kitab.Nur-az.com - İslam dünyagörüşü- İnsan quranda\nİNSAN, İSLAM DÜNYAGÖRÜŞÜNDƏ\nÇİRKİN YA GÖZƏL?\nİNSANIN MÜXTƏLİF XÜSUSİYYƏTLƏRİ\nƏTRAF MÜHİTİ DƏRK ETMƏK QABİLİYYƏTİ\nİNSANI ƏHATƏ EDƏN CAZİBƏLƏR\nELM VƏ BİLİK\nPƏRƏSTİŞ VƏ İBADƏT\nİNSANIN MÜXTƏLİF BACARIQLARI\nİSTEDADLARIN İNKİŞAF ETDİRİLMƏSİ\nİNSANIN ÖZ GƏLƏCƏYİNİ TƏYİN ETMƏKDƏ TƏSİRLİ ROLU\nİNSANIN AZADLIQ VƏ İRADƏ DAİRƏSİ\n2. TƏBİİ VƏ COĞRAFİ MÜHİT\n3. İCTİMAİ MÜHİT\n4. TARİX VƏ ZAMAN AMİLİ\nİNSANIN MƏHDUDİYYƏTLƏRƏ QARŞI TÜĞYANI\nİNSAN VƏ İLAHİ QƏZA-QƏDƏR\nİNSAN VƏ VƏZİFƏ\n1. HƏDDİ-BÜLUĞA ÇATMAQ\n3. MƏLUMAT VƏ AGAHLIQ\n4. BACARIQ VƏ QÜDRƏT\n5. AZADLIQ VƏ İXTİYAR\n1. FİTRİ AGAHLIQ\n2. FƏLSƏFİ AGAHLIQ\n3. DÜNYƏVİ AGAHLIQ\n4. SİNFİ AGAHLIQLAR\n5. MİLLİ AGAHLIQ\n6. İNSANİ AGAHLIQ\n7. ARİFANƏ AGAHLIQ\n8. PEYĞƏMBƏRLİK AGAHLIĞI\nKitabın adı:\t İslam dünyagörüşü- İnsan quranda\nMüəllif:\t Ustad Mürtəza Mütəhhəri\nBunun sirrini insanın vücudunda axtarmaq lazımdır. Bildiyiniz kimi, insan istər canlılar – heyvanat və bitkilər aləmi – istərsə də cansızlar aləmindən bir sıra fərqli xüsusiyyətlərlə yaradılmışdır. Belə ki, dünyaya gələn və ya yaradılan hər bir varlıq olduğu kimi qalaraq xilqət [yaradılış] qanununa tam şəkildə tabe olur. İnsan isə dünyaya gəldikdən sonra yeni mərhələyə qədəm qoyur. O, həyatında gedən proseslərə birbaşa təsir qoyaraq onu istədiyi istiqamətə yönəldir. O, hər şeyi özü seçir və müqəddəratının həll olunmasında başlıca rol oynayır. Başqa sözlə desək, insan bir çox istedad və qabiliyyətlərə malik olan və lakin onlardan bir çoxu hal-hazırda fəal olmayan varlıq, digər varlıqlar isə bütün imkanları əvvəl gündən fəal olan məxluqdurlar. Yəni, insaniyyətin bütün xüsusiyyətləri onun vücudunda qeyri-fəal şəkildə saxlanılmışdır və onlardan hər biri müəyyən şəraitlərdə formalaşıb zahir olur. Heç bir zərər toxunmasa, bu xüsusiyyətlər insanın vücudunda tədriclə baş qaldırmağa başlayacaqdır. Bunlar insan fitrətini təşkil edir və sonralar onun [insanın] fitri və insani vicdanını formalaşdırmağa başlayır.\nİnsan heyvanat, bitkilər və cansızlar aləmindən fərqli olaraq «insan şəxsiyyəti» adlanan fövqəladə xüsusiyyətə malikdir. Onun bütün bədən üzvləri isə dünyaya gəldiyi ilk gündən xarici baxımdan digər heyvanlar kimi kamil olur, gələcəkdə ona şəxsiyyət verən ruhi baxımdan isə həmin xüsusiyyət və istedadlara malik olan, lakin onları zahir etməyən bir varlıqdır. İnsani dəyərlər onun vücudunda saxlanılaraq daim inkişafa hazır vəziyyətdə olur.\nİnsan ruh və mənəvi baxımdan bədən üzvlərindən bir mərəhələ arxada yerləşir. Belə ki, insanın bədən üzvləri [hələ dünyaya gəlməmişdən əvvəl] formalaşaraq müəyyən şəkil alır. Ruh və mənəviyyat isə insan dünyaya gəldikdən sonra formalaşır və inkişafa, daha dəqiqi desək, təkamülə doğru hərəkət edir. Bunun üçün biz, «insan öz mənəviyyatının qurucusudur» dedikdə tam haqlıyıq. Şəxsiyyəti və mənəviyyatının necə və hansı istiqamətdə formalaşacağı onun öz ixtiyarına qoyulmuşdur. İnsandan fərqli olaraq, heç bir məxluqun vücud və mahiyyəti arasında fərq qoymaq olmaz. İnsan isə özü ilə mahiyyəti [yəni insan və insaniyyət] arasında fərq və fasilə olan yeganə varlıqdır. Xarici görünüşü ilə insana bənzəyən, amma mədəniyyət və svilizasiyadan geridə qalmış yarımvəhşi aboriqen tayfalarını dediklərimizə misal çəkə bilərik.\nBəs bunun [yəni vücud ilə mahiyyət arasında fərqin yaranmasına] səbəb olan nədir? Məlum olduğu kimi, hər bir varlığın əsasını onun mahiyyəti təşkil edir. Əgər vücud feli olarsa, onun mahiyyəti də təbii ki, feli olacaqdır. Yalnız «bil-qüvvə» olan vücud mahiyyətdən məhrumdur.\nBunu «əsaləti-vücud» adlandıran eqzistansialistlər belə bir nəzəriyyə irəli sürürlər ki, insan heç bir mahiyyətə malik olmayan bir varlıqdır. O, öz yolunu seçməklə mahiyyət kəsb etmiş olur.\nBu mətləbə böyük əhəmiyyət verən islam filosofları, xüsusilə Sədrul-mutəəllihin Molla Sədra Şirazi belə bir nəzəriyyə irəli sürmüşdür: «İnsan növ deyil, növlərdən ibarətdir, hər bir insanın bu günkü növü bəzən gələcək növü ilə fərqlənə bilər.» (Əsfar, məad bəhsi).\nBuradan belə məlum olur ki, bioloúi və fizioloúi insan, insanlığa nümunə ola bilməz. Bioloúi insan təkcə həqiqi insanlığın zəminəsidir. Filosofların dili ilə desək, əhəmiyyət kəsb edən insaniyyətin özü deyil, onun istedad və bacarıq xüsusiyyətini daşımasıdır. Məlum oldu ki, ruhun əsalətini qəbul etmədən insaniyyət haqda danışmaq puç və əhəmiyyətsizdir.\nKiçik bir müqəddimədən sonra, biz artıq «insan agahlığı»nın nə olduğunu dərk edə bilərik. Bir qədər əvvəl qeyd etdik ki, insani agahlıq prinsipi bu nəzəriyyəyə əsaslanır ki, insanlar ümumilikdə vahid həqiqət təşkil edir və onlar müştərək insani, sinfi, dini və milli vicdandan bəhrələnmişlər.\nBurada belə bir sual meydana gəlir. «İnsanlar vahid həqiqətdən ibarətdir və onların üzərinə vahid ruh hakimdir» deyildikdə, hansı təbəqə nəzərdə tutulur. Agahlıq hansı təbəqələr arasında daha çox inkişaf edir və onlarda nə kimi həmrəylik hissi yaradır? Bu həqiqət yalnız insaniyyətə nail olmuş və insani dəyərləri özündə biruzə verən şəxslərdə özünün həqiqi formasını tapırmı? Ya öz istedadlarını «bil-qüvvə» həddində saxlamış insanlardamı? Ya zahiri quruluşu dəyişərək qorxunc heyvanlar surətinə düşən kəslərdəmi? Bu proses onların hansı birində baş vermişdir? Yoxsa bunu onların hamısında müşahidə etmək olar? Əgər insanların eyni mənşədən olduqlarını və bir-birlərinin dərd və qəmlərində şərik olduqlarını qəbul ediriksə, bu qənaətə gəlməliyik ki, onların hamısı belə bir xüsusiyyətə malik ola bilməzlər. Yarımvəhşi, ibtidai icma quruluşuna oxşar bir şəraitdə yaşayan və insani fitrəti hələ də oyanmayan kəslərdə nə vaxt həmdərdlik hissiyyatı özünü biruzə verəcəkdir? Müştərək ruh nə vaxt onların üzərinə hakim olacaqdır? İnsaniyyətdən xaric olmuş kəslər haqda isə artıq hər şey bəllidir.\nDemək insaniyyətə çatanlar o kəslərdir ki, onlar insaniyyətin mahiyyətini və insani fitrət baxımından öhdəsinə düşən məsuliyyət və vəzifələri dərk etmiş olsunlar. Məhz onlar müştərək ruha malik ola bilərlər. Onların təşkil etdikləri cəmiyyət bədən üzvləri kimi daim bir-birləri ilə həmdərd olar, hər hansı bir fərdin qəm-qüssəsi digərlərini rahat buraxmaz və onun keçirdiyi hissləri özlərində yaşadarlar.\nFitri dəyərləri özündə toplayan belə bir insan «mömin» adlanır. Çünki, «iman» insan fitrətinin və insani dəyərlərin əsasını təşkil edir.\nDemək insanları bir-birlərinə yaxınlaşdıran, onların mənəviyyatını saflaşdıraraq əxlaqi və insani möcüzələrini aşkar edən yeganə amil onların müştərək iman və etiqadlarıdır. Belə bir nəticəyə gəlirik ki, ideal və həqiqət adlanan şey varsa da o, insanların insaniyyəti və insani dəyərlər əldə etməsidir.\nPeyğəmbər (s)-dan nəql olunmuş hədisdə deyilir:\n(Möminlər bir bədənin üzvü kimidirlər, onlardan biri xəstələndikdə, digərləri də onunla həmdərd olar).\nİnsaniyyətə nail olmuş şəxs hamıya, hətta mahiyyət və xarici görnüşü dəyişmiş (məsx olmuş) kəslərlə də mehr-məhəbbətlə davranmağa başlayır. Elə bu səbəbdən də Allah-taala, Peyğəmbəri (s) «Rəhmətən-lilaləmin» (aləmlərin rəhməti) adlandırmışdır.»\nBu xüsusiyyətə malik olan şəxslər, hətta öz düşmənlərinə qarşı da mehr-məhəbbət göstərirlər. Əli (ə) öz qatili Əbdürrəhman ibni Mülcəm haqda deyir: «Mən onun həyatını (yaşamasını), o isə mənim ölümümü istəyir.»\nBiz «qarşılıqlı mehr-məhəbbət»i və «həmdərdlik» xüsusiyyətini yalnız iman əhlində görə bilərik.\nMəlum olduğu kimi, ümumi insansevərlik xüsusiyyəti sülh və əmin-amanlığın bərqərar olunmasına səbəb olur. Məsuliyyətsizlik deyildikdə isə, heç də zalim və yolunu azmış şəxslərin işlərinə dəxalət etməmək nəzərdə tutulmur. Əksinə olaraq, həqiqi insaniyyətə təmayül cərəyanı bu sahədə ən ciddi məsuliyyətlər tələb edir.\nMəşhur ingilis filosofu və riyaziyyatçısı Bertrant Rassel və farnsız eqzistansialist filosofu Úan Pal Sarter, insani məslək cərəyanının tanınmış nümayəndələrindəndirlər. Rasselin irəli sürdüyü əxlaq nəzəriyyəsi insani məslək cərəyanı ilə iki cəhətdən tamamilə ziddiyyət təşkil edir. O, adətən şəxsi mənafedə uzaqgörənliyə diqqət yetirir. Yəni əxlaq normalarının əsasını əxlaqi üsul prinsiplərinin təmin olması üçün mühüm amil hesab edir. Başqa sözlə desək, Rassel əxlaq normalarına heç bir əhəmiyyət vermək istəməmişdir. Demək Rasselin nəzərdə tutduğu məsləkçi insan yalnız şəxsi mənafeyə diqqət yetirir.\nÚan Pal Sarterin nəzərdə tutduğu «insaniyyətə təmayül» isə, müasir yazıçılardan birinin dediyi kimi, qərb dünyası ayaqlar altında məhvə doğru yönələn iztirab məzhəridir. O, qərbin bu günkü nehilizm dünyası haqda deyir:\n« Bastini fəth edən və nasionalizm bayrağını ucaldan bruúuaziya artıq bu gün bir şey haqqında düşünməyə belə, qadir deyildir! Avropanın gənc nəsli hədəfsizlik və puçluqla qarşılaşmışdır. Qərb dünyası bir zamanlar ayrı ölkələrdə yaydığı öz təfəkkür tərzinə düçar olmuşdur. İctimai qalmaqal və pozğuntuları, ümidsizlik, tüfeyli həyat tərzi, təhqir olunma və sair bütün bunlar nehilizmin verdiyi nəticələrdir. O, bütün bunları bir zamanlar digər millət və mədəniyyətlərə qəbul etdirirdi.\nNehilistlər belə fikirləşir ki, əgər mənim deyilsə, qoy başqasının da olmasın... Bu səbəbdən də uçuruma doğru yönəlmiş olur. Eyni zamanda biz müəyyən həddə də olsa, «romantik insansevərlik» fəlsəfəsinin qərb filosoflarında əksül-əməl yaratdığının və onları özünə cəzb etdiyinin şahidi oluruq. Onun bir hissəsini özünün sadə baxışı ilə Rassel, olduqca çətin və məfhumu olan digər bir hissəsini isə Sarter fəlsəfəsi təşkil edir. «Qeyburmen» kimi siyasət və iqtisad ziyalıları isə, daim bu sahədə çətinliklərin aradan qaldırılması üçün müxtəlif yollar axtarırlar.\nAmma Sarter... özünün arifanə və azadlıq şüarları ilə günah hissi keçirməklə buraxılan səhvləri aradan qaldırmaq istəyir. Rəvvaqilər kimi onun da bərabərliyə, qardaşlığa, azadlığa, dünyəvi hakimiyyətə, ixtiyar və zahidliyə etiqadı vardır.\nSarter qərb dünyasının ziyalısı kimi özünü «ümumbəşər» cərəyanına təslim etməklə, bu iztirablardan yaxa qurtarmaq istəyir. O, humanizmi dinlə dəyişmək və bununla da dünyanın qədim Allahından özünün və başqalarının bağışlanmasını istəyir.\nSarterin humanizm fəlsəfəsinin bariz nümunəsini biz [qəsbkar] İsrail dövləti üçün axıtdığı göz yaşlarında və ərəbləri zülmkarlıqda, xüsusilə Fələstin qaçqınlarını ittiham etməkdə görə bilərik.\nHamı humanizm məktəbinin insan hüquqlarına dair verdiyi şüarlarla yanaşı, onların baş verən cərəyanlara qarşı göstərdikləri təzadlı əksül-əməllərin də şahidi olmuş və olmaqdadır. (Böyük qüdrətlər və demokratiya, insan hüquqları, vicdan azadlığı, ədalət şüarı ilə bağıran qərb dünyasının torpaqları işğal olunmuş məzlum xalqımıza qarşı soyuq münasibətini də buna misal çəkmək olar. Red). Biz bu haqda bir daha geniş izahat verməyə heç bir ehtiyac duymuruq.\nİctimai agahlığa istər milli olsun, istər insani, istərsə də sinfi – yaşadığımız əsrdə ziyalı agahlığı adı da verilmişdir.\nZiyalı o şəxsə deyilir ki, bu agahlıqlardan birinə nail olmuş və ictimai əsarətdən yaxa qurtarmaq üçün lazımi fəaliyyətlər göstərmiş olsun.\nİnsanın özü ilə əlaqəli olaraq, özündən agah olmasına «arifanə agahlıq» deyilir. Ariflər belə bir rabitəni insanın yaşadığı cəmiyyətin üzvləri ilə deyil özü, daha dəqiq desək, batini ilə bərqərar etdiyi rabitəyə bənzədirlər. Həqiqət və məcaz arasında bərqərar olan rəbitəni də buna aid etmək olar. Ziyalıdan fərqli olaraq, arifin keçirdiyi hisslər xarici deyil, daxilidir. Yəni keçirdiyi hissiyyatlar birbaşa onun fitrətindən qaynaqlanır. Ziyalının keçirdiyi hisslər xarici olduğu üçün əvvəl onu dərk edir və artıq dərk etdikdən sonra əksül-əməl göstərməyə başlayır. Arifin keçirdiyi hislər isə, batini olduğu üçün xəstəliyə tutulmuş bir kəs öz dərd və ağrılarını hamıdan tez hiss etdiyi kimi onu dərhal öz daxilindən hiss edir.\nArif ilə filosofun keçirdiyi hislər tamamilə eynidir. İstər arif, istərsə də filosof hər ikisi özündə həqiqət ağrısı duyur. Fərq yalnız bundan ibarətdir ki, filosof həqiqəti tanımaq, arif isə tanıyıb orada qərq olmaq istəyir. Filosofun keçirdiyi hislər onu təbiətin övladlarından, bütün canlı və canzıslardan tamamilə fərqləndirir. Çünki təbiətdə mövcud olan varlıqların heç biri bu hissi özündə keçirmir. Arif isə daim özündə eşq və cazibə ağrısı duyur. Bu xüsusiyyət tək heyvanlarda deyil, zatı agahlığa malik olan mələklərdə də mövcud deyildir.\nFilosof fitri ehtiyacları ilə həqiqətin nədən ibarət olduğunu bilmək üçün can atır. Arif isə müəyyən mərhələləri keçərək bütün vücudu ilə onu dadmayınca rahatlıq tapmayır. Arif agahlığın ən kamil formasını Allahı dərk etməkdə görür. O, filosofun həqiqi insan haqda [mahiyyətini] irəli sürdüyü nəzəriyyəni qəbul etmir. Başqa sözlə desək, filosofun nəzərdə tutduğu insan, arifin nəzərdə tutduğu insandan bir qədər fərqlidir. Həqiqi varlıq yalnız «Allahdır». İnsan, qarşısındakı maneələri aradan qaldırdıqdan sonra özünün kim olduğunu dərk etmiş olur. Mühyiddin Ərəbi, Fəssi Şueybinin «Füsusul hikəm» adlı kitabında deyir: «Kəlam və hikmət alimləri insanın özünü tanıması haqda çox sözlər demişlər. Amma insanın özünü tanıması bu kimi yollarla hasil olmayır; Hər kim onların, insanın özünü tanımaq barəsində söylədiklərini həqiqət qəbul edərsə, yanıldığını qəbul etməlidir.»\nDemək ariflər ruh və canı insanın həqiqi mahiyyəti hesab etmirlər. Həqiqi, başqa sözlə desək, mütləq varlıq Allahın özüdür. Ruh və can isə insanın xarici görünüşü və məzhəridir. İnsan qarşısındakı maneələri dəf edərək fani olduqda, ruh və candan da heç bir əsər əlamət qalmayır. Dənizdən ayrılmış bir qətrə su yenidən dənizə qovuşaraq orada yox olduğu kimi, insan da irfanın son mərhələsində Allaha qovuşaraq orada qərq olur. İrfan nöqteyi-nəzərindən həqiqi agahlıq məhz budur. İnsan artıq özünü hər şeydə və hər şeyi özündə görməyə başlayır. Və yalnız belə olduğu bir halda insan özünü dərk etmiş olur.\nAgahlığın bu növü digər agahlıq növləri ilə tamamilə fərqlidir. Peyğəmbər həm ilahi, həm də insani agahlıqlara malik olur. Həm Allahın, həm də insanların istəyini dərk etmiş olur. Amma bu heç də o demək deyildir ki, Peyğəmbər insanların mənəvi sarsıntılarını hiss etməklə tamamilə onlara qapılır, öz Allahını unudur və ya Ona şərik qoşmuş olur. Yəni bir hissəsi Allahda və digər bir hissəsi isə insanlarda olmaqla ikiqütblü, ikicəhətli deyildir. Onun qəlbi insanlarla ünsiyyətdə olmaqla, Allaha ibadətdə rahatlıq tapır. Arzu və hədəfləri Allah və insanlar arasında iki hissəyə bölünməyir. Əhzab surəsinin 4-cü ayəsində bu haqda deyilir:\n(Allah bir insanın köksündə iki ürək yaratmamışdır).\nBir ürəklə iki dilbərə sahib olmaq olmaz. Peyğəmbərlər tohid (təkallahlıq) qəhrəmanlarıdır. Onların gördükləri işlərdə, arzu və istəklərində şirkə yol verilməyir. Allahın ad və sifətlərinin təcəllisi olan bütün varlıqları sevir və onlara eşq və məhəbbət gözü ilə nəzər salırlar.\nÖvliyaların dünyaya olan eşqi həqiqətə olan eşqlərinin nuru və təcəllisidir. İnsansevərlik və onların dərdlərinə şərik olmaq hissi övliyalarda ilahi mənbədən qaynaqlanır. Yeganə hədəf və arzuları varsa da o, insanları son mərhələyə, yəni Allahın haqq dininə hidayət etməkdir.\nPeyğəmbərlər hər şeyi Allahı dərk etməkdən başlayır və bu onları Allaha daha da yaxınlaşmağa sövq edir. Onların təkamülə doğru qət etdikləri bu yol «insanlardan Allaha doğru apran yol» adlanır. Keçirdikləri bu hissiyyat onları bir an olsun belə, rahat buraxmayır.\nBu səfər başa çatdıqdan sonra həqiqətlə, həqiqətdə səfər adlanan başqa bir mərhələ başlanır. Burada artıq onlar təkamülün başqa bir mərhələsinə nail olurlar. Övliya burada da dayanmağın nə olduğunu bilməyir. Həqiqəti dərk edərək müəyyən mərhələləri keçdikdən sonra, Allah tərəfindən peyğəmbərliyə təyin olunur və mərhələ baxımından üçüncü – haqdan (Allahdan) insanlara (və ya həqiqətdən insanlara) adlanan yeni səfərə qədəm qoyur. Burada o, bir daha insanlara tərəf qayıdır. Amma bu qayıdış ilk mərhələyə qayıtmaq və ələ gətirdiklərini itirmək mənasında deyildir. O, nail olduğu şeylərlə insanlara tərəf qayıdır və öz Allahından bir an olsun belə ayrılmayır. Bu səfər haqdan insanlara doğru qayıdış da adlanır. Və bu peyğəmbərlərin üçüncü təkamül mərhələsidir. Peyğəmbərlik və ikinci mərhələnin (səfərin) sonunda əldə olunan təkamül, peyğəmbərlərdə ilahi agahlıq və hissiyyatla insanlara qarşı agahlıq və hissiyyatın [məhəbbətin] yaranmasına səbəb olur.\nİnsanlara doğru qayıtmaqla təkamülün dördüncü mərhələsinə qədəm qoyur və bu sonuncu mərhələ (səfər) insanlarda həqiqi seyr adlanır. O, insanlar arasında olduğu müddət ərzində onları şəriət vasitəsi ilə haqqa hidayət edir. Və bu sonu bilinməyən ilahi kamala doğru yönələn yoldur. Yəni burada peyğəmbərlər haqq-ədaləti və insani dəyərləri meyar tutaraq bəşəriyyətin yatmış istedadlarını üzə çıxarmış olurlar.\nBuradan belə məlum olur ki, ziyalının hədəf hesab etdiyi şey peyğəmbərlər üçün Allaha yaxınlaşmaq üçün qət etdiyi mərhələlərdən birini təşkil edir. Ariflərə gəldikdə isə, onlar özlərini peyğəmbərlərin keçdiyi yolun başlanğıcında durduqlarını iddia edirlər.\nİqbal peyğəmbərlik və arifanə agahlığın arasında olan fərqi belə bəyan edir:\n«Həzrət Məhəmməd (s) meraca qalxdı və oradan qayıtdı. Əbdül Qüddus Gəngəhi adlı təriqət şeyxlərindən biri deyir:\nAnd olsun Allaha, əgər mən elə bir mərhələyə çatsaydım heç vaxt yerə qayıtmazdım». İqbal sonra deyir: «Bəlkə də sufi ədəbiyyatında bu iki növ agahlığın fərqini bəyan edən belə bir gözəl ifadə tapmaq mümkün olmaz. Arif həqiqətə və irfani agahlığa nail olduqdan sonra, bir daha bu dünyaya qayıtmaq istəmir. Əgər zərurət üzündən qayıdarsa da, onun bu qayıdışı bəşəriyyət üçün bir o qədər də səmərəli olmur. O, qayıdaraq zaman cərəyanına daxil olur və qarşısına, baş vermiş tarixi hadisələri nəzərdən keçirmək, insanların arzuladığı yeni dünya yaratmaq məqsədini qoyur.»\nBiz hələlik irfani təfsir və ibarətlər, onların düz olub-olmaması haqda söhbət açmaq istəmirik. Bizə məlum olan budur ki, peyğəmbər hər şeydən əvvəl özündə ilahi dərd hiss edir. O, Allaha doğru ucalır və mənəvi susuzluğunu həqiqət çeşməsi ilə dəf edir. Sonra o, özündə ümumbəşəri dərd hiss etməyə başlayır. Onun keçirdiyi hissiyyatlar adi ziyalının keçirdiyi hissiyyatlarla tamamilə fərqli və müqayisəolunmazdır. Çünki ziyalının keçirdiyi hisslər sadə və bəşəri, peyğəmbərin keçirdiyi hisslər isə əldə etdikləri agahlıqlar kimi dərin və vəsfedilməzdir.\nŞəxsiyyəti hamıdan üstün olan və bütün insani dəyərlərə yiyələnən peyğəmbərlər daim cəmiyyət içində olduqları üçün onların mənəvi ağrı və sarsıntılarını hamıdan daha çox dərk edir və sevinc və kədərlərində onlara şərik olurlar.\nTövbə surəsinin 128-ci ayəsində bu mətləbə işarə olunaraq deyilir:\n([Ey ümmətim!] Sizə özünüzdən bir peyğəmbər gəldi ki, sizin əziyyətə, məşəqqətə düşməyiniz ona ağırdır, O, [sizin iman gətirməyinizi] çox istəyir, möminlərə şəfqətli və mərhəmətlidir).\nKəhf surəsinin 6-cı ayəsində deyilir:\n([Ya Məhəmməd!] Yoxsa [kafirlər] bu Qurana inanmasalar, [səndən üz döndərib getdiklərinə görə] arxalarınca təəssüflənib özünü həlak edəcəksən?!)\nİnsanların aclığından, kasıbçılıqlarından, məhrumiyyətlərindən mənəvi sarsıntı keçirən və müsəlman məntəqələrinin bir guşəsində kiminsə aclıqdan əziyyət çəkdiyini nəzərə alan Peyğəmbər (s) gecələrinin bir çoxunu ac yatırdı.\nƏli (ə), Osman ibni Huneyfə yazdığı məktubların birində bu mətləbə işarə edərək buyurur:\n(Nəfsimin mənə güc gəlməsindən və tamahkarlıq üzündən yemək-içməyə meyl etməkdən Allaha pənah aparıram. Hicaz və Yəməndə kiminsə ac qalması mənim üçün çox ağır gəlir. Ətrafımda aclıqdan və susuzluqdan əziyyət çəkən insanları gördüyüm bir halda günlərimi tox qarınlamı başa vurum?!)\nAmma bütün bunları adi insanların bir-birlərinə qarşı bəslədikləri sadə ürək ağrısı və mehribançılıqlarla müqayisə etmək olmaz. Peyğəmbər, bu ilahi məqama təyin olunmazdan əvvəl sair insanlar kimi hamının keçirdiyi hisləri keçirir və lazım gəldikdə hamı kimi o, da qarşılaşdığı cərəyanlara qarşı öz əksül-əməlini göstərirdi. Peyğəmbərliyə təyin olunduqdan sonra isə, vücudunda ani dəyişikliklərin baş verdiyini və qəlbində ilahi nurun şölələndiyini hiss etməyə başlayır.\nPeyğəmbərlərin qurduğu cəmiyyət, ziyalıların qurduğu cəmiyyətdən bir çox xüsusiyyətlərlə fərqlənir. Ən mühüm fərqlərdən biri bundan ibarətdir ki, peyğəmbər bəşəriyyətin yatmış fitri istedadlarını oyadaraq onlara yeni şüur və agahlıq verir.\nPeyğəmbər özünü «muzəkkir» – yəni xəbər verən, agah edən adlandırır və insanda bütün varlıq aləminə qarşı xüsusi diqqət yaradır. Onun özünə olan agahlığını ümumbəşəri agahlığa çevirir. Amma ziyalı isə ən çoxu onların fərdi agahlığını ictimai agahlığa, milli və ya sinfi mənafeyə çevirir.


Yazıçı Azad Qaradərəlinin hekayəsi Türkiyə saytında yayımlanıb. Müəllifin "Yasak Alan" (Qadağan zonası) adlı hekayəsi "Gercekedebiyat.com" türk oxucuların ixtiyarına verilib. Avanqard.net həmin hekayəni orijinal variantda təqdim edir.\nSirr dolu dünyamızda hər adam bir sirli vücuddur. Adi bağban bildiyinin də azından kimsəyə emədiyi, axud deyə bilmədiyi bir sirri var. Uzağa niyə gedirsinz, bude ha, atamı götürək. Üzü məktəbə sarı gəlir və gələ-gələ məndən, dost-doğma oğlundan nələri saxladığını düşünür bəlkə də... Əvvəlki illərdə Sovet höküməti aşılayıb bunu bizə: nə qədər az danışsan, başın bir o qədər salamat olar. Hələ ondan qabaqkı əski zamanlarda nələr olmayıb?! İskəndərin buynuzu, sirdən havalanmış dəlləyin dərdini quyuya deməsi və oxuyan qamışlar... Qalaçalarda divlərin dizinə baş qoyan gözəllər...\n(Biz tərəflərdə qala və qalaçalar elə də çox deyildi. Ondan ki, dağlar, bu dağlardakı kahalar elə təbii qalaçalar idi. Kəndimizlə üzbəüz Qaladaşında təxminən üç yüz əlli metr hündürlükdə dağın döşündə adamın yanpörtü keçə biləcəyi – hər halda uzaqdan belə görünürdü - iri bir yarıq vardı ki, deyilənə inansaq, o yarıqdan dağın içərilərinə uzun bir yol varmış. Guya o yolun bir ucu gedib Arazın o tayında Qaradağdakı kahadan çölə çıxırmış.\nRəvayətə görə, qədim zamanlarda düşmənlər elimizin üstünə gələndə ağır döyüş olmuş, qız-gəlini, qocaları, digər əlsiz-ayaqsızları xilas etmək üçün onları Qaladaşındakı o yarığa qaldırmış, bir-bir oradan keçirərək sağ-salamat Qaradağdakı o kahadan çıxardıb ağ-salamat Üçdibinə aparmışdılar...\nO yarıqda hər il ala qartalın yuvası olardı və quş balalarını bu hündür qaya döşündəki yuvasında gözümüzün qarşısında dovşan, kəklik, alapaxta ətiylə böyüdərdi. O qartal da bir sirr idi bizimçün. Və o sirləri sındırmaqdan ötrü bir gün mən paltarlarımı soyunub çayın qırağına qoydum, tək bir darbalaqda o sıldırım qaya ilə dırmaşıb qartalın yuvasınacan çıxmağa çalışdım. Hörümçək adam yüzmərtəbəli binaya necə dırmaşır, mən də ayaq qoymağa, əllə tutmağa belə yer olmayan bu sıldırım yuxarı sürünürdüm.\nDizlərim və qollarım qan içində olsa da, inadımdan dönmədim. 14 yaşlı bir uşağın əzmi sərt qayalara qalib gəldi. İlk andaca buranın xofu basdı məni: uzaqdan bapbalaca görünən bu yarığa 3-4 adam sığardı. Yuvadakı qartal balaları məni analarının gətirdiyi ət bilib dimdikləməyə başladılar.\nLap yaxında ana qartalın da qıya səsini eşidib üşəndim. Başım necə fırlandısa, qayada bitmiş gənəgərçək kolundan tutmasaydım, yəqin ki, indi bu yazını yaza bilməzdim – ölməsəm də aşağı yuvarlanıb şil-küt olacaqdım.\n...Kişi məktəbin qapısında dayanıb nəfəsini dərir, papağının arxasın qaldırıb forsla üstdən aşağı (məktəbimiz dağın döşündədir) harasa baxır. Bu balacaboy adamda nə sirlər yatır, mən bilirəm. Dostu kolxoz sədri Səlimlə kəndçimiz Tahirin beş tonluq su maşını tutacaq qədər araq içmişdi. Axırı nə oldu? Səlimin qudurub qız-gəlinə ayrı gözlə baxdığını sinirə bilmədi. Onun bildiyi bir sirrini (yenə sirr!) gedib “kekebe”nin sədrinə söyləmiş, tutdurmuşdu bədbəxti. Hələ də içəridədir. Üstündən yeddi il keçib, bir təsadüf nəticəsində öyrəndim bunu – qatarla Bakıya gedəndə vaqon yoldaşım danışdı.\nTürmədə Səlimlə bir kamerada yatmışdı. Əlbəttə, məni tanımadan söylədi bunları. Sonralar atamdan soruşdum ki, o nə sirdi ki, “kekebenin” sədri bilən kimi dostunu saldı içəri, özü də on beş il verdi? Hirslə cocudu* üstümə ki, hər yerə burnunu soxma. Çox bilsən, tez qocalarsan.\nSəs tanış gəldi. Diqqətlə baxdım və gözüm kəlləmə çıxdı: bizim rayonnan olan, respublika kekebesində yüksək vəzifə tutan polkovnik Əzrayıl idi. (Bu, onun kliçkasıydı.) Atası atamla dost idi deyən, bizi də tanış eləmişdilər… O biri rusa, ya da yevreyə oxşayırdı. Hər kimdisə, Əzrayıldan vəzifəcə yuxarıydı – gözü onun ağzındaydı. Rusa, ya da yevreyə oxşayan dilucu “uberiti” deyən kimi Adilin evini bircə anda avtomatlılar mühasirəyə aldılar. Yasa gələnləri tüfəngburnu elədilər. Rayon kekebesinin sədrinin özünü belə yaxına buraxmadılar.\nMeyidi, yəni o sink tabutu, özləri aparıb dəfn elədilər. Əzrayılın gözü məni alıbmış. Bir də gördüm kimsə qoluma girdi və qulağıma dedi: “Taksiyə minin, gedin kəndinizə, beş nəfərlik yemək hazırlayın, iki saata gələcəyik.”\n-Oğlunuzun dəftəridir? – Sövq-təbii dillənirəm. O da heç təəccüblənmədən “hə” deyir və qat kəsmiş qara məxmərə bükdüyü dəftəri çıxardıb qoyur ortaya. Məxməri də dörd qatlayıb qadın kimi sığallayır. (Elə bir andaca yadıma düşür ki, Adil müəllimin arvadı Mülayim xanımın eynən bu parçadan donu vardı. O paltar bu poylu-poslu qadına çox yaraşırdı. Onun ağ maya əndamı bu geyimin içində bir ağac kimi çiçəkləyirdi. Bu qara məxmər hüznlü xanımın kədərini bir az da artırırdı. Amma vallah, kədər də yaraşırdı ona. Adil müəllimlə yan-yana maarifyanı şura iclaslarına gələndə - o, bağça müdiri idi və məktəb direktorları ilə yanaşı bağça rəhbərləri də o iclaslara qatılırdılar – hamı dörd gözlə bu xanım-xatın qadına baxardı. O, iclaslara gələndə iclaslara rəng qatırdı, kişilər özlərini yığışdırar, bir qədər cavanlaşırdılar elə bil.)\nİllərin üstünə öz ağırlığını qoymuş dəftərə elə baxır ki, elə bil minaya baxır. Protezinin arasından çənəsinə sızan ağız suyunu əlinin dalıyla silib astaca bir “uf!” eləyir və deyir: -“Hə” dedim, şülğüzümmə* oldum, əslində “yox” deməliydim. Yəni həm hə, həm yox…\n-Bu çarığın olsun, sözümü sındırma. Yaxşıca əriştə var, dalısıncan da xitəb* bişiriblər – həm qarınnan, həm pencərnən… Qubadan da yaxşı tut arağı gətirtmişəm, nəvəmin xanımı oralıdı axı, onnan da bala-bala vurarıq əmi-bala… Mən də saa görə bir yüz içərəm…\nO güldü. Amma mənim içimdən qara qanlar axırdı. Mən necə bir oğul böyütdüyümün fərqindəydim. Ona mərd, əyilməz, qorxmaz olmağı, idmanla məşqul olmağı, həkim kimi hamıya eyni gözlə baxmağı və nəhayət, böyük SSRİ ölkəmizlə bərabər, öz millətimizi sevməyi də mən aşılamışdım… Və mən axmaq ona izah eləmişdim ki, biz türkük. Dünyanın ən qədim, ən böyük xalqlarından biriyik. Ona Cənubi Azərbaycan, Türkiyə, digər türkdilli xalqlar barədə də danışmışdım… Ona Nizaminin “Xəmsə”sini, Firdövsinin “Şahnamə”sini orjinaldan oxumağı öyrətmişdim. Onu, əslində o polkovnik deyil, mən yetişdirmişdim – özümə, ölkəmə, SSRİ-yə qarşı…\n1 May. Bu gün 1 Maydır. Bu tarixi mən həmişə sevinclə xatırlamışam. Biz uşaq olanda kəndimizin cavanları bir yerə yığışıb oyun çıxardar, çalıb-oynayardılar. Biz uşaqlar da təzə paltarlarımızı geyinib onların dalına düşər, şənlənərdik.\n-Adil oğlunun ölmədiyini fəhmlə bilmişdi. Yenə mənnən xahiş elədi, İmranla əlaqə qurdum. Ona dedim ki, Adil ora gəlmək istəyir. O da dedi ki, onsuz da kişini biz özümüz çağırtdırmağa hazırlaşırdıq. Və Adil getdi. Birinci dəfə gedib qayıdanda fərqli bir şey öyrənə bilməmişdi deyəsən. Amma üç ay sonra onu yenə çağırdılar və qayıdanda anladıq ki, məsələ çox ciddidir. Əzim orada elə böyük bir fiqura çevrilmişdi ki, hətta Moskva başına yaxşıca pul qoymuşdu. Di gəl ki mücahidlər onu möhkəm qoruyurmuşlar. Adilin üçüncü gedişi daha bizi də şübhələndirdi.\nVə mən bunları İmrandan çox-çox sonralar öyrəndim: kişini məcbur edirmişlər ki, oğlu haqqında ifşaedici materialı efirə oxusun və həmin materialı Əfqanıstan televiziyası ilə, radiosu ilə, hətta döyüş ratsiyaları ilə yayımlayırmışlar. Farsca edilən bu çıxışda Adil oğlunun quldur, əxlaqsız və nankor olduğu haqda danışır, doğma oğluna böhtan atırmış.\n-Hə o dəftər haqda da söhbət etmişdi İmran. Dəftər olmağına olub, amma… İmran onu Adilə yalnız tanış olmağa veribmiş… Mənə Adil özü danışıb bunu. Dedi ki, ikinci oğlu var, axmağın biridir… O məcbur edib ki, otur yadında qalanları təzədən yaz, kim biləcək ki, bunu sən yazmısan, ya Əzim yazıb… Buna görə bir dəfə uçub Moskvaya gəlmişdi. Yalvardı ki, o dəftəri ver. Bir-iki saat məndə qalsın… Mən də tək Əzimin yox e, bütün əskərlərimin xatirəsi qalan hər şeyi saxlayıram. Elə o dəftəri də hələ indiyəcən qoruyuram. Bəlkə gələcəkdə muzeyə-zada verdim…\nÜstündən az qala 35 il keçənnən sonra kişi oturub o cümlələri yazıb oğlunun əvəzinnən…\n-Allo, allo, Lazım müəllimdi e, əmoğlu! Necəsən? Allah köməyin olsun… Qadan alım, o yazını navaxt vereyissən qəzetdə? Bırda bir əfqan dostumuz var, biznesmendi, cannara dəyən oğlandı! Deyib kin, müəllimin, yanı ki, sənin dana, əmoğlu, şirinniyini özüm verəcəm! Hə, qadan alım, əmoğlu, o yazını tez xodda getsin!.. Bir də başaa dönüm, əmoğlu, o dəftəri böyünnəri təcili çattır maa! O əfqan qardaşımız da isteyib e onu… amanatdı, dana, bilirsən…\nBədbaxt qardaşımın əl izləri var o dəftərdə… (Qəhərlənir – müəllif) Sağ ol, əmoğlu! Yazan əllərin var olsun! Öpürəm!..


“Məndən bəzi namizədləri dəstəkləməyi xahiş edirlər”- Qənirə Paşayeva\n7 Oktyabr 2016 16:52\n“Bəzi jurnalist həmkarlarımız, qeyri-hökumət təşkilatlarımız, Gürcüstan əsilli ziyalılarımız parlament seçkilərində iştirak edəcək azərbaycanlı namizədlər arasında konkret şəxsləri dəstəkləməyimizi xahiş edirlər. Bir daha qeyd edirəm ki, bir azərbaycanlı olaraq Gürcüstanda yaşayan bütün soydaşlarımız və namizədlərimiz bizim üçün qardaş-bacılarımız olaraq dəyərlidir və onlar arasında belə həssas bir məqamda fərq qoymağım doğru deyil. Mən heç bir zaman belə bir addım atmaram və inanıram ki, mənim adımla bağlı bu istiqamətdə yayılan şaiyələrə inanmayacaqsınız”.\nTeleqraf.com-un məlumatına görə, bunu Milli Məclisin Beynəlxalq münasibətlər və parlamentlərarası əlaqələr komitəsinin üzvü, ötən çağırış Azərbaycan-Gürcüstan parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəri Qənirə Paşayeva deyib.\nQ.Paşayeva bildirib ki, seçkilərdə sözü xalq deyir və layiq gördüyü namizədə səs verir: “Mənim bu prosesə hər hansı bir şəkildə müdaxilə etməyim imkansızdır və doğru deyil. Bütün Gürcüstan əsilli soydaşlarımıza bir daha demək istəyirəm ki, mənim hər hansı konkret namizədi və ya namizədləri dəstəkləməyim barədə yanaşmalar doğru deyil. Bütün namizədlərə seçkilərdə uğurlar diləyirəm. Gürcüstan azərbaycanlıları hansı namizədləri seçsələr mən bu seçimə, insanlarımızın iradəsinə sayğı ilə yanaşacam. Seçkilərin dost Gürcüstan xalqı və orada yaşayan soydaşlarımız üçün xeyrli-uğurlu olmasını diləyirəm”.


Gürcüstanda COVID-19 əleyhinə kütləvi vaksinasiyaya başlanılır\nGürcüstanda COVID-19 əleyhinə kütləvi vaksinasiyaya başlanılır Dünya\n15 Mart 2021 09:34\nBu gündən Gürcüstanda yeni növ koronavirus (COVID-19) əleyhinə kütləvi vaksinasiyaya başlanılıb.\nAPA-nın yerli bürosunun Gürcüstanın Xəstəliklərə Nəzarət və İctimai Sağlamlıq Milli Mərkəzinə istinadən verdiyi xəbərə görə, birinci mərhələdə ölkədə səhiyyə sistemi işçilərinin peyvəndlənməsi nəzərdə tutulub.\nTbilisi İnfeksiyon Xəstəliklər Xəstəxanasının direktoru Tengiz Tsersvadzeninn sözlərinə görə, bu gündən paytaxt Tbilisi də daxil olmaqla, ölkənin 29 regional mərkəzində, martin 17-dən etibarən isə bütün bölgələrdə vaksinasiya həyata keçiriləcək. Bildirilib ki, peyvəndləmənin praktik olaraq ölkənin ümumilikdə 89 regionunda aparılması planlaşdırılır. Artıq 2000-dən çox tibb işçisinin elektron qeydiyyat sistemində randevu üçün müraciəti qeydə alınıb.\nQeyd edək ki, martın 13-də Gürcüstana COVID-19 əleyhinə vaksinin ilk partiyası çatdırılıb. Qonşu ölkə ilk olaraq 43 200 doza “AstraZeneca” vaksini əldə edib. Qarşıdakı həftələrdə isə Gürcüstanın əlavə 129 600 doza “AstraZeneca” peyvəndi əldə etməsi planlaşdırılır. Martın 22-də Gürcüstana “Pfizer” vaksininin 14 500 dozadan ibarət ilk partiyasının çatdırılması gözlənilir.


Heydər Əliyev adına NEZ-in yenidən qurulması çərçivəsində növbəti müqavilə imzalandı\nEnergetika 3 May 2016 19:02 (UTC+04:00)\nMayın 3-də Heydər Əliyev adına Neft Emalı Zavodunda (NEZ) yenidənqurma və modernizasiya layihəsinin reallaşdırılması istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər çərçivəsində Zavod ilə "Air Liquide" şirkəti arasında lisenziya, mühəndislik və zəmanət müqavilələri imzalanıb.\nTrend SOCAR-ın saytına istinadən məlumat verir ki, bu münasibətlə keçirilmiş mərasimdə SOCAR-ın emal üzrə vitse-prezidenti David Məmmədov, strateji inkişaf üzrə vitse-prezidenti Tofiq Qəhrəmanov, "Air Liquide" şirkətinin qlobal mühəndislik və tikinti məsələləri üzrə vitse-prezidenti D.D'Elia, şirkətin rəhbər nümayəndələri Yörq Ott, Benjamin Buqeat, eləcə də NQENKK və "SOCAR KBR" şirkətinin nümayəndələri iştirak ediblər.\nMüqaviləni H.Əliyev adına NEZ-in direktoru Elman İsmayılov və "Air Liquide" şirkətinin qlobal mühəndislik və tikinti məsələləri üzrə vitse-prezidenti D.D'Elia imzalayıblar.\nMərasimdə NEZ-in yenidən yenidən qurulması layihəsindən ətraflı söz açılıb, imzalanan sənədin əhəmiyyəti vurğulanıb. Müqaviləyə əsasən, layihə çərçivəsində tələb olunan yüksək saflıqlı hidrogenin (həcmə görə minimum 99,9%) təchizatının təmin edilməsi məqsədilə "Air Liquide" şirkəti zavodun ərazisində yeni hidrogen istehsalı qurğusunun inşasına cəlb ediləcək. Sənədin imzalanması ilə hidrogen istehsalı üzrə ixtisaslaşmış "Air Liquide" şirkəti layihə üzrə icra qrafikinə uyğun olaraq, Texnoloji Layihələndirmə Paketinin (PDP) hazırlanması işlərinə başlayacaq.\nXatırladaq ki, baş ofisi Fransanın Paris şəhərində yerləşən "Air Liquide" şirkəti sənaye qazlarının istehsalı və tədarükü, sənaye qazlarının istehsalı obyektlərinin mühəndisliyi, təchizatı, tikintisi üzrə ixtisaslaşan və müxtəlif xidmətlər üzrə dünyanın aparıcı qurumlarındandır.\nHeydər Əliyev adına NEZ


Tarixin gələcəyi | Newtimes.az – Analitik-informasiya portalı\nXX yüzillikdə Qərbdə bir neçə əsr şüurlarda hakim klassik meyarlar şübhə altına alındı. Nəticədə, ilk baxışdan paradoksal görünən yeni yanaşmalar meydana gəldi. Həmin yanaşmalar nizamlılıqdan xaosa, pozitivdən neqativə keçidi ifadə edən və klassik dövr üçün ziddiyyətli hesab olunan nəzəri təhlil üsullarna üstünlük verdi. Onu qeyd edək ki, həmin dalğa yeni elmi dil çərçivəsində bir-birinə zidd ideyaları orijinal kontekstdə təqdim etməyə başladı. Qərbin məşhur ideoloqlarından olan Frensis Fukuyama da eyni yolu seçdi. O, elmi təfəkkür üçün qeyri-adi olan "tarixin sonu” terminini ortaya atdı və sonra isə heç nə olmamış kimi "tarixin gələcəyi” haqqında təhlil yazdı. Hər iki termin postmodernist elmi dilin inciləri sırasında dura bilər. Lakin hansı terminlərdən istifadə olunmasına baxmayaraq, tarixin obyektiv gedişatı vardır. Məhz bu bucaq altında F.Fukuyamanın "Foreign Affairs” jurnalının 2012-ci il yanvar buraxılışında dərc edilmiş "Tarixin gələcəyi. Liberal demokratiya orta təbəqənin tənəzzülünə davam gətirə biləcəkmi? ("The Future of History. Can Liberal Democracy Survive the Decline of the Middle Class?”) məqaləsində irəli sürülən fikirlərinə nəzər salanda nələri görə bilirik?\nHəmin məqalədə F.Fukuyama 2012-ci ilin ən böyük siyasi problemi kimi ABŞ-da və dünyada orta sinfin zəifləməsini gördüyünü yazır. O qeyd edir ki, orta sinif olmazsa, liberal demokratiya özünün aparıcı mövqeyini itirə bilər. Yapon əsilli amerikan filosofu və yazıçısının bu ehtiyatının əsasında son vaxtlar ABŞ və Avropada özünü göstərən etiraz dalğaları durur. Etirazçılar məhz gəlirlərin bölünməsində müşahidə etdikləri ədalətsizliyə qarşı çıxdıqlarını bildirirlər. F.Fukuyama bu etirazları ümumiləşdirərək indi də onları universal tarixin gələcəyi ifadəsi altında təqdim etmək istəyir. Çox yaxşı. Ancaq bu günə qədər dünyanın başqa ölkələrində olan etirazların təhlili necə olsun? Əgər dünyanın taleyi yenə də onun bir regionunun sosial-mədəni və iqtisadi inkişaf dinamikasından asılı olan elmi dilin təqdimatında verilirsə, burada risk amilini qeyd etmək lazım gəlir. Lakin dünya bütöv bir sistemdir, onun istənilən guşəsi potensial olaraq lider rolunu oynamaq imkanına sahibdir.\nBunlara baxmayaraq, Fukuyamanın orta siniflə bağlı söylədiyi fikirlər olduqca səmərəlidir. Müasir cəmiyyətlərdə proseslərin sürətlə getməsi, onun strukturunun son dərəcə mütəhərrik olmasına səbəb olur. Cəmiyyət indi sürətlə dəyişən tərkibə malik açıq sistemdir. Onun bütövlüyünü təmin edə biləcək təbəqə isə orta sinifdir. Başqa sözlə, cəmiyyətin "yuxarı” və "aşağı” təbəqələrini birləşdirən sinfə ehtiyac vardır. Bu sinif həm də rəqabətə dayanıqlı olmalıdır. Ona görə də müasir qlobal inkişafda orta sinfin taleyi müəyyən mənada həm də bəşəriyyətin gələcək tarixinə təsir edə bilər. Fukuyamanın öz məqaləsində bu kimi ümumnəzəri məsələləri ABŞ-dakı indiki durum prizmasında təqdim etməsi konkret situasiya ilə əlaqəlidir. O baxımdan demək olar ki, "orta sinfi qorumaq" prezident seçkilərinin keçiriləcəyi bu ildə ABŞ-ın hər iki partiyası üçün mexaniki söylənilən şüardır. Ancaq Fukuyama israr edir ki, təhlükə heç bir partiyanın spesifik vergi və ya xərclər siyasətindən deyil, müasir qlobal iqtisadiyyatın dinamikliyindən irəli gəlir. Bu yeni dünya elitalara tərəf qeyri-mütənasib axan gəlirlər səbəbindən uğur qazanmaya bilər. Fukuyama yazır ki, "istedadda və xarakterdə təbii fərqlərin nəticəsində bərabərsizlik həmişə mövcud olmuşdur... Ancaq bugünkü texnoloji dünya bu fərqləri xeyli böyüdür... Bu zaman "maliyyə sehrbazları” və ya bacarıqlı proqram təminatı mühəndisləri milli var-dövlətin daha böyük paylarını "ələ keçirə” bilərlər". Tamamilə mümkün variantdır, lakin daha çox ABŞ cəmiyyətinin müasir vəziyyətinin şərtlərindən qaynaqlanan prosesdir. Ona görə də bu məqamı universallaşdırmaq, bizcə, xeyli dərəcədə risklidir. Yəni Fukuyama faydalı "çərənçidir”. "Tarixin sonu" "soyuq müharibə” sonrası optimizmin apogeyi, geniş istinad mənbəyi idi. Ancaq 11 sentyabr 2001-ci ildən sonra tarix ona ikiqat gücü ilə intiqamçı qismində geri qayıtmış kimi görünür.\nFukuyama liberal demokratiya ideyalarının təntənəsinə ümid bəsləyir. Lakin, eyni zamanda, qlobal bazar xidmətçisi olmaq istədiyi halda, liberal demokratiyanın düşməni kimi görünməkdən ehtiyat edir. O, 1989-cu ildə texnologiya ilə idarə olunan qlobal bazarı və onun durmadan çoxalan zənginliyini əsas götürürdü. Bunlara F.Fukuyama demokratik dəyərlərin universal sahəsinin həlledici amili kimi baxırdı. İndi o narahat olur ki, qloballaşma tarixən liberal siyasi qaydanın dayağı olmuş orta sinifləri dağıdır. Bu, mühüm bir məqamdır. Məsələ ondan ibarətdir ki, Qərbin bir sıra ideoloqları özlərinin təsəvvür etdikləri meyarlar çərçivəsində liberal demokratiyanı universal fenomen sayırlar. Əslində isə, hər cəmiyyətin öz tarixi var və ən pozitiv ideologiya belə hər yerdə eyni effekti verə bilməz. Məsələn, dövlətçiliyi və sosial-mənəvi birliyi kifayət qədər olmayan cəmiyyətdə liberal dəyərlərin kəskin tətbiqi hansı nəticələri verə bilər? Bir çox hallarda yekun faciəvi olur – cəmiyyət dağılır. Buna misallar çoxdur. Qərbin özü yalnız güclü dövlət və inkişaf etmiş həmrəylik mərhələsindən sonra "kəmərləri boşaltmağa” başladı. Müstəqilliyini əldə etmiş cəmiyyətlər üçün güclü dövlət konsepti daha önəmlidir. Bunun yanında liberal demokratiya daha cəmərəli görünə bilər. Bu səbəbdən F.Fukuyamanın anlamında "tarixin gələcəyi” xeyli dərəcədə yayğın, birtərəfli və qarışıq məzmuna malikdir. O, faktiki olaraq, Fukuyama mənasında "tarixin sonu”nun astar üzüdür: Fukuyama tarixə sadəcə indi Uoll Stritin dar küçələrindən baxır.\nF.Fukuyama belə bir sual qoyur: "Əgər texnologiyanın və qloballaşmanın staqnasiyası orta sinfi dağıdarsa və qabaqcıl cəmiyyətdə vətəndaşların daha çox hissəsini orta təbəqə statusuna nail olmaq imkanından məhrum edərsə, nə etməli?”. O qeyd edir ki, bu proses real mənfəətin orta göstəricilərinin 1970-ci illərdən bəri uğur qazandığı Birləşmiş Ştatlarda artıq başlayıb. O xəbərdar edir ki, inkişaf etmiş dünyada köhnə orta sinif tərəfindən görülən işlər indi hər yerdə daha ucuz qiymətə yerinə yetirilə bilər.\nFukuyama orta təbəqəyə mənsub amerikalılar arasında Uoll Stritə yönəlmiş yüksələn qəzəbi görür. Ancaq o, ümumi status-kvonu möhkəmləndirən "çay süfrəsi hərəkatı”nın Uoll Strit etirazçılarının işğalından daha çoxsaylı olduğu paradoksunu qeyd edir. Fukuyama daha sonra deyir ki, "bu dinamika solçuların, zəif və sağ cinaha aid edilən populist partiyaların hərəkətli olduğu Avropada da meydana gəlir”.\n"Foreign Affairs” jurnalı bu tənqidi təhlili yaxşı təqdim etmək məqsədi ilə maraqlı müqayisə aparır. Jurnalın redaktorları 1930-cu illərdə özünü göstərmiş iqtisadi böhranı izah edən məqalələrin bəzilərindən sitatlar verirlər. Jurnal hesab edir ki, 1932-ci ildə Almaniyada Adolf Hitlerin nüfuzunun artması səbəblərini izah edən məqalələrdə gətirilən arqumentlərlə F.Fukuyamanın sözügedən essesinin süjeti arasında oxşarlıq vardır. Bu oxşarlıq narahatlıq yaradır, çünki 1932-ci ilin böhranı dünyaya A.Hitler kimi bəla yetişdirdisə, bu dəfə hansı fəlakət baş verə bilər? Jurnal qeyd edir ki, bu gün "Almaniyanın əsas dayağı olmuş orta sinfin həyat səviyyəsi müharibədən əvvəlki səviyyədən çox aşağıdır”. Bu məntiq çərçivəsində "Foreign Affairs”in müqayisəsi düşündürücüdür.\nABŞ-da növbəti prezident seçkilərinin təbliğat-təşviqat kampaniyası artıq başlamışdır. İndi ABŞ iqtisadiyyatında da problemlər vardır. Uoll Strit elitalarına kütlənin qəzəbi az deyil. Nə bu problemi həll etməyə cəhd edən Barak Obama, nə də onun aparıcı respublikaçı rəqibləri olan amerikan siyasətçilərinin proqramları kifayət qədər inandırıcı görünmürlər. Prezidentliyə hər bir namizəd iqtisadi yeniləşmə üçün mürəkkəb planlar qurur, lakin əsas çatışmayan cəhət hazırkı böhranlı vəziyyətdən çıxış yolu üçün modelin təklif edilməməsidir. F.Fukuyamanın essesi bu gerçəklik prizmasında da son dərəcə aktual görünür. Bu bağlılıqda Fukuyamanın 1980-ci illərdə "Foreign Affairs”də yer alan məqalələrdəki fikirlərlə səsləşən sözləri də diqqət çəkir. O yazır: "Çox adam hazırda Çin sisteminə sadəcə onun iqtisadi rekorduna görə heyran deyildir. Çin sistemi son bir neçə ildə Birləşmiş Ştatların və Avropanın müxtəlif çətinliklərlə üzləşərək iflic vəziyyətinə düşmüş siyasəti ilə müqayisədə böyük, mürəkkəb qərarları tez qəbul edə bilir”. Qərbin səmərəli işləyən və çevik qərarlar qəbul edən sistem yaratmaq üçün totalitar dövlətə (yəni Çinə) müraciət etməyə məcbur qalması xəbərdarlıq işarəsidir. O mənada ki, Qərbin kreativ və demokratik bir sosial-mədəni sistemə malik obrazı bundan zərər görür. Eyni zamanda, dünyanın demokratiyanın gücünə inamı zəifləyir.\nGöründüyü kimi, bütün paradokslarına baxmayaraq, F.Fukuyama bu dəfə də elmi təfəkkürü silkələyə bilib. Ən azından ona görə ki, onun ideyaları müasir Qərb sosial-mədəni, siyasi və iqtisadi mühitinin barometrlərindən biridir. F.Fukuyama bu keyfiyyətdə doğurdan da fenomendir.\nƏtraflı məlumat üçün http://www.foreignaffairs.com/articles/136782/francis-fukuyama/the-future-of-history internet saytına daxil olun.


Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti və ordu quruculuğu » Təhsil Junalı\nAzərbaycan Xalq Cümhuriyyəti və ordu quruculuğu\nSilahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyasının Adyunktura və Elm şöbəsinin hərb tarixi üzrə dosenti, tarix elmləri doktoru, ehtiyatda olan polkovnik\nHələ Türkiyə hərbi qüvvələri Azərbaycanda olarkən başlamış ordu quruculuğunu yenidən canlandırmaq və onu daha səmərəli aparmaq üçün 1918-ci il oktyabrın 23-də respublika hökumətinin iclasında Hərbi Nazirliyin yaradılması qərara alındı. Nazirlər Şurası tərəfindən belə bir qərar 1918-ci il noyabrın 1-də imzalandı. Yeni şəraitdə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün qorunması tamamilə Hərbi Nazirliyin üzərinə düşməli idi. Bu struktur hökumətin qarşısında dayanan tarixi vəzifələrin həllində çox mühüm rol oynadığından ona rəhbərliyi ilk vaxtlar Nazirlər Şurasının sədri Fətəli Xan Xoyski öz üzərinə götürdü. Tam artilleriya generalı Səməd bəy Mehmandarov nazir müavini təyin edildi və nazirliyin formalaşdırılması ona tapşırıldı.\nCəmiyyət quruculuğunun bütün sahələrində olduğu kimi, ordu quruculuğunun da özünəməxsus obyektiv qanunauyğunluqları vardır və bu qanunauyğunluqlara riayət edilməməsi ordunun formalaşdırılmasında ciddi çətinlik yarada bilər. Bütün dövrlərdə, bütün ordular üçün ümumi olan qanunauyğunluqlar, eyni zamanda, milli ənənələrdən, xalqın mənəvi potensialından, ölkənin iqtisadi, siyasi, demoqrafik imkanlarından, coğrafi vəziyyətindən və s. irəli gələn xüsusiyyətləri də əhatə edir. Ordu quruculuğu üçün ümumi cəhətlər çoxluq təşkil etsə də, hər bir ölkədə bu prosesin həmin ölkəyə xas olan xarakterik xüsusiyyətləri də vardır. Azərbaycan Xalq Ordusunun qısa vaxt ərzində formalaşdırılmasının əsas səbəblərindən biri də bu idi ki, həmin prosesə rəhbərlik edən şəxslər ümumi nəzəri dəyərlər və əldə olan təcrübə ilə ordu quruculuğunun Azərbaycan şəraitindən irəli gələn xüsusiyyətlərini çox incəliklə və üzvi şəkildə birləşdirə bilmişdi. Hərbi Nazirlik bərpa edildikdən sonra bu istiqamətdə müəyyən çətinliklər də mövcud idi. Bir tərəfdən türk qoşunları Azərbaycanı yenicə tərk edirdilər. Cümhuriyyət ordusu quruculuğunun ilkin mərhələsi türk hərbçilərinin rəhbərliyi altında aparıldığından ordu daxilində onların dəst-xətti qalmaqda idi. Digər tərəfdən Cümhuriyyət ordusunda xidmət edən yüksək rütbəli zabitlərin, demək olar ki, hamısı xidməti çar ordusu sıralarında keçmişdilər və rus ordusunun ənənələri ruhunda tərbiyə olunmuşdular. Cümhuriyyət ordusunun milli dəyərlər üzərində formalaşdırılması üçün, ilk növbədə, bu təsirlərin Azərbaycan şəraitinə uyğun gəlməyən tərəfləri aradan qaldırılmalı idi. Həmin problem Hərbi Nazirliyin mövcud olduğu təxminən ilyarım ərzində ardıcıl olaraq həll edildi. Ordu quruculuğuna türk və rus təcrübəsinin güclü təsirə malik olmasına baxmayaraq, Azərbaycanda milli zəminə söykənən bir ordu formalaşdırıldı və proseslərin sonrakı inkişafı da qonşu dövlətlərin ordu quruculuğu təcrübəsinin kor-koranə təkrarlanmamasının doğruluğunu təsdiqlədi.\nBütün hökumət strukturlarının Bakıda yerləşdiyi halda, Hərbi Nazirliyin Gəncəyə köçürülməsi, şübhəsiz ki, bu strukturla hökumət orqanlarının əlaqələrində və bütünlüklə ordunun formalaşma prosesində çətinliklər yaradırdı. Bununla belə Hərbi Nazirliyin rəhbərliyinin səmərəli fəaliyyəti ordu quruculuğu prosesində bir ardıcıllıq yaratdı. Bu istiqamətdə düzgün siyasətin formalaşması və onun yerinə yetirilməsi üçün yüksək təşkilatçılıq işlərinin həyata keçirilməsi qısa zaman ərzində öz nəticəsini verdi. Həmin səmərəli fəaliyyətin nəticəsi idi ki, Cümhuriyyət ordusunun əsas qüvvələri də məhz Hərbi Nazirliyin Gəncədəki fəaliyyəti zamanı təşkil edilmişdi.\nHərbi Nazirlik yaradılana kimi mövcud olan hissə və birləşmələr başlıca olaraq Gəncədə və Qarabağda yerləşdirilmişdi. Bu da tarixi şəraitlə və qoşun hissələrinin icra etdikləri vəzifələrlə bağlı idi. Hərbi Nazirlik Gəncədə yerləşəndən dərhal sonra - 1918-ci il noyabrın 27-dən dekabrın 3-dək ordu rəhbərliyi Gəncə və Ağdam ətrafında yerləşən hərbi hissələrə səfər etdi və oradakı vəziyyətlə şəxsən tanış oldu. Hərbi nazir hələ türk qoşunları Azərbaycanda olarkən təşkil edilmiş bu hissələrdə çox ciddi nöqsanlarla rastlaşdı və bu nöqsanları ümumiləşdirərək xüsusi əmr imzaladı və hissə komandirlərindən belə nöqsanların aradan qaldırılmasını tələb etdi. Hər şeydən əvvəl hissə və bölmə komandirləri qarşısında vəzifə qoyuldu ki, müstəqil Azərbaycan Ordusunda xidmət edən bütün şəxslərin dərhal Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə sədaqət andı içməsi təşkil olunsun.\n1918-ci ilin sonu - 1919-cu ilin əvvəllərində Hərbi Nazirliyin rəhbərliyində və strukturunda qismən dəyişiklik edildi ki, bu da ordunun formalaşması prosesinə müsbət təsir göstərdi. Nazirlər Şurasının 1918-ci il 25 dekabr tarixli qərarı ilə tam artilleriya generalı Səməd bəy Mehmandarov hərbi nazir təyin edildi. Hökumətin 1918-ci il 29 dekabr tarixli qərarı ilə general-leytenant Ə.Şıxlinski hərbi nazirin müavini təyin edildi. Bu qərar da Azərbaycan Ordusunun formalaşdırılması istiqamətində hökumətin qəbul etdiyi dəyərli qərarlardan biri idi. Çünki onların təcrübəsi və biliyi orduda quruculuq işlərinin səmərəli xarakter almasına zəmin yaratdı.\nAzərbaycan dili orduda da dövlət dili elan edildi. Bununla bağlı hərbi nazir orduda xidmət edən qeyri-azərbaycanlı zabitlər qarşısında belə bir tələb qoydu ki, bir ay müddətində heç olmasa komanda sözlərinin azərbaycanca qarşılıqlarını öyrənsinlər və əsgərlərə Azərbaycan dilində komanda versinlər. Bir ay müddətində bu tələbi yerinə yetirə bilməyən zabitlər dərhal ordudan xaric edilməli idilər.\nAzərbaycan döyüşçüsünün mənəvi dünyasının yaradılmasında mənsub olduğu xalqın tarixi keçmişinin öyrənilməsinə, onun qəhrəmanlıq nümunələri üzərində tərbiyələndirilməsinə böyük əhəmiyyət verilirdi. Bu baxımdan S.Mehmandarov çox qiymətli fikirlər irəli sürmüşdü. Həmin fikirlərin mahiyyəti ondan ibarət idi ki, Azərbaycanın qəhrəmanlıq tarixi həm araşdırılmalı, həm də xalq kütlələrinə, o cümlədən qoşunların şəxsi heyətinə çatdırılmalıdır. S.Mehmandarov şübhə etmirdi ki, azərbaycanlılardan təşkil edilmiş olan hərbi qüvvələr öz xalqının qəhrəmanlıq tarixini yaxşı bilməli, ondan ibrət götürməlidir. Hərbi nazir bu istiqamətdə aparılan işlərdə ifratçılığa varmağa, milli tərbiyənin millətçiliyin qızışdırılması ilə bir səviyyədə tutulmasına razı deyildi. O, milli tarixi keçmişin öyrənilməsində yalnız sağlam hisslərin aşılanmasını və mütərəqqi xəttin izlənməsini əsas vəzifə sayırdı. S.Mehmandarov yazırdı: “Bolşevizmə qarşı mübarizənin istiqamətlərindən biri xalq içərisində sağlam milli hisslərin yaradılmasıdır. Azərbaycanın yaranmaqda olan gənc ordusu üçün bu xüsusilə lazımdır. Yalnız azərbaycanlılardan təşkil olunmuş hərbi qüvvələrimiz öz xalqının ümumdünya tarixinin səhifələrinə yazmış olduğu və bizdən daha çox Avropa xalqının xatırlayıb danışdıqları çoxlu igidlikləri, şərəfli döyüş keçmişini bilməlidirlər. Bir əsrdən də artıq davam edən rus ağalığından xilas olmuş türk xalqı bilməlidir ki, biz heç də həmişə əsarətdə olmamışıq, həm də öz iradəmizi Avropa və Asiyaya nümayiş etdirmişik. Güman edirəm türk tarixinin bilicilərindən kimsə xalqımızın müxtəsər tarixini və bu günümüzə qədər olan ən mühüm hadisələri əks etdirən kütləvi kitabçaların tərtib və nəşr edilməsinin kiməsə tapşırılması faydalı olardı. Belə kütləvi tarixi nəşrlər xalq arasında və qoşunlarda geniş yayılmalı, bunun üçün hər bir kənd müəllimi, hər bir müsəlman zabit ondan geniş istifadə etməlidir.\nQoşunların şəxsi heyətinin milli tarixi köklərə bağlanması və onların mənəvi saflaşması baxımından Novruz bayramlarının ümumordu miqyasında qarşılanmasının və keçirilməsinin təşkilinə diqqəti cəlb edirdi. Öz mövcudluğu dövründə Azərbaycan Ordusu iki dəfə Novruz bayramını qarşılamış və hər ikisini də təntənəli şəkildə keçirmişdi. Novruz bayramının qeyd edilməsi əsl bayram əhvali-ruhiyyəsində həyata keçirilirdi. Hər iki bayram da qoşunların rəsmi keçidi ilə şəxsi heyətin yadında qalmışdı.\nYeni dəyərlər üzərində qurulan ordunun yeni milli kadrlarının hazırlanması da Hərbi Nazirliyin rəhbərliyinin qarşısında dayanan mühüm vəzifələrdən biri idi. Bu vəzifənin həllinə nail olmaq üçün hələ türk qoşunlarının Azərbaycanda olduğu vaxt Gəncədə fəaliyyətə başlamış hərbi məktəbin fəaliyyəti yenidən quruldu və onun statusu artaraq praporşiklər məktəbinə çevrildi. Məktəbdə təlim-tərbiyə prosesi də yeni statusa uyğun olaraq yenidən quruldu. Bu statusun mahiyyəti ondan ibarət idi ki, əgər əvvəlcə məktəbi bitirənlər ilkin zabit rütbəsini yalnız hissələrdə bir neçə ay xidmət etdikdən və zabitliyə layiq olduqlarını sübut etdikdən sonra alırdılarsa, praporşiklər məktəbini bitirənlər dərhal ilkin zabit rütbəsi olan praporşik rütbəsinə layiq görülürdülər. Bu ilin sonunda isə praporşiklər məktəbinin bazasında Hərbiyyə məktəbi açıldı. Bundan başqa, Azərbaycan Ordusuna milli hərbi kadrlar hazırlayan İstehkam məktəbi və hərbi dəmiryolçular məktəbi və hərbi feldşer məktəbi də açılmışdı.\nYaradıldığı ilk gündən Hərbi Nazirliyin qarşısında dayanan mühüm vəzifələrdən biri də xidmətə çağırış və səfərbərlik işinin təşkili məsələsi idi. Bu məsələnin həllinin başlıca çətinliyi ondan irəli gəlirdi ki, türk qoşunları Azərbaycanda olarkən ciddi ədalətsizliklərə yol verilməsi əhalidə əsgəri xidmətə qarşı böyük bir etimadsızlıq, təşviş və qorxu hissləri yaratmışdı. Digər tərəfdən də əvvəllər xidmətə cəlb olunanlara qarşı fiziki cəzaların tətbiq edilməsi, onların şəxsiyyətlərinin təhqir olunması, ən ali yaşayış normalarına malik olmamaları fərariliyin kütləvi şəkil almasına zəmin yaradırdı. Çağırış və səfərbərliyin təşkili yeni nazirliyin rəhbərliyi üçün nə qədər aktual idisə, fərariliyin qarşısının alınması və bunun üçün səmərəli tədbirlər sisteminin tətbiq edilməsi də o qədər vacib idi.шаблоны для dle 11.2


12 iyul 2021 / 10:46 Baxış sayı: 86\n9-11 iyul aralığında Polşada kişi voleybolçulardan ibarət milli komandalar arasında “Vaqner Memorial” turniri keçirilib. Allsport.az xəbər verir ki, Azərbaycan millisi də bu turnirdə qüvvəsini sınayıb.\nTurnirdə millimizin rəqibləri Misir, Norveç və ev sahibi Polşa yığmaları olub. Komandamız ilk matçını iyulun 9-da Misir millisinə qarşı keçirib və məğlubiyyətlə üzləşib. Bir gün sonra meydan sahiblərinə də uduzan voleybçularımız, sonda Norveçlə də bacarmayıb. Hər üç görüşdə 0:3 hesabıyla uduzan komandamız turniri sonuncu – 4-cü pillədə başa vurub.\nBütün rəqiblərinə qalib gələn Polşa yığması turnirin qalibi olub. Misir yığması ikinci, Norveç milli komandası üçüncü yeri tutub.


29-07-2016 / 14:13\nMəlumat verdiyimiz kimi, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi Bakı Telefon Rabitəsi İstehsalat Birliyi (BTRİB) tərəfindən kabel-kanal sistemində qeydə alınan çatışmazlıqların aradan qaldırılması üçün yeni layihəyə başlanıb.\nRabitə və yüksək texnologiyalar naziri Ramin Quluzadə də vurğulayıb ki, kabel-kanal sistemi uzun illər düzgün istismar edilməyib.\nBelə ki, hazırda paytaxtın normadan çox yüklənən kabel-kanal sistemində səliqə-sahman yaradılır.\nBu istiqamətdə görülən işlər barədə daha ətraflı BTRİB-in Stansiya Qurğuları Xidmətinin rəisi Hidayət Ağayev ilə ətraflı söhbət etdik.\nHidayət Ağayev Xeberler.az-a bildirib ki, hazırda BTRİB-in istismarında olan kabel-kanal sistemləri və qurğuları uzun müddət israfçılıqla istifadə olunduğu üçün istismara yararsız hala gəlib:\n“Sistemin uzun illər normativə uyğun düzgün istismar edilməməsi, kabel-kanal sistemində kabellərin səliqəsiz və sıx yerləşdirilməsi, montajın normativlərə cavab verməməsi bu resursun texniki istismarını mümkünsüz edib. Kabel-kanalların bu cür istismarı zədəli kabellərin demontajı zamanı digərlərinin zədələnməsinə səbəb olur və yeni kabellərin çəkilməsini qeyri-mümkün edir”.\nOnun sözlərinə görə, bu işlər yekunlaşandan sonra vahid qaydalar müəyyən ediləcək və buna BTRİB nəzarət edəcək:\n“Əslində bu qaydalar əvvəlcədən də mövcud olub. Sadəcə qaydalara riayət olunmayıb. Həmin quyularda çalışanların iş şəraiti də standartalara uyğun olmalıdır. Bu baxımdan kabel-kanal sistemində görüləsi texniki işlər həddindən artıq çoxdur”.\nQurum rəsmisi deyib ki, bununla bağlı provayderlər birgə işləyirlər. Hətta digər şirkətlərə də alternativlər təklif edilib:\n“BTRİB məsələ ilə bağlı provayderlərlə birgə işləyir. Çünki onların da kabel-kanal xətləri var və biz onlara müdaxilə edib, optimallaşdıra bilmərik. Provayderlər də fəaliyyətlərinin yaxşı olması üçün bu işə diqqət etməli, mövcud problem həll etməlidir. Hər kəs öz sahəsini optimallaşdıraraq xətləri bir səliqə -səhmana gətirməlidir. Çalışırıq ki, BTRİB-in istismarında olan kabel-kanal sistemində əlverişli, yeni infrastruktur yaradaq. Kənar şirkət və təşkilatlara da müəyyən alternativlər təklif etmişik. Onların da biznesinin davamlılığı və inkişafı düşünülməlidir. Ona görə işlər davam etdiyi müddətdə alternativlər təklif edilir. Hətta həmin şirkətlərin bəziləri ilə BTRİB-də bir çox görüşlər də keçirilib. Onları razı salacaq alternativ həll variantları təklif edilib”.\nHidayət Ağayev deyib ki, bu istiqamətdə işlər ilin sonuna qədər davam edəcək:\n“Bakı Telefon Rabitəsi İstehsalat Birliyinin balansında və istismarında 16.900 müxtəlif ölçülü quyu, 1820 km telefon kanalizasiyası və 4006 km kabel kanalı var.Hazırda bu resurslar daha yararlı hala gətirilir. Ona görə də ilin sonunda işlərin yekunlaşması nəzərdə tutulur”.


Allahın həyat üçün rəhbərlik təqdim edən ilahi müdrikliyinə güvənin | Müqəddəs Kitabın çatdırdığı xəbər\n«Məsəllər» kitabı əksəriyyəti Süleyman tərəfindən deyilmiş, Allahdan ilham alan məsəllər toplusudur. Bu məsəllər gündəlik həyat üçün rəhbərlik təqdim edir\nYEHOVA müdrik Hökmdardırmı? Bu suala cavab verməyin ən yaxşı üsulu Onun verdiyi məsləhətləri nəzərdən keçirməkdir. Onlar tətbiqolunandırmı? Onlara əməl etmək həyatı daha mənalı və uğurlu edirmi? Müdrik padşah Süleyman yüzlərlə məsəl yazmışdır. Bu məsəllərdə, demək olar, həyatın bütün sahələrinə toxunulur. Gəlin bir neçə nümunəyə nəzər salaq.\nAllaha güvənin. Yehova ilə yaxşı münasibətlərin olması üçün Ona güvənmək son dərəcə vacibdir. Süleyman yazmışdır: «Bütün qəlbinlə Yehovaya etibar et, öz ağlına güvənmə. Hər işində Onu düşün, O da yollarını rəvan edər» (Məsəllər 3:5, 6). Allaha güvənmək, yəni Onun rəhbərliyini axtarmaq və Ona tabe olmaq həyata dərin məna qatır. Belə etməklə insan Allahın ürəyini sevindirir və Onun düşməni Şeytanın qaldırdığı mübahisəli məsələlərdə Yehovaya öz mövqeyini göstərir (Məsəllər 27:11).\nBaşqaları ilə hikmətlə davranın. Allahın ərlərə, arvadlara və uşaqlara verdiyi məsləhət bu gün həmişəkindən daha çox aktualdır. Allah ərlərə: «Cavanlığında aldığın arvadından kam al» məsləhətini verərək arvadlarına sadiq qalmalı olduqlarını göstərir (Məsəllər 5:18—20). Ərli qadınlar «Məsəllər» kitabından ərinin və uşaqlarının fəxri olan bacarıqlı qadının parlaq təsvirini görə bilərlər (Məsəllər fəsil 31). Burada, həmçinin uşaqlara valideynlərinə itaət etmək məsləhət görülür (Məsəllər 6:20). Bundan başqa kitabda göstərilir ki tənhalığı sevmək xudbinliyə gətirib çıxardığından dostluq etmək vacibdir (Məsəllər 18:1). Dostlar bizə həm yaxşı, həm də pis təsir edə bilər, buna görə də özümüzə dost seçərkən müdrik olmalıyıq (Məsəllər 13:20; 17:17).\nÖz qayğınıza hikmətlə qalın. «Məsəllər» kitabında spirtli içkilərdən sui-istifadə etməməyə sağlamlığa yaxşı təsir göstərən hisslərə sahib olmağa, səhhətə zərər yetirənləri isə boğmağa və çalışqan işçi olmağa dair dəyərli məsləhətlər var (Məsəllər 6:6; 14:30; 20:1). Orada xəbərdarlıq olunur ki, Allahın məsləhətinə zidd gedən insan düşüncəsinə etibar etmək fəlakətə gətirib çıxarır (Məsəllər 14:12). Ürəyimizin «həyat bulaqları» olduğunu xatırladaraq kitab daxili varlığımızı, yəni ürəyimizi pozucu təsirlərdən qorumağı nəsihət edir (Məsəllər 4:23).\nBütün dünyada milyonlarla insan bu kimi məsləhətlərə uyğun yaşamağın həyatı yaxşılaşdırdığını görmüşdür. Nəticədə, tutarlı səbəbdən irəli gələrək onlar Yehovanı öz Rəhbərləri kimi qəbul edirlər.\n«Məsəllər» kitabına əsaslanıb.\n«Məsəllər» kitabını araşdırmaqla nə öyrənə bilərik?\nAllaha güvənməyə öz qayğımıza qalmağa və başqaları ilə müdrik davranmağa dair «Məsəllər» kitabında hansı rəhbərlik verilir?\nHəyatda məna və məmnunluğu haradan tapmaq olar? Süleyman bu suala cavab axtarmaq üçün nadir imkana malik idi. Çoxlu var-dövlətə, böyük müdriklik və səlahiyyətə sahib olduğu üçün Süleyman bunların həqiqi xoşbəxtliyi gətirib-gətirmədiyini yoxlamaq iqtidarında idi. O, maddi şeylərin gətirdiyi zövqün arxasınca qaçdı, çoxlu gözəl qadınlarla evləndi və istirahətin ən gözəl növlərini daddı. Böyük inşaat işləri gördü, elmi kitablardakı müdrikliyi araşdırdı. O hansı qənaətə gəldi? «Hər şey puçdur». Lakin Süleyman sonra bir həqiqəti dərk etdi: «Xülasə, deyilənlərin məğzi budur: Allahdan qorx, Onun əmrlərini yerinə yetir. İnsanın vəzifəsi budur» (Vaiz 12:8, 13).


Vergilər Nazirliyi 225 mindən çox müraciət\nVergilər Nazirliyi 225 mindən çox müraciət cavablandırıb\n21:19 09 Dekabr 2013 Oxunub : 698\nVergilər Nazirliyi bu il 225 mindən çox müraciəti cavablandırıb.\nAzVision.az Trend-ə istinadən xəbər verir ki, 2013-cü ilin yanvar-noyabr aylarında Vergilər Nazirliyinin 195 Çağrı Mərkəzi tərəfindən 226 488 müraciət cavablandırılıb, vergi ödəyicilərinə 552 505 sayda mesaj göndərilməklə onların məlumatlandırılması təmin edilib.\nNazirliyin Analitik-informasiya şöbəsindən verilən məlumata görə, Telefon Məlumat Xidmətinə daxil olmuş müraciətlərin 163 612-si canlı rejimdə müfəttiş-operatorlar, 62 876-sı isə səsli menyu vasitəsilə elektron operator tərəfindən cavablandırılıb.\nMüfəttiş-operatorlar tərəfindən cavablandırılmış suallar arasında vergi növləri (12,5%), elektron xidmətlər - (27,5%), hesabatlar və onların doldurulma qaydaları (8,4%), qeydiyyat (11,4%) barədə suallar, səsli menyu vasitəsilə qəbul edilmiş müraciətlər arasında isə vergi növləri (45,6%) və dövlət büdcəsinə olan vergi borcları (29,1%) barədə müraciətlər üstünlük təşkil edib.\nHesabat dövrü ərzində canlı əlaqə zamanı müfəttiş-operatorlar tərəfindən cavablandırılmış müraciətlərin sayı 2012-ci ilin müvafiq dövrünə nisbətən 27% artıb. Ötən dövr ərzində vətəndaşlardan şikayət (ərizə) və məlumat xarakterli 1365 müraciət qəbul edilərək aidiyyəti üzrə göndərilib.\nCanlı rejimdə vergi ödəyicilərindən daxil olan sual xarakterli müraciətlərin 98%-i müfəttiş-operatorlar tərəfindən dərhal, 2%-i isə sual vərəqəsi tərtib edilərək araşdırıldıqdan sonra cavablandırılıb. Müraciətlərin 72,6%-i Bakı şəhərindən, 14,1%-i ölkənin müxtəlif bölgələrindən, qalanı isə mobil operatorlardan daxil olub.


Bakıdan Naxçıvana sərnişin avtobusları işləyirmi? - Avtovağzaldan açıqlama | AzPolitika — onlayn siyasi-ictimai qəzet\nBakıdan Naxçıvana sərnişin avtobusları işləyirmi? - Avtovağzaldan açıqlama\nDərc olunub: 07/10/2021 - 21:50\nOktyabrın 5-dən etibarən İran öz ərazisinin üzərindən Azərbaycanın hərbi və mülkü təyyarələrinin Naxçıvan Muxtar Respublikasına (NMR) uçuşlarına qadağa qoyub. Bu qərardan dərhal sonra Ermənistan öz hava məkanını Azərbaycan təyyarələri üçün açıb. Hazırda Bakı-Naxçıvan istiqamətindəki uçuşlar İranın deyil, Ermənistanın üzərindən həyata keçirilir.\nQeyd edək ki, Azərbaycandan NMR-la həm də İran ərazisi vasitəsi ilə sərnişindaşıma da həyata keçirilir. Qonşu ölkənin qoyduğu qadağa bu xidmətə də şamil edilibmi?\nBakı Beynəlxalq Avtovağzal Kompleksindən "AzPolitika.info"nun sorğusuna cavab olaraq bildirildi ki, İran ərazisindən keçən, Bakı- Naxçıvan istiqamətində hərəkət edən avtobus reysləri gündəlik sərnişindaşıma fəaliyyətini davam etdirir. Məlumatda qeyd olunur ki, gün ərzində iki dəfə olmaqla saat 9:00 və 9:15-də avtobuslar Muxtar Respublikaya yola düşür.


Tahir Kərimov Salyandakı villasını neçiyə satır? “Mənim intellektim” layihəsi başladı Azercell-dən iPhone 7! Hədsiz İnternetlə, ilkin Yasamal da qazsız qaldı: “Sızma olub” “Allah dedi ki, bir də söyüş söysən…” R İran-Türkiyə qaz xətti partladıldı Asiman Həsənov işdən qovuldu Hələbdə iri hərbi əməliyyat başladı Lənkəranda 2 avtobus toqquşdu, 4 yaralı – Yeni rektor şəhid haqqında filmə qadağa qoydu – “”Azdramda” kim qalacaq?!̶ Laçında salınan kəndin tikintisi yarımçıq saxlanıldı\n01 İyun 2016 / 13:44 / Baxış sayı: 2890 “Aprel döyüşləri”nin xofu erməniləri qarabaqara izləməkdə davam edir. Qarabağdakı işğalçı siyasətin perspektivsizliyini anlayan mülki ermənilər kütləvi sürətdə bölgəni tərk edirlər.\nBunun sübutu olaraq, Laçının Zabux kəndinin yerində salınan və Ariavan adını alacaq kəndin tikintisində yaranmış fasiləni göstərmək olar. Separatçı rejimin “Şəhərsalma Nazirliyi”nin yaydığı məlumata görə, Ariavan kəndinin tikintisində istifadə olunan bütün texnika cəbhə xəttinə yönəldilib və işğalçı ordunun yeni mövqelərinin hazırlanmasında istifadə edilir.\nKəndin 26 evdən ibarət ilk məhəlləsi istifadəyə tam hazır olsa da, 2-ci və 3-cü məhəllələrin istifadəsi ləngiyəcək. Digər tərəfdən isə Ariavana kəndinə yerləşdirilməsi planlaşdırılan suriyalı ermənilər apreldə baş verən hərbi əməliyyatlardan sonra Qarabağa köçmək niyyətini dəyişiblər.\nXatırladaq ki, Livan erməni diasporunun “ARİ” fondu tərəfindən tikintisi maliyyələşdirilən Ariavan kəndi 150 evdən ibarət yaşayış məskəni olmalıdır. Onun 2016-cı il sentyabrın 2-də istifadəyə verilməsi planlaşdırılıb.


Vasif Talıbov iranlı generalı qəbul edib - FOTO - Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / Cəmiyyət / Vasif Talıbov iranlı generalı qəbul edib – FOTO\nVasif Talıbov iranlı generalı qəbul edib – FOTO\nİran İslam Respublikası Sərhəd Qoşunlarının komandanı, general-mayor Qasım Rzayi Azərbaycan və İran sərhəd qoşunları komandanlarının görüşündə iştirak etmək üçün Naxçıvana səfərə gəlib.\nAzinforum.az xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin mətbuat xidmətindən AzerTac-a bildirilib ki, aprelin 13-də Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin sədri Vasif Talıbov İran İslam Respublikasının Sərhəd Qoşunlarının komandanı, general-mayor Qasım Rzayi və onun rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti ilə görüşüb.\nAli Məclisin sədri Qasım Rzayini muxtar respublikada görməkdən məmnunluğunu ifadə edərək deyib:\n“Sərhəd hər bir dövlət üçün strateji sahədir. Azərbaycanın Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə İran İslam Respublikası arasında iki sərhəd keçid məntəqəsi fəaliyyət göstərir. Muxtar respublika ilə İranın qonşu vilayətləri arasında əlaqələrin qurulması və inkişafında bu sərhəd-keçid məntəqələri mühüm əhəmiyyət daşıyır”.\nAli Məclisin sədri ölkələrimiz arasında tarixən dostluq münasibətlərinin olduğunu diqqətə çatdırıb və bu gün dövlət başçıları tərəfindən ikitərəfli əlaqələrin uğurla inkişaf etdirildiyini bildirib. Azərbaycanın Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə İranın yaxın vilayətləri, o cümlədən sərhəd xidmətləri arasındakı mövcud əməkdaşlığa diqqəti çəkən Ali Məclisin Sədri əlaqələrin inkişafında birgə səylərin və qarşılıqlı görüşlərin vacibliyini vurğulayıb.\nİran İslam Respublikası Sərhəd Qoşunlarının komandanı, general-mayor Qasım Rzayi səmimi qəbula görə minnətdarlıq edib, Naxçıvan Muxtar Respublikasının sürətli sosial-iqtisadi inkişafının böyük məmnunluq doğurduğunu bildirib. Qonaq İran və Azərbaycanın sərhəd qoşunları arasında əlaqələrin hazırkı inkişafından danışıb, hər iki ölkənin sərhəd qoşunları komandanlarının Naxçıvan görüşünün əməkdaşlıq üçün yeni istiqamətlər açacağını qeyd edib.\nSöhbət zamanı dövlət sərhəd xidmətləri arasında əlaqələrin genişləndirilməsinin vacibliyinə toxunulub, qarşılıqlı fikir mübadiləsi aparılıb.\nAzərbaycan Respublikasının Dövlət Sərhəd Xidmətinin rəisi, Sərhəd Qoşunları komandanı general-polkovnik Elçin Quliyev və İran İslam Respublikasının Naxçıvandakı baş konsulu Mənsur Ayrım görüşdə iştirak ediblər.\nÖncəki ADP metropoliten rəhbərliyinin cəzalandırılmasını tələb edir – Toplantı\nNövbəti Alim Qasımovun oğlu qəzaya düşdü – 3 yaralı


İmtahanda iştirak edə bilməyən tələbələrə güzəşt ediləcək\n15:53 6 Sentyabr 2018\nBu ilin buraxılış imtahanlarında üzrlü səbəbdən iştirak edə bilməyən şagirdlər üçün sentyabrın 8-də əlavə imtahan keçiriləcək.\nDövlət İmtahan Mərkəzindən Metbuat.az-a verilən məlumata görə, buraxılış imtahanları Bakı, Naxçıvan, Gəncə və Şirvan şəhərlərində təşkil olunacaq. İmtahanlarda IX sinif buraxılış imtahanının I mərhələsi üzrə 682, II mərhələsi üzrə 197, XI sinif üzrə isə 164 şagirdin iştirakı gözlənilir.\nİmtahanların idarə olunması üçün 9 imtahan rəhbəri, 92 nəzarətçi-müəllim ayrılıb. İmtahanlar bütün binalarda eyni vaxtda - saat 11:00-da başlayacaq. Bu imtahanlarda iştirak edəcək şagirdlər “İmtahana buraxılış vərəqəsi”ni internet vasitəsilə sentyabrın 3-dən etibarən çap edib götürə bilirlər. Buraxılış vərəqəsi ilə yanaşı, onlara “Yaddaş kitabçası”ndan çıxarış da təqdim olunur. Burada şagirdlərə imtahan prosesi ilə bağlı vacib tövsiyələr, onların əməl etməli olduqları qaydalar və digər zəruri məlumatlar çatdırılır.\nŞagirdlər imtahana “İmtahana buraxılış vərəqəsi”, Azərbaycan vətəndaşları (16 yaşı tamam olmayan şagirdlər də daxil olmaqla) şəxsiyyət vəsiqəsini, əcnəbilər şəxsi pasportları və icazə vəsiqələrini, vətəndaşlığı olmayan şəxslər şəxsiyyət vəsiqələrini və icazə vəsiqələrini, qaçqın statusu almış xarici vətəndaşlar və onların ailə üzvləri isə qaçqın vəsiqələrini, şəxsiyyət vəsiqəsində şəkli olmayan şagirdlər digər sənədlərlə yanaşı, təhsil müəssisəsi tərəfindən verilmiş və fotoşəkilləri yapışdırılmış arayışı (arayışa şagirdin 3x4sm ölçülü şəkli yapışdırılır və şəkil möhürlə təsdiqlənir) sənədləri gətirməlidirlər.\nDİM Ali məktəb Qəbul İmtahan\nDİM magistraturaya qəbul qaydalarını dərc edib\n23 Yanvar 2019 20:46\n23 Yanvar 2019 10:50


Qaradağ rayonunda gənc əsgərlərin andiçmə mərasimi keçirilib – Rubin.az\nAvqustun 11-də Qaradağ rayonundakı “N” saylı hərbi hissədə gənc əsgərlərin andiçmə mərasimi keçirilib.\n“Rubin.az” xəbər verir ki, andiçmə mərasimində Milli Məclisin deputatları – YAP İcra katibinin müavini Siyavuş Novruzov, deputatlar – Rauf Əliyev, İlham Əliyev, Əliağa Hüseynov, Fəzail Ağamalı, “Səs” qəzetinin baş redaktoru Bəhruz Quliyev, “İki Sahil” qəzetinin baş redaktoru Vüqar Rəhimzadə, YAP-ın gənc fəalları və əsgər valideynləri iştirak ediblər.\n“Azərbaycan xalqının ümummilli lideri, müstəqil Azərbaycan Ordusunun qurucusu ulu öndər Heydər Əliyev hərbçilərə daim diqqət və qayğı göstərib və bu gün Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyev ordu quruculuğu prosesini inkişaf etdirərək, Silahlı Qüvvələrimizi dünyanın ən güclüləri sırasına daxil edib”, – deyən S.Mustafayev vurğulayıb ki, Azərbaycan əsgəri daim öz Vətəninin, dövlətinin ərazi bütövlüyünü göz bəbəyi kimi qoruyur və işğal altındakı torpaqlarımızı hər an azad etməyə hazırdır.\nHərbi hissə komandiri, həmçinin bildirib: “Bu gün hərbi and içən hər bir gənc əsgər əmindir ki, düşmənə qalib gəlməyə qadirdir. Müdafiə naziri Zakir Həsənov, Silahlı Qüvvələrimizin Baş Qərargah rəisi Nəcməddin Sadıkov da öz fəaliyyətləri ilə daim ordu quruculuğuna töhfələrini verir, əsgərlərimizin, zabit heyətinin qayğısına qalırlar. Mən bu gün and içən bütün əsgərlərimizi belə bir şərəfli gün münasibətilə təbrik edir, onlara xidmətlərində uğurlar arzulayıram”.\nSonra çıxış edən YAP İcra katibinin müavini, Milli Məclisin deputatı Siyavuş Novruzov vurğulayıb ki, müasir müstəqil Azərbaycan Ordusunda hərbi xidmət keçmək böyük şərəfdir. O deyib: “Bu gün buraya toplaşan hər bir əsgər valideyni övladının hərbi and içməsindən qürur duyur. Çünki gənc əsgərlərin hər biri ana Vətənin xidmətində dayanacaq. Eyni zamanda, hərbi xidmət keçmək böyük bir həyat məktəbidir. Bu məktəbi keçən əsgərlərimiz gələcək həyatlarında dövlət və Vətən sevgilərini daha dərindən anlayacaqlar. Belə bir qürur hissini əsgərlərimiz və onların valideynləri ilə birgə keçirməkdən biz də şərəf duyuruq. Burada hərbi xidmət keçən bütün əsgərlərimizi, zabit heyətini təbrik edir, fəaliyyətlərində uğurlar arzulayıram”.\nƏsgər nənəsi Şəfaqət Məmmədova belə bir tədbir keçirdiyinə görə hərbi hissə rəhbərliyinə bütün valideynlər adından minnətdarlığını bildirib və qeyd edib ki, hərbi and içmiş hər bir əsgər belə bir tarixi günü yaşamaqla onu öz həyat səhifəsinə yazacaq. O deyib: “Belə bir gün münasibətilə hər kəsi təbrik edirəm və xidmətlərini uğurla başa vurmalarını arzulayıram”.\nNext Olimpiya İdman Komplekslərində idmançılar pulsuz məşqçilik xidməti, geyim və ləvazimatlarla təmin olunacaq


Nazirlər Kabinetinin 27 may qərarında daha sonra yazılıb:\n“... 5. Azərbaycan Respublikası Dövlət İdman Komitəsi AFFA bildirişləri üzrə Respublika stadionunun bütün kompleksi ilə birlikdə respublika milli yığma komandalarının hazırlığı üçün, onların iştirakı ilə məşqlərin, rəsmi görüşlərin və turnirlərin keçirilməsi üçün vaxxtında verilməsini təmin etsin.\n6. AFFA bütün yaş qruplarından olan milli yığma komandaların rəsmi dünya və Avropa turnirlərinə hazırlığı üzrə xüsusi proqram hazırlasın və Azərbaycan Respublikası Dövlət İqtisadiyyat və Planlaşdirma Komitəsi və Azərbaycan Respublikası Maliyyə Nazirliyi ilə razılaşdırılmış şəkildə respublika hökumətinin müzakirəsinə versin.\n7. Həmkarlar ittifaqları KBTİC RŞ tapşırılsın ki, AFFA təklifləri üzrə, respublikanın rayonmərkəzlərindəki idman qurğularının əvəzsiz olaraq futbol klublarının (komandalarının) operativ idarəsinə verilməsi haqqında (obyektlərin siyahısını müəyyən etdikdən sonra) müqavilələr imzalasın.\n8. Respublika çempionatının və milli yığma və klub komandalarının beynəlxalq görüşlərinin AFFA-nın bayrağı altında keçirilməsini və həmin görüşlərin keçirilməsi ilə bağlı bütün xərcləri klublarla bağlı onun çəkməsini nəzərə alaraq və Azərbaycan Respublikasının mövcud qanunvericiliyinə, habelə FİFA Nizamnaməsinin 47-ci və UEFA Nizamnaməsinin 14-cü maddəsinə uyğun olaraq, milli federasiyalar və onlara daxil olan klublar onların hüquqi rəhbərliyi altında keçirilən matçların tele və radiotranslyasiyası üzərində müstəsna hüquqa malikdirlər.\nAzərbaycan Respublika Dövlət Teleradio Şirkəti, kommersiya teleradioyayım müəssisələri AFFA ilə müvafiq kontraktlar bağlasınlar.\n9. AFFA sahibkarların, kommersiya strukturlarının, sənaye və kənd təsərrüfatı müəssisələrinin maliyyə vəsaitlərinin Azərbaycanda futbolun inkişafına cəlb edilməsi sahəsində gördüyü əməli işlərdə müdafiə edilsin.\nAFFA-ya bu məqsədlər üçün kommersiya strukturlarının cəlb edilməsi yolu ilə kommersiya əsasında futbol lotoreyası keçirməyə icazə verilsin...”\nYəqin, ilk milli çempionatlarında komanda sayının həddindən artıq çox olmasının səbəbi indi hamıya aydındı. Sadəcə, regionlara tövsiyə/tapşırıq verilmişdi və hamı futbolun inkişafında, əhatə dairəsinin genişlənməsində müəyyən işlər görürdü. Ona görə əksər rayonlarda futbol komandaları var idi, sahibkarlar güzəştlərdən yararlanaraq top oyununa yatırım edirdi.\nİndi isə hər şey monopoliyadadı, AFFA-nın əlində cəmləşib, yalnız SOCAR-dan maliyyələşir. Belədə isə monotonluq var, rəngrənglik yoxdu və bölgələr də futbol təsərrüfatından kənarda qalıb. Yeni dövlət proqramı qəbul edilsə və bu məqamlar orada əksini tapsa, yenə ölkədə futbol bumunun yaşanması qaçılmazdı. Respublika stadionunu gün altında yandırmaqdansa, rayonlardakı idman qurğularının istifadəsiz saxlanmasındansa, müəyyən addımlar atılmalıdı. Və dövlət bunu edərkən işin icrasına nəzarəti də sağlam qüvvələrə tapşırmalıdı ki, sonradan vəsait havaya sovrulmasın.\nXatırladaq ki, bu qədər qayğı göstərilən zaman ölkə müharibə şəraitində yaşayırdı, iqtisadi vəziyyət çox pis idi. Bununla belə, ilk milli çempionatda 26 komanda (!) iştirak etdi, üstəlik, aşağı dəstə də 10 komanda yarışdı. İndiki bolluqda isə cəmi 8 komanda var, divizonda vəziyyət daha bərbaddı. Deməli, iuşlər düzgün qurulmayıb, Nazirlər Kabinetinin hələ də qüvvədə olan qərarına məhəl qoyulmur.\ntarix: 18-05-2019 14:29


“Elektron hökumət” alternativ və bərpa olunan enerji mənbələri üzrə fəaliyyətə icazəni asanlaşdıracaq\nAlternativ və Bərpa Olunan Enerji Mənbələri üzrə Dövlət Agentliyinin informasiya sistemi “Elektron hökumət” portalına qoşulacaq.\n2020-ci ildə ölkənin rəqəmləşmə indeksi inkişaf etmiş ölkələr səviyyəsinə çatdırılacaq\n2020-ci ildə ölkənin rəqəmləşmə (şəbəkələşmə) indeksi inkişaf etmiş ölkələr səviyyəsinə çatdırılacaq. “Azərbaycan 2020: gələcəyə baxış” İnkişaf Konsepsiyasına uyğun olaraq,\nHazırda ölkə ərazisində rəqəmli yayım 110 ədəd rəqəmli verici vasitəsi ilə təşkil edilir\n2015-ci ildə rəqəmli yayıma keçidin tam başa çatdırılması, analoq yayımın dayandırılması nəzərdə tutulur. Hədəf “Azərbaycan 2020: gələcəyə baxış” İnkişaf Konsepsiyasında xüsusi olaraq yer alır.\nMobil telefon rabitəsi xidmətləri ölkənin əhali yaşayan ərazisini tam əhatə edir\nAzərbaycanda GSM standartında 4 operator fəaliyyət göstərir. Bu haqda məlumat Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi (RYTN) tərəfindən nəşr olunan “Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi-2014” adlı illik hesabatda yer alıb.\nÖlkəmizdə mobil genişzolaqlı internetin artım tempi yüksəkdir\nMobil internet mobil xidmətlərin mühüm hissəsini təşkil edir. Qlobal miqyasda mobil internetin yüksək sürətlə yayılması bu xidmətin cəlbedici və səmərəli olduğunu göstərir.\nNaxçıvanda nağdsız ödənişlərin həcmi 4 dəfə artıb\nNaxçıvan Muxtar Respublikasında nağdsız ödənişlərin həcmi bu ilin əvvəlindən yetərincə artıb.\nAzərbaycanda bu ilin əvvəlindən informasiya və rabitə xidmətlərindən 940 milyon manat gəlir əldə edilib\nAzərbaycanda bu ilin yanvar-iyul aylarında informasiya və rabitə müəssisələrinin göstərdiyi xidmətlərin həcmi ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 10,7 faiz artıb.\nDünyanın ən kiçikölçülü pilotsuz uçan aparatı\nHazırda pilotsuz uçan aparatlar (dronlar) bütün dünyada çox populyardır.\nƏmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinə görə müavinətlə bağlı 17 363 haqq-hesab cədvəli “Elektron hökumət” portalı üzərindən təqdim olunub\nDövlət Sosial Müdafiə Fondunun (DSMF) “Əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinə görə müavinətlə bağlı haqq-hesab cədvəlinin təqdim edilməsi” elektron xidməti iyul ayında ən çox müraciət olunan xidmətlərdən olub.\nBTİ-nin Baş katibi: “İnformasiya-kommunikasiya texnologiyaları gənc insanların hüquq və imkanlarının genişləndirilməsi üçün vacib alətdir”\nCari ilin hər ayını informasiya texnologiyaları sahəsi ilə əlaqəli müxtəlif mövzulara həsr edən Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqı (BTİ) ənənəsini davam etdirir.\nAzərbaycanda elektron şəxsiyyət vəsiqələrindən istifadə statistikası açıqlanıb\nElektron şəxsiyyət vəsiqələrinin iyul ayındakı istifadə sayı bəlli olub.\nÖtən ay “Nintendo” şirkətinin prezidenti Satoru İvata 56 yaşında xərçəng xəstəliyindən dünyasını dəyişdi. Satoru İvata kimdir və o, hansı xidmətləri ilə yaddaşlarda qalacaq?\nİkinci qrant müsabiqəsinin qalibi olan hüquqi şəxslərə qrantlar nə vaxt veriləcək?\nAzərbaycan Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinin tabeliyində İnformasiya Texnologiyalarının İnkişafı Dövlət Fondu ikinci qrant müsabiqəsində qalib olan hüquqi şəxslərə qrantları ayıra bilmir.


Bir cavan qız » 3w.LeGenD.Az | Əfsanə olmaq istəyən bizimlədi... | Eurovision 2013, Geyimler, sac duzumleri, mentiq, aforizmler, animasiyalar, sekiller, avatarlar, menali sozler, maraqli, dadli tortlar, mp3, video\nHüznlü sevgi Gənc bir qız ağır bir xəstəliyin pəncəsində son günlərini yaşayırdı.\nYaralı qəlbi artıq bu dünyada dözə bilmirdi. Qızın çox varlı olan ailəsi bütün qəzetlərə qızın qəlbin sağaldacaq adamı tapmaq üçün elan vermişdi. Qızı üçün canını qurban verəcək birini axtarırdılar. Çünki qızın ürəyini dəyişdirmək lazım idi. Gənc qızın xəstəxana otağında həyatı günü-gündən solurdu. Yenə xəstəxana otağında yalnız idi. Gözü yaşlı, boynu bükük ölümü gözləyirdi. Gözlərini bağlayıb bu kiçik otaqda yalnız göz yaşı tökməkdən yorulmuşdu. Yenə də əngəl ola bilmədi bulaq kimi çağlayan gözlərinə. Sevgilisi düşdü yadına, kasıb amma onu ölüncə sevən sevgilisi. Hər gün eyni şeyləri fikirləşib, keçmiş xatirələri bir film kimi gözlərinin önünə gətirirdi. "Pulum yoxdur amma sənə verə biləcəyim sevgi dolu bir qəlbim var" demişdi sevdiyi oğlan. Gənc qızda başqa bir şey istəmirdi. Sevgiyə möhtac olan biri, sevdiyinin sevgisindən başqa nə istiyə bilərdiki. Amma olmamışdı, dünyalar qədər bir-birilərini sevən sevgililərin arasına pul, var dövlət girib onları ayıra bilmişdi. Amma indi var dövlətin keçmədiyi bir vaxt gəlmişdi. Nə mənası vardı artıq??? Bu son günlərində, sevdiyi oğlan yanında olsaydı heç bu qədər ağlamazdı. Ayrıldıqları gündən indiyə qədər 5 il keçmişdi. Amma hər gün həsrət çəkmiş ürəyini kimsəylə bölməmişdi. Elə həmin vaxt sevdiyini fikirləşdi. Görəsən nələr etmişdi bu il müddətində sevdiyi oğlan... Kim bilir bəlkə də evlənmişdir. Gözlərindən bir damla yaş daha damladı qurumuş dodaqlarına. Əllərinə baxdı. Bir zamanlar əllərinin, sevdiyinin əllərini tutduğunu xəyal edib hər gün saatlarca əllərinə baxardı. Ən çox saçlarının tökülməyi onu ağladırdı. Çünki bir zamanlar o saçları sevdiyi oğlan öpmüşdü. Hər gün gözlərindən bir damla yaş axanda qəlbinə sanki bir ox batırdı. Qəlbi yenə sızlamağa başladı. Bəlkə sevdiyi yanında olsaydı qəlbi bu qədər yorulub, əlvida deməzdi həyata. Qız artıq ölümdən qorxmurdu. Sevdiyindən ayrı yaşamağın ölümdən nə fərqi var idi ki, təkrar yenə sevdiyi düşdü yadına. Kaş yanımda olsa dedi gənc qız. Gözlərini son dəfə öpsə, rahatca əbədi olaraq gözlərini yuma bilərdi artıq. Yenə gözləri bulaq kimi çağlamağa başladı. Sevdiyini son dəfə görməmiş ölmək istəmirdi. Az da olsa ondan bir xatirə almamış bu dünyadan köçmək istəmirdi. Amma sevdiyi kim bilir kiminlə bərabər idi...! Qız öz sevgi dolu qəlbini heç kimlə bölməmişdi görəsən oğlan kiminlə bölmüşdü öz qəlbini? Onun sevgisini silib atdımı görən qəlbindən? Qızın içi birdən nifrətlə doldu. Üstünə bir ağırlıq çökdü. Onu düşünəndə hər dəqiqəsinin hüznlü keçməsi çətin gəlirdi gənc qıza. Ölmək istədi, artıq yaşamaq istəmirdi bu dünyada. Amma sevdiyindən bir xatirə almamış bu dünyadan köçməyəcəyinə and içmişdi gənc qız. Kim bilir bəlkə də sevdiyi oğlan onu unudub artıq. Təkrar gözlərini açdı. Dərin bir düşüntü. Birdən qızın atası içəri girdi. Və qızına ürəyini vermək istəyən bir könüllü tapıldığını dedi. Qız bu xəbərə heç sevinmədi. Gözləri artıq yaşla dolmuşdu. Həmin gecə biri gözlərini əbədi olaraq yumdu və gənc qız cərrahiyyə əməliyyatı olundu. Əməliyyatdan 1 həftə sonra qız sağaldı. Amma dünya daha başqa gəldi qıza. Sanki nə isə əksik idi həyatından. Aradan aylar keçmişdi gənc qız artıq təmiz sağalmışdır. Amma içindəki həsrət, kövrəklik qurtarmamışdı. Sevdiyi yadına düşəndə ürəyi əvvəlkindən çox ağrıyırdı. Bir dəfə görə bilsəydim deyə ürəyində danışdı. Qəlbi yenə sızlamağa başlamışdı. Amma nəyə görəsə hər gecə qəfildən güclənir və onu yuxudan oyandırırdı və bərk döyünürdü. Amma qızın dibçəkdə yetişdirdiyi güllər var idi ki, həmişə onlarla danışırdı. Ən çox sevdiyi gülü isə qızıl gül idi. Çünki qızıl gülün yeri onun üçün ayrı idi. Çünki o gül də gənc qızla gülüb ağlayırdı. Amma qız bu qızıl gülü sevdiyinə hədiyyə verəcəyinə and içmişdi. Bu gülü ona görə saxlayırdı. Birdən qapıları döyüldü qızın. Qız qapını açdı amma heç kim yox idi. Birdən gözü yerdəki ağ məktub zərfinə sataşdı. Yavaşca gəlib zərfi yerdən götürdü. Bu an qəlbi həyəcanla döyülməyə başladı. Nə olduğunu başa düşmürdü qız. Zərfin üzərində nə ad nədə adres var idi. Qız zərfi açdı. İçindən ağ bir kağıza yazılmış bir məktub çıxdı. Qəlbi daha güclü döyünməyə başladı. Çünki sevdiyi oğlanın qoxusu var idi bu məktubda. Başı gicəllənməyə başladı. Gedib yavaşca divanda oturdu. Kağızı açdı və əlləri titrəyərək oxumağa başladı. Sevdiyi oğlan məktubda belə yazmışdı: Sevgilim səndən ayrılandan sonra bir ürəyə iki sevginin sığmayacağını başa düşdüm. Səndən sonra nə birini sevdim nə də birinə baxdım. Sadəcə həmişə səni sevdim. Sənsiz günlərimin hər biri o birindən daha çətin keçirdi. Hər gün daha çox darıxırdım. Sənə bir kitab şer yazdım. Hər gün yazdım, hər gün oxudum illərcə ağladım. Hər gecə səhərə qədər səni düşündüm. Hər gecə sənin yanında olmağı istədim və hər gecə sənsizliyə lənət etdim. Yuxuları haram etdim özümə. Sənsizliyin acığın gözlərimdən aldım və bir gün hər şeyi dəyişdirəcək bir fürsət düşdü əlimə. Bunu fürsət hesab etməyib özümə haqsızlıq edə bilmədim. Və bu fürsət məni səndən çox uzaqlara apardı. Mən səndən çox uzaqlara getdim, bəlkə səni unudaram dedim. Amma tam tərsi oldu. Səndən uzaqlardaydım, amma səni görmək üçün uzaqlardan səni görməyə gəlirdim. Həmdə hər gecə gəlirdim. Gəlib sənə baxırdım, səni sevirəm və əyilib hər gecə yanağından öpürdüm. Sən isə hər gecə gözlərini açıb baxarkən gəldiyimi zənn edirdin. Amma məni görməyib təkrarən yuxuya dalırdın. Sabah bir-birimizi sevməyimizin altıncı il dönümüdür. Həmişə mən gəldim sənin yanına sabah da sən gəl sevgilim. Sənin hər dəfə qəlbin döyünərək ağrıyanda mən sənin yanında olurdum. Amma birdə unutmamış deyim ki, sinəndə daşıdığın mənim qəlbimə yaxşı bax. Çünki göz yaşlarımla adını yazdım ora. Səni səndən çox sevən bir sevgi var qəlbinin içində. Gələndə qızıl gülü də yaddan çıxarma. Səni sevirəm yanıma gələnə qədər də sevəcəm sevgilim... Bu sözləri oxuyandan sonra qız sinəsində daşıdığı ürəyin sevdiyi oğlana aid olduğunu və cərrahiyyə əməliyyatından çıxanda gördüyü üzü bağlı cansız gəncin öz ürəyini qıza verən sevgilisi olduğunu başa düşdü. Elə həmin vaxt qız ölüm yuxusuna getdi. Amma qızın ürəyi döyünür. Aradan 20 il keçdi amma ürəyi döyünsə də qız ölüm yuxusunda xəstəxana otağında yatır, sonsuzadək də yatacaq\n9 yanvar 2012 00:52\n10 oktyabr 2011 22:32\ngozlerim doldu bele sevgi qarsisinda bas eymek istiyirem\n21 avqust 2011 13:29\nayy pis oldum, sarsidici xeber idi\n21 aprel 2011 18:07\ncoox sag ol[color=#FF0000][/color]\n14 mart 2011 21:40\ncox tesiredici idi.teshekkurler.goresen hacansa meni de bele seven olacaq?\n6 noyabr 2010 12:40\n24 oktyabr 2010 20:25\ncox sagol yaziya gore,\n24 oktyabr 2010 19:00\n24 oktyabr 2010 18:51


Şri-Lanka sərhədlərini yanvar ayında turistlərə açacaq\nƏsas səhifə » Son Xəbərlər » Beynəlxalq Xəbərlər » Şri Lanka xəbərləri » Şri-Lanka sərhədlərini yanvar ayında turistlərə açacaq\nBeynəlxalq Xəbərlər • Səyahət Xəbərləri qırmaq • Qonaqlıq sənayesi • xəbər • Yenidən qurulur • Məsul • Şri Lanka xəbərləri • turizm • Səyahət təyinatlı yeniləmə • Səyahət sirləri • Səyahət telləri xəbərləri • İndi Eğilimleri • Müxtəlif Xəbərlər\nŞri-Lanka 2021-ci ilin yanvar ayından etibarən xarici turistləri qəbul etməyə hazırdır. Lakin Turoperatorlar Birliyinə görə bütün səyahətçilər 14 gün karantində olmalıdırlar.\nŞri-Lanka səlahiyyətliləri hal-hazırda qarşısında yeni qaydalar tətbiq etməyi düşünürlər Covid-19 pandemiya, Turizm Naziri Prasanna Ranatunga söylədi.\nO, onlayn viza üçün müraciət edən turistlərin karantin müddəti ərzində səyahət marşrutunu və yaşayış yerini göstərməli olduğunu da açıqladı.\nKarantindən keçən tətilçilər qeydiyyatdan keçmiş bələdçi ilə bəzi görməli yerləri ziyarət edə biləcəklər.\nQalma müddəti 28 gündən artıq olan xarici vətəndaşlara gəldikdə, hər növ yaşayış üçün sifariş verməyə icazə veriləcəkdir.


Bakı-2015 - Avropa Oyunları - Azərbaycanı tarixə yazacaq hadisə\nTarixə yazılacaq və tarix olacaq bu idman yarışına ev sahibliyi etmək üçün həm də siyasi uzaqgörənlik əsas amil idi. Azərbaycan rəhbərliyi, prezident İlham Əliyev bunu düzgün qiymətləndirərək, zamanında müdrik qərar qəbul etdi. Qərarın alınmasında siyasi iradə nümayiş etdirildi. Bu da nəticə. Azərbaycan Avropa Oyunlarının ilk təşkilatçısı, ev sahibi kimi tarixə yazıldı. Bu tarixi nə dəyişmək, nə saxtalaşdırmaq mümkün deyil. Azərbaycanın adı Avropa ölkələri ilə bir sırada durur. Bir zamanlar Azərbaycan Avropada neft-qaz ixracatçısı kimi, inkişaf edən demokratik ölkə kimi tanınırdısa, 2011-ci ildə "Eurovision” Beynəlxalq Mahnı Müsabiqəsinin qalibi, 2012-ci ildə bu beynəlxalq mədəniyyət tədbirinin təşkilatçısı kimi öz yerini tutdu. Bundan sonra idman sahəsində də, miqyasına görə yalnız Dünya Olimpiya Oyunlarından geridə qalan böyük idman tədbirinə ilk dəfə ev sahibliyi edən ölkə kimi dünyanın idman tarixində öz yerimiz olacaq. Reallıq budur.\n"Qara piar” iflasa uğrayır\nTənqidçi medianın araşdırması da bu qüvvələrin yalan söylədiyini təsdiqləyir. Reallığı elə tənqidçi medianın öz araşdırmalarına istinad etməklə sadalayaq. "Azadlıq” radiosunun araşdırmasına görə, Azərbaycan hökuməti Avropa Oyunlarına hazırlıqla bağlı aşağıdakı idman obyektlərinin tikintisini aparıb və bunlara ümumilikdə əvvəlcədən nəzərdə tutulan məbləğdə vəsait xərclənib. Bəs 4 milyard və ya 8 milyard vəsait haradan çıxdı? Qara piar budur. Azərbaycan dövləti cəmi 960 milyon vəsait xərcləyir, amma daxili, xarici düşmənlər, ölkəmizi gözü götürməyənlər bunu 8 milyard oxuyur, görür, təbliğat aparır.\nAzərbaycanı sevməyən bəzi qüvvələr ölkədə insan hüquq və azadlıqlarının pozulmasından danışırlar. Son 4 ayda ölkə başçısı 2 dəfə əfv Fərmanı imzalayıb. Ötən ilin dekabrında imzalanan fərmanla 79 nəfər cəzanın çəkilməyən hissəsindən, 3 nəfər islah işlərindən, 5 nəfər isə cərimə cəzasından azad edilib. Həmin Fərmanla əfv olunanların arasında "Nida” Vətəndaş Hərəkatının iki üzvü - Üzeyir Məmmədli və Zaur Qurbanlı, jurnalistlər - Əvəz Zeynalov və Sərdar Əliyev, o cümlədən vəkil Qurban Məmmədov da olub. Bu Novruz bayramı ərəfəsində ölkə prezidenti İlham Əliyev cənablarının əfv fərmanı ilə isə daha 90 nəfər məhbus azadlığa çıxdı ki, onların da 4-ü maraqlı tərəflərin siyasi məhbus, yaxud vicdan məhbusu hesab etdiyi şəxslərdir. Belə bir humanistliyin müqabilində hansı insan haqlarının pozulmasından danışmaq olar?\nVətəndaş cəmiyyətinin sıxışdırılmasını gündəmin mövzusuna çevirənlər, bu fikri müxtəlif beynəlxalq tədbirlərdə səsləndirənlər fərqində deyil ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Şurası az əvvəl ölkə QHT-lərinin müxtəlif layihələrinin maliyyələşdirilməsi ilə bağlı qərar qəbul etdi. 387 QHT-yə qrant ayrıldı. Ayrılan vəsaitin həcmi milyon manatlarla ölçülür. Bu, vətəndaş cəmiyyətinə dövlətin dəstəyidir, yoxsa sıxışdırılması? Təbii ki, bu ölkədə vətəndaş cəmiyyətinin inkişafına dövlət dəstəyidir. Azərbaycan mətbuatı da daim dövlətin dəstəyini hiss edir. Ölkənin əsas və aparıcı media orqanlarına KİVDF vasitəsilə milyonlarla manat vəsait ayrılır. Artıq bu kimi hallar adi həyat normasıdır və vətəndaş cəmiyyəti sektoru hər zaman dövlətin dəstəyini hiss edir. Bu siyasi xətt ölkə prezidentinin siyasətidir. Dövlət ölkənin azad və müstəqil vətəndaş cəmiyyətinin formalaşmasını özünün prioritetlərindən biri hesab edir və bu sektorun "beşinci kolon”a çevrilməsinin istəmir.\nBurada bir xatırlatma, xüsusən də qara piarın aparıcı tərəfdaşına çevrilən radikal qüvvələr üçün yerinə düşər. Ötən əsrin 60-70-ci illərində Azərbaycanda çox böyük infrastruktur layihələri həyata keçirilib. Bakı metrosundan tutmuş Məişət Kondisionerləri Zavoduna, Sumqayıtda Kimya sənayesinin, Gəncədə metal sənayesinin inkişafına, Neft Emalı zavodlarına, Heydər Əliyev adına Respublika sarayına qədər. Adlarını saymaqla qurtarmaz. Həmin layihələrə də müxtəlif məbləğdə dövlət vəsaiti xərclənib. İşi-gücü donos yazmaq olanlar o zaman da bu layihələrə qarşı çıxırdı. Amma Heydər Əliyev sarsımaz iradəsi ilə həmin layihələrin gerçəkləşməsinə, həyata keçməsinə nail oldu. İndi həmin tikililərdən, zavodlardan, saraylardan, metrodan kim istifadə edir, həmin infrastruktur layihələri kimə qalıb? Bizlərə, Azərbaycan xalqına, müstəqil Azərbaycan dövlətinə. Bütün problemlərə, donoslara baxmayaraq o zaman həmin layihələrin həyata keçirilməsi də xalqın və dövlətin maraqları çərçivəsində, uzaqgörənliklə həyata keçirilib. İndi də eləcə. Avropa Oyunları oyunları üçün tikilən, istifadəyə verilən bu idman arenalarından kim istifadə edəcək? Bəlkə biz bilmirik, avropalılar gedəndə həmin arenaları da özləri ilə aparacaqlar? "Evrovizion” Bakıda keçirilərkən tikilən Kristal Zalı aparıblar bəlkə xəbərimiz yoxdur? Bu qədər arqumentsiz, faktsız danışmaqla cəmiyyətdə sosial baza toplamaq mümkün deyil. İllərdir cəmiyyətə yalan informasiyalar verdiyindən radikallar öz sosial dayaqlarını itiriblər və cəmiyyət tərəfindən qəbul edilməyən siyasi cərəyana çevriliblər. Bunun da ən əsas səbəblərindən biri cəmiyyətə illərdir yalan informasiyalar verməkdir. Özləri üçün yalandan bir daldanacaq və sığınacaq qurublar. Elə bilirlər ki, hər kəs onlara inanır.