Ornamentdə rəmzilik (simvolika). Naxışların və ornamentlərin\nFƏSİL III. KOSTYUMUN RƏMZİLİYİ (SİMVOLİKASI) 3.1. Kostyumun sosial xarakteristikası\nKostyum zamanın xarakteristikası kimi\nKostyum və texniki tərəqqi\n3.2. Atributlar və aksesuarlar. Kostyumda rəng. Kostyum rəmz (simvol) kimi\nRəmzlər (simvollar) çox keçmişdə əmələ gəlmişdir. Əgər qədim nişanlara daha diqqətlə baxsaq görərik ki, bütün xalqlarda onlar, demək olar ki, eynidir. Rəmzlər (simvollar) – informasiyadır. Onların əsasını Dünyanın quruluşu və burada baş verən proseslər haqqında bilgilər təşkil edir. Rəmzi düzgün tətbiq etməklə biz konkret nəticəyə nail ola bilərik: sağlamlığı yaxşılaşdır, gözdən, nəfisdən, cadudan qoruna, ailədə münasibətləri möhkəmləndirə bilərik.\nMüasir dünyada ornament – heç bir məna yükünü daşımayan məişət əşyalarını bəzəyən naxış. Bizim üçün xalça üzərində təsvir edilən romblar – sadəcə roblardır, dairələr isə - sadəcə dairələrdir. Ancaq belə vaxtlar da olmuşdur ki, o zaman insanlar ornamentləri oxumağı bacarırdı, orada həyat, axirət dünyası, əbədi həqiqətlər barədə öz təsəvvürlərini şifrə edirdi.\nDemər olar ki, dekorativ rəsm təbiətin mənimsənilməsi ilə gerçəkliyin dekorativ təsviri arasında tapılmış qarşılıqlı bağlılığın nəticəsidir. Dekorativ sənətin uzun illər mövcudluğu ərzində naxışların müxtəlif növləri formalaşmışdı: həndəsi, nəbati, kompleks və s., sadə birləşmələrdən mürəkkəb hiylələrə qədər.\nOrnament əşyalı və əşyasız motivlərdən ibarət ola bilər, ora insan formaları, hevan aləmin formaları və əfsanəvi varlıqlar daxil ola bilər, ornamentdə üslublaşdırılmış və həndəsiləşdirilmiş naxışlara malik naturalistik elementər bir-birilə keçir və uzlaşır. Bədii təkamülün müəyyən mərhələlərində ornamental və süjet naxışı arasında hüdudların “pozulması” baş verir. Bunu Misirin incəsənətində (amaran dövrü), Kritin incəsənətində, Qədim Roma incəsənətində, gec qotika, moderndə müşahidə etmək mümkündür.\nİlk əvvəl həndəsi ornament yaranmışdır, bu, insan bəşəriyyəti tarixinin erkən zamanlarında baş vermişdir. Düz yaxud dalğavari xətlərdən, çevrələrdən, xanalardan xaçlardan daha sadə nə ola bilər? Məhz bu motivlər ibtidai insanların gildən hazırlanmış qabları, daşdan, metaldan, ağacdan və sümükdən düzəldilmiş son dərəcə qədim məmulatları bəzəyir. Onlar qədim insan üçün şərti işarələr qiamində xidmət edirdi və onların köməyi ilə insan dünya haqqında öz təsəvürünü ə anlayışını ifadə etmək imkanı əldə edirdi. Düz üfüqi xətt torpağı, dalğavari – suyu, xaç – alovu, romb, dairə yaud kvadrat – günəşi ifadə edirdi.\nQədim inanclara görə naxışlardakı rəmzlər təbiətin fəlakətli qüvvələrinin istənilən pisliyini və ədalətsizliyini lənətləmək iqtidarında olan mənəvi gücə malik idi. Günümüzə qədim ayin bayramlarından gəlmiş həmin rəmzi nişanların sehrli simvolikası var idi Misal üçün, filimon oyuncağında (Rusiya) biz günəşin, torpağın, suyn, məhsuldarlığın rəmzlərini görürük. Ustadlar rəsm naxışlarındakı bütün obraz və rəmzləri öz dünyagörüşündən keçirmiş və burada dünyanı necə dərk etdiklərini göstərmişlər.\nMisirdəki dekorun ornamentində şanagüllə çiçəyi yaxud şanagüllə ləçəkləri istifadə olunurdu, bu – İsida ilahəsinin atributu, təbiətin yaradıcı ilahi qüvvəsinin rəmzi, canlanan həyatın, yüksək mənəvi paklığın, əxlaqın, mənəvi və fiziki sağlamlığın rəmzi idi, axirət dünyasına aid kultda isə bu, ölülərin həyata qaytarılmasının sehrli vasitəsi hesab olunurdu. Həmin gülü günəşlə, onun ləçəklərini isə günəş şəfəqləri ilə eyniləşdirirdilər. Şanagüllə motivi Qədim Şərqin (Çin, Yaponiya, Hindistan və s.) ornamental formalarında geniş şəkildə yayılmışdır.\nOrnamentdə misirlilər həm də aloedən istifadə edirdilər, bu susuzluğa qarşı müqavimətə malik bitki axirət dünyasında həyatı simvolizə edirdi. Ağaclardan xurma və kokos palmaları, firon ənciri, akasiya, tamarisk, çaqqal gavalısı, perseya (Osiris ağacı), tut ağacı xüsusi rəğbətə malik idi, onlar həyatı təsdiq edən başlanğıcı, daim bar verən Həyat Ağacı haqqında ideyanı təcəssüm etdirirdi.\nQədim Yunanıstanda dəfnə ağacı Apollon tanrısına həsr edilmişdir və günahlardan təmizlənməsi simvolu kimi xidmət edirdi, çünki müqəddəs dəfnə budağı təmizlənməli olan şəxsin ətrafında yelləyirdilər. Dəfnə ağacından hazırlanmış çələnglə Apollon kultunun başlıca mərkəzində - Delfa şəhərində keçirilən musiqi və gimnastika yarışmalarının qaliblərini təltif edirdilər. Dəfnə ağacı şöhrət simvolu idi.\nMayaotu – bu bitkinin yaraşıqlı növü ornamentikada bitkilərin formalarının gemiş tətbiqinə səbəb olurdu. Sünbüllərlə birgə mayaotu bitkisinin təsvirləri ev əşyalarının üzərində bəzəklər qismində istifadə olunurdu.\nÜzüm çubuğu – salxım və budaqlar antiq zamanlarda və orta əsrlərdə xüsusilə ehtiramla qarşılanırdı. Qədim Yunan mifologiyasında bu Vakha tanrısının atributudur, xaçpərəstlərdə - sümbüllərlə birləşmədə (priçastiye (xristian dini ayinlərindən biri) sirrini ifadə edən çörək və şərab) – İsa Peyğəmbərin iztirablarının rəmzidir.\nSarmaşıq – həmişəyaşıl sarmaşan kol, bəzən ağac; üzüm çubuğu kimi Vakhaya həsr edilmişdir. Onun yarpaqları müxtəlif formaya malikdir, daha çox ürəkşəkilli yaxud sirvi qanadlarla. Onlar tez-tez hallarda vazaların və şərab üçün qabların bəzədilməsi üçün antik incəsənətdə istifadə olunurdu.\nPalıd — meşələrin çarı, güc və güdrətin rəmzidir. Palıd – möhtəşəmlik, dözümlülük, uzunömürlük və alicənablıq, eləcə də şöhrət rəmzidir.\nPalıd yarpaqları Rona ornamentikasında geniş yayılmışdır. Onların təsvirləri friza və kapitellərdə, kilsə ləvazimatlarında və tətbiqi qotika sənətinin digər növlərində, habelə italyan İntibahı ustalarının əsərlərində tez-tez rast gəlinir. Hal-hazırda dəfnə ağacı ilə birgı palıd yarpaqlarının təsvirini medallar və sikkələr üzərində görmək mümkündür.\nQədim Çində şam ağacı ölümsüzlüyü, uzunömürlülüyü, həqiqətən alicənab şəxsiyyəti simvolizə edir. Şam ağacı obrazı ilə sərv ağacı obrazı səsləşir ki, o, çinlilərin inanclarına görə xüsusi müdafiə-sağlamlaşdırıcı xassələrlə, o cümlədən də ölülərdən müdafiə ilə əlaqələndirilirdi. Çiçəklənən ağaclar sırasında yabanı gavalı ağacı – meyxua mühüm yer tutur, bu ağac Yeni il, bahar və bütün yeniliklərin əmələ gəlməsi rəmzidir. Güllər sırasında əsas yer piona verilir. Pion qadın gözəlliyi və ailə səadəti ilə assosiasiya olunur. Səhləb çiçəyi və xrizantem (payızgülü) ilahi dünya və mərasim ənənə ilə bağlıdır. Tərəzəvlər arasında ən geniş yayılmış rəmz qaba boranıdır, o, ölümsüzlük və uzunömürlülür rəmzinə çevrilmişdir.\n“Xoşbəxt barlar”: nar, mandarın, narıngi – uzunömürlülük və uğurlu karyera rəmzləridir.\nSakura motivlərinə Yaponiyanın dekorativ-tətbiqi sənətində tez-tez rast gəlinir. Onlar gözəllik, gənclik, zəriflik, keçici dünyanın qaçılmaz dəyişilməsinin rəmzidir.\nGüllər bütün zamanların və üslubların ornament motivlərində geniş tətbiq olunur. Onlar parçaların, divar kağızların (oboyların), qab-qacağın və dekorativ sənətin digər nözlərinin bəzəkləri qismində xidmət edir.\nQızıl gül qütbi, bir-birinə zidd rəmziliyə (simvolikasına) malikdir: səma mükəmməlliyi və yer ehtirası, zaman və əbədiyyat, həyat və ölüm, məhsuldarlıq və bakirəlikdir. Bu, həmçinin ürək, dünya və kainatın mərkəzi, kosmik çarx, ilahi, romantik və duyğulu məhəbbətin rəmzidir. Qızıl gül – tamamlanma, həyat sirri və onun başlıca mərkəzi, müəmma, gözəllik, bərəkət, xoşbəxtlik, lakin, həmçinin, şəhvət, ehtiras, şərabla birgə isə - şəhvanilik və pis yola çəkilmədir. Qızıl gül gönçəsi – bakirəlik rəmzidir; solmuş qızıl gül – həyatın tez ötüb keçməsi, ölüm, kədər, qəm; onun tikanları – ağrı, qan və iztirablar, din yolunda əzab çəkmə.\nGeraldik orta əsr gızıl gülün beş yaxud on ləçəyi olur ki, bu da onu Pifaqor pentada və dekada ilə əlaqələndirir. Qırmızı ləçəkli və ağ erkəkcikli qızıl gül – İngiltərənin emblemidir, ingiltərə kralların ən məşhur döş nişanıdır. İngiltərə tacı uğrunda mübarizə aparmış ailələrin döş nişanları üzrə adlandırılmış “Al və Ağ qızıl güllərin müharibəsi”ndən sonra Lankasterlərin al və Yorkların ağ qızıl gülü “Tüdorlar qızıl gülü” formasında birləşdirilmişdir. Parlaq al-qırmızı qızıl gül – Bolqarıstanın qeyri-rəsmi emblemidir. Məşhur mürəbbəlik qızıl gül – Pekin şəhərinin emblemidir. Finlyandiyanın herbində isə doqquz ağ qızıl gül görmək olar.\nRus xalq kostyumunda ornamentin əsas motivləri sırasında aşağıdakılar göstərilə bilər: solyar nişanlar – dairələr, xaçlar; qadın fiqurun təsvirləri – məhsuldarlıq rəmzi; ana təsirləri – xam torpağın rəmzi; dalğavari ritmik ətlər – su nişanları; torpağı ifadə edən üfüqi düz xətlər; ağac təsvirləri – daim canlı təbiətin təcəssümü. Kəndlilərin geyimində yer alan tikmə naxışlar təkcə onu bəzəmirdi və ətrafdakıları sevindirmirdi, həmçinin bu geyimin sahibini bədbəxtlikdən, zalım insandan qorumalı idi. Şam ağacının təsvirini qadın tikmə naxışlarda əmələ gətiribsə - deməli, həmin insana xoşbəxt və firavam həyat arzuladı, çünki şan ağacı – həyat və xeyirxahlıq ağacıdır. Kəndli qadının uşağı olub. Və onun ilk sadə köynəyini qadın parlaq, sevinc gətirən rəngli düz xətt şəklindəki tikmə naxışlarla bəzədəcək. Bu, uşağın getməli olduğu düz və işıqlı yoldur. Qoy həmin bu yol onun üçün xoşbəxt və sevincli olsun.\nGünəş obrazı dekorativ-tətbiqi sənətdə başlıca yerlərdən birini tutur. Dəyirmi rozetkalar, romblar şəklində günəş təsvirlərini xalq yaradıcılığının müxtəlif növlərində tapmaq mümkündür.\nDüz bərabəruclu xaç da həmçinin xalq simvolikasında günəş obrazı kimi dəyərləndirilirdi. Romb isə məhsuldarlıq simvolu kimi onun daxilində yerləşdirilmiş günəş nişanı ilə çox vaxt birləşdirilirdi.\nHəndəsi ornamentdən başqa, Qədim Rusiya ornamentində qədim bütpərəstlik süjetlərinə də tez-tez rast gəlmək mümkündür. Məsələn, qadın fiqurası torpaq, məhsuldarlıq ilahəsini təcəssüm etdirirdi. Bütpərəstlik incəsnətdə həyat ağacı canlı təbiətin gücünü ifadə edir, otların, sünbüllərin, ağacların böyüməsi və insanın özünün “artımı” asılı olduğu ilahi ağacı təsvir edirdi. Bir çox hallarda kənd təsərrüfatı işlərinin əsas mərhələlərilə bağlı sehrli təqvim mərasimlərin süjetlərinə rast gəlmək mümkündür.\nDaha müxtəlif simvolika gülləri, ağacları, otları özündə ehtiva edən bitki aləmi üçün səciyyəvidir.\nQədim ornamentlərdə bitkilərlə yanaşı çox vaxt heyvanlar da təsvir olunur: quşlar, atlar, marallar, canavarlar, taybuynuzlu atlar, şirlər. Onlar həyat ağacının üfüqi strukturunu əmələ gətirir: zirvədə - quşlar; gövdə səviyyəsində - insanlar, heyvanlar, eləcə də arılar; köklərin altında – ilanlar, qurbağalar, siçanlar, balıqlar, qunduzlar, susamurular.\nHeyvanları tikmə naxışlı məhrabalarda və önlüklərdə, oyma və bəzəkli cəhrələrdə; qədim rus baş kilsələrin divarlarında və komaların (izbaların) bəzəklərində, baş hərflərin ornamentlərində. Atın və quşların qədim obrazları xalq oyuncaqlarında və qab-qacaqda yer alırdı. Heyvan yaxud quş başları formasında at qamçıları və döyüş yayları üçün tutacaqlar kəsilib oymalanırdı. Üslublaşdırılmış heyvan və quşlar saç üçün daraqları, məişət əşyaları və qab-qacağı bəzəyirdi. Qədim zamanlarda bir çox təbiət hadisələri heyvanların obrazlarında təcəssüm etdirilirdi və hər kəs bu hadisələrə onun məşğuliyyət növündən və həyat tərzindən asılı olaraq daha yaxın olduğu nəzər nöqtəsindən baxırdı: çobanın baxışı ovçunun nəzər nöqtəsindən fərqlənirdi, hər ikisinin yanaşması ilə döyüşçünün baxışları ilə üst-üstə düşmürdü. Yer heyvanları ilə bağlı öz biliklərini insanlar atmosfer hadisələrə də köçürürdü.\nXalq dekorativ-tətbiqi sənətdə quş küləyi, buludu, ildırımı, tufanı və hünəş işığını təcəssüm etdirə bilrdi. Quşlar şəklində tayqulpları və duzqabları kəsib hazırlayırdılar, tikmə naxışlarda yaradılan quşlar isə qadın geim əşyalarını bəzəyirdi. Quş obrazı, demək olar ki, bütün dünya alqlarının folkloruna geniş surətdə daxil olmuşdur.\nAt da həmçinin sürətli hərəkətlə bağlı bütün təbiət hadisələri təxəssüm etdirirdi – küləyi, çovğunu, buludları. Bir çox hallarda onu alovlu şəkildə şəkildə, alnında parlaq günəş yaxud aypara ilə, yalı qızılı təsvir edirdilər. Uşaqların oyuncağı kimi taxtadan düzəldilən at çox vaxt başdan ayağa solyar nişanlar yaxud güllərlə bəzədilirdi. Hesab olunurdu ki, bu, uşağı bəd qüvvələrdən qoruyur. Atların təsvirlərini çox vaxt ev məişətinin əşyalarında (tayqulpların tutacaqlarında, cəhrələrdə, iylərdə) geyim əşyalarında görmək mümkündür.\nŞimal rayonlarda atlarla bağlı təbiət hadisələrini qədim insanlar marallara aid edirdi. Marallar çox vaxt tikmə naxışlı məhrabalarda həyat ağacının yanında təsvir olunurdu, bzən isə onları komanın (izbanın) damında at başı şəklində bəzək yerinə qoyurdular. Skif incəsənətində atın inanc mahiyyətindəki rolu çox vaxt ruhun o dünyaya uğurlu köçməsi ümidi ilə bağlı olur.\nƏksər xalqların mifologiyasında şir günəş və alov rəmzi idi, həmçinin müxtəlif zamanlarda müxtəlif xalqlarda o, ali qüvvələri, qüdrəti, hakimiyyəti və əzəməti, xeyirxahlığı, alicənablığı, zəkanı təcəssüm etdirirdi. Şirin obrazı dekorativ-tətbiqi sənətdə qədimdən mövcud olmuşdur.\nXeyli əsrlər ərzində şir rus simvolikasında ən sevimli fiqurlardan biri idi. Böyük knyaz hakimiyyəti ilə bağlı qədim rus təsvirlərində şirin obrazı onu əhatə etdiyindən asılı olaraq iki məna kəsb edirdi: Tanrı tərəfindən verilən hakimiyyət və məğlub edilmiş şər.\nXalq ustaları çox vaxt şirləri komaların (izbaların) ön taxtasında kəsib oyurdular yaxud nəbati ornament ətrafında sandıqlar üzərində rəsmini çəkirdilər, qadın ustalar isə tikmə naxışlarda şirləri əks etdirirdilər.\nBöyük Ana taleyin toxucusu kimi müdhiş statusda bəzən hörümçək şəklində təsvir olunur. Bütün ay ilahələri – taleyin əyiriciləri və toxucularıdır. Hörümçəyin hördüyü tor mərkəzdən spiral üzrə toxunur, - Kainatın yaradıcı qüvvələrin rəmzi, dünya və aləmin rəmzidir. Torun mərkəzində yer alan hörümçək dünyanın mərkəzini; şəfəqlər ətrafında Günəşi; həyat və ölüm tsikllərini təcəssüm etdirən, zaman torunu toxuyan Ayı təcəssüm etdirir. Hörümçəyi öldürmək – pis əlamətdir.\nDini kanonların dayanıqlığı sayəsində Misirin ornamentikasında, Qədim Şərq ölkələrinin incəsənətində rəmzlərin mənası bir çox minilliklər ərzində dəyişməz qalırdı. Odur ki, etnoqraflar və arxeoloqlar üçün qədim ornamentlər xüsusi nişanlar olaraq dəyərləndirilir ki, onların köməyi ilə özünəməxsus sehirli mətnləri “oxumaq” mümkündür.\nEtnomədəni kontaktlar, ticarət, hərbi yürüşlər, dini missiyalar, səfirlik hədiyyələri və dəvət olunmuş rəssamlar bir ölkədən digər ölkələrə incəsənət əsərlərinin yerdəyişməsinə səbəb olurdu ki, bu da bədii ideyaların və üslubların yayılmasına gətirib çıxarırdı.\nÇox vaxt rəssamların sonrakı nəsilləri əvvəlki incəsənətdən istifadə edir və onun əsasında öz variasiyalarını yaradırlar. Belə parlaq nümunə qismində ən erkən rəmzlərdən biri, Avropa, Asiya, Amerika və s. yaşayan, demək olar ki, bütün xalqların ornamentlərində rast gəlinən svastika elementi göstərilə bilər. Svastikanın ən qədim təsvirləri Tripolya tayfalarının mədəniyyətində artıq eramızdan əvvəl V-IV minillikdə yer alır. Qədim və orta əsr mədəniyyətlərdə svastik – solyar simvolu, xoşbəxt nişandır, onunla məhsuldarlıq, bərəkət, səxavət, əmin-amanlıq, hərəkət və günəşin qüdrəti haqqında təsəvvürlər bağlıdır.\nKolovrat yaxud Günəş dövriyyəsi - ən qədim rus rəmzlərindən biridir, Günəşi və Svaroq, Dacboq və Yaril günəş tanrıları təcəssüm etdirir. “Kolo”, yəni günəş sözündən əmələ gəlib, rəmzin adı da məhz burdan yaranıb.\nRəmzin özü qapalı şəfəqlərlə dairə kimi görünür, məhz bu səbəbdən bir çoxlarında o, faşist svastikası ilə assosiasiya olunur. Lakin bu, kökündən belə deyil: faşıstlər həqiqətən də bu solyar rəmzdən istifadə edirdi, lakin əksinə deyil.\n1852-ci ildə fransız alim Ejen Burnuf ilk dəfə ucları qatlanmış dörduclu xaça sanskrit “svastika” adını vermişdir ki, bu da təxminən “xeyirxahlıq gətirən” kimi məna daşıyır. Buddizm svastikanı özünün simvoluna çevirmişdir və ona dünyanın əbədi fırlanmasının sehrli mənasını vermişdir.\nYeni zəmanənin ornamentlərində müasir rəmzilik (simvolika) faktiki olaraq mövcud deyil, lakin o, ətraf gerçəklikdə artıqlaması ilə var. İstisna kimi, rəssam-modernistlərin yaradcılığı göstərilə bilər. XIX əsrin sonlarında – XX əsrin əvvəllərində bu rəssamlar özülərinə məxsus şəxsi simvolika ərsəyə gətirməyə çalışmış və onu öz yaradıcılığında ifadə etməyə cəhd göstərmişdir.\nOnların əsərlərində ornament artıq köməkçi rol oynamırdı, süjetin kanvasına, planına üzvi surətdə daxil olmaqla təsvirin ayrılmaz hissəsinə çevrilirdi.\nHəmin vaxt rus rəmziliyin (simvolizmin) nəzəriyyəçisi A.Belıy yazırdı: “Obrazı həyacan və təəssüratla doldurmaqla rəssam-simvolist onu öz yaradıcılığında reallaşdırır; belə şəkli dəyişmiş obraz – simvoldur (rəmzdir)”. Və sonra A.Belıy incəsənətdə rəmziliyin (simvolizmin) başlıca lozunqlarını təsbit edir:\n“1. Rəmz həmişə gerçəkliyi əks etdirir;\n2. Rəmz həyacan və təəssüratlar nəticəsində şəklini dəyişmiş obrazdır;\n3. Bədii obrazın forması məzmundan ayrılmazdır”.\nQeyd etdiyimiz bu üç bənddə məşhur şair və prozaik tərəfindən rəmzi əsərin yaradılmasının əsas müddəaları dəqiq və dürüst şəkildə ifadə olunmuşdur ki, onlar istənilən incəsənət növündə, o cümlədən də ornamentdə uğurla istifadə oluna bilər.\nFƏSİL III. KOSTYUMUN RƏMZİLİYİ (SİMVOLİKASI)\n3.1. Kostyumun sosial xarakteristikası\nPsixoloji xarakteristika – surətin xarakterinin malik olduğu xüsusiyyətlərin ötürülməsi: xeyirxahlığın, xəsisliyin, təkəbbürün, təvazökarlığın, modabazlığın, işvə-nazın və s.; və ya mənəvi vəziyyətin yaxud əhval-ruhiyyənin çatdırılması. Ola bilməz ki, insanın xarakteri onun zahiri görkəmində əks olunmasın. Kostyum necə geyinilir, hansı detallarla tamamlanır, hansı uyğunluqlarda tərtib edilib – bütün bunlar kostyumun sahibinin xarakterini üzə çıxaran kiçik detallar və məqamlardır.\nGeyimə diqqətlə baxsanız, onun sahibinin xarakterinin cigilərini ani surətdə tərtib edə bilərsiniz. Diqqətsizlik və səliqəlilik, xırdaçılıq və xoşqəlblik, ürəkgenişliyi və meşşan psixologiyası – bütün bunlar insanın zahiri görünüşündə öz əksini tapa bilir. Geyimin dəqiqliklə qeyd edilmiş hər hansı detalı bəzən müfəssəl tərcümeyi-halla müqayisədə daha geniş məlumat çatdıra bilər. İnsanı əhatə edən əşyalar hər zaman onun şəxsiyyətinin bütün cəhətlərini, incə məqamlarını, bu insanın zövqünü və təmayülləri əks etdirir.\nİnsan həyacanı və təəssüratlarının gücünə görə Van-Qoqun “başmaqlar” etüdündən daha ifadəli “ölü naturanın” təsvirini tapmaq mümkün deyil.\nRəsm əsərində iki nimdaş, indicə soyunmuş çəkmə yer alır. Artıq çoxdandır ki, qoca və böyük ayaqların formasını qəbul edərək, onlar döşəmə üzərində sıxılmış, sanki bir dəqiqəlik istirahətin sükutunu pozmaqdan qorxur. Palçıq, günəş və yağış bu çəkmələrin dərisi üzərində dərin qırışlar buraxıb. İstər-istəməz seyrçi, onları canlandırmaqla, həmin çəkmələri indicə getmiş müəyyən bir varlığın canlı hissəsi kimi qəbul edəcək, onlara qarşı şəfqət, mərhəmət, rəhm dolu duyğular hiss edəcək. “Əzab çəkmiş” bu çəkmələr dərin assosiasiyalar və hisslər zəncirinin, məzlum və taqətsizlərə qarşı rəhm və mərhəmət duyğusunun, faciəli, tənha qocalıq barədə fikirlərin əmələ gəlməsinə səbəb olur.\nYür kürəsində belə insan yoxdur ki, çarli Çaplin adı çəkiləndə onun gözləri önündə nəhəng şalvarda və böyük, boya ümumiyyətlə uyğun gəlməyən ştibletlərdə (kii botinkalarında) “batan” kiçik insan fiquru canlanmasın. Papaq, kiçik bığ və əl ağacı müvəfəqiyyətdən xəbər verir, ancaq biz torbaşəkilli sürtuka və ümumiyyətlə geyim tərzinə daha diqqətlə baxdıqda ağır və üzücü pərtlik yaşayırıq. Xeyir, həyat heç də uğurlu alınmadı! İstedadla hazırlanmış, ziddiyyətlər əsasında qurulmuş geyim hissələri inandırıcılığa və təsir gücünə görə unudulmaz obrazı məhz belə yaradırdı və həmin obraz təkcə “kiçik insanın” deyil, həm də onun ifaçısının – Çarlz Spenser çaplinin atıq rəmzinə çevrilmişdir.\nKostyum cəmiyyətin fərqləndirici əlamətlərin ən incə, sadiq və səhvsiz göstəricisidir, insanın, ölkənin, xalqın, həyat tərzinin, düşüncələrin, məşğuliyyətlərin, peşələrn kiçik hissəciyidir. Nəhayət, dünyanın müxtəlif hissələrində, mütəlif ölkələrdə cəmiyyətin inkişafı özünün spesifik xüsusiyyətlərinə malik idi və onların hamısı – iqlim, sosial, milli və estetik özəlliklər kostyumların böyük müxtəlifliyində parlaq şəkildə ifadə olunub.\nHər bir epoxa, dövr kostyumun konstruksiyası, onun nisbətləri, detalları, materialı, rəngi, saç düzümü, qrim vasitəsilə ifadə olunmuş özünəməxsus estetik insan idealını, öz gözəllik normalarını yaradır. Silki kostyumun mövcudluğunun bütün dövrləri ərzində kostyum sosial mənsubiyyətin ifadə vasitəsi, bir silkin digərlər qarşısında üstünlüklər və imtiyazlar nişanəsi olmuşdur. Cəmiyyətin strukturu nə qədər mürəkkəb olursa, ənənə bir o qədər zəngin, geyimlər bir o qədər müxtəlif dir. Nəhayət, hər epoxa mədəniyyətin müəyyən vəziyyəti ilə səciyyələnir və həmin vəziyyət kostyum sənətində özünün obrazlı ifadəsini əldə edir.\nOrta əsr Avropadan başlayaraq XIX əsrə qədər, bu yüzillik də daxil olmaqla, kostyumun tarixi təkcə bu və ya digər silk üçün geyim miqdarını deyil, həm də ətəyin uzunluğunu, qolların forma və uzunluğunu, donların kəsiyinin dərinliyini (dekolteni) məhdudlaşdıran qərar və sərəncamlarla doludur. Parçaların dəyəri öz istehlakçılarını müəyyən edirdi.\nBahalı venesiya parçasında hazırlanmış libaslara (XV-XVI yüzilliklər) sahib olmaq İtaliyada ancaq dojlara (orta əsrlərdə Venetsiya və Genuyada respublika başçıları) və onların qız övladlarına icazə verilirdi, bir halda ki, tanınmış və adlı-sanlı şəhər qadınlarına yalnız zərxaradan hazırlanmış qollara icazə var idi. Parçanın təkcə xarakterinin deyil, həm də onun üzərində yer alan rəsmlərin də öz sosial siması var idi. Şallar xüsusi rəsmlərlə bəzədilirdi: tacirlərin, zadəganların, kənlilərin şallarında rəsmlər fərqli idi. Hətta dəsmallar dərəcələrə və adlara bölünürdü: krujevalı yaxud nazik batistdən hazırlanmış zadəganlara məxsus idi, fulyardan (nazik, yumşaq ipək parçadan) hazırlanmış yaxud damalı dəsmallardan məmurlar istifadə edirdi, kazıdan hazırlanmış rəngi isə meşşanlar üçün nəzərdə tutulurdu...\nDünyada, ölkədə baş verən böyük və kiçik miqyaslı hadisələr, incəsənətdə müxtəlif istiqamətlər, bədii cərəyanlar, nəsr və poeziyanın ayrı-ayrı əsərləri, elmi kəşflər və texniki təkmilləşmələr, nəqliyyat tərəqqisi – bütün bunlar kostyumun formalarında əks olunaraq dəb adlandırdığımız fenomeni əmələ gətirir.\nHüquqların bərabərliyi uğrunda qadınların apardığı mübarizə və təshil imkanı, hər şeydən əvvəl, məhz kostyumda əks olunmuşdur. Kursistka (inqilabdan qabaq Rusiyada ali qız məktəbi talibəsi) sözü dedikdə gözlərimiz önündə həmin an kişi sayağı düz bluzalı, sadə ətəkli və kanotye şlyapalı (həmin şlapa da kişi sayağıdır) qadın obrazı canlanır.\nXVIII sonlarında toxuculuq sənayesində baş vermiş texniki tərəqqi bazara böyük miqdarda son dərəcə nazik və incə pambıq parçaların – kisey, muslin, tarlatan və s. buraxılışına gətirib çıxarmışdır. Açıq rəngli kisey dəbli parçaya çevrilir, onsuz gənc xanımın qarderobunu təsəvvür etmək mümkün deyildi, bu parçanın yayılması o dərəcədə geniş olmuşdur ki, qızların özlərini də “kiseyli” adlandırırdılar.\nKosmik erası möhürü ilə tarixə düşmüş XX əsrin 60-cı və 70-ci illəri dəbi “ən sadə geyimlər”in bütöv sisteminin yaradılmasına ilhamlandırmışdır. Yeni parçalar və materiallar isə modelyerləri gödəkcələrin hazırlanmasına yönəltmişdir ki, onları gələcək nəsil raket əsrin lazımi dərəcədə qiymətləndirilməsi kimi qəbul edəcək: sırıqlı, skafandrların analoqları kimi parlaq parçadan hazırlanmış, kip, parallon üzərində tikilmiş onlar çoxlu sayda düymə, ilgk və çarpazlarla (hətta dirsəklərdə) zəngindir və “furnituralı konstruksiyaların” metalı ilə göz qamaşdırır.\nBiz geyimə ona görə hiss etmirik ki, o, artıq bizim özümüzün bir hissəsinə çevrilib, lakin məhz buna görə istifadə etdiyimiz geyim bizi səciyyələndirir, məhz buna görə geyimimizdə iştirakçı yaxud həməsr olduğumuz hər bir hadisə əks olunur.\nTexniki tərəqqi dəb qaçışını sürətləndirir və zamanın hər kiçik parçası bizə öz kostyumuna geyinmiş kimi görünür. Əgər XIX əsrə qədər biz dəblərin dəyişilməsini əsrlərlə ölçürdüksə, artıq bu dövrlər illər, hətta aylarla ölçülür.\nBəzən kostyumun tapılmış kiçik detalı, ona aid olan hər hansı əşya personajın bütöv xarakteristikasının “ən mühüm nöqtəsi” qismində çıxış edir. Xırda dələduza qədər aşağılanmış Panikovasikdə (İ.İlf və Ye.Perovun “Qızıl buzov”u) “əvvəlki zamandan” ağ nişastalı manjetlər qalmışdır. Fərqi yoxdur ki, onlar “müstəqildir”, çünki köynəklər yox; əhəmiyyətlisi odur ki, hal-hazırda kostyumun bu kimi detalından heç kim istifadə etmir və o, Panikovski, bununla özünün zadəgan mənşəyini və bütün ətrafdakı “yeni insanlara” qarşı olan nifrəti nəzərə çarpdırır.\nEyni sosial xarakteristikanı Lev Tolstoy müəllif olduğu “Anna Karenina” romanında kostyumda olduqca əhəmiyyətsiz bir ştrix vasitəsilə verir. “Levin deyir ki, kənddə biz əllərimizi elə vəziyyətə gətirməyə çalışırıq ki, işləmək rahat olsun, bunun üçün biz dırnaqları tutur, bəzən qollarımızı çırmalayırıq.\nBurada isə insanlar dırnaqları bilərəkdən mümkün qədər uzadır və zaponka (kişi köynəyinin qollarına, yaxalığına taxılan taxma düymə) şəklində kiçik nəlbəkiləri vururlar ki, əllərlə artıq heç iş görmək mümkün olmasın.”\nİnsanın xasiyyətinə aidiyyəti olmayan detallar yoxdur və ola da bilməz. Onlar məşğuliyyət, yaş, zövqlər haqqında deyir; özündə zəmanənin xarakteristikasını daşıyır: çemodanların, portfellərin, çantaların, broşkaların (bəzək sancaqların), nişanların və s. formaları dəyişir.\nKostyumun xarakteristikasında son ştrix onun rəngidir. Rənglə insanlarda həmişə müəyyən təsəvvürlər formalaşır, rəng əhval-ruhiyyə və insanın halı ilə assosiasiya olunur. Rəngə olan münasibət temperamenti, zövqü səciyyələndirir. Xalq geyimində rəng milli ənənələrin, yaş kateqoriyaların ifadəsi deməkdir, rəmz mənasını da daşıya bilir.\nHətta insanların müəyyənləşdirilməsi prosesində rəng xarakteristikaları mövcuddur. Biz deyirik: “qara gün”, “qara hiyləgərlik”, “mavi qan”, çəhrayi eynəklər”, “əlvan arzular”.\nMəişətdə rəng simvolikasının mənasının nümunəsi qismində öz müşahidələrindən lətafətə bənzər bir hadisəni gətirə bilərəm. Bizim böyük kvadrat formalı həyətdə yayda perimetr üzrə çoxlu sayda qarılar “klubları” görmək mümkündür. Nəhəng yaşayış binasının bütün sakinlərini tanımaq, əlbəttə, onların imkanları xaricindədir. Binanın girişlərindən birində isə gənc ailə öz körpəsinə çəhrayi və mavi rəngə iki eyni kostyum almışdır. Beləliklə, siz çəhrayi rəngə geyinmiş öz övlədınızla gəzintiyə çıxan kimi, tanımadığınız nənələr onunla şirin danışmağa başlayır: necə də gözəl qızdır, onun necə də yaraşıqlı gözləri var, o necə də incə və zərifdir, həm də əsl xanım kimi nazlıdır... Əgər gəzinti mavi rəngli kostymda baş verirdə, hamı bir-birinin sözünü kəsərək uşağın gücünü, onun möhkəm əllərini, onun qartal təki ciddi baxışını və gözlərindəki cəsarəti qeyd etməyə başlayır.\nRəng ilk nəvbədə ətrafdakılara təsir göstərir. Bu və ya digər rəng çaları həmən müəyyən hisslər və assosiasiyalar yaradır. Parlaq rəng o saat diqqətləri özünə cəlb edəcək, bütün qalan şəylərdən fikri yayındıracaq, görmə mərkəzinə çevriləcək.


VHP Kırımla bağlı bəyanat verdi - VHP\nVHP Kırımla bağlı bəyanat verdi\nAzərbaycanın yaxın dostu və müttəfiqi olan Ukraynada baş verən son proseslər bütün dünyada ciddi narazılıqlara səbəb olmuşdur. Ukraynanın suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə qarşı yönəlmiş təzyiqlər Avropaya inteqrasiya yolunu seçmiş digər postsovet ölkələri üçün də təhlükə yaradır.\nRusiya silahlı qüvvələrinin Ukraynanın önəmli bölgəsi olan Krımda hərbi-siyasi vəziyyəti gərginləşdirmək cəhdləri yolverilməzdir. Beynəlxalq ictimaiyyət Ukraynanı bölmək, onu yenidən Rusiyanın siyasi himayəsi altına qaytarmaq cəhdlərinə qarşı daha sərt şəkildə müqavimət göstərilməlidir. Çünki bu proses postsovet məkanında yeni yaranmış dövlətlərin müstəqil inkişafının qarşısını almaq üçün Azərbaycan, Gürcüstan və Moldovada ortaya atılmış separatizmin davamına bənzəyir.\nBiz Ukraynanın bölünməsi cəhdlərini qətiyyətlə pisləyir, Ukrayna xalqının Avropaya inteqrasiya seçimini dəstəkləyirik.\nUkrayna ətrafında baş verən hadisələrə, xüsusilə Krımın taleyinə Azərbaycan xalqı səssiz qala bilməz. Ukrayna dövlətinin tərkib hissəsi olan bu muxtar vilayətdə yaşayan Krım tatarları adlandırılan türklər soy kök etibarı ilə Azərbaycanla bağlıdır. Zaman-zaman rus imperalizminin repressiya, deportasiya zülmün yaşayan Krım türklərinin yenidən eyni tale ilə üzləşməsi yolverilməzdir.\nVHP Ukraynanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyərək, azadlıq və demokratiya uğrunda haqlı mübarizədə Krım türklərinin və bütövlükdə Ukrayna xalqının qələbəsinə inanır.\nUkrayna böhranı bu ölkənin Konstitusiyasına və beynəlxalq normalara uyğun şəkildə dinc yolla həll edilməlidir.


Dini ədəbiyyat satmaq niyə cinayət əməlidir?\n2021, 19 İyun, şənbə, Bakı vaxtı 02:05\nQanunsuz dini material yayanlar 7 min manata qədər cərimələnəcək, 5 ilədək həbs ediləcək\nQanunsuz dini ədəbiyyatın yayılmasına görə cərimələrin 400 manatdan 7000 manata qaldırılması, həm də bu əməl üçün həbs cəzasının əlavə edilməsi heyrət doğurur. Dini Etiqad və Vicdan Azadlıqlarını Müdafiə Mərkəzi (DEVAMM) Milli Məclisin İnzibati Xətalar Məcəlləsinə və Cinayət Məcəlləsinə son dəyişikliklə bağlı rəyində bunu bildirib.\nRəydə qeyd olnur ki, İnzibati Xətalar Məcəlləsində (İXM) olan 300.0.1 və 300.0.2-ci maddələr ordan çıxarılıb birləşdirilərək 167-2-ci maddə kimi Cinayət Məcəlləsinə daxil edilib.\n400 MANAT ƏVƏZİNƏ 7000 MANAT VƏ HƏBS?\nƏvvəllər İXM-də olan maddələrə görə, müvafiq icra hakimiyyəti orqanının razılığı olmadan dini təyinatlı və dini məzmunlu ədəbiyyatın, həm də digər əşyaların yayılmasına görə vətəndaşlar 200 manatdan 400 manatadək cərimə edilirdilər.\nLakin yeni dəyişikliyə görə, bu iki maddə İXM-dən çıxarılaraq ayrıca maddə kimi Cinayət Məcəlləsinə daxil edilib. Və yeni maddəyə görə, eyni məzmunlu əmələ görə 5000 manatdan 7000 manatadək cərimə, yaxud 2 ilədək azadlıqdan məhrum etmə cəzası müəyyənləşib.\n167-2.2.ci maddəyə görə, əgər eyni əməllər qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs və ya mütəşəkkil dəstə tərəfindən törədilərsə, yaxud təkrarən törədilərsə, ya da vəzifəli şəxs tərəfindən və qulluq mövqedən istifadə etməklə törədildikdə 7000 manatdan 9000 manatadək cərimə və ya 2 ildən 5 ilədək həbs cəzası kəsilir.\nDEVAMM hquqşünasları hesab edirlər ki, cəzanın əsassız olaraq bu dərəcədə ağırlaşdırılmasına dünya hüquq praktikasında rast gəlinmir.\nƏDƏBIYYAT YAYMAQ İCTİMAİ TƏHLÜKƏLİ ƏMƏLDİRMİ?\n“200 manat cərimə tətbiq edilən bir əməl heç bir əsas olmadan 5 ilədək həbs kimi son dərəcə ağır cəza təhdidi ilə cinayət əməli elan edilir. Bu əməlin ictimai təhlükəliliyi nədədir? Təqribən 1 ilə yaxın idi ki, İnzibati Xətalar Məcəlləsinə bu maddə ilə bağlı dəyişiklik edilmişdi. Bu 1 il ərzində nə qədər cərimələr tətbiq edildi, nə qədər “kütləvi pozuntu halları” fiksə edildi ki, birdən-birə belə ağır cəza ilə qərarına gəlindi?!”\nDEVAMM açıqlamasında qeyd olunur ki, adətən, bir əməl üçün nəzərdə tutulan sanksiya effekt vermədikdə, onun sərtləşdirilməsi təklif edilir. Lakin bu müddət ərzində dini ədəbiyyatın və dini əşyaların satışına görə cərimə ya heç tətbiq edilmirdi, ya da tək-tük hallarda olurdu.\n“Belə olan halda, niyə birdən-birə belə qərar verilir ki, bu əməlin qarşısını almaq üçün misilsiz sərtləşmə, ağır cəza tətbiq edilməlidir? Dini ədəbiyyatın və dini əşyaların satışı hansı amillərə əsasən cinayət tərkibli əməl hesab edilib? Belə çıxır ki, dini ədəbiyyat və dini əşyalar özlüyündə o qədər təhlükəli predmetlərdir ki, bunların sadəcə icazəsiz satışı artıq 5 ilədək azadlıqdan məhrum etmək kimi ağır cəza təhdidi ilə qadağan edilir”.\nDİNİ SAHƏYƏ GƏLƏNDƏ, HÜQUQ QAYDALARI POZULUR\nDEVAMM hesab edir ki, dini ədəbiyyatın bu zərərliyi hansısa araşdırma və tədqiqatlara əsaslanmır. Çünki dini əşyaların satışı ilə sosial ədalət pozulmur və bu, elə ağır cinayət deyil ki, insanları cəza təhdidi ilə bu əməli törətməkdən yayındırmaq lazım gəlsin.\n“Hər hansı əməlin ictimai təhlükəsi olmayanda qanunverici bunu inzibati tənbehlərlə qadağan edir. Dini sahəyə gəldikdə isə tamamilə qərəzli və əsassız bir mövqenin sərgilənməsinin şahidi oluruq. Bu, hüquq məntiqinə, qanunvericilik məntiqinə tamamilə zidd məsələdir”.\nTəşkilatın rəyində tövsiyə edilir ki, hökumət gələcəkdə ağır nəticələrə gətirib çıxara biləcək bu səhvi düzəltmək üçün zəruri addımlar atsın.\n“KOMİTƏ ÖLKƏYƏ GƏTİRİLƏN HƏR BİR DİNİ MATERİALA RƏY VERİR”\nDini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin bu məsələdə səlahiyyəti yalnız dini nəşrlərə rəy verməkdən ibarətdir. Komitənin təmsilçisi Nahid Məmmədov deyir ki, bəzən Azərbaycana kütləvi şəkildə dini materialların gətirilməsinə cəhd olunur. Lakin Dövlət Gömrük Komitəsi tərəfindən bu cür cəhdlərin qarşısı alınır.\n“Komitənin ekspertiza şöbəsi dini ədəbiyyat, əşyalar və digər materialların yayılması, idxalı və nəşri ilə bağlı rəy verir. Dini ədəbiyyatların qanunvericiliyə uyğunluğu yoxlanılır. Əgər onların dini qarşıdurmaya səbəb olacağı aşkarlanmasa, nəşrinə icazə verilir”.\nHEÇ BİR MƏZHƏBƏ, TƏRİQƏTƏ QADAĞA YOXDUR\nN.Məmmədov deyir ki, ədəbiyyatların yoxlanılması hansısa bir dinə, məzhəbə, təriqətə, yaxud cərəyana qadağa qoyulması demək deyil. İstənilən dini konfessiya nümayəndəsi Dövlət Komitəsinə müvafiq nümunə ilə bağlı müraciət edərək öz rəyini ala bilər.\nHƏR İL 2 MİN DİNİ MATERİALA RƏY VERİLİR\nİl ərzində Dövlət Komitəsi 2 minə yaxın dini ədəbiyyata rəy verir. Bəzən rəqəm daha böyük olur. Nahid Məmmədov bildirir ki, bu məsələdə rəylərin çoxu müsbət olur, çox az sayda ədəbiyyata mənfi rəy verilir:\n“Elə ədəbiyyat olur ki, məzhəblərarası qarşıdurma, digər dinlərə qarşı dözümsüzlük yayır, dünyəvi dövlət sistemini inkar edir. Belə nəşrlər qadağan edilir”.\nKomitə təmsilçisinin dediyinə görə, bu cür nəşrlər Azərbaycan demək olar bütün ölkələrdən gətirilir.\nHər il Azərbaycana 2 min dini ədəbiyyat gətirilir


Con Boltonun Cənubi Qafqaz səfərinin GİZLİNLƏRİ - KAFKASSAM - Kafkasya Stratejik Araştırmalar Merkezi\nCon Boltonun Cənubi Qafqaz səfərinin GİZLİNLƏRİ\nKafkassam Editör - 25 Ekim 2018 - 11 dk okuma süresi\nTrampın milli təhlükəsizlik üzrə müşaviri bu ölkələri İranla əməkdaşlıqdan imtina etməyə razı salmağa gəlir\nRamiyə Məmmədova: “Bu səfərin münaqişənin həlli ilə bağlı danışıqlara ciddi təsir göstərəcəyini, hansısa mühüm dəyişikliklərin olacağını gözləmirəm”\nElxan Şahinoğlu: “ABŞ-ın Gürcüstanda hərbi varlığı Azərbaycanın enerji layihələrinin təhlükəsizliyini də təmin edəcək”\nABŞ prezidenti Donald Trampın milli təhlükəsizlik üzrə müşaviri Con Bolton Rusiyaya səfər edib. Qeyd edək ki, Bolton oktyabrın 12-də özünün “Twitter” səhifəsində bir çox təhlükəsizlik məsələləri ilə bağlı ABŞ-ın mənafelərini inkişaf etdirmək üçün Rusiya, Azərbaycan, Ermənistan və Gürcüstana səfər gedəcəyini açıqlayıb. Onu da bildirək ki, sözügedən səfər çərçivəsində Donald Trampın müşaviri Rusiya prezidenti Vladimir Putin, xarici işlər naziri Sergey Lavrov və Təhlükəsizlik Şurasının katibi Nikolay Patruşevlə görüşüb. Oktyabrın 24-də isə Bolton Azərbaycana gələcək və burada bir sıra rəsmi şəxslərlə görüşüb regional məsələləri müzakirə edəcək.\nMəsələ ilə bağlı dailystorm.ru saytında yayımlanan məlumata görə, ABŞ prezidentinin milli təhülkəsizlik üzrə müşaviri Azərbaycan, Ermənistan və Gürcüstan rəhbərliyini İranla əməkdaşlıqdan imtina etməyə, bu ölkədən neft və qaz almamağa razı salmağa çalışacaq. Bununla yanaşı, nəşr iddia edir ki, İrəvanı sözügedən təklifə razı salmaq bir xeyli çətin olacaq: “Çünki Ermənistan məhz İranın hesabına Rusiyadan energetika sahəsində asılılıqdan qurtulmaq istəyir. Belə ki, Tehran Ermənistanda azad iqtisadi zonada gündəlik gücü 200 min barel olan neftayırma zavodu tikmək niyyətindədir. Bununla da İran ABŞ sanksiyalarından yayınmağa çalışır”. Məqalədə o da qeyd olunur ki, Con Boltonun İran üzrə ermənilərlə əməkdaşlığa dair yaxşı olmayan təcrübəsi var: “2005-ci ildə Bolton ABŞ-ın BMT-dəki daimi nümayəndəsi olarkən rəsmi İravan İrana qarşı sanksiyaların əleyhinə çıxıb. Həmin vaxt Bolton Ermənistanın BMT-dəki daimi nümayəndəsi Armen Martirosyanla görüşüb və Martirosyan siyasi kartlar vasitəsilə İrəvanın mövqeyini açıqlayıb”.\nBu arada, Con Boltonun Azərbaycana məhz Rusiyadan gəlməsinin əhəmiyyətini vurğulayan newtimes.az-da yayımlanan məqalədə deyilir ki, ABŞ Rusiya ilə münasibətlərə müəyyən aydınlıq gətirdikdən sonra Qafqaz dövlətlərinə nə deməyin lazım olduğunu dəqiqləşdirmək arzusundadır. Bununla yanaşı, Boltonun Azərbaycan, Gürcüstan və Ermənistanda əsasən İran məsələsini müzakirə edəcəyi təxmin edilir. Qeyd edək ki, Bolton sözügedən səfəri ilə bağlı “Salem Radio Network” radiostansiyasına müsahibəsində bildirib ki, əsas məqsədi bu ilin yayında Tramp və Putinin apardıqları danışıqları davam etdirmək, Amerika-Rusiya münasibətlərindən danışmaq və harada problemlər, fikir ayrılıqlarının, tərəqqinin olduğunu anlamaqdır: “Qafqaz səfərində məqsəd onların (yəni Cənubi Qafqaz dövlətlərinin – red.) İran, Rusiya və Türkiyə ilə münasibətlərdə oynadıqları mühüm geosiyasi rolu qiymətləndirməkdən ibarətdir”. Lakin ekspertlər Boltonun özünün fikirlərinə deyil, başqalarının bu səfər haqqında nə düşündüklərinə daha çox diqqət yetirirlər. Burada da fərqli qiymətləndirmələr vardır. Onların hamısını birləşdirən isə İran məsələsidir. Hesab edirlər ki, Donald Trampın milli təhlükəsizlik üzrə müşaviri Cənubi Qafqaz dövlətlərinə “xəbərdarlıq” edəcək və hətta müəyyən “təzyiqlər” göstərəcək. Digərləri Suriya mövzusunun da gündəmdə olduğundan bəhs edirlər. Bir başqaları isə Əfqanıstan məsələsinə üstünlük veriləcəyini deyirlər.\nMövzu ilə bağlı mövqeyini öyrəndiyimiz politoloq Ramiyə Məmmədova hesab edir ki, Boltonun ilk öncə Moskvaya səfər etməsi ABŞ-la Rusiya arasında “soyuq müharibə”nin nəzəri baxımdan hələ də davam etməsiylə əlaqədardır: “Yəni hər iki ölkənin dünya hegemonluğunu bölüşdürə bilməməsi, bir-birinə güc nümayişi hələ də bitməyib. Bu səbəbdən də Boltonun Rusiyadakı əsas müzakirə mövzularından biri 1987-ci ildə ABŞ-ın keçmiş prezidenti Ronald Reyqan və SSRİ-nin keçmiş rəhbəri Mixail Qarbaçov arasında orta və kiçik mənzilli raketlərin ləğv edilməsinə dair imzalanmış müqavilədən ABŞ-ın çıxması məsələsidir. Bununla yanaşı, Suriya mövzusu da müzakirə olunacaq”. Politoloq qeyd edib ki, Trampın milli təhlükəsizlik üzrə müşaviri Qafqaza gəlmədən öncə Rusiyanın mövqeyini, gələcək perspektivdə Kremlin planlarını analiz edib: “Odur ki, onun Rusiyadan sonra Azərbaycan, Ermənistan və Gürcüstana səfər etməsi heç də təsadüfi deyil. Hesab edirəm ki, Boltonun Bakıya səfəri çərçivəsində ABŞ-ın, o cümlədən bütün dünyanın maraq dairəsində olan enerji layihələri müzakirə olunacaq. Bildiyiniz kimi, bu gün Azərbaycan regionda ən güclü, iqtisadi və mühüm enerji layihələrini həyata keçirən ölkədir. Və bu layihələrdən gələn gəlir, o cümlədən güc əlbəttə ABŞ-ı da kənarda qoya bilməz. Düşünürəm ki, Dağlıq Qarabağ məsələsi də əsas müzakirə mövzularından biri olacaq. Çünki bu münaqişə həll olunmadan regionda sabitliyin bərpası mümkün deyil. Bunu ABŞ da çox gözəl bilir. Lakin buna baxmayaraq, ABŞ rəsmisi daha çox tövsiyə xarakterli bəyanatlar verməyə çalışacaq. Təbii ki, əgər Bolton istəsə, Azərbaycanın gücünü, regiondakı mövqeyini nəzərə alıb Ermənistana səfəri zamanı Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli ilə bağlı İrəvana təsir göstərə bilər. Ancaq ABŞ bu məsələdə Rusiya ilə üz-üzə gəlmək istəmədiyi üçün çalışacaq ki, Minsk Qrupu çərçivəsində öz fəaliyyətini davam etdirsin. Odur ki, bu səfərin münaqişənin həlli ilə bağlı danışıqlara ciddi təsir göstərəcəyini, hansısa mühüm dəyişikliklərin olacağını gözləmirəm”.\nNəzərinizə çatdıraq ki, ABŞ prezidenti Donald Trampın milli təhlükəsizlik üzrə müşaviri Con Boltonun səfərini şərh edən “Atlas” Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri, politoloq Elxan Şahinoğlunun fikrincə,\nABŞ-ın orta və uzaq mənzilli raketlərin məhv edilməsi anlaşmasından çıxmaq istəyi anlaşılandır. Belə ki, anlaşmanın keçmiş SSRİ ilə ABŞ arasında 1987-ci ildə imzalandığını xatırladan politoloq bildirib ki, o zaman “soyuq müharibə” hələ bitməmişdi, iki fövqəlgüc xeyli raketlərə malik idi və hərbi toqquşma ehtimalını azaltmaq üçün həmin sazişi imzalamağa ehtiyac var idi: “30 il keçib, SSRİ yoxdur, bu arada Çin, İran, Pakistan və Hindistan kimi ölkələr də orta və uzaq mənzilli raketlərə malik olublar. Onlar vaxtilə nə SSRİ, nə də ABŞ-la oxşar saziş imzalayıblar. Ona görə də istədikləri qədər raket istehsal edə bilərlər. Bu isə ABŞ-ı narahat edir. ABŞ anlaşmaya riayət edərək rəqib hesab etdiyi ölkələrin Avrasiya bölgəsində hegemonluğuna göz yummaq istəmir və ona görə anlaşmadan çıxır. Bundan başqa, Vaşinqton hesab edir ki, SSRİ-nin varisi olan Rusiya yeni növ raketlər istehsal etməklə anlaşmanın şərtlərini illərdir pozur. Buna görə də 30 il əvvəl imzalanan sazişini əhəmiyyəti qalmayıb”.\nElxan Şahinoğlu hesab edir ki, ABŞ sazişdən çıxdıqdan sonra Avropa Rusiya ilə üz-üzə qalacaq. Çünki ABŞ anlaşmadan çıxırsa Rusiya da anlaşmadan çıxacaq, orta və uzaq mənzilli raketlərin istehsalını gücləndirəcək: “Bu isə ilk növbədə Avropa üçün təhlükə mənbəyinə çevriləcək. Belə olan halda bəzi Avropa ölkələri ABŞ-dan onları Rusiya təhlükəsindən qorumalarını istəyəcəklər. ABŞ öz raketlərini Avropa qitəsində yerləşdirməyə başlayacaq. 1980-ci illərin əvvəllərində də ABŞ “Perşinq” raketlərini köhnə qitədə yerləşdirmişdi. Tarixin təkrarlanması ehtimalı böyükdür”. Politoloq bu qənaətdədir ki, ABŞ Avropa ölkələri ilə yanaşı, raketlərini qonşu Gürcüstanda da yerləşdirə bilər: “Əlbəttə, bu Rusiyanı ciddi narahat edəcək. Ancaq Rusiya orta və uzaq mənzilli raketlərin yenidən istehsalına başladıqdan sonra qonşuluqda Moskva ilə problemləri olan ölkələr – Litva, Latviya, Estoniya, Ukrayna və Gürcüstan ABŞ-dan dəstək istəyəcəklər. ABŞ-ın Gürcüstandakı hərbi bazalarını rəsmiləşdirməsi Azərbaycanın maraqlarına uyğundur. Rusiyanın Ermənistandakı hərbi bazaları Azərbaycan üçün təhdiddir. ABŞ-ın Gürcüstandakı hərbi bazaları isə bölgədə qüvvələr nisbətində balans yaradacaq. Digər tərəfdən, ABŞ-ın Gürcüstanda hərbi varlığı Azərbaycanın enerji layihələrinin təhlükəsizliyini də təmin edəcək. Onsuz da Vaşinqton Azərbaycanın bütün regional layihələrini dəstəkləyir”. Elxan Şahinoğlunun fikrincə, ABŞ prezidentinin milli təhlükəsizlik üzrə müşaviri Con Bolton məhz bu mövzuları müzakirə etmək üçün bölgədədir.\nEtiketlerCon Boltonun Cənubi Qafqaz səfərinin GİZLİNLƏRİ\nİran İlkokullar İçin Hazırladığı Türkçe Ders Kitabı Yayımlandı\nKafkassam Editör 2 Ocak 2017\nİran Milli Eğitim Bakanlığı Zencan Eyaleti Müdürlüğü’nün Türkçenin ilkokullarda öğretilmesi için hazırladığı ders kitabı yayımlandı….\nCemal Kaşıkçı ABD Britanya çekişmesinin kurbanı mı?\nÖmür Çelikdönmez 10 Ekim 2018\nAristo mantığı diyalektiği ile kritik edilirse Cemal Kaşıkçı rejim muhalifiydi ve ölüm emri Riyad’dan verildi….\nAzərbaycan 2030: sosial-iqtisadi inkişafa dair Milli Prioritetlər və dövlət idarəçiliyi sahəsində innovativ islahatlar\nKafkassam Editör 12 Şubat 2021\nAzərbaycan Respublikası suverenlik əldə etdikdən, müstəqilliyin bərpasından sonra yeni iqtisadi şəraitdə, hüquqi dövlət və vətəndaş…\nKafkassam Editör 19 Ekim 2021\n2020/2021 yılı COVID-19 salgınının gölgesinde hükümetlerin salgını önleyici tedbirlerin yanında ekonomiyi işler halde tutmanın da…


Səudiyyə Ərəbistanının baş prokuroru Türkiyəyə gələcək - Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / Dünya / Səudiyyə Ərəbistanının baş prokuroru Türkiyəyə gələcək\nSəudiyyə Ərəbistanının baş prokuroru Türkiyəyə gələcək\nAZƏRTAC Anadolu informasiya agentliyinə istinadla xəbər verir ki, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın sözlərinə görə, Səudiyyə Ərəbistanının baş prokuroru türkiyəli həmkarları ilə danışıqlar aparacaq.\nTürkiyənin dövlət başçısı, həmçinin Camal Kaşıkçının qətlinə dair istisnasız olaraq bütün informasiyanı açıqlamağa çağırıb. “İcraçılar məlumdur. Cinayət işi ilə əlaqədar həbs olunan 18 nəfər Kaşıkçının qatilini tanıyır, çünki onların arasında icraçı da var. Səudiyyə Ərəbistanı qatilin kim olduğu barədə məlumat verməlidir”, – deyə o bildirib.\nÖncəki “Azərbaycanın su ehtiyatları məhduddur” – Fərda İmanov\nNövbəti Nazirliyin bağlatdırmaq istədiyi restoranlardan cavab: “Onsuz da toy yoxdur…”


Sovet hökuməti bizdə demək olar ki, əsl-nəcabətli bütün kübarların, klassik təhsil almış ziyalıların kökünü kəsdi. Son otuz ildə bizdə formalaşmış, külli miqdarda sərvət toplaya bilmiş vampir xislətli böyük bir zümrə indi kübarlıq iddiasındadır. Bər-bəzəkli imarətlər, villalar ucaldırlar, eləsi var ki, qapısında on-on beş qapı qulu, xadimə, qaravaş saxlayır, dünyanın ən bahalı kurort və əyləncə yerlərində istirahət edir, heyvani istək və ehtiraslarını cilovlamır. Öz aralarında yeyib-içəndə cariyə gününə saldıqları qadınların sayı ilə qürrələnirlər. Bu tüfeylilər kübarlığı astarından başa düşürlər. Çünki belə böyüyüblər, ataları keçmişdən nə əxz etmişdilər ki, bunlar da bir şey qansınlar. 70 il ərzində rəsmi ideologiya, yaltaq şair və yazıçılar, millət qatillərini tərifləməklə professor, akademik olan naqislər yetişən nəslə inadla bunu təlqin ediblər:\nŞahlar, xanlar, əmirlər, bəylər nadan, arvadbaz, küt, zəhmətkeş xalqın düşməni, din xadimləri əxlaqsız, cahil, milləti ayıltmağa qoymayan qara qüvvə.\nMən isə deyirəm, əsl cahil, əsl əxlaqsız, millətin əsl düşməni bizim indiki rüşvətxor məmurlar, titullu ideoloqlardır. Din xadimlərini qınamıram, onları elə günə qoymayıblar ki, ikicə kəlmə söz deyə bilsinlər.\nHələ bunu qırağa qoyub başqa məsələdən danışmaq istərdim. İqtidarın qeyri-rəsmi ruporu sayılan qəzetlərin birində bizim generallar barədə maraqlı bir məlumata rast gəldim. Onu da deyim ki, ötən əsrin 50-ci illərində küçədə, ictimai yerdə qırmızı lampaslı şalvar geymiş generala rast gəlmək qeyri-mümkün idi. İşdir şayəd, biri görünsəydi hamı ona tamaşa edərdi.\nİndi isə maşallah göz dəyməsin, elə bir təntənəli tədbir yoxdur ki, orada generallar səf çəkib durmasınlar. Zərrəbinlə dünya xəritəsinə baxsan Azərbaycanı güc-bəla ilə taparsan. Di gəl generalların sayına, burada biz çoxundan qabaqdayıq.\nBunun mənə dəxli yoxdur, ölkənin prezidenti var, külli ixtiyar sahibidir, kimi istəsə general edər, kimi istəsə əmiraxur. İndi bəziləri soruşa bilər, bu əmiraxur nəmənədir, bu haradan çıxdı? Bu suala cavabı ancaq və ancaq məşhur hərşeyşünas fazili-dövran Fazil ağa Mustafa verə bilər. Belə qəliz şeylər rəiyyətin girəcəyi kol deyil. Bizim general-polkovniklərin furajkalarının kokardalarına, mundirlərinin bər-bəzəyinə baxanda göz qamaşır. Elə bil neçə hərbi səfəri uğurla başa vurmuş əfsanəvi marşallardır. Bununla da işim yoxdur, general polkovnik özü bilər nə geyinər.\nMəni maraqlandıran bu cənabların sinələrini bəzəyən saysız-hesabsız orden-medallardır. Bunlar indiyə qədər nə ediblər axı?\nBəlkə Səfəvi imperiyasının əfsanəvi qorçu alayının bahadırları kimi düşmən səflərini məhv ediblər? Bəlkə Ermənistanın lap içəri mahallarında intiqam reydləri keçirib düşmənin bazalarını dağıdıb saysız-hesabsız canlı qüvvəsini cəhənnəmə göndəriblər? Bəlkə Rusiyada ermənilərlə birgə biznes qurub, kefə baxan bizim binamusların neçəsini boğazından asıblar?\nMəmləkətin tən yarısı yox, biabırçı məğlubiyyətləri, irz-namusun təhqir olunmasını adı epizodik döyüşdə əldə olunmuş kiçik uğurla ört-basdır etmək üçün dəridən qabıqdan çıxırıq. Vallah, billah, mən utanıram!\nAxı Moskva bu kiçik uğuru da bizə çox gördü, açıqdan-açığa bizə bildirdi ki, həddinizi aşmayın. Bu əsl həqarət idi! Normal ölkələrdə zabit sərəfinin dəyərini bilənlər, milli təəsübkeşliyi hər şeydən üstün tutanlar ya üzə durardılar, ya raport yazıb işdən çıxardılar. Bizdə isə nə formalaşmış əsl zabit zümrəsi var, nə də qeyrətli iqtidar. Nə qədər oğul həlak oldu, yaralandı, Moskvanın həqarətini, bizi alçaltmasını konsertlərlə, heyvərə məddahların çərənləməsi ilə ört-basdır etməyə çalışan iqtidar nüfuzunu itirdi. Əzizlərini, doğmalarını itirənlər yana-yana qaldılar, tam biganələşmiş, keyləşmiş toplumun isə tükü də tərpənmədi.\nUzaq tarixə ekskurs\nEradan əvvəl 374-cü il, konsul Tit Manliy Torkvatın başçılığı ilə Roma ordusu səfərdədir, o düşmən üzərinə gedir. Düşərgə salınanda konsul əmr verir, heç kim cürət edib qırağa çıxmamalı, düşmənlə təmasa girməməlidir. Çox keçmir konsulun oğlu dözməyib özü ilə bir neçə süvari götürərək ətrafı gəzmək fikrinə düşür.\nElə bu zaman qəzayi-nəhsdən düşmən ordusunun sərkərdəsi də məiyyəti ilə qarşıdan çıxır. Heç demə, o da döyüşün baş verəcəyi yeri qabaqcadan öyrənmək istəyirmiş. Uzun sözün qısası, əvvəlcə çənə-boğaz başlayır, sonra da rəqiblər silaha əl atırlar.\nKonsulun oğlu qısa çarpışmada rəqibini öldürüb, zirehli paltarını, əlbisəsini götürüb sevinclə düşərgəyə qayıdıb atasına məlumat verir, legionerlər onu alqışlayır, konsul isə susur, heç oğlunun üzünə də baxmır. Bir dəqiqə keçməmiş konsul döyüş şeypurlarının çalınmasını əmr edir.\nLegionerlə səf-səf düzülürlər, sakitlik çökür. Mən burada konsulun bütün çıxışını yox, onun bəzi fraqmentlərini verəcəyəm: – Bir ata kimi qürur hissi duyuram,\ndüşmənin sərkərdəsini öldürmüsən, igidliyin hər təqdirə layiqdir. Biz konsullar dövləti, onun müqəddəs qanunlarını təmsil edirik. Romanın gücü də, qüdrəti də onun pozulmayan, hamı tərəfindən qorunan, yerinə yetirilən qayda-qanunlardadır. Sən isə müharibı zamanı nəinki qoşun başçısının əmrini, hətta Romanın bütün qanunlarını vecinə almadın. Cəzan ağır olacaq, yeganə balamsan, mən ata üçün bu dözülməz ağır dərddir. Sağ qalmağın dövlətin, qanunların təhqir olunması deməkdir. Əminəm ki, oğlum kimi göz qırpmadan, qorxmadan layiq olduğun cəzanı kişi kimi qarşılayacaqsan...\n... Cavan döyüşçünün boynu vurulur. Qanunun aliliyi naminə doğma balasının öldürülməsini əmr edən Torkvatın adı tarixə düşüb. Onun qətiyyəti əsrlər, qərinələr boyu Roma üçün örnək oldu.\nBütün tarixi məxəzlərdə bu düstur latın diluində belə verilib: “Opus, virtus, arma”. Bizim iqtidarın gülməşəkər “savadlı” ideoloqları buradakı dərin mənanı aça bilərlər.


“Yaddaş” filminə ictimai baxış keçirilib\nLent.az -ın məlumatına görə, Qarabağ savaşını əks etdirən filmin çəkilişləri Bakıda, Şəkidə, Ağsuda və digər rayonlarda aparılıb. Filmin ssenarı müəllifi və quruluşçu rejissoru Vahid Mustafayevdir.\nFilmin nümayişindən öncə təəssüratlarını bölüşən yaradıcı heyət “Yaddaş”ın yaddaşlarda bir çox oyanışlara səbəb olacağına əminliklərini ifadə edib. Əməkdar artist Şövqi Hüseynov “Yaddaş”ı müstəqil Azərbaycanın ilk döyüş filmi adlandırıb: “Qarabağ mövzusunda çəkilən filmlər arasında bu qədər həqiqi döyüş səhnələri olan ilk filmdir. Bu filmdə iştirak etmək aktyorluqdan əlavə bir vətəndaş olaraq da mənim üçün borc idi. Əslində bu filmdə iştirak edə-edə mən şəxsən bir döyüş yolu keçdim. Sanki şəhid olmuş qardaş-bacılarımızın, döyüşkən oğlanların ruhu ilə təmasda olduq. Buna görə mən Vahid Mustafayevə, Vaqif Əsədullayev təşəkkür edirəm ki, bizi bu filmə cəlb etdilər. Obrazdan əlavə biz bu filmlə döyüş yolunu da keçmək şansı qazandıq”.\nFilmdə baş rollardan birini canlandıran Rada Nəsibova (filmdə Arzu- L.Y) rolunu xarakterizə edib: “Muharibənin törətdiyi fəsadlar nəticəsində gözüyaşlı qalan torpağın acısını, eləcə də övladlarını və ya valideynlərini itirmiş insanların acısını yaşayan ümumiləşdirilmiş obrazdır”. R.Nəsibova “Yaddaş”ı son on ilin ən yaxşı film adlandırıb: “Həm də bu film müharibəni yaşamış insanların, xalqımızın ağrısını, acısını göstərir. Bu filmdə bir növ müharibəni yaşadım”.\nFilmin ssenari müəllifi və quruluşçu rejissoru Vahid Mustafayev “Yaddaş”a qısa analiz verib: “Elə şeylər var ki, əbədi yadımızda qalmalıdır. Filmdə də əsas göstərmək istədiyim azərbaycanlılardır: necə görmüşəm, necə görürəm və necə görmək istəyirəm. Sadəcə olaraq prizmalar müxtəlifdir. Mənə elə gəlir ki, bu günləri biz müharibədə qəhrəmancasına vuruşan, şücaət göstərən azərbaycanlıları çox az göstəririk. Siz özünüz də yəqin tez-tez bunun şahidi olursunuz. Bizim analarımız öz uşaqlarını əsgərliyə buraxmaq istəmirlər. Ona görə ki, balalarının orada öləcəyindən ehtiyatlanırlar. Ümumiyyətlə, əsgər Vətəni qorumağa gedəndə öldürməyə getməlidir, ölməyə yox. Mən bu filmdə azərbaycanlının düşmənlərimizi, Vətənimizə və torpağımıza təcavüz etmiş düşmənlərimizi öldürə bilmə bacarığını göstərmişəm”.\n“ANS” Şirkətlər Qrupunun vitse-prezidenti Mir Şahin Ağayev ictimai baxışdan öncə bəzi kadrların qeyri-standart çəkilməsinə izah verib: “Bu, bizə Çingiz Mustafayevin sonuncu kadrlarını xatırladır. Ümid edirəm ki, bu, Azərbaycanda Qarabağ mövzusunda çəkilən filmlərin arasında daha çox seçilən film olacaq”.\n6 seriyalı filmdən hazırlanmış 1 saat 30 dəqiqəlik tammetrajlı filmin nümayişindən sonra Vahid Musatafayev filmin ərsəyə gəlməsində xidmətləri olan şəxslərə və mənəvi dəstəyə görə Azərbaycan prezidentinə öz minnətdarlığını bildirib.


Hamının doğru olduğunu bildiyi elmi səhvlər\n28 Avqust 2016 - 10:53\nHamının doğru olduğunu bildiyielmi səhvlər\nMüasir elmin uğurlarına baxmayaraq, hələdə ətrafımızda bir çox gülməli və ağla sığmaz miflər yaşamağa davam edir. Bu məqalədə biz sizə onların bəziləri haqqında məlumat verəcik.\nMif: Günəş sarı rəngdədir\nFaktiki olaraq hər bir insan Günəşin hansı rəngdə olduğu sualına onun sarı rəngdə olduğunu deyəcək, amma əslində bu heç də belə deyil. Günəş bizə onun işiqlarının planetimizin atmosferindən keçdiyi üçün sarı rəngdə görsənir. Əslində isə o ağ rəngdədir.\nMif: Saxara ən böyük səhradır\nBiz həmişə səhra dedikdə çoxlu qum və isti bir yer təssəvür edirik, amma əslində isə düz səthi olan, pərakəndəlikdən və xüsusi flora və faunası olmaması ilə xarakterizə olunan yerə səhra deyilir. Bu baxımdan isə ən böyük səhra Saxara deyil, sonsuz buz alanları olan Antarktida hesab olunur.\nMif: Mobil telefon peyklər vasitəsi ilə işləyir\nBu mif medianın növbəti “rabitə peykinin” buraxılması haqqında xəbərlərdən əmələ gəlmişdir, ancaq bu peyklərin mobil əlaqəyə heç bir aidiyyatı yoxdur. Əslində sizin telefonunuzdan siqnal bir baza stansiyasından digərinə zəncirvari formada ötürülür. Hətta siz digər qitə ilə əlaqə qursaz belə bu kosmosdan deyil, sualtı kabellər vasitəsi ilə mümkün olur.\nMif: Böyük Çin səddi – kosmosdan görünə bilən yeganə süni obyektdir.\nBu mif hələ XVIII əsrdə yaranmış və o qədər qalıcı olmuşdur ki, bəzi coğrafiya və tarix müəllimləri tərəfindən hələ də səslənir, ancaq sözsüz bu gün sübut olunmuşdur ki, Böyük Çin səddini nəinki Aydan, heç orbitdən də xüsusi optik cihazları istifadə etmədən görmək mümkün deyil. Bu onunla izah olunur ki, sədd elə də enli deyil (maksimum 9,1 metr) və təxminən yerləşdiyi yerlə eyni rəngdədir.\nMif: İldırım bir də heçvaxt düşdüyü yerə düşmür\nDüşür. Özüdə əgər bu yer hündürdə yerləşirsə. Məsələn, New-Yorkda yerləşən Empire State Building göydələninə ildə 100 dəfəyə yaxın ildırım düşür.\nMif: Yer kürəsi dairə formasındadır.\nƏslində isə Yer kürəsi ideal dairə formasına sahib deyil. Günlük fırlanmasına görə qütbləri yastı formasındadır. Bundan əlavə qeyd etmək lazımdır ki, qitələrin hündürlüyü müxtəlifdir, yerüstü formanı həmçinin gelgitli deformasiyalar təhrif edir.\nMif: Everest dünyanın ən hündür dağıdır\nBu nəinki mif, həmçinin heç də dəqiq məlumat deyil. İş orasındadır ki, Everesti dünyanın ən hündür dağı hesab etmək olar, ancaq dəniz səviyyəsindən hesablasaq. Ancaq dağın aşağısından hesablasaq onda ən hündür dağ, böyük bir hissəsi suyun altında qalan Mauna-Kea (10 203m ) dağı olacaq. Yerin mərkəzində hesab etsək, onda bir dənə daha “ən hündür dağ” yaranacaq – Çimboraso\nMif: Su elektrik keçirir\nHamımız bilirik ki, elektrik cihazları və su bir-birlərinə ziddirlər, ancaq su özü elə izolyatordur. Onun tərkibindəki maddələr həmişə ona suyu keçirməsinə icazə verir. (Bizimyol)


Kürdəmirdə ağır yol qəzası baş verib – Yenicag.Az\nYeniÇağKriminalKürdəmirdə ağır yol qəzası baş verib\nKürdəmir rayonunun Çöl Ərəb kəndində iki maşın toqquşub, ölənlər və yaralanan var.\nHadisə “Mercedes” markalı yük avtomobili ilə “Ford” markalı minik maşınının toqquşması nəticəsində baş verib.\nNəticədə “Mercedes”də sıxılmış vəziyyətdə qalmış sürücü yanğınsöndürən-xilasedicilər tərəfindən müxtəlif kəsici alətlərdən istifadə olunmaqla avtomobildən çıxarılıb və təcili tibbi yardım xidmətinin əməkdaşlarına təhvil verilib.\n“Ford”un sürücüsü, 1986-cı il təvəllüdlü Babayev Ceyhun Bəybala oğlu və onun sərnişini, 1976-cı il təvəllüdlü İmaməliyev Ceyhun Qədir oğlu isə aldıqları ağır bədən xəsarətlərindən hadisə yerində dünyalarını dəyişiblər.\nYanğınsöndürən-xilasedicilər tərəfindən meyitlər yolun kənarından götürərək aidiyatı üzrə təhvil veriliblər.\nQəza baş vermiş ərazidə təhlükəsizlik tədbirləri də görülüb. (apa.az)


Musavat.com-un məlumatına görə, xəstəxananın şöbə müdiri Zeynəbxanım Səmədova xəstə yaxınlarından biri tərəfindən döyülüb. Xəsarət alan şöbə müdiri polisə müraciət edib. Şöbə müdiri xəstəxanada müalicə olunan 1928-ci il təvəllüdlü Məmmədağa Dadaşovun qızı Natiqə Əliyeva tərəfindən döyüldüyünü bildirib.\nMusavat.com-a danışan şöbə müdiri Zeynəbxanım Səmədova hadisə ilə bağlı rayon prokurorluğu tərəfindən araşdırma aparıldığını dedi: “Hadisə olub. Ancaq kimin günahkar olduğunu, kimin kimi döydüyünü prokurorluq tərəfindən aparılan araşdırma müəyyən edəcək. Mənim aldığım xəsarətlərlə bağlı ekspertizanın rəyi var. Həmçinin Məmmədağa Dadaşovun da... Kimin günahkar olduğu aydın olacaq”.\nZ.Səmədova 88 yaşlı Məmmədağa Dadaşovun xəstəxanandan evə buraxıldığını bildirdi.


Bakıda sərxoş kişi avtobusda aranı qarışdırdı - Qadınlara sataşdı...(VİDEO) - MINVAL.INFO\nBakıda sərxoş kişi avtobusda aranı qarışdırdı – Qadınlara sataşdı…(VİDEO)\nBaku.ws-in verdiyi xəbərə görə, “Həzi Aslanov” metrostansiyası yaxınlığında sərnişin avtobusunda dava düşüb. Davaya isə səbəb sərxoş kişinin maşında gənc xanımlara sataşması olub.\nDeyilir ki, avtobusa yaşlı kişi minib və o, içkili halda olub. Sərxoş kişi xanımlara söz atıb, nəticədə dava düşüb.\nBundan narahat olan sərnişinlər avtobusdan enib.\nSərxoş kişini maşına mindirdiyinə görə avtobus sürücüsü də tənqid olunub.\nTarix: 2018/08/07 16:04


🥇 ▷ İndi SkypeJump istifadəçilərə satın almadan video zənglər etməyə imkan verir Skype hesabı » ✅\nİndi SkypeJump istifadəçilərə satın almadan video zənglər etməyə imkan verir Skype hesabı\nİndi yeni bir yeniləmə var Skype bu evdən işləmək üçün ideal bir tətbiq ola bilər.\nReuters öz hesabatında dünya səviyyəsində koronavirusun bağlanmasından sonra skype video zənglərindən istifadənin 70 faiz artdığını bildirdi. Və bilin Skype Ən son yenilikləri ilə populyarlıq qazanır.\nYeniləmələr ən vacibdir, çünki video zəng olmadan Skype hesabı. Siz link vasitəsilə söhbətə başlaya bilərsiniz. Alternativ olaraq, linki köhnəldiyi üçün istənilən vaxt istifadə edə bilərsiniz.\nRəsmi SkypeBlog-a görə,\n"Bir kliklə özünəməxsus unikal bağlantınız yaradın. İştirakçılarla paylaşın və onlarla məhdudiyyətsiz görüşlərdən zövq alın Skype. Əlinizdə olan xüsusiyyətləri tamamlayın. Bundan əlavə, görüş bağlantınız həmişə mövcuddur və heç vaxt bitmir. "\nBir link yaratmaq üçün bəzi asan addımlar Skype Görüşmək xüsusiyyətindən istifadə etmək üçün:\nBir kliklə bağlantılar yaradın\nBağlantı yaratdıqdan sonra həmin şəxs linki zəng etmək istəyən hər kəsə göndərə bilər. Skype hesabı ilə və ya olmadan. Bu, qrupa qoşulmaq üçün WhatsApp-da paylaşdığınız linkə bənzəyir.\nİndi zənglərə qoşulmaq üçün unikal linklərdən istifadə edə bilərsiniz\nSkype tətbiqə bir neçə xüsusiyyət əlavə etdi zəng qeydləri. Bu xüsusiyyət, təlimat verildiyi və ya evdən işlədiyi təqdirdə nitqi nəzərdən keçirməli olan insanlar üçün faydalıdır. Ancaq nitqi yazmaq olar. Zəng qeydləri və qeydə alınan zənglər 30 gün ərzində bitməyəcək.\nSiyahıdakı digər xüsusiyyətlər Skype tətbiqə əlavə edildi bulanık fon. Bu xüsusiyyət ilə istifadəçilər söhbət edərkən arxa planlarını qarışdıra bilərlər. Bu xüsusiyyət ev işçiləri üçün xüsusilə faydalıdır, çünki evdən işləmək qarışıq bir mühitdə işləmək deməkdir. Bu funksiyanı istifadə etmək üçün yalnız fon fəsli xüsusiyyətini yandıraraq aktivləşdirməlisiniz.\nSkype üçün təklif olunan variantlar bir ekran paylaşdı bir sənəd və ya təqdimat paylaşmaq lazımdırsa. Bu xüsusiyyət ilə istifadəçilər konfrans zənglərində işlərini, təqdimatlarını və dizaynlarını paylaşa bilərlər. Bundan əlavə, istifadəçilər bu xüsusiyyətlə söhbət edərək əməkdaşlıq edə və işlərini nəzərdən keçirə bilərlər.\nAyrıca, məhdudiyyətsiz Skype Tətbiq vasitəsilə əldə edilə bilər. İstifadəçilər istifadə edə bilər Skype Veb müştəri daxil olmaq üçün Skype masaüstü üçün. Google Chrome və Microsoft Edge üçün dəstək var və heç bir yükləmə tələb olunmur.\nSkype İş tətbiqi indi Skype Hesab ilk dəfə Tech Acrobat'da ortaya çıxdı.


"Dağıstan" bərəsi modernləşdirilir\n19:05 12 İyul 2017\nQSC-dən Metbuat.az-a verilən məlumata görə, modernləşdirilmə prosesi qurumun mühəhdis-texniki heyətinin hazırladığı yeni layihə əsasında həyata keçirilir. Layihədə gəminin güc qurğularının dəyişdirilməsi və yeni reduktorların quraşdırılması nəzərdə tutulub.\nHazırda böyük maşın şöbəsində baş mühərriklərin və reduktorların quraşdırılması əməliyyatı aparılır. Gəmi-bərədə quraşdırılan reduktorlar dünyanın aparıcı şirkəti olan "Wartsila"nın istehsalıdır. Gəmi-bərənin istifadəetmə müddəti bitmiş iki köməkçi mühərriki “Hyundai” markalı mühərriklərlə əvəzlənib. "Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi" QSC təzə baş mühərrikləri Finlandiyadan sifariş edib. “Wartsila” W32 markalı mühərrik dünya gəmiqayırma sahəsində lider brendlərdən hesab olunur.\nAvtomobilləri yükləyib-boşaltmaq üçün gəminin yan tərəfindən əlavə qapının (aparel) açılması nəzərdə tutulub. Bu isə gəminin istənilən limanda həm arxa, həm də yan qapıdan yük əməliyyatlarının aparılmasına imkan verəcək. Həmçinin, təmir zamanı gəmi-bərənin bütün idarəetmə sistemləri də dəyişdirilərək daha müasirləri ilə əvəz edilir. Artıq yanacaq yandırma sistemləri əvəzlənməklə buxar qazanı müasirləşdirilir. Bundan başqa, pərlərə nəzarət sistemi, köməkçi burun sükanı, radionaviqasiya və elektrik avadanlıqları da təzələri ilə əvəzlənir. Bərənin bütün köməkçi – yağ, su, balast sistemləri əsaslı təmir olunur. Modernləşdirilmə gəmi-bərənin yanacaq sərfiyyatını 25-30 faizə qədər azaltmağa imkan verəcək. Gəmi-bərə sınaqdan keçiriləndən sonra 14-15 uzellə səfərlərini davam etdirəcək.\nQeyd edək ki, yükgötürmə qabiliyyəti 2425 ton olan “Dağıstan” gəmi-bərəsi 1984-cü ildə istifadəyə verilib. Bərənin avtomobil və vaqon daşımaq üçün 2 göyərtəsi var. Alt göyərtə avtomobil, üst göyərtə isə vaqon daşımaq üçün nəzərdə tutulub.\nXəzərdə yeganə bərə operatoru olan “Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi” QSC-nin 13 gəmi-bərəsi Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu üzrə yüklərin daşınmasına xidmət edir.\nSabaha olan məzənnə AÇIQLANDI - Mərkəzi Bank - Oxumaq üçün tıkla\nDağıstan bərəsi Yenidənqurma işləri Zavod


İNSAN SKELETİNİN QURULUŞU - TİBB DÜNYASI\nBu maraqlıdır / Fizioterapiya / Müxtəlif\nƏlavə etdi: tibbyazari · Əlavə edildi: 11.10.2017 · Yeniləndi: 29.07.2019\nİnsanın skeleti üç şöbədən ibarətdir: kəllə, ətrafların və gövdə skeleti.\nKəllənin skeleti öz növbəsində iki şöbəyə bölünür: kəllənin beyin və üz şöbələri. Kəllənin üz şöbəsi üst çənə, burun, göz yaşı, damaq, aşağı burun, balıqqulağı, alt çənə, dilaltı sümük və digər sümüklərdən ibarətdir.\nGövdənin skeleti onurğa sütunu vərəqələrindən və döş qəfəsindən ibarətdir. Onurğa sütununda 33-34 fəqərə olur ki, onlar da aşağıdakı şöbələr üzrə yerləşirlər: 7 ədəd boyun, 12 ədəd döş, 5 ədəd qursaq, 5 ədəd birləşmiş oma 4-5 birləşmiş büzdüm fəqərəsi.\nYeni doğulmuş körpələrdə onurğa sütunu demək olar ki, düzdür. Boyun lordozu uşaq başını sərbəst surətdə saxlayan zaman əmələ gəlir. Uşaq oturanda, ayaq üstə duranda və yeriyən zaman qurşaq lordozu yaranır və onun da formalaşması 15 yaşadək davam edir.\nOnurğanın müxtəlif şöbələri qeyri-bərabər böyüyür. Məsələn, qurşaq fəqərələri daha sürətli, boyun fəqərələri isə zəif inkişaf edir.\nƏtrafların skeleti. Sərbəst ətraf skeletinə və qurşaq skeletinə ayrılır. Yuxarı ətrafın qurşaq sümüklərindən biri olan körpücük sümüyü bir başı ilə döş sümüyünə, digər başı ilə kürək sümüyünün til çıxıntısının baş hissəsinə birləşir. Bədəndə horizontal yerləşir, bir qədər əyilib, latın hərfi s-ə oxşayır.\nAşağı ətrafların qurşaq sümüyünə çanaq sümüyü və büzdüm sümüyü aiddir. Hər bir çanaq sümüyü üç ədəd sümüyün birləşməsindən əmələ gəlir. Sümüklər bunlardır: qalça, qasıq və oturaq sümükləri. Aşağı ətrafın sərbəst sümüklərinə bud, baldır, qamış və incik sümükləri, daban, ayaq darağı və ayaq barmaq sümükləri aiddir.\nNövbəti məqalə: UŞAĞIN ƏZƏLƏ SİSTEMİ\nÖncəki məqalə: UŞAĞIN BÖYÜMƏSİNƏ TƏSİR EDƏN AMİLLƏR


28 ildən sonra Ermənistan işğalından azad olunan Azərbaycan mədəniyyətinin paytaxtı Şuşada Azərbaycan və Özbəkistan şairlərinin iştirakı ilə "Məclisi Fəramuşan" şairlər məclisinin rəsmi açılışı olub.\nOxuməni.az xəbər verir ki, açılış mərasimində Azərbaycan Mədəniyyət Nazirliyi, hər iki ölkənin Yazıçılar Birliyi nümayəndələri, habelə şairləri iştirak ediblər.\nTədbiri giriş sözü ilə açan Özbəkistandakı Heydər Əliyev adına Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzinin direktoru Samir Abbasov iki əsrdən sonra Türk dünyasının böyük elm, mədəniyyət, ədəbiyyat, poeziya mərkəzi sayılan Azərbaycan və Özbəkistan arasında bərpa olunan "Məclisi Fəramuşan" poeziya məclisi layihəsi haqqında məlumat verib, Özbəkistandakı Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzinin təşəbbüsü və Azərbaycan Mədəniyyət Nazirliyinin dəstəyi ilə keçirilən tədbirin əhəmiyyəti barədə danışıb.\nSamir Abbasov hər iki ölkənin mədəniyyət, ədəbiyyat nümayəndələrinin tarixi Şuşa şəhərində bir araya gəlməsi, dünyaya böyük mədəniyyətimiz, sənətimiz, qardaşlığımız və birliyimizi göstərmək və ədəbiyyat sahəsində gözəl əməkdaşlıq platformasını ortaya qoymasını mühim amil və təqdirəlayiq hal kimi dəyərləndirib. Diplomat Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən 2022-ci ilin "Şuşa ili" elan olunduğunu və bu məqsədlə çoxsaylı layihələrin həyata keçirildiyini bildirib.\nDaha sonra "Məclisi Fəramuşan" Azərbaycan və Özbəkistan şairlərinin iştirakı ilə davam edib.\nQeyd edək ki, şairlər məclisinin Azərbaycan Dövlət Televiziyası tərəfindən videoçəkilişləri aparılıb və "Körpü" verilişində yayımlanacaqdır.


28 iyl 2021, 00:41\nExinokokk yaxşı bişməmiş ətdə, çiy ətdə, süd məhsullarında, yaxşı yuyulmamış qidalarda olur. Bir sözlə, qurdu olan heyvanın ətindən insana keçir. Tələbə və şagirdlər daha çox dönərdən yoluxur. Hazır yeməklər, kolbasa-sosis məmulatlarının hazırlandığı ətin mənşəyi də məlum deyil.\nİlkin mərhələdə -sista formasında aşkar olunarsa, müalicə daha uğurlu olur. Sista-yumurta qurda çevrildikcə, insanın immuniteti zəifləyir, daha ağır fəsadlara səbəb olur.\nQurd və kistlər orqanda varsa, əməliyyatla götürülür. Onun dərman müalicəsi yoxdur.//medicina.az\n21 sen 2021, 01:12 737\n17 sen 2021, 00:48 723\n16 sen 2021, 00:56 1056\n15 sen 2021, 08:35 831\n15 sen 2021, 01:02 1324\n14 sen 2021, 01:00 1191\n12 sen 2021, 01:07 1368\n11 sen 2021, 01:03 709\n10 sen 2021, 01:05 1315\n09 sen 2021, 00:56 1027\n08 sen 2021, 00:12 1271\n28 avq 2021, 16:30 1950


Doyunca yatmaq üçün necə yuxuya getmək olar? – PROBLEM – medpress.az\nYuxuya getmək və doyunca yatmaq çox çətindir? İşə getmək üçün səhər tezdən qalxmaq da çətindir? Bu problemlə üzləşənlərə kömək etmək qərarına gəldik.\nMedpress.az-ın xarici mediaya istinadən verdiyi xəbərə görə, tədqiqatçılar tez yuxuya getməyin variantlarını hazırlayıblar. Birinci variant – filmə baxmaq. Bu zaman ən yaxşısı komediya, yaxud sərgüşət filmlərini seçməkdir. Kinoya baxmaq əsəb gərginliyindən xilas olmağa kömək edəcək.\nİkinci variant – yuxulamazdan əvvəl kitab oxumaqdır. Oxumaq beyin üçün kifayət qədər yorucu məşğuliyyətdir, ona görə tezliklə yuxuya gedəcəksiniz.\nYuxu rubrikalarında dərc olunub. Açar sözlər: variantlar, yatmaq, yuxu


Ağdam gözəl məkana çevriləcəkdir - son xeberler\nİşğal edilmiş Ağdam şəhəri və rayonun 89 kəndi bəşər tarixində bənzəri olmayan bir vəhşiliklə darmadağın edilərək, yerlə-yeksan edildi. Mədəni abidələri talan edərək bütün infrastrukturu məhv edildi. Təsadüfi deyil ki, jurnalistlər Ağdam şəhərini "Qafqazın Xirosiması" adlandırıblar.\n2020-ci il noyabrın 23-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Silahlı Qüvvələrin Müzəffər Ali Baş Komandanı İlham Əliyev Ağdam şəhərində Azərbaycan bayrağını qaldırdı. Artıq Ağdam şəhəri bir ildir ki, azaddır. İşğaldan azad edildikdən qısa bir müddət sonra burada bərpa quruculuq işləri başlamışdır və hal-hazırda da davam etdirilməkdədir.\nSiyasət Baxılıb: 764 Tarix: 18 noyabr 2021


Balakən şəhər 1 nömrəli tam orta məktəbdə açıq dərs keçirilib\nBalakən şəhər 1 nömrəli tam orta məktəbin VIII sinfində Mayisə Tahirova tərəfindən biologiya fənnindən açıq dərs keçirilib. Keçirilmiş dərsin mövzusu “Böyrəklərimizi qoruyaq” olub.\nŞagirdlərin fəal iştirakı ilə keçirilmiş dərs zamanı şagirdlər “Dializ”, “Profilaktika”, “Böyrək xəstəlikləri” və “Böyrək daşı” adlı qruplar şəklində bölünüblər. Təqdim olunmuş tədqiqat sualı ətrafında qrup üzvlərinin müzakirəsindən sonra qrup liderləri tərəfindən suallar cavablandırılıb.\nDərsin sonunda şagirdlərin fəallığı və bilik səviyyələri müəllim tərəfindən qiymətləndirilib. Həmçinin Balakən Rayon Təhsil Şöbəsinin əməkdaşları və fənn müəllimləri tərəfindən sonda dərsin gedişatı müzakirə edilib.


Okt 28, 2016Turan İbrahimov: “Əgər bir insan mövqeyini ortaya qoyursa, bu, istənilən halda kimisə qıcıqlandırır” – MÜSAHİBƏ üçün şərhlər bağlıdırBaxış sayı: 147\nLike Deyirlər, səhəri necə açırsansa, günün də elə keçir. Dünyada və ölkəmizdə baş verən hadisələr haqda insanları xəbərdar etmək məqsədi güdən, xəbərçinin öz yozumunu da qatdığı “ATV Səhər” digər səhər verilişlərindən seçilir. Elə bu dəfəki müsahibimiz də həmin verilişin layihə rəhbəri, müəllifi və aparıcısı Turan İbrahimovdur.\n– Televiziya tamaşaçıları səhərləri şou nümayəndələri ilə açmağa vərdiş edib… – Səhər verilişi deyəndə ilk növbədə informasiyalı-musiqili proqram anlayışı var idi. İnformasiyalı da dedikdə, o informasiyanın nə dərəcədə xəbər olduğunu demək olmazdı. Çox zaman bizim verilişə də şou əhlini görmək istəyində olan tamaşaçılar baxırdılar. Məhz bu düşüncələrə görə 3-4 ay ciddi təzyiqlərə məruz qaldıq. Ondan sonrakı mövsümdə tamaşaçılar belə qənaətə gəldilər ki, elə ən yaxşısı bu imiş. Baxmağa qalsa, elə ilk verilişdən baxılırdıq. Ancaq anlamırdılar, deyirdilər ki, internetdən videolar götürürsünüz, efiri bunlarla doldurursunuz. Xəbər agentliklərinin internet, “Youtube” olduğunu düşünürdülər. Çox qarışıq bir mühit idi. Artıq dördüncü mövsümdür ki, “ATV Səhər” fərqli xəbər devizi altında fəaliyyət göstərir. Hazırda ən yüksək auditoriyası olan verilişdir. Gözləntilərim özünü doğrultdu. “ATV Səhər” Azərbaycan xəbər sektorunda diktə edən bir verilişdir. Digər televiziya kanallarındakı verilişlər də bununla hesablaşmaq məcburiyyətindədirlər. Xəbər aparıcısının manerası, danışıq tərzi, müstəqil olmağa çalışması – bunların hamısı “ATV Səhər”də mövcuddur.\nGeriToy gecəsi öz qanında boğulan imperator: DAHİLƏRİN QƏRİBƏ ÖLÜM HEKAYƏLƏRİ - FOTOLAR\nİrəli“Sürət – həyatda inkişaf, yolda təhlükə” adlı sosial çarx hazırlanacaq


Milli Qəhrəman Yuri Petroviç Kovalyov\nAzərbaycan, Göyçay rayonu\nBakı şəhər Şəhidlər Xiyabanı\nTamara xanım ilə ailəli idi.\nRegina və Yuliya adında iki övladı bizlərə əmanət qalıb.\nMİLLİ QƏHRƏMAN YURA PETROVİÇ KOVALYOV\n1965-ci ilin may ayının 29-da Göyçay rayonunda anadan olmuşdur. Ailəlikcə 1972-ci ildə Krasnodara, beş ildən sonra Bakiya köçüblər, 1981-ci ildə Nizami rayonundakı 229 nömrəli orta məktəbi bitirib. 1981-ci ildən 1982-ci ilin aprel ayına kimi Azərittifaqın reklam istehsalat kombinatında işləyib. 1983-cü ildə ordu sıralarına çağırılıb. 1985-ci ildə hərbi xidmətini başa vurubdur.\n1987-ci ildə Qırmızı Bayraqlı Qara Dəniz Donanmasının 109 nömrəli miçmanlar və praporşiklər məktəbinə daxil olub. Arzusu dənizçi olmaq idi. Qarabağın üzərindəki qara buludlar bir Azərbaycan vətəndaşı kimi Yurini də narahat etmiş, düşmənlə mübarizə aparmaq üçün 1990-cı ilin sentyabr ayının 15-də DİN-in Xüsusi Təyinatlı Milis Dəstəsinin sıralarına daxil olub.\nTelefon kitabçamda bir nömrə var: 74-92-59.Hər dəfə kiyabçanı səhifələyəndə bu nömrə Yuradan mənə bir xatirə danışır, onun həmişəgülər, nurlu siması, göstərdiyi qəhrəmanlıqlar gözlərim önündə canlanır, qəlbimin dərinliyində süzülən iki kəlmə söz dodaqlarımda quruyub qalır:\n- Heyif, Yuradan...\nYura Kovalyov ilə 1991-ci ilin aprel ayında tanış olmuşdum. O vaxtları respublikamızın ərazi bütövlüyünə qəsd edən erməni quldurlarının hücumlarını dəf edən DİN-in Xüsusi Təyinatlı Milis Dəstəsinin fəaliyyəti beynəlxalq miqyasda belə diqqət mərkəzində idi. "OMON”çular sözün həqiqi mənasında xalqımızın qəhrəmanlıq tarixinə biri-birindən şanlı səhifələr yazır, adları böyük izzət-ehtiramla dillərdə gəzirdi. Düşmən tərəfindən "Əsədovun bandası” adlandırılan XTMD-nin əməkdaşları düşmənin rahatlığını əlindən alır, ən çətin yerlərdə təcavüzkarların burnunu əzir, torpaq tamahkarlarına ölümcül zərbələr endirirlər.\n1991-ci ilin aprel ayıda döyüş zonalarında fərqlənmiş bir qrup "OMON”çunu mükafatlandırmaq üçün daxili işlər nazirinin müavini Rəhim Quliyev və nazirliyin şöbə rəisi Həmid Cəfərov XTMD-yə gəlmişdilər. DİN-in mətbuat mərkəzinin əməkdaşı kimi mükafatların təqdim olunması mərasimində mən də iştirak edirdim. Mərasimdə çıxış edən Həmid Cəfərov 1991-ci il aprel ayının 3-də respublikanın xalq deputatlarından Aydın Məmmədovun, Tamerlan Qarayevin, Ramiz Fətəliyevin, bir sıra rəsmi şəxslərin və özünün vertolyot qəzasına uğramalarından söhbət açaraq vertolyotdakıların xilas olmasında "OMON”çu Yura Kovalyovun yüksək peşə səriştəliyi nümayiş etdirməsini xüsusilə qeyd etdi. Rəsmi hissədən sonra polkovnik Həmid Cəfərov xilaskarı Yura ilə xeyli söhbət etdilər. Ötən dəhşətli anları xatırladılar.Söhbət zamanı Yura ünvanına deyilən təriflər qarşısında təvazökarcasına susdu. Bircə onu dedi ki, "mən də azərbaycanlıyam, bu torpağın çörəyini yemişəmsə, suyunu içmişəmsə ona da xidmət etməliyəm”.\nHəmin görüşdə adını eşitdiyim, özünü görmədiyim igid Yura ilə mən də tanış oldum.\nYura ilə sonrakı görüşlərimiz ancaq Qarabağda, sərhəd rayonlarımızda, döyüş zonalarında oldu. Sabaha böyük inam bəsləyən bu şir cüssəli "OMON”çu ilə görüşmək adama xoş təsir bağışlayırdı: onun vətənə,doğma torpağa bağlılığına həsəd aparırdım.\nYura ilk dəfə ezam olduğu yerlərdə yerli sakinlərlə tezcə münasibət yaradırdı. Adama elə gəlirdi ki,bu kəndlərdə,bu dağların qoynunda yaşamışdır. Təbiət aşiqi idi. Pişik çevikliyi ilə dağlara dırmaşmaqdan, meşəliklərin dərinliyinə getməkdən, buz kimi soyuq bulaqlarda yuyunmaqdan doymazdı.\nYura Azərbaycanda yaşamağı ilə fəxr edirdi. Respublikamızın səmalarını qara buludlar örtəndə, doğma torpaqlarımızda cəzasızlıqdan azğınlaşmış erməni yaraqlıları, millətci dəstələri pozucu fəaliyyətə başlayanda Yura özünü bu torpağın doğma oğlu kimi "qaynar nöqtələrə” verdi. Vətənini qoyub qaçan rusdilli əhalinin nümayəndələri ilə barışa bilmədi. Azərbaycanın dar günündə düşmən hiyləsinə uyaraq onilliklər boyu yaşadıqları torpağı tərk edənləri lənətlədi.\nAz bir müddətdə "OMON”çu Yuranın adı dillərdə gəzdi, o, əfsanəvi bir döyüşçü kimi döyüş zonalarında tanındı. Quldur yuvasına çevrilmiş Çaykənd düşməndən təmizlənərkən Yuranın neçə-neçə qəhrəmanlıqlarının şahidi oldum. "OMON”çular kəndə girərkən artıq Yura kəndin o biri başında döyüş yoldaşlarını gözləyirdi. Özü də "əliboş” yox. Böyür-başı öldürülmüş, əli-qolu bağlı quldurlarla dolu idi.\nÇaykənd döyüşlərindən sonra Yura ilə Goranboyun Mənəşid, Buzluq, Erkəç, Todan kəndlərində görüşdük. Bizim qüvvələrin qərargahı Toqdan kəndi idi. Mənəşid, Erkəç, Buzluq uğrunda qızğın döyüşlər gedir, kəndlər əldən-ələ keçirdi. Erməni quldurları heç bir vəçlə mövqelərini əldən vermək istəmirdilər. Erməni yaraqlılarını geri oturtmaq üçün "OMON”çular bütün qüvvələrini səfərbər edirdilər, hər döyüş əməliyyatından sonra hamı Yuranın şücaətindən danışırdı. Daxili işlər naziri, general Məhəmməd Əsədovun, nazir müavini polkovnik Ramiz Məmmədovun Yuraya böyük rəğbəti var idi. Bir ayaqları döyüş zonalarında olan M.Əsədovu, R.Məmmədovu Yura tez-tez müşayiət edərdi.\nGoranboyun Toqdan kəndində olarkən Yura ilə münasibətlərimiz daha da genişlənmişdi. Boş vaxtlarımızı bir yerdə keçirirdik. Döyüşlər səngiyəndə Toqdanın gözoxşayan təbiətini seyr edərək söhbətləşir, şirin, kövrək xatirələrin qoynunda "dünyanın düz vaxtı”na qayıdırdıq. Yura çox da xoş keçməyən uşaqlığından danışır, bir həmdəm kimi mənə ürək açırdı...\nYura Kovalyov Göyçayda anadan olmuşdur. Üç yaşında olarkən atası onları atmış, anası Larisa Pavlovna ilə Krasnodara gəlmiş, orada beş il qaldıqdan sonra Bakıya gələrək burada yaşamışlar. Bakının Nizami rayonundakı 229 nömrəli məktəbdə Yura təhsilini davam etdirmiş, orta təhsillə yanaşı idmana da böyük maraq göstərmişdi. 11 yaşında olarkən idman ustası, Azərbaycanın əməkdar məşqçisi Ravil Cəlilovun rəhbərliyi ilə futbol məktəbinin ixtisaslaşdırılmış sinfində sevdiyi idman növünün sirlərinə yiyələnmişdi. Hələ futbol məktəbində oxuyarkən bacarıqlı qapıçı kimi formalaşan Yura öz çevikliyi ilə yoldaşları arasında fərqlənirdi. Yura iki dəfə Bakı çempionu olmuşdu. Respublika və Ümumittifaq turnirlərində Bakının gənclərindən ibarət yığma komandasının qapısını qorumuşdu.Pribaltika hərbi Dairəsindəki desant qoşunlarında xidmət günlərində də idman Yuranın hər an köməyinə çatmış, onun döyüş qabiliyyətinin yüksəlməsinə nəzərə çarpacaq dərəcədə təsir göstərmişdi. Hərbi xidmətdən sonra da Yura taleyini futbola bağlamış, XTMD-yə gələnə qədər Qırmızı Bayraqlı Xəzər Donanmasının futbol komandasının rəhbərlərindən biri olmuşdu.\nGəncliyini futbolda keçirən Yuranın qəlbində hərbçi olmaq arzusu döyünmüş, lakin ailə vəziyyəti, kişisiz evin çətinlikləri Yuranı bu fikrindən daşındırmışdı. Milisdə işləmək isə heç vaxt ağlına gəlməmişdi. Daxili işlər orqanlarında işləmək ona dəfələrlə təklif olunsa da, razılıq verməmişdi. Azərbaycanın başı üstünü təhlükə alanda isə doğma torpaqlarımızın düşmən tapdağında qalmaması üçün öz yerini ancaq Xüsusi Təyinatlı Milis Dəstəsində görmüş, bu dəstəyə daxil olaraq ömrünü erməni quldurları ilə mübarizəyə bağlamışdı.\nƏdalət naminə deməliyəm ki, Yuranın hər döyüş günü, hər əməliyyatı Vətənə sədaqət rəmzi idi. Çoxlarına qəribə gəlirdi rus Yuranın Azərbaycana bağlılığı, bu torpaq üçün canından keçməyə hazır olmağı, Ağdamda Yuranın XTMD-yə gəlməyi ilə maraqlanan, daha doğrusu, buna təəccüb edən jurnalistlərə cəsur "OMON”çu cavab vermişdi ki, "axı nə üçün mənim rus olub, Azərbaycan torpağını qorumağım, XTMD-də xidmət etməyim çoxlarına qəribə gəlir. Niyə unudurlar ki, mən Bakı rusuyam, Bakıda böyümüşəm. Azərbaycanlı uşaqlarla dostluq, yoldaşlıq etmişəm. Bir rus balası kimi mənə heç kim fərq qoymayıb. Aramızda bir dəfə də olsun belə millət söhbəti olmayıb. Demək, məni də bu torpağın övladı sayıblar. Belə olan halda, Azərbaycanda müharibə getdiyi bir vaxtda mən nə üçün kənarda qalmalıyam, nə üçün mən Azərbaycanın düşməni ilə mübarizə aparmamalıyam?”\nYuranın rus olması xarici jurnalistləri də təəccübləndirirdi. Yura Kovalyov Şuşanın Qaladərəsi kəndində - jurnalist Salatın Əskərovanın həlak olduğu yerdə Azərbaycan jurnalistlərini müşayiət edərkən gözlənilmədən bura Ermənistan vertolyotu enmiş, vertolyotdakı xarici müxbirlər "OMON”çu ilə görüşmək istəmişlər. Bu an Yura Kovalyov özünü təqdim etmişdi. Xarici jurnalistlər Yuraya inanmaq istəməmişlər. İnana bilməmişlər ki, rus balası Azərbaycan "OMON”unda xidmət edir. Xarici jurnalistlər Yuranı suala tutmuşlar:\n- Bəli mən rusam, Azərbaycan isə vətənimdir.\nYura cəbhə xəttindən anasına göndərdiyi şəklin arxasına "Qarabağ mənim vətənimdir, iftixarımdır, sevincimdir, kədərimdir” kəlmələrini yazmış, ən ağır anlarında, ən şad günlərində doğma Azərbaycandan, Qarabağ torpağından, bu torpağın qayğısından özünü ayrı salmamışdı. Yura ömrünün son gününədək vətəni Azərbaycana beləcə sədaqətlə xidmət etdi, mənfur düşmənlə son damla qanına qədər mübarizə apardı.\n…1991-ci il, oktyabr ayının 3-ü Yuranın idarə etdiyi "UAZ” Xocavənd rayonu (keçmiş Martuni) ərazisindən Ağdama tərəf irəliləyərək növbəti əməliyyatdan qayıdırdı. Daha üç "OMON”çu – Sergey Barınin, Andrey Kudenin, Aleksandr Abramov da Yura ilə idilər. Ağdama tərəf irəliləyən "UAZ”dakı cəsur döyüşçülərin uğurlu əməliyyatdan sonar qəlbləri sevinclə dolu idi. Lakin, onlar bilmirdilər ki, qarı düşmən neçə gündür ki, onları pusur, onlar bilmirdilər ki, bu gün Yuranın başı üçün qoyulmuş 100 min manat pul sahibinə çatacaq, oktyabrın 3-ü kədər dolu faciəli tarixə çevriləcək.\n"UAZ” qəfildən atəşə tutuldu. Açılan ilk atəşlərdən Yuranı al-qan götürdü. Düşmən "yüzminlik”hədəfi aramız atəşə tutdu. Bütün varlığı ilə doğma Azərbaycanına bağlı olan Yura Qarabağ torpağında dünyasını dəyişdi. Sergey Barınin ağır yara aldı. Törətdiyi vəhşilikdən doymayan quldurlar Yuranın meyidini ələ keçirtmək üçün idarə olunmadığından yarğana yuvarlanmış "UAZ”a tərəf irəliləməyə başladılar. Maşında kimsənin sağ qalmasına inanmayan ermənilər maşına çathaçatda hənirti eşitdilər. Bu an sağ qalmış iki "OMON”çu canavar xislətli quldurlarla yenidən ölüm-dirim mübarizəsinə atıldılar. Atdıqları qumbaralar ətrafda süküt yaratdı. Qəfil partlayışdan özlərini itirmiş ermənilər qaçmağa başladılar. Üç erməni qulduru isə "OMON”çulardan yaxa qurtara bilməyib Yura ölən yerdə canlarını tapşırdılar. Bir azdan hərbçilər hadisə yerinə gəldilər Sergeyi xəstəxanaya çatdırdılar. Lakin, onu həyata qaytarmaq mümkün olmadı.\nYuranın ölmünü doğma Azərbaycanımızda bir şəhid ailəsini artırdı. Kovalyovlar ailəsinə əbədi kədər gətirdi. İki gül balanın – Yuliyana və Rekinanın ata həsrətli gözləri yollara dikildi; hər dəfə telefon zəng çalanda atadan bir soraq gözlədilər.\nYuranın ölümü XTMD üçün ağır itki oldu. Bu cəngavər "OMON”çunun yeri burada hər an görünür. Yura tək XTMD üçün deyil, Azərbaycan Respublikası DİN, Azərbaycan xalqı üçün böyük itki idi. Bu itkinin ağırlığı isə təbii olaraq ən çox Yuranın anasının – sinəsi oğul dağlı Larisa Pavlovnanın üzərindədir. İgid oğul itirmiş ananın göz yaşları bu günə kimi qurumaq bilmir. Larisa Pavlovna Yuralı günlərini xatırlamaqla təskinlik tapır,dərdini ona həmdəm olanlarla bölüşdürür:\n- Yura anadan olarkən yaşamağına ümidimiz yox idi. Həddən artıq zəif idi. Elə bil ölü doğulmuşdu. Körpədə heç bir tərpəniş, qığıltı yox idi. Birdən "ma-a-a”səsini eşidəndə təəccüblə donub yerimizdə qaldıq. Həkimlər gülüşüb dedilər ki, bu uşaq xoşbəxt gündə dünyaya gəlib, igid bir oğlan olacaq. Lakin tale o igid balama, Yuraya xoşbəxt tale qismət etmədi. Erməni millətçilərinin Qarabağ iddiası başlayandan Yuranın bütün rahatlığı əlindən alındı. Fikri, xəyalı Qarabağda idi. Düşmənə qarşı mübarizəyə can atırdı. Elə bu istəklə də XTMD-yə daxil oldu, həftələrlə üzünü görmürdük. Azbir vaxtda ad-san çıxartmışdı. Adı dillərdə gəzirdi. Yaşı çox olmasa da, müstəqil qərarlar çıxarır, ən məsuliyyətli tapşırıqları icra edirdi. Yoldaşlarının dediyinə görə yaxşı kəşfiyyatçı idi. Döyüş yerlərindəki mövqeni az bir vaxtda öyrənməyi bacarır, düşmən qüvvələrinin yerini müəyyənləşdirməkdə xüsusi səriştəsi vardı.\nDöyüşdən Bakıya qayıdanda evdə oturmağa qərarı çatmırdı. Qarabağ onu özünə çəkirdi. Yuraya "bir-iki gün evdə qal” deyəndə onun əsəbləri tarıma çəkilirdi, sanki bu sözlərlə Yuranı təhqir etmiş olurdun. Axırıncı dəfə evə gələndə mən bu sözləri yenə də ona demişdim. Yura isə artıq mənim bu ana yanğısı ilə dediyim sözlərlə sakitliklə qulaq asa bilmədi. Əsəbiliklə dedi ki, "Məgər sən ana deyilsən? Orada körpə uşaqları o vəhşilər məhv edir. Günahsız adamların qanı tökülür. Onlara kim kömək etməlidir ki?! Bəsdir, bəsdir, bəsdir mənə evdə otur dediyin. Onları, o alçaq düşmənləri axırıncısına qədər məhv etməyincə mən rahatlıq tapa bilməyəcəyəm, mənim evim-eşiyim döyüş meydanları olacaq!!!”\nYuranın anası ilə bu söhbəti igid "OMON”çunun Bakıya axırıncı gəlişində olmuşdu. Sentyabrın 13-ü Yura Bakıdan çıxmış, həlak olduğu gündən iki gün əvvəl axırıncı dəfə evə zəng vurub hal-əhval etmişdi.\n…Telefon kitabçamda bir nömrə var: 74-91-59.Hər dəfə kitabçanı səhifələyəndə bu nömrə,bu cansız rəqəmlər Yuradan mənə min bir xatirə danışır, onun həmişəgülər nurlu siması, göstərdiyi qəhrəmanlıqlar gözlərim önündə canlanır.\nBu nömrəni Yura mənə Toqdanda vermişdi. Erməni quldurlarının atıb qaçdığı silahların, texnikanın şəklini çəkmək üçün xahişimlə Yura ilə Erkəç kəndinə tərəf gedirdik. Qəfildən atəş açıldı. Yura bir göz qırpımında məni bir əli ilə təhlükəsiz yerə itələdi. Güllələr başımızın üstündən vıyıltı ilə ötürdü. Yura dilində ənənəvi rus söyüşü avtomatı sinəsinə sıxdı. Atəş gələn yeri gülləyə tutdu. Elə oradaca Yuranın şəklini çəkdim. Yura Bakıdakı telefon nömrəsini verdi ki, şəkli ona çatdırım. Bakıda olarkən hər dəfə bu nömrəyə zəng edərkən Yuranın cəbhə xəttində olduğunu dedilər. Yuranın özünə verə bilmədiyim həmin şəkil özünün sağlığında "Mübariz keşikdə”, ölümdən sonar isə "Azərbaycan gəncləri” qazetində dərc olundu.


Miçel də məşqlərə qoşuldu » Football-plus.az\n11 in 19:26liqa\nMiçel də məşqlərə qoşuldu\nTransfer yönündə hələ ki susqunluğu ilə diqqəti çəkən, daha doğrusu, yalnız Abbas Hüseynovun keçidini həll etməklə kifayətlənən "Qarabağ" məşqləri davam etdirir. Gündə bir dəfə klubun bazasında məşq keçən Qurban Qurbanovun sərəncamına daha bir yetirməsi qoşulub. Ağdamlılarla yeni anlaşmaya imza atan Miçel artıq komanda ilə birgədi. Daha çox fiziki hazırlığın bərpasına xidmət edən məşqlər iyunun 15-nə kimi eyni qrafiklə davam edəcək. Yəni Avstriyada təşkili planlaşdırılan təlim-məşq toplanışına qədər yoxlama oyunu nəzərdə tutulmayıb. "Qarabağ" səfərə ayın 16-da çıxacaq. Çempion Avstriyanın Krsen qəsəbəsindəki "Sonnik" otelində məskunlaşacaq. Xəbər verdiyimiz kimi, təlim-məşq toplanışının axarı ÇL-in püşkatmasının nəticəsindən asılı olacaq. İyunun 19-da keçiriləcək püşkatmada "Qarabağ"ın ilk oyunu evdə, yaxud səfərdə keçirəcəyi müəyyənləşəcək ki, hazırlığın qalan bölümü buna əsasən təşkil olunacaq. Komanda tsiklə evdə start verməli olsa, Bakıya daha erkən dönəcək. Əks halda, "Qarabağ" qarşılaşacağı rəqibin təmsil etdiyi ölkəyə birbaşa Avstriyadan yollanacaq.\n“Zirə” “İnter”lə eyni oteldə qalacaq “Qarabağ”: Miçellə “davam”, Vüqarla “tamam” “Qəbələ”nin bütün rəqibləri müəyyənləşdi “İnter”in Bolu planı bəlli oldu Yığma bu gün vətəni tərk edir


Samsung Galaxy Note Edge İspaniyaya gələcək Androidsis\nKoreya istehsalçısı tanıtdıqda Samsung Galaxy Note 4 Elastik flabletinin çevik yan paneli ilə seçilən bir versiyası ilə bizi təəccübləndirdi. The Samsung Galaxy Note Edge Çox xoşumuza gəldi Berlində IFA-nın son buraxılışında sınaqdan keçirdiyimiz zaman.\nProblem Samsung'un xəbərdar etməsidir Samsung Galaxy Note Edge məhdud bir smartfon anlayışıdır, buna görə bütün ölkələrə çatmazdı. Xoşbəxtlikdən Sammobile-dan olan uşaqlar bunu təsdiqlədilər Samsung Galaxy Note Edge İspaniyaya gələcək.\nNəhayət Samsung Galaxy Note Edge İspaniyaya gələcək\nSamsungun əyri ekran cihazının olması gözlənilir 12 dekabrda Danimarkaya çatır, 899 avro qiymətə. Və Avropanın qalan hissəsində? Tam tarixi hələ məlum deyil, ancaq hansı modellər və hansı ölkələrə gələcək.\nSamsung Galaxy Note Edge modeli SM-N915FY\n• Almaniya, Hollandiya, İngiltərə, Lüksemburq, İspaniya, İtaliya, İsveçrə, Polşa, Fransa, Danimarka, Finlandiya, Avstriya və Portuqaliya\nSamsung Galaxy Note Edge modeli SM-N915F\n• Rusiya və Qazaxıstan\n• Hindistan, Avstraliya, Sinqapur, Nepal\nXatırladaq ki, Samsung Galaxy Note Edge a 5.6 düymlük SUPER AMOLED panel Gorilla Glass 2560 qoruma qatına əlavə olaraq 1440 x 2 piksel (3K) çözünürlük əldə edir.\nBaşlıq altında bir prosessor görürük Qualcomm Snapdragon 805 dörd nüvəli 2.7 GHzÜstəlik bir Adreno 420 GPU və 3 GB RAM. İki versiyada mövcuddur, biri 32 GB, digəri 64 GB, hər ikisi də yaddaşın 128 GB-a qədər genişləndirilməsinə imkan verən mikro SD kart yuvası daxildir.\nSənin haqqında unutmaq olmaz 240 meqapiksellik Sony Exmor MX16 arxa lens optik görüntü stabilizatoru və selfies və ya video zənglər etmək üçün ideal olan 3.7 megapiksellik ön lens ilə.\nBir sözlə, çox tam bir terminal və xoşbəxtlikdən İspaniyaya çatacaq. Qiymətinin Samsung Galaxy Note Edge-i bazarın ən bahalı cihazlarından biri etməsi doğru olsa da, yan paneli olduqca maraqlı bir yenilikdir. Bir Note 4 satın almağı planlaşdırırsınızsa, yenə də biraz daha qənaət edib Note Edge almağa dəyər. İspaniyaya çatanda vahidlər qalırsa ...\nMəqaləyə tam yol: Androidsis » Android cihazları » Mobil telefonlar » Samsung » Samsung Galaxy Note Edge hansı ölkələrə gələcək?


İpək Yolu ansamblının bədii rəhbəri Yo Yo Ma muğam ifaçıları Alim Qasımov və Fərqanə Qasımova ilə “Leyli və Məcnun” operasının yeni quruluşda tamaşasına hazırlıqlar zamanı, 2018.\nSentyabrın 18-də dahi bəstəkar Üzeyir Hacıbəylinin anadan olmasının 135 illiyi tamam oldu. Üzeyir Hacıbəylinin musiqisi müasir dövrdə Azərbaycanın hüdudlarından çox-çox uzaqlarda dünyanın ən tanınmış musiqiçiləri tərəfindən ifa edilir. Amerika Birləşmiş Ştatlarında “Leyli və Məcnun” operasının iki quruluşda tamaşaya qoyulması Azərbaycan musiqisinin ABŞ-da və dünya miqyasında tanıdılmasında müstəsna rol oynayıb. “Leyli və Məcnun” dünya şöhrətli musiqiçi Yo Yo Manın bədii rəhbəri olduğu İpək Yolu ansamblı, daha sonra isə ansamblla birlikdə müasir dövrün ən tanınmış xoreoqraflarından biri olan Mark Morrisin rəqs qrupu tərəfindən yeni quruluşda tamaşaya qoyulub. İndiana Universitetinin professoru, musiqişünas Aida Hüseynova hər iki layihənin elmi məsləhətçisi olub.\nAida Hüseynovanın bildirdiyinə görə, bəstəkar Firəngiz Əlizadənin “Dərviş” kompozisiyasının Qərb auditoriyasına təqdim edilməsindən sonra Qərb və Amerika musiqiçilərinin Azərbaycan musiqisi ilə yaxından tanışlığı Üzeyir Hacıbəylinin muğam operası ilə davam etdirilib və iki quruluşda tamaşaya qoyulub.\n480p | 107,7MB\n720p | 374,2MB\nAida Hüseynova operanın yeni improvizə edilmiş redaksiyası ideyasının 2000-ci ildən İpək Yolu ansamblı ilə əməkdaşlıq edən muğam ustası Alim Qasımova məxsus olduğunu qeyd edib.\n2007-ci ildə Yo Yo Manın bədii rəhbərliyi ilə İpək yolu ansamblı tərəfindən yeni quruluşda tamaşaya qoyulan “Leyli və Məcnun” operası qrupun repertuarında mərkəzi yerlərdən birini tutub və növbəti bir neçə il ərzində tamaşa ABŞ-ın mötəbər konsert salonları ilə yanaşı, Avropa və Asiya ölkələrində də nümayiş etdirilib.\nAida Hüseynova: “Leyli və Məcnun” Amerika tamaşaçılarını valeh etdi\n“İlk ifa Fransada, 2007-ci ilin avqust ayında oldu. Doğrudan da bu layihə böyük bir əks-səda doğurdu. Layihədə Alim Qasımov Məcnun kimi və onun qızı və tələbəsi Fərqanı xanım Qasımova Leyli kimi. Biz onda heç bilmirdik ki, bu operanın yeni versiyasının ilk tamaşasında zalda dinləyicilər arasında dünyanın ən məşhur xoreoqrafiya ustası olan Mark Morris də var idi. Mark bu layihəyə böyük maraq göstərdi və tədricən yeni bir tamaşa ideyası ilə çıxış etdi. Və həmin layihə 2016-cı ildə gerçəkləşdi. Yəni 10 ildən sonra “Leyli və Məcnun”, yəni İpək Yolu ansamblının ifalarından 10 il sonra yeni bir versiya yarandı. Bu dəfə rəqs ilə bahəm.”\nAida Hüseynova: Mark Morris rəqs qrupu “Leyli və Məcnun”un universal mesajlarını çatdırır\nYo Yo Ma İpək Yolu ansamblını 1998-ci ildə region ölkələrinin mədəniyyəti və musiqi ənənələrinin yeni, innovativ şəkildə təqdim edilməsi konsepsiya ilə yaratmışdı. Aida Hüseynova Yo Yo Ma və İpək yolu ansamblının musiqiçilərinin Yaxın Şərq və Qərb musiqi ənənələrini özündə birləşdirən “Leyli və Məcnun” operasında “innovativ ideyalar, yeni imkanlar” gördüklərini vurğulayıb.\nLeyli və Məcnun hamımızı Məcnun edib\nKolin Ceykobson, İpək Yolu ansamblı\n“Doğrudan da onun yeniliyi, yeni bədii formalarına marağı onu vadar etdi ki, Alim Qasımovun təklifinə `hə` desin. Ondan sonra əsas iş başladı. Hansı epizodlardan istifadə etmək, onları necə aranjman etmək və operanın mənasını, musiqisini tam şəkildə çatdırmaq – bunlar hamısı böyük zəhmətin, böyük bir yolun nəticəsi oldu.”\nAlim Qasımov: "Leyli və Məcnun" operasını yeni quruluşda Azərbaycanda göstərmək istəyirik\nABŞ-da Azərbaycan musiqisi haqda ilk müfəssəl kitab olan “Muğamdan operaya qədər Azərbaycan musiqisi” kitabında Aida Hüseynovanın yazdığına görə, Yo Yo Ma layihənin musiqiçilər üçün “dərin özəl və emosional bir təcrübə” olduğunu deyib. O, layihə üzərində işin unikal bir atmosferdə keçdiyini yazıb. Kitabda ansamblın solistlərindən biri, tanınmış skripkaçı Kolin Ceykobsonun layihə üzərində iş zamanı “Leyli və Məcnun hamımızı Məcnun edib” dediyi qeyd edilib. Aida Hüseynovanın sözlərinə görə, “Leyli və Məcnun” operasının yeni quruluşda tamaşaları ilə çoxları Azərbaycan muğamının improviziya imkanları, Üzeyir Hacıbəyli musiqisini “kəşf etmiş” oldu. O deyib ki, İpək Yolu ansamblının fərqli stillər və janrlar vasitəsilə müxtəlifliyi və bütöv bir dünyanı təmsil etmək konsepsiyası, Alim Qasımov, Yo Yo Ma və Mark Morris kimi sənət ustalarının bir araya gəlməsi hər bir mərhələdə təkrarolunmaz bədii mühitin yaranmasına gətirib çıxarmışdı.\n“Bu əsərdə, bu layihədə Azərbaycan musiqisinin, Azərbaycan mədəniyyətinin ən mühüm və ən uca zirvələri birləşdirilib. Bu, çox böyük və çox nadir bir haldır. Və eyni zamanda, Qərb musiqisinin ulduzları, Yo Yo Ma və İpək yolu ansamblı, sonra Mark Morris və onun rəqqasları, bu birlik doğrudan da çox nadir hallarda mümkün olan bir birlikdir.”


Azərbaycan respublikası milli valyutasının devalvasiyasında Ərəbistanın rolu. » Ağ Xəbər\nAgXeber.com » Xeberlenti » Azərbaycan respublikası milli valyutasının devalvasiyasında Ərəbistanın rolu.\nƏrəbistanın Azərbaycan respublikası ilə əlaqədar iqtisadi və siyasi funksiyası bu ölkəyə ciddi ziyan vurmuş və onun pulunun devalvasiyasına səbəb olmuşdur\nAzərbaycan respublikası xarici işlər nazirliyinin keçmiş işçisi Arif Məmmədov BBC-yə verdiyi müsahibəsində bildirmişdir ki, Ərəbistanın Azərbaycan respublikası ilə əlaqədar iqtisadi və siyasi funksiyası bu ölkəyə ciddi ziyan vurmuş və onun pulunun devalvasiyasına səbəb olmuşdur.\nAvropaya sığınan Arif Məmmədov artırmışdır: Azərbaycan respublikası prezidentinin ötən yay Ərəbistana səfəri neftin ucuzlaşmasını müzakirə etmək üçün idi. Azərbaycan iqtisadiyyatı neftin ucuzlaşmasından ziyan görmüşdür. Avropa oyunlarına sərf olunan vəsait dövlət büdcəsini təzyiqə məruz qoymuşdur.\nO, sözlərinin davamında demişdir: Ərəbistan həmin səfərdə İlham Əliyev söz vermişdi ki, təkfirçi vahabilərin fəaliyyətinə şərait yaratmaq, şiə və İrana qarşı məhdudluq yaratma qarşılığında təmənnasız yardım edəcək və sərmayə qoyacaq. Həmin raporta əsasən bunlara baxmayaraq Azərbaycan respublikasının iqtisadi iflası manatın dollar qarşılığında 20 faiz düşməsinə səbəb olmuşdur.\nİlham Əliyev müsahibəsində bunu təkzib etmişdir. O bir ildən sonra öz səhvini etiraf etmiş və Ərəbistanla birlikdə çevriliş təşəbbüsündə olan və Rusiya ilə müharibə fikrində olan Eldar Mahmudovu işdən azad etmişdir. Nardaran hadisələri də İlham Əliyev digər səhvlərindən idi. Bu da Türkiyə və Ərəbistanın Azərbaycan respublikasına buraxdığı fikri çöküntülərin nəticəsidir. Zahirən şiə və müsəlman olan prezidentin vahabi Səudiyyəyə arxalanması və ötən bir il ərzində şiəliyə xəyanət etməsi gərgin bir şərait yaratmışdır. Ötən neçə gün ərzində manat dolların qarşısında 50 faiz düşmüşdür. Bu da ciddi iqtisadi problemlərə gətirib çıxarır.\nİran Ərəbistanla vuruşmaq üçün 300 min tam təchizatlı ordu göndərir


İspanaq - göyərtilərin şahı: Faydası və müalicəvi xüsusiyyətləri | Reaksiya\nİspanaq - göyərtilərin şahı: Faydası və müalicəvi xüsusiyyətləri\n14.08.2016 01:33 Maraqlı 1329\nMəşhur şərq təbibi İbn Sina ispanağın müalicəvi xüsusiyyətləri haqqında bəhs edərkən onu "bitkilərin şahı" və "mədənin süpürgəsi" adlandırmışdı.\nHansı hallarda ispanaqdan istifadə məhdudlaşdırılır? Tərkibində yüksək miqdarda turşəng turşusu olduğuna görə böyrək və sidik çıxarıcı yolların xəstəliklərində, öd kisəsi daşlarında, pankreatit, podaqra, qastrit, mədə və bağırsağın xora xəstəliyində, həmçinin tərkibində K vitamininin çoxluğuna görə qan laxtalanması yüksək olan xəstəliklərdə az miqdarda istifadə olunmalıdır. Turşəng turşusu cavan, təzə yarpaqlarda daha az olduğundan həmin xəstəliklərdən əzyyət çəkənlər ona xüsusi diqqət yetirməlidirlər.\nİspanaq xalq təbabətində müalicəvi vasitə kimi istifadə olunur:\n- 10 qram xırda doğranmış ispanaq yarpaqları üzərinə 1 stəkan qaynar su əlavə edilir, 1-2 saat dəmlənir, süzülür. Xronik qəbizlik, meteorizm, qanazlığı və vərəm zamanı gündə 3-4 dəfə yeməkdən 20 dəqiqə əvvəl 1/4 stəkan içilir.\n- İspanaq yarpaqlarının şirəsi sıxılır, 1:1 nisbətində badam və ya küncüt yağı ilə qarışdırılır, alınan qarışığın çay qaşığı ilə uşaqlara verilməsi boy inkişafını sürətləndirir.\n- Yanıq və ekzemaların müalicəsində ispanaq yarpaqlarının zeytun yağında bişirməsindən istifadə olunur. Onu hazırlamaq üçün xırda doğranmış yarpaqlar qaynayan zeytun yağına tökülür və ocaqdan götürülərək soyudulur. Yağı süzülmüş yarpaqlar zədəli nahiyəyə qoyulur.


Prezident İlham Əliyev: "Rayon rəhbərliyi sahibkarları cəlb etməlidir və onların fəaliyyətinə buna görə qiymət veriləcək"\nXəbər verdiyimiz kimi, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev oktyabrın 19-da Ağstafada "Karvan-L EKO" sənaye parkında inşası başa çatdırılan müəssisələrin və istixana kompleksinin açılışında iştirak edib.\nMilli.Az AZƏRTAC-a istinadən bildirir ki, şirkətin rəhbəri Əbülfəz Qafarov Prezident İlham Əliyevə məlumat verdi ki, sənaye parkının istehsal sahəsi 11 müəssisə və 1 istixana kompleksindən ibarətdir. Hazırda 9 müəssisənin və istixana kompleksinin inşası başa çatdırılıb.\n"Karvan L" şirkətinin rəhbəri Əbülfəz QAFAROV: Beş milyona qədər.\n"Karvan-L EKO" şirkətinin əməkdaşı Xanlar HÜSEYNOV dedi:\n- Cənab Prezident, mən Sizə "Xoş gəlmisiniz" deyirəm və milli müstəqilliyimizin bərpasının 25 illiyi münasibətilə Sizi, ailə üzvlərinizi, övladlarınızı, nəvələrinizi ürəkdən təbrik edirəm.\nBu gün Ağstafada təkcə kənd təsərrüfatının yox, sənayenin də inkişafına böyük diqqət yetirilir. Son dövrlərdə rayonumuzda beş böyük sənaye müəssisəsinin tikilməsi bunun göstəricisidir. Elə bu "Karvan-L EKO" şirkəti rayonun tarixinə düşən bir müəssisədir. İki yüzdən çox ailə buradan öz dolanışığını təmin edəcəkdir. Cənab Prezident, bəlkə də 5 ildən sonra Siz bir daha buraya gələndə görəcəksiniz ki, Ağstafa təkcə kənd təsərrüfatı yox, həm də sənaye rayonuna çevrilib.\nMən bir daha Sizə ağstafalılar adından "Xoş gəlmisiniz" deyirəm. Sizə, ailənizə xoşbəxtlik arzulayıram. Qoy, Allah-Təala Sizi başımızın üstündən əskik etməsin. Siz uşaqdan böyüyə kimi hər bir azərbaycanlının fəxrisiniz. Bizim bir ağrılı problemimiz var, onu hamı bilir, bu, Dağlıq Qarabağ məsələsidir. Siz onu sülh yolu ilə həll etmək istəyirsiniz. Biz əminik ki, Siz bunu edəcəksiniz. Çünki aprel hadisələri bunu göstərdi. Həmin günlərdə Ağstafada icra nümayəndəliyinin qarşısında çoxlu insan toplaşmışdı. Onların hamısı deyirdi ki, silah verin, biz gedirik döyüşə. Ancaq biz Sizin əmrinizi gözləyirik. Əminik ki, Siz bu məsələni sülh yolu ilə həll edəcəksiniz. Erməni xalqı da ayılacaq, indiki rəhbərliyini Yerevanda dar ağacından asacaq. Biz buna əminik, cənab Prezident. Bir daha Ağstafaya "Xoş gəlmisiniz" deyirəm.\nPrezident İlham Əliyev Rayon rəhbərliyi sahibkarları cəlb etməlidir onların fəaliyyətinə buna qiymət veriləcək