətçilik müqabilində müxalifətçilik edər. Amma bir növ düşmən var ki, olduqca təhlükəlidir. O, hansı düşməndir? O düşmən gizlidir, üzbəüz gəlmir, düşmənçilik libası geyinmir, insan qarşısında qılınc qaldırmır, əksinə dostluq, qayğı və tərəfdarlıq libasında, hətta həqiqi və doğru şüarlarla meydana qədəm qoyur. Bu, olduqca təhlükəlidir:\n“İnsanlardan eləsi vardır ki, onun dünya həyatı ilə bağlı sözləri səni təəccübləndirər. O, qəlbində olana da Allahı şahid tutar. Halbuki o, düşmənlərin ən qəddarıdır.”\nBelə düşmən and da içir, sevgi nümayiş etdirir, bəzən, həqiqi tərəfdardan da artıq əl-ayağa düşür, xidmət göstərir, halbuki o, وَهُوَ أَلَدُّ الْخِصَامِ – düşmənlərin ən inadkarı, ən qəddarı və təhlükəlisidir. Bu cür düşmənlər elə ilk günlərdən İslamla birgə olmuşlar. Əmirəlmöminin Əli (ə) bu məqamlardan birinə toxunaraq buyurur:\n“Həqiqətən, sizinlə qiblə əhli arasında müharibə başlanmışdır.”\nBelə bir məqamda məsələ olduqca çətinləşir. Əmirəlmöminin (ə) növbəti cümlədə qurtuluş yolunu göstərir, indi onu sizin üçün oxuyacağam. Bu, nümunələrdən biridir.\nİmam Sadiqin (ə) düşmənləri belə idi. O Həzrət buyurur ki, bizim hər birimiz yalançı insanla üz-üzə qalmışıq:\nلَا نَخْلُو مِنْ كَذَّابٍ يَكْذِبُ عَلَيْنَا\n“Heç birimiz özünü dost kimi göstərən xəbis və yalançı bir insandan uzaq deyilik.” Danışanda bizə istinad edir, bizim adımızdan danışır, bizə tərəfdarlıq etmək üçün bir söz deyir, amma bizə qəlbən nifrət edir.\nİmam Sadiqdən (ə) bu məzmunda bir neçə hədis nəql olunmuşdur. Bəziləri İmam Sadiqlə (ə) üzbəüz düşmənçilik edirdi; Mənsur Abbasi, Hişam ibn Əbdülməlik və dövrün digər qüdrət sahiblərini – istər ruhani, istərsə də siyasi qüdrət sahiblərini – buna misal göstərmək olar. Bu olduqca aydın bir məsələdir. Əbu Hənifə və Əbu Yusif Qazi kimilər hər yerdə çəkinmədən, açıq-aşkar İmam Sadiqi (ə) pisləyir, gözdən salırdı, bunu həm sözdə, həm də əməldə göstərirdi. Bəziləri isə dostluq libasında İmam Sadiqlə (ə) döyüşürdü. Onlar daha təhlükəli idilər. Daha təhlükəli olduqlarının səbəbi də budur ki, İmam Sadiqin (ə) tərəfdarları üzbəüz (aşkar) düşməni tanıyırdı, amma münafiq, riyakar və dostluq libasındakı düşməni tanımaq çətin olduğundan, zərbəni də ondan alırdılar. Hər zaman belə olub. Müsəlmanlar dost simasında olan gizli və məxfi düşmənlərini tanımaq üçün mütləq gözlərini açmalı, ayıq olmalıdırlar və bu da olduqca çətin bir işdir.\nFitnə zamanı müvəffəqiyyət rəmzi – Səbir və bəsirət\n“Həqiqətən, sizinlə zahirdə eyni əqidəni daşıyan qiblə əhli arasında döyüş başlanmışdır.”\nBu gün sizin qarşınızdakı düşmən aşkar, aydın və bəlli deyil, əksinə işi və şüarı oxşar, məsləki də sizinlə eynidir. Belə düşmənlə döyüşmək çox çətindir. Əmirəlmöminin Əli (ə) belə düşmənlə mübarizə aparmağın yolunu bizə öyrədir və göstərir.\nوَ لَا يَحْمِلُ هَذَا الْعَلَمَ إِلَّا أَهْلُ الْبَصَرِ وَ الصَّبْرِ\n“Bu bayrağı yalnız iki xüsusiyyətə sahib olan bir camaat əlində daşıya bilər: Birincisi bəsirət və ayıqlıq, ikincisi də səbir və müqavimətdir.”\nƏgər insan zahirdə dost, məslək, əqidə və xəttində iltizamlı, batində isə həmin məslək və əqidəyə düşmən olanların tələsinə düşməmək və onları tanımaq istəyirsə, ayıq olmalıdır. Bu gün dünyanın hər bir məntəqəsində yaşayan müsəlmanların İslam dünyasını əzmək istəyənlər tərəfindən ortaya atılan qəribə siyasət müqabilində ən mühüm vəzifələri budur ki, bəsirət, mərifət və agahlıqlarını gücləndirsinlər. Müsəlmanlar başa düşmək və hər şeydən xəbərdar olmaq üçün çalışmalıdırlar. Ayıq olmasalar, həyat yolları aydın olmayacaq; müsəlman diqqətli və ayıq olmayınca, gözünü açmayınca, cürbəcür sima və libasda olan düşməni tanıya bilməyəcək. Biz bu gün istənilən libasda – hətta dost və sevgi libasında, carçı və iddiaçı libasında – olan düşmənlərimizi, dinimizin, Quranımızın və “Nəhcül-bəlağə”mizin düşmənlərini həmişəkindən daha çox tanımağa ethiyaclıyıq. Dinin, Quranın və İslam cəmiyyətinin bugünkü mütərəqqi düşmənləri onlardan bəsirət və ayıqlığı almaq, onları səriştəsiz və qəflətdə böyütmək, başlarını zahiri əməllərə qatmaq, təfəkkür və düşüncədən uzaqlaşdırmaq üçün əllərindən gələni əsirgəmədikləri kimi, biz də Quranın və Əmirəlmöminin Əlinin “Nəhcül-bəlağə”dəki göstərişləri, Əhli-beyt (ə) məktəbinin buyruqları əsasında bəsirətimizi, məlumat və ayıqlığımızı daha da artırmalıyıq. Heç vaxt “Bir daha fikriləşməyəcəm!”, “Mənə nə!”, “Başa düşdüm ya düşmədim, nəyimə lazım!” – deməyin. Heç vaxt deməyin ki, o, belə dediyi, bu elə dediyi üçün, demək, düz deyib. Çalışın özünüz düşünün. Təqlid olunan füruid-din istisna olmaqla, dinin heç bir məsələsində təqlid yoxdur. Biz yalnız füruid-dində – fənn əhli, mütəxəssisin (müctəhidin) İslam cəmiyyəti üçün bəyan etdiyi hökm və qərarlarda təqlid etməliyik, bundan başqa, digər dini məsələlərdə təqlid yoxdur. Hər bir şeyi bilmək, başa düşmək, tanımaq, din yolunda bəsirətli olmaq bir zərurətdir. Bu yolda dərrakə və təfəkkürlə addım atmaq lazımdır ki, Allahın düşməni insanı bu yoldan döndərməyi, “din” adı ilə başqa bir yolu bizə yeritməyi bacarmasın:\n“Bu mübarizə və cihad bayrağını bəsirət və səbir əhlindən başqası daşıya bilməz.”\nİkinci şərt isə dözümlü olmaq, müqavimət göstərməkdir. Səbri müqavimət kimi mənalandırdıq. Azğın əqidələr, məhdud düşüncələr, şeytani vəsvəsələr və dünyəvi bərbəzəklər müqabilində möhkəm olmaq, insanı Allah yolundan uzaqlaşdıran hər bir zərbəyə dözmək “müqavimət” adlanır. Səbrin mənası bu növ müqavimətdir.\nإِلَّا أَهْلُ الْبَصَرِ وَ الصَّبْرِ\nBirinci bəsirətli, sonra da möhkəm olmalısan. Ayıq və möhkəm olmasan, zəhmətin yenə puça çıxacaq. Bilirsənsə, alim və məlumatlısansa, amma sənə yeridilənlərə aldanırsansa, nəfsani və şeytani cazibədarlıqlara vurğun olursansa, açıq düşüncə ilə məsələni araşdırdıqdan sonra araşdırmalarının üzərində dayanmırsansa, həmin yolda hərəkət etmirsənsə və müqavimət göstərmirsənsə, bədbəxt və biçarəsən! Həm bəsirət, həm də səbir əhli olmaq lazımdır.\nBəsirətə, agahlığa, aydın və doğru düşüncəyə, dərrakəyə, elm və mərifətə sahib olan, amma nəfsləri xəbis və çirkin olanların şeytani istəkləri o qədər güclü və o qədər onlara hakimdir ki, onlara asanlıqla hər bir şeyi yeridə bilirlər. Anlayan, lakin iltizamlı olmayan aydın düşüncə sahibi hər bir alçaq və iyrənc insandan da alçaq və iyrəncdir. Görüb düşünən və anlayan, amma məsələlərə məsuliyyətsiz və iltizamsız yanaşan aydın düşüncə sahibi Qurani-Kərimdə adıçəkilən dördayaqlıdan da səviyyəsizdir:\nقُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْأَخْسَرِينَ أَعْمَالًاو الَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَهُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعًا\n“(Ey Peyğəmbər!) De: “Sizə əməlləri baxımından ən çox ziyana uğrayanlar barəsində xəbər verimmi?” O kəslər ki, onların dünyadakı zəhməti boşa getmişdir. Halbuki onlar yaxşı işlər gördüklərini zənn edirdilər.”\nAydın düşüncədən azca pay aparan, ağı-qaradan ayırd edən, lakin iltizamsız, qətiyyətsiz, sözünün üstündə durmayan, məsuliyyət anlamayan, arsızlıq, təlxəklik, zəlillik və bədbəxtliklə ömür sürən, adının ayıq insan kimi hallanması, alim və agah insan kimi tarixə düşəcəyi təfəkkürü ilə qürrələnən insanlar alçaqdan da alçaqdırlar. Anlamayan, bilməyən və yolu tapmayan insandan söz getmir, amma anlayıb günah edən, dərk edib xətaya qurşanan məsuliyyətsizdir, məsuliyyət yükünün ağırlığını öz çiyinlərində hiss etmir.\nBir sözlə, belə bir mövqedə – mübarizə bayrağını əlinə alıb inadkar və zahirdə düşməçiliklərini büruzə verməyən gizli düşmənlərlə döyüşməyin iki mühüm şərti vardır: الْبَصَرِ وَ الصَّبْرِ – ayıqlıq və müqavimət.\n“Bu (mübarizə) bayrağı(nı) bəsirət və səbir əhlindən başqası daşıya bilməz.”\nİlahi! Səni Muhəmməd və ali-Muhəmmədə and veririk, bizə kamil ayıqlıq bəxş et!\nİlahi! Səni Muhəmməd və ali-Muhəmmədə and veririk, bizi Muhəmməd və ali-Muhəmmədlə məhşur et!\nİlahi! Səni Muhəmməd və ali-Muhəmmədə and veririk, bizi dünya və axirətdə onların arıdıcıllarınadan et, bizi onların nuru və bəsirəti ilə bəhrələndir!\nİlahi! Səni Muhəmməd və ali-Muhəmmədə and veririk, İslam, Quran və müsəlman xalqının düşmənlərini, onların bəsirət və ayıqlığına qarşı olan düşmənlərini həlak et!\nİlahi! Səni Muhəmməd və ali-Muhəmmədə and veririk, ayıq olmaq, ayıltmaq və ayıq addım atmaq üçün bizim hamımıza ciddi əzm və qətiyyət bəxş et!\nİSLAM İNQİLABINDA QURANİ-KƏRİMİN MÖVQEYİ\nوَ خَلَّفَ فِيكُمْ مَا خَلَّفَتِ الْأَنْبِيَاءُ فِي أُمَمِهَا إِذْ لَمْ يَتْرُكُوهُمْ هَمَلًا بِغَيْرِ طَرِيقٍ وَاضِحٍ وَ لَا عَلَمٍ قَائِمٍ كِتَابَ رَبِّكُمْ مُبَيِّناً حَلَالَهُ وَ حَرَامَهُ وَ فَرَائِضَهُ وَ فَضَائِلَهُ وَ نَاسِخَهُ وَ مَنْسُوخَهُ وَ رُخَصَهُ وَ عَزَائِمَهُ وَ خَاصَّهُ وَ عَامَّهُ وَ عِبَرَهُ وَ أَمْثَالَهُ وَ مُرْسَلَهُ وَ مَحْدُودَهُ وَ مُحْكَمَهُ وَ مُتَشَابِهَهُ مُفَسِّراً جُمَلَهُ وَ مُبَيِّناً غَوَامِضَهُ بَيْنَ مَأْخُوذٍ مِيثَاقُ عِلْمِهِ وَ مُوَسَّعٍ عَلَى الْعِبَادِ فِي جَهْلِهِ وَ بَيْنَ مُثْبَتٍ فِي الْكِتَابِ فَرْضُهُ وَ مَعْلُومٍ فِي السُّنَّةِ نَسْخُهُ وَ وَاجِبٍ فِي السُّنَّةِ أَخْذُهُ وَ مُرَخَّصٍ فِي الْكِتَابِ تَرْكُهُ وَ بَيْنَ وَاجِبٍ بِوَقْتِهِ وَ زَائِلٍ فِي مُسْتَقْبَلِهِ\nƏmirəlmöminin Əlinin (ə) insanları Quran barəsində düşünməyə təşviq etməkdə hədəfi\nDəyərli “Nəhcül-bəlağə”nin bir neçə yerində Qurani-Kərim haqqında söz açılmışdır. “Nəhcül-bəlağə”də Qurani-Kərimlə bağlı ilk söz və məqam qeyd etdiyimiz ifadədədir. Əlbəttə, demək olar ki, Əmirəlmöminin Əli (ə) hər dəfə Qurani-Kərim barəsində yeni söz demişdir. Burada da insanların Qurani-Kərimdən yapışmalı, onu öyrənməli və onun barəsində düşünməli olduğu haqda söz açılıb. Başqa bir yerdə isə o Həzrət bu məsələni son dərəcə təkidlə vurğulamışdır. Keçmişdə söz açdığımız və tərcümə etdiyimiz “Nəhcül-bəlağə”nin bəzi hissələrində insanlar Qurani-Kərimin hər bir ayəsinin üzərində ayrı-ayrılıqda düşünüb onu başa düşməyə ciddiyyətlə təşviq olunduğu halda, burada Qurani-Kərim üzərində düşünmək və bir sənəd olaraq ona üz tutmaq vəzifəsindən deyil, başqa bir mövzu haqqında danışılır. Deyə bilərik ki, “Nəhcül-bəlağə”nin bu xütbəsində Qurani-Kərimin İslam inqilabındakı mövqeyindən söhbət açılır və biz burada sizin əlinizdəki vərəqdə qeyd olunan ifadəni qısa şəkildə şərh etməklə kifayətlənəcəyik.\nPeyğəmbəri-Əkrəmin (s) işi – Cəmiyyətdə inqilabi hərəkat\nİslamda Quranının mövqeyi haqqında danışacağıq. İslam Peyğəmbəri (s) aləmlərin Rəbbinin əmri ilə islami hərəkata başlayır və öz dövrünün cahil cəmiyyətində köklü dəyişiklik yaradır. Bu hərəkat hansı məqsədlə baş verir? Görəsən, cəmiyyəti başdan-ayağa əhatə edən bu heyrətamiz inqilab və hərəkat Allah-Taala tərəfindən necə vacib olur?\nCahil cəmiyyətdə mövcud nöqsanlar onu insanın yaşaması üçün əlverişli cəmiyyət formasından çıxarmışdı. İnsanların yaşadığı “cəmiyyət” adlı quruluş bir xurmalıq və yaxud bir bağda əkilən fidanları xatırladır; həmin fidanlar inkişaf etməli, torpaq, hava, işıq (istilik) və sudan həyatın davamı üçün lazım olan enerjini almalıdır ki, meyvə verə bilsin. Əgər bu bostana daxil olan mahir bir bağban orada əkilən ağacların torpağının qeyri-münbitliyini, ağaclara verilən suyun miqdarının qeyri-düzgün paylanılmasından ağacların eyni qaydada suvarılmadığını, bəzilərinin susuzluqdan solduğunu, bəzilərinin də suyun çoxluğundan çürüdüyünü, həmçinin bu bağın işıq və istiliyinin qeyri-mütənasibliyini, onun quruluşu və ekoloji şəraitinin münasib olmadığını və ağacların inkişafına mane olan alaq otlarının bağın hər tətəfində bitdiyini – bir sözlə, bağın münasib şəraitdə olmadığını gördükdə, dərin, əsaslı dəyişikliklər aparmaq qərarına gəlir. Nə üçün? Çünki bağı, bostanı, ağacları, gülləri və bitkiləri inkişaf edib yaşaya biləcək, səmərəli olub meyvə verəcək, müxtəlif bəla və xəstəliklərdən amanda qalacaq bir vəziyyətə gətirmək istəyir.\nPeyğəmbərlər də eynilə bu işi insan cəmiyyətində görmək üçün göndərilmişlər. Peyğəmbər cəmiyyətin bataqlıqda olduğunu, yaxud insanların alaq otları vasitəsilə inkşaf edə bilmədiyini, cəmiyyətdə bitkilərin nəfəs alması üçün hava çatışmazlığını, suyun kifayət qədər olmadığını, bəzilərinin solub məhv olduğunu, bəzilərinin də çoxlu su içdiyindən səmərəsiz hala düşdüyünü görürlər.\nHəmçinin cəmiyyətin günəş şüasından məhrum olduğunu, zəruri qida məhsullarının tapılmadığını, sosial təbəqələşmənin hakim kəsildiyini, cəmiyyətin zülmə məruz qaldığını, insanların düşüncə və əməlinin yanlış ənənələrlə örtüldüyünü, bir sözlə, cəmiyyətə fəsad və pozğunluqların hakim olduğunu gördükdə, həmin cəmiyyətdə dəyişiklik və inqilab, ictimai münasibətlərdə dönüş yaratmaq, yanlış ictimai münasibətləri düzəltmək, sosial təbəqələşməni aradan qaldırıb ictimai ədaləti formalaşdırmaq, insan təkamülü üçün ətraf mühiti, ab-havanı saflaşdırmaq fikrinə düşürlər. Beləliklə, insanları müəyyən olunmuş yerə – vəd olunmuş ilahi kamala ucaltmaq üçün istiqamətləndirirlər. Şübhəsiz, bunlar peyğəmbərlərin işləridir.\nBeləliklə, cəmiyyətdə zühur edən peyğəmbərin nəzərindəki bir sıra meyar və kriteriyalar onun inqilabının prinsiplərini təşkil edir və o, həmin prinsiplər əsasında fəaliyyət göstərir. Əgər ondan: “Sən bu cəmiyyətdə nə etmək istəyirsən?” – deyə soruşulsa, belə cavab verəcək: “Mən bu cəmiyyətdə şirkin kökünü kəsmək, insanın insana pərəstişinə son qoymaq, tövhid prinsiplərini möhkəmlətmək, insanlıq kəraməti və şərafətini təmin etmək istəyirəm. İstəyim bu cəmiyyətdə hər kəsin öz insanlıq haqlarına yiyələnməsi, heç kimin başqası tərəfindən zülmə, haqsızlığa, təcavüzə və istismara məruz qalmaması, hər kəsin hüquq bərabərliyinə təminat verilməsi və insanların azadlığının təmin edilməsidir; “insan” adlı bu fidanın təkamülə çatması və Allah-Taalanın onun varlığında qoyduğu bütün imkan və potensiallarının reallaşdırılması və genişləndirilməsi üçün ona böyük bir meydan verilməsidir. Əgər peyğəmbərdən: “Sən nəçisən? Nə etmək istəyirəsən?” – deyə soruşularsa, buyuracaq ki, cavab aydındır və işlərini bir-bir saymağa başlayacaq. Əlbəttə, qeyd etməliyik ki, nübuvvət mövzusu olduqca genişdir.\nPeyğəmbər cəmiyyətə hakim mənfi mühiti dəyişmək və ilahi məktəbə əsaslanan bir quruluş formalaşdırmaqla öz hədəflərini tətbiq edir. O bilir ki, cəmiyyətdə yalnız özünü düşünən mənfəəttələb təbəqə varsa, sosial təbəqələşmə də olacaqdır. Əgər cəmiyyətdə ictimai nəzmin gözətçiləri düzgün yolda deyillərsə, mütləq cəmiyyətin nəzmini pozub, yeni nizam, yeni quruluş yaratmalıdır. Misal üçün, Mədinədə şirkə bulaşmış nadan ərəb cəmiyyətini səfalı allahpərəst bir cəmiyyətə çevirir və Mədinə cəmiyyətini təşkil edir. Bir peyğəmbərin işinə nümunə budur! Bir sözlə, ilahi peyğəmbərlərin tarix boyu hədəfləri bu olmuş və oxşar hədəflər üzrə fəaliyyət göstərmişlər. Bu qeyd edilənlər müqəddimədir və bunu diqqətdən qaçırmayın.\n. “Xisal”, c.2, səh.397.\n. Şah dövrünə işarədir.\n. “Bəqərə” surəsi, ayə 204.\n.“Biharul-ənvar”, c.2, səh.217.\n.Bax: “Ənfal” surəsi, ayə 22.\n.“Kəhf” surəsi, ayə 103-104.\n. “Nəhcül-bəlağə”, xütbə 1 – 1974/11/15.\n. “Nəhcül-bəlağə”, xütbə 1.


Yaponiya alimləri süni trombositlər yetişdiriblər » Tibbqazeti.az\nBu barədə xəbər verən RİA Novosti saytı qeyd edir ki, bu yenilik müxtəlif qan xəstəliklərindən, o cümlədən onkoloji xəstəliklərdən əziyyət çəkən insanlara kömək edəcək.\nHiroyuki Vadahamanın sözlərinə görə, pasiyentin qanından, konkret olaraq leykositlərdən iPS hüceyrələri yaradılır. Sonra onlardan meqakariosit hüceyrə xətləri yetişdirilir: “Bu hüceyrə xətti adi şəraitdə inkişaf etmir. Lakin biz onların bölünmə qabiliyyəti əldə etməsinə nail olduq. Bir neçə mərhələdən sonra onlardan trombositlər əmələ gəldi və köçürülmə yolu ilə pasiyentin qanına yeridildi”.\nVadahama izah edib ki, pasiyentin özünün qan hüceyrələrindən trombositlərin yaradılması üzrə tədqiqatlara, daha sonra siçanlar üzərində təcrübənin aparılmasına bir neçə il sərf edilib. İndi alimlər bu köçürmənin təhlükəsiz olmasından əmindirlər və bu təcrübənin insan üzərində aparılmasından ötrü Səhiyyə Nazirliyinə müraciət ediblər.\nSüni çoxfunksiyalı iPS hüceyrələrindən istifadə edilməsi əsasında əməliyyat dünyada ilk dəfə 2014-cü ildə Yaponiyada həyata keçirilib. Torlu qişanın ağır xəstəliyindən – yaşla bağlı makulyar degenerasiyadan əziyyət çəkən 70 yaşlı pasiyentdən dəri hüceyrələri götürülüb və süni iPS gövdə hüceyrələri yetişdirilib. Daha sonra onlardan tor qişanın retinal piqment epitel hüceyrələri alınıb və əməliyyat prosesində köçürülüb.шаблоны для dle 11.2


“Türk dünyası ilə bağlı məsələlərdə bir-birimizə dəstək olmalıyıq” – Xalq.Az\n“Türk dünyası ilə bağlı məsələlərdə bir-birimizə dəstək olmalıyıq”\nMillət vəkili Türkiyənin İsparta Süleyman Dəmirəl Universitetində ermənilərin azərbaycanlılara qarşı törətdiyi soyqırımlarla bağlı konfrans verib.\nİsparta Süleyman Dəmirəl Universitetinin və Universitet nəzdində fəaliyyət göstərən Tələbə məclisinin təşkilatçılığı ilə keçirilən tədbirdə millət vəkili Qənirə Paşayeva ermənilərin 20-ci əsrin əvvəllərində azərbaycanlılara qarşı törətdiyi dəhşətli soyqırımlar, 31 Mart – azərbaycalıların soyqırımı günü və işğalçı Ermənistanın 20-ci əsrin sonlarında Xocalıda, Qaradağlıda, Bağanis-Ayrımda törətdiyi dəhşətli soyqırım və Ağdaban faciəsi ilə bağlı konfrans verib və türk gəncliyinə çağırışlar səsləndirib.\nXALQ.AZ xəbər verir ki, millət vəkili, siyasi elmlər doktoru Q.Paşayeva Azərbaycan həqiqətlərinin dünyaya daha geniş yayılmasında gənclərin rolunu və fəallığını daha da artırmaq məqsədilə İsparta Süleyman Dəmirəl Universitetinin həyata keçirdiyi bu cür tədbir və müzakirələrin çox önəmli olduğunu bildirib, universitetin rəhbərliyinə və tədbirin təşkil olunmasında əməyi keçən hər kəsə təşəkkürünü bildirib.\nErmənilərin 20-ci əsrin əvvəllərində azərbaycanlılara qarşı törətdiyi dəhşətli soyqırımlar, 31 Mart – azərbaycalıların soyqırımı günü və işğalçı Ermənistanın 20-ci əsrin sonlarında Xocalıda, Qaradağlıda, Bağanis-Ayrımda törətdiyi dəhşətli soyqırım və Ağdaban faciəsi ilə bağlı gənclərə geniş məlumatlar verən millət vəkili Q.Paşayeva bu tarixi faktların dünyaya daha geniş yayılmasında, erməni yalanlarına qarşı mübarizədə gəncləri fəal olmağa çağırıb.\nO, bir sıra ölkələrin qondarma erməni soyqırımını tanıyan ədalətsiz qərarlarından danışıb və dünyanın hər yerində yaşayan türk insanının bunlardan narahat olması gərəkdiyini bildirib, bu ədalətsizliyə hamımız harda doğulub harada yaşamasından asılı olmayaraq bütün türk kökənli insanlar öz etiraz səslərini ucaltmalıdır deyib.\nHəmin ölkələri kəskin tənqid edən millət vəkili Qənirə Paşayeva işğalçı bir ölkəyə işğal etdiyin Azərbaycan torpaqlarını azad et deməyən o siyasətçilərin bu məsələlərdən öz maraqları üçün istifadə etdiklərini deyib. “Tarixdə heç bir zaman türklər ermənilərə qarşı heç bir soyqırım törətməyiblər, tam əksinə ermənilər həm Anadoluda, həm də Azərbaycan torpaqlarında 20-ci əsrin əvvəlində və sonunda türk insanına qarşı soyqırımlar törədiblər”, – deyən millət vəkili “bir sıra ölkələrin yalanları dəstəkləməsi, amma gerçəkləri görmək istəməmələri insanlarımızda böyük üzüntü yaratmaqla bərabər düşüncələrdə ciddi suallara da səbəb olmalıdır”, – deyib. Millət vəkili Qənirə Paşayeva 31 Mart soyqırımı, ermənilərin 101 il əvvəl azərbaycanlılara qarşı töpətydiyi soyqırımla bağlı geniş məlumatlar verib.\n“31 Mart soyqırımının 101-ci ildönümü, Xocalı Soyqırımının 27-ci ildönümü tamam oldu. Amma biz qondarma erməni soyqırımı yalanlarına dəstək verənlərin bu soyqırımlarla bağlı bir cümlə açıqlamasını belə eşitmədik? Ölənlər hansı millətdən olursa-olsun əvvəlcə insandı. Xocalıda, Qaradağlıda soyqırım törədən cinayətkarlar Ermənistanda rahat gəzirlər. Hələ də ədalət və tarix qarşısında törətdikləri cinayətə görə cavab verməyiblər. Amma qondarma erməni qoyqırımı yalanlarını dəstəkləyənlər 1 milyon insanın öz evində yaşama hüququnun Ermənsitan tərəfindən pozulması, o insanların öz evlərinə dönməsinin vacibliyi ilə bağlı heç zaman danışmayıb. Atalarının belə görmədiyi hadisələrdən danışanlar bəs niyə hər şeyi gördükləri Xocalı üçün bir açıqlama vermirlər? Niyə Ermənistana işğal etdiyi Azərbaycan torpaqlarından çəkilməsi, 1 milyon azərbaycanlının öz evinə dönməsinə imkan verməsi üçün təzyiq etmir, çağırış səsləndirmirlər? 31 Mart soyqırımı, Xocalı Soyqırımından danışmayanlar qondarma erməni soyqırımı yalanları ilə türk millətinə tarixdə olmayan bir soyqırımı zorla qəbul etdirmək üçün Ermənistan və erməni diasporuna ciddi dəstək verirlər. Qondarma erməni soyqırımı iddiaları ilə millətimizə qarşı nələr edildiyi ortadadır. Bunlar ciddi mətləblərdən xəbər verir”, – deyən millət vəkili Qənirə Paşayeva dünyanın hər yerində türk insanı, gəncləri gerçəkləri görməli və dünyanın hər yerində yalanlara qarşı doğruları daha çox təbliğ edərək mübarizə aparmalıdırlar deyib.\n“Diaspor təşkilatlarımız birlik və bərabərlik içində qondarma erməni soyqırımı yalanlarına qarşı artıq çox ciddi mübarizə aparmalıdırlar”, – deyən millət vəkili Qənirə Paşayeva “yalana qarşı ən ciddi mübarizə isə doğruları, həqiqətləri anlatmaqdır vədünyanın hər yerində yaşayan türk kökənli insanlar 31 Mart – Dünya azərbaycanlılarına qarşı soyqırımı, Xocalı Soyqırımı həqiqətlərinin daha geniş yayılmasına çalışmalıdırlar”, – deyib.\n“Biz 31 mart soyqırımı, Xocalı Soyqırımı da daxil olmaqla Ermənistanın işğal etdiyi Azərbaycan torpaqlarında məsum insanlarımızı qətlə yetirən bütün cinayətkarların, qatillərin ədalət qarşısında cavab verməsinə nail olmalıyıq və torpaqlarımızı işğaldan azad etməliyik. Sizə və dünyanın hər yerində yaşayan qardaş-bacılarımıza səslənərək demək istəyirəm ki, buna nail olmayana qədər bizə rahatlıq olmamalıdır və hər birimiz öz yerimizdə bu istiqamətdə daha çox çalışmalıyıq” deyib.\nQ.Paşayeva Azərbaycan və Türkiyə bir millət iki dövlətdir deyərək bu birliyin dosta da, düşmənə də bir mesaj olduğunu söyləyib.\nO, Azərbaycan və qardaş Türkiyənin hər zaman güclü olması ən böyük diləyimizdir deyib. Millət vəkili biz birlikdə Azərbaycan və Türkiyəyə qarşı terror hadisələri, cinayətlər, işğallar həyata keçirənlərə qarşı mübarizəmizi daha da gücləndirməliyik, gücləndiririk və inşallah onların ədalət qarşısında cavab vermələrinə də nail olacağıq deyib.\nMillət vəkili Qənirə Paşayeva “101 il sonra yeni bir Çanaqqaladan keçirik və inşallah dədələrimiz kimi biz də zəfər qazanacağıq”, – deyib. Q.Paşayeva dədələrimiz birlik və bərabərlik içində bizə zəfərin yolunu göstərdi və yenə də birlik, bərabərliyimizi daha da gücləndirib zəfər qazanacağıq deyib. Bu gün Türk dünyasının müxtəlif bölgələrində türk kökənli insanların yaşadığı ağrılardan, əziyyət çəkdiyi problemlərdən danışan millət vəkili\nQənirə Paşayeva güc birlikdədir və birlikdə bizə qarşı ədalətsizliklərə qarşı daha güclü mübarizə apara bilərik deyib: ”Bir türk xalqının, toplumunun problemi, bütün türk xalqlarının ortaq problemidir. Ona görə də Türk dünyasıyla bağlı məsələlərdə bir-birimizə hər zaman böyük dəstək olmalıyıq. İnşallah yaxın zamanlarda belə tədbirləri birlik və bərabərlik içində Ermənistanın işğalından azad edəcəyimiz Dağlıq Qarabağımızda və digər o gözəl bölgələrimizdə də birlik və bərabərlik içində qeyd edək. İnanırıq ki, o gün uzaqda deyil. Bütün Türk, müsəlman çoğrafiyasında yaşayan, bu gün acı və kədər içində olan qardaş-bacılarımıza dəstək olmalıyıq və mən sizi bu gün Suriyada Bayırbucakda, İraqda Təlafər, Kərkükdə, Krımda, Axısxada, Qarabağda, harada əziyyət çəkən insanımız varsa onlara hər zaman əlinizdən gələn köməyi əsirgəməməyə çağırıram. Allah insanımıza hər zaman hər yerdə yardımçı olsun”- deyərək bitirib.\nİsparta Süleyman Dəmirəl Universitetinin rəhbərliyi konfransın əhəmiyyətini vurğulayaraq millət vəkili Qənirə Paşayevaya bu cür konfrans üçün təşəkkürlərini bildiriblər.\nMillət vəkili Qənirə Paşayevaya plaket təqdim edən İsparta Süleyman Dəmirəl Universitetinin rəhbərliyi onu yenidən universitetdə konfrans vermək üçün dəvət ediblər.\nTədbirdə iştirak edən AMEA-nın şöbə müdiri professor Rəna Mirzəzadə, tədbirdə SDU-nun rəhbərliyi və universitetin Tələbə məclisinin üzvü, Azərbaycan tələbələrinin təmsilçisi Ş.Mahmudov çıxış edərək Azərbaycan həqiqətlərinin yayılmasında gəncləri fəal olmağa çağırıblar.\nTədbirin sonunda millət vəkili Q.Paşayeva konfransda iştirak edən gənclərin suallarını cavablandırıb, KİV-lərə geniş müsahibələr verib, onların Azərbaycanla bağlı suallarını da cavablandırıb.\nÖncəki xəbər “Vyana görüşü danışıqlara yeni impuls verdi”\nSonraki xəbər “Hamımızı birliyə və həmrəyliyə çağırıram” – Əli Əhmədov


12 Mart 2021, 10:30 (GMT +4)\nBakı, 12 mart, SalamNews. Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyi (AAYDA) hava şəraiti ilə əlaqədar ölkənin avtomobil yollarındakı saat 10:00-a olan vəziyyət açıqlayıb.\nAAYDA-dan SalamNews-a verilən məlumata görə, Bakı - Quba - Rusiya Federasiyası ilə dövlət sərhədi yolunda hazırda marşrut boyu qar yağır, yolun Quba və Qusar ərazisindən keçən hissəsində 8 dərəcə şaxta var. Nəqliyyatın hərəkəti təmin olunması istiqamətində yol qardan təmizlənir, enişlərə, həmçinin yoxuşlara duz qum səpilir.\nGiləzi – Xızı yolunda marşrut boyu əraziyə qar yağır, 5-8 dərəcə şaxta var. Nəqliyyatın hərəkətinin təmin edilməsi istiqamətində müvafiq işlər, qardan təmizləmə, həmçinin tələb olunan yerlərə duz-qum qarışığı səpilmə işləri həyata keçirilir.\nBakı – Qobustan yolunda güclü küləklə müşayiət olunan qar yağır, Qobustan rayonu ərazisində 10-12 sm qar var, şaxta 4-5 dərəcə təşkil edir. Yolun 90-109 km hissəsində buzlaşma əmələ gəlib. Gecə saatlarından başlayaraq yol qardan təmizlənmiş, qum-duz səpilmişdir. Hazırda bu istiqamətdə işlər davam etdirilir. Nəqliyyat vasitələrinin hərəkəti təmin olunur.\nQobustan - Şamaxı – Muğanlı yolunda qar yağır, İsmayıllı rayonu ərazisində 15-20 sm qar var. Şaxta 2-3 dərəcə təşkil edir. Gecə saatlarından başlayaraq yol qardan təmizlənmiş, qum-duz səpilib. Hazırda bu istiqamətdə işlər davam etdirilir. Nəqliyyat vasitələrinin hərəkəti təmin olunur.\nMuğanlı - Ağsu – Yevlax yolunda da qar yağır, Yolun Muğanlı-Ağsu hissəsində 5-6 sm qar var. Gecə saatlarından başlayaraq yol qardan təmizlənmiş, hazırda yolda nəqliyyat vasitələrinin təhlükəsiz hərəkətinin təmin olunması istiqamətində müvafiq tədbirlər davam etdirilir. Muğanlı ərazisində 2-3 dərəcə şaxta var.\nBakı - Ələt – Hacıqabul yolunun Bakı-Ələt hissəsində zəif çiskin var. Yolda nəqliyyat vasitələrinin hərəkəti təmin olunub.\nHacıqabul – Ucar – Yevlax yolunda yağıntı yoxdur, nəqliyyat vasitələrinin hərəkəti normaldır.\nYevlax – Gəncə - Qazax – Gürcüstan Respublikası ilə dövlət sərhədi yolunun Gəncə-Qazax hissəsində qar yağır, Səhər saatlarından başlayaraq yol qardan təmizlənmiş, qum-duz səpilmişdir. Yolda nəqliyyat vasitələrinin hərəkəti təmin olunub.\nMuğanlı – İsmayıllı yolunda qar yağır, qarın qalınlığı 15-20 sm arasında dəyişir. Gecə saatlarından başlayaraq yol qardan təmizlənir, qum-duz səpilir. 3-4 dərəcə şaxta var. Yolda maillik çox olan yerlərdə, körpülərdə və əsasən yolun meşə zolağından keçən hissələrində buzlaşma olduğundan nəqliyyat vasitələrinin təhlükəsiz hərəkətinin təmin olunması istiqamətində işlər davam etdirilir.\nİsmayıllı - Qəbələ - Oğuz - Şəki yolunda marşrut boyu qar yağır, İsmayıllı və Qəbələ rayonları ərazisinə 3-4 dərəcə şaxta, 10-20 sm qar, Oğuz və Şəki rayonları ərazisində 4-5 sm qar var. Gecə saatlarından başlayaraq yol qardan təmizlənir, qum-duz səpilir. Hazırda yolda nəqliyyat vasitələrinin təhlükəsiz hərəkətinin təmin olunması istiqamətində müvafiq tədbirlər davam etdirilir.\nŞəki – Qax – Zaqatala – Gürcüstan Respublikası ilə dövlət sərhəd yolunda qar yağır, yolda qar yoxdur, nəqliyyat vasitələrinin hərəkəti təmin olunub. Şaxta yoxdur.\nYevlax – Şəki (Göybulaq) yolunun Şəki rayonu ərazisində qar yağır, yolda qar yoxdur, nəqliyyat vasitələrinin hərəkəti təmin olunub.\nGəncə-Daşkəsən-Xoşbulaq yolunun Daşkəsən rayonu ərazisinə möhkəm qar yağır, yol qardan təmizlənərək qum-duz səpilir. 7-8 dərəcə şaxta var. Nəqliyyat vasitələrinin normal hərəkəti təmin olunur.\nŞəmkir - Gədəbəy yolunda marşrut boyu əraziyə qar yağır, 3-4 dərəcə şaxta var. Nəqliyyatın hərəkətinin təmin edilməsi istiqamətində müvafiq işlər, qardan təmizləmə, həmçinin tələb olunan yerlərə duz-qum qarışığı səpilmə işləri həyata keçirilir.\nƏlət – Astara – İran İslam Respublikası ilə dövlət sərhədi yolunda sulu qar yağır, nəqliyyat vasitələrinin hərəkəti normaldır.\nMasallı – Yardımlı yolunun Yardımlı rayonu ərazisinə qar yağır, yol qardan təmizlənərək qum-duz səpilir. 2-3 dərəcə şaxta var. Nəqliyyat vasitələrinin normal hərəkəti təmin olunub.\nLənkəran – Lerik yolunun Lerik rayonu ərazisinə qar yağır, yol qardan təmizlənərək qum-duz səpilir. 5-6 dərəcə şaxta var. Nəqliyyat vasitələrinin normal hərəkəti təmin olunur.\nHacıqabul – Bəhramtəpə – Horadiz yolunda sulu qar yağır, nəqliyyat vasitələrinin hərəkəti normaldır.


“Ölümündən bir neçə saat öncə zəng edib, dedi ki,…” – Şəhidin atası (FOTOLAR) | 24saat\n“Ölümündən bir neçə saat öncə zəng edib, dedi ki,…” – Şəhidin atası (FOTOLAR)\nMayın 17-də qoşunların təmas xəttində erməni hərbi birləşmələrinin atəşkəsi pozması nəticəsində şəhid olan Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin hərbi qulluqçusu, əsgər Tahirli Natiq Namiq oğlunun yeddi mərasimi Nizami rayonunda yaşadığı ünvanda keçirildi.\nYas mərasimində iştirak edən Respublika Qarabağ Müharibəsi Əlilləri, Veteranları və Şəhid Ailələri İctimai Birliyinin Nizami rayonunun filialının sədri, Qarabağ əlili Məhi Mehdiyev musavat.com-a bildirdi ki, şəhid birbaşa dövlətimizin şəhidi sayılır:“Tutduğu vəzifəsindən, siyasi mövqeyindən asılı olmayaraq hər kəs Qarabağ məsələsində birlik nümayiş etdirir. Eləcə də şəhidlərimiz olan zaman hər kəs onun cənazəsinin ətrafında birləşə bilir. Xalqımızın birliyi elə buradan görünür. Bu, çox müsbət haldır. Nizami rayon İcra Hakimiyyətinin nümayəndələri də rayonun bütün xeyir və şər işlərində yaxından iştirak edirlər. Bu gün də buradadırlar. Bu, bizim bilavasitə vətəndaşlıq borcumuzdur. Əgər biz gənc nəslə vətənpərvərlik aşılamaq istəyiriksə, onu bu cür məqamlarda etmək lazımdır. Bu gün şəhidimizin yas mərasiminə məktəb şagirdləri də gəlirdi. Ümumiyyətlə, aprel hadisələrində Azərbaycan xalqının birliyi açıq şəkildə göründü. Göründü ki, bu xalq torpağını, vətənini unutmayıb və hər an əlinhdə silah vətənin müdafiəsinə hamılıqla qalxmağa hazırıq. Allah şəhidimizə rəhmət eləsin. Şəhidlər ölməz”.\nDaha sonra şəhidin atası Namiq Tahirovla görüşdük. N.Tahirov bildirdi ki, oğlunu evləndirməyə hazırlaşırmış. Hətta bir neçə gün öncə onun üçün qız da bəyənibmiş:“Oğlum 7 ayın əsgəri idi. Ölümündən bir neçə saat əvvəl də onunla danışdım. Ancaq bilmirdim ki, belə olacaq. Biz başqa xəyallar qururduq. Düşünürdüm ki, buradakı evimizi sataq, gedib Zabratda torpaq alıb ev tikək. Çünki hərbi xidmətini bitirib geri döndükdən sonra Natiqi evləndirməyi düşünürdük. Düzdür, onun üçün bir qız bəyənsək də, anasına deyib ki, özünün istədiyi var. Mən də bu məsələni biləndən sonra daha bu barədə ona heç nə demədim. Sevdiyinin kim olduğunu isə bilmədik. Natiqin ölümündən 5 gün əvvəl qardaşımın qızını da maşın vurdu. O da dünyasını dəyişdi. Ailəmiz ard-arda itkilər verdi. Ancaq Natiq sıradan bir insan kimi dünyasını dəyişmədi. Oğlum şəhid oldu və bununla qürur hissi keçirirəm. Vətən sağ olsun”.\nDİQQƏT! Bu ərazilərdə su olmayacaq – SİYAHI


23 Sentyabr 06:22\nKoronavirus necə yaradıldı, kimlərin planıdır və sonumuz necə olacaq?\nƏslən Cənubi Azərbaycandan olan, Almaniya “Beynəlxalq Humanitar Tibbi yardım” təşkilatının Azərbaycan üzrə rəhbəri, Amerika MİR humanitar tibbi cəmiyyətinin rəhbəri, professor Ağabəy Azərbaycani bu dəfəki səfərində pandemiya ilə bağlı fikirlərini bölüşüb.\nProfessor koronavirusla mübarizənin nə ilə nəticələnəcəyini açıqlayıb.\nOxuməni.az Bakipost.az-a istinadən həmin müsahibəni təqdim edir.\n“Əvvəla, koronavirus yeni bir virus, xəstəlik deyil. O, 1900-cü illərdə bir neçə milyon insanın ölümünə səbəb oldu. Ondan sonra Sars, Ebola, Mers kimi epidemiyaların hamısı koronaviruslardan qaynaqlanmışdı.\nKoronavirusla bəşəriyyətin sınağı çoxdan düşünülmüşdü. Hələ o vaxt birinci koronavirusdan bioloiji silah hazırlannmışdı. Bu silahla vaxtilə İraq rəhbəri Səddam Hüseyni təhdid etmişdilər. O, Amerikanın virusla bioloji müharibə təhdidi barədə gizli hərbi müşavirədə açıq-aşkar danışmışdı.\nTədqiqatlarda aşkar etdilər ki, yarasaların ayağında çox təhlükəli koronavirus növü var. 2015-ci ildə Çinin Uhan şəhərindəki elmi laboratoriyada yarasadan bu virusu alıb, qarışqa yeyən, üzəri pulcuqlu pişik böyüklüyündə bir heyvanın virusu ilə qarışdırıb, yeni mutasiya alırlar. Sonra onun insan bədənində olan respirator virusla qarışdırırlar.\nBeləliklə, ortaya çox təhlükəli, dəhşətli bir virus çıxır. Təəssüf ki, 2015-ci ildə virus əllərindən çıxır, hələ o vaxt bir neçə işçiyə yoluxur. O adamlar sonradan laboratoriyadan çıxarılır, aqibətləri də bilinmir. Çin kommunist ölkəsidir, istədiyini gizlədir.\n2018-ci ildə Trampın zamanında Uhana və əsgəri xəstəxananın elmi rəhbərləri vasitəsilə pullar ayrılır ki, bu virus daha da təkmilləşdirilsin, əllərində güclü bioloji silah olsun.\nVirusu bilərəkdən laboratoriyadan sızdırıb, sınaq kimi camaatın canına salırlar. Amma virus onlar düşündüyündən təhlükəli çıxdı. Qarşını ala bilmədilər.\nBu virus çox əcaib virusdur, çox tez-tez mutasiyasını dəyişdirir. Bu virus bədəndə yatmış problemləri, xərçəng hüceyrələrini oyadır, insanları çox xəstəliklərə salır.\nTəəssüf ki, koronavirus böyük qüvvələrin tamahkarlığı və insanlara hökm etmək, onları ram etmək arzusunun silahına çevrildi. O qüvvələr qazandıqca, varlandıqca, daha da qüvvətlənməkçün çarpışırlar. Mən həmişə demişəm ki, bu pandemiya yox, “plandemiyadır”.


LoL: Çıxarılanı təhqir edəndə işdən çıxarılan bir adam çay içdi - andreas bertitsnone\nƏSas andreas bertits LoL: Çıxarılanı təhqir edəndə işdən çıxarılan bir adam çay içdi\nLoL: Çıxarılanı təhqir edəndə işdən çıxarılan bir adam çay içdi\nKeçmiş LoL əməkdaşı axını təhqir edəndə onsuz da bir neçə viski var idi. İşəgötürənin qərarını başa düşür və bir bərpa klinikasına getmək istəyir.\nKeçən həftə bir Riot əməkdaşı, bir oyunçu haqqında alçaq sözlər söylədiyinə görə qovulmuşdu. Bir müsahibədə keçmiş işçi bu vəziyyətdə sərxoş olduğunu və indi bir reabilitasiya klinikasında qeydiyyatdan keçmək istədiyini izah edir. Orada içmə vərdişlərinin dibinə getmək istəyir.\nKeçmiş işəgötürəninin onu işdən çıxartma qərarını tamamilə başa düşə bilər. Eyni şeyi edərdi.\n"Bir neçə çox viski" var idi\nRolligStone jurnalına verdiyi müsahibədə Aaron Rutledge, Riot qərarına hörmət etdiyini izah edir. Rutledge League of Legends-ın aparıcı dizayneri idi və son zamanlar xüsusilə mənfi bir cəmiyyət idi. Discord serverində özünü "" Tyler1 "yayımçısına qarşı son dərəcə aşağılayıcı bir şəkildə ifadə etdi..\nRiotGames-də Rutledge yeni Honor sistemi, yeni çempion seçimi və müştəri yeniləməsi kimi vacib layihələr üzərində işləyirdi. Ancaq Tyler 1-ə qarşı bu "sürüşmə" necə oldu?\nO gün Rutledge dostları ilə qumar oynadı. "Bir çox viskim var idi və kimin hələ oyaq olduğunu görmək üçün bir neçə söhbət otağını yoxlamağa qərar verdim." Sonra Tyler1 haqqında bir müzakirə başladı və mən onu atdım. "\nSon vaxtlara qədər Tyler1 özünü Şimali Amerika Əfsanələr Liqası səhnəsində ən zəhərli oyunçu adlandırdı. LoL-dakı digər oyunçulara qarşı təhrikedici, təhqiramiz davranışı ilə məşhur oldu. Onun 20-dən çox hesabı artıq LoL serverlərində qadağan edilmişdir.\nMənbə: Reddit / u / Soullezzz\nRutledge də işində cəmiyyətlə əlaqəli idi və buna görə də Tyler1-i tanıyırdı. Legends League subreddit ilə əlaqəli bir Discord serverindən istifadə etdi və duyğularının pis olmasına icazə verdi. Digər şeylər arasında yazdı:\n"Onsuz da bütün steroidlərdən bir kokain aşırı dozadan və ya testiks xərçəngindən öləcəkdir." Və ya, "Bilirsən onun ucbatından nə qədər dəhşətə dözməliydim?" İş günümün bir neçə saatını onun boğa ilə keçirməli oldum. "\nİstefa sürpriz olmadı\nDiscord serverindən etdiyi şərhlər sürətlə Reddit-in diqqətini çəkdi. "Sərxoş nəfsim özümü müdafiə etməli olduğuma qərar verdi. Və xüsusilə axmaq bir şəkildə. Səhəri gün yuxudan duranda dediklərimi çətinliklə xatırladım. Sonra üzrümü yazdım. "\nReddit, LoL oyunçuları və Tyler1-dən şəxsən üzr istədi. Səhv addımına görə ürəkdən üzr istəmək istərdi. Şərhlər yersiz idi və heç kim belə bir şey eşitməyə layiq deyildi (xüsusilə Riot işçisindən), Rutledge yazdı.\nTyler1 üzrünə xeyirxahlıqla cavab verdi: Bok olur.\nBazar günü Rutledge meneceri və Riot-dakı rabitə qrupları ilə danışdı. Orada problemin daxili həll ediləcəyi deyildi. "Təəccüblü və layiqincə istefam bazar ertəsi səhər gəldi" deyə izah edir.\nİndi alkoqol problemlərini həll etmək istəyir\nRutledge, alkoqolun onu təkəbbürlə və yersiz davranmasına vadar etdiyini tapdı. Müsbət cəhət budur ki, indi içmə problemində ona kömək etmək istəyir. İndi öz üzərində işləmək istəyir.\n"Bir reabilitasiya klinikasında qeydiyyatdan keçəcəyəm və içməyimin buna necə səbəb ola biləcəyini öyrənəcəyəm." Evə çatanda əvvəlcə sərbəst işləmək istəyir. Ancaq ən böyük hədəf oyun sənayesində işə qayıtmaqdır.\nRiotGames, Tyler1-ə özünü sübut etmək şansı verir. LoL hesabları "təmiz " dirsə, oyuna qayıda bilər\nMənbə (lər): Rollingstone.com\nƏvvəLki MəQalə FIFA 21: Aptal bir səhv mənə 160.000 sikkə başa gəldi - inanıram ki, yenə belə olacaq\nSonrakı MəQalə Destiny 2: Düşmən Tapan - Ekzotik ovçunun dəbilqəsi nə edə bilər?


Ibrahim Həcci və onun siyasi, ibadi və dini fəlsəfəsi | Центр Льва Гумилева в Азербайджане\nСуббота, Июль 17th, 2021 |\nZilhiccə ayına qədəm qoyduğumuz və İslam dünyasının ən böyük bayramlarından biri olan Qurban bayramına yaxınlaşdığımız bu günlərdə bu bayramı bütün müsəlmanlara, xüsusən də Azərbaycan xalqına təbrik edərkən Həcc və onun siyasi, dini və mədəni əhəmiyyəti haqqında məlumatları sizinlə bölüşmək istədim . Bu suallar hamının ağlına gələ bilər, Həccin faydası nədir? Tarixi yalnız İslamın zühur etdiyi zamandır, yoxsa daha qədim? Həccdə müsəlmanların məqsədi nədir? Bu suallara cavab vermək üçün demək lazımdır:\nHəcc tarixi insan həyatı tarixi ilə əlaqələndirilə bilər və İslamın gəlişi ilə məhdudlaşmır. Qurani Kərimə görə insanlar üçün tikilən ilk ev Məkkədəki Kəbədir ki, insan ömrünün əvvəlindən Adəm (ə) -dan Hatəmə (s) Allahın tövhid və peyğəmbərlərinin ayinləri arasında olmuşdur. Həmişə Təvaf və Həcc ayinlərini yerinə yetirmək üçün olan, mütləq o ölkəyə səyahət edəcəklər.\nHəcc cəmiyyətlərin və mədəniyyətlərin qədim tarixində dəyişikliklərə məruz qalsa da, bəzən xurafatlar və təhriflərlə qarışmış və ilkin yolundan sapmış olsa da, səmavi dinlərdə xüsusi yer tutur. Həcc, sivilizasiyalar və dinlər arasında eyni olmasa da, bunun bariz nümunəsi Uca Allahın qullarına vacib etdiyi Həccdir.\nİnsan həyatında Həccin bariz nümunəsi və Həccin bütün növlərinin həqiqi istinadları peyğəmbərlərin həcci və insanları yer üzündə ilk müqəddəs evi, ilk evi ziyarət etməyə dəvət edən İbrahim Xəlilin (ə) həccidir. Tanrının bəşəriyyəti yönəltmək və günahları bağışlamaq üçün qurduğu Beytullah Al-Atiq Məkkədədir buyurur: “İnsanlar üçün tikilən ilk ev Məkkədəki Mübarək evdir və dünyanın hidayət edicisidir.”\nAyənin mesajı budur ki, Allah bu evi bütün insanlar və bütün dinlər üçün həqiqətin başlanğıcından bəxş etmişdir və Qiyamətə qədər eyni adla qalacaqdır və hər hansı bir qrupa və ya dinə mənsub deyil; Çünki Allahın dininə dəvətin mənbəyi birdir və Ondan başqa heç bir şey yoxdur. Dünyanı və insanı yaradan birdir və hidayət çağırışı bütün təkallahlı səmavi dinlərdə eyni deyildir və Yaradanın qullarını bir-birindən ayırması, bir qrupu üçün mübarək bir ev təmin etməsi , mərhəmət, xeyir , bərəkət mərkəzi və başqaları üçün yox. Quran ayəsinin mənası: Yəni Kəbə “insanlar üçün qurulmuş” və “aləmləri hidayət etmək” üçündür.\nFəqət insan həyatı boyunca ilahi dinlər, səmavi təlimlər və İbrahimin kitabı, Musanın Tövratı, İsa İncili və Davudun Zəburu kimi Tanrının nazil etdiyi kitablar təhrif olundu və insanların əksəriyyəti üz döndərdi. Hənif dinindən və Allah dinindən üz çevirib bütlərə ibadət etdilər və çox tanrı götürdülər; Günəş tanrısı, ay tanrısı, xeyir tanrısı və şərr tanrısı … bəziləri ağaclar, meşələr, dağlar, çaylar, ulduzlar və göylər kimi təbiətin görünüşlərini təqdis edib ibadət edir, bəziləri də qəbirlərə və məxsus heyvanlara ibadət edirdi. Onlar üçün məxsus yerlər və mərkəzlər tikdilər və müəyyən vaxtlarda və bayramlarda onları ziyarət etməyə gəldilər. Qrup şəklində bu yerlərə məxsus ilahilər oxudular və buradan dinlərin həcci meydana gəldi.\nHəcc dünyanın qədim mədəniyyətlərində olduğu kimi qədim dinlərdə də mövcud idi, lakin bu mədəniyyətlərdən bəzilərinə istinad edən fərqli formalarda və fərqli protokollarla:\nQədim İran sivilizasiyasında həcc\nQədim İranın ən məşhur dini olan və eramızdan əvvəl altıncı ya onuncu əsrlərdə iranlıların qədim dini olan Zərdüştlükdür ki, onun bəzi ardıcılları hələ də İranda Yəzd vilayətində və Hindistanda yaşayırlar. Zərdüştlük dininin ardıcılları öz təlimlərini peyğəmbərləri Zərdüştün işıq və göy tanrısı mənasını verən «Ahura Mazda» adlı bir tanrının vəhyi adlandırdığı beş müqəddəs kitabdan götürmüşlər. Bu müqəddəs kitablardan biri də ayin və adətlərdən bəhs edən «Eliasna» kitabıdır ki, bu adət və mərasimləri, qurban, nəzir və müqəddəs dini bayramlarda məbədlərdə illik ziyarətləri də daxil olmaqla bir həcc formasını göstərir. Bunlardan illik məbədlərdə keçirilən ziyarətlərdir ki orada qurbanlıq və nəzirlər olan müqəddəs bayram keçirilir.\nRoma sivilizasiyasında həcc\nRoma sivilizasiyasında xüsusi dini ayinlərin yerinə yetirildiyi Həcc adlı bir mərasim var. Onlar böyük, kvadrat və dairəvi binalar tikdilər və onlara qurban, hədiyyə və nəzir təqdim etdilər. Bu heykəllərin hər biri üçün bir tanrı qoyurlar və tanrılara xoş gəlmək və qəzəblərindən çəkinmək üçün onlara yaxınlaşırlar. Kahinlər məbəd və ibadətgah zəvvarlarına dini ayinləri və mərasimləri diqqətlə yerinə yetirmələrini və bu məqsədlə illik və digər bayramlarda iştirak etmələrini tövsiyə edir və bu dini ayinlərdən birində bir səhv olduqda onu yenidən yerinə yetirmək vacibdir və hətta bu əməl otuz dəfə təkrar olsa belə. Bu ayinlərdən ən əsası donuz, qoyun və inək bayramı adlanan bayramlardan birində edilən qurbanlıqdır. Qurbanlıq üçün müəyyən bir dua oxunduqda, onun adı qurban kəsilən tanrıya aid olacağına və beləliklə qurbanlığın tanrılara veriləcəyinə inanırdılar … Roma dini ayinləri eramızın ikinci əsrinə qədər davam etdi və o vaxtdan bəri Roma Xristianlığı, Həccin başqa forma və növlərini təqdim etdi. Bu barədə geniş danışmaq olar. Həcc mövzusu digər sivilizasiyalarda da tapıla bilər, amma müzakirəmizdə yeri yoxdur. İndi sual yaranır ki, bu sivilizasiyalardakı peyğəmbərlər harada idilər? Xalqa rəhbərlik etmək üçün gəlməmişdilər və insanlar harada idilər? Dünyanın müxtəlif yerlərindən olan sivilizasiyaların övladları deyildilər?\nHəqiqət budur ki, çox sayda peyğəmbərlər bu sivilizasiyalar arasında yaşadılar və sünnətləri insanları Allah dininə yönəltmək idi. İbrahim (ə.s) Mesopotamiya mədəniyyətində, Yusif və Musa Nil Vadisində, İsrail peyğəmbərləri Finikiya mədəniyyətində və bəzi digər sivilizasiyalarda yaşayırdılar lakin hamısını ki Peyğəmbərin və imamların rəvayətinə görə sayları 124 minə çatırdı tanımaq mümkün deyildir.\nSivilizasiyalardakı düzgün dini ayinlərdən qalan şey, şübhəsiz ki, peyğəmbərlər tərəfindən təsbit edilmişdir. Əvvəlki bütün mədəniyyətlərdə peyğəmbərlər millətlərinin, eyni zamanda bütün xalqların həqiqi rəhbərləri olmuş və onlara rəhbərlik etmək üçün asimandan ilham almış, insanlara rəhbərlik etmişlər. Həcc də böyük ilahi vaciblərdəndir , peyğəmbərlər onun ilk yerinə yetirənləri olmuş və bu işdə xalqa rəhbərlik etmişlər.\nCahiliyyət dövründə həcc\nƏrəbistan yarımadasında və ətrafında İslamdan əvvəlki dövrdə yaşayan insanlar Kəbəni, Minanı və Ərafatı təqdis edir , hörmət edirdilər. Onlar təvaf edir, talbiyyə oxuyir, dəvələr qurban edir , daş atır, ehram paltarları geyirdilər. Onların Həcc ziyarəti Zilhiccənin doqquzuncu günü başlayırdı və hacılar Ərafata gəldikdə Həcc üçün xüsusi paltarlarını geyirdilər. İslamdan əvvəlki tarixdə Həcc üçün bir çox adətlər oxunur, məsələn, xüsusi paltar geyinirdilər. Hübələ, Lat, Uzza və Manat da daxil olmaqla sayı üç yüzdən çox olan bütləri Kəbənin evinə qoydular, Kəbə və Məkkə qarşısında əyilib Həcc və ümrə edirdilər. Bu onlara İbrahim və İsmail tərəfindən qalan miras idi. Kəbə evi qarşısında rüku edir və evi təvaf edirdilər. Həcc və ümrə, ərəfə və Məşərül Həramı tanımaq, qurbanlıq dəvələr vermək və Həcc və ümrə üçün ehram geymək onların adətlərindən idi ki bəzi öz adətləri ilə qarışmışdı. Buna görə də Quran buyurur: «Onların ibadətləri Kəbə ətrafında əl çalmaq və fit çalmaqdan başqa bir şey deyildi.»\nCahiliyyət dövründə Kəbənin Həcc ziyarəti yalnız ərəblərlə məhdudlaşmırdı. Tarixdə deyilir ki, iranlılar və digər millətlər Həcc ziyarəti üçün Kəbəyə gələrək onu ziyarət edir , qızıl, gümüş, qurban və nəzir verirdilər. İslam zühur etdikdən sonra İslam qanunları quruldu, ağıl və məntiq, ilahi vəhylə birlikdə Hz. Peyğəmbər tərəfindən İslam dininin əsası qoyuldu və Həcci həm şəkli, həm də məzmunu ilə dəyişdirdi.\nUca Allah Qurani Kərimdə Peyğəmbərinə Həcc surəsi adlı bir surə nazil etdi və qanunlarının hikmətini nazil etdi. Həzrət Peyğəmbər (s) Kəbənin ətrafındakı bütün şirk bütlərini uzaqlaşdırdı və insanın sağlam düşüncəsinə və ilahi təlimlərə zidd olan hər şeyi çıxardı və əvvəlki peyğəmbərlərdən qalan yaxşı ənənələri təsdiqlədi və Həcc ziyarətini ardıcılları üçün formalaşdırdı.\nİmamların sözlərində Həcc hikmətini açkarcasına görə bilərik. İmam Əli (ə) bir çox hədisdə, müsəlmanların Allahın əzəmətinə və izzətinə qarşı təvazökarlığını, təkəbbürdən qurtulmasını, çətinliklərə dözmək üçün böyük bir sınaqdan keçməsini, müsəlmanların bir-birlərinə yaxınlaşmasını, Allahı və ilahi mərhəməti bu hikmətlərdən biri hesab edir.\nİlahi və İslam təlimlərinə görə, Həcc ilkin mərhələlərə malik olan məqsədyönlü bir prosesdir və bu ilkin mərhələlər olmadan Həccə getmək olmaz. Bunlardan həm forma, həm də keyfiyyət və əməllərin düzgün yerinə yetirilməsi baxımından başlanmalıdır, əks halda yerinə yetirilən əməllər çətinliyə düşəcəkdir. İmam Rza (ə) Həccin müqəddiməsini və hikmətlərini ifadə edərkən bəzi halları belə sıraladı:\nTanrının qonaqlığına girmək və keçmiş günahlardan tövbə etmək, vücudu istəklərə və cismani ləzzətlərə tabe olmaqdan çəkindirmək, zülm və ümidsizlikdən üz çevirmək, insanların ehtiyaclarını ödəmək, Həccin iqtisadi faydalarından faydalanmaq, fiqh və insanların dinlə tanışlığı .\nAllah Rəsulunun və bəzi imamların kəlamlarında dünyanın müxtəlif yerlərindən gələn müsəlmanların bir araya gəlmələri, bir-birlərini tanımaları, müxtəlif ticarət maraqlarından zövq alması və Həzrət Peyğəmbərin təlimlərini və hədislərini öyrənmələri Həcc hikmətlərindən sayılır və Hzəərti Fatimə (s) Həcci dini möhkəmləndirmək üçün olan əməl sayır.\nDeyilənlərə görə, Həcc dünyada hər il 2 milyondan çox insan bir yerə toplayan siyasi ibadətlərdən biridir və müxtəlif çətinliklərə dözərək Həcc ziyarətinə gələn müsəlmanlar fərdi və ictimai dini əməllərini həyata keçirirlər ki, ruhlarını çirkabdan və çirkinlikdən təmizləyib dünyadakı böyük İslam cəmiyyətinə və insan qardaşlarına biganə qalmasınlar və müsəlmanların siyasi taleyi haqqında düşünərək özlərini inkişaf etdirsinlər. Bu şərtlər yerinə yetirilərsə, onlar insan cəmiyyətlərinin müvəffəqiyyətinin açarı ola bilər və İslam ümmətinin böyük problemləri bu böyük toplumda gündəmə gətirilə bilər, çünki bu Həcc İslam ümmətinin , bütün məzhəblərin və İslam təriqətlərinin vəhdəti üçün bir rəmzdir. Onlar bir yerə toplanıb nəfslərini paklaşdırıb, ağır işləri görə bilər və tövbə edər və qurbanlıq kəsərək nəfslərini dünyəvi istəklərini ayaq altına qoya bilərlər və o zaman dünyaya yeni gəlmiş insan kimi olarlar. Həccin fəlsəfəsi elə budur: İlahiyə dönmək, özünə qayıtmaq və nəfsni istəklərdən uzaq olmaq.\nÜmid edirik ki, dünyadakı korona epidemiyasının yayıldığı bir zamanda və Həccin yenidən başlaması ilə müsəlman ölkələri bu qızıl fürsətdən istifadə edərək müsəlmanların iqtisadi, siyasi və mədəni vəziyyətini yaxşılaşdıracaq və İslam cəmiyyətləri daxilindəki məzhəb və dini qarşıdurmalara son qoyacaqlar. Həqiqi düşmənlərini tanıyıb vəhdət və birlik ilə maneələri aradan qaldırıb əməkdaşlıq edəcək və müsəlmanların mənafelərini digərlərinə satmayacaqlar.\nEtnosun birlik xüsusiyyəti onun daxili əlaqələrinin ifadəsidir\nTags: ibadi və dini fəlsəfəsi, Ibrahim Həcci və onun siyasi