Proletariatın ilk diktatoru: Robespyer\n«Vətəndaşın əsas xeyirxahlığı heç kimə inanmamasıdır»\n«Mən xalqın müdafiəçisi deyiləm, mən xalqın özüyəm»\n«Əgər Robespyer haqqında yazmaq istəyirsənsə, o zaman səhvlərdən qorxmamalısan. Çünki Robespyer hər zaman özü-özünü inkar edir…»\n«O hesab edirdi ki, o, özü inqilabdır və inqilab onun özüdür».\nHillari Mantel: «Robespyer haqqnıda esse»\nOnun başı inqilabın gilyotinində kəsilib xalqa göstərildiyi zaman 36 yaşı vardı. Ölümündən 3 ay əvvəl Fransada Robespyer adı terrorun və ölümün sinoniminə çevrilmişdi. Onun adını eşidən hər kəsin bədənindən ölüm üşütməsi keçir və hər kəs amansız və soyuq gilyotin baltasının boynuna enməsini dəhşətlə təsəvvür edirdi.\nBelə ki, bir ildən az olan hakimiyyəti dövründə Maksimlian Robespyer hər gün yüzlərlə insanı «vətən xaini» elan edərək gilyotinə yollayırdı və o, artıq qısa zaman kəsiyində Fransanın kabusuna dönüşmüşdü.\nRobespyer özünün tiranlığı və despotizmi ilə özünə qədər olan bütün tiran və despotlardan daha möhtəşəm və əzəmətli görünürdü. Çünki onun tiranlığı və despotizmi ona qədər olan tiran və despotların ənənəvi sülalə hakimiyyətindən doğmamış, ideoloji fanatizm üzərində təşəkkül tapmışdı.\nTəsadüfi deyil ki, Robespyer istər Lenininin, istər Trotskinin, istərsə də Stalinin ilham mənbəyi idi. İlk dəfə siyasətə «terror» və «xalq düşməni» terminlərini gətirən Robespyer özünü bir çox şeylərin fövqündə görürdü. Bir dəfə Konventdəki çıxışlarının birində özünü ifadə edərkən, o: «Mən xalqın müdafiəçisi deyiləm, mən xalqın özüyəm», – demişdi. Ona görə də hesab etmək olar ki, Robespyer özündən sonrakı bütün solçu diktatorların atasıdır. Ölüimünə az qalmış özünün dinini elan etmişdi və artıq özünü tanrı elan etməyin bir addımlığında idi.\nDünya tarixində elə hadisələr və elə şəxsiyyətlər var ki, dünyanın inkişaf istiqamətini dəyişdirib. Belə hadisələrdən biri XVIII əsrdə baş verən Böyük Fransa İnqilabıdır. Bu inqilabın ən parlaq simalarından biri isə şəksiz bu gün bütün diktatorların öyrəndiyi və yamsılamağa cəhd etdiyi Maksimilian Robespyerdir.\n1789-cu ildə, Fransada 1614-cü ildən sonra ilk parlament – Baş Ştatlar çağırıldı. Millət vəkilləri kralın iradəsinə tabe olmaq istəmədilər. Baş Ştatlar ləğv olundu və onun yerinə Milli Məclis elan olundu. Qara camaat isə səs vermək hüququ qazandı. Kral Parisi mühasirəyə aldı və buna cavab olaraq isəParisəhalisi üsyana qalxdı. Kütlə Bastiliya qalasına hücum elədi. Çünki orda barıt vardı. Qala alındığı zaman isə məlum oldu ki, bütün Avropanı dəyişdirəcək olan cahanşümul bir hadisə baş verib.\nHər nə qədər Böyük Fransa İnqilabı bir cahanşümul hadisə idisə, bir o qədər də çox qısa bir zaman çərçivəsində hakimiyyətə sahib olan arraslı vəkil Maksimlian Robespyer bu inqilabın dünyanın sonrakı inkişafında oynadığı rolun əsas siması oldu. Hətta Böyük Fransa İnqilabının son nəticəsi olan Napoleon Bonapart belə Robespyerin hədəfləri və hirsi qarşısında çox kiçik görünür.\nBöyük Fransa İnqilabının xüsusi özəlliyi əsasən ondan ibarət idi ki, bu inqilabın hər hansı bir lideri yoxdu. Əslində bu inqilabın liderləri inqilabdan yarım əsr əvvəl ölmüş Volter, Russo, Möntyeskö və digər fransız maarifçiləri idi. Çünki inqilabı yönəldən əsas ideya; «Qardaşlıq, bərabərlik, azadlıq», şüarı onlardan doğmuşdu.\nBir çox siyasi cərəyanlar bu inqilabın ayrı-ayrı fazalarında aparıcı rol ala bilmişdilər. Amma sonuna qədər bu inqilabda ayrıca bir siyasi cərəyan, ayrıca bir lider rol ala bilmədi. İnqilab ayrı-ayrı siyasi cərəyanların toplantı keçirdyi zallardan küçələrə sirayət edir və sonucda xalq kütlələrinin iradəsi ilə özünü ifadə edirdi. Radikal sol cərəyanın təmsilçiləri olan Yakobinçilər və onların lideri Robespyer digərlərindən fərqli olaraq kütləni idarə etməyə yox, kütlə üzərində mütləq hakimiyyətə sahib olmağa cəhd edirdi. Bunun üçünsə tək bir yol vardı: TERROR\nYeni hakimiyyətin memarı\nOnun haqqında deyirdilər: “ 1789-cu ildə inqilabın başlanğıcında kürsüyə çıxarkən o, uşaq kimi titrəyirdi”.\nBeş illik siyasi həyatında Robespyer 900-dən artıq nitq söyləmişdi. Bu nitqlərin ancaq qısa bir hissəsi o zamankı qəzet xəbərlərindən zamanımıza gəlib çatıb.\nOnu başqalarından fərqləndirən əsas fərq çox balaca və çəlimsiz olmasıydı. Onu görən hər kəs məhz arıq və çəlimsiz olduğuna görə bu balaca əyalət adamını fərq edirdilər. Robespyer heç də başqa inqilab liderləri kimi gözəl natiq belə deyildi. Amma arraslı vəkil danışırkən özünün qətiyyəti ilə hər kəsi dinləməyə məcbur edirdi. Balaca adamın qətiyyəti hələ ki, heç kimi qorxutmurdu, sadəcə jirondistləri və digərlərini əyləndirirdi. Amma digər inqilab liderlərindən fərqli olaraq xalq onu sezirdi və təbii ki, çəlimsiz xəstə görünüşlü adam xalqın gözündə böyüyürdü.\nİnqilabın ilk ilində xalq ona «Satınalınmaz» adını verdi və bu adı Robespyer son günə qədər daşıdı. Onu doğurdan satın almaq imkansızdı. O, inqilabın digər liderlərindən və aparıcı nümayəndəlrindən fərqli olaraq milyonluq gəlirlərə, saraylara sahib olmadı. O, saraylardan qaçır və saraylarda yaşayan inqilab liderlərini xain hesab edirdi. Robespyer xalqı və inqilabı ideallaşdırırdı. O, sonsuz və mütləq hakimiyyət istəyir, həmçinin hakimiyyəti yox etmək ideyasını irəli sürürdü. O, müharibə aparır və inqilabı qorumaq üçün terroru təbliğ edirdi. O, heç kimə inanmır və xalqdan tələb edirdi ki, o da heç kimə inanmasın və çuğulçuluq etsin.\nSonradan onun bu xarakterləri 20 əsr diktatorlarının əsas hakimiyyət prinsipinə çevriləcəkdi. Eyni xarakteri dünyanın ən böyük diktatorları, tiranları nümayiş etdirəcəkdilər. Sonralar Lenin, Stalin, Hitler kimi despotlar Robespyerin hakimiyyət tipini tətbiq edəcəkdilər. Özlərinin yaratdıqları hakimiyyət qurumlarına inanmayacaq, çuğulçuluğu öz hakimiyyətlərinin qorunmasının əsas yolu hesab edəcəkdilər. Stalin onu ideallaşdıracaq, Hitler Robespyerin iradəsinə pərəstiş edəcəkdi. Marks və Lenin Robespyerin dövlət terroru ideyasını kazarma kommunizminin əsas ideyası olaraq qəbul edəcək və bu ideya Lenin və Stalinin hakimiyyəti illərində tam olaraq reallaşacaq və terror dövlət siyasətinin tərkib hissəsi olaraq qəbul olunacaqdı.\nRobespyerin «xalq düşməni» termini Stalin və Maonun hakimiyyətlərinin əsasını təşkil edəcəkdi. Stalinin məşhur «oğullar atalarına görə cavabdeh deyillər» kəlamının müəllifi də Robespyerdi. Robespyerin içindən doğan hakimiyyət yalançı, ikiüzlü və zalımdı. Robespyerin hakimiyyət ideyasının son nöqtəsində şüurların konveyirləşdirilməsi və xalqın zombiləşdirməsi ideyası dururdu və bu ideya Stalin, Hitler və Mao tərəfindən reallaşdırılmağa cəhd edildi. Təcrübə ucursuzluqla nəticələnsə də, Robespyerin yaratdığı «Ali Şəxsiyyət» kultu və bu kultun mütləq hakimiyyət ideyası hələ də yaşamaqdadır.\n20 əsr solçularının böyük və qanlı hakimiyətlərinin memarı məhz Robespyerdi. 10 aylıq hakimiyyəti olan Robespyer dünyanı qanla çalxalayan və milyonlarla insanı sistemli şəkildə öldürən böyük hakimiyyətlərin rüşeymi idi. 20 əsrin bütün diktatorları hakimiyyətlərinin mənşəyini Robespyerin hakimiyyət tipindən almışdı və bu gün devrilən solçu ərəb diktatorları, həmçinin MDB məkanındakı siyasi rejimlər Robespyer hakimiyyət tipinin cizgilərini hələ də qoruyub saxlamaqdadırlar.\nDövlət terrorunun tərənnümçüsü\nEynəklə belə çətinliklə görən Robespyer uzaqgörən siyasətçi idi. Utancaq və heç kimə açılmayan Satınalınmaz öz şəxsiyyətini bütünləşmiş xalqın şəxsiyyəti olaraq görürdü. O hesab edirdi ki, inqilabın obrazı elə onun öz obrazıdır və inqilabı qorumaq xalqın əsas işidir. Xalqın bütünləşmiş obrazının öz şəxsiyyətində birləşdiyinə inanan çəlimsiz diktator inqilabı xalq adına qorumağı da özünün missiyası olaraq anlayırdı.\nO, Fransa İnqilabını Fransadan kənarlara daşımaq üçün xalqı müharibəyə səsləyir, inqilabı qorumağın tək yolu olaraq müharibəni və terroru görürdü. Gilyotin onun siyasətinin əsas hissəsini təşkil edirdi. «Satınalınmaz» həm də idarə olunmazdı və həqiqətən də ziddiyətlərin toplusu idi. Buna görə də o, ətrafında olan hər kəsi qorxudurdu. Və buna görə də o qorxunc Yakobinçilər klubunun lideri olmasına baxmayaraq tənhaydı.\nRobespyerin dövlət terroru ideyası inqilabın qorunub saxlanmasınıda xüsusi rol oynadı. Bütün xarici basqılara və aparılan ağır müharibəyə baxmayaraq məhz Robespyerin terror maşını inqilabı qoryub saxlayan və bu inqilabın düynyaya təsirini gücləndirən əsas amil idi. Bütün siyasi naturası ilə Robespyer kasıbların vəkili idi və son nəfəsinə qədər də bu rolunu ifa etdi. O, prinsipləri hər şeydən üstün tuturdu və hesab edirdi ki, mənfəətlər prinsiplərin dəyişməsinə yol aça bilməz, hətta sonuc dəhşətli olsa belə.\nO, inqilabın və respublikanın yaşaya bilməsi üçün kralın öldürülməsini tələb edirdi. Konventdə kral 16-cı Lüdovikin taleyini də elə Robespyerin «Lüdovik ölməlidir ki, respublika yaşasın» sözləri həll etdi. Lüdovik günahkar olmaya bilərdi, amma o, kraldı və kral olduğuna görə də ölməliydi. Tarixin və taleyin ziddiyyəti ondan ibarət idi ki, 16-cv Lüdovik Fransanın ən xeyirxah və humanist kralı idi. O, doğurdan xalqını sevir, xalqına yardımçı olmaq istəyirdi. Elə buna görə də vətəndaş Lüdovik Kapetin başını respublika gilyotində kəsdi.\nAmma bu da özünü xalqın və respublikanın müdafiəçisi olaraq görən cırtdan adamı sakitləşdirmədi. Robespyer Fransanın əsas bəlası olaraq gördüyü kraliça Mariya-Antuanettanınınedamolunmasını istəyirdi. Sonucda kraliçanı da eşafota qaldırdılar və məğrur kraliçaının başı xalqın ayaqları altına düşdü.\nVə bundan sonra «vətən xainlərinin məhv edilməsi başladı. Lionda, Nantda yüzlərlə insanı bir yerə toplayıb top atəşləri ilə öldürürdülər. Kralın tərəfdarı olmasına azacıq şübhə doğuran hər kəs gilyotinə yollayır, həmçinin rejimi bu və ya digər şəkildə tənqid edənləri dəedamedirdilər. Qadağan olunmuş partiyanının üzvününedamolunması qanunauyğuluqdu. Məhkəmələrin işi demək olar ki, tamamilə sadələşdirilmişdi. Məhkəmələr sadəcə ölüm hökmünü elan etməliydilər. Hər bir vətəndaşın müqəddəs borcu «vətən düşmənləri» haqqında çuğulluq etməkdi. Çuğulçuluq etməyən vətəndaş əksinqilabçı olaraq bilinirdi və cəzası ölümdü.\n1794-cü ilin iyununda Robespyer Konventə qanun layihəsi irəli sürdü. Qanuna görə hər bir vətəndaş vətən xainini çuğullamalı və gərəkirsə onu həbs etməliydi. Maraqlı burası idi ki, «Vətən xaini»ni vətəndaş özü təyin edirdi.\nQiymətlər minimum şəkildə aşağı endirilir, bu isə nəticədə qıtlıq yaranmasına səbəb olurdu. Robespyer varlı olmağı cinayət hesab edirdi. Bir dəfə o açıq şəkildə yakobinçilərinin iclasında «mən kasıb olmaq istəyirəm», söyləmişdi. Satınalınmaz Parisdə kiçik bir otaqda yaşayırdı və digər inqilab liderlərindən fərqli olaraq təmtəraqlı yaşayışdan qaçırdı.\nİnqilab öz övladlarını yeyir\nKral ailəsini bitirdikdən və aristokratların mübarizəsini sındırdıqdan sonra Robespyer orta sinifi və «satqın»ziyalıları məhv etməkdən söz etməyə başlamışdı. Arraslı vəkil həmçinin katolik ruhanilərinə bütün varlığı ilə nifrət edirdi. O, ruhaniləri «başlanğıcdan əks inqilabçı» adlandırır, onları məhv etmək üçün əlindən gələn hər şeyi edirdi.\nRobespyer terrorun miqyasını yetərli hesab etmir, hətta inqilabın bir çox liderlərini belə düşmən hesab edirdi. Öncə jirondistlərin lideri Jak Eberi və çox saylı tərəfdarlarını gilyotinə göndərdi. Sonra onun əmri ilə bir çox rəqiblərinin və həmçinin yaxın silahdaşlarının başı eşafotdan aşağı yuvarlandı. Yakobin klubunun ən parlaq liderlərindən biri, Robespyerin ən yaxın silahdaşlarından olan, respublikanın yaşaması və qalib gəlməsi üçün doğurdan böyük işlər görən, buna baxmayaraq təmtəraq və var-dövlət içində yaşamağı sevən və ömrünün son günlərində korrupsiyaya bulaşan Jorj Dantonun edamı bütün Parisi lərzəyə gətirdi. Bu, sadəcə izahagəlməz dəhşət idi…\nDanton Robespyerdən diktaturanının yumşaldılmasını və terrorun qaldırılmasını tələb edirdi və elə buna görə də başını verməli oldu. 1794-cü ilin aprelin 5-də Dantonu eşafota aparan araba Robespyerin evinin qarşısından keçərkən o, qışqırmağa başlamışdı: «Robespyer, mən səni gözləyirəm. Sən mənim arxamca gələcəksən». Dantonun peyğəmbərliyi 3 ay yarımdan sonra həqiqət oldu.\nDantonun ölümündən sonra Robespyer tərəfindənedametdirilən Pol Verno yazmışdı: «İnqilab öz balalarını yeyir»\nTək başına hakimiyyət\nDantonunun ölümündən sonra Robespyer şəxsi diktaturasını yaratmaq üçün fəaliyyətə keçdi. Dantonunun edamının səhərisi günü «Ali Şəxsiyyət»in şərəfinə bayram tədbirlərinin hazırlığına başlanması elan olundu. Robespyer hər şeydən əvvəl proletariatı öz tərəfinə çəkmək istəyirdi və elə bu üzdən də kasıb xalq üçün öz şəxsiyyətini idallaşdımağı, bir kult və din halınam gətirməyi hesablayırdı. «Ali Şəxsiyyət» kultunun elan olunması avqust ayında nəzərdə tutulurdu. Yeni dinin elan olunmasıyla Fransada bütün digər dinlər və məzhəblər qadağan olunacaqdı.\nHəyatının son 3 ayında ona iki dəfə sui-qəsd etdilər, amma hər iki sui-qəsd uğursuz oldu. Bu sui-qəsdlər onu xalqın gözündə daha böyütdü və Satınalınmaz öz xilasını «Uca Varlıq»la bağladı. Tanrı Uca Varlıqdı və o «Usa Varlıy»ın seçdiyi «Ali Şəxsiyyət»di.\nHakimiyyəti tam əlinə alan Robespyer demək olar ki, evindən çölə çıxmır, düşmənlərindən qorxur, küçədə isə ancaq silahlı yakobinçilərin müşaiyəti ilə gəzə bilirdi.\nQəribədir ki, Fransa inqilabından ciddi təşviş keçirən Avropa monarxları Robespyeri inqilabı söndürən adam olaraq görməyə başlamışdılar və onunla əməkdaşlıq etməyə hazırdılar. Hətta Prussiya sülh bağlamaq təklifini belə irəli sürmüşdü.\nO, heç vaxt dövlət vəzifəsini tutmadı. Ən adi nazir titulunu belə daşımadı. O, bütün hakimiyyətini Yakobinlər klubundan alırdı. Hətta hər gün yüzlərlə adam onun imzası ilə gilyotinə yollandığı zaman belə Yakobin klubunun lideri və Fransa Milli Konventinin sıravi üzvü olaraq qaldı. Amma buna baxmayraq arraslı kiçik boylu arıq cüssəli vəkil «Ədalət Respublikası»nın simvolu idi.\nO, bir neçə dəfə pis qurtaracağını və dəhşətli ölümlə öləcəyini bacısına söyləmişdi. Və haqlı çıxdı… İntihara cəhd, gülləninin dağıtdığı çənə, bir gecəlik can çəkişməsi və səhər tezdən məhkəməsizedam.\nOnun yıxılmasına səbəb konventdə etdiyi son çıxışı oldu. Bu çıxışı Satınalınmazın buraxdığı nadir səhvlərdən biri idi və onun həyatının davam etməsinə mane oldu. Konventdəki son çıxışında diktator öz rəqiblərini hədələmişdi. Təhdid dolu həmin çıxışda o, heç kimin adını çəkməmişdi. Yerdən bəziləri qışqırıb ad tələb eləsələr də, Robespyer ad çəkməkdən imtina etmişdi. Elə həmin axşam Yakobin klubundakı uzun nitqində də yenə ad çəkmədən təhdidlər yağdırmışdı. Və o gün hər kəs Konventdəki hər kəs özünü gilyotinin bir addımlığında hiss etmişdi. Və hər kəs onu məhv etmək üçün gücünü bir araya gətirdi…\nOnu Konventdə həbs elədilər. Millət vəkilləri «Rədd olsun, tiran» bağıraraq onun üzərinə yürüdülər, həbs olunmasını tələb elədilər. Konvent böyük səs çoxluğu ilə qərar qəbul elədi və onu silahdaşları ilə birlikdə yaxaladılar. Robespyer yanındakı əsgərlərin birinin belindəki pistoleti qapıb başına atəş açdı. Amma tələsdiyindən güllə gicgahını deyil, çənəsini dağıtdı.\nYaralı şəkildə onu küçəyə sürüklədilər və küçədə onun həbs olunmasını görən adamlar əsgərlərə hücum edib onu əsgərlərin əlindən aldılar. Yaralı Robespyeri və tərəfdaşlarını kütləParisşəhər məclisinə götürdülər. Amma Konvent yaxşı anlayırdı ki, ya Robespyer öləcək, ya da onların hamısı gilyotində başlarını qoyacaq. Əsgəri birlik kütləni top atəşi ilə dağıtdı və Robespyer yaxalanıb həbsxanaya atıldı.\nYarasının dəhşətli ağrılarına baxmayaraq o, kağız və qələm tələb elədi. Tələb rədd edildi. Amma rədd olunmasaydı, azadlıq tiranın nə yazacağı bu gün belə maraq doğurur..\n«Mənim başımı xalqa göstərin..»\n1794-cü il, 28 iyul. Səhər tezdən onu və tərəfdaşlarını arabaya qoyub eşafota gətirdilər. Artıq xalq onu müdafiə etmirdi. Hər yerdən acımasız replikalar səslənirdi. Xalq sevinir və tiranı lənətləyirdi.\nO eşafota qalxarkən ayaq üstə zorla dururdu. Amma qürurluydu. Çənəsi güllədən dağıldığı danışmaq cəhənnəm əzabıydı. Buna baxmayaraq zorla da olsa son sözlərini söylədi: «Mənim başımı xalqa göstərin. O, buna layiqdir».\nBir dəqiqə sonra proletairiatın ilk diktatorunun başı xalqın ayaqları altına diyirləndi və bununla da Böyük Fransa İnqilabı özünün son fazasını bitirdi. Bir neçə ildən sonra Fransa general Bonapartın iradəsinə təslim olacaq və Fransa Napoleonla tarixinin ən möhtəşəm dövrünü yaşayacaqdı.\nRobespyer 36 il yaşadı. Bu ömürün 31 ili heç bir əhəmiyyət daşımadı. Amma kiçik boylu arraslının həyatının son 5 ili bütün tarixi dəyişdi. Çünki o, hakimiyyətin yeni prinsiplərini və formasını yaratmışdı.\nRobespyerin harda dəfn olunduğu bəlli deyil. Onun, həmin gün gilyotinlənən onlarla adamla birlikdə qardaşlıq qəbirstanlığında yatdığı bildirlir. Bəziləri iddia edir ki, onun basdırıldığı kütləvi qəbirin üzərində, «Yolçu, mənim ölümümə görə heyfislənmə, çünki mən sağ qalsaydım, sən öləcəkdin», sözləri yazılıbmış...\nŞarlotta Robespyer «Memuar»\nAnatoliy Qladilin «Robespyerdən İncil»


"Neftçi" klubunun qvineyalı legioneri Mamadu Kane Offsideplus.az-a müsahibə verib.\n23 yaşlı yarımmüdafiəçi karyerası barədə danışıb və "Neftçi" haqda təəssüratlarını bölüşüb.\n- Futbol karyeranıza necə başladınız?\n- Bu, Qvineyada başladı. Hər bir uşaq kimi mən də küçələrdə futbol oynayırdım. Daha sonra sınaq üçün getdiyim bir komandaya seçildim.\n- Milli komandada oynamaq şansını necə qazandınız?\n- Milli komanda üçün iki kateqoriyada oynamaq şansım oldu. Gənclərdən ibarət yığma komanda və U23. Gözəl bir təcrübə idi və mənim üçün çox yaxşı keçdi. Gənclərdən ibarət komanda ilə Dünya Kubokuna və Afrika Millətlər Kubokuna getdim və U23 ilə Dünya Kubokunun seçmə oyunlarında çıxış etdim.\n- Bəs hansı məqamda peşəkar futbolçu olmağa qərar verdiniz?\n- Peşəkar olmaq hər bir gənc futbolçunun arzusudur. Gənc olduğum üçün peşəkar bir futbolçu olmaq mənim də arzum idi. Bu təbii ki, asan deyildi, ancaq addım-addım məqsədimə doğru irəlilədim. Əgər, özünüzə inanırsınızsa, o zaman hər şey mümkündür. Küçələrdə oynayırdım, təcrübəm və inamım var idi və peşəkar futbolçu olacağıma inanırdım. Qvineyada ilk müqaviləmi imzaladım və nə etməli olduğumu başa düşürdüm. Bunun həm də, ailəmi dolandırmaq üçün nə qədər ciddi bir məsələ olduğunu anlayırdım.\n- "Neftçi" sizi necə kəşf etdi? Bu barədə danışardınız...\n- Düşünürəm ki, bu Afrika Kuboku və Dünya Kuboku zamanı baş verdi. Yarışlardan sonra evə qayıtmışdım və mənə "Neftçi"yə qoşulmaq üçün zəng edildi. Ardınca "Neftçi" məni işə götürdü. Bu klubun bir hissəsi olduğum üçün xoşbəxtəm və qürur duyuram. "Neftçi" kimi bir klubun üzvü olmaq mənim arzum idi. "Neftçi" də yaxşı təcrübəm qazandım çünki bu klub mənə çox şey verdi. Məni bir ailə kimi qarşıladılar. Buna görə, kluba çox şey borcluyam. Əlbəttə, gəldiyim ilk zamanlar asan olmadı, amma klubun mənə göstərdiyi sevgi ilə tezliklə komandama uyğunlaşdım.\n- Azərbaycanın mətbəxinə, iqliminə uyğunlaşmanız necə oldu?\n- Hava və yemək pis deyil. Çox yaxşı uyğunlaşmışam. Doğma yeməklərim üçün darıxıram. Hər il tətilə gedirəm və ənənəvi yeməklərimi yeyirəm. Bundan sonra isə qayıdıb öz işimi görməliyəm. Digər qidalara da uyğunlaşdım və normaldır.\n- Növbəti mövsüm üçün hədəfiniz nədir?\n- Əsas məqsədimiz Avropa Liqasına vəsiqə qazanmaqdır. Bu mövsüm Avropa Liqasında oynamağa ümid edirik. İnanıram ki, ruh yüksəkliyi və gərgin çalışmaqla buna nail ola bilərik.\n- Azarkeşlər səni çox sevirlər. Onların rəğbətini necə qazandın?\n- Bu klub mənə çox şey verdi və mənə bu qədər sevgi göstərdi. Sözlə izah edə bilmirəm. Rəhbərlik, komanda və azarkeşlər məni sevir və bu bir ailəyə tablosuna bənzəyir. Fürsətdən istifadə edərək təşəkkür edirəm demək istəyirəm və bu klubda olmaqdan qürur duyuram. Bu sevgini qaytarmaq üçün meydanda bir iş görməliyəm. Ümid edirəm ki, klubla layiq olduğumuz kuboku qazanarıq.\n- Ötən mövsüm "Neftçi" çempion ola bilməsə də, çıxışınızı necə qiymətləndirirsiniz?\n- "Qarabağ" yenə çempion oldu, "Neftçi" isə ikinci. Növbəti mövsümdə hər şey mümkündür və çempionluq qazanmağımıza əmin olmaq bizim borcumuzdur. Buna nail olmaq üçün çox çalışmalıyıq. Ötən mövsüm yaxşı çıxış etdim, çempionatda ikinci olduq və bu mənim üçün müsbət haldır.\nTəqlər: müsahibə, Mamadu Kane


İKİNCİ FƏSİL QURAN VƏ KOSMOLOJİ ELMLƏR\nDÜNYA NECƏ YARANMIŞDIR\n“Sonra Allah tüstü halında olan göyə üz tutdu (göyü yaratmaq qərarına gəldi)” 1.\n“Məgər kafir olanlar göylə Yer bitişik ikən Bizim onları ayırdığımızı, hər bir canlını sudan yaratdığımızı bilmirlərmi?! Yenə də iman gətirməzlər?”2.\nDoktor Erick isә Kainatın yaranmasının sәkkiz mәrһәlәdә baş verdiyini iddia edir1.\nBir qrup astronom isә astronomik müşaһidәlәrә müvafiq olan digәr bir nəzəriyyəni irәli sürmüşlәr. Bu nәzәriyyәyə görә dünya başlanğıcsız vә sonsuzdur. Maddә daim kiçik partlayışlar nәticәsindә yaranır. Bu yeni nәzәriyyәyə görә Kainat tәdricәn genişlәnir vә qalaktikalar formalaşır1.\n1. Bәzi tәfsirçilәr Fussilәt surәsinin 11-ci ayəsi һaqqında yazırlar: “هي دخان” [hiyə duxanun] ifadәsi göstәrir ki, göyün yaradılışı öncә geniş qaz kütlәlәrindәn başlamışdır. Bu ilk yaradılış һaqqındakı son elmi tәdqiqatlarla üst-üstә düşür. İndi dә çoxlu sayda ulduz sıx qaz vә tüstü formasındadır.2\na) Göy vә Yerin öncә bir-biri ilә bitişik olması yaradılışın başlanğıcına işarәdir. Alimlәrin fikrincә Kainat öncә çox böyük vaһid yanar (qızğın) buxar şәklindә olmuş, daxili partlayış vә һәrәkәt nәticәsindә tәdricәn parçalanaraq ulduzları, planetlәri, Yer kürәsini, ümumilikdә Günəş sistemini әmәlә gәtirmişdir. Kainat һәlә dә genişlәnmәkdәdir. Әһli-beytdәn (ә) gәlәn bәzi rәvayətlәrdә dә bu eһtimala işarәlәr var1.\nb) Bitişiklik vә ya bütövlәşmәdәn mәqsәd Kainatın maddәlәrinin öncә yeknәsәq, sonsuz kiçiklikdә vaһid bir maddә şәklindә olmasıdır. Lakin zaman keçdikcә maddәlәr bir-birindәn ayrılaraq yeni tәrkiblәr әmәlә gәtirdilәr. Belәcә göydә vә Yerdә һeyvanlar, bitkilәr vә digәr varlıqlar meydana gәldi.2\nӘһli-beytdәn (ә) gәlәn xeyli sayda rәvayət dә son eһtimala işarәlәr vurur3. Әlbәttә, mәlum ayə yuxarıda qeyd olunan һәr üç eһtimalı әks etdirә bilәr.\nثم فتق بین السموات العلی... Sonra isә sәmaların arasını açdı1.\nOnun fikrincә, bu mәna Fussilәt surәsinin 11-12-ci ayəlәri ilә uyğundur. Yəni ayədә sözü keçәn tüstüdәn mәqsәd göylәrin vә Yerin yaradılışındakı ilkin materiyadır. Hәmin surәdә oxuduğumuz ائتیا[i`tiya] feli genetik (tәkvini) әmr mәnasını ifadә edir. Ayədәn aydın olur ki, göylәr yaranmazdan öncә (onların ilkin maddәsi) mövcud idi. Allaһ onları müəyyən formalara saldı. Tәntavinin fikrincә bu ayəlәrin mәzmunu Quranın elmi möcüzәlәrindәndir2.\nO, P. Laplas vә başqalarının Kainatın yaranması ilә bağlı elmi araşdırmalarını qeyd edәrәk belә bir nәticә әldә edir ki, Quranın mәqsәdi elmi mәsәlәlәri bәşәrә çatdırmaq deyil. Allaһ-taala göylәrin yaradılışı ilә bağlı bәzi mәsәlәlәrә toxunsa da vә bu elmi nәzәriyyәlәr üst-üstә düşsә dә mәnası bizә tam bәlli deyil3.\nO yazır: “Astronomiya elmi sübuta yetirmişdir ki, planetlәr yaradılışdan öncә bütövlәşmiş, bir-birinә bitişik qaz şәklindә olmuşlar. Sonralar, zaman keçdikcә sıxlıq nәticәsindә (fırlanan) qaz dumanlıqları cisimlәrә (göy cisimlərinə) çevrilmişdir. Bu һipotez (fərziyyə) tәqribәn iki әsr öncә mәşһur fransız astronomu vә riyaziјyatçısı P. Laplas tәrәfindәn açıqlanmışdır. Bu gün artıq yeni astronomiya öz nailiyyətlәri ilә P. Laplasın fikrinin doğruluğunu sübuta yetirmişdir1.\n6. Doktor Maurice Bucaille mәlum ayəlәri izaһ edәrkәn Kainatın yaradılışı ilә bağlı yazır: “Quran һissәciklәrdәn ibarәt qaz kütlәsinin (qaz-toz buludu) mövcudluğunu tәsdiq edir vә ibtidai maddәnin bütövlәşmiş, bir-birinә bitişik ünsürlәrinin ayrılmasından söһbәt açır”.\n(Ya Peyğəmbər!) De: "Doğrudanmı siz Yeri iki gündə yaradanı inkar edir və Ona şəriklər qoşursunuz? O ki, aləmlərin Rəbbidir! O, yer üzündə möhkəm durmuş dağlar yaratdı, onu bərəkətli etdi və (Allahdan ruzi) istəyənlər üçün bərabər olaraq orada yer əhlinin ruzisini dörd gündə (mövsümdə) müəyyən etdi. Sonra Allah tüstü (düman) halında olan göyə üz tutdu (göyü yaratmaq qərarına gəldi). Ona (göyə) və Yerə belə buyurdu: "İstər-istəməz vücuda gəlin!" Onlar da: "İstəyərək (Allahın əmrinə itaət edərək) vücuda gəldik!" - deyə cavab verdilər1.\nCavab: Doktor Maurice Bucaille suala nәzәrәn digәr elmi bir mәqamı önә çәkmişdir. Onun fikrincә Quranda Naziat surәsindә (27-31) göylәrin vә Yerin yaranması mәsәlәsi digәr modeldә verilmişdir2. Bu ayəlәrdә göylәrin yaradılışı Yerin yaradılışından öncә qeyd edilmişdir. Bu mәnada بعد ذالک [bə`də zalikə] qeydi böyük önәm daşıyır.\nO, yazır: “Elm, bir ulduzun (Günəş kimi) yaradılışının digәr planet vә ya planetlәrdәn birinin yaradılışı ilә qarışıqlı olduğunu sübuta yetirir. Sizcә bu, mәlum Quran ayəsindә әn yaxşı şәkildә verilmәmişdirmi?”3\n8. Әbd әr-Rәzzaq Nofel dә sözügedәn ayəlәri (Әnbiya, 30 və Fussilәt, 11) izaһ edәrkәn ilk yaradılış mәsәlәsini önә çәkәrәk bildirir ki, göylәr vә Yer öncә vaһid bir varlıq olmuş, sonradan ayrılmışlar. O, elmi nәzәriyyәlәri tәtbiq edәrәk bunu Quranın elmi xәbәrlәrindәn һesab edir. Hansı ki, bu, әsrlәr sonra elmә mәlum olmuşdur1.\n9. Әһmәd Mәһәmmәd Süleyman da Әnbiya surәsinin 30-cu ayəsini izaһ edәrkәn onu Günəş sistemi һaqqında yeni elmi nәzәriyyәlәrlә uyğunlaşdıraraq Peyğәmbәrin (s) qeyb elminin (okkultizminin) nişanәsi, Quranın elmi sirlәri kimi qәbul etmişdir2.\n“Yuxarıda qeyd olunanlardan göründüyü kimi tüstüdәn mәqsәd һәmin buxardır. Lakin tüstü vә buxarın qaynağı eyni olduğundan vә ya ilk baxışda bir-birinә bәnzәdiklәrindәn buxar tüstü deyə yad edilmişdir. Demәli, Yeri әһatә edәn yeddi sәma һamısı buxardan yaranmışdır”1.\n11. Bәzi müasir nәzәriyyәçilәr Әnbiya surәsinin 30-cu ayəsini izaһ edәrkәn bu ayənin göylәrin öncә vaһid olub sonradan ayrıldığını qeyd etdiyini vә Quranın yeni elmin dә tәsdiq etdiyi möcüzәsi olduğunu vurğulamışlar2.\nFussilәt surәsinin 9-11-ci ayəlәrini Kainatın tüstüdәn yarandığına işarә vurduğunu һesab edirlәr3.\n12. Mәһәmmәd Kamil әs-Sәmәd Fussilәt surәsinin 11-12-ci ayəsini Quranın elmi ecazkarlığına bir sübut kimi qiymətlәndirir və ayənin göylәrin tüstüdәn yarandığına işarә vurduğunu bildirir1.\n13. Sәlim әl-Cabi “Böyük partlayış” nәzәriyyәsindәn söһbәt açaraq Әnbiya surәsinin 30-cu ayəsini leksik vә terminoloji baxımdan açıqlayıb belә bir nәticә alır ki, “Böyük partlayış” nәzәriyyәsi mәlum ayə ilә üst-üstә düşür2.\n4. Әgәr bir gün “Böyük partlayış” nәzәriyyәsi qәti şәkildә sübuta yetәrsә, bu, Quranın elmi ecazkarlığını da sübut edәr. Çünki bir növ Quranın elmi sirlәrә işarәsi kimi qiymətlәndirilir. Lakin bu gün üçün sadәcә Quran vә elm arasında maraqlı aһәngdarlıqdır3.


Çap versiya > Şəhidlərin xatirəsi hər zaman əziz tutulur\nƏsas Səhifə > Manşet / Qazax respublika mətbuatında > Şəhidlərin xatirəsi hər zaman əziz tutulur\nBu gün düşmənlə 168 kilometr məsafədə sərhəddə olan Qazax rayonunun Bağanıs Ayrım, Xeyrımlı, Barxudarlı, Sofulu, Qızılhacılı, Yuxarı Əskipara və Aşağı Əskipara kimi 7 kəndi düşmən tapdağı altındadır. 5 kəndi isə daim düşmən gülləsinin atəşinə məruz qalır. Ərazi bütövlüyü uğrunda 287 nəfər şəhid verən, 7 nəfər igid oğlu Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı adına layiq görülən Qazaxda şəhidlərimizin xatirəsi hər zaman əziz tutulur və onların ailə üzvlərinə qayğı ilə yanaşılır.\nSon 3 ildə rayonda Aprel şəhidləri kapitan Mühüd Orucovun, baş leytenant Elvin Namazovun və əsgər Orxan Əliyevin xatirəsini əbədiləşdirmək üçün şəhərin mərkəzində bulaqların tikilməsi, Milli Qəhrəmanlar Alı Mustafayevin, Mərfət Nəsibovun, Firuddin Şamoyevin, Şamoy Çobanovun, şəhidlərdən Şahvələd Abbasovun, Qoşqar Qurbanovun, Qaratel Hacımahmudovanın adlarını daşıyan bulaqların, həmçinin "Şəhid polislərin xatirəsinə” ucaldılmış abidələrin yenidən qurulması bu istiqamətdə görülən işlərin bariz nümunəsidir.\nBu günlərdə isə rayonun Orta Salahlı kəndində daha bir şəhidin - Hacıyev Səməd Məmməd oğlunun adını daşıyan bulağın yenidənqurmadan sonra açılışı olmuşdur. Əvvəlcə şəhidlərimizin ruhuna dua oxunmuş, onların əziz xatirəsi böyük ehtiramla yad edilmişdir. Sonra bulaq kompleksinin açılışını bildirən qırmızı lent kəsilmiş, önünə tər qərənfillər düzülmüşdür.\nQazax Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Rəcəb Babaşov açılış mərasimində çıxış edərək tədbir iştirakçılarını salamlamış və bulağın yenidən qurulmasında əməyi olan insanlara minnətdarlığını bildirmişdir. Qeyd etmişdir ki, şəhidlərə və onların ailələrinə qayğı hər zaman dövlətin diqqət mərkəzindədir. Odur ki, bu ailələr dövlətin, eləcə də rayon rəhbərliyinin hər zaman yanlarında olduqlarını hiss edirlər. Rayonda aparılan abadlıq və quruculuq işləri çərçivəsində şəhidlərimizin uyuduqları müqəddəs məkanlarda da xeyli iş görülmüşdür. Qəbiristanlıqlar, onların xatirəsinə ucaldılmış abidələr, parklar, bulaqlar, xiyabanlar abadlaşdırılmış, əsaslı şəkildə təmir edilmişdir. 287 nəfər Qazax şəhidinə sonsuz ehtiram nümayiş etdirilərək şəhərin mərkəzində yerləşən Şəhidlər xiyabanı tamamilə yenidən qurulmuşdur. Bu gün nəinki şəhid ailələri və rayon sakinləri, eləcə də Qazaxa səfər edən qonaqlar da qürur yerimiz olan bu müqəddəs məkana baş çəkir, memorial önünə tər çiçəklər düzür, igid oğullarımızın şəkli əks olunmuş lövhə önündən keçərək əziz xatirələrinə ehtiram göstərirlər. Rayonda keçirilən tədbirlər öncə həmin müqəddəs məkanı ziyarətlə başlayır. Məktəblilər mütəmadi olaraq xiyabanda olur, rayon şəhidləri haqqında ətraflı məlumatlar alır, onlarla bir daha qürur duyurlar.\nTədbirdə Prezident İlham Əliyev, eləcə də Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva tərəfindən şəhidlərimizə və şəhid ailələrinə göstərilən hörmət və ehtiramdan da söhbət açılmışdır. Qeyd edilmişdir ki, bu gün ölkəmizdə dövlət başçısı tərəfindən sistemli ordu quruculuğu ilə yanaşı, vətənin bütövlüyü uğrunda canlarından keçmiş şəhidlərə və onların ailələrinə, həmçinin müharibə veteranlarına və əlillərinə böyük diqqət və qayğı göstərilir. Respublika Prezidentinin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən siyasətin əsas istiqamətlərindən birini şəhid ailələrinin, müharibə veteranları və əlillərinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi, onların problemlərinin həlli, ən əsası da hər cür qayğı ilə əhatə olunmaları təşkil edir.\nQüdrətli Azərbaycan Ordusunun Aprel zəfərindən danışılarkən həmin şanlı tarixin yazılmasında Qazax rayonunun 3 nəfər igidinin - Fərəhli kəndindən kapitan Orucov Mühüd Qurban oğlunun, Yuxarı Salahlı kəndindən baş leytenant Namazov Elvin Məmməd oğlunun və Aslanbəyli kəndindən əsgər Əliyev Orxan Məhəmməd oğlunun da xidməti olduğu diqqətə çatdırılıb. Qeyd edilıb ki, Aprel döyüşləri bizi Qarabağda böyük qələbəmizə aparan şanlı yolun başlanğıcıdır. O yolu qət edən igid oğullarımızla bu gün başda Ali Baş Komandan olmaqla hər kəs fəxr edir və bundan sonra da fəxr edəcəkdir. Aprel döyüşü bir daha sübut etdi ki, Azərbaycanın igid və mərd oğulları həmişə olub və bundan sonra da olacaqdır.\n"Hilal” Sosial Araşdırmalar İctimai Birliyinin sədri Arzuman Abdulkərimov, Milli Qəhrəman Alı Mustafayevin qardaşı Mahmud Mustafayev, Orta Salahlı kənd sakini Səid Abdulkərimov və başqaları çıxış edərək dövlət başçısı tərəfindən şəhid ailələrinə, Qarabağ müharibəsi veteranlarına və əlillərinə, məcburi köçkün ailələrinə göstərilən diqqət və qayğıya görə minnətdarlıqlarını bildirmişlər.


“Daxili Qoşunlar istənilən döyüş tapşırığını yüksək keyfiyyətlə yerinə yetirir” – Günün Səsi\n“Daxili Qoşunlar istənilən döyüş tapşırığını yüksək keyfiyyətlə yerinə yetirir”- RAMİL USUBOV\n0\t12 Mart 2018 20:55\nGununsesi.info AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, əlamətdar hadisə münasibətilə Daxili Qoşunların komandanlığı və bir qrup hərbi qulluqçusu Fəxri xiyabanda ümummilli lider Heydər Əliyevin xatirəsini dərin ehtiramla yad edib.\nMərasimdə Daxili İşlər naziri, general-polkovnik Ramil Usubov və Azərbaycan Respublikası Prezidentinin hüquq mühafizə orqanları ilə iş və hərbi məsələlər üzrə köməkçisi-şöbə müdiri Fuad Ələsgərov iştirak ediblər.\nDaxili işlər nazirinin müavini-Daxili Qoşunların komandanı, general-leytenant Şahin Məmmədov qurumun yaranması, inkişafı və hazırkı dövrdə fəaliyyəti barədə geniş məruzə ilə çıxış edib. Məruzədə qeyd edilib ki, ümummilli lider Heydər Əliyevin 1995-ci il 9 mart tarixli Fərmanı ilə 12 mart – Daxili Qoşunlar Günü kimi müəyyən edilib. Torpaqlarımızın azadlığı uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarında Qoşunların 510 hərbi qulluqçusu həlak olub, 1166 nəfəri yaralanıb, 268 nəfəri itkin düşüb. Hərbi qulluqçulardan 9 nəfəri “Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı” adına layiq görülüb.\nMəruzəçi qeyd edib ki, atəşkəs dövründə Qoşunlarda idarəetmənin təkmilləşdirilməsi, döyüş və peşə hazırlığının yüksəldilməsi, hərbi intizamın möhkəmləndirilməsi, normativ hüquqi və maddi-texniki bazanın yaradılması istiqamətində əməli tədbirlər həyata keçirilib. Xalqımıza, dövlətimizə, dövlətçiliyimizə sədaqət və fədakarlıqla xidmət edən Daxili Qoşunların hərbi qulluqçuları polis orqanlarının əməkdaşları ilə birgə qarşıya qoyulmuş tapşırıqları hər zaman uğurla yerinə yetiriblər. Ötən il ölkəmizdə keçirilən mötəbər beynəlxalq idman yarışları – IV İslam Həmrəyliyi Oyunları, atıcılıq üzrə Dünya Kuboku, Formula 1 Azərbaycan Qran-Prisi, Bakıda və Göygöl rayonunda keçirilən qadınlar arasında voleybol üzrə Avropa çempionatının final mərhələsi və digər beynəlxalq tədbirlərdə qarşıya qoyulmuş tapşırıqların icrası tam təmin edilib. Bu ilin aprelində keçiriləcək Formula 1 Azərbaycan Qran-Prisində də Daxili Qoşunların qarşısında mühüm tapşırıqlar qoyulub. Şübhə yoxdur ki, şəxsi heyət bu dəfə də üzərinə düşən vəzifələri layiqincə yerinə yetirəcək.\nDaxili İşlər naziri, general-polkovnik Ramil Usubov tədbirdə çıxış edərək “Dövlət quruculuğu prosesində Daxili Qoşunların düzgün istiqamətdə təşkil olunması çox əhəmiyyətli məsələdir”, – deyən ulu öndər Heydər Əliyevin ordu quruculuğu prosesində Daxili Qoşunların təkmilləşməsinə böyük önəm verdiyini, məhz onun xüsusi diqqət və qayğısı ilə formalaşıb inkişaf etdiyini məmnunluqla xatırladıb.\nRamil Usubov vurğulayıb ki, bu gün dövlətimizin başçısının ali diqqət və qayğısının, tələb və göstərişlərinin nəticəsi olaraq, Daxili Qoşunlar qarşısına qoyulan istənilən döyüş tapşırığını yüksək keyfiyyətlə yerinə yetirməyə qadirdir. Nazir deyib ki, Daxili Qoşunların inkişafı üçün qəbul edilən qərarlar, göstərilən diqqət və qayğı şəxsi heyət tərəfindən həmişə dərin minnətdarlıq və ruh yüksəkliyi ilə qarşılanır. Ölkə rəhbərinin Daxili Qoşunların müxtəlif tədbirlərində iştirakı, eləcə də Qoşunların xidməti fəaliyyətinə verdiyi yüksək qiymət, haqqında söylədiyi dəyərli fikirlər, verdiyi tövsiyələr hər zaman fəaliyyət proqramı kimi qəbul olunmaqla şəxsi heyəti daha böyük uğurlara ruhlandırır. Məhz dövlətin əvəzsiz dəstəyi sayəsində Daxili Qoşunların maddi-texniki bazasının, kazarma-yaşayış fondunun yaxşılaşdırılması istiqamətində ardıcıl tədbirlər həyata keçirilib, hərbi hissələr beynəlxalq standartlara uyğun texnika, xüsusi vasitələr və rabitə sistemləri ilə təchiz edilib.\nÇıxışının sonunda general-polkovnik Ramil Usubov axili işlər orqanlarının fəaliyyətini hər zaman yüksək qiymətləndirən, peşə bayramı ərəfəsində bir qrup hərbi qulluqçunu dövlət mükafatları ilə təltif edən, həmçinin şəxsi heyətin sosial müdafiəsinin yaxşılaşdırılması ilə bağlı müvafiq sərəncamlar imzalayan Prezident İlham Əliyevə minnətdarlığını ifadə edərək və əminliklə bildirib ki, hərbi qulluqçular bundan sonra da müstəqilliyin, sabitliyin və təhlükəsizliyin keşiyində ayıq-sayıq dayanacaq, vətəndaşların qanuni mənafelərinin hüquqazidd əməllərdən qorunmasında səy və bacarıqlarını əsirgəməyəcək, döyüş hazırlıqlarını daim artıracaqlar.


Nobel prospektində 9 mərtəbəli bina yandı -YENİLƏNİR » www.tezadlar.az\nNobel prospektində 9 mərtəbəli bina yandı -YENİLƏNİR\nYanğın binanın fasadından başlayıb\n"Tezadlar.az"-ın yanğın baş verən ərazidə olan əməkdaşının verdiyi məlumata görə, Nobel prospektində - "Nargilə" kafesinin yaxınlığında 9 mərtəbəli binalardan biri yanıb. Qeyd edək ki, həmin bina da şəhərdəki bəzi binalar kimi üzəri plastik örtüklə örtülüb. Məhz yanğın da bu süni örtüyə quraşdırılmış işıqlandırma sistemi səbəbindən baş verib. Hadisə yerinə Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Yanğından Mühafizə Xidmətinin əməkdaşları cəlb olunub.\nXətai rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Razim Məmmədov deyib ki, binada 107 mənzil var: "Burda 408 nəfər yaşayır. Hazırda neçə mənzilə ziyan dəydiyi dəqiqləşməyib. Bu dəqiqləşmə aparılandan sonra kompensasiya məsələsinə də baxılacaq". İcra başçısı deyib ki, sakinlərdən bəziləri yaxın qohumlarının evində gecələyəcəklərini bildiriblər: “İstəyənləri yerlə təmin edəcəyik”.\n"Təzadlar" olaraq onu bildirək ki, əvvəla, R.Xudiyevin dediyi kimi, iki eyvan deyil, bütün bina yanıb kleyə döndü... İkincisi, yanğn söndürülmədi, sadəcə, hər şey yanıb qurtardı və öz-özünə söndü... Bu təhlükəli yanğın isə artıq ikinci binada baş verir. Buzovnada 1 ay əvvəl baş vermişdi. Və hazırda hansısa məmurun plasmas istehsal sexi indi Bakını bu plasmas örtüklə bəzəyib yanğınla üz-üzə qoymaqdadır.\nP.S. "Tezadlar.az" bu yaxınlarda bu tip örtüklə üzlüklənmiş, işıqlandırılmış binalarda baş verə biləcək təhlükələrdən bəhs edən yazı da dərc etmişdi. Son vaxtlar belə binalarda baş verən yanğın hadisələri də bu narahatlığın əbəs yerə olmadığını bir daha təsdiq etmiş olur.\nHəmin yazını bir daha oxuculara təqdim edirik.\nBAKIDA SÜNİ FASAD TƏHLÜKƏSİ\nXəbər verildiyi kimi, Buzovnada Buzovna-Bilgəh yolunun üstündə yerləşən 5 mərtəbəli bina alışıb yanıb... Xəzər RİH başçısının 1-ci müavini Vaqif Həsənovun verdiyi məlumata görə, yanğın binanın fasadındakı elektrik qısaqapanmasından baş verib.\nYanğınsöndürənlər isə bildiriblər ki, binanın bütün fasadı və çardağı 1300 kvm. sahədə tamamilə yanıb.\nBakıda sintetik fasad təhlükəsi...\nSon bir neçə aydır ki, Bakıda yol kənarında yerləşən köhnə binaların fasadı süni üzlüklə örtülür. Hansısa məmura məxsus firma hazırda yol kənarında yerləşən bütün köhnə binaları həmin sintetik fasad örtüklə təchiz edir... Bazar olsun! Amma hamı bilir ki, "çölü bəzək, içi təzək" olan bu fasadlama əməliyyatı görüntü xarakterlidir. Məsələn, Mətbuat prospektində, "Azərbaycan" nəşriyyatı ilə üzbəüzdəki bir neçə 9 və 5 mərtəbəli binaların magistral yol kənarındakı fasad hissəsi bəzənir, lakin binaların həyəti ağlamalı gündədir.\nVə təhlükə ondadır ki, həmin fasad plasmasdan olur və yanğın təhlükəlidir. Hətta "Azərbaycan" nəşriyyatının qarşısındakı binalar bəzənəndə burada çalışan fəhlələrə dedim ki, əgər təxribatçılar duyuq düşsələr, bir butulka benzin bəsdir ki, fasada atsınlar, bütün bina dərhal alışıb yanacaq. Buna qarşı nə təhlükəsizlik tədbiriniz var? Dedilər ki, yoxdur, biz də bu təhlükəni bilirik...\nHəmin fasadı bəzəmədə bir təhlükə də var: yol kənarındakı bəzənmiş binalar gecələr yaraşıqlı olsun deyə, güclü işıqlandırma sistemi quraşdırılır. Lakin nəzərə alınmır ki, həmin işıqlandırma sistemi elektrik qısaqapanmasına çox həssasdır.\nOdur ki, aidiyyəti dövlət qurumları bu barədə indidən düşünməlidir.\nBakıda binalara vurulan qeyri-daş üzlüklər barədə söz-söhbətlər müzakirə olunur\nTelman Zeynalov: "Gərək 500-600 dərəcə isti olsun ki, həmin fasad üzlükləri yansın"\nSon zamanlar diqqətçəkən məqamlardan biri də ondan ibarətdir ki, binaların üzlükləri daşla deyil, xüsusi plastikdən hazırlanmış materiallarla yenilənir. Daş üzlüklərdən fərqli olaraq plastiklər nisbətən nazik olur. Konkret olaraq Ziya Bünyadov, Mətbuat prospektində, H.Əliyev prospektində... binaların fasad hissəsi sözügedən üzlüklə əvəzlənir. Sakinlər isə narahatdır, deyirlər ki, həmin üzlük materiallar yanmaya həssasdır. Yəni tez alışıb yana bilir. Məsələyə münasibət bildirən Milli Ekoloji Proqnozlaşdırma Mərkəzinin rəhbəri Telman Zeynalov "Bakı-xəbər" qəzetinə bu yaxınlarda görün nə deyib: "Mən bu fikirlə razılaşmıram. Əksinə, daş üzlüklər müəyyən problemlər yaradır. Binanın üzünə yığılan müxtəlif tullantıların yonularaq atmosferə atılması müəyyən fəsadlara səbəb olur. Bundan fərqli olaraq plastik materialdan hazırlanmış üzlüklər sözügedən problemi yaratmır. Digər tərəfdən, isti lap 100 dərəcə də olsa, onlar yanmırlar. Gərək 500-600 dərəcə isti olsun ki, həmin fasad üzlükləri yansın. Ola bilsin ki, onlar zamanla keyfiyyətini, rəngini itirsin. Ancaq yanmalarından söhbət gedə bilməz. Çünki indi elə fasad rəngləri var ki, illərlə öz keyfiyyətini itirmir. Ən nəhayət, inanmıram ki, həmin üzlüklərdə radioaktivlik səviyyəsi normadan artıq olsun".\nHörmətli Telman Zeynalov cənabları, bu da fakt: Buzovnadakı binanın fasadı adicə elektrik qısaqapanmasından yanıb kül oldu...


22 Oktyabr 2020 21:32 (UTC+04:00)\nOrdumuz işğal edilmiş əraziləri azad etməyə davam edir və 30 ildən sonra ədalət bərpa olunur. İşğalçı Ermənistan çıxılmaz vəziyyətdədir: cəbhədə erməni ordusu darmadağın edilib, ermənilər Qarabağda döyüşməkdən imtina edir, diplomatik cəbhədə heç bir ölkə işğalçını dəstəkləmir.\nMəğlub olan Ermənistan xilas olmaq üçün son “silahlarını” işə salıb.\nBirinci silah: mülki əhalinin hədəfə alınması.\nMəqsəd şəhərləri, dinc əhalini və mülki obyektləri hədəfə almaqla Azərbaycan ictimaiyyətində apardığımız Vətən müharibəsinə etiraz yaratmaqdır. Gəncə terroru ilə işə salınan bu silah effektsiz oldu. Azərbaycan insanı Vətən müharibəsində yumruq kimi birləşib və bu yumruq düşmənin başına daha ağır zərbələr endirir.\nİkinci və gizli silah: ermənilərə “Meydan” verənlər.\nMəqsəd Azərbaycanın ictimai rəyinə manipulyativ iformasiyaların ötürülməsi, Vətən müharibəsi haqqında yanlış fikrin fomalaşdırılmasıdır.\nDiqqətli olaq, düşmən “Meydan Tv” adlı silahını qınından çıxarıb.\nİşğalçı ölkə ilə sinxron fəaliyyət göstərən bu Tv-nin ermənilərə meydan verməsi ilk dəfə deyil. Çünki bu medianın maliyyələşməsində erməni diasporu/lobbisi birbaşa, yaxud dolayısı yolla iştirakçıdır.\n“Meydan Tv”nin əvvəlki rəhbərlərindən Ələkbər Əliyevin dedikləri bu kontekstdə diqqət çəkir: “Meydan Tv”in “Azadlıq Radiosu”ndan, “BBC”dən, “Amerikanın səsi”ndən heç bir fərqi yoxdur. Bu sayt da digər üç qurum kimi, xaricilərə tabe olan, onların direktivləri ilə oturub-duran, siyasəti tamamilə Qərbdə təyin olunan layihədir. Bunun deyilməməsi ədalətsizlikdir. Bu sıradan bir qrant, hansısa fonddan alınan 3-5 avro deyil, bu qədər məsum deyil yəni. Bütün bosslar tamamilə xaricilərdir”.\nƏ.Əliyevin dedikləri “Meydan Tv”nin maliyyə mənbəsinə aydınlıq gətirir və bəzi faktları yada salır.\nÖtən il erməni jurnalist Onnik Krikorian “Meydan Tv”də vakansiyaların olduğu ilə bağlı elan yayımlamışdı. “Meydan Tv” bu faktdan müxtəlif bəhanələrlə yayınmağa çalışsa da, media resursunun idarəçiləri arasında ermənilərin olduğu haqda informasiyalar var.\n“Meydan Tv”nin Feysbuk səhifəsində erməni aktyor Fruznik Mkrtçyanı “rəhmətlə” anması, az qala göz yaşı tökməsi, Gürcüstan vətəndaşı olan Anton Kamaryanın Tbilisidə Tv-nin əsas layihələrində iştirak etməsi də belə faktlardandır.\nBu faktların fonunda “Meydan Tv” ilə erməniləri birləşdirən “dəyər” nədir” sualı yenidən aktuallaşır.\nMaliyyə və pulu verənin sifarişi. “Meydan Tv”nin məşhur Soros şəbəkəsində yer aldığı bəlli məsələdir. Media resursunun rəhbərləri arasında Sorosun şinelindən çıxanlar daim yer alıb. Misal üçün, Tv-nin keçmiş əməkdaşları Zarona İsmaylova və Stefan Pfeyfer Soros Fondunun təmsilçiləri idi.\nSoros şəbəkəsində Azərbayana qarşı antikampaniyaların əsas təşkilatçılarından olan, Azərbaycanın lobbiçilik fəaliyyətini “kürü diplomatiyası” adı altında təqdim edən “European Stability İnitiative” analitik araşdırmalar mərkəzinin rəhbəri Gerald Knausun da “Meydan Tv”nin qeyri-rəsmi idarəçiləri arasında olması bunu göstərir.\nVə Azərbaycan Vətən müharibəsi apararkən, “Meydan Tv”nin Ermənistanın platforması olması məhz Sorosun sifarişidir.\nOnlar “atalarının oğullarını” müdafiə edir, çünki Ermənistanda “Sorosun uşaqları” kimi tanınan Paşinyan hakimiyyəti ilə “Meydan”ı kökündə maliyyə dayanan mənəvi bağlar bağlayır.\nErmənistan hərbi və diplomatik cəbhədə məğlub olduqca, “Sorusun uşaqları” daha da həyasızlaşır.\nPaşinyan iddia edir ki, “Azərbaycan humanitar atəşkəsi pozur”.\n“Meydan Tv” yazır ki, “...Ermənistan və Azərbaycan arasında imzalanmış humanitar atəşkəs sazişinə baxmayaraq, Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın Dağlıq Qarabağdakı ərazilərin azad edilməsi üçün hərbi əməliyyatlara davam etdiyini deyib”.\nPaşinyan iddia edir ki, “Azərbaycan ordusu ağır itkilər verir, biz qalibik”.\n“Meydan Tv” yazır ki, “müharibədə itkilər artır, Azərbayanda isə insanlar “eyforiyada yaşayır”, “prezidentin azad edilmiş torpaqlarla bağlı növbəti müraciətini dördgözlə gözləyirlər”.\nErmənistan mediası iddia edir ki, Azərbaycanın Vətən müharibəsi “hakimiyyətin oynudur”.\nSorosun “azərbaycanlı uşaqları” yazırlar ki, “bu müharibə Azərbaycanda hakimiyyətin güclənməsi məqsədi daşıyır”.\nVə bu kampaniyanın əsas iştirakçılarından birinin Türkiyədə ermənilərə məxsus “Agos” qəzetinin əməkdaşı, məhz Azərbaycana qarşı hücumlarına işə götürülən Arzu Qeybullanın olması da məsələnin mahiyyətini anlamağa imkan verir.\n“Sorosun uşaqlarının” Ermənistandakı qardaşları uğrunda apardıqları “mübarizə”nin məqsədi Nikol Paşinyanın hakimiyyətini qorumaqdır.\nVə bu, Paşinyanı taxta çıxaran Soros üçün də, elə işğalçı ölkə üçün də son silah hesab oluna bilər.\nHərbi əməliyyatların gedişatı Nikolun “siyasi dəfni” ilə nəticələnəcək. Artıq Ermənistanda keçmiş siyasi qüvvələr hərəkətə keçib. Keçmiş prezidentlərin – Robert Koçaryan, Serj Sarkisyan və Levon Ter-Petrosyanın qapalı görüşü və baş verən proseslər Paşinyanın taxtı ilə vidalaşmasını yaxınlaşdırır və bu, Sorosun bölgədəki planına ciddi təhlükə yaradır.\nPaşinyanın hakimiyyətdə qalmasının yeganə yolu hərbi əməliyyatların dayandırılmasıdır. Hərbi əməliyyatların Azərbaycanın irəli sürdüyü şərtlərlərlə - ərazilərin tam azad olunması – dayandırılması Nikolun devrilməsi ilə nəticələnəcək, bu baxımdan, yeganə çıxış yolu Bakıya müxtəlif yollarla təzyiqin edilməsidir.\nBeynəlxalq təşkilatlar, yaxud digər ölkələr üzərindən bu baş tutmadı və indi yeganə yol Sorosun uşaqlarının həmrəy olması, Azərbaycan daxilindən hücuma keçilməsidir. “Meydan Tv” açıq şəkildə bu planı həyata keçirir.\nGöründüyü kimi, düşmən evimizə “Meydan Tv” vasitəsilə daxil olmağa çalışır, qapıları bağlayaq və içimizdəki düşməni təmizləyək. Vətən müharibəsində qalib gəlməyimiz, ədaləti bərpa edə bilməyimiz üçün “Meydan Tv”nin bu oyununun qarşısını almaq, hüquq çərçivəsində təxirəsalınmaz addımlar atmaq həyati əhəmiyyət kəsb edir.


Prezident İlham Əliyev İosif Kobzonun ailəsinə başsağlığı verib - "Qafqaz Xəbər" qəzeti - qafqazxeber.az\nAugust 31, 2018 14:32 Qafqaz\nPrezident İlham Əliyev mərhum İosif Kobzonun ailəsinə başsağlığı verib.\n“Qafqaz Xəbər” qəzeti “Report”a istinadən xəbərinə görə, başsağlığı mətnində deyilir:\n“İosif Davıdoviç Kobzonun vəfatı haqqında xəbər məni dərindən kədərləndirdi.\nSizə, İosif Davıdoviçin bütün doğmalarına və yaxınlarına Azərbaycan xalqı adından və şəxsən öz adımdan səmimi qəlbdən dərin hüznlə başsağlığı verirəm.\nUstad müğənni, görkəmli ictimai-siyasi xadim İosif Kobzonun adı sovet və Rusiya mədəniyyətinin şanlı salnaməsinə əbədi daxil olub. Onun yüksək şövqlə oxuduğu mahnılar neçə-neçə nəsillərin qəlbində xüsusi yer tutur.\nÇoxşaxəli istedadı, bənzərsiz səsi və fitri musiqi duyumu sayəsində İosif Kobzon bütöv bir dövrün rəmzinə çevrilib. Dövlət Dumasında məsul vəzifə tutarkən o, mədəni irsin qorunub saxlanmasına və zənginləşməsinə fəal kömək edirdi.\nİosif Kobzon Azərbaycan ilə Rusiya arasında mədəni əlaqələrin inkişafına, mehriban münasibətlərin möhkəmlənməsinə verdiyi töhfəyə görə Azərbaycan Respublikasının “Şöhrət” və “Dostluq” ordenləri ilə, həmçinin “Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fəxri Diplomu” ilə təltif edilib.\nBu ağır itki ilə əlaqədar sizin dərdinizə səmimi qəlbdən şərik olduğumu və sizinlə bərabər kədərləndiyimi bildirirəm”.\n“Qafqaz Xəbər” qəzeti ailəsinə başsağlığı verib İlham Əliyev İosif Kobzon Prezident


Saytınızı Sürətləndirməyin Ən Sürətli və Asan Vasitələri | Martech Zone\nÇərşənbə axşamı, Avqust 30, 2011 Bazar, 19 yanvar 2014 Douglas Karr\nHosting provayderimiz vasitəsilə mənə tanış oldular CloudFlare. Xidmətdən tamamilə təəccübləndim ... xüsusən başlanğıc qiyməti (pulsuz). Böyük bir SaaS provayderində çalışdığımda, geocaching xidmətləri qurduq və ayda on minlərlə dollara başa gəldik. CloudFlare bir SaaS təminatçısı üçün qurulmamışdır, ancaq veb saytınız və ya blogunuz üçün idealdır.\nCloudFlare, veb saytların dünyada daha təhlükəsiz və daha sürətli işləməsini təmin etmək üçün xüsusi texnologiyadan istifadə edən bir xidmətdir. CloudFlare hal-hazırda üç qitədə statik məzmun önbelleğini, bot filtrini və daha çoxunu təmin etmək üçün 12 məlumat mərkəzi fəaliyyət göstərir. Xidmətin bir xülasəsi:\nXidmət artıq üçün fantastik olmuşdur Martech Zone. Nəzər yetirin analytics aşağıda, xüsusən hesabatların altındakı qrafiklər üçün.\nCloudFlare istifadə etməzdən əvvəl, hosting hesabımdakı bəzi istifadə məhdudiyyətlərini aşdım. CloudFlare bu istifadəni yarı yarıya endirdi - yarım milyon səhifə baxışını kəsdi və 5 Gb-dən çox bant genişliyindən qənaət etdi. Bu sistemlərin bunu necə etdiyini bilmək istəsəniz ... məlumat mərkəzləri ölkə daxilində regional olaraq qurulur. Coğrafi bölgədə kimsə səhifənizi tələb etdikdə səhifə yerli olaraq qeyd olunur. Növbəti şəxs ziyarət etdikdə - yenidən serverinizdən xidmət etmək əvəzinə, yerli CloudFlare məlumat mərkəzi səhifəyə xidmət edir.\nƏlavə olaraq, xidmətdən istifadə etdikdən sonra şərh göndərmək üçün BOT SPAM-da əhəmiyyətli dərəcədə azalma gördüm. Göründüyü kimi CloudFlare bu trafikin serverə çatmasını da əngəlləmək üçün əla bir iş görür. CloudFlare haqqında internetdə tapa bildiyim tənqidlər, səhifələrə çox tez xidmət etməmələri idi; Bununla birlikdə, heç bir gecikmə görmədim və ev sahibim Kaliforniyadan kənarda.\nBir blog, bir veb sayt və ya bir elektron ticarət tətbiqetməsiniz və önbelleğe alma imkanı və ya Akamai kimi yüksək səviyyəli keşləşdirmə xidmətləri üçün inkişaf edə bilmirsinizsə ... bu sizin üçün mükəmməl bir həlldir! Səhifə yükləmə müddətləri, tıklama dərəcələrini artırmaq və axtarış motorlarında sıralamaq üçün vacibdir. Bir neçə DNS dəyişikliyi (yaxşı sənədləşdirilmişdir) və CloudFlare ilə işləyirsiniz!\nTags: adətyaxşı məlumatlartarixotelmarkaların büdcəsi necədirsosial media büdcəsisosial vəziyyətwildfire tətbiqi\nB2B Marketinqinizi hara yönəltmək olar\n30 avqust 2011-ci il, saat 4:56\nMən yazdan bəri Cloudflare-dən istifadə edirəm və eyni şeyi tapdım. Saytları sürətləndirmək çox gözəl idi və saytınız sıradan çıxsa, onlar onun bir versiyasını bir müddət onlayn saxlaya bilərlər. Bu günlərdə hər bir veb sayt üçün mütləq bir xidmətdir.


Koronavirusla bağlı vəziyyəti 12 dəqiqəyə göstərən testlər satışa çıxarılıb | Hokm.Az\n26 Oktyabr 2020 - 11:10 50\nBöyük Britaniyada insanların koronavorusa (COVID-19) yoluxub-yoluxmadığını 12 dəqiqəyə müəyyən edən testlər satışa çıxarılıb.\nHokm.az “Report”a istinadən xəbər verir ki, virusla bağlı vəziyyəti burun nahiyəsindən yoxlayan çubuq formalı testlər 120 funt sterlinqə təklif olunur.\nOnları 50-dən artıq məntəqədə əldə etmək mümkündür.\nTestləri və onların işləməsi üçün lazım olan cihazları Avropa və ABŞ-dakı səlahiyyətli şəxslər təsdiq edib. Ümumilikdə 500-dən çox xəstə üzərində sınaq aparılıb və onların 97%-dən çoxunda koronavirus dəqiq şəkildə aşkar edilib.\nVirusun aşkar edilməsi texnologiyasını Böyük Britaniyanın həyat araşdırmaları şirkəti “LumiraDx” inkişaf etdirib və təchizat məsələlərində ona Birləşmiş Krallığın Şotlandiya bölgəsindəki NHS şirkəti dəstək verib. Digər testlər COVID-19 antigen proteinini orta hesabla 90 dəqiqəyə təyin etdiyi zaman, bu testlər ondan bir neçə dəfə sürətli şəkildə həmin işi görür.\nYeni testlər əsasən uçuş öncəsi koronavorus yoxlamasından keçmək məcburiyyətində olan insanlar, özünün və yaxınlarının səhhətindəki durumdan dərhal əmin olmaq istəyən şəxslər üçün əlverişlidir. İstəkdən asılı olaraq satış məntəqələrinin sayının 200-ə çatdırıla biləcəyi deyilir.\nQeyd edək ki, Böyük Britaniyada insanların 15,1%-i koronavirus testinin nəticələrini 24 saat ərzində əldə edə bilir. Baxmayaraq ki, Böyük Britaniyanın baş naziri Boris Conson iyuldan bu nisbətin 100%-ə çatdırılacağını vəd etmişdi.\nTədqiqatlar göstərir ki, koronavirusa yoluxan şəxslərdə onun simptomları özünün orta hesabla 5 gündən sonra büruzə verir. Nadir hallarda xəstəlik özünü 3 gündən və 14 gündən çox müddətdə göstərir.\n29 Noyabr 2020 - 10:15\n28 Noyabr 2020 - 17:31\n27 Noyabr 2020 - 15:29\n27 Noyabr 2020 - 14:49\n27 Noyabr 2020 - 12:29\n27 Noyabr 2020 - 10:31\n26 Noyabr 2020 - 17:33\n26 Noyabr 2020 - 14:24\n26 Noyabr 2020 - 10:49\n25 Noyabr 2020 - 19:52\n25 Noyabr 2020 - 13:37\n25 Noyabr 2020 - 13:13


Zəngəzurda soyqırım 1905.az\n1918-ci il aprel çevrilişinə qədər erməni vəhşiliklərindən ən çox ziyan görmüş Azərbaycan bölgələrindən biri də Zəngəzur qəzası olmuşdur. Bu müddət ərzində erməni quldur dəstələrinin həmin qəzanın müsəlman əhalisinə qarşı güc işlətmək siyasəti bir an da olsun belə kəsilmir, hərdən səngisə də, sonra daha yeni qəddarlıqlarla təkrar olunurdu. Fövqəladə İstintaq Komissiyasının, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin, müxtəlif nazirliklərin arxivlərində bu haqda çoxlu tarixi sənədlər qorunub saxlanılır. Onların arasında Fövqəladə təhqiqat komissiyasının məruzələrini, Azərbaycan parlamentinin 1918-ci il dekabrın 20-də keçirdiyi və bu məsələyə həsr olunmuş xüsusi fövqəladə iclasının materiallarını, xüsusilə orada Baş nazir F. X. Xoyskinin çıxışını, parlamentin adına gəlmiş teleqramları və s. qeyd etmək olar. (Bax: ARDA. f. 895, siy. 1, iş 1299, f. 970, siy. 1, iş 161, f. 1061, siy. 1, iş 49-65 və s.).\nHündür dağ bölgəsində yerləşən bu qəzanın demək olar ki, əlaqələri Şuşa qəzası ilə tamamilə, Cəbrayıl qəzası ilə qismən kəsilmişdir. Müsəlman kəndləri tək-tək erməni kəndlərinin aralarında qaldıqlarına və bir – biriləri ilə əlaqə saxlamaq üçün yalnız erməni kəndlərindən istifadə etməyə məcbur olduqları üçün ilk gündən özlərinin bu üstün vəziyyətini hiss edən ermənilər həmin qəzada üstünlüyü öz əllərinə almışlar. Qəzanın müsəlman əhalisinin Azərbaycanın başqa əyalətlərinə nisbətən vəziyyəti bir də ona görə pisləşmişdir ki, erməni kəndlərindəki silahlı quldur dəstələri ilə yanaşı bu qəzada general Andranikin çox yaxşı təşkil edilmiş erməni əsgərlərindən ibarət nizami qoşunları da vardı. Andranik öz ətrafında nizami qoşun və erməni quldur dəstələrini cəmləşdirərək görünür ki, Erməni Respublikası hökumətinin tapşırığı ilə Azərbaycan ərazisinə soxularaq müsəlman əhalisindən tələb edir ki, ya Ermənistan hökumətinə tabe olsunlar, ya da qəzanın ərazisini tərk etsinlər. Guya bu qəza Ermənistan Respublikasına daxildir. Qəzanın demək olar ki, bütün dünyadan təcrid olunmuş və çox zəif silahlanmış əhalisi Andranikin bu tələblərini rədd edir. Buna görə də ermənilər həmin əhaliyə qarşı eşidilməmiş vəhşiliklər törədirlər. Öz respublikalarının ərazisini genişləndirməyə cəhd edərək ermənilər müsəlmanlara aman vermirdilər. Hətta müsəlmanlar könüllü olaraq öz doğma ocaqlarını tərk etdikdə belə ermənilər onların kəndlərini yandırır, özülünə qədər dağıdır, əhalini görünməmiş vəhşiliklərlə qətlə yetirir, onların mal-heyvanlarını sürüb aparır, əmlaklarını müsadirə edir, onların torpaq sahələrini zorla ələ keçirib əkirdilər. Məruzədə göstərilirdi ki, hazırda bu qəzada yalnız Oxçu dərəsi müsəlman kəndlərinin əhalisi çox mərdliklə öz doğma ev-eşiklərini, ata-baba ocaqlarını müdafiə edirlər.\nŞahidlərin ifadələri əsasında tərtib olunmuş məruzədə ermənilərin törətdikləri vəhşiliklər haqqında ətraflı məlumatlar verilmişdir. Vaqudu kəndində erməni əsgərlərinə paylanmış və zorlanmış 15 nəfər gözəl azərbaycanlı qızları namussuzluq əzabına dözə bilməyərək özlərini məhv etmişlər. Elə həmin kənddə 400-dən yuxarı azərbaycanlı əhali məsciddə sığınacaq tapır və güman edirlər ki, ermənilər müqəddəs yer olan məscidə dəyməzlər. Ancaq məscidi mühasirə edən erməni vandalları əvvəlcə məscidə əl bombaları atır, sonra isə ona od vuraraq adamlarla birlikdə yandırırlar. Həmin kənddə Qədəm Tahir qızı qılıncla doğranmış və döşü kəsilərək başı kəsilmiş südəmər uşağın ağzına soxulmuşdur. Həmin kənddə ermənilər Yolçu Şıx Hüseyn oğlunu öldürərək, cinsiyyət üzvünü kəsib ağzına soxmuşlar. Həmin kənddən dörd nəfər cavan qız – Nisə Əmən qızı, Acib Nuhbala qızı, Sona Cəfər qızı və Şahnur Cəlal qızı ölənə qədər ermənilər tərəfindən zorlanmışlar. Həmin kəndin yaxınlığında Gülməstə Qasım qızı öldürülmüş, döşləri kəsilmiş, kürəklərinin arasına at nalı mıxlanmışdır. Nüvədi kəndində ermənilər yorğan-döşəkdən dura bilməyən yüz yaşlı Əsəd bəy Məlik Abbasovu süngü ilə dəlik-deşik etmişlər.\nÇoxlu şahidlərin dediyinə görə Zəngəzur qəzasında 1918-ci il yayın axırları və payızında baş verən bu hadisələr bilavasitə cəllad Andranikin rəhbərliyi altında keçirilmişdir. Zəngəzur qəzasının müsəlman kəndlərinə hücum etmiş erməni quldur dəstələrinin başçıları və bu dəstələrin yüzlərlə üzvləri şahidlər tərəfindən tanınmışlar. Onlardan Gorus şəhərindən Nikolay Osipov, Simon Mimmov, Darabas kəndindən – Şamir Şahnazarov, Meğri kəndindən David Arşak, Matevos Maçiants, Kəvər kəndindən Hamazasp, Xotanan kəndindən zabit Avanes Ter-Petrosov, Araazur kəndindən Sumbat Melik-Stepanov və onlarla başqaları idi.\nErmənilərin Zəngəzurun müsəlman əhalisinə qarşı hücumları 1919-cu ilin dekabrından yenidən şiddətlənir. Artıq noyabr aylarında ermənilər müsəlmanlar yaşayan Oxçu, Atqız, Şabadan, Pirdavdan kəndlərinə qarşı geniş hərbi əməliyyata başlayırlar. Özü də bu vaxt artıq Ararat Respublikasının rəsmi nizami ordusu bu işdə iştirak etməyə başlayır. (ARDA: f. 894, siy. 4, iş 65).\n1920-ci il yanvarın 6-da keçirilən iclasda Azərbaycan Cümhuriyyəti Dövlət Müdafiə Komitəsi “Zəngəzurun müsəlman kəndlərinin ermənilər tərəfindən dağıdılmasının davam etməsinə qarşı tədbirlər görülməsinin zəruriliyi haqqında” daxili işlər nazirliyinin məlumatmı müzakirə edir və qərara alınır ki, dinc əhaliyə qarşı ermənilərin bu hərəkətlərinin qarşısını almaq üçün müəyyən tədbirlər görülsün və bu haqda mütəffiq qoşunlarının bölgədəki nümayəndəsinə məlumat verilsin. (Bax: ARDA. f. 897, siy. 1, iş 112, vər. 48).\nİlk teleqram 1920-ci il yanvarın 21-də Azərbaycan Respublikası Parlamentinin üzvü Cəlil Sultanov tərəfindən Cəbrayıldan Azərbaycan Parlamentinə göndərilmişdir. Orada deyilirdi: “Zəngəzur qəzasında dörd gündür ki, erməni quldur dəstələrinin nizami ordu ilə birlikdə top və pulemyotların atəşi altında hücumları davam edir. Cəbhə xətti Qubadlıdan Xocahana qədər 50 verst məsafədə uzanır. İtkilər olduqca çoxdur. Əhali vahimə içərisində qaçır və kömək umur. Artıq dərəcədə xahiş edirəm çox sayda ordu və patron göndərmək haqqında təcili tədbirlər görün. Qəzanın bədbəxt əhalisi adından yalvarıram, kağız üzərindəki etirazlardan fəal hərəkətə keçin. Azərbaycanın ən gözəl guşələrindən birini tamamilə məhv olmaqdan xilas edin. Zəngəzurun ardınca növbə Qarabağındır. Bütün bunların itirilməsi üçün siz türk (Azərbaycan – A. P.) xalqı və Azərbaycan qarşısında cavab verəcəksiniz”. (ARDA: f. 895, siy. 1, iş 299, vər. 20).\nElə həmin gün Şuşadan da Azərbaycan Parlamentinin ünvanına Məmməd Həsən Xocahanlı, Fərrux bəy Sarmasbəyov, Abbas bəy Mirzəyev, Baqrat bəy Cavanşir, İsmayıl Muxtarov tərəfindən vurulmuş teleqramda deyilirdi: “Yanvarın 19-dan başlayaraq ermənilər nizami ordu və artilleriyanın köməyi ilə Zəngəzur müsəlmanlarını qırmağa başlayıblar. Artıq Əliqulu uşağı, Eyvazlı, Şamsız, Şurnux, Məzrə, Novla, Tarovlu kəndləri tamamilə dağıdılıb, hücum davam edir. Müsəlmanların vəziyyəti çıxılmazdır. Heç yandan kömək yoxdur. İranlı ermənilər tərəfindən də təhlükə gözlənilir. Yalvarırıq, təcili tədbirlər görün”. (ARDA: f. 895, siy. 1, iş 299, vər. 35-37).\nYanvarın 22-də isə Cəbrayıl məktəbinin nəzarətçisi H. Axundzadə Azərbaycan Parlamentinə göndərdiyi teleqramda yazırdı: “Ayın 19-da səhərdən erməni silahlı qüvvələri Zəngəzurda Xocahandan Qaladərəsinə kimi ərazidə bütün cəbhə boyu toplardan və pulemyotlardan müsəlman kəndlərini atəşə tuturlar. Altı kənd tamam dağıdılmış, doqquz kənd isə od içərisində yanır. Ermənilər qadınlara və uşaqlara belə rəhm etmədən qəddarlıqla müsəlmanları qırır, kəndləri dağıdırlar. Müqavimət göstərməyə heç bir qüvvələri olmayan müsəlmanlar bütün əmlaklarını ermənilərə qoyaraq yalnız qaçmaqla canlarını qurtarırlar”. (ARDA: f. 895, siy. 1, iş 299, vər. 31-33).\nErməni millətçilərinin Zəngəzurdakı dəhşətli cinayətləri və onlara layiqli cavab verilməməsi – azərbaycanlı əhali arasında ümidsizlik doğurur. 1920-ci il yanvar ayının 23-də Cəbrayıldan müəllim Hüseyn Axundzadə və başqaları tərəfindən kiril əlifbası ilə Azərbaycan dilində Azərbaycan Cümhuriyyəti Parlamenti və hökuməti adına göndərdikləri teleqramda deyilirdi: “İkinci dəfə olaraq teleqraf edirik. Zəngəzur müsəlmanları tərəfindən başınız sağ olsun. Nə qədər zəngəzurlular ağladılarsa da, nalələri Zəngəzur dağları, dərələri və obaları arasından bir tərəfə çıxmadı. Qarı arvadların məmələri kəsilmiş, məsum balalarının başsız bədənləri qırmızı qanlarına bulaşmış çöllərdə qalıblar. Qızlar və gəlinlər ermənilərin əlinə keçmiş, onların namuslarına təcavüz edilmişdir. Zəngəzurda düşmən müqabilində bir az kişi qalıb. Lakin onlar da tam ümidsiz vəziyyətdədirlər. Heç bir tərəfdən kömək gəlməmişdir. Ermənilərin nizami orduları on min nəfərə çatmışdır və hər an qüvvələri artmaqdadır. Ararat (Respublikası – A. P.) tərəfindən hər an onlara kömək gəlir. On ədəddən yuxarı topları və çoxlu pulemyotları vardır. Topların gurultusu Cəbrayılı həyəcana gətirmişdir. On minlərlə Zəngəzur qaçqını Cəbrayıl qəzasına yayılmışdır. Üzümüzü çeviririk ümumi Azərbaycan dindaşlarımıza. Onları Zəngəzurdakı qardaşlarımızın, bacılarımızın, məsum balaların məzlumanə şəkildə şəhid olmalarına qarşı kömək, kömək deyə yalvarışlarına cavab verməyə çağırırıq.\nErmənilərin fikri budur ki, Zəngəzurla qurtarmaqla Cəbrayıl erməniləri ilə birləşib buralarda da dəxi dava etsinlər və Naxçıvan ilə bizim əlaqələrimizi tamamilə kəssinlər. Əgər hökumət tərəfindən fövqəladə binagüzarlıq olmazsa müsəlmanların işi fəna olacaqdır”. (ARDA. f. 895, siy. 1, iş 299, vər. 8-12).\nElə həmin gün Cəlil Sultanovdan da Azərbaycan Parlamentinə, hökumətinə, bütün Parlament fraksiyalarının sədrlərinə aşağıdakı məzmunda ikinci teleqramı daxil olmuşdur: “İndicə aldığım səhih məlumata görə yanvarın 19-da erməni nizami ordusu 10 top və çoxlu pulemyotlarla Xocahan və Qaladərəsi arasındakı bir sıra tatar (azərbaycanlı – A. P.) kəndlərinə hücum etmişlər. Dünənə qədər 15 kənd məhv edilmişdir. Hücum Cəbrayıl qəzasının Xanlıq kəndi yaxınlığında davam edir… Qaçqınlar böyük sayda Cəbrayıla gəlirlər. Təkrar edir və yalvarıram ki, təcili tədbir görərək ordu göndərin. Xahiş edirəm mənim teleqramımı bütün Parlament üzvlərinə elan edəsiniz. Mən hərbi əməliyyat yerinə gedirəm”. (ARDA: f. 895, siy. 1, iş 299, vər. 14-17).\nCəlil Sultanov yanvarın 23-də hərbi əməliyyat yerindən Parlamentə göndərdiyi üçüncü teleqramında yazırdı: “Bu gün axşam vaxtı qəza rəisi ili birlikdə Cəbrayıla gəldim. Açıq səma altında Zəngəzurdan təzəcə gəlmiş on minlərlə lüt, ac qadın və uşaq qaçqınları gördüm. Zəngəzur qəzası İrəvandan on top və pulemyotlarla gəlmiş nizami ordu tərəfindən tamamilə məhv edilmişdir. Vuruşmada iştirak edən nizami erməni ordusunun sayı on minə çatır. Ermənilərin döyüş meydanında qalmış ölüləri arasında bir neçə rəngli ingilis əsgəri də vardı. Xocahan və Zabux arasındakı bütün yüksəkliklər ermənilər tərəfindən tutulmuşdur. Əkərə çayının sağ sahili boyu üçüncü polis sahəsi tamamilə toplarla və pulemyotlarla məhv edilmişdir. Bu gün Zəngəzur qəzasının dördüncü polis sahəsinin sağ qalan hissəsini ermənilər mühasirə ilə kəsib ayıraraq onun da axırına çıxırlar. Zəngəzurda tam hakimiyyətsizlik hökm sürür. Döyüşmək və müqavimət göstərmək üçün heç bir vəsait yoxdur. Hökumətin köməyinə ümidini itirən əhali bütün Azərbaycan türk xalqına müraciət edir. Aldığımız məlumata görə sabah Zəngəzur tərəfdən Cəbrayıl qəzasına hücum başlanır. Məqsəd Qarabağ erməniləri ilə birləşməkdir. Nəticədə Naxçıvanla əlaqəni tamam kəsmək, beləliklə də həm Qarabağ və həm də Naxçıvan məsələsini birdəfəlik həll etməkdir. Qarabağın Dağlıq hissəsinin erməniləri sürətlə üsyana hazırlaşırlar. Hökumətin cinayətkarcasına fəaliyyətsizliyi Zəngəzur və Qarabağın məhvinə gətirib çıxarıb. Artıq kağız üzərindəki etirazlara son qoymaq, iki yüz mindən yuxarı Zəngəzur müsəlman əhalisinin məhvinə gətirib çıxarmış xain xatisovların təntənəli ziyafətləri, Azərbaycanın erməni təbəələrinin həyasızlığı yetər. Xahiş edirəm təcili tədbir görün ki, heç olmasa Şuşa və Cəbrayıl qəzaları xilas edilsin. Hər dəqiqə qiymətlidir. Yubanmaq xalq və vətən qarşısında cinayət və satqınlığa bərabərdir. Hərbi nazirin iştirakı çox vacibdir”. (ARDA: f. 895, siy. 1, iş 299, vər. 18, 22, 26).\n1920-ci il yanvarın 24-də Cəbrayıldan C. Sultanovun Azərbaycan Parlamenti adına göndərdiyi son teleqramında deyilirdi: “Bütün teleqramlarıma əlavə olaraq hərbi əməliyyat yerindən məlum edirəm ki, Zəngəzur sarıdan başınız sağ olsun. Ermənilər öz qüvvələrini Cəbrayıl qəzasının sərhədlərində – Əkərə çayı ətrafında cəmləşdirirlər. Qarabağı xilas etmək lazımdır. Erməni xəyanəti və hiyləgərliyi qurbanlarının sayı hesaba gəlməzdir. Yalvarıram, təcili və qəti tədbirlər görün”. (ARDA: f. 895, siy. 1, iş 299, vər. 5-7).\nAzərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Daxili İşlər Nazirliyinin Qarabağın general-qubernatoru X. Sultanova 1920-ci il 24 yanvar tarixli gizli məktubundan məlum olur ki, Zəngəzur və Qarabağda ermənilərin yaratdığı bu həyəcanlı vəziyyətlə bağlı hərbi nazirliyin xüsusi tədbirlər planı hazırlaması ilə yanaşı Dövlət müdafiə komitəsinin qərarı ilə daxili işlər orqanlarına yerli əhalidən müdafiə dəstələri yaratmaq üçün 5 milyon manat vəsait ayrılmış, bu vəsaitin lazımi yerlərə çatdırılması və nəzərdə tutulan məqsəd üçün sərf edilməsi işində yardımçı olmaq vəzifəsi həvalə edilmişdir. (Bax: ARDA: f. 894, siy. 7, iş 21, vər. 26). Lakin bu vəsait, xüsusilə hərbi sursatın yerlərə çatdırılmasında böyük çətinliklər yaranmasına baxmayaraq, nəhayət ki, bu çətinliklər aradan qaldırılaraq qəzanın əhalisindən ayrı-ayrı müdafiə dəstələri yaradılaraq Abdallardan Zəngilana qədər cəbhə boyu xəttində yerləşdirilmişdir. (Bax: “Azərbaycan” qəzeti, 1920-ci il, 26 fevral).\nDövlət müdafiə komitəsinin qərarı ilə hərbi nazirlik Xankəndi qarnizonunda və Gəncədə olan əsgəri qüvvələri Cəbrayıla yönəldilir. Daxili işlər naziri vəzifəsini ifa edən M. Vəkilov 1920-ci ilin fevralında Qarabağ general-qubernatoruna, Zəngəzura hərbi yardım məqsədilə digər yerlərin əhalisindən təşkil olunmuş min nəfərlik müdafiə dəstəsi yaradaraq bölgəyə gətirilməsini tapşırır. (Bax: ARDA. f. 894, siy. 7, iş 21, vər. 53).\nGörülmüş tədbirlər nəticəsində Cəbrayıl qəzasından göndərilən 600 nəfərlik süvari dəstəsinin və Zəngəzur qəzası 3-cü sahəsinin pristavı Cəmilbəyovun 2 pulemyotla göndərdiyi 300 nəfərlik silahlı dəstələr birgə səy nəticəsində həm əsgərlərin sayı, həm hərbi texnika cəhətdən özlərindən 6 dəfə üstünlüyə malik erməni ordusuna böyük zərbələr endirərək Dondarlı ilə bərabər Qubadlı və digər kəndləri ermənilərdən geri aldılar. (ARDA: f. 894, siy. 7, iş 21, vər. 35). Dondarlıdakı məğlubiyyətdən sonra erməni silahlı qüvvələri Əliquluşağı kəndindən Zəngilana qədər olan ərazidə geri çəkilməyə məcbur olurlar. Bu həm də azərbaycanlı əhalidə mübarizəyə ümid oyatdı və sübut etdi ki, azərbaycanlılar yaxşı təşkil olunduqda ermənilərə layiqincə cavab verə bilirlər. Bu qələbənin əsas əhəmiyyətlərindən biri də onda idi ki, ermənilərin Qarabağa soxulmaq planları pozuldu. Həm də bu vaxt Türkiyə hərbi hissələri Naxçıvan mahalında yerli əhali ilə birlikdə ermənilərə qarşı döyüşlərdə erməni qüvvələrinə üstün gəlməsi erməniləri məcbur edir ki, özlərinin Zəngəzurdakı hərbi qüvvələrinin 2 minlik bir hissəsini kömək üçün geri çağırsın. (Bax: ARDA. f. 894, siy. 7, iş 22, vər. 13-14).\nNəticədə Azərbaycan Ordu birləşmələri Cəbrayıl və Zəngəzur partizanları ilə birlikdə apardıqları müvəffəqiyyətli əməliyyatlar nəticəsində bir neçə kəndi ermənilərdən geri almış, hətta onlardan əsir götürmüş və hərbi sursat ələ keçirmişdir. (ARDA: f. 894, siy. 7, iş 29 a, vər. 5-6).\nAzərbaycan ordusu və partizan dəstələrinin müvəffəqiyyətli əməliyyatlarını pozmaq, onlar arasında çaşqınlıq yaratmaq məqsədilə 1920-ci ilin martında Novruz bayramı günü ermənilər azərbaycanlıların bayram şənliklərinə başı qarışdığı bir vaxtda Qarabağda qiyam qaldırır və Azərbaycan ordusunun Xan kəndindəki hərbi hissənin düşərgəsinə xaincəsinə basqın edirlər. Qarabağ qiyamı Azərbaycan ordusu tərəfindən müvəffəqiyyətlə yatırılır. Öz təcavüzkarlıq niyyətindən əl çəkməyən Ermənistan daşnak hökuməti Zəngəzura əlavə silahlı qüvvələr göndərməklə burada hərbi əməliyyatları yenə də qızışdırırdı. Nəticədə əlavə yeni qüvvələr alan erməni hərbi hissələrinin martın 27-də başlanan yeni hücumları nəticəsində bölgədə vəziyyət yenə də ağırlaşır. Güllə çatışmadığı üçün partizan dəstələri geri çəkilməyə məcbur olurlar. Fürsətdən istifadə edərək Qarabağ ermənilərindən yardım alan Zəngəzurdakı daşnak ordusu martın 27-də partizanların geri aldıqları Fərican kəndinə hücum etmişlər. Martın 29-da gedən döyüşlər nəticəsində azərbaycan əsgər və partizanları heç bir itki vermədən Əliquluşağı kəndini geri almış və 300-ə qədər ermənini məhv etmişdir. (ARDA: f. 894, siy. 7, iş 29 a, vər. 8-9).\nLakin martın sonu, aprelin əvvəllərində Zəngəzur və Qarabağ erməni silahlı dəstələrinin xeyli üstün qüvvələrlə güclü hücumları Həkəri çayından Şuşaya qədər olan ərazidəki Əliyanlı, Müsəlmanlar, Muradxanlı, Qaraimanlı və s. kəndlərin əhalisinin öz yaşayış yerlərini tərk edərək Cəbrayıl qəzasına qaçmağa məcbur oldular. (Yenə orada, vər. 15).\n1920-ci ilin dekabrında Zəngəzurun heç bir qeyri-şərtsiz Ermənistana verilməsi ilə mənfur Z. Balayanın “Ocağ”ında deyildiyi kimi “Türkün ürəyinə çalınmış paz” onsuz da iki yerə parçalanmış Azərbaycanın şimal hissəsini yenidən bölüb iki yerə ayırdı. Görünür ki, bu məsələnin tamamilə öz xeyirlərinə həll olunduğunu hiss edən ermənilər müvəqqəti sakitlik yaratmaq üçün Zəngəzurdan qovulmuş azərbaycanlı əhalinin geriyə, öz yurd – yuvalarına qayıtmalarına etiraz etmirlər. Ancaq sonrakı hadisələr göstərdi ki, bu razılıq müvəqqəti imiş. Bütün vasitələrdən istifadə edən ermənilər bu ərazidə yaşayan azərbaycanlıları sıxışdıraraq azaltmış, 1980-ci illərin axırlarında M. Qorbaçovun bədnam “yenidənqurma” siyasətindən məharətlə bəhrələnərək onları son nəfəslərinə qədər əzəli və əbədi torpaqları olan Zəngəzurdan qovmuşlar.\nPaşayev Ataxan. Açılmamış səhifələrin izi ilə. Bakı, 2001, səh. 240-253.


Cəlil Ərdəm "İki sahil" qəzetinin qonağı olub | Report.az\nCəlil Ərdəm "İki sahil" qəzetinin qonağı olub\nCəlil Ərdəm "İki sahil" qəzetinin qonağı olub Görüşdə əməkdaşlıq münasibətləri və perspektiv layihələr haqqında da fikir mübadiləsi aparılıb\n25 Fevral , 2016 13:27\nBakı. 25 fevral. REPORT.AZ/ "Dialoq Avrasiya" təşkilatının Azərbaycan üzrə nümayəndəliyinin rəhbəri Cəlil Ərdəm "İki sahil" qəzeti redaksiyasının qonağı olub. Bu barədə "Report"a qəzetin redaksiyasından məlumat verilib.\nQonağı salamlayan "İki sahil" qəzetinin baş redaktoru Vüqar Rəhimzadə Azərbaycanda mətbuatın inkişafı və qəzetin fəaliyyəti barədə məlumat verib. Ölkədə KİV-in inkişafına diqqət və qayğının dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri olduğunu diqqətə çatdıran Vüqar Rəhimzadə əlavə edib ki, Azərbaycanda söz və mətbuat azadlığı ən yüksək səviyyədə təmin edilib.\n"Dialoq Avrasiya" təşkilatının Azərbaycan üzrə nümayəndəliyinin rəhbəri Cəlil Ərdəm xoş və səmimi münasibətə görə qəzetin rəhbərliyinə öz minnətdarlığını bildirib.\nAzərbaycan və Türkiyənin bir-birinə ayrılmaz tellərlə bağlı olduğunu deyən qonaq bildirib ki, bu gün Türkiyənin hər bir vətəndaşı Azərbaycanı qardaş ölkə kimi tanıyır və qəbul edir.\nC.Ərdəm Azərbaycanda mətbuatın inkişafına da toxunub və bu prosesin sürətlə getdiyini bildirib. O, “İki sahil” qəzetinin fəaliyyətini yüksək qiymətləndirib və gələcək əməkdaşlıq əlaqələrindən danışıb.\nGörüşdə əməkdaşlıq münasibətləri və perspektiv layihələr haqqında da fikir mübadiləsi aparılıb.


Nəhəng asteroid Yerə yaxınlaşır - MINVAL.INFO\nNASA dünyanın ən hündür binası olan Bürc Xəlifəni iki qat edə bilən nəhəng asteroidin Yerə doğru yola düşdüyünü açıqlayıb.\nAZXEBER.COM xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, Amerika Kosmos və Aviasiya İdarəsi (NASA) nəhəng asteroidin Yerə doğru yola düşdüyünü elan edərək, planetimizə yaxınlaşacağı tarixi açıqlayıb.\nDiametri 1,8 km olan 7335 (1989 JA) adlı kosmik qaya NASA tərəfindən “potensial təhlükəli” kimi təsnif edilib.\nQeyd edilir ki, asteroid 830 metrlə dünyanın ən hündür binası olan “Bürc Xəlifə”dən daha böyükdür.\nAsteroidin bu həftənin cümə günü Yerin yaxınlığından keçəcəyi bildirilib.\nTəxminən 4 milyon kilometr məsafədən keçəcəyi və Yer kürəsi üçün təhlükə yaratma ehtimalının olmadığı qeyd edilir.\nAsteroid saatda 50 min kilometr sürətlə hərəkət edir.\nTarix: 2022/05/25 12:17


Bu il kikboksinq üzrə böyüklər və veteranlar arasında dünya çempionatına İtaliyanın Cesolo şəhəri ev sahibliyi edəcək. Bu barədə “Olimpiya dünyası” qəzetinə Azərbaycan Kikboksinq Federasiyasının baş katibi və milli komandanın rəisi Sadıx Bağırov məlumat verib. Federasiya rəsmisinin məlumatına görə çempionat oktyabrın 14-dən 24-dək keçiriləcək.\nQeyd edək ki, dünya çempionatının keçirilməsinə namizədlər arasında İtaliya ilə yanaşı, Niderland, Monteneqro və Azərbaycan da var idi. WAKO-nun (Ümumdünya Kikboksinq Təşkilatları Assosiasiyası) prezidenti Roy Beyker tərəfindən federasiyaya ünvanlanan məktubda 2021-ci il dünya çempionatına ev sahibliyi etmək üçün seçkilərin final mərhələsinə yüksələn 4 ölkənin (Azərbaycan, Niderland, İtaliya, Monteneqro) hər birinin çox güclü namizəd olduğu vurğulanıb.\nMəktubda həmçinin bildirilib ki, avqust ayında Macarıstanın Gyor şəhərində keçirilməsi planlaşdırılan yeniyetmə və gənclərin Avropa çempionatı koronavirus pandemiyasına görə ləğv olunub.\nYeniyetmə və gənclərin Avropa çempionatının Niderland, Monteneqro və ya Azərbaycanda keçirilməsi ilə bağlı qərar iki həftə ərzində WAKO Avropanın İdarə Heyətinin növbədənkanar iclasında qəbul olunacaq.


Türkiyədə 100-dən çox kürd partiyasının təəssübkeşi həbs olunub\nŞənbə günü terror hücumlarının qurbanlarının xatirəsinə hörmət əlaməti olaraq tarixi Qalata Qülləsi türk bayrağının görüntüsü ilə işıqlandırılır. 12 dekabr, 2016.\nTürkiyə polisi kürd təmayüllü Xalq Demokrat Partiyasının (HDP) 118 üzvünü həbs edib. Dövlət mediası bu şəxslərin PKK militant qrupu ilə əlaqəli olduqlarını bildirir.\nÖlkə boyu başlanılan reydlər Kürdüstan Fəhlə Partiyasından (PKK) qopmuş qruplaşmanın İstanbul futbol stadionunda qoşa bomba partlayışlarına görə məsuliyyəti öz üzərinə götürməsindən aonraya təsadüf edir. Həmin hücumlarda azı 38 adam ölüb, 150 adam yaralanıb.\nZirehli maşınlar və helikopterlərin müşayiəti ilə polis bölmələri bu gün Türkiyənin bir neçə şəhərində, habelə Ankarada əməliyyatlar keçiriblər.\nBu iddiadan bir neçə saat sonra Türkiyə hərbi təyyarələri PKK-nin şimali İraqdakı mövqelərini bombardman edib. Türk ordusu hava zərbələri nəticəsində militantların baş qərargahı, o cümlədən səngərləri və sığınacaqlarının dağıdıldığını bildirir.\nZirehli maşınlar və helikopterlərin müşayiəti ilə polis bölmələri bu gün Türkiyənin bir neçə şəhərində, habelə Ankarada əməliyyatlar keçiriblər. HDP-nin yüksək rütbəli rəsmisi paytaxtda həbs olunanlar sırasındadır.\nHazırda parlamentdə ikinci ən iri müxalifət fraksiyası təşkil edən HDP-nin başqa liderləri artıq PKK ilə mümkün münasibətlərə görə həbsdədirlər. Ankara müntəzəm olaraq HDP-ni militant qrupun bir qanadı olmaqda ittiham edir.\nPKK Türkiyə, habelə ABŞ və Avropa İttifaqı tərəfindən terrorçu təşkilat kimi tanınır.


İlk baxışda elə görünə bilər ki, alimlər insanda cinsiyyət fərqlərinin necə yarandığını artıq qəti təyin etmişlər. İstənilən insanın cinsi mayalanma zamanı müəyyən olunur və bu spermatozoidin hansı yumurta hüceyrəsini mayalandırmasından asılıdır. Artıq məlumdur ki, özlərində Y və ya X xromosomlarını daşıyan «kişi» və «qadın» spermatozoidləri mövcuddur. Qadınlarda bütün hüceyrələr iki X xromosomundan ibarətdir.\nBuradan belə nəticə çıxır ki, yumurta hüceyrəsindən qız və ya oğlan yaranacağı onun X və ya Y — xromosomu tərəfindən mayalanmasından asılıdır. Alimlərin müşahidəsinə görə bir insan öz başlanğıcını diametri 0,2 mm.-ə bərabər olan yumurta hüceyrəsindən alır. Bu yumurta öz forma və fiziologiyasına görə orqanizmin heç bir hüceyrəsinə oxşamır.\nYumurta hüceyrəsi öz inkişaf prosesində bir sıra ardıcıl dəyişikliklərə məruz qalır ki, bunun sayəsində toxumalar və xüsusi funksiyalı orqanlar əmələ gəlir. Son nəticədə isə insan orqanizmi yaranır.\nLakin əsl həqiqətdə bu məsələ alimlərin izah etdiyi kimi sadə və aydın deyildir. Alimlərin bu təliminə əsasən yumurta hüceyrəsinin mayalanması üçün bir spermatozoid kifayətdir və eyni zamanda belə məlum olur ki, əgər spermada müəyyən qatılıqda (özü də xeyli yüksək) spermatozoidlər yoxdursa, mayalanma baş tuta bilməz. Döl bağlamanın effektliyinə qadın orqanizminin hərarətinin əsaslı təsiri olur, əgər o, kifayət deyilsə, mayalanma da ola bilməz. Lakin ən böyük anlaşılmazlıq insan orqanizminin quruluşu ilə bağlıdır. Əslinə qalanda, dezoksiribonuklein turşusunun ikili spiralının (DNT) kəşfi də bu məsələyə tam aydınlıq gətirə bilməyib. 80-ci illərdə alimlər kəşf etdilər ki, DNT spiralvarındakı genlər yalnız zülalların quruluşu haqqında informasiyanı daşıyır. Lakin, zülallar hələ orqanizm demək deyildir. Bunlar yalnız orqanizmin «tikildiyi» kərpiclərdir. Orqanizmi müəyyən şəkildə qurmaq üçün hansı kərpici hara qoymaq lazım gəldiyini göstərən plan lazımdır. Başqa sözlərlə desək, orqanizmin məkan və zaman daxilində inkişaf proqramı olmalıdır. Bu cür «proqram» isə genlərdə yoxdur. Ən başlıcası isə bəlli oldu ki, genetik kodun özü DNT-nin uzunluğunun vur-tut bir faizini təşkil edir. Bəs onda qalan 99 faizin rolu nədən ibarətdir?\nBu sualın cavabı 90-cı illərin əvvəllərində adi eksperiment sayəsində tapıldı. Qurbağa embrionu xüsusi metal futlyarda yerləşdirildi və onun inkişafı üçün hər cür şərait yaradıldı. Lakin metal qilaf bütün xarici şüalanmaları əks etdirdiyinə görə embrion lazım olduğu şəkildə inkişaf etmədi, qurbağaya oxşamayan bir eybəcərə çevrildi və tezliklə məhv oldu. Sonrakı tədqiqatlar göstərdi ki, DNT silsiləsinin 99 faizi özündə xüsusi elektromaqnit dalğalarını daşıyan xüsusi proqramı qəbul edir. Bu proqramın əsasında insan orqanizmi qurulur, yəni hər bir hüceyrəyə harada və necə inkişaf etmək, orqanizmdə hansı funksiyaları daşımaq göstərişi verilir. İnkişaf proqramının mənbəyi Vakuum, Kosmik fəzadır. Alimlər müəyyən etmişlər ki, insanın qoloqrafik modeli fiziki cismin (bədənin) yaranışından əvvəl əmələ gəlir. Xarici mühitdən daxil olan informasiya xromosomları məcbur edir ki, hər bir konkret insanın proqramının spesifik obrazını yaratsın. İnsan embrionunun bölünən hüceyrələri yalnız qoloqrafık nüsxənin həcmini doldurur (tökmə qəlib maddə ilə doldurulduğu kimi). Yuxarıda göstərilənlər qədim Tibetdə, «Mavi beril» adlı elmi əsərdə tam dəqiqliyi ilə təsvir edilmişdir. Bu qədim tibb dərsliyində müalicə üsulllarından savayı kişi və qadın cinslərinin necə əmələ gəlməsindən ətraflı danışılır. Bədənin formalaşdırılması cinsi əlaqə prosesində ata spermasının, ana yumurta hüceyrəsinin və şüurun — gələcək insanın qoloqramını verən informasion-energetik özülün eyni bir vaxtda uşaqlığın daxilində qovuşması nəticəsində embrionun əmələ gəlməsi ilə başlanır. «Fəzanın rezonans axınları» (yeri, karmailə hərəkətə gətirilən şüurkişi orqazmı (nəfəsin artması) sayəsində onun bədəninə daxil olur və oradan qadın uşaqlığına düşür, yumurta hüceyrəsinin DNT spiralını öz informasiyası ilə şüalandırır. Beləliklə, orqanizmin fərdi cizgiləri: toxumaların mövcud insana xas spesifikliyi, fizioloji proseslərin xüsusiyyətləri, fiziki cismin zahiri xüsusiyyətləri (boy, proporsiyalar) yaranmış olur.Şüuru hərəkətə gətirən «Fəzanın rezonans axınları» (yəni, karma) şüuru onun öz informasion-energetik göstəricilərinə görə öz valideynlərinin normasına uyğun gəldiyi nöqtəyə yönəldir, Embrionu canlandıran şüur (yeri, informasion-energetik mənbə) cinsi mənsubiyyətdən məhrumdur. O, embrionun qadın uşaqlığmda inkişaf etməsi prosesində yaranır. Əgər «alın yazısı» səbəbindən (karmanın əvvəlcədən müəyyən etdiyi taleyə əsasən) oğlan doğulmalıdırsa, bu zaman şüur ataya ədavət və anaya məhəbbət duyaraq, özünü ata toxumu ilə eyniləşdirir və ata şüuruna çevrilir. Əks halda şüur anaya ədavət və ataya məhəbbət duyaraq, ananın yumurta hüceyrəsi ilə özünü eyniləşdirir və ana şüuruna çevrilir. Belə seçim nəticəsində şüur (informasion — energetik mənbə) özünü qadın, yaxud kişi tipi (cinsi) üzrə qurub yaradır.\nƏgər seçim dəqiq aparılırsa, o zaman yüz faizli (xalis) kişi və ya qadın yaranır. Əgər gələcək insanın şüuru karma səbəbindən özünü bu və ya digər cinslə qeyri — dəqiq, yayğın şəkildə eyniləşdirirsə, yaxud hər iki valideyinə eyni dərəcədə meyl göstərirsə, o zaman, cinsi fərqləri aydın seçilməyən insanlar (interseklər), yaxud hər iki cinsi əlamətə malik adamlar (hermafroditlər) dünyaya gəlir.\nTarix: 19.11.2013 / 02:19 Müəllif: *_*M_O_N_I_K_A*_* Baxılıb: 263\tBölmə: Maraqli Melumatlar


22:46 01 Iyun 2020\nAzərbaycan Qəzeti Rəsmi Dövlət Qəzeti, Baş redaktor Bəxtiyar SADIQOV Düşmənin təxribatlarına baxmayaraq, Qazaxın sərhəd kəndlərinin sakinləri gündəlik təsərrüfat işləri ilə məşğuldurlar\nDüşmənin təxribatlarına baxmayaraq, Qazaxın sərhəd kəndlərinin sakinləri gündəlik təsərrüfat işləri ilə məşğuldurlar\nSon günlər Azərbaycan-Ermənistan dövlət sərhədində gərginlik müşahidə edilir. Düşmən tərəf atəşkəs rejimini kobud şəkildə pozaraq, təxribatlar törədir. Azərbaycan əsgəri düşmənə layiqli cavab verir.\nTəmas xəttinə yaxın ərazilərdə yaşayan kənd sakinləri isə bundan heç də narahat deyillər, öz gündəlik işləri ilə məşğuldurlar. Hazırda Qazax rayonunun Ermənistan ilə sərhəddəki Xanlıqlar kəndində qızğın təsərrüfat işləri görülür. Əkin sahələri suvarılır, bağlara və əkin sahələrinə qulluq olunur, təmizlik işləri aparılır.\nAZƏRTAC xəbər verir ki, kənd sakini Tahir Qurbanov da üzüm bağında sahənin dərmanlanmasını həyata keçirir. "Atəş səsi daim olur. Buna baxmayaraq, hər kəs öz işində-gücündədir. Təsərrüfatımda üzüm sahəsinə dərman vurulmalıdır. Onun hazırlığını görürəm”, – deyə T.Qurbanov bildirib.\nBu sərhəd kəndinin sakinləri təsərrüfatın bir çox sahəsi ilə məşğul olur. Heyvandarlıq, taxılçılıq, üzümçülük, kartofçuluq və meyvəçilikdə öz təsərrüfatlarını inkişaf etdirirlər. Bir sözlə, böyükdən kiçiyə hər kəs öz elində-obasında əkin-biçinlə, maldarlıqla məşğuldur. İndi onlar yeni əkin mövsümünü uğurla başa vurub, sahələrdə bol məhsulun təməlini qoyurlar.\nMilli Qurtuluş Günü ilə bağlı yazı müsabiqəsi təşkil olunacaq19:51 28.03.2020\nŞəki şəhərinin mərkəzində aşkarlanan ayı Milli Parkda volyerdə müşahidə altındadır19:51 28.03.2020\nAzərbaycanda koronavirusa daha 168 yoluxma faktı qeydə alınıb, 80 nəfər müalicə olunaraq sağalıb19:51 28.03.2020\nBaş Prokurorluq: Yalan informasiyalar yayan KİV-lər barəsində ən ciddi tədbirlər görüləcək19:51 28.03.2020\nNazir Ramin Quluzadə uşaqlarla onlayn formatda görüşüb19:51 28.03.2020\nİyun ayına olan hava proqnozu açıqlanıb19:51 28.03.2020


Avropa çempionatı: Türkiyə millisi 2 qızıl medalla 2-ci oldu | Report.az\nAvropa çempionatı: Türkiyə millisi 2 qızıl medalla 2-ci oldu Kişilərin yarışında 81 kq çəki dərəcəsində Vedat Albayrakın ardından qadınların mübarizəsində 78 kq-dan yuxarı çəkidə Kayra Sayit də fəxri kürsünün ən yüksək pilləsinə qalxıb\nPortuqaliyanın paytaxtı Lissabondakı cüdo üzrə Avropa çempionatına yekun vurulub.\n"Report"un məlumatına görə, Türkiyə yığması yarışı 2 qızıl medalla 2-ci yerdə başa vurub. Kişilərin yarışında 81 kq çəki dərəcəsində Vedat Albayrakın ardından qadınların mübarizəsində 78 kq-dan yuxarı çəkidə Kayra Sayit də fəxri kürsünün ən yüksək pilləsinə qalxıb. Sayit karyerasında ikinci dəfə Avropa çempionu olub.\nBu çəkidə Azərbaycanı İrina Kindzerska təmsil edib. Kindzerska ilk görüşündə Fransa təmsilçisi Lea Fonteynə uduzub. Əslən fransalı olan Sayit isə finalda məhz keçmiş həmyerlisi Fonteynə qalib gəlib.\nTürkiyə millisi yalnız 2 qızıl, 1 bürünc medala malik Kosovodan geri qalıb. 3-cü yeri 1 qızıl, 3 gümüş, 4 bürünc medalla Fransa tutub.\nAzərbaycan isə 2 bürünc medalla 15-ci olub. Həmin medalları Kəramət Hüseynov (60 kq) və Zelim Kotsoyev (100 kq) qazanıb.\nQeyd edək ki, Avropa çempionatında 45 ölkədən 210 kişi və 149 qadın olmaqla, 359 cüdoçu mübarizə aparıb. Azərbaycanı 9 cüdoçu (8 kişi, 1 qadın) təmsil edib.


Nə üçün məsaməli beton məhsullar?\nHome » Məhsul » Məsaməli beton » Nə üçün məsaməli beton?\nTikinti materialının seçimi kifayət qədər çətin məsələdir və tikinti ilə məşğul olan hər bir şəxs buna maksimal dərəcədə diqqət yetirir. Məsaməli beton bloklar, kərpic və ya hər hansı başqa material ən dərin təhlildən və bütün istifadə edilən xüsusiyyətlərin öyrənilməsindən keçməlidir.\nMəsaməli beton bloklar divar tikintisi materialları sahəsində ən əhəmiyyətli nailiyyətlərindən biridir. Bu gün o, ən məşhur tikinti materiallarından birinə çevrilib. Bu, uzunömürlülük və möhkəmlilik, kiçik ölçü, tikintinin olduqca sadə texnologiyası və əla ekoloji keyfiyyətlər kimi unikal xüsusiyyətləri özündə birləşdirən inqilabi materialdır. Qeyd edək ki, məsaməli beton məhsulları Avropada hələ ötən yüzilliyin əvvəllərində uğurla tətbiq edilməyə başlanmış və hazırda, MDB ölkələri daxil olmaqla Avropada divar tikintisi materiallarının ən çox yayılmış növlərindən biridir. Onun bazarı həmçinin Asiyada, Yaxın Şərqdə, son vaxtlar isə Amerikada da sürətlə genişlənməkdədir.\nMəsaməli beton bloklar istənilən iqlim şəraiti üçün yararlı olan əla tikinti materialıdır. Ondan, daxili və xarici, daşıyıcı və daşıyıcı olmayan divarlar, əsas divarlaı, karkas divarları kimi bütün növ divarların inşasında karkas konstruksiyalarda, divar arakəsmələrində, yanğına qarşı divarlarda və s.-də doldurucu qismində istifadə edilir. Məsaməli beton məhsulları eyni zamanda beton kotteclər, çox mərtəbəli evlər, məktəblər, xəstəxanalar, idman zalları, sənaye və kommersiya qurğuları və s. kimi istənilən növ tikililərin inşası üçün yararlıdır. Məsələn, 5-6 gün ərzində 4 nəfərdən ibarət briqada təxminən 150 m2 sahəyə malik fərdi kottec inşa edə bilər. Lakin, onun istifadəsi yalnız azmərtəbəli binaların inşasında deyil, həm də çoxmərtəbəli binaların inşasında da öz təsdiqini tapıb.\nMəsaməli beton bloklar qumdan, yaxud tozlaşdırılmış küldən, sementdən, əhəngdən, anhidritdən (gipsin) və məsamə yaradan maddədən hazırlanır. Avtoklavda yüksək təzyiq altında kütlənin buxara verilməsi nəticəsində orta sıxlığı təxminən adi betonun sıxlığından beş dəfə az olan fiziki və kimyəvi baxımdan sabit məhsul alınır.\nMəsaməli strukturu sayəsində məsaməli beton bloklar olduqca xırda, bir-birləri ilə əlaqəli olmayan saysız-hesabsız hava borucuqlarından ibarətdir və bir sıra dəyərli xüsusiyyətlərə malik əla izolyasiya materialıdır. Aparılmış bir sıra yoxlamalara əsasən dünya təcrübəsində məsaməli beton blokların istifadə müddəti – 80 ilə yaxındır\nvə 4 saat yanğına davamlılıq xüsusiyyətinə malikdir, rütubətə, kifə, göbələyə qarşı davamlıdır.\ngobustone məhsullarının çeşidləri\nOrta sıxlığ həddi, (quru vəziyyətdə) кq/m³\nMinimal möhkəmlik həddi\nİstilik keçirtmə qabiliyyəti, quru vəziyyətdə, Vt/m*°С, çox olmayaraq\nBlokun çəkisi, кq


Ana südünün təbii vasitələrlə artırılması » Qadınla.Com - Qadınlar Birİncidir!\nTarix: 8-09-2012, 15:10\nSüdəmər uşağın əsas yeməyi ana südüdür. Ana südünün tərkibi inək , qoyun, keçi südündən fərqlənir ( ana südündə olan yağlar , inək südündə və başqa südlərdə olan yağlardan tam fərqlənir). Bundan başqa heyvan südündə bu və ya başqa maddələr ana südünə nisbətən lap çox olur, buna görə də südəmər uşağa inək südünü su ilə qarışdırıb vermək lazımdır. Lakin ana südündə olan maddələr inək südündə az olduğu üçün bura şəkər və düyü unu qatmaq lazım gəlir. Ana südündə olan qoruyucu maddələr körpəni yolxucu xəstəliklərdən qoruyur və bir çox xəstəlikləri asan keçirməyə kömək edir.Ana südü beyində hipoviz vəzi tərəfindən yaradılan prolaktin hormonu ilə yaranır. Prolaktin hormonu çox olduqda ananın südü bol, az olduqda isə süd az olur . Prolaktinin çox olmasının əsas səbəbi anada əsəb , stress, yuxusuzluqdur. Yenicə ana olan qadınlar normal təbii qidalar qəbul etməlidir. Ana gün ərzində 2 litr maye, protein ( ət , balıq, toyuq) yeməli, bol meyvə və tebii meyvə şirəsi içməlidir. Sulu yeməklər , pomidor şirəsi, zeytun yağı , günlük kalsiumu qatıq məhsullarından almalıdır. Süd verən analar acı qidalardan, siqaret, qəhvə , çay və alkoqollu içkilərdən uzaq durmalıdırlar.ANA SÜDÜNÜ ARTIRAN VASİTƏLƏR :- Razyana dəmləməsi- Şüyüd toxumu dəmləməsi- Yemişan suyu ( aptekde satılır ) səhər-axşam yeməkdən əvvəl 10 damcı , 1 st. suya damızdırılır- Kəmşirin heyva kompotu- Buğda qovurması- Fındıq yağı səhər-axşam 1ç.q. - Ayran , südlü yemklər- Meyvə şirəsi- Qırmızı soğan mürəbbəsi. (soğan 1kq və şəkər 1kq -mürüəbbə bişir). süd artırmaqla bərabər qanıda artırır- 2 kök və 100 qr. smetan .günorta yeməyində yeməlidir- 100 qr. kök şirəsi (iliq) və 1 x.q. bal yeməkdən qabaq- 1 st. suya 1x.q.üyüdülmüş fındıq ləpəsi ilə qarışdır , 2 yerə bölünür səhər- axşam yeməkdən əvvəl ANA SÜDÜNÜ AZALDAN VASİTƏLƏR :- Ada çayı dəmləməsi- Nanə ( mentol) - Kəklikotu dəmləməsi - Cəfəri - Quzuqulağı - Sürvə (şalfe) loading... 0


19 İyul 02:33 | 812\n"Çətin oyun olacağını bilirdik. Komandama tapşırmışdım ki, rəqibi düzgün qiymətləndirsinlər, yuxarıdan aşağı baxmasınlar".\nSİA-nın məlumatına görə, bunu "Neftçi"nin baş məşqçisi Roberto Bordinə deyib.\nAvropa Liqasının I təsnifat mərhələsində "Sperantsa" ilə cavab görüşünə çıxan "ağ-qaralar" rəqibini növbəti dəfə darmadağın edib - 6:0.\nOyunsonrası təşkil edilən mətbuat konfransında italiyalı mütəxəssisin qələbə şərh edib: "Bəziləri düşünə bilər ki, asan qələbə qazandıq. Bu, heç də belə deyil. Oyunun əvvəli istədiyimiz kimi getmirdi. Buna baxmayaraq, futbolçularımın oyuna yanaşması yaxşı oldu və gözəl qələbə qazandıq".\n- Düzdü, Rauf fərqlənmədi. Amma bu, siqnal deyil. Onun göstərdiyi oyun komandaya çox xeyir verdi. Oyunçunun komandanın xeyri çox önəmlidir. Bəzi neqativ halları növbəti matça qədər düzəltməliyik.\n- Sevinirəm ki, Azərbaycan futbol tarixinə düşdük. Razı qalmadığım amil oyunçular arasında əlaqənin istənilən səviyyədə olmaması və topu tez itirməyimiz idi.\n- Dabo da, Monroz da hücumun hər üç mövqeyində oynamağı bacarır. Əsas odur ki, Dabo tezliklə hazır olsun. Baş məşqçi bütün oyunçularının əlinin altında olmasını istəyir ki, seçim imkanı geniş olsun.\n- Bayaq da dediyim kimi, oyunçularıma rəqibi düzgün qiymətləndirməyi tapşırmışdım. Hər iki oyunda qazanılan qələbə bizim üçün böyük motivasiya olacaq. Qarşıda bir neçə gün var ki, komandanı yaxşı hazırlaşdıraq. Çünki bizi olduqca güclü rəqiblə oyunlar gözləyir.


Hərbi and. - 2019.- 31 yanvar. - № 4. - S. 12.\nAzərbaycanda, Ermənistan xüsusi xidmət orqanlarının təşkil etdiyi terror aktları və onların nəticələri\n1988-1994-cü illərdə Azərbaycan ərazilərində Ermənistanın təşkil etdiyi 373 terror aktı nəticəsində 1568 nəfər mülki vətəndaş həlak olmuş, 1808 nəfər yaralanmışdır. Azərbaycan Respublikası, eləcə də xarici ölkələrin məhkəmələri tərəfindən prosessual qaydada sübuta yetirilmişdir ki, həmin terror aktları Ermənistan Respublikasının xüsusi xidmət orqanları tərəfindən idarə edilmişdir.\nAzərbaycanda mülki əhaliyə qarşı terrorçu fəaliyyət Ermənistan Respublikasının dövlət orqanları və separatçı qurumlar tərəfindən, üçüncü ölkə vətəndaşları, Azərbaycandakı azsaylı xalqlarının nümayəndələri, hərbi əsir və girovlardan istifadə etməklə reallaşdırıblar.\nAzərbaycan Respublikası Milli Təhlükəsizlik Nazirliyi ilə Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin əməkdaşlığı nəticəsində Ermənistan Respublikası Milli Təhlükəsizlik Baş İdarəsinin şöbə rəisi, polkovnik Can Ohanesyanın, onun müavini, mayor Aşot Qaloyanın, Rusiya Federal Əks-kəşfiyyat Xidmətinin Terrorizmlə Mübarizə İdarəsinin baş əməliyyat müvəkkili, mayor Boris Simonyanın başçılığı ilə Rusiya ərazisində fəaliyyət göstərən erməni separatçı-terrorçu qrup məsuliyyətə cəlb olunmuşdur. Moskvada yerləşən və terrorçu Valeri Petrosyanın rəhbərlik etdiyi "TİRR" Assosiasiyası tərəfindən maliyyələşdirilən həmin qrup Rusiya və Azərbaycan ərazisində dəmiryolu qatarlarında dəfələrlə partlayışlar törətmişdir.\nRusiya Federasiyasının Dağıstan Respublikası ərazisində fəaliyyət göstərən terrorçu-separatçı "Sadval" təşkilatı üzvlərinin 1994-cü ilin martın 19-da Bakı Metropoliteninin “20 Yanvar” və “28 May” stansiyalarında törətdikləri və 19 nəfər mülki vətəndaşın ölümü, 42 nəfərin yaralanması ilə nəticələnən partlayışların Ermənistanın xüsusi xidmət orqanları tərəfindən təşkil edilməsi faktı da prosessual qaydada sübuta yetirilmişdir.\nÇoxsaylı şahid ifadələri və maddi sübutlar bu təşkilatın yaraqlılarının Ermənistanın Nairi və Arzni rayonlarında yerləşən, xüsusi xidmət orqanlarına məxsus hərbi-təxribat hazırlığı bazalarında, habelə Dağıstan Muxtar Respublikasının Məhərrəmkənd rayonu ərazisində təşkil edilmiş xüsusi düşərgələrdə təlim keçdiklərini birmənalı şəkildə təsdiqləmişdir. Məhz Ermənistanın xüsusi xidmət orqanları terror aktlarının icrası üçün cinayətkarları zəruri partlayıcı materiallar və texniki vasitələrlə təchiz etmiş və maliyyələşdirmişlər.\nAzərbaycanın milli təhlükəsizlik orqanları həmin cinayətin 43 təşkilatçısını və icraçısını aşkarlamış, onlardan 30 nəfəri Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin hökmü ilə azadlıqdan məhrum olunmuş, ölkənin hüdudlarından kənarda gizlənənlər barədə isə əməliyyat-axtarış tədbirləri davam etdirilir.\n2000-ci ilin əvvəlindən etibarən Azərbaycanın şimal rayonlarında yaşayan avar xalqının adından separatçılıq hərəkatı başlamaq məqsədini güdən bir cinəyatkar qrup fəallaşmışdı. 2001-ci ilin iyun ayından Azərbaycan Respublikası Dövlət Yol Polisinin postlarına, rayon polis şöbələrinə və hərbi hissələrə bir neçə basqınlar, Şeyx Şamilin abidəsinin partladılması kimi cinayətlərin törədilməsi Zaqatala və Balakən rayonlarında vəziyyəti kəskinləşdirmişdi.\nHəmin cinayətlərin istintaqı zamanı göstərilən qrupun rəhbəri Hacı Maqomedovun və sonradan onun həbs edilmiş silahdaşı Şaban Buşdiyevin erməni xüsusi xidmətlərinin nümayəndələri ilə əlaqələrinin olması faktı aşkarlanmışdı. 1997-ci ildə onların hər ikisi Azərbaycan ərazisində "Avar dövləti"nin yaradılması üçün 1 milyon ABŞ dolları və 1000 ədəd avtomat silahın alınması məsələsinin müzakirəsi məqsədi ilə İrəvan və Xankəndnə səfər etmişdilər.\nBundan sonra avar separatçılarının "Car-Balakən dövləti"nin yaradılması ideyası və bu istiqamətdə fəaliyyətlərinə dəstək almaq üçün H.Maqomedov 2001-ci ilin dekabrında yenidən İrəvana səfər etmişdir. Bu səfərin əsas məqsədi yaz-yay mövsümündə Zaqatalada yerli icra hakimiyyətinin binasının zəbt edilməsi, həbs olunmuş silahdaşlarının azadlığa buraxılması şərti ilə vəzifəli şəxslərin girov götürülməsi və dövlətə qarşı digər cinayət əməlləri üçün müxtəlif növ silah, o cümlədən istilik raketlərinin alınması idi.\n2001-ci ilin sentyabrında Zaqatala rayonu ərazisində müxtəlif cinayət əməlləri törətməklə əhalini təsir altında saxlamağa, ərazini nəzarətsiz zonaya çevirməyə cəhd göstərən şəxslərin dindirilməsi zamanı məlum olmuşdur ki, onların silah və maddi cəhətdən təchiz edilməsini Ermənistanın xüsusi xidmət orqanları təşkil ediblər.\n1994-cü il iyulun 3-də Bakı metrosunun "28 May" və "Gənclik" stansiyaları arasında 14 nəfərin ölümü, 42 nəfərin yaralanması ilə nəticələnən terror aktı Ermənistan xüsusi xidmət orqanları tərəfindən təşkil edilmişdir. Bu məqsədlə Qarabağ uğrunda gedən döyüşlər zamanı əsir düşmüş Azər Aslanovun anasını aldadıb İrəvana çağırmış, oradan Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərinə apararaq girov saxlayıb və A.Aslanovu həmin cinayəti törətməyə sövq etmişdilər (bu fakt erməni millətçi-separatçı ekstremizminin əsas ideoloqlarından biri, hazırda İnterpol xətti ilə axtarışda olan Zori Balayanın "Cəhənnəm və cənnət arasında" kitabında öz əksini tapmışdır).\nİstintaq və məhkəmə prosesində sübuta yetirilmişdir ki, A.Aslanovun terrorçu kimi hazırlanmasının "ideoloji təminatında" Zori Balayanın və Dağlıq Qarabağ erməni separatçılarının lideri və Ermənistan Respublikasının prezidenti olmuş Robert Koçaryanın iştirakı olmuşdur.\n1990-cı illərin əvvəllərindən etibarən beynəlxalq terrorçu qrupların liderlərinin reabilitasiyasına çalışan Ermənistan rəhbərliyi xarici diasporanın radikal təşkilatlarının, xüsusilə "Daşnaksütyun", ASALA, MAQ, "Erməni birliyi", "Erməni Azadlıq cəbhəsi" və digər terror təşkilatları fəallarının Ermənistan ərazisində toplanması məqsədi ilə geniş miqyaslı kampaniyaya başlamış, onların fəaliyyətlərinə siyasi-hüquqi şərait yaradaraq sığınacaq vermiş, pul, silah, saxta sənəd və nəqliyyatla təchiz etmişdir. Həmçinin, Azərbaycanda ermənilərin sıx yaşadıqları əraziyə yardım adı altında bir sıra xarici dövlətlərdən terrorçular, silah və maliyyə vəsaitləri göndərilir, Türkiyə nümayəndəliklərinə qarşı terror aktları törətmiş ermənilərin azad olunması və dəstəklənməsi Ermənistanda dövlət səviyyəsində təşkil olunurdu. Belə ki, Suriyada doğulmuş, ASALA üzvü, 1983-cü ilin iyun ayında Fransanın “Orli” aeroportunda partalyış törətdiyinə görə həbs edilmiş Varujan Karapetyanın Ermənistan xüsusi xidmət orqanları tərəfindən Eçmiədzin kilsəsinin imkanları vasitəsi ilə azad olunması üçün imza toplama kompaniyası keçirilmişdir.\nFransada terror aktları törətdiyinə görə həbs edilmiş ABŞ vətəndaşı, tanınmış beynəlxalq terrorçu Monte Melkunyan azad olduqdan sonra 1990-cı ildə Ermənistandan Dağlıq Qarabağa göndərilərək azərbaycanlıları öz torpaqlarından məcburi köçkün vəziyyətinə salmış terrorçu qruplara rəhbərlik etmişdir. 1993-cü ilin yayında Azərbaycan qoşun hissələri tərəfindən məhv edilmiş M.Melkonyanın İrəvanda dəfn mərasimində prezident də daxil olmaqla Ermənistanın dövlət rəsmiləri iştirak etmiş, sonra bu beynəlxalq terrorçu Ermənistanın Milli Qəhrəmanı elan olunmuş, onun adı Ermənistan Müdafiə Nazirliyinin diversiya mərkəzlərindən birinə verilmişdir.\n1992-ci ildə Xankəndinə göndərilmiş Vazgen Sislyan, Yaxın Şərq terrorçuları Abu Əli, Qilbert Minasanyan və digər terrorçulardan zorakılıq siyasətini dünya ictimaiyyətinin diqqətini erməni məsələsinə yönəltmək üçün vasitə kimi istifadə edirdilər.\nRobert Koçaryanın hakimiyyəti dövründə Ermənistanda terrorçu qrupların rəhbərlərinin reabilitasiyası halları daha da artmışdır. Tanınmış terrorçu, İran vətəndaşı və "Daşnaksütyun" partiyasının üzvü Qrant Markaryan həbsdən azad edilərək, Azərbaycana qarşı terror aktlarının keçirilməsində fəal iştirakına görə 1981-ci ildə Parisdə türk səfirliyi binasının zəbt olunmasının təşkilatçılarından biri Vazgen Sislyanla birgə Robert Koçaryan tərəfindən Qarabağ müharibəsinin qəhrəmanı adına layiq görülmüşlər. Bütün bunlar Ermənistan rəhbərliyinin Azərbaycana qarşı terror aktlarının təşkilində bilavasitə iştirakını bir daha təsdiq edir. Əslində Ermənistanın rəhbərləri: o cümlədən prezidentlər R.Koçaryan, S.Sarkisyan və Dağlıq Qarabağdakı işğalçı-separatçı rejimin rəhbərləri A.Qukasyan, B.Saakyan terrorçularla sıx əlaqədə olduqlarını özləri də gizlətmirlər.\nAzərbaycan Respublikasının işğal olunmuş ərazilərinin "sərhəd"i hazırda Ermənistanın silahlı qüvvələri tərəfindən qorunur, bu ölkədən olan çağırışçılar hərbi xidmət keçmək üçün həmin ərazilərdəki hərbi hissələrə göndərilir. Həmçinin hazırda işğal olunmuş ərazilərdə Ermənistanın silahlı qüvvələri və terrorçu qruplarla yanaşı qeyri-qanuni silahlı birləşmələr də fəaliyyət göstərir və bütün bunlar terrorizmə qarşı mübarizə üzrə beynəlxalq konvensiyaların nəzarətindən kənardadır. Beləki:\n· Ermənistanın xüsusi xidmət orqanları tərəfindən Azərbaycanda sərnişin avtobuslarında törədilən terror aktları nəticəsində 68 nəfər həlak olmuş, 132 nəfər yaralanmışdır.\n· Sərnişin və yük qatarlarında törədilmiş terror aktları nəticəsində 74 nəfər həlak olmuş, 125 nəfər yaralanmışdır.\n· Hava nəqliyyatında törədilmiş terror aktları nəticəsində 104 nəfər həlak olmuşdur.\n· Bakı metropolitenində törədilmiş terror aktları nəticəsində 27 nəfər həlak olmuş, 91 nəfər yaralanmışdır.\n· Sərnişin daşıyan dəniz bərəsində törədilmiş terror aktı 25 nəfər həlak olmuş, 88 nəfər ağır yaralanmışdır.\n· Mülki və dövlət obyektlərinə qarşı törədilmiş terror aktları nəticəsində 10 nəfər həlak olmuş, 30 nəfər yaralanmışdır.\n· Mülki şəxslərə və hərbçilərə qarşı ermənilər tərəfindən\ntörədilmiş terror aktları nəticəsində 881 nəfər həlak olmuş, 1239 nəfər yaralanmışdır.