Qurani-Kərimin elmi-fəlsəfi izahına həsr olunan "əl-Hikmət" kitabı - SƏRDAR CƏLALOĞLUNUN MÜƏLLİFLİYİ İLƏ - Hürriyyət\nQurani-Kərimin elmi-fəlsəfi izahına həsr olunan “əl-Hikmət” kitabı – SƏRDAR CƏLALOĞLUNUN MÜƏLLİFLİYİ İLƏ\n18:42 - 04 İyun, 2018\nÖz siyasi mülahizələrilə zaman-zaman ictimai həyatımızda mübahisələr yaratmağı bacaran ADP sədri Sərdar Cəlaloğlu həm də elmi-fəlsəfi yaradıcılıqla məşğuldur. Qələmə aldığı çoxsaylı əsərləriylə bir çox elm sahələrinə aid məsələlərə işıq tutan ADP sədri yeni fəlsəfi düşüncələriylə də elmi ictimaiyyəti də silkələyə bilir.\nÜnü Biləcəridən o tərəfə keçə bilməyən bir çox alimlərimizin kəskin tənqidinə məruz qalmasına baxmayaraq, elmi-fəlsəfi yaradıcılığı ilə hətta Nobel mükafatına iddiaçılar arasına girməyi bacaran partiya sədri yeni kitabını ərsəyə gətirib. “Əl-Hikmət” adlanan kitab Qurani-Kərimin fərqli izahından ibarətdir.\nƏrəbcə bilməməsinə, teoloji təhsili olmamasına baxmayaraq, Sərdar Cəlaloğlunun bu təşəbbüsü, sözsüz ki, böyük cəsarət tələb edir. Kitab teoloji fəlsəfi mülahizələrlə yanaşı, Quranın müasir elmi kəşflərin işığında analizini qarşıya məqsəd qoyur.\nKitabın təqdimatına keçməmişdən əvvəl onun adına diqqət çəkmək istərdik. Bilindiyi kimi, “Hikmət” fəlsəfə elminin ilk adı idi. Yunanca hikmət anlamına gələn “Sophia” sözü daha sonra qədim yunan filosofu Fales tərəfindən dəyişdirildi. Qədim Yunanıstanın 7 müdrikindən biri hesab olunan Fales bunu hikmətin yalnız Allah tərəfindən bilinməsiylə izah edirdi. Onun fikrincə, bəşər övladı Allahın elmi olan hikməti yalnız sevə bilər. Odur ki, bu elm də himkət sevgisi – filosophia, bizim terminlərlə desək, fələsəfə adlandırılmalıdır.\nSərdar Cəlaloğlunun “əl-Hikmət” əsəri də, ümidvarıq ki, Allah elminə ən güclü işıq tutan kitablardan olacaq.\nKitabı hissələrlə "Hürriyyət" oxucularına təqdim edirik:\nBu gün dünyada sayı milyonlara çatan, müxtəlif janrlı, müxtəlif üslublu elm öyrədən və ya tərbiyə edən kitablar mövcuddur. Bununla yanaşı, tək bir kitab da var ki, haqqında milyonlarla kitab yazılmış, yazılmaqda davam edir və gələcəkdə də yazılması tələb olunur. Bu, müsəlmanların səmavi kitabı, dörd səmavi kitabdan biri və sonunçusu olan Qurani-Kərimdir. Qurani-Kərimi digər səmavi kitablardan fərqləndirən və haqqında bu qədər kitab yazılmasına yol açan səbəb, onun həm özündən əvvəlki səmavi kitabları təsdiq etməsi,onlardaki ilahi bilgiləri geniş izah etməsi və həm də onlardan fərqli olaraq əlavə yeni ilahi və müxtəlif əqli elmlərə aid dəqiq biliklər verməsidir.\nBu kitabın vəzifəsi- bir çoxlarının yaxşı tanıdığını hesab etdiyi müsəlmanların müqəddəs kitabı Qurani-Kərimi sizə tanıtdırmaq,sevdirmək və ona iman gətirmənizə yardımçı olmaqdır. Oxumağa başladığınl bu kitab Qurani-Kərimin elmi fəlsəfi izahı haqqındadır. Quran haqqında söz demək və xüsusən bu müqəddəs kitaba izah yazmaq hər şeydən əvvəl hər şeyi yaradan, nəzmə cəkib tərtib edən Allah Təala qarşısında, sonra da bu kitaba iman gətirmiş və gələçəkdə iman gətirəçək milyardlarla inançlı insanlar qarşısında böyük məsuliyyət deməkdir. Eyni zamanda bu kitabın insanlara düzgün tanıdılması və İnsanların onu düzgün anlamalarına yardımçı olmaq da böyük səvab və şərəf işididir. Məhz buna görə də, Qurana izah yazmaq bir tərəfdən məsuliyyət tələb etsə də, digər tərəfdən İslam dini qarşında ciddi xidmət kimi əhəmiyətlidir.\nQurani-Kərimin nazil olduğu vaxtdan bizi bir insan ömrü ilə müqayisədə kifayət qədər böyük, insanlıq tarixi ilə müqayisədə çox qısa- 1400 ildən bir qədər artıq vaxt ayırır. Quran haqqında lehinə və əlehinə olmaqla bu illər ərzində yüz minlərlə kitab yazılmış, onun insanlara çatdırdığı həqiqətlərin aşkarlanmasına cəhdlər edilmişdir. Buradan da aşağıdakı suallar meydana çıxır: Əgər bu günədək Qurani-Kərimlə bağlı yüz minlərlə kitab yazılıbsa onda, onun haqqında yeni bir kitab yazmağa nə ehtiyac vardır? Xüsusən, ilahiyyatçı olmayan, ərəb dilini bilməyən birisinin Qurani-Kərimə izah yazması nə dərəcədə düzgün və ya mümkündür? Bu cür izah ilahiyyatçı alimlərin təfsirlərindən nə ilə fərqlənir?\nBu sualların düzgün cavablarını dinlə elmin əlaqəsində aşkarlamaq olar.\nBəşəriyyətin bu gündək həll edə bilmədiyi ən ciddi problemlərdən biri də məhz dinlə (ilahi biliklərlə) elm (əqli biliklər) arasındakı ziddiyyətdir. Bu ziddiyyət uzun əsrlərdir ki, insanlığın tarixi tərəqqisinin əyləci rolunu oynamışdır.\nDin həm də etnomədəniyyətlə ziddiyyət təşkil edir. Belə ki, din unifikasiya olunmuş mədəniyyət kimi meydana çıxır, etnik mədəniyyətlər bunun əksinə orijinal, bir -birindən fərqli mədəniyyətlər kimi formalaşır. Buradan da dini mədəniyyət çoxsayli etnomədəniyyətləri əhatə etdiyindən iki hal meydana çıxır.\nBirinci halda zəif inkişaf etmiş etnomədəniyət dini mədəniyyət tərəfindən assimlyasiya olunaraq, özünün orijinallığından məhrum olur.\nİkinci halda güclü inkşafa malik etnomədəniyyətlər dində öz təsirlərini buraxır; nəticədə din başlanğıc universallığından məhrum olur ki, burdan da dinlə mədəniyyətin sintezindən bir- biri ilə rəqabət aparan təriqət və məzhəblər meydana çıxır ki, bu da din daxilində parcalanmalara səbəb olur. Bu mənada türk, ərəb və fars etnomədəniyyətlərin İslam dininə təsiri xüsusilə güclü olmuşdur.\nDinin ziddiyyət təşkil etdiyi digər məsələrdən biri də bəşəri dəyərlər sistemi- əxlaq-hüquq olmuşdur. Səmavi dinlər meydana çıxmamışdan öncə insan topluluqları ibtidai cəmiyyətlərdə təbiət qanunlarına uyğun, sonrakı dövrlərdə xalqların əmələ gəlməsinə paralel olaraq onlara xas törələr, adət- ənənələr, emprik əxlaq normaları yaranmağa başlamışdır. Səmavi dinlərin meydana çıxması ilə cəmiyyətin ilahi qanunlarla tənzimləmə zərurəti yaranmış, nəticədə Roma cism hüququna paralel İslam İlahi hüququ (“Ərəb ilahi hüququ”) meydana çıxmışdır. Bütün bunlar dinlə bağlı çox ciddi problemlər meydana çıxarmışdır.\nBu gün dünyada həm də səmavi dinlə-İslamla dünyəvi dinlər Budizm, Atəşpərəstlik, Şamanizm,Satanizm, Bütpərəstlik və s. arasında , həm İslam dininə məxsus qövmlər – yəhidi, xristian və müsəlmanlar arasında,həm hər bir qövmün öz daxilində-məzhəb və təriqələrarasında konfliktlər mövcuddur. Bu konfliktlər bəzən xaç yürüşləri kimi nəhəng mədəniyyətlərarası toqquşmalara səbəb olmuş, bəzən tərəqətlərarası çarpışmalara gətirib çıxarmışdır.\nDin qədər dünya tarixinə yön verən ikinci bir ictimai şüur formasına rast gəlmək mümkün deyildir. Dini ziddiyyətlər yalnız inanc səviyyəsində qalmamış, sosial həyata nüfuz edərək, bəşər tarixində çox böyük konfliktlərin, sosial kataklizmlərin, inqilabların, fəthlərin, yürüşlərin meydana çıxmasına, imperiyalar və dövlətlərın yaranmasına və dağılmasına, bir çox xalqların yer üzündən silinməsinə, nəhəng mədəniyyətlərin süqutuna səbəb olmuşdur. Dinlər ənənəvi mədəniyyətləri, dövlətləri çökdürmüş, yerində yeni dövlətlər və mədəniyyətlər yaratmışdır.\nDinlə siyasət məsələsi də dünya tarixində önəmli rol oynamışdır. Bütün dinlər elan olunduqları ilk gündən siyasətlə üz-üzə gəlmişdir. İbtidai cəmiyyətdə din xadimi həm də icmanın hakimi olmuşdur. Sonrakı dövrlərdə kahinlik hakimlikdən ayrılmağa başlamış, hər biri müstəqil ictimai instituta çevrilmişdir. Eyni bir mənbədən yarandığından dinlə hakimiyyət arasında əməkdaşlıq uzun illər davam etmiş, din dövlətlə biləşmiş və ya dövlətin yanında, xalqın qarşısında olmuş, sonra dövlət dinlə ziddiyyətə girmiş, bir-birindən ayrılmış, nəticədə din xalqın yanında dövlətin qarşısında olmuşdur. Bəzən dinlə siyasət konfliktə girmiş; Musa peygəmbərlə Firon, İsa peygəmbərlə Herod, Məhəmməd peygəmbərlə Məkkə müşrikləri arasındaki konflikt kimi, bəzən əksinə siyasətlə birləşmiş; məsələn, Musa peygəmbərin başçılığı altında İsrail dövlətinin yaradılması, Roma imperiyasının xristianlığı qəbul etməsi kimi, bəzənsə din siyasət olmuşdur; Məhəmməd peygəmbərin İslam xilafətini yaratması kimi.\nDinlə siyasətin vəhdəti bəzən müsbət nəticələr vermiş, (ədalətli idarəcilik sistemləri; İslam xilafəti kimi), bəzənsə mənfi nəticələr vermiş (orta əsr katoliksizm kimi; inkivizasiyalar tətbiq etməklə despotizmin dayağına çevrilmişdir). Sonralar din dövlətdən ayrılmış, cəmiyyət dindən ayrılmadığından dünyəvi dövlətlərlə dini cəmiyyətlər arasında konfliktlər dövrü başlamışdır ki, bu da müasir dövrdə əsasən islam ölkələrində baş verən sosial kataklizmlərə yol açmışdır. Bütün bunlar açıq-aşkar dinin insanlıq tarixində yerinin düzgün müəyyən edilməsini, eləcə də dinə düzgün, sağlam ağılla və elmi məntiqləyanaşmağı tələb edir.\nBu kitabın yazilmasında əsas məqsəd Quranı həm də qeyri müslman aləminə tanıtmaq olduğundan, buradakı elmi fəlsəfi izahlar qeyri-müsəlman müdriklərinin və alimlərinin fikirlərinə istinad etməsidir, hansı ki, öz müdriklərinin fikirlərini doğru-düzgün qəbul edən hər bir şəxs həmin fikirlərə əsaslanan izahla Qurani-Kərimin İlahi haqq olduğunu da qəbul etməyə bilməz.\nQurani-Kərimin “Zuxruf” surəsinin 2-3-cü ayəsində bəyan edilir: “And olsun bu aydın və aydınlıq gətirən kitaba ki… Biz bu kitabı bəlkə düşünəsiz deyə ərəbcə bir Quran etdik”.\n“Sad” surəsinin 84 – cü ayəsində bəyan edilir: “buyurdu: “Haqq Məndəndir və Mən haqq danışanam”.\n“Səbə”surəsinin 49 -cu ayəsində bəyan edilir: “De ki: “Haqq gəldi. Batil nə bir şeyə başlayar və nə də yeniləşər”.\nBu ayələrdən görünür ki, Qurani-Kərim Allahdan gələn haqdır, yəni ilahi həqiqətdir. Buradan da “ilahi həqiqət nədir” sualına cavab vermək lazim gəlir. Əgər bəşəri həqiqət başqasından –idrak obyektlərindən bilavasitə dərkediləndirsə onda, aydın olur ki, ilahi həqiqət bəşəri həqiqətin əksliyi kimi insanın özü özündən dərketmə tələb edir. Xristian dini refarmatorlarından biri teoloq Lyuter də məhz müqəddəs yazını (Səmavi kitabı, vəhy) “sui ipsius interpres”- özü-özündən dərketmə kimi təyin etmişdir. Özü-özündən dərketmə Qurani-Kərimdə qəlb gözü ilə görmək kimi təsvir edilir. Dərketmə -ruhun materiyanın həqiqətini öz daxilinə buraxması kimi təsəvvürə gəlir, hansı ki, bundan fərqli olaraq material aləm “daxilə buraxmama”prinsipinə tabe olur və buna görə də bu dünyanı təşkil edən hər bir şey fikrən ayrılıqda tək kimi mövcuddur olur.\nÖzü-özündən dərketmə – sosial həqiqətlərin dərkedilmə üsulu kimi mövcuddur, hansı ki, insan sosial hadisədə iştirak etməklə öz daxilindən həmin hadisəni keçirir və nəticədə onun nizamını-həqiqətini dərk edə bilir.\nDini həqiqətlər mütləq olduğundan, insanlar onu birbaşa dərk edə bilməz. Buradan sual meydana çıxır: Əgər insan mütləq həqiqəti dərk edə bilməzsə, onda müqəddəs kitablar neçə anlaşila bilər?\nQadamer əsərlərdə həqiqətin idrakı ilə bağlı yazır: “Əsərin tamlığından çıxış etməklə onun mənasını aşkarlamada müəllifin düşündüyünün bizim ağlımıza cavab verib verməməsindən asılı olmayaraq, deyilənlərin yalnız mənasını dərketmək istəyirik, nəinki onun həqiqətini. Bunun üçün istənilən qabaqçadan hasil olan qənaəti, o cümlədən, bizim öz xüsusi ağlımızın qənaətlərini istisna etmək lazımdır. Bibliyanın dərkedilməsinin “təbiililiyi” ondan ibarətdir ki, dərkedilən rasional, dərkedilməyənlər “tarixi” kimi qəbul edilir”.\nBeləliklə, ilahi mətnlər də sənət əsərləri ilə eyni üsulla-yaradıcılıqdan dərk edildiyindən, ilahi həqiqətin yalnız mənalardan dolayısı ilə dərk olunan olduğu aydınlaşır. Buradan da aydın olur ki, Qurani-Kərimdə bəyan edilən həqiqətləri onun tamlığından çıxış etməklə özü-özündə mənalandırmaqla dərk etmək olar. Burada Quranın tamlığı məna tapılmasının doğru yolu kimi çıxış edir; hansı ki, Quranın tamlığı ilə şərtlənməmiş istənilən məna güman və ya ehtimali məna olur ki, belə mənalar İnsanın özündən çıxardığı məna olur. Buradan sual məeydana çıxır: Bəs Qurani-Kərimdə bəyan edilən “keçmiş tarixdə baş verən qeyb hadisələrinin” mənasını necə dərk etmək olar?\nBu problem tarixin idrak məntiqi ilə izah edilə bilər. Qadamerə görə, “ümumdünya tarix i- insan ruhunun birgə əsərinin keçmiş dildə yazılmış, böyük tutqun bir kitabdır”.\nBeləliklə, aydın olur ki, o hadisə tarixidir ki, həmin hadisə eyniliyinə görə müasir İnsanın iştirak etmək imkanı olan hadisəyə uyğundur. Yəni tarixi hadisəni müasir hadisə ilə eyniliyi uyğun ,bərabərliyi uyğun olmayan hadisələr kimi təyin etmək olar. Burada bərabərliklərin uyğunsuzluğu tarixi dövrdən asılı keçmiş dildə yazılma – hadisələrin forması-zahiri ilə bağlıdir.\nHegelə görə,tarixi ruhun mahiyəti keçmişi bərpa etməkdən ibarət deyildir, daha çox müasir həyatla əlaqədə vasitəli düşüncədədir.\nBeləliklə, aydın olur ki, Quranda bəyan edilən keçmiş hadisələrin mənası hər bir İnsanın öz dövrü ilə vasitəli düşüncədən aşkarlanır. Başqa sözlə, Quranda keçmişə aid edilən həqiqətlər formaca keçmiş, məzmunca müasir hadisələrdir ki, məhz bu yolla insanlar keçmiş hadisələrdən bu günkü həyatları üçün ibrət götürə bilirlər.\nNəhayət, yuxarıdakı ayədən görünür ki, ilahi həqiqət bir şeyi başladan, buna görə də həmin şeyə münasibətdə aprior olan və sonra da onu inkişaf etdirib dəyişdirən, buna görə də özü sabit olan bilgidən ibarətdir. Buradan aşağıdakı definat aşkarlanir:\nİlahi Həqiqət- hər şeyi başladan (yoxdan var edən) və sonra da onları inkişaf etdirib yeniləşdirən, Qurani-Kərimin tamlığı ilə vəhdətdə, insanın öz-özündən çıxardığı mənaların şərtlərinin məcmusundan ibarətdir.\nİlahi həqiqətlə oxşarlıq təşkil edən, Allahdan olmayan, batil nə bir şeylə başlayır,nə də başlanan şeyləri yeniləşdirir. Beləliklə, aydın olur ki, Allahın nazil etdiyi həqiqət başladan və yeniləşdirəndir.\nBuradan sual meydana çıxır: Həqiqətin başladan və yeniləşdirən olması özündə nəyi ifadə edir?\nİnsanların bu dünyada öyrəndiyi həqiqətlər mövcud olmağa başlanmış şeylərdən öyrənildiyindən, başladan həqiqətlə fərqlilik təşkil edir, hansı ki, eynilikləri, uyğun bərabərlikləri uyğun deyildir. İnsanların bu dünyada dərk etdikləri həqiqət mühitindən keçdiyindən entropiyaya məruz qalır, hansı ki, nisbiləşmə kimi təsəvvürə gəlir. Buradan aydın olur ki, əgər insanın özünün idrak etdiyi həqiqətlər nisbidirsə, onda Allahın bəyan etdiyi həqiqət mütləqdir. Allah – Təala öz biliyini insanlara öyrətmək istədiyindən aydın olur ki, bu prosesdə mütləq həqiqət nisbiləşdirilir. Mütləqin nisbiləşməsi həqiqətin dərəcələnməsi kimi təyin edilmişdir. Buradan aydın olur ki, bəşəri həqiqətlər nisbi həqiqətlərdən ibarətdir. Qurani-Kərimdə bəyan edilən həqiqət nisbiləşdirilərək dərk edilən olduğundan həqiqətin dərəcələndirilməsinin mahiyyətini bilmək lazımdır.\nQurani-Kərimin “Məaric” surəsinin 1-3,41- ci ayələrində bəyan edilir: “İstəyən şəxs elə bir əzab istədi ki, baş verəçək… Kafirlər üçün və onun qarşısını alan olmaz…”məaric” sahibi olan Allahdandır…”\nBu ayələrdən görünür ki, Allah Təala “məaric” -dərəcələmə sahibidir.Buradan aydın olur ki, Allah Təalayaratdığı hər bir şeyi dərəcələməklə nəzmə çəkir və tərtib (nəzarət) edir.\nQurani-Kərimin “Həqqə” surəsinin 48-52- ci ayələrində bəyan edilir: “Və həqiqətən, bu təqvalılar üçün bir öyüd nəsihətdir… Biz sizin aranızda təkzib edənlərin olduğunu, əlbəttə, bilirik… Bu, mütləq kafirlər üçün bir həsrətdir... Və həqiqətən, bu, yəqin bir haqdır və həqiqətdir… Belə isə, öz əzəmətli Rəbbinin adını zikr et”.\nBu ayələrdən aydın olur ki, Qurani-Kərim haqq və həqiqətdir. Kafirlərin ona iman gətirməsi-dərk etməsi mütləq mümkünsüzlükdür, hansı ki, onlar Quranı anlamağa “həsrətdirlər”. Buradan aydın olur ki, hər şeyi dərəcələyən məaric sahibi olan Allah insanlara öyrətdiyi bilikləri-həqiqəti də dərəcələmişdir. Qurani-Kərimin “Sad” surəsinin 84-cü ayəsində bəyan edilir: “buyurdu: “Haqq Məndəndir və Mən haqq danişanam..”,\n“Zumər” surəsinin 2 -çi ayəsində bəyan edilir: ”Həqiqətən, bu kitabı sənə haqq olaraq nazil etdik. Buna görə də Allaha etiqad və itaətini Onun üçün xalisləşdirilmiş halda ibadət et”.\nBu ayələrdən görünür ki, Quran haqdır və haqq olaraq nazil edilib. “Haqq” sözü ərəb dilində doğru, düzgün, həqiqi mənalarını verir. Buradan aydın olur ki, Qurani-Kərim doğru, düzgün –Ərşdən necə götürülübsə elə nazil edilib və ən düzgün həqiqəti-mütləq həqiqəti insanlara öyrədir. Bu da Qurani-Kərimin nazil edilməsi prosesində entropiyaya məruz qalmadığıni sübut edir. Elmdə də düzgünlük, doğruluq sözlərinin sinonimi kimi “həqiqət” sözü işlədilir. Həqiqət çoxmənali sözdür. Onun mənalarına reallığın subyektiv dərk edilməsi, subyektin hərəkətinə düşüncədə haqq qazandırma, düzgünlük, həqiqətə uyğunluq təşkil edən hər şey və s. aiddir.\nBuradan aydın olur ki, həqiqət- şeyin mücərrədliyidir və ya mücərrəd “şeydir”, hansı ki, təcrübədə idrak obyektlərinin batinində və subyektin təfəkküründə paralel mövcud olmaya malikdir.\nDini nöqteyi nəzərdən, həqiqət – yaradılanın Allahın onu yaradan əmrinə uyğun yarandığını bildirir. Buradan aşağıdakı definat aşkarlanir:\nHəqiqət -yaradılanla Allahın yaradılanı yaratmaq istəyinin uyğunluğunun şərtlərinin məcmusundan ibarətdir.\nAllahın istəyi Onun əmri ilə ifadə edilir. Allahın əmri hər bir şeyin tabe olduğu nizamından-mövcudluq qanunlarından ibarətdir, hansı ki, həmin şeyin Allahı zikr etməsi kimi təzahür edir. Beləliklə, həqiqətin ilahi nizamı, idrak obyektinin tabe olduğu dəyişməz, sərt və möhkəm təbii qanunlarını –Yaradanla yaradılanın rabitəsini-zikri özündə ifadə etdiyi aydın olur. Buna görə də Qurani-Kərim əsasında mütləq həqiqəti idrak edən hər bir insandan Allahı zikr etmək-onunla rabitəsini aktuallaşdirmaq tələb olunur.\nBuradan da, Qurani-Kərimin həqiqət olduğu və insanlara həqiqəti bəyan etdiyi aydın olur. Biz həqiqəti idrak obyektlərinin eyniliyi-mahiyyəti ilə onların idrak edilməsinin-ideyasının eyniliyininuyğunluğu kimi təyin edə bilrik. Buradan aydın olur ki, iki cür həqiqət – obyektiv (konkret) və subyektiv (mücərrəd) həqiqət var. Həqiqət, dini mənada yaradılan hər bir şeyi yaradan Allahın əmri və yaradılanın varlığıni təşkil edən İlahi Nurdan ibarətdir, hansı ki, ilahi əmr ilahi Nuru Allahın istəyinə uyğun gələn mövcudluq kimi vücuda gətirir.\nAllah Təala yaratdığı hər şeyi dərəcələndirdiyindən, həqiqətin də idrak səviyyəsinə uyğun aşağıdakı müxtəlif dərəcələrini ayırd etmək olar.\nOrijinal həqiqət-yaşam həqiqətləri: Orijinal həqiqətə qavrama prosesində gerçəklikdən, həyata keçmədən (aktuallaşmadan) dərk edilən həqiqətlər aiddir. Təcrübədə obyekt-subyekt münasbətində qavrama prosesində dərk edilən ən səthi həqiqət orijinal həqiqətləri təşkil edir. Orijinal həqiqət orijinal hissi idrak obyektinin gerçəkliyi haqqında təsəvvürün fərdi təfəkkürdə düzgün yaranmasından meydana çıxır. Bu cür həqiqət yaşam bilgilərini təşkil edir və təcrübədə fikrən tək kimi təsəvvürə gətirilən bir idrak obyekti ilə həmin idrak obyektinin tək fərd tərəfindən subyektiv dərk edilməsinin düzlüyünü bildirir. Orijinal həqiqət idrak obyektinin zəruri (batini) şərtlərlətəsadüfi (zahiri) şərtlərinin vəhdətindən təşkil olunur, hansı ki, xarici çoxluqda və vəhdətdə olan ayrıca bir şeyə xasdır.\nXüsusi həqiqət-elmi həqiqətlər: Xüsusi həqiqətlərə təcrübədə mövcud olmadan, reallaşmadan dərk edilən həqiqətlər aiddir. Təcrübə prosesində -xarici çoxluq və vəhdət təşkil edən idrak obyektinin realığının düşüncədən dərk edilən həqiqəti xüsusi həqiqəti təşkil edir. Xüsusi həqiqət xarici çoxluq təşkil edən idrak obyektinin hər birinə xas olan zəruri şərtlərin məcmusundan ibarətdir. Bu cür həqiqətin yaranmasında təsadüfi şərtlər iştirak etmir. Bu cür həqiqət elmi həqiqətləri təşkil edir.\nBəzi ümumi həqiqət-nəzəri həqiqətlər : Bəzi ümumi həqiqətlərə düşüncədə mövcud olma prosesindən dərk edilən həqiqətlər aiddir. Düşüncə prosesində təsəvvürlərin təkrar mücərrədləşdirilməsi prosesində xüsusi həqiqətin bir-birinə əkslik təşkil edən iki həqiqətə ayrılmasından bəzi ümumi həqiqətlər aşkarlanir. Bəzi ümumi həqiqətlər idrak obyektinin əksliyinin şərtlərinin vəhdətdən ayırmaqla düşüncə prosesində düzgün dərk edildiyini bildirir. Belə həqiqətlər nəzəri həqiqətlər kimi meydana çıxır.\nç.Ən ümumi həqiqətlər-fəlsəfi həqiqətlər: Ən ümumi həqiqətlərə əmələgəlmə prosesində mövcudluğundan dərk edilən həqiqətlər aiddir. Fikirləşmə prosesində (düşüncənin ümumiləşdirmə prosesinin sonunda ) bəzi ümumi həqiqətlərin bir-biriylə müxtəliflik təşkil edən iki cür həqiqət təşkil etməsindən ən ümumi həqiqətlər meydana çıxır. Ən ümumi həqiqət bütün idrak obyektinin (ixtiyari çoxluğun) varlığınınhəqiqətinin düzgün dərk edilməsindən əldə edilir. Belə həqiqətlər fəlsəfi həqiqətləri təşkil edir.\nMütləq həqiqətlər-ilahi həqiqətlər: Mütləq həqiqət yaranmadan Yaradanla yaradılanın həqiqətinin vəhdəti kimi təsəvvürə gəlir. İnsanlar yaradılanı dərk edə bilmədiyindən və yalnız yarandıqdan sonra idrak qabiliyyəti əldə etdiklərindən nə özlərinin, nə da başqa varlıqların mütləq həqiqətini təcrübədən əqli yolla, öz ağılları ilə dərk etmək imkanına malik deyillər. Belə həqiqətlər yalnız nəqli yolla – Allah Təala tərəfindən transferlə insan qəlbinə yeridilməsi (yaradılması) prosesində dərk edilən olur. Mütləq həqiqət yaradılanı meydana çıxaran İlahi Nurun həqiqətidir. İnsan Ruhu da ilahi Nurdan yarandığından, mütləq həqiqət ruhun öz-özünü idrak etməsi kimi meydana çıxır ki, bu zaman başqası kimi mütləq həqiqətin dərkedilməsi mümkünsüzlük olur.\nBeləliklə aydın olur ki,Yaradılış prosesi mütləq həqiqətdən başlayıb orijinal həqiqətdə başa çatır, bunun əksinə, idrak prosesi orijinal həqiqətdən başlayıb mütləq həqiqətdə başa çatır.\nQurani-Kərim Allah tərəfindən göndərildiyindən, özündə zərurətə görə mütləq həqiqəti ifadə edir. İnsanın mütləq həqiqəti dərk etmək imkanı olmadığından, yalnız həqiqətin nisbiləşməsi prosesində ayrı-ayrı dərəcədən olan həqiqətləri idrak edə bilir. Beləliklə, Qurani-Kərim öz zahirində mütləq həqiqəti bəyan etdiyindən, onun idrak prosesində hər bir ayəsinin zahiri mənasını düşüncədə nisbiləşdirilməklə idrak etmək olar. Buradan aydın olur ki, Quranın hər bir ayəsinin alt mənası (nisbi həqiqəti) vardır.\nQURANİ-KƏRİMİN İDRAKININ DƏRƏCƏLƏNMƏSİ\nQurani-Kərim haqqında yeni bir fikir demək mümkündürmü? Qurani-Kərimin “Əhqaf” surəsinin 19-cu ayəsində bəyan edilir: “Hər biri üçün etdikləri əməllərindən qaynaqlanan dərəcələri vardır və Allahın onların əməllərini onlara kamil şəkildə verməsi üçündür. Və onlar əsla zülmə məruz qalmazlar savabları kəsilməz, yaxud cəzaları artırılmaz”.\nBu ayədən görünür ki, Allah Təala yaratdıqlarının əmələrini özlərinə kamil surətdə vermək üçün hər şeyi dərəcələndirir. Qurani-Kərimin idrakı, ona iman gətirmək də bu ilahi qanuna tabe olur. Buradan aydın olur ki, Quranı anlamaq konkret şəxsə, tarixi dövrə, əmələ, intellektuallığa görə dərəcələnmişdir. Bu dərəcələnmə həm fərdi, həm də kollektiv formada həyata keçirilir. Məhz bu cür dərəcələnməyə görə Qurani-Kərimə istənilən tarixi dövrdə istənilən alim tərəfindən istənilən sayda kitab həsr etmək mümkündür və vacibdir.\nFəlsəfədən də məlumdur ki, həqiqət mütləq, amma onun təzahürü və idraki nisbidir. Bu nisbilik dərəcələnmədən meydana çıxır. Göründüyü kimi, bu məsələdə elmlə din arasında uyğunluq vardır. Bu uyğunluq Qurani-Kərimlə bağlı idrak problemlərinə aydınlıq gətirməyə kömək edir. Fizikadan məlumdur ki, bir fiziki haldan digərinə keçiddə ölcülük sistemi dəyişir. Buna uyğun olaraq, Qurani-Kərimin idrakının ölcülük sistemi bir tarixi dövrdən digərinə, ictimai şüurun bir formasından digərinə və fərdi şüurun bir vəziyyətindən digərinə keçidində dəyişilmə tələb edir. Beləliklə buradan aşağıdakı aydın olur:\nQurani-Kərimin mətninin zahiri Qiyamətə kimi təkrarlanır, amma onun batininin insanlar tərəfindən idrak olunması sürəkli olaraq dəyişilir.\nBu da bu dünyanın tabe olduğu “təkrarlanma ilə dəyişilmənin vəhdəti “qanununa uyğundur. Qurani-Kərimin elmi-fəlsəfi idrakına həsr olunmuş “Əl-Hikmət” kitabı məhz bu cür dəyişilməni özündə əks etdirən, dinlə əqli elmlər arasındaki ziddiyyətin həll edilməsinə cəhd kimi meydana çıxmışdır.\nQurani-Kərim səmavi kitab olduğundan, əqli elmlərə aid hec bir kitabla müqaisə oluna bilməz. Əgər hər hansı bir elmi kitab haqqında qəti və son söz demək mümkündürsə, Qurani-Kərim haqqında hec bir tarixi dövrdə, hec kəs son və qəti söz deyə bilməz.\nBuradan belə bir sual meydana çıxır: Nə üçün Qurani-Kərimlə bağlı qəti bir fikir demək mümkün deyildir?\nƏgər biz əqli elmlər tarixinə nəzər salsaq görərik ki, elmi biliklər tarixi dövrlər üzrə bir- birinin ardinca, biri digərinə bağlı şəkildə və əvvəlki bilgilərin əvəzlənməsi, düzəldilməsi, inlişaf etdirilməsi ilə tədricən əldə edilmişdir. Buradan da həmin bilgiləri özündə ifadə edən çoxlu sayda dəyişik kitablar meydana çıxmışdır. Qurani-Kərim isə tək bir sabit mətnə malik kitabdir. Buna baxmayaraq, Qurani-Kərim bütün insanlığa– keçmişdə yaşamiş, indi yaşayan və gələcəkdə yaşayacaq insan nəsillərinə ünvanlanmış bilgiləri tək bir kitab şəklində özündə ehtiva edir. Buradan da həmin bilgilərin müxtəlif tarixi dövrlər üzrə, intellektuallığa və ağlın sağlamlıq dərəcəsinə görə paylanmasıüçün xüsusi üsul tələb olunur ki ,bu problem Qurani-Kərimin ayələrinin batini mənalara malik olması ilə həll edilmişdir. Bu da Quran ayələrinin məna dərinliyinə-çoxölcülüyə malik olduğunu təsdiq edir.\nBuradan digər bir sual meydana çıxır: konkret dövrün insanları həmin dövrə aid Quran həqiqətlərini necə aşkarlaya bilər?\nQurani-Kərimin “Ali-İmran”surəsinin 64- cü ayəsində bəyan edilir: “Budur, siz ki, elminiz olan şey barəsində bir-birinizlə mübahisə edirsiniz, bəs nə üçün bir- birinizlə elminiz olmayan şey barəsindəmubahisə edirsiniz?Allah bilir, siz isə bilmirsiniz”. Bu ayədən görünür ki, Qurani-Kərimin ayələrini anlamaq üçün insanlardan zərurətə görə elmi biliklər tələb olunur. Buradan da aydın olur ki, elmin tarixin inkişafinda əldə edilmiş bilgilər Quran ayələrinin eyni bir zahirindən dövrə uyğun müxtəlif batini mənalar anlamaqda dəlil rolu oynayir. Beləliklə, əqli elmlərin inkişafina paralel olaraq Qurani-Kərimi anlamağın ölcülüyü də dəyişilmə tələb edir. Bu zərurət Qurani-Kərimi Qiyamətə kimi canlı, təzə tutmağa imkan vermişdir. Yəni Qurani-Kərimin tam mətni tək bir peygəmbərə nazil olsa da, onun ayələrinin batini mənalarınin dəilillərinin bilgiləri hər bir tarxi dövrə uyğun, həmin dövrün alimlərinin beyinlərinə nazil olur.\nBuradan aydın olur ki,Qurani-Kərim haqqında müəyyən dövrdə aşkarlanmış həqiqətlər yalnız həmin dövr üçün həqiqət ola bilər. Qurani-Kərimin “Hicr” surəsinin 5-ci ayəsində bəyan edilir: “Hec bir ümmət və dəstə, özünün müəyyən müddətindən nə irəli keçə bilər və nə geri qala bilər”. Bu ayə Qurani-Kərimə iman gətirməyə də aiddir. Yəni bu ayədən aydın olur ki, hər bir dövrün insanları yalnız öz dövrlərinin sərhədləri daxilində mövcud olur və həmin dövrə xas ağıl səviyəsi ilə həqiqəti, o cümlədən Qurani-Kərimi idrak edir.\nBuradan belə sual meydana çıxa bilər: Müxtəlif dövrlərdə Qurani-Kərimlə bağlı meydana çıxmiş izahlar, şərhlər bir- birinə münasibəti neçə olmalidir?\nHər bir dövrdə meydana çıxan şərh həmin dövr üçün məqbul, amma özündən əvvəlki və sonrakı dövr üçün məqbul deyil. Quran zahirən əqli elmlərə uyğun inkişafda olan bilik vermədiyindən, Quranın ayrı-ayrı dövrlərdəki şərhləri də vahid bir zənçir təşkil etmir. Bu, İsam dinin parcalanmasının qarşısını alan bir ilahi üsuldur.\nMüasir dövrdə yaşayan müsəlmanların özlərindən əvvəlki dövrün qövmlərinin Qurani dərk etmələri əsasinda Qurana iman gətirmə cəhdləri, məhz buna görə İslam dinini təriqət və məzhəblərə parcalamaqdadır.\nBu, ehkamla dialektik mühakimələrin fərqliliyi ilə bağlıdir. Qurani-Kərimin ayələri ehkamdır. Ehkam düzəlişi, əlavə edilməsi və inkişaf etdirilməsi mümkün olmayan ilahi mühakimələrdən ibarətdir. Bunun əksinə, əqli elmlər dialektik mühakimələrlə ifadə edildiyindən, onlara həm düzəliş etmək, həm inkişaf etdirmək, həm də tənqid etmək mümkündür. Məhz ehkam olduğundan, Qurani-Kərim tək bir səmavi kitab kimi nazil edildiyi gündən bu günədək bir sözü belə dəyişdirilmədən mövcuddur. Amma əqli elmlərə dair kitablar dialektika nəticəsində yeni-yeni kitablarla əvəzlənmişdir. Nəticədə, eyni bir elm haqqında çoxlu sayda müxtəlif dəqiqlikdə kitablar meydana çıxmışdır. Buradan da aydın olur ki, Qurani-Kərim tək bir kitab kimi mövcuddur, amma onun idrak ölcülüyü dəyişkəndir. Quran ehkam, ona həsr olunmuş istənilən kitab dialektikdir. Buna görə də Qurana yanaşma onun izahlarına yanaşmadan fərqli olmalidir.\nBu gün müsəlmanlar Quranla ona həsr olunmuş bəzi kitablara eyni – ehkam kimi yanaşdığından tarixi inkişafdan geridə qalmışlar. Bu da onların Qurandan bəhrələnə bilməməsinə səbəb olmuşdur. Yəni ehkamin anlaşılması – iman gətirmə dialektik prosesdir:\nQurani-Kərim tədricən oxunması tələb olunan, bütün insanlığa göndərilmiş kitabdir\nMəlumdur ki, Qurani-Kərim bütün insanlara – müxtəlif tarixi dövrdə yaşayan, müxtəlif elmli , müxtəlif yaşda olan, müxtəlif intellektual səviyyəyə (ağla) malik insanlara ünvanlanmış tək bir səmavi kitabdir. Təcrübədən məlumdur ki, əqli elmlər insanların yaşına, intellektual səviyyəsinə, eləcə də yaşadığı dövrə görə eyni bir biliyi müxtəlif kitablar şəklində müxtəlif asanlıqlarda–biliyi yaşa, vaxta və ağıla görə ayiraraq (dərəcələməklə) təqdim edir. Buradan da zərurətə görə əqli elmlərə xas kitab çoxluğu yaranir.\nDigər tərəfdən, hər bir kitab başqa kitabların bilgilərinin dialektikasi- təsdiq və ya inkar etməsi ilə meydana çıxdığından, bir -biri ilə xarici vəhdət təşkil edir. Beləliklə, əqli kitabların “xarici çoxluq və daxili vəhdət” prinsipinə tabe olduğu aydın olur, hansı ki, bu dünyanın təşkil olunma prinsipinə uyğundur.\nBunun əksinə, səmavi kitablar ehkam bilgiləri verdiyindən, “təklik və daxili vəhdət” prinsipinə tabe olur; bu da metafizika haqqındakı təsəvvürlərin mövcudluq qanunlarına uyğunluq təşkil edir. Bu prinsipə görə, əslində dörd səmavi kitab bir kitabın dörd kitab şəklində nazil edilməsi kimi mövcuddur.\nBuradan belə bir sual meydana çıxır: eyni tək bir ilahi kitab müxtəlif tarixi dövrdə yaşayan, müxtəlif yaşd , müxtləif biliyə,müxtəlif intellektual səviyyəyə malik insanlara necə ünvanlana bilər? Bu problem-çoxlu kitabda verilməsi tələb olunan bilik necə bir və eyni kitabda bəyan edilir?\nQurani-Kərimin səmavliyinin sübutlarından biri də məhz bundan ibarətdir. Quranda bu məsələ ayələrin həcmliyi ilə həll edilmişdir.\nMəlumdur ki, əqli elmlərdə hər bir cümlənin bir zahiri – sözlə ifadə olunan təsviri və bir də batini – yəni həmin cümlənin ifadə etdiyi bir aydın mənası vardır. Buna görə də, əqli elmlərdə cümlələr planimetrikdir, yəni səthi füqura malikdir. Qurani-Kərimin ilahi cümlələri-ayələri zahirən planimetrik və həm də bundan fərqli olaraq, birdən çox-həqiqətin dərəcələnməsi qədər batini mənası vardır .Buradan ilahi ayələrin stereometik yəni həcmli füqura malik olması aydın olur.\nQuran ayələrinin səmaviliyini təsdiq edən digər bir əlamət də ayələrin məhz bu cür stereometirik yəni fəzalı quruluşa malik olmasıdir. Səma – uzaq göyə, ərşə, insanların nüfuz edə bilmədiyi metafizik məkana, fəza –yaxın göyə, göy cisimlərin proyeksiya olundugu və insanların xarici müşahidə etdiyi fiziki məkana, işarə edir. Buradan da səmadan fəzaya keçiddə ilahi ayələr sterometriklik-fəzalilıq keyfiyyəti almış olur. Yəni Qurani-Kərimdə eyni bir ayənin batinində müxtəlif dərinikdə, bir- birinin üzərində laylanmış, eyni bir həqiqət müxtəlif dərəcələrdən verilmişdir, hansı ki,Qurana iman gətirən yaşından,biliyindən,intelektual səviyyəsindən, yaşadığı tarxi dövrdən və hidayət olunmasından asılı olaraq eyni bir ayədən başqalarından fərqli dərinliklərdəki mənaları öyrənə bilir.\nƏqli elmlər insanların kimliyindən asılı olmadan, onların istəyinə uyğun ictimai (ümumi) şəkildə bilik verir.Q urani-Kərimin bilik verməsi fərdi (orijinal) qaydada olub, şəxsin kimliyi və Allahın istəyi ilə şərtləndirilmişdir. Buradan da Allahın varlığının doğruluğuna inananla inanmayanlar, Allahın əmrlərini icra edənlərlə etməyən insanlar eyni bir ayədən fərqli həqiqətlər aşkarlamış olur. Qurani-Kərimin “Ali İmran” surəsinin 138-ci ayəsində bəyan edilir:”Bu insanlar üçün aydınlıq gətirən və təqvalılar üçün başdan-başa hidayət və nəsihətdir.”\nBu ayədən görünür ki, Qurani-Kərim həm bütün insanlara aydınlıq gətirir-onlarda həqiqi dünyagörüşü formalaşdirir, buna paralel olaraq həmin İnsanların arasındaki təqvalılar üçün hidayət (dərketməyə istiqamətləndirmə ) və nəsihət (tərbiyyələndirmə) rolu oynayir. Təqva- özünü qorumaq, çəkinmək və uzaq durmaq mənaları verir. İnsan özünü Şeytanın vəsvəsəsindən, onun hakimiyyətindən (onun biliyindən, təhriklərindən, həvəsləndirmələrindən, göstərdiyi yoldan) özünü qoruduqda nəfsinin diqtə etdiyi tələblatları ölcüsüz (öz istəyinə uyğun, öz gücü, hakimiyyəti və imkanları çərçivəsində) təmin etməkdən çəkindikdə və pis əməl sahiblərindən (şeytanın şağırdlərindən ) uzaq durmaqla, onlarla şəxsi münasibətlər saxlamaqla təqvalı olur. Buradan aydın olur ki, Qurani-Kərimin hər hansı bir şəxs üçün “hidayət və nəsihət” olması, həmin şəxsin iradəvi və şüurlu fəaliyyəti ilə şərtlənmişdir. Beləliklə, Qurani-Kərimin oxumaqla inanılan, ançaq konkret əməllərlə şərtlənmiş şəkildə dərk edilən – iman gətirilən bir kitab olduğu aydın olur. Bu cür ikili şərtlənmə Quranı bütün dünyəvi kitablardan fərqləndirir ki, bu da onun səmaviliyininin sübutlarından biridir.\nQuranın fərdi qaydada anlaşılması Allahın hidayətilə şərtlənmişdir. Hidayət- hikməti dərketməkdə ilahi Köməkdən və Rəhbərlikdən–yol göstərməkdən, istiqamət verməklə öyrətməkdən ibarətdir. Necə ki, insanlar fərdi səviyyədə orijinal və təkrarsızdır, eləcə də, iman gətirmədə dünyada elə iki insan tapmaq olmaz ki, Allah Təala onları eyni dərəcədə hidayət etsin. Qurani-Kərimin “Ənam” surəsinin 83-çü ayəsində bəyan edilir: “O, Bizim dəlil-sübutumuz idi ki,qövmünün müqabilində İbrahimə əta etdik.İstədiyimiz şəxsi dərəcə-dərəcə ucaldırıq. Doğrudan da, sənin Rəbbin xilqət və şəriətdə möhkəm Yaradılış sahibi və biləndir.”\nBu ayədən görünür ki, inanlar öz mənəvi (ruhi) təbiətinə görə, başqa varlıqlardan fərqli olaraq, yarandıqları kimi sabit deyillər. Əksinə, insan özü-özünün mənəvi təbiətini istənilən istiqamədə inkişaf edirməkdə azaddir. Buradan da təbiətdə məcburiyyətin olduğu, dində belə bir məcburiyyətin olmadığı aydın olur. Yəni, insan inandıqdan sonra iman gətirməkdə həm heyvani təbiətindən xalis ruhi təbiətə doğru yüksələ, həm də inanmamaqla alçala – xalis heyvani təbiətdə ola bilər.\nİnsanların dini qəbul etməsi inamla, dində dərəcələnməsi isə imanla bağlıdir. Bu da inamla imanın bir- birindən fərqli biliklənmə səviyyələri ilə şərtləndiyini sübut edir.\nNə üçün inanmaq dərəcələnmir, amma iman dərəcələnir?\nİnam -ayələrin zahiri ilə şərtləndiyindən, ayələrin zahiri mütləq həqiqəti ifadə etdiyindən, insanların mütləqi dərk etmək imkanı olmadığından o, ya ayələrin zahiri mənasını doğru bilik kimi düşünmədən qəbul edə, ya da qəbul etməyə bilər. İnsanın dində inandığının doğruluğunu yoxlamaq imkanı yoxdur. Amma iman ayələrin batini ilə şərtləndiyindən, batin isə dərəcələndiyindən, insanın dərəcələnməni-nisbiləşməni idrak etmək imkanı olduğundan, o, öz cəhdindən asılı olaraq ayələrin müxtəlif dərinliklərdəki batini mənalarıni düşünməklə idrak edə bilir ki, bu da onun imanınin dərəcəsini müəyyən edir.\nƏvvəlki məqaləYumurtanın içindən bütöv yumurta çıxdı – VİDEO\nNövbəti məqalədəHemoqlabin nədir? – Nə qədər olmalıdır…


Su və insanlar | Əlisa Nicat\nNəticədə onlar tədricən okean çalxalanması, dalğalanması ilə əriyib nəhəng bir «bulyon» əmələ gətirirlər ki, hazırda okean suyunun hər qramında demək olar ki, bütün elementlərin ərintisi var.\nBir vedrə təmiz su götürün, günün qabağında qoyun. Bir neçə gündən sonra baxsanız, içində saysız mikroskopik canlılar görəcəksiz.\nBu, necə olur? Cansız bir məkanda, hidrogenlə oksigenin birləşməsindən başqa heç nə olmayan bir yerdə bu qədər canlılar necə əmələ gəlir?\nÜmumiyyətlə, canlı orqanizmlər nədən ibarətdir? Əlbəttə, cansız elementlərin zərrələrinin toplusundan.\nGötürək insanı. Onun bütün orqanları mahiyyətcə okean suyundan – yəni hidrogenlə oksigenin həmin birləşməsindən ibarətdir, özü də az yox, 80-85 faizi. Qalanları da müxtəlif elementlərin hissələridir. Məsələn, deyirlər ki, insan orqanizmində bir mıx qədər dəmir var, eləcə də, başqa elementlər. Lakin quru yerdə bu elementləri nə qədər toplasan və bir-birinə qarışdırsan, orqanizm əmələ gəlmir.\nOnun üçün mütləq su şəraiti, su mühiti lazımdır, bir də Günəşin isti şüaları.\nVə beləcə, 4 milyard il əvvəl okeanda, kainatda o vaxta qədər görünməyən qəribə, inanılmaz, dərkedilməz bir yeni maddə, sərhədləri, qabığı olan, özünə çəkilən, öz-özünü idarə edən, dörd tərəfə hərəkət edə bilən və bunun üçün enerji – yəni qida axtaran bir subyekt əmələ gəldi.\nVə vedrədəki sudan göründüyü kimi, indi də çox asanlıqla əmələ gəlir. Nə üçün və necə? Dərk etmək olmur. Allahın iradəsiləmi? Ağla sığmır. Allah vedrədəki su ilə məşğul olur?\nBurda hansı bir fiziki qanunsa işləyir, daha doğrusu, biokimyəvi qanın.\nElementlərin atomları suyun tərkibində Günəşin istisi ilə qızışır, oynaşır, birləşir və nəhayət, hansı bir sirli proses nəticəsində tamamilə yeni bir «nəhəng» maddə, bir şübhəli subyekti əmələ gətirirlər.\nDeməli, bu, biokimyəvi bir qanundur. Harda su əmələ gəlirsə və o kənardan qızdırılırsa, mütləq «canlı» adlanan tamamilə yeni bir substansiya əmələ gələcək.\nBəs, bu biokimyəvi qanunun özü necə əmələ gəlib? Günəşlərə – yəni ulduzlara cazibə gücü, yəni ətrafında olan kütlələri özünə çəkmək xüsusiyyəti verilib. Niyə verilib, aydındır. Çünki bu xüsusiyyət olmasaydı, aləm bir-birinə qarışar, bir-birinə dəyərdi. Bəs, kütləyə bu qanun necə verilib? Cansız kütlə onu necə yerinə yetirir? Bunun da cavabı yoxdur. Məsələ gedib Allaha çıxır.\nBəs, bu «canlı» adlanan orqanizm niyə əmələ gəlir? Axı, hər şeyin bir mənası var. Elə-beləmi? Axı, insan orqanizminin ayrı-ayrı xüsusiyyətləri açıq-aşkar göstərir ki, onun üzərində «işləyən» olur. Bu qədər qəliz, mükəmməl hissələr və orqanlar öz-özünə formalaşa bilərmi? Beyin kimi superqəliz və mürəkkəb bir aləm, bir kainat, cəmi 2 kiloluq bir həcmdə, 100 trilyon hissəciklər, hər saniyədə milyon tapşırıq və əməliyyat yerinə yetirən bir boz «veşestvo» necə əmələ gəlir? Elə-belə, öz-özünəmi?\nDərk etmək, cavab tapmaq çətindir. Tutalım ki, orqanizm milyon illər ərzində qarşıya çıxan maneələri həll etmək, öhdəsindən gəlmək üçün ehtiyac hiss edir. Məsələn, on milyon əvvəl çay qırağında yaşayan dördayaqlı və təzəcə ikiayaqlı olan heyvan suda balıqları görüb tutub yemək istəyir. Bəs, bunu necə etməli? Görünür, elə bu zaman beyində bu sualı həll edən neyron əmələ gəlib. Əlbəttə, bir gündə, bir ildə yox, min illər ərzində.\nVə beləcə, milyon illər ərzində həmin məxluqların beynində yeni-yeni neyronlar yaranıb və həcmi də bugünkü həcmə, sayı da yüz trilyonlara çatıb.\nBunu başa düşmək olur.\nEləcə, daha qədimlərdə ilk dəfə sudan quruya çıxan balığın orqanizmində yeni şəraitə uyğunlaşmağı tələb edən zərurət əmələ gəlib. Yəni ətrafa baxmağı bacarmaq (axı, balığın boynu yoxdur, o, sağa-sola baxa bilmir), hündürlüyə çıxmaq və qidanı tutmaq üçün əllər və dırnaqlar lazım olur və sonra da min illər ərzində onlar yavaş-yavaş əmələ gəlib. Bu da aydındır.\nAmma yox, heç də hər şey belə deyil. Məsələ ondadır ki, canlı məxluqlar hətta bir gecədə bir siçan ikən nəhəng siçanabənzər məxluqa çevrilə bilirlər. Buna biologiyada «mutasiya» deyilir.\nBəs bu, necə olur? Bəs Təkamül? Deməli, hamısı sual altına alınır.\nPaho, indi gəl bu düyünü aç görüm, necə açırsan. Burada Allahın da şübhəsiz ki, rolu yoxdur. Onun nəyinə lazımdır ki, bir gecədə balaca siçanı nəhəng bir siçovula çevirsin.\nLakin açıq-aşkar görünür və genetik tədqiqatlar sübut edir ki, müasir insan min illərin deyil, milyon illərin məhsuludur və xüsusi, yeni bir növün davamıdır. Bəs bu nadir növ, cəmi 100-150 il ərzində ağlasığmaz zəka tələb edən elmi nailiyyətlərə necə nail oldu?\nQədim Yunanıstanda olduğu kimi, dəniz qırağında qalıb dalğaları sayan axmaq bir məxluq cəmi 200 ilə necə atomu gördü, kompyuter yaratdı, atom bombası düzəltdi?\nELƏ BİL, ƏVVƏLLƏR QƏTİYYƏN TƏLƏSMƏYƏN KİMSƏ, SON ƏSRLƏRDƏ BİRDƏN-BİRƏ ELƏ BİL NƏSƏ YADINA DÜŞƏRƏK, TƏLƏSİB İNSANI İRƏLİ QOVUR.\nMƏN BİLƏN, ONUN BAŞINDAN ATDANMAQ, ONU BAŞINDAN ELƏMƏK ÜÇÜN. İNSAN, TƏBİƏTİ CANA YIĞIB, ONU BEZİKDİRİB VƏ TƏBİƏT DƏ ÖZ ƏLİYLƏ ONU MƏHV ETMƏYƏ HAZIRLAŞIR.\nVƏ İNSAN DA HƏVƏSLƏ BUNA GEDİR.


Milli Məclisin şöbə müdiri işdən çıxarıldı » Respublik.info\nRespublik.info » Gündəm » Milli Məclisin şöbə müdiri işdən çıxarıldı\nRespublika.info xəbər verir ki, L.Hüseynov başqa işə keçməsi ilə əlaqədar öz ərizəsi ilə işdən çıxarılıb.\nYeni şöbə müdirini və müavinini kollektivə Milli Məclis Aparatının rəhbəri Səfa Mirzəyev təqdim edib.\nXatırladaq ki, oktyabrın 11-də Strasburqda Avropa Şurası Parlament Assambleyasının plenar sessiyası çərçivəsində Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinə (AİHM) hakim seçkisi baş tutub. Milli Məclisin dövlət quruculuğu üzrə qanunvericilik şöbəsinin müdiri Lətif Hüseynov Azərbaycanın Avropa Məhkəməsindəki hakimi seçilib. O, vəzifəsinin icrasına 2017-ci ilin yanvarında başlayacaq.\nAzərbaycanı 2003-ci ildən Avropa Məhkəməsində Xanlar Hacıyev təmsil edir.//report\nMilli Məclis korrupsiya ilə mübarizə sahəsində nə edir?


Şanlı zəfərə gedən yol - Tovuz döyüşlərindən 1 il ötür | Kəpəz Müstəqil Teleradio Şirkəti\nBu günə xəbərlərin oxunma sayı: 3119\n— 12.07.2021 12:05\nŞanlı zəfərə gedən yol - Tovuz döyüşlərindən 1 il ötür\nAzərbaycanın şanlı zəfərin qazanıldığı Vətən müharibəsinə gedən yolun əsas mərhələlərindən olan Tovuz döyüşlərinin başlamasından bir il ötür. Ötən il iyulun 12-dən başlayaraq bir neçə gün ərzində ermənilərin hücum cəhdinin qarşısı alındı, düşmənə sarsıdıcı zərbələr endirildi. Ermənilərin 100-ə qədər canlı qüvvəsi, çoxlu sayda hərbi texnikası və mühüm obyektləri məhv edildi. Ordumuzun gördüyü cavab tədbirləri nəticəsində böyük itki verən düşmən geri çəkilməyə məcbur edildi.\nGeneral-mayor Polad Həşimov, polkovnik İlqar Mirzəyev, mayor Namiq Əhmədov, mayor Anar Novruzov, baş leytenant Rəşad Mahmudov, gizir İlqar Zeynallı, gizir Yaşar Babayev, müddətdən artıq hərbi xidmət qulluqçuları - əsgər Elçin Mustafazadə, çavuş Vüqar Sadıqov, əsgər Nazim İsmayılov, baş əsgər Elşad Məmmədov və əsgər Xəyyam Daşdəmirov. Tovuz döyüşlərində şəhidlik zirvəsinə ucalan qəhrəman oğullar. Onlar öz ölümləriylə yeni səhifə açdılar. Öz qanlarıyla şanlı zəfərin ilk hərflərini yazdılar. Düşmənin hücumları nəticəsində bir mülki şəxsimiz Tovuz sakini 76 yaşlı Əziz Əliyev də həyatını itirdi. Tovuz döyüşləri Azərbaycan tarixində bir dönüş nöqtəsi oldu. 2020-ci il iyulun 12-si günorta saatlarından başlayaraq Ermənistan silahlı qüvvələri Ermənistan-Azərbaycan dövlət sərhədinin Tovuz rayonu istiqamətində atəşkəsi kobud şəkildə pozaraq Azərbaycan Ordusunun mövqelərini atəşə tutmaqla əslində öz məbğlubiyyətinin əsasını qoydu. Öz sonunun başlanğıcını gətirdi.\nTovuz döyüşləri iyulun 17-də Azərbaycan Ordusunun qələbəsi ilə yekunlaşdı və heç bir ərazi itkisi olmadı. Bu döyüşlər həm də Azərbaycan xalqının iradəsini, düşmənə qarşı Ali Baş Komandanın, Ordunun ətrafında necə sıx birləşdiyini göstərdi, yüksək həmrəyliyin nümayişi oldu. Minlərlə azərbaycanlı gənc ordu sıralarına yazılmaq üçün Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin bölmələrinə müraciət etdi.\nTovuz döyüşləri Azərbaycan tarixinin ən şanlı səhifələrindən olan 44 günlük Vətən müharibəsinə, tarixi qalibiyyətə aparan yolun başlanğıcı oldu. Bu döyüşlərdən təxminən iki ay yarım sonra düşmənin növbəti təxribatının qarşısını almaq üçün genişmiqyaslı əks-həmlə əməliyyatına başlanıldı, Azərbaycan Ordusu cəmi 44 gün ərzində düşməni diz çökdürərək 30 illik işğala son qoydu. Cəngavər hərbçilərimiz düşmənə sarsıdıcı zərbələr vurub Ermənistan Ordusunu məhv etməklə torpaqlarımızı öz azadlığına qovuşdurdu, xalqımıza isə sonsuz sevinc və qürur hissi yaşatdı.


Tam temirli menziller- Kristal Absheron ?*1544 - Bloq - 20 İllik İpoteka Evlər\nİpoteka ilə mənzil alanların ən birinci istəyi nə ilə bağlı olur deyə soruşsanız cavabımız ödəniş şərtləri olar. Bəli, günümüzdə ev sahibi olmaq istəyənləri ən çox bu sual düşündürür. 20 illik ipoteka şərtinin hazırda rəğbət görməsinin əsas səbəblərindən biri onun yaratdığı ödəmə rahatlığıdır. Böyük arzular kiçik ödənişlərlə əlçatandır. Gəlin daha ətraflı baxaq.\n20 illik ipoteka evlər - üstünlükləri\nİpoteka ilə ev əldə etdiyiniz zaman sizdən iş yerindən arayışla birgə dövlət müəsisəsində işləməyiniz tələb oluna bilər. Lakin “Kristal Abşeron” 20 illik ipoteka evlər əldə etdiyiniz zaman sizdən dövlət müəsisəsində işləməyiniz tələb olunmur. İş yerindən arayışınız, əmək haqqınızı təsdiq edən sənədin varlığı kifayət edir.\nRəsmi iş yeriniz yoxdur, lakin uzun müddətdir ki şəxsi sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğulsunuz. Bu sizin 20 illik ipoteka evlər üstünlüyündən yararlanmağınıza manedirmi? Əlbəttə ki, xeyr. Siz biznes sahibi olaraq vergi ödəyicisiniz və “Kristal Abşeron”da bunların hamısı nəzərə alınır.\nƏgər sizin əmək haqqınız 20 illik ipoteka evlər imkanlarından faydalanmağa imkan vermirsə, borcaldığınız şəxslə birlikdə (3-dən artıq olmamaq şərti ilə) ev əldə etmək üçün müraciət edə bilərsiniz.\nDeyək ki, bura qərər hər şey aydındır və düşünək ki, 20 illik ipoteka ilə artıq mənzil sahibisiniz. Növbəti mərhələ borc öhdəliyiniz olsa belə evi təmir etməkdir. Təmir üçün ayrılacaq bir büdcəniz yoxdursa işiniz çətindir. Yeni bir kredit öhdəliyi almaq şansınız olmayacaq, borc etməyi düşünsəniz təmir xərci heç də az\nolmadığı üçün o məbləği borc olaraq almaq şansınız zəifdir. Bəs həll yolu nədir?! Həll yolunu elə “Kristal Abşeron” təklif edir. Siz 20 illik ipoteka şərti ilə TAM TƏMİRLİ mənzil əldə edirsiniz. Cümləni təkrar oxumayın bir daha qeyd edək ki, rahat ödəmə şərti ilə siz mənzili həm də təmirli əldə edirsiniz. Həm büdcəniz zərər görmür həm də əlavə əziyyət və vaxt itkisi yaşamırsınız. Evi alırsınız, köçüb yaşayırsınız.\nHətta təmir müddətində evinizin otaq sayında dəyişiklik etmək istəsəniz. “Kristal Abşeron” o barədə də köməyinizə çatır. Əgər hörgü işləri bitməyibsə daşıyıcı kalonlara toxunmadan dəyişiklik (переделка) edə bilərsiniz.\nDeyək ki, sonradan fikrinizi dəyişib evinizi başqa mənzillə əvəzləmək istəyirsiniz. “Kristal Abşeron” ipoteka şərtləri ilə sizə burada da fürsət tanıyır. Bunun üçün satış ofisinə yaxınlaşırsınız, mənzil alınma şərtləri nəzərdən keçirilir və buna uyğun qərar qəbul edilir.\n“Kristal Abşeron”un əlverişli 20 illik ipoteka şərtləri ilə hər kəs mənzil sahibi olacaq!


Sumqayıtlı “Qayalı” supermarketlər şəbəkəsinin sahibinin oğlu hərbidə olmayıb? – Qarabağ Qaziləri ŞİKAYƏTÇİDİR – XəbərAl.Az\n““Qayalı” supermarketlər şəbəkəsinin sahibi İdris Quliyev ,hərbi xidmətdən xəstəlik adı ilə yayınan “dezertir “oğlu Məhəmmədə Sumqayıtda yerləşən “ Green House “ şadlıq sarayında 3 gün toy edir. Yanvarın 8-i və 9-u toy məclisləri artıq keçirilib. Növbəti toy məclisi isə 16 yanvarda olacaq . Varlığa nə darlıq”. Bu barədə DİA.AZ-a Sumqayıtdan olan Qarabağ qaziləri adından müraciətdə deyilir.\nMüraciətdə daha sonrqa bildirilir: “Pandemiya şəraitində 3 gün toy etmək karantin qaydalarına nə qədər müvafiqdir. Buna qoy hüquq mühafizə orqanları münasibət göstərsin. Mən bu 3 gün 3 gecə keçirilən toy mərasimlərinin mənəvi tərəfinə toxunmaq istəyirəm.\nSumqayıtda 10-cu mikrorayonda yerləşən Kristal Abşeron evlərində belə bir müsbət hadisə olmuşdur ki, bir binadan 3 şəhid vermiş həyətdə gəlin gətirmə mərasimi çalğısız, cəmi bir maşınla sakitcə olmuşdur. Budur şəhidlərə hörmət, onların qarşısında baş əymək…. Biz Sumqayıtda hər gün şahidi oluruq ki, Şəhidlər Xiyabanına subay , toy qismət olmamış subay balalarının qəbri üzərinə qara xonçalar ilə analar gedir.\nSumqayıtlılar adından xahiş edirik , ədaləti bərpa etmək. Şəhid ruhlarına qarşı hörmətsizliyi aradan qaldırmaq məqsədilə Azərbaycan Respublikası Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti bu “dezertir“lərin əskərlik xidmətinə yararsız olması faktını bir də araşdırsın , sağlamlıqlarını müəyyən edib onları Qubadlıda yeni yaradılan hərbi hissələrə xidmətə göndərsin”.\n“Anabolik steroid” deyəndə, bəlkə də, çox adam bir şey başa düşmür. Bu termin daha çox peşəkar idmançılara, bir də “bədən şişirtmək”lə gözəl vücuda sahib olmağa çalışan gənclərə, özülərini “kultirist” adlandıranlara tanışdır. Bu tip preparatlara dopinq də deyirlər, idman sferasında istifadəsi qadağandır, hansı idmançının qanında onun qalığı aşkarlanırsa, adamı yarışlardan diskvalifikasiya edirlər. Ancaq bütün qadağalar anabolik […]\nPrezident İlham Əliyevin rəsmi “Facebook” səhifəsində 12 Noyabr – Konstitusiya Günü münasibətilə paylaşım edilib.\nAzərbaycan Respublikası Ərazilərin Minalardan Təmizlənməsi üzrə Milli Agentliyə Beyləqan, Qubadlı, Zəngilan, Tərtər, Tovuz və Xocavənd rayonları ərazilərində mərmilərin aşkar olunması barədə Daxili İşlər Nazirliyinin “102” Xidməti-Zəng mərkəzi sistemindən yeddi, Dövlət Sərhəd Xidmətindən bir müraciət daxil olub. Agentlikdən verilən məlumata görə, daxil olmuş səkkiz çağırış əsasında agentliyin xüsusi mobil çevik əməliyyat qrupları tərəfindən Daxili İşlər Nazirliyinin əməkdaşları ilə birlikdə […]


Qubada nazir qəbulundan qapıarxası reportaj [Video]\nQubada yalnız İctimai TV-yə nazirin qəbulunu çəkmək icazəsi verilib\nFövqəladə hallar naziri Kəmaləddin Heydərovun görüşünü təşkil edənlərin bu sualını bəlkə də eşitməyən olmadı:\n- İctimai TV-nin müxbiri hanı?\nNazirin görüşü, daha doğrusu, qəbulu bu gün – fevralın 28-də Quba mədəniyyət evində keçirilirdi. Dərdini nazirə çatdırmaq üçün dan ağarandan gələnlərlə yanaşı, buraya tədbiri işıqlandırmaq istəyən jurnalistlər də toplaşmışdılar. Di gəl, tədbirin təşkilatçıları İTV-nin kameramanından başqa heç bir media nümayəndəsini qəbul otağına buraxmadılar. Üstəlik, inad göstərən jurnalistləri mədəniyyət evinin bir otağına yığıb qapını üzlərinə qıfılladılar. Qələm, mikrofon və kamera əhlini 2 saata yaxın orada saxladılar. AzadlıqRadiosunun durumu görüntüləməyə çalışan müxbirinin hər cəhdi kameranın əlindən alınmasıyla nəticələndi...\nJURNALİSTLƏR BURAXILDILAR, AMMA...\n...İki saata yaxın etirazlardan sonra jurnalistlər «azad edildilər». Amma bu «azadlığın» bir faydası olmadı – Fövqəladə Hallar Nazirliyinin əməkdaşları onları qəbul keçirilən məkandan uzaqlaşdırdılar.\nAzadlıqRadiosunun müxbiri nazirin qəbuluna gəlmiş bir neçə vətəndaşı danışdıra bilib. Məlum olub ki, Xaçmazın Çarıqlı kəndində yaşayan 2-ci qrup əlil, işləmək qabiliyyəti olmayan Natiq Əsgərov da qapı arxasında qalıb:\n«Oğlum əsgərlikdədir, yoldaşım da işləmir. Maddi kömək üçün gəlmişəm. Ərizəmi də vermişəm... Deyirlər, biz belə kömək göstərə bilmərik. Dedim, mən nazirin özü ilə görüşmək istəyirəm, amma nazirin qəbuluna girməyə qoymadılar. İndi istəyirəm ərizəmi geri götürüm, Bakıya gedim».\n«KİM QƏBUL ETDİ?»\nŞabrandan naziri görməyə gəlmiş Nazlı Əkbərovanı nazir gələnədək başqaları qəbul etmişdi:\n- Yaxşı qəbul elədilər.\n- Kim qəbul etdi? Nazir hələ gəlməyib, axı...\n- Oradakılar. Habil Cəbrayılov adlı bir nəfər... Dedim, xəstəyəm, mənə qulluq üçün qardaşımın övladını götürmüşəm. Dedilər, çox yaxşı. O uşağın işi ilə bağlı gəlmişdim. Dedilər, yaxşı olacaq.\n«EVİMİ UÇURUB YERİNDƏ «HEYDƏR PARKI» TİKİBLƏR...»\nŞabrandan başqa bir şikayətçi də gəlmişdi – Hidayət İskəndərov.\n- İcra hakimiyyəti şəxsi evimi söküb, müvəqqəti sığınacaq verib. O evin də üstünü külək uçurdub. İndi gedirəm icra hakimiyyətinə, deyirlər, kömək etmək imkanımız yoxdur.\n- Evinizi niyə söküblər?\n- Yerində «Heydər parkı» tikiblər. Kompensasiya da ödəməyiblər. İcra hakimiyyətindən gəlib dedilər ki, çıx, sökməliyik, park tikməliyik.\nBu dəfə təkcə sadə vətəndaşlar yox, jurnalistlər də şikayətçiyə çevrilmişdilər. Onların nazirlik əməkdaşlarının davranışından gileyliydilər. «Doğru TV»nin əməkdaşı Dəyanət Azərsoy qəbula niyə buraxılmadıqlarını heç cür anlamırdı:\n«Jurnalist kimi nazirin qəbulundan çəkiliş aparmağa gəlmişdik. Təəssüf ki, nazirliyin mətbuat xidmətinin rəhbəri Tural Müseyiboğlu bölgə və paytaxtdan olan jurnalistləri bir otağa yığıb qapını arxadan bağlatdırdı. Otaqdan «azad ediləndən» sonra da qəbul keçirilən məkandan hətta görüntü götürməyə də imkan vermədilər».\nBeləcə, fövqəladə hallar nazirinə kim hansı dərdini dedi, nazir kimə hansı ümidi verdisə, bağlı qapı arxasından nə görmək, nə eşitmək mümkün oldu...\nQubada Kənd Təsərrüfatı nazirinə gömrükdən və gübrədən gileyləndilər\nNazirliyin qəbul otağı\nŞəkidə Zakir Qaralovun qəbuluna kimlər düşə bildi?


2022, 20 Yanvar, Cümə axşamı, Bakı vaxtı 11:16\nİsmayıllı rayonu, Qaraqaya kəndində (rayon mərkəzindən 25 km aralı) dağlıq ərazidə meşə yanır.\nFövqəladə Hallar Nazirliyi bildirir ki, yanğını söndürmək üçün 1 təyyarə, 2 helikopter havaya qaldırılıb. O cümlədən, yanğınsöndürmə texnikası və yanğınsöndürənlər alovla mübarizə aparır.\nNazirlik yanğının baş vermə səbəbi və əhatə etdiyi ərazi barədə detallı məlumat vermir.\nBu yay Lerik, Lənkəran, Qəbələ meşələrində bir neçə gün davam edən yanğınlar baş verib.\nSovet qoşunları Bakıda. 1990\nBu gün, yanvarın 20-si səhər saatlarında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev 20 Yanvar faciəsinin 32-ci ildönümü ilə əlaqədar Bakıda Şəhidlər xiyabanını ziyarət edib.\nDövlət başçısı 32 il öncə həmin hadisələrdə həlak olanların xatirəsini yad edib.\n32 il öncə, 1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə SSRİ Silahlı Qüvvələri Bakıda qırğın törədib. Bu hadisələr nəticəsində 130-dan çox şəxsin həlak olduğu, 700-dən çoxunun yaralandığı, 1000-dən çox fəalın isə həbs edildiyi bildirilir.\nO vaxtdan hər il yanvarın 20-si Azərbaycanda faciə qurbanlarının anım mərasimləri keçirilir.


Cənubi Koreya Şimali Koreya ilə iqtisadi əlaqələrini davam etdirəcəyini deyir\nCənubi Koreya bildirib ki, BMT Şimali Koreyaya qarşı yeni sanksiyalar tətbiq edənədək iki ölkə arasındakı iqtisadi əlaqələr davam etdiriləcək. Cənubi Koreya prezidenti Roh Mu Hyunun administrasiyası BMT-nin Təhlükəsizlik Şurasının tətbiq etdiyi sanksiyalara riayət edəcəyini bildirib. Lakin rəsmilər bildiriblər ki, bu qərarın iki ölkə Cənubi və Şimali Koreyalar arasındakı əsas layuhələrə təsiri olmayacaq. Qeyd edək ki, Seul Şimali Koreyanın Kumqanq daglıq turist zonasına və sənaye şəhəri Kaisonqa milyardlarla dollar xərcləyib.\nXarici işlər nazirliyinin rəsmiləri BMT-nin tətbiq edəcəyi sanksiyaların beç birinin bu iki hədəfə təsir etməyəcəyini deyirlər. Beynəlxalq Böhran İnstitutunun Asiya üzrə koordinatoru Piter Bek Seulun Şimali Koreya ilə bağlı siyasətini müdafiə etməyə çalışırdığını deyib.\nMüxalif siyasətçilər Kaisonqu və Kumqanq layihələrinin dayandırılmasına çağırıb. Belə ki, onlar bu yolla yüz milyonlarla dollar vəsaitin nüvə silahları əldə etməyə çalışan Şimali Koreyanın əlinə keçdiyini deyirlər.\nBirləşmiş Ştatların dövlət katibi Kondaliza Rays sanksiyaların tətbiqi barədə Şimali Koreyanın qonsuları ilə müzakirələr məqsədi ilə bu həftə Asiyaya səfər edəcək. Bu gün Birləşmiş Ştatların Şimali Koreya üzrə nümayəndəsi Kristofer Hill məsələ ilə əlaqədar Tokiyoya gedib. Onun cari həftənin sonu Cənubi Koreya rəsmiləri ilə Seulda görüşü gözlənilir.


Azərbaycan Umümdünya Ticarət Təşkilatının 190 sualına cavab verməlidir\n“Yuşenko Orta Asiyada demokratiya tərəfdarıdır” Azərbaycan Umümdünya Ticarət Təşkilatının 190 sualına cavab verməlidir. İqtisadi İnkişaf nazirliyindən verilən məlumata əsasən, suallar Azərbaycandakı iqtisadi vəziyyətlə bağlıdır. Bu təşkilat üzvlüyə qəbul üçün Azərbaycandan ticarət rejimi, gömrük sistemi və beynəlxalq qanunvericiliyə uyğun dəyişiklər tələb edir. Rəsmi Bakı isə Ümümdünya Ticarət Təşkilatı ilə 2002-ci ildən üzvlüklə bağlı danışıqlar aparır. Bu ilin ortalarına qədər təşkilatla danışıqların üçüncü raunduna başlanacaq. Danışıqlar zamanı Azərbaycan höküməti Avropa Birliyi ölkələrilə qanunvericiliyin uyğunlaşdırılmasını müzakirə edəcək.\nPrezident İlham Əliyevin fərmanı ilə Azərbaycanla Bolqarıstan arasında investisiyaların qorunması haqqında saziş təsdiq olunub. Digər bir fərmanla, Almaniya ilə ikiqat vergitutma aradan qaldırılıb.\nDövlət Sosial Müdafiə Fondunun qeydiyyata alınmış sığortaverənlərin 31.5-ndən xəbərsizdir. Hesablama Palatasının fondda apardığı yoxlamaların nəticəsində bir çox qanun pozuntuları müəyyən olunub. Fond hətta bəzi sərəncamları yeruinə yetirməyib, buna görə də iri vergi ödəyicilərindən vəsaitlər toplanmayıb. “Azal” aviaşirkəti, “Abşerin Su”, Azərbaycan Dillər və Tibb universitetlərinindən fonda nəzərdə tutulandan az vəsait köçürülüb. Hesablama Palatasının gəldiyi qənaətə görə, Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Binəqədi, Qaradağ, Əzizbəyov, Xətai, Yasamal, Nərimanov, Nəsimi, Nizami, Suraxanı, Sabunçu və Səbail rayon şöbələrində daha çox qanun pozuntuları var.\nMartın 24-də Milli Bankdan aldığımız məlumata görə, məzənnələrdə bu ayın əvvəlindən başlayan eniş son həftə daha da sürətlənib. İndi 1 dollar 2002-ci ilyununda olan səviyyəsinə düşüb yəni 4865 manatdır. 1 rubl 176, 1 avro isə 6317 manatdı.


Xaricde Uşaq Yixilanda Caan Aglama Adam Yixila üçün axtarış neticesi\nAxtarış Neticesi : Xaricde Uşaq Yixilanda Caan Aglama Adam Yixila\nXaricde Uşaq Yixilanda Caan Aglama Adam Yixila\nşille)..Usaq yixildiginada pewiman olur...xDD\nlanda batıb ölməmişdi, o ki qaldı naxoşluqlara, burda məsələ bir az qəlizləşir.\nQulu tamam sağaldı, heç o çiçəyin izi-tozu d\ngulmemisen hec?-deyerek qizini\nqidiqlamaga bawladi - yadinda\ndeyil Asif hamamda suruwub\nyixilanda ne qeder gulmuwdun\nF:- he yadimda..sonra az qala\nJalə damla-damla topladıq,\nVedrə-vedrə su qatdıq!))\nXaricdə:Caan heç nə olmaz!adam hələ yıxıla-yıxıla böyüyər!\nAzərbaycanda: Ayağının altına baxda!\n1 şillə elə bil kordu!\n2 şillə sus ağlama!\n3 şillə və uşağ yıxılmağına peşman olur!)))\nQız oğlanın ev tel\nr və emosiyalar keçirən kimi donub qalır. O, xəstəliyinin kiçik oğluna keçəcəyindən qorxur.\nHəkimlərin dediklərinə görə, Timson nadir nevroloji xəs\nrdı. Hər axşam camaat əkin-bikinnən evə dönəndə kişi bu xoruzu tutub var səsiylə qışqırırdı.\n-Qoy elə bilsinlər, hər a\nyarpaqlarının səsini eşitdi; küçədən ötən taksinin siqnal səsi gəldi. Yaxındakı məndəcərdə oynayan uşaqların səsini də eşitdi. Həyət qapısının qıfılının içində açar fırlandı. Qapının aralandığını eşitdi, lakin siyirmə cəftə hələ qapını saxlamışdı. Qonşu məndəcərdə toxmaq beysbol topunu şappıldatdı


Lənkəran Dövlət Universitetində ümummilli lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 88-ci ildönümünə həsr olunmuş "Azərbaycanın inkişaf strategiyası və aktual elmi problemlər" mövzusunda respublika elmi konfransı keçirilib.\nTədbir iştirakçıları konfransdan əvvəl LDU-nun "Heydər Əliyev muzeyi və idarəçilik məktəbi" ilə tanış olublar.\nLənkəran Dövlət Universiteti, AMEA Lənkəran Regional Elmi Mərkəzi, AMEA İqtisadiyyat İnstitutu, Qafqaz Universiteti və Azərbaycan Turizm İnstitutunun birgə təşkil etdikləri konfransı LDU-nun rektoru, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, əməkdar elm xadimi, professor Asəf İsgəndərov açaraq tədbir iştirakçılarını salamlayıb və onun məqsəd və vəzifələrindən danışıb. Lənkəran Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının humanitar məsələlər üzrə müavini Səmədağa Abdullayev konfransın işinə uğurlar arzulayıb.\nSonra universitetin rektoru, professor Asəf İsgəndərovun "Heydər Əliyev Azərbaycanın milli inkişaf strategiyasının banisidir" mövzusunda məruzəsi dinlənilib. Rektor məruzəsində elm və təhsil sahəsində qazanılan uğurların ulu öndərimiz Heydər Əliyevin adı və fəaliyyəti ilə bağlı olduğunu vurğulamışdır.\nKonfransda 140-dan çox məruzə dinlənilib. Çıxış edənlər ümummilli lider Heydər Əliyevin müstəqil dövlətimizin yaranması, möhkəmlənməsi və dünya ölkələri arasında tanınmasında tarixi xidmətlərindən danışıblar. Qeyd edilib ki, ümummilli lider Heydər Əliyevin xidmətləri sayəsində müasir Azərbaycan elmi və təhsili özünün zəngin mütərəqqi ənənələrinə, mənəvi və ümumbəşəri dəyərlərə, beynəlxalq təcrübəyə əsaslanaraq daha da inkişaf edib. Tədbir iştirakçıları milli təhsil quruculuğu strategiyasının uğurla həyata keçirilməsində dövlət başçısı İlham Əliyevin çoxcəhətli və yorulmaz fəaliyyətini yüksək qiymətləndirdiklərini bildiriblər.\nTədbirdə respublikanın müxtəlif ali məktəblərinin, qonşu rayonların elm, təhsil müəssisələrinin və Lənkəran ictimaiyyətinin nümayəndələri iştirak ediblər.\nLənkəran Dövlət Universiteti Mətbuat\nvə informasiya xidmətinin rəhbəri


Heç bir əlamət yoxdursa, koronavirusa yoluxduğumuzu nədən anlaya bilərik? – Turkustan.info\n08 Avqust 2020 23:10\n01 Avqust 2020 17:14\nTurkustan.info xəbər verir ki, türkiyəli tibbi mikrobiologiya mütəxəssisi, professor Aynur Eren Topkaya insanların koronavirusa yoluxub-yoluxmadığını ancaq antikor testləri sayəsində öyrənməyin mümkün olduğunu deyir.\nVücudumuz infeksiyaya cavab olaraq antikorlar meydana gətirir. Bu antikorlar immunoqlobulin adlanan zülallardır. Antikor testləri ilə infeksiyaya cavab olaraq meydana gələn immunoqlobulinlərin IgG, IgA, IgM analizi edilir. Antikorlar infeksiyaya yoluxmuş insanların qanında olur. Antikor testləri ilə simptomları az olan və ya olmayan infeksiyaları aşkar etmək olar”, – professor qeyd edib. (publika.az)\nPrevious Azərbaycanda BU GÜN: Yoluxma 200 rəqəminə düşdü – RƏSMİ\nNext Naxçıvanda Azərbaycan-Türkiyə birgə döyüş atışlı təlimlər keçirilir – VİDEO


ASA sığortaçılar üçün növbəti təlimə başlayıb - Biznes portal Finance Time\nASA sığortaçılar üçün növbəti təlimə başlayıb\nAzərbaycan Sığortaçılar Assosiasiyasının nəzdində fəaliyyət göstərən ASA Tədris Mərkəzi sığorta şirkətlərinin əməkdaşları üçün daha bir təlim təşkil edib.\nASA-dan verilən məlumata görə, bu dəfəki təlim “Peşəkar Sığortaçı Sertifikasiyası” (PSS) imtahanlarına hazırlıq üçün nəzərdə tutulub. Ümumilikdə 7 dərsdən ibarət olan təlimdə ölkədə fəaliyyət göstərən sığorta şirkətlərinin əməkdaşları iştirak edirlər.\nMəlumatda qeyd olunur ki, təlimin tədris proqramı Böyük Britaniyanın nüfuzlu İmtiyazlı Sığorta İnstitutunun (CII) rəsmi razılığı ilə yayımlanmış materiallarının tərcüməsi və yerli sığorta qanunvericiliyi əsasında hazırlanıb.\nASA-dan bildirilib ki, növbəti aylarda “PSS 2”, “PSS 3” və “CII” imtahanları üzrə də hazırlıq kurslarının təşkili planlaşdırılır.\nQeyd edək ki, “Peşəkar Sığortaçı Sertifikasiyası” Azərbaycan Respublikası Maliyyə Nazirliyinin dəstəyi ilə Azərbaycan Mühasiblər və Risk Peşəkarları Assosiasiyası tərəfindən hazırlanmış sertifikasiya proqramıdır.


İcra başçısı qanunsuz hasarladığı ərazidə pivə zavodu tikdirmək istəyir? – FOTOLAR » GundemXeber İnformasiya Portalı\nGundemxeber.biz » GündəmXəbər » İcra başçısı qanunsuz hasarladığı ərazidə pivə zavodu tikdirmək istəyir? – FOTOLAR\nTarix: 16-12-2017, 15:20 Bölmə :GündəmXəbər / Manşet Baxış: 158\nBakı şəhər İcra Hakimiyyəti və Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi Xəzər rayonu Mərdəkan şosesinin yaxınlığında yerləşən torpaq sahəsinin qanunsuz hasara alınması ilə bağlı sorğumuza cavab versə də, ancaq həmin əraziyə cavabdeh olan Xəzər rayon İcra Hakimiyyəti hələ də susur.\nHətta, Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin Şəhərsalma şöbəsinin müdiri Anar Bayramov sözügedən torpaq sahəsinin hasara alınmasından xəbərsiz olduqlarını bildirib:\nGörünür, həmin ərazi ya icra başçısı Gülağa İslamovun göstərişilə hasarlanıb, ya da onun tərəfindən bu qanunsuz hərəkətlərə bilərək göz yumulur. Bu məqamda Qala sakinlərinin icra başçısı Gülağa İslamovla bağlı iddiaları özünü doğrultmuş olur. Çünki biz həmin ərazidə çəkiliş aparan zaman sakinlər bildirmişdi ki, sözügedən ərazi Xəzər rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Gülağa İslamov tərəfindən hasarlatdırılıb və yerində pivə istehsalı zavodu tikiləcək. Doğrusu, həmin vaxtı biz buna inanmaq istəməmişdik. Ona görə də Xəzər rayon İcra Hakimiyyətinin məsələyə mövqe bildirməsini gözlədik. Lakin Bakı şəhər İcra Hakimiyyəti və Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi elektron sorğumuza cavab versə də, Xəzər rayon İcra Hakimiyyətindən hələ də heç bir cavab yoxdur. Bəs bu susqunluq nə qədər davam edəcək? \_olke.az\nİcra hakimiyyətlərinə xəbərdarlıq edildi ...\nDeputat icra başçılarının qanunu saymamasından ...


İndən belə Tacikistanda prezidentə sadiqlik andını pozan məmurlar intizam məsuliyyətinə cəlb olunacaqlar.\nBu barədə mayın 17-də Azadlıq Radiosunun Tacikistan xidməti məlumat yayıb.\nBundan başqa məmurlar hər il vergi orqanına gəlir və əmlakları barədə bəyannamə təqdim etməlidirlər.\nTacikistan hökuməti ilə bağlı qanuna muvafiq düzəliş parlamentin mayın 17-də keçirilən iclasında qəbul edilib.\nÖlkə prezidenti Emomali Rakhmon hələ ötən ilin iyulunda hökumət və parlament üzvləri barədə qanun imzalayıb.\nQanuna əsasən hökumət üzvləri işə bağlamazdan əvvəl prezidentə sadiqlik andı içməli və ölknin beynəlxalq imicinin artmasına xidmət edəcəklərini vəd etməlidirlər.\nBu 2016-cı il mayın 22-də keçirilən ümumxalq referendumunda qəbul olunmuş 41 düzəlişdən biri idi.


Şirin Xatirələr - Ənənəvi reseptlər - 2021\nYüngül Yəhudi desertləri\nBütün yəhudi nənələr, il boyu zövq ala biləcəyiniz bu yüngül bayram şirniyyatlarının ilham mənbəyidir.\nSatırın o başındakı gülüş qardaşımın gülüşü idi. "Ciddi ola bilməzsən" dedi, nəfəsini tutdu. "Az yağlı yəhudi yeməkləri? Bu oksimoron deyilmi?" Təbii ki, onun haradan gəldiyini bilirdim. Böyüyərkən iki yəhudi nənəm mənə il boyu dadlı və qarşısıalınmaz çərəzlər, tortlar və desertlər bəslədilər. Yəhudi bayramları dini bayramlar olmaqla yanaşı, yeməklərin də mərkəzindədir. Və şirin yeməklər bu halların çoxunun əlamətidir.\nYəhudi bayramları çoxdur, tez -tez nənələrimin davam etməsinin necə mümkün olduğunu düşünürəm. Yeməklərin həmişə bol olmadığı müharibə vaxtı Şanxayda yaşamağımıza baxmayaraq, onların hər şeyə getməsinə heç nə mane olmurdu.\nŞirniyyata gəldikdə, qayda şirin, yumurtalı, qozlu, meyvəli və yağlı idi. Buna görə də qardaşım çox gülürdü. Məsələn, Pasxa bayramında maya, çörək pudrası və ya çörək soda kimi un və mayalanmalar qadağan edildikdə, soyuduqdan sonra nəinki qalxacaq, həm də formasını qoruyacaq bir tort hazırlamaq olduqca çətin bir işdir. Yer fındıqları tez -tez Pasxa tortlarında unu, çırpılmış yumurtaları isə mayalanma vasitələrini əvəz edir. Ancaq işıq bişirərkən lazım olan böyük miqdarda söz ola bilməz.\nYəhudi pəhriz qanunları təcrübəsizlər üçün çətin ola bilər, ancaq onlarla birlikdə böyüysəniz, bildiyiniz şeylərdir və təbii olaraq onlara əməl edirsiniz. Nənə ilə yaşadığım zaman bütün tətilləri müşahidə etməkdə çox diqqətli idi və hər şeyi kitabla edirdi. Pasxa bayramı üçün bir həftə əvvəl bir otaqlı mənzilimizi taradı. Bütün un və mayalanma məhsullarını götürüb başqa yerdə saxladı. Pasxa çini iki dəstini təmizlədi: biri süd məhsulları üçün, biri də ət üçün. Nənə tətil zamanı bişirdiyinə baxmayaraq, həmişə Pasxa bayramında yeyilən mayasız çörəyi koszo çörək fabrikindən alırdı. Bütün il ərzində nənə kosher mətbəxi saxlayırdı, buna görə də həmişə düzgün qidaları yedik.\n"Kosher" "yeməyə uyğun" deməkdir və yəhudilərin pəhriz qanunları və ya kaşrut minlərlə il əvvələ uzanır. Reseptlər konkret olsa da, bir çox hallarda şərh üçün yer var. Bu səbəbdən, heç bir dini mənada bu desert reseptlərinin hazırlanması üçün heç bir iddia irəli sürmürəm. İddia etdiyim şey, tətil üçün ümumi qaydalara uyğun gəldikləri və bütün il yeyilə biləcəkləri.\nƏnənələri davam etdirmək və bu reseptləri daha çox insan üçün əlçatan etmək üçün onları yüngülləşdirmək qərarına gəldim. Son vaxtlar yəhudi desertlərinə marağın yenidən artması müşahidə olunur və bir neçə yeni yemək kitabı satışdadır; Əlbəttə ki, onlardan orijinal reseptlər əldə edə bilərsiniz, amma həqiqətən ağırdır. Düşünmürəm ki, bədənimiz bunun əvəzini ödəsin. Əsasən, bu desertlərlə etdiyim şey qatı qısalmaları azaldaraq yağdan kəsildi.\nBu reseptlər nənələrimin şərəfinədir ki, hər biri mənə yemək sevgisini aşılamışdır. Orijinalları qədər dadlı olan yüngül Yəhudi desertləri? Nənə və Baba buna inanmazdılar, amma hər ikisi də qürur duyardılar.\nS.F üçün yüngülləşdirilmiş menyu. Yəhudilərin Yeni ili\n31 Avqust 31, 2011 Çərşənbə günü Kaliforniya, San Franciscoda göründüyü kimi kövrək ballı Nar sorbeti. Craig Lee/The Chronicle -a Xüsusi Daha Çox Göstər\n3 -dən 2 -si, 31 Avqust 2011, Çərşənbə günü Kaliforniya, San Franciscoda göründüyü kimi əncir balsamik vinaigrette ilə qızardılmış alma salatı. Sophie Brickman tərəfindən tərtib edilmiş yemək. Craig Lee/The Chronicle -a Xüsusi Daha Çox Göstər\nBöyük babam Moishe, Polşada həyatını qazandı şochetvə ya ritual kəsici. Bildiyimə görə, Moishe yalnız inək qanı axıdan cəsur soyumuzun sonuncusu deyildi - atamın indiyə qədər yaxınlaşdığı ən yaxın adamı Viskonsin kollecində inəkləri atmaq idi - həm də sonuncu diqqətli Brickman.\nEvimdə, Moishe'nin mirasını Pasxa süfrəsində yaşatdıq, amma Dave ilə tanış olduğumda digər yəhudi bayramlarını qeyd etməyə başladım və valideynlərinin uyğunlaşdırdıqları adət -ənənələrə nəzər saldım.\nSentyabrın 28 -də gün batanda, San -Fransiskoda keçirəcəyimiz ilk il olan Rosh Hashanah və ya Yəhudi Yeni ili başlayır. Deyv ailəsinin bəzi praktiklərini yaşatmağımızı istədikdə, nadir bir fürsət aldığımızı anladım: Kaliforniya əyriliyi ilə ənənəni yenidən düşünmək.\nGeri Şərqdə, Rosh Hashanah hava soyumağa başlayanda düşür - kazak və çəkmələr qutulardan çıxır və isti bir şorba, doyurucu ət yeməkləri və şirin, sıx desertlər yığmaq düzgün görünür. Ancaq San-Fransiskoda insanlar ümumiyyətlə kazaklarını götürüb flip-floplarını çıxarırlar. Nə etməli?\nBirincisi, ənənədən ənənəyə qədər bir qədər fərqlənən və daxil ola biləcək Rosh Hashanah masasında oxudum:\n- Yeni ili və davamlılığı simvollaşdırmaq üçün yuvarlaq bir şey. Dəyirmi çallahdan qara gözlü noxud və ya kuskusa qədər hər şey ədalətli oyundur.\n- Şirin bir şey, şirin bir il üçün. Alma və bal standartdır. (The Chronicle -in damındakı bal haqqında 2 oktyabr hekayələrini izləyin.)\n- Toxumlar, məhsuldarlığı simvollaşdırır. Çox vaxt bunlar, ümid və yaxşı işləri simvolizə edən bir nardan gəlir, çünki Tövratdakı əmrlərin sayının 613 olduğu bildirilir.\n- İlin başını simvolizə etmək üçün bütöv bir balıq və ya quzu və ya quzu başı.\nYeməklərimiz üçün, yüngül mövzumuza uyğun olaraq balıq seçdim. Qrilimiz, yazın çox hissəsində damda oturdu, soyuq küləklər baxımsız qaldı. İndi, nəhayət, qızartma mövsümündəyik, buna görə də bütün bir balığı ızgara edərdik (təlimatlara baxın).\nQril artıq yandırıldığından, başlanğıc üçün də istifadə edə bilərik. Alma qızartmaq, şəkəri şəkərli bir tortda bişirdiyiniz kimi karamelləşdirir - başqa sözlə, ləzzətli olur. Qızardılmış almaları incir sosu və xırtıldayan püstə ilə salata əlavə etdim.\nŞirin üçün sıx bal tortu əvəzinə, dondurma istehsalçımızın dondurucu qabını nar sorbeti üçün hazırladıq - bir az turş, möhkəmləndirici və yüngül. Dave, bir bal elementi əldən verdiyimizi qeyd etdi, buna görə də resepti dəyişdirdim, həm şərbətin içərisinə, həm də üstünə çökmək üçün xırtıldayan badam-bal balı daxil etdim.\nİlk tək Rosh Hashanahımız olacaq. Bir az əlavə şirinliyin zərər verə bilməyəcəyini düşünürəm.\nBütün bir balığı qızartmaq\nTəmizlənmiş, bağırsağın balığının kənarını və boşluğunu yağlayın. İsterseniz otlar və limon dilimləri ilə doldurun. Yüksək atəşə bir kömür və ya qaz ızgarası hazırlayın. Balıqları balıq səbətinə, hərtərəfli isladılmış sidr taxtasına və ya birbaşa çox təmiz bir ızgaraya qoyun (yapışmaqdan çəkinin). Qalınlığı 1-2 düym olan bir balıq üçün örtün və təxminən 5-10 dəqiqə bişirin. Diqqətlə çevirin (lazım olduqda iki geniş spatula istifadə edin) və yeməyi bitirin. Əsas qayda, hər santimetr qalınlığa 10 dəqiqə bişirməkdir.\nNarlı Şərbət Ballı Kövrək\nTəxminən 1 quart sorbet edir\n2 yemək qaşığı + 1/4 fincan bal\n2 stəkan nar suyu (konsentratdan deyil)\n1 stəkan portağal və ya naringi suyu\n- 1 limon suyu (təxminən 3 yemək qaşığı)\n1/4 fincan bütün qovrulmuş badam\nŞərbət üçün: Kiçik bir tencerede 1/4 fincan şəkər, 1/4 fincan su və 2 xörək qaşığı balı orta atəşdə birləşdirin. Şəkər və bal həll olunana qədər qarışdırın, istidən çıxarın və sərinləyin. Nar, portağal və limon şirələrini əlavə edin, sonra dondurma istehsalçısına köçürün və istehsalçının göstərişlərinə uyğun olaraq emal edin. Bir konteynerə köçürün, örtün və möhkəm olana qədər dondurun.\nKövrək olanlar üçün: 8 x 11 düymlük bir qaba perqament kağızı çəkin, sonra yemək spreyi ilə çiləyin. Kənara yığmaq.\n2 litrlik (və ya daha böyük) bir tencerede 1 1/2 fincan şəkər, 1/4 fincan su və 1/4 fincan bal birləşdirin - qarışıq köpüklənəcək. Bir qaynağa gətirin, bir qaynağa gətirin və qarışıq bir konfet termometrində 300 dərəcəyə qədər bişirin. İstiliyi söndürün, sonra 1/4 fincan bütün qovrulmuş badamı tez qarışdırın və çörək soda ilə qarışdırın. Kabarcıklar əmələ gəlməsin, yoxsa qaz baloncukları çökər.\nHazırlanmış tavaya qarışığı tökün və təbii şəkildə həll olunmasına icazə verin. Sərin olana qədər soyudun, sonra tavanı çevirin və kövrək olana qədər döyün. Kiçik parçalara ayırın və istifadəyə hazır olana qədər perqament və ya mum kağızı arasında qatlanmış hava keçirməyən bir qabda saxlayın.\nXidmət etmək üçün: Şorbanı kiçik qablara tökün və üzərinə kövrək bir səpinti ilə əlavə edin.\nBalsamik Əncirli Vinaigrette ilə Qızardılmış Alma Salatı\n3 xörək qaşığı + 1/4 fincan sızma zeytun yağı\n2 əncir, köklü, soyulmuş, təxminən doğranmışdır\n1/4 fincan + 2 yemək qaşığı balzam sirkəsi\n- Kosher duzu və təzə qara bibər\n2 orta yaşıl alma, özəkli, dilimlərə kəsilmiş\n4 boş qablaşdırılmış təzə kahı qarışdırılır\n1/4 fincan qabıqlı qovrulmuş püstə\nVinaigrette üçün: Kiçik bir tencerede, 2 xörək qaşığı zeytun yağını parıldayana qədər qızdırın, sonra soğanı yumşalmağa başlayana qədər təxminən 3 dəqiqə bişirin. Sarımsağı əlavə edin və ətirli olana qədər təxminən 1 dəqiqə bişirin. Əncir əlavə edin və su çıxana qədər təxminən 8 dəqiqə bişirin. Bir qarışdırıcıya köçürün, 1/4 fincan sirkə əlavə edin və birlikdə döyün. Maşın işləyərkən, qalın bir sarğı yaratmaq üçün 1/4 fincan zeytun yağı tökün. Dadın və duz və istiot əlavə edin. (Bu 2 gün əvvəldən edilə bilər.)\nSalat üçün: Qalan 1 xörək qaşığı zeytun yağını qalan 2 xörək qaşığı balzam sirkəsi, bal, bir çimdik duz və bir neçə dənə bibər ilə qarışdırın. Alma ilə tökün və ızgara qızdırılarkən alma marinatlansın.\nBir ızgara hazırlayın və çox qızdırın, ya da bir ızgara qabını yüksək odda qızdırın. Almaları şoraba qoyun və hər tərəfdən təxminən 3 dəqiqə qril izləri ilə gözəl qızarana qədər qızardın.\nYaşılları vinaigrette ilə tökün, üstünə ızgara alma dilimləri düzün, fıstığa səpin və dərhal xidmət edin.\nXidmət başına: 324 kalori, 2 q protein, 24 q karbohidrat, 26 q yağ (4 q doymuş), 0 mq xolesterol, 9 mq natrium, 4 q lif.\nVanil sirrli yəhudi alma tortu\nKöhnə bir şirniyyat ustası olaraq necə hazırlayacağımı bildiyim bütün şirin desertlərdən, bu sadə ailə yəhudi alma tortu resepti fırlanmamın ən başında qalır: tez -tez tələb olunur, həmişə yeyilir. Hazırlanması çox asan olan bu yəhudi alma tortu, Vermont fermasındakı payızın necə hiss etdiyinə bənzəyir (və ya belə təsəvvür edirəm) və evi darçın, alma və vanilin ətri ilə doldurur.\nBu Yəhudi Alma Tortu resepti, liseydə oxuyanda anamın ev iqtisadiyyatı dərsindən gəldi. Özbaşına bişirməyi öyrəndiyi ilk şey idi, amma son deyil: O, inanılmaz bir ev çörəkçisidir.\nİstəyə bilərsiniz: Yumşaq İtalyan çiləyici çərəzlər və Ayran Ad günü tortu\nƏn yaxşı reseptlərimin çoxu yemək kitablarından və ya veb saytlardan deyil, qonşudan qonşuya, nənədən anaya, qızdan dosta və s. Bu etibarlı ailə reseptlərini dəfələrlə həyat yoldaşımın babası tərəfindən kəsilmiş albalı ağacından mənim sevimli taxta resept qutusundan çıxarıram. Bu resept kartları, əl ilə yazılmış maddələr və yan qeydləri ilə, hər istifadə ilə bir az ləkələnir və beləliklə bir az daha çox sevilir.\nQırmızı Ağ və Mavi Cheesecake Parfait işıqlandırıldı (Xidmət başına 1 WW SmartPoint!)\nCheesecake'i hər hansı bir şəkildə, formada və ya formada sevirəm, amma nə yediyimi izləməyə çalışıram və WW planına əməl edirəm, buna görə də Freestyle ballarımdan ağıllı istifadə etmək istəyirəm. Böyük bir cheesecake parçasına sahib olmaq hazırda etmək istədiyim deyil. Ailəm hələ də əvvəllər hazırladığım Qırmızı Ağ və Mavi Cheesecake Parfait -dən zövq ala bilsə də, bu resepti burada əldə etsəm də, bu mənim üçün yaxşı bir seçim deyil. Beləliklə, bunun üçün olan resepti götürdüm və tamamilə zövq ala biləcəyim bir resept hazırladım. Nəticədə dadlı və WW oldu!\nYağsız yunan qatığına, Jello markalı Şəkərsiz Cheesecake Puding Mixinə, qırmızı giləmeyvə (çiyələk istifadə edirdim, ancaq moruqdan tamamilə istifadə edə bilərsiniz) və yaban mersinə ehtiyacınız olacaq.\nBunu tək porsiyalarda bişirməyi sevirəm, amma bir kütləyə hazırlayırsınızsa, bunu anlamaq çox asan olacaq. Jello Şəkərsiz Cheesecake Puding Mixinin 1/4 hissəsini istifadə edirəm (1 SmartPoint belə).\nBu bir yığın çay qaşığıdır (paketdə 4 çay qaşığı var). Bunu 1 stəkan yağsız yunan qatığı ilə qarışdırın (0 SmartPoint).\nBir qat çiyələk, sonra qatıq/cheesecake puding qarışığı etmək, sonra daha çox giləmeyvə əlavə etmək istəyəcəksiniz. Bütün cheesecake puding qarışığı və qatıq yox olana və bütün giləmeyvə fincanınızda olana qədər təkrarlayın! Xidmət edin!\nBunu dünən etdiyim kimi tamamilə bir desert və ya qəlyanaltı (yunan qatığı) və ya hətta səhər yeməyi üçün yeyə bilərsiniz. Çox dadlı və tamamilə məmnun olduğum şirin dişim!\n1 xidmət üçün\n1 Tbsp Jello markası Şəkərsiz Cheesecake Puding Mix\n1 fincan çiyələk və ya moruq\nYağsız yunan qatığını 1 xörək qaşığı Jello markalı Şəkərsiz Cheesecake Puding Mix ilə qarışdırın.\nÇiyələkləri stəkanınızın altına qoyun.\nQatıq/cheesecake puding qarışığı əlavə edin, sonra daha çox giləmeyvə əlavə edin.\nBütün cheesecake puding qarışığı və qatıq yox olana və bütün giləmeyvə kubokunuzda olana qədər təkrarlayın!\nAşağı yağlı yəhudi yemək kitabı: Bayramlar və hər gün üçün 225 ənənəvi və müasir gurme Kosher reseptləri\nİnsanlar yəhudi bişirməyi düşünəndə ağlına ilk olaraq "az yağlı" gəlir. Ancaq indi, Aşağı Yağlı Yəhudi Kitabı sayəsində, kosher yemi, kökəlmə yeməyi demək deyil. Məşhur yemək kitabçası müəllifi Faye Levy, əlçatan maddələrin sadə birləşmələrindən istifadə edərək kosher saxlamaq üçün bütün qaydalara uyğun dadlı və sağlam yeməklər hazırlayır. Bir çox yəhudi aşpaz il boyu kosher mətbəx saxlamasa da, hazırlamaq istəyirlər\nbayram üçün ənənəvi yəhudi yeməkləri. Kaşrut qaydalarını izah edən hərtərəfli bir girişdən sonra, kitabın birinci hissəsi hər xüsusi günün və onunla əlaqəli qidaların təsviri ilə başlayaraq tətilə (Şənbə günü bölümü daxil olmaqla) bölünür. Ardından gələn reseptlər, əriştə kugel, blintzlər, bal tortu, challah və hətta qida prosessorunda hazırlanan gefilte balığı kimi köhnə favoritlərin yüngülləşdirilmiş versiyalarını ehtiva edir.\nhamısı az yağlıdır və hamısı mənşəyinə sadiqdir. Kitabın ikinci hissəsi, Mezeler və Salatlar, Süd və Yumurta Yeməkləri, Toyuq və Türkiyə Yeməkləri, Tərəvəz və Vejetaryen Yeməkləri və Şirniyyatlar daxil olmaqla ümumi fəsillərə bölünmüş inanılmaz az yağlı gündəlik reseptlərdən ibarətdir. Faye Levy sübut edir ki, yeməyin ləzzətli olması üçün mürəkkəb olmaq lazım deyil və ətirli olması üçün çox yağlı olması lazım deyil. Az yağlı yəhudi yemək kitabı müasirdir\nkosher aşpazlarının günahsız olaraq ənənəvi və yenilikçi yeməklərdən zövq almasına imkan verəcək sadə yoldaş\nGiriş məhdudlaşdırılan maddə doğru Əlavə edilib Tarix 2010-11-22 15:22:29 Bookplateleaf 0004 Boxid IA135308 Kamera Canon EOS 5D Mark II Şəhər New York Curatenote Donorla göndərildi Extramarc OhioLINK Kitabxana Kataloqu Foldoutcount 0 Identifier lowfatjewishcook00levy Identifier-ark ark:/13960/t88g9gb1g Isbn 0517703645\n9780517703649 Lccn 96029192 Ocr ABBYY FineReader 8.0 Openlibrary_edition OL990820M Openlibrary_work OL2635461W Səhifədə irəliləyiş lr Səhifələr 370 Ppi 386 Scandate 20110326044325 Skaner yazıçı5.shenzhencarcher.org30 nəşr\nEvdə hazırlanmış dondurma mükəmməl bir yay yeməyidir və qəhvə atanın bəyənəcəyi mürəkkəb bir ləzzətdir. Bu reseptin böyük bir bonusu: dondurma istehsalçısı tələb etmir. Xüsusi avadanlıq olmadan belə evdə çürüyən, kremli bir müalicə edə bilərsiniz. Əvvəlcədən planlaşdırın - xidmət etməzdən əvvəl ən azı altı saat dondurma vaxtına ehtiyacınız olacaq.\nShavuot üçün ən yaxşı Kosher Cheesecake Tarifləri\nİtalyanlar şirinləşdirilmiş ricotta pendir ilə cheesecake etmək (bəzi bal və dəfnə yarpaqları ilə dad) Fransız dili Neufch âtel pendiri və jelatinlə yüngülləşdirilmiş nazik bir versiyaya üstünlük verin. Yunan üslubunda mascarpone və ya mizithra, ricotta'ya bənzər, lakin daha quruducu bir ləzzətli Yunan pendiridir.\nİçində Amerika, iki ən məşhur cheesecake növüdür Nyu York tərz, qaymaqlı pendirdən, ağır kremdən və yumurta sarısından hazırlanan son dərəcə zəngin və hamar bir versiya, ümumiyyətlə bir graham kraker qabığında bişirilir və Çikaqo-sürətli, kənarda möhkəm və krem pendir xəmirinə əlavə olunan xama səbəbiylə yüngül, qaymaqlı bir daxili olan və adətən qısa çörək qabığında bişirilir.\nBu yaxınlarda Yapon cheesecake internetə çevrildi və daha yüngül, tüklü bir cheesecake. İçində olarkən İsrail Cheesecake bütün il boyu əsasən istifadə olunan pendir kimi xüsusi xama ilə xarakterizə olunan bütün səhər yeməyi bufetlərində tapa bilərsiniz. Nəhayət, əsasən krem pendirdən hazırlanan və bişirməyən cheesecakes var. yumurta, çox ənənəvi deyil, amma asan və buna baxmayaraq dadlıdır.\nNiyə indi? Bu, demək olar ki, Shavuot -a bənzəyir. Ənənə, Shavuot -da süd yeməkdir və gözdən keçirməyiniz üçün ਂ,000 -dən çox süd reseptimiz var, lakin heç bir Shavuot olmadan tamamlanmır:\nŞirin bir Yəhudi Yeni ili üçün 5 Ballı Şirniyyat\nRosh Hashana üçün masa ətrafında toplaşanlar üçün bilirik ki, bala alma batırmaq şirin bir yeni ilin vədini simvollaşdırır. Bir çox yəhudi üçün, ibrani məktəbi günlərinə və ya öz uşaqlarının masanın ətrafında sıxışdıqları bir vaxta bənzəyən bir zamanla fərqlənən birləşmədir. Bu il, Yüksək Müqəddəs Günlərin birincisinin şərəfinə, qarşıdan gələn Yəhudi Yeni ilinin şirinliyini, şirin və şən bayram şənliyi, bal bağlamış yeməklərlə heyran olun.\nYeməkdən sonra bu incə, lakin xırtıldayan Ballı-Bademli Dantelli Çerezlərdən (yuxarıdakı şəkil) bir boşqab meyvə ilə birlikdə asan bir bayram şirniyyatı hazırlayın. Bal, qəhvəyi şəkər, kərə yağı və dilimlənmiş badamdan ibarət olan unlu bir xəmir, bu yeməklərə fərqli incə, xoley meylini verir.\nAşpaz Adı: Qida Şəbəkəsi Mətbəxi Tam Tarif Adı: Bal Ricotta Cheesecake İstedadlı Tarif: FNK Resepti: Foodnetwork.com Layihəsində göründüyü kimi Food Networks Kitchen's Honey Ricotta Cheesecake: Foodnetwork.com, FN Essentials/Weeknights/Güz/Bayram Şou Adı: Yemək Şəbəkə / Pişirmə Kanalı: Qida Şəbəkəsi\nGiada De Laurentiis'in Bal Ricotta Cheesecake, yeməkdən sonra bir desert peçenyesi olan biskotti ilə hazırlanmış bir kərə yağı ilə gəlir. Doldurmağa gəldikdə, xama krem pendir və qaymaqlı ricotta portağal çiçəyi balı və bir kaşığı portağal qabığı ilə şirinləşdirilir. Pasta qədər asan olan şirin və sitruslu bir dilimdən zövq alın - amma daha yaxşıdır.\nÇiyələk, bütün giləmeyvə kimi sağlam bir meyvədir: əla lif, vitamin və mineral mənbəyidir. Ancaq bu, tortun üzərinə buzlanma gətirir, çünki bir çox uşağın sizə söyləyəcəyi kimi, çiyələkli desertlər olduğu yerdədir. Siz & rsquove bu ətirli meyvəni sağlam smoothies və yay salatlarına doldurduqdan və dondurucuda dondurulmuş çiyələk saxladıqdan sonra sevdiklərinizi (özünüzü də) həqiqətən arzuladığınız şeylə müalicə edin və yeməkdən sonra çırpın. qaliblər.\nBufet Brunch İlhamları\nHəftə sonları yuxudan gözlərimi yumub yataqdan çıxanda valideynlərim artıq 6 mil təpəyə qaçdı (ana) və ya gəzdi (ata), chai latte (ana) və ya qara qəhvə (baba) içdim , Hədəfə (Ana) və ya Ev Deposuna (Baba) getdi, 20+ iş e -poçtu yazdı (hər ikisi) və duş aldı (hər ikisi). Hamısı səhər 9 -a qədər. Bu qaydada olmasa da.\nXeyr, səhər erkən saatlarda çörəkçi deyillər (amma bu mənim reseptlərimin arxasında çox şeyi izah edəcək!). Təbii olaraq 4: 30-da və 6-da-yuxuda yatan insanları oyandırırlar.\nBir azdan buna öyrəşirsən.\nQardaşımla mən də erkən quş kimi başladıq. Şənbə günü səhər cizgi filmləri başlamazdan bir saatdan çox yuxudan oyandıq və aşağı qaçdıq və Milad səhərində səhər 6 -nın "buraxılış vaxtını" gözləyərkən səbirsizliklə yataq otağımızın divarlarından çıxdıq. Ancaq yeniyetmələr kimi, biz yavaş -yavaş yuxuya giririk və indi iş günləri səhər 7 və ya 8 -də səs -küylü həyəcana üstünlük veririk.\nHansı ki, paylaşa biləcəyimiz bir neçə yeməkdən biri səhər 11 -dir.\nBrunch. (Qardaşım üçün səhər yeməyi və valideynlərimiz üçün nahar.)\nAdətən maşına yığılaraq ən çox sevdiyimiz yaban mersini qəhvə tortu üçün Körfəzdən keçərkən, ayın son bazar günüdürsə, şəhərdə qalırıq. Yerli kənd klubunda möhtəşəm bir brunch keçirilir və mən heç vaxt geyinmək üçün bir bəhanədən imtina etmirəm!\nÖlkə klubu bufet brunchları üçün BÜTÜN ÇIXIŞa gedir. Cədvəl öz əlinizlə salat hazırlamaq və sarğı ilə başlayır, karides və feta orzoya keçir, ardınca bostan və giləmeyvə ilə təzə meyvə lövhəsi gəlir. Sonra pendir boşqabı və 5 növ kraker, hisə verilmiş somon və karides (bəli, iki dəfə) və qızardılmış simit və ingilis keksləri gəlir.\nVə bu yalnız "soyuq" şeylərdir.\nMasa qızdırılan metal qablara davam edir, əllərində yumurta Benedict və alma ağacı ilə bişmiş pastırma, qəhvəyi qəhvəyi və fransız tostu, toyuq cacciatore və təzə balıq və isti tərəvəz sote. Üstəlik vetçina və sifarişlə hazırlanmış omletlər olan ayrı bir oyma stansiyası.\nOh, amma bitirməmişəm! Bu yaxınlarda limon haşhaşlı kekler və köhnə donutlar, mini meyvə tarts və pecan pastası, çiyələk və ya şokoladlı köpüklü şokoladlı keks ısırıqları və şokoladlı qaymaqlı puflar daxil olan desertlərdə bitirirlər.\nÜmumiyyətlə cənnət düşüncəm.\nBir çox şirin yeməyə baxmayaraq çox azacıq əriyən tünd şokoladlı kruvasan - bütün bufetdə ən çox sevdiyim şey qaragilə blintz idi. Çaşqınlıq içində başınızı cızmaq istəyənlər üçün, blintz klassik olaraq kiçik bir burrito kimi şirin bir pendir doldurulmasına (krem, ricotta və ya fermer) bükülmüş və tez -tez meyvə, karamel və ya şokolad sousu ilə doldurulmuş bir krepdir.\nBir az incə yabanmersini şərbəti ilə onların kremli versiyası məni bəyəndi yelləmək ilk dişlədikdən sonra və son yeməyimdən sonra boşqabı yalamaq istəyirəm! Ancaq birtəhər çəkinməyi bacardım və bunun əvəzinə evdə özümün daha yüngül versiyamı hazırlamaq qərarına gəldim.\nOh Mənim. Yaxşılıq. Siz uşaqlar… Bu yabanmersini çalarları zəngin, kremli, şirin və s günahsızcasına günahkar Bunun mümkün olduğunu düşünmürdüm, amma onlar var daha yaxşı orijinal bufetdən daha çox! Dondurulmuş yaban mersini istifadə edərək, onları il boyu yeyə biləcəyinizə əmin oldum və qəti zəmanət verirəm ... Yemək üçün erkən oyanan 100% işdir!\nVideoya baxın: ŞOK!! Məhşur teleaparıcı HƏMCİNSİ İLƏ EVLƏNDİ (Dekabr 2021).\nCopyright 2021 \_ Yüngül Yəhudi desertləri...


İdeal bədən ölçüləri ilə sərvət qazanır-FOTO » Qadin.Net ~ İlk milli qadın portalı\n24 yaşlı rus modeli Anastasiya Kvitko sosial mediada paylaşımları ilə diqqət mərkəzindədir.\nQadin.Net axşam.az -a istinadən xəbər verir ki, dünyaca məşhur model Kim Kardaşyana bənzəməsi ilə məşhurlaşan gənc qız İnstaqramda sərvət qazanır. Rusiyadan Amerikaya model olmaq üçün gələn Kvitkonun izləyiciləri günbəgün durmadan artır.\nQeyd edək ki, "Rus Kardaşyan" ləqəbi ilə tanınan Anastasiyanın "İnstaqram"da 10 milyon izləyicisi var.\nModel ayaqları ilə 100 min qazanır-FOTO


Azərbaycanda elmi jurnalistikanın formalaşması və inkişafı məsələləri müzakirə edilib\nAzərbaycan Milli Elmlər Akademiyasında (AMEA) Azərbaycanda elmi jurnalistikanın formalaşması və inkişafı istiqamətində işlər aparılır. Bunu AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatlarında ictimaiyyətlə əlaqələrə məsul əməkdaşların ümumi toplantısındaRəyasət Heyəti Mərkəzi Aparatının İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin rəhbəri Səid Hüseynov bildirib. O, öncə qeyd edib ki, elm və texnologiyaların sürətlə inkişaf etdiyi, intellektual nailiyyətlərin insan həyatına nüfuz etdiyi müasir dövrdə elmin müxtəlif sahələri üzrə biliklərin cəmiyyətə çatdırılması mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Yeni biliklərə əsaslanan qlobal inkişaf prosesi elmi-texniki, sosial-iqtisadi və humanitar elmlərdə tədqiqatların və nəticələrin təbliğini müasir informasiya cəmiyyətinin qarşısına tələb olaraq qoyur. Qloballaşmanın vüsət aldığı Azərbaycanda bu tələbin icrasının məsuliyyəti yerli KİV-lərin, həmçinin elmi tədqiqat müəssisələrində ictimaiyyətlə əlaqələr üzrə çalışan əməkdaşların üzərinə düşür. Azərbaycançılıq prinsiplərinə söykənən milli-mənəvi və dini dəyərlərin təbliği, ekoloji təfəkkürün formalaşdırılması, həmçinin Azərbaycan dövlətinin daxili və xarici siyasətinin, ölkədə aparılan sosial-iqtisadi, mədəni quruculuq proseslərinin mahiyyətinin elmi əsasda ictimaiyyətə çatdırılması ölkə jurnalistləri qarşısında yeni vəzifə kimi formalaşmışdır.\nPrezident İlham Əliyev tərəfindən imzalanmış “Azərbaycan Respublikasında 2009-2015-ci illərdə elmin inkişafı üzrə Milli Strategiya” və “Azərbaycan Respublikasında 2009-2015-ci illərdə elmin inkişafı üzrə Milli Strategiyanın həyata keçirilməsi ilə bağlı Dövlət Proqramı”nda Azərbaycan elminin beynəlxalq elm məkanına inteqrasiyasının gücləndirilməsi, alim və mütəxəssislərin elmi fəaliyyətinin əlaqələndirilməsi, həmçinin elmi nailiyyətlərin cəmiyyətə, o cümlədən təhsil müəssisələrinə çatdırılması mühüm vəzifələr kimi yer alır. Elmin populyarlaşdırılması və innovativ nailiyyətlər barədə məlumatların cəmiyyətə çatdırılması işi məhz həmin vəzifələrdən irəli gəlir. Bunu nəzərə alaraq, AMEA rəhbərliyi 2013-cü il mayın 29-da Rəyasət Heyətinin qərarı ilə İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsini yaratmışdır. Son 1 il ərzində şöbənin təşəbbüsü ilə akademiyanın 40-dan çox elmi müəssisə və təşkilatına jurnalistlər cəlb olunmuşdur. Nəticədə ictimaiyyətlə əlaqələrə məsul əməkdaşlardan ibarət geniş şəbəkə yaradılmışdır. Şəbəkə üzvlərinə elmin təbliği, elmi xəbərləri hazırlama prinsipləri və mexanizmi çatdırılmışdır.\nŞəbəkənin gələcəkdə elmi jurnalistlər komandası kimi inkişaf edəcəyinə inandığını söyləyən S.Hüseynov elmi jurnalistikanın mahiyyətindən də danışıb. Bildirib ki, jurnalistikanın Azərbaycanda indiyəcən formalaşmamış bu sahəsi elm və texnologiyada baş verən yenilikləri, sosial həyatımızın problemləri və inkişafı ilə bağlı hər növ prosesin elmi izahını asan üslubda ictimaiyyətə çatdırmağa xidmət edən fəaliyyət sahəsidir. Elmi jurnalistikanın funksiyası yalnız elmi geniş kütləyə çatdırmaq deyil, həmçinin alimlərlə oxucu kütləsi arasında əlaqə yaratmaq, o cümlədən elm adamlarını müxtəlif ölkələrdəki həmkarları ilə əlaqələndirməkdir.\nÖlkəmizdə elmi jurnalistikanın formalaşması və inkişafı məqsədilə layihə, o cümlədən təlim və seminarların, yazı müsabiqələrinin keçirilməsi nəzərdə tutulur. Bu kimi layihələrə akademiyanın elmi müəssisə və təşkilatlarında fəaliyyət göstərən jurnalistlərlə yanaşı, yerli KİV-lərin də əməkdaşları cəlb olunacaq, onlara xarici ölkələrdə təşkil edilən müvafiq təlim və seminarlarda iştirak imkanları yaradılacaq.\nAMEA-nın ictimaiyyətlə əlaqələr sahəsində əsas hədəfi Azərbaycanda elmin populyarlaşması, o cümlədən elmi nailiyyətlərin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması və dünya elmindəki nailiyyətlərin ölkəmizdə təbliğidir.\nBundan əlavə, şöbə tərəfindən “Əyləncəli elm” layihəsinin əsası qoyulub və AMEA-nın gənc alimləri ilə birgə Şamaxı və Xaçmazda məktəblilərlə görüşlər keçirilib. Fizika, Radiasiya və Kimya Problemləri institutları, həmçinin Mərkəzi Nəbatat Bağının gənc tədqiqatçıları şagirdlərə maraqlı təcrübələr nümayiş etdiriblər. Burada məqsəd regionlarda gənc nəsil arasında elmi təbliğ etmək, onlarda elmə marağı artırmaqdır.\nTədbirin sonunda Azərbaycanda elmi jurnalistikanın formalaşması imkanlarına dair suallar cavablandırılıb və fikir mübadiləsi aparılıb.


“Bank Avrasiya”dan yeni kredit kampaniyası! Marja.az - Azərbaycanın iqtisadi xəbərlər saytı\n“Bank Avrasiya”dan yeni kredit kampaniyası!\n“Bank Avrasiya” ASC dövlət və özəl müəssisələrdə (təşkilatlarda), bələdiyyə orqanlarında, təhsil və səhiyyə sahələrində çalışan əməkdaşlar və təqaüdçülər üçün ən əlverişli şərtlərlə istehlak krediti təqdim edir.\nMüxtəlif ehtiyacların qarşılanması üçün yeni istehlak krediti ən sərfəli şərtlərlə nağd və qeyri nağd şəkildə verilir.\n-Məbləğ 500 manatdan 5000 manata qədər\n-illik faiz dərəcəsi 25%\n-müddət 18 ay\n-xidmət haqqı 0.5%\nKreditin rəsmiləşdirilməsi Bankın Baş ofisində (Bakı ş, Nizami küç.,112B), “Buta” filialında (Bakı ş, Xəqani küç., 85B) və “Sumqayıt” filialında (Sumqayıt ş., 1-ci məhəllə, ev 2) həyata keçirilir. Daha ətraflı məlumatı bankın rəsmi səhifəsində əldə edə bilərsiniz.\n“Bank Avrasiya” ASC daim müştəri məmnuniyyətini diqqət mərkəzində saxlayaraq daha keyfiyyətli və müasir bank xidmətləri istiqamətində işləri davam etdirir.\n18 Dekabr 2017 , 10:08


BDU-nun 78 yaşlı müəllimi avtobusdan yıxılaraq ağır xəsarət alıb - Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / Aktual / BDU-nun 78 yaşlı müəllimi avtobusdan yıxılaraq ağır xəsarət alıb\nBakı Dövlət Universitetinin (BDU) Sosiologiya kafedrasının müəllimi, 1941-ci il təvəllüdlü Fazil Vahidov avtobusdan yıxılaraq ağır xəsarət alıb.\nQeyd edək ki, F.Vahidov 1970-ci ildən BDU-da çalışır. O, fəlsəfə elmləri namizədi və 1974-cü ildən BDU-nun dosentidir. 2007-ci ildə “İlin müəllimi” fəxri adına layiq görülüb.\nÖncəki Tbilisidə etirazçılar parlamentin binasının qarşısında çadır qurdu: “Deputatları içəri buraxmayacağıq” – FOTOLAR\nNövbəti Vasif Talıbov iməclikdə iştirak edib – FOTO


Kredit bürolarının yaradılması baş tutmadı - Cümhuriyyət\nKredit bürolarının yaradılması baş tutmadı\nTarix: 26 Sentyabr, 19:11 | Baxış: 344\n"Gələn ay "Kredit büroları haqqında” Qanun qəbulunun bir ili tamam olur. Ancaq təəssüf ki, bu müddət ərzində hələ də kredit bürosı yaradılmayıb. Büronun yaradılması prosesi ciddi səbəb olmadan uzanır. Biz büronun tezliklə fəaliyyətə başlayacağını gözlədiyimiz halda məlum olur ki, qurum ümumiyyətlə, dövlət qeydiyyatına alınmaq mərhələsini keçməyib. Halbuki hüquqi baza yaradıldıqdan sonra kredit bürosunun qəbulu daha çox texniki xarakter daşıyır. Banklar xeyli vaxtdır bu istiqamətdə işləyirlər və müəyyən kadr bazasını da formalaşdırıblar”.\nCebhe.info xəbər verir ki, bunu iqtisadçı-ekspert Samir Əliyev deyib. Onun sözlərinə görə, kredit məlumatlarının mübadiləsi sisteminin təkmilləşdirilməsi istiqamətində kredit bürosunun yaradılması maliyyə xidmətlərinin inkişafına dair Strateji Yol Xəritəsinin əsas prioritetlərinə daxildir:\n"Qanun layihə şəklində çoxdan hazırlansa da, məhz Strateji Yol Xəritəsi çərçivəsində qəbul edilib. Qısaca qeyd edim ki, kredit bürosu – bank və qeyri-bank kredit təşkilatlarından, kommunal və mobil rabitə xidmətləri göstərən şirkətlərdən, hətta məhsullarını nisyə satan müəssisələrdən müştəri barədə məlumatları toplamaq səlahiyyətinə malikdir. Bir sözlə, müştərinin ödəmə qabiliyyəti və davranışı barədə tarixçələr büroda toplanaraq baza yaradılır və banka müştərini düzgün qiymətləndirməyə imkan verir. Müştəri kredit üçün müraciət etdikdə onun tarixçəsi kredit almasında həlledici rol oynayır. 2005-ci ildən başlayaraq bu funksiyanı Mərkəzləşdirilmiş Kredit Reyestri (MKR) yerinə yetirib. Sadəcə MKR bank və bank olmayan kredit təşkilatları ilə məhdudlaşır. Kredit büroları isə daha geniş məlumatlara malik olan və daha çox iştirakçının cəlb edildiyi bir informasiya mübadiləsi sistemidir. MKR bir qayda olaraq maliyyə institutlarının daxili reyestri qismində çıxış edir, ancaq büro maliyyə institutları ilə yanaşı əhaliyə xidmət göstərmək məqsədilə yaradılır. Ən azı ildə 2 dəfə əhaliyə kredit tarixçəsi barədə məlumatları onların müraciəti əsasında pulsuz olaraq təqdim edir. MRK-nin fəaliyyətə başlaması problemli kreditlər probleminin həll edilməsi sahəsində banklara kifayət qədər dəstək verdi. Ödəyə bilmədikləri kreditləri ikinci və ya üçüncü bankın vəsaitləri hesabına bağlamaq və bununla da "kredit karuseli” yaratmaq kimi təhlükəli vərdişləri aradan qaldırdı. Sonrakı dövrdə kreditlərin ödənilməsində yaranmış problem devalvasiya və bankların məsuliyyətsiz kreditləşmə siyasəti nəticəsində yarandı”.\nİqtisadçı qeyd edib ki, hazırda banklardan kredit götürmək müşkülə çevrilib:\n"Qurunun oduna yaşın yandığı kimi, məsuliyyətsiz və ya imkansız müştərilərin oduna da etibarlılar yanır. Skorinq sistemi işləmədiyindən banklar müştərinin rəsmi maaşının ümidinə qalıblar. Yüksək və rəsmi maaşa malik müştəri isə intizamlı müştəri demək deyil. Kredit bürolarının üstünlüyü barədə çox yazmaq olar. Kredit götürməyin müşkülə çevrilməsi o demək deyil ki, banklar kredit vermək istəmirlər. Onlar cəlb etdikləri əmanətləri qaytarmaq, gəlir əldə etmək, işçilərin maaşlarını ödəmək və nəhayət fəaliyyət göstərə bilməsi üçün kredit verməyə məcburdurlar. Zərərli aktivlərin içində batan banklara kredit vermək üçün etibarlı müştəri lazımdır. Etibarlı müştərini isə kredit büroları olmadan müəyyənləşdirmək mümkün deyil. Dünya Bankı və Beynəlxalq Maliyyə Korporasiyasının birgə tərtib etdikləri "Doing Business" hesabatında da Azərbaycanda kreditə əlçatanlığı göstəricisinin ildən ilə pisləşir və bunun əsas səbəblərindən biri əhalinin özəl kredit bürolarına çıxışının olmamasıdır: "Bu mövqenin yaxşılaşdırılması üçün qanunvericilik bazası yaradlıb. "Kredit büroları haqqında” Qanunun tələblərinə uyğun olaraq bir sıra qaydalar qəbul edilib. Qanunvericilik bazası getdikcə təkmilləşdirilsə də bu normativ aktların tətbiq ediləcəyi infrastrukturun - kredit bürosunun yaradılması ləngidilir. Beynəlxalq reytinqlərdə Azərbaycanın mövqeyinin yaxşılaşdırılmasının vacibliyini göstərən president sərəncamı var. Strateji Yol Xəritəsində də kredit bürosunun 2017-ci ildə yaradılması nəzərdə tutulur. İlin bitməsinə isə cəmisi 3 ay qalıb…”