Uşaq verilişləri onların beynini necə inkişaf etdirir? - Ens.az - 4 dildə xəbərlər və ensiklopediya\nDərc edildi:\t 05 yanvar 2020, 18.25 Baxış sayı: 319\nOnlar turşu kimi boyalar və anlaşılmaz süjet xətləri ilə dolu hipnotik dünyaları təsvir edir, lakin biz böyüdükdə uşaq televiziyası bizə beynimizin necə inkişaf etməsi barədə gözlənilməz biliklər verə bilər.\nPepi Nana tərpənib yataqda oturur.\n"Tidl-todl, tidl-todl", - o, qollarını yelləyərək və iri girdə gözlərini qırparaq deyir. Masaya tərəf keçir, oturur və ön cibindəki böyük qələmdən istifadə edərək Aya məktub yazır.\n"Tidl-todl, zəhmət olmasa çay içməyə gəlin, bizim maraqlı hekayəmiz ola bilər. Pəncərədən, sevgilərlə, sizin Pepi Nana".\nO, oyuncaq evinin eyvanına çıxır, məktubu öpür və onun gecə səmasına necə uçub getdiyini izləyir.\nPepi Nananın bilmədiyi odur ki, Ayda mum görünüşlü və gözləri qapqara bir məxluq yaşayır, adı da ki Ay Baladır (Moon Baby).\nDaimi təbəssümü və mavi Mogikanı var. O, onun məktubunu oxuyur, xalatının başlığını qaldıraraq kraterindən çıxıb yerə doğru uçur...\nƏksər insanların uşaqlıqdan bəyəndikləri televiziya şousu var.\nƏgər siz valideynsinizsə, ola bilsin ki, uşaqlarınızın xoşladığı bir şou sizə qəribə, hətta bir az ətürpədirici gəlsin.\nHazırda, bir çox valideyn üçün bu cür şou Ay və Mən şousudur.\nBu şou Pepi Nana, cənab Onion (cənab Soğan) adlı yumşaq çəhrayı soğan və südlü, klouna bənzəyən Colly Wobble də daxil olmaqla, ay parıldadığı zaman canlanan və bir-birinə bənzəməyən kuklalar tamaşasının ardınca göstərilir.\nMənim qohumlarımın 1,5 yaşı olan uşağı bu cür skeptisizmi bölüşmür.\nİzlədiyimiz epizodda o, gülümsəyir, səslər çıxarır, barmağı ilə göstərir və "vau" deyərək ekrana daha da yaxın çəkilir. Səkkiz yaşlı qızım isə həmin şounu böyük maraqla izləyir.\nGörəsən, bu məktəbəqədər televiziya şoularını gənc tamaşaçılar üçün bu qədər cazibədar, böyüklər üçün isə qəribə edən nədir?\nBir ana olaraq, uşaqlarımın televiziya proqramlarına baxmaqlarının sağlam bir uşaqlıq təcrübəsi və ya uşaqlarımı inkişafdan qoyan və zehni korlayan bir fəaliyyət olub-olmadığı məni narahat edir. Bu şouları anlamamağım bu sualın cavabını axtarmaqda kömək etmir.\nAncaq məlum olur ki, qəribəlik, yaxşı bir şey ola bilər.\nUşaq beyni məlumatları böyüklərdən fərqli tərzdə qavrayır - bizim üçün qəribə olan uşaqlar üçün çox vaxt maraqlı olur.\nBu fərqləri daha yaxşı anlamaq sağlam, daha maraqlı televiziya proqramları yaratmağa kömək, uşaqların dünyanı dərk etmələrini və əylənmələrini təmin edə bilər. Bu da biz valideynlərə uşaqlarımızın izlədiyi televiziya proqramlarına dair daha düzgün qərar çıxarmağa imkan yaradır.\nMəlum olur ki, Ay və Mən proqramı Teletubbies şousunun yaradıcısı Andrew Davenportla uşaqların təhsili və hekayəsöyləmə bacarıqları sahəsində ixtisaslaşmış bir tədqiqatçı Dylan Yamada-Rise arasında qurulmuş və qarşısına uşaqların oyuncaq evlərə necə reaksiya göstərdiklərini tədqiq etmək məqsədi qoyan bir araşdırma məhsuludur.\nSesame Küçəsi şousunda hər epizodun təhsilə kömək etməsi üçün inkişaf üzrə psixoloqlar və təhsil mütəxəssisləri işə cəlb olunub\nAlimlərlə uşaq televiziyaları arasında belə birbaşa əməkdaşlıq yeni deyil.\n2019-cu ildə 50 illik yubileyini qeyd edən "Sesame Street" (Sesame küçəsi) şousu başladığı dövrdən etibarən heyətinin bir qismini inkişaf üzrə psixoloqlar və təhsil ekspertlərindən təşkil edib.\nHəmmüəllif Joan Ganz Cooney hesab edir ki, televiziya proqramlarından uşaqları uşaq bağçasına daha yaxşı hazırlamaq üçün bir tədris vasitəsi kimi istifadə edilə bilər.\n1970-ci ilin yanvar ayına qədər, ilk yayımlandıqdan cəmi bir neçə ay sonra, ABŞ-da iki yaşından beş yaşınadək uşaqların təxminən üçdə biri şounu müntəzəm izləyib, hər epizodu isə orta hesabla beş milyonadək uşaq izləyib.\nƏyləncəli olmasına baxmayaraq, hər epizod xüsusi təlim məqsədləri ilə planlaşdırılıb və indiyədək bu qayda ilə hazırlanır.\n"Sesame proqramının məqsədi uşaqlara daha ağıllı, daha güclü və mehriban böyümələrinə kömək etməkdir", - Sesame Workshop tədris planı və proqramı üzrə baş vitse-prezident və inkişaf üzrə psixoloq Rosemarie Truglio deyir.\n1960-cı illərin sonlarında ABŞ-ın əksər evlərində televizor olsa da, Sesame Küçəsi şousunun izlənmə imkanları evin harada yerləşdiyindən asılı idi, çünki bir bölgələrdə bu proqram çox yüksək tezlikli (VHF) kanalda, digər bölgələrdə isə ultra yüksək tezlikli (UHF) kanalda yayımlanırdı.\nUHF siqnalları daha zəif olduğundan bəzi televizorun qəbulediciləri onları qəbul edə bilmirdi, nəticədə o zaman amerikalıların yalnız üçdə ikisinin Sesame Küçəsi şousunu izləmək imkanı var idi.\n"Sadəcə şouya baxılması nəticəsində belə imkanı olan uşaqların məktəbdə göstərdikləri nəticələr müntəzəm olaraq yaxşılaşdı", - Maryland Universitetindən Melissa Kearney ilə apardığı araşdırmanın nəticələrinə istinadən Massachsetts Wellesley Kollecindən iqtisadçı Phillip Levine deyir.\nOnların müəyyən etdiyinə görə, Sesame küçəsini izləyən uşaqların məktəbdə daha yaxşı nəticə göstərmək ehtimalı, həmin şouya baxmayan uşaqlarla müqayisədə daha yüksək idi. Ən əsası, VHF siqnalının tutulması valideynlərin maddi imkanından və ya təhsil dərəcəsindən asılı deyildi - bu amillərdən uşaqların sonrakı mərhələlərdə təhsil göstəriciləri asılı ola bilər.\nƏslində, araşdırma "iqtisadi cəhətdən əlverişsiz" icmalarda böyüyən uşaqların Sesame küçəsi şousunu seyr etməkdən ən çox faydalandıqlarını göstərdi. Ancaq televiziya proqramlarının heç də hamısı uşaqların təhsili ilə bağlı deyil.\n2000-ci illərin sonlarında Charlottesville-dəki Virginiya Universitetinin inkişaf üzrə psixoloqu Angeline Lillard uşaqların davranışına televiziya personajlarının necə təsir göstərdiyini araşdırırıb. Onun komandası ABŞ cizgi filmi olan SpongeBob SquarePants filminin çox sayda epizodlarına baxıb - bu film dəniz dibindəki ananasın içində yaşayan, danışan sarı dəniz süngəri haqqındadır.\nBu cizgi filmi ən azı eklektikdir (red. - bir-birinə zidd olan fikir və nəzəriyyələrin prinsipsiz və mexaniki surətdə birləşdirilməsi) - uşaqlar və böyüklər arasında da bu səbəbdən populyardır.\n"İşçi iclaslarımızda çoxlu SpongeBob epizodlarına baxırdıq. Və mən hiss etdim ki, bundan sonra heç bir iş görə bilmərəm, - Lillard xatırlayır. - Düşündüm ki, əgər bu film mənə bu cür təsir edirsə, görəsən, dörd yaşlı uşaqlara necə təsir göstərir?"\nBu, onu televiziya proqramlarının uşaqların icra funksiyasına - diqqətin cəmləşdirilməsi, planlaşdırma, mükafatlanmanın təxirə salınması və emosiyaların idarə edilməsini özündə cəmləşdirən koqnitiv qabiliyyətlər toplusuna necə təsir göstərdiyini tədqiq edən yeni araşdırmaya başlamağa sövq etdi.\nCaillou (dörd yaşlı uşağın gündəlik həyatı haqqında bəhs edir) adlı başqa bir uşaq cizgi filmini izləməklə və ya sadəcə rəngli qələmləriylə kağız üzərində nə gəldi çəkməklə müqayisədə SpongeBob dörd yaşlı uşaqların, o cümlədən, siyahıdakı nömrələri tərs oxumaq və başla toxunmaq deyildikdə ayaq barmaqlarına toxunmaq da daxil, müxtəlif testlər üzrə göstəricilərinə mənfi təsir göstərib.\nO zaman, Lillard, bunun səbəbinin filmdə səhnələrin nisbətən yüksək sürətlə dəyişməsi ilə bağlı ola biləcəyini düşünürdü.\nBelə ki, baxdıqları SpongeBob filminin epizodlarında səhnələr hər 11 saniyədən bir dəyişdiyi halda, Caillou filmində səhnələrin dəyişməsi hər 34 saniyədən bir olub.\nDörd il sonra o, daha təfsilatlı bir araşdırmanın nəticələrini nəşr edib.\nMəlum olub ki, problem səhnələrin dəyişmə sürətində yox, süjetin nə dərəcədə fantastik olması, həyat qanunlarına zidd olan nə qədər hadisədən ibarət olmasındadır.\n"Həyatın çox erkən dövründən başlayaraq, bəlkə də bu hiss anadangəlmədir, körpələr nəyin necə hərəkət edəcəyi, hansı əşyanın nə vaxt düşə biləcəyini, itələyəndə hansı istiqamətdə hərəkət edəcəyi barədə anlayışa sahibdirlər, - Lillard izah edir.\nLakin filmdə baş verənlərin reallıqda baş verməsi mümkün deyil: misal üçün, bir avtomobil hava ilə uçur, sonra kosmosa sovrulub gedir, sonra birdən onlar bir yamacdan xizəklə aşağı şütüyür, dənizin dibinə enirlər, qutudan pişik yeməyi tökürlər və qutudan çıxan yemək qutuya sığmayan dərəcədə çox olur... Bu filmdə real dünyada baş verə bilməyən hadisələr və səhnələrin ardı kəsilmək bilmir.\n"Beynimiz bütün bunları qavramaq halında deyil, - Lillard deyir . - Mənə elə gəlir ki, beyin bütün bunları anlamaq üçün çox çalışır və sonra "PUF"! Bunu edə bilmir. Bütün bunlar mümkünsüzdür".\nLillard, yalnız qısa müddətli bir təsiri tədqiq etdiklərini vurğulayır - aşırı dərəcədə fantastik məzmunu seyr etmənin uzun müddət ərzində uşağınıza zərər verəcəyinə dair birbaşa sübut yoxdur - lakin altı yaşlı uşaqlar təsir altında olub (daha yuxarı yaşlarda olan uşaqlara bu effektin təsiri öyrənilməyib).\nVə belə vəziyyət yalnız SpongeBob-la bağlı deyil. Martha Danışır - uşaqlara lüğəti öyrətməyi nəzərdə tutan bu proqram bir əlifba şorbası içdikdən sonra ingilis dilində danışmaq qabiliyyəti qazanan bir it haqqında proqram - eyni effektə malikdir. Eynilə bunu sehrbaz qıza Şimal Qütb parıltısını göyə qaytarmağa kömək edən və yaşları məktəb yaşından aşağı olan dörd uşaqdan bəhs edən Balaca Eynşteynlər cizgi filmi barədə də demək olar.\nHətta xoşniyyətli təhsil proqramları, məzmunu yaşa uyğun olmadıqda gözlənildiyindən tamam fərqli effekt verə bilər.\nKiçik yaşlı uşaqların diqqəti böyüklər ilə müqayisədə çox fərqli obrazlara yönəlir, buna görə televiziya şoularında uşaqlara baş verənləri izləməyə kömək etmək üçün həmin amildən istifadə olunur\nEkranda bir sıra fotoşəkillər görünür: ağ fonda iki sarı taxta ördək; suyun altında üzən iki tısbağa; Afrika savannasında iki aslan balası. Bütün bunları da sakitləşdirici klassik musiqi müşayiət edir.\nBu, Körpə Eynşteyn filmindən qısa bir parçadır: uşaqlara 1-dən 5-dək rəqəmlər öyrətməyi çalışan Rəqəmlər Bağçası və mən bu klipə Londonda Birkbeck Universitetinin Babylab şöbəsinin inkişaf üzrə psixoloqu Tim Smith ilə birgə izləyirəm.\nSmith deyir ki, həmkarı bu videonu altı aylıq və 12 aylıq uşaqlara göstərib, təsvirlərə olan onların marağını ölçmək üçün və "iki" anlayışının qavranması üçün vacib olan hər iki obyektə baxıb-baxmadıqlarını müəyyən etmək üçün uşaqların baxışlarını izləyib.\nKlipləri izlədikdən sonra uşaqların valideynlərindən bu barədə nə düşündüklərini soruşublar. Valideynlər deyib: "O aslan balalarını və tısbağaları gerçəkdən bəyəndim, bu çox gözəl idi. Kiçik uşağım da bu hissəni bəyəndi". Lakin tədqiqatçıların müşahidələrinə görə, uşaqlar həmin səhnələrə maraq göstərməyib.\nSmith düşünür ki, bunun səbəbi, uşaqların yetişməmiş vizual sistemlərinin canlıları arxa planlardan götürmək üçün mübarizə aparmalarıdır.\nMənə Abbey Home Media adlı bir televiziya şirkəti ilə işləyən başqa bir həmkarım tərəfindən hazırlanmış ikinci bir klip göstərir.\nAparıcı "Bu bir quzudur" deyərkən yaşıl ekrana 2D formatında bir quzu fiquru enir. Eyni səhnə daha iki dəfə də təkrarlanır. Sonra bu səhnə bütövlüklə yenidən təkrarlanır, yalnız bu dəfə aparıcı hər bir quzu peyda olanda "bir, iki, üç" deyərək sayır.\nBu darıxdırıcıdır. Bu təkrarçılıqdır.\nLakin Körpə Eynşteyni izləmiş eyni uşaqlara bu səhnə göstərilərkən, onlar baxışları ilə hər bir quzunun gəlişini izləyiblər, bu da onlar üçün həmin səhnənin maraqlı olduğunu güman etməyə əsas verir.\nYaddaşımda xatirələr canlanır: divanda oturub öz uşaqlarımın BBC-nin təbiətə həsr olunmuş Mavi Planet sənədli filminə baxmalarına çalışıram. Bu film həmin anda rahatladıcı, maarifləndirici kimi görünürdü - şübhəsiz ki, həqiqi dəniz heyvanat aləmi, Şimal qütb ayıları saysız-hesabsız təkrarlanan Peppa Pig-dən daha yaxşıdır, elə deyilmi? Lakin onlara bu, tamamilə maraqsız görünürdü. İndi bunun səbəbi mənə aydındır.\nSmith fərqli bir videonu göstərir. Çəhrayı naxışlı libasda üç yaşlı bir qız anasının qucağında oturub televizora baxır. Başqa pəncərə onun nəyə baxdığını göstərir: Waybuloo - Britaniya və Kanadanın birgə istehsal etdiyi uşaqlar üçün nəzərdə tutulmuş televiziya serialı. Bu serial Nara adlı fantastik bir aləm ətrafında üzən, qeyri-adi dərəcədə böyük başları və gözləri olan dörd kompüter animasiyası personajından bəhs edir.\nQız uşağı insan gözü izləmə cihazına qoşulub və qəribə, lakin cəzedici görünəni "Piplings" adlı personajlar ətrafda süzdükcə qızın gözləri dağları və ya arxa plandakı ağacları deyil, məhz həmin fiqurların hərəkətini dəqiqliklə izləyir, bu isə uşağın məhz həmin personajlara marağının olduğunu təsdiqləyir. Smith-in dediyinə görə, Waybuloo o qədər effektlidir ki, dünya boyu Babylab filialları hansısa bir uşağın diqqətini ekranda göstərdiklərinə cəlb etdirmək üçün əvvəlcə Waybuloo-dan və ya ona bənzər bir uşaq cizgi filmindən bir klip nümayiş etdirirlər.\nUşaq televiziya proqramlarının personajlarının çox vaxt böyük, sadələşdirilmiş üz və bədən cizgiləri, parlaq rəngləri olur - məqsəd körpələrin ləngiyən diqqətini həmin personajlara kökləməyə kömək etməkdir\nTelevizor ekranında süjet dəyişir. İndi kiçik qız hər biri parlaq rəngli bir top tutan və bir sırada düzülmüş üç qadının iştirak etdiyi filmə baxır. Smith qızın baxışlarına diqqəti cəlb edir.\nƏvvəlcə o, hər qadının üzünə növbə ilə baxır.\nQadınlar yerində rəqs etməyə başlayanda isə, onun diqqəti qadından-qadına keçirir. Sonra qadınlar növbə ilə toplarını havaya atır və ya yandan-yana hərəkət etdirir, qızın isə diqqəti bu parlaq, hərəkət edən cisimlərə yönəldilir.\nMən həmin qızın bundan əvvəl bir yaşında ikən olan videoçəkilişini izləyirəm. Onun iri qəhvəyi gözləri daha ləng, daha az koordinasiyalı, ekrandakı sifətlərə daha az və hər hansı bir hərəkətə, o cümlədən, bu parlaq rəngli toplara daha çox baxırdı.\nBu, incə bir fərqdir, ancaq balaca bir uşağın diqqətini bir cismə və ya personaja yönəltmək istəyirsinizsə, siz bütün vizual məlumatları ekrana həmin obyektə yönəlmiş halda çıxarmalısınız, əks halda uşaq süjeti izləməkdə çətinlik çəkəcək.\nBuna görədir ki, uşaq televiziya şoularında iri, gülməli sifətli personajlar iştirak edir, əksər hallarda başlarından da nəsə asılır. "Odur ki, onlar başlarını tərpətdikdə çox sayda periferik hərəkət əmələ gəlir, - Smith deyir. - Onların diqqətini yönləndirən parlaqlıq və rəng kontrastları da çoxdur. Siz bununla uşaqlara onları maraqlandıran obyektlərə diqqəti yönəltməyə kömək edirsiniz".\n2014-cü ildə, o, böyüklər üçün altı şou ilə müqayisə etmə əsasında rəng, parlaqlıq və hərəkət kimi diqqətçəkən effektlərin uşaq televiziya şoularında kadrda danışan əsas personaja diqqəti necə yönəltdiyini göstərən bir araşdırma nəşr edib.\n"Biz uşaq şouları istehsalçılarının sınaq və xəta yolu ilə körpələrə məlumatı başa düşmə və qavramasına səmərəli kömək edən texnikanı inkişaf etdirə bilib-bilmədiklərini anlamaq istəyirdik", - Smit o vaxt deyib.\nOnlar bunu edə biliblər.\nHərəkətin sadələşdirilməsi körpələrin gecikmə ilə reaksiya verən diqqət və görmə sistemlərinin süjetin inkişaf sürətiylə ayaqlaşmağa imkan verir.\nVə personajların gözləri çox aydın şəkildə daha seçilən edilir, onların sifətlərinin cizgiləri ağ və ya birrəngli arxa planın fonunda verilir, nəticədə personajlar daha çox seçilir.\nBu, hətta çox primitiv vizual sistemlə belə, əsas danışan personajı çox tez müəyyənləşdirmək imkanı verir.\nBu, uşaqlara süjeti izləməyi və potensial olaraq ondan öyrənməyi asanlaşdırır.\nAndrew Davenport - Teletabbilər və Ay və Mən proqramının prodüseridir. O, universitetdə danışma terapiyasını öyrənib, amma əsl marağı dramaturgiya sahəsinə olub.\nUniversiteti bitirdikdən sonra o və dostuyla birgə bir teatr prodakşn şirkəti qurub və nəticədə Tots TV adlı Ragdoll Productions şousunda ssenarist və kuklaçı kimi işə qəbul olunub.\nTeletabbilər, bəlkə də, bir və iki yaşlı uşaqlar üçün hesablandığına görə bütün dünyada populyarlıq qazanıblar\nTeletabbilər 120-dən çox bölgədə 45 fərqli dildə efirə gedən Hollywood blokbasterinin ekvivalenti idi.\nTinki Vinki, Dipsi, Laa-Laa və Po personajları Ragdoll-un təsisçisi və yaradıcı direktoru Anne Wood ilə Washingtondakı Smithsonian İnstitutuna edilmiş səfərdən sonra yarandı.\nOnlar kosmos haqqında bir sərgidə gəzərkən Davenport dedi: "Bütün bu texnologiyanın astronaft skafandrına necə yerləşə bilməsi qəribə deyilmi? Onların bu geyimdə necə gəzdiklərinə baxanda, onların yeriyən körpələrə oxşadıqlarını anlayırsan."\nTeletabbilər texnoloji supergünbəzdə yaşayan texnoloji körpələr kimi düşünülmüşdü.\nHətta təpədəki külək dəyirmanı uşaqların ilk qarşılaşdığı texnoloji əşyalardan biri olan uşaq arabasındakı fırlanqaca bir işarədir.\nOnların bədənləri parlaq işıldayan rənglərlə boyanmışdır, çünki bu, texnologiya mövzusuna uyğun gələn kimi görünürdü, personajların qarın hissəsinə televizor ekranı yapışdırılmışdı - real həyatda sadə hərəkətlər edən uşaqları göstərən televizor ekranı.\n"Mənə görə, Teletabbilər uşağın öz bədənini və gəzmək, danışmaq, qaçmaq, yıxılmaq kimi fiziki hərəkətliliyini anlamağa başladığı dövr olan həyatın erkən mərhələsinə aiddirlər", - Davenport deyir.\nYaşıl təpəli arxa plan onların yaşadıqları fiziki məkanın dərinliyini qabartmaq məqsədi daşıyır və şounun çox hissəsi sadəcə Teletabbilərin ora-bura gəzişməsi və hoppanması kimi fiziki konsepsiyadan ibarətdir.\nLakin böyüklərdən bəziləri bunu anlaya bilmir. Bu şou uşaq televiziyasını "səfehləşdirməkdə" günahlandırıldı, təkrarlanma, süjetin primitivliyi və məkan hissinin çatışmazlığına görə tənqid edildi. Ancaq şou məhz bunun üçün düşünülmüşdü.\nTeletabbilər, bəlkə də, bir-iki yaşlı uşaqlar üçün xüsusi hazırlanmış ilk televiziya şousu idi.\nNorveç televiziyasının rəhbərlərindən biri bu şou barədə bunları deyib: "İndiyə qədər gördüyüm bazara ən çox hesablanmış uşaq proqramı".\nDavenport və Wood körpələrin danışığının vizual ekvivalentini öyrənmişdilər.\nTeletabbilər qəribə görünürlərsə, bunun səbəbi - zahirən və inkişaf baxımından - körpələrin qəribə görünməsindədir.\nWood üçün, Teletabbilər kimi şouların dizaynı illər ərzində edilmiş sınaq və səhvlər təcrübəsinin intuisiya ilə qarışığından irəli gəlir.\n"Düşünürəm ki, yeganə bacarığım, əgər varsa, ekrana üç yaşındakı bir uşağın gözüylə baxmağı bacarmağımdır. Bu, nə vaxt fasilə etmək, nə qədər fasilə etmək, necə güldürmək, gözləmə anlarından necə istifadə etməyi bilmək deməkdir".\nUşaqlar bizimlə eyni dünyada yaşasalar da, bunu fərqli qəbul edirlər. Bir körpə qardaşı olan kiçik bir qız, bütün körpələrin oğlan doğulduğunu, sonra da qızlara çevriləcəyini, bəlkə də, düşünə bilər. Və ya uşaq ağlı, misal üçün, binaların yerə düşub sonra ayaq açıb yeridiyini düşünə bilər.\n"Kiçik uşaqların tez-tez gülməli hesab etdiyimiz nələrisə söylədiklərini görə bilərsiniz, çünki onların təsəvvür etdiyi X hadisə, əslində Y hadisəsidir. Bu fərqə hörmət edilməlidir, amma eyni zamanda bu, süjet məzmunu üçün material ola bilər", - Wood deyir.\nUşaqlarının izlədikləri televiziya proqramlarına diqqət etməklə valideynlər övladlarının daha çox məlumat almalarına kömək edə bilərlər\nÇox vaxt onun proqramları televiziya ilə onu seyr edən uşaqlar arasında söhbət kimi qurulur.\n"İnsanlar Teletabbilərə etiraz etdikdə biz deyirdik: "Bax, Teletabbilər körpələri başa düşür, körpələr də Teletabbiləri başa düşür. Əgər siz uşaq olmadan Teletabbilərə baxırsınızsa, bu şounun yalnız yarısını anlaya bilərsiniz".\nO, şounun başlanğıcını misal gətirir: qayıq hərəkət edərək kadrdan çıxır, sonra yenidən qayıdır, sonra yenidən kadrdan çıxır.\n"Bu epizod çox balaca uşaqlar üçün gizlənqaç oyununu xatırladır: Qayıq hara getdi? Budur, yenə geri qayıdır".\nBu yaxınlarda keçirilmiş araşdırma, gizlənqaç oyununun körpəni güldürməyin ən yaxşı yolu olduğunu təsdiq edib.\nTeletabbilərin müvəffəqiyyətindən sonra Davenport və Wood, Gecə Bağında adlı proqram hazırladılar.\nDavenport bu proqramı iki-üç yaşlı uşaqlara hesablanmış "müasir uşaq bağçası şeirləri" kimi təsvir edir.\n"Bu, uşağın dünyanın fiziki cəhətdən qavraması və bildiklərini abstrakt bir şəkildə ifadə etmək fikrindən heyran olduğu bir mərhələdir - bu mərhələdə bağça şeirləri, uşaq danışığı, simvolik oyunlar, oyuncaqlar əhəmiyyət kəsb etməyə başlayır".\n"Hər bir personajın, misal üçün bağca şeirlərindəki Hampti-Dampti və ya Ayaqqabıda Yaşayan Qarı kimi, tək qalacağı nəzərdə tutulmuşdur.\nİql-Piql adlı mərkəzi personaj isə hər şeyi dərk etməyə çalışan "hər bir uşağa" aid edilə bilər.\nDavenport deyir ki, bu personajın ideyası onda "İql-Piql, İql-Piql, İql-Piql" deyən kiçik bir qıza görə yaranmışdı.\nMakka Pakka adlı digər bir obraz isə açıq rəngli, yuvarlaq bədənli bir məxluqdur - daha çox daşları kolleksiya etmək və əşyaları qubka ilə yumağı xoşlayır.\nDavenport tamaşaçı auditoriyasını öz maraqları sayəsində cəlb etmək imkanından ilhamlanıb.\nDaş kolleksiyası yığmaq onun uşaqlıq hobbisi idi, nəyisə yumaq isə balaça uşaqların çoxu üçün çətin bir işə çevrilən əl-üz yumaq və yatağa hazırlaşmaq kimi hərəkətlərin rəmzidir.\n"İdeya valideynlər və uşaqların çətin və ya çətin ola biləcəyi nədənsə şeir, nəğmə, şou şəklində birlikdə keçib paylaşacaqlarından ibarətdir", - o izah edir.\nBir çox valideyn, övladlarının izlədikləri televiziya verilişlərindən narahatdır, lakin bəzi tədqiqatlar düzgün seçilən proqramın uşağa müsbət təsir göstərə biləcəyini təsdiqləyir\nGecə Bağçası proqramının açılış süjetini xatırlayıram - həmin hissədə okeanda insan əlinə sığan kiçik qayığın çevrə vurduğu barədə bir bağça şeiri oxunur, bu zaman valideyn uşağın ovucunda sanki dairələr çəkir. Bu, oğlumu yatızdırmağın ən etibarlı bir yol idi. Bunu Davenport-a dediyim zaman o təsirləndi. "Bu cür üsullar nəticə verəndə valideynlə uşaq arasında əlaqənin tərkib hissəsinə çevrilir".\nDavenport Makka Pakka mahnısını oxutdurmaqla dostunun oğlunun başının yuyulmasını asanlaşdırıb.\n"Nəyinsə faydalı olduğunu gördükdə, şübhəsiz ki, bu, razılıq və sevinc hissi doğurur", - o deyir.\nBu, onu Ay və Mən şousunu yaratdığı zaman Sheffield Universitetinə müraciət etməsinə səbəb oldu.\nO, iki uşaq qrupuna standart və ya Teletabbilərlə əlaqəli olan bəzi materialların dərs zamanı öyrədillməsi barədə bir araşdırma işiylə tanış olub. Teletabbilər materialı ilə işləyən uşaqlar adi dərslərə nisbətən daha çox maraq nümayiş etdiriblər - belə ki, adətən dərslərdə aktivlik göstərməyən bir uşaq ona verilmiş tapşırığını tamamladıqdan sonra başqa birini də istəyib.\n"Əgər uşaqlara onların başa düşdükləri dildə müraciət edilirsə, onları daha çox həvəsləndirmək və maraqlandırmaq olur", - Davenport deyir.\nTeletabbilər haqqında araşdırma ilə tanış olduqdan və uşaq dili, uşaq mədəniyyəti ideyası ilə maraqlandıqdan sonra o, tədqiqatçılara müasir uşaqların oyuncaq evlərlə necə oynadıqları barədə daha çox öyrənmək təklifiylə müraciət etdi.\nNəticədə, onun Dylan Yamada-Rise işbiriliyi yarandı və bu işbirliyi indi Londonda Kral İncəsənət Kollecində davam etdirilir.\nAy və Mən şousu Teletabbilər və ya Gecə Bağçası proqramlarıyla müqayisədə daha geniş yaş diapazonuna hesablanıb. Bu, 1940-50-ci illərdə populyar olan və bir oyuncaq evdən bəhs edən nağıl əsasında yaradılmış şoudur.\n"Belə bir fikir geniş yayılıb ki, güya televiziya məhsulu böyüklər üçün hazırlanır, uşaqlar üçün isə primitiv, uşaq auditoriyasının ehtiyacını nəzərə almayan nəsə də keçərli ola bilər", - o deyir.\nLakin onların nəyisə öyrənmələrini istəyirsinizsə, həmin gənc auditoriyanın marağını oyatmağın yollarını tapmalısınız.\n"Xarakterin dərinliyinə və bir personajın başqa bir personaja dərindən əhəmiyyət verdiyinə inanmırsınızsa, o zaman uşaqlarda davamlı maraq oyatmaq çətin olacaq. Və əgər siz bu personaja inanmırsınızsa, deməli, onun Aya məktub yazması da sizin üçün əhəmiyyətsiz olacaq".\nBir araşdırmaya görə, Teletabbilər ilə əlaqəli materiallardan istifadə edərək dərslər keçən uşaqlar belə materiallardan istifadə etməyənlərə nisbətən dərslərdə daha fəal iştirak ediblər\nYamada-Rice, John Lewis dükanından alınmış iki böyük oyuncaq evi birləşdirib bu konstruksiyanı mini kameralarla təchiz etdi. Həmin kameralar uşaqlara deyil, oyuncaq evin oyuncaqlarına yönəldilmişdir.\nDaha sonra fərqli mədəniyət mühitindən olan birdən beş yaşınadək uşaqları bir qrupa toplayıb onların həmin oyuncaq ev və evdəki oyuncaqlarla nə edəcəkləri, necə oynayacaqları kameralara çəkilib.\nMüəyyən edilib ki, uşaqların ən çox maraqlandıran oyuncaq evin keçidləri olub: pilləkənlərlə yuxarı və aşağı hərəkət; bayır qapıdan içəri və geri hərəkət; yatmaq üçün yatağa və geriyə; çay içmək üçün oturmağın əhəmiyyəti. Digər bir müşahidə, evlərin müxtəlif mərtəbələrində uşaqların çoxlu sayda bir-birindən fərqli oyun ssenariləri qurmaqları olub.\n"Bunların hamısını təmin etmək sirkdə birdən bir neçə boşqab fırlatmağa bənzəyirdi", - Davenport deyir.\n"Beləliklə, Ay və Mən şousunda dəfələrlə təkrarlanan səhnə bu oyuncaq evin bütün üç mərtəbəsinin açıq vəziyyətdə göstərilməsindən ibarət olub ki, tamaşaçı müxtəlif mərtəbələrdə və pilləkənlərdə personajları izləyə bilsin".\nMən Tim Smith ilə oturub bir epizodu izləyirəm. Tamaşanın aparıcısı var, o, oyuncaq evin müxtəlif mərtəbələrində personajları yatağa uzandırır. Bayır qapının zəngini Bala Ay adlı personaj çalır və Pepi Nana onu içəri buraxır. Pepi Nananın pillə-pillə pilləkənlə aşağı düşüyünü göstərən kadr var.\nSmith yatağında oturarkən Pepi Nananın üzünü işıqlandıran Ay işığına diqqəti yönəldir; izləyicilərin diqqətini çəkmək və onu izləməyə sövq etmək üçün Kolli Vobblun cingiltili zəngi kimi səs-küydən istifadə edilir; cənab Soğan masaya süfrə sərərkən aparıcı "Növbədə nədir?" sualını səsləndirir, sonra zəif işıq fincanların yanında hərəkəti göstərir. Onun sözlərinə görə, bütün bunlar uşaqların diqqətini cəlb etməyə və hekayəni izləmələrinə kömək edir.\nBöyükləri tamamilə çaşqınlıq vəziyyətinə salan televiziya proqramları kiçik uşaqlar üçün çox maraqlı görünə bilər\nAy və Mən şousunun ssenarisinə daxil edilən məktub yazma və hekayə danışma bacarığı kimi yüngülvari dərslər və ya obyektin sabitliyi barədə bilgi verən Pepi Nananın hərəkət edən bir çəlləyə dırmaşaraq enib qalxması kiçik yaşlı uşaq təhsilinin əsas prinsipləri əsasında qurulub.\nDavenport, onun şoularının "təhsil" üçün nəzərdə tutulmadığını söyləyir.\nO deyir ki, onun auditoriyası məktəbəqədər yaşında olan uşaqlardan ibarətdir.\nO, "beyni yormayan məşqlər" dediyi fəallıq növünü təmin etməyə çalışır.\nBu zaman müəyyən ümumi qayda nəzərə alınır: iki yaşına çatmamış uşaqlar, əgər böyüklər onlarla birlikdə oturub onlara göstərilənləri anlamağa kömək etmirsə, həmin uşaqlar televizordan çox şey götürə bilməyəcəklər.\n"Uşaqlar üçün televiziya proqramları hazırlamağımızın yolu bir-biri ilə qarşılıqlı əlaqə quran personajlar vasitəsilə müəyyən zaman kəsiyində inkişaf edən bir süjetlər yaratmaqdır, - Madisondakı Wisconsin Universitetinin inkişaf üzrə psixoloqu Heather Kirkorian deyir. - Bu cür ənənəvi süjet formatı, yəqin ki, iki yaşdan kiçik uşaqlar üçün çox da yaxşı işləməyəcəkdir."\nUşaqlar televizora çox baxsalar, bu, onları real dünya ilə ünsiyyətdən yayındırmaqla inkişaflarına hətta xələl də gətirə bilər.\nİki-üç yaşlarından beş yaşına qədər uşaqlar yalnız sadə süjetləri qavraya bilirlər, daha, məsələn, sataşqan bir personajın cəza alması ilə bitən süjet kimi mürəkkəb əxlaqi dərsləri yox.\n"Bu yaşda olan uşaqlar, - Polly Conway deyir, - "Bu personaj sataşqandır və o, çox pis bir obrazdır və mən ona oxşamaq istəmirəm, çünki bunun pis olduğunu öyrənirəm" kimi tərzdə düşünmürlər".\nPolly Conway valideynlərə bu cür mürəkkəb situasiyalarda kömək etməyə çalışan ABŞ-dakı Sağlam Düşüncəli Media təşkilatının televiziya proqramları üzrə baş redaktorudur.\nƏksinə, bu gənc uşaqlar pis davranışları təqlid etməyə çalışa bilərlər. "Onlara lazım olan Daniel Tiger (məşhur Amerika-Kanada istehsalı olan cizgi filmi personajı) kimi biri barədə filmə baxmaqdır - ayaqqabının bağını bağlamağı, ola bilsin, babasını salamlamağı öyrənməkdir".\nMəktəb yaşlı uşaqlar isə daha mürəkkəb süjet və tərbiyyə səciyyəli dərslərin öhdəsindən gələ bilirlər.\n"Şübhəsiz ki, səkkiz yaşdan 12 yaşa qədər uşaqlar mənfi hərəkəti görə bilir və bunun nəticəsi kimi "Bu cür mənfi hərəkəti təkrarlamayın" mesajının verilməsini başa düşürlər", - Kirkorian deyir. Bununla belə, onların yaddaşında canlanan xatirələr də öz təsirini göstərə bilər.\nƏslində, uşaqlar 12 yaşınadək ekranda gördüklərini böyüklər kimi dərk etmirlər.\nOnun apardığı araşdırmaya əsasən, uşaqlar televiziya şoularındansa hətta sadə interaktiv tətbiqlərdən, oyun və ya video sohbətlərdən daha çox qazana bilərlər.\n"Bütün televiziya proqramları nəsə öyrətməyə çalışır. Amma sual budur ki, görəsən, həmin proqramlar nəyi öyrədir?" - Sesame Küçəsi şousunun həmtəsisçisi Joan Ganz Cooney sual edib.\nBir çox süjetlər hələ də yarasız stereotipləri təsvir edir, misal üçün, qız və oğlanların nə edə biləcəyindən bəhs edir və ya zorakılıq göstərilir. "Bu, böyük adamın beynində komediya və əyləncənin qavranması tərzindən çox fərqlidir", - Sesame Fondundan Rosemarie Truglio deyir\nGecə Bağçası şousunun personajları onları seyr edən gənc tamaşaçılarla eyni maraq və fəaliyyət dairəsinə malikdirlər\nTruglio deyir ki, uşaqlar üçün proqramı izləməyin ən yaxşı yolu - həmin verilişə tərbiyəçi ilə birgə baxmasıdır. Bu qayda bütün verilişlərə aiddir.\nBu yolla televiziya proqramının təhsil mesajını gücləndirmək olar.\nProqrama yaşca daha böyük uşaqlarla birlikdə baxmaq da faydalı ola bilər, çünki onlar əxlaq və ya stereotiplər baxımından şübhə doğuran bir süjeti xoşlayarlarsa, bu zaman həmin süjeti müzakirə etmək olar.\nBir çox araşdırmalar göstərib ki, böyüklər üçün hesablanmış standart formatlar biliklərin real dünyaya çox zəif sürətdə ötürülməsinə gətirib çıxaracaq, Tim Smith qeyd edir.\nAncaq şounu kiçik uşaqlar üçün daha maraqlı edəndə, məsələn, sual verməklə və ya daha önəmlisi, əlavə bir adamın orada olması qeyd olunan əngəlin öhdəsindən gəlməyi mümükün edir.\nUşaqlar yüksək maraq göstərə və qavrama cəhətdən fəal ola bilərlər, lakin onların diqqət cəmləmə imkanı həmişə məhduddur, Smith deyir.\nO, vaxtaşırı fasilə etməyi, uşaqlara izlədikləri süjeti qavramağa və müzakirə etməyə vaxt verməyi təklif edir,\nİki uşağın anası kimi bütün bunlara prinsipcə mən pozitiv yanaşıram.\nAncaq bəzən biz sadəcə bir az sakitlik və dinclik istəyirik.\nBəzən işimizlə məşğul oluruq. Bəzən uşaqlarla üç saat onyanayandan sonra fasiləyə etmək ehtiyacımız yaranır.\nÖzüm uşaq olanda uşaqlar üçün televiziya proqramları gündə yalnız bir neçə saat göstərilirdi.\nSonra Nickelodeon və Disney Channel kanalları yarandı. İndi isə istəyəndə YouTube və Netflix kanallarını izləmək mümkündür.\nMən əminəm ki, arabir İql-Piql və ya Bala Ay şoularından istifadə etmək zərər verməz.\nEyni zamanda həvəsim də var ki, televizor və ya iPad-də şou gedəndə onları heç də həmişə maraqsız saymayım.\nÇünki bir az daha artıq səy göstərməklə daha da yaxşı bir nə isə əmələ gələ bilər: birlikdə araşdıra biləcəyimiz qəribə bir dünya.


Münhendə Azərbaycan və Qazaxıstan prezidentlərinin görüşü olub - FOTO (YENİLƏNİB)\nMünhendə Azərbaycan və Qazaxıstan prezidentlərinin görüşü olub - FOTO (YENİLƏNİB)\n- Kasım-Jomart Kemeleviç, Sizinlə yenidən görüşməyimə çox şadam. Burada görüşmək münasibətlərimizin gündəliyini bir daha nəzərdən keçirmək üçün yaxşı imkandır. Hər şey çox uğurla gedir. Bizim birgə layihələrimiz çoxdur, onlar fəal həyata keçirilir. Buna görə də ümidvarıq ki, 2020-ci il də ölkələrimiz arasında münasibətlər üçün uğurlu olacaq. Biz əmtəə dövriyyəsini artırmağa çox ümid bəsləyirik. Düşünürəm ki, nəqliyyat, energetika, turizm sahələrində yaxşı imkanlar var. Ölkələrimizin vətəndaşları arasında fəal gediş-gəliş var. Bu, ölkələrimizdə turizmin inkişafı üçün çox yaxşı perspektivlər də yaradır.\n- Hörmətli İlham Heydər oğlu, Sizi burada - Münhendə görməyimə şadam. Elə bu yaxınlarda biz Soçidə görüşmüşük. Bizim çox yaxşı görüşümüz oldu. Sonra biz Aşqabadda MDB Sammitində görüşdük. Dövlətlərimiz arasında münasibətlərə gəldikdə isə, həqiqətən də, çox böyük yol qət edilib. Əslində elə sıfırdan başladıq və indi, demək olar, bütün sahələrdə qarşılıqlı münasibətlərin çox yüksək səviyyəsinə nail olmuşuq. Bu əməkdaşlığın əsasını bizim böyük sələflərimiz Nursultan Abişeviç Nazarbayev və Heydər Əlirza oğlu Əliyev qoyublar. Mən özüm Xarici İşlər naziri olanda müəyyən mənada bu əməkdaşlığın qurulmasında iştirak etmişəm. Fəxr ediləsi uğurlarımız var. Şəksiz ki, Qazaxıstan Azərbaycanla əməkdaşlığı qiymətləndirir və onu qoruyur. Siz düzgün qeyd etdiniz ki, bizdə istər nəqliyyat, istər kommunikasiyalar, istərsə də ticarət olsun, strateji xarakter daşıyan sahələr var. Biz mahiyyətcə Xəzər dənizi vasitəsilə qonşu dövlətlərik. Xəzər dənizinin statusu haqqında müvafiq Konvensiya da Aktau şəhərində imzalanıb. Bu, Xəzərdə irimiqyaslı əməkdaşlığın təməlini qoyur və, əlbəttə, bu əməkdaşlıq mahiyyət etibarilə strateji əməkdaşlıqdır. Biz fürsətdən istifadə edərək indicə səfərlərin qrafikinə, o cümlədən istər Sizin Qazaxıstana səfərlərinizin, istərsə də bizim birinci Prezidentimizin Bakıya səfərlərinin qrafikinə baxdıq. Sizin üçün hər hansı münasib vaxtda Sizi ölkəmizə səfərə dəvət etməyi vacib sayıram. Bizim, həqiqətən də, müzakirə olunası və həll ediləsi bir çox məsələlərimiz var. Çünki həyat yerində saymır, qarşılıqlı münasibətlərimizin yüksək səviyyədə olmasına baxmayaraq, yeni hüdudlar yaranır ki, onları da biz birgə səylərimizlə aşmalıyıq.\nPrezident İlham Əliyev: - Çox sağ olun. Dəvətinizi məmnuniyyətlə qəbul edərəm. Mən də Sizi rəsmi səfərə dəvət etmək istərdim.\nPrezident İlham Əliyev “Rossiya-24” televiziya kanalına müsahibə verib - TAM MƏTN Prezident yerli jurnalistlərə ilin yekunları ilə əlaqədar müsahibə verib - VİDEO (YENİLƏNİB) Prezident İlham Əliyevin “Rossiya-24” telekanalına müsahibəsi İlham Əliyev: "Elə ciddi çətinlikləri yada sala bilmirəm" - MÜSAHİBƏ İlham Əliyevin "Sputnik" agentliyinə müsahibəsi - TAM MƏTN\n"Mrfix" şirkəti Silahlı Qüvvələrə Yardım Fonduna 100.000 manat vəsait ayırıb\nZəfər xəbərini göz yaşları ilə deyən aparıcımız yenidən Türkiyə mətbuatında - VİDEO


Gələn ilin büdcəsi əhalinin problemlərini azaldacaq, yoxsa əksinə artıracaq? - Pia.az\nGələn ilin büdcəsi əhalinin problemlərini azaldacaq, yoxsa əksinə artıracaq?\nRəşad Həsənov: “Gələn ilin dövlət büdcəsini sosial büdcə olaraq qiymətləndirmək doğru deyil”\nAzər Mehtiyev: “Bizdə əgər büdcədən investisiyalara çox vəsait ayrılıbsa, bu investisiya yönümlü büdcə adlanır. Yox əgər büdcə sosial sahələrə çox ayrılıbsa, bu sosial yönümlü büdcə adlanır. Amma büdcənin sosial yönümlüyü yalnız onunla ölçülmür”.\nXəbər verdiyimiz kimi 2019-cu il dövlət büdcəsinin gəlirləri 22 917,5 mln. manat məbləğində proqnozlaşdırılıb. 2019-cu il dövlət büdcəsi gəlirləri üzrə proqnozun 7 316,0 mln. mantı və ya 31,9%-i Vergilər Nazirliyinin xətti ilə daxilolmaların, 11 364,3 mln. manatı və ya 49,6%-i ARDNF-dan transfertlərin, 3 451,6 mln. manatı və ya 15,1%-i Dövlət Gömrük Komitəsinin xətti ilə daxilolmaların, 785,6 mln. manatı və ya 3,4%-i isə digər gəlirlərin payına düşür.\n2019-cu il dövlət büdcəsinin neft gəlirlərinin hesablanamasında orta ixrac qiyməti 60 ABŞ dolları nəzərdə tutulub.\nGələn il dövlət büdcəsi xərclərinin strukturunda təhsil xərcləri 2, 275 mlrd. manat, səhiyyə xərcləri 1, 048 mlrd. manat, müdafiə xərcləri 3, 038 mlrd. manat, beynəlxalq fəaliyyət və beynəlxalq təşkilatlara üzvlük xərcləri 185,7 mln. manat, Naxçıvan MR-nın dövlət büdcəsinə verilən dotasiya 300,4 mln. manat proqnozlaşdırılır.\nGələn ilin dövlət büdcəsinin sosial təmayülü haqqında nə demək olar və gələn ilin büdcəsi əhalinin problemlərini azaldacaq, yoxsa əksinə artıracaq?\nMövzu ilə bağlı PİA.az-ın əməkdaşı iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənova və İqtisadi Təşəbbüslərə Yardım Mərkəzinin rəhbəri, iqtisadçı-ekspert Azər Mehtiyevə müraciət edib.\nRəşad Həsənov: “2018-ci illə müqayisədə 2019-cu ildə büdcədən sosial istiqamətlərə ayrılan xərclərin həcmində təxminən 750 milyon manat artım olacaq”.\nAzərbaycanda dövlət büdcəsinin heç vaxt sosial yönümlü olmadığını vurğulayan iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov əlavə edib ki, dövlət büdcəsinin təxminən 60 faizdən yuxarı büdcə xərcləri sosial istiqamətə yönəldiyi halda həmin büdcələr sosial yönümlü büdcələr adlanır. Azərbaycanda isə bu göstərici 2019-cu ildə 33,3 faiz olacaq:\n“Birincisi onu qeyd edim ki, Azərbaycanda dövlət büdcəsi heç vaxt sosial yönümlü deyil. Çünki dövlət büdcəsinin təxminən 60 faizdən yuxarı büdcə xərcləri sosial istiqamətə yönəldiyi halda həmin büdcələr sosial yönümlü büdcələr adlanır. Azərbaycanda isə bu göstərici 2019-cu ildə 33,3 faiz olacaq. Yəni dövlət büdcəsinin təxminən 8,3 milyard manata yaxın bir hissəsi bu məqsədlə xərclənəcək.\nBu prizmadan yanaşanda gələn ilin dövlət büdcəsini sosial büdcə olaraq qiymətləndirmək doğru deyil. Amma biz irəliləyişə, yəni trendə baxmış olsaq 2018-ci illə müqayisədə 2019-cu ildə büdcədən sosial istiqamətlərə ayrılan xərclərin həcmində təxminən 750 milyon manat artım olacaq. Yəni müqayisədə növbəti il sosial xərclər üçün dövlət büdcəsindən ayrılan vəsait 9,9 faiz artacaq.\nBu xərclər də müxtəlif istiqamətə yönələcək. Təbii ki, burada əmək haqqlarının ödənişi xərcləri, təqaüdlərin və sosial müavinətlərin ödənişi, ərzaq məhsullar və dərman vasitələrin alınması vəs. bu kimi istiqamətlər var. Eyni zamanda əhalinin mənzil təminatının gücləndirilməsi ilə bağlı Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyinə ayrılan 162 mln. manat, xidmətlərin daha aşağı qiymətə əhaliyə təklif olunması məqsədi ilə AZAL-a 10 mln. manat və Metropolitenə 45mln. manat ayrılan pullar var.\nRəşad Həsənov: “Dövlət büdcəsində sosial xərclərin xüsusi çəkisinin artımı təxminən 1,1 faizdir”.\nÜmumiyyətlə götürəndə cari illə müqayisədə gələn ilin dövlət büdcəsində sosial yönümlərlə bağlı müəyyən artımlar baş verəcək. Burada həmçinin ehtiyac meyarının artırılması məsələsi də artıq büdcədə öz əskini tapıb. Yəni ehtiyac meyarı 13 manat və yaxud da 10 faiz artırılır. Hazırda ehtiyac meyarı 130 manatdır və növbəti ildə 143 manata çatdırılacaq. Bütün bunlar irəliyə doğru hansısa, dəyişikliklərdən xəbər verir.\nOnu da nəzərə almaq lazımdır ki, dövlət büdcəsinin özünün həcmində də artımlar var. Əgər bu prizmadan müqayisə aparmış olsaq, ümumiyyətlər götürəndə dövlət büdcəsində sosial xərclərin xüsusi çəkisinin artımı təxminən 1,1 faizdir. Çünki ötən il sosial xərclərin xüsusi çəkisi 32 faiz olub. Bu il isə 33,3 faiz olub.\nGöründüyü kimi gələn ilin büdcəsini çox da sosial yönümlü büdcə kimi qiymətləndirmək olmaz. Yenə də əvvəlki kimi büdcə xərclərinin əhəmiyyətli hissəsi infrastruktura yönəldilib. Amma buna baxmayaraq bir daha qeyd edim ki, car il büdcəsi ilə müqayisədə gələn il büdcəsində nisbətən də olsa, artımlar var”.\nAzər Mehtiyev: “Bu gün təhsil, səhiyyə sektoruna büdcədən vəsait çox ayrılıb. Amma məlumdur ki, o sahələrdə çalışan insanların əmək haqqları son dərəcə aşağıdır”.\nİqtisadi Təşəbbüslərə Yardım Mərkəzinin rəhbəri isə qeyd edib ki, təhsil, səhiyyə sektoruna büdcədən vəsait çox ayrılsa da, bu sahələrin səviyyəsi, keyfiyyəti insanları qane etmir:\n“Azərbaycanda büdcəsnin sosial, investesiya və yaxud digər xarakterli olması haqqında çox danışılır. Bu hansı istiqamətə daha çox vəsaitin ayrılması ilə bağlı məsələ deyil. Bizdə əgər büdcədən investisiyalara çox vəsait ayrılıbsa, bu investisiya yönümlü bedcə adlanır. Yox əgər büdcə sosial sahələrə çox ayrılıbsa, bu sosial yönümlü büdcə adlanır. Amma büdcənin sosial yönümlüyü yalnız onunla ölçülmür.\nÜmumiyyətlə məlum olmalıdır ki, büdcədən ayrılan vəsaitlər büdcədən əmək haqqı alan əhalinin sosial rifahını təmin etmək iqtidarındadırmı? Bax bu sualın cavabı önəmlidir. Məsələn bu gün təhsil, səhiyyə sektoruna büdcədən vəsait çox ayrılıb. Amma məlumdur ki, o sahələrdə çalışan insanların əmək haqqları son dərəcə aşağıdır.\nHəmçinin onu da qeyd edə bilərik ki, nə məktəb, nə də səhiyyənin səviyyəsi, keyfiyyəti insanları qane etmir. Bu baxımdan məsələyə yanaşmaq daha önəmli olardı, nəyinki, o sahələrə ayrılan vəsaitin həcmi baxımından”.\nEtiket: Azər Mehtiyev Rəşad Həsənov Dövlət büdcəsi


Qüdrət Həsənquliyev: «İvanişvilinin ağzının üstündən tərs şillə vurmağın zamanı çatıb» - MÜSAHİBƏ - Modern.Az Azərbaycan və dünya xəbərləri\n25 Dekabr 2012, 18:10 | MÜSAHİBƏ\nQüdrət Həsənquliyev: «İvanişvilinin ağzının üstündən tərs şillə vurmağın zamanı çatıb» - MÜSAHİBƏ\n“Azərbaycanda islahatların aparılması zəruridir”\n«İslahatları yuxarıdan aparmaqla xalqı inkişaf etdirmək, onu daha üstün bir cəmiyyət qurmaq üçün formalaşdırmaq lazımdır»\nModern.az Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının sədri, millət vəkili Qüdrət Həsənquliyevin müsahibəsini təqdim edir.\n- Qüdrət bəy, artıq 2012-ci ilin başa çatmasına bir neçə gün qalıb. Necə düşünürsünüz, yola saldığımız il yaddaşlarda nə ilə qalacaq?\n- Hesab etmirəm ki, 2012-ci il Azərbaycanın tarixində müsbət mənada yadda qalan il kimi qeyd olunacaq. Biz daha bir il Qarabağın işğal altında qalması ilə hesablaşaraq, məğlubiyyətlə barışaraq yaşadıq. Bir milyon soydaşımız isə daha bir ili öz yurd-yuvalarından uzaqda, torpaq həsrəti ilə başa vurdu. Bu Azərbaycanın çox böyük bir faciəsidir. Və yaşadığımız bu faciənin fonunda sosial-ictimai həyatda və digər sahələrdə əldə edilən uğurlar, yaxud üzləşdiyimiz uğursuzluqlar əhəmiyyətsiz görünür.\n- Yəni, ölkədə demokratik islahatların həyata keçirilməsi də əhəmiyyətsidir?\n- Əlbətdə, bu, son dərəcədə önəmli bir məsələdir. Lakin bu məsələni torpaqlarımızın işğaldan azad olunması ilə müqayisə etmək doğru olmazdı. Qüruru olan bir millət üçün Torpaq və Vətən anlayışları bütün dəyərlərdən yüksəkdə dayanır. Bununla yanaşı, demokratik islahatların aparılmasını, idarəetmə sisteminin təkmilləşdirilməsini bir millətin dünyagörüşünün, mədəni və intellekt səviyyəsinin nümayiş etdirilməsi baxımından olduqca əhəmiyyətli sayıram. Eyni zamanda qeyd etmək istəyirəm ki, Dağlıq Qarabağın işğaldan azad edilməsi də hansısa mərhələdə müəyyən mənada məhz ölkənin demokratikləşməsinin səviyyəsindən asılı olacaq. Ona görə ki, demokratikləşmə ölkədə iqtisadi inkişafa təkan verəcək, cəmiyyətdə şəffaflığı və aşkarlığı genişləndirəcək, həyatın bütün sahələrində – elmdə, təhsildə, iqtisadiyyatda ciddi rəqabət mühiti yaradacaq. Təbii ki, bütün bunlar ölkənin potensialının daha da artmasına rəvac verəcək. Bu potensial da imkan verəcək ki, biz torpaqlarımızı işğaldan azad edək.\nTəəssüf hissi ilə bildirmək istəyirəm ki, 2012-ci ildə biz bu istiqamətdə də irəliləyişin şahidi olmadıq.\nHər halda ümid edirəm ki, 2013-cü ildə seçkiyə qədər olmasa da, heç olmazsa seçkidən sonra bu islahatlara start veriləcək. Çünki bu islahatların aparılmaması son nəticədə Azərbaycan cəmiyyətinə arzulamadığımız təlatümlər yaşada bilər.\nUzun illərdir siyasətdə olan bir adam kimi ölkədə və dünyada baş verən prosesləri təhlil edərək belə qənaətə gəlmişəm ki, Azərbaycanda islahatları aparılması zəruridir. Bu addımlar atılmasa daha öncə qeyd etdiyim kimi, arzuolunmaz neqativ nəticələrlə qarşılaşa bilərik.\n- O zaman nə üçün atılmır bu addımlar?\n- Şübhəsiz ki, bunun da obyektiv və subyektiv səbəbləri var. Əvvəla ölkə müharibə vəziyyətindədir. Digər tərəfdən, təəssüf ki, xalqımızın da indikindən daha yüksək standartlara cavab verən cəmiyyət formalaşdırmaq, dövlət qurmaq imkanı yoxdur.\n- Əgər xalqımızın belə bir potensialı yoxdursa, o zaman islahatların zəruri olması barədə dediklərinizi necə izah edərdiniz?\n- Mən həmişə o fikirdə olmuşam ki, xalqın içərisindən müəyyən qrup insanlar öz intellektual səviyyələrinə, dünyagörüşlərinə və təcrübələrini görə seçilirlər, önə çıxırlar. Bəzi hallarda xalq onları seçir, yaxud proseslər onları önə çıxarır. Məhz bu insanlar onlara verilmiş bu şansdan, yaranmış tarixi şəraitdən istifadə edərək, yuxarıdan islahatlar yolu ilə cəmiyyəti çəkib irəli aparmalıdırlar. Necə ki, Mustafa Kamal Atatürk Türkiyədə parlamentli bir respublika modeli yarada bildi. Bunun nəticəsidir ki, Türkiyə bu gün digər müsəlman dövlətllərindən tam mənada olmasa da, ən azı seçkilərin azad və ədalətli keçirilməsi baxımından fərqlənir.\nBuna görə də hesab edirəm ki, islahatları yuxarıdan aparmaqla xalqı inkişaf etdirmək, onu daha üstün bir cəmiyyət qurmaq üçün formalaşdırmaq lazıdır.\nBiz bunun yolunu da təklif eləmişik. Hələ 2007-ci ildə Konstitusiya islahatlarının aparılmasının zəruriliyini vurğulamışıq və bununla bağlı iqtidara və cəmiyyətə müvafiq layihə də təqdim etmişik. Ölkədə mütləq Konstitusiya islahatları həyata keçirilməli, məhkəmə islahatları, siyasi islahatlar aparılmalıdır. Dövlət siyasi partiyaların inkişafı üçün daha əlverişli şərait yaratmalıdır. Çoxpartiyalı sistem inkişaf etməli, vətəndaş cəmiyyəti institutları güclənməlidir ki, biz bununla Qərb standartları səviyyəsində olmasa da, bu standartlara yaxın cəmiyyət formalaşdıra bilək. Əlbətdə, Azərbaycanda bu istiqamətdə hər hansı bir prosesin getmədiyini söyləmək də ədalətsizlik olardı. Azərbaycanda çoxpartiyalı sistemin, vətəndaş cəmiyyəti istitutlarının, iqtisadiyyətın və digər sahələrin inkişafı istiqamətində müəyyən proseslər gedir. Fərqi yoxdur ki, bu proses neft faktoruna, yaxud digər səbəblərə söykənir. Hər halda bu inkişaf var və göz qabağındadır. Sadəcə olaraq, indiki sürətlə uzun illər lazımdır ki, biz yeni bir mərhələyə qədəm qoya bilək. İqtidar bu prosesi sürətləndirməlidir. Çünki bu prosesin sürətləndirilməməsi hansısa zaman kəsiyində xoşagəlməz proseslərə, vətəndaş qarşıdurmasına gətirib çıxara bilər. Bizim vəzifəmiz isə baş verə biləcək hər hansı neqativ prosesin, yaxud proseslərin qarşısının alınması üsün cəmiyyəti öncədən xəbərdar etməkdir.\n- Bəs xarici siyasətlə bağlı necə? 2012-ci il Azərbaycan üçün bu sahədə nə ilə yadda qalacaq?\n- Hesab etmirəm ki, bu il Azərbaycan xarici siyasətdə çox önəmli uğurlar, nailiyyətlər əldə edib. Doğrudur, Azərbaycanın 2012-ci ildə BMT Təhlükəsizlik Şurasının qeyri-daimi üzvü kimi faliyyətə başlayıb, amma bunu o zaman böyük nailiyyət kimi qiymətləndirmək olardı ki, bu hadisə torpaqlarımızın işğaldan azad olunmasına bu və ya digər şəkildə öz töhfəsini vermiş olsun. Amma 2012-ci ildə, xüsusilə də 2012-ci ilin ikinci yarısında Dağlıq Qarabağ probleminin tənzimlənməsilə bağlı danışıqlar demək olar ki, dondurulub. Rusiya bu prosesdən çıxıb. Azərbaycanın da Minsk qrupuna həmsədrlik edən ölkələrin qarasınca danışmaqdan başqa əlindən bir iş gəlmir. Yəni bizim onları daha ədalətli olmağa dəvət etməyimiz heç bir nəticə vermir. Biz onları vasitəçilik missiyalarını ləyaqətlə yerinə yetirməyə məcbur edə bilmərik. Ona görə ki, onlar dünyanın super gücləridir. Bizim əgər elə gücümüz olsaydı elə ermənilər öz torpağımızdan qovardıq…\nƏgər ermənilərə təzyiq edə bilmiriksə, dünyanın super güclərinə təzyiq etməyimiz mümkün deyil. Biz məğludiyyətin acısı ilə, mili qürurumuzun aşağılanmasıyla yaşamağa davam edirik… Bu reallıq insanlarımızın ürəyini paramparça edir. Xalqımız bu ağrını, bu acını yaşamaq məcburiyyətindədir və bu dünyada gücsüzlüyün, çarəsizliyin gətirdiyi ağrıdan ağır heç nə yoxdur…\n…Təəssüf ki, bu gün qonşu dövlətlərlə münasibətlərimiz də bir o qədər ürəkaçan deyil. Rusiya ilə münasibətlərdə gərginlik yaranıb. İranla münasibətlərə gəldikdə isə, hesab etmirəm ki. 2012-ci ildə vəziyyət yaxşılığa doğru dəyişib. Əksinə bir az da pisləşib. Ermənistanla məsələ aydındırYeganə normal münasibətdə olduğumuz ölkə Türkiyədir. Türkiyə ilə də zaman-zaman aramızda bu və ya digər məsələlərlə əlaqədar olaraq fikir ayrılıqları, ziddiyyətlər yaranır. . Gürcüstanla isə münasibətlər İvanaşvili hakimiyyətdə gəldikdən sonra pisləşməyə doğru davam eləyir…\nHesab edirəm ki. Azərbaycan hökuməti İvanaşvili ilə bağlı məsələdə son dərəcədə ehtiyatlı siyasət yürüdür. Bizim bu ehtiyatlı adlandırdığımız, amma reallıqda qorxaq xarici siyasətimiz həmişə öz mənfi nəticələrini verib. Bir məsələni - Kremlin köməkliyi ilə Azərbaycan torpaqlarnı işğal edən Ermənistan da öz dövlət müstəqilliyini elan etdiyini mən həmişə ürək ağrısıyla xatırlayıram. Azərbaycan öz dövlət müstəqilliyini elan etmək üçün Gürcüstandan və Ermənistandan sonra özündə cəsarət tapdı. Bu ötən əsrin əvvəllərində də belə olmuşdu…\nAzərbaycan İvanaşvili ilə onun başa düşdüyü dildə danışmalıdır. Vaxtilə bizim partiyanın da bu barədə bəyanatı olub. Mən o zaman söyləmişdim ki, əgər Azərbaycan düzgün siyasət yürütsə və Gürcüstandakı siyasi qüvvələrlə ciddi əlaqələr qursa, mən əminəm ki, 2013-ci ilin iyun ayınadək tamamilə ifşa olunacaq və onun Gürcüstanın deyil, Rusiyanın maraqlarından çıxış edən bir iş adamı olduğu üzə çıxacaq. Yeri gəlmişkən onu da deyim ki, çox nadir hallarlda biznes adamından yaxşı siyasətçi çıxır. İvanaşvili seçki kampaniyasına xeyli vəsait xərcləyib. Görünür dövlət işinə də, siyasi fəaliyyətə də bir biznes əməliyyatı kimi baxır və fikirləşir ki, xərclədiyi pulları Gürcüstandan çıxarmaq çətin olacaq. Buna görə də xərclədiyi pulları Azərbaycan almaq istədiyi payla kompensasiya etmək fikrinə düşüb. Amma onun yerinə otuzdurulması üçün hansısa nazirliyin mətbuat katibi, yaxud hansısa şirkət rəhbəri səviyyəsində yox, daha yüksək səviyyədə, xarici işlər naziri səviyyəsində, ondan daha yüksək səviyyədə bu insanın ağzının üstündən tərs şillə vurmağın zamanı gəlib çatıb. Psixi problemləri olan xəstələrə, xüsusilə də isteriya vəziyyətə düşən şəxslərə bəzən qulağının dibinə bir sillə vururlar ki, özünə gəlsin. Düşünürəm ki, İvanaşvinili də özünə gətirməyin vaxtıdır. Əks təqdirdə bizim yürütdüyümüz ehtiyatlı siyasət İvanaşvilininin indikindən daha səfeh iddialarla çıxış etməsinə zəmin yarada bilər.\n- Sizcə qonuşlarla bağlı necə siyasət yürüdülməlidir?\n- Düşünürəm ki, Azərbaycan qonşularla bağlı daha açıq siyasət yürütməlidir. Biz qonşularla aramızda yaranmış problemlərlə bağlı açıq danışmaqdan çəkinməməliyik. Eyni zamanda özümüzdə qonşulara açılmalıyıq. Məsələn, mən İranın Azərbaycan sərhədlərinə yaxın ərazilərində, 45 km.-lik məsafədə yaşayan vətəndaşları üçün vizasız gəliş-gedişlərinin ləğv olunmasını tamamilə yanlış hesab edirəm. Bilirsiniz ki, bura ərazilərdə əsasən azərbaycanlılar yaşayırlar. Bu Naxçıvan Muxtar Respublikasındakı, digər həmsərhəd bölgələrdəki ərazilərimizdə yerləşən iştimai-iaşə obyektlərinin, otellərin və digər biznes strukturlarının, turizm sektorunun fəaliyyətinə mənfi təsir göstərəcək. Azərbaycanda dünyəvi bir dövlət quruluşu olduğu üçün İran İslam Respublikasının vətəndaşları, bizim güneyli qardaş və bacılarımız şənbə və bazar günləri və bayramlarda öz istirahətlərini qurmaq üçün ölkəmizə gəlirlər. Məsələn, əgər güneydən gələnlər olmasa Naxçıvanda kimdi gedib oteldə qalan. Bakıdan gedənlərin də böyük əksəriyyətinin orada ya özlərinin, ya da qohum-əqrabalarının evləri var. Naxçıvandakı otellər demək olar ki, İrandan gələnlərin hesabına gəlirlə işləyirdi. İctimai-iaşə obyektləri də həmçinin. Digər tərəfdən, o taydan soydaşlarımız öz vətənlərinə gəlirdilər. Burada ad günlərini, ailə bayramlarını keçirirdilər. İnsanlarımızla ünsiyyətdə olurdular, bir az da doğmalaşırdılar. Əksinə, vizasız gedih-gəliş üçün nəzərdə tutulan məsafəni daha da artırmaq lazım idi. İmkan yaratmaq lazım idi ki, Təbrizdə, Urmiyədə və digər ərazilərdə yaşayan soydaşlarımız Azərbaycan Respublikasına vizasız gedib-gələ bilsinlər.\nMaraqlıdır, görəsən bu viza rejiminin tətbiqi kimə və nəyə lazımdır? Çox təəssüf ki, Milli Məclisdə bu barədə çıxışım zamanı mənim fikirlərimin əleyhdarları bildirdilər ki, Çox təəssüf ki, Milli Məclisdə bu barədə çıxışım zamanı mənim fikirlərimin əleyhdarları bildirdilər ki, viza rejimi narkotik qaçaqmalçılığının qarşısının alınması, ölkənin mili təhlükəsizliyinin təmin edilməsi üçün tətbiq olunur. Amma bu arqumentlərin heç bir əsası yoxdur. Çünki təxribatçı insanlar viza ilə də Azərbaycana gələ bilərlər. Digər tərəfdən viza ilə gələni də, vizasız gələni də sərhəddə yoxlayırlar. Eyni prosedur istisnasız olaraq hamıya tətbiq olunur. Bu baxımdan, vizasız gediş-gəliş rejiminin ləğvindən daha çox bizim vətəndaşlar ziyan görəcəklər. Çünki onlar gəlib burada pul xərcləyirdilər, alış-veriş edirdilər.\n- Türkiyə ilə də viza rejimimiz var…\n- Elədir. Maraqlıdır ki, Gürcüstandan Türkiyəyə, Türkiyədən Gürcüstana vizasız, hətta şəxsiyyət vəsiqəsi ilə gedib gəlirlər. Amma biz qardaş dediyimiz ölkə ilə viza rejimini hələ də aradan qaldırmamışıq. Çox təəssüf ki, Azərbaycan qapanır və bu qapanma da ölkənin nüfuzuna heç də müsbət təsir göstərmir. Bundan başqa beynəlxalq təşkilatlarla da münasibətlərimiz inkişaf etdirilməlidir. Bəzi insan haqlarını müdafiə təşkilatlarının hazırladığı hesabatlarda Azərbaycanda insan haqlarının pozulması ilə bağlı məqamlar yer alır. Onları birdəfəlik düşmən elan etməklə iş düzəlmir. O mənada ki, biz nə qədər gedib beynəlxalq təşkilatlarda Azərbaycandakı vəziyyətin həmin hesabatlarda yazıldığı kimi olmadığını desək də onlar bizim söylədiklərimizi yox, məhz oturuşmuş, formalaşmış insan haqlarını müdafiə təşkilatlarının hesabatlarını nəzərə alırlar. Və bunun əsasında öz mövqelərini müəyyənləşdirirlər. Mən çox istərdim ki, Yeni İl ərəfəsində beynəlxalq təşkilatların siyasi məhbus hesab etdiyi şəxslər azadlığa buraxılsın. Vaxtilə dövləti cinayətlər törətmiş, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə qarşı çıxış etmiş insanları belə biz əhv eləmişik, hətta onların xarici ölkələrdə gedib yaşamalarına şərait yaratmışıq. Ona görə də adları siyasi məhbus kimi hallandırılan hüquq müdafiəçilərini, jurnalistləri və digər şəxsləri azad etmək lazımdır ki, bədxahlarımız bütün bunlardan ölkəmizə qarşı istifadə edə bilməsinlər.\n2012-ci illə bığlı bir məqama da toxunmaq istəyirəm. Bu il ərzində Bakıda nəqliyyatın vəziyyəti daha da pisləyib. İnsanlar paytaxtın hər hansı bir yerinə getmək üçün böyük vaxt itkisinə məruz qalır, stress, əsəb gərginliyi yaşayırlar. Bu vəziyyət də düzəlmir. Baxın, biz Bakı şəhərində yaradılan sənaye parkına görə vergidən azad etmək barədə qanun qəbul edirik. Bu nəyə gətirib çıxaracaq? Gəncədən, Mingəçevirdən, Sumqayıtdan və Azərbaycanın digər bölgələrindən iş adamları gəlib həmin vergidən azad olunmuş sənaye parkında iş qurmağa çalışacaqlar. Nəticədə isə onsuz da yüklənmiş Bakı şəhəri daha artıq yüklənəcək. Neçə illərdir ki, mən məsələ qaldırıram və bildirirəm ki, bu cür vergi güzəştləri dünyanın bütün ölkələrində regionlara, xüsusilə də ucqar bölgələrə tətbiq olunur ki, həmin ərazilər inkişaf etsin. İnsanlar öz evlərini tərk etməsinlər. Azərbaycanda da belə güzəştlər paytaxt Bakıda yox, digər ərazilərdə, xüsusilə də ucqar rayonlarda tətbiq olunmalıdır ki, kapital və işçi qüvvəsi həmin ərazilərə istiqamətlənsin. Amma biz Bakını yükləməkdə davam edirik. Digər tərəfdən belə sənaye müəssisələrini, yaxud sənaye və emal müəssisələrinin yerləşdiyi xüsusi parkları ölkənin digər bölgələrində salmaq lazımdır. Bakıda onsuz da hərəkət eləmək mümkün deyil və böyük bir əzab-əziyyətə çevrilib. Bu da göstərir ki, hökumətin bu məsələlərlə bağlı aydın siyasəti yoxdur. Bakıda yolların, körpülərin inşasına başlayanda biz hətta seçki platformamızda qeyd etmişdik ki, Bakıda tramvay xətlərini bərpa və inkişaf etdirmək lazımdır. Çünki digər ictimai nəqliyyat vasitələri də tıxaclardan əziyyət çəkir. Bu səbəbdən də tramvay kimi maneəsiz hərəkət marşurutuna malik olan nəqliyyat vasitələrinə üstünlük vermək, metro tikintisini sürətləndirmək və inkişaf etdirmək lazımdır. Bakının mərkəzi küçələrindən bir-ikisini təmin etməklə iş bitmir. Əhalinin, kapitalın paytaxtdan kənara yönləndirilməsi üçün ciddi islahatlara, məqsədyönlü maliyyə-kredit və vergi siyasətinin həyata keçirilməsinə ehtiyac var.\n- Qüdrət bəy, 2013-cü ildən nə gözləyirsiniz?\n- 2013-cü ildə iqtidarın siyasətində ciddi dəyişikliklərin baş verəcəyinə inanmıram. Ciddi gözləntilərim yoxdur. Mənim ümidlərim yalnız onadır ki, iqtidar bütün səylərini 2013-cü ildə keçiriləcək prezident seçkilərini beynəlxalq standartlara ən azı yaxın səviyyədə keçirilsin. Seçkilərin legitimliyi heç kim tərəfindən şübhə altına alınmasın. Seçkilərdən dərhal sonra isə ölkədə qeyd elədiyim siyasi, iqtisadi, sosial və digər sahələrdə islahatlara başlanılmalı, Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad edilməsi istiqamətində ciddi addımlar atılmalıdır. Bizim insanlar bilməlidir ki, Dağlıq Qarabağ probleminin sülh yolu ilə ədalətli həlli yoxdur. Azərbaycanın qəbul etdiyi Madrid prinsipləri də Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə təminat vermir. Ona görə də, Azərbaycan bu prinsiplərdən imtina etməli və tez bir zamanda peşəkar ordu formalaşdırmaqla torpaqlarımızı işğaldan azad etməlidir.\n- Xalqımıza 2013-cü ildə nə arzulayırdınız?\n- Xalqımıza, xalqımızı idarə edən insanlara cansağlığı və uğur arzulayıram. Qoy 2013-cü il Azərbaycan torpaqlarının işğaldan azad edilməsi üçün ciddi qərarların qəbul ediləcəyi bir il kimi tarixə düşsün. Allah bu işdə bizə yardımçı olsun!


Ötən il Qaxda informasiya və rabitə xidmətlərinin həcmi 6,7 faiz artıb -\n18:06 | 8 Fevral, 2022\n2021-ci ildə Qax rayonunda iqtisadiyyatın əsas sahələri üzrə məhsul buraxılışının ümumi həcmi 145 milyon 373,2 min manat olub.\nQurumdan bildirilib ki, ötən il rayonda 20 milyon 493,9 min manatlıq sənaye, 71 milyon 356,4 min manat dəyərində kənd təsərrüfatı məhsulları istehsal edilib. Aqrar sahədə məhsul istehsalı əvvəlki illə müqayisədə 10,7 faiz artıb.\nRayonda il ərzində 6 milyon 537,3 min manatlıq tikinti işləri görülüb. Nəqliyyat və anbar təsərrüfatı, informasiya və rabitə, ticarət, nəqliyyat vasitələrinin təmiri üzrə məhsul buraxılışının ümumi həcmi isə 46 milyon 985,6 min manat təşkil edib. Nəqliyyat və anbar təsərrüfatı üzrə məhsul buraxılışının həcmi əvvəlki illə müqayisədə 6,2 faiz, informasiya və rabitə xidmətlərinin həcmi isə 6,7 faiz artıb.\n“Məktəbimizdə” fotorubrikası Qax rayonu İlisu kənd tam orta məktəbinə həsr edilib


ATƏT prezident seçkiləri ilə bağlı ilkin rəyini açıqladı\n"Seçki yarışında 10 partiyanın iştirakı plüralizm nöqteyi-nəzərindən müsbət məqamdır. Seçicilərin fəallığı da digər Avropa ölkələrində olduğu kimi yüksək idi. Bu, onu göstərir ki, insanlar nəticədə maraqlıdır".\nAPA-nın xəbərinə görə, bunu ATƏT-in qısamüddətli müşahidə missiyasının rəhbəri Mişel Vuazen ATƏT-in Demokratik Təsisatlar və İnsan Haqları Bürosu ilə ATƏT Parlament Assambleyasının Azərbaycandakı seçkilərlə bağlı ilkin rəyini açıqlayarkən deyib.\nATƏT PA-nın müşahidə missiyasının rəhbəri Doris Barnett isə ziyarət etdiyi 7 məntəqədəki pozitiv atmosferi və seçicilərin fəallığını qeyd edib.\nATƏT DTİHB-in uzunmüddətli müşahidə missiyasının Tana de Zulueta bəyan edib ki, seçki təkcə səsvermə günündən ibarət deyil, ona görə də missiya 6 həftə ərzində seçkiqabağı vəziyyətin və seçki kampaniyasının gedişinin monitorinqini aparıb. Onun sözlərinə görə, seçkidən əvvəl baş verənlər seçkilərin atmosferinə ciddi təsir göstərir.\nZulueta seçkilər müddətində "ifadə, birləşmə və toplaşma azadlıqlarının məhdudlaşdırıldığını", seçki prosesinə müdaxilə hallarının qeydə alındığını bildirib.\nOnun sözlərinə görə, müşahidəçilərin olduğu məntəqələrin 11%-də səsvermənin gedişi zamanı pozuntular müşahidə olunub. O, ATƏT DTİHB-nin uzunmüddətli müşahidəçilərindən neqativ məqamlar eşitdiyini və bunun şəxsən öz təəssüratları ilə ziddiyyət təşkil etdiyini vurğulayıb.\nQeyd edək ki, Azərbaycanda seçkiləri ATƏT DTİHB-nin 350-dək qısamüddətli və uzunmüddətli müşahidəçiləri izləyib. Səsvermə günü onlar 1143 seçki məntəqəsinə baş çəkiblər ki, bu da ölkə üzrə seçki məntəqələrinin ¼-i deməkdir.


13 yanvar, 2021 14:32\nAzsiyasət.com xəbər verir ki, sözügedən məsələni “Atlas” Araşdirmalar Mərkəzinin rəhbəri Elxan Şahinoğlu şərh edib. Politoloq qeyd edib ki, hələ ki nazir müavininin deputata nə cavab verdiyi barədə məlumat yoxdur:\n“Azərbaycanda atom silahı heç zaman müzakirə mövzusu olmayıb. Ancaq əgər düşmənin bu haqda düşünür və müzakirələr açırsa, sən də bunun qarşısını almağın yolları barədə düşünməlisən. Atom silahına qarşı əsas silah isə elə qarşındakının da eyni silaha yiyələnməsidir. ABŞ – SSRİ, Hindistan – Pakistan və İsrail – İran qarşıdurmaları da bundan xəbər verir. Türkiyə də atom silahı haqqında ciddi düşünür”.


Müalicə üçün xaricə üz tutanlar - Qalib İBRAHİMOĞLU\nƏlində bir balaca imkanı olan şəxs müalicə üçün xaricə gedir. Heç kəs canını çöldən tapmayıb...\nAzərbaycanda səhiyyənin yarıtmaz vəziyyətdə olması, həkimlərin səhlənkarlığından çox deyilib, çox yazılıb. Amma heç nə dəyişmir ki, dəyişmir. Allahın verən günü hansısa xəstəxanadan ölüm xəbəri gəlir, hamısında da həkimlər ittiham olunurlar. Rəsmilərsə deyilənləri qəbul etmirlər. Elə bu səbəbdəndir ki, bir balaca imkanı olan şəxs müayinə və müalicə üçün xaricə üz tutur. Bugünlərdə baş nazirin müavini Abid Şərifovun gözündə yaranmış problemə İsraildə əlac tapması bu məsələni yenidən gündəmə gətirib. Xaricə müalicəyə gedənlərimizin sayı-hesabı bilinmir. Amma hamı Şərifovun niyə məhz başqa ölkəyə getməsini müzakirə edir. Baş nazirin müavinisə “hamı xəstələnə də, əməliyyat oluna da bilər” deyə, məsələyə qısaca münasibət bildirib.\nDoğrudan, niyə axı, xaricə üz tuturuq? Başqa vaxt səhiyyə ocaqlarımızın ən müasir texnologiyalarla təchiz edildiyini, mütəxəssislərin çoxluğunu deyənlər nədən indi müalicə üçün xaricə gedirlər? Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin sədr müavini Musa Quliyev buna zırqalanmağı doğru saymır. Deyir ki, harada, necə müalicə alması hər bir vətəndaşın öz qərarıdır: “Bu, hər bir şəxsin hüququdur və seçim də onundur. Amma nəzərə almaq lazımdır ki, 5 nəfər imkanlı şəxs xarici ölkəyə müalicəyə gedibsə, yüzlərlə insan da Azərbaycanda müalicə alır. Buna xüsusi qısqanclıqla yanaşmağı doğru hesab etmirəm. Hər kəsin sağlamlıq hüququ özünə məxsusdur və imkanları daxilində istifadə etməkdə sərbəstdir”.\nTibb elmləri doktoru, professor Adil Qeybulla isə məsələyə fərqli yanaşır. O, məmurların Azərbaycan səhiyyəsinə güvənmədiyi qənaətindədir. Hesab edir ki, elə bu səbəbdən də onlar burda yox, xaricdə müayinə-müalicəyə üstünlük verirlər. Digər tərəfdən, o, xaricdə müalicəyə gedən məmurlara “Azərbaycanda necə səhiyyə qurmusunuz ki, xırda bir əməliyyat üçün durub xaricə gedirsiniz” sualını ünvanlayır, təbii ki, cavab ala bilməyəcək.\nA.Qeybulla deyir ki, milli səhiyyəyə sayğımız, güvənimiz olmalıdır. Onun bütün naqislikləri də bizimdir, müsbət cəhətləri, inkişafı da bizimdir. “Məmurların borcudur ki, naqislikləri, nöqsanları aradan qaldırsın, icbari tibbi sığortanın tətbiqi, vətəndaşların sosial müdafiəsinin təşkili kimi məsələlərlə məşğul olsunlar”,-deyən professor nikbindir. O inanır ki, səhiyyəyə ayrılan vəsait artdıqca, həmin vəsait lazımi səviyyədə xərcləndikcə, vəziyyət düzələcək. Biz daxili resurslarımıza, dəyərlərimizə üstünlük verməliyik, qiymətləndirməliyik ki, hər kəsə örnək olsun.\nYeri gəlmişkən, son zamanlar dillər əzbəri olan bir lətifəni xatırladaq:\nSəhiyyə naziri Oqtay Şirəliyev:\n- Deyirlər, Azərbaycan səhiyyəsi yarıtmaz haldadır. Hamı müalicə üçün xaricə üz tutur. Qoy, Almaniyadan müalicədən qayıdım, hamısıyla haqq-hesab çürüdəcəm...


Qəbələ III Beynəlxalq Musiqi Festivalının rəsmi açılışı keçiriləcək\nİyulun 26-da Yeganə Axundova (piano), Səidə Tağızadə (piano), Nina Koqan (piano), Ülviyyə Hacıbəyova (piano), Validə Rəsulovanın (piano) təqdimatında Piano duetləri ilə yanaşı, açıq səhnədə İsrail balet qrupu "Rooster" xoreoqrafik tamaşasını nümayiş etdirəcək.\nİyulun 30-da açıq səhnədə Qəbələ III Beynəlxalq Musiqi Festivalının açılışı - qala-konsert olacaq. Həmin gün "Yeni Rusiya" Simfonik Orkestri çıxış edəcək. Orkestrin solistləri Sergey Leiferkus (bariton), Anna Samuil (soprano), Massimiliano Pisapia (tenor), Alyona Bayeva (violin) olacaq. Konsertdə S.Prokofyevin, V.A.Mosartın, Ş.Qunonun, C.Puççininin, C.Verdinin, S.Raxmaninovun, A.Pyazzolanın, Q.Qarayevin əsərləri səslənəcək.\nAvqustun 1-də isə Ağdaş şəhərində festivalın səyyar konserti keçiriləcək. Konsertdə Azərbaycan və xarici ölkə bəstəkarlarının əsərləri, Azərbaycan xalq mahnıları və təsnifləri ifa ediləcək.\nAvqustun 3-də Şəki şəhərində festivalın daha bir səyyar, avqustun 5-də isə yekun konserti keçiriləcək. Yekun konsertdə Dmitri Yablonskinin dirijorluğu ilə "Yeni Rusiya" Simfonik Orkestrinin təqdimatında F.Listin əsərləri səsləndiriləcək.\n2009-2010-cu illərdə Heydər Əliyev Fondu tərəfindən Qəbələdə I və II Beynəlxalq Musiqi Festivalı keçirilib. Bu festivallar ölkəmizdə və onun hüdudlarından kənarda böyük əks-səda doğurub. Festival konsertlərində görkəmli musiqiçilər, bədii kollektivlər, solistlər, dirijorlar iştirak edib.


12 İyun 2016 22:55 – Offside.com.az\nAna səhifə > 2016 > İyun > 12\nDay: İyun 12, 2016\nFATİH TERİM XORVATİYA MƏĞLUBİYYƏTİ HAQQINDA DANIŞDI\n- 12 İyun 2016 22:55 12 İyun 2016 22:56\nOffside.com.az xəbər verir ki, Türkiyə milli komandasının baş məşqçisi Fatih Terim Xorvatiya məğlubiyyətindən sonra mətbuata bu sözləri deyib. "Biz bitdi demədən bitməz deyə bilmək üçün, öncə başlamağımız lazımdı, lakin biz bunu bacarmadıq. Çempionatlara yaxşı başlaya bilmirik. Pis vaxtda qapımızda qol gördük. Ən ciddi vəziyyəti də biz yaratdıq. Qayda pozuntusu gözlədiyimiz bir\nALMANİYA-UKRAYNA OYUNU ÜÇÜN HEYƏTLƏR MƏLUM OLDU\n- 12 İyun 2016 22:14 12 İyun 2016 22:24\nOffside.com.az xəbər verir ki, Avropa çempionatında bu gün C qrupuna saat 23:00-da Almaniya-Ukrayna oyunu ilə yekun veriləcək. Komandaların heyətləri artəq məlumdur. Almaniya:Manuel Noyer - Şkodran Mustafi, Yonas Hektor, Benedik Hövedes, Sami Xedira, Məsut Özil, Culiaan Draksler, Tomas Müller, Jerom Boatenq, Toni Kross, Mario Götze. Ukrayna: Andrey Pyatov, Yevgeniy Xaçeridi, Taras Stapanenko, Andrey\nPOLŞADAN MİNİMAL HESABLI QƏLƏBƏ (VİDEO)\n- 12 İyun 2016 22:02\n"Avro-2016"da C qrupunun ilk oyunu keçirildi. Polşa və Şimali İrlandiya komandaları arasındakı oyun Arkadiuşun Milikin vurduğu yeganə qolla polyakların 1-0 hesablı qələbəsi ilə başa çatdı. Bu qələbə polşalılar üçün əlamətdar oldu. Belə ki, bu Polşa Avropa Çempionatı final mərhələlərində ilk qələbəsini qazandı. Polşalılar növbəti oyunu 16 iyunda Almaniyaya qarşı keçirəcək. Polşa-Şimali\nTÜRK FUTBOLÇULAR MƏĞLUBİYYƏTİ ŞƏRH ETDİ\n- 12 İyun 2016 20:00 12 İyun 2016 20:01\nOffside.com.az xəbər verir ki Xorvatiya ilə oyundan sonra Türkiyə millisinin futbolçuları məğlubiyyəti belə şərh edib. Hakan Çalhanoğlu: ''Qarşılıqlı hücumlar var idi, amma qolu vura bilmədik. Qapımıza vurulan qol Volkan Babacan üçün çox çətin epizod idi. Məğlub olmamız bizə çox pis təsir etdi amma ayağda durmalıyıq. Hələ 2 oyunumuz var. Bu 2\nUEFA RUSİYA VƏ İNGİLTƏRƏNİ “AVRO 2016″DAN KƏNARLAŞDIRA BİLƏR\n- 12 İyun 2016 19:26\nOffside.com.az xəbər verir ki, UEFA Rusiya və İngiltərə futbol federasiyalarına xəbərdarlıq edib ki, bu ölkələrin azarkeşləri tərəfindən xuliqanlıq hadisələri davam edəcəyi təqdirdə hər iki yığmanı turnirdən kənarlaşdırıla bilər. Xatırladaq ki, hər iki tərəf arasında qarşıdurmalar dünən "Velodrom" stadionundan əlavə Marsel küçələrində də baş verib.\nPOLŞA-ŞİMALİ İRLANDİYA OYUNUNUN START HEYƏTLƏRİ AÇIQLANDI\n- 12 İyun 2016 19:25\nBakı vaxtilə saat 20:00-da başlayacaq Polşa-Şimali İrlandiya oyununun start heyətləri açıqlandı. Polşa: Voytsex Şeznı, Mixal Pazdan, Artur Yedjeçik, Kamil Qlik, Lukaş Pişçek, Kşiştof Maçinski, Qjeqoy Krıxovyak, Yakub Blaşikovski, Bartoş Kapustka, Arkadiuş Milik, Robert Levandovski. Şimali İrlandiya: Maykl MakQovern, Konor MakLauqlin, Şeyn Ferqyuson, Kreyq Kathart, Conni Evans, Stiven Devis, Patrik MakNeyr, Qaret Makoli, Oliver Norvud,\nXORVATİYAYA 1 QOL BƏS ETDİ (VİDEO)\n- 12 İyun 2016 19:12 12 İyun 2016 19:14\n"Avro-2016"da qrup mərhələsinin növbəti oyunu baş tutub. Türkiyə və Xorvatiya yığmaları arasında baş tutan oyunda yalnız 1 qol vurulub. 41-ci dəqiqədə Modriçin uzaqdan vurduğu gözəl qolla xorvatlar oyunu 1-0 hesablı qələbə ilə başa vurublar. D qrupunun növbəti oyunu sabah saat 17:00-da İspaniya və Çexiya milliləri arasında baş tutacaq. Türkiyə-Xorvatiya 0:1 Qollar: 41-Luka Modriç\nTÜRKİYƏ-XORVATİYA OYUNUNUN START HEYƏTLƏRİ AÇIQLANDI\n- 12 İyun 2016 16:12\nBakı vaxtilə saat 17:00-da başlayacaq Türkiyə-Xorvatiya oyununun start heyətləri açıqlandı. Türkiyə: Volkan Babacan, Hakan Balta, Gökhan Gönül, Caner Erkin, Mehmet Topal, Ozan Tufan, Səlçuk İnan, Oğuzhan Özyakup, Arda Turan, Hakan Çalhanoğlu, Cenk Tosun. Xorvatiya: Daniel Subaşiç, Dario Srna, Domaqoy Vida, Vedran Çorluka, İvan Ştriniç, İvan Rakitiç, İvan Perişiç, Luka Modriç, Marselo Brozoviç, Milan Badely,\nİKER KASİLYAS KARYERASINI BİTİRƏCƏYİ VAXTI AÇIQLADI\n- 12 İyun 2016 15:12 12 İyun 2016 17:09\nOffside.com.az xəbər verir ki, İspaniya millisinin təcrübəli qapıçısı İker Kasilyas maraqlı açıqlamalar verib. "Buffon karyerasını bitirəndə, mən də bitirəcəm. O yeni 1 illik müqavilə imzaladı və məni şad etdi. Karyeramızı bitirəndə onun və mənim dostlarım arasında maraqlı oyun təşkil edəcəm". Kasilyas həmçinin Avropa çempionatı haqqında da fikirini bildirib. "Bu dəfə 4 il əvvəlkindən\nKOPA AMERİKA: ABŞ LİDER KİMİ NÖVBƏTİ MƏRHƏLƏDƏ (VİDEO)\n- 12 İyun 2016 14:07 12 İyun 2016 14:21\nOffside.com.az xəbər verir ki, bu gün Kopa Amerikanın son turu çərçivəsində A qrupuna yekun vurulub. Turnirə məğlubiyyətlə başlayan Amerika yığması son turda Paraqvayla qarşılaşıb. 27-ci dəqiqədə Klint Dempsinin qolu ilə önə keçən Amerika qələbə hesabını qoruyaraq qrupu lider başa vurub. Qeyd edək ki, Kolumbiyanın Kosta Rikaya məğlubiyyəti Amerikanı qrup lideri edib. https://www.youtube.com/watch?v=qKjsnBGkOnw


Burçuna görə bir adam sizin əlaqələrinizdən nə gözləyir? - Bürclər - 2020\nBurçuna görə bir adam sizin əlaqələrinizdən nə gözləyir?\nSizin əlaqələrinizin ən başlanğıcında, kifayət qədər bir insanın mədədə oynaya biləcəyi qədər görünməsi kifayət idi, lakin vaxt keçdikcə onu saxlamaq üçün daha çox səy göstərməyiniz lazımdır. Bunu etmək üçün, ən dərin ehtiyaclarını və istəklərini müəyyənləşdirməlisiniz.\nMəsələ ondadır ki, kişilərin əksəriyyəti sizə açıq söz deməyiblər. "Necə olar?" - soruşursunuz. Cavab: astrologiya bir adamın gizli istəklərini müəyyən etməyə kömək edəcək.\nBelə ki, sizin burun əlamətinə görə, kişi sizin əlaqələrinizdən bəhs edir.\nQoç-kişi tez-tez hər şey ilə can atdı. Onun ən böyük arzusu ehtiraslı əlaqələrdir. Həyat həyəcanlı bir macəra olmasını istəyir. Onun ehtirasını yenidən canlandıran ən asan yol onunla əylənməkdir. Məsələn, bir roller sahil gəmisində birlikdə gəzintin.\nTaurus bir insanın içərisində xoşbəxt bir şəkildə bişirən evdə qapıçı görmək istəyir. sabit bir ev yaratmaq və dadlı yeməklər bişirmək. Amma ən başlıcası, tamamilə sənə güvənə bilən bir əlaqə hissi istəyir. Buna görə də, heç vaxt ona yalan danışmayın və son dəqiqələrdə planlarını ləğv etməyə çalışmayın.\nƏkizlər insan müxtəlifliyi ilə əlaqədə olur. O, həmçinin hazırcavablı mizahı qiymətləndirir. Onun üçün mükəmməl bir oyun olması üçün ilk növbədə, hər şeyə nəzarət altında olan hər şeyə sahib olduğunuzu göstərin və sonra yeməyə dəvət edin.\nVə bəli, onunla flört etməyin heç vaxt.\nXərçəng insanı, istədiyinin nə olduğunu anlamaq üçün gözlərinizə baxır. O, düz deyil, onun ton və bədən dili diqqət yetirin. Daha yaxşı başa düşməyə başlayarsanız, daha çox açılacaqsınız.\nO, özündən bir az əmin deyil, zaman zaman özünə hörmətini yüksəltməyə çalış. Bundan əlavə, o, qayğı üçün sevir, buna görə də öz sevimli ev çerezləri və ya yataqda səhər yeməyi ilə təəccübləndirin.\nAslan İnsan yaşayır və romantik nəfəs alır. Yəni önümüzdəki həftə sonu sevgi mahnılarını da daxil etməyi və şam işığı ilə yeməyə dəvət etməyi unutma.\nÜstəlik, o sevdiyi zaman sizi dünyaya göstərmək istəyir. Belə ki, mükəmməl baxmaq üçün diqqətli olun - insana çox təşəkkür edirəm.\nA utancaq bir kişi Qız sizi məsuliyyətli və etibarlı müttəfiq olaraq görmək istəyir. Bu, hər zaman dəqiq olmalıdır deməkdir! Bütün vərəqələrini vaxtında ödəyir və evinizi təmiz və təravətli saxlayır.\nKişi qızı da ətraflı olaraq çox diqqətlidir və həqiqətən həyatınızı daha asanlaşdıran kiçik şeylər etməyə hazırdır. Heç vaxt bu barədə paxıllıq etməyəcək, amma həmişə sizin üçün etdiyimiz şeyləri qiymətləndirməlisiniz. Bürcün hər hansı digər əlamətindən daha çox, əməllərinin verildiyi zaman nifrət edir.\nTərəzi Man bərabərlik və harmoniyaya əsaslanan əlaqəni arzu edir. Beləliklə, onunla bütün məsuliyyətləri bölüşməyə hazır ol. Əslində, bunu israrla. Birlikdə olanda və bir yerə getdiyiniz zaman günləri təşkil etməyi unutma.\nHəmişə münaqişələrdən nifrət etdiyini xatırlayın, buna görə də əlaqələrinizdə bu və ya digər problemi qaldırarkən diqqətli olun. Diplomatik ol və onun diqqətini çəkin.\nƏqrəbin adamı bir ruha ehtiyacı var. Ona yaxınlaşmaq yolu ona açmaqdır. Yəni səmimi, bəzən narahat, dərin söhbətlərdən utanmayın.\nBundan başqa, heç vaxt ona yalan danışmayın. O, yalan danışdığınız üçün bağışlamaz və çətin ki, yalan danışdığınızı unutma. Bunun əvəzinə, bəzən ona sirlərini açıqlayır. O, bunu yüksək qiymətləndirir və xüsusi hiss edəcək. Və sonra cavab verəcəkdir.\nOxatan bir insan onun qiymətli azadlığı olmadan yaşayamaz. Ancaq o da böyüməyə kömək etməyən əlaqələrdə qalmayacaq.\nBeləliklə, yalnız insana azadlıq verməklə yanaşı, həm də onunla vaxt keçirməsi və onunla yeni şeylər öyrənməsi, yeni təcrübə əldə etməsi ilə vaxt sərf etməlisiniz. Həyat fəlsəfəsini bölüşdürün - onu ruhlandıra bilər.\nOğlaq adamı praktik və ənənəvi əlaqələr istəyir. O, açıq-aydın deyil və tədbirlərdə duyğularını ifadə etməyə üstünlük verir. Bu, həmçinin davranışınızı yaxından izləyəcəkdir.\nMəsuliyyətsiz insanları qəbul etmir. O, öz məqsəd və istəkləri, eyni zamanda ailəsinə sadiq bir şəxs kimi görmək istəyir.\nKardiyan kişi bir əlaqədə dostluğunu dəyərləndirir. Onun maraq və həvəslərini bölüşəcək birinə ehtiyacı var. Buna görə də, onun cəhdlərinə qoşulun və dünya sülhünə nail olmaq üçün səylərini əsla laqeyd yanaşmayın!\nOna yaxşı başa düşdüyünüzü göstərin və onunla münasibətlərinizdə uğurlar sizi gözləyir.\nMan-Balıq gerçək bir xəyalpərəstdir. Sevgi və şəfqət dolu bir dünya təsəvvür edir. İlk qayda heç vaxt bu qavrayışa meydan vermir.\nO, dünyanın çətin və soyuq olduğunu söyləmək istəmir. Bunun əvəzinə, o, könüllü sevgi və gözəl bir romantizm təklif edəcək bir əlaqələr istəyir. O, xüsusilə duyğularını göstərməkdən qorxmayan, yaradıcı və hirsli məmuru qiymətləndirir. Beləliklə, həssas tərəfinizi göstərməyə hazır olun və nəvələrinizə xəbər verə biləcəyiniz gözəl bir sevgi hekayəsi yaradın!\nCopyright 2020 \_ none \_ Burçuna görə bir adam sizin əlaqələrinizdən nə gözləyir?


09 Fevral 2019 08:40\nİslam Peyğəmbəri (s):\nإِعْدِلُوا بَيْنَ أَوْلاَدِكُمْ كَمَا تُحِبُّونَ أَنْ يَعْدِلُوا بَيْنَكُمْ\n“Öz aranızda ədalətli olmağı xoşladığınız kimi, övladlarınız arasında da ədaləti qoruyun!”\n(“Biharül-ənvar”, c.101, səh.92.)\nHər ailəyə övlad əziz olsa da, bəzən onların çoxluğu və aralarındakı bir sıra təfavütlər valideynlərin də diqqətini özünə cəlb edə bilir. Odur ki, bəzən biri öz ilkin övladına, digəri sonbeşiyinə, o birisi isə oğlu və ya qızına üstün gözlə baxır. Bəzən də valideynlər ifrata vararaq hər şeyini yalnız birinə həsr edib, digər övladlarını irs və sairədən məhrum edirlər. Belə hallar getdikcə uşaqlar arasında kin-küdurəti artırır, onların gələcəkdə bir-birinə düşmən kəsilməsinə şərait yaradır və hətta valideynin üzünə ağ olmasına da səbəb olur. Beləcə, onların ətraf mühitə qarşı baxışları da dəyişir və hər zaman qəzəb və intiqam hisslərinə qapılmaları ilə müşayiət olunur. Belə duyğu və hisslər möhkəmləndikcə, onların tərbiyəsi də günbəgün çətinləşir.\nİslam isə istənilən kor-koranə rəftar və üsulları rədd edərək valideynlərin üzərinə düşən borc və vəzifələri xilqətə uyğun fitri meyarlarla bölüşdürür, isti ailə ocağının təməlini bərabər qayğı və məhəbbət əsasında formalaşdırır.\nTeqlər : #Günün,#hədisi:Övladlarınız,#arasında,#ədalətə,#riayət,#edin,


Azərbaycan Almaniya investisiyalarının cəlb edilməsində maraqlıdır – vetenim.az və info\nAzərbaycan Almaniya investisiyalarının cəlb edilməsində maraqlıdır\n04 Sentyabr 2017 04 Sentyabr 2017 Günay Novruz0\nAzərbaycanın Almaniya Federativ Respublikasındakı səfiri Ramin Həsənovun Trend-ə müsahibəsini təqdim edir.\n– Azərbaycan və Almaniya arasında əmtəə dövriyyəsinin strukturu necədir və ölkələr ikitərəfli əmtəə dövriyyəsi və onun şaxələndirilməsində daha yüksək nəticəyə nə qədər tez çata bilərlər?\n– Azərbaycan və Almaniya arasında münasibətlərin böyük tarixi var. Bilirsiniz ki, təxminən 200 il bundan əvvəl almanlar Vürtemberq əyalətindən Azərbaycana pənah gətiriblər və demək olar ki, elə həmin dövrdən münasibətlərimizin tarixi başlayıb. Almanlar ölkəmizdə çox qonaqpərvər şəkildə qəbul olunublar, ölkəmizdə onların öz adət-ənənələrini, mədəniyyətlərini yaşatmalarına şərait yaradılıb.\nHazırda Azərbaycan və Almaniya arasında siyasi dialoq ən yüksək səviyyədə aparılır və bütün sahələrdə münasibətlər gündən-günə dərinləşir.\nTəbii ki, iqtisadi əməkdaşlıq da prioritet məsələlərdən biridir və bu sahədə də münasibətlər inkişaf edir. İqtisadi sahədə daha yüksək əməkdaşlıq potensialı mövcuddur, lakin bu potensialdan hələ tam istifadə olunmayıb. Ona görə də bu istiqamətdə fəaliyyətimizi davam etdiririk.\nƏsas məqsədimiz Almaniyanın İKT, nanotexnologiya, sənaye sahələri üzrə qabaqcıl təcrübəsinin öyrənilməsi, eləcə də Almaniyadan elm, innovasiya və texnologiya tutumlu məhsulların idxal edilməsidir.\nPrioritet sahələrdən biri də Almaniyadan ölkəmizə daha çox turist axınının təşkili istiqamətində səylərin davam etdirilməsidir. Almanlar dünyada ən çox səyahət edən xalqlardan hesab olunurlar. Bu baxımdan da turizm sahəsində əməkdaşlıq bizim üçün çox vacibdir. 2016-cı ildə Azərbaycana gəlmiş əcnəbi turistlərin təqribən 13 min nəfəri Almaniya vətəndaşı olub və biz bu rəqəmin cari ildə 14 500-ə çatacağını gözləyirik. Eyni zamanda, Azərbaycanın kənd təsərrüfatı, eko, tibbi və mədəni turizm potensialı ölkəmizə alman turistlərin axınını dəfələrlə artıra bilər və bu sahədə də işlərimiz davam etdirilir.\n– Almaniyada azərbaycanlı investorlar üçün hansı potensialı görürsünüz? İqtisadiyyatın hansı sahələri əməkdaşlıq üçün daha cəlbedicidir?\n– İki ölkə arasında iqtisadiyyatın demək olar ki, bütün sahələrində əməkdaşlıq əlaqələri mövcuddur və 2016-cı ildə ümumi ticarət dövriyyəsi təxminən 2 milyard avro təşkil edib.\nAlmaniya ilə əmtəə dövriyyəsi 2017-ci ilin yanvar-iyun aylarında 715 milyon avro təşkil edib ki, bundan 577 milyon avro bu ölkəyə ixracın payına düşüb. Azərbaycan ixracında əsas payı neft və neft məhsulları təşkil edir.\nAzərbaycan Almaniyanın xam neft idxal etdiyi ölkələr arasında 5-ci yeri tutur. Təbii ki, biz Federativ Respublikanı qeyri-neft məhsullarımız üçün strateji bazar hesab edirik və bu müstəvidə ölkəmizdən Almaniyaya müxtəlif kənd təsərrüfatı və digər məhsullar ixrac edilir.\nAlmaniyada məhsulların insan sağlamlığı üçün faydalılığına da böyük önəm verilir və bu baxımdan Azərbaycandan bu ölkəyə idxal olunan nar məhsulları alman istehlakçılar tərəfindən məmnuniyyətlə alınır. Eyni zamanda, Azərbaycan Almaniyadan əsasən dərman vasitələri, inşaat materialları, avadanlıqlar, həmçinin kənd təsərrüfatı məhsulları idxal edilir.\nÜmumilikdə, Almaniyanın İqtisadiyyat və Energetika Nazirliyinin statistikasına görə, 2017-ci ilin birinci yarısında Cənubi Qafqaz ölkələri ilə Almaniya arasında ümumi ticarət dövriyyəsinin 70%-dən çoxu Azərbaycanın payına düşür. Bu imkanları daha da artırmaq üçün səfirlik tərəfindən də davamlı işlər aparılır və əsasən, qeyri-neft məhsullarımızın ixracı məqsədilə Azərbaycan şirkətləri üçün müxtəlif imkanların yaradılması istiqamətində təşviqat işləri aparırıq və bu baxımdan yerli şirkətlərimizin Almaniyada keçirilən beynəlxalq ticarət sərgilərində iştirakı, öz məhsullarını nümayiş etdirməsi, eləcə də “Made in Azerbaijan” brendinin təşviqi daim diqqət mərkəzindədir.\nƏlbəttə ki, Almaniyadan da iqtisadiyyat sahəsinin nümayəndələrinin Azərbaycana səfərləri mütəmadi həyata keçirilir və bu səfərlər çərçivəsində aparılan müzakirələr, onların sonradan reallaşdırılması iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin artmasına xidmət edir.\nQarşılıqlı olaraq həm Azərbaycanın bir neçə şirkəti Almaniyada fəaliyyət göstərir, həm də Almaniyanın Azərbaycanda çalışan şirkətləri var. Azərbaycandakı Almaniya şirkətlərinin sayı 170-ə yaxındır. Bundan başqa, Bakıda Almaniya-Azərbaycan Xarici Ticarət Palatası fəaliyyət göstərir ki, bu da Almaniyanın bütün MDB məkanında ikinci belə qurumudur. Bu, Almaniya tərəfindən ölkəmizə verilən önəmin, iqtisadi sahədə əməkdaşlığın bir göstəricisidir.\nSon 20 il ərzində Almaniya tərəfindən Azərbaycanın qeyri-neft sektoruna təxminən yarım milyard ABŞ dolları məbləğində birbaşa xarici investisiya yatırılıb.\nAzərbaycan şirkətləri də Almaniyada öz bizneslərini genişləndirməkdə davam edirlər. Ümumilikdə, Almaniyanın Avropada məşhur turizm təyinatlı ölkə olduğunu əsas götürsək, bu ölkədə mehmanxana biznesi, restoran və digər xidmət sahələrinə sərmayə yatırılması, eləcə də Almaniyada sosial evlərə mövcud tələbatdan irəli gələrək bu sahədə fəaliyyət göstərilməsi Azərbaycan investorları tərəfindən nəzərdən keçirilə bilər. Bununla yanaşı, yaxın gələcəkdə Almaniyanın Azərbaycanın kənd təsərrüfatı məhsullarının idxalında maraqlı olduğunu nəzərə alsaq, Almaniya bazarına nar məhsulları, şərablar, çərəzlər, quru meyvələr, çaylar və digər məhsulların ixracı perspektivdə daha da yüksələcək.\nTicarət və İnvestisiyalar üzrə Azərbaycan-Almaniya Yüksək Səviyyəli İşçi Qrupunun iclasları çərçivəsində iqtisadi əməkdaşlığın perspektivləri və konkret layihələrə baxılır. İşçi Qrupunun son iclası ötən il Bakıda baş tutub, rotasiyaya əsasən növbəti toplantı 2017-ci ilin noyabrında Berlində keçiriləcək. Hazırda iclasın gündəliyi üzərində iş aparılır.\n– İki ölkə arasında müqavilə-hüquq bazasının yenilənməsinə ehtiyac varmı?\n– İki ölkə arasında əməkdaşlığın bütün sahələrini əhatə edən müqavilə-hüquq bazası yaradılıb. Bu sahənin mütəmadi olaraq yenilənmə və təkmilləşdirmə tələb etdiyini nəzərə alsaq, onlar üzərində iş daim aparılır. Hazırda bir sıra saziş layihələri müzakirə mərhələsindədir.\n– Almaniya şirkətləri Azərbaycanda yaradılan azad ticarət zonası və sənaye parklarına maraq göstərirlərmi?\n– Azərbaycanda həyata keçirilən iqtisadi islahatlar, o cümlədən iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi tədbirləri sayəsində ölkənin xarici sərmayə yatırılması baxımından cəlbediciliyi durmadan artır və təbii ki, bu, alman sərmayəçilər tərəfindən də maraqla qarşılanır. Bu mənada, Azərbaycanda yaradılmış sənaye parkları və ölkəmizdəki investisiya mühiti barədə səfirlik tərəfindən Almaniyanın müvafiq qurumlarına daim məlumatlar verilir və danışıqlarımızın əsas mövzularından biri kimi nəzərdən keçirilir.\nBizdə olan məlumata görə, Almaniyanın hökumət və bir çox biznes dairələri də Azərbaycandakı son islahatlar çərçivəsində yaradılan bu şəraitlə yaxından maraqlanırlar və artıq bir neçə nümayəndə heyəti Azərbaycanda olub. Biz yaxın gələcəkdə reallaşacaq növbəti səfər üzərində işləyirik. Almaniyada iqtisadiyyat sahəsində fəaliyyət göstərən nüfuzlu şirkətlərin rəhbərlərinin də daxil olacağı nümayəndə heyətinin Azərbaycana səfəri çərçivəsində sənaye parkları və azad ticarət zonası ilə bağlı danışıqların aparılması da nəzərdə tutulur. Düşünürəm ki, Almaniya, o cümlədən alman şirkətləri tərəfindən bu sahəyə maraq getdikcə daha da artacaq.\n– Almaniyanın Avropa bazarlarına təbii qaz tədarükü üzrə yeni marşruta – “Cənub Qaz Dəhlizi”nə qoşulması gözlənilirmi? Almaniya bu marşrut üzrə hansı həcmdə qaz alışını nəzərdə tutur? Almaniyanın maliyyə institutlarının bu layihənin maliyyələşdirilməsinə maraqları varmı?\n– Təbii ki, “Cənub Qaz Dəhlizi” və Azərbaycanın qaz tədarükü sahəsində oynadığı rol Almaniya hökuməti tərəfindən çox yüksək qiymətləndirilir. Bu mənada, ölkəmiz tərəfindən həyata keçirilən transmilli enerji layihələri Azərbaycanın davamlı enerji siyasətinin tərkib hissəsi kimi Almaniyaya məlumdur. Azərbaycan “Cənub Qaz Dəhlizi”nin icraçısı və təminatçısı qismində çıxış edir və avropalı tərəfdaşlarımız, eləcə də Almaniya bilir ki, “Cənub Qaz Dəhlizi” enerji təhlükəsizliyinə, eyni zamanda, enerji təminatının şaxələndirilməsinə böyük töhfə verəcək, yeni imkanlar yaradacaq. Bu baxımdan Almaniya da Avropa İttifaqı ilə əməkdaşlıq çərçivəsində Azərbaycan tərəfindən həyata keçirilən layihələri dəstəkləyir, həmçinin “Cənub Qaz Dəhlizi” çərçivəsində qaz alışını nəzərdə tutur.\nAlmaniyanın E.ON (indiki “Uniper”) şirkəti “Şahdəniz” konsorsiumu ilə Azərbaycan qazının tədarükü üzrə 25 illik müqavilə imzalayıb. “Uniper” şirkəti hər il 1,5 milyard kubmetr Azərbaycan qazı alacaq. Bütün bunlar onu göstərir ki, Almaniya Azərbaycan təbii qazının Avropaya nəqlində çox maraqlıdır, hətta bu layihənin həyata keçirilməsində iştirak edir.\nAlmaniyanın maliyyə institutları da “Cənub Qaz Dəhlizi”nə maraq göstərirlər.\n– Azərbaycan ölkənin logistik mərkəzə çevrilməsi məqsədilə bir sıra nəqliyyat layihələri həyata keçirir. Almaniya Azərbaycanın tranzit imkanlarından istifadə etməyə maraq göstərirmi?\n– Almaniyada keçirdiyimiz görüşlər zamanı Azərbaycanın geniş tranzit nəqliyyat imkanlarının olduğunu daim bu ölkənin hökumət və biznes dairələrinin nümayəndələrinin diqqətinə çatdırırıq. Azərbaycanın Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizlərinin kəsişməsində yerləşməsi, bir sıra regional layihələrlə çıxış etməsi Almaniyada çox diqqətlə izlənilir. Həmin dəhlizlər vasitəsilə Şərqdən Qərbə, yaxud əks istiqamətdə daşımaların məsafəsinin qısalacağını nəzərə alsaq, yeni Bakı Beynəlxalq Ticarət Limanının tikilməsi, onun yeni imkanlar vəd etməsi, həm Avropa nəqliyyat dəhlizinin, həm də Bakı-Tbilisi-Qars layihəsinin reallaşdırılması bütün avropalı iş adamları üçün, o cümlədən Almaniya şirkətləri üçün maraqlıdır və alman iş adamlarının Azərbaycana səfərləri çərçivəsində, eləcə də bizim nümayəndələrimizin Avropaya səfərləri zamanı ən çox müzakirə olunan məsələlərdən biridir.\nBu ilin sonunadək Almaniyada Azərbaycanın logistik və nəqliyyat sahəsində imkanlarına həsr olunacaq biznes-forum keçirməyi də nəzərdə tuturuq. Düşünürəm ki, gələcəkdə bu sahədə əməkdaşlıq daha da genişlənəcək.\nGünün qoroskopu: ambisiyalarınız və xırda arzularınıza uyğun hərəkət edirsiniz\nDÇ-2018: Yığmamız San Marinoya qarşı\nAzərbaycanda tikilən unikal körpünün görüntüləri yayıldı – VİDEO\n22 Sentyabr 2016 Günay Novruz\nVergilər Nazirliyində kadrlarla bağlı yeni Strategiya hazırlanır\n20 İyul 2017 20 İyul 2017 Günay Novruz\n12 Yanvar 2018 12 Yanvar 2018 Günay Novruz


Nurlana Əliyeva: YAP Qadınlar Şurasının təmsilçiləri olaraq sosial proqramlara öz töhfələrimizi verməyə çalışırıq\n«Yeni Azərbaycan Partiyasının Qadınlar Şurasının ötən illər ərzində, gördüyü işlər barədə geniş söhbət açmaq olar. Bu işlər miqyas etibarilə ölkəmizdə və Azərbaycandan kənarda keçirilən tədbirlərdən ibarət olmuşdur». Bu fikirləri yap.org.az saytına YAP Qadınlar Şurasınnı sədri Nurlana Əliyeva deyib.\nN.Əliyeva bildirib ki, bu müddət ərzində qadınlarımız dəfələrlə əlillər evində, ahıllar evində, ata-ana himayəsindən məhrum olmuş uşaqların məskunlaşdığı internat tipli məktəblərdə görüşlər keçirmiş, cəmiyyətin köməyinə böyük ehtiyacı olan ayrı-ayrı insanlarada dəstək olmuşlar. Onun sözlərinə görə, qarşıda cəmiyyət üçün faydalı olan və icra olunması xüsusi əhəmiyyət daşıyan kifayət qədər vəzifələr durur.\n«Bu vəzifələrdən ən ümdəsi, təbii ki, qadınlarımızın fiziki və mənəvi sağlamlığının qorunmasıdır. Əlbəttə, bu gün Azərbaycan dövləti öz vətəndaşlarının sağlamlığının qorunması üçün müvafiq sosial proqramlar həyata keçirir. Yeni Azərbaycan Partiyasının Qadınlar Şurasının təmsilçiləri olaraq biz də bu prosesə öz töhfələrimizi verməyə çalışır, öz təşəbbüslərimizlə dövlət və hökümət orqanları qarşısında irəli sürdüyümüz faydalı təkliflərlə qadınlarımızın sağlamlıq imkanlarının artırılmasından ötrü bütün mümkün vasitələrin təmin olunmasına səy göstəririk»- deyə, N.Əliyeva vurğulayıb.


Şaxta baba Tiflisdə eşşək arabası ilə gəzir - modern.az\n30 Dekabr 2009, 18:40 | ÖLKƏ\nŞaxta baba Tiflisdə eşşək arabası ilə gəzir\nGürcüstanın paytaxtı Pələngi qarşılamağa hazırdı\nDünyanın bütün ölkələrində 2010-u daha yaxşı qarşılamaq yarışı gedir. Bütün şəhərlər, əsasən də paytaxtlar bir gün sonra təşrif buyuracaq “pələng”in şərəfinə bəzədilir. Elə qonşu ölkənin mərkəzi Tiflis kimi. Xristian ölkəsi olduğu üçün Gürcüstanda bayram bir az başqa cür keçirilir…\n2010-cu ilə saatlar qalıb. Gürcüstanın paytaxtı Tiflis bütün hazırlıqları bitirib və əlini əlinin üstünə qoyub yeni ili gözləyir. Tiflis yeni ili əsasən parlamentin önündə qarşılayacaq. Adətən mitinqlər, piketlər və inqlablar məskəni olan parlamentin önü bu dəfə şəhərin ən iri yolkasının məkanıdı. Parlamentin önündə yolka oyuncaqları şəklində dükanlar qurulub və içərisində yeni il bəzəkləri satılır. Balacalar buradan qara oxşar köpük püskürdən balonlar alır və bir-birinin üstünə “qar yağdırırlar”.\nPaytaxt sakinləri, digər şəhərlərdən və ölkələrdən gələn qonaqlar da parlament olduğu küçəyə - Rustaveliyə gəzintiyə çıxıblar. Gürcülər bayram sevinclərini, təbriklərini Azərbaycanla da bölüşdülər: “Arzu eləyirəm ki, Bakıda və Tiflisdə həmişə sülh olsun” deyir David Kandalaki.\nŞalva Besidze Sumqayıtdakı və Bakıdakı dostları Aydına, Telmana salamlarını göndərir, bütün Azərbaycanın yeni ilini təbrik edir. İki gənc qız – Lika və Keti isə Şaxta babadan əsasən sevgi arzulayırlar. Yeni ildə yeni eşqə düşmək onların əsas istəkləridi. Bir də ““Porşe” maşın və yaxşı bir ev olsa, pis olmaz” deyirlər.\nTiflisdə və bölgələrdə yaşayan Gürcüstan Azərbaycanlıları da yeni ili paytaxta keçirmək üçün toplaşıb. Onlar Azərbaycandakı soydaşlarına təbrik göndərdilər. İqbal, Azad, Sevda, Ülviyyə həm Azərbaycanda həm də Gürcüstanda sülh olmasını xahiş edəcəklər Şaxta babadan.\nŞaxta baba isə Tiflisdə eşşək arabası ilə gəzir. Hərdən öz arabasına balacaları mindirib gəzdirir də. Şaxta baba, modern.az oxucuları üçün 2010-cu ildə nələr olacağı, insanlara növbəti il üçün hansı hədiyyələri gətirdiyi barədə xəbər verdi: “Gələn il hər şey daha yaxşı olacaq. Sülh, xoşbəxtlik və sevgi gətirmişəm insanlara. 2010-cu ildə çox gözəl keçəcək”.\nTiflisin küçələri işıq saçır. Hər yan bəzədilib, hamı bayram mahnıları oxuyur. Burada hətta kuklalar da canlanıb yeni il musiqisi çalır...\nArxada parlament və Tiflisin ən böyük yolkası\nParlament öz yolkası ilə\nİşıq saçan ağac\nYollar da bəzədilib\nBirinci vitse-prezidentin təşəbbüsü ilə keçirilən aksiyada ən çox ağac bu rayonda əkilib 7 Dekabr 2019, 10:55 Milli Məclisin adı dəyişdirilsin! - Ziyalılardan maraqlı TƏKLİF 6 Dekabr 2019, 09:53 Deputatların əlavələrlə birlikdə aldığı məvacib - Maaş, bayrampulu, tətilpulu, pensiya…- Kimə nə qədər düşür? 6 Dekabr 2019, 08:24 “Yeni simalar, yeni ideyalar, yeni yanaşma lazımdır” - İlham Əliyev 5 Dekabr 2019, 23:51 Milli Qəhrəmanın həyat yoldaşı Paşinyanın arvadına: “Onun fikirləri həyasızlığın son həddidir” 5 Dekabr 2019, 12:18 İlham Əliyev: “Mən Prezident kimi ilk dəfə Naftalana gələndə ürəyim ağrıdı” 4 Dekabr 2019, 18:10 Konstitusiya Məhkəməsi Milli Məclisin buraxılmasına “HƏ” dedi - YENİLƏNİB 4 Dekabr 2019, 13:43 SOCAR-a yeni vitse-prezident gətirildi 3 Dekabr 2019, 09:22 Azərbaycan qadınları kişilərdən çox yaşayır - ORTA ÖMÜR UZUNLUĞU 3 Dekabr 2019, 09:03 Prezident Milli Məclisin buraxılması üçün Konstitusiya Məhkəməsinə sorğu göndərdi 2 Dekabr 2019, 18:20 Prezident Administrasiyasına yeni şöbə müdiri təyin olundu - DOSYE 2 Dekabr 2019, 15:45 Onlar Prezident Administrasiyasındakı vəzifələrini niyə İTİRDİLƏR?.. 1 Dekabr 2019, 02:19 İlham Əliyev bu çıxışı Türkiyədə salonu ayağa qaldırdı - VİDEO, YENİLƏNİB 30 Noyabr 2019, 20:17 “Guya o trollar ordusuna mən rəhbərlik edirəm…” - Əli Həsənovla MÜSAHİBƏ 29 Noyabr 2019, 21:34 Administrasiyanın Aqrar siyasət məsələləri şöbəsi ləğv olundu - Azər Əmiraslanov işsiz qaldı 29 Noyabr 2019, 18:46 Prezidentdən Zeynal Nağdəliyevlə bağlı SƏRƏNCAM 29 Noyabr 2019, 17:48 Anar Ələkbərov prezidentin köməkçisi təyin edildi - SƏRƏNCAM 29 Noyabr 2019, 17:44 Prezident Fuad Ələsgərovla bağlı sərəncam verdi 29 Noyabr 2019, 17:41 Əli Həsənov vəzifədən ÇIXARILDI 29 Noyabr 2019, 17:33 Prezidentin yeni köməkçisinin DOSYESİ - 4 dil bilir 29 Noyabr 2019, 16:35 Dövlət Neft Fondunun yeni icraçı direktoru kimdir? - Tərcümeyi-hal 29 Noyabr 2019, 16:29 Azərbaycanın yeni Ombudsmanı seçildi - DOSYE 29 Noyabr 2019, 12:49 YAP-dan növbədənkənar seçkilərlə bağlı ilk AÇIQLAMA: “Xeyirli, uğurlu olsun!” 28 Noyabr 2019, 13:29 Nazirlik pensiya ittihamlarına CAVAB VERDİ 27 Noyabr 2019, 14:43 “O vaxt prezident, dövlət katibi, baş nazir o ləl-cavahirat fondunu talan ediblər” - İlham Əliyev 26 Noyabr 2019, 20:34 Dövlət Gömrük Komitəsi ləğv olunur? - Sədrdən AÇIQLAMA 26 Noyabr 2019, 16:18 Nazir müavinindən evdar qadınlara müavinətin verilməsi təklifinə reaksiya - “Bu istiqamətdə çalışırıq” 26 Noyabr 2019, 12:37 Nazirlər Kabinetinin yeni Aparat rəhbəri kimdir? - DOSYE 25 Noyabr 2019, 20:00 Nazirlər Kabinetinə yeni Aparat rəhbəri təyin olundu 25 Noyabr 2019, 19:18 İcbari tibbi sığortanın tətbiqi 4 mərhələli olacaq - Bakı və Sumqayıt sona qaldı 25 Noyabr 2019, 16:41 Siyavuş Novruzov Əli İnsanovun partiyasından DANIŞDI: “Kor gözün nə faydası?” 25 Noyabr 2019, 14:23 Mehriban Əliyevanın Rusiyaya səfəri iqtisadi əlaqələrimizi genişləndirəcək - Deputat 25 Noyabr 2019, 13:25 Azərbaycan-İran sərhədində atışma - ÖLƏN VAR 25 Noyabr 2019, 11:34 Dövlət Agentliyinin lövhəsi olmayan “Müəllimlər İnstitutu”nu göstərir - FOTO 24 Noyabr 2019, 11:00 Bakı-Gəncə-Bakı sürət qatarının hərəkət cədvəli dəyişir - QRAFİK 24 Noyabr 2019, 09:50 Bakı Metrosunda problem-Qatarların hərəkət istiqaməti DƏYİŞDİRİLDİ 24 Noyabr 2019, 08:50 Deputat Elman Məmmədov Ata Abdullayev barədə: “Düşmənin qarşısında boynubükük durmaq...” 23 Noyabr 2019, 09:25 “Mən niyə istefa verməliyəm?!” - Komitə sədrindən AÇIQLAMA 22 Noyabr 2019, 14:50 Komitə sədri arvadının Elçin Əlibəylini döyməsi xəbərindən danışdı: “Ciddi psixoloji problemlər var” 22 Noyabr 2019, 13:10 Bakını “kababxana”ya döndərən restoranlar - SİYAHI 22 Noyabr 2019, 11:29


Qlobal iqtisadi böhran başa çatır? - Medianews\nNəşr edilib: 2017/07/20 19:02 Rubrika: Analiz Baxış sayı: 79 Müəllif: Turan\nRəsmi təsdiqlənmə yoxdur, rəsmi bəyanatlar hələlik iddiaların əksini göstərir, amma bəzi mənbələrinə görə, Avropa Mərkəzi Bankı yumşaq pul-kredit siyasətini tədricən dayandırmaq perspektivini artıq ciddi müzakirə etməyə başlayıb. Bu “bəzi mənbələr” bir neçə gün əvvəl “Reuters” agentliyində dərc olunan bir məqalədə Avropa Mərkəzi Bankı rəhbərlərinin eksklüziv bəyanatlarıdır. Əslində cəmi bir neçə söz ciddi nəticələrə gətirib çıxara bilər.\nQeyd edək ki, AMB-nin iqtisadiyyatı stimullaşdırıcı siyasəti əsasən iki istiqamətdən ibrətdir – aktivlərin geri alınması və fazilərin mümkün qədər aşağı səviyyədə saxlanması. Aktivlərin geri alınması ilə AMB maliyyə və qeyri-maliyyə təşkilatlarının likvidliyinə dəstək verir ki, müəyyən edilmiş növlü qiymətli kağızların saxlayıcıları həmin aktivlərini AMB-yə satıb likvidliyi əldə edə bilir. Aşağı faiz dərəcələri isə pul bazarında borclanma qiymətini aşağı salmaqla iqtisadiyyatda cəldetmə vəsaitlərini ucuzlaşdırır. Bundan əlavə Mərkəzi Bankda depozitlər üzrə faiz dərəcələrinin mənfi zonada müəyyən edilməsi maliyyə qurumlarının öz vəsaitlərini həmin depozitlərə deyil, real iqtisadiyyata yönəltməyə “məcburetmənin” bir üsuludur. AMB-nin monetar siyasətinin indiki əsas istiqamətləri bunlardır. Ehtimallar var ki, yaxın zamanlarda bu siyasətin bir istiqaməti olan aktivlərin geri alınması programının azaldılması davam etdiriləcək, bu azalmanın təbii sonu isə programın tam bağlanmasıdır.\nDinamikası yumşaq siyasətin davam etdirib-etdirməməsi barədə qərara təsir edən sonuncu makroiqtisadi göstərici inflyasiyadır. Həmin amil Avropada saxlayıcı amil kimi çıxış edir. Hələlik Avrozonada inflyasiyanın səviyyəsi hədəf olan 2 faizdən aşağıdır. Məsələn, iyunda illik inflyasiya cəmi 1,3% təşkil edib ki, bu da AMB-ni ciddi addımlar atmaqdan çəkindirir. Ümumiyyətlə, AMB rəhbərliyi təkrar etməyə yorulmur ki, AMB öz qərarlarında təhlükəsiz, ehtiyatlılıq və tarazlığı saxlamalıdır. Avropa Mərkəzi Bankının İdarə Heyətinin üzvü Benua Kurye bəyan edib ki, Avrozonada iqtisadi artım sürətini yığır, amma inflyasiya hələlik zəifdir, buna görə də bazarda kəskin dəyişmələrinə yol verməmək üçün Mərkəzi Bank öz siyasətini diqqətlə və ehtiyatla dəyişməlidir (Reiters). Göründüyü kimi, AMB aktivlərin geri alınma həcminin azaltmaqla bağlı siyasətini dəyişməyə başğlayıb, lakin Kuryenin fikrincə, zəif inflyasiyanı nəzərə almaqla indi strategiyanı kəskin dəyişməyin mənası yoxdur. Maraqlıdır ki, Eurostatın hesabatına görə, Avrozonada inflyasiyanın aşağı olmasının səbəblərindən biri enerji daşıyıcılarının qiymətlərinin nisbətən aşağı səviyyədə olması deyil, aşağı inflyasiyanın “lokomotivi” məhz qeyri-enerji məhsullarıdır. Burada isə əsas rolunu ərzaq məhsulları oynayır. Yəni aşağı iflyasiya əsasən daxili amillərlə bağlıdır, buna görə demək olmaz ki, yaxın zamanlarda vəziyyət dəyişəcək.


Prezident İlham Əliyev “Sberbank”ın sədri ilə görüşüb\n[ 22 Yanvar 2015 12:58 ]\nBakı – APA. Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev Davosda Rusiya “Sberbank”ının sədri German Qreflə görüşüb.\nAPA-nın məlumatına görə, görüşdə “Sberbank”ın sədri Azərbaycanda gedən inkişaf proseslərinin maraqla izlənildiyini bildirib, ölkəmizin müvafiq maliyyə və bank strukturları ilə uğurlu əməkdaşlığın həyata keçirildiyini vurğulayıb.\nAzərbaycan iqtisadiyyatının sürətli inkişafı nəticəsində investisiya qoyuluşu baxımından cəlbedici ölkəyə çevrildiyini deyən G. Qref rəhbərlik etdiyi bankın Azərbaycanın müvafiq qurumları ilə bundan sonra da səmərəli əməkdaşlıq aparacağına ümidvar olduğunu bildirib.\nPrezident İlham Əliyev isə Azərbaycanda iqtisadi inkişaf proseslərindən danışıb, ölkəmizin bank, maliyyə, energetika sistemlərində mühüm islahatların, eləcə də investisiya sahəsində uğurlu siyasətin həyata keçirildiyini deyib. Dövlət başçısı Azərbaycanda investisiya qoyuluşu üçün əlverişli şəraitin yaradılmasının önəmini qeyd edərək Azərbaycanın da xarici ölkələrə fəal sərmayə yatırdığını vurğulayıb.\nİ. Əliyev Azərbaycanın maliyyə qurumları ilə “Sberbank” arasında səmərəli əməkdaşlığın həyata keçirildiyini qeyd edib. Dövlət başçısı bu əməkdaşlığın bundan sonra da uğurla davam etdiriləcəyinə ümidvar olduğunu bildirib.\nPrezident İlham Əliyev Sberbankın sədri görüşüb


Prezidentdən sahibkarlara ŞAD XƏBƏR - Vergi güzəştləri ediləcək » İnter Press\n“Əgər sahibkarın da fəaliyyəti məhdudlaşıbsa, o, itkilərə məruz qalır və burada dövlət öz dəstəyini verməlidir. Dövlət bunu edəcək”.\nDərc edilib: 24 mart 2020 [17:13]\nİnterpress.az-ın məlumatına görə, bunu Prezident İlham Əliyev Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyinin ikinci layihəsi olan Hövsan yaşayış kompleksinin açılışında AzTV-yə müsahibə verərkən deyib.\nÖlkə başçısı bildirib ki, koronavirusla bağlı ən həssas sahibkarlar qruplarına xüsusi maliyyə dəstəyi də göstəriləcək, vergi güzəştləri ediləcək, digər imtiyazlar da veriləcək.\n“Ancaq bizim əsas tələbimiz və tövsiyəmiz ondan ibarətdir ki, sahibkarlar işçiləri ixtisar etməsinlər. Ona görə bu bir milyard manat məbləğində vəsaitin necə xərclənəcəyi haqda vətəndaşlara müntəzəm olaraq məlumat veriləcək. Çünki burada məşğulluq məsələləri ön plandadır, makroiqtisadi sabitlik təmin edilməlidir”, - deyə Prezident əlavə edib.\n2020-ci il ərzində bütün dünyada sürətlə yayılan yeni növ koronavirus pandemiyasının və bundan irəli gələrək, dünya enerji və səhm bazarlarında baş verən kəskin dalğalanmaların Azərbaycan iqtisadiyyatına, makroiqtisadi sabitliyə, ölkədə məşğulluq məsələlərinə və sahibkarlıq subyektlərinə mənfi təsirinin azaldılması ilə bağlı tədbirlərin maliyyələşdirilməsi üçün Nazirlər Kabinetinə bir milyard manat ayrılıb.\nBununla bağlı martın 19-da Prezident İlham Əliyev müvafiq sərəncam imzalayıb.\nBaxış sayı: 12521\n31 mart 2020 [17:17]\n31 mart 2020 [14:10]\n31 mart 2020 [12:14]