Qurban Bayramov - Müasir Azərbaycan nəsrində feminizm\nAavanqard.net tənqidçi-ədəbiyyatşünas Qurban Bayramovun yazıçı Rəhim Əliyevin "Zülmətdə çəhrayı" hekayələr kitabı haqqında məqaləsini təqdim edir.\nVə yaxud professor Rəhim Əliyev neorealist yazıçı obrazında\n"Sevgi abır-həya, xəcalət hissindən qurtulmağın ən etibarlı yoludur. ...Bədbəxtliyi dadmadan xoşbəxt olmaq istəyirsən. Halbuki nələrin səni bədbəxt etdiyini bilmədən, nələrlə xoşbəxt olacağını bilə bilməzsən. ...Hələ cavabı tapılmayan və qadın ruhuyla əlaqədar otuz il davam edən araşdırmalarıma qarşı mənim də cavablamağı bacara bilmədiyim çox əhəmiyyətli bir sual var: Qadın nə istəyir? ...Mən sevgililərimin sayını insanpərvərliyimdən artırıram." (Ziqmund Freyd)\n"Qadın sevgi uğruna hər şeyə hazırdır, hətta sevişməyə də, kişi isə sevişmək uğruna hər şeyi fəda etməyə hazırdır, hətta sevməyi də!" (P. Koelho)\n"Sevən qadının fədakarlığı ölçüyə gəlmir." (Alfons Dode)\nMüasir yazıçılar, qələm camaatı oxucu qıtlığından şikayət edirlər! Amma, baxin görək biz özümüz nə dərəcədə bir-birimizi oxuyuruq!? Bir yerdə işləyirik, müasmirələrdə görüşürük, hətta badələr toqquşdurub, sağlıqlar deyirik, boğazımızdan kəsib nəşr etdirdiyimiz, qonanarsız, qələm haqqısız kitablarımızı mübadilə edirik, məqalələrimizi mübarək imzalarımızla mətbuatda görürük, amma oxumuruq... Amma, bir-birimizi oxumuruq! “Oxusaq” da susuruq, dilə gətirmirik, yüngülməcaz təbriklə keçinirik! Xarici ədəbiyyatı (istər klassikanı, istərsə də müasir) mütailəmizi az qala bir-birimizin gözünə təkəbbürlə soxur, özümüzü oxumuş, çoxbilmiş kimi göstəririk, amma biz niyə bir-birimizi oxumuruq! Bir-birimizə qələm dostu deyirik, amma bir-birimiz barəsində yazılı bir cümləlik mətləb də olsa yadigarımız yoxdur! Niyə? Bu sual-dilemma məni həmişə düşündürür!.. Bu sual ətrafında düşünə-düşünə, vaxtilə Rəhim Əliyevin oxuduğum və həddindən çox xoşuma gələn, “Ədəbi ilin yekunları”na həsr etdiyim icmalda da təqdir etdiyim “Xoruzun oğlu” hekayəsi yadıma düşdü və Rəhimin mənə verdiyi hekayələrdən ibarət kitabını (Əliyev R."Zülmətdə çəhrayı", Bakı, Alatoran yayınları, 2014, - 300 s.) götürüb vərəqlədim, o tərəf, bu tərəfinə baxdım və bir də gördüm ki, kitabı oxuyub qutarmışam, həm də yüksək dərəcədə feyz almışam!.. İçimdə böyük təbəddülat yaranıb!..\nƏliyev Rəhim Nadir oğlu - tənqidçi, nasir, 1983-cü ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, filologiya elmləri doktoru (1996). Çoxdan tanıyıram, lap iki əsrdir ki, var - XX-XXI əsrlər...\nBakı şəhərinin yaxınlığındakı Ramana qəsəbəsində anadan olmuşdur, özü deyir ki, mən səcərə etibarilə rimliyanam, yəni Sizlərdən deyiləm, Romalıyam... Bu sözlərində həqiqətə yaxın nəsə var! Görünüşündə, davranışında, danışığında, düşüncə tərzində, müraciət elədiyi mövzuların şərhində, həyata, məişətə münasibətində də bu aşkar (örtülü yox!!) hiss olunur. Məsələn, bir də görürsən ki, Rəhim dedi ki, İmadəddin Nəsimi müsəlman deyil, xristian olmağa daha yaxındır! Di gəl, "qancıq eşşəyi palçıqdan çıxar və ya çaydan keçir!"\nBakıda təhsil almış, bu günə qədər də burada yaşamışdır. Əslən şəhərlidir, şəhər adamıdır! Bunu ona görə yazıram ki, mətləbə dəxli var, yoxsa nəyimə lazımdır!..\nFiloloji təhsil almışdır - ADU-nun filologiya fakültəsində. Y.Qarayevin "Səhnəmiz və müasirlərimiz" adlı kitabına yazdığı ilk mətbu rəyi 1973-cü ildə "Azərbaycan gəncləri" qəzetində dərc edilmişdir. Bundan sonra dövri mətbuatda ədəbi-tənqidi məqalələri vaxtaşırı çıxır. Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunda laborant (1975-1976), "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzeti redaksiyasında ədəbi işçi (1976-1978), tənqid və ədəbiyyatşünaslıq şöbəsinin müdiri (1978-1985), Azərbaycan EA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutu Cənubi Azərbaycan şöbəsinin böyük elmi işçisi olmuşdur (1988-1991).\nAzərbaycan Respublikası Prezident Aparatında məsləhətçi, Teleradio şirkətində sədr müavini işləmişdir (1990-1991), C.Cabbarlı fondunun sədri seçilmişdir (1994-cü ildən). "1970-ci illər lirikasının inkişaf meylləri" mövzusunda namizədlik (1983), "C.Cabbarlının yaradıcılıq təkamülü: metod, üslub, janr" mövzusunda doktorluq (1996) dissertasiyası müdafiə etmişdir. Azərbaycanda 90-cı illər xalq hərəkatı dövründə ictimai-siyasi hadisələrin təhlilinə həsr olunmuş məqalələrlə çıxış etmişdir. Hazırda Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunda Cənubi Azərbaycan şöbəsinin baş elmi işçisidir (1996-cı ildən). Ədəbi tənqid, nəsr və publisistika ilə məşğul olur. 2001-ci ildən türkdilli hürufi mətnlərinin tədqiqi ilə məşğuldur. "Ədəbiyyat nəzəriyyəsi" kitabında dilin yazıdan törəmə olması barədə nəzəriyyə irəli sürmüşdür. Bu kitabda sözün semiotik işarə nəzəriyyəsi ədəbiyyat nəzəriyyəsinə də tətbiq edilir.\nBunları qeyd etməkdə məqsədim budur ki, bildirim ki, Rəhim Əliyev təpədən-dırnağa ədəbiyyat adamıdır, ədəbiyyatın bilicisidir və zəngin filoloji, həm də həyati təcrübəsi var... Müasir ədəbi mühitdə məxsusi və mötəbər söz, mövqe adamıdır! Məncə bunlar ictimai rezonans üçün kifayətdir, məncə, elə ədəbi rezüme üçün də. Söhbət ədəbi proseslə nəfəs alan, yaşayan, ömrünü ədəbiyyata, sözə çevirən və ədəbi mühitdə "Ədib" deyə çağrılan qələm adamından gedir... Bunları da ona görə yazıram ki, bunların da mətləbə dəxli var, yoxsa nəyimə lazımdır!..\nÖmründə bircə kərən Bakıdan kənarda yaşamağa məcbur olmuş - 1973-1975-ci illərdə Sovet ordusunda zabit rütbəsində moto-piyada hissəsində hərbi qulluqda olmuşdur, deyəsən o vaxtkı Ermənistan tərəflərdə və buradakı Siranuşla baş verən sevgi macəralarına "Öpüş" adında hekayə də həsr etmişdir, insafən yaxşı hekayədir, təbii, maraqlı, oxunaqlı... Sözü ki, hekayədən saldım, bu yazımda Rəhim Əliyevin yazıçılığından söhbət açmaq istəyirəm, daha doğrusu yazıçı Rəhim Əliyevdən! İlk dəfə onun "Xoruzun oğlu" (19...) hekayəini oxumuşdum, xoşuma gəlmişdi, bir-iki cümlə ilə ədəbi ilin icmalında münasibətimi də bildirmişdim! "Göndərilməmiş teleqram" (1984), "Bütövlənməyən borc" (1996), "Zülmətdə çəhrayı" (2014) nəsr kitablarının müəllifidir. Başlıca olaraq hekayə janrında yazır. Povest və romanı da var!... Bunları da ona görə dedim ki, bunların da mətləbə dəxli var, yoxsa nəyimə lazımdır!..\nAlman filosofu Nitsşe yazır: “Sənət bizə ona görə verilib ki, Həqiqət bizi öldürməsin...”. Nitsşe XIX əsrdə yaşayıb. Amma bu gün də, elə indi də Rəhimin nəsrini oxuduqca aforizmin dəqiqliyinə, yerində deyilməsinə heyrətlənməyə bilmirsən. Eyni zamanda, fikrimdə Rəhimin yaradıcılığına kiçik bir ekskurs edib düşünürəm ki, deyəsən, axı bu fikir onun da əsas ideyası, qayəsidi. Həqiqəti yazmaq, amma elə yazmaq ki, sənət olsun, oxucunu “öldürməsin”.\nMaksim Qorkinin ifadəsidir : ”Ədəbiyyat insanşünaslıq deməkdir!” Yadımdan çıxıb, deyəsən sovet dönəmində bir “İnsanşünaslıq” (“İctimaiyyət” fənninin bölməsi təkin) dərs də tədris edilirdi! İndi nə cəmiyyət öyrənilir, nə də insan! Hər cürə “şünaslıq” var, təkcə ən vacib olan, “cəmiyyətşünaslıq”la, “insanşünaslıq” buxarlanıb, yoxa çıxıb, defisitə çevrilib! Məncə Rəhimin yaradıcılığında bütün ədəbi-bədii priyomlar, təsvirlər, hadisələr, əhvalatlar ancaq cəmiyyət içindəki insanı reorealist çılpaqlıqla göstərməyə xidmət edir və onun qəhrəmanları, beləliklə, fərdiyyətlə birgə ictimai funksiya kəsb etmiş olur.\nVə qəhrəmanını o qədər real yazır ki, bəzən hadisələrin axını yazıçının nəzarətindən çıxa da bilir. Ümumiyyətlə, Rəhim yazdığı hadisəni, əhvalatı, situasiyaları həyatın öz ixtiyarına buraxır, yazıçı nəzarətini o qədər də xoşlamır! Bu o demək deyil ki, Rəhim faktoqrafdır! Yox, sadəcə o yüksək dərəcədə həssas estetikdir, duyumu-fikri mütəfəkkiranədir və bilir ki, gerçəkdən hansı cövhəri götürmək lazımdır və onu götürüb qoyur "vərəq-nimçəyə", təqdim edir müştərisinə! Rəhimin bir yazıçı kimi öz oxucu-müştərisi var! Kütləvi oxucu ona lazım olmur!\n"Zülmətdə çəhrayı" (Bakı, "Altoran yayınları", 2014, 300 s.) kitabı qarşımdadır. Rəhimin əvəlki kitabları qədər, bu kutabını da maraqla oxudum. Karandaşla səhfəkənarı qeydlərim qalaq-qalaqdır. Təkcə onları yazsam böyük bir məqalə alınar... Amma nəyimə lazımdır demirəm! Amma onu deyirəm ki, nasir Rəhim Əliyevin bu kitabına onun müxtəlif illərdə yazdığı, "Ədəbiyyat", "525-ci qəzet"də, kitablarında, başqa məcmuələrdə, dərgilərdə dərc olunmuş hekayələri daxil edilmişdir.\nBu əsərlərin əsas qəhrəmanları müxtəlif taleli, insana layiq həyata, özünütəstiqə çalışan və müxtəlif sosial zümrələrdən olan, şəhərdə yaşayanvə ya şəhərdə yaşamağa məcbur olan müasir qadınlardır. Onlar dədə-baba adətləri ilə azad, sərbəst həyat, şüuraltı psixoloji-şəhvani yaşantılarla qəbul edilmiş əxlaq kanonları arasında çətin, ağrıdıcı seçim edir, öz zorla da olsa, "əxlaq" kanonlarına zidd olsa da, həyatdan xoşbəxtlik paylarıni almağa can atırlar... Bu qadınlar elə bil, düçar olduqları fəci tale əvəzinə həyatdan heyif çıxırlar, ya da bu yolla həyatdan kam alırlar... Bu da onların insani haqlarıdır...\nSosial-psixoloji düşüncəmizin, dolanışığın, məişətin ziqzaqları, təlabatları, qüsurları, psixoloji sarsıntılar onların talelərini istiqamətləndirir... Lakin bu hekayələrdə müəllifin dərin rəğbəti bu çətin, əxlaqi kanonlara sığmayan talelər yaşamağa məcbur olan bu qadınların tərəfindədir; çünki məhz onlar hansı yolla olursa-olsun daşlaşmış məngənədən çıxmağa, mühitin onlara münasibətindən asılı olmayaraq, qismən olsa da azad, sərbəst şəxsiyyət olmağa can atırlar... Bunu onlara bu yolu seçməyə məcbur edən mühitin özüdür...\nNeorealist yazıçı Rəhim Əliyevin qadın qəhrəmanları, əslində feministdirlər. Bu obraz, yəni feminist qadın obrazı bizim muasir nəsrimizin nadir və tam yeni obrazıdır. Bu obrazın işartıları 60-cı illər nəsrində tək-tük, örtülü şəkildə görsəndi, amma postmodern ədəbiyyatda ədəbi hadisə xəttini qazandı...\nFeminizm qadın şıltaqlığı deyil, qadının sosial-psixoloji üsyanıdır, bərabərlik, sərbəstlik, mənəvi-əxlaqi azadlıq hüququdur, cəmiyyətdə bir fərd olaraq üstünlük qazanmaq iddiasıdır... Rəhimin qadın obrazları "Mən zəif deyiləm, mən zərifəm! Lakin mənim bu zərifliyimdə bir polad tellər əzmi var!" idealı istiqamətində yaşamaq iddiasındadılar!\nYazıçı Rəhimin ədəbi konsepsiyasında "qadın daxilən azad deyilsə, fiziki azadlıq onu rahat və xoşbəxt edə bilməz!" ideyası aparıcıdır. Rəhim bu mövzuda yazdığı əsərlərin mərkəzindən bu keçir: "Qadın da insandır, insana azadlıq, azad fikirləşmək, azad (şüurlu) hərəkət etmək, öz sözünü demək lazımdır! Qadın azadlığı, İlk növbədə düsuncə azadlığıdır; Qadın azad olmalıdır... Qadın ruhən azad olmalıdır. Təmiz düşünə bilməli, qərarlı addım atmağı bacarmalıdır. Bəzən qadınlar azadlıqla əxlaq yüngüllüyünü ayırd edə, fərqləndirə bilməlidirlər... Bəzi qadınlar düşünür ki, azadlıq heç kimə hesab verməmək, istədiyi kimi geyinmək, istədiyi addımı atmaq deməkdir... Facıə də buradan başlayır... Qadın üçün azadlıq yersiz qadağaların, cinsiyyəti üzündən cəmiyyətdə ona qoyulan maneələrin olmamasıdır; Ruhun azad deyilsə... azad ola bilməzsən! Vəssəlam!.."\nRəhimin qadın obrazlarının əksəriyyətinin qəlbindən keçəni ümumiləşdirsək, onların dilindən bunu eşidə bilərsən: "Şəxsən mənim üçün azadlıq, ruhumun azadlığı deməkdir. Sevdiyim insana inanmaq, güvənmək və öz hisslərimi ona açanda mənim sarı simimdə qəddarcasına çalmamaq və yaralarımı qanatmamaq deməkdir. Əgər mən insanı ürəkdən sevirəmsə, azadam. Sevdiyim insana inanıramsa, ürəyimi, hisslərimi ona etibar edirəmsə, azadam. Mənim üçün azadlıq hisslərimin və ruhumun azadlığıdır!.."\nƏslində bu hekayələrin qəhrəmanları müxtəlif yollarla (bu yol təqdir edildi-edilmədi) sosial mühitə qarşı etiraz edir, mübarizə aparırlar... Müəllif qadın həyatına fantasqarmonik bucaqdan yox, neorealist bucaqdan, həyatın çılpaq həqiqətləri fonunda baxır və bu baxışda onun femina dünyasına romantik bir məhəbbəti, sonsuz, qırılmaz bir rəğbəti də hiss olunur. Çünki müəllifə görə sosial həyatda düşdüyü məqamdan asılı olmayaraq həyatımızda yaxşı nə varsa qadınlıqın dözümlülüyü, cəfakeşliliyi, gücü, tükənməz məhəbbəti ilə bağlıdır, hətta bu məhəbbət nifrətə çevriləndə belə məhəbbətdən olur...\nBu hekayələrdə, həm də, mənəvi-əxlaqi deqradasiyadan, psixoloji komplekslərdən irəli gələn, yaranan qadın əzabının nikbinliklə haşiyələnən bədii lövhələri var... Hətta bu lövhələr neorealizm üslubunda təqdim edilən obrazların düşüncə və hislərində xəstəlik səviyyəsində melanxolik rəftara çevrilir... İlk baxışda adama elə gəlir ki, Rəhim bədii yaradıcılığına ciddi yanaşmır, hekayələrini məzə üçün yazır... Amma bu hekayələrdə qədərsiz bir insani hərarət, səmimiyyət var. Bu da onların həyatiliyindən irəli gəlir!!\nRəhimin özünəməxsus nəsr qaydaları var! Ənənəvi qaydalara görə onun da nəsrinin bitgin süjeti, fabulası, xarakterlərin özünəməxsusluğu, obrazlarının insana xas mənfi və müsbət cəhətləri, çatışan və çatışmayan tərəfləri, hər bir adamı onun öz dilində danışdırmaq, oxucunu intizarda saxlamaq və çox vaxt da heyrətləndirmək, bəzən çaşdırmaq, ən başlıcası isə, həmişə düşündürmək, duyğulandırmaq, həyəcanlandırmaq tərəfləri əlahiddə bir şəkildə mövcuddur!\nAmma!.. Amma bütün bunları nəzəriyyəçi - alim Rəhim Əliyev yox, yazıçı Rəhim Əliyev düşünərəkdən etmir, sərbəst şəkildə ilham atının cilovunu buraxır, neorealist üslubun axarınca kəhərini dördnala çapır, həyat həqiqətlərinə məşşatəlik eləmir! Halbu ki, sənətdə bunların özü də olduqca məqbuldur və təkcə Rəhimin üslubuna xas cəhət deyil...\nRəhim bir ədib kimi İnsan xarakterinin, xislətinin müxtəlif situasiyalarda üzə çıxan tərəfini, onun fərqli həyat hadisələrindən içində yığılan kini, nifrəti, ağrını, həzzi, ani sevinci, bir anlıq xoşbəxtliyi və həkaza, kompleksləri göstərmək üçün müxtəlif priyomlardan, psixoloji məqamlardan bacarıqla istifadə edir; daha doğrusu, bunları görə, seçə bilir və yazısına gətirir! Ona görə də, onun obrazlarının yaşantıları, duyğuları, iztirabları, psixoloji məqamları, hətta fizioloji təlabatları belə, oxucuya təbii görsənir, səmimiyyəti, həyatiliyi ilə inandırır və haradasa özün də həmin duyğular aləminə düşürsən...\nRəhimin mövzuları da, qəhrəmanları da müasirdir, şəhər mühitində gündəlik raslaşdığımız, həyatımızın bir parçasına çevrilən, yaxud bir yerdə işlədiyimiz, bir yerdə yaşadığımız insanlardır, qonşulardır, məhlə adamlarıdır, aşkarda, gizlində gördüklərimizdir, görüşdüklərimizdir... Adi, sadə, öz ömürlərini yaşayan şəhərli, Abşeronlu – Ramanalı, Dağlı məhəlləli insanlardır!..\nRəhim Əliyevin qəhrəmanları ictimai mühitin yüklədiyi bu boyda yükə, fərqliliyə, başqalığa dözmək mümkünsüzlüyünün dözməmək mümkünlüyünü yaşayan qəhrəmanlardır! Təbiətin onlara verdiyi, sonralar insanların, mühitin alışdırdığı, alovlandırdığı, dərinləşdirdiyi əbədi bir bəla ilə yaşamaq onlara çətindir!.. Bu qəhramanlar qətiyyən bununla razılaşmırlar. Onlar müxtəlif taleli, insana layiq həyatla yaşamaq haqqını bilən, və özlərini şəxsiyyət kimi, adam kimi dərk etmək istəyən qəhrəmanlardır və nəyin bahasına olursa-olsun bu yaşamaq haqqına qovuşmaq üçün, sözün əsil mənasında mübarizə aparırlar!\nBu mübarizə inqilabi mübarizə deyil, insani, mənəvi, psixoloji, ruhi, real həyat yaşamlı mübarizədir... Başqa sözlə desək, onlar dədə-baba adətləri ilə yaşamaq istəmirlər! Əxlaq, namusgirlik adı altında kişilər tərəfdən onların mənəviyyatına vurulmuş qandaldan xilas olmağa çalışırlar! Təkrar deyirəm, azad, sərbəst həyat, şüuraltı duyğular və istəklə süni əxlaq arasında cətin seçim axtarırlar, onları məngənəyə salan mühitdən xilas olaraq öz xoşbəxtlik paylarını almağa can atırlar...\nXeyir də, şər də bu insanlarda birləşir və bu gerçək insan taleləri qısa, lakonik tərzdə hekayələşir. Mövzusu nə qədər çoxşaxəli, dərin olsa da, yazıçı hadisələri “sürətlə”, dinamik şəkildə izləyir, bir romanlıq mətləbi kiçik bir hekayəyə sığışdırır, oxucunu uzun təhkiyələrlə, artıq təsvirlərlə yormur, qısa, amma eyni zamanda hədəfə dəqiq vuran fikirlərlə, ifadələrlə mahiyyəti, mənanı yüksək emosionallıqla, psixoloji yaşantılarla təqdim edir. Əsər elə maraqlı olur ki, oxucu özünü hadisələrin iştirakçısı hesab edir. Dediyim kimi, həm də bunlar müasir, çağdaş oxucunun zövqünə uyğunluğundan, istədiklərini göstərdiyindən, həyatının, yaşantılarının bir parçası olduğundan irəli gəlir...\nRəhim bu hekayələrində, ümumiyyətlə nəsrində qadınların həm "çəhrayı"ya bürünmüş, həm də "zülmətə" qərq olmuş həyatlarının dərin psixoloji sarsıntılarını təsvir eləyir, ona görə də, kitabını "Zülmətdə cəhrayı" adlandırıb və bu sərlövhənin dərin əxlaqi-estetik, sosial-psixoloji mənası var! Belə götürəndə, elə insanın həyatı zülmətlərin və cəhrayıların dolanbaclarından keçmirmi? İntəhası bu dolanbac keçməzlərdən keçəndə, bəzisinin əlində Afroditanın yumağı olur, bəzisi isə əliboş olduğundan çıxılmazda (labirintdə) çıxılmaz halda qalaraq məhv olur!\nRəhimin hekayələri - "Gecikmiş etiraf", "Ölmüş sevginin xatirə günü", "Gecə qonağı", "İkinci məhəbbət", "Yataqda ağlayan qız", "Sevgidən ağlayan dul qadın", "Gecədən keçmiş", "İşıqlı mehmanxananın nömrəsində", "İki rəssam və idman müəlliməsi", "Əri Rusyətdə olan Səkinənin macəraları", "Evli qızın ayağısürüşkənliyi, yoxsa...", "Sənəmin məktubu", "Məhəbbətsiz ər-arvad" və s. bu sıradan hekayələrinin hamısı, adlarından da göründüyü kimi, əslində hərəsi bir qadının fəcii taleinin hekayətidir, amma ömrün bir anında əks olunan tale, necə ki, qan analizi -- bir damla qanda bütün orqanizm görsənir... Yox, bəlkə də, bu hekayələrin hər biri tale romanlarıdır və Rəhim insafdan çıxsaydı, bu hekayələrinin hər birini "bir sevgi romanı" edərdi...\nBunun da psixoloji səbəbləri var və professor Rəhim Əliyev bu yöndən yazıçı Rəhim Əliyevi belə təqdim eləyir: " Nəsr məsələsində məsələ başqadır. Mən öz nasirliyimdən o qədər də razı deyiləm. Az yazmışam. Yazıçılığa lazım olan fanatizm məndə yoxdur. Mən yazmağa həvəsi nəzərdə tuturam. Əsil yazıcı, görünür, yazmağı həyatın bütün feyzlərindən yüksək tutmalıdır. Mən bunu bacarmıram. Əsil yazıçı şüurlu olaraq əzabkeşlik yolunu tutur. Yazıçılıq misilsiz bir ağır zəhmətdir, qeyri-adi güç tələb edir. Mən özümdə bu gücü tapmıram. Amma yazmaya bilməyəndə yazıram. Bu, tarantasla, fəna ilə mübarizədir mənimçün."\nÜmumiyyətlə, Rəhimin nəsri psixologizm ladında yazılan nəsrdir, özü də dəruni psixoloji yaşantılar dalğasında olan müəllifdir...Ona görə də, onu əzabkeş insanın, özü də zərif cinsə mənsub insanın seksual silahla silahlanaraq fənalıqla mübarizəsi daha çox cəzb edir...\nBu hekayələri maraqlı, oxunaqlı edən bir cəhətdə, onun təhkiyyəsidir. Təhkiyyə müəllifinmi, obrazınmı dilindən verilir, bilinmir, bir-birinə qovuşur. Neorealist-sürrealist üslubu şərtləndirən cəhətlərdən biri də budur. Müəllif obrazın, obraz da müəllifin içinə girir, bir-birinə pərçimlənir, kipləşir, sonra açılır, çözələnir və təkrar bir-birinin cildinə girərək çuğlaşır...\nYenə ümumiləşdirsək, Rəhim maraqlı insan olduğu kimi, maraqlı da yazıçıdır. Belə olmasaydı hər ikisi olmazdı! Maraqlı insan olamazsan maraqlı yazıçı olamazsan! Maraqlı yazıçı olmaq üçünsə maraqlı insan olmaq gərəkir! Yuxarıda demişdim ki, Rəhim "şəhər adamıdır", buradan çıxış nöqtəsini götürsək, Rəhim həm də "şəhər nasiridir!" Yəni, onun nəsr yaradıcılığının mövzuları şəhəhərlilərin həyatından götürülmüşdür və kəndistanda belə bir deyim var - "Aşıq gördüyünü çağırar!" Bu mənada, Rəhim də fəndkir bir nasir kimi, şəhərdə gördüklərini, lap deyək ki, başına gələnləri bədii təxəyyülünün dəyirmanından keçirib maraqlı hekayələrlə oxucusunun qənşərinə çıxır. Özü də deyim ki, olduqca orjinal tərzdə və orjinal mövzularda! Yazışı Rəhim Əliyevin nəsrinin sütunundamı deyək, özəyindəmi deyək, dediyim kimi, feminizm problemləri durur, yəni feminist həyat tərzi bütün psixoloji yaşantılarla, hətta neorelist nüyanslarla onun nəsrində əksini tapır...\nMəncə bu onun müasir nəsrə gətirdiyi yeniliyin bəlirlənən işartılarıdır... Və bizim Azərbaycan nəsrində əksini tapmayan bir sahədir... Amma, bunun Şərqdən Qərbə yayılan və "Min bir gecə" nağıllarından "Dekmeron" doğan doğal ənənələri olmasına baxmayaraq, təkrar edirəm, bizim Azərbaycan nəsrində ilk hadisədir... Bu mənada, onun hekayələrinin mövzusu həyatın girdabında çapalayan, qaymağında geşt edən, zahirən xoşbəxt görsənən, daxilən əzablar qoynunda psixoloji sarsıntılar keçirən qadınların həyatından alınmış gerçək həyat parçalarını "parçalanmış güzgü" effekti ilə əks etdirən hekayələrdir və hər hekayəsi qırılmış, param-parça olmuş bir qadın taleyinin param-parça olmuş gəlinlik güzgüsünün parcalarında əksidir... Həyatın bu görünməyən, amma həmişə yaşanılan, görünüb görünməzliyə vurulan, gizlinclərdə aşkar yaşanılan, milyonlar xərclənən "həyat tərzinin" faciəvi əxlaqi-mənəvi tərəfi ilə bədii dialoqdur...\nBu pozğun həyat deyil, ictimai-sosial mühitin, bəzən də freydizmin sübut elədiyi kimi psixoloji-fizioloji təlabatın, mənəvi aclığın yaratdığı, qaranlıqlarda qalan mənəvi-əxlaqi mühitin olduğu kimi bədii təqdimatıdır...\nİnsan var, insanın həyatı var və bu unsanın həyatının gizlinləri niyə gizlində qalmalıdır!?.. Bu ədəbi populizmi deyil, gerçəkliyin diqtəsi ilə yaranan ədəbi normadır və Rəhim Əliyevin cəsarəti budur ki, süni şəkildə əxlaq hicabına büründürülən gizlinləri (şəriətdə müvəqqəti kəbinlə - siğə ilə qanuniləşdirilən gizlinləri, aşkarda, hüquqi müstəvidə "insan alveri" təkin cəzalandırılan gizlinləri) süni ədəbi yasaqlara baxmayaraq hicabdan çıxarır və budur, qardaşım, sənin gizlində can atdığın, pullar xərclədiyin, evlər-yuvalar dağıtdığın (və ya əksinə) həyat budur!\nRəhimin hekayələri oxunaqlıdır, cəlbedicidir, ruhsal, duyğulu, duyğuları hərəkətə gətirən və buna görə də yaddaqalandır! Bu hekayələrin informatik kodu həyatın özüdür. Ədəbiyyatımızda şəhər mövzusu, Bakı-Abşeron mühiti gərəyincə, özü də yüksək bədiiliklə, müxtəlif mövzu aurasında dəyərincə əksini tapıb və tapmaqdadır. Rəhim Əliyevin nəsrinin mövzuları Bakı və Abşeron kəndlərindən alınmış mövzulardır! Yenidir, heç kimin toxunmadığı mövzulardır, özünəməxsusdur, fərdidir, özününküdür, öz gördükləridir, öz yaşadıqlarıdır, təbii həyati detallardır...\nOnun yaradıcılığında təbii psixologizm və bu psixologizmə biçimlənmiş lirizm üstünlk təşkil edir. Mənə elə gəlir ki, Rəhim ömrünün müxtəlif anlarını, məqamlarını hekayələşdirir və onun orjinallıq, bənzərsizlik sirri də buradadır. Onun qəhrəmanları qeyri-adi adamlar, mistik qəhrəmanlar deyildir”! Qeyri-adilik onların real yaşam tərzindədir, “mistiklik” onların psixoloji durumlarında və istəklərindədir. Onlar qeyri-adi heç nə istəmirlər, adəcə onlar istəklərincə yaşamaq istəyirlər... Azad yaşamaq, sərbəst yaşamaq, hiss və duyğularının təlabatına uyğun yaşamaq istyirlər...\nƏslində bu qəhrəmanlar “zülmətdə” yaşayan, amma çəhrayı duyğularla, hisslərlə, arzularla özlərini ovunduran qəhrəmanlardır. Müəllif hekayələrindəki hadisələri düşünərəkdən ictimailəşdirməkdən tamam uzaqdır. Amma istər-istəməz, bu zülmətdə çəhrayı duyğularla yaşayan insanların təsvir olunan həyatının məzmunun özü ictimai məzmun, ictimai-sosial mətləb yükü daşıyır – insan, sən və mən bax, bu həyatı bu həyatda yaşayırıq! Bu cəmiyyət bizim cəmiyyətdir və bundan kənarda yaşamaq da mümkün deyil, onda gərək bir qismimiz kimi cəlayi-vətən olasan, vətənsiz yaşayasan...\nRəhimin qəhrəmanları isə, bunu bacarmazlar, hər bir çətinliyə, məhrumiyyətlərə qatlaşarlar, zülmətlərə dözərlər, özlərindən bir çəhrayı dünya qondararlar, amma öz həyatlarını öz evlərində, məhlələrində, şəhərlərində, kəndlərində yaşayarlar... Ona görə də, mən Rəhim Əliyevin əvvəl “Alotoran”da yayımlanan və indi bir yerə yığılıb kitab şəklində təqdim edilən hekayələr kitabının “Zülmətdə çəhrayı” (2014) adlandırmağını da, onun yaradıcılıq estetikasının mahiyyətindən doğduğunu və müəllifin kitabına düz və mənalı ad seçməsini təqdir edirəm! Bu onun “Göndərilməmiş teleqram” (1984), “Bütövlənməyən borc” (1995) kitablarından sonra üçüncü nəsr kitabıdır.\n“Zülmətdə çəhrayı” kitabı “Cəhrayı” və “Zülmət” başlıqları altında iki bölümdən ibarətdir. Yozum verəsi olsaq bu istəyi “Avesta”dan gələn, Hörmüz və Əhrimən, xeyir və şər yorumları ilə də analoji parallellər yorumlamaq mümkündür. Amma. “”Zülmətdə çəhrayı” müəllifin seçimidir, yorumudur və deyim ki, əlavəyə ehtiyacı olmayan ən düz, ən həqiqi seçim və yorumdur...\nBu bölümlərisə bizcə, şərtidir, buradakı hekayələr həm təsvirlərin incəliyi, zərifliyi, həm də ahəngi, poetikası ilə bir-birinin davamıdır, təkcə mövzularının xarakteri ilə fərqlidirlər...\nRəhim Əliyevin sovet dövründə çap etdirdiyi, tənqidi məqalələrindən ibarət ilk kitabı “Poeziyanın təbiiliyi” (1984) adlanırdı. Yazıçı Rəhim tənqidçi Rəhimin sığındığı təbiiliyə burada da sığınıb və bu hekayələri şeir kimi yazıb sanki... Və qəhrəmanının hər bir təzadını, ağrısını, qorxusunu, duyğusunu, sevincini, həzzini bu hekayələrdə ifadə edib. Burada yazıçı fantaziyası yoxdur, təbiilik və neorelistik və sürrealistik yazıçı münasibəti var!...\nBayaqdan “qəhrəmanlar” deyə-deyə qalmışam! Əslində, bu hekayələrin qəhrəmanlarının hamısı qadınlardır! Rəhim qadın psixologiyasını "əclafcasına" bir neorealist yazıçı kimi əla bilir və əla da təsvir eləyir. Rəhimin bu hekayələrinin qəhrəmanlarının hamısının qadın olması (xaraktercə müxtəlif olsalar da!!) onları bir süjet istiqamətində - qadın talei istiqamətində tamamilə birləşdirir. Bu hekayələr, məncə bir romanın ayrı-ayrı hissələridir, necə ki, mirvari muncuqlar bir boyunbağında sıralanır və boyunbağını yaradır, bu seçmə hekayələr də, mənə bir kitabda sıralanaraq tam bir roman təsiri bağışladı...\nMən janr etibarı ilə, Rəhim Əliyevin bu kitabını “hekayətli roman” adlandırıram!.. Qoy, bir janr tipi kimi bu anlayış da məndən qalsın!! Burada yorum-yozum yoxdur, mahiyyət bunu tələb edir – Rəhim Əliyev yeni “hekayətli roman” janrı yaradıbdır və buna görə təqdir olunmalıdır!!\nOnun əsərləri mövzuca, ədəbi-estetik mənaca və üslubca müasirdir, özü də yenilik mənasında müasirdir və hesab edirəm ki, müasir ədəbiyyatımızda hadisədir. Təkrarən deyirəm, şəhər həyatının heç kim tərəfindən təsvir edilməyən bir sahəsini təsvir edən bu silsilə hekayələrdə həyat həqiqətini dərindən görmək baxımından müasirlərinin hamısını qabaqlayan bir yazıçıdır. Heç kəs şəhər həyatının bu gizlinclərini Rəhimdən yaxşı yazmayıb. Bəlkə ona görə yazmayıblar ki, Rəhim qədər bu həyata bələd olmayıblar... O, öz həyat biliyinə və materialına görə bizim nəsrdən və cəmiyyətdən xeyli qabaqdadır... Bu hekayələr, elə yazıçı Rəhim Əliyevin də həyatında xoşbəxt işartılardandır...\nÇünki, Rəhim öz dünyasını necə dərk edibsə, duyubsa, özü demiş, "feyz alıbsa" onu da nəsrinə gətirib və məncə buna görə - bu təbii insani ehtiraslara görə belə təsirlidir, maraqlıdır... Hətta deyərdim ki, Azərbaycan ədəbiyytında femnist nəsrin monopolistidir!!\nHəzz və iztirablar həyatı budur! Elə bu mənada da, Rəhim Əliyevin nəsri həzz və iztirablar nəsridir... Bu hekayələrində Rəhim Əliyev həyatın gizlinclərdə qalan sarsıntılarını, həyatımızda mövcud olan, yaşadığımız, amma cəsarət edib danışa bilmədiyimiz, göstərə bilmədiyimiz tərəflərini göstərir, onlardan danışa bilir, özü də bədii sözün sehri ilə.\nO, müsahibələrinin birində deyir ki, "İndi yazıram, amma “ədəbi proses” üçün yazmıram. Özümü ifadə edirəm, həyatımdan fənanı qovmaq istəyirəm. Heç kəsə maneçiliyim yoxdur." Mən onunla mübahisə etmək fikrim yoxdur, amma qəti deyirəm ki, Rəhim Əliyevin nəsri müasir ədəbi prosesin boş qalmış bir sahəsini nəsrin ləyaqəti ilə doldurur və bununla da, ədəbi-bədii prosesin diqqəti cəlb edən bir parçasına çevrilir...\nSual olunur, insan niyə intihar edir? Həyatda yaşından, mövqeyindən asılı olmayaraq çoxlu intihar faktları mövcuddur! İstedadlı adamlardan, şəxsiyyətlərdən tutmuş, müxtəlif sosial zümrələrə məxsus adamlar - bomüjundan tutmuş, şairinə, dahisinə qədər olan insanlar niyə intihar edirlər! Bu intihara onları nə məcbur edir? Bu insan faciələri üzərində düşünən varmı? Bircə, nəsrin Levi- Lev Tolustoy Annanın intiharına bir roman həsr eləmişdi!!\nRəhim Əliyevin, bu mənada, yazdığı hər bir hekayə qadının, qadınlığın mənəvi-psixoloji, əxlaqi intiharını göstərən kiçik hekayələrdən ibarət və bütün qüsurları, kompozisiya, dil, üslub səliqəsizliyi, deyərdim pintiliyi ilə birgə bədii "şedevr"lərdir... Bizim prozada bu səviyyədə qadın obrazları yoxdur... Bu ondan irəli gəlir ki, Rəhimin yazıçı və bəlkə də kişi duyumunda qadınları qeyri-adi duyum var... Fəmlə, bəlkə də əşirət dövrünün insanının duyumu ilə duymaq bacarığı... Lakin, bu hekayələrin hamısının mərkəzində yazıçının özünün və təsvir etdiyi insanların həyat dramı və daxili iztirabları durur...\nBir də, onun hekayələrində, povestində, romanında gəlmə, yad mövzular, cismlər və cismiciklər yoxdur! Halbu ki, mən Rəhimi intellektual, məlumatlı, rus demiş “çitkalı” ziyalılardan bilirəm və bəzi “çitkalı” yazanlarımızın yolu-yolağası da məlumdur... Rəhimdə isə hər şey təbiidir, onun “bədii meyvəsinin geni” təmizdir, qarışığı yoxdur...\nBütün bunlar azərbaycansayağı sürrealist və neorealist cizgilərlə təsvir olunur və qəhrəmanlarının qeyri-adi, bir az da izaha gəlməyən, ancaq adidən adi həyatını, hərəkətlərini dürüstlüklə ifadə edir.\nRəhimin hekayələrinin daha bir üstünlüyü bütün obrazların xarakter olaraq yaradılması, bütövlüyüdür. Ən kiçik, hətta epizodik sayıla biləcək obraz da nəsə deyir, nəyləsə düşündürür, təsirləndirir, duyğulandırır... Həyatdan bütün gercəkliyi ilə aldığı obrazlarıı ilə yazıçı insan psixologiyasının maraqlı bir tərəfini göstərir: zaman-zaman yaşadıqca, gördükcə hər şey adiləşə bilir. Hətta ənənəyə uyğun gəlməyən, ilk baxışda əxlaqi dəyərlərə sığmayan, mühitin zülməti, qamçıları, təhdidləri ilə “süslənən”, izlənilən bir həyatın yaşanması ilə belə...\nRəhimin qəhrəmanlarının başlarına müxtəlif bəlalar gəlsə də, bəlalı bir həyat yaşamağa düçar olsalar da, hissiz, duyğusuz yaşamağı özlərinə rəva bilmirlər, quru odun parçasına çevrilməmək uğrunda mübarizə aparırlar... Onlar bu çəhrayı həyatı uydurmurlar, romantik xəyallarda canlandırmırlar, mistikaya uymurlar! Onlar canlı insanlardır, realist insanlardır və nəyin bahasına olursa-olsun, heç bir təhdidlərə baxmadan bu çəhrayı həyatı yaşamağa çalışırlar, bəzən nail olurlar, bəzən də bu uğurda məhvə, məğlubiyyətə, məhrumiyyətə uğrayırlar, dəxli yoxdur, amma bu ani xoşbəxtlikyə qovuşmaq onların iç dünyasının yaşam işartısıdır, mənlik duyğusudur, “Mən insanam!” inamıdır, istəyidir, bunun təstiqidir! Özlərinin öz mənləri ilə görüşüdür! Bu hisslərin metaformazası deyil, depressiya deyil, cəhrayı ümidlərlə yaşamaq, həmin ümidə qovuşmaq eşqidir!\nMən bu hekayələrin hər birisinin məzmunu, süjeti, obrazları barəsində geniş danışa bilərdim! Qəsdən danışmadım! Bircə indi demirəm, nəyimə lazım! Lazımdır ki, danışmadım! Ona görə danışmadım ki, gedin, tapın, oxuyun! Düz deməmişəmsə, olanı yazmamışamsa polemikaya hazıram, onda bu hekayələri sırası ilə təhlil-təqdim edərəm! Amma nə hacət, oxusanız, görəcəksiniz ki, mən haqlıyam...


Müsəlman təqviminin aylarının adı nədir? » Qadin.Net ~ İlk milli qadın portalı\nMilli.Az İslam.az-a istinadən bildirir ki, müsəlman təqvimi dedikdə hicri-qəməri təqvim nəzərdə tutulur. Hicri-qəməri təqvim Həzrət Mühəmməd Peyğəmbərin (s) Məkkədən Mədinəyə hicrətindən hesablanır. Şəriət hökmlərində (məsələn, orucluq və s.) hicri-qəməri təqvimdən istifadə edilir. Bu təqvimdə il 354 və ya 355 gündən ibarət olur. Hicri-qəməri il hər biri 29 və ya 30 gün olan 12 aydan ibarətdir.\nCox sag olun ALLAH sizden razi olsun teşekkurler cox gozel xeberdi Men bilirdim amma oyrenmek isteyirdim


Yaşasaydı 45 yaşı tamam olacaqdı - Vətən Naminə\nHomeBütün XəbərlərYaşasaydı 45 yaşı tamam olacaqdı\n27 iyun 2019-cu il tarixdə Biləsuvar rayonunun Aşağı Cürəli kəndində anadan olmuş şəhid Ehtiram Canəli oğlu Əliyevin doğum günü ilə əlaqədar onun yaşadığı evə baş çəkildi.\nGörüşdə Azərbaycan QMƏVŞAİB-in Biləsuvar rayon filialının sədri Bəhruz Əliyev və filialın üzvləri iştirak etdilər. Söhbət zamanı Ehtiramın uşaqlıq illərindən, kənddə özünü vətənpərvər kimi tanıtdığından, ailəyə bağlılığından, döyüşlərdə göstərdiyi qəhrəmanlıqlarından danışıldı.\nŞəhid Əliyev Ehtiram Canəli oğlu 27 iyun 1974-cü ildə Biləsuvar rayonunun Aşağı Cürəli kəndində anadan olmuşdur. 1992-ci ildə Aşağı Cürəli kənd tam orta məktəbini bitirmişdir. Həmin il Biləsuvar rayon Hərbi Komissarlığı tərəfindən hərbi xidmətə çağırılmışdır. Azərbaycanın suverenliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda Ehtiram böyük qəhrəmanlıq yolu keçmişdir.\n27 yanvar 1994-cü ildə Beyləqan rayonunun Şişqaya yüksəkliyi uğrunda gedən döyüşlərdə qəhrəmancasına şəhid olmuşdur. Subay idi.\nXocavənddə əsgərlər təbrik olundul...


Whatsapp istifadəçilərinin məlumatları açıq mənbə kimi Google-da ortaya çıxıblar | Technote.az\nBu ayın ortasında Whatsapp messencerinin ümumi istifadəçi kütləsi 2 milyardı keçdi. Bu qədər sayda istifadəçi kütləsinin olması öz növbəsində çoxlu sayda Whatsapp qruplarının yaranmasına səbəb olub. Lakin Almaniyanın DWNews saytının jurnalistlərindən biri aşkar edib ki, bu cür qrupların isitfadəsi və Google şirkətinin qəribə siyasəti messencer istifadəçilərinin konfidensiallıqlarına zərər vura bilər. Bu barədə XDA-Developers saytı xəbər verib.\nTədqiqat çərçivəsində əldə edilmiş məlumatlara əsasən əsas problem ondan ibarətdir ki, bir neçə müddət bundan öncə Google, axtarış sorğularında ortaya çıxan Whatsapp qruplarını indeksləməyə başlayıb. Site: chat.whatsapp.com məhdudlaşdırıcı axtarışdan istifadə edərək Whatsapp qrupları barəsində 470.000 səhifədən çox məlumat əldə etmək olar.\nMəlumat yığımı və reklam agentliklərinə müəyyən auditoriyaların tərtib olunması ilə məşğul olan şirkətlər üçün bu böyük məlumatlar toplusudur. İstənilən açıq Whatsapp qrupuna daxil olmaqla təkcə həmin qrupdakı iştirakçıların siyahısını deyil həmçinin onların mobil nömrələrini də öyrənmək olar. Mütəxəssislər qeyd ediblər ki, sözügedən vəziyyətdə əsas günah Google-da yox məhz Whatsapp tərtibatçılarındadır.\nBelə ki, həmin tərtibatçılar Google tərəfindən indekslənməyə qadağa qoymayıblar. Buna görə də istənilən açıq Whatsapp qrupunun istənilən iştirakçısının mobil nömrəsi tam açıq şəkildə sızdırıla bilər. Ona görə ki, Whatsapp, qrup linklərinin axtarış sistemləri tərəfindən indekslənmələrini düzgün hesab etdiyi üçün onları açıq şəkildə təqdim edir.


REAL növbədənkənar parlament seçkilərində iştirak etmək üçün 42 namizədi müəyyən edib — «İnterfax» — Ən son Azərbaycan, Gürcüstan və Ermənistan xəbərləri\nDaxili siyasət 10.12.2019 09:26\nREAL növbədənkənar parlament seçkilərində iştirak etmək üçün 42 namizədi müəyyən edib\nREAL 2020-ci il fevralın 9-da keçiriləcək növbədənkənar parlament seçkilərində iştirak etməyi qərara alıb. Bu barədə partiyanın lideri İlqar Məmmədov bildirib.\n“42 dairə üzrə REAL partiyasının 9 fevral parlament seçkiləri üçün namizədlərini artıq müəyyən etdik. Bu siyahıya bəzi əlavə və dəyişikliklər hələ mümkündür. 21 dairə Bakıya, 21 dairə isə regionlara aiddir. Namizədlərin adları yaxın günlərdə açıqlanacaq”, - deyə o, Facebook səhifəsində yazıb.\nÜmid Partiyası da növbədənkənar parlament seçkilərində iştirak etməyi planlaşdırdığını açıqlayıb. “Partiyanın Ali Məclisi seçkilərdə iştirak etmək üçün 72 nəfərin namizədliyini təsdiq edib”, - deyə partiyanın mətbuat xidmətindən “İnterfaks-Azərbaycan” agentliyinə bildirilib.\nDaha əvvəl Müsavat Partiyası da növbədənkənar parlament seçkilərində iştirak edəcəyini açıqlamışdı.\nMərkəzi Seçki Komissiyasının qərarına əsasən, növbədənkənar parlament seçkilərində namizədin qeydə alınması üçün zəruri olan seçki sənədləri dekabrın 21-dən başlayaraq yanvarın 10-dək dairə seçki komissiyalarına təqdim edilməlidir. Seçkiqabağı təşviqatın aparılmasına yanvarın 17-də başlanacaq və təşviqat fevralın 8-də dayandırılacaq.\nPrezident İlham Əliyev dekabrın 5-də beşinci çağırış Milli Məclisinin buraxılması və növbədənkənar parlament seçkilərinin təyin edilməsi haqqında sərəncam imzalayıb.*\nTeqlər: PARTIYA, SEÇKILƏR, ICLAS\nMSK: Hakim partiya yeni parlamentdə təxminən 70 yerlə təmsil olunur Azərbaycanda hakim partiya növbədənkənar parlament seçkilərində nümayəndələrinin əksəriyyətinin qələbəsi barədə bəyan edib Növbədənkənar parlament seçkilərində iştirak etmək üçün 20 partiya sənədlərini MSK-ya təqdim edib YAP parlamentə növbədənkənar seçkilərdə partiyanın iştirakı ilə bağlı qərar qəbul edib Ermənistan Respublika Partiyası parlament seçkilərini gələn ilin mayında keçirməyi təklif edir Azərbaycanın baş nazirinin müavini ödənişsiz məzuniyyətə çıxıb, prezident seçkilərində hakim partiyanın səlahiyyətli nümayəndəsi təyin edilib


Abdallı (Oğuz) — Vikipediya\n41°04′33″ şm. e. 47°35′40″ ş. u.\nBu adın digər istifadə formaları üçün bax: Abdallı.\nAbdallı — Azərbaycan Respublikasının Oğuz rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.\nAbdallı Oğuz rayonunun Xaçmaz kənd inzibati ərazi dairəsinə daxildir. Rayon mərkəzindən 43 kilometr şərqdə, Xaçmaz kəndinin şimalında, Qalaçayın sol sahilində, Baş Qafqaz silsiləsinin cənub ətəyindədir. Dəniz səviyyəsindən yüksəkliyi 900 metrdir. Oğuz rayonunda izi, sorağı tarixin dərinliklərindən gələn, bu torpağın qədim sakinlərindən xəbər verən toponimlərdən biri də Abdallı toponimidir. Tədqiqatçı E.Nuriyevin "Şəki-Zaqatala zonasının toponimiyası" adlı əsərində Oğuz rayonunun Abdallı kəndinin XIX əsrə aid məlumata görə həmin əsrin əvvəllərində Şəki qəzasının Qoruqlar kəndindən köçüb gələnlər tərəfindən salındığını qeyd etmişdir. Kəndin yaşlı sakinləri isə burada insanların məskunlaşmasının daha qədim tarixə malik olduğunu bildirirlər.\nAbdallı sözünün mənşəyi və mənası haqqında elmi ədəbiyyatda iki əsas mülahizə irəli sürülür. Bir sıra tədqiqatçılar bu sözü Yaxın və Orta Şərqdə Abdal adı ilə məlum olan sufi-dərviş icması ilə əlaqələndirirlər. İsveçrə şərqşünası Adam Mets ilk dəfə 1922-ci ildə nəşr olunan " Müsəlman intibahı" əsərində yazırdı ki, IV–X əsrlərin tarixçilərinə və şalnaməçilərinə müqəddəslərin xüsusi qrupu kimi yalnız abdallar məlum olmuşdur. Adam Mets "abdal " sözünün fars mənşəli "abalar" sözünün ərəbləşdirilmiş variantı olub dini rəhbər (pir) mənasını ifadə etdiyini göstərmişdir. X əsrdə yaşamış İbn Durayd müsəlman ölkələrində müqəddəslərin -abdalların sayının 70 nəfər, XI əsrdə yaşamış əl- Xucviri isə 40 nəfər olduqlarını göstərmişdir. Abdal sözünün "Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti"ndə verilən əsas mənalarından biri də onun "dərviş, qələndər" mənasında yozumudur.\n"Şiəyəm, əmma nə bu əşkaldən,\nSufiyəm, əmma nə bu əbdaldan,\nHəqsevən insanəm, a şirvanlılar!".<poem>\nMirzə Ələkbər Sabirin "Seçilmiş əsərləri"ndə (Bakı, 1976, səh.208) yuxarıdakı şeirdə səslənən "əbdal" ifadəsi "sufizm təriqətlərindən biri, dərviştəbiət adam" mənasında açıqlanmışdır. "Azərbaycan tarixi üzrə qaynaqlar" adlı əsərdə qeyd olunur ki, XV–XVI əsrlərdə abdal (əbdal) artıq "yol və hal adamı", "dərviş-qələndər" təriqətə təmənnasız xidmət edən "gəzərgi" mənasını bildirir. Akademik B.Budaqov və Q. Qeybullayev tərəfindən tərtib edilən "Ermənistanda Azərbaycan mənşəli toponimlərin izahlı lüğəti" adlı əsərdə XV–XVI əsrlərdə İranda və Türkiyədə sufi təriqətlərinin üzvlərinin abdal adlandırıldığı, bu sözün ərəbcə "bədəl" sözündən olub "mömin", "zahid", "müdrik" mənasında anlaşıldığı qeyd olunmuşdur. Səfəvi şahları təkyələrdə və zaviyələrdə yaşayan dərviş abdallara Azərbaycanda və Ermənistanda müəyyən torpaq sahələri bağışlayırdılar. Səfəvi hökmdarı Şah İsmayıl Xətainin şeirlərində:\n<poem>"Şahın övladına iqrar edənlər,\nƏxilər, qazilər, əbdallar oldu",\n"Sufiyəm təriqətdə, həqiqətdə əbdaləm".\nmisralarında "əbdallar" deyildikdə, məhz həmin təriqət tərəfdarları nəzərdə tutulurdu. Xətai özünü abdal, dərviş-qələndər adlandırsa da, ("Mənəm abdal Xətai Heydər oğlu"), onun oğlu Şah I Təhmasib onları "qanuni" dini ehkamlara qarşı çıxan bidətçılər sayaraq amansız surətdə təqib edirdi. Z.M.Həsənalıyev "Səfəvi dövləti (XVII əsrin I yarısı)" adlı əsərində qeyd edir ki, Adam Oleari abdallar haqqında ətraflı məlumat verən ilk səyyahdır. Səyyahın məlumatına görə abdallar yalnız Səfəvi ölkəsindədir. Bu ölkədə və Türkiyədə onlara dərvişlər də deyilirdi. Adam Oleari abdalların geyimlərindən də bəhs etmişdir. Onun məlumatına görə abdallar dini şəxslərdir və özlərini Əli nəslindən hesab edirlər. Onlar sadə kaftan və yundan kürk tikdirib geyirdilər. Ərdəbildə, İsfahanda, Məşhəddə belə sufilərə rast gəlmək mümkündür. Bu paltarları onlara abdal adına layiq görüldükdən sonra başçıları verir. Onlar kürkün altından bellərinə ucu misdən olan ilana bənzər kəmər bağlayırlar. Tarix elmləri doktoru S.Əliyarov da "Azərbaycanda bidətçilər hərəkatına dair" əsərində bu barədə geniş məlumat vermişdir. Xalq arasında "hal adamı", "gəzərgi" kimi tanınan dərvişləri "avara" , "sərsəri", "divanə", "dərbədər" adlandıranlar da olmuşdur. "Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti"ndə abdal sözünün "avara", "divanə", "dərbədər" şəklində daha bir məna açımının verilməsi də təsadüfi deyildir. Şifahi xalq ədəbiyyatımızın ən görkəmli nümayəndələrindən biri olan Aşıq Ələsgər:\n"Gər hökmün işləsə Qafınan Qafa,\nBihudə xərc çəkmə, əfsana cafa,\nQəvvas tapar ləli, satar sərrafa,\nNə aşığa, nə əbdala yetişməz".\nVə ya Miskin Məhəmməd:\n"Yetişdim bir kəndə, eylədim sual:\nQapı-qapı gedib, olmuşam abdal".\ndedikdə, abdal ifadəsinə məhz bu mövqedən yanaşmışlar. "Abdal" sözünün mənşəyi və mənası haqqında ikinci mülahizənin tərəfdarları olan macar K.Teqledi, rus Piqulevski, azərbaycanlılar T.Əhmədov, V.Aslanov, E.Nuriyev və digər tədqiqatçılar Abdallı toponimini qədim türk mənşəli abdal tayfasının adı ilə bağlayırlar. 555-ci ildə naməlum müəllif tərəfindən yazılmış "Zəkəriyyə Ritorun xronikası" adlandırılan "Suriya xronikasına əlavələr" adlı əsərdə dünya xalqları təsvir olunarkən " on üç xalqın" o cümlədən abdalların türk mənşəli köçəri tayfa olduqları, alaçıqlarda və öz silahdaşlarının hesabına yaşadıqları göstərilmişdir. V.Bartolda görə abdallar hun tayfalarından biridir və onlar Əfqanıstanda, İranda, Türkiyədə, Türkmənistanda, Şimali Qafqazda və Gürcüstanda məskunlaşmışlar. A.Hüseynzadə və Ə.Sumbatzadə belə bir qənaətə gəlmişlər ki, abdallar IV–IX əsrlərdə Şimali Qafqazdan dağ keçidləri vasitəsilə Azərbaycana gələn qıpçaq, sabir, barsil, hun və sair köçəri türk tayfalarından biri olmuşdur. A.Bakıxanov da "Gülüstani-İrəm" əsərində abdal tayfasının Azərbaycanda yaşamasını qeyd etmişdir. Q.Qeybullayev "Azərbaycanlıların etnogenezinə dair" adlı əsərinin I cildində abdalların qədim türk tayfalarından olan, eftal adlanan ağ hunlar olduğunu bir sıra dəlillərlə əsaslandırmağa çalışmış, eyni zamanda Osmanlı türklərində, basqırdlarda və türkmənlərdə də abdal adlı hun tayfasının olduğunu göstərmişdir. Akademik B.Budaqov və Q.Qeybullayev "Ermənistanda Azərbaycan mənşəli toponimlərin izahlı lüğəti" adlı əsərdə 1727-ci ilə aid bir mənbədə Dağlıq Qarabağın Vərəndə mahalında Abdal kəndi, XIX əsrdə Zəngəzur qəzasında Abdallar kəndi, Ordubad rayonundakı Abdal dağ adı, Ağdam və Tovuz rayonlarında Abdal kənd adları, Şimali Qafqazda Ter əyalətində Abdal dağı toponimlərinin qədim türk mənşəli Abdal (ağ hun) tayfasının adı ilə bağlı olduğunu qeyd etmişlər. Həmin əsərdə göstərilir ki, bu tayfa V–VI əsrlərdə Orta Asiya, Əfqanıstan və Çin Türküstanını əhatə etmiş Eftalilər (Ağ hun) dövlətinin başçısı Eptalın adı ilə adlanmışlar. Bu,çara mənsub pul üzərində "Xionların (hunların) çarı Eptal" sözləri oxunur. Piqulevski VI əsrin ortalarında Şimali Qafqazda "Hun ölkəsində" Abdal adlı bir tayfanın yaşadığını bildirirdi. V.A.Qordlevskinin məlumatına görə Abdal tayfası orta əsrlərdə Türkiyədə güclü ictimai-siyasi qruplardan biri olmuşdur. Tarix elmləri doktoru S.Əliyarovun məlumatına görə, abdallar kök etibarilə Zaqafqaziyaya və Ön Asiyaya gələn qədim türk soylarındandır. Coğrafiya elmləri namizədi Nadir Məmmədov Azərbaycanda hazırda mövcud olan Abdal (Ağdaş rayonu), Abdallı (Oğuz rayonu), Çoban Abdallı (Göygöl rayonu), Abdal dərəsi (Xocavənd rayonu Bəhramlı kəndi), Abdal dağı, Abdal təpəsi (Laçın rayonu) və sair oykonimlərin abdal tayfasının adını daşıdığını qeyd etmişdir. Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasının I cildində Laçın rayonunun 1923-cü ilədək Abdallar adlandırıldığı göstərilmişdir. Bütün bunları nəzərə alaraq Oğuz rayonunun Abdallı yaşayış məntəqəsinin aşağıdakı amillərə əsasən abdal tayfasının adı ilə bağlı olması qənaətinə gələ bilərik: Birincisi, sufilik təriqətinin Azərbaycanın şimal bölgəsində geniş yayılması haqqında tarixi məlumatlar yoxdur. İkincisi, abdalların digər türk tayfaları ilə birlikdə şimal dağ keçidləri vasitəsilə Azərbaycana gəlmələri bir çox tarixi mənbələrdə öz əksini tapmışdır. Abdallı kəndi rayonun şimalında, dağ keçidlərindən birinin qarşısında yerləşir. Üçüncüsü, Azərbaycanda, xüsusilə Şəki-Zaqatala zonasında abdal tayfası ilə eyni vaxtda bu əraziyə daxil olan qıpçaqlar, türkeşlər, oğuzlar, sabirlər, xəzərlərvə s. Türk tayfaları ilə bağlı toponimlər geniş yayılmışdır.\nAbdallı oyk., düz. Oğuz rayonunun Xaçmaz i.ə.v.-də kənd. Qalaçayın sahilində, dağ ətəyi ərazidədir. Mənbələrin məlumatına görə, XIX əsrdə Şəkinin Qoruqlar kəndindən köçüb gələnlər Oğuzda üç kiçik məntəqəni yaratmışdılar. Bunlar şibili, Yemişanlı və Abdallı məntəqələri idi. Abdallı "abdal tayfasına məxsus yaşayış məntəqəsi" deməkdir. XIX əsrdə Gürcüstan ərazisində də eyniadlı iki kənd qeydə alınmışdır.\n2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kəndə 156 nəfər yaşayır.\nKənd əhalisi heyvandarlıq, əkinçilik və bağçılıqla məşğul olur.\nVikianbarda Abdallı ilə əlaqəli mediafayllar var.\nMənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Abdallı_(Oğuz)&oldid=6511476"\nBu səhifə sonuncu dəfə 29 iyun 2022 03:28 tarixində redaktə edilib.


Qış gəldi, turşu fəsli yetişdi -Hansı şorabaları yemək təhlükəlidir? - CİA.AZ\nQış gəldi, turşu fəsli yetişdi - Hansı şorabaları yemək təhlükəlidir?\n04.12.2018 - 12:41 | Xəbər 3365 dəfə oxunub\nHavalar soyuduqca turşuya qoyularaq konservləşdirilmiş məhsulların mövsümü başlayır. Təəssüf ki, həmin məhsullardan istifadə zamanı zəhərlənmə halları ilə də üzləşənlər olur. Bunun başlıca səbəbi mikrobioloji çirklənmə, yəni botulizmdir.\nBotulizm konservləşmə düzgün aparılmadıqda baş verir?\nMilli.Az medicina.az-a istinadən bildirir ki, bu barədə Bakı şəhər Kliniki Tibbi Mərkəzin yoluxucu xəstəliklər şöbəsinin müdiri Gülnarə Babayeva məlumat verib.\nG.Babayeva deyib ki, ilk növbədə qida məhsullarının konservləşdirilməsi zamanı istifadə olunan meyvə-tərəvəzin təbiliyinə diqqət yetirmək lazımdır: "Kiflənmiş, çatlamış, vaxtı keçmiş və köhnə meyvə-tərəvəzlərdən istifadə edilməməlidir. Konservləşdiriləcək məhsullar axar su altında təmiz yuyulmalı, istifadə olunacaq qablar isə düzgün sterilizə olunmalıdır. Şüşə və plastik bankalar, qapaqlar mütləq ən azı yarım saat suyun içərisində qaynadılmalıdır. Plastik qablarda turşu qoymaq daha təhlükəlidir. Belə qablardan istifadə edildikdə isə konservləşdirilmiş məhsulun saxlanma müddəti uzun olmamalıdır. Bankanı bağlayarkən içərisində çiy su və hava qalmamalıdır".\nŞöbə müdiri market və ticarət şəbəkələrində sənaye üsulu ilə hazırlanmış konservləşdirilmiş məhsulları alarkən onun üzərindəki istehsal və saxlanma tarixinə diqqət yetirməyin vacib olduğunu da qeyd edib. Onun dediyinə görə, istehsalı şübhə doğuran, qapağı qalxan bankalarda olan məhsullardan istifadə etməməyə diqqət yetirmək vacibdir.


İŞİD türk əsgərini girov götürdü: ağır artilleriya Suriyaya yeridilir – ŞOK İDDİA\n3 Sentyabr 2015 15:52\nTürkiyə ilə Suriya sərhədində bir əsgərin şəhid olduğu, digərinin itkin düşdüyü silahlı qarşıdurma haqda şok iddia irəli sürülüb.\nPublika.az xəbər verir ki, “Sputnik Rusiya” saytı itkin düşən türk əsgərinin İŞİD tərəfindən girov götürüldüyünü yazıb.\nTürkiyədən İŞİD-ə qatılmaq istəyən bir qrup şəxs Kilis sərhədindəki Ardıçlı kəndi yaxınlarında qeyri-qanuni yolla Suriyaya keçmək istəyərkən türk sərhədçiləri bunun qarşısını almağa cəhd göstərib. Bu vaxt türk əsgərləri ilə İŞİD döyüşçüləri arasında silahlı toqquşma baş verib.\nƏsgər Y. A. ayağından yaralandığı üçün qaça bilməyib və sərhədi aşan İŞİD-çilər tərəfindən girov götürülüb. Məlumata görə, itkin əsgər Suriyanın Çobanbəy qəsəbəsinə aparılıb və onun xəstəxanaya yatırıldığı deyilir.\nİddialara görə, İŞİD türk əsgərinin qarşılığında Ankaradan nə isə tələb edəcək. Hazırda itkin əsgərin tapılması istiqamətində işlər davam etdirilir. Sərhəddə mühafizə gücləndirilib, bölgəyə tanklar yeridilib. Ağır artilleriyanın Suriyaya tuşlandığı deyilir. Digər tərəfdən, itkin əsgərin tapılması üçün MİT hərəkətə keçib.


Elektrostatik induksiya — Vikipediya\nElektrostatik induksiyanın nümayişi, 1870-ci il\nElektrostatik induksiya - xarici elektrik sahəsinin təsirindən cismdə məxsusi elektrostatik sahəsinin yaranma hadisəsidir. Hadisə keçirici cismin daxilində yüklərin yenidən paylanması, həmçinin keçirici olmayan cismlərdə daxili mikrostrukturanın qütbləşməsi ilə şərtlənir. Xarici elektrik sahəsi cismin yaxınlığında elektrik sahəsinin induksiyası sayəsində ciddi təhrif oluna bilər.\nKeçiricilərdə elektrostatik induksiyaRedaktə\nXarici elektri sahəsinin təsirindən yüksək elektrik keçiriciliyinə malik metallarda yüklərin yenidən paylanması o vaxta qədər davam edir ki, cismin daxilindəki yüklər xarici elektrik sahəsinin təsirini daha kompensasiya edə bilməsin. Bu zaman keçirici cismin qarşı tərəflərində əks istiqamətdə yükləniş (induksiya olunmuş) yüklər yaranır.\nKeçiricilərdə elektrostatik induksiya onların yüklənməsi üçün istifadə olunur. Əgər naqil torpaqla əlaqəlndirilsə, və ona əks qiymətdə yüklənmiş cism yaxınlaşsa (toxunmadan), onda elektronların bir hissəsi torpağa keçəcək, naqildə isə onların cüzi hissə qalacaq. Torpaqla əlaqəni kəssək və yükü cismi uzaqlaşdırsaq onda naqil müsbət yüklü qalacaq. Eyni hal naqili torpaqla əlaqələndirmədən aparılsa, onda yüklü cism götürüldükdən sonra naqilə induksiya olunmuş yüklər yenidən paylanacaq və onun bütün hisssi neytral olacaq.\nNəsirov,V., Aslanlı, G. Elektrik. Ümumi fizika kursu: ali məktəb tələbələri üçün dərs vəsaiti. Bakı: Adiloğlu, 2002. 339 s.\nMənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Elektrostatik_induksiya&oldid=5926625"\nLast edited on 2 may 2021, at 21:40\nBu səhifə sonuncu dəfə 2 may 2021 21:40 tarixində redaktə edilib.


Səməd Məlikzadə - Qaraxançallıların şair oğlu\nQaraxançallıların şair oğlu\n26 noy 2019, 15:10\nKəlbəcər deyiləndə gözlərim önünə, ilk növbədə, təbii sərvətləri zəngin olan torpaq, heç vaxt görmədiyim o əsrarəngiz təbiət - quşqonmaz zirvələr, zümrüd donlu meşələr, təbii müalicə bulaqları, geniş yaylaqlar, ilin bütün fəsillərində şırhaşır axıb gedən çaylar, bulaqlar gəlir...\nKəlbəcər həm də fədakar, zəhmətkeş, doğma yurda bağlı insanların yurdudur.\nKəlbəcər sazın, sözün həmişə uca tutulduğu bir eldir. O eldə Aşıq Bəsti, Aşıq Qurban, Aşıq Xalıqverdi, Dədə Şəmşir, Qəmkeş Allahverdi, Aşıq Musa, Ənvər Rza, Məmməd Aslan, Bəhmən Vətənoğlu, Şücaət və başqaları saz çalıb, söz qoşublar...\nO uca dağların qoynunda, güllü-çiçəkli yaylaqlarda gəzib-dolanan, maya bağlayan, bol bəhrəli bağların, soyuq bulaqların həmdəmi olan az kəlbəcərli tapmaq olar ki, saz çalmasın, söz qoşmasın. Çünki insan gözəllik aşiqidir, gözəlliksə ruha qida verir, onu çoşdurur, dilləndirir.\nSabir müəllim də əslən kəlbəcərlidir. Onun doğma Qaraxançallılar kəndindən ayrıldığı yarım əsrdən çox olar. 1972-ci ildə Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunu (indiki İqtisad Universitetini) bitirib. Əmək fəaliyyətinə işıq şəhəri Mingəçevirdəki ağac emalı zavodunda mühasib kimi başlayıb, sonra təmir-tikinti idarəsində mühasib, meşə ticarəti bazasında mühasib və direktor işləyib. Amma sazın ruhu, sözün, şeirin cazibəsi onu uşaqlıqdan özünə çəkib. Özi də ürəyində şeirə çevrilən duyğuları kağıza töküb. Şair dostlari ilə yaxınlıq onu poeziyaya daha möhkəm bağlayıb. Bir də onda görüb ki, bir neçə kitablıq "cızmaqara"sı var...\nBu yaxınlarda Sabir Qaraxançallının "Bir ömrün yadigarı" adlı kitabı ( redaktoru Əli Çərkəzoğludur ) işıq üzü görüb. O, bu kitabını ömür yolunun qısa xəritəsi sayır. Çünki bu kitabda həm əlli yaşlı, həm də bir yaşlı şeirlər var: " Ən başlıcası isə bu kitab yaşadığım duyğuların, könlimə hakim olmuş hisslərin dondurulmuş halıdır. Sevgim də buradadır, xainlərə, satqınlara, yetim-yesirin haqqını yeyən alçaqlara qəzəbim də. Həsrətini çəkdiyim doğma yurdun, dağların, bulaqların nisgili də burdadır, sağıma-soluma boylanıb şükr etməyim də:.... Bu kitab mənim insanlara sözüm, dünyaya yadigarımdır". S. Qaraxançallının köhnə dostu şair Məmməd İsmayıl kitaba yazdığı ön sözdə qeyd edir ki, mənə elə gəlir ki, o, ancaq könlünün sifarişi ilə yazmağa başlayıb, əsas olan da elə bu deyilmi?: " Bu yazıların əsas özəllikləri dünyanın ən mübarək yeri olan Kəlbəcərin adət-ənənələri, köç yolları, yaylaq axar-baxarı, ən çox da əldən çıxılmışlığın çəkilməz ağrılarıdır və bütün bunlar Sabir bəyin misralarının mayasını oluşdurur". Digər şair dostu, həmyerlisi, rəhmətlik Məmməd Aslanı üzən, " ...o Kəlbəcər qayıtmaz, qayıtsa yüz Kəlbəcər..." nisgili Sabir Qaraxançallının da ürəyində çəkilməz ağrıya çevrilib:\nNeynirsən soruşub halımı mənim?\nKədər aşiğımda, qəm qurşağımda.\nGəmisi qərq olmuş fırtınalarda\nGəmiçi xoşbəxtdi mənim yanımda.\nVaxtlı kədərlənib, vaxtsız qocalmış,\nDiləyi, arzusu gözündə qalmış,\nPayız yarpağı tək solub saralmış,\nAsılıb qalmışam son budağında... ("Halımı sorana")\nVətəndə vətənsizlik ağrısı onun şeirlərindən bir xətt kimi keçir. Amma bu şeirlər kədər ruhlu olsa da, sanki uzaqda ümid işığının yandığı da qeyd edilir:\nGəlir qulağıma cəngi sədası,\nArtıq yetişməkdə türkün dünyası,\nQalmaz qiyamətə qəsdin qisası,\nİndi əsirlikdə qalan Kəlbəcər. ("Əsir Kəlbəcər")\nS. Qaraxançallının digər yurd həsrətli "Hardasan", "Ürəyim", "Ağlayır", "Mən", "Ömrün qürüb çağında", "Vətəndə vətənsiz", " Yaylaqda nə var!?", "Qaçqın yurddaşlarıma ", "Qəriblik" şeirlərində də Kəlbəcər həsrəti hakimdir. Bu şeirlərdə eyni zamanda o torpağın gözəllikləri, dərdlərə dərman yaylaq havası, el-oba adətləri, yurd adları dönə-dönə xatırladılır:\nBu dünyada oxşarı yox,\nSirli, soraqlı Kəlbəcər.\nHər qayadan kövsər qaynar,\nDərdə dərmanlı Kəlbəcər.\nBoz sürülər sinəsində,\nNaxır, çobanlı Kəlbəcər.\nHər kovuşdan arı qaynar,\nYaz olanda gülşən olar\nDağlı, aranlı Kəlbəcər. ("Kəlbəcər")\nYurd ağrısını yurdsuzlar, didərginlər bilər. Belə insanların ürəyində yaşayan doğma ocaq həsrəti onların baxışlarından, gözlərindən oxunur, təsəlliləri o yerlərlə bağlı xatirələri, yuxuları olur:\nDüşər irəddinə, izləyir səni,\nKəlmədə qəriblik, sözdə qəriblik.\nKimsəyə fərq etməz, qoyar izini,\nAlında qəriblik, sözdə qəriblik. ("Qəriblik")\nSaza, aşıq şeirinə bağlılıq, sevgi Sabir bəyin şeirlərində özünü aydın göstərir. Daha doğrusu, onun elə qoşmaları, rübailəri, təcnisləri və bayatıları var ki, sanki yüz illərdi çilalanıb, dildə-ağızda dolaşıb. Bayatılara fikir verin:\nMən aşiq, bircəsinə,\nŞirinli Fərhad olsa,\nDağ yarar bircəsinə.\nMən aşiq, kölgəsinə,\nŞam yana, kölgə sinə.\nCanan əğyara qismət,\nMən qurban gölgəsinə.\nƏzizim, şəkər bala,\nBal bala, şəkər bala,\nBalam necə şirindi,\nQatmışam bala dərdi.\nKitabda bir cüt təcnis də var. "Qar alar məni" adlı təcnisdən bircə bəndi təqdim edirik:\nAğ günün yoluna həsrətlə baxan,\nDaima izləyər, qaralar məni.\nDərd məni çulğasa, dağlara qaçsam,\nMən qara düşərəm, qar alar məni.\nKitabda həvəslə əzbərlənəcək, yaddaşa köçürüləcək belə misralar çoxdur. Bu, onu göstərir ki, Sabir bəyin şeirləri çağdaş ədəbiyyatımızın uğurlu bir qoludur, oxucu üçün yeni nəfəsdir.\nBir neçə kəlmə də oxucu marağını çəkən və Məmməd İsmayılın dediyi kimi, "qəribə assosiasiya" oyadan Qaraxançallı soyadı barədə. Elə mən özüm də bu soyadı ilk dəfə eşidəndə bir az təəccüblənən kimi oldum. Sən demə, bunun da maraqlı və fəxr ediləcək tarixçəsi varmış. "Bir ömrün yadigarı" adlı kitabın "Soyadım Qaraxançallı adının tarixi haqqında" bölməsində bu tarixə də işıq tutulub. Yazılana görə, gavurlarla döyüş gedirmiş. Cavan bir oğlan gavurları biçib tökürmüş. Düşmən məğlub olur. Döyüş bitən kimi xan göstəriş verir ki, o cavanı mənim yanıma gətirin. Belə də edirlər. Xanın qarşısına enlikürək, bütün döyüşçülərdən uca bir igid gəlir. Xan ondan kimliyini, hansı eldən olduğunu soruşur. İgid deyir ki, mən İsmayıl oğlu Allahverdiyəm. Elim Kəlbəcərin Dəlidağın ətəyində, Qoturlu dərəsində yerləşir. Xan soruşur ki, axı sənin qılıncın, qalxanın yoxdur, bəs gavurları nə ilə qırırdın?\nİgid deyir ki, xan sağ olsun, kiçik tiyə ilə necə döyüşmək olar? Mən palıd budağını fırladaraq düşməni əzib tökürdüm.\nXan üzünü hamıya tutub deyir:\n- Bilin və agah olun! Biz bu igidin qəhrəmanlığı hesabına düşməni məğlub etmişik!... Sonra xan xəzinədara işarə edir və dəmirçini yanına çağırıb deyir ki, bu igid üçün boy-buxununa uyğun bir xançal bağlayarsan. Qoy həmişə üstündə gəzdirsin. Bunun düşməni çox olar.\nDəmirçi xançalı hazırlayıb Allahverdiyə təqdim edir. Allahverdi də qara dəstəkli, qara qınlı xançalı belinə bağlayıb gedir. O vaxtdan hamı ona böyük hörmətlə yanaşır, təzim edir. Hər bir məclisdə onu yuxarı başda oturdurlar. İllər ötür Allahverdi unudulur. Amma "qaraxançallı" ifadəsi yaddaşlarda yaşayır. Allahverdi uşaqları Qaraxançallılar ( "Kitab-Dədə Qorqud" dastanında onlar qaradonlular adlandırılıblar) kimi tanınıblar. Bax, bu da Qaraxançallıların qısa tarixi...\nŞair Məmməd İsmayılin dili ilə desək, bu kitab dürüst bir ömür yaşamış, ruhunu saza, sözə təslim etmiş bir mübarək insanın ömür macərası, könül çırpıntılarıdır. Bu könül çırpıntılarının ritmində, ahəngində uzun, keşməkəşli və şərəfli ömrün geniş və təkrarsız mənzərəsini görmək mümkindür.\nHər ömürdən bir yadigar qalır. Kimi tikdiyi, ucaltdığı qalanı, sarayı, körpünü, kimi düşmənə qarşı göstərdiyi qəhrəmanlığı, kimi elmi kəşflərini yadigar qoyur. Düşünürəm ki, Sabir Qaraxançallı da xeyirxah əməllərini və bir də özünün dediyi kimi, insanlara sözünü - "Bir ömrün yadigarı" kitabını.


Türkiyə prezidenti Ərdoğan oktyabrın 27-də Rusiyalı həmkarı Vladimir Putinə zəng edərək, Ankaranın "qırmızı xəttini” xatırladıb.\n"Kəşfiyyat xidmətlərinin təsdiq edilmiş məlumatlarına görə, işğal edilmiş Qarabağda Ermənistan tərəfdə 2 min PKK terrorçusu döyüşür. Onlara adambaşı 600 dollar ödənilir və onlar Şuşada yerləşdirilib”, - deyə Ərdoğan Putinə bildirib.\nQeyd etmək lazımdır ki, prezidentlərin bu söhbəti haqqında Moskvadan və Ankaradan verilən məlumatlar bir-birindən fərqlənir – Moskvanın qırmızı xəttə işarə olmayan, amma Suriyalı terrorçularla bağlı iradlar yer alan məlumatı diplomatikliyi ilə seçilir, Ankaranın təcili diplomatik məlumatında isə açıq mətn verilib. Ərdoğan Türkiyənin hakim Ədalət və İnkişaf Partiyasının parlament fraksiyasında keçirilən iclasda söhbətin mahiyyətini açıqlayaraq, Putin üçün vəziyyətdən çıxış üçün keçid qoyub: "Prezident Putin etiraf edib ki, ona açıqlanan faktlardan xəbəri yox idi”, - deyə Ərdoğan qeyd edib.\n"Arsax xalqı, erməni xalqı, bütün ermənilər hər bir ağac, hər bir daş, hər bir santimetr və hər bir millimetr uğrunda amansız mübarizə aparacaq və düşmənə lazımi vaxtda endirilən dəqiq əks zərbə məhvedici məğlubiyyət effektinə malik olacaq”, deyə Ermənistan baş naziri bildirib.\nRusiyanın Gümridəki hərbi bazasının, - məhdud sərhəd kontingenti istisna olmaqla, orada başqa qoşun yoxdur, - Ermənistan ərazisindən Qarabağa girməsi ilə bağlı əsaslandırmanın bu hissəsi Ərdoğanın Rusiyanın da terror təşkilatı kimi tanıdığı PKK-nın 2 min terrorçusu haqqında arqumenti ilə rəf edilib. Yəni Ərdoğan qətiyyətlə ifadə edib ki, Rusiya terrorizmə qarşı mübarizə bəhanəsi ilə istənilən şəkildə Azərbaycan ərazisinə daxil olarsa, Türkiyə eyni mütənasib əsaslarla döyüşə daxil olacaq.


Yunanıstanda minimum əmək haqqı artırılır | Analiz\nYunanıstanda minimum əmək haqqı artırılır\nAvrozonada iqtisadiyyatın yaxşılaşa biləcəyinə dair ilk siqnallar ilin əvvəlində Yunanıstandan gəlməyə başlayıb. AMB bu il ilk faiz artımı edə bilər.\nYunanıstana beynəlxalq maliyyə yardımının bitməsindən beş ay keçməsindən sonra hökümət minimum əmək haqqını artırmağı qərarını verib. 586 avrodan 650 avroya kimi artımı nəzərdə tutan qanun layihəsinin, fevral ayından tətbiq edilməsi planlaşdırılır. Bu haqda Yunanıstanın baş nazir Çipras açıqlama verib.\nBaş nazirin fikirlərinə əsasən, iqtisadiyyata güvən artır və xərclər artırıla bilər. Keçən həftə Avropa Birliyinin mütəxəssisləri, Avropa Mərkəzi Bankı, Avro-Kömək fondu (ing.: "ESM") və Beynəlxalq Valyuta Fondu hökümətin həyata keçirtdiyi islahat və qənaət tədbirlərinin yoxlanılması üçün Yunanıstanda olublar.\nQeyd etmək lazımdır ki, bu gün Afina hökümətinin maliyyə böhranından sonra ilk dəfə olaraq istiqraz emissiyası həyata keçirtdiyi ilə bağlı xəbərlər də yayımlanmışdı. Bütün bunlar Avrozonada inflyasiyanın arta biləcəyinə işarədir. Belə olduğu təqdirdə, AMB-nin cari il ərzində ilk faiz artımına gedə biləcəyi proqnozları da güclənir.


Mərhum Xalq artistinin SON ARZUSU – Xanımı açıqladı – Yenicag.Az\nAna Səhifə Maqazin Mərhum Xalq artistinin SON ARZUSU – Xanımı açıqladı\nMərhum Xalq artistinin SON ARZUSU - Xanımı açıqladı\nYeni Çağ Media Qrupu – Noyabr 17, 2021 - 15:09\n“Yarımçıq qalmış arzularını həyata keçirmək üçün sağalmaq istəyirdi, əcəl aman vermədi”.\nBunu vəfatından 40 gün ötən mərhum rejissor, Xalq artisti Ağakişi Kazımovla bağlı xatirələrini bölüşən həyat yoldaşı, tanınmış aktrisa, Əməkdar artist Mehriban Abdullayeva Yenicag.az-a açıqlamasında deyib.\nO, A.Kazımovun son arzusunu dilə gətirib:\n“Xəstə idi və ömrünün son iki ilini ancaq sağalması üçün çaba göstərirdi. Yarımçıq qalmış arzularının həyata keçməsi üçün sağalmaq istəyirdi. Teatrda tamaşa hazırlamaq onun ən böyük arzusu idi. Neçə dəfə eşidirdim ki, yuxuda məşq edir, kimisə çağırırdı. Ayılanda deyirdim, sən, deyəsən, yenə teatrdaydın. Deyirdi, hə, eşitdin sən də? Deyirdi, bircə ayaqlarım düzəlsəydi, tamaşalar qoyardım, arzularımın hamısını yerinə yetirərdim. Teatrdan, universitetdən ayrılmağı ona çox təsir etdi. Elə ondan sonra səhhəti pisləşməyə başladı. Üzdə bildirməsə də, daima xiffət edirdi, çünki onun ürəyi sənətlə döyünürdü”.\nMehriban Abdullayeva onu da bildirib ki, Gənc Tamaşaçılar Teatrının kollektivi rejissorun anım günündə onun məzarını ziyarət edib.


Ermənilər öz ənənələrinə sadiq qalaraq, Bakıda UNESKO-nun Ümumdünya İrs Komitəsinin 43-cü sessiyası çərçivəsində təşkil olunan “Azərbaycan mədəni irsi Luvr Muzeyində” adlı sərgisinin açılışından “yararlanmaq” məqsədilə “qədim erməni xalçaları”nı xatırlayıblar.\nErməni mətbuatı öz ənənələrinə sadiq alaraq sərgidə nümayiş olunan 3 xalça üzərində xaç işarələrini əsas götürərək onları “erməniləşdirməyə” cəhd göstərir. “Xalçanı hələ e.ə. II əsrdən toxuyublar”, “carpet beynəlxalq sözü əslində erməni sözüdür” kimi cəfəng fikirlər səsləndirən ermənilərin bu iddiasına o qədər də təəccüblənmək lazım deyil.\nİnstitutun “Xalçaşünaslıq” sektorunun müdiri, xalçaçı-ekspert, tarix üzrə elmlər doktoru, professor Vidadi Muradov bildirib ki, Azərbaycan xalçaları Azərbaycan tarixinin tərkib hissəsidir: “Xalçalarımız tariximiz, etnoqrafiyamız, mədəniyyətimizlə həmyaşıddır. Qafqazda xalçaçılığın xalqımızla bağlılığı danılmaz faktdır. Xalçaçılıq Azərbaycanın təbiəti, əhalimizin təsərrüfat imkanları, xalqımızın müxtəlif sənət sahələrində nümayiş etdirdiyi istedadı və bacarığı ilə bağlıdır.\nAzərbaycan xalçaçısı bunu öz təfəkkürü, dünyagörüşü, mifologiyası ilə bağlı olan naxışlarla, ornamentlərlə toxuyub. Böyüklü-kiçikli bütün elementləri türklükdən qaynaqlanan, türk boylarının rəmzlərindən, işarələrindən ibarət olan Azərbaycan xalçasına ermənilərin qarşı iddiası cəfəngiyyatdan başqa bir şey deyil. Zənnimcə, dünyamız qarşılıqlı elmi, mədəni, siyasi, iqtisadi mübadilə üzərində köklənibsə, ermənilər də tarixən bu mübadilədən “kifayət qədər” yararlandıqlarını, xalça toxumağı (və yalnız toxumağı!) Azərbayan türklərindən öyrəndiklərini artıq etiraf etməli, yersiz hədə-qorxulara, xalçalarımız üzərində əsassız “erməni xaçı”, uydurma Artsax dövlətinin sərhədləri və bu kimi erməni simvolizmləri axtarışlarına son qoymalıdırlar”.\n“UNESKO-nun Ümumdünya İrs Komitəsinin 43-cü sessiyası çərçivəsində Luvr Muzeyindən ölkəmizə gətirilən bu üç xalça XVIII əsrin sonu – XX əsrin əvvəllərinə aid Qarabağ xalçaçılıq ənənələrini əks etdirir. Bunlardan ikisi inkişafı bilavasitə Azərbaycan xalçaçılığı ilə əlaqədar olan “Əjdahalı” xalçasının törəmələri, biri isə tarixən aran Qarabağda, daha doğrusu, Ağdamın Şıxbabalı kəndində toxunan xalçadır. Göstərilən tarixi mərhələ Azərbaycan xalçaçılığının ən məhsuldar dövrlərindəndir. XVIII əsrin sonundan etibarən Azərbaycanda bu və digər xalça çeşniləri əsasında böyük ustalıqla saysız-hesabsız xalçalar toxunub. İndi də bu tarixi ənənə uğurla davam etdirilir, yaşadılır, xalçaçılıq nəinki mədəniyyətimiz, eyni zamanda iqtisadiyyatımızın da aparıcı sahələrindən birinə çevrilir. Biz azərbaycanlılar xalçaçılığı heç bir səs-küy olmadan, əlavə canfəşanlıq göstərmədən, “bizimdir, bizimdir!” deyərək yox, xalçaya xalçaçı kimi yanaşaraq yaşadırıq”.\nBirini sevmək; Aldanmağı, ağlamağı, hətta tək qalmağı gözə almaq deməkdir. — Murathan Mungan


Toy bəzəyinizdə balonların istifadəsinin 19 yolu - Toy - 2022\nToy bəzəyinizdə balonların istifadəsinin 19 yolu\nUşaq olduğumuz zaman şarlar bir partiyanın doğum günü bash, pep mitinqi, məktəb rəqsi işarəsi idi, adını çəkirsiniz. Bəs niyə indi biz yetkin olduğumuz üçün, toylar üçün bir şey deyilmi, a.k.a. həyatımızın yeganə ən böyük tərəfi? Görünür, bir dəstə insan eyni sualı verir, çünki biz, indi (bəli, 2017-ci ildə!) Partiyaların ətrafındakı yerlərdə şarların açıldığını görməyə başladıq: nişan atışında, gəlin duşunda, toy ziyafətində. , və daha çox. Əlbətdə ki, sənət sahəsindəki (ha ha) partlayanlar da. Bu tendensiyanın nə ilə əlaqəli olduğuna maraqlanırsınızsa, Charles PG © tillon’un Londonun Covent Bağında 100.000 ağ şar quraşdırmasını (bu sehirli!), Jihan Zencirli'nin Los-Ancelesdəki bütün rəngli dizaynlarını və hətta Şəkər & Cloth səhrasını nəzərdən keçirin toy Brides.com saytında.\nƏsasən, bütün uşaqlar şarları qucaqlayır və müasir gəlinlərin gəmiyə minməyin vaxtı gəldi. Bu tendensiyanı sizə kömək etmək və toy bəzəyinizə çevirmək üçün İnstaqramma bacarıqlarımızı yaxşı istifadə etməyimiz üçün istifadə etdik və aşkar etdik ki, ton seçimlər. Biz də deyil "ziyafət girişində bağlanmış şarlar" -qiymətli sövdələşmədən bəhs olunur. Xeyr, insanlar həqiqətən yaradıcı olurlar; bəyanat divarını mini çəhrayı şarlarla örtmək, yarpaqlara bükülmüş olanları masa mərkəzlərinə bağlamaq və tavandan asmaq barədə düşünün. (Ciddi şəkildə bunu necə edirsiniz?) Sizin üçün bəxtəvərdir, burada bütün fikirlərimiz var!\nFoto Pambıq Düğləri\nŞaftalı rəngli balonlardan ibarət bir qatar keçirərək portretlərinizi növbəti səviyyəyə gətirin. (Möhtəşəm bir səhra qəbulu da kömək edir.)\nSam Ortiz tərəfindən Spring Street Sosial Cəmiyyəti üçün hazırlanan foto; Geronimo balonları ilə balonlar\nQuraşdırmanın bu göy qurşağı həqiqətən bir sənət əsəridir. Geronimo Balloon imzasının çoxalmış görünüşünü kopyalayın və işləriniz siyahısından dekorasiya yoxlayın.\nBen Q Fotoşəkil\nOrtaya böyük ölçülü ağ şarları səpərək masalarınızın hündürlüyünü verin. Simləri gizlətmək istəyirsinizsə, yarpaqlara bükülmüş balıqçılıq xəttindən istifadə edin.\nŞəkil Emma Tunbridge; Tülkü hadisələri tərəfindən istehsal və dizayn\nƏvvəlcədən bilmirsinizsə, çələnglər əsasən meylli. Mini balonları qarışdıraraq özünüzü növbəti səviyyəyə keçirin - burada göstərildiyi kimi səssiz və parlaq tonları birləşdirməkdən çekinməyin - evkalipt, çiçəklər və ya bitkilər.\nNarıncı tısbağa Fotoşəkli\nQaçan maşına balonlar əlavə edin. Bitdi və edildi.\nBalonlarla dolu bir divar ilə evə get və ya evə get. Onu həddindən artıq qonaqlardan çəkindirmək üçün (və parlaq anınızı götürməyin!), Buradakı solğun-çəhrayı rəngə bənzər tək palitraya yapışın. Balon ölçülərini qarışdırmaqdan çəkinin; hər birinizi partlatdığınız kimi görünəcək (etməsəniz də).\nFotoqraf Rebekka Artur\nBu fikir sadəcə müasir bir hovuz kənarı üçün bir kamildir. İpucu: Ekranın qaranlıqdan sonra parıldadığından əmin olmaq üçün işıqlandırma və ya üzən şamlar əlavə edin.\nFoto Sanaz Fotoqrafiya; GATHER Hadisələri tərəfindən dizayn; İstehsal PR-dan ilham alın; Kağız fənərinin altındakı fənərlər\nİndi yaxından baxsanız, bunların əslində kağız fənərlər olduğunu görürsünüz, amma əsəbləşməyin! Balonları istifadə edərək bu dizaynı asanlıqla DIY edə bilərsiniz. Biz fotoşəkil köşkü və ya bütün qəbulunuz üçün bir fon kimi © səmimi rəngləri və asimmetrik dizaynı sevirik.\nBir lələk quşları tərəfindən foto\nƏgər siz və kürəkəniniz tərəf heyvanları kimi tanınırsınızsa, bu sizin üçün axtarır. Bu toy saf əyləncəyə bənzəyir. (Əvvəlcədən gedəcəyik və güman edirəm ki top!)\nLillian Ümid Dizaynları tərəfindən hazırlanan foto\nƏlavə şirin bir yemək üçün desert süfrəsi üzərindən pop.\nJ Wiley Fotoşəkil\nRəngarəng V mükəmməl bir mərasim fonunda və ya fotoşəkil anında hazırlayır.\nİndi girdiyiniz budur tərzi.\nErin McCall Fotoqrafiya\nQonaqlar, mərasimə giriş qapısını nəhəng bir şar kaskası ilə bəzədərək doğru yerə gəldiklərini bildirin (əlbəttə olduqca min illik çəhrayı rəngdə hazırlanmışdır!). Əyləncəli bir xoş qarşılama işarəsi ilə qoşulmuş kombinezon qonaqları pompalayıb qonaqlığa hazır olacaq.\nQəşəng və müasir bir mərasim fonunda bir fikir: müxtəlif yüksəkliklərdə üzən böyük ölçülü ağ şarlarla cütləşdirilmiş gümüş pilləkənlərdə nümayiş etdirilən nəhəng işıqlı marquee məktubları.\nBir səbət ləçək götürmək əvəzinə, çiçək qızlarınızı toy rəng palitrasında bir-iki iri, qarmaqlı şarlar tutaraq koridorun altına göndərin.\nQara tüllə örtülmüş və müxtəlif yüksəkliklərdə üzən qəşəng və bir qədər kəskin, böyük ölçülü şarlar bu cütlüyün okean sahili kokteyl saatına qotik bir toxunuş əlavə edir. Balonları qara masa örtükləri ilə birləşdirin və qaranlıq-romantik bir vibe üçün salon oturacağı.\nMərasimdən sonra, təravətli yaşıllıqlar ilə bəzədilmiş sətirlərdən asılmış onlarla dəyirmi, ağ rəngli şarlar qoyaraq yola düzülün.\nƏnənəvi çiçək mərkəz hissələrinin əvəzinə, yaşıllıqdan hazırlanan sadə bud vaza və şənlik qızıl bəzəkli bağlarla bağlanan üzən şarları seçin.\nChristina Karst Fotoqrafiya\nBu cüt, qonaqlara şirniyyat masasının arxasında döşəmədən tavana qədər balon quraşdırıldığı yerləri bildiklərinə əmin oldu. Parlaq çəhrayı, narıncı və sarı rəngli canlı şərbət y rəngləri müasir Palm Springs şənliyi üçün mükəmməl seçim idi.\nfairy tale chtoli?\nBu - əla!\nSəhv edirsən. Müzakirə edəcəyik. PM-də mənə yaz.\nEyni şey, sonsuz\nMəsləhət görərdim ki, bu mövzuda çoxlu məqalələr olan bir sayta baş çəkəsiniz.\nCopyright 2022 \_ Toy bəzəyinizdə balonların istifadəsinin 19 yolu...


Mehriban Əliyeva açılışlar etdi - Fotolar\nMehriban Əliyeva açılışlar etdi - Fotolar (Yenilənib)\n20:25 01 Mart 2017 Oxunub : 2393\nBirinci vitse-prezident körpələr evi-uşaq bağçasının rəmzi açılışını bildirən lenti kəsdi.\nBakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı Hacıbala Abutalıbov məktəbəqədər təhsil müəssisəsində yaradılan şəraitlə tanış olan Mehriban Əliyevaya məlumat verdi ki, körpələr evi-uşaq bağçası Pirşağı qəsəbəsi 112 saylı orta məktəbin binasında 2 qrupla fəaliyyətə başlayıb. Bu məktəbin binası qəzalı vəziyyətdə olduğundan 2011-ci ilin aprel ayında söküldükdən sonra uşaq bağçası Pirşağı qəsəbə nümayəndəliyinin birmərtəbəli binasında 2 otaqda yerləşdirilib. Uşaq bağçası 35 yerlik 2 qrupdan ibarət idi. Prezident İlham Əliyevin 2011-ci il 4 may tarixli Sərəncamı ilə təsdiq edilən “2011-2013-cü illərdə Bakı şəhərinin və onun qəsəbələrinin sosial-iqtisadi inkişafına dair Dövlət Proqramı”nın Tədbirlər Planının icrası ilə əlaqədar Pirşağı qəsəbə nümayəndəliyi üçün başqa yer ayrıldıqdan sonra 2013-cü ilin iyun ayında qeyd edilən ünvanda yerləşən birmərtəbəli köhnə bina sökülərək yerində uşaq bağçası üçün yeni binanın inşasına başlanıldı.\nKörpələr evi-uşaq bağçası ilə tanış olan Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva müəssisənin işinə uğurlar arzuladı.\nAzərbaycanın Birinci vitse-prezidenti, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti Mehriban Əliyeva bu gün Sabunçu rayonunun Bilgəh qəsəbəsindəki 11 saylı inteqrasiya təlimli internat məktəbinin yenidənqurmadan sonra açılışında iştirak edib.\nSəhiyyə naziri Oqtay Şirəliyev görülən işlər barədə Azərbaycanın Birinci vitse-prezidentinə məlumat verib.\nTeqlər: #MehribanƏliyeva #Birincixanım


JOHN F. KENNEDY LISEYI | 2016-17 SIRALAMALARI | (GRANADA TƏPƏLƏRI,) - SAT / ACT PREP ONLINE TƏLIMATLAR VƏ TÖVSIYƏLƏR\nJohn F. Kennedy Liseyi | 2016-17 Sıralamaları | (Granada Təpələri,)\nYer: Granada Hills, CA\nJohn F. Kennedy Liseyində bir tələbə və ya valideynsiniz? Orta məktəbdən ən yaxşı şəkildə necə yararlanacağınızı başa düşmək istəyirsiniz?\nJohn F. Kennedy High üçün ən yaxşı təlimatı yazdıq . Burada əhatə edəcəyik:\nNecə təhlükəsiz John F. Kennedy High iştirak edəcəkdir\nSAT / ACT / AP puanları John F. Kennedy Liseyi tələbələri tərəfindən qazanıldı\nHansı AP / IB sinifləri John F. Kennedy High-da götürə bilərsiniz\nHər idman komandası John F. Kennedy High-a qoşula bilərsiniz\nJohn F. Kennedy Liseyi 9-12 sinifləri dəstəkləyən bir dövlət məktəbidir. Los Angeles County Granada Hills, CA-da yerləşir.\nYerinə görə, John F. Kennedy High böyük bir şəhərdə bir məktəb olaraq təsnif edilir. Xəritədəki yer:\nJohn F. Kennedy Liseyi\n11254 Gotik Pr.\nTelefon nömrəsi : 8182712900\nJohn F. Kennedy Liseyi ana səhifəsi : http://www.jfkcougars.org/\nƏsas : Richard Chavez\nJohn F. Kennedy Liseyində ümumi qeydiyyat 2119 tələbə , bunu etmək a böyük orta məktəb , ölçülərinə görə bütün Kaliforniya liseylərinin ən yaxşı 25% -ində.\nJohn F. Kennedy High-a getmək kiçik bir kollecdə oxumaq kimi hiss edəcəkdir. Sinifinizdə maraqlı bir sıra fəaliyyət, idman və dərslər təqdim etmək üçün kifayət qədər bir neçə yüz şagirdiniz olacaq. Ancaq Kaliforniyanın ən böyük liseyləri ilə müqayisədə tələbə kütləsi böyük olmaz.\nJohn F. Kennedy Liseyi böyüyür və ya daralır? Bu, məktəbin rəhbərlik etdiyi yerdəki tendensiyaları görməyə kömək edəcəkdir.\nHesablamalarımızdan, John F. Kennedy High-a qəbul durmadan artdı son bir neçə ildə. Bunu 9 ilə 12-ci siniflərdə qeydiyyatı müqayisə edərək hesablayırıq.\n9cisinif 340 296 636\n10cisinif 284 257 541\non bircisinif 291 217 508\n12cisinif 210 223 433\nYuxarıdakı cədvəldə gördüyünüz kimi, birinci sinif sinfi yuxarı sinifdən 203 şagird daha böyükdür. Bu, məktəbin böyüdüyünü və daha çox şagird qəbul etdiyini göstərir.\nBunun baş verməsinin bir neçə səbəbi var. Granada Hills şəhəri, artan sayda John F. Kennedy High'a daha çox tələbə göndərir. Alternativ olaraq, John F. Kennedy High tələbə siyasətlərini rahatlaşdıraraq daha çox tələbə qəbul edə bilər.\nJohn F. Kennedy Liseyində daha çox oğlan və ya qız var?\nStatistikalarımızdan John F. Kennedy High a 54:46 kişi və qadın tələbələr arasında bölünmə orta məktəb siniflərində.\nJohn F. Kennedy High, Los Ancelesdəki ümumi əhalinin böyük bir hissəsini təmsil edən balanslı bir kişi-qadın nisbətinə malikdir. Tələbə heyəti təxminən yarı yarı olduğundan, siniflərinizdə bərabər sayda oğlan və qız uşağının olduğu hiss olunmalıdır.\nBu, ümumiyyətlə John F. Kennedy High’ın, kişilərin və qadınların böyük əksəriyyətinin olduğu digər məktəblərdən fərqli olaraq nə kişi, nə də qadın üçün güclü bir şəkildə seçməməsi deməkdir.\nJohn F. Kennedy Liseyində irqi müxtəliflik nədir? Tələbə heyətinin çox hissəsini bir etnik qrup təşkil edir, yoxsa kifayət qədər balanslıdır?\nStatistikalarımızdan John F. Kennedy High a homojen tələbə birliyi , tələbələrin böyük əksəriyyətinin bir etnik olaraq tanıdıqları ilə. Kaliforniya məktəblərinin yalnız üçdə biri, John F. Kennedy High'ın göstərdiyi qədər az müxtəliflik göstərir. Dərslərə qatılarkən əksər şagirdlər eyni etnik mənsubiyyətə sahib olacaqlar.\nThe John F. Kennedy High-da tələbələrin əksəriyyəti İspan dilindədir . Kaliforniyada İspan tələbələr bütün şagirdlərin əksəriyyətini% 51,5 təşkil edir və bu səbəbdən ən çox yayılmış etnik qrupdur. Əsasən İspan məktəbləri ən çox yayılmış homojen məktəb növüdür və John F. Kennedy High bu kateqoriyaya uyğundur.\nAmerikalı Hindistan / Alyaska Yerli 0,7% on beş\nAsiya 7.1% 152\nİspan 78.9% 1672\nQara 2.8% 61\nAğ 9,9% 211\nHawaiian Yerli / Sakit Okean Adalı 0.3% 8\nİki və ya daha çox yarış 0.0% 0\nLiseylər ümumiyyətlə ətrafdakı əhalini əks etdirir, buna görə şagirdlərin etnik mənsubları Granada Hills-ə bənzəyir. Yaxınlıqdakı digər məktəblərin müxtəlifliyə necə baxdığını görmək istəsəniz, xüsusi məktəbə dair bələdçimizi tapmaq üçün google '[məktəbin adı] prepscholar'ı tapın.\nJohn F. Kennedy'nin yüksək ailələrinin gəlir səviyyəsi\nJohn F. Kennedy Liseyində şagirdlərin ailə gəlirləri nə qədərdir? Bunu müəyyən etmək üçün ABŞ federal hökuməti tərəfindən təsnif edilən pulsuz və ya azaldılmış nahar yeməyi tələbələri sayına baxırıq.\nJohn F. Kennedy High-da, Tələbələrin 12,9% -i endirimli nahar yeməyi, 50,5% -i pulsuz nahar yeməyi haqqı qazanır .\nBu John F. Kennedy High'ın bir mənası var yoxsulluq səviyyəsində və ya yaxınlığında olan tələbələrin orta dərəcəsi . Kaliforniyadakı bütün məktəblərin təxminən yarısı bu yoxsulluq səviyyəsini və ya daha yüksək olduğunu göstərir. Granada Təpələrindəki ailələrin gəlir səviyyəsinin nisbətən aşağı olması ehtimalı yüksəkdir.\nQiymət endirilib 274 12.9%\nPulsuz nahar 1072 50.5%\nEndirimli qiymətə və ya pulsuz nahar yeməyə uyğun olmayın 773 36.4%\nEtnik mənsubiyyətdə olduğu kimi, bu da ehtimal ki, Granada Hillsdəki ətraf cəmiyyəti əks etdirir və məktəbin özü haqqında çox danışmır.\nJohn F. Kennedy High, gəlir səviyyəsinə görə məktəblərin% 50 ortasında. Ümumiyyətlə, daha yüksək səviyyəli məktəblər daha yaxşı maliyyələşir və daha yüksək keyfiyyətli sinif və fəaliyyət növünə sahibdirlər. John F. Kennedy High'ın böyük ehtimalla paketin ortası bu baxımdan və sizə cəhd etmək üçün yaxşı bir seçim verəcəkdir.\nJohn F. Kennedy High-ın əhatə etmədiyi hər hansı bir maraqınız varsa, fəaliyyətiniz üçün yerli icma və ya AP-də özünüzü öyrənmək üçün İnternetə baxın.\nJohn F. Kennedy Liseyinə getmək nə dərəcədə təhlükəsizdir? Burada bir tələbə olaraq çox qarşıdurma gözləyə bilərsənmi?\nBunu öyrənmək üçün John F. Kennedy High-da iki növ hadisənin intizam məlumatlarına baxırıq: hüquq-mühafizə orqanlarına müraciətlər (hadisələr polisə bildirildikdə) və həbslər .\nBunlar məktəb rəhbərliyinə təqdim olunan ən ciddi intizam tədbirləri və təxirə salma və ya qovulmaqdan daha ağırdır. Dayandırmalar ümumiyyətlə mülahizəlidir və yalnız dərsdə pozucu olduqlarına görə verilə bilər. Bunun əksinə olaraq, hüquq-mühafizə orqanlarına yönləndirmələr və həbslər əksər John F. Kennedy High tələbələrinin təhlükəsizliyini riskə atan hadisələrə işarə edir.\n3.1 gpa yaxşıdır


Özbəkistanda beş mindən çox imamın peşə hazırlığı yoxlanılıb\n2021, 19 Oktyabr, çərşənbə axşamı, Bakı vaxtı 04:48\nBu il prezident Shavkat Mirziyoyev Özbəkistanın müstəqillik tarixində ilk dəfə imamları iftara çağırıb.\nÖzbəkistan Müsəlmanlarının Ruhani İdarəsi (ÖMRİ) beş mindən çox imam və imam-naib (imam müavini) arasında müsahibə keçirib. İdarədən alınan məlumata görə, müsahibə imamların bilik səviyyəsinin yoxlanmasını hədəfləyib. Qeyd edilir ki, dini bilik səviyyəsi aşağı olan imam və onların müavinləri barəsində heç bir tədbir görülməyəcək. Ancaq ölkənin vilayətlərindən olan imamlar müsahibəni attestasiya kimi qəbul ediblər. Onların fikrincə, hökumət ilk növbədə özbək imamlarının sosial və maliyyə vəziyyətini yaxşılaşdırmalıdır.\n«MƏQSƏD - ONLARDAN GƏLƏCƏKDƏ NECƏ YARARLANA BİLƏCƏYİMİZİ ÖYRƏNMƏK İDİ»\n«Daşkənddə tanınmış imamlar və idarəmizin əməkdaşları vilayətlərdəki nümayəndələrlə birlikdə imamlarımızla müsahibə keçiriblər. Biz imamların elmi bilik səviyyəsini yoxladıq. Məqsəd - onlardan gələcəkdə necə yararlana biləcəyimizi öyrənmək idi. İndi ölkədə böyük elmi mərkəzlər açılır. Buna görə də biz öyrənmək istəyirdik ki, imamlardan kimləri bu mərkəzlərdə işə göndərmək olar». Özbəkistan Müsəlmanlarının Ruhani İdarəsi kadrlar şöbəsinin rəisi Abdumannap Usmanov AzadlıqRadiosunun özbək xidmətinə belə deyib.\n***Buna da bax-İmamlar pambıq yığımını vacib əməl sayırlar\nOnun sözlərinə görə, aparılan müsahibələrdə imamların elmi biliyi üç səviyyə üzrə dəyərləndirilib: əla, qənaətbəxş (keçərli) və zəif. Elmi biliklərinin zəif olduğu üzə çıxmış imamlar gələcəkdə işdən çıxarıla bilərlər. Ancaq indiki halda onlarla bağlı heç bir tədbir görülməyəcək.\nMüsahibəyə məsləhətçi qismində qatılan fərqanəli bir imam AzadlıqRadiosuna müsahibəsində bildirib ki, imamların əksəriyyətinin elmi biliyinin orta səviyyədən aşağı olduğu üzə çıxıb:\n«Müsahibə zamanı bizim bəzi imamlarımız Rusiya paytaxtının hansı şəhər olduğu barədə suala cavab verə bilmədilər. Belə imamlara bildirildi ki, onların dini və elmi bilik səviyyəsi çox aşağıdır. Ancaq bizim imamlarımızın vəziyyətini belə müsahibələrlə dəyişdirmək olmaz».\nDaşkənd məscidində namaz\n«İMAMLARIN ƏKSƏRİYYƏTİNİN MADDİ DURUMU ÇOX AŞAĞIDIR»\nO qeyd edib ki, Özbəkistanın vilayət və kəndlərində fəaliyyət göstərən imamların təkcə bilik səviyyəsi aşağı deyil, həm də maddi durumu acınacaqlıdır:\n«İmamların əksəriyyətinin maddi durumu çox aşağıdır. Onların maaşları 1-1.5 milyon somdur (120 - 180 ABŞ dolları və ya təxminən 200-300 manat). Onun da yarısını onlar vergi şəklində dövlətə ödəyirlər. İmamların çoxu Allah xatirinə - maaş almadan işləyir. Onlar məscidə, sadəcə, namazın başında durmağa gedir və kitab oxumurlar. Bir çox imam özəl daşıma, əkinçilik və bu kimi başqa işlərlə məşğul olurlar. Onların çoxu Müsəlmanların Ruhani İdarəsinin mədrəsəsini bitirsələr də, bilikləri yoxdur. Mənə elə gəlir ki, hazırda Ruhani İdarəsi bu məsələni gizlətməyə çalışır».\n***Buna da bax-Özbəkistanda kommunal borcu olanı həccə qoymayacaqlar\nO əlavə edib ki, öz məhəlləsində 40 ildən çox məsciddə imam kim çalışıb və «özbək imamlarının bugünkü nüfuzsuz halına acıyır».\nVerilən rəsmi məlumatlara görə, bu gün Özbəkistanda 2037 məscid fəaliyyət göstərir. Bu məscidlərdə beş mindən çox imam və imam naibi çalışır.\nİMAMLARIN 80-90 FAİZİ MAAŞ ALIR\nÖzbəkistan Müsəlmanları Ruhani İdarəsinin rəsmisi Abdumannap Usmanov-un sözlərinə görə, bu gün Özbəkistanda imamların 80-90 faizi məvaciblə təmin olunub. İmamların aylıq maaş səviyyəsi məscidin gəlirləri və dindarların ianələri hesabına əmək kollektivi tərəfindən müəyyənləşdirilir.\nRəsmi bilgilərə görə, ölkənin ucqar rayonlarında yerləşən bəzi məscidlər hətta vəqf torpaqlarını əllərində saxlaya bilib. Vəqf torpaqları tarixən müsəlman dini idarələrinin ixtiyarında olan torpaqlara deyilir.


Vurğun Əyyub örnəyi…\n24.10.2017 | 13:27\n1990-cı ilin o məşum yanvar qırğınından sonra çoxları kimi mən də yas içində idim, 40 gündü üzümü qırxmırdım və bu qırxmamağım da mənə amansız bir gerçəyi göstərəcəkdi, əvvəllər heç fərq etmədiyim uzanan saqqalım bəmbəyazdı, ona qədər qıvraqdım və hələ qocalığın çox uzaqlarda olduğunu düşünürdüm, amma üzümü ağ edən bu saqqal bəyazlığı, indi güzgüdən göz vurub qocalığınam, gəlmişəm deyirdi. O günlərdə bir iş üçün Yazıçılar Birliyinə getmişdim, pilləkənləri qalxırdım ki, yuxarıdan rəhmətlik İsmayıl Şıxlının aşağı endiyini gördüm. Salamlaşanda üzümə çəkik türkmən gözləriylə diqqətlə baxıb:\nDilimizdə vurğun sözü müxtəlif anlamlar daşıyır. “Filankəsi vurğun vurub”, ya da sevdiyinə vurğun kimi vurulub. Adamlar adlarına çəkir, deyirlər, Vurğun bəy də hər yönü ilə adına çəkib, gördüyü işlərə vurğunluq onda anadan gəlmədir. Yaradıcılıqla məşğul olanda da, o zor zamanlarda “Çənlibel” kimi siyasi hərəkatın başında duranda da, unveristet auditoryalarında dərs keçəndə də və qəbul imtahanlarında test üsulunu ilk dəfə tətbiq etmək üçün Tələbə Qəbulu üzrə Dövlət Komissiyasını yaradanda da Vurğun adındakı vurğunluqla hərəkət edirdi.\nƏlbəttə, bir bəhanə ilə deyilənləri geri çevirər və mitinq keçiriləcək yerə getməyə bilərdim. Amma getməməyimdən getməyimin daha münasib olduğunu düşünüb, tərəddüd etmədən “Azərnəşr”in yanına getdim. Bu qərarımın əsas səbəbi Mərkəzi Komitədən mən olmasam da (Yuxarılara belə “xidmət” göstərmək istəyənlərin sayı onda da indikindən elə də az deyildi...) bir başqasını göndərəcəkdilər və bəlkə o bir başqası da mənim edəbiləcəklərimi etməyəcəkdi.\nYazı filologiya elmlər namizədi Vurğun Əyyubun 60 illik yubileyinə həsr olunub.