Xallar və onların aradan qaldırılma üsulları I Med-portal.az\nƏsas səhifə / Kosmetik problemlər / Xallar\nOxuma vaxtı: 11 dəq Oxunma sayı: 11709\nXal (nevus) – dərinin anadangəlmə və ya qazanılmış xarakterli xoşxassəli piqment törəməsidir. Xallar forma, ölçü və rənginə fərqlənir: ləkə şəklində yastı və ya qabarıq, nöqtəvi və ya iri ölçülü, açıq dəri rəngindən tutmuş tünd-qəhvəyi rəngə qədər. Əlverişsiz xarici amillərin təsirindən (travma, ultrabənövşəyi şüalar və s.) xallar bədxassəli törəmə – melanomaya keçə bilər.\nXalların yaranma səbəbləri\nXalların aradan qaldırılması\nXalların yaranma səbəbləri 2 qrupa ayrılır: anadangəlmə və qazanılmış. Anadangəlmə nevus embrional inkişaf qüsurudur. Onun əsasında melanoblastların (melanositlərin sələfləri) neyroektodermal borucuqdan dəriyə miqrasiya prosesinin pozulması dayanır. Bu piqment hüceyrələrinin dəridə toplanması xalların (nevus) yaranmasına gətirib çıxarır.\nÖlçüsündən asılı olaraq xallar xırda (d – 0,5- 1,5 sm), orta (d – 1,5-10 sm) və iri (d> 10 sm). Müəyyən bir anatomik nahiyəni (məsələn, sağrı) əhatə edən nevuslar nəhəng adlanır.\nXırda xallar bədxassəli şişə transformasiya baxımından təhlükəsiz hesab olunur, orta, iri, xüsusən nəhəng nevuslar isə maliqnizasiyaya daha çox uğrayır. Nəhəng nevusların bədxassəli şişə keçmə ehtimalı 10-50% təşkil edir. İri xallara sahib olan insanlar dermatoloq və onkoloqun müşahidəsi altında olmalıdır. Bu tip nevusların ultrabənövşəyi şüalanmadan qorunması, bəzi hallarda isə profilaktik məqsədlə kəsilib götürülməsi məsləhətdir.\nHəyat boyu xalların sayı daima dəyişir. Onlar yeni nahiyələrdə yarana, kontur, rəng və relyeflərini dəyişə bilər. Bu səbəbdən xallara daima nəzarət etmək, şübhəli əlamət olduqda dərhal həkimə müraciət etmək lazımdır.\nXalların yaranması həm də genetik xarakterlidir: valideyndə olan xalların uşağa ötürülmə ehtimalı yüksəkdir.\nXalların sayının artması hormonal dəyişikliklərlə (pubertat və hamiləlik dövründə) bağlıdır. Dəri infeksiyaları (sızanaqlar, qıcıqlanma, səpki və s.) epidermisin iltihabi dəyişikliklərinə səbəb olmaqla yeni xalların yaranmasına səbəb olur. Lakin xalların böyüməsi və sayının artmasının ən güclü katalizatoru dərinin izafi insolyasiyasıdır. Bununla əlaqədar çoxsaylı xallara malik olan insanlar solyaridən imtina etməli, günəş şüalarının birbaşa təsirindən qorunmalıdır.\nYenidoğulmuşlarda nevuslara rast gəlinmir. Xallar südəmər uşaqların 4-10%-i, 15-16 yaşlı gənclərin 90%-də müşahidə edilir. Yaş artdıqca xalların sayı azalır. Belə ki, 20-25 yaşda bədəndəki nevusların ümumi sayı orta hesabla 40 olur, 80-85 yaşlı şəxslərin əksəriyyətində heç bir nevus izlənilmir. Yetkin insanlarda 15-20 nevus qeydə alınır.\nLokalizasiyasından asılı olaraq, xallar 3 qrupa bölünür: intradermal (melanositlər derma qatında toplanır), epidermal (melanosit yığını dərinin üst qatı-epidermisdə yerləşir) və qarışıq və yaxud keçid (melanositlər epidermislə dermanın sərhəddində yığılır).\nQazanılmış intradermal və epidermal xallar noxuda bənzəyir. Qarışıq nevus əksər hallarda dəri ilə eyni səviyyədə olan yastı, qəhvəyi rəngli ləkə şəklində olur.\nBəsxassəli xalların erkən diaqnostikası və xoşxassəli nevusdan differensiasiyası həyati əhəmiyət daşıyır. Vaxtında qoyulmuş diaqnoz, melanomanın inkişaf mərhələsinin düzgün təyini uğurlu müalicəyə zəmanət verir.\nSorğu zamanı xalın yaranma vaxtı (anadangəlmə və ya qazanılmış olması), onun ölçü, forma və rənginin dəyişməsi aydınlaşdırılır. Dəyişikliklər baş verdikdə onun hansı səbəbdən törəndiyi (travma, yanıq, qaşıma və s.), eləcə də müalicənin aparılma üsulu dəqiqləşdirilir. Baxış prosesində xalın ölçü, forma və rəngi müəyyən edilir.\nXoş və bədxassəli törəmələri differensiasiya etmək üçün vizual müayinədən əlavə daha dəqiq üsulların aparılması tələb olunur. Yadda saxlamaq lazımdır ki, histoloji müayinə üçün biopsiya (nevusun hissəvi kəsilməsi) qəti qadağandır.\nSübut olunmuşdur ki, istənilən travma (mexaniki, kimyəvi, radiasion) nevusların bəzi növlərinin (xüsusən keçid) bədxassəli formaya transformasiyasına səbəb ola bilər. Bununla əlaqədar biopsiya, həmçinin kosmetik müalicənin bir sıra üsulları – elektrokoaqulyasiya, krioterapiya (kriodestruksiya), xalların kimyəvi maddələrin köməyilə aradan qaldırılması bədxassəli şişin yaranma ehtimalını artırır.\nHistoloji müayinə üçün material törəmənin səthindən (əgər üzərində çat və qan olarsa) yaxmanın götürülməsi ilə əldə edilir. Toxumanın mikroskop altında müayinəsinin nəticəsi bir gündən sonra hazır olur.\nBelə müayinələr yalnız ixtisaslaşdırılmış onkoloji müəssisələrdə aparılmalıdır. Analizin cavabı hazır olduqdan dərhal sonra yerli anesteziya altında törəmə tamamən kəsilib götürülür (nevusun sərhəddindən 3-5mm kənara çıxmaqla) və təkrar histoloji müayinəyə göndərilir.\nNevusun yeni diaqnostik üsulu – epilüminissent mikroskopiya optik cihazın (dermatoskop) köməyilə bədən səthinin süni işıqlandırılması ilə icra edilir. Epilüminissensiya effekti yaratmaq üçün piqment törəməsinin üzərinə bir neçə damcı bitki yağı çəkilir (müayinə obyekti ilə dermatoskop arasında yağlı mühit yaradılır), sonra optik cihaz müayinə sahəsinə yaxınlaşdırılır. Epilüminissent mikroskopiya nevusu zədələmədən onun quruluşunu təyin edən ən dəqiq üsuldur.\nKompüter diaqnostikası üsulu da qabaqcıl müayinə üsullarına aiddir. Rəqəmli videokameranın köməyilə piqment törəməsinin şəkli fiksə olunur və kompüterin yaddaşında saxlanılır. Xüsusi kompüter proqramı bu məlumatları işləyərək, baza göstəriciləri ilə müqayisə edir və dəqiq rəy verir.\nKompüter diaqnostikası və epilüminissent mikroskopiyanın yeganə çatışmazlığı qiymətinin baha olmasıdır, bu da onların geniş tətbiqinə mane olur.\nMelanoma təhlükəli nevuslarda kosmetik prosedurların aparılması qadağandır. Onlar mütləq cərrahi üsulla kəsilib götürülməlidir.\nXalların cərrahi yolla kəsilməsi 2 halda aparılır: törəmə estetik cəhətdən pasiyentə diskomfort törətdikdə və onkoloji göstəriş olduqda. Xalların aradan qaldırılma üsulu göstərişlərin kateqoriyasından asılıdır.\nKosmetik problem cərrahi üsul, maye azot (kriodestruksiya), yüksək tezlikli elektrik cərəyanı (elektrokoaqulyasiya), lazer və ya radiocərrahiyyə üsulu ilə həll oluna bilər.\nCərrahi üsul ənənəvi olub, xüsusən dərin və ya geniş sahəni əhatə edən nevuslarda tətbiq edilir. Onun çatışmazlığı əməliyyatdan sonra kəskin nəzərə çarpan izin qalmasıdır, belə ki, xallar ətraf toxuma ilə birgə kəsilir. Onkoloji tələblərə görə kəsilən səthin diametri nevusun lokalizasiyasından asılı olaraq, 3-5 sm təşkil edir.\nKriodestruksiya – toxumanın soyuqla dağıdılma üsuludur (aşağı temperaturlu maye azotla). Xal büzüşür, yaranı infeksiyadan qoruyan qartmaq əmələ gəlir. Onun altında tədricən sağlam toxuma inkişaf edir. Kriodestruksiyadan dəri ilə eyni səviyyədə olan nevusların aradan qaldırılmasında istifadə edilir. Bəzən azotun təsiri sağlam toxumalara da yayılır və ya xalı tam dağıtmır. Axırıncı halda seansı təkrarlanması tələb olunur.\nElektrokoaqulyasiya üsulu yüksək tezlikli cərəyanın nevusun ətrafındakı toxumaya təsirinə əsaslanır. Elektrokoaqulyasiyadan sonra xal histoloji analizə göndərilməlidir. Yara səthi qartmaq altında sağalır, zəif ifadəli çapıq formalaşır.\nDəri törəmələrinin lazer şüaları ilə aradan qaldırılması hazırda ən effektiv üsul hesab olunur. O, əsasən üz nahiyəsi və bədənin açıq hissələrində yerləşən xallara qarşı tətbiq edilir. Lazerin üstünlüklərinə kiçik diametrli təsir və ətraf toxumaların saxlanılması aiddir. Əməliyyatdan sonra əmələ gələn kiçik ölçülü qartmaq yaranı infeksiyadan və çapığın yaranmasından qoruyur. Xırda xalların aradan qaldırılmasından sonra heş bir iz qalmır, geniş sahəli zədələnmələrdə isə bəzən depiqmentasiya nahiyəsi müşahidə edilir.\nRadiocərrahiyyə – toxumaların xüsusi aparat – surgitron (radiobıçaq) vasitəsilə kontaktsız kəsilmə üsuludur. Kosmetologiyada xoş və bədxassəli törəmələrlə mübarizədə geniş tətbiq edilir. Radiocərrahiyyə qan dayandırıcı və dezinfeksiyaedici təsirlərə malikdir, əməliyyatdan sonra çapıqlar yaranmır.\nNevusların maliqnizasiyasına şübhə yarandıqda törəmə tamamən kəsilir və histoloji müayinəyə göndərilir.\nSon illərdə xüsusən cavan qadınlar arasında melanomaların sayının intensiv şəkildə artması müşahidə edilir. Kişilərdə melanoma adətən kürək nahiyəsi, qadınlarda isə aşağı ətraflarda lokalizasiya olunur. Şiş hüceyrələri dərinin bütün qatlarına infiltrasiya edərək, qan və limfa ilə bütün orqanizmə yayılır, nəticədə ağciyər, qaraciyər, baş beyində metastazlar yaranır. Melanoma zamanı letallıq 50%-ə çatır. Aşağıdakı məsləhətlərə əməl etməklə melanomanın qarşısını almaq mümkündür:\nGünəş şüalarının daha aktiv olduğu radələrdə (11.00-17.00) açıq havada gəzməmək. Yayda hətta buludlu havada ultrabənövşəyi şüaların 85%-i dəriyə daxil olur.\nNəzərə almaq lazımdır ki, dəri tərəfindən udulan ultrabənövşəyi şüalar qum, su, hətta qardan əks olunaraq, ikiqat artır.\nGünəşdən müdafiə vasitələri (krem, losyon, sprey) dərini yanıqlardan effektiv şəkildə qoruyur, lakin melanomaların profilaktikasına zəmanət vermir.\nSolyaridə qaralma dəri xərçənginin yaranma ehtimalını yüksəldir, yaşı 28-dən az olan qadınlarda bu təhlükə daha aktualdır.\nBədəndə olan xallar müşahidə altına alınmalıdır. Onların vəziyyəti və sayı dəyişildikdə təcili surətdə onkoloq və ya dermatoloqa müraciət edilməlidir.\n4.4 / 5 ( 26 səs )


Niyə biz yuxuda çevrilirik?\nMəlumata görə finlandiya alimləri hesablayıblar ki, yetkin yaşlı insanlar bir gecə yuxusu ərzində yerlərində 15-20 dəfə hərəkət edirlər.\nUşaqların isə böyüklərdən bir neçə dəfə çox böyrü üstə çevrildiyi bildirilir. Yatarkən hərəkətsiz qalmaq əl və ayaqlarda limfanın və qanın durğunlaşmasına, keyləşməsinə və şişkinliyə səbəb olduğundan yuxuda çevrilmə hallları baş verir. Belə fəsadlarla sərt yataqda yatanlar daha çox rastlaşa bilərlər.\nAparılan bəzi araşdırmalar sayəsində bir sıra alimlərin sərt yataqda yalnız ürəyi və böyrəyi tam sağlam olanların, arterial təzyiqi qaydasında olanların yata biləcəyini deyiblər. Bu cür hallarda müxtəlif narahatlıqlara gətirib çıxarır.\nTarix: 08.01.2015 / 17:57 Müəllif: Aziza Baxılıb: 68\tBölmə: Maraqlı Məlumatlar\nQuş qripinin yeni növü aşkar edilib\nAlimlər insan qulağı yaradıblar\nHiperaktivlik boşanmaya da yol açır\nYemək xasiyyəti dəyişir\nGözəl görünmək üçün yuxu lazımdır\nEşq həqiqətən də yaralayır\nSöyüd ağacı Sevmek Nedir Bilrsen Üz Qırışıqları Üçün Üzüm Maskası sevseydin eger cananim olardin Bu Menim Arvadimdi Senin Yox Umidi düşər YUNUS SURƏSİNİN ŞƏRHİ 1630 Yuxuda Evlilik nigah görmək Gözəlləşərkən Tənqid psixologiyası Bezi Qizlar Oglanlar Beyendiyin oğlanı bürcüne uyğun celb et ana bala seks Intihar Eledi Sevgim Icimde Həyat gözəldi şirindi amma OLAR Chimim Qarwiliqsiz Sevgi Mektubu tutuquwu adlari bir yani tilovdur bir yani eyri Səhih Qüdsi hədislər Yüz adamı öldürənin tövbəsi boşalma Ne Isteyirsen Sensiz Kecen Gunlerimin Xatiresi Həzi Həsənli Vaxt Klassisizm Düşunurdum Sense Gelen Her Qapimiz Döyulende Qiz Ve Oglanin Sohbeti fərqlənir içkisi FAYDALARI Yaaw Yavaw qorxuludur Pavarot Standart Ənlik secərkən diqqətli olun gynomix ne ucundur Göytəpə göyərdi ərim məni döyərdi Dərinizi çimərlik mövsümünə hazırlayın Mərkəzi Qizlar Ve Oglanlar GOZEL olurem ay yetim Diplomatik psixologiya Uşaqlarda süd dişlərinə qulluq sahesi Fikrindən Gecələr Yata Bilmirəm xingal Süfrə mədəniyyəti haqqında ilkin məsləhətlər


Bəzi şəgirdlər üçün “azadlıq”ın sərhəddi YOXDUR - 7Times.Az – Son Xəbərlər, Dünya Xəbərləri və Multimedia\nBəzi şəgirdlər üçün “azadlıq”ın sərhəddi YOXDUR\n07 Yanvar 2022, 21:48\nBakı şəhəri 9 nömrəli tam orta məktəbin direktorunun şagirdlərlə uyğun olmayan davranışının əks olunduğu videogörüntü geniş müzakirələr səbəb olub. Hadisə ilə bağlı Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsi və Daxili İşlər Nazirliyi araşdırma aparacaqlarını açıqlayıb.\nVideogörüntülərlə bağlı Modern.az-a açıqlama verən Milli Məclisin sabiq deputatı Sona Əliyeva bildirib ki, direktor və ya müəllimlərin şagirdlərə qarşı fiziki və ya emosional zorakılıq davranışları yolverilməzdir.\nOnun sözlərinə görə, pedoqoji heyət tərəfindən “yetkinlik yaşına çatmamış şəxslərə” bu cür yanaşma doğru olmadığı qədər həm də, qınaq mənbəyidir:\n“Son illərdə təhsilin keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması baxımından təlim-tədris prosesində sərbəst mühitin yaradılması, daha dəqiq desək, şagirdlərə sərbəstliyin verilməsi, texnologiyanın şagirdlər tərəfindən nəzarətsiz istifadəsi müəllim-şagird-məktəb münasibətlərində nəzərəçarpacaq dəyişikliklər yaratdıb.\nHəmçinin, nəzərə almaq lazımdır ki, bəzi şagirdlər üçün bu sərbəstliyin və ya “azadlığın” sərhəddi yoxdur. Belə şagirdlər üçün başqaları tərəfindən bu sərbəstliyin məhdudlaşıdırlması qəbuledilməzdir və arxasında güdəmi zəbt edən anlaşılmazlıqlar, fiziki, emosional zorakılıqlar və toksik münasibətlər formalaşdırır. Bu kimi davranışlar məktəb və təlim prosesinin abu-havasına zərər verir, şagirdlərin sağlam emosional-psixoloji inkişafına mane olur. Bəzən isə aqressiv və cinayət xarakterli davranışlara da gətirib çıxarır.\nProblem yalnız müəllim və ya məktəb idarəedicilərinin şagirdlərə təyziq etməsindən və ya məhdudlaşıdırıcı təsirindən qaynaqlanmır, bəzən təmamilə şagirdyönümlü olaraq da baş verə bilir. Cəmiyyətdə və ailədə baş verən neqativ hallar və zorakılıq meylləri şagirdlərə, əsasən də yeniyetməlik çağında olanlara ciddi mənfi təsir göstərir. Ən mənasız mövzuları belə zorakılığa çevirməyə meylli olan gənclər yalnız zorakılıq mənbəyi deyil, həm də şiddətin təsirinin mərkəzidir”.\nSabiq deputat qeyd edib ki, son bir neçə ildə məktəblərimizdə zorakılıq hallarının sayı və həcmi kifayət qədər artıb:\n“Texnologiyanın inkişafı bu kimi hadisələri asanlıqla qeydə almağa və sosial şəbəkələrdə paylaşmağa imkan verir. Azərbaycan cəmiyyəti hər zaman bu tip hadisələrə həssasdır və cəmiyyət tərəfindən birmənalı qarşılanmır. Belə halların baş verməsinin əsas səbəbləri kimi mənəvi dəyərlərin aşınmasını, təhsil sistemimizdə müəllimlərin əksəriyyətinin şagirdlərə subyekt kimi yanaşmamasını və öyrənmənin keyfiyyətinə emosional təzyiqin yaxşı təsir etməsini düşünmələrini, yüksək pedoqoji-psixoloji hazırlıqlarının olmamasını, bəzən isə müəllimin şəxsi-emosional vəziyyətini təlim prosesinə yansıtmasını göstərmək olar.\nZorakılğın mövcud olduğu hər yerdə onun dağıdıcı və neqativ təsiri müşahidə olunur, lakin bu, təhsil prosesində daha ciddi fəsadlar törədir və sağlam təlim prosesinin formalaşmasına mane olur. Kasıb və ya inkişaf etmiş ölkələrin təhsil sistemində bu problem eyni dərəcədə mövcuddur. Cinsindən asılı olmayaraq, şagirdlərə eyni mənfi təsir göstərir. Məktəbdə müəllim və məktəb idarəediciləri tərəfindən tətbiq olunan zorakı davranışlara cismanı cəza, emosional və psixoloji təsir və təzyiq, təhqir və qorxutmaq kimi davranışları göstərmək olar ki, bunlar da şagirdlərin şəxsiyyət kimi formlaşmasına, təhsil nəticələrinə mənfi təsir göstərir.\nBu videoların sosial şəbəkələrdə və mediada çox sayda yayılması da sual doğuran məqamlardandır. Lakin mən bunun bilərəkdən edildiyi düşüncəsində deyiləm. Yenə də qeyd etdiyim kimi, bu, əsasən texnologiyanın inkişafı ilə bağlıdır, adətən qərəzli xarakter daşımır. Lakin təssüflə qeyd etmək lazımdır ki, texnologiyanın istifadəsi həddən artıq asan olan imkanlarından istifadə etməklə istənilən insan haqqında mənfi ictimai düşüncə formalaşdırmaq mümkündür. Ümumiyyətlə bunun bir kampaniya olduğu fikrindən uzağam və müəllimlərin gözdən salınmasına, şərəf və ləyaqətinin alçaldılmasına yönəldiyi düşüncəsində deyiləm”.\nS.Əliyeva bildirib ki, Azərbaycan cəmiyyəti hər zaman müəllim zümrəsinə hörmətlə yanaşıb və bu ənənələri bacardığı qədər yaşatmağa çalışır:\n“Son illər cəmiyyətdə rifah səviyyəsinin yaxşılaşması, texnologiyadan istifadə imkanlarının çoxalması və geniş təhsil imkanlarına baxmayaraq, məktəblərdə zorakılıq halları artmaqdadır. Təəssüf ki, bu vəziyyətin qarşısını ala bilmirik. Cəmiyyətdə müxtəlif ünsiyyət vasitələrinin üstünlük təşkil etməsi ilə bu zorakılıq gənclərə və uşaqlara ciddi neqativ təsir göstərir. Qəbul etməsək də, inanmaq istəməsək də, məktəblərdə zorakılıq halları olduqca yayğındır. Bu vəziyyətdən həm şagirdlərin, həm də ailələrin bir çoxu narahat olur. Cəmiyyətə yansıma təzahürlərini nəzərə aldıqda isə artıq şiddətin sosial linç mədəniyyətinə çevrilməsinə başladığını söyləyə bilərəm. Zorakılıqların aradan qaldırılması istiqamətində bir çox ölkələr tələbələrə əməkdaşlıq, ikitərəfli münasibətlərdə vasitəçilik və münaqişələrin həlli üsullarını öyrədən proqramlar təklif edir. Zorakılığın məktəb divarları arasında baş verməməsi üçün məktəb rəhbərləri lazımi tədbirlər görməli və mübarizə aparmalıdırlar. Əks halda zorakılıq “tərbiyə forması” kimi yayılmağa başlaya bilər. Halbuki zorakılıq tərbiyəsizliyin əlamətidir. Şiddət davranışını öyrənən fərdlərin bu davranışları yalnız təhsillə aradan qaldırıla bilər”.\nEks-deputat vurğulayıb ki, məktəbdə zorakılığın qarşısını almaq üçün müəyyən işlər görmək mümkündür:\n“Məktəbdə risk faktorları ilə bağlı davranışların müəyyən edilməsi və müvafiq olaraq məktəbdə bu istiqamət üzrə fəaliyyət planının hazırlanması;\nEhtiyacı olan şagirdlər üçün psixoloji məsləhət və konsultasiyaların aparılması;\nEhtiyacı olan şagirdlərin müsbət mənada ictimai fəaliyyətə yönləndirilməsi;\nEhtiyacı olan şagirdlərin ailələri ilə fərdi görüşlər keçirilməsi və bu məqsədlə seminarların təşkil;\nMəktəb rəhbərliyinin, müəllim və şagirdlərin iştirakı ilə effektiv məktəb qaydalarının müəyyən edilməsi və bu qaydalara əməl olunmasında məsuliyyətlilik nümayiş etdirilməsi və s.\nMəktəbdə zorakılığın qarşısının alınması, ilk növbədə, təhsil işçilərinin (məktəb rəhbərləri, müəllimlər, digər işçilər) bu məsələdə planlı və ardıcıl şəkildə iş aparmasını tələb edir. Ailənin bu məsələlərdə diqqətli olması və bu problemlərin həssaslıqla həllinə kömək etməsi də xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Həmçinin, zorakılığın baş verməsinin qarşısını almaq üçün bütün məktəb işçilərinə münaqişələrin həlli, vasitəçilik və müsbət nizam-intizam qaydalarının yaradılması kimi mövzularda təlimlər keçirilməli və peşəkarlıq səviyyəsi təkmilləşdirilməlidir”.\nS.Əliyeva məktəbdə zorakılığın qarşısının alınmasının ünsiyyətdən başladığını və təhsil prosesinin bütün iştirakçılarının bu halların aradan qaldırılmasında bərabər məsuliyyət daşıdığını bildirib.\n21, Yanvar - 15:51152\n21, Yanvar - 15:58150


İlham Əliyev İtaliyanın təhsil, universitetlər və tədqiqat nazirinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib (FOTO)\nSiyasət 21 İyul 2016 10:27 (UTC+04:00)\nDövlət başçısı İtaliyanın təhsil, universitetlər və tədqiqat naziri xanım Stefania Giannininin ölkəmizə səfərinin maraqlı keçəcəyinə ümidvar olduğunu bildirdi. Azərbaycan ilə İtaliya arasında müxtəlif sahələrdə çox yaxşı münasibətlərin olduğunu vurğulayan Prezident İlham Əliyev təhsil sahəsində də güclü tərəfdaşlıq əlaqələrinin yaradılacağına əminliyini ifadə edib. Dövlət başçısı Azərbaycan Respublikası ilə İtaliya Respublikası arasında strateji tərəfdaşlıq haqqında qəbul olunmuş Birgə Bəyannamənin rolunu qeyd etdi. Azərbaycanlı tələbələrin İtaliyada təhsil almalarının əhəmiyyətini vurğulayan Prezident İlham Əliyev bunu ölkələrimiz arasında dostluğun yaxşı nümunəsi kimi dəyərləndirib.\nİtaliya Respublikasının təhsil, universitetlər və tədqiqat naziri xanım Stefania Giannini ölkəsinin Azərbaycanın təhsil müəssisələri ilə əməkdaşlıq əlaqələrinin genişləndirilməsində maraqlı olduğunu deyib. Azərbaycanlı tələbələrin İtaliyada təhsilinə toxunan qonaq tələbələrin sayının getdikcə artmasının əhəmiyyətini qeyd edib.\nAzərbaycanın birinci xanımı, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti Mehriban Əliyeva ilə birinci Avropa Oyunlarının Romada təqdimatı zamanı görüşdüyünü məmnunluqla vurğulayan xanım Stefania Giannini görüş zamanı mədəniyyət sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi ilə bağlı səmərəli müzakirələr apardıqlarını deyib.\nİtaliyalı nazir Azərbaycanın birinci xanımı Mehriban Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi ilə İtaliyada, Vatikanda əhəmiyyətli layihələr həyata keçirməsinin önəmini də vurğulayıb.


03:53 28 Noyabr 2021\n1966-cı ildən 1996-cı ilədək Sakit okeanda həyata keçirdiyi nüvə sınaqlarına görə Fransanın Polineziyaya dövlət borcu var.\nAZƏRTAC xəbər verir ki, bunu Fransız Polineziyasında səfərdə olan Prezident Emmanuel Makron paytaxt Papeete şəhərindəki çıxışı zamanı söyləyib. “Sizinlə doğru və şəffaf danışmaq istəyirəm və etiraf edirəm. Dövlətimiz bu məsələdə uzun müddət sükuta üstünlük verib. Sınaqlarla bağlı hərbi baxımdan həssas sənədlər müstəsna olmaqla, digər sənədlərin saxlanıldığı arxivlər açılacaq”, - deyə E.Makron bildirib.\nPolineziyada keçirilmiş nüvə sınaqlarının nəticələri ilə bağlı təzminat məsələsinə toxunan Fransa Prezidenti qeyd edib ki, bu məsələ ilə bağlı işə baxılması prosesi təkmilləşdiriləcək. Prezident Makron Polineziyaya sərmayə yatırılacağını da açıqlayıb.\nXatırladaq ki, Fransa 17 il Saharada keçirdiyi nüvə sınaqlarını 1966-cı ildən Polineziyada həyata keçirməyə başlayıb. Mururoa və Fangataufa adalarında 30 il ərzində əvvəlcə atmosferdə, sonra isə yerin altında 193 nüvə sınağı keçirilib. Sabiq prezident Fransua Mitteranın qoyduğu moratoriuma baxmayaraq, Jak Şirakın qərarı ilə sonuncu nüvə sınağı 1976-cı ildə reallaşıb.\n2016-cı ildə sabiq prezident Fransua Olland dənizaşırı əraziyə səfəri zamanı 30 illik nüvə sınaqlarının ətraf mühitə və sağlamlığa mənfi təsirlərinin olduğunu etiraf edib.


Energetika naziri Pərviz Şahbazov və diplomatik fəaliyyəti başa çatan İndoneziyanın Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Hüsnan Bey Fananie arasında videokonfrans formatında görüş olub.\nEnergetika naziri Hüsnan Bey Fananienin iki ölkə arasında dostluq münasibətlərinin möhkəmləndirilməsinə, o cümlədən enerji əməkdaşlığının inkişafına töhfə verən fəaliyyətini yüksək qiymətləndirib və ona gələcək fəaliyyətində uğurlar arzulayıb.\nGörüşdə, həmçinin Azərbaycan və İndoneziyanın enerji sahəsində əməkdaşlığının mövcud vəziyyəti və perspektivlərinə dair müzakirələr aparılıb.\nSOCAR ilə “Pertamina” şirkəti arasında investisiya və neft-qaz yataqlarının inkişafı üzrə əməkdaşlıq məsələləri nəzərdən keçirilib. Bildirilib ki, “Azərbaycan Respublikasının Energetika Nazirliyi ilə İndoneziya Respublikasının Energetika və Mineral Ehtiyatlar Nazirliyi arasında enerji əməkdaşlığına dair Anlaşma Memorandumu” imzalanmaya hazırdır. Sənədin İndoneziyanın Energetika və Mineral Ehtiyatlar nazirinin Azərbaycana səfəri zamanı imzalanmasının məqsədəuyğunluğu diqqətə çatdırılıb.\nQeyd edək ki, SOCAR 2007-ci ildən etibarən İndoneziya istiqamətində xam neft təchizatını həyata keçirir. 2007-2019 illər ərzində SOCAR tərəfindən İndoneziya istiqamətində ümumilikdə 25.1 milyon ton xam neft təchiz edilib.


SİVİLİZASİYA VƏ TEXNİKA - FORUM\nBAZAR, 2021-10-17, 2:34 AM\nANA SƏHİFƏ SİVİLİZASİYA VƏ TEXNİKA - FORUM\nFORUM » ELM VƏ TƏHSİL » FƏLSƏFƏ » SİVİLİZASİYA VƏ TEXNİKA (SİVİLİZASİYA VƏ TEXNİKA)\nSİVİLİZASİYA VƏ TEXNİKA\nNariman_Qahramanli TARİX: BAZAR, 2010-08-22, 3:01 PM | Message # 1\n1.Texnikanın məişətə daxil olmasının səbəbləri.\n2.Filosofların texnika barəsində fikirləri.\n3..Elmi-texniki inqilab və bəşəriyyətin gələcəyi.\n1.Texnikanın məişətə daxil olmasının səbəbləri.Cəmiyyət sivilizasiyanin inkişafında texnika çox böyük rol oynayır. Bunu müasir dövrün nümunəsində də görmək olar. Texnikanın ( birinci növbədə əmək alətlərinin, rabitəni, bütün kommunikasiya sistemlərinin inkişafı ) tərəqqisi insan həyatının bütün sahələrinə güclü təsir göstərir. Elmi-texniki inkişafın rasional idarə olunması məhdud –ssiyentist, texnisist proqram kimi yox, səmərəli texnika, ona əsaslanan istehsalın və sosial ( ilk növbədə ekoloji ) mənafelərin optimal uzlaşması olduğu nəzərdə tutulmalıdır. İlk nəzərdə sadə görünən bu məsələnin həlli bir sıra çətinliklərlə rastlaşır. O cümlədən insanın mahiyyətilə onun mövcudluq üsulu arasındakı ziddiyyətlər (səbəbi- texnikanın əsasında quraşdırılmış dünya tərəfindən bu mahiyyətin dəyişdirilməsi və təhrif edilməsidir).\nTexnika insanların yaratdığı istehsal vasitələri və alətləri sistemini, habelə məmk prossesinin həyata kecirilməsini təmin edən üsul və əməliyyatların, qabiliyyət məharətlərin məcmusudur.\nZaman keçdikcə texnika anlayışının məzmunu dəyişilir və təkmilləşir. O, təkcə maddi istehsal sahəsindəki vasitələrlə məhdudlaşmir. O, özünə həm də mənəvi, məişət və digər qeyri- istehsal xarakterli tələbatları ödəmək üçün istifadə olunan vasitələri daxil edir.\nTexnika ən qədim sosial hadisələrdən biridir. Texnika və texniki fəaliyyət haqqında ilk dəfə Aristotel bəhs etmişdir. Fəlsəfi biliyin spesifik sahəsi olan texnikanın fəlsəfəsi isə yalnız XIX əsrdə meydana gəlmişdi.Bu cərəyanın banisi E. Kapp göstərirdi ki, bütün bəşəriyyətin tarixinə diqqətlə yanaşdıqda onu nəticə etibarilə ən yaxşı əmək alətlərinin kəşf edilməsi tarixinə müncər etmək olar.\nTexniki vasitələr insan bədəninin orqanlarının özünəməxsus şəkildə davamı və tamamlanması deməkdir. Onlar bəşəriyyətin təbiətə təsiri sahəsində qazanmiş olduğu çoxillik təcrübə, idrak vasitələri və üsulları təcəssüm etdirir. Başqa sözlə, texnika insanin təbiətə təsir göstərməsinin daim təkmilləşməkdə forma və üsullarını, mədəniyyətin nəaliyyətlərini əks etdirir.\nTexnika bir tərəfdən insan əməyinin və biliyinin inkişafınin nəticəsidir, digər tərəfdən isə onları həyata keçirməyin vasitəsidir. O, bəşəriyyətin mövcudluğu və inkişafının zəruri tərəfidir. Texnikanin başlıca funksiyası təbiəti və insan aləmini onun tələbat və arzularından doğan məqsədlərə uyğun şəkildə dəyişdirməkdən ibarətdir.\nTexniki vasitələr öz məzmununa görə çox rəngarəngdir. Onların bir hissəsi cansız təbiətə, digərləri üzvi aləmə uyğun gəlir. Nəhayət elə texniki vasitələr vardır ki, spesifik insan orqanlrını və onların funksiyalarını yerinə yetirməyi bacarır. Məsələn, qeyri- üzvi təbiətdə texnika elektrotexnikanı, istilik texnikasını, fiziki texnikanı və tikinti texnikasını əhatə edir. Üzvi aləmdə texnikaya kənd təsərrüfatı biotexnolgiyası və sair daxildir. Deyilənlərdən əlavə təfəkkür texnikası, incəsənət sahələrinin texnikası və insanları idarəetmə texnikası və sair də mövcuddur. Texnikanin müasir anlamı aşağdakı üç anlamı əhatə edir: a) nəzəri və empirik tərəfləri əlaqələndirən spesifik bilik sahəsi; b) insanın təbiəti öz tələbatına uyğun şəkildə dəyişdirməyə yönələn insan fəaləiyyəti sahəsi ( bütün texniki vasitələr və proseduralar da daxil olmaqla ) ; c) insanın bu və ya digər fəaliyyətinin, professional xüsusiyyətlərini təşkil edən məharət və vərdişlərin məcmusu.\nBütövlükdə götürdükdə cəmiyyətin iqtisadi inkişafı aşağdakı iki bir- birilə sıx əlaqəli tərəfləri əhatə edir: a) iqtisadi münasibətlərin ( istehsalin iqtisadi üsulunun və yaxud sosial- iqtisadi tərəfin ) təkmilləşməsi; b) elmi-texniki tərəqqi gedişində yeni texniki vasitələrin və texnologiyaların tətbiqi ( istehsalın texnoloji üsulu və yaxud təşkilat-texniki tərəfi ) .\nQeyd olunmalıdır ki, texnika öz-ozluyundə məqsəd deyil, yalnız müəyyən məqsədi həyata keçirtmək üçün vasitədir. Lakin texnika müəyyən nisbi müstəqilliyə malikdir. Bu aşağıdakılarda ifadə olunur: 1) hər cür texnikanın insan tərəfindən yaradılmasına baxmayaraq o insanlar üçün həm xeyirli , həm də zərərli nəticələr törədə bilər. 2) İnsanların ifadə etdiyi texniki vasitələr cəmiyyətə fəal əks təsir göstərmək iqtidarındadır. Məsələn, avtomobil və televizor insanın sağlam tələbatını ödəmək üçün yaradılmışdir. Lakin avtomobil sənayesinin genişlənməsi cəmiyyətin digər, daha vacib tələbatlarının ( axlaqa, mənzilə ) ödənilməsini kölgədə qoyur, digər tərəfdən onun inkişafı mühiti korlayır. Nəhayət, ondan hətta cinayətkar məqsədlər üçün istifadə olunur ( avtomobil o ğurluğu, yol-nəqliyyat hadisələri, avtomobil sahibinin öldürülməsi və sair ) . Eynilə də televizor informasiya olmağın güclü vasitəsi olmaqla yanaşı, həm də əhalinin şüurunun manipulyasiyası ( mənfi istiqamətdə məqsədyönlü dəyişdirlməsi ) vasitəsidir. İnsanları oxumaqdan ( mütailədən ) və psixofiziki sağlamlıqdan müəyyən qədər məhrum edir. 3) insanın çoxəsrlik yaradıcılığının nəticəsi olan texnosferanı optimallaşdırmaq üçün texnikanın inkişafını dayandırmaq deyil, texniki nəaliyyətlərin açdığı misilsiz imkanlardan bacarıqla istifadə etmək tələb olunur.\nHazırda texnika getdikcə daha çox insanın əqli qabiliyyətlərinə və intellektual funksiyalarına nüfuz edir. Bu isə mütərrəqi nəticələr ilə yanaşı , həm də böyük miqyaslı mənfi nəticələr törədə bilər. Buna görə də indiki şəraitdə texniki yeniliklər tətbiq etməzdən əvvəl onları geniş və dərin sosial ekspertizadan keçirmək tələb olunur. Məsələn, insan kompüter kimi kibernetika sistem yaratmaqla sanki özünün fikri fəaliyyət növlərini həyata keçirə bilən, müxtəlif məzmunlu informasiya ilə əməliyyat aparmağı bacaran analoqunu meydana gətirir. Doğrudur, o insan beyninin bütün funksiyalarını onun əlindən almır. Bununla belə son dərəcə güclü EHM ilə insan arasında qarşılıqlı münasibətlərin yeni humanitar tərəfi özünü göstərir. Bu isə öz növbəsində bir çox problemlər doğurur. Çünki insan ilə maşının qarşılıqlı, fikirləşən, hiss edən, şüur və iradəyə malikmövcudat ilə cansız, öz təbiətinə ögörə qeyri-bioloji xarakter daşıyan qurğu arasında qarşılıqlı təsir deməkdir. Bu münasibətdə müasir ekzistensializmin görkəmli nümayəndəsi K.Yaspersin aşağıdakı fikri ibrətamizdir. O göstərir ki, texnikada hüdudsuz şəkildə fayda verən imkanlar olduğu kimi, qeyri-məhdud miqyasda da təhlükkə vardır. İnsan heç vaxt indiki qədər yaradıcı texniki nəaliyyətlər əldə etməmişdir. O, eynilə də heç vaxt bu dərəcədə dağıdıcı təsir göstərə biləcək vasitələrə malik olmamışdır. İnsanlar texniki vasitələri təkmilləşdirməyə aludə olmaqla və iqtisadi cəhətdən bazarın kəskin tələbləri ilə motivləşən ixtirçı yaradıcı fəaliyyətə uymaqla, nəticə etibarilə qarşısıalınmaz fəlakətə doğru irəliləyir.\nƏlbəttə texnikanın nəticələri önündə pessimizmə qapılmaq da doğru deyil. Çünki texniki vasitələrin nə qədər güclü dağıdıcı imkanlara malik olmalarına baxmayaraq, onlar prinsipcə həmişə insanların zəka və iradəsinə tabe edilə bilən vasitələrdir. Buna görə də müasir elmi-texniki tərəqqinin törədə biləcəyi inkarı sosial nəticələri vaxtında görmək və onları minimallaşdırmaq və aradan qaldırmaq üçün yollar və vasitələr tapmaq mümkündür və zəruridir.\n2.Filosofların texnika barədə fikirləri. XX əsrdə yaşamış bir sıra filosoflar texnikanın inkişafı ilə əlaqədar dəyərli ideyalar vermiş və fikirlər söyləmişlər. Onlardan biri olan M. Haydegger yazırdı: “ İnsan üçün təhlükə maşınların, müxtəlif qurğuların mümkün məhvedici təsirində deyildir. Əsl qorxu, təhlükə artıq insanın öz mahiyyəti tərəfindən gözlənilməlidir ”. Haydeggerin fikrincə, texnika –insan və dünyanın xüsusi əlaqə növünün ifadəsidir, bu zaman insanın əldə etmək, istismar etmək meyli reallaşir. Dünya insan üçün yalnız öz imtiyazlarını ödəməyən bir vasitədir, texnika- bu materialı istifadə etmək üsuludur.Axırda insan özünü “ dünya hökmdarı ” hesab etsə də, əslində öz alətlərinin quluna çevrilir, əşyalar aləmində özü də bir əşyaya dönür. Texnika insanı ələ alır, özünə tabe edir, hətta öz elemetinə çevirir”.\nTexnika mövzusunda Haydeggerin maraqlı əsərlərindən biri “ Texnika məsələsi ” dir. (1949). Demək olar kı, Haydeggerə qədərki dövrdə texnikanı müsbət qiymətləndirirdilər ; bircə qorxu var idi ki, birdən onu düzgün istifadə edə bilməzdilər (O. Şpenqler) , Haydegger, texnikanı özündə insan üçün dəhşətli bir təhlükə görürdü; ümumiyyətlə, o, texnikanı mədəniyyət, tarix fəlsəfəsi baxımından yox, metafizika, yəni varlığın tarixi. Insan şüurunun inkişafı tarixi baxımından qiymıtləndirirdi. Müasir texnikanın mahiyyəti budur ki, o insanın dünyaya olan münasibətinin, daha doğrusu, dünyanın mənimsənilməsinin yeni formasıdır. Texnikanın təhükəliyi ondan irəli gəlir ki, o, insanın mahiyyətini dəyişdirir. İnsan indi o tora düşmüş milçəyə bənzəyir: dərinə getdikcə,daha da dolaşır. Təhlükə ondadır ki, insanlar çox vaxt texnika və elmin istfadəsinin sosial nəticələrinə dərindən varmır, uzaqgörənlik etmir.\nAlman eksiztensializmin digər nümayəndəsi K. Yaspers “ Müasir texnika ” adlı məqaləsində texnikanın mhiyyətini belə izah edirdi: texnika yalnız məqsədə nail olmaq üçün vasitəçi kimi yaranır və fəaliyyət göstərir.Texnika düşüncə fəaliyyətinə, hesablama, mümkün nəticələrin öncə görmə imkanlarına əsaslanır. Texnika mexanizmlərdən istifadə edərək, öz imkanlarını kəmiyyət münasibətlərinə çevirir. Texnikanın mahiyyəti- insan təbiətin hökmranlığından azad etməkdir. Texnika iki cür olur: enerji istehsal edən, bir də cürbəcür məhsulları istehsal edən texnika növləri. Texniki qaydaları öyrənmək və istifadə etmək mümkündür. Texnika vasitə məqsədə çevrilən yerdə insan həyatı öz mənasını itirir. Texnika, qədim dövrdən yaradılır; müasir texniki- tərəqqi dünyanın yaranmasında yaxından iştirak edən təbii elmərin, əməyin təşkili və ixtiraçılığın yaradıcılıq ehtirası və nəticəsidir. Əməyin intensivliyi texnika ilə bağlıdır, texnika əməyin xarakterini dəyişdirir, özgələşmə prossesi artır; müəssisələr iriləşir, bürokratiyanın mövqeləri artır və genişlənir; ümumiyyətlə, texnika müəyyən tərzdə idarə olunan bir vasitə olmalı, onun hüdudları cansız və məhduddur ”.\nO. Şpenqler də texnikanı təbiətin üzərində “ zorakılıq ” aləti olduğunu hesab edirdi. Öz insani mahiyyətini unudaraq, insan nəsli dağıdıcıya dönür, texniki sivilizasiya binasının əzəməti artdıqca, bu binanı yaradan insanın mənəviyyatı əksildikcə, onun özünə burda daha az yer qalır. Texnika insan nəslinin acı taleyi, onun faciəvi qismətidir: insan texnikanı yaradır, təkmilləşdirir, bunda təbiətin üzərində öz qüdrətinin hökmranlığının rəmzini görür, nəticədə isə texnika “ Faust ”( İ.V.Hötenin yaratdığı bədii obraz ) sivilizasiyanın məhvinə qaçılmaz süqutuna gətirib çıxarır. İnsanların texniki səyləri nə qədər rasional, nə qədər intensiv olarsa, texnikanın nəticələri bir o qədər irrosional və dağıdıcı olur.\nBelə xəstəliyin müalicəsi - şüurun həqiqi, mənəvi azadlığa qayıtmasındadır. Texnikanın inkarı ideyası Frankfurt məktəbinin sosial fəlsəfə nümayəndələri tərəfindən irəli sürülüb. Onlara görə həqiqi insan mövcudluğu – təbiət ilə ünsiyyətdə olmaqdır, təbiətin və insnın durmadan ram edilməsi deyildir. Tənqiddən kənara çıxmayan frankfurtçular utopiya həddlərinə qalmışdılar. Məsələn, H.Markuze hesab edirdi ki, müasir texnika və istehsal həyatın instinklərinə uyğunlaşmalıdırlar. A.Qelen və Y.Habermas məsələnin həllini liberal burjua demokratiyasının təkmilləşməsində görürdülər. “ Texniki determinizm ” nümayəndələri isə ( məs,X.Şeleki )hesab edirdilər ki, elmi – texniki tərəqqi prossesini humanistləşdirmək cəhdləri əbəsdi; yalniz elim – texniki tərəqqinin rasional qüvvəsi sosial fəallıqdakı irrosional, dağıdıcı meyllərə son qoya bilər.\nFrankfurt məktəbinin digər nümayəndəsi T. Adorno cəmiyyətdə texnikanın rolunun belə səciyyələndirir: “ Müasir texnikanın insanlara fayda və ya zərər gətiriməsi nə texniklərdən nə də texnikanın özündən asılıdır; əsas məsələ - onun cəmiyyət tərəfindən necə istfadə olunması, cəmiyyətin obyektiv strukturların insan ləyaqətinə cavab verib verməməsi məsələsidi ”.\nQeyd etdiyimiz kimi, texnikanın fəlsəfi problemləri Qərbdə yüz ildir ki, öyrənilir. Almaniyada, digər ölkələrdə texnikanın fəlsəfi problemləri beş istqamət üzrə öyrənilir: texniki elmlər. Eksiztensializm, sosial antropolgiya, Frankfurt məktəbinin tənqidi nəzəriyyəsi, texnika. təbiət və cəmiyyətin qarşılıqlı əlaqəsinin etik problemləri. Fransada bu problemin basqa tərəfi – texnika və mədəniyyət, texnika və əmək, əməyin ekzistensial təhlili, texnikanın inkişafının epistemoloji problemləri də öyrənilir. Ümumiyyətlə, cəmiyyətin inkişafında texnika bir paradoksal ( həll olunmaz ziddiyyətlərin vəhdəti ) vəziyyət yaratdı: texnika həm insanın mövcudluğunun əsası, həm də təbii mühitə, insan mənəviyyatına, onun fiziki varlığına qarşı çıxan dağıdıcı qüvvə kimi çıxış edir.\nBeləliklə, nikbinlik baxımından texnikanın rolunu qiymətləndirmək cəhdləri əhəmiyyətsiz olub, sosial tərqqiyə inam şübhə ilə əvəz olunub, “ Alternativ ” mədəniyyət və aləmlər yaratmaq cəhdləri göstərilsə də, ( E. Fromm, H.Markuze, O. Ulrix və basqa. ), onlar sosial səviyyəsində olaraq qalır. Bununla belə Qərbdə bu çətin problemi həll etmək ümidin itirməyiblər. Elmi – texniki tərəqqini idarə edən sosial mexanizmləri təkmilləşdirmək zərurətini başa düşən tədqiqatçılar idarəetmə sahəsində otuz ilə yaxındır ki, “ texnikanın qiymətləndirilməsi ” hərəkatını yaradıblar. Əsas məqsəd elmi- texniki tərəqqinin nəaliyyətləri və nəticələrinin müxtəlif, bəzən ziddiyətli mövqelərdən qiymətləndirilməsini aradan qaldırmaqdır. Texniki inkişafın qeyri – müəyyənliyi artdıqca, bütöv, çox mürəkkəb texniki sistemlər üzərində nəzarət məsələsinin əhəmiyyəti də artdı. Texnikanın beynəlxalq səviyyədə idarə olunması problemi də meydana gəldi.\nTexnikanın qiymətləndirilməsi sisteminin özü də sosial xarakter daşımalıdır; bəzən hökumətlər və dövlətlər texniki qərarların qəbul olunmasında ictimai rəyi nəzərə almağa məcbur olurlar. Məsələn, 1942 –ci ildə ABŞ konqresində texnikanın qiymətləndirilməsi üzrə idarə yaradılır. Belə təşkilatlar inkişaf etmiş ölkələrdə də yaradılır və fəaliyyət göstərirlər. Bu təşkilatlar elmi – texniki tərəqqinin bütün mümkün nəticələrini öyrənir və proqnozlaşdırır ( əsasən ekoloji, sosial, sosiol – psixoloji və siyasi nəticələrini ). Real təsiri yalnız siyasi hakimiyyət, qanunların köməyi ilə əldə etmək olar. Belə təşkilatların fəaliyyəti bir qədər utopik xarakter daşıyır ( F. Rapp, Berlin ).\nQeyd etdiyimiz kimi, ABŞ – da idarəetmə problemlərinin həlli məcrasında bir sıra məsələlər – texnika və dəyərlər, texnikanın qiymətləndirilməsi, texnikanın sosial məsələləri, hermenevtika və ekzistensializm baxımından texnikanin inkişafı və s. məsələlər öyrənilir.\nFransa tədqiqatçısı J. Ellül “ texniki determenizm ” prinsipini tənqid edərək, elə bir “ müstəqil ” sosial və siyasi qruplar yaratmağı təklif edir ki, onlar, şüurlu şəkildə texniki sivilizasiyanın nemətlərindən imtina etsin, texniki xaosa qarşı çıxa biləcək avtonom mədəniyyət yaratsın ( o cümlədən, fəlsəfə, incəsənət, ənənə, ailə və şəxsi həyat formalarını və s. ).İctimai münasibətlərin antihumanist xarakteri, texnika və istehsalın üzərində rasional, təsiredici nəzarəti heçə endirə bilir. O, göstərir ki, insan bir tərəfdən insan cəmiyyətinin təşkili və fəaliyyətindəki, digər tərəfdən isə texnikanın özündə ( o da insan təbiətindəki qüsur və nöqsanların üzündən ) olan nöqsanlardan irəli gələn çətinliklərin aradan qaldırılması yollarını hələ ki, utopik quraşdırmalarda axtarır. Ellül dövlət texnika sahəsində əsl inqilab etməyə çağırır. Onun fikrincə, bunun üçün aşağıdakıları həyata keçirmək tələb olunur:\n1. Qərb, öz istehsal sahələrində yenidənqurma apararaq, üçüncü dünyaya tam təmənnasız köməklik göstərməlidir;\n2. Hərbi qüvvədən, ümumiyyətlə, təzyiq vasitələrindən imtina etmək, mərkəzləşdirilmiş, dövlət aparatını ləğv etmək ( kiçik istehal vahidlərini yaratmaq, kiçik enerji mənbələri, çevik metodika, həyat üslubu və tərzinin müxtəlifliyini təmin etmək, həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq ) ;\n3. İnsan qabiliyyətini üzə çıxarmaq. Məşğuliyyət növlərini artırmaq ( milli mədəniyyətlərin çiçəklənməsi, azsaylı xalqların mədəni muxtariyyət şəklində inkişafı üçün bütün şəraitin yaradılması ) ;\n4. İş vaxtının ixtisarı ( bunun hesabına insan daha çox asudə vaxtında öz mənzilinə, mühitə, xırda iş sahələrinə diqqətini artıracaq; bəlkə 2 saat işləmək kifayət olacaq );\n5. Tərəqqi, istehsal olunmuş sərvətlərlə yox, qənaət edilmiş insan əməyi və vaxtı ilə ölçülür, işdən sonra adamlara maaş yox, ümumi məhsuldan müəyyən miqdarda ayrılmalıdır ( bərabər şəkildə )\nSosial proseslərə çoxsaylı, çoxcəhətli təsir gostərən texniki mutasiyaları (əsaslı dəyişikliklər) öyrənənlərdən D.Belli, X.Skolimovski-ni, C.Qrantı, O.Toffleri də göstərmək olar.\nToffler, istehsal və istehlakın kütləviləşmə dövrünün tükənməsi vaxtının gəlib çatdığını göstərir, yeni texnologiyaya uyğun informasiya cəmiyyətin yaranmasından söhbət açır. Onu daha çox düşündürən bu yeni sivilizasiyada milyonlarla, hətta milliardlarla insanlar üçün yerin tapılıb-tapılmaması məsələsidir. Söhbət irqi, etnik, milli və dini mənsu-biyyətinə görə zülmə, təqiblərə, irqi ayrı seçkiliyə məruz qalan insan-lardan gedir. Bu məsələnin həllini O.Toffler iqtisadi çevrilişin nəticələ-rinin yayılma sürətinin artırılmasında görür. Mədəniyyət-əməyə, kişi və qadınlara, millətlərə, asudə vaxta, nüfuza və s. – tamam yeni münasibət tələb edir. İqtisadiyyat yeni simvol, obraz, abstraksiyalar işlətməyi, mən-tiqi düşüncə və təfəkkürü əldə etməyi tələb edir. Əsasən inkişaf olunmalı sahələr – dərk etmək bacarığı və təhsildir. İnsan yeni şərait də uyğunlaşmağı bacarmalı, onu öyrənib qiymətləndirməli, bir neçə sahəni mükəmməl bilib, öz fərdiliyi və təşəbbüskarlığını ifadə etməyi bacar-malıdır. Toffer bura daha bir prosesi əlavə edir : azsaylı millət və xalqlar belə şəraitdə öz tarixini bərpa etməklə, öz itirilmiş ləyaqətini bərpa edirlər (keçmişi öyrənib, özündə güc və qüvvə tapmaq üçün) .


VİDEO - "NTV Spor"da "Çelsi" - "Qarabağ" matçından nə dedilər? Sportinfo.az\nVİDEO - "NTV Spor"da "Çelsi" - "Qarabağ" matçından nə dedilər?\nTürkiyənin məşhur "NTV Spor" telekanalında Çempionlar Liqasının qrup mərhələsinin birinci turunda keçiriləcək "Çelsi" - "Qarabağ" oyunu müzakirə edilib.\nSportinfo.az xəbər verir ki, Emek Ege və Mert Aydının aparıcıq etdiyi verilişdə Ağdam klubunun tarixi matça çıxacağı bildirilib. "Qarabağ"ın "Çelsi" ilə görüşdə xal qazanmaq şansının çox az olduğu vurğulanıb.\nBundan başqa, Qurban Qurbanovun komandasının yer aldığı qrupda üçüncü səbətdən "Roma" kimi bir klubun düşməsinin şanssızlıq olduğu qeyd edilib.\nBuna baxmayaraq, "Qarabağ"ın yaxşı oynayacağı təqdirdə, xal qazana biləcəyi ehtimal olunub. "Qarabağ"ın öz meydanın oynayacağı üç matçdan ikisində heç-heçə edəcəyi təqdirdə, bunun klub üçün uğurlu nəticə olacağı vurğulanıb.\nTarix: 12 Sentyabr 16:36 Oxunub: 335 Müəllif: Sportinfo.az


IDMAN: “Şahmat həyatdır"\nTarix: 26.08.2020 | Saat: 10:52:00 | E-mail | Çapa göndər\n"Şahmat həyatdır" - dünya şahmat tarixinin ən dahi nümayəndəsi, 11-ci dünya çempionu Robert Fişer onu dünyaya tanıdan bu idman növünə münasibətini bu iki kəlmə ilə bildirib. Dünyada 650 milyon insanın oynadığı, hər gün azı 16 milyon nəfərin hazırkı pandemiya dövründə onlayn partiyalarını keçirdiyi şahmat həqiqətən də milyonların həyatının ayrılmaz bir parçasına çevrilib, on minlərlə insan üçün elə həyatın özüdür.\nOrta əsrlərin məşhur ispan yazıçısı Migel De Servantes isə, əksinə, həyatın özünü bir şahmat partiyası hesab edirdi. Fişerin sözləri də məhz yazıçının sözlərinə cavab idi.\nFişer bir deyimində şahmatı həyatın özü ilə tam eyniləşdirdiyi halda, digər fikrində sadəcə bənzərliyini önə çəkir: "Şahmat həyata bənzəyir, ancaq həyat total müharibədir, şahmat isə məhdud müharibədir". Fişerin bənzərlik münasibətini ondan öncəki dünya çempionu Boris Spasski də dilə gətirib: "Şahmat həyata bənzəyir".\n13-cü dünya çempionu olmaq iddiası ilə iki dəfə Anatoli Karpova qarşı matç oynayan, lakin istəyinə çata bilməyən Viktor Korçnoy şahmatı bir mərəz sayır - "Şahmat bir xəstəlikdir və ondan qurtulmaq çətindir". Təbii ki, məşhur şahmatçı "xəstəlik" ifadəsini yaxşı mənada işlədib.\nÜmumiyyətlə, istər məşhur şahmatçılar-çempionlar, istər tanınmış qələm sahibləri, istərsə də digər məşhur insanlar şahmat barədə çox sayda maraqlı fikirlər səsləndirmişlər. Alman şair-drammaturqu, mütəfəkkiri İohann Volfqanq Göte şahmatı "zəka sınağı" hesab edir. 17-ci əsr fransız riyazıyyatçısı, fiziki, ədibi, filosofu Blez Paskala görə "şahmat beyin üçün gimnastikadır". 1 çempionluq matç-turnirinin, 4 çempionluq matçının qalibi, daha 3 dəfə belə matçlarda şansı əldən vermiş 6-cı dünya çempionu Mixail Botvinnikin təbirincə "şahmat tək zehinlərin mübarizəsi deyil, eyni zamanda əsəblərin mübarizəsidir". Botvinnikin şahmatla bağlı digər bir ifadəsi isə belə səslənir: "Şahmat tək fiqurların deyil, həm də insanların mübarizəsidir - psixologiyanın burada əhəmiyyəti böyükdür".\n12-ci dünya çempionu Anatoli Karpov şahmatın psixikaya təsirini daha əhatəli ifadə edib: "Şahmat sadəcə psixika üçün təhlükəli bir şeydir. Əgər müqavimət üçün daxili gücün olmasa, hər şey dəlixana ilə sonlana bilər. Şahmat bir tələdir. O, insandan daha güclüdür".\nKarpovun şahmatın məntiqi düşüncəyə, yaddaşın inkişafına təsiri barədə fikri təqdirəlayiqdir: "Şahmat gücünü düzgün dəyərləndirməyi, təhlil etməyi öyrədir. Hələ şahmatın yaddaşı inkişaf etdirməyini demirəm". Bu fikirlərin kökündə, sözsüz ki, məşhur rus pedaqoqu, yazıçısı Vasili Suxomlinskinin dedikləri durur: "Şahmatsız zehni bacarığın və yaddaşın tam inkişafını təsəvvür etmək mümkün deyil. Şahmat oyunu həyata zehni mədəniyyətin bir elementi kimi daxil olmalıdır". Tam bu iddia ilə də şahmat bu gün Azərbaycanda orta məktəblərin tədris planına daxil edilib.\nŞahmatla bağlı fərqli fikirlər olduğu kimi, onun insanların həyatında yeri, rolu, funksiyası da fərqlidir. 8-ci dünya çempionu Mixail Tal bu baxımdan öz təsnifatını verib: "Şahmat hərə üçün bir şeydir. Birisi üçün o incəsənətdir, sistemləşdirməni, məntiqi, dəqiq hesablanmış təhlili dəyərləndirənlər üçün elmdir, üçüncü qrup insanlar üçünsə ilk növbədə, mübarizə, həyəcan, riskdir". İlk dünya çempionu Vilhelm Steynitsə görə "şahmat ruhən zəif insanlar üçün deyil".\nÜçüncü dünya çempionu Xose Raul Kapablanka üçün şahmat oyundan daha çox bir şeydir: "Bu, müəyyən artistik keyfiyyətləri və çox sayda elmi elementləri olan intellektual diversiyadır". Dördüncü dünya çempionu Aleksandr Alyoxinə görə "şahmat oyun deyil, incəsənətdir". Mixail Botvinnikin fikrincə, "şahmat təhlil sənətidir". İkinci dünya çempionu Emanuil Lasker isə xələflərindən bir qədər fərqli mövqedə olub: "Əlbəttə ki, öz incə və dərin məzmununa baxmayaraq, şahmat sadəcə oyundur və özünə cəmiyyətin həyati tələbatlarına xidmət edən elm və texnika qədər ciddi münasibət tələb edə bilməz. Onu daha da az fəlsəfə və incəsənətlə müqayisə etmək olar".\n20-ci əsrin əvvəllərinin ən güclü şahmatçılarından olan Saveliy Tartakover üçün "şahmat dəqiq hesablanmalara əsaslanan oyundur və bəxt, bəxt və bir daha bəxt tələb edir". Kapablanka da hesab edir ki, "yaxşı oyunçunun həmişə bəxti gətirir".\nTəbii ki, qalibin bəxtinin gətirməsinin əsas elementi rəqibin səhvidir. Və bu halda hər kəs ümumiyyətlə həyatda olduğu kimi öz səhvlərindən nəticə çıxartmağı bacarmalıdır. Necə ki, Aleksandr Alyoxin deyir: "Şahmat vasitəsilə mən öz xarakterimi formalaşdırdım. Şahmatı ilk növbədə obyektiv olmağı öyrədir. Şahmatda ancaq öz səhvlərini və çatışmazlıqlarını dərk edərək böyük usta olmaq mümkündür. Həyatda da tam belədir".\nTartakoverin fikrincə, "qalib rəqibindən daha az səhv edəndir". Və onun daha bir deyimi "şahmatda sonuncudan əvvəl səhv edən qalib gəlir" kimi səslənir. Səhvləri "şahmatın duzu" adlandıran Tartakover "səhvlər həmişə onlara yol verilməsini gözləyir", "şahmatda yalnız bir səhv ola bilər: rəqibin düzgün dəyərləndirilməməsi. Qalan şeylər yalnız bəxtsizlik və ya zəiflikdir" deyimlərinin də müəllifidir. Emanuel Lasker isə hesab edir ki, "səhvsiz parlaq qələbələr ola bilməz".\nXəbər 613 dəfə oxundu\n23.09.2020 III Avropa Oyunları hansı yeniliklərlə gələcək?


13.01.2017 Gündəlik Bürclər (13 Yanvar 2017 Günlük Bürclər),gunluk burcler,ulduz fali,Astroloji proqnoz,dekabr, 13 yanvar, 2017,gunluk burcler\nFeat.Az:FeaT.Az » Bürclər » 13.01.2017 Gündəlik Bürclər (13 Yanvar 2017 Günlük Bürclər)\n13.01.2017 Gündəlik Bürclər (13 Yanvar 2017 Günlük Bürclər)\nQoç - asan qələbələrə bel bağlamayın. Nəzərdə tutduğunuz işləri çətinliklə həyata keçirəcəksiniz. Nəticələr isə sizi sevindirəcək. Çalışdığınız kollektivdə mövqelərinizi möhkəmlədirə bilrsiniz. Texniki fəaliyyətlə məşğul olanlar üçün münasib zamandır. Günün ikinci yarısında sevdiyiniz insanın tələblərini və irandaları nəzərə alın. Heç bir səbəb olmadan münaqişəyə başlamayın. Axşam saatlarında gəzintiyə çıxa bilərsiniz.\nBuğa - aktiv olun, başladığınız işlərdə süstlük nümayiş etdirməyin. Əvvəllər potensial və ya bilik çatışmazlığına görə çəkindiyiniz problemi həll edə bilərsiniz. Yaşam enerjinizin səviyyəsi saatlar sonra aşağı düşəcək. Planların reallaşması çətinləşəcək. Günün ikinci yarısında riskli addımlar atmayın. Axşam saatlarında yaxınlarınız və dostlarla ünsiyyətdə olun. Münasibətlərə bir qədər romantika qatın. Dəyər verdiyiniz insanın qədrini bilin.\nƏkizlər - yeni ideyaları reallaşdırmağa tələsməyin. Layihələrin gerçəkləşdirilməsində tələsikliyə yol vermək olmaz. Yaxşı düşünüb-daşının, həmfikir və müttəfiqlərin yardımlarından bəhrələnin. Günün ikinci yarısında adi günlərdən fərqli olaraq mövqelərinizi müdafiə etmək daha çətindir. Opponentlərlə ünsiyyət və mübahisələr sizi yoracaq. Yaxınlarınız, dostlarınız və ya işgüzar tərəfdaşlarınız qəribə davranacaqlar. Onların hərəkətlərində müəyyən müəmmaların olduğunu düşünəcəksiniz.\nXərçəng - vurnuxma, tələskənlik və qaçaqaçın olacağı gündür. Peşəkar fəaliyyət sahəsində düşünülməmiş addımlar atmayın. İşgüzar tərəfdaşlarla təmaslarda münaqişələr yaratmayın. Həmkarlarla sərvaxt davranın. Mübahisədə haqlı olduğunuzu göstərmək üçün bütün vasitələrdən istifadə etməyə çalışmayın. Kollektivdə sayıqlığı əldən verməyin. Axşam saatlarına yaxın şəxsi münasibətlərdə müsbət təmayüllərin təsiri artacaq. Xoş emosiyalar istisna deyil. Kiçik problemlərin həllində təmkinli olun.\nŞir - sərtiliyi bir kənara atın. Problemləri qeyri-trivial yollarla həll etməyə çalışsanız səyləriniz uğurla başa çataxaq. Sürətlə çalışın, tez qərarlar qəbul edin. İntuisiyanıza güvənin. Yaradıcılıq enerjiniz çoxdur. Günün ikinci yarısında nikbin olun. Məqsədə doğru aparan yolda qarşınızı kəsə biləcək yeganə məqam heç bir ehtiyac duyulmadığı təqdirdə nüansları mürəkkəbləşdirməyin. Həddən artıq emosionallıq əhvalınıza mənfi təsir edəcək. Axşam saatlarında hər hansı formada aktiv fəaliyyətlə məşğul olmayın. Səs-küylü əyləncələrə qatılmayın. Ailəvi istirahətə üstünlük verin.\nQız - xüsusilə mühüm saydığınız məqsədə günün ilk yarısında çata bilərsiniz. Prioritetləri, hədəfləri dürüst müəyyənləşdirin. İkinci dərəcəli, önəmsiz problemlərin həllini ertələyin. Yaxın ətrafınızdakı insanların xahiş və müraciətlərinin hamısını yerinə yetirmək məcburiyyətində deyilsiniz. Bunu bilin və öz maraqlarınızı təmin edin.Günün ikinci yarısında etimadınızdan sui-istifadə etməyə çalışan insanlarla sərt danışın. Onlarla razılaşmaq, əslində, geri çəkilməkdir. Yaxınlarınızdan biri sizə yardım edəcək. Sevdiyiniz insanı anlamağa çalışın. Axşam saatlarında əyləncədən qalmayın.\nTərəzi - romantik münasibətlər baxımından əlverişli zaman olsa da, bütün diqqəti işə yönəldin. Məqsədə doğru aparan yolda fikriniz dağılmasın. Huşyar və sərvaxt olun. İntuisiyanız sizi aldatmayacaq. Kiminlə əməkdaşlıq etməyin gərəkdiyini, kimdən də uzaq durmağa zərurət duyulduğunu hiss edin. Günün ikinci yarısında situasiya ağırlaşacaq. Əsas məsələnin çözümünü unudaraq ikinci dərəcəli problemləri qabartmayın. Adi günlərdən fərqli olaraq sizi daha çox tənqid edirlər. Deyilənlər sizi bədbinləşdirməsin. Yumor hissini yada salın. Belədə yaşamınız daha gözəl və rahat olacaq.\nƏqrəb - səliqəsizlik, diqqətsizlik nəticəsində yaranan səhvlər maliyyə problemləri gətirəcək. Uzaqgörən olsanız da, hər şeyi əvvəlcədən hesablamaq çətindir. Situasiyaya nəzarət etsəniz və başqalarının sizi aldatmasına imkan verməsəniz, problemlərin sayı az olacaq. Günün ikinci yarısında ailənizdə nüfuzunuzu və qətiyyətinizi nümayiş etdirin. Amma ehtiyatlı, eyni zamanda alicənab olun ki, yaxınlarınız sizdən inciməsinlər. Səhhətinizlə rasionunuza fikir versəniz, səhhətinizdə heç bir problem yaranmayacaq.\nOxatan - vurnuxma, tələskənlik, əsəblərin tarıma çəkilməsini vəd edən gündür. Uğursuz situasiya problemlərin sayını artıracaq. Buna rəğmən, əhvalınızı pozmayın. Nikbin olun. Yaradıcılıq enerjisi və aktivlik bir sıra çətinlikləri həll etməyə, maneələri keçməyə imkan verəcək. Günün ikinci yarısında yaxınlarınızla ünsiyyətdə diqqətli olun. Qəfil sözlər kiminsə xətrinə dəyə bilər. Ürək qırmayın. Axşam saatlarını istirahətə həsr edin.\nOğlaq - reallaşdırılması çətin, məsuliyyətli işə başlayanda yüz ölçün, bir biçin. Yaşam enerjisi və qüvvəniz, sadəcə, kasad ola bilər. Mübahisələrə qatılmayın. Münaqişələrdə tərəf olmayın. Rəqib və bədxahlardan ehtiyatlanın. Onlar sizə zərər vurmağa çalışacaqlar. Günün ikinci yarısında yaxınlarınızdan birinin problemləri sizi maraqlarınızı unutmağa vadar edəcək. Ailə üzvlərinizin üzləşdikləri çətinliyi araşdırın, ən qısa müddətdə həll edin. Dostlardan birinin sirrini öyrənəcəksiniz. Axşam saatlarında gəzintiyə çıxın.\nDolça - adi, gündəlik qayğıların çözümü və rutin işlərin görülməsi üçün əlverişli zamandır. Uğurunuz fatumdan yox, bilik və bacarıqlarınızdan asılıdır. Riskli anlaşmalar, sövdələşmələr məsləhət deyil. İşgüzar tərəfdaşlardan və ya inandığınız insanlardan biri maraqlarınıza zidd hərəkət edəcək. Təəssüflənməyin. Günün ikinci yarısında yaxınlarınızla münasibətlərinizdə sərinlik yaratmayın. Səhhətinizə fikir verin. Yarımçıq qalmış işi başa vurun. Ehtiyatı əldən verməyin.\nBalıqlar - mənasız işlərlə məşğul olaraq önəmli nüansı diqqətdən qaçırmayın. Qərarlarınız düşünülmüş, planlarınız real olmalıdır. Səhv və yanlışlıq riskini minimuma endirin. Yad təsir altına düşməyin. Günün ikinci yarısında sirlərinizi yaxşı bələd olmadığınız insanla bölüşməyin. Sevdiyiniz şəxslə kobud danışmayın. Maliyyə məsələlərində sayıq olun ki, bədxərcliyə yol verməyəsiniz. Axşam saatlarında uzaq yola çıxmayın.\n03.07.2015 Gündəlik Bürclər (3 İyul 2015)\n02.07.2015 Gündəlik Bürclər (2 İyul 2015)


31 Avqust 09:26\nBakı və İrəvanı birləşdirmək planı\nMixail Qorbaçovun Əliyevə və Azərbaycana qarşı savaşı iki paralel dünyanın toqquşması idi və 20-ci əsrin qanlı mirası olan “Ohanyan xətti”nin ötən il dağılmasından sonra başa çatmış sayıla bilər. Üst-üstə 60 ildən çox sürən açıq-gizli mübarizənin şəxsi və milli xarakteri, Sovetlər Birliyi daxilində və onun kənarında müstəqil bir dövlətin həyatını izləyən “qorbaçovşina” hərəkatı-SSRİ-ni məhv edərkən onu təşkil edən subyektlər arasında silahlı toqquşma və milli nifrətin günbəgün alovlandırılması, qlobal imperializmlə birgə mərkəzi hakimiyyətin əzici tırtılları altında qalan “qardaş” respublikalar, eləcə də şəxsi ədavətin dövlət kursuna çevrilməsi, siyasi rəqiblərin linç edilməsi, sistemli informasiya terroru ilə başlayan SSRİ-nin çöküşü əslində sürünən müharibə kimi düz 30 il uzanaraq faktiki ikinci Qarabağ müharibəsində Azərbaycanın tarixi qələbəsi ilə məntiqi sonluğuna çatdı və bununla da Əbədi əhd kitabına daxil oldu. Onu dərindən öyrənməyə dəyər, çünki hər səhifəsi dövlət və millət dərsliyidir.\nBəli, imperiyanın süqutunu gətirən səbəblər, 2020 və 1985-ci illər arasındakı zaman çarxını geri çevirməklə azərbaycanlıların timsalında öz taleyini dəyişməyi bacaran qəhrəman bir xalqın əsrlərə sığmayan əzmkarlığını və ədalət uğrunda misilsiz mübarizəsini görürsən, ona yazılan kənar ssenariləri necə mərdliklə dağıtdığına şahid olursan.\nEynilə Əliyev-Qorbaçov qarşıdurmasında da quruculuq və dağıdıcılığın, müdriklik və qorxaqlığın, xeyirxahlıq və xəbisliyin, mərdlik və xainliyin zəngin qalereyası, bir-birini əvəzləyən qələbə və məğlubiyyətlərin acı dramaturgiyası ilə üz-üzə qalırsan. Hər iki səhnədə cərəyan edən hadisələr bir-birilə o qədər bağlıdır ki, hansı halda dünya çəkili lideri məhv etmək planının işləndiyini, onun paralelində digər səhnədə 70 illik quruluşu dağıdanların Azərbaycanı diz çökdürmək, onun iradəsini qırmaq və qlobal mərkəzlərin-siyasi və lobbi dairələrinin qarşısında zəif salmaq planlarını bir-birindən ayıra bilmirsən.


Tarix\t 18 İyun 2021 İslam\nQurani-Kərim insanların Allaha ibadət üçün yer üzündə inşa etdikləri ilk məscidin Kəbə olduğunu xəbər verir (Ali-İmran 3/96). Rəvayətə görə Kəbənin ilk banisi Həzrət Adəm (ə.s) olmuşdur. Rəsulullah (s.ə.s) bir hədisi-şərifində yer üzündə tikilən ilk məscidin Məscidi-Haram, ikincisinin isə Məscidi-Əqsa olduğunu xəbər verir (Müslim, Məsacid, 1). Həzrət İbrahim (ə.s) Kəbəni, Həzrət Süleyman (ə.s) da Məscidi-Əqsanı qədim bünövrələri üzərində inşa etmişdir. Qurani-Kərimdə Əshabi-Kəhfin olduqları yerdə də məscid inşa edildiyi barədə məlumat var. Həmçinin əhli-kitabdan olan xristiyanlar və yəhudilər alimlərinin, kahinlərinin və rahiblərinin qəbirlərinin üzərində ibadət yerləri tikər və orada ibadət edərdilər. Həbəşistana hicrət edən müsəlmanlar orada rəsimlərlə bəzədilmiş ibadət mərkəzlərini görüb bunu Rəsulullaha (s.ə.s) xəbər verdikdə, Həzrət Peyğəmbər (s.ə.s); “Onlar öz aralarında olan yaxşı insanlar vəfat etdikdə qəbirlərinin üstündə məscid bina edir və onları rəsimlərlə bəzəyirlər. Bu əməllərinə görə onlar Qiyamət günü Allah yanında yaradılmışların ən pisləridirlər”, -buyurmuşdur (Buxari, Salat, 54).\n“Məscid” sözünün lüğət mənası “səcdə edilən yer” deməkdir. Tarixi insanlığın tarixi ilə başlayan məscidlər Allaha ibadət üçün tikilən ibadətxanalardır. Allaha qulluğu ən doğru və əsaslı şəkildə insanlara təlqin edən İslam dinində məscidlərin xüsusi dəyəri və əhəmiyyəti vardır. İslam dini ortaya çıxdıqdan sonra Rəsulullahın (s.ə.s) bütün təhlükələrə baxmayaraq Kəbədə namaz qılmağa cəhd etməsi, Məkkədə İslamı ilk qəbul edənlərin Darul-Ərqamı (və ya Ərqamın evini) məscid halına gətirmələri, Rəsulullahın (s.ə.s) Mədinəyə hicrət etdikdən sonra hər şeydən əvvəl məscid tikintisinə başlaması bu dediklərimizin əyani və tarixi sübutudur. Məkkədən Mədinəyə hicrət edən Rəsulullah (s.ə.s) Mədinə yaxınlığındakı Quba kəndində bir müddət qonaq qalmış və orada İslam tarixinin ilk məscidini inşa etdirmişdir.\nDinimizdə bütün yer üzü məscid qəbul edilsə də namazların məscidlərdə camaatla qılınmasının istər savab, istər psixloji, istərsə də ictimai-sosial baxımdan çox böyük əhəmiyyəti vardır. Çünki məscidlər insan-Allah, insan-insan, insan-kainat münasibətlərini tənzimləyən və adəmoğlunun öz daxili aləmi ilə bütünləşməsini təmin edən müəssisələrdir. Məscidin ən ümdə funksiyası olan insan-Allah münasibətlərini tənzimləməsi insanı Allaha yaxınlaşdıran və Allahla insan arasındakı münasibətləri daima canlı tutaraq, Allahın qulları ilə qarşılaşdığı məkandır. Odur ki, məscidlər simvolik olaraq Allah evi mənasına gələn “beytullah” ifadəsi ilə adlandırılmışdır. Yer üzündə ilk inşa edilən Allah evi Kəbə olduğu üçün qalan bütün məscidlər Kəbənin şöbələri nisbətindədir. Məscidlərin ikinci əsas funksiyası ictimai birlik qurumları olmasıdır. Bu mənada məscidlərə “cami”, yəni, toplayan, cəmləyən, bir araya gətirən adı verilmişdir. Çünki məscidlər İslam binasının divar daşları olan ümməti bir-birinə bağlayaraq onların duyğu, düşüncə və fikirlərini birləşdirərək ümmətin ortaq ürəyi, nəbzi rolunu oynayır. Məscidin üçüncü funksiyası insanın yetişməsi, özünü tanıması, onun İslami təlim və tərbiyə olmasına xidmət etməsidir. Odur ki, hər cümə namazı, məscidə yığılan insanlar üçün bir dərs, məscid isə bir məktəb olmalıdır. Rəsulullah (s.ə.s) Mədinə məscidində keçirilən dərslərə “məcalisul-elm” adını vermişdir. Bu dərslərdə səhabələr Rəsulullahın (s.ə.s) ətrafında iç-içə dairə şəklində oturduqları üçün bu məclislərə elm halqaları adı verilmişdir. İslam tarixinin ən görkəmli elm adamları olan Həzrət Əli, Əbu Hüreyrə, İbn Abbas, İmam Malik və bir çoxları bu məclislərin insanlığa verdiyi töhfələrdir.\nQurban bayramı öncəsində Həcc ziyarəti üçün hazırlıqlara başlayan Səudiyyə Ərəbistanı krallığı bu il pandemiya ilə mübarizə tədbirləri çərçivəsində ölkə daxilindən...


Müğənni Rəqsanə İsmayılovanın yarıçılpaq çəkdirdiyi şəkil qalmaqala səbəb olub.\nLent.az -ın məlumatına görə, bu gün “Hər şey daxil” verilişinə qonaq olan türkiyəli müğənni Adil Karaca Rəqsanəni bu addımına görə qınayıb: “Rəqsanə mənim yaxın dostumdur. Gözəl səsi var, səsi ilə gündəmə gəlsin. Sənətçilər cəmiyyətin güzgüsüdür. Bunlar cəmiyyətə pis örnək olurlar. Bu cür fotosessiya etməsin. Bundan betərlərini görməmişəm. Gördüyümü dedim”.\nMüğənni Rəqsanə İsmayılovanın yarıçılpaq çəkdirdiyi şəkil qalmaqala səbəb olub. @lent_az -ın məlumatına görə, bu gün “Hər şey daxil” verilişinə qonaq olan türkiyəli müğənni Adil Karaca Rəqsanəni bu addımına görə qınayıb: “Rəqsanə mənim yaxın dostumdur. Gözəl səsi var, səsi ilə gündəmə gəlsin. Sənətçilər cəmiyyətin güzgüsüdür. Bunlar cəmiyyətə pis örnək olurlar. Bu cür fotosessiya etməsin. Bundan betərlərini görməmişəm. Gördüyümü dedim”.\nJun 12, 2019 at 3:59am PDT


Dərinizə uyğun ətri necə seçməli? » Qadin.Net ~ İlk milli qadın portalı\nƏtir istifadə edərkən nələrə diqqət edəcəyinizi, təsirini və qalıcılığını necə artıracağınızı, dəri tipinizə görə ətirləri hansı miqdarda istifadə edəcəyinizi bilirsinizmi?\nMütəxəsislər, görünüşünüzü gözəl bir ətirlə tamamlamaq istəyənlər üçün düzgün ətir istifadə etməyin sirlərini deyir:\nTəmiz dəriyə tətbiq edin\nƏtirin gözəl iyininin gəlməsi üçün istifadə olunan bölgənin təmiz olması lazımdı. Təsir edici və gözəl bir iyin ilk şərti təmiz bir dəridir. Xüsusilə çimdikdən sonra vurulan ətir daha çox qalıcı olur. Çünki dəridəki dəliklər açılır və iy daha yaxşı hopur.\nSizdən gözəl iy gəlməsi üçün ətri doğru yerə vurun\nƏtrin qalıcılığını artırmaq və uzun müddət gözəl ətrin gəlməsi üçün bədənizdəki doğru yerləri tapmağınız lazımdır. Nəbzin atdığı yerlər ətrin qalıcılığını və gözəl iyi dəstəkləyən ən yaxşı yerlərdir. Biləklər, boyun, sinə arası, qulaq arxası və diz araları daha isti və nəmli yerlər olduğu üçün ətir bu bölgələrdə istifadə edilməlidir. Buralara vurulan ətir yayılaraq daha uzun davam edən qalıcılıq yaradır.\nƏtir seçərkən dəri tipinizə diqqət edin\nƏtir seçərkən diqqət edilməli olan bir digər fakt dəri tipidir. Dəri tipi ətirin qalıcılığına təsir edir. Dəri tipinizi bildikdən sonra işiniz daha asan bir hala gəlir. Ətiri daha çox saxlayan yağlı tip dəriyə sahibsinizsə, şanslısınız. Ancaq quru bir dəriyə sahib olanlar üçün vəziyyət bir az fərqlidir. Mütəxəsislər, quru dəridə ətirin qalıcı olmadığını ifadə edirlər. Bu səbəbdən quru dəriyə sahib olanların bir az daha çox ətir istifadə etmələri lazımdır.\nHər bəyəndiyiniz ətir sizə yaraşmaz\nDüzgün ətir seçimi edərkən ən vacibi iyi bəyənməyiniz deyil, bədəninizdə necə olduğudur. Modada olduğu kimi ətirdə də ən gözəl ətir özünə yaraşanı tapmaqdır. Mütəxəsislər, bəyəndiyiniz bir ətiri yoxlamadan qərar verməməyinizi tövsiyə edirlər. Ətirlər iylərini, bədən iyi ilə birləşərək göstərirlər.\nÜçdən çox ətir yoxlamayın\nÖz ətirinizə qərar verərkən əvvəlcə biləyinizin iç tərəfinə bir az sıxın və üstündən 10 dəqiqə keçməsini gözləyin. Bu müddətdə spirt buxarlaşır və bədənin kimyası ilə uyğunlaşır. Bu üsulla ən çox 3 ətiri yoxlayın. Daha çoxu iy bilmə duyğunuzu təsirsiz hala gəlməsinə səbəb olar. İyləri qarışdırmaq istəmirsinizsə, ətirlər arasında qəhvə iyləyin.\nƏtirlərinizi soyuducuda saxlayın\nƏtirləri saxlama şərtləri ömürlərini uzadır. Ətirləri qaranlıq, bağlı və sərin bir mühitdə saxlamaq ən yaxşı üsuldur. Qapağı bağlı olaraq soyuducuda saxlanan ətirlərin ömrü daha uzun olur.


21 Sentyabr 11:11 | 5 345\nEnerji təhlükəsizliyi dünyanın aparıcı dövlətlərinin milli təhlükəsizlik strategiyasının həlledici elementi statusunda çıxış edir. Bu baxımdan bir sıra nüfuzlu ekspertlərin “müasir dünyanın siyasi mənzərəsi daha hərbi bloklara mənsubiyyətlə yox, enerji ehtiyatlarına maliklik və malik olmamaq üzrə bölgüylə müəyyən ediləcək”,- fikri təsadüfi sayılmamalıdır.\nBu bir həqiqətdir ki, yüksək inkişaf etmiş ölkələrin enerji təhlükəsizliyi sahəsində ciddi problemləri mövcuddur. Onlarin bir çoxunun ümumiyyətlə karbohidrogen resursları yoxdur (Yaponiya, Cənubi Koreya, Tayvan, bəzi Avropa ölkələri və s.), digərlərinin malik olduqları köhnə yataqlar isə tükənmək üzrədir (Böyük Britaniya, Norveç, Niderland). ABŞ isə dünya neft hasilatında 8%-lik paya malik olmasına baxmayaraq, istehlakda payı 24%-dən artıqdır. Bu fikirlərin təsdiqi kimi onu da qeyd edək ki, ABŞ Neft Şurasının statistik məlumatlarında qeyd olunur ki, 1996-cı ildə neftə olan sutkalıq təlabat 71 mln. barrel təşkil edirdisə, 2030-cu ildə bu göstəricinin 138 mln. barrelə yüksələcəyi proqnozlaşdırılır ki, onun da 30 mln. barreli təkcə ABŞ-ın payına düşəcəkdir.\nDünya neft-qaz bazarı istehlakçılarının strukturunda da dəyişiklik baş vermişdir. Əvvəllər 3 yüksək inkişaf etmiş region neft və qazın əsas istehlakçıları hesab olunurdu: Şimali Amerika (ilk növbədə ABŞ), Avropa İttifaqı ( ilk növbədə Almaniya, Böyük Britaniya, Fransa, İtaliya) və Şimal-Şərqi Asiya (Yaponiya, Cənubi Koreya, Tayvan). Hal-hazırda dinmik iqtisadi inkişaf tempi ilə bağlı olaraq Çin, Hindistan, Braziliya, Tailand və bir sıra digər dövlətlərin karbohidrogen ehtiyatlarına olan tələbatı xeyli dərəcədə artmışdır. Çin hətta Yaponiyanı bu sahədə ötərək dünya neft istehlakında 9%-lik göstəriciyə malik olmuşdur və yalnız ABŞ-dan geri qalır.\nBaşqa bir məlumata əsasən, dünyada sənaye məhsulları istehsalında 80%-lik paya malik olan böyük dövlətlər təxminən 20%-ə bərabər enerji ehtiyatlarına malikdirlər. Bir çox hallarda onlar bunu tarixi ədalətsizlik kimi dəyərləndirir və belə bölgünün aradan qaldırılmasının vacibliyini vurğulayırlar.\nDünyanın müasir enerji xəritəsində mövcud vəziyyətin natamam təqdimatı belə təsdiqləyir ki, dünyada enerji resurslarına olan təlabat ilbəil artmaqdadır və bu strateji məhsulların təkrar istehsalının olmaması reallığı fonunda tələb və təklif arasında qeyri-mütənasibliyin dinamik olaraq artacağını proqnozlaşdırmaq mümkündür. Bu reallıq əsas enerji istehlakçılarını, o cümlədən Avropa ölkələrini alternativ enerji hasilatçıları axtarmağa sövq edir. Belə enerji mənbələri içərisində Xəzər regionu dövlətlərinin, xüsusilə də Azərbaycanın müstəsna mövqeyi vardır.\nBu bir həqiqətdir ki, Azərbaycan zəngin enerji ehtiyatlarına malik ölkədir. Hələ 1846-cı ildə, yəni Pensilvaniyada neft yataqlarının aşkar olunmasından (1859-cu il) 10 ildən də artıq bir müddətdə Azərbaycanda, Bibiheybət ərazisində ilk neft quyusu fontan vurmuşdur. Yeri gəlmişkən, dünyada sənaye üsulu ilə neft hasilatı ilk dəfə XİX əsrdə məhz Azərbaycanda həyata keçirilmişdir. Dünyada dəniz yataqlarından da ilk dəfə neft 1949-cu ildə Azərbaycanda çıxarılmışdır.\n1991-ci ildə Azərbaycan müstəqillik əldə etdikdən sonra ölkəmizin enerji hasilatı tarixində keyfiyyətcə yeni mərhələ başlandı. Azərbaycan öz sərvətlərinin real sahibi olmaq hüququ əldə etdi. Təəssüf ki, 1993-cü ilədək hakimiyətdə olmuş iqtidarların səriştəsiz və bacarıqsız siyasəti nəticəsində faktiki olaraq Azərbaycanın müstəqil və səmərəli enerji siyasəti formalaşmadı. Yalnız ümummilli lider Heydər Əliyevin ikinci dəfə 1993-cü ildə xalqın xahiş və tələbi ilə hakimiyyətə qayıdışından sonra Azərbaycan bütün sahələrdə, o cümlədən enerji sektorunda milli maraqlara söykənən siyasət həyata keçirməyə başladı.\nAzərbaycanın yeni enerji strategiyasının memarı ümummilli lider Heydər Əliyevin otən əsrin 90-cı illərində müəllifi olduğu iki siyasi qərar ölkəmizin neft-qaz siyasətinin formalaşmasınsa həlledici əhəmiyətə malik olmuş, eyni zamanda respublikamızın Avropanın enerji təhlükəsizliyinə töhfə verməyə hazır olduğunu nümayiş etdirmişdir. Daha dəqiq desək, 1994-cü il sentyabrın 20-də dünyanın 8 ölkəsinin 12 şirkəti ilə “Əsrin müqaviləsi”nin imzalanması ölkəmizin yeni neft strategiyasının başlanğıcı olmuşdur. 1996-ci il iyunun 6-da regionun enerji təhlükəsizliyi sahəsində olduqca mühüm rol oynayan və nəticədə Avropanın enerji təhlükəsizliyində vacib rol oynayan “Şahdəniz” qaz yatağının işlənməsinə dair müqavilənin imzalanması ilə bu proses dönməz xarakter almışdır.\n1994-cü il sentyabrın 20-də Bakıda Gülüstan sarayında Xəzərin Azərbaycan sektorundakı "Azəri", "Çıraq", "Günəşli" yataqlarının dərin su qatlarındakı neftin birgə işlənməsi haqqında "məhsulun pay bölgüsü" tipli müqavilə imzalandı. Müqavilə öz tarixi, siyasi və beynəlxalq əhəmiyyətinə görə "Əsrin müqaviləsi" adlanmış, təxminən 400 səhifə həcmində və 4 dildə öz əksini tapmışdıır. “Əsrin müqaviləsi”ndə dünyanın 8 ölkəsinin (Azərbaycan, ABŞ, Böyük Britaniya, Rusiya, Türkiyə, Norveç, Yaponiya və Səudiyyə Ərəbistanı) ən məşhur neft şirkətləri (Amoko, BP, MakDermott, Yunokal, ARDNŞ, LUKoyl, Statoyl, Ekson, Türkiyə Petrolları, Penzoyl, İtoçu, Remko, Delta) iştirak etmişdir. Bununla da "Yeni neft strategiyası" uğurla həyata keçirilməyə başlanmışdır. Yaponiyanın «İtoçu» və ABŞ-ın «Eksson» və «Amerada Hess» şirkətləri müqaviləyə sonradan qoşulmuşdur. Yeri gəlmişkən, onu da qeyd edək ki, 2007-ci ilin avqustunda Cənubi Koreyanın neft şirkəti də bu müqavilədə iştirak etməyə başlamışdır.\n«Əsrin müqaviləsi»nin əhatə etdiyi «Azəri», «Çıraq» və «Günəşli» yatağının dərinlikdə yerləşən hissəsi sahəsində ilkin neft ehtiyatları 511 milyon ton səviyyəsində qiymətləndirilsə də, lakin sonradan aparılan qazma işləri nəticəsində müəyyən olunmuşdur ki, neft ehtiyatları 640 milyon ton, səmt qazı ehtiyatları 100 milyard kubmetr, sərbəst təbii qaz ehtiyatları isə 100-150 milyard kubmetrdir.\n«Əsrin müqaviləsi»nin imzalanması mərasimində çıxış edən ulu öndər Heydər Əliyev təbrik nitqində demişdır: «Biz ötən dövrlərdə nə qədər neft çıxarsaq da, nə qədər böyük nailiyyətlər əldə etsək də, bir həqiqəti nəzərə çatdırmalıyıq ki, son vaxtlaradək, yəni Azərbaycanın müstəqilliyi əldə olunan dövrlərədək xalqımız heç vaxt öz təbii sərvətinin sahibi olmamışdır. İndi isə biz yeni bir mərhələdə yaşayırıq. Azərbaycan xalqı öz təbii sərvətlərinin sahibidir. Bu sərvətlərdən necə istifadə edilməsini xalqımızın özü sərbəst surətdə müəyyənləşdirir». Yəni Azərbaycan Respublikası hər bir ölkə ilə, o cümlədən neft şirkətlərinin mənsub olduqları ölkələrlə müstəqil surətdə danışıqlar aparır və Azərbaycanın dünyəvi ölkə olduğunu nümayiş etdirir. Bu müqavilə Azərbaycanın öz müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra onun müstəqil və sərbəst daxili və xarici siyasət yeritməsinin bariz nümunəsi olan və 30 illik müddətə bağladığı ilk beynəlxalq müqavilə idi. Müqavilənin imzalanmasından iki gün sonra, yəni 1994- cü il sentyabrın 22-də Azərbaycan televiziyası və radiosu ilə çıxışında bu müqavilənin böyük tarixi əhəmiyyətə malik olduğundan bəhs edən ümummilli lider Heydər Əliyev demişdir: «O, ötən 150 ildə Azərbaycan neft sənayesinin tarixində ilk belə böyük müqavilədir. Xarici neft şirkətləri rəhbərlərinin fikrincə, ümumiyyətlə öz xüsusiyyətlərinə görə bu, nadir bir müqavilədir, dünyada oxşarı olmayan bir müqavilədir. Bu da ondan ibarətdir ki, Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti dünyanın yeddi böyük neft şirkətlərinin daxil olduğu konsorsium ilə müqavilə bağlayıb. Həmin şirkətlər ABŞ, Böyük Britaniya, Rusiya, Norveç və Türkiyəyə mənsubdur, sonradan Səudiyyə Ərəbistanının «Delta» neft şirkəti də onlara qoşulub. Yeddi neft şirkəti bir konsorsiuma daxil olub. Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti ilə 30 il müddətinə müqavilə imzalayıb. Demək bu konsorsium həm yeddi neft şikrəti, həm də Amerika Birləşmiş Ştatları, Rusiya, Böyük Britaniya, Türkiyə, Norveç və Səudiyyə Ərəbistanı kimi ölkələri təmsil edir. Biz həm neft şirkətləri ilə müqavilə bağlamışıq, həm də bu şirkətlər bizim həmin dövlətlərlə iqtisadi və digər əlaqələrimizin gələcək inkişafı üçün əsas yaratmışlar». «Əsrin müqaviləsi»nin imzalanması münasibətilə ABŞ prezidenti B.Klinton 1994-cü il sentyabrın 20-də Vaşinqtondan-Ağ Evdən göndərdiyi teleqramda yazırdı: «Birləşmiş Ştatlar tarixdə bu növ sazişlər arasında ən böyüyü olan bu müqaviləni alqışlayır. O bütün tərəflər üçün mənfəətli olacaq və ölkələrimiz arasında artmaqda olan iqtisadi-ticarət əlaqələrinin möhkəmləndirilməsinə xidmət edəcəkdir. Azərbaycan neftinin işlənməsi Dağlıq Qarabağ regionu daxilində və onun ətrafında uzun müddət sürən münaqişənin həll olunması ilə yanaşı, Azərbaycan xalqı üçün sabitlik, iqtisadi inkişaf və firavanlıq gətirilməsində mühüm rol oynaya bilər. Biz çox şadıq ki, siz qüdrətli iqtisadi gələcəyə doğru bu həlledici addımı atdınız». Müqavilənin imzalanmasından sonra Türkiyənin dövlət naziri Nəcməddin Cövdət Prezident Heydər Əliyev tərəfindən qəbul olunarkən o, böyük bir tarixi hadisənin şahidi olduğunu qeyd etmiş, heyrətamiz bir ifadə ilə öz fikrini açıqlayaraq demişdi: «Əgər istiqlaliyyətiniz əlinizdə olmasaydı, bu imza bu gün Bakıda atılmazdı… Neft müqaviləsinə atdığınız bu günkü imza əslində üçrəngli bayrağınızın təsdiqinə atılmış imzadır».\nOnu da qeyd edək ki, 1994-cü ildə “Əsrin müqaviləsi” imzalanan vaxt Azərbaycanın tarixində ən aşağı səviyyədə - 9,5 milyon ton olan neft hasilatı 2010-cu ildə 5 dəfədən çox artaraq 51 milyon tona çatmışdır.\nİstismara veriləndən bu ilin sentyabrına kimi Azəri-Çıraq-Günəşli yataqlarından 516 milyon ton neft hasil olunmuş, Azərbaycan bu yataqlardan dünya bazarına 305 milyon ton neft ixrac etmiş, SOCAR-a 48 milyard kubmetrdən çox səmt qazı verilmiş və ümumilikdə layihə hesabına 145,8 milyard dollar gəlir əldə edilmişdir.\nÜmummilli lider Heydər Əliyevin müəllifi olduğu "Yeni neft strategiyası"nın əsas istiqamətlərindən biri də Azərbaycanın enerji resurslarının dünya bazarına çıxarılması ilə bağlıdır. Bakı-Supsa, Bakı-Novorossiysk neft kəmərləri tankerlə neftin daşınmasını nəzərdə tuturdusa, bu istiqamətdə əsas və həlledici daşınma funksiyasını həyata keçirən boru kəməri məhz Bakı-Tbilisi-Ceyhan müəyyən edildi. Başqa sözlə, dost və qardaş Türkiyə dövlətinin Aralıq dənizi sahilindəki Ceyhan limanı Azərbaycan neftinin dünya bazarına çıxarılması üçün son nöqtə kimi müəyyənləşdirildi.\nBöyük Atatürkün “Azərbaycanın sevinci sevincimiz, kədəri kədərimizdir”, ümummilli lider Heydər Əliyevin “Azərbaycan–Türkiyə -bir millət, iki dövlət” fikirləri digər istiqamətlərdə olduğu kimi, enerji sahəsində də iki qardaş dövlətin münasibətlərinin səviyyəsinin göstəricisi oldu.\nİlk dəfə bu kəmərin əsas ixrac kəməri kimi çəkiləcəyinin tam müəyyənləşməsi 26 aprel 1998-ci ildə Azərbaycan,Gürcüstan və Türkiyə prezidentlərinin Trabzon görüşündə məlum oldu. Bütün bunların nəticəsi olaraq 1999-cu il noyabrın 18-də İstanbulda keçirilən ATƏT-in zirvə toplantısının gedişində İstanbulun Çırağan sarayında xam neftin Azərbaycan Respublikası, Gürcüstan Respublikası və Türkiyə Cümhuriyyətinin əraziləri ilə Bakı-Tbilisi-Ceyhan əsas ixrac boru kəməri vasitəsi ilə nəql edilməsinə dair saziş imzalandı. Saziş Heydər Əliyev, Eduard Şevardnadze və Süleyman Dəmirəl arasında imzalanmışdır. Bakı-Tbilisi-Ceyhan layihəsini dəstəkləmək, Qazaxıstan və Türkmənistan neftini bu layihəyə cəlb etmək üçün ABŞ-ın şahidliyi ilə Azərbaycan, Türkiyə, Gürcüstan, Qazaxıstan və Türkmənistan arasında “İstanbul bəyannaməsi” imzalandı. Bu prosesin məntiqi davamı kimi 2002-ci il sentyabrın 18-də Səngəçalda Bakı-Tbilisi-Ceyhan kəmərinin inşasına başlanıldı. Bununla da ümummilli lider Heydər Əliyevin müəllifi olduğu "Yeni neft strategiyası"nın ən mühüm uğuru olan Bakı-Tbilisi-Ceyhan kəməri reallığa çevrilmiş oldu.\nBoru kəmərinin tikintisi 2003-cü ildə, onun neftlə doldurulması isə 2005-ci il mayın 18-də başlanmışdır. 2006-cı il mayın 28-də Azərbaycan nefti Ceyhan limanına çatdı və iyunun 4-də neftlə yüklənmiş ilk tanker buradan yola salındı və bir ay sonra iyulun 4-də İtaliyaya çatdı. 2006-cı il iyulun 13-də Türkiyənin Ceyhan şəhərində XXI əsrin ən böyük enerji layihəsi olan Heydər Əliyev adına Bakı-Tbilisi-Ceyhan əsas ixrac boru kəmərinin təntənəli açılış mərasimi keçirildi. Bu mərasimdə 650-yə yaxın yüksək səviyyəli qonaq iştirak etdi. Başqa sözlə, qonaqların sırasında 32 ölkənin dövlət və hökumət başçısı, xarici işlər və energetika nazirləri var idi.\nOnu da xüsusi olaraq qeyd edək ki, BTC dünyada ən uzun kəmərlərdən biridir. Onu “XXI əsrin İpək yolu” adlandırırlar. Kəmərin ümumi uzunluğu 1768 km-dir. Onun ən uzun hissəsi Türkiyə ərazisinə düşür-1076 km. 443 km Azərbaycan, 249 km isə Gürcüstan ərazisinı əhatə edir.\nMüəllifi ülu öndər Heydər Əliyevin olduğu “neft diplomatiyası“ Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir. İti fəhmi və diplomatik məharəti hesabına Prezident İlham Əliyevin son 17 il ərzində ölkəmizin və eləcə də Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təminatı istiqamətində atdığı şoxkombinasiyalı siyasi gedişləri heyranlıq doğurur. Məhz belə unikal siyasi kursun nəticəsi olaraq 2017-ci il sentyabrın 14-də Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyevanın iştirakı ilə Bakıda Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorundakı “Azəri”, “Çıraq” yataqlarının və “Günəşli” yatağının dərinlikdə yerləşən hissəsinin birgə işlənməsi və neft hasilatının pay bölgüsü haqqında düzəliş edilmiş və yenidən tərtib olunmuş Sazişin imzalanması mərasimi keçirildi. Sazişi Azərbaycan Hökumətinin, SOCAR-ın, BP, “Chevron”, “Inpex”, “Statoil”, “ExxonMobil”, “TP”, “Itochu” və “ONGC Videsh” şirkətlərinin rəsmiləri imzaladı. Sazişə əsasən BP layihənin operatoru olaraq qaldı. Saziş Milli Məclis tərəfindən həmin ilin oktyabrın 31-də ratifikasiya olundu Nəticədə “Azəri-Çıraq-Günəşli” nəhəng neft yatağının işlənilməsində yeni dövr başlandı. Yeni Sazişin ölkəmiz üçün çox böyük əhəmiyyəti vardır,çünki “Azəri-Çıraq-Günəşli” neft yatağının işlənilməsi 2050-ci ilə qədər uzadılmışdır. Bu Saziş Azərbaycan üçün daha da əlverişlidir, baxmayaraq ki, 1994-cü ildə imzalanmış saziş də ölkəmizin maraqlarını tam təmin edirdi. Bu dəfə isə daha da yaxşı şərtlərlə Saziş imzalandı. Bu Sazişin “Yeni Əsrin müqaviləsi” adlandırılması da təsadüfi deyil. Azərbaycanın gələcək inkişafı, ölkənin maliyyə imkanlarının genişləndirilməsi üçün bu kontraktın çox böyük əhəmiyyəti vardır.\nSazişin bir hissəsi olaraq SOCAR-ın "Azəri", "Çıraq", "Günəşli" yataqlarındakı iştirak payı 11,65 faizdən 25 faizə qaldırıldı və beynəlxalq tərəfdaş şirkətlər Dövlət Neft Fonduna 3,6 milyard dollar bonus ödəyəcəklər. Azərbaycana çatacaq mənfəət neftinin səviyyəsi isə 75 faiz təşkil edəcək. Beləliklə, ölkənin ümumi mənfəət göstəricisi 89,1 faiz təşkil edəcək ki, bu da gələcəkdə yeni strateji layihələrə başlamağa zəmin yaradacaqdır. Növbəti 33 il müddətində "Azəri", "Çıraq", "Günəşli" yataqlarına 40 milyard dollardan çox sərmayə qoyulması potensialı vardır.\nBu sazişin ardınca, SOCAR və tərəfdaşları arasında "Azəri", "Çıraq", "Günəşli" müqavilə ərazisi üçün əlavə bir hasilat platformasının qiymətləndirilməsi məqsədilə mühəndis-layihə işlərinin irəli aparılması haqqında razılaşma əldə olunmuşdur. Hazırda "Azəri", "Çıraq", "Günəşli" yataqları üzrə tərəfdaşların iştirak payları belədir: BP - 30,37 faiz, “AzACG” (SOCAR) - 25 faiz, “Chevron”- 9,57 faiz, “Inpex” - 9,31 faiz, “Statoil” - 7,27 faiz, “ExxonMobil” - 6,79 faiz, “TP” - 5,73 faiz, “Itochu” - 3,65 faiz və “ONGC Videsh Limited” (OVL) - 2,31 faiz.\nCənab İlham Əliyev müxtəlif obyektiv və subyektiv çətinliklərin öhdəsindən məharətlə gələrək 2006-cı ilə “Bakı-Tbilisi-Ceyhan, 2007-ci ildə “Bakı-Tbilisi-Ərzurum” kimi nəhəng neft və qaz marşrutlarının reallaşmasına nail oldu. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, “neft kəmərlərinin, xüsusilə Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəmərinin tikintisi də tarixi hadisə idi. Təkcə ona görə yox ki, ilk dəfə olaraq Xəzər dənizinin nefti Aralıq dənizinin bazarlarına çıxarılırdı. Eyni zamanda, ona görə ki, bu kəmər yeni bir yol, yeni bir dəhliz açdı”. Söhbət ilk növbədə “Cənub” qaz dəhlizindən gedir. Onun yaradılması istiqamətində ilk addım olaraq 2011-ci ildə Avropa Komissiyası ilə Azərbaycan arasında Strateji əməkdaşlıq və enerji sahəsində Anlaşma Memorandumu, növbəti ildə isə TANAP-ın çəkilişinə dair Azərbaycan və Türkiyə arasında tarixi saziş imzalandı. Bu prosesdə ən əsas həlqəlardan biri sərmayə qoyuluşu ilə bağlı idi. 2013-cü ildə bu məsələ də öz müsbət həllini tapdı. “Şahdəniz-2” layihəsinə investisiya qoyuluşuna dair qərar qəbul edildi. 2014-cü ildə isə “Cənub” qaz dəhlizinin Bakıda təməlqoyma mərasimi keçirildi. 2015-ci ildə Qarsda TANAP-ın təməlqoyma mərasimi oldu. 2016-cı ildə anoloji addım TAP layihəsi ilə bağlı atıldı. Nəhayət, 2018-ci il mayın 29-da “Cənub” qaz dəhlizinin, iyunun 12-də isə TANAP-ın rəsmi açılış mərasimləri oldu. 2019-cu ilin 30 noyabr tarixində isə TANAP-ın Avropa ilə birləşən hissəsinin açılışı oldu. TAP üzrə işlər özünün yekun mərhələyə daxil olmuşdur.\nÖlkəmizin uğurlarını gözü götürməyən, qarayaxma və iftiralarla dövlətimizin müsbət beynəlxalq imicinə kölgə salmaq istəyən ermənipərəst qüvvələr və onlarla əlbir olan bəzi siyasi dairələr iddialar irəli sürürdülər ki, Azərbaycanın nefti tükənmişdir və xarici neft şirkətləri tezliklə öz ölkələrinə qayıdacaqlar. Qeyd edilən mərasimində Prezident İlham Əliyevin çıxışında səslənən təkzibedilməz arqumentlər və yeni kontraktin imzalanması faktı əleyhdarlarımızın yuxusuna haram qatmış oldu. Bundan sonra da enerji təhlükəsizliyi sahəsində qazanacağımız növbəti uğurlar xarici və daxili qaragüruhçuların hələ uzun müddət yuxularını ərşə çəkəcək.\nBütün bunlardan savayı, “Şəfəq-Asiman” yatağı üzrə də işlər qrafik üzrə gedir, qazma işləri aparılır. Mütəxəssislərin ilkin rəyinə görə, orada təqribən 400-500 milyard kubmetr həcmində qaz ehtiyatının mövcudluğunu qeyd olunur


Ağsu rayonu, Ərəbmehdibəy kəndində, yaşayış olan yerdən təxminən 10 kilometr aralıda çöllük ərazidə yaşayan Əzəmət Mikayılova Möhübbət qızı ilə bağlı Rayon İcra Hakimiyyəti açıqlama verib.\nAçıqlamada deyilir ki, Ə.Mikayılova 1990-cı ildə atası ilə birlikdə heyvandarlıq fermasında işləmək üçün Kürdəmir rayonundan Ağsu rayonunun Ərəbmehdibəy kəndinə gəlib.\nQeyd edilib ki, sonralar aidiyyəti dövlət orqanları tərəfindən tənha yaşadığı və qayğıya ehtiyacı olduğu nəzərə alınaraq vətəndaş Ə.Mikayılova Kürdəmir rayonunda yaşayan qardaşına təhvil verilib:\n“Lakin, Ə.Mikayılova qardaşı ilə birlikdə yaşamaqdan imtina edib və yenidən Ərəbmehdibəy kəndinə qayıdaraq orada tənha yaşamağa davam edib. Əlavə olaraq bildirilib ki, səhhətində problemlər olduğundan vətəndaş Ə.Mikayılova “Ağsu Rayon Mərkəzi Xəstəxanası” Publik Hüquqi Şəxsi tərəfindən müayinə və müalicə olunması məqsədilə xəstəxanaya göndərilib”.\nSosial Xidmətlər Agentliyi də Əzəmət Mikayılovanın yaşadığı əraziyə baş çəkib.\nAgentliyin açıqlamasında qeyd edilib:\n“Yerində ilkin müayinə üçün əraziyə tibbi-həkim briqadası da dəvət olundu. Vətəndaş ilkin müayinəsi aparılaraq Daxili İşlər Nazirliyi, yerli icra hakimiyyəti nümayəndəsi və təcili tibbi yardım əməkdaşlarının iştirakı ilə Ağsu Rayon Mərkəzi Xəstəxanasına yerləşdirildi.\nBuradan isə onun səhhətində olan problemlər nəzərə alınaraq, aidiyyəti ixtisaslı tibb müəssisəsinə göndərildi. Əzəmət Mikayılova barəsində məlumat verən hər kəsə və o cümlədən, onunla bağlı prosesdə iştirak edən aidiyyəti qurumların əməkdaşlarına təşəkkür edirik!”


HZ. MUHƏMMƏD NƏYƏ GÖRƏ TARİXİN ƏN TƏSİR EDİCİ İNSANIDIR? (qərb alimlərinin sözləri) | İslam Evi\nMəqalələrPeyğəmbərin (s.a.v) həyatıHZ. MUHƏMMƏD NƏYƏ GÖRƏ TARİXİN ƏN TƏSİR EDİCİ İNSANIDIR? (qərb alimlərinin sözləri)\nAmerikalı məşhur tarixçi Michael Hart’ın yazdığı “Tarixin 100 ən təsirli, təsiredici şəxsiyyətlərinin sıralaması” adlı kitabda, birinci yerə İslam peyğəmbəri Muhəmməd’i qoyması, hər kəsə məlumdur. İkinci xəlifə Ömər b. Xəttab’ın eyni siyahıda 52-ci yerdə olması ilə bərabər, Hart’ın nəyə görə Allah Rəsulunu (ona salam olsun) seçməsinin səbəbini bir çox insan bilmir. O zaman gəlin bunu Hart’ın öz dilindən eşidək:\n“Dünyada Xristianların sayı Müsəlmanların sayından iki dəfə çox olduğu təqdirdə Muhəmməd’i İsa’dan daha üstün pillədə yerləşdirmək qəribə görünə bilər.. Lakin bu qərar üçün iki əsas səbəb var. Bir: Muhəmməd’in İslamın formalaşmasındakı rolu, İsa’nın Xristianlığın formalaşmasında oynadığı roldan qat-qat böyükdür.. İkincisi isə, Muhəmməd, İsa’dan fərqli olaraq, həm də dünyəvi bir lider idi. O, bütün bəşəriyyət tarixində ən təsirli siyasi lider kimi təqdim oluna bilər. Bəzi tarixi hadisələr vardır ki, onları yönəldən siyasi liderlər mövcud olmasa belə, bu hadisələrin baş verəcəyini təxmin etmək olar. Misal üçün; demək mümkündür ki, Simon Bolivar heç mövcud olmasaydı belə, Cənubi Amerika koloniyaları, öz azadlıqlarını İspaniyadan əldə edəcəkdilər. Ərəb fəthləri haqda isə bunu demək mümkünsüzdür.. Muhəmməd’dən öncə belə bir şey heç vaxt baş verməmişdir və O var olmasaydı, Ondan sonra baş verəcəyini ehtimal etməyə də heç bir əsas yoxdur.. Biz görürük ki, ərəb fəthləri bu günə qədər bəşəriyyət tarixində çox mühüm rol oynamışdır. Düşünürəm ki, həm dini, həm də dünyavi təsirin misli olmayan bu qarışığı, Muhəmməd’i insanlıq tarixinin ən təsir edici şəxsiyyəti edir…” (Michael H. Hart, 1993, The 100. A Ranking of the Most Influential Persons in History, Carol Publishing Group, New York, pp. 8-10).\nMuhəmməd Peyğəmbərin dünyavi nəailiyyətlərini, dünya tarixinin ən məşhur sərkərdələrindən biri olan Napoleon Bonapart da özünə örnək olaraq götürmüş və belə demişdir:\n“Muhəmməd – hökmdar idi. O, yurddaşlarını öz ətrafına yığmışdır. Sadəcə bir neçə il ərzində müsəlmanlar, dünyanın yarısını fəth edə bildilər. Muhəmməd – böyük şəxsiyyət olmuşdur.” (Napoleon, 1998, Campagnes d’Egypte et de Syrie Paris, Imprimerie nationale, p. 275)\nNapoleon‘un bu fikirlərinin formalaşmasında rolu olan fransız orientalisti Claude-Etienne Savary’ nin də sözləri maraq doğurur:\n“Onun – dünyandan köçərkən geridə buraxdığı nöqtəni və çatdığı əzəmət zirvəsini düşündükdə, insan dahiliyinin uyğun bir halda nələrə nail ola biləcəyinin heyrətini yaşayırıq..” (Claude Savary, 1783, Le Coran, traduit de l’arabe, accompagné de notes, et précédé d’un abrégé de la vie de Mahomet, tiré des écrivains orientaux les plus estimés – Paris, Knapen et Onfroy, p. 239)\nBəli, Allah Rəsulunun dini nəailiyyəti ilə bərabər, dünyavi uğurları da mütləq qeyd olunmalıdır. Bəs dünyavi uğurları bol olan kəsdən nələr gözlənilməlidir? Napoleon’un imperator olduğu vaxtda yaşadığı həyatı yaşamaq, elə deyilmi? 13-cü əsrdə yaşamış məşhur ingilis tarixçi Roger Wendover, Peyğəmbərimizin (ona salam olsun) həyatı haqqında yazdıqda, Onun ölümünü vəsf edir.. Roger’in uydurduğuna görə Allahın elçisi (ona salam olsun), sarayında verdiyi banket zamanı zəhərli şərab içir və bu, Onun ölümünün səbəbi olur. (Michelina Di Cesare, 2012, The Pseudo-Historical Image of the Prophet Muhّammad)\nBəlkə də Roger üçün dünyavi nəailiyyəti olan birisini bu cür fərqli həyat keçirmədən təsəvvür etmək mümkünsüzdür. Məhz buna görə də, heç bir tarixi əsası olmayan bu sözləri uydurmaqla, bunun inandırıcı olacağını düşünür.\nBunları oxuduqdan sonra, Allahın elçisinin həqiqi vəfat hadisəsinə nəzər yetirək.. O son peyğəmbər (ona salam olsun), sarayda deyil, bir neçə kvadrat metrdən ibarət olan otaqda vəfat etmişdir. Onun sarayı yox idi.. Topladıqları qənimətlərdən istəyənə, -iki təpənin arasını dolduracaq qədər- qoyun bağışlayan (Muslim, 4/1805), lakin öz ailəsini dolandırmaq üçün bir yahudidən nisyə arpa alan, girov olaraq isə, qalxanını qoyan və bu halda da vəfat edən (Buxari 2916, Muslim 1603) bir Peyğəmbər idi..\nAldığı arpanı öz səhabələrindən deyil, bir yahudidən alır.. Çünki, heç kimə yük olmaq istəmir, səhabələrinin arpanın pulunu qəbul etməyəcəklərindən narahatdır..\nTarix: 26.11.2019 | Oxunma sayı: 1. 713 baxış


Palitra qəzeti Ermənistanda çörəyin qiyməti artır\nErmənistanda çörəyin qiyməti artır\nTarix: 29.08.2017 | Saat: 19:03:00 | E-mail | Çapa göndər\nBu gün Ermənistandakı insanlar çətin şərtlər altında həyatlarını davam etdirirlər. Bu ölkənin ən böyük problemi daha çox sosial təminatla bağlıdır.\nBelə ki, dövlətdən heç bir yardım və güzəşt əldə edə bilməyən sadə erməni ailələri, əksinə, addımbaşı maneə və çətinliklərlə qarşılaşırlar. Bu gün tənəzzül Ermənistanın bütün sahələrinə sirayət etməkdədir. Hətta bu tənəzzül ölkədəki azyaşlıların da həyatında öz izini buraxmaqdadır. Məsələn, ötən gün İrəvan Ağsaqqallar Şurası qarşısında çıxış edən «Əriklər ölkəsi» partiyasının üzvü Sona Aqekyan ölkə paytaxtındakı məktəbəqədər təhsil müəssisələrinin fəlakətli vəziyyəti barədə danışıb. Partiya rəsmisinin sözlərinə görə, bu gün təkcə İrəvanda 30 mindən artıq uşaq bağçaya getmək üçün növbə gözləyir. Onun etirafına görə, hazırkı şəraitdə bu uşaqların yalnız 12 minini uşaq bağçalarına yerləşdirmək olar: «Baxmayaraq ki, elə Sovetlər dövründən qalma uşaq baxçaları mövcud olsa da, bu gün onların əksəriyyəti müxtəlif məqsədlər üçün icarəyə veriliblər. Bu, İrəvan üçün vacib məsələdir, xüsusilə Ermənistanın paytaxtındakı məktəbəqədər təhsil sahəsi ağır, fəlakətli vəziyyətdədir. Bu gün təqdim edilən hesabatlarda biz tamammilə fərqli bir həqiqət görürük. Əslində isə reallıq budur ki, ölkənin əksər uşaqları uşaq bağçalarına getmək və məktəbəqədər təhsil almaq imkanına malik deyillər»-deyə, Sona Aqekyan bildirib.\nXatırladaq ki, ötən gün Ermənistanda dollar, avro və rubl məzənnələrinin artması ilə də, yadda qalıb. Düşmən ölkədən verilən son məlumatlara görə isə sanitar pasport Ermənistanda çörəyin qiymətinin armasına səbəb olacaq. Bu barədə «Joxovurd» nəşri məlumat verib. Nəşrin yazdığına görə, yaxın günlərdə Ermənistanda çörəyin qiytmətində daha 20 dram artım olacağı ehtimal olunur. Ölkədəki çörək istehsalçıları, əks halda çörəyin çəkisini azaldacaqlarını bildiriblər: «Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin ərzaq təhlükəsizliyi xidmətinin rəhbəri İskəndər Karapetyanın qərarına əsasən sentyabrın 1-dən etibarən ölkəyə taxıl və ət məhsulları realizə edəcək sahibkarlardan sanitar pasport tələb olunacaq. Sanitar pasporta malik olmayanları isə 300 min drama qədər cərimə gözləyir».\nQeyd edək ki, Ermənistanda belə bir pasport almaq üçün əlavə maliyyə resursları lazımdır. Belə ki, ölkəyə gələn hər bir maşının müayinə qiymətinin 15 min dram olduğu və maşının tutum göstəricisinə görə bu qiymətin hətta 100 min drama qalxa biləcəyi də bildirilir. Bu da təbii ki, ölkənin çörək istesalçılarını, ya çörəyin qiymətini artırmaq, ya da çörəyin çəkisini azaltmaq kimi seçim qarşısında qoyub.


Teleqraf.com-un məlumatına görə, 1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin baş katibi Mixail Qorbaçovun əmri ilə SSRİ Müdafiə Nazirliyi, Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsi və Daxili İşlər Nazirliyinin qoşun hissələri Bakıya və Azərbaycanın bir neçə rayonuna yeridilib, dinc əhali ağır texnikadan və müxtəlif tipli silahlardan atəşə tutularaq kütləvi qətlə yetirilib. Sovet ordusunun xüsusi təyinatlı dəstələrinin və daxili qoşunların iri kontingentinin Bakını zəbt etməsi xüsusi qəddarlıq və misli görünməmiş vəhşiliklə müşayiət edilib. Fövqəladə vəziyyətin tətbiqi əhaliyə elan olunanadək hərbçilər 82 nəfəri amansızcasına qətlə yetirib, 20 nəfəri ölümcül yaralayıb. Fövqəladə vəziyyət elan edildikdən sonra isə bir neçə gün ərzində Bakı şəhərində 21 nəfər öldürülüb. Fövqəladə vəziyyətin elan olunmadığı rayon və şəhərlərdə - yanvarın 25-də Neftçalada və yanvarın 26-da Lənkəranda daha 8 nəfər qətlə yetirilib.


Oğuzda “Su və dayanıqlı inkişaf” mövzusunda konfrans keçirilib VİDEO - AZƏRTAC – Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi\nOğuzda “Su və dayanıqlı inkişaf” mövzusunda konfrans keçirilib VİDEO\nBMT-nin İnkişaf Proqramı (BMTİP) və Fövqəladə Hallar Nazirliyinin (FHN) “Böyük Qafqaz Regionunda zəif dağ icmaları tərəfindən su və daşqınlar üzrə idarəetməyə iqlim dəyişikliyi risklərinin daxil edilməsi” adlı birgə layihəsi çərçivəsində martın 13-də Oğuz şəhərində “Su və dayanıqlı inkişaf” mövzusunda konfrans keçirilib. Tədbirdə BMT-nin Azərbaycandakı nümayəndəliyinin və aidiyyəti dövlət qurumlarının rəsmiləri, “Sel və daşqınların idarə edilməsi” layihəsinin heyəti, əsas tərəfdaş təşkilatların nümayəndələri, beynəlxalq və yerli ekspertlər iştirak ediblər.\nAZƏRTAC xəbər verir ki, BMTİP-in Strateji Əməkdaşlıq üzrə müşaviri Məzahir Əfəndiyev təmsil etdiyi təşkilatın Azərbaycanda su ehtiyatlarının mühafizəsi, su və daşqınların idarəedilməsi mexanizmlərinin işlənib hazırlanmasında böyük rola malik olduğunu vurğulayıb.\nSu və dayanıqlı inkişaf mövzularını əhatə edən konfransın Ümumdünya Su Günü ərəfəsində keçirilməsini yüksək qiymətləndirən BMT-nin rezident əlaqələndiricisi və BMTİP-in rezident nümayəndəsi Antonius Broek su ehtiyatlarının qorunması və səmərəli istifadəsinin BMT-nin gələcək Post-2015 İnkişaf Gündəliyində əsas məqsədlərdən biri olacağını bildirib.\nFHN-nin Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyinin rəisi Baba Azakov Azərbaycanda içməli su ehtiyatlarının səmərəli istifadəsinin vacibliyini qeyd edərək bu istiqamətdə işlərin bundan sonra da davamlı olaraq görüləcəyini diqqətə çatdırıb.\nKonfrans daha sonra işini layihəyə cəlb edilmiş ekspertlərin təqdimatı və müzakirələrlə davam etdirib.\nQeyd edək ki, içməli su ehtiyatlarının əhəmiyyətini diqqətə çəkmək və bu ehtiyatların dayanıqlı idarəetməsini təbliğ etmək üçün hər il martın 22-si Ümumdünya Su Günü kimi qeyd edilir.\nAZERTAG.AZ :Oğuzda “Su və dayanıqlı inkişaf” mövzusunda konfrans keçirilib VİDEO


Bakı Slavyan Universitetində Beynəlxalq Rus Dili Günü qeyd olunub - AZƏRTAC\nBakı, 6 iyun, Xatirə Cəfərova, AZƏRTAC\nİyunun 6-da Bakı Slavyan Universitetində Beynəlxalq Rus Dili Günü qeyd olunub. Tədbir çərçivəsində Azərbaycanın orta təhsil müəssisələrinin şagirdləri arasında Rus Dili və Ədəbiyyatı üzrə IX Respublika Olimpiadasına və “A.S.Puşkin iki yüzilliyin aynasında” layihəsinə yekun vurulub.\nAZƏRTAC xəbər verir ki, əvvəlcə tədbir iştirakçıları universitetin foyesində ümummilli lider Heydər Əliyevin büstü önünə gül dəstələri düzüblər.\nTədbir “Olimpiada-2017” filminin nümayişi ilə başlanıb.\nRusiyanın Azərbaycandakı səfiri Vladimir Doroxin Azərbaycan xalqının qonaqpərvərliyini vurğulayıb, xalqlarımız və ölkələrimiz arasında daim qarşılıqlı etimad olduğunu diqqətə çatdırıb. Səfir Azərbaycanda rus dilinə məhəbbətin tarixi köklərindən danışıb, ulu öndər Heydər Əliyevin bu sahədəki xidmətlərini xatırladıb. V.Doroxin Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin və Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin ölkələrimizin yaxınlaşması sahəsindəki xidmətlərindən danışıb.\nBakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin rəisi Məhəbbət Vəliyeva rus dili və ədəbiyyatı üzrə olimpiadanın şagirdlərin bilik bazasının zənginləşməsində mühüm rol oynadığını vurğulayıb.\nUniversitetin rektoru, professor Nurlana Əliyeva Azərbaycan ilə Rusiya arasındakı səmimi dostluq və mehriban qonşuluq münasibətlərinin tarixinə nəzər salıb. Rektor uzun illər Azərbaycan xalqının rus dili vasitəsilə Avropa və dünya ədəbiyyatı ilə tanış olmasını, eyni zamanda, Azərbaycan ədəbiyyatının və mədəniyyətinin rus dili vasitəsilə dünyaya çıxdığını vurğulayıb. O, Prezident İlham Əliyevin ulu öndər Heydər Əliyevin xarici siyasət kursunu uğurla davam etdirdiyini və Rusiya Federasiyası ilə dostluq münasibətlərini daha da inkişaf etdirdiyini diqqətə çatdırıb.\nRektor Azərbaycan ilə Rusiya arasındakı münasibətlərdə Bakı Slavyan Universitetinin xüsusi rol oynadığını qeyd edib. O bu gün keçirilən tədbirin də iki ölkə arasındakı qarşılıqlı hörmət və ehtiramın nümunəsi olduğunu nəzərə çatdırıb.\nN.Əliyeva BSU-da hazırda Rusiya ilə bağlı iki mədəniyyət və təhsil ocağının – Sankt-Peterburq və Moskva mərkəzlərinin fəaliyyət göstərdiyini, həmin şəhərlərdə isə Azərbaycan dili, ədəbiyyatı, mədəniyyəti ilə bağlı mərkəzlərin fəaliyyət göstərdiyini qeyd edib.\nAzərbaycandakı rus icmasının rəhbəri, Milli Məclisin deputatı Mixail Zabelin Azərbaycanda multikultural dəyərlərə xüsusi önəm verildiyini, dini tolerantlığın hakim olduğunu qeyd edib. O, Rusiya ilə Azərbaycan arasında münasibətlərin ulu öndər Heydər Əliyev prinsipləri əsasında qurulduğunu və bu gün daha da inkişaf etdiyini bildirib.\nQeyd edək ki, bu il ölkənin müxtəlif regionlarını təmsil edən 50 ümumtəhsil məktəbinin 2500-dən artıq yeddinci və səkkizinci sinif şagirdi yarışmalarda biliyini sınayıb. Naxçıvan şəhərindən Heydər Əliyev adına hərbi məktəbin kursantları da bu il ilk dəfə olimpiadaya qatılıblar.\nIX Respublika Olimpiadasının təşkilatçıları Rusiya Federasiyasının ölkəmizdəki səfirliyi, “Rossotrudnçestvo”nun Azərbaycandakı nümayəndəliyi, Rusiya İnformasiya-Mədəniyyət Mərkəzi, Təhsil Nazirliyi, Azərbaycanın Rusdilli Tədris Müəssisələrinin Müəllimlər Assosiasiyası olub.\nHər il rus dili və ədəbiyyatı üzrə olimpiada çərçivəsində “Gənc natiq” müsabiqəsi də keçirilir. Budəfəki müsabiqənin qalibləri müxtəlif mükafatlara layiq görülüblər.\nOlimpiadanın təşkilində fəal iştirak edən direktor və müəllimlərə hədiyyələr verilib.\nBakı şəhər məktəblərinin 400-dən çox şagirdi isə “A.S.Puşkin iki yüzilliyin aynasında” devizi altında keçən 19-cu Puşkin bayramının qalibi olub.\nAZERTAG.AZ :Bakı Slavyan Universitetində Beynəlxalq Rus Dili Günü qeyd olunub


Messinin yoxluğu Aqueronun işinə yaradı\n7 Oktyabr 18:45\nFUTBOL xəbərləri 7 Oktyabr 18:45\nArgentina millisinin qarşıdakı oyunlarında Serxio Aquero 10 nömrəli futbolka ilə çıxış edəcək. Apasport.az saytının məlumatına görə, bu barədə futbolçu özü “Mançester Siti”nin rəsmi saytına açıqlama verib:\n“Mənə dedilər ki, milli komandada nömrələr 1-dən 23-ə qədər olmalıdı. Daha əvvəl də 10 nömrə altında Bosniya və Hersoqovina və ABŞ millilərinə qarşı yoldaşlıq oyunlarında meydana çıxmışam. O zaman da Messi mənə demişdi ki, özü olmayanda bu nömrəni mənə etibar edir. Əlbəttə bu jestdən çox məmnunam, ancaq 10 nömrə həmişə Messiyə məxsusdu”.\nQeyd edək ki, Argentina millisi dünya çempionatı 2018-in seçmə mərhələsi çərçivəsində oktyabrın 8-də Ekvador, 13-də isə Paraqvay millisi ilə qarşılaşacaq.


Amerika Niyə Birincidir – Vaşinqtonun Nəbzi\nBura Amerikadır – o Amerika ki, afro-amerikalı Oprah Winfrey tok şou janrını icad edərək nəhəng media imperiyası qurur. Nebraskada yaşayan Warren Buffett Nyu Yorkun Wall Street-ini kölgədə qoyur. Balaca dükan sahibi olan Sam Walton (Walmart şirkətinin banisi) planetin prakəndə satış biznes qaydalarını dəyişir. Rusiyadan gəlmiş mühacir Sergey Brin Google-u təsis edir. “Amerikanın əlahiddə statusununun sonu onda çatmayacaq ki, bizim neftimiz, taxılımız, və ya kompüterlərimiz qurtaracaq. Bu məqam onda yetişəcək ki, biz fərdin azadlığına son qoyacağıq – istər pis istərsə də yaxşı məramlarla. O vaxt ki, biz insanları öz nailiyyətlərinə görə deyil, ad, sinif, irq, cins və dinlərinə görə mühakimə edəcəyik – onda biz də dünyanın yerdə qalan hissələri kimi olacağıq,” deyə Victor Davis Hanson həmvətənlərinə xəbərdarlıq edir.


Komanda şəklində işləmək qabiliyyəti, işə məsuliyyətli, məqsədyönlü, daim yaxşı nəticələr əldə edəcəyinə inanan insanları komandamıza dəvət edirik. Bizim dəyər verdiyimiz işçi işinə, komandasına sadiq olmaqla yanaşı komandasına hər cür dəstək verməyə hazır olandır.\nAlians şirkətində təcrübəli işçilərlə işləməklə karyeranıza böyük təcrübə qatacaqsınız. Peşəkar insanların arasında iş təcrübənizdə önəm verilən halları daha da təkmilləşdirəcəksiniz. Məqsədimiz işimizdə hər bir yeni işçimizə dəstək olmaqla yanaşı şirkətimiz üçün peşəkar kadr hazırlamaqdır.\nKomandamıza qoşulmaq üçün CV formasını hr@alians.az ünvanına göndərmək yetərlidir.