Azərbaycanda əlil övladları ilə bağlı mühüm addım - FOTO | Azsabah.com\n"Zaqatalada Qadınların Sosial İnkişafına Dəstək" İctimai Birliyi Prezident yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurasının maliyyə dəstəyilə “COVID -19 pandemiyası ilə bağlı əlill övladları olan az təminatlı ailələrə yardım göstərilməsi” layihəsini həyata keçirir.\nAZSABAH.COM xəbər verir ki, Layihə çərçivəsində aztəminatlı 20 ailəyə humanitar yardım edilib. Humanitar yardıma tibbi paket yardımı və 50 manat dəyərində "Araz" marketinin ərzaq kuponu daxildir. Humanitar yardım poct vasitəsi həmin ailələrə göndərilib.\nMüdafiə Nazirliyindən döyüşlərlə bağlı SON DƏQİQƏ AÇIQLAMASI


Milad üçün olduqca gingerbread evlər - Məqalələr - 2022\nBu tətil mövsümündə, hər yerdə bloglarda və müxtəlif veb saytlarda çiçək açdıqlarını görəcəksiniz. Çünki gingerbread evləri Milad ənənəsinə köklənir. Görünüş zövqünüz üçün ən yaxşı növlərindən kiçik bir seçim hazırlamışıq. Məşhur hinduşandan bir az əvvəl salivasiya edəcək bir şey!\nKit şəklində yığırıq\nMorrisson'un Miladını tək başına düzəltmək istəyirsinizsə, bir çox marka bir zəncəfil evi hazırlamaq üçün asan naxışlar və istiqamətlər təklif edir. Seminar sizin uşaqlar üçün olduğu kimi sizin üçün də əyləncəli olacaqdır. Yəni gedir? Mənbə: Morrisson Milad\nKifayət qədər klassik bir pavilyon\nCake Central Saf Milad ruhunda, bir çox gingerbread elementlərindən ibarət olan bu evi sevirik. Divarlara əlavə olaraq panjurlar, çit və çiçək qabları da biskvitdən hazırlanmışdır. Yaxşı bir buzlanma, rəng və voila bir neçə toxunuş! Mənbə: Tort Mərkəzi\nMilad rəngləri diqqət mərkəzində\nSolvang Çörək Solvang Çörək zavodunda da sizə dəstlər təklif edirik. Qırmızı və yaşıl rəngdə hazırlanmış bu gingerbread malikanəsi, hər hansı bir otaqda Milad bəzəyi üçün ton təyin etmək üçün əla bir yoldur. Pianino və ya bufetinizin üstünə qoyun və tətil mövsümü dərhal başlayır! Mənbə: Solvang Çörək\nBir anlıq şirinlik\nLulu'nun şirin sirləri Bir zəncəfil çörək evi də çox şeir sərbəst buraxa bilər. Çəhrayı bir toxunuşla da belədir. Grimm qardaşlarının Hansel və Gretel nağıllarını xatırladan peçenye və şirniyyatları aldatmaq. Mənbə: Lulu'nun şirin sirləri\nMilad ruhunu təmsil etdi\nHighlands Muzeyi Olduqca monumental bir üslubda, hədiyyələrlə dolu Santa Claus qatarının yola çıxdığı Şimal qütb stansiyasını təmsil edən bu gingerbread evini çox sevirik! Mənbə: Düzəldin\nModcloth-dan hekayə Bu kiçik gingerbread evləri ilə fincanlarınızı geyin. Hər biri fərqli bir dekorasiya ilə! Damlarını şəkər, konfet, şokoladla bəzəyirik və şaxta ilə naxış yaradırıq. Mənbə: Modcloth tərəfindən Hekayə\nBiskvitlər Bir az sevdiyimiz, bu gingerbread evi, dağ şalet üslubunda bir daha öz rəngləri və zərifliyi ilə bizi cəlb edir. Tonlar həmişə fəsilləri xatırlayır və donun qarışıqlığı dodaqlarımızı yalamağa məcbur edir! Mənbə: Jaklin Olson\nPop və soda Olduqca qarlı bir üslubda, bu iki zəncəfil çəngəl ənənəvi kral buzlanma ilə birləşdirilir. Ulduz formalı çerez kəsiciləri və bəzi kiçik meringue göbələkləri ilə hazırlanmış Milad ağacları kimi digər bəzək əşyaları hazırlamağı düşünün. Mənbə: Pop və Soda\nƏsl tərəf bəzəyi\nParça və mürəkkəb Və bu yaraşıqlı evlər həm bəzək, həm də mərkəz hissəsi və ya bufet kimi istifadə edilə bilər. Daha sonra daha yaxşı yemək üçün qonaqlarına müxtəlif formalı və şaxtalı hədiyyələr təqdim edirsiniz. Mənbə: Sinnet və mürəkkəb\nCopyright 2022 \_ Milad üçün olduqca gingerbread evlər...


Naxçıvanda şəhidlərin qarşılanma mərasimi olub – Mediaktiv.az\nHome / Manşet / Naxçıvanda şəhidlərin qarşılanma mərasimi olub\n23 Noyabr 2020\tManşet, Rəsmi xronika\nHər bir ordunun gücü onun şəxsi heyətinin vətənpərvərliyində və birliyindədir. Vətənpərvərlik, birlik həm də ölkənin müstəqilliyinin təminatıdır. Bu gün Azərbaycanda dövlət-xalq-ordu birliyi vardır. Ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin də dediyi kimi: “Xalq ilə Azərbaycan Prezidentinin birliyi, həmrəyliyi dövlət müstəqilliyimizin bu gün də, gələcəkdə də əsasını təşkil edir”. Azərbaycan xalqının ölkə başçısı cənab İlham Əliyevin və ordumuzun ətrafında sıx birləşərək tarixi qələbə qazanması bunu bir daha təsdiq etdi. Vətənpərvərliyin ən ali məqamına çatan Naxçıvan oğulları da döyüşlərdə əsl qəhrəmanlıq göstəriblər. Vətən, millət uğrunda canından keçən qəhrəmanlarımız əbədi həyata – şəhidlik zirvəsinə yüksəliblər.\nMediAktiv.az xəbər verir ki, noyabrın 22-də Naxçıvan Beynəlxalq Hava Limanında şəhidlərimizin qarşılanma mərasimi olub.\nƏvvəlki Alimlər çox nadir astronomik hadisə olacağını bildirib\nSonrakı Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşıb


Başgicəllənmə, nəfəs darlığı, soyuq tər... - Bu simptomlar nəyin əlamətidir? - Sağlam həyat - FİNS.AZ TİBB\nAparılan araşdırmalar sübut edir ki, ürək tutmasından əziyyət çəkənlər arasında gənclərin sayı daha da artıb.\nBuna görə də xəstəliyin hansısa bir əlaməti(simptom) görünən kimi həkimə müraciət etmək lazımdır. Bəs həmin əlamətlər hansılardır?\nTubb.fins.az ürək tutmasının ilkin simptomlarını təqdim edir:\n1. Sinə nahiyəsində ağrı hissi - Ürək tutmasından xəbər verən ən çox yayılmış əlamətlərdən biridir. Bu zaman ürək xəstələrinin əksəriyyəti sinədə ağrı, təzyiq, yanma və sıxılma hiss edirlər. Bəzən bu ağrılar 20 dəqiqədən çox davam edir.\n2. Sol qola yayılan ağrı - Ürək tutması ağrıları sinədən başlayaraq daha çox sol qola doğru yayılır. Nadir hallarda sinə ağrısı olmadan, yalnız qol ağrısı ilə şikayət edən xəstələrə rast gəlinir.\n3. Huşunu itirmə və ya baş dönməsi hissi - Aclıq, ayağa tez qalxmaq və s. kimi amillər səbəb olduğu kimi, bəzən də baş dönməsi ürək tutması ilə bağlı əlamət ola bilər. Buna görə də eyni zamanda həm sinədə ağrı, həm də nəfəs darlığı hiss etsəniz, vaxt itirmədən həkimə müraciət edin.\n4. Boğaz və çənədə ağrı - Tək başına olan boğaz və çənə ağrısının çox vaxt ürək tutması ilə əlaqəsi olmur. Ancaq sinədən başlayaraq yayılan bir ağrıdırsa, mütləq tədbir görülməlidir.\n5. Soyuq tərləmə - Ürək tutmasının ən çox görülən əlamətlərindən biri soyuq tərləmə ilə sinədə olan ağrıdır. Buna diqqət edilməlidir!\n6. Nəfəs darlığı - Heç bir səbəb olmadan ani başlayan və keçməyən nəfəs darlığı ürək tutması və ya başqa bir ciddi xəstəliyin əlamətlərindəndir.\n7. Ürək bulanması, qusma və mədə ağrısı - Bəzi ürək tutma xəstələri, xüsusilə də qadınlar bu kimi əlamətlərlə həkimə müraciət edirlər. Şübhəsiz, bəzən xəstənin yediyi yemək buna səbəb ola bilər. Ancaq yenədə diaqnozu həkimin qoyması daha məqbuldur.


ABŞ dövlət katibi Sloveniyadadır\nABŞ dövlət Katibi Mayk Pompeo 5G texnologiyası ilə əlaqədar birgə bəyannamə imzalamaq üçün cümə axşamı Sloveniyada ölkə liderləri ilə görüşür.\nSon bir ildə Avropa ölkələri, o cümlədən Polşa, Estoniya və Çexiya Çin şirkətləri istisna olmaqla, müstəqil məhkəmə araşdırması olmadan 5G təchizatçılarının xarici hökumət tərəfindən nəzarət edilməyəcəyini vəd edən razılıq imzalayıblar.\nPompeo 2011-ci ildən bəri Sloveniyaya səfər edən ilk ABŞ dövlət katibidir.\nOnun cümə axşamı Sloveniyanın baş naziri Yanez Yansa, xarici işlər naziri Anze Loqar və prezident Borut Pahor ilə görüşü planlaşdırılıb.\nDövlət Departamenti danışıqlar zamanı əsasən nüvə enerjisi, Qərbi Balkan ölkələrini Avropa İttifaqına inteqrasiyası və enerji məsələlərinin müzakirə olunacağını bildirib.\nPompeo çərşənbə günü Çex Respublikasında səfərdə olub və orada Çinin iqtisadi qüdrətinin Sovet İttifaqının Soyuq Müharibə dövründə olduğundan da böyük bir təhlükə olduğunu deyib.\n"Çin Kommunist Partiyasının təhdidinə müqavimət göstərmək müəyyən mənada daha çətindir. Çin artıq iqtisadiyyatlarımıza, siyasətimizə və cəmiyyətlərimizə qarışıb. Bu, Sovet İttifaqında belə olmamışdı" - deyə, Pompeo Çex Respublikasınının Senatı qarşısında etdiyi çıxışı zamanı bildirib.\nPompeo bu açıqlamaları Çinin Londondakı səfirinin keçən ay ABŞ-ı noyabrda keçiriləcək prezident seçkilərindən öncə Pekinlə qarşıdurma yaratmaqda ittiham etməsindən sonra edib.\nABŞ-Çin münasibətləri Pekinin koronavirusa münasibəti, Honq Konqdakı təhlükəsizlik tədbirlərini sərtləşdirməsi və Cənubi Çin dənizindəki mübahisəli fəaliyyətləri kimi məsələlərə görə bu il kəskin şəkildə pozulub.\nPompeo çərşənbə axşamı Avropaya bir həftəlik səfərinin ikinci günü Praqada Çex Respublikasının baş naziri Andrej Babsillə görüşüb.\nLiderlər nüvə enerjisi sahəsində əməkdaşlıq, 3 Dəniz Təşəbbüsü, mərkəzi və şərqi Avropa ölkələri arasındakı infrastruktur məsələlərini müzakirə edib.


SON DƏQİQƏ! Nazirlik rəsmisindən təcili yardımla bağlı əhaliyə ÇAĞIRIŞ | KAİM.AZ\n17 Aprel 2021, Şənbə - 22:16\nHome/CƏMİYYƏT/SON DƏQİQƏ! Nazirlik rəsmisindən təcili yardımla bağlı əhaliyə ÇAĞIRIŞ\n“Təcili yardımdan narazı olanların əksəriyyəti yüngül problemlərlə çağırış edən insanlardır”.\nKAİM.az Oxu.Az-a istinadən xəbər verir ki, bunu Bakı Şəhər Təcili və Təxirəsalınmaz Tibbi Yardım Stansiyasının təcili yardım operativ və əməliyyat işləri üzrə baş həkiminin müavini Nuridə Fərzəliyeva deyib.\nOnun sözlərinə görə, təcili yardıma müraciətlər çeşidləmə əsasında qeydə alınır. İlk olaraq təcili çağırışlar icra olunur:\n“Bəzən bir nəfər 4-5 dəfə zəng edir ki, bu da xətlərin yüklənməsinə və nəticədə ağır xəstələrin kənarda qalmasına səbəb olur. Əhalidən xahiş edirik ki, yalnız təcili hallar zamanı müraciət edilsin. İlk öncə təcili çağırışlar icra edilir, ağır xəstələrə yardım edilir, sonra təxirəsalınmaz çağırışları icra edirik.\nMəsələn, insanın qızdırması 37 dərəcə olur, deyir ki, gəlib analiz götürülsün. Belə insanları istiqamətləndirəndə aqressiv yanaşırlar. Hətta ağır xəstələrdən müayinə materialı götürəndə, bunun cavabını almaq üçün bizə müraciət edirlər”.\n“Təcili yardım ağır xəstələrdən müayinə götürüb müvafiq laboratoriyalara göndərir. Analizin cavabı bizdə olmur”, – deyə o əlavə edib.\nİşğaldan azad edilmiş ərazilərdə yeni hərbi prokurorluqlar YARADILIR - SƏRƏNCAM


FUTBOLMEDIA:Jezniçak:“indi oralara getmək çox təhlükəlidir“\nJezniçak:“indi oralara getmək çox təhlükəlidir“\nTarix: 18.12.2017 | Saat: 16:27:00 | Oxunub: 939 | E-mail | Çapa göndər\n“Qarabağ”ın polşalı müdafiəçisi Yakub Jezniçak ölkəsinin mətbuatına geniş müsahibə verib. Futbolmedia.az-ın məlumatına görə, Azərbaycandakı həyatında danışan futbolçu maraqlı fikirlər səsləndirib.\n- Polşada çoxları hələ də Azərbaycanı “3-cü dünya” kimi qəbul edirlər...\n- Bakının mərkəzində Xəzər dənizinə baxan çoxmərtəbəli binada yaşayırsınız. Qonşularınız isə “Yagelloniya” və “Visla”nın sabiq üzvləri Dani kintana ilə Donald Geryedir...\n- “Qarabağ”ın legionerlərinin 90 faizi burada yaşayır. Bundan başqa, burada “Qəbələ” və “Neftçi”nin əcnəbiləri, eyni zamanda, Azərbaycanda çıxış edən başqa xaricilərə də rast gəlmək olar. Binanın özündə restoran və mağazalar olduğundan başqa yerə getməyə ehtiyac qalmır.\n- Aprel ayında “Formula 1” pilotları pəncərənizin altında yarışacaqlar...\n- Son vaxtlar Bakıda voleybol üzrə Avropa çempionatı təşkil olunub. 2019-cu ildə Bakıda Avropa Liqasının finalı, 1 il sonra isə AÇ-2020-nin qruplarından birinin oyunları keçiriləcək. Bəlkə də həmin vaxt da “Qarabağ”da oynayacam. Çünki hələ ilyarımlıq müqaviləm var. Hələlik hər şey məni qane edir. Burada uzun müddət qalacağımı istisna etmirəm.\n- Xoşbəxtlikdən gecə çox ağır yatıram. İbrahim səhər saat 4-ə qədər yatmır, ya “Play Station”, ya da kompüterdə oyunlar oynayır. O, namaz qılıb yatır və günorta saat 1-də yuxudan oyanır. Ona görə də Azərbaycanda oyun günü fərqlidir.\n- Çempionlar Liqasında hər iki oyunda “Atletiko”dan xal aldınız. Şampan partlatdınız?\n- Baş məşqçimiz spirtli içkiləri sevmir. Ona görə də bu cür qeydetmə olmadı. Çempionlar Liqasının qrupuna düşdüyümüzə görə “Legiya”dakından 2-3 dəfə az mükafat aldıq. Mən müqaviləmdəki bəndə görə əlavə bonus aldım. Maliyyə şərtlərində razılaşa bilmirdik. Ona görə də mən fərdi bonus məsələsini təklif etdim. Klub rəhbərliyi isə bu təkliflə razılaşdı.\n- Çempionlar Liqasında qrup mərhələsinə “Çelsi”yə 0:6 məğlubiyyətlə başladınız...\n- Düşünmürəm ki, bu, sırf biletlərin qiyməti ilə bağlı idi. Fanatlar böyük komandaları canlı görmək istəyirdilər. Bu cür auditoriya qarşısında oynamaq möhtəşəm idi. Çempionatda isə bu cür azarkeş dəstəyini biz yalnız arzu edə bilərik. Bizim bazamızda elə də böyük olmayan stadionumuz var. 2-3 min azarkeş tutan stadion “Azərsun Arena” adlanır. Kiçik, amma çox əlverişlidir. Hərdən isə oyunlarımızı Tofiq Bəhramov adına stadionda oynayırdıq.\n- Onlar tez-tez mənə yaxınlaşıb şəkil çəkdirmək istəyirlər. Məni tanımamaq mümkün deyil. Sarı saçlarım hər zaman seçilir. Çoxları məni formamda yazıldığı kimi - “Kuba” çağırır.\n- “Qarabağ” Polşa çempionatında oynasaydı, çempionluq şanslarını necə qiymətləndirərdin?\n- Yaxınlarda fanatlardan biri bu haqda məndən soruşmuşdu. Cavab vermişdim ki, indiki “Qarabağ” birinci liqaya başçılıq edərdi. Bir il əvvəl isə “Legiya”ya uduzardı.


Çin Qrafit Kaplı Fiberglas Parça İstehsalı və Zavodu | Jiashun\nQrafitlə örtülmüş şüşə lifli parça 700 at-də işləyə bilər. Qrafit örtüklü şüşə lif parça əla sürtünmə müqavimətinə və kimyəvi korroziyaya davamlıdır. Bu səbəbdən qrafit örtüklü şüşə lifli parça çox vaxt sərt kimyəvi korroziya, turşu və qələvi müqavimətində və ya yüksək temperatur şəraitində istifadə olunur.\nSızdırmazlıq və yüksək temperatur qorunması üçün istifadə olunur.\nResursu beynəlxalq ticarətdə genişlənən məlumatlarda istifadə etməyin bir yolu olaraq, vebdə və oflaynda hər yerdən perspektivləri alqışlayırıq. Təqdim etdiyimiz yüksək keyfiyyətli məhsullara baxmayaraq, təsirli və qənaətbəxş məsləhət xidməti, satış sonrası ixtisaslı xidmət qrupumuz tərəfindən təmin edilir. Maddə siyahıları və ətraflı parametrlər və digər hər hansı bir məlumat, sorğular üçün vaxtında sizə göndərilir. Buna görə, bizə e-poçt göndərərək bizimlə əlaqə qurun və ya təşkilatımızla bağlı hər hansı bir sualınız olduqda bizə zəng edin. o da ünvan məlumatlarımızı saytımızdan ala və müəssisəmizə gələ bilər. Mallarımızın sahə araşdırmasını alırıq. Əminik ki, bu bazarda yoldaşlarımızla qarşılıqlı uğurları bölüşəcəyik və möhkəm əməkdaşlıq əlaqələri yaradacağıq. Sorğularınızı axtarırıq.\nDayanıqlı modelləşdirmə və bütün dünyada təsirli şəkildə təbliğ edirlər. Heç bir halda əsas funksiyaları tez bir zamanda itirməyin, sizin üçün əla keyfiyyətli bir şeydir. "Ehtiyatlılıq, Səmərəlilik, Birlik və İnnovasiya. Prinsipini rəhbər tutaraq şirkət beynəlxalq ticarətini genişləndirmək, şirkət mənfəətini artırmaq və ixrac miqyasını artırmaq üçün müdhiş bir səy göstərir. Əminik ki, canlı bir perspektivə sahib olacağıq və gələcək illərdə bütün dünyaya paylanacaq.\nƏvvəlki: vermikulit örtüklü fiberglas parça\nNövbəti: fiberglas qaynaq yorğanı


Asus Monobloklar Baku v Baku ucuz qiymete Bakida Azərbaycanda satıshi\nCompStore.az saytında Asus firmasının istehsal etdiyi yüksək keyfiyyətli monobloklarını əldə edə bilərsiniz. Bildiyiniz kimi Asus firmasının istehsal etdiyi texnika həmişə, keyfiyyətinə görə digər firmarlardan bir addım öndədir. Bakıda yalnız bizim dükanımızdan rəsmi zəmanətlə Asus monobloklarını ucuz qiymətə ala bilərsiniz.\nASUS monoblokları Bakıda ucuz qiymətlər, satışı, barteri. texniki servisi\nCompStore internet-maqazini ASUS monobloklarını rəsmi zəmanətlə satışınə həyata keçirir. Dükanımızın rəflərində müxtəlif formada və müxtəlif göstəricilərə məxsus ASUS monoblock kompüterləri mövcuddur. Bundna əlavə bizim dükanımızdan almaq istədiyiniz ASUS monoblok modelləri tam rəsmi zəmanət və servis kartı ilə satılır. ASUS ZenAİO monoblokları bu brendin şah əsəridir. Metal korpusla təchiz edilmiş bu modellər əsasən qızılı rəngdə olur. Bakıda birinci əl ASUS monoblokları ən ucuz satış qiyməti CompStore.az saytındadır.


Hindistanda bir sutkada koronavirusa rekord yoluxma qeydə alınıb\nHindistanda aprelin 22-si bir gündə koronavirusa 314835 yeni yoluxma halı qeydə alınıb. Bu, bir ildən çox davam edən pandemiya zamanı hər hansı ölkədə bir sutkada qeydə alınan ən yüksək yoluxma göstəricisidir.\nMüqayisədə isə Cons Hopkins Koronavirus Resurs Mərkəzinin bildirdiyinə görə, Birləşmiş Ştatlarda bir gündə 300310 yeni yoluxma baş verib.\nDünyanın ikinci ən çox əhaliyə sahib ölkəsi olan Hindistanda ikinci yoluxma dalğası baş verir və bu səbəblə ölkənin səhiyyə sistemi çökməyə yaxındır. Belə ki, xəstəxanalar dolub və oksigen balonlarının çatışmazlığı ilə üzləşir. Oksigen çatışmazlığı o dəcərədə kəskindir ki, Yeni Dehlidə yüksək instansiyalı məhkəmə milli hökumətə sənayelərdə istifadə olunan oksigeni xəstəxanalara köçürməyə göstəriş verib.\nHindistanda cümə axşamı ardıcıl olaraq səkkizinci gün 200000-dən çox yoluxma qeydə alınıb və bununla ölkədə ümumi yoluxmaların sayı 15.9 milyonu keçib. Hindistan 31.8 milyon yoluxma ilə birinci yerdə gələn Bİrləşmiş Ştatlardan sonra ikinci yerdədir. Hindistanın Səhiyyə Nazirliyi həmçinin cümə axşamı 2104 nəfərin öldüyünü və bununla ölənlərin sayının 184657-ə çatdığını bildirib.\nEkspertlər yoluxma hallarında artıma virusun daha yoluxucu variantının, habelə böyük izdihamların toplanmasına qadağanın aradan qaldırılmasının səbəb olduğunu deyir. Baş nazir Narendra Modi çox insanın toplaşdığı siyasi mitinqlər keçirdiyinə və milyonlarla zəvvarın qatıldığı hindu dini festivalın keçirilməsinə icazə veridyinə görə qınaqlarla üzləşib.\nCons Hopkinsin son məlumatına görə, dünya boyu koronavirusa 143863870 yoluxma halı, o cümlədən 3 milyondan çox ölüm qeydə alınıb. ABŞ yoluxma və ölüm hallarına görə dünya ölkələri arasında birinci yerdədir.\nÇərşənbə axşamı New England Tibb Jurnalında dərc olunun araşdırmanın nəticələri Pfizer və Moderna şirkətlərinin hazırladığı iki dozalı vaksinlərin hamiləlik zamanı ciddi risklər yaratmadığını göstərib.\nAraşdırmada ABŞ-ın Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzinin smartfonlara əsaslanan vaksin müşahidə sisteminin topladığı məlumatlardan istifadə olunub. Həmin systemin iştirakçıları səhhətləti və peyvən olunandan sora yaranan yan təsirlərlə bağlı suallara cavab verirlər. 2020-ci ilin dekabrın 14 ilə 2021-ci ilin fevralın 28 arasında bu iki vaksindən birini qəbul edən 35000-dən çox hamilə qadın hamilə omayan qadınlarla bənzər yan təsirlərinin olduğunu bildiriblər ki, buna iynənin vurulduğu yerdə ağrı, yorğunluq, baş və əzələ ağrısı daxildir.


Dünyanın ən varlı insanının adı açıqlandı Ayna.az\nDünyanın ən varlı insanının adı açıqlandı\nArnaultun şəxsi sərvəti 1.9 milyard dollar artaraq 117 milyard dollara çatıb\nBoşandıqdan bir müddət sonra rekord həddə təzminat ödəyən və uzun müddət dünyanın ən varlı adamı adını qazanan, “Amazon” şirkətinin direktoru Jeff Bezos postunu əldən verib.\nAYNA xəbər verir ki, "Forbes" jurnalının açıqlamasında, 56 yaşlı Bezosu LVMH şirkətinin baş direktoru Bernard Arnaultun əvəzlədiyi bildirilib.\n“Louis Vuitton” və “Christian Dior” kimi dünyaca məşhur markalara sahib olan Arnault uzun müddətdən sonra zənginlər siyahısının birinci pilləsində qərarlaşan ilk avropalı iş adamı olub.\nBelə ki, Arnaultun şəxsi sərvəti 1.9 milyard dollar artaraq 117 milyard dollara çatıb və fransız iş adamı “müvəqqəti” də olsa, dünyanın ən varlı insanı tituluna sahiblənib.\nMüəllif: Ayna.az 20 Yanvar 2020 17:27\nKoronavirusun öhdəsindən gələ bilərik\n20 Yanvar 17:27 Maraqlı\nYeni era başlayıb, biz isə hələ də konspirologiya axtarışındayıq\nMəşhur həkim: "Koronavirus evdə də müalicə oluna bilər"


Xəsislik, yoxsa planlama? – ARAŞDIRMA | Gənc Ailə\nAna Səhifə KİŞİ Xəsislik, yoxsa planlama? – ARAŞDIRMA\nHər birimizin gündəlik xərcləri olur. Necə deyərlər, azın az, çoxun çox dərdi var. Bəs bu xərclərimizin haqq-hesabını aparmalıyıqmı? Mövzunu araşdırarkən əvvəlcə sosial şəbəkə vasitəsilə kiçik bir sorğu təşkil etdik. Əsasən gənclərin iştirak etdiyi sorğuda verilən cavablar müxtəlif oldu. Bəziləri xüsusi qeyd aparmadığını, amma gündəlik olaraq bəlli miqdardan kənara çıxmadığını söylədi, bir qisim “xərclərimi hesablasam, gərək pul xərcləməyim” dedi. Öz xərclərini hesablamaq üçün müxtəlif tətbiqlərdən istifadə etdiyini deyənlər də oldu. Sorğuda iştirak edənlər arasında “Excel” proqramında günlər, həftələr, aylar üzrə xərclərini qruplara bölüb təhlil edənlər, yaxud texnologiyanın digər imkanlarından yararlandığını bildirənlər də var idi.\nXərclərə nəzarət etməklə optimallaşdırma aparmaq olur\n“Technote.az” saytının təsisçisi, texno-bloqqer Fərid Pərdəşünas müxtəlif tətbiqetmələrin köməyindən faydalandığını söylədi. Texno-bloqqer bizimlə söhbətində “Monefy” tətbiqetmənin faydalarından söz açdı: “Appstore” və “GooglePlay” onlayn platformalarında pul əməliyyatlarını tənzimləyən bir neçə proqram var. Ümumiyyətlə, xərclərin hesablanması üçün tətbiqetmələrin sayı həddən çoxdur. İstifadəsi ən rahat tətbiqetmələrdən biri kimi “Monefy” proqramını misal göstərə bilərəm. Tətbiqetməmin köməyi ilə öz xərclərini hər gün siyahıya daxil edərək, dövri olaraq hesablamalarını apara bilərsən. Məsələn, gediş haqqı, əyləncə, qida və digər bölmələr var. Tətbiq, sənə həftəlik və aylıq olaraq hesabat verə bilir. Beləliklə, öz xərclərini qrafikdə daha aydın görmək imkanın olur. Ay sonunda xərclərə nəzarət edərək, sənə öz xərclərini optimallaşdırmağa imkan yaradır. Mən daha çox əyləncə kateqoriyasını diqqətdə saxlayıram. Çalışıram ki, vacib xərclərimlə müqayisədə, əyləncəyə ayırdığım məbləğ daha az olsun. Əgər kimsə öz hesabatını aparırsa, həmin insana xəsis demək olmaz. Bu, düzgün yanaşma deyil. İstər böyük şirkət, istərsə də fiziki şəxslər öz gəlir və xərclərini düzgün planlaşdırmağı bacarmalıdır”.\nHər qəpiyin hesabını aparmaq olmaz\n“Orkhanway Coaching” şirkətinin təsisçisi, Beynəlxalq Əmək Təşkilatının biznes təlimçisi Orxan Şahbaz düşünür ki, gündəlik xərcləri hesablamaq düzgün deyil: “Gündəlik pul xərclədiyim hər şeyin hesabatını aparmağı doğru hesab etmirəm. Həftəlik, aylıq xərcləri hesablamaq anlaşılandır. Həftəlik və aylıq plan olduqda, gündəlik xərcləri də hesablamağa ehtiyac qalmır. Ancaq hər qəpiyini hesablayan insanlar var ki, mən bunu düzgün hesab etmirəm. Yəni gündəlik xərclədiyin hər qəpiyin, manatın hesabını aparmaq, artıq psixoloji problemdir. Bir şeyi də qeyd edim ki, bizim cəmiyyətdə insanlar ən çox, kütləvi şəkildə xərcləri idarə edə bilməmə problemini yaşayır. Düşünürəm ki, ehtiyac olana pul xərcləmək lazımdır. Ümumi olaraq əgər xərclədiyin pul sənə gələcəkdə əlavə pullar gətirməyəcəksə, o xərc yararsız olur. Adətən insan ona zərərli olan şeylərə daha çox pul xərcləyir. Ona görə də, bazarda zərərli ola biləcək qidalar daha bahalı satılır. Maraq ehtiyacı üstələyirsə, bu zaman bədxərclik yaranır. Ümumiyyətlə, pul xərcləmək üçün öncə ehtiyac yaranmalıdır”.\nİzafi xərclərinizi daha aydın görə bilirsiniz\nSosial-psixoloq Əhəd Kazımov deyir ki, hər kəs özünün maliyyə inzibatçısı olmalıdır: “ABŞ və bir sıra inkişaf etmiş ölkələrdə uzun illərdir ki, gənclər müxtəlif üsullardan istifadə edərək öz xərclərinin hesabatını aparırlar. Bizdə isə bu hələ tam formalaşmayıb. Həmin ölkələrdə bu ənənə hələ kiçik yaşlardan təlqin edilir. Hətta azyaşlı məktəblilər belə, öz xərcliklərinin hesabatını aparırlar. Böyük əksəriyyət, hətta gündəlik olaraq pul xərclədiyi hər şeyin hesabatını verir. Əvvəllər bunun üçün ya ayrıca dəftər tutmalı, yaxud “Excel” hesablama proqramında səhifə açmalı idin. İndi isə texnologiya inkişaf edib və müxtəlif tətbiqlərin köməyi ilə öz xərclərinin hesabatını apara bilərsən. Həmçinin, dədə-baba qaydası hesab olunan dəftərçələrin də köməyindən istifadə edənlər var. Bu, bir qədər vaxt alır və bəzən dəftərçə yanında olmaya bilər. Bu zaman xərcləri qeyd etmək yaddan çıxır. Amma mobil telefon demək olar ki, daima üstümüzdə olur. Önəmli olan, gündəlik, həftəlik, yaxud aylıq nə qədər pulu nəyə xərclədiyini bilməkdir. Bu hesabatı apardıqdan sonra hər ay öz xərclərinizə qənaət edə bilərsiniz. Çünki belə olduqda siz öz izafi xərclərinizi daha aydın görə bilirsiniz. Əgər öz büdcənin hesabatını aparmasan, qazandığın pulun haradan gəlib hara getdiyini bilməyəcəksən”.\nƏ.Kazımov qeyd etdi ki, bu məsələdə yanaşma iki cürdür: “Bəziləri öz xərclərinin hesabatını aparmaq istəmir. Bu da ondan irəli gəlir ki, öz xərclərini hesablayan şəxsləri cəmiyyətimizdə xəsis adlandıranlar var. Amma təbii ki, bu, belə deyil. Əgər öz gəlirini xaotik olaraq hara xərclədiyini bilmədən yaşamağa davam etsən, heç nə əldə edə bilməyəcəksən. Öz büdcəsini düzgün idarə edə bilməyən insanlar həyatda da uğur qazana bilməz. Xüsusilə, uğurlu karyera qurmaq istəyən gənclər bu məsələyə diqqət etməlidir”.\nAylıq hesabat daha faydalıdır\n“Azərconnect LLC”-nin insan resursları üzrə böyük mütəxəssisi Tural İslamov deyir ki, öz büdcəsini idarə edə bilməyən şəxs heç nəyi idarə edə bilməz: “Bu məsələdə fikir birmənalıdır. Xüsusilə indiki dövrdə hesabatlılıq çox mühüm məsələdir. Hər birimiz gündəlik, həftəlik, yaxud aylıq olaraq özümüzə hesabat verməliyik. Düşünürəm ki, aylıq hesabat daha faydalıdır. Çünki ay ərzində xərclədiyimiz məbləğə əsasən növbəti ayın xərclərini müəyyən edə bilərik və bu, daha məqsədəuyğun olar. Hər kəs ayın sonunda mütləq səmimi olaraq özünə hesabat verməlidir. Yalnız bu halda faydasız xərclərdən qurtula bilərik. Professional və şəxsi həyatda planlı olmaq vacib məsələdir. Bəzən buna tənbəllik edirik. İndi artıq işimizi asanlaşdırıblar. Müxtəlif aplikasiyalar vasitəsilə nəyə, nə qədər xərclədiyimizi daha aydın görə bilərik. Mən özüm daha çox gündəlik xərclərimi “Excel” proqrammı vasitəsi ilə hesablayıram. Çalışaram ki, gündəlik olaraq xərclərimi qeydə alım. Çünki iki gün keçdikdən sonra xərclədiyim məbləğ yadımdan çıxır. Həmçinin, onlayn ödəmələr zamanı öz ödəmə tarixçəmi çıxararaq nəticələri qeydə alıram.\nXərclərin hesabatını aparmaqda bir neçə məqsəd ola bilər. Məsələn, öz xərclərimi düzgün idarə etmək istəyirəmsə, deməli, özümə hesabat verməliyəm. Həmçinin xərclərimi azaltmaq istəyirəmsə, izafi xərclərimə nəzər yetirməliyəm. Belə olduqda öz hədəf və məqsədlərini daha yaxşı təyin edə bilirsən. Artıq xərcləri çıxmaqla, qarşına qoyduğun məqsədə daha rahat çatmaq olur. Gənclərə isə tövsiyə edərdim ki, əyləncə xərclərini optimallaşdırmağı bacarsınlar. Yaxşı olardı ki, təhsil və özünüinkişaf xərcləri digərləri ilə müqayisədə daha çox olsun. Bu, onların gələcək karyeraları üçün də faydalıdır”.\nMüsahibim deyir ki, bəzən xəsis insanla özünə hesabat verən insanı səhv salırıq: “Bu, qətiyyən doğru deyil. Əgər biz gündəlik, aylıq xərclərimizi hesablayıb aya və ilə vursaq, böyük məbləğ əmələ gəlir. Ona görə də bu hesabatı aparan insanları məsxərəyə qoymaq olmaz. Xərclənən hər bir qəpik diqqətli və planlaşdırılmış şəkildə bölünməlidir. Xərclərə yanaşma yalnız bu halda düzgün aparıla bilər”.\nGeriƏl işi olan 5 nadir avtomobil İrəliUşaq yaşda ana olmağın ağır fəsadları


ATV-nin “Yoxlama”sı ilə bağlı səngiməyən QALMAQAL | YENİLİK.AZ İNTERNET QƏZETİ\n“ATV” telekanalında yayımlanan “Yoxlama” verilişinin çəkilişi zamanı Bakının 171 saylı məktəbində insident yaşanması barədə məlumat vermişdik. Bizimyol.info məktəb rəhbərliyinə istinadən xəbər verir ki, çəkiliş qrupu ilə yaranan insident zamanı bir şagird də xəsarət alıb.\nMəsələnin ictimailəşməsindən sonra ATV telekanalı məsələ ilə bağlı açıqlama verərək ittihamlarla razılaşmayıb. Kanaldan Bizimyol.info saytına bildirilib ki, “Yoxlama” verilişinin ətrafında qoparılan növbəti süni və saxta hay-küy tamamilə əsassızdır: “Həmçinin məlum məktəb rəhbərliyi tərəfindən fəaliyyətlərindəki nöqsanların ifşasının qarşısını böhtan atmaqla örtməyə çalışmaqdan başqa bir şey deyil. Dəyərli Azərbaycan ictimaiyyətinə müraciət edir və bildiririk ki, 10 yanvar tarixində, saat 23:00-da ATV kanalında “Yoxlama” verilişinin sözügedən buraxılışını izləyərək, məlum iddiaların nə qədər əsassız və yersiz olduğunu öz gözləri ilə görə bilərlər. Bizim məqsədimiz yalnız və yalnız övladlarının sağlam və gigiyenik qidalanmasını arzulayan valideynlərin müraciətlərinə əsasən sadə yoxlama aparmaq idi. Yoxlamanın nəticəsini isə özünüz yanvarın 10- u, 23:00 –da görəcəksiniz”.”.\nATV-nin bu bəyanatı ilə məktəb rəhbərliyi Bizimyol.info saytına əlavə açıqlama verib. “ATV kanalının “Yoxlama” verilişinin aparıcısı Azər öz nöqsanlarını “Bizim məqsədimiz yalnız və yalnız övladlarının sağlam və gigiyenik qidalanmasını arzulayan valideynlərin müraciətlərinə əsasən sadə yoxlama aparmaq idi” pafoslu ifadəsi ilə pərdələmək istəyir. Bu zaman təbii olaraq sual meydana çıxır ki, bunun üçün məktəbin qapıçısını itələyib məktəbə daxil olmaq, icazəsiz siniflərdə tədris prosesini kobudcasına pozaraq çəkilişlər aparmaq, məktəb rəhbərliyinə qarşı saymamazlıq etmək, müəllimlərə və məktəbin texniki işçilərinə qarşı kobudluqlar etmək, qeyri-etik ifadələrlərlə onların hissiyyatına toxunmaq və məktəbin şagirdlərinə xəsarət yetirmək lazım idimi ki, məqsədlərinə uyğun çəkiliş aparsınlar?! Aparıcı Azərin əlində əvvəlcədən çap olunmuş otuza yaxın meyar üzrə, o cümlədən müəllimlərin geyiminin, xarici görkəminin, makiyajının və s. meyarlar üzrə yoxlanmasını nəzərdə tutulan hazır siyahı var idi. Təbii sual yaranır ki, bu meyarlar üzrə məktəblərin, müəllimlərin yoxlanması səlahiyyətini ona kim verib və onun bu kompitensiyaların yoxlanması üçün bilik, bacarıq və təhsili varmı?! “Kütləvi İnformasiya Vasitələri haqqında” Qanun bu səlahiyyətləri Azərə və onun dəstəsinə veribmi?! Məktəblərin otuzdan artıq meyar üzrə yoxlanması nə vaxtdan və kim tərəfindən “Yoxlama” verlişinin səlahiyyətinə verilib? Xahiş edirəm, Azər və onun dəstəsi qoyulan bu suallara cavab versin.\nOnu da qeyd edək ki, ötən il “Yoxlama” verlişi ətrafında yaranmış səs-küy və haqlı narazılıqlar aparıcı Azər İsmayılov haqqında kifayət qədər aydın ictimai rəy yaradıb. Odur ki, eyni hərəkətlərin hamımız üçün müqəddəs olan məktəblərə də tətbiq edilməsi yolverilməzdir.\nQeyd edək ki, hadisə Xətai rayonu, Z.Məmmədov adına 171 nömrəli tam orta məktəbdə baş verib. Məktəbin rəhbərliyi bildirir ki, 6 yanvar 2017-ci il tarixində saat 14:30 radələrində məktəbə üçüncü növbədə təhsil alan şagirdlərin qəbulu zamanı 12 nəfərdən artıq idmançı görünüşlü şəxslər, o cümlədən “Yoxlama” verilişinin aparıcısı Azər məktəbə gəlib. “Onun yanında özünü bütün sahələr üzrə ekspert kimi təqdim edən hündürboylu, ağ sifətli 27-28 yaşlı gənc oğlan, ATV gödəkçəsi geymiş 5 “əməkdaş” və təhlükəsizliyə aid uniforma geymiş daha 5 gənc məktəb rəhbərliyinə xəbər vermədən, qapıçını itəliyərək məktəbə daxil olublar. “Onlar təqribən bir saat müddətində məktəbdə böyük ajiotaj yaratmış, məktəbin müxtəlif ərazilərində, həmçinin icazəsiz siniflərə daxil olaraq tədris prosesini kobudcasına pozaraq çəkilişlər aparıblar. Məktəb rəhbərliyinin dəfələrlə müraciətinə əhəmiyyət verməmiş, özlərini sözün həqiqi mənasında qoçu kimi aparmışlar. Bu qoçu dəstəsinin üzvləri tərəfindən müəllimlərə və məktəbin texniki personalına qarşı kobudluqlar edilmiş, ələ salma tipli suallar verilmiş, qeyri-etik ifadələrlərlə onların hissiyyatına toxunmuşlar. Heç bir xəbərdarlıq etmədən həmin gənc oğlanlar qız şagirdlər üçün nəzərdə tutulan ayaqyoluna daxil olaraq çəkiliş aparmışlar. Bütün bunlar ciddi narahatçılıq yaratmış, həmin “çəkiliş qrupu”nun törətdiyi qalmaqal şagirdlər, müəllimlər və valideynlər arasında vahiməyə səbəb olmuşdur. Bu hadisədə ən acınacaqlı hal ondan ibarət olmuşdur ki, ATV kanalının əməkdaşlarından biri məktəbin 6e sinif şagirdini kobudcasına itələyərək yıxmış və ona xəsarət yetirmişdir” – deyə məktəb rəhbərliyi bildirir\nBizimyol.info-ya verilən məlumata görə eyni hal 5 və 6 yanvar 2017-ci il tarixlərində “Yoxlama” verilişinin digər çəkilişlərində də yaşanıb. Belə ki, A.İsmayılov çəkiliş qrupu ilə birlikdə Bakı şəhəri Binəqədi rayonundakı 276 nömrəli və Nərimanov rayonundakı 212 nömrəli tam orta məktəblərdə də zorla çəkiliş aparıb.\nATV-nin “Yoxlama” verilişində biabırçılıq – “Hamınızı işdən çıxaracam”\n“Yoxlama”nın qalmaqallı aparıcısı: “Sürprizlərə hazır olun”\nŞəbnəm Tovuzlunun intim fotosunu yaydılar-FOTO


Jurnalist Səxavət Məmməd: Laçın dəhlizi - qələbənin bir addımlığındakı acı məğlubiyyət — Keçmiş döyüşçü ilə MÜSAHİBƏ\n"Laçın dəhlizi uğrunda gedən döyüşlər, qələbə və... — keçmiş döyüşçü ilə MÜSAHİBƏ" başlıqlı yazıda Yaqub Nəhmətovla Laçın dəhlizinin düşməndən azad edilməsi, hətta o zaman qələbə çalmağımız barədə söhbət açmışdıq. Bu dəfə isə acı məğlubiyyətdən, məğlubiyyətin səbəblərindən danışacağıq.\n- Birinci müsahibədə heç zaman səslənməyən bəzi faktların üstünü açdınız, yeni fikirlər səsləndirdiniz. Tənqidlər də oldu. Onlara cavabınız nə olar?\n- Laçın dəhlizi uğrunda döyüşlərin ikinci mərhələsi çox müəmmalı və acınacaqlı keçdi. Maraqlıdır ki, həmin hadisələrin üstündən xeyli müddət keçməsinə baxmayaraq həqiqəti əks etdirən tam məsuliyyətli yazılar hələ də yoxdur. Ortada olanlar isə pərakəndə şəklindədir, bir-birlərini tamamlamır və faktlara əsaslanaraq hadisələri analiz etməyə imkan vermir. Elə bunun nəticəsidir ki, Laçın döyüşlərini əks etdirən müsahibəm dərc olunandan sonra sosial şəbəkələrdə buna etiraz edənlər də oldu. Əsasən Laçın dəhlizinin bağlanıb-bağlanmaması üstündə qurulan suallar narahatlıq doğurur. Bu bir daha ona dəlalət edir ki, 1992-93-cü il döyüşləri və onları əks etdirən yazılar bir çərçivəyə salınmayıb. İmkanı olan, informasiyaya yaxın duran və ümumiyyətlə, müəyyən qədər şanslı veteran döyüşçülər həm özləri, həm də xidmət etdiyi hərbi hissə haqqında məlumatlar verə biliblər. Amma bütün bunları olmayanlar isə kənarda qalıblar. Həqiqətlər isə tam açıqlanmayıb.\nMən əvvəlki müsahibəmdə göstərmişdim və yenidən onu təkrarlamağı özümə borc bilirəm ki, bu dediklərimlə heç kimi tənqid etmir, heç kimə iftira atmır və heç kimi qəhrəman kimi təbliğ etmirəm. İndiyə qədər davam edən müharibənin həmin dövrə aid reallığını göstərməyə çalışıram. Çünki bu reallıqda çox şey gizlənib. Biz o gizlənənlərin ardındayıq.\n- Oktyabrın 7-sinə kimi olan mənzərə necə idi?\n- Sentyabr ayının 25-dən başlayaraq dalbadal edilən hücumlar nəticəsində 12-yədək yaşayış məntəqəsi və bir neçə strateji yüksəklik işğaldan azad edilir. Düşmən çoxlu sayda canlı qüvvə və texnika sarıdan itki verərək geriyə- Ermənistana tərəf çəklilir. Azərbaycan bayrağı ən hündür zirvədə və Azərbaycan-Ermənistan sərhədində dalğalanır. Laçın dəhlizi nəzarətə götürülür. Hərbi hissə komandirinin televiziyaya vermiş olduğu müsahibənin sözləri ilə desək: “Azərbaycan- Ermənistan sərhədində oturmuşuq, altımızda Laçın dəhlizi, arxamızda isə Qarabağdır. Bu da müharibənin sonu deməkdir”. Ermənilərin strateji mövqeləri və dəhlizə nəzarəti itirməsi onların siyasi aktivləşməsinə və atəşkəs rejiminin yenidən gündəmə gətirilməsinə səbəb olur. Bizə humanist olmağı, geriyə çəkilən erməni qüvvələrinə atəş açmamaq tövsiyə olunur. Döyüşlərin ümumi idarəçiliyini həyata keçirən Müdafiə Nazirliyinin yüksək rütbəli zabitləri Bakıya, Hərbi Parada hazırlığa göndərilir. Cənub və şimal istiqamətlərindən edilən hücümların dayandırılması komandası Qubadlı batalyonu və bizim hərbi hissə tərəfindən qəbul edilmir. Döyüşlərin davam etdirilərək Laçın şəhərinin də azad edilməsi qərarlaşdırılır.\nQarabağdan çıxan erməni hərbi qüvvələri Ermənistan tərəfdə - dəhlizin girişində yenidən cəmləşirlər. Hərbi hissə komandiri onlara artilleriya və qrad qurğuları ilə atəş açmaq əmri verir. Hərbi hissəmizin qüvvələri və Əliyar Əliyevin batalyonu hücumu davam etdirməyə çalışırlar. Hərbi hissə komandirinin bu hərəkətini özbaşınalıq hesab edən general N.Sadıxov onu Qubadlıya çağırır və niyə dəhlizlə geri çəkilən düşmənə və Ermənistan ərazisinə atəş açdıqlarını soruşur. Komandir də cavabında deyir: “Düşmən geri çəkilərək Ermənistan sərhədində dayanır. Orada ermənilərin səhra düşərgələri var, burada cəmləşirlər. Ona görə də bu düşərgələri vururuq ki, yenidən əks- hücuma keçə bilməsinlər”. General N. Sadıxov hücumun və Ermənistan ərazisinə atəşin dayandırılmasını və SAU-ları idarə edən rus zabitlərinin bazaya geri qaytarılmasını tələb edir. Hərbi hissə komandirinin müsahibəsindən sonrakı gün müəmmalı şəkildə Əliyar Əliyev və onun sürücüsü vurulur.\nSAU-ların əvəzinə Bakıdan generala tabe olan polkovnik Bağırovun komandanlığı altında artilleriya bölmələri göndərilir. Əlavə olaraq Bakıdan göndərilən100-ə yaxın polis işçisi Qubadlı Polis rəisinin tabeçiliyinə verilir. MN-in nümayəndəsi mayor Mehman Hüseynov hərbi hissəmizə təhkim olunur. Bir də polkovnik-leytenant Məmmədovun başçılığı ilə gənc əsgərlərdən ibarət Quba-Qusar batalyonu göndərilir. Onlar da Qubadlı briqadasının komandirinə tabe edilir.\nƏliyarın vurulmasından sonra onun və Vaqif Cabbarovun batalyonları mövqeləri tərk edir və Ə.Əliyevin dəfn mərasimində iştirak etmək üçün Qubadlıya doğru yönəlirlər.\nHərbi hissə komandiri bizim sağ cinahımızda, yerli qüvvələrin tərk etdiyi mövqelərdə Quba-Qusar batalyonunu, solda isə Azərbaycan- Ermənistan sərhədi boyunca Bakıdan göndərilən polisləri yerləşdirir. Hərbi hissəmizə isə qısa müddətdə geriyə- bazaya göndəriləcəyi xəbəri verilir. Qarşıya qoyulan tapşırıqların yerinə yetirildiyini deyən Baş Qərargah rəisi komandirimizə təşəkkür edir və onun ən ali dövlət mükafatına təqdim edildiyini və 820 saylı hərbi hissəmizin bazasında yaradılmış 704 saylı briqadaya komandir müavini təyin edildiyini söyləyir.\nBu bir ümumi mənzərə idi, amma bunun də arxasında çoxlu sayda cansıxıcı proseslər oldu ki, bunların hamısı haqda danışmaq çox zaman aparacaq. Yüzlərlə şəhidimiz, çoxlu sayda itkilərimiz bahasına əldə edilən bir qələbə və dalğalanan bayraq qürur verirdi. Hər kəsin əməyi olan bu qələbə ilə bağlı bir şənliyə ehtiyac var idi. Bəlkə buna görə də Bakıda bir parad keçirtmək istəyi doğru hesab olunur, lakin niyə bu qədər tez? Bu və digər niyələrə hələ də cavab tapılmayıb...\n- Oktyabrın 7-sində nələr baş verdi?\n- Oktyabrın 7-də havalar dəyişilməyə başladı. Onsuz da soyuq və yağmurlu hava bir az da pisləşdi. Duman alçaq dağlardan başlayaraq yuxarıya doğru hər şeyi əhatə etmişdi. Cansıxıcı yağış bütün bədənimizə hopur, onsuz da zəifləmiş, yorulmuş orqanizmimizi bir az da əzirdi. Təsəvvür etmək çətin deyildi ki, hündür dağlarda mövqeləri qoruyanlar hansı çətinliklərlə üzləşirdilər. Bir tərəfdən müntəzəm hücumlardan sonrakı stress, digər tərəfdən də indi üzərində oturduğumuz soyuq torpaq. Bəzi yerlərdə çadırlar qurulsa da, orada istirahət etmək çətin olurdu. Dəyişilməyə ehtiyac var idi. Amma bunu kim edəcəkdi, necə edəcəkdi müəmmalı idi. Şəxsən mən bunun sonsuz olduğunu görürdüm.\nHarada isə saat 16:00 radələrində hərbi hissə komandiri məni yanına çağırdı və 2 kəşfiyyatçı götürərək bir yerdə PDM-lə Susuzdağa çıxmağı əmr etdi. Mən müavinim Qasımov Tofiqi və kəşfiyyatçı Ağayev Şamili (Allah rəhmət eləsin) özümlə götürüb PDM-2-yə oturduq. Komandirdən başqa PDM-in üstündə “avqanes” Teyyub və digər 2 döyüşçü var idi. PDM-i Batya ləqəbli könüllü idarə edirdi. Yuxarıya çıxdığca hava dümanlanır, çiskin yağış ara vermirdi. Müəyyən bir vaxtdan sonra bizim qarşımıza 1 PDM çıxdı və PDM-i saxladıq.\nKomandiri görən PDM-dəkilərdən biri yerə tullandı və üstümüzə gəldi. Biz onun Laçın taborunun komandiri Vaqifin oğlu olduğunu bildik, deyəsən adı İlyas idi. O əlindəki avtomatı bizə sarı tutub bizi təhqir etməyə başladı. Komandir soruşanda ki, nə olub? Cavabında dedi ki, “Bizim heç bir yeməyimiz yoxdur, susuzuq, heç bir kömək etmirsiniz və bizi atmısınız dərəyə. Heç kim də bizimlə maraqlanmır”.\nKomandir deyəndə ki, axı sizin öz briqadanız, komandiriniz var, niyə onlardan tələb etmirsiniz? Dedi ki, elə onların üstünə gedirik də. PDM-in üstü könüllülərlə dolu idi. Komandir dedi, axı siz öz mövqelərinizi buraxıb gedirsiniz? Bu zaman yenidən mübahisə yarandı və o PDM-ə mindi. Komandir ona dedi ki, gözlə bir yerdə gedək və bu problemi həll edək. Komandir onların PDM-inə oturdu və 2 əsgəri də özü ilə apardı. Mənə isə irəliyə gedərək mövqelərdəki vəziyyəti öyrənməyi və sonra ona məlumat verməyi əmr etdi.\nMən və kəşfiyyatçılarım, bir də Teyyub Batyanın PDM-i ilə Susuzdağa doğru hərəkəti davam etdirdik. Susuzdağa yaxınlaşanda mən PDM-i iki yol ayrıcısında saxlatdırdım. Qasımov Tofiq və Ağayev Şamilə aşağı enərək sağ cinahımızdakı hündürlüklərdə mövqe tutmuş Quba-Qusar batalyonunun yanına getməyi tapşırdım. Dedim ki, çox ehtiyyatlı olsunlar, düşmən əks hücuma keçə bilər və ya təxribat ola bilər. Özüm isə ən yuxarı mövqeyə PDM-lə hərəkət etdim. Hava demək olar ki, qaralmış, hər tərəfi çən və duman bürümüşdü. Hiss edirdim ki, nə isə təhlükəli bir olayın astanasındayıq. Ancaq hansı? Araşdırmaq üçün isə vaxt yox idi. PDM bizi mövqelərin yaxınlığında buraxdı. Mən Batyaya deyəndə ki, bəs sən qayıdırsan, ancaq mənə sənin puşkan lazım olacaq. Dedi ki, mən qayıtmaq barədə əmr almışam və yerindəcə PDM-i fırladaraq geriyə qayıtdı, az sonra gözdən itdi. Mən bir daha onu görməyəcəkdim. Onu da yadıma salıram ki, Türklər kəndindən tut arağı götürmüşdüm, rabitə ilə taqım komandiri xahiş etmişdi. Bunu da mənə Muradxanlı yaxınlığında dostluq etməyə başladığım bir həmyaşıdım vermişdi. Niyə onun haqqında deyirəm? Çünki bir çox məlumatları o, yerli sakin olduğu üçün əldə edirdi və onları bir azərbaycanlı kimi mənimlə bölüşürdü. O cümlədən, Əliyar Əliyev haqda, Vaqif Cabbarov haqda. Dostluğumuz ilk günlər erməni qradlarının kəndə atdığı raketlərin partlayışından sonra oldu. O əlindəki bir butulka tut arağını bizimlə içəndən sonra ürəyi açıldı və sözün əsl mənasında bizim bilmədiyimiz çox məqamları açdı. Dəhlizi bağlayandan sonra o sevincdən çox məyus olmuşdu. Bu ali savadlı gənc nədənsə hadisələrə tamam başqa şəkildə baxmağı söyləyirdi: “Bu dığalara inanmaq olmaz, biz onlara kirvə deyirdik, indi gör nə edirlər?! Niyə onlar sərhədlərinə cəmləşiblər, lakin əks-hücuma keçmirlər, kimi gözləyirlər?” Və nəhayət axırıncı gün onunla görüşəndə tut arağını mənə verib söylədi ki, ermənilər hərəkətə başlayıblar. Xəbərlər gəzir ki, onlar hücuma keçəcəklər. Dedim ki, kim xəbər verir? Bəlkə elə sən özün onlara işləyirsən, bu kimi xəbərlər gəzdirib panika yayırsan? Bu təbii ki, bir zarafat idi. Amma indi yuxarıda onun dedikləri yadıma düşdü. Əliyarın qəfildən öldürülməsi, postlardan özbaşına çıxmalar nəyə isə işarə idi. Amma bütün bunları araşdırıb analiz etməyə nə vaxt, nə də imkan var idi. Proseslərə olacaqmış kimi baxırdım, nə olacaqsa qoy olsun, bundan artıq gücümüz yoxdur.\n- Mövqelərə çatanda nə ilə qarşılaşdınız?\n- Ön mövqelərin boş olduğunu ora yaxınlaşanda bildim. Çünki heç bir səs eşidilmədi və heç kim “dayan” komandası vermədi. Mən və Teyyub ikinci mövqeyə yaxınlaşanda orada xeyli əsgər olduğunu gördük. Yaxınlaşdıqca onların bəzilərini tanımağa başlayırdım. Əlimdəki bankanı onlardan birinə verib komandirlərinin harada olduğunu soruşdum. Yaxında olduğunu söyləyib mənə vəziyyəti başa salmağa çalışdılar. Dərənin dibində ermənilərə aid çoxlu texnika var, bizim qüvvəmiz azdır... Mövqelərin içinə girəndən sonra vəziyyətin elə də yaxşı olmadığını gördüm. Döyüşçülər bir panikanın içində idilər. Rabitəni soruşdum. Torpağın üstündə onu mənə göstərdilər. Tez komandirlə əlaqəyə girməyin vacib olduğunu anladım. Belə də etdim, rabitəçi qırıq-qırıq səslə qərərgahı istədi və mən komandirlə danışmağa başladım. Onun səsi həddindən artıq boğucu və zəif gəlirdi. Sanki o bizdən 100 km-lərlə uzaqda idi. Vəziyyəti ümumi olaraq anlatmağa çalışdım. Mənə orada qayda yaratmağı və tez-tez rabitə əlaqəsinə girməyi tapşırdı.\nDöyüşçülərin bir araya yığışdığı tərəfə getdim. Mən onlardan niyə öz yerlərində olmadıqlarını soruşanda bizim qüvvəmiz çox azdır dedilər. Nəhayət, mövqedəki qüvvələrin komandirini gördüm. Görüşüb niyə əsgərlərin bu şəkildə qaldığını soruşanda dedi ki, bunlar mənim əsgərlərim deyil, yığma əsgərlərdir. Niyə bəs onlar öz yerlərində deyillər? Bütün bunları soruşub dəqiqləşdirmək istədiyim vaxt daha aşağıda səslər eşitdim və Teyyubla həmin istiqamətə getdim. Bakı polislərindən 3 nəfər zabit və 1 rus əsilli serjant gördüm. 100 nəfərdən cəmi bu 4 nəfər qalmışdı. Duman və çiskin yağış ətraflı danışmağa imkan vermirdi, onlar da panikanın içində idilər. Yenidən yuxarıdakı mövqeyə qayıdıram. Vəziyyəti komandirə anlatmaq, təcili tədbirləri görmək və bura əlavə qüvvələr göndərmək lazım idi. Yoxsa vəziyyət nəzarətdən çıxa bilərdi. Bunu sonradan nəzarətə qaytarmaq çətin olacaq, əsgərlərin hamısı təşviş içərisindədirlər. Bu qədər döyüşlərdə iştirak edənlər niyə təşvişə düşsünlər, kim nə söylədi? Axı hər şey qaydasında idi? Qaranlıq hər tərəfə hakim oldu. Rabitə ilə yenidən komandirlə əlaqə yaratmağa çalışıram, lakin batareyanın güçü çatmır. Yaranmış vəziyyətdə qəbul ediləcək yeganə düzgün qərar bu panikanı dağıtmaq və əsgərləri sakitləşdirmək olmalıdır. Teyyub bu saat ən çox lazım olan bir insandır. Əfqanıstan, Ağdərə döyüşlərinin iştirakçısı, qranatamyotçu və ümumiyyətlə sadiq dost və silahdaş.\n“Teyyub 2 əsgər götür və aşağıya doğru get, vəziyyəti öyrən. Yaddan çıxartma ki, bizdən sağda Quba-Qusar batalyonu var. Nə gördün ancaq mənə söylə.” -dedim. Teyyub qranatamyot və 2 avtomatçı əsgər götürüb əyilə-əyilə mövqelərdən aşağıya- dərəyə tərəf hərəkət etdi.\nMən yaranmış bu sükutdan istifadə edərək komandirləri ilə birlikdə əsgərlərə öz mövqelərində möhkəm qalmalarını tövsiyə edir, yanlış və panikaların olduğu xəbərlərə inanmamağı söyləyirdim. Təqribən 25-30 əsgər olar ya olmazdı. Dağın üstündəki mövqe uzun bir kanalı xatırladırdı. Onun aşağı tərəfi- texnikaların keçə biləcəyi yol Mığıdərəyə kimi uzanır, oradan da iki hissəyə ayrılırdı. Bir tərəfi Qarabağın içərilərinə, digəri isə Ermənistan tərəfə, yəni keçidə. Dağın qurtaracağı isə sıldırım, meşəli dağlar və aşırımlar idi. Bu torpaq yol hərbi texnikanın tırtılı altında keçilməz bir bataqlığa çevrilmişdi. Mövqelərin biz tərəfində isə əsgərlər torpaqdan özlərinə ocaq düzəltmiş, oturacaqlar quraşdırmışdılar. Biz bu dağları ermənilərdən alanda onların mövqeləri daha mükəmməl idi, yataq yerləri, yemək peçləri və s. vardı. Əsgərin döyüşməsi üçün müəyyən şərait yaratmışdılar. Sözsüz ki, bu qədər ərazidə mükəmməl qaydada şərait yaratmaq sadə bir şey deyildi. Bunun üçün çox istehkamlar quraşdırmaq lazım idi. Ən önəmlisi isə yeni qüvvələr idi, bu saat onlar burada hər şeydən əvvəl lazım idilər. Mən özüm də daxil olmaqla əsgərlərin saqqallarına, çirkli sifətlərinə, palçıqlı çadırlara baxanda onların hansı əziyyətlər çəkdiyi bəlli olurdu. Hərbi hissə komandiri dəfələrlə söhbətdə bütün bunları söylədiyini, tələb etdiyini deyirdi. Onu da qınamalı deyildi, onun özü də eyni vəziyətdə idi. Əsgərlərlə hücuma keçir, yağış və soyuqda yerə uzanır və s. Onun sevdiyi PK isə daima dolu olaraq maşının arxasında olardı. Çətin vəziyyət yarananda o PK-nı götürür döyüşçülərlə hücuma keçir, onları ruhlandırıdı. Onun bu mərdliyi ona əsgər və zabitlər arasında böyük hörmət qazandırmışdı. Onun dilində geriyə çəkilmək sözü yox idi. İrəli, ancaq irəli!\nTəqribən 10-15 dəqiqə sonra Teyub 2 əsgərlə qayıtdı. Mənim qulağıma bu sözləri dedi: “Dərə ermənilərlə doludur”. İnana bilmirəm, nə zaman onlar buraya gəlib çıxmışlar? Axı onlar bir neçə mövqedən keçməli, döyüşlər aparmalı idilər. Bunların heç biri olmamış bu mümkün deyildi. Teyyubun dediklərini yoxlamaq lazımdır. Artıq saat 8 olardı. Yağış dayanmadan yağırdı. Gözlənilmədən iki dağın arasına palçıq yola böyük sürətlə 1 PDM girdi və tez də motoru söndürdü. Kimdir bu, kimə məxsusdur? Çox böyük anlaşılmazlıq. Haradasa 2-3 dəqiqə sonra PDM yenidən motoru işə saldı və bir az irəliyə gəldi. Bu zaman o sağa və sola atəş açmağa başladı. Çox maraqlı idi ki, atdığı silah PDM-in lüləsi olsa da o ətrafa heç bir işıq saçmırdı, deməli, ekipaj PDM-in içindən hər şeyi yaxşı görə bilirdi. Mən yerlərini tərk etmək istəyən əsgərlərin üstünə qışqırmağa başladım. Bir neçəsi isə yolun üstünə çıxıb aşağıya dərəyə tərəf hərəkət etməyə başladı. Aralıda tağım komandirinin əsgərlərə yerindən tərpənməməyi, döyüşə hazır olma əmrini verdiyi aydın eşidilirdi. Mən yola çıxmış əsgərlərin dalınca qaçıb onları saxladım və öz borclarını yerinə yetirmələrini tələb etdim. Başqa deyiləcək bir şey ağlıma gəlmirdi. Mənim səsim də aydın eşidilirdi.\n- Dediklərinizdən belə anlaşılır ki, bütün bu olanlar planlı şəkildə olub. Düşmən əks-hücuma əla hazırlaşıb. Daha sonra nələr baş verdi?\n- Sanki bir komanda olaraq yağış kəsdi, amma qalın duman bütün hər yeri bürümüşdü. Ortaya diversiya kimi girmiş PDM isə görsənmirdi. Bu zaman bizdən aşağıda aşırıma doğru avtomatdan siqnal verirmişlər kimi atəş açıldı- taq-taq taq-taq-taq. Tez və ahənglə. Biz bunu eşitmişdik, bu bir işarə idi. Demək düşmən planlı şəkildə bu işləri hazırlamışdı. Əliyarın öldürülməsi, dəhlizə yaxın mövqelərin buraxılması, əlavə qüvvələrin gətirilməməsi və nəhayət məharətlə planlaşdırılmış əks-hücum. Avtomatın səsi kəsiləndən sonra mən yenidən yuxarıdakı mövqelərə qayıtdım. Artıq burada taqım komandiri ilə bir neçə döyüşçü qalmışdı. PDM-in atdığı mərmilər əsgərləri müxtəlif səmtlərə səpələmişdi. Teyyub, mən və bir neçə əsgər taqım komandiri ilə birlikdə bu sükutdan istifadə etməyi qərarlaşdırdıq. Pıçıltı ilə sakit danışaraq nə edəcəyimizi planlaşdırmaq lazım oldu. Mən hələ də inana bilmədiyim bu vəziyyətə açıqlıq gətirmək istəyirdim. Odur ki, özüm bir əsgərlə qranatamyotu götürüb dağın əks hissəsinə keçmək və PDM-i vurmağı qərarlaşdırdım.\nİkimiz əvvəlcə dağ arasındakı palçıq yola çıxdıq. Bizə əks hündürlüyə çıxmaq və PDM-ə oradan atəş açmaq lazımdır. Əgər onu vura bilsək digərlərinin hərəkətini yəqin ki, dayandırmış oluruq. Heç olmazsa burada bir döyüş səhnəsi yaratmaq lazımdır. Əks dağın hündürlüyünə çıxmaq elə bir vaxt aparmadı, ancaq yenidən avtomat səsi gəldi və PDM motoru işə salıb irəlilədi. Eyni zamanda atəş açmağa başladı. Konkret nəyə isə yox, sadəcə sağa və sola, yuksəkliklərdəki mövqelərimizə atəş açırdı. İndi PDM-ə olan məsafə çoxaldı, mən əsgərlə birlikdə arxada qaldıq. Bu zaman doğrudan da çoxlu sayda tank və PDM-lərdən ibarət karvanın səsi gəldiyinin şahidi oldum. Mığıdərə həqiqətən də düşmənlə dolu idi. Qranatamyotu əsgərdən alıb dağın üstü ilə bir qədər irəliyə, aşırıma doğru qaçdım. Düzgün mövqe tutub sonra atəş açmaq lazım idi. Nişan almaq üçün diz üstə oturdum, əsgərə isə uzan yerə qışqırdım. Atəş açmağımla PDM-in mənə tərəf atəş açması eyni anda oldu. Atılan mərminin gücündən mən arxaya yıxıldım və qranatamyot əlimdən düşdü. Atdığım mərmi isə hədəfə yox, qarşıdakı dağa dəydi və partladı. Mən əsgərin qolundan tutaraq qranatamyotu da götürüb yenidən əks dağa, özümüzkülərin yanına qayıtmaq istəyəndə palçıq yolun üstündə polis işçilərini də açıq görə bildim. Artıq yuxarıdakı mövqelər boşalmış, 15 nəfərə qədər əsgər qalmışdı. Onları görən kimi yenidən vətən qarşısındakı borcumuzu axıra kimi yerinə yetirməyi tələb etdim. Yalvararaq onlara buraları buraxmamağı xahiş edir, ağlıma gələn hər sözü onlara deməyə çalışırdım ki, onlar vuruşsunlar, burada mövqe tutsunlar. Yeni qüvvələr gələnə qədər ermənilərə möhkəmlənməyə imkan verməyək. Yenidən avtomat səsi gəldi və PDM atəş açaraq irəliləməyə davam etdi. Bu kiçik qüvvə əgər yerə uzanıb mübarizə aparsaydı, bəlkə də düşmən bir müddət irəliləməyəcəkdi, dayanacaqdı. Lakin onlar mənə qulaq asmayıb geri çəkilməyi üstün tutdular. 9 nəfər mənim yanımda qaldı. Teyyub və mən düşdüyümüz bu vəziyyətdən necə çıxmağımız barədə qərarlaşdıq. Düşmənin burada hələ tam möhkəmlənmədiyini nəzərə alaraq hərbi hissə komandirinə məlumat verib buranı artilleriya ilə yerlə yeksan etmək lazım olacaqdır. Aydın məsələdir ki, bu düşmən tərəfindən hazırlanmış xüsusi bir plandır və o da aydındır ki, bizim satqınlar da planın əsas icraçıları olublar. Ancaq necə tez geriyə gedib bütün vəziyyəti komandanlığa çatdırmaq olar? Ərazinin xəritəsini bilsəm də bu aşırımlardan heç keçməmişdim. Teyyubla aramızda mübahisə düşdü. Birdən çoxlu sayda itlərin səsi eşidildi. Sanki onlar bizim izimizə düşmüşdülər. Daha da aşağıya endik. Saatın neçə olduğunu bilmirdim, yağış yenidən yağır, gedəcəyimiz yol isə naməlum idi.\n- Haşiyədən kənara çıxaq, o zaman "Siz gəldiniz, müharibə qızışdı" dedilər, indi də bəziləri milli və etnik məsələləri gündəmə gətirirlər. Bununla bağlı qısa fikrinizi bildirərdiniz.\n- Bu gün həmin hadisələrə yenidən baxanda özüm özümə sual verirəm ki, nə qədər haqqımız vardı o vəziyyətə müdaxilə etməyə? Bəlkə doğrudan da müqaviləni gözləmək lazım idi. Sonralar Qubadlı camaatının haqlı suallarını, “Siz gəldiniz, müharibə qızışdı” kimi iradlarını cavablandırmaq mümkün deyildi. Amma indi həmin vəziyyətin labüdlüyünü anlayıram, düşmən öz məqsədlərinə çatmaq üçün hər şeyə əl atırdı. Çoxlu sayda havadarlarının və Azərbaycanın zəifliyindən istifadə edərək torpaqlarımızı işğal edə bildi, lakin buna hüquqi don geyindirməyə nə özünün, nə də havadarlarının gücü çatmadı. Bütün bunları gözəl analiz edən hiyləgər ermənilər indi də Azərbaycanın milli və etnik məsələlərini ortaya atır, bununla da özlərinə haqq qazandırmaq, dünya ictimaiyyətini əsas məsələdən- Qarabağdan yayındırmaq istəyirlər. Sosial şəbəkələrdə yayımlanan və özünə haqq qazandırmaq istəyən, əslən cənublu olan bir xainin hərəkəti 1992-ci ilin oktyabrında Laçın dəhlizi uğrunda gedən döyüşlərdəki xainlərin hərəkətlərindən heç nə ilə fərqlənmir. İllərlə dost və qardaş dediyimiz erməni əsrlərin eybəcərliyini fürsət düşən kimi biruzə verdi.\n- Ermənilərin itlərdən də istifadə etməsi, onların bu hücuma hər tərəfli hazırlaşması deməkdir. Daha sonra nələr baş verdi?\n- Mən, Teyyub və 8 əsgər əvvəlcə Susuzdağ aşırımını aşdıq, sonra da bir xeyli meşəliyin içi ilə getdik. Geriyə qayıdıb tez tədbir görmək lazım idi. Sanki itlər dalımızca düşmüşlər kimi, davamlı olaraq onların səsi gəlirdi. Ayaqlarımızı yerə qoyduğumuz yerlərdə minaların olub- olmadığı da bəlli deyildi. Bir neçə dəfə ayaqlarımın sanki minalar bərkidilmiş tellərə toxunduğunu hiss etdim, hər dəqiqə partlayacağım fikri ilə gözlərimi bağlayırdım. Əvvəlcə qərar verdim ki, burada oturub və ya ağaca çıxıb bir müddət ara vermək, ağlım yerinə gələnə qədər gözləmək. Sonra öz fikrim mənə gülməli gəldi. Məgər bu çıxış yoludur? Tez vəziyyətin nə yerdə olduğunu hərbi hissə komandirinə anlatmaq və nə qədər düşmən mövqelərini bərkitməyib hərəkət etmək. Əsir düşmək yox. Yeridikcə axmaq fikirlər məni əhatə edirdi. Axırıncı gülləni ağzımdan vuraram, yox ürəyimdən yaxşıdır... Bu nədir, yuxarıdakıların panikası mənə keçmişdi? Öz özümə dayan deyirəm, axı sən Əfqanıstan keçmisən. Bundan da kritik vəziyyətlərə düşmüsən. Və bu məni ayıldır.\nBir anlıq bu yerlərin xəritədə gördüyüm vəziyyətini gözümün önünə gətirdim. Harada olduğumuzu təqribən müəyyən etdim. Yuxarıya və çaya düşsək yolun düz səmtindəyik. Biz Ermənistan sərhədini keçib bir qədər oradan, sonra çayın içi ilə hərəkət edək. Sonra yenə də Azərbaycan ərazisinə keçib Türklər istiqamətinə hərəkət etməliyik. Belə olduqda əgər arxamızca itlər düşübsə, onları da azdırmış olarıq. Amma indi Teyyubla mübahisəmiz düşür. O mənim yanlış yola getdiyimi deyir. Nəhayət, hər şeyi öz boynuma götürüb yuxarıya komandasını verirəm. Biz bu şəkildə də hərəkət etdik...\n- Bu vəziyyətdən çıxıb hərbi hissə komandirinin yanına gəldiniz.\n- Təqribən gecə saat üç radələrində Türklər kəndinə çatdıq və əsgərlərə ağacların dibində gözləməyi tapşırdım. Özüm isə komandirin olduğu KUNQ-a tərəf getdim. KUNQ-un önündə heç kim yox idi. Heç güc vermədən qapını açdım. Zəif lampanın altında başını aşağı salaraq qabağına cansız kimi baxan hərbi hissə komandirini gördüm. Başını mənə tərəf çevirdi, heç bir şey soruşmadan "Qarabağ əldən getdi” ve tapançaya tərəf baxaraq "Özümü güllələyəcəyəm" dedi. Onun önündə Makarov tapançası var idi. Eşitdiyim məni daha da sarsıtdı. Qarşımda cəsur, əzmlə vuruşan bir zabiti sarsılmış, əzilmiş və dərin fikrə getmiş bir insan əvəz etmişdi. Mən heç bir şey demədən qapını açıb çölə çıxdım. Ətrafın vahiməli qaranlığı, uzaqlarda ulaşan çaqqalların tükürpərdici səsləri ilə bir ahəngdə çalırdı. Bir müddət qaranlığa öyrəşəndən sonra hələ də ağacların altında məni gözləyən döyüşçülərin yanına qayıtdım. Mən inanmırdım ki, bu qədər döyüş yolu keçmiş bir zabit özünə əl qaldıracaq. Bu bir müvəqqəti çətinlikdir, o özü çox gözəl başa düşürdü ki, sağ qalanlar ona çox inanırlar. Bu inamı qırmaq olmazdı. Döyüş davam edirdi, hələ heç bir şey itirilməmişdi, təcili qüvvələri səfərbər edib hərəkət etmək lazım idi. Əsgərlərə yaxınlıqdakı uzun bir fermada hələlik yağışdan qorunmalarını tapşırandan sonra mən öz kəşfiyyatçılarımın aqibətini və onların indi hansı istiqamətlərdə ola biləcəyini öyrənmək, nəhayət hamını bir araya gətirməyi qərarlaşdırdım. Amma özümün də tam islandığımı görüb səhər açılana qədər gözlədim. Hava açılan kimi hərbi hissə komandirinin müxtəlif sayda vermiş olduğu əmrlərin icrasına başlanıldı. Sözsüz ki, əsas tapşırıq baş vermiş əks-hücumun dayandırılması, əvvəlki mövqelərin bərpası və qüvvələr nisbətinin dəyişdirilməsi oldu. Bütün qüvvələri səfərbər etmək indi əsas məsələdir. Bu döyüşlər haqda çox yazılıb, çox çəkilişlər aparılıb, amma nədənsə mən orada özümüzün- yəni hərbi hissəmizin döyüşlərini görmədim, gördüklərim isə çox qısa bir şəkildə oldu, sanki bizim orada olmağımız epizodik bir hadisə olub.\n- Yenə haşiyədən kənara çıxaq. Sizin briqadanın döyüş yolunu sanki görməzdən gəlirlər...\n- Öz növbəmdə bir kəşfiyyat bölüyünün komandiri olaraq bildiyim və gördüklərimi tam məsuliyyəti ilə açıqlamaqda heç də kimi isə təbliğ etmək və ya kimi isə pisləmək niyyətində deyiləm. Çoxlu sayda şəhid və yaralananlar, “N” qədər itkilər vermiş böyük bir hərbi hissənin zəhməti heçə endirilib. Bildiyim qədər hər üç döyüşün nəticələrinə görə hərbi hissə komandirinə Milli Qəhrəman, çoxlu sayda zabit və gizirlərə isə müxtəlif sayda hərbi rütbələr və mükafatlar verilməliydi. Lakin müvafiq təqdimatlar yazılsa da bunların heç biri olmadı. Sözsüz ki, bu fikirlərimə irad tutanlar olacaq. Məgər orden üçün vuruşurduq, əlbəttə ki, yox! Amma hər şey əksinə oldu. Şəxsən mənim şəxsi işimdə 92-ci il ümumiyyətlə yoxdur. Həm mənim, həm də komandir olduğum bölüyün əsas döyuş yolu 92-dən başlayır. 1992-ci il yaddaşlarda həkk olunsa da, kitab və yazılarda yoxdur.\n- İndi növbə ermənilərin əks hücumunu dəf etmək idi.\n- Beləliklə, sentyabrın 25-dən hücuma keçərək işğaldan azad etdiyimiz Laçın dağlarını indi düşmənlərin əks hücumundan müdafiə etməliydik. Saat təqribən doqquz radələrində mövqedə duran bir qrup əskər peyda oldu. Aradan bir saat keçməmiş kəşfiyyatçılarım Qasımov Tofiq və Ağayev Şamil da qayıtdılar. Mən Tofiqdən nələrin baş verdiyini və indiki vəziyyət barədə soruşdum. O cavabında dedi ki, biz Quba-Qusar taborunun mövqelərinə çatıb, onlara ehtiyatlı olmağı tapşırdıq, düşmənin hər dəqiqə hücum edə biləcəyini söyləyərək özümüz də gecəni orada qaldıq. Səhər tezdən sizin getdiyiniz yerə gəldik ki, bir yerdə qayıdaq, amma heç kimi görmədik. Mövqelərdə kimsə yox idi. Birdən lap yuxarıdakı mövqelərdə adamların olduğunu gördük və istədik ki, onlara tərəf hərəkət edək. Aramızdakı məsafə 50 m olardı. Amma 2 nəfərin oynadığını görəndə tez yerə uzandıq. Sol tərəfdə Susuzdağın ətəyində qurulmuş palatkaya girə bildik. Burada heç kim olmasa da müxtəlif sayda silah var idi. Rəhmətlik Şamil RPQ götürüb mərmi axtarmağa başladı. Mən soruşanda ki, sən nə etmək istəyirsən, cavabında dedi ki, onların ortasındakı PDM-lərə atacağam. Mən dedim ki, tələsmə, bəlkə bunlar bizimkilərdir? Dedi ki, yox, onlar ermənidirlər, paltarlarına bax. İstəyirsən lap yaxınlaşaq öyrənək bunlar kimdirlər? Bu gəncin hərbi səriştəsinə heyran oldum. Anladım ki, poliqonda bunlara yaxşı təlim keçiblər. Mənim tələbimə qulaq asmayaraq o yavaş-yavaş onlara tərəf sürünməyə başladı, mən də öz növbəmdə onlara tərəf sürünməyə başladım. Nəhayət ermənilərin lap yaxınlığında böyük bir daşın altına çata bildik. Ermənilər torpaq qazırdılar, dağ arasındakı yolda isə çoxlu sayda hərbi texnika düzülmüşdü. Başqa tərəfdə isə PDM-2-ləri və üstlərindəki desant paraşütlərinin şəklini açıq gördum. Bu iki ermənidən savayı kimsəni görə bilmədim, ancaq PDM-lərin desant qapıları açıq idi, oradan siqaret tüstüsü çıxırdı. Torpaq qazan ermənilər danışırdılar, mən diqqətlə qulaq asanda erməni dilinin olduğuna tam əmin oldum. Ətrafa çoxlu sayda araq butulkaları atılmışdı. Şamil vuruşmağı tələb edirdi, mən isə başa salmağa çalışdım ki, tələsmə, biz Yaqub haqda heç bir şey bilmirik. "Hanı buradakı qüvvələrimiz? Bu iki nəfəri öldürərik, bəs sonra? Buradan çıxa bilməyəcəyik. Biz komandanlığımızla əlaqə yaradıb vəziyyət barədə məlumat verməliyik. Gəl tez özümüzü çatdıraq qərargaha, özümüzkülər haqda öyrənək və buranın koordinatlarını verib artilleriya ilə vurduraq. Nə qədər ermənilər burada tam möhkəmlənməyiblər, buraları artilleriya ilə vurmaq lazımdır"dedim. Bu təklif onun ağlına batdı və biz sürünə-sürünə geriyə çıxdıq.\nGöründüyü kimi, Qasımov Tofiqin dedikləri ilə mənim gördüklərim bir-birini təsdiqləyirdi. Düşmən tək deyildi, onu dəstəkləyən qüvvə isə başqa hərbi birləşmə, daha doğrusu, başqa dövlətin desant qüvvələri olub. Onların sözsüz ki, bizim aramızda da öz adamları vardı, bu bir sistem şəklində ahənglə işləyirdi. Bu qüvvələrin sonra yeni hücumlara qoşulub-qoşulmaması isə yəqin ki, bir-iki saata bilinəcəkdi. Bütün məlumatları yenidən hərbi hissə komandirinə çatdırdıqdan sonra öz kəşfiyyatçılarımı bir araya yığmağa başladım. Hərbi hissə komandirinin aktivliyi məni sevindirdi, indi yenidən vuruşmaq olardı.\nDüşmən qüvvələri həm Ermənistan ərazisindən, həm də artıq Qarabağ istiqamətindən hücuma başlamışdı. Ermənistan tərəfdən qrad raketləri ilə mövqelərə yox, Qubadlının kəndlərinə atəş açılırdı. Heç kimin gözləmədiyi vəziyyət sözsüz ki, hamını şoka salmışdı. Yerli əhalinin döyüş bölgəsinə yaxın ərazilərdən çıxarılması prosesi başlandı, çünki atılan mərmilər kəndlərə düşürdü. Əliyar Əliyevin batalyonu haqqında daha heç bir məlumat eşitmədim, sağ cinahımızdakı Quba-Qusar taborunun hələ də mövqelərdə olma ehtimalı var idi. Bizə indi ortaya atılmış panikanın miqyasını öyrənmək lazım idi ki, hansı movqelər itirilmişdi. Susuzdağda olan qüvvə kiçik bir tağım idi. Bu tağım bir neçə bölüyün sağ qalmış əsgərlərindən təşkil edilmişdi. Mən qarşıma qoyulan tapşırıqların yerinə yetirilməsi üçün indi daha çox kəşfiyyatçılarımın köməyinə ehtiyac duyurdum. Həm Həkəri boyunca, həm Aşağı Fərəcan, həm də Mığıdərə istiqamətlərinin qorunması lazımdır. Onu demək lazımdır ki, əsas qüvvələrimizin çoxu ön hissədə idi, mövqelərdən arxada demək olar ki, qüvvə yox idi. Günortaya yaxın bütün qüvvələrin bir yerə yığılması bitdi və göstərilən istiqamətlərdə irəliyə komandası verildi. Düşmən qüvvəni daha çox Həkəri istiqamətində hücuma yönəltmişdi. Bununla da qüvvələrimizin olduğu birləşmələri mühasirəyə salmaq istəyirdi.\n- Düşmənin əks hücumunu dayandıra bildinizmi?\n- Ermənilərin əks hücumunun labüdlüyü hərbi rəhbərlik üçün o qədər də inandırıcı deyildi, çünki ortaya atılan müqavilələr onları çaşdırmışdı. Döyüşlərin getdiyi bu istiqamətdə düşmən qovulsa da, gözümüzün önündə yenidən hazırlaşması və qəfildən hücum etməsi əldə edilən müqavilənin sayəsində baş verdi. Düşmən bizi çaşdırdı, amma öz işini gördü. Düşmənin əks hücumunun dayandırılmasına nail olsaq da, döyüşlər davam edirdi.\nƏn maraqlısı isə o idi ki, əvvəlcə biz dəhlizi SAU-ların köməyi ilə nəzarətdə saxlayırdıq. General onları qovandan və M.Hacıyev onları Göytəpəyə qaytardıqdan sonra buraya Bakıdan gələn artilleriya nəzarət etməli idi. Komandir özü bunu Susuzdağdan koordinə edirdi. Düşmənin hücum edə biləcək 3 istiqamətini müəyyən edib onlara lazımi təlimatlar verilmişdi. Düşmən Ermənistan tərəfdən hücum edəcəyi təqdirdə onlar texnikanın irəliləməsinin qarşısını almalı idilər. Hətta yoxlama üçün atışlar da həyata keçirtdilər. Rus tank alayı dəhlizdən keçmək istəyəndə komandir hazır olmaq barədə əmr verdi və dəhlizin ortasında atəş açmaq komandası verdi. Lakin rabitədə onlar dedilər ki, bizə atəş açmamaq əmr olunub, biz yığışırıq və Bakıya qayıdırıq. Artilleriya atəş açmadığı üçün hərbi hissə komandiri düşmənin tam olaraq özünü göstərməyinə şərait yaratdı və zenit qurğularını “pryamoy navodkaya” çıxartdı. Onlara və minamyotçulara atəş əmri verdi. Koordinatları da özü verirdi. Düşmən kalonunda 3 tank vuruldu və onların hərəkəti dayandı. Düşmən Ermənistan ərazisindən tanklardan, artilleriya və qrad qurğularından bizim mövqelərimizi atəşə tutmağa başladı və bu şəraitdə vurulmuş texnikaları çıxartdı ki, dəhlizdə hərəkət açılsın. Bu zaman biz heyəti ilə birlikdə 2 zenit qurğusu və 7 minamyotçu itirdik. Döyüşçülər gəlib dedilər ki, artilleriya öz mövqelərini artıq tərk edib. Biz tez onların mövqelərinə getdik. Lakin orada artıq heç kim yox idi. Hərbi hissə komandiri general N.Sadıxovla rabitə əlaqəsinə gidi və ona qışqırdı. General isə cavabında dedi ki, artilleriya onun əmrini yerinə yetirir və onlara Bakıya qayıdıb hərbi parada hazırlaşmağı əmr edib. Komandir MN-nin nümayəndəsi mayor Hüseynovu generalın yanına göndərdi ki, burada baş verənlər barədə ona məlumat versin. Mayor getdi və bir daha geriyə qayıtmadı. Biz yenidən öz mövqelərimizə qayıtdıq ki, döyüşü idarə edək. Təzəcə gəlmişdik ki, məlumat daxil oldu- Quba-Qusar batalyonu da öz mövqelərini tərk edib. Hərbi hissə komandiri onların dalınca getdi və yalnız Səfiyanda onlara çata bildi. Lakin onların komandiri Məmmədov dedi ki, biz general N.Sadıxovun əmrini yerinə yetiririk.\nYadıma belə bir epizod düşür. Düşmənlə aramızdakı məsafənin haradasa 50-60 m olduğu döyüşdə mən piyada döyüşçülərin üstündə komandanlıq edirdim. İrəliyə qaçır, yerə yıxılır və atəş açırdım, yəni tam bir döyüş səhnəsi. Birdən hiss edirəm ki, arxamda kimsə mənim bütün hərəkətlərimi təkrarlayır. Geriyə dönüb baxıram mülki geyimdə bir gənc- silahsız-zadsız. Mən yerə uzandım, onu özümə tərəf çəkdim. Kimsən? Hər tərəfdə partlayış və güllə səsləri. Kimsən deyirəm ona. Komandir, qardaşım buradadır, onu götürməyə gəlmişəm. Kimdir? Kiminsə adını söylədi. "Haradadır o?"-soruşuram. Uzandığım yerdən qabaqdakı əsgəri göstərdi. "Anam məni yollayıb, onu aparmasam, o öləcək"-dedi. "Get götür, əgər apara bilirsənsə"-dedim.\nBaşqa bir hadisə isə məni tam sarsıtdı. Muradxanlı kəndinin yaxınlığında 30-a qədər başqa hərbi hissəyə aid əsgərləri geriyə qaytarmaq istədiyim zaman yerli briqadanın komandiri Balağa Rzayev də yardımçı oldu. Əsgərlərdən biri B.Rzayevin boynuna sarılaraq ağlayırdı: “Axı biz gəncik, yaşamaq istəyirik”. B.Rzayev də öz növbəsində onu qucaqlayaraq söyləyirdi: “Axı vətəni gənclər qorumalıdırlar, mənim balam”. Bu çox acınacaqlı bir səhnə idi. Bu zaman Ermənistan ərazisindən dalbadal qrad raketləri atılmağa başladı. Briqada komandiri Balağa Rzayev öz UAZ-ına minib Qubadlıya tərəf sürdü. Başlı-başına qalmış əsgərlər səpələnib yerə uzanmaq əvəzinə ora-bura qaçmağa başladılar. Bu bir xaos idi. Mən PDM-i dağın ətəyində saxlatmışdım, raket oranı tutmurdu. Avtomatla əsgərlərin ayaqlarının altına atır və onların yerə uzanmalarını tələb edirdim. Raket atəşi dayandı, xoşbəxtlikdən heç kim həlak olmadı. Bu qüvvəni saxlamaq, onu döyüşə aparmaq qeyri-mümkün idi. Mən PDM-ə oturub irəliyə getdim.\n- Necə oldu ki, geri çəkilmə əmri aldınız?\n- Bir neçə gün döyüşlər davam etdi. Biz yenidən canlı qüvvə, tanklar toplaşan Ermənistan ərazisini bombalamağa başladıq. Bizdə 12 SAU-dan cəmi 3-ü döyüşə hazır vəziyyətdə idi. Onları leytenant Miramin Abdullayevin komandirliyi altında “pryamoy navodkaya” çıxartdıq və manevrlər edərək düşmənə atəş açmağı əmr etdik. Səhəri gün N. Sadıxov M.Hacıyevi yenidən qərargaha çağırdı və Lənkərana qayıtmağı əmr etdi. Dedi ki, səni Milli Qəhrəmana təqdim etmişəm, 820 saylı hərbi hissənin əsasında 704-saylı briqada yaradılıb və səni briqadanın komandir müavini təyin etmişik. Bir aydan sonra gedib Beyləqan-Ağcabədi istiqamətinə cavabdeh olacaqsan.\nGeri dönmək əmrini alandan sonra komandir hərbi hissəyə Xanlıq kəndində cəmləşməyi əmr etdi, çünki qarşıya qoyulan tapşırıq yerinə yetirilmişdi. Üç gündən sonra səhra qərargahımıza B.Rzayev gəldi və göz yaşları içərisində hərbi hissə komandirindən kömək etməyini xahiş etdi. Düşmən atəşkəsi pozaraq hücuma keçib və onları yalnız siz saxlaya bilərsiniz. Kəşfiyyatçılarım xəbər gətirdi ki, düşmən sol tərəfə keçib və nümayişkaranə şəkildə Səfiyan istiqamətdə hərəkət edir. Onların düz qabağına çıxmaq ağılsızlıq olardı. Ona görə də hərbi hissə komandiri Muradxanlının sonunda yolun yanında pusqu qurmağı əmr etdi. Pusqu yolun hər iki tərəfində və qarşıdakı yüksəkliklərdə qurulmuşdu. Düşməni yaxına buraxdıq, düşmən 300-400 metr məsafədə olanda hərbi hissə komandiri bütün silahlardan atəş açmağı əmr etdi. Düşmən tam olaraq məhv edildi və yalnız bir neçə nəfər qaçaraq canını qurtara bildi. Sonradan orada komandir olmuş bir erməni xatirələrində yazırdı: “Bizə dedilər ki, “ərəblər” (bizdə bütün rabitə və danışıqlar talış dilində getdiyindən ermənilər bizi ərəb sayırdılar) gediblər, lakin həmin gün onlar haradansa peyda oldular və bizə bütün növ silahlardan atəş açdılar. Biz heç tərpənə də bilmirdik. Oradan kim sağ çıxdısa bir də Ermənistanda nəfəs almağa başladı”.\nO zaman bütün Muradxanlı sevinirdi, bizi qucaqlayıb təşəkkür edirdilər, ələlxüsus də polkovnik B.Rzayev. Sevincindən ağlayırdı. Düşmən 200-dən artıq canlı qüvvə və 20-yə yaxın texnika, tank, BMP itirdi. Burada düşməndən qalan hər şeyi polkovnik B.Rzayevə təhvil verdik.\nLənkərandan sıradan çıxmış texnikaların təmiri üçün təmir briqadaları və müvafiq texnika göndərildi. Oktyabrın 12-sində M.Hacıyev Lənkərana yola düşdü. Mən onunla görüşüb sağollaşa bilmədim, çünki müxtəlif istiqamətlərdə idik. Eşitdiyim qədər buraya yeni qüvvələr göndərilmişdi və bizim dəyişilmə prosesimiz olacaqdı. Sözün əsl mənasında onun gördüyü işi bundan sonra kim həyata keçirəcəkdi, mən bilmirdim. Amma onu əvəz edəcək adamı görəndən sonra çox təəccübləndim. Döyuş təcrübəsi olmayan bir zabit bu çətin vəziyyətdən necə baş çıxaracaq? Axşama yaxın yeni komandirlə görüşə bildim. Bu hərbi hissənin operativ bölməsinin rəisi Əvəz Ramazanov idi. Mənə vəzifə təklif etdi: “Hərbi hissənin qərargah rəisi sən olacaqsan”. Hər şeyin qarışdığı və düşmənin hücumlarının dalbadal olduğu, əsgərlərin sayının barmaqla sayıldığı bir vaxtda qərargah rəisi. Hərbi rütbəmin imkan vermədiyi bu vəzifəyə mən öz özlüyümdə güldüm.\n- Düşmənin əks-hücumunun qarşısını almaq. Səpələnmiş qüvvəni bir yerə yığmaq. Düşmən Həkəri istiqamətində xeyli irəliləyə bilmişdi. Döyüşlər artıq Güləbird kəndi yaxınlığında gedirdi. Yeni komandirlə Qubadlıya müşavirəyə getmək nəsib oldu. Qubadlının kafe deyilən bir yerində müşavirə keçirildi. Dəhşətə geldim. Burada nə qədər zabit heyəti vardı. Bunların arxasında yəqin ki, “N” qədər əsgər olmalıydı. Lakin harada idilər onlar, mən görmürdüm. Müşavirədə Bakıdan gəlmiş Arif Hacıyev də iştirak edirdi. Demək ki, Bakıdakılar indi ayılıb, amma niyə bu qədər gec? Hər kəsə söz verildi. Burada yeni gəlmiş qüvvələrin tabor komandiri də iştirak edirdi. Polkovnik leytenant idi, adını bilmirəm. O çıxış edib qətiyyətlə öz əsgərlərini döyüşə salmayacağını söylədi: “Mənim əsgərlərim cəmi 3 ay təlim görüblər, mən bunu etmərəm”. Bizim komandir də danışdı: “Qüvvəmiz yoxdur, tükənib, bizim resursumuz sıfırdır. Bildiyim qədər Bakıdan çoxlu avtobuslarla yeni qüvvələr göndərilir. Xahiş edirəm bizi heç olmazsa müvəqqəti arxaya atın ki, bir qədər dincələk”. Qərarlaşdırıldı ki, döyüş davam etdirilir və düşmənin hücumu dayandırılmalı, yenidən əvvəlki mövqelərə çıxmalıyıq. Müşavirədən sonra yeni komandir mənə qısa müddətdə döyüşçülərin siyahısını və harada vuruşmalarını dəqiqləşdirərək yazmağı əmr etdi. Sonrakı iki gündə bizim döyüş müqavimətimiz sanki bir qədər uğurlu alındı, hərgah döyüşlər davam etdirilirdi.\n- Satqınlar var idimi? Bununla qarşılaşmısınızmı?\n- Yeni komandir öz yanına 3 kəşfiyyatçı götürərək onlara daima onunla olmalarını tapşırdı. Digərlərini PDM-in sürücü-mexaniki ilə birlikdə geriyə götürməyi əmr etdi. Çünki PDM sıradan çıxmışdı, onu böyük maşınla bazaya apardılar. Ümumiyyətlə, kəşfiyyatçıların hər biri bu döyüşdə bölük komandirlərinin və ya taqım komandirlərinin əvəzinə işləyir, döyüşürdülər. Bu arada bir xəbər eşitdim. Ermənilərə işləyən mayor rütbəli bir satqın yaxalanmışdı. Amma bu kim idi və o hansı şəkildə ermənilərə kömək edirdi, mənim informasiyam yox idi.\nQarabağın digər bölgələrində vəziyyət barədə məlumatsız idik. Döyüşlərin getdiyi Fərəcan kəndi yaxınlığında gecə maşında ikən maraqlı səslər eşitdim, bir neçə nəfər idik. Gözlərimə inanmadım. Bir qrup musiqiçi Ural maşınında döyüşün getdiyi bu əraziyə necə gəlib çıxmışdı? Gecə saat 1-də milli musiqimizi ifa edərək bizi həvəsləndirdilər. Bu bir qədər yorğunluğu azaldır, daxili gücü artıraraq ruh yüksəkliyi yaradırdı. Yeni hərbi hissə komandiri ilə bir döyüş əməliyyatı keçirtmək nəsib oldu. Təqribən otuza qədər döyüşçüyə tut ağacının altında mövqe tutmağı əmr etdi. Amma rabitə ilə başqa səmti anlatdı. Buralarda satqınlar çoxdur, düşmənə məlumat ötürə bilərlər. Biz yalan deyək, yoxsa hamımızı qırarlar. Bu şəkildə pusqu kimi bir mövqedə bir saata yaxın gözləməli olduq. Yanlış koordinat verəndən sonra daha da irəlilədik. Təqribən 10-15 dəqiqə keçməmiş yanlış göstərdiyimiz koordinat- meşənin ətəyi artilleriya atəşi altında qara tüstüyə büründü. Beləliklə, onun iddiası düzgün çıxdı. Bu təsadüfənmi oldu, yoxsa həqiqətən də satqınlar var idi, demək çətindir. Amma bu oldu.\n- Kəşfiyyatçılarınız haqqında da danışsaz əla olar. Bundan əlavə, siz necə oldu döyüş meydanından geriyə göndərildiniz?\n- Siyahının yazılışı qurtarandan sonra komandir mənə bazaya qayıtmağı tapşırdı: “Onsuz da bir-iki günə bizi buradan çıxardarlar. Bakıdan avtobuslarda çoxlu qüvvə gətirilir. Ural maşınında gedərsən ki, onda çoxlu sayda həlak olanların silahları və s. ləvazimatlar olacaqdır. Mən əmr vermişəm, hər şey hazırlanır. Sənin kəşfiyyatın qalır. Onlar mənə hələ lazım olacaqlar. Qasımov Tofiq onların üstündə başçı qalsın”. Oktyabrın 17-si geriyə- Lənkərana qayıtdım. Beləliklə, Laçın döyüşləri mənim üçün başa çatdı, lakin kəşfiyyatımın 6 əsgəri üçün bu hələ 2 gün də davam edəcəkdi. Amma bu 6 nəfərdən 3-ü itkin düşəcəkdi. Kəşfiyyat bölüyünün əsgərləri son döyüşə girərək itkilər verir, 3 kəşfiyyatçı- Lənkərandan Ağayev Şamil, Sumqayıtdan Mədətov Müşviq, Xaçmazdan Daşdəmirov Ceyhun döyüşdə itkin düşür, Xaçmazdan Ağəliyev Şahin isə ağır yaralanır. Bir ay ərzində gecə və gündüz aparılan döyüşlərin Laçın sonluğu bu şəkildə bitdi. Oktyabrın 22-si üçün hərbi hissəmizin sağ qalan təqribən 150-yə qədər qüvvəsi müdafiə nazirinin əmrinə əsasən yerdəyişmə məqsədi ilə keçirilən əməliyyatın nəticəsində geriyə- öz bazamıza göndərildi. Amma Laçın və Laçın dəhlizi uğrunda döyüşlər yeni hərbi birləşmələr tərəfindən davam etdirildi. Doğrudur, oraya bazamızdan yenə də müxtəlif şəkildə yardımlar göndərildi. Bu əsasən artilleriya və tank mərmiləri olurdu. Mənim bu ərazilərlə hər hansı şəkildə kontaktım olmasa da, itkin düşmüş əsgərlərimin xatirələri məni rahat buraxmırdı. Sonralar Ə.Ramazanovdan bunun niyə belə olduğunu soruşanda cavab verdi ki, məndən hücum tələb edirdilər. Məcbur qalıb sənin kəşfiyyatını da piyadalara qoşub döyüşə göndərdim, çünki qüvvəm çatışmırdı. Onlar da düşmənin əks-hucumu zamanı mühasirəyə düşüblər. Bu belə alındı, gücüm buna yetdi, axı düşmənin qabağını kəsməli olan qüvvə hələ tam döyüşə girmək istəmirdi. Özün yaxşı bilirsən, yeni gələn qüvvələr ilk gündən bundan imtina etdilər. Əgər doğru desəm hərbi hissəmizin ümumiyyətlə oradan qayıtmaq planı yox idi. Hətta yüz nəfər belə qalsaydı da...\n- Laçın döyüşləri Qarabağ müharibəsinin sonu ola bilərdimi?\n- Bu dediklərimdə baş verənləri bir briqada kəşfiyyat bölüyünün gözünün prizmasından göstərdim. Laçın döyüşləri Qarabağ döyüşlərinin sonu ola bilərdimi sualına cavab olaraq deyərdim ki, bəli, bu belə ola bilərdi. Azərbaycan xalqı qələbəyə bu qədər yaxın olmamışdı. Təəssüflər olsun ki, biz bu qələbəni möhkəmləndirmək əvəzinə hadisələrə başdansovdu yanaşdıq. Nəticədə bu müharibə hələ də davam edir və biz şəhid və yaralı verməkdə davam edirik. Əlbəttə, bir gün biz Qarabağ uğrunda qələbəyə qədər savaşa qərar verəcəyik. Bu bir tarixi qərar olacaqdır. Bu savaş bizi Laçın dəhlizinə və Azərbaycan sərhədinə aparacaqdır.\nGönderen sakhavat zaman: 22:30


Ukraynada terror- 2 ölü (FOTO+18) | Hazara-Azeri\nUkraynada terror- 2 ölü (FOTO+18)\nUkraynada “Avromaydan”ın ildönümü ilə bağlı keçirilən yürüşdə terror aktı həyata keçirilib.\nANS PRESS-in məlumatına görə, Ukrayna Təhlükəsizliki Xidməti (SBU), partlayış nəticəsində ən azı 2 nəfər həlak olduğunu, 11 nəfər yaralandığını bildirib. Ölənlərdən biri polis əməkdaşıdır.\nXarkov Vilayət Prokurorluğu faktla bağlı terror aktı maddəsi ilə cinayət işinə başlayıb.\nUkrayna DİN rəhbərinin müşaviri Anton Geraşşenkonun sözlərinə görə, terror aktı peşəkarcasına həyata keçirilib.\n“Yürüşün keçəcəyi yolun kənarında yerləşdirilmiş partlayıcı qurğu qarla örtülmüşdü. Partlayıçı qurğu uzaq məsafədən idarə olunub. Yürüşçülər həmin yerə çatan kimi partlayış baş verib.” – deyə daxili işlər nazirinin müşaviri bildirib.\nHadisə yerində istintaq-əməliyyat qrupu üzvləri, mütəxəssislər və kriminalist-ekspertlərin işlədiyi qeyd olunur.\nZərərçəkənlərə tibbi yardım göstərilir, onlar xəstəxanalara çatdırılıb.\nŞahidlərdən birinin sözlərinə görə, partlayış yerli vaxtla günorta saat 1 radələrində İdman sarayının yaxınlığında baş verib.\nUkrayna Milli Təhlükəsizlik və Müdaviə Şurasının (SNBO) katibi Aleksandr Turçinov təhlükəsizlik strukturların Xarkovda antiterror əməliyyatına başladıqlarını bildirib: “Artıq partlayışın 4 iştirakçısı saxlanılıb, onlardan silah, o cümlədən, qumbaraatan götürülüb antiterror əməliyyatı davam edir”- deyə Aleksandr Turçinov qeyd edib\nOnun sözlərinə görə, SBU-nun məlumatına əsasən, terror aktını törətmiş qrup Rusiyanın Belqorod şəhərində təlim keçib.\nQeyd edəkUkraynada Maydan hərəkatının və Viktor Yanukoviç hakimiyyətinin devrilməsinin 1-ci ildönümü ilə əlaqədar bazar günü paytaxt Kiyev və Ukraynanın bir sıra digər şəhərlərində yürüş aksiyaları keçirilib.\nPrevious PostMüharibə qurtarır?Next PostCüdo üzrə Avropa Çempionatı Bakıda keçiriləcək


Azərbaycanda süni intellekti necə inkişaf etdirmək olar? - TƏKLİF - xanimlar ucun qadin xeberleri\nE.Süleymanov qeyd edib ki, süni intellektin insan əməyinə olan tələbatı aşağı salması kimi mənfi tərəfi də mövcuddur. Proqnozlara görə, 2030-cu ilədək dünyada işləyən əhalinin üçdə-biri, Yaponiyada isə təqribən yarısı yeni peşələr axtarmaq məcburiyyətində qalacaq: "Yeri gəlmişkən, artıq süni intellektdən istifadə edərək sürücüsüz idarə olunan avtomobillər yaradılır. "Google" şirkətinin yaratdığı pilotsuz avtomobillər ABŞ yollarında sınaqlardan da keçirilib. Bu ağıllı avtomobillər xeyli məsafə qət edərək bir dəfə də olsun yol hərəkəti qaydasını pozmayıb və qəzaya uğramayıb. "Google" şirkətinin təcrübəsini yalnız nəqliyyat şirkətləri deyil, yol hərəkəti qəzaları sahəsində ixtisaslaşan hüquqşünaslar da izləyirlər. Onların fikrincə, insan xətalarının sayı səngidikcə xəsarət alan insan və maşınların sayı, nəticədə ölüm hadisələri və sığorta haqqı da azalacaq. Bu o deməkdir ki, yol hərəkəti hadisələrində zərər çəkən insanların hüquqlarını qoruyan hüquqşünasların da işinə tədricən ehtiyac qalmayacaq. Yalnız hüquqşünaslar deyil, sürücülər, yükdaşıyanlar, çağrı mərkəzlərinin, qaynar xətlərin operatorları öz işini itirəcək. Bu və digər peşə sahiblərini süni intellekt əvəz edəcək".\nEkspert hesab edir ki, Azərbaycanda süni intellektin tətbiqinin hər il daha da artacağının göstəricisi əvvəlki nəslə nisbətən yeni nəsil əhalinin internet texnologiyalarından daha məhsuldar istifadə edə bilmə potensialıdır: "Hazırda orta və ali təhsil müəssisələrində təhsil alan iki milyona yaxın şagird və tələbə müasir informasiya texnologiyalarından daha məhsuldar istifadə edir. Texnologiya nəsli olan bu "Z" nəsli süni intellekt imkanlarının genişlənməsinə müsbət təsir edəcək. Sadəcə, hökumətin üzərinə düşən vəzifə bu nəslin bilik və bacarıq potensialını daha da inkişaf etdirmə proqramlarını artırması üçün işlər görməkdir"\nMaraqlı Baxılıb: 1102 Tarix: 11 avqust 2020\nsonxeber.az sonxeberler.az toy makiyaji sekilleri yemek reseptleri geyim şəkilləri hicab baglamaq usullari toyuqlar haqqinda salat reseptləri həsrət şəkilləri kosmetika hamileliyi aonlandıran dermanlar nodūl nece olur


“Direktorlar şagirdləri məktəbdən sürgün edir”: Səbəb yenə pul… - BÖYÜK NARAZILIQ\n12:26 06-06-2022 144\nSon vaxtlar ümumtəhsil məktəblərində mövcud problemlərdən biri kimi IX sinif şagirdlərinin məcburi şəkildə məktəbdən kənarlaşdırılması ilə bağlı fikirlər səslənir.\nHətta təhsil ekspertləri də bu fikri təsdiqləyirlər. Belə ki, təhsil eksperti Kamran Əsədov sosial şəbəkədə öz statusunda yazıb:\n“Əziz dostlar, valideynlər: Hansı məktəbdə IX sinif şagirdinə məktəb direktoru, sinif rəhbəri desə ki, buraxılış imtahanında balın azdır, səni X sinifə götürmürəm, ərizə yaz çıx, zəhmət olmasa, o məktəbin nömrəsini, direktoru yazın. Heç bir direktorun belə bir səlahiyyəti, yəni hansısa şagirdi IX sinifdən sonra X sinifə götürməmək kimi bir səlahiyyəti, hüququ yoxdur”.\nQeyd edək ki, ekspertin bu fikrinə müxtəlif münasibət göstərilib. Maraq doğuran odur ki, bəzi müəllimlər ekspertin bu fikri ilə razılaşmır və “Savadız şagirdin XI sinifə qədər təhsil almasını heç bir əhəmiyyəti yoxdur”, yaxud “Gedib peşə təhsili alsın” kimi münasibət bildirirlər.\nBəs hazırda şagirdlərin IX sinifdən uzaqlaşdırılmasının səbəbi nədir və hansı halda onlar məktəbdən çıxarıla bilər? Dia.az-ın məlumatına görə, təhsil üzrə ekspert Kamran Əsədov Cebhe.info-ya bildirib ki, hazırda ölkənin 4432 ümumtəhsil məktəbində 1,6 milyon şagird təhsil alır və onların IX sinifdən məzun olanların sayı 130 minə qədərdir:\n“Azərbaycan Konstutitusiyasına, “Təhsil haqqında” Qanuna görə, ölkədə təhsil icbaridir. İcbari təhsil o deməkdir ki, bizim şagirdlərimiz ümumi orta təhsildə I sinifdən IX sinifə qədər məcburi şəkildə təhsil prosesinə qoşulmalıdırlar. Yəni heç bir halda onların tədrisdə iştirakına heç kim mane ola və məhdudlaşdıra bilməz. Ancaq çox təəssüflər olsun ki, IX sinifdə şagirdlər buraxılış imtahanı verdikdən sonra məktəblərdə müəllimlər, direktorlar, müavinlər nəticəsi zəif olan, müəyyən qədər tədris prosesində aktiv iştirak etməyən şagirdləri təhsildən uzaqlaşdırırlar. Bilirik ki, I sinifdən IX sinifə qədər şagirdlərin sayının çox olması məktəbdə müəllimin dərs saatına, əməkhaqqına ciddi şəkildə müsbət təsir edir. Ancaq bu proses X-XI sinifdə o qədər də böyük əhəmiyyət daşımır və təcrübə göstərir ki, məktəb direktorları, müəllimlər yuxarı siniflərdə şagirdlərin təhsil almaq hüquqlarını kobud şəkildə pozur və məhdudlaşdırırlar. Hətta məhkəmənin qərarı ilə heç kimin təhsil almaq hüququ məhdudlaşdırıla bilməz. Baxmayaraq ki, I-IV siniflərdə təhsil məcburidir və X-XI sinifdə könüllüdür”.\nEkspert deyir ki, son aylar ərzində, xüsusilə aprel ayında buraxılış imtahanından sonra nəticəsi zəif olan şagirdlərə qarşı “sürgün siyasəti” həyata keçirilir:\n“Bəzi müəllimlər buna haqq qazandırırlar. Deyirlər ki, zəif nəticəsi olan şagirdlər niyə X-XI sinifdə oxumalıdırlar? Yəni bu müəllimlər üçün əməkhaqqı daha vacibdir, nəinki insanların təhsil alması. Bu, dəhşətli bir yanaşmadır.\nTəsəvvür edin ki, sosial şəbəkələrdə bu kimi informasiya yaydıqda müəllimlərin şagirdlər, gələcəyimiz haqqında şərhləri insanı dəhşətə salır. Bu, ancaq onların öz maraqlarına xidmət edir ki, şagirdlər getsinlər, başları sakit olsun. Onsuz da bu gün orta ümumtəhsil məktəblərində şagirdlər bilik əldə etmirlər. Onlar hazırlıq kursları, repetitor yanında bilik qazanırlar. Bugünkü nəticələrə görə biz məhz hazırlıq kursları və repetitorlara minnətdarıq. Müəllimlər isə sadəcə məktəbdə əməkhaqqı alırlar. Biz görürük ki, X-XI sinifdə şagirdlər dərslərdə iştirak etmirlər. Onlar direktora, müavinlərə pul verirlər, məktəbdən kənarda qalırlar. Bu, ciddi bir məsələdir. Prosesin ən dəhşətli hissəsi uşaqların təhsil almaq hüququnun kobud şəkildə qanunsuz olaraq məhdudlaşdırılmasıdır. Artıq bir çox məktəblərlə bağlı müraciətlər daxil olub ki, direktorlar, müavinlər, müəllimlər əsassız olaraq deyirlər ki, siz təhsili yarımçıq qoyun. Onlar nə edəcəklər, gedib narkotikə, cinayətə qurşanacaqlar. Çünki boş qalacaqlar. Peşə təhsili də effektiv deyil.\nHamı deyir ki, peşəyə getsin. Axı savadı olmayan, zəif olan uşaqdan peşədə də uğur gözləyə bilmərik. O, XI sinifi bitirib, ən azından attestatla xarici ölkələrə gedə bilər, eyni zamanda daha yetişkin şəxs olaraq cəmiyyətə qoşula bilər. Kifayət qədər insanlar var ki, məhz direktorların, müəllimlərin təzyiqi ilə təhsilini yarımçıq qoyub. Ümumilikdə şagirdlərin IX sinifdən sonra X-XI sinfə götürülməsi ilə bağlı buraxılış imtahanının nəticəsini tətbiq etmək, uşaqların XI sinifə buraxılmaması qanunsuzdur”.


Assosiasiyalar / İctimai təşkilatlar / Kataloq / Oneclick.az\nBu gün layihələrin idarə edilməsi sahəsi ayrı peşəkar bir fəaliyyət növü kimi qəbul edilir və sertifikatlaşdırılır. Bu sahə təşkilat, eləcə...\n*** 2 səs İctimai təşkilatlar Assosiasiyalar Daha ətraflı\nBakı, Firudin Ağayev küçəsi, Yasamal rayonu, 9 AZ1000\nAzərbaycan Aktuarlar Assosiasiyası 2007-ci ildə təsis olunmuşdur. Azərbaycan Aktuarlar Assosiasiyasının fəaliyyət istiqamətləri aşağıdakılardır. Azərbaycan...\nAzərbaycan Beynəlxalq Avtomobil Daşıyıcıları Assosiasiyası beynəlxalq yük daşınması ilə məşğul olan Azərbaycanın fiziki və hüquqi şəxsləri...\n*** 1 səs İctimai təşkilatlar Assosiasiyalar Daha ətraflı\nAzərbaycan Fizioterapiya Assosiasiyası\nBakı, Nərimanov rayonu, Süleyman Sani Axundov küçəsi, 50 AZ1000\nAzərbaycan Fizioterapiya Assosiasiyası 2011–ci ildə qeydiyyatdan keçib. Birliyin məqsəd və vəzifələri: 1. Birliyin məqsədi Azərbaycan Respublikasının...\nAzərbaycan Gender Assosiasiyası - Simmetriya\nBakı, Səbail rayonu, Bül-Bül prospekti, 29/54 AZ1011\nAzərbaycan Internet Cəmiyyəti\nAzərbaycan Iqtisadçılar Birliyi\nBakı, Nərimanov rayonu, Əliyar Əliyev küçəsi, 7 AZ1033\nBakı, Nəsimi rayonu, Səməd Vurğun küçəsi, 43 AZ1009\nAzərbaycan Marketinq Cəmiyyəti (AMC) 2000-ci ilin iyulun 7-də qurulmuşdur. AMC-nin Təsis Konfransında yerli və xarici şirkətlərin, qeyri kommersiya təşkilatlarının...\nMikromaliyyə Azərbaycana 1990-cı illərin ortalarında Ermənistanla Dağlıq Qarabağ münaqişəsi zamanı qovulan 1,000,000 artıq məcburi köçkün...\nAzərbaycan Milli Idman Növləri Assosiasiyasi\n1990-cı ildə Milli İdman Növləri Assosiasiyası yaradılmışdır.Sovet dönəmində o qədər də məşhur olmayan milli idman növləri müstəqillik...


“Çox istəyirəm ki, hərb himnimizi də yazım”\n"Üzeyir bəyin bünövrəsini qoyduğu bəstəkarlıq məktəbinin bənnası Qara Qarayev oldu"\nHəmsöhbətim tanınmış bəstəkar, Musiqi Akademiyasının müəllimi, Dövlət Himnimizi bərpa etmiş Aydın Əzim Kərimoğludur\n- Aydın müəllim, xoş gördük, necəsiniz?\n- Sağ olun, hamı kimi çalışıram ki, mən də bu zamanla dil tapıb yaşayım.\n- Aydın müəllim, biz bir xoş təsadüfdən görüşdük, açığı çox arayıb-axtarmışdım, haralardaydınız, niyə görsənmirdiniz?\n- Mən o qədər də uzaqda deyildim, qardaş məmləkətdə, Türkiyədə idim. Bir səyahətə çıxmışdım. 1995-ci ildə iş elə gətirdi ki, orada da təsadüf nəticəsində məni Mersin universitetinə dəvət etdilər və təklif olundu ki, bu universitetdə bəstəkarlıq fakültəsini yaradım. Mən də razılıq verdim. Düşündüm ki, bir ilə işləri yoluna qoyub, vətənə qayıdaram. Amma bir də onda baxıb gördüm ki, artıq 10 il keçib. Fakültə də yaranıb, onun üçün lazım olan xeyli işlər də görülüb, ilk məzunlarım da var. Onlardan dörd nəfəri dövlət Konservatoriyasına bəstəkarlıq kafedrasında simfoniya sinfini, biri isə fortopiano sinfini bitirdi. Yəni bir az da konkret desəm mən nəzəri cəhətdən lazım ola işləri də gördüm, praktiki olaraq tələbələrim də bu gün Türkiyənin musiqi aləmində öz sözünü deməkdədir. Mən orada ürəkdən işlədim, amma fikrim yenə Azərbaycanda idi. Səmimi deyəcəm, təhsil aldığım Üzeyir Hacıbəyov adına Dövlət Konservatoriyasının məzunu və Qara Qarayevin tələbəsi kimi Türkiyədə çox vicdanla hər iki böyük bəstəkarımızın adına layiq işləməyə çalışdım. Sevinirəm ki, orada qazandığım uğurlar hər kəs tərəfindən dəyərləndirildi. Məni Vətən çəkirdi. Bu gün Türkiyədəki tələbələrimlə əlaqə saxlasam da, burda da qayıdandan sonra çox hörmətli Arif Məlikovun məni işlə təmin etməsi ürəyimcə oldu, necə deyərlər unudulmadığımı hiss etdim.\n- Aydın müəllim, hər bir sənət adamı, o cümlədən də bəstəkar həm öz müəllimi ilə, həm də yaratdığı əsərlərlə tanınır. Yəni kimin tələbəsi olduğu, nəyə əl atdığı cəmiyyətin diqqətində olur. Bu mənada sizin keçdiyiniz yol mənim üçün, eləcə də oxucularımız üçün maraqlıdı.\n- Əvvəla mən Qara Qarayevin sonuncu tələbələrindən biriyəm, necə deyərlər sonbeşiyəm. Onu da deyim ki, Qara Qarayev Üzeyir Hacıbəyovun bünövrəsini qoyduğu məktəbin bənnasıdı. Onun yaratdığı bəstəkarlıq məktəbi təkcə sovet dönəmində deyil, bu günün özündə də dünyanın hər yerində qəbul olunur və tanınır. Çünki Q.Qarayev dünyanın iki-üç ən böyük bəstəkarlarından biridir ki, o həm bəstəkar kimi, həm də pedaqoq kimi çox yüksək mərtəbəni qazanıb. Hər bir sənətdə fərd olaraq sənətinin biricisi, yaradıcısı olmaq mümkündü, amma onun müəllimi olmaq, artıq bu ikinci dahilik, ikinci böyüklükdür. Q.Qarayev də həm bəstəkar kimi, həm də müəllim kimi çox uca bir zirvədə dayanır. Mənim bəxtimə Asəf Zeynallı adına musiqi məktəbində Xəyyam Mirzəzadədən, Konservatoriyada isə Qara Qarayevdən dərs almaq xoşbəxtliyi düşüb. Onu da deyim ki, Üzeyir Hacıbəyovun xidmətləri o qədər böyükdür ki, hələ bundan sonra on-on beş əsrə də gedib çatacaq. Qara Qarayev, Fikrət Əmirov, Soltan Hacıbəyli, Tofiq Quliyev, Cahangir Cahangirov və digərləri Üzeyir bəyin məktəbinin davamçıları və yaşadanlarıdırlar. Təəssüf ki, Qara Qaryevlə onun yaratdığı məktəb bitsə də, digər bəstəkarlarımız Arif Məlikov, Xəyyam Mirzəzadə və başqaları o məktəbin ikinci bir həyatını yaratdılar. Və bu gün də həmin məktəb öz fəaliyyətini davam etdirməkdədir. Qara Qarayevin yaratdığı bəstəkarlıq məktəbi özünün ənənələri ilə bütün ondan sonrakı dövrlər üçün birmənalı qəbul olunmaq haqqı qazandı. Və sevinirəm ki, mən də o məktəbin məzunu olmuşam.\n- Siz öncə qeyd etdiniz ki, Türkiyədə bəstəkarlıq məktəbini yaradıb, onun nəzəriyyəsini tələbələrizə öyrətdiniz. Yəni, həyatınızda təkcə yazıb-yaratmaq yox, həm də öyrətmək mərhələsi də müəyyən yer tutur...\n- Bəli, bu doğrudan da məsuliyyətli və çətin bir işdi. Böyük Qara Qarayev həmişə deyirdi ki, siz oxuyub məktəbi qutaracaq, diplom da alacaqsınız, ancaq əsil məktəb həyatın özüdü. Siz o məktəbin dərslərini kamil öyrənə bilsəniz, onda həyatda uğurlar qazana biləcəksiniz və böyük ustadım bunun ardınca onu da vurğulayırdı ki, mən bağbanam siz isə meyvə tinkləri. Onu becərdikcən qurumuş budaqlarını kəsdikcə mən sevinirəm, barını görəndə daha da xoşbəxt oluram. Amma o tink quruyanda, bar verməyəndə ürəyim ağrayır, təəssüflənirəm. Çalışmaq lazımdır ki, əkib-becərdiyinin barın görəsən. Bu mənada mən də həm Türkiyədə, həm də bu gün çalışdığım kafedrada hər bir öyrənciyə həmin o sevgiylə, o istəklə yanaşıram.\n- Aydın müəllim, mən sizi daha çox bu gün bizim şövqə gətirən, az qala döyüşə çağıran himnimizin bərpacısı kimi tanımışam. Ümumiyyətlə yaradıcılıq yolunuz barəsində nə deyə bilərsiniz?\n- Mənim həyatımın ən maraqlı, ən gözəl anlarından biri də böyük Üzeyir bəylə təmasda olmağımdı. Sovet dönəmində biz "Azadlıq" radiosuna gizli də olsa qulaq asırdıq. Mən həmin radioda Üzeyir bəyin yazdığı Cümhuriyyət himnin bir neçə dəfə eşitmişdim. Rəhmətlik Yusif Səmədoğlunun təhriki ilə mən arxivə üz tutdum. Arxivdə Üzeyir bəyin əsərinin yalnız melodiyaları, cizgiləri qalmışdı. Böyük həvəslə son dərəcə diqqətlə çalışıb həmin eskizlər üzərində himnimizi bərpa etdim və bundan da qürur duyuram. O ki, qaldı yaradıcılığa mən xeyli mahnılar, simfonik əsərlər müəllifiyəm. Simfonik əsərlərim sovet dönəmində SSRİ Bəstəkarlar İttifaqının Plenumunda, eləcə də dünyanın bir çox möhtəşəm zallarında və tədbirlərində səslənib. Daha çox isə teatr, eləcə də kinofilmlər üçün musiqilər yazmışam.\n- Aydın müəllim, sirr deyilsə daha çox hansı sənət adamları ilə işləməyə üstünlük vermisiniz?\n- Unudulmaz rejissorumuz Hüseynağa Atakişiyevlə 60-dan çox tamaşaya musiqi yazmışam, onlardan üçü beynəlxalq festivallarda birinci yer tutub. Bunlar Şandor Petefinin (bu Macar festivalı idi) "Pələng və kaftar", Brextin "Arturo Uinin karyerası" və Raço Sayananın "Ustalar" (Bolqar festivalı) əsərləri idi. Sonra "Romeo və Cülyetta"ya musiqi yazmışam, hətta Şəki teatrı üçün yazdığım musiqi, bu gün Rusiyanın mədəniyyət naziri olan Şvıdkoy Moskva qostrolundan sonra "Pravda" qəzetində yazdığı məqalənin böyük bir hissəsini də mənim musiqimə həsr etmişdi. Bu həmin dövr üçün çox böyük qiymət idi. O cümlədən çox böyük rejissorumuz olan Mehdi Məmmədovun hazırladığı Hüseyn Cavidin "İblis" tamaşasına musiqi yazdım və bu tamaşa dövlət mükafatı aldı. Və bir faktı da deyim ki, bu gün hamının sevdiyi Brillant Dadaşova mənim həmin musiqimdə Çingənənin mahnısını ifa edibdi. Mənim son dərəcə yaxın dostum olmuş rəhmətlik Vaqif Mustafazadə mahnılarımın ən gözəl ifaçılarından idi. Onunla birlikdə oxumuşduq Asəf Zeynallıda. Mən Əhməd Cavadın "Bayrağım" şerinə xor və solist ifası üçün simfonik əsər də yazmışam. Bu da bundan öncəki qurultayda səslənibdi. Çox istəyirəm ki, hərb himnin də yazım, ancaq bunun üçün hələlik elə bir uğurlu söz mətni tapa bilmirəm. Ümumiyyətlə məqsədim dövlətin simvolları ilə bağlı mahnılar yazmaqdı. Bir şeyi də əlavə edim ki, bu gün Türkiyədə hakimiyyətdə olan baş nazir Ərdoğan İstanbulun meri olanda mənə müraciət etdi və mən onun sifarişi ilə "Mehmetlər" marşlarını yazdım. Bu gün də həmin marşlar Türkiyədə ifa olunur və buna görə çox məmnunam. Və qürur duyuram ki, həmin 6-7 marş Türkiyədə simfonik orkestrin ifasında səslənir.\n- Aydın müəllim, siz şairlərdən kimlərin yaradıcılığına müraciət edirsiniz?\n- Daha çox Aşıq Ələsgərin, Nəsiminin, Füzuli, Hüseyn Cavidin, Abbas Tufarqanlının sözlərinə tez-tez üz tuturam. Mən hazır şer mətninə musiqi yazıram. Musiqini hazırlayıb, şeri axtarmağı xoşlamıram. Yəni mən bu yolu tutmuşam. Bu günkü şairlərimizdən Dilsuz Mustafayevin şerlərinə də müraciət etmişəm. Elə ilk mahnımı da onun şerinə yazmışam, bu da onun ilk mahnısı idi. Həmin vaxtlar bir yerdə işləyirdik. Mahnı "El içində bir yar sevdim" adlanır. Onu Brillant Dadaşova oxuyub. Mənim mahnılarımı Flora xanım, Akif İslamzadə ifa ediblər. Rəhman Əlizadənin sözlərinə də mahnılar yazmışam. Özü də mən mahnını yazandan sonra onu hər müğənniyə vermirəm. Mütləq o ifanın sahibini axtarıb tapıram, sonra mahnı ortalığa çıxır. Ümumiyyətlə isə Flora xanımla, Mübariz Tağıyevlə işləmək çox xoşdur. Aşıq Ələsgərin sözlərinə böyük bir əsər yazmışam, lakin orkestrdə ud və saz ifaçıları, yəni mənim ürəyim istədiyi səviyyədə hələlik tapa bilmədiyimdən bu əsərin də ifası hələ öz vaxtını, məqamını gözləyir. Təsəvvür edin ki, mən Hüseyn Cavidin "İblis"də "Sərməsti eşq ol..." misraları ilə başlayan mahnısını özüm oxumuşam. Çünki o səsə uyğun ifaçı tapa bilmədim. Ola bilsin ki, bu mənim şəxsi problemimdi. Hər səsi bəyənmirəm.\n- Aydın müəllim, bir məqama da toxunmaq istərdim. Bu gün qəribə bir mühit yaranıb, necə deyərlər az qala bütün müğənnilər həm mahnının mətnini, həm musiqisini yazır, həm də ifa edirlər. Biz sözlə musiqi mədəniyyətimizdə bir şou yaşanır.\n- Burada qorxulu heç nə yoxdur. Dünyanın hər yerində bu cür proseslər baş verib. Zaman özü hər şeyi ələkdən keçirib. Nə yaxşıdırsa, nə dəyərlidisə o yaddaşda, tarixdə qalır. O ki, qaldı həvəskar bəstəkarlara bu sovet dönəmində də olubdu və bu gün də həmin həvəskarların bir çox gözəl mahnıları ifa olunmaqdadır. Professonal bəstəkarların yaradıcılığında qüsurların olması isə bağışlanmaz haldır. Çünki onlar bu sənətin nəzəriyyəsini də bilirlər, texnikasını da. Onların nöqsana yol verməyə haqqı çatmır. Mənim çoxlu mahnılarım var, hələki ifaçılarını axtarıram. Ümumiyyətlə bu gün hay-küy salanların bir gün gələcək ki, "barıtı" qurtaracaq. Çünki onlar bu günlə, bazarla yaşayırlar. Əsil sənət isə qalacaq. Ona görə də narahat olmağa dəyməz. Bircə zövqümüzü korlayırlar. Bax, bu bağışlanmaz haldır. Çünki Səid Rüstəmovun, Cahangir Cahangirovun, Tofiq Quliyevin mahnılarının yanında bu cür "bəstəçilik" çox ömür sürməz.\n- Aydın müəllim, son olaraq bir məsələyə də münasibətinizi öyrənmək istərdim. Çoxsaylı əsərlərin müəllifi, bəstələri ölkənin hüdudlarından kənarda səslənən bir bəstəkarın gözdən iraq olması, az-az aranıb axtarılması sizə necə təsir bağışlayır?\n- Doğrusu mən bu cür yanaşma ilə razılaşmıram. Türkiyədə olanda da məni buradakı dostlarım, musiqi biliciləri arayıb-axtarıblar, indi də axtarırlar. Təsadüfi deyil ki, Vətənə dönən kimi Arif Məlikov məni işlə təmin etdi. Bunun özü mənə olan böyük bir diqqətdi. Mənim əsas vəzifəm tələbələrimə bildiklərimi öyrətmək və yaradıcılığımla məşğul olmaqdır. Qalanları isə hər kəsin öz insafına. Bu mənada sizə də minnətdaram ki, məni redaksiyanıza dəvət edib, həmsöhbət oldunuz. İnanıram ki, dediklərim hər kəs tərəfindən anlayışla qarşılanacaq. ə\nƏdalət.- 2008.- 25 yanvar.- S. 4.