Bal yarmarkasında iştirak etmək üçün QAYDALAR\nElşad Əliyevin namizədliyi təsdiqləndi\nTelman Mirzəyevin namizədliyi təsdiqləndi\n12:09 11-09-2019 | 107 | İqtisadiyyat\nVersus.Az xəbər verir ki, “Aqrar tədarük və təchizat” Açıq Səhmdar Cəmiyyəti (ASC) fermerlərin və arıçıların yarmarkada iştirakı ilə bağlı qaydaları açıqlayıb. Qaydalara görə, yarmarkada iştirakçı sayı hər bir rayondan maksimum 40 nəfər ola bilər.\nİştirakçılar növbəli şəkildə seçiləcək. Arıçılar yarmarkada iştirak etmək üçün minimum 20 arı ailəsinə sahib olmalıdır. Arıçılar yarmarkaya maksimum 400 kq bal və maksimum 30 ədəd arı şanı (çərçivə) çıxara bilər.\n“Sumqayıt hadisələri barədə ilk mənbədən” kitabının müəllifi olan həmyerlimiz Səadət Kadırova\nUşaq evində müəllimin azyaşlını döyməsi ilə bağlı polis tərəfindən araşdırmalara başlanıb\n32 saylı Suraxanı seçki dairəsindən namizəd - EHTİRAM MEHTİYEV\nŞəhid ailəsinə tibbi yardım göstərilib\nKüncüt yağının FAYDALARI\nMİLLİ DİRÇƏLİŞ ŞOUSU


AĞ YOL -Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan və Gürcüstan bütün sahələrdə uğurlu əməkdaşlıq edir və bu əməkdaşlıq gündən-günə dərinləşir\n&nbsp Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan və Gürcüstan bütün sahələrdə uğurlu əməkdaşlıq edir və bu əməkdaşlıq gündən-günə dərinləşir\nAgyol.az xəbər verir ki, bunu Prezident İlham Əliyev Azərbaycanda rəsmi səfərdə olan Gürcüstan Prezidenti xanım Salome Zurabişvili ilə təkbətək görüşündə deyib.\nSalome Zurabişvili: Gürcüstanın bütün prezidentləri Azərbaycanın dostu olub və mən də bu ənənəni davam etdirirəm\nGürcüstanın bütün prezidentləri Azərbaycanın dostu olub və mən də bu ənənəni davam etdirirəm.\nAgyol.az xəbər verir ki, bunu Azərbaycanda rəsmi səfərdə olan Gürcüstan Prezidenti xanım Salome Zurabişvili Prezident İlham Əliyevlə təkbətək görüşündə deyib.\nS.Zurabişvili qeyd edib: “Təşəkkür edirəm, cənab Prezident. Şadam ki, regiona ilk səfərimi bizim dostumuz olan qardaş ölkəyə edirəm. Mən Azərbaycana dost ölkənin Prezidenti kimi səfərə gəlmişəm. Gürcüstanın bütün prezidentləri Azərbaycanın dostu olub və mən də bu ənənəni davam etdirirəm. Bizim münasibətlərimizin alternativi yoxdur və perspektivli əlaqələrimiz var”.\nPrezident bildirib ki, bizim region üçün və dünya üçün yeni perspektivlər açılır: “Bu baxımdan əlaqələrimizi dərinləşdirmək daha da böyük əhəmiyyət kəsb edir. Əminəm ki, biz perspektivlərlə bağlı yeni təşəbbüsləri müzakirə edəcəyik. Bizi qəbul etdiyiniz üçün bir daha təşəkkür edirəm”.\n&nbsp Yayım tarixi :27 Fevral 2019 &nbsp 11:51\n&nbsp Xəbərin linki : http://www.agyol.az/xeber.php?id=36262


Magistralın Gəndob-Quba hissəsi əsaslı şəkildə bərpa olunur -FOTO\nthumb_up 97 thumb_down 8 visibility1319\nBakı-Quba-Rusiya dövlət sərhədi avtomobil yolunun 130-169-cu km-liyini əhatə edən Gəndob-Quba hissəsi yenidən qurulur.\nAzərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyindən Hürriyət Azərbaycan-a verilən məlumata görə, II texniki dərəcəli olan magistral avtomobil yolunun Bakı-Quba-Rusiya Federasiyası ilə dövlət sərhədi avtomobil yolunun 39 km-lik Gəndob-Quba hissəsində ərazilərdən asılı olaraq asfalt-beton örtükdə deformasiyalar, çökmələr və qabarmalar əmələ gəlib, örtüyün profili itib, çökmələr müşahidə olunur. Bundan başqa mövcud avtomobil körpülərinə yanaşmalarda və körpü keçidlərində də asfalt-beton örtük yararsız vəziyyətə düşüb, yol çiyinlərinin eni azaldığı üçün bərpasına ehtiyyac yaranıb.\nLayihəyə uyğun olaraq Bakı-Quba-Rusiya Federasiyası ilə dövlət sərhədi avtomobil yolunun Quba şəhərindən keçən hissəsinin, daha dəqiqi 6 hərəkət zolaqlı olan Heydər Əliyevprospektinin Qəçrəş və Qonaqkənd yollarına qədər olan hissəsinin də asfalt-beton örtüyünün yenilənməsi işlərinin aparılması nəzərdə tutulub.\nYolun bərpası yüksək səviyyədə, qısa müddətə və bütün texniki göstəricilərə riayət olunmaqla aparılması üçün Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyinin rəhbərliyinin birbaşa nəzarəti altında əraziyə kifayət qədər qüvvə cəlb olunub. Magistral yolun bu hissəsi sakinlərin rahat gediş-gəlişini təmin edəcək, həmçinin Bakı-Quba-Rusiya Federasiyası ilə dövlət sərhədi avtomobil yolu vasitəsilə respublikamızın istənilən istiqamətinə daha rahat şəkildə hərəkət etməyə imkan verəcək. Avtomobil yolunun bərpası əhatə etdiyi yaşayış məntəqələrinin rayon mərkəzi ilə nəqliyyat əlaqəsinin daha da yaxşılaşdırılması ilə yanaşı, bu bölgədə iqtisadiyyatın və kənd təsərrüfatının inkişafında da mühüm rol oynayacaq.


Qarabağ qəza törədən futbolçusu Avroliqada oynayacaq? - RƏSMİ AÇIQLAMA (YENİLƏNİB) - Unikal.org\nQarabağ qəza törədən futbolçusu Avroliqada oynayacaq? - RƏSMİ AÇIQLAMA (YENİLƏNİB)\nİDMAN 11:29 2018-10-19\nUnikal.org Publika.az-a istinadən xəbər verir ki,, Suraxanı rayonu Bülbülə qəsəbəsi ərazisindən 1955-ci il təvəllüdlü Eyvazov Namiq Əbdüləzim oğlu hər iki ayağının sınığı diaqnozu ilə 3 saylı şəhər klinik xəstəxanasına çatdırılıb.\nİlkin araşdırmalar zamanı məlum olub ki, piyadanı "Qarabağ futbol klubunun qapıçısı, İslandiyanın futbol yığmasının əsas heyət üzvü 1984-cü il təvəllüdlü Hanner Haldorson idarə etdiyi 10 UC 909 nömrə nişanlı "Wolksfagen Tuareg markalı avtomobillə vurub.\nBelə ki, gecə saatlarında klubun bazasından ayrılan və "Port Baku kompleksində yaşadığı mənzilə gedən futbolçu maşının qarşısına çıxan piyadanı vurub. O, hadisə zamanı maşından düşərək yaralıya kömək edib və onu xəstəxanaya çatdırıb. Həkimlər yaralının həyatına təhlükənin olmadığını, lakin N.Eyvazovun uzun müddət yeriyə bilməyəcəyini deyiblər.\nFaktla bağlı zəruri ekspertizalar təyin edilib. (11:05)\nMəsələ ilə bağlı "Qarabağ" klubunun mətbuat xidmətinin rəhbəri Nurlan İbrahimov Unikal.org-a danışıb:\n"Deyildiyi kimi, Hanner Haldorson qızadan sonra adamı xəstəxanaya aparıb. Hətta müalicə və müayinələr zamanı orada gözləyib. Daha sonra onun ifadəsi alınıb.\nTəbii ki, bu hadisə onun Avroliqada çıxışına mane ola bilməz".\nQəzadan Qurban Qurbanovun xəbərinin olması ilə bağlı klub rəsmisi bunları deyib:\n"Hadisə baş verən gece Qurban Qurbanovun qəza törətməsindən xəbəri olmayıb. Guman ki, indi xəbəri var, çünki KİV-lərdə bu barədə məlumat yayılılıb".\nMourinyo Avropadan ayrılır?


Tino Perez: “2 oyundan minimum birini udmalıyıq”\nFutzal üzrə Azərbaycan millisinin baş məşqçisi Tino Perez affa.az saytına müsahibə verib. Futbolxeber.az həmin müsahibəni təqdim edir: - Avropa çempionatının final mərhələsinə hazırlıq yekunlaşmaq üzrədir. Fiziki və taktiki...\nFariz Məmmədov: “Rinqdə hər bir azərbaycanlının adından vuruşacağam”\nAzərbaycanın ilk peşəkar boksçusu, “Qəbələ” İdman Klubunun üzvü Fariz Məmmədov fevralın 6-da peşəkar boks tariximizdə ilk dəfə olaraq WBF (World Boxing Federation) və WBCA versiyalarında dünya çempionluğu uğrunda Uqanda təmsilçisi Badru Lusambiaya qarşı...\nCüdo millimiz Avropa kubokunda daha bir medal qazandı\nBolqarıstanın paytaxtı Sofiyada cüdo üzrə Avropa kuboku yarışlarına yekun vurulub. Futbolxeber.az-ın məlumatına görə, mötəbər turnirdə Azərbaycan millisi aktivinə daha bir medal yazdırıb. 90 kq çəki dərəcəsində çıxış edən Tural Səfquliyev...\n“Sərhədçi”dəki yarışda kütləvi dava: azakeşlər də idmançılara qoşuldular\nMMA (Qarışıq Döyüş İncəsənəti) üzrə Bakıda keçirilən turnirdə dava düşüb. Futbolxeber.az-ın azxeber.com-a istinadən verdiyi məlumata görə, Sərhədçi İdman Olimpiya Mərkəzində keçirilən turnirdə 70 kq çəki dərəcəsində qarşılaşan Aqşin Salmanov və...\nElxan Məmmədov milli üzvləri ilə görüşüb, Avropa çempionatında uğurlar arzuladı\nBu gün AFFA-nın Futbol akademiyasında baş katib Elxan Məmmədov futzal üzrə Azərbaycan milli komandası ilə görüşüb. Futbolxeber.az-ın məlumatına görə, baş katib milli komandaya Avropa çempionatının final mərhələsində uğurlar arzulayıb. Xatırladaq ki,...\nMMA "Azerbaijan Fighting Championship": mətbuat konfransı və çəkiölçmə mərasimi\nFotolar Zemfira Mahmudovaya...\n“Məqsədimiz MMA-nın Azərbaycanda inkişaf etdirilməsidir”\nSabah keçiriləcək MMA (Mixed Martial Arts - qarışıq döyüş sənəti) üzrə "Azerbaijan Fighting Championship" seriya yarışından öncə bu gün mətbuat konfransı keçirilib. Futbolxeber.az-ın məlumatına görə, tədbirdə Dünya MMA Federasiyasının Azərbaycandakı rəsmi...\nVüqar Həşimovun adı əbədiləşdirildi\nAzərbaycanın tanınmış şahmatçısı Vüqar Həşimovun adına beynəlxalq mükafat təsis edilib. Futbolxeber.az-ın məlumatına görə, mükafat ilk dəfə Hollandiyanın Veyk-an-Zee şəhərində keçirilən şahmat üzrə “Tata Steel Chess” super turnirində təqdim...\nAvropa çempionatı Azərbaycana həvalə olundu\nAzərbaycana daha bir mötəbər yarış həvalə edilib. Futbolxeber.az-ın məlumatına görə, 2018-ci ildə gimnastikanın batut növü üzrə Avropa çempionatı paytaxtımıza etibar olunub. Bu barədə qərar Avropa Gimnastika Federasiyasının İcraiyyə Komitəsinin...\nAzərbaycan millisi Kuba Qran-Prisini 3 medalla başa vurdu\nKubanın paytaxtı Havanada cüdo üzrə Qran-Pri yarışına yekun vurulub. Futbolxeber.az-ın məlumatına görə, yarışın üşüncü - sonuncu günüdə Azərbaycan milli komandasının daha 4 cüdoçusu tatami üzərinə çıxıb. 100 kq çəki dərəcəsində mübarizə...\nKubanın paytaxtı Havanada cüdo üzrə Qran-Pri yarışları davam edir. Futbolxeber.az-ın məlumatına görə, yarışın ikinci günüdə Azərbaycan milli komandasının daha 3 üzvü qüvvəsini sınayıb. Dünya reytinqində lider olan cüdoçumuz Rüstəm Orucov yarışa...\nAzərbaycan millisi Kuba Qran-Prisində ilk medalını qazandı\nKubanın paytaxtı Havanada cüdo üzrə Qran-Pri yarışlarına start verilib. Futbolxeber.az-ın məlumatına görə, yarışın ilk günündə cüdo üzrə Azərbaycan milli komandasının 3 üzvü qüvvəsini sınayıb. 60 kq çəki dərəcəsində çıxış edən Orxan...\nBakıda Formula-1 yarışının vaxtı məlum oldu\nBu il iyunun 19-da Azərbaycanda ilk dəfə təşkil olunacaq Formula-1 Avropa Qran Prisinə yerli vaxtla saat 18:00-da start veriləcək. Bakı Şəhər Halqası Əməliyyat Şirkətindən (BŞH) APA-ya verilən məlumata görə, Bakıda keçiriləcək Formula-1 yarışı ilə Fransada baş...\n“Sport Market Intelligence” dünyanın ən yaxşı idman ölkələrinin və şəhərlərinin siyahısını açıqlayıb. Futbolxeber.az-ın apasport.az-a istinadən verdiyi məlumata görə, ev sahibliyi etdiyi yarışların nüfuzu, səviyyəsi və təşkilatçılığına görə...\nHeydər Əliyev Fondununun prezidenti Mehriban Əliyevaya Avropa Olimpiya Komitələrinin Ali Ordeni təqdim edilib. Heydər Əliyev Fondununun mətbuat xidmətindən APA-ya verilən xəbərə görə, yanvarın 21-də İsveçrənin Lozanna şəhərində Avropa Olimpiya Komitələrinin...\nAzərbaycanın şosse velosipedi üzrə Elit yığması və "Synergy Baku Cycling Project" kontinental komandasının üzvü Maksim Averin bu ilin avqustunda Rio de Janeyroda keçiriləcək 31-ci Yay Olimpiya Oyunlarında iştirak hüququ əldə edib. Futbolxeber.az-ın məlumatına görə,...\nİdmançımız ermənini məğlub edib, Olimpiadaya lisenziya qazandı!\nBu gün Türkiyənin İstanbul şəhərində taekvondo üzrə Avropa Olimpiya Təsnifat turnirinin növbəti görüşləri keçirilib. Futbolxeber.az-ın apasport.az-a istinadən verdiyi məlumata görə, yarışın ikinci günü də Azərbaycan yığması üçün uğurlu...\nAzərbaycan olimpiadaya 30-cu lisenziyanı qazandı!\nAzərbaycan taekvondoçusu Fəridə Əzizova 2016-cı il Rio-de-Janeyro Yay Olimpiya Oyunlarına lisenziya qazanıb. Futbolxeber.az-ın "Report"a istinadən verdiyi məlumata görə, qadınlar arasında 67 kq çəki dərəcəsində yer alan Əzizova bu uğura Türkiyənin İstanbul...\nMilli Vüqar Həşimovun məzarını ziyarət etdi\nAzərbaycanın şahmatçısı Vüqar Həşimovun vəfatından iki il ötür. Futbolxeber.az-ın məlumatına görə, bu gün Azərbaycan Şahmat Federasiyasının rəsmiləri, milli komandanı üzvləri, idman ictimaiyyətinin nümayəndələri, eləcə də Vüqar Həşimovun ailəsi mərhum...\nAzərbaycan Avropa çempionatına ev sahibliyi etməkdən imtina edə bilər\n2017-ci ildə Azərbaycan və Gürcüstanda keçirilməli olan qadın voleybolçular arasında Avropa çempionatının baş tutması təhlükə altındadı. Futbolxeber.az-ın məlumatına görə, buna səbəb manatın devalvasiyasıdı. Daha əvvəl sponsorlarla əldə olunmuş şifahi...\nAzVİF 2015-ci ilə yekun vurdu\nAzərbaycan Velosiped İdmanı Federasiyası 2015-ci ildə keçirilmiş şosse yarışlarının nəticəsinə əsasən, öz yaş qrupunda reytinq sıralanmasına başçılıq edən velosipedçiləri xüsusi "çempion" köynəyi və xatirə hədiyyələri ilə təltif edib. Futbolxeber.az-ın...\nZabit Səmədov: "Van Damm məni Los-Ancelesə onunla birgə məşq etməyə dəvət etdi”\nDəfələrlə dünya və Avropa çempionu olmuş, peşəkar kikboksinq üzrə müxtəlif Qran-prilərin qalibi Zabit Səmədovun müsahibəsi: - Bir neçə gün əvvəl siz dünya çempionu Pol Slovinskiyə qarşı əla döyüş keçirdiniz. İnamlı qələbə...\n“Bakı-2015” dünyanın idman yarışları sırasında 3-cü yeri tutub\nBeynəlxalq İdman Jurnalistləri Assosiasiyası (AİPS) bir sıra nominasiyalar üzrə ilin ən yaxşılarını müəyyənləşdirib. Futbolxeber.az-ın "Report"a istinadən verdiyi məlumata görə, media üçün yaradılan şərait baxımından "Bakı 2015" I Avropa Oyunları 3-cü yeri...\nAzərbaycan Ağır Atletika Federasiyası 200 min dollar cərimələndi\nAzərbaycan Ağır Atletika Federasiyası növbəti cəza ilə üz-üzə qalıb. Futbolxeber.az-ın apasport.az-a istinadən verdiyi məlumata görə, yığmamızın 6 idmançısının orqanizmində istifadəsi qadağan olunan dərman preparatı tapıldığı üçün Beynəlxalq...\nFariz Məmmədov: “İstəyirəm ki, 14 il gözlədiyim döyüşü qələbə ilə sona çatdırıb, boksdan gedim”\nAzərbaycanlı peşəkar boksçu, “Qəbələ” İdman Klubunun (İK) üzvü Fariz Məmmədovun müsahibəsi - Fariz Məmmədov kimdir sualının cavabını Fariz Məmmədovun öz dilindən eşidək. - Azərbaycan əsgəri. 12 yaşımdan da...\nBakıda Santa-Klausların veloyürüşü keçirilib (Video)\nBakıda maraqlı bir veloyürüş təşkil edilib. Futbolxeber.az-ın məlumatına görə, Azərbaycan Velosiped İdmanı Federasiyası və həvəskarlardan ibarət "Cyclemania" velosiped klubunun təşkilatçılığı ilə paytaxt küçələrində Santa-Klausların veloyürüşü keçirilib....\nŞahmatın “Əlifba”sında intellekt sınağı\n“Əlifba” Uşaq Tədris Evində Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəyliyi günü münasibətilə balaca şahmatçılar arasında tempo turniri keçirilib. Futbolxeber.az-ın məlumatına görə, 32 nəfərin qatıldığı açıq turnirdə “Əlifba” Uşaq Tədris Evindən başqa Aura...\nZabit Səmədov möhtəşəm qələbə ilə 8 ildən sonra revanş aldı\nNazir: “10 milyonun arasında 11 futbolçu tapmaq olar”\nBu gün Gənclər və İdman Nazirliyində ilin yekunları ilə bağlı mətbuat konfransı keçirilib. Futbolxeber.az-ın "Report"a istinadən verdiyi məlumata görə, tədbirdə jurnalistlərin suallarını nazir Azad Rəhimov cavablandırıb. A.Rəhimov ilk olaraq cari...\nAzərbaycan idmanında növbəti biabırçılıq: Yığmamız Olimpiadaya buraxılmaya bilər!\nAzərbaycan yığmasının daha 3 ağırlıqqaldıranı dopinq testdən keçə bilməyib. Futbolxeber.az-ın apasport.az-a istinadən verdiyi məlumata görə, Valentin Xristov (62 kq), Elxan Əliquluzadə (77 kq) və Silviya Angelovanın (48 kq) ardınca Firudin Quliyev (69 kq), İntiqam...\nAzərbaycanın birinci xanımı Mehriban Əliyeva dekabrın 24-də yenidən Azərbaycan Gimnastika Federasiyasının prezidenti seçilib. Futbolxeber.az-ın “Azərtac”a istinadən verdiyi məlumata görə, Azərbaycan Gimnastika Federasiyasının hesabat-seçki xarakterli altıncı ümumi...\nCüdo üzrə ölkə çempionatında ilk günün qalibləri müəyyənləşib\nDekabrın 23-də Bakı İdman Sarayında cüdo üzrə kişilər və qadınlar arasında Azərbaycan çempionatı start götürüb. Futbolxeber.az-ın məlumatına görə, шki gün davam edəcək yarışda respublikamızın müxtəlif bölgələrindən 400-ə yaxın cüdoçu mübarizə...\nİlham Əliyev: “Artıq Azərbaycan dünyada idman dövləti kimi tanınır”\n“İdmançılarla görüşlərim artıq ənənəyə çevrilib. İdmanda uğurlarımız ildən-ilə artır, idmançılarımız beynəlxalq yarışlarda yüksək nəticələr qazanır”. APA-nın məlumatına görə, bunu bu gün Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev Milli Olimpiya...\n"Manatın devalvasiyası Formula 1 və İslam Həmrəyliyi Oyunlarına heç bir təsir göstərməyəcək"\nManatın devalvasiyası Azərbaycanda 2016-cı ildə keçiriləcək Formula 1 yarışının və 2017-ci ildə keçiriləcək İslam Həmrəyliyi Oyunlarının büdcəsinə heç bir təsir göstərməyəcək. APA-nın məlumatına görə, bunu gənclər və idman naziri Azad Rəhimov...\nAzərbaycan çempionu Dejan Brdjoviç vəfat edib. Futbolxeber.az-ın məlumatına görə, 49 yaşlı serbiyalı mütəxəssis yaşadığı evdə dünyasını dəyişib. Polşanın “Şetsin” klubunu çalışdıran Brdjoviç ölkə çempionatında yaranan fasilə səbəbindən...\nPərviz Abdullayev: “Məni gecənin sürpriz qalibi kimi təqdim etdilər”\nAzərbaycanı və “Qəbələ” İdman Klubunu təmsil edən kikboksçu Pərviz Abdullayev bu idman növü üzrə ən mötəbər yarış olan “Glory World Series” turnirində ilk döyüşünü keçirib. Futbolxeber.az-ın məlumatına görə, debüt uğurlu alınıb. Ən ağır...\n“Dünya çempionatına vəsiqə qazandıqdan sonra sevinə bilərik”\nAzərbaycan Futzal Federasiyasının prezidenti Zaur Axundov affa.az-a müsahibə verib. Futbolxeber.az həmin müsahibəni təqdim edir: - Azərbaycan millisinin dünya çempionatının seçmə mərhələsindəki çıxışını necə...\nAzad Rəhimov: “2015-ci ildə 820-dən çox medal qazanmışıq”\n“İldən-ilə medallarımızın sayı artır və bu il də belə oldu”. Futbolxeber.az-ın məlumatına görə, bunu gənclər və idman naziri Azad Rəhimov deyib. Bu gün Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsində "Olimpiya Hərəkatı"na həsr olunmuş mətbuat konfransı...


Elan kodu: 1024096\n1-Televizorların təmiri. Led, Lcd, QLed, OLed, SmartTV və s..\n2-Təmir evdə vəya servisdə həyata keçirilir.\n3-Təmir etdiyimiz hissəyə zəmanət verilir.\n4-Əlaqə birbaşa usta ilə olur, Whatsap aktivdir.\n5-Ünvandan alınıb təmir edilib ünvana çatdırılması !\n6-Yeni televizorların quraşdırılması.\n7-Televizorların divardan asılması.\nev alqi satqisi ustalar elanlar sayti paltaryuyan ustasi ari sudu samsung galaxy s4 ekran satiram duş kabin az islenmis mebel sumqayit seheri nasosnu qesebesi sebet.az turlar.az masinlar obyekt icareye obyekt sumqayit meyve terevez obyekt samsun galaxy core 2 nin qiymeti tecili satilan heyet evler 2016


“Intel” Avropada yarımkeçiricilərin istehsalına €33 mlrd. sərmayə qoyur\nAmerikanın yüksək texnoloji “Intel” korporasiyası Avropa İttifaqında tədqiqat və təkmilləşdirmə, eləcə də yarımkeçiricilərin istehsalına 33 milyard avro sərmayə qoyacağını açıqlayıb.\nBanker.az bu barədə “Kommersant”a istinadən xəbər verir.\nŞirkətin elanında qeyd edildiyi kimi, bu, “tədqiqatdan tutmuş istehsal və satışa qədər yarımkeçiricilərin yaradılmasının tam zəncirinə növbəti on il ərzində 80 milyard avro sərmayə qoymaq planının birinci mərhələsidir”.\nBirinci mərhələ, xüsusilə, Almaniyada böyük zavodun, Fransada yeni tədqiqat mərkəzinin, həmçinin İrlandiya, İtaliya, Polşa və İspaniyada istehsal müəssisələrinin tikintisini nəzərdə tutur. Təkcə Almaniyada “Intel” 10 min, digər Aİ ölkələrində isə daha bir neçə on minlərlə iş yeri yaratmağı planlaşdırır.\nYarımkeçiricilərin qlobal çatışmazlığı ötən ilin əvvəlində bir çox ölkələrin və şirkətlərin bu məhsulların istehsalını təcili olaraq genişləndirməsinə səbəb olub. Xüsusilə ABŞ prezidenti Cozef Bayden ABŞ-ın iqtisadi stimullaşdırma planında ölkənin yarımkeçiricilərin istehsalı üzrə istehsal gücünün artırılması üçün xüsusi olaraq 50 milyard dollar ayrıldığını bildirib.


“Sağlam cəmiyyətə doğru” - Xəbərlər - İSMAYILLI RAYON Icra Hakimiyyəti\n“Sağlam cəmiyyətə doğru”\n07 yanvar 2016-cı il tarixdə İsmayıllı rayon Uşaq Kitabxanasında Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyinin maliyyə dəstəyi ilə “Narkotiklərə Qarşı Təbliğat” İctimai Birliyi “Sağlam cəmiyyətə doğru” təbliğat tədbiri keçirdi.\nTədbirdə İsmayıllı rayon Gənclər və İdman idarəsinin rəisi Taleh Salehov qısaca olaraq zərərli vərdişlərin törətdiyi fəsadlar barədə məlumat verdi. O qeyd etdi ki, İsmayıllı gəncliyi daha çox idmana meyilli olduğu üçün sağlam həyat tərzi yaşayır və asudə vaxtlarını səmərəli keçirir. Eyni zamanda gənclərimizin böyük əksəriyyətini savadlı, ziyalı təbəqə təşkil edir.\nRayon İcra Hakimiyyətinin Hüquq şöbəsinin müdiri Xətai Abbasov İsmayıllıda narkomaniyanın vəziyyəti barədə məlumat verərək rayonda narkomaniyanın geniş vüsət almadığını vurğuladı. Bildirdi ki, rayonumuzda zərərli vərdişlərə yoluxanların sayı azdır. Zərərli vərdişlər və narkotik aludəçiliyinin hüquqi cəhətdən qanunvericiliyə müvafiq məsuliyyətə cəlb olunmasını gənclərin diqqətinə çatdırdı.\n“Narkotiklərə Qarşı Təbliğat” İctimai Birliyinin sədr müavini Leyla Yolçiyeva narkomaniyaya yoluxma mərhələləri haqda ətraflı məlumat verdi. Narkomaniyanın yalnız narkotik və psixotrop maddələrin istifadəsi zamanı deyil, eyni zamanda müxtəlif asılılıq yaradan oyunların da səbəb olacağını öz nitqində səsləndirdi.\n“Bizim Gənclik” İctimai Birliyinin sədri Sona Əlizadə ictimai birlik olaraq qarşıya qoyduqları məqsədlər barədə çıxış etdi. Məqsədin geniş toplumu maarifləndirmə olduğunu söyləyərək, tədbir iştirakçısı olan hər bir gəncdən onların işində kömək etməyini rica etdi. Narkomaniyanın vətənə xəyanətə, milli mənəvi dəyərləin məhvinə yol açdığını misallarla tədbir iştirakçılarının diqqətinə çatdırdı.\nFəal gənclərimiz mövzu ilə əlaqədar fikir və təkliflərini səsləndirdilər.


Yaponiya Şimali Koreya və Rusiyaya münasibətdə ifadə tərzini dəyişir - AZƏRTAC – Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi\nYaponiya Şimali Koreya və Rusiyaya münasibətdə ifadə tərzini dəyişir\nTokio, 23 aprel, AZƏRTAC\nYaponiya hökuməti Şimali Koreyaya qarşı “maksimum təzyiq”in tətbiqi və Rusiyanın nəzarətində olan adalar qrupuna görə bu ölkəyə qarşı iddialarında mövqeyini yumşaldır.\nAZƏRTAC Kyodo agentliyinə istinadla xəbər verir ki, bu barədə məlumat Yaponiya Xarici İşlər Nazirliyinin aprelin 23-də dərc olunan xarici siyasət hesabatında yer alıb.\nQeyd edilir ki, Rusiya və Şimali Koreya ilə diplomatik gərginliyi aradan qaldırmağa çalışan Baş nazir Şinzo Abe hakimiyyətdə olduğu dövrdə bu ölkələrlə davam edən uzunmüddətli problemləri həll etməyə çalışır.\nBununla yanaşı, Xarici İşlər Nazirliyinin 2019-cu il üzrə “Diplomatiya barədə göy kitab”ında bəyan edilir ki, Şimali Koreya beynəlxalq ictimaiyyətin davamlı təzyiqlərinə baxmayaraq, öz nüvə silahından və ballistik raketlərdən imtina etmək üçün heç bir addım atmayıb. Eyni zamanda, nazirlik 2018-ci ildəki hesabatdan fərqli olaraq, daha yumşaq ifadə tərzi seçib. Yaponiya hökuməti bununla Şimali Koreya tərəfindən 1970-80-ci illərdə oğurlanmış vətəndaşları ilə bağlı müəyyən irəliləyişə nail olacağına ümid bəsləyir.\nSənəddə, həmçinin Rusiya barədə müəyyən yumşalmalara yol verilib. Belə ki, 2019-cu il hesabatında Tokio və Moskvanın Ş.Abenin və V.Putinin “güclü rəhbərlikləri” altında ərazi mübahisəsinin həlli istiqamətində işlədiyi qeyd edilir.\nMübahisənin tarixi barədə məlumat verən agentlik bildirir ki, onun kökləri Sovet İttifaqı tərəfindən Yaponiyada şimal torpaqları, Rusiyada isə Cənubi Kuril adaları adlandırılan ərazinin 1945-ci ildə Yaponiyanın II Dünya müharibəsində məğlubiyyətindən sonra işğal edilməsinə gedib çıxır. Bu mübahisə iki ölkə arasında sülh müqaviləsinin imzalanması üçün əsas maneə olaraq qalır.\nŞ.Abeyə yaxın mənbələrin məlumatına görə, Baş nazir həmin adalardan heç olmasa ikisinin qaytarılmasını təmin etməyə çalışır. Bu, baş tutacağı təqdirdə onun hakimiyyətdə olduğu 2012-2021-ci illər ərzində qazandığı ən böyük siyasi uğurlardan biri kimi qiymətləndiriləcək.\nCənubi Koreya ilə bağlı isə sənəddə qeyd edilir ki, ikitərəfli münasibətlər “fövqəladə dərəcədə gərgin vəziyyətdədir”. Belə ki, iki ölkə arasında 1910-1945-ci illərdə Koreya yarımadası Yaponiya müstəmləkəsi olan dövrdə koreyalı fəhlələrə kompensasiya ödənilməsi məsələsi də daxil olmaqla, gərgin fikir ayrılığı özünü göstərməkdə davam edir.\nÖtən ilin oktyabrında Cənubi Koreya məhkəməsi yapon şirkətinin həmin fəhlələrə kompensasiya ödəməsi barədə hökm çıxarıb. Lakin Yaponiya tərəfi iki ölkə arasında 1965-ci ildə imzalanmış müqaviləni əsas götürərək bundan imtina edir.\nİki ölkə arasında gərginlik ötən ilin dekabrında Cənubi Koreyaya məxsus hərbi gəminin atəş radarını yapon patrul təyyarəsinə yönəltdyinə görə yenidən artıb.\nHesabatda Yaponiya-ABŞ münasibətlərinə də toxunulub. Qeyd olunur ki, bu ölkələr arasında ittifaq Ş.Abe və D.Trampın müntəzəm danışıqları fonunda xeyli möhkəmlənib və “indiyə qədər görünməyən həddə” çatıb.\nSənəddə Çin ilə münasibətlərə də geniş yer verilib. Bildirilib ki, Çin ilə əlaqələr Şərqi Çin dənizində Yaponiyanın nəzarəti altında olan və Pekinin iddia etdiyi adalara, həmçinin tarixə baxışda müxtəlif mövqelərə görə müəyyən qədər gərginləşsə də, hazırda normal axara yönəlib və daha da yaxşılaşa bilər.\nAZERTAG.AZ :Yaponiya Şimali Koreya və Rusiyaya münasibətdə ifadə tərzini dəyişir\nFilippində baş verən zəlzələ nəticəsində 8 nəfər həlak olub


Aprel 2016 – Gələnlər\nBu həftə yeni bir kitaba başladım və artıq blokun sol, yəni onun əsasən sağ- kənarında hər həftə oxuduğum kitab dayanacaq. Oxuduğum kitab Xose Saramagonun “Ölüm bir var, bir yoxdur” adlı kitabı. Ölümün məlum olmayan bir ölkədə birdən yox olması ilə meydana gələn dəyişikliyi sosial-iqtisadi şəkildə araşdıran bir roman. İlk təəssürat kimi deyirsiniz ki “yaxşı ki ölüm deyə bir şey var”. Son təəssüratımı ötürməyəcəyəm bir bitirim ondan sonra.\nNəsə bu yazının əsas mövzusu neçə vaxtdır paylaşmaq istədiyim maraqlı yuxular görməyimə səbəbiyyət verən 2009 ilin istehsalı “Mister. Nobody” filmi. Filmin mövzusu əslində bir çox nəzəriyyə içində saxlayan kompleks quraşdırma kimi. Butterfly effect , sicim nəzəriyyəsi özündə birləşdirən. Amma daha çox həyatdakı seçkilərimiz və nəticələri mövzusunda bir film desək daha doğru olar.\nFilmimiz 2092-ci ildə keçir. Dünyamız səsdən sürətli kosmos dövrü kimi, ölümsüzlük olub, hüceyrələr daima özünü təzələyir, dünya artıq üzərində yaşayan son ölüm Mister. Nobodynin ölmünü gözləyir.\nFilm boyu Mister. Nobody yəni Nemonun 108, 9, 16 və 34 yaşındakı halını mürəkkəb bir şəkildə izləyirik. Əvvəlcə 9 yaşında gördüyü, ya da etmədiyi seçimlərdən dolayı həyatının nə cür dəyişdiyini, sonra 16 yaşından sonra keçirdiyi seçimlərin sonrasına təsirlərini, daha sonra da 34 yaşından sonra keçirdiyi seçimlərin nəticələrini görürük. Bu qədər qol-budaq açan budaqlanan ehtimallar zənciri görə də film ilk yarısından sonra yaxşıca komplekt və çaşdırıcı bir hala çevrilməyə başlayır. Buradan sonrasını keçsəniz çox gözəl bir aqibətlə üzləşəcəksiniz deməyəcəyəm, çünki elə bir son da yoxdur, dediyim kimi, tamamilə ehtimallar zənciri. Yəni təsəvvür edin ki həyatınız boyu həyatınızı kökündən dəyişəcək 5-6 dənə fürsət çıxır ki, bu 5 fürsətində önümüzə təqdim etdiyi hər bir həyat tərzində 3 dənə fərqli fürsət çıxsa, hər 5 ayrı həyatın quruluşundakı 3 ayrı yol da yolları bir daha ayrılsa, çoxölçülü bir şeylə qarşılaşırıq deməkdir.\nƏgər Tanrı-Allah-qədər zəncirini də tamamilə inkar etsək həyat təkcə bizim əllərimizdə və bizim seçimlərimizlə müəyyən edən bir forma olub çıxır. Bu qeyri-müəyyənlik və öz taleyimizi özümüzün müəyyən etməsi və həyatımızın çox daha yaxşı ola biləcəyi kimi çox da pis ola bilmək ehtimalı insanı bir az təəssüfləndirir əslində. Yəni düşünün “xeyirlisi “hər şeyin bir səbəbi var” deyirik, ya da əksi. Yəni rəzalət bir həyatınız var və yeganə səbəbi o işi qəbul etmirsiniz, o adamı rədd etməyiniz, səhv hissə seçməyiniz, ya da Braziliyadakı bir adamın o gün işdən çıxarılması səbəbindən evdə oturub çox qaynatdığı yumurtanın tüstünün Bakıda bir yerdə yağışa səbəb olması və bu yağış səbəbilə evdə oturub həyatınızın eşqini o gün görə bilməməyiniz. Və bir daha görməyəcək olma qorxusu, Ya belə bir şey ola bilməz məncə, olmamalıdır. Mən Tanrı, kainat, güc hər nə varsa, ondan istəyirəm. Çünki həyatımın iplərinin mənim əlimdə olması, məni çox qorxudur, doğurdan.\nSicim nəzəriyyəsinə görə kainatda 3 ölçü deyil (ki, əslində, zamanla bərabər 3+1, 4 ölçü olduğunu fərz etmək) 6 yeni ölçü də var, amma bu ölçüləri standart mənadakı məkan və zaman ölçüləri deyil, bunlara bağlı alt ölçülər kimidir . Zaman və qeyri-adi zaman yalnız irəliyə doğru axmayan bir zaman İrəliyə doğru axmayan çox istiqamətli bir zaman ölçüsündə həqiqətən özümüz ola bilərikmi? Həqiqətən səhvlərdən dərs alıb, uzunmüddətli bir həyat var edə bilərikmi? Bəs birdən fərqli zamanda var olan, həqiqətən tək bir mənlikmi olur? Fərqli şeylər yaşayaraq eyni insan ola bilərəmmi?\nYalnız mühafizəkar fikrə heç sahib olmasam və həyat içindəki münasibətlərim də bunu dəstəkləsə belə insan məntiq daxilində ola bilər: İnsan oğlunun ölümsüzlük xəyalında (ki, yuxarıda qeyd etdiyim kitabda bəhs etdiyim) ortaya çıxan çatışmamazlıqların və həyat tərzimizdə yaradacağı təxribat kimi müxtəlif zaman ölçülərinin yaranması da həyat tərzimizi tamamilə gözlənilməz bir şəkildə dəyişməz edə bilərmi? Hər bir dəyişiklik yaxşıya,ya gözəlliyəmi aparır bizi?\nİnsan oğlunun bir çox hissi kimi yiyələnməyəcək bir duyğudur maraq hissi və insan bir dəfə öyrəndisə geri dönmək istəməz. Çünki insan bəzən sadəcə bilmək istəyir.\nMr.Nobody – soundtrack Oxumağa davam et →\nakram tərəfindən Aprel 7, 2016 Aprel 25, 2016 1,025 WordsBir şərh yazın


Bu gün Bakı Dövlət Universitetinin rektoru, akademik Abel Məhərrəmov Dağıstan Pedaqoji Universitetinin rektor vəzifəsini icra edən hüquq elmləri üzrə doktoru, professor Məhəmməd Abdullayev başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib. Qonaqlara BDU haqqında məlumat verən rektor, universitetin üzvü olduğu birlik və assosiasiyalardakı fəaliyyətindən, bu qurumlarla əməkdaşlıq çərçivəsində həyata keçirilən birgə qrant və proqramlardan danışıb.\nAzərbaycanın klassik universitetində olmaqdan məmnunluğunu ifadə edən professor Məhəmməd Abdullayev öz növbəsində başçılıq etdiyi universitet haqqında məlumat verib əməkdaşlıq perspektivlərinə toxunub.\nGörüş zamanı qarşılıqlı maraq doğuran məsələlər müzakirə edilib və Bakı Dövlət Universiteti ilə Dağıstan Pedaqoji Universiteti arasında əlaqələrin yaradılması, müştərək konfrans və simpoziumların keçirilməsi, birgə proqram və layihələr üzərində işlənilməsini nəzərdə tutan əməkdaşlıq müqaviləsi imzalanıb.\nMətbuat və informasiya şöbəsi, 26 sentyabr 2013-cü il.


Yaponiya məhkəməsi eyni-cinsli nikahlara qadağanın konstitusiyaya zidd olduğuna qərar verib\nYaponiyanın bölgə məhkəməsi çərşənbə günü eynicinsli nikahlara qadağanın konstitusiyaya zidd olduğuna qərar verib.\nSapporo Bölgə Məhkəməsi bu tarixi qərarı iki kişi və bir qadın cütlük daxil olmaqla, altı iddiaçının Yaponiya hökumətindən hər birinə 9100 dollardan (1 milyon yen) çox pul tələb edən iddiasına cavab olaraq verib.\nMəhkəmə qadağanın Yaponiya konstitusiyasının bütün insanların qanuna görə bərabər olduğunu deyən 14-cü maddəsini pozduğunu deyib. Lakin məhkəmə iddiaçıların təzminat tələbini rədd edib.\nMəhkəmə qanunun dəyişdirilməsinə dair 5 şikayətdən biri ilə bağlı keçirilib.\nDünya iqtisadiyyatının yeddi aparıcı dövlətlərindən biri olan Yaponiya “Yeddilər Qrupu” arasında eynicinsli evliliyi tanımaqdan imtina edən yeganə ölkədir. Hökumət konstitusiyanın nikahın “hər iki cinsin qarşılıqlı razılığına”, yəni yalnız bir kişi və bir qadın arasında olan evliliyə əsaslandığını deyir.\nQadağa eyni cinsli cütlüklərə qarşı cinsdən olan cütlüklərə verdikləri eyni üstünlükləri, məsələn, evlərini və digər əmlaklarını miras qoymaq və ya uşaqları üzərində valideyn nəzarətini davam etdirmək kimi üstünlükləri vermir.\nBir neçə bələdiyyə eyni cinsli cütlüklərə hetero-seksual cütlüklərlə eyni hüququ verən “ortaqlıq sertifikatları” verir.\nHomoseksuallıq özü Yaponiyada 1880-ci ildən bəri qanuniləşib. Tayvan Asiyada eynicinsli nikahı qanuniləşdirən yeganə ölkədir.


Şahruxun dövründə (1535-1538) Şirvan əmirlərinin özbaşınalığı həddini aşmışdı. Bundan istifadə edən I Təhmasib Şirvan vilayətini işğal etmək məqsədilə 1538-ci ilin yayında qardaşı Əlqas mirzənin başçılığı ilə 20 minlik qoşın göndərir. Şirvan alınaraq Səfəvilərin əyalətinə çevrilir. Əlqas mirzə Şirvana bəylərbəyi təyin edilir. Beləliklə Azərbaycanın həm cənubu, həm də şimali bir dövlətin tərkibinə daxil olur. Bu isə ölkənin həm iqtisadi,həm də mədəni hayatına müsbət təsir edir. I Təhmasib 1540-cı ildə Bakını, 1541-ci ildə Tiflisi tutur.\n1547-ci ildə Əlqas mirzə özünü müstəqil hökmdar elan etməyi qərara alaraq qardaşına qarşı qiyam qaldırır. Bu qiyamda Əlqas Mrzəyə Krım xanı da kömək edirdi. Lakin o, məğlub olaraq Türkiyəyə qaçır. Şahın oğlu İsmayıl Mirzə (II İsmayıl) Şamaxıya bəylərbəyi təyin edilir. Onun dövründə və onu əvəz edən Abdulla xan dövründə Şirvanda baş verən bütün qiyamlar yatırıldı və Səfəvilərin hakimiyyəti burada daha da gücləndi. 1551-ci ildə I Təhmasib Şəkiyə tərəf hücum edir. Bu vaxt Şəki hakimi Dərviş Məhəmməd Gələrsən-Görərsən qalasında möhkəmlənir. Qeyri bərabər döyüş Səfəvilərin qələbəsi ilə başa çatır.\n1548-1549 –cu illərdə Türklər yenə ölkəmiz üzərinə hücumlara başladılar. Bu yürüşlərdə Əlqas Mirzə də iştirak edirdi. Türklər yenə Təbrizi ələ keçirirlər. 1555-ci ildə Təhmasib paytaxtı Qəzvinə köçürür. Həmədan tərəfdən hücum edən Əlfas mirzə məğlub olaraq əsir düşür. Lakin Təhmasib onu öldürməyərək, ömürlük Qəhqəhə qalasına salır.\nTarix: 01.03.2013 / 20:13 Müəllif: *_*M_O_N_I_K_A*_* Baxılıb: 264\tBölmə: Dunya ve tarixi\nDuyar Ne Ad Verim Xan Şuşinski Adi Sen2ci Hisseimza WoWu əməldə İntenet bağlanacaq elnur agaoglu sen bir dövlətli qızı Məmməd Aglayiram Men Avakado DAVUD- İblis Cəhənnəmə daxil olacaq və nə üçün surətdə Azərbaycan Respublikasının Gerbi Haci Ramil 2015 ƏTTÖVBƏ SURƏSİNİN ŞƏRHİ 7190 Xow Gunlerimden Biri ureyi Uşaqlar və kompüter QƏPİK-QURUŞ Limonun xanımlar üçün xeyirləri Dilin Məşədi Süleyman bəy Mansurov Sevgiye Umid 21 Bolum TƏVVƏSÜL VƏSİLƏ Dəri baxımı üçün Haberin Olsun Kobra Vaqif Mustafazadə Iwe Gecikirem Kiçik Günahlar Bağışlanırmı Yuxuda İldırım şimşək görmək Qayınana film 1978 seks video xərcləri Qazanc DERK Evli amma subaylardansınızmı Xərçəngi Hipnoz haqqında maraqlı faktlar ilidir Arıların həyat tərzi inşa S125 stag 9000 Tebrik tebrik tebrik Edirem Bagışla dedi Sadecə güldüm Tahirov düşür heyvanlarla


Günahlar ömrü azaldır | İslam Evi\nMəqalələrGünahlar ömrü azaldır\nAllah Subhanə Təala xeyiri artırıb çoxaldan çoxlu səbəblər qoyub hansını ki, biz dünya ruzisindən alırıq və bu həmçinin ömürə də aiddir. Onların fikrincə ömrün bir növ səbəblərə görə artmasında və digər səbəblərə görə azalmasında mümkün olmayan bir şey yoxdur. Dünya ruzisi və ömür, xoşbəxtlik və bədbəxtlik, sağlamlıq və xəstəlik, zənginlik və yoxsulluq — bunların hamısı Qudrətli və İzzətli Allah tərəfindən qədərə yazılıb, lakin O istədiyini buna gətirən səbəblərlə birgə yazıb.\nÜçüncülər hesab edirlər ki, günahların təsiri altında ömrün azalması onunla izah edilir ki, həqiqi həyat yalnız qəlb diri olduqda mümkündür və ona görə Allah Sübhanə və Təala kafirləri diri deyil ölü adlandırıb; “Onlar ölüdürlər — diri deyillər” (Ən-Nəhl, 21). Beləliklə, həqiqi həyat — qəlbin yaşamasıdır və insan həqiqətdə Allahla yaşadığı saatlarda yaşayır. Elə bu onun ömür yaşayışıdır. Salehlik, təqva və Allaha itaət bu saatları artırır, həqiqi ömrü artırır ki, bundan başqa ömür də yoxdur. Bir sözlə, əgər qul Allahdan üz döndərirsə və Ona asi olursa, o həqiqi ömrün günlərini itirir və bunun nəticəsini belə deyəcəyi gün dadacaq: “Kaş axirət həyatım üçün əvvəlcədən hazırlıq görəydim!” (əl- Fəcr, 24). Belə insan dünya və axirət həyatında ona xeyir gətirənə diqqət verə də bilər, verməyə də bilər. Bunu etməyibsə həyatını boş yerə işlədərək onu tam məhv edib. Buna diqqət edibsə, onda onun arzuladığı məqsəd uzun və maneələrlə dolu olacaq. Eləcə də nə qədər pis əməllərə giribsə, o qədər də xeyir əməllərdən fayda götürmək ona çətin olacaq. Ömrün həqiqətdə qısalması elə budur.\nMəsələnin məğzi ondadır ki, ömür — insanın yaşadığı qədərdir, lakin insan yalnız Rəbbinə can atıb və Onun məhəbbəti ilə ləzzət alanda, Onu zikr edəndə və bütün digər şeylərə münasibətdə Onun razılığını üstün tutduqda yaşayır.\nTarix: 23.02.2009 | Oxunma sayı: 719 baxış\nSIXINTI VƏ KƏDƏRİ ARADAN QALDIRAN 5 ZİKR - 59. 171 baxış\nYENİ DOĞULMUŞ KÖRPƏ ÜÇÜN EDİLƏCƏK 6 ŞEY - 30. 109 baxış


FOX.AZ : "Gülər Əhmədova bəyəm uşaqdır, nədir onu qoruyasan?!"\nBu gün — 6 Dekabr 2019, 22:32\n"Gülər Əhmədova bəyəm uşaqdır, nədir onu qoruyasan?!"\n“Təşkilat nə vaxt məqsədə müvafiq biləcəksə, Gülər Əhmədovanı onda xaric edəcək” YAP İcra Katibinin müavini, millət vəkili Siyavuş Novruzovun müsahibəsi:\n- Mediada belə bir fikir var ki, Siyavuş Novruzov Gülər Əhmədovanı qoruyur. Bu nə dərəcədə realdır?\n- Gülər Əhmədova bəyəm uşaqdır, nədir onu qoruyasan?! Maraqlı yazırlar. Hər bir şəxsin özünün atdığı addımlar var. Bu addımlarla əlaqədar da bilirsiz ki, Gülər Əhmədova MSK-ya müraciət etdi. Öz mandatından imtina etdi. MSK-da qərar verdi. Qalan məsələlər istintaqın işidir. Kimin təqsirli olub-olmamağını istintaq müəyyənləşdirə bilər. Yəni ortada fakt var. Mən dəfələrlə demişəm ki, kimin hansı partiyanın üzvü olub-olmamasından, hansı vəzifəni daşımasından, hansı ixtisas sahibi olmasından asılı olmayaraq, hamı qanun qarşısında bərabərdir. Qanun bunu araşdırıb öz fikrini deyəcək. Bunu gündəmdə saxlamağın heç bir mənası yoxdur. Bununla bağlı kifayət qədər yazılıb, hər kəs də öz mövqeyini bildirib.\n- Gülər Əhmədova YAP-dan nə vaxt xaric ediləcək?\n- O, YAP-ın sıravi üzvüdür. Partiyanın rəhbər orqanlarında təmsil olunmur. Ona görə də təşkilat nə vaxt məqsədə müvafiq biləcəksə, onda xaric ediləcək. Onu hələ heç kəs deyə bilmir ki, YAP-dan çıxarılacaq, ya da çıxarılmayacaq. Bunlar hamısı araşdırmalardan sonra həll olunacaq.\n- Belə bir fikir dolaşır ki, YAP Elşad Abdullayevin məsələsinə birmənalı qiymət verməyib. Siz nə düşünürsünüz?\n- Bu məsələ hüquq-mühafizə orqanlarının işidir. Bu da öz həllini tapacaq. Burada nə birmənalı, nə beşmənalı qiymət var? Hansı mənadan söhbət gedə bilər? YAP-da həmişə bütün məsələlərlə bağlı yekdil fikir olub. Kimsə bir cinayət törədibsə, hər cinayət törədəndən ötrü partiya münasibət bildirməlidir?! YAP iqtidar partiyasıdır. İqtidar partiyası olaraq da kim nə əməlin sahibirdirsə, qanun qarşısında cavabdehdir. Elşad Abdullayev də partiyanın rəhbər strukturunda təmsil olunmayıb. Seçkili orqanda yoxdur. Buna nə münasibət bildirməliyəm?\n- Yəni bildirilir ki, Elşad Abdullayev bir il bundan qabaq YAP-dan xaric olunub? Bu düzdürmü?\n- Bilirsiniz, bizim hər rayon təşkilatında 13 000, 17 000 min partiya üzvümüz var. Hər biri də partiya qarşısında bərabərdir. Elşad Abdullayev də partiyanın rayon sıralarından xaric olunub.\n- İctimai Palata ilə Ziyalılar forumu arasında keçiriləcək “Ümumrespublika demokratiya müşavirə”sinə YAP-ın dəvət edilib-edilməməsi ilə bağlı iki qurum arasında fikir ayrılıqları var. Siz bunu necə qiymətləndirirsiniz?\n- Birincisi, bunlar hər ikisi bir dərnəkdir. Hər hansı ictimai-siyasi bir qurum deyil. Bir-biri ilə görüşməsi və yaxud da hansısa fikirlər söyləməsi bizim üçün o qədər də əhəmiyyət daşımır. Azərbaycanda ictimai-siyasi fəaliyyətlə siyasi partiyalar məşğuldur. Siyasi partiyaların da hər birinin özünün nizamnaməsi var. Həmin nizamnamənin tələblərinə uyğun olaraq da addımlar atılır. Qarşılarına qoyduğu vəzifələrin yerinə yetirilməsi ilə məşğuldurlar. Ora hərə bir tərəfdən gəlib yığışıb. Onlar eyni əqidəyə və ideyaya qulluq edən insanlar deyil. Bu baxımdan da mən hesab edirəm ki, bu məsələ bunların YAP-ın qərargahına gəlib-gəlməməsi ilə bağlı deyil. Sadəcə olaraq özlərinin arasında ciddi şəkildə bir konflikt var. Bu konflikti ört-bastır etmək üçün də bu məsələdən istifadə edirlər. Bir çoxları elə əvvəldən İctimai Palatanın nəyəsə qadir olmadığını görüb ordan uzaqlaşdı. Bəziləri bekarçılıq əlaməti olaraq ora yığışıb. Bəziləri hər hansı məsələ ilə bağlı fikir mübadiləsi üçün yığışıb. Məqsədli şəkildə ora toplaşan insanlardır.\n- Əgər müxalifətdən YAP-a həmin müşavirədə iştirak etmək üçün dəvət gəlsə, qəbul edəcəksiniz?\n- Bu ümumxalq müşavirəsi deyil. Onlar heç bir xalqı təmsil etmir. Xalqın təmsilçilik norması var. Xalqı Azərbaycan Respublikasının prezidenti təmsil edir. Çünki xalq ona mandat verib. Öz qohum-əqrəbasını təmsil edə bilməyən şəxs necə xalqın təmsilçisi ola bilər? Bunu həm hüququ, həm də mənəvi tərəfdən fikirləşin. O insanların heç bir potensialı çatmır ki, xalqı təmsil etsin.\n- Gürcüstanda keçirilən parlament seçkilərində sizcə, Saakişvili niyə uduzdu?\n- Onu gürcü xalqı özü müəyyənləşdirir. Seçkilər xalqın iradəsini ifadə edir. Xalq belə məsləhət görüb belə olubdur yəni. Bu xalqın iradəsindən asılıdır.\n- Belə demokratik bir seçki 2013- cü ildə ölkəmizdə də baş tutacaqmı?\n- Azərbaycanda həmişə ədalətli, demokratik seçkilər keçirilib. Yenə də keçiriləcəkdir. Azərbaycanda keçirilən seçkilərin demokratikliyinə heç kimin şübhəsi ola bilməz. İqtidar həmişə ədalətli seçkilərin tərəfdarı olub. Bunu da həyata keçirib. Sadəcə, bəzi beynəlxalq təşkilatların, seçkidə uduzanların qərəzli fikirləri ortada olub. Azərbaycana təzyiq göstərib təbii sərvətlərini öz xeyirlərinə istifadə etmək istəyənlər, dövlətlər və bəzi beynəlxalq təşkilatlar belə addımları atır. Elə Ramil Səfərovla bağlı məsələni götürək. Azərbaycanın işğal olunmuş əraziləri ilə bağlı indiyə kimi bir bəyanat verməyən təşkilatlar bir dənə Ramil Səfərovun qanuna və hüquqa uyğun şəkildə əfv olunmasına görə hər biri bəyanat yayır. Amma Azərbaycanın haqq işi qalıb kənarda. 20 ildən artıqdır ki, Azərbaycanın əraziləri işğal altındadır. BMT-nin dörd qətnaməsi var. Heç biri bir addım atmırlar. Seçkidə də həmin qərəzin şahidi olduq. İstər Avropa Birliyi, istər Avropa Şurası, istərsə də ATƏT tərəfindən. Həmin ATƏT bəyan edir ki, yazı-pozu bilməyən Əfqanıstanda demokratik seçki keçilirilib. Hansı ki, onlar imza ata bilmirlər, barmaq basırlar. Və yaxud İraqda belə demokratik seçki keçirilib. Görürsünüz da onların demokratiyasını, yəqin sizin də məlumatınız var. Azərbaycana çatanda isə öz qərəzlərini ortaya qoyurlar.\n- Bu qərəzin səbəbi nədir bəs?\n- Səbəb Azərbaycanın təbii sərvətlərindən güzəştli şəkildə istifadədir.\n- Saxtalaşma demişkən, Gülər Əhmədovun o rüşvət videosunda da ATƏT-in, Avropa Şurasının da adı çəkilir...\n- ATƏT, Avropa Şurası qərəzli bəyanatlar verir. Mən neçə-neçə ölkələrdə müşahidəçi olmuşam. ABŞ-da, Avropa ölkələrində də müşahidəçi qismində iştirak etmişəm. Azərbayacandakı qədər azad və demokratik seçki heç yerdə keçirilmir.\n- Türkiyə Suriyaya müdaxilə ilə bağlı qərar verə bilər. Türkiyə Suriyaya girərsə, nə baş verəcək sizcə?\n- Birinci olaraq bütün NATO dövlətləri bu məsələyə qoşulmalıdır. NATO-nun nizamnaməsinə uyğun olaraq əgər bir NATO dövlətinin ərazisinə müdaxilə olunursa, bu, bütün NATO dövlətlərinin ərazisinə müdaxilə deməkdir. Onlar həm diplomatik, siyasi, həm də hərbi yardım etməlidirlər. NATO çox böyük qüvvədir. Regionda isə qarışıqlıq getdikcə arta bilər. Suriya həm İran, həm də Türkiyə ilə həmsərhəddir. Şərqdə çox ciddi proseslər baş verə bilər.\n- Türkiyəni müharibəyə Qərbmi sürükləyir?\n- Burada bunun elementləri var. Əvvəldən də Suriyaya ilə bağlı bütün qərarları Türkiyənin verməsi iki dövləti qarşı-qarşıya qoyub. Hesab ediəm ki, düşünülmüş siyasi addımlar atılır.


Səhmlərin dəyəri Cybele Industries Ltd\nCybele Industries Ltd-ın səhmləri, bu gün CYBELEIND.BO fondunun qiyməti, Cybele Industries Ltd-ın səhmlərinin qiymətləri.\nCybele Industries Ltd Fond qiyməti Online grafik Xərclərin tarixi Kapitalizasiya Gəlir Qiymətlər\nCYBELEIND.BO = 13.82 Hindistan rupisi\n+0.65 INR (+4.7%)\nCybele Industries Ltd ın Hindistan rupisi səhm qiymətindəki dəyişiklik gündə bir dəfə baş verir. Birja kotirovka qiymətinin bir gündə orta dəyəri var. Etibarlı verilənlər bazasından Cybele Industries Ltd dan Hindistan rupisi a səhm qiyməti. Cybele Industries Ltd ın 1 səhmi 13.82 Hindistan rupisi dır. Cybele Industries Ltd yüksəlir. The Cybele Industries Ltd nisbəti artdı Hindistan rupisi tərəfindən 494 faiz nisbətinin yüzdə biri.\nCybele Industries Ltd (CYBELEIND.BO)\nCybele Industries Ltd şirkətin payı Hindistan rupisi\nBir həftə əvvəl Cybele Industries Ltd 11.43 Hindistan rupisi üçün dəyişdirilə bilər. Üç ay əvvəl Cybele Industries Ltd ı 9.33 Hindistan rupisi üçün almaq olar. Altı ay əvvəl Cybele Industries Ltd ı 7.45 Hindistan rupisi üçün mübadilə etmək olar. Burada müxtəlif dövrlər üçün səhmlərin qiymət cədvəli göstərilir. 20.91% - həftədə 20.91% -dakı Cybele Industries Ltd səhm qiymətindəki dəyişiklik. 97.99% - hər il Hindistan rupisi dakı Cybele Industries Ltd səhm qiymətindəki dəyişiklik.\nFond quotes Cybele Industries Ltd Hindistan rupisi\nCYBELEIND.BO Qədər Hindistan rupisi (INR)\n1 CYBELEIND.BO 13.82 Hindistan rupisi\n5 CYBELEIND.BO 69.10 Hindistan rupisi\n10 CYBELEIND.BO 138.20 Hindistan rupisi\n25 CYBELEIND.BO 345.50 Hindistan rupisi\n50 CYBELEIND.BO 691 Hindistan rupisi\n100 CYBELEIND.BO 1 382 Hindistan rupisi\n250 CYBELEIND.BO 3 455 Hindistan rupisi\n500 CYBELEIND.BO 6 910 Hindistan rupisi\nƏgər 138.20 Hindistan rupisi varsa, onda Hindistan -də 10 Cybele Industries Ltd səhm. Bu gün 25 Cybele Industries Ltd səhmlərini 345.50 Hindistan rupisi. Bu gün 50 Cybele Industries Ltd səhm üçün kotirovka kotirovkası 691 Hindistan rupisi. Birja kotirovkası bu gün verir 1 382 üçün Hindistan rupisi 100 ehtiyat Cybele Industries Ltd. Əgər 250 Cybele Industries Ltd səhminiz varsa, onda Hindistan -da 3 455 Hindistan rupisi. Birja kotirovka çeviricisi indi verir 6 910 üçün Hindistan rupisi 500 ehtiyat Cybele Industries Ltd.\nCYBELEIND.BO səhmlərinin qiyməti tarixi\n24/01/2022 13.82 INR 0.65 ↑\n21/01/2022 13.17 INR 0.62 ↑\n20/01/2022 12.55 INR 0.58 ↑\n19/01/2022 11.97 INR 0.54 ↑\n18/01/2022 11.43 INR -\nCybele Industries Ltd dakı Cybele Industries Ltd ın 1 səhmi artıq 24 Yanvar 2022 - 13.82 Hindistan rupisi. 21 Yanvar 2022, 1 səhm Cybele Industries Ltd = 13.17 Hindistan rupisi. Cybele Industries Ltd in Hindistan rupisi yandır 20 Yanvar 2022 - 12.55 Hindistan rupisi. 19 Yanvar 2022, Cybele Industries Ltd ın 1 səhmi 11.97 Hindistan rupisi. Son bir ay üçün minimum CYBELEIND.BO / INR səhm qiyməti 18/01/2022 idi.\nCybele Industries Ltd-ın bir hissəsi bu gün 13.82 Rs səviyyəsindədir. CYBELEIND.BO səhmlərinin qiyməti sonuncu əməliyyat günündən bu yana +4.7% və ya +0.65 INR səviyyəsinə çatıb. 1 382 Hindistan rupisi üçün Cybele Industries Ltd-ın 100 səhmini ala bilərsiniz və ya 691 Hindistan rupisi üçün CYBELEIND.BO-nin 50 hissəsini sata bilərsiniz.\nCybele Industries Ltd ın səhmləri bu gün, CYBELEIND.BO fondunun qiyməti indi.\nQiymət CYBELEIND.BO onlayn\nCybele Industries Ltd real vaxt səhmlərinin qiymətləri, CYBELEIND.BO fond qiymətləri onlayn, CYBELEIND.BO chartı.\nCybele Industries Ltd səhmlərinin qiyməti tarixi\nCybele Industries Ltd Qədər Hindistan rupisi ticarətin başlanmasından bəri chart.\nCybele Industries Ltd kapitallaşdırma\nBu gün CYBELEIND.BO səhmlərinin ticarət həcmi və Cybele Industries Ltd-in kapitallaşma tarixi.\nMaliyyə Cybele Industries Ltd\nGəlirlər Cybele Industries Ltd\nCybele Industries Ltd, Cybele Industries Ltd şirkətinin 2022-cu il üzrə illik gəlirləri haqqında hesabat.\nCybele Industries Ltd şirkətinin reytinqləri\nCybele Industries Ltd dünya sıralamasında


300 mindən çox dekorativ bitkinin olduğu bağ - Qiymətlər 1500 manatadək çatır | marja.az\n300 mindən çox dekorativ bitkinin olduğu bağ - Qiymətlər 1500 manatadək çatır\nTovuzun Alakol kəndində yaşayan bağban Şahin Kazımov qulluq etdiyi bağı 20 il əvvəl salıb. Qeyri-adi görünüşlü, cəngəlliyi xatırladan bağda 300 mindən çox dekorativ bitki var.\nŞahin Kazımovun məqsədi ölkəni dekorativ xarici bitki növləri ilə təmin etmək, bağların, xiyaban və parkların yaşıllıqlarla bəzədilməsinə öz töhfəsini verməkdir.\nBağ yaşıllığı ilə diqqət çəkir. Şahin Kazımov Afrikadan, Cənubi Amerikadan, Avropadan bir-birindən maraqlı bitkilərin toxumlarını əldə edərək, onu yerli iqlimə uyğunlaşdırır, toxum götürür və yenidən səpərək bitkini çoxaldır. Dekorativ bitkilərin qiymətləri isə müxtəlifdir - 1 manatdan 1500 manatadək, hətta ondan da baha. Palma, qordina, aquba, azaliya və sair bitkilərin hamısı bu bağda becərilir.\nOna bitkilərə qulluq göstərilməsində ailə üzvləri də kömək edir. Demək olar ki, səhərdən axşama kimi ailəlikcə günlərini bağda keçirirlər.\nƏsasən həmişəyaşıl bitkilər becərən bağban gələcəkdə təsərrüfatını daha da genişləndirmək niyyətindədir.\nŞahin Kazımov kəndin gözəlliyinə də öz töhfəsini verib. Belə ki, kənd yolunun ətrafına bu ağaclardan, eləcə də dekorativ güllərdən əkib.\ndekorativ bitki Şahin Kazımov Palma qordina aquba azaliya Tovuz dekorativ güllər


2 saylı İstintaq Təcridxanasının rəis müavini keyf edir » www.7GUN.org\nBu günə qədər ölkə mətbuatında Penitensiar Xidmətdəki özbaşınalıqlardan və haqsızlıqlardan kifayət qədər məqalələr yazılıb. Həmin məqalələrin əksəriyyətinə "yalandır, həqiqəti əks etdirmir" və.s kimi açıqlamalar verilib. Yəni, heç bir halda təqdim olunan faktlar obyektiv araşdırılmayıb. Bilirsiz niyə? Çünki Penitensiar Xidmətin rəhbər şəxsləri əldə olunan rüşvət və korrupsiyadan lazimi yerlərin paylarını verirlər. Buna görə də razılaşmanın şərtlərinə uyğun olaraq, heç bir şikayət araşdırılmamalıdır. Növbəti yazılarımızda hansı dövlət orqanlarına aylıq haqq verilməsi barədə ətraflı məlumat verəcəyik.\n7GUN.az-a göndərilən videoadan görünür ki, Penitensiar Xidmətin 2 saylı İstintaq Təcridxanasının tərbiyə işləri üzrə rəis müavini vəzifəsini icra edən Elşad Abbasov bir neçə tanışı ilə birlikdə dövlət tərəfindən ona verilmiş xidməti avtomobillə dağlarda gəzir, istirahət edir. Maraqlıdır ki, xidməti avtomobil Elşad Abbasova dağlarda gəzib kef eləmək üçünmü verilib? Əlbəttə, yox!\nBelə bir məlumat var ki, Elşad Abbasova rahatca əl-qol açmağa 2 saylı İstintaq Təcridxanasının rəisi Asif Quliyev şərait yaradıb. Bu heç də əbəs yerə deyil. Onların eyni rayondan olduğu və Elşad Abbasovu bu vəzifəyə məhz Asif Quliyevin gətirdiyi bildirilir.\nAsif Quliyevi Penitensiar Xidmətin rəisi Ceyhun Həsənovla və kadrlar şöbəsinin rəisi Əflatun Məmmədovla hansı gizli tellər bağlayır? Onların işbirliyindən Ədliyyə Naziri Fikrət Məmmədovun xəbəri varmı? Bu və digər sualların cavabları tezliklə açıqlanacaq.\nCəzaçəkmə müəssisəsində rəzalət\nPenitensiar Xidmətdə biabırçılıq


» Türkiyə Superliqasının 33-cü turunun sonuncu oyununda\nTürkiyə Superliqasının 33-cü turunun sonuncu oyununda\nFutbol üzrə Türkiyə Superliqasının 33-cü turunun sonuncu oyununda “Fənərbağça” səfərdə “Karabükspor” ilə qarşılaşıb.Azərtac xəbər verir ki, “Fənərbağça” çempionluq uğrunda mübarizədə böyük əhəmiyyət kəsb edən vacib üç xalı rəqib qapısından keçirdiyi 7 cavabsız qol sayəsində təmin edib. Matç İstanbul təmsilçisinin 7:0 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb.“Fənərbağça” matçın ikinci dəqiqəsində hesabı açıb. Meydan sahiblərinin heyətində Anton Kravçenko topu öz qapısına vurub – 1:0. Görüşün 20-ci və 29-cu dəqiqələrində “Fənərbağça”nın futbolçusu Fernandao dubla imza atıb. 38-ci dəqiqədə Aatif Çaheçoue hesab arasındakı fərqi artırıb – 4:0. İlk hissə bu hesabla başa çatıb.Fasilədən sonra “Fənərbağça” daha üç qol vuraraq “Karabükspor”un darmadağınını rəsmiləşdirib. Oyunun 47-ci dəqiqəsində Roberto Soldado, 77-ci dəqiqədə Nabil Dirar, 90-cı dəqiqədə isə Vinsent Yanssen adlarını tabloya yazdırıblar – 7:0.Bu qələbədən sonra “Fənərbağça” xallarının sayını 69-a çatdıraraq ikinci pillədəki yerini qoruyub. Çempionatın lideri “Qalatasaray” ilə “Fənərbağça”nın arasında üç xallıq fərq var. “Fənərbağça” ilə eyni xala malik “Başakşəhər” üçüncü, hesabında 68 xal olan “Beşiktaş” dördüncüdür.Tur çərçivəsində ötən gün keçirilmiş digər görüşdə “Beşiktaş” komandası səfərdə “Osmanlıspor”u 3:2 hesabı ilə məğlub edib.Türkiyə Superliqasının sonuncu – 34-cü turu gələn həftə oynanılacaq və çempion müəyyənləşəcək. “Beşiktaş” komandasının çempion olmaq şansı qalmayıb. Çempionluğun bir addımlığında olan “Qalatasaray”la yanaşı, “Fənərbağça” və “Başakşehir”in də Superliqada ilk sırada olmaq şansları davam edir.Mayın 20-də keçiriləcək və maraqla gözlənilən qarşılaşmalardan “Qalatasaray” səfərdə “Göztəpə”, “Fənərbağça” doğma meydanda “Konyaspor” ilə üz-üzə gələcək. “Başakşəhər” isə “Kasımpaşa”nı qəbul edəcək.xeber100.com


Kitabda türk ədəbiyyatının səlcuqlu dövrü, məşhur şair və dövlət xadimləri Sultan Hüseyn Bayqara və Qazi Zəhirəddin Məhəmməd Babur, ilk qadın şairlərdən Mehri Xatun, ümumtürk ədəbiyyatının görkəmli nümayəndələri Nurməhəmməd Əndəlib, Abdulla Şahbəndə, Məxdumqulu Fəraqi və Molla Nəfəs, XX əsr tatar şairi Abdulla Tukay, başqırd şairi Məcid Qafuri, qazax şairi Qasım Amanjolov, çağdaş türkmən şairi Oraz Yağmur və qaqauz şairi Todur Zanet haqqında oçerklər və onların yaradıcılığından nümunələr toplanmışdır.\nXeyli müddətdir türk xalqları ədəbiyyatı ilə məşğulam. Bu günə qədər türk, türk, özbək, uyğur, türkmən, qaqauz, tatar dillərindən 30-dan artıq kitab tərcümə etmişəm. Bunların arasında dahi türk dilçisi Mahmud Kaşğarinin «Divanü lüğat-it-türk» əsəri, ulu türk şairi Yusif Balasağunlunun «Qutadğu bilig» poeması, məşhur tarixçi Faruq Sümərin «Oğuzlar» kitabı, tanınmış mifoloq Bəhaəddin Ögəlin "Türk mifologiyası» kitabını göstərə bilərəm. \nSon dövrlərdə daha çox ədəbi əsərlərin tərcüməsi ilə məşğul oluram. Bunun da öz səbəbləri var. Türk xalqları ədəbiyyatının bir çox məşhur nümayəndələrinin bəzi əsərləri ana dilimizə çevrilməmişdi. Məsələn, Zəhirəddin Məhəmməd Babur kimi azman bir sənətkarın heç bir əsəri Azərbaycan dilinə tərcümə edilməmişdi. Eyni sözlər Sultan Hüseyn Bayqara, Mehri Xatun, Nurməhəmməd Əndəlib, Abdulla Şahbəndə, Molla Nəfəs, Abdulla Tukay və başqaları haqqında da keçərlidir. Bu boşluğu aradan qaldırmaq lazım idi. Odur ki, son iki ildə Sultan Hüseyn Bayqaranın və Mehri Xatunun «Divan»larını, Baburun "Seçilmiş əsərləri»ni və «Baburnamə» kitabını, Nurməhəmməd Əndəlibin, Abdulla Şahbəndənin və Məxdumqulu Fəraqinin «Seçilmiş əsərləri»ni, Molla Nəfəsin iki kitabını, türkmən şeiri antologiyasını (XVII-XIX əsrlər) və özbək şeiri antologiyasını (XX əsr) tərcümə edərək çapdan buraxdım. Türkiyə ədəbiyyatı tarixi ilə bağlı boşluğu doldurmaq məqsədilə türk alimləri tərəfindən məxsusi olaraq Azərbaycan üçün hazırlanmış iki cildlik «Türk ədəbiyyatı tarixi» kitabını da tərcümə etdim.\nBunlarla yanaşı, xarici ölkələrdə keçirilən bəzi simpozumlarda oxuduğum məruzələr vardır ki, onlar da türk ədəbiyyatı tarixinə aid məsələlərdir. Üstəlik, XX əsr və çağdaş dövr ədiblərinin bəzi kitablarını da tərcümə etmiş, onlara geniş ön sözlər yazmış, türk xalqları ədəbiyyatının ayrı-ayrı nümayəndələrinin yubileyləri ilə bağlı məqalələr qələmə almışdım. Bu silsilədən dahi tatar şairi Abdulla Tukayın «Millətim», tanınmış türkmən şairi Oraz Yağmurun «Qarabağlı ananın ağısı», ünlü qaqauz şairi Todur Zanetin «Ana dilim» adlı kitablarını, başqırd şairi Məcid Qafurinin və qazax şairi Qasım Amancolovun yubileyləri ilə bağlı mətbuatda dərc olunmuş məqalələri qeyd edə bilərəm. Bütün bunları bir kitab halında birləşdirməyi qərara aldım və bu kitab meydana gəldi. Şairlər üzrə hər oçerkdən sonra həmin söz ustlarının əsərlərindən bəzi nümunələr verməyi də məqsədəuyğun saydım. Şeirlərin hamısı, Sultan Hüseyn Bayqaranın risaləsi və Abdulla Tukayın xatirələri mənim tərəfimdən orijinaldan tərcümə edilmişdir.\nÜmidvaram ki, bu kitab həm türk xalqları ədəbiyyatının tədrisi zamanı kara gələcək, həm də mütəxəsislərin və geniş oxucu kütləsinin ehtiyacını qismən ödəyəcək. Ancaq hələ görüləcək çox iş var. Ona görə bu sahədəki tədqiqatları gələcəkdə də davam etdirmək fikrindəyəm.\nBiz bu kitabı da türk dünyasının UNESCO-su sayılan və türk xalqları arasında mədəni inteqrasiyaya böyük töfhələr verən TürkSOY-a dəstək amacı ilə TürkSOY kitabxanası seriyasından nəşr edirik.\nBakı, 1 sentyabr 2011-ci il.\nSƏLCUQLU DÖVRÜ ƏDƏBİYYATINA\nXI əsrdə Səlcuq ibn Dukakın nəvələri Toğrul bəyin (993-1063) və Çağrı bəyin (991-1061) qurduqları dövlət qısa müddət ərzində Mavəraünnəhr, İran, Azərbaycan, Qafqaz, İraq, Suriya, Anadolu və Ərəbistan yarımadasını ələ keçirərək Böyük Səlcuq imperiyasına çevrildi. Rəsmi tarixşünasliqda bu imperiyanın 1038-1157-ci illər arasında mövcud olduğu qəbul edilir. Əslində, Osmanlı imperiyasının təşəkkülünə qədər (1299) və hətta ondan xeyli sonra da keçmiş Böyük Səlcuq imperiyasının ərazilərində meydana gələn yeni dövlət qurumları idarəçilik, hüquq, hərbi və mədəni baxımdan səlcuqların varisi və davamıdır, ona görə də səlcuq dövrü sayılır.\nBu qurumlar arasında Anadoluda meydana çıxan Qaramanoğulları (1256-1483), İnançoğulları (1276-1368), Məntəşəoğulları (1280-1424), Gərmiyanoğulları (1300-1429), Saruxanoğulları (1302-1410), Aydınoğulları (1308-1426) və digər bəyliklər, habelə Azərbaycanda yaranan Ağqoyunlu (1378-1502) və Qaraqoyunlu (1378-1469) dövlətləri xüsusi yer tutur.\nBu dövrdə iqtisadiyyat, ticarət və sənətkarlıqla yanaşı elm, mədəniyyət və ədəbiyyat da inkişaf etmişdir. Məsələn, Ord. Prof. İsmail H. Uzunçarşılı həmin dövrdə təfsir, fiqh və hüquq, təsəvvüf, tarix və mənqibə, təbabət və gigiyena, əxlaq və siyasət, kəlam və fəlsəfə, lüğətçilik, dil və ədəbiyyat sahəsində qələmə alınmış 80 əsərin adını çəkmişdir1.\nTəbii ki, səlcuqların sarayda işlətdikləri dil, xalqın və ordunun dili oğuz türkcəsi idi. Həmin dövrdə oğuzcanın daşıdığı özəlliklər haqqında «Divanü lüğаt-it-türk»də məlumаtlаr verilmişdir2. Prof. Dr. Əhməd B. Ercilasun bu dili əski oğuz türkcəsi adlandırır3. Onun firkincə, əski öğuz türkcəsi siyasi olaraq Anadolu səlcuqları, bəyliklər, Ağqoyunlu və Qaraqoyunlu dönəmlərini əhatə edir və XVI əsrdə yerini Osmanlı türkcəsinə verir. Bunu digər mütəxəssislər də təsdiq edirlər4.\nSəlcuqlar dövründə savaşçı gazilər haqqında dini səciyyə daşıyan xeyli mənqibə-dastan yaranmışdır. Battal Qazinin və Danişmənd Qazinin din yolunda qəhrəmanlıqlarından bəhs edən «Battalnamə»5 və «Danişməndnamə»6 kimi dastanlar bunlara misal ola bilər. 1245-ci ildə İzzəddin Keykavusun əmriylə yazıya alınan bu dastanların ilkin versiyası bizə gəlib çatmamışdır.\nAnadolu səlcuqları dönəmində ilk fаrsca-türkcə müləmmalara (bir beyti türkcə, digər beyti farsca) rast gəlinir. Bu qəbildən ilk müləmma XIII əsrdə Anadoluda yaşamış Şeyx Əvhədüddin Kirmaninin «Olısar» rədifli qəzəlidir. Bu türkcə-fаrsca müləmmanın dərvişlər tərəfindən müxtəlif məkanlarda oxunduğunu bilinir1. Mövlana Cəlaləddin Ruminin (ö. 1273) müləmmaları isə Orta Asiya yazı dilinin özəlliklərini daşıyır2. Məsələn, olğay, bolğay, kiçkinen, öpkine, öler men, bar, kop... Sultan Vələdin (ö. 1312) türkcə mənzumələrindəki dil sırf oğuzcadır. Yəni Mövlananın və onun oğlu Sultan Vələdin əsərlərindəki türk dili fоnеtik və mоrfоlоji özəllikləri baxımından fərqlidir. Bunun da səbəbi odur ki, «Mövlana Cəlaləddin Ruminin ailəsi Orta Asiya türkcəsi ilə danışırdı, bunun təbii nəticəsi olaraq mənzumələrində olğa/ bolğa ünsürlərini gen-bol işlətdiyi halda, oğlu Sultan Vələdin türkcə mənzumələrində bunlardan tək bir ünsür belə görmək mümkün deyildir»3.\nBəyliklər dönəmində yazılan «Behçət ül-hədaiq» və «Kitabi-fəraiz» kimi bəzi əsərlərdə qıpçaqca və oğuzca ünsürlərin qarışıq şəkildə olması üzündən bunlar «qarışıq dilli əsərlər» kimi səciyyələndirilmişdir4. Hətta Şəyyad Həmzənin bəzi şeirləri və Əlinin heca vəzni ilə yazdığı «Qisseyi-Yusif» adlı əsəri də bu çərçivədə dəyərləndirilmişdir5. Çünki səlcuqların Xorasandan Anadoluya axınlarından sоnrа monqolların basqısı аltında sürətlənən köçlər zamanı şifahi gələnəklərini sürdürən köçəri oğuzlarla yanaşı Orta Asiyadakı ədəbi dili bilən savadlı adamlar da Anadoluya gəlmişlər1. Anadoluya sonradan gələn bu adamların xitab etdikləri kütlənin dili ilə, yəni oğuz türkcəsi ilə yazdıqları mətnlərdə qıpçaq və ya Orta Asiya türkcəsinin özəlliklərini əks etdirən ifadə və ibarələr işlətmələri təbiidir.\nOğuz türkcəsinin yazı dili kimi inkişaf etməsində yerli bəylərin himayəsində əsərlər yazan sənətkarlar mühüm rol oynamışlar. 1277-ci ildə Qaramanlı Məhməd bəyin çarşıda, bazarda, divanda və dərgahda ancaq türkcə danışmağı əmr edərək türkcədən başqa dil bilməyən xalqın arzusunu dilə gətirmişdir. Bu proses türkcənin lehinə nəticələnmişdir. Konya, Qaraman və Qırşəhir çevrəsi ilk türkcə əsərlərin yazıldığı Anadolu şəhərləridir. Daha sonrakı dönəmdə bu coğrafiyada ədəbi yazı dili sürətlə inkişaf etməyə başlamışdır, ancaq türkçə ilk əsərin hansı olduğu hələ də mübahisəlidir. Azərbaycan alimlərinin fikrincə, türkcə ilk əsərləri XIII əsrdə İzzəddin Həsənolu yazmışdır2.\nAnadolu səlcuq dövrünün ilk tanınmış şairi Sultan Vələddir (1235-1312). Onun «Divan», «İbtidanamə» (1291), «Rübabnamə» (1300) adlı əsərləri farsca olsa da, bunların arasında türkcə bəzi şeirləri də var3. XIV əsr şairi Gülşəhri «Məntiq üt-teyr» adlı əsərində türkcə yazılmış bir «Şeyx Sənan» hekayəsindən, İbn Yusif isə Şəyyad İsaya aid «Salsalnamə» adlı əsərdən söz açmışdır. Lakin bu əsərlər bu günə gəlib çatmamışdır.\nAnadoluya Xarəzmdən gələn yəsəvi dərvişləri, Xorasandan köçən Qütbəddin Heydər dərvişləri söylədikləri türkcə şeirlərlə müridlərinə önçülük etmişlər. Təsəvvüfi mahiyyətli mənzumə və mənqibələrlə inkişafını dini zəmində davam etdirən oğuzca Anadoluda ən önəmli həmləsini 1240-1320-cı illər arasında yaşadığı təxmin edilən böyük sufi şair Yunus Əmrə ilə gerçəkləşdirmişdir. Onun həyatı barədə bizə yalnız mənqibəvi məlumatlar məlumdur. Əhməd B.Ərcilasunun fikrincə, o, Orta Anadoludandır1. Həm heca, həm də əruz vəznində təsəvvüfi şeirlər yazan Yunusun «Divan»ında 415 şeir toplanmışdır. Onun 1307/8-ci illərdə qələmə aldığı «Risalət ül-nəshiyyə» («Nəsihət risaləsi») məsnəvisi isə didaktik səciyyə daşıyır.\nXIV əsrdə yaşayan şairlər arasında Şəyyad Həmzə, Xoca Dəhhani və Əhməd Fəqih ayrıca qeyd olunmalıdır. Bunlardan 1348-ci ildə hələ sağ olduğu təsbit edilən Şəyyad Həmzənin elm aləminə «Yusuf və Züleyxa» adlı poeması, «Dastani-Sultan Mahmud» adlı kiçik bir məsnəvisi və təzkirələrdə qorunmuş bir neçə şeiri məlumdur2.\nXoca Dəhhaninin son olaraq tapılan qəzəlini də saysaq, indilik səkkiz şeiri bilinir. Onun 1361-ci ildə həyatda olduğuna dair iddialar vardır3.\nƏhməd Fəqih səlcuqlar dövrünün ən problemli şairidir. Hər şeydən əvvəl bu imza ilə yazmış beş şair var4. Bunların əsərləri bir-birinə qarışmışdır. Bizə ilk Əhməd Fəqihin iki əsəri məlumdur. Bunlardan birincisi «Çərxnamə» adlanır. 83 beytdən ibarət bu əsər «Came ün-nəzair» («Nəzirələr toplusu») adlı təzkirədə qorunmuşdur. Şairin ikinci əsəri «Kitabu övsafi-məsadic üş-şərifə», yəni Şamda, Qüdsdə, Məkkə və Mədinədəki məscidləri təsvir edən kiçik bir sayahət kitabıdır1.\nDaha sonra XIV əsrin ən məşhur şairləri olaraq Gülşəhri və Aşıq Paşa gəlir. Gülşəhri 1301-ci ildə farsca yazdığı «Fələknamə» əsərini Qazan xana təqdim etmiş, 1317-ci ildə isə 4300 beytdən ibarət olan «Məntiq üt-teyr» («Quş dili») kitabını qələmə almışdır. Əslində, tanınmış şufi şair Fəridəddin Əttarın (ö. 1299) eyniadlı kitabının tərcüməsi, daha doğrusu, adaptasiyası olan bu əsərdə bir çox orijinal təmsillər və süjetlər də vardır2. Bundan başqa, Gülşəhrinin «Kəramati-Əxi Evrən» adlı kiçik bir məsnəvisi, fiqhə dair «Küduri» adlı mənzum bir əsəri və müxtəlif təzkirələrə səpələnmiş bir neçə şeiri qalmışdır. Gülşəhri ilə birlikdə oğuz ədəbiyyatında yeni bir sahə - tərcümə işi başlanmışdır ki, bu da türk ədəbiyyatının inkişafında mühüm rol oynamışdır. Əvvəllər digər sufi şairlərin məşhur əsərlərini türk dilinə çevirmək dini bir zərurəti aradan qaldırmaq məqsədi daşıyırdısa, sonralar bu sırf ədəbi, estetik qayələri yerinə yetirmək üçün edilmişdir. Yəni Əttarın «Məntiq üt-teyr» və «Təzkirət ül-övliya» məsnəvisi, Əbu İshaq Saləbinin (ö. 1035) «Qisas ül-ənbiya»sı ilə bərabər Sədinin «Bustan»ı, habelə «Kəlilə və Dimnə», «Qabusnamə» kimi əsərlər də tərcümə olunmuşdur. Maraqlıdır ki, bu tərcümələr əksər hallarda ərəbcə və farsca bilməyən bəylərin sifarişi ilə həyata keçirilmişdir.\nAşıq Paşa (ö. 1332) «Fəqirnamə», «Vəsfi-hal», «Hekayə», «Kimya» adlı dörd məsnəvinin müəllifidir. Şairin məşhur «Qəribnamə» məsnəvisi isə türk dili və düşüncə tarixinin müstəsna əsərlərindəndir. 1330-cu ildə yazılan və təxminən 12 min beyt həcmində olan bu əsərdə verilən aşağıdakı misralar türk dilinin o dövrdəki durumunu təsbit edir1.\nQamu dildə varıdı zəbt ü üsul,\nBunlara düşmiş idi cümlə üqul.\nTürk dilinə kimsənə baxmaz idi,\nTürklərə hərgiz könül axmaz idi,\nTürk dəxi bilməz idi ol dilləri,\nİncə yolı, ol ulı mənzilləri.\nBu «Qəribnamə» anın gəldi dilə\nKim, bu dil əhli dəxi məni bilə.\nHəmin əsrin şairlərindən Xoca Məsud da tərcümə sahəsində öz qələmini sınamış, fars şairi Şeyx Sənanın «Xosrov və Şirin» poemasını «Süheyl və Növbahar» adı ilə türkcəyə çevirmişdir. 5568 beyt həcmində olan bu poema ötən əsrin 20-30-cu illərində ədəbiyyatşünaslar tərəfindən tədqiq və çap olunmuş, elmi dövriyyəyə daxil edilmişdir2. Şairin 1354-cü ildə başa çatdırdığı 1773 beytlik «Fərhəngnameyi-Sədi» əsəri isə «Bustan»ın tərcüməsidir. 1361-ci ildə şair Yusif Məddah Əby Mihnəfin təxminən 3 min beytlik «Məqtəli-Hüseyn» adlı məsnəvisini tərcümə etmiş, 1368-ci ildə isə özünün məşhur «Vərqa və Gülşa» poemasını yazmışdır.\nBəyliklər dönəmində sözün əsl mənasında şeirlə tam paralel yürüməsə də, özəlliklə tərcümə fəaliyyətləri içində mənsur əsərlərə də yer verildiyi məlumdur. Bu tərcümələrdən biri Qul Məsudun Aydınoğlu Umur bəy üçün fаrscadan çevirdiyi «Kəlilə və Dimnə»dir. Umur bəy 1347-ci ildə vəfat etdiyinə görə, tərcümə bu tarixdən əvvəl yerinə yetirilmiş olmalıdır. Əsər karaim əsilli ünlü polyak türkoloqu Anani Zayançkovski tərəfindən tədqiq edilmişdir1.\nMustafa Şeyxoğlunun 1390-cı ildə bitirdiyi 7600 beytlik «Xurşidnamə» (digər adi: «Xurşid və Fərəhşad») poeması, siyasətə dair «Mərzbannamə», əxlaqa dair «Kənz ül-kübəra» (1400-cü il) adlı əsərləri bu dövrün mühüm kitablarıdır. Mustafa Şeyxoğlu Gilan hökmdarı İskəndər bin Keykavusun siyasətdən bəhs edən məşhur «Qabusnamə»ni də türkcəyə tərcümə etmişdir. Bu tərcümə əsasında ibn Ərəbşah «Qabusnamə»ni ərəb dilinə çevirmişdir2.\nXIV əsrin şairləri arasında Sivas hökmdarı Qazı Bürhanəddinin (1344-1398) xüsusi yeri var. Onun 1500 qəzəl, 20 rübai və 119 tüyuğdan ibarət olan və 1393-cü ildə tərtib edilən divanı hazırda Britaniya muzeyindədir. Şairin ərəbcə və farsca yazdlğı şeirləri də bədii baxımdan çox qüvvətlidir. Eyni zanamda dövlət xadimi və hökmdar olan Qazi Bürhanəddin ərəbcə «İksir üs-səadat fi əsrar il-ibadət» və «Tərcih ül-tevzih» adlı elmi fiqh risalələrinin də müəllifidir. Məşhur tarixçi Əziz Astarabadi onun əmri ilə Anadolu tarixindən bəhs edən «Bəzmü rəzm» əsərini qələmə almışdır. Qazi Bürhanəddin öz sarayında həftədə 3 gün elmi və poetik məclislər keçirirmiş3.\nBunlardan başqa, Şeyxi, Əhmədi, Kaygusuz Abdal, Mustafa Darir, Əhməd Dai, İmadəddin Nəsimi kimi məşhur şairlər də yetişdirmişdir ki, onların bir qismi daha sonra Osmanlı divan ədəbiyyatının qabaqcıl nümayəndələri arasına daxil olmuşdur.\n1.Səlcuq dövründə şifahi xalq ədəbiyyatı davam etmiş, dini məzmunlu bir sıra dastan və mənqibələr yaranmışdır.\n2.Həmin dövrdə əvvəlcə müləmmalar, daha sonra əsas əsərlərini farsca yazan şairlər tərəfindən ara-sıra türkcə əsərlər yazılmışdır.\n2.Sonra sufi gələnəyi içərisində sırf türkcə əsərlər yazan Yunis Əmrə kimi böyük şairlər yetişmişdir.\n3.Səlcuq dövrü türk ədəbiyyatının inkişafında fars dilindən tərcümələr çox mühüm rol oynamışdır. Həmin dövrdə «Məntiq üt-teyr», «Bustan», «Qabusnamə», «Kəlilə və Dimnə» kimi məşhur əsərlər türkcəyə tərcümə edilmişdir.\n1405-ci ildə Əmir Teymurun vəfatı nəticəsində nəhəng bir imperiya dağılır. Teymurun övladlarına miras olaraq Mavəraünnəhrlə Xorasan çatır. Bu yerlərdə şahzadələr arasında şiddətli mübarizə, taxt qovğaları başlayır. Nəhayət, Şahrux 1409-cu ildə taxta çıxmağa nail olur. O, Xorasanı özünə alaraq, Mavəraünnəhri oğlu Uluğbəyə verir.\n1447-ci ilin martında Şahruxun vəfat etməsilə hakimiyyət Uluğbəyin əlinə keçir. Elm sahəsində bəşəriyyətin ən böyük zəkalarından biri olan Uluğbəy dövlətin bütövülüyünü qoruya bilmir və 1449-cu ildə öz oğlu Əbdüllətif tərəfindən vəhşicəsinə qətlə yetirilir. Lakin ata qatili özü də yarım il sonra öldürülür və onların paytaxtı Səmərqənd 1451-ci ildə Miranşahın nəvəsi Sultan Əbu Səidin əlinə keçir.\nHəmin dövrdə teymurilərin ikinci paytaxtı olan Heratda Baysunqurun oğlu Sultan Məhəmməd hökmranlıq edir. Lakin o da taleyin məşum cilvəsi ilə yenə 1451-ci ildə qardaşı Əbülqasım Babur tərəfindən öldürülür. Babur 1452-ci ildə Herat taxtına hakim olur. Tam bu sırada türk tarixi səhnəsinə Hüseyn Bayqara adlı yeni bir siyasi fiqur çıxır. Bu, Sultan Hüseyn Bayqaradır.\nLəqəbi Əbülqazi, tam adı Hüseyn bin Qiyasəddin Mənsur bin Bayqara olan Hüseyn Bayqara 1438-ci ildə Herat şəhərində dünyaya gəlmişdir. Valideynləri tərəfdən Əmir Teymur və Çingiz xan soyuna mənsub olan Hüseyn Bayqaranın atası Qiyasəddin Mənsur beşinci nəsildən Əmir Teymurun nəvəsi, anası Firuzə bəyim isə Sultan Hüseynin qızı, Miranşahın nəvəsidır. Hüseyn Bayqara 7 yaşına çatanda atası vəfat edir və o, 14 yaşına qədər Heratda anasının yanında qalaraq buradakı məşhur Dövlətabad sarayında yaxşı təhsil və tərbiyə alır. Sonra anasının məsləhəti ilə Əbülqasım Baburun sarayında xidmətə başlayır.\nƏbülqasım Baburla Sultan Əbusəid arasında münasibətlərin gərginliyi üzündən Hüseyn Bayqara saraydakı işini buraxaraq 1454-cü ildə Səmərqəndə Əbu Səidin yanına gəlir, lakin burada bir sui-qəsdə qarışdığı şübhəsi ilə zindana salınır. Firuzə bəyim Səmərqəndə gələrək oğlunu zindandan xilas edir. Hüseyn Bayqara bu dəfə Mərvə gedib Əbu Səidin düşməni Muizəddin Səncərin qulluğuna girir. Muizəddin Səncər onun bacarıq və qabiliyyətinı yüksək qiymətləndirir, hətta qızı Bikə sultanı ona verir.\nZəhirəddin Məhəmməd Babur öz «Baburnamə»sində Hüseyn Bayqaranı belə təsvir edir: «Çəkik gözlü və aslan boylu bir adamdı, belindən aşağısı incə idi... Xoşrəngli qırmızı və yaşıl ipək paltar, qara quzu dərisindən börk və ya kalpak geyərdi. Bəzən bayramlarda kiçik, sarığını yamyastı və səliqəsiz şəkildə üç dəfə dolayaraq vağ lələyi taxıb namaza gedərdi... Məfasil xəstəliyi üzündən namaz qılmaz, oruc da tutmazdı... Şücaətli və cəsur bir adam idi... Teymur bəy nəslindən Sultan Hüseyn Mirzə qədər qılınc çalan heç kim məlum deyildir».1\n1457-ci ildə Əbülqasım Babur vəfat edir. Hüseyn Bayqara bir teymuri şahzadəsi kimi Xorasan taxtına çıxır. Ancaq Herat hökmdarı Əbu Səid 5 il əvvəl onun yanında xidmətə başlayan bir gəncin qısa müddət ərzində taxt-tac sahibi olmasını qəbul edə bilmir, onun üzərinə ordu göndərir. Hüseyn Bayqara bu ordunu, sonra Səid ibn Türkmənin, daha sonra isə 1461-ci ildə Mahmud Mirzənin ordularını yenərək Astarabad əyalətini hakimiyyəti altına alır, 1464-cü ildə Xorasanı bütünlüklə ələ keçirir. Əbu Səid Mirzənin 1468-ci ildə Qarabağ yaxınlarında Ağqoyunlu hökmdarı Uzun Həsənlə savaşda məğlubiyyəti və qısa bir müddət sonra ölməsi nəticəsində 1469-cu ilin martında Herat taxtına çıxır. Ancaq az keçmədən Əbu Səidin oğlu Məhəmməd Mirzə Heratı ondan geri alır. Hüseyn Bayqara bu dəfə 800 nəfərlik seçmə bir dəstə ilə gecə qəfildən Herata basqın edir. Məhəmməd Mirzənin sarayı ələ keçirilir, özü isə öldürülür. Həmin il Xarəzmi də öz hakimiyyəti altına alan Sultan Hüseyn Bayraqa Mavəraünnəhrin, Xorasanın və Heratın yeganə hakimi olur. Beləliklə, onun torpaqları şərqdə Bəlx, qərbdə Bistam və Damğan, şimalda Xarəzm, cənubda Qəndəhar və Sistan ətrafına qədər uzanır. Hüseyn Bayqara bu böyük ölkədə 40 ilə yaxın səltənət sürür.\nZəhirəddin Məhəmməd Baburun «Baburnamə» əsərində verdiyi məlumata görə, Hüseyn Bayqaranın 14 oğlu, 11 qızı olmuşdur. Bəlx valisi olan böyük oğlu Bədiüzzaman Mirzə 1490-cı ildə atasına qarşı üsyan edir. Hüseyn Bayqara bu üsyanı yatırsa da, ata-oğul arasındakı gərginlik uzun illər sürür. Digər oğulları Əbülmöhsün və Müzəffər Hüseyn də bir neçə dəfə ona qarşı üsyan edirlər. 1500-cü ildən sonra Türküstana hakim olan özbəklər Şeybani xanın başçılığı altında Xarəzm dolaylarında Ceyhunu aşaraq Herat üzərində hücumlar edirlər. Hüseyn Bayqara 1506-cı ildə güclü bir ordu ilə onlara qarşı səfərə çıxır, yürüş zamanı Baba-İlahi adlı yerə çatmamış may ayının 4-də 68 yaşında ikən ölür və hələ sağlığında özü üçün bir mədrəsənin həyətində inşa etdirdiyi Qübbeyi-aliyyə türbəsində dəfn olunur1.\nUlu Əmir Teymur soyunun son böyük hükmdarlarından biri olan Hüseyn Bayqara tarixə qılıncı qələmindən kəskin, qələmi qılıncından iti bir sultan kimi daxil olmuşdur. O, hakimiyyətə gəldiyi ilk gündən ölkəsinin abad və rifah içində olmasına çalışmış, çoxlu körpü, karvansara, kitabxana, mədrəsə tikdirmiş, yol və kanallar çəkdirmişdir. Xondəmirin «Məkarim ül -əxlaq» əsərinə istinadən verilən məlumata görə, Bayqara viran olmuş Xarəzmi yenidən bərpa etmək və dirçəltmək üçün oraya Xorasandan 3 min adamı köçürmək barədə fərman vermişdir1.\nHüseyn Bayqaranın dövründə ölkədə maarif-məktəb işləri də tərəqqi etmişdir. Yalnız Heratda 12 min tələbənin oxuduğu barədə məlumatlar vardır. Bu münvalla Herat ən böyük elm-mədəniyyət mərkəzinə çevrilmiş, Səmərqəndi kölgədə buraxmışdır2.\nHüseyn Bayqara türk mədəniyyətinin parlaq bir səviyyəyə çatmasında mühüm rol oynamıştır. Heratdakı sarayını canlı bir elm mərkəzi halına gətirmiş, dövrünün adlı-sanlı alimlərinə və sənətkarlarına himayədarlıq etmişdir. Heratı alan kimi uşaqlıq dostu və məktəb yoldaşı Əlişir Nəvaini Səmərqənddən öz yanına çağıran Hüseyn Bayqara onu özünə vəzir təyin etmək istəmiş, bir çox mənbələrin verdiyi məlumatın tərsinə olaraq, Nəvai bunu qəbul etməmişdir. Çünki qürurlu bir insan idi və o dövrün törəsinə, yəni rəsmi dövlət protokoluna görə vəzir olsa dəxi mənşəcə özündən daha üstün əşirət rəislərinin arxasında dayanması lazım gəldiyini bilirdi. Nəvai sadəcə olaraq Sultan Hüseyn Bayqaranın dostu və müsahibi oldu. Ancaq o qədər etibarlı və nüfuzlu bir adam idi ki, sultan səfərə çıxanda Heratı onun buyruğuna verirdi.\nÜmumən, bütün türk hökmdarlarına xas olan bir cəhət, yəni elmi-sənəti, alimi-sənətkarı himayə etmək Sultan Hüseyn Bayqaraya da aiddi. Vaxtilə Sultan Mahmud Qəznəvi Unsurini və Firdövsini himayə etmişdi. Firdövsiyə «Şahnamə»ni yazmağı sifariş etmiş, şair isə nankorluq göstərərək türklər əleyhinə bir əsər yazmışdır. Sultan Səncərin sarayında Ənvəri və Müəzzin, Atsızın sarayında Vətvat qorunduğu kimi, Hüseyn Bayqaranyn sarayında da şairlərdən Əbdürəhman Cami, Nəvai, Hilali, Abdulla Hatifi, Şeyxim Sühüyli, Hüseynəli Tüfeyli Cəlayiri, Asəfi, Bənnai, Seyfi Buxari, Mir Hüseyn Müəmmai, Molla Məhəmməd Bədəxşi, Yusif Bədii, Məhəmməd Salih, Ətai, Lütfi, Gədai və başqaları üçün hər cür şərait yaradılmışdı. Bayqaranın dəvətilə dahi miniatür ustası, Kəmaləddin Behzad, ünlü rəssam Şah Müzəffər, xəttat Məhşədi Sultanəli, «Təzkirətüş-şüəra»nın müəllifi Dövlətşah Səmərqəndi, baba-nəvə tarixçilər Mirxond və Xondəmir, alimlərdən Seyfəddin Əhməd, Mövlana Şeyx Hüseyn, Mollazadə, Mir Mürtaz, Molla Məsud Şirvani, Mir Ətaullah Məşhədi, Qazi İxtiyar, Mir Məhəmməd Yusif, musiqiçilərdən Xoca Abdulla Mərvərid, Qulməhəmməd Udi, Hüseyn Udi, Şeyxi Neyi, Şahqulu Qicaki, Qulam Şadi kimi neçə-neçə elm-sənət xadimi Heratdaki Dövlətxanada çalışaraq bu müəssisəyə o dövrün Elmlər Akademiyası özəlliyi verən insanlar olmuşlar. Burada fəaliyyət göstərən astronomlar Mövlana Məhəmməd Alim, Mövlana Kövkəbi, Xoca Övhəd Müstövfi, kimyaçılar Xoca Əbülvəfa Xarəzmi, Əbdülqəhhar, təbiblər Mövlana Həkim, Mir İslam Qəzali kimi alimlərin şöhrəti ətraf ölkələrə yayılmışdır. Bu barədə Zəhirəddin Məhəmməd Babur özünün «Baburnamə» adlı əsərində geniş məlumat vermişdir1. Hüseyn Bayqara bir hökmdar-mesenat olaraq bu adamların iştirakı ilə tez-tez məclislər təşkil etmiş, elmin-sənətin müxtəlif məsələləri barədə diskussiyalar keçirmiş, fikir mübadiləsi aparmışdır. Bayqaranın öz «Risalə»sində bu barədə belə yazır: «Hazır həm heç yerdə onlar tək kişi görünən deyildir. Heratda (Allahtəala onu afətlərdən qorusun!) və onun ətrafında könlə gəlişinə görə, şöylə də sözləri doğru və xəbərli kişilərin arzumuza yetirişlərinə görə, işləri – məna dürlərini düzüm çızığına çəkmək və diqqət gövhərlərinə vəzn libasının zinət və bəzəyini verən təxminən minə yaxın kişi var. Heç bir dövrdə elin minindən onu və heç vaxt yüzündən biri bunlar tək olmamışdır». Demək, Bayqara min nəfər alimi, sənətkarı himayə etmiş, onların yaşaması və yaratması üçün qayğı göstərmişdir.\nSultan Hüseyn Bayqara hələ sağlığında bütün türk və islam saraylarında bir hökmdar-şair və elm-sənət hamisi kimi tanınmışdır. Səfəvi və Osmanlı saraylarında şahlar və sultanlar ona rəğbət bəsləmişlər. Osmanlı və səfəvi təzkirələrində ona yer verilməsi də bununla bağlıdır. «II Bəyazid dönəmində Herat və Təbriz başda olmaqla İran və Orta Asiyadakı bütün kültür mərkəzləri ilə münasibətlər davam etmişdir. II Bəyazid ilə Hüseyn Bayqaranın məktublaşdıqları bilinir. Herat şəhəri Bayqara dönəmində (1469-1506) şeir, musiqi hüsn-xətt, naxış və cildçilik kimi sənət sahələrində ayrı bir üslubun məkrəzi olmuşdur. Onun mühitində yaşayan alim və sənətkarların əldə etdikləri yüksəliş digər kültür və sənət mərkəzlərindəki sənətçilərin həsəd aparacağı bir səviyyəyə çatmışdır. Hüseyn Bayqaranın ələlxüsus Molla Cami (1414-1492) və Əlişir Nəvai (1441-1501) ilə qurduğu münasibət Osmanlı şairləri tərəfindən idarəçi-sənətkar münasibətinin gözəl bir modeli kimi qəbul və təqdim edilmişdir»1. Osmanlı şairlərindən Behişti gənc yaşlarından II Bəyazidin xidmətinə girmiş, işlədiyi bir qüsurdan dolayı qorxusundan İstanbulu tərk edərək Hüseyn Bayqaraya sığınmış, bir müddət Heratda yaşamışdır. Daha sonra Bayqaranın, Nəvainin və Caminin məktubu sayəsində bağışlanaraq II Bəyazidin sarayına dönmüşdür2.\nTəbii ki, Bayqaranın sarayında ən çox şeir məclisləri keçirilmişdir. Hüseyni ləqəbilə gözəl şeirlər yazan sultan hələ öz sağlığında divan tərtib etmişdir. Əlişir Nəvai özünün «Məcalis-ən nəfais» adlı təzkirəsində belə yazır: «Ol həzrətin xub əşarı və mərğub əbyatı beqayət çoxdur və divan həm mürəttəb olubdur. Divan ibtidasından bünyad qılındı və hər qəzəldən bir mətlə yazıldı» 1. Ümumən, Nəvainin «Məcalis ən-nəfais» təzkirəsi səkkiz bölmədən-məclisdən ibarət olub, onun səkkizinci bölməsi bütünlüklə Bayqaraya həsr olunmuşdur. Nəvai bu bölmədə Hüseyn Bayqaranın divanındakı 164 qəzəlin mətlələrini, yəni ilk beytlərini yerləşdirmişdir.\nHüseyn Bayqara da Əlişir Nəvai haqqında son dərəcə yüksək fikirdə olmuş, onun haqqında belə yazmışdır: «Yenə məsnəvi üsulunda deyil, bəlkəm ərəb süxənvərlərinin və əcəm bədii sözlülərinin bəzək verən və divan edən hər dürli qoşqu görünüşlərinin əhlisinə bu həm qələm sürtüb, onlara həmlə urubdur. Onun bəyanı divanının fihristində – məzmununda bəyan ediləndir və yazılandır. Yox, divan deyil! Allah, Allah! Ol sapı-qatarı sözlərdən dolu gövhər olan cəngdir və pak mənalardan dolu ulduz olan fələk vərəqləridir.\nKöyməkü şöleyi-qəm birlə qiyamət de onu.\nHansı qoşqusu eşq əhlinin canına od urmaz, hansı məzmunu hicran qoşununun cismini köydürməz, bəlkə külüni göyə sovurmaz?! Hansı misrası fəraq ciyər xununun bağır qanını damdırmaz, hansı sözü hicran biçarəsinin göz yaşı seli ilə səbr-qənaət qoşununu axdırmaz?! Nəzm-qoşqu iqlimində hansı gürganə-qala köç gətirəndə özünə qarşı eşik açılmadı?! Hansı ulu yurda qəlb-şeir qoşunu ilə çapovulluq edəndə onu basıb almadı?! Bu gün nəzm-qoşqu sütunlarının yer üzündə qəhrəman odur».\nMaraqlıdır ki, Hüseyn Bayqara mükəmməl təhsil aldığı, Şərq poeziyası barədə dərin bilik sahibi olduğu halda əruzun yalnız rəməl bəhrinin müsəmmən formasından istifadə etmişdir. Bunu Zəhiərəddin Məhəmməd Babur da göstərir: «Şairliyi vardı. Bir divan da tərtib etmişdi. Şeirlərini türkcə söylərdi. Bəzi beytləri pis deyildir, ancaq divanı tamam bir vəzndədir»1.\nSam Mirzə Səfəvi də «Töhfeyi-Sami» adlı təzkirəsində Bayqaranın yaradıcılığı haqqnda məlumat vermiş, onun türkcə iki, farsca bir neçə beytini misal gətirmişdir.2\nŞairin divanı ilk dəfə 1926-cı ildə Bakıda «Hüseyn Bayqara divanı» adı ilə çapdan çıxmışdır. I türkoloji qurultaya ərməğan olaraq nəşr olunan bu kitab İsmayıl Hikmətlə Bəkir Çobanzadənin yazdıqları qısa giriş məqaləsi ilə açılır. Burada Hüseyn Bayqaranın 127 qəzəli və üç mürəbbəsi yerləşdirilmişdir. Məşhur türkoloq A.N.Samoyloviç kitabın çıxması barədə məlumat verərək onun bəzi çatışmazlıqları olduğunu göstərmişdir3.\nSultan Hüseyn Bayqaranın bir neçə şeiri 1928-ci ildə Fitrət tərəfindən nəşr olunan «Özbək ədəbiyatı nümunələri»nə daxil edilmişdir. 1948-ci ildə çapdan buraxılan «Nəvainin zamandaşları» adlı kitabda da şairin bəzi şeirləri verilmişdir. 1968-ci ildə isə Bayqaranın əsərləri Daşkənddə nəşr edilmişdir4.\nGörkəmli şair-hökmdarın ən mükəmməl divanı 2005-ci ildə Aşqabadda nəşr edilmişdir. Türkmənistan Elmlər Akademiyası Milli Əlyazmalar İnstitutunun direktoru, tanınmış ədəbiyyatşünas, bir çox klassik türkmən şairinin əsərlərini, o cümlədən Hüseyn Bayqaranın divanını çapa hazırlayan Prof. Dr. Annaqurban Aşurov kitaba «Qəzəli qoşa qanadlı» adlı iri bir məqalə də yazmış, şairin dövrünü, mühitini, həyatını, yaradıcılıq xüsusiyyətlərini dərindən təhlil etmişdir.5 Bizim 2011-ci ildə çap etdiyimiz «Sultan Hüseyn Baykara. Divan» da1 həmin kitab əsasında hazırlanmışdır.\nHüseyn Bayqaranın türkcə şeirleri Türkiyədə «Divan-ı Sultan Hüseyin Mirza Baykara» adıyla yayımlanmışdır. Şeirlərinin bir bölümü isə «Hüseyn-i Baykara Divanı'ndan Seçmeler» adı altında basılmışdır. Prof. Dr. İsmayıl Hikmət Ertaylan şairin Amasya kitabxanasında tapdığı və həmin əlyazmanın İstanbul Universitetində aşkar etdiyi surətini 1945-ci ildə «Hüseyin Baykara'nın Risalesi» adı ilə çap etdirmişdir.2\nSultan Hüseyn Bayqara barəsində ən məzmunlu məqalələrdən birini ünlu Azərbaycan alimi Həmid Araslı qələmə almışdır. O, «Hüseyn Bayqaranın risaləsi haqqında» adlı məqaləsində risalənin yazılma tarixini dəqiqləşdirmiş, əsərdə Nəvainin «Xəmsə»si haqqında bilgiyə və Caminin həyatda olması haqqında məlumatlara əsaslanaraq risalənin 1485-1492-ci illər arasında yazıldığı qənaətinə gəlmiş, məqalənin axırında isə bu əsərin özbəkcə tərcüməsini vermişdir3. Biz bu risalənin yalnız son qismini kitaba daxil etdik. Ona görə ki, kiçik həcmli bu əsərdə əvvəlcə Allaha həmd-səna edilir, onun bütün varlıqları yoxdan xəlq etdiyi və insan oğlunun bunun üçün yaradana şükr etməsinin vacibliyi vurğulanır, daha sonra Allahın bəzi adamlara nə üçün çox, bəzilərinə az şey əta etdiyi barədə xeyli danışılır, bu işdə ilahi bir hikmət olduğu qənaətinə varılır. Axırda isə Əlişir Nəvai və Cami haqqında söz açılır ki, risalənin əsil canı buradadır, məhz həmin qism də kitabdadır.\nBayqaranın bu kitabına 200 qəzəli, Nəvainin iki şeirinə təxmisi, bir müxəmməsi, altı rübaisi və altı qitəsi daxildir. Şairin əsərlərinin sayı, göründüyü kimi, azdır. Lakin nəzərə almaq lazımdır ki, o, ilk gənclik dövründə, 16 yaşında xidmətə başlamış, 68 illik ömrünün 52 ilini fəal siyasətin içində olmuş, 38 il böyük bir dövləti idarə etmişdir. Saysız-hesabsız müharibələr, səfərlər, yürüşlər, rəqiblərinin və öz övladlarının yaratdığı problemlər, üsyanlar, idarəçilik işləri, məşvərətlər, qəbullar, məclislər onun vaxtını tamamilə almışdır. Əgər Hüseyn Bayqara sultan deyil, Heratda Dövlətxana sarayının bütün nemətlərindən istifadə edən qayğısız bir şair olsaydı, onun bədii irsi bundan dəfələrlə artıq olardı.\nŞairin əsərlərinin dili xeyli sadə və xəlqidir. Təxminən beş əsr bundan əvvəl yazılmasına baxmayaraq bəzi kəlmələr istisna olmaqla asanlıqla anlaşılır, özündən hətta bir-iki əsr sonra Orta Asiyanın istər türkməncə, istərsə də çağatayca yazmış şairlərinin dilindən daha sadədir. Bu, bir yandan şairin fərdi üslübü, digər tərəfdən isə bir hökmdar və sərkərdə kimi daim xalqın, qoşunun arasında olması ilə bağlıdır. Nəvai onun müxtəlif ləhcələrə dərindən vaqif olması faktını xüsusi vurğulayır. Əyanilik naminə, Bayqaranın «Burun» rədifli qəzəlinə baxaq. Burada müasir Azərbaycan oxucusu üçün arxaik olan iki söz (burun–əvvəl, ərməs–deyil), bizim klassik ədəbiyyatımızda da gen-bol işlənən və mənası geniş kütləyə məlum olmayan bir neçə ərəb-fars sözü vardır (xunab –qanlı su, yəni gözyaşı, fariq–arxayın, canafərin və afəriniş–hər ikisi: can bağışlayan, abi-heyvan–dirilik suyu, üşşaq–aşiqlər, bisaman–varı olmayan, kasıb, fəqir):\nVəsl ara öldür məni hicran cəfasından burun,\nNecə kim, qılsan xilas onun bəlasından burun.\nKönlümə qəmdən burun xunab içirdi dərdi-eşq,\nXəstəyə şərbət içirən tək qəzasından burun.\nFariq ol, ey müddəi, məndən ki, görgəc yarı\nHeç kamım yoxdur ölmək müddəasından burun.\nAşiq olmam mən bu gün, ey şeyx kim, canafərin,\nQismim etdi afəriniş ibtidasından burun.\nEy Məsiha, urma dəm kim, abi-heyvan zəhərdir,\nNatəvan könlümə vəslinin ədasından burun.\nÖylə yetdim cana hicrindən ki, gər tapsam visal,\nSormayam mən xəstə, hicran macərasından burun.\nEy Hüseyni, gər budur nalən eyb ərməs yara,\nGər yetər üşşaqi-bisaman nəvasından burun.\nSultan Hüseyn Bayqaranın qəzəlləri mövzuca çox da əlvan deyil. Onlar janrın tələbi ilə, əsasən, eşq-məhəbbət mövzusundadır, ancaq bu eşq dünyəvidir. Burada sevən aşiqin ürək çırpıntıları, duyğuları, hicran oduna yanması, sevgilisinin gözəlliyi, nazı, qəmzəsi, fitnəsi, zülmü real şəkildə təsvir edilir. Məsələn, bu beytlərə göz yetirək:\nTəbii ki, şair öz sevgilisini Əzra, Leyli və Şirinlə, özünü isə Vamiq, Fərhad və Məcnunla müqayisə edir. Şərq poeziyasında çox işlənən bu müqayisə Hüseyn Bayqarada bir sıra orijinal misralara bürünür:\nEşqdən gəldi mənim başıma onca sə’b hal,\nKim onu Fərhad ilə Məcnun belə etməz xəyal...\nEşq zülmündən əgər Fərhadü Məcnun öldülər,\nMəndə hər dəmdir ölüm, mən tək olar məzlum iməs...\nEşq atəşi içində yanan şair Məcnunun ondan bir qığılcım aldığını və bu zaman əl-ayağını yandırdığını, Vamiqlə Fərhadın da hadisədən heyrətə düşdüklərini fəxrlə yazır:\nEşqim odundan, gəlib Məcnun bir uçqun istədi,\nAl dedim, sunğac əlin başdan ayağın örtədi.\nÇün eşitdi Vamiqü Fərhad Məcnun köyməsin,\nGəlibən görgəc iki, heyrət oları çürkədi.\nArtıq bundan sonra Məcnuna dərs verməyin növbəsi çatır, şair özünün eşqdə daha üstün olduğunu vurğulayır, Məcnun eşqdə öz ustadını tanımalı, gerçək divanəliyi məhz ondan öyrənməlidir:


Abşeron icra hakimiyyətinin vəzifəli şəxsləri ilə bağlı yeni –\nAbşeron rayon icra hakimiyyəti Memarlıq və tikinti şöbəsinin müdiri (baş memar) Akif Əliyev və Abşeron rayon icra hakimiyyəti MKTB-nin Xırdalan şəhəri 3 saylı Mənzil Təsərrüfat İstehsalat İstismar təmir sahəsinin rəisi Murad Əhmədovun barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbirinin uzadılması ilə bağlı təqdimata baxılıb.\nTeleqraf.com xəbər verir ki, Binəqədi rayon Məhkəməsində hakim Vüsal Tağıyevin sədrliyi ilə baş tutan iclasda istintaq orqanının təqdimatı təmin olunub.\nAkif Əliyev və Murad Əhmədovun barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbirinin müddəti artırılıb.\nQeyd edək ki, iyunun 23-də Akif Əliyevin barəsində 4 ay, Murad Əhmədovun barəsində isə 3 ay müddətinə həbs qətimkan tədbiri seçilib.\nBundan sonra bu ilin sentyabrın 13-də Murad Əhmədovun barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbirinin müddəti 1 aya qədər artırılıb.\nrüşvət alma Abşeron İcra Hakimiyyəti Akif Əliyev Murad Əhmədov Binəqədi rayon Məhkəməsi həbs qətimkan tədbiri


Siffeyn savaşı » SeniSevirem.Az, Sekiller, Burcler, Yukle, Status, Maraqli,\nHicri təqvimlə səfər ayı İslam tarixində mühüm hadisələrdən sayılan Siffeyn savaşının ildönümü kimi qəbul edilir.\nHicri təqvimlə 1403 il əvvəl Siffeyn savaşı məlum nəticə ilə başa çatmış və növbəti hadisələrə yol açılmışdı.\nİmam qasid vasitəsilə Müaviyəyə xəbər göndərib onu qeydsiz-şərtsiz olaraq beyətə çağırdı, əks halda məsələnin müharibə yolu ilə həll ediləcəyini bildirdi. Müaviyə hiylə işlədib İmama cavab verməyi uzun müddət təxirə saldı. Bu müddət ərzində o, mahir siyasətçi kimi tanınan Əmr ibn Ası öz tərəfinə çəkdi, Misir valiliyini vəd etməklə, Əliyə (ə) qarşı mübarizədə onunla müttəfiq oldu. Əmrin məsləhətləri sayəsində o, Şam daxilindəki problemlərini həll etdi, hərbi və siyasi gücünü nizama saldı. Müaviyə xalq içində hörməti olan bəzi qəbilə başçılarını, qocaman səhabələri aldadıb özünə yaxınlaşdırdı.\nBu adamlar Müaviyənin əmri ilə Şamı qarış-qarış gəzib camaatı Əli ibn Əbu Talibin (ə) əleyhinə qızışdırdılar. Onlar Osman ibn Affanı qətlə yetirmiş şəxslərin guya Əli (ə) tərəfindən gizlədildiyini söyləyirdilər. Şamlılar da bu yalana inanıb Əliyə (ə) qarşı mübarizədə Müaviyəni dəstəkləyəcəklərini bildirdilər. Qısa müddət ərzində Müaviyə bütün Şam əhalisindən beyət aldı. Öz qüvvəsinə arxayın olduqdan sonra isə İmam Əliyə (ə) cavab məktubu göndərib Osmanın qatillərini təhvil verməyincə ona beyət etmək fikrində olmadığını elan etdi.\nİmam Əli (ə) xəlifə seçilən kimi dərhal Müaviyə ilə bağlı problemi həll etmək istəyirdi.\nLakin Müaviyənin beyəti gecikdirməsi və Cəməl döyüşünün başlanması buna mane oldu. Cəməl döyüşündən dərhal sonra da Şam üzərinə yerimək planı baş tutmadı. Həzrət Əli (ə) Bəsrədən Kufəyə qayıtmağa və burada Müaviyənin cavabını gözləməyə məcbur oldu. Müaviyə cavabı yubandırdığı üçün İmam Əli (ə) hərbi əməliyyata başlamaq əmrini verə bilmirdi. Artıq təşəbbüs əldən verilmişdi. Müaviyə bütün gücünü toplamış və müharibəyə hazır vəziyyətə gəlmişdi.\nHəzrət Əli (ə) Kufə və Bəsrə əhalisindən ibarət qoşun toplayıb onları Şam istiqamətində yolladı. Özü hicri 36-cı il şəvval ayının 5-də (miladi 657-ci il) ordunun əsas hissəsinin başında hərəkətə keçdi.\nMüaviyə də nəhəng Şam qoşununu hərəkətə gətirdi. Şərqi Suriyada, Fəratın sağ sahilində, indki Rəqqə şəhərindən şərqdə yerləşən Siffeyn məntəqəsində tərəflər düşərgə qurdu. Əvvəlcə Müaviyənin ordusu əlverişli mövqe tutmuşdu, Fərat çayı onların əlində idi. Müaviyə Fəratın sahilində güclü mühafizə dəstəsi yerləşdirməklə, qarşı tərəfin sudan istifadə etməsinə maneçilik törədirdi. İmamın əsgərləri susuzluqdan əziyyət çəkməyə başladılar. Belə bir şəraitdə İmam əvvəlcə Müaviyəyə xəbər göndərib su yolunu azad etməsini istədi.\nMüaviyə bu təklifə rədd cavabı verəndə həzrətin əmri ilə əsgərlər ildırım sürəti ilə həmlə edib çay kənarındakı düşmən gözətçilərini geri oturtdular. İndi vəziyyət əksinə dəyişmişdi. Fərat çayı haqq qoşununun əlində idi, Müaviyənin tərəfdarları isə susuz səhrada yerləşmişdilər. Lakin Əli (ə) alicənablıq göstərib düşmənin sudan istifadə etməsinə maneçilik törətmədi. Şam ordusunun da suya yaxınlaşmasına icazə verildi.\nBir neçə ay ərzində tərəflər arasında ciddi döyüş əməliyyatları baş vermədi.\nAra-sıra xırda savaşlar qopur, sonra nisbi sakitlik yaranırdı. Müaviyə bu müddət ərzində də özünü hiyləgər siyasətçi kimi göstərdi. İmamın ordusu Fürat çayının sahilindəki çökəklik yerdə düşərgə salmışdı. Müaviyyə bu mövqeni ələ keçirmək üçün şayiə yaydı ki, Fəratın suyunu onların üzərinə yönəltmək fikrindədir. İmam Əli (ə) şayiədən xəbər tutanda bunun qeyri-mümkün olduğunu əsgərlərə başa saldı. Lakin döyüşçülər qorxu içində idilər. Onlar tələsik düşərgəni tərk edib yüksəklikdə mövqe tutdular. Həmin an Müaviyə öz ordusunu hərəkətə gətirib, keçmiş mövqeyi ələ keçirdi. Yalnız bu zaman İmamın əsgərləri aldandıqlarını başa düşdülər. Onlar bir daha hücum edib əvvəlki yerə qayıtdılar, Müaviyənin qoşunu yenə çay sahilindən uzaq düşdü.\nMühərrəm ayı bitdikdən sonra müharibə alovu təzə bir qüvvə ilə alışdı.\nİmam Əli ibn Əbu Talib (ə) öz qoşununun düzülüşünü qaydaya saldı. Qoşunun sağ cinahında Yəmən əsilli qəbilələr, sol cinahında isə Rəbiə qəbiləsinin qolları yerləşdirildi. Kufə və Bəsrə qüvvələri mərkəzdə qərar tutdu. Cinahlardakı süvari döyüşçülərə Əşəs ibn Qeyslə Abdullah ibn Abbas, piyadalara isə Süleyman ibn Sürədlə Haris ibn Mürrə başçı seçildilər. Əmmar ibn Yasir bütün qoşunun süvari bölümünün, Abdullah ibn Bədil Xüzai isə piyadaların sərkərdəsi təyin edildi. Döyüş bayrağı Səd ibn Əbu Vəqqasın qardaşı oğlu Haşim ibn Ütbə ibn Əbu Vəqqasa verildi. Hər qəbilə üçün bayraq hazırlandı; bayraqların sayı 26-ya çatmışdı...\nSəfər ayının ilk həftəsində hər gün tərəflərdən məşhur bir şəxsiyyət bir dəstə döyüşçü ilə meydana çıxıb savaşırdı.\nBirinci gün İmamın tərəfindən Malik Əştər, qarşı tərəfdən Həbib ibn Məsləmə döyüşdülər. İkinci gün haqq qoşunundan Haşim ibn Ütbə, Müaviyə qoşunundan isə Əbül-Əvər Səlmi döyüş meydanına çıxdılar. Üçüncü gün Əmmar ibn Yasirlə Əmr ibn Asın növbəsi gəlib-çatdı. Dördüncü gün Həzrət Əlinin (ə) oğlu Mühəmməd ibn Hənəfiyyə və Ömər ibn Xəttabın oğlu Übeydullah qarşılaşdılar.\nBeşinci gün Həzrət Əlinin (ə) əmisi oğlu Abdullah ibn Abbas və Müaviyənin qardaşı oğlu Vəlid ibn Ütbə ibn Əbu Süfyan döyüş meydanında üz-üzə gəldilər. Altıncı gün Həzrət Əlinin (ə) sərkərdəsi Qeys ibn Səd Ənsari, qarşı tərəfdən İbn Zül-kila Himyəri döyüş meydanına qədəm basdılar. Yeddinci gün yenə Malik Əştərlə Həbib ibn Məsləmənin növbəsi yetişdi. Bu döyüşlərdə tərəflərin heç biri qəti qələbə qazanmırdı. Lakin bir qayda olaraq, yuxarıda adı çəkilən Müaviyə tərəfdarları İmam Əlini (ə) təmsil edən şəxslərlə təkbətək döyüşməkdən qorxub imtina edirdilər.\nƏmr ibn As isə Abdullah ibn Abbasa təriflə dolu məktub yazıb ona öz yolundan dönməyi təklif etdi.\nLakin Abdullah ibn Abbas da onun təklifinə mənfi cavab verdi.\nSiffeyn savaşında Əmmar ibn Yasirin şəhid olması Şam qoşununun sıralarında təlatüm yaratdı.\nÇünki vaxtilə Həzrət Mühəmməd Peyğəmbər (s) Əmmarın "azğın bir dəstə" tərəfindən qətlə yetiriləcəyini xəbər vermişdi. Vaxtilə Məscidi-nəbəvinin tikintisində Əmmar xüsusi səylə çalışır və ağır kərpicləri iki-iki daşıyırdı. Peyğəmbər onun alnının tərini silmiş və buyurmuşdu: "Vay Əmmar! Onu azğın bir dəstə öldürəcək. O (Əmmar), onları (azğın dəstəni) cənnətə dəvət edəcək, onlar isə onu cəhənnəmə sarı çağıracaqlar". Əmmar isə Peyğəmbərə belə cavab vermişdi: "Fitnələrdən Allaha sığınıram".\nMəscidi-nəbəvinin tikintisindən 35 il sonra Peyğəmbərin (s) Əmmar haqqında buyurduqları həyata keçdi.\nƏmmar İmam Əlinin (ə) tərəfində Cəməl və Siffeyn savaşlarında fəal iştirak etmişdi. Bu zaman onun 90-dan artıq yaşı vardı. Siffeyndə Əmmar döyüş meydanına çıxdı, fədakarlıqla vuruşaraq şəhid oldu. Onun ölümü hər iki döyüşən tərəfin həyəcanına səbəb oldu. Peyğəmbərin məlum hədisini şəxsən o həzrətin dilindən eşidənlərin bir hissəsi hələ sağ idi. Sonrakı nəsil də bu hədisi səhabələrin ağzından yetərincə eşitmişdi. Ona görə də Əmmarın şəhadəti Müaviyə qoşununun "azğın dəstə" olmasına tutarlı sübut sayıldı. Şam ordusunun daxilində çaxnaşma və qarışıqlıq yarandı.\nBir çoxları Peyğəmbərin qabaqcadan xəbər verdiyi azğın dəstədə olmamaq üçün silahlarını yerə qoymağa hazırlaşırdılar. Müaviyə və Əmr ibn As vəziyyətdən xəbərdar olan kimi əsgərlərin arasında belə bir şayiə buraxdılar: "Narahat olmağa heç bir əsas yoxdur. Doğrudur, Həzrət Peyğəmbər Əmmar ibn Yasirin azğın dəstə tərəfindən öldürüləcəyini xəbər vermişdi. Amma Əmmarı biz öldürmədik. Əmmarı Əli ibn Əbu Talib öldürdü. O, Əmmarı özü ilə döyüş meydanına gətirdi. Əgər Əli Əmmarı döyüşdən uzaqlaşdırsaydı, bu böyük səhabə qətlə yetirilməzdi. Əmmarın qətlinin bütün məsuliyyəti Əlinin öhdəsinə düşür". İmam Əli (ə) bu sözləri eşidəndə buyurdu: "Əgər Əmmarı mən öldürmüşəmsə, deməli, Həmzəni də kafirlərlə döyüşə göndərəndə Peyğəmbər öldürübmüş".\nSəfər ayının ortalarında Əli ibn Əbu Talib (ə) bir gecə şəxsən savaş meydanına çıxıb misli görünməmiş igildik göstərdi.\nO, həmin gecə düşmənin çox sayda döyüşçüsünü məhv etdi. Bu gecə tarixdə "Hərir gecəsi" kimi tanınır. "Hərir" ərəb dilndən tərcümədə "it ulaması" deməkdir. İmam Əlinin (ə) zərbələri altında Müaviyənin qoşunu fəryad etdiyi üçün həmin gecəyə bu adı vermişdilər.\nDöyüşün taleyi həll olmaq üzrə idi. Müaviyə vəziyyəti belə görəndə məsləhət üçün Əmr ibn Asa müraciət etdi. Əmr məsləhət gördü ki, əsgərlər Quran vərəqlərini nizələrin ucuna bərkidib döyüş meydanına çıxsınlar. Bununla onlar guya tərəflərin arasında Qurani-Kərimin hakim olmasını istədiklərini bildirdilər. Əlinin (ə) qoşununda olanların əksəriyyəti bu hiyləyə aldanıb, sülh danışıqlarına başlamağı tələb etdi. İmam Əli (ə) Müaviyə ilə Əmr ibn Asın əsl məqsədini onlara başa salmağa cəhd göstərsə də, nəticəsi olmadı. Əlinin (ə) tərəfindən döyüşənlər silahı yerə qoydular və mütləq danışıqlara başlamaq lazım olduğunu bildirdilər.\nHətta təhdid etdilər ki, əgər danışığa razı olmasa, ya İmamı öldürəcək, ya da Müaviyəyə təhvil verəcəklər. Həzrət çoxluğun rəyinə tabe olub son dəqiqəyə qədər döyüşü davam etdirməkdə olan Malik Əştəri geri çağırmağa məcbur oldu.\nBeləliklə, hicri 37-ci il səfər ayının 17-də (miladi 657-ci ilin avqust ayı) Siffeyn savaşı hər iki tərəfin nümayəndələrinin müzakirə üçün görüşməsi şərti ilə dayandırıldı. Hər tərəfdən bir hakim təyin edildi. Həzrət Əlinin (ə) etirazına rəğmən, onun tərəfindən Əbu Musa Əşəri, Müaviyə tərəfdən isə Əmr ibn As həkəm seçildi. Həkəmlərin iclasını ramazan ayına təyin etdilər. Bu hadisə tarixə "həkəmeyn", yəni iki hakim hadisəsi kimi daxil oldu.\nHiyləgər Əmr ibn As rəqibi ilə görüşərək onu razı saldı ki, onların hər ikisi təmsil etdikləri liderlərin xilafətə layiq olmadıqlarını söyləsinlər və xəlifənin camaat tərəfindən seçilməsinə şərait yaratsınlar.\nƏbu Musa Əşəri bu təklifə aldanaraq, hamının gözü qarşısında barmağından üzüyünü çıxarıb söylədi: "Mən barmağımdan bu üzüyü çıxardığım kimi, Əlini (ə) və Müaviyəni hakimiyyətdən uzaqlaşdırıram". Onun ardınca çıxış edən Əmr ibn As belə söylədi: "Əbu Musa Əlini (ə) hakimiyyətdən uzaqlaşdırdı, mən də bununla razıyam və Əlini (ə) xəlifəlikdən uzaq elan edirəm". Sonra Əmr ibn As əlindəki üzüyü o biri barmağına taxıb dedi: "Amma bu üzüyü barmağıma taxdığım kimi, Müaviyəni hakimiyyətə gətirirəm".\nBu hadisə hicri 37-ci ilin ramazan ayında (miladi 658-ci ilin fevralı) Şam (Diməşq) ilə Mədinə arasında yerləşən Dumət əl-Cəndəl məntəqəsində baş vermişdir (hal-hazırda bu yerlər Səudiyyə Ərəbistanının şimal-qərbindəki Cövf əyalətinə daxildir). Tərəflərin hər birindən 400 nəfər məşhur səhabə və qəbilə böyüyü həkəmlərin mübahisəsini izləmiş və şahidlik etmişdilər.\nHəkəmeyn hadisəsinin nəticəsi Əli ibn Əbu Talibin (ə) bu məsələdə tam düzgün mövqe tutduğunu göstərdi. O, əvvəldən məsələnin həkəmeyn vasitəsilə həll edilməsinin tərəfdarı deyildi və bunun bir hiylə olduğunu başa düşürdü. Həm də Əbu Musa Əşərinin bu məsuliyyətli işə uyğun olmadığını gözəl bilirdi. Lakin onun dar düşüncəli tərəfdarlarının istəyi nəticəsində bu olay baş verdi.\nHəkəmeyn hadisəsi Müaviyənin hakimiyyəti ələ keçirmək imkanlarını daha da artırdı. Müaviyə bunu əsas tutaraq, öz xilafət iddiasına legitim don geydirməyə başladı. Həmçinin, bu hadisələr xəvaric cərəyanın yaranmasına səbəb oldu. Belə ki, bundan sonra İmam Əlinin (ə) silahdaşlarının bir hissəsi aldandıqlarını görərək, onu həkəmeynə razı olmaqda günahlandırdılar. Onlar nə Əlinin (ə), nə də Müaviyənin hakimiyyətə layiq olmadıqları fikrini şuar kimi irəli sürüb, hər iki liderə qarşı müxalifət mövqeyinə keçdilər...\nSiffeyn müharibəsi fasilələrlə 100 gündən artıq davam etmişdir.\nBu müharibəyə 175 min müsəlman cəlb edildi (Əlinin (ə) tərəfindən 90 min, Müaviyənin tərəfindən 85 min nəfər). Müharibə Əlinin (ə) tərəfindən təqribən 25 min, Müaviyənin tərəfindən isə 45 min nəfərin qətli ilə nəticələndi. Əmmar ibn Yasir, Üveys Qərəni, Haşim ibn Ütbə, Züş-şəhadəteyn Xüzeymə ibn Sabit kimi böyük şəxsiyyətlər döyüş meydanında şəhid oldular (bunların hamısı İmam Əlinin (ə) tərəfində idi).\nSiffeyn savaşı hicri 212-ci ildə (miladi 827-828-ci illər) vəfat etmiş Nəsr ibn Müzahim Minqərinin "Vəqət əl-Siffeyn" kitabında ətraflı təsvir edilmişdir.