"Rövşən Lənkəranskinin qətlinin sifarişçiləri və qatillər bəllidir" – Mötəbər mənbə | Sizinyol.com\n“Rövşən Lənkəranskinin qətlinin sifarişçiləri və qatillər bəllidir” – Mötəbər mənbə\nLənkəranda yenə izdiham olub; Şeyxülislam və deputatlar avtoritetin 40 mərasiminə qatılıb\nSentyabrın 24-də Lənkəran şəhərində azərbaycanlı kriminal avtoritet Rövşən Lənkəranskinin 40 mərasimi keçirilib.\nMərasimdə çoxsaylı rayon əhalisi, həmçinin ölkənin müxtəlif bölgələrindən gələn şəxslərlə yanaşı, Rusiya, Ukrayna, Türkiyə və digər ölkələrdən də qonaqlar olub.\nAdının çəkilməsini istəməyən mənbəmizin Musavat.com-a verdiyi məlumata görə, qırx mərasimində Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri Şeyxülislam Allahşükür Paşazadə, deputatlar Cavanşir Paşazadə, Fəzail Ağamalı, Lənkəran rayon İcra Hakimiyyətinin rəsmiləri və digər şəxslər iştirak edib.\nLənkərandakı mənbəmiz bunu da bildirdi ki, dünyanın bir sıra ölkələrindən “yeraltı dünya”ya mənsub bir çox şəxslər R.Lənkəranskinin Kiçik Bazar qəbiristanlığındakı məzarını ziyarət edib, üzərinə əklillər və tər çiçəklər düzərək geri qayıdıblar. Onların bir çoxunun gecə ilə gəlib geri döndükləri barədə də xəbərlər var. Məzar üzərində əksəriyyətinin də üstündə rus dilində yazılar olan əklillər diqqət çəkib. Ziyarət mərasimi çox sakit keçib, heç bir insident qeydə alınmayıb. Diqqətçəkən odur ki, R.Lənkəranskinin məzarının üzərində Azərbaycan bayrağı da ucaldılıb. Mənbəmiz dedi ki, əslində ötən 40 gün ərzində tər çiçəklər bir gün də olsun tanınmış avtoritetin məzarından əskik olmayıb, çiçəklər hər gün təzələnib.\nQətllə əlaqədar araşdırmalara gəldikdə, mənbəmiz ailə üzvlərinə istinadən deyib: “Sifariş verənlərin və qatillərin kimliyi bəllidir. Lənkəranskinin tərəfdarlarının mövqeyi qətidir ki, onun intiqamı alınacaq”. Mənbəmiz bu arada yayılan bir məlumata da diqqət çəkdi: “Məlumat var ki, bir qrup türk və çeçen Almaniyada toplaşıb, Rövşən Lənkəranskinin qisasını alacaqları barədə qərar veriblər. Hər halda şübhə yoxdur ki, bu qətl cavabsız qalmayacaq”.\nXatırladaq ki, Rövşən Lənkəranski bu il avqustun 18-də gecə saatlarında Türkiyədə qətlə yetirilib. Onunla bərabər sürücüsü də öldürülüb. R.Lənkəranski qətlə yetiriləndə onun ailə üzvləri də Türkiyədə olub.


Əflatun Amaşov: “Qanun müəyyən etməlidir ki, internet media orqanı da kütləvi informasiya vasitəsidir” – ILK XƏBƏR\nƏflatun Amaşov: “Qanun müəyyən etməlidir ki, internet media orqanı da kütləvi informasiya vasitəsidir”\nMətbuat Şurasının sədri, Milli Məclisin deputatı Əflatun Amaşovun parlamentin payız sessiyasında qanunvericilik planının müzakirəsindəki çıxışını təqdim edirik:\n“Hər birinizi payız sessiyasının başlanması münasibətilə təbrik edirəm. İnanıram ki, bu sessiyamız da əvvəlkilər kimi məhsuldar keçəcək.\nMən də öz növbəmdə bəzi təkliflər irəli sürmək istərdim. İlk növbədə istərdim ki, Azərbaycanda diffamasiya dekriminallaşsın. Təbii ki, bu, əsasən ayrıca qanunun qəbulu ilə mümkün ola bilər. Diqqətinizə çatdırım ki, belə bir qanun yanlız təhqir və böhtana görə cinayət məsuliyyətinin aradan qaldırılmasını nəzərdə tutmur. Əgər, diffamasiya qanunumuz olacaqsa, biz tamamilə yeni məsuliyyət mühitinə qədəm qoymuş olacağıq. Təbii ki, məsuliyyət artacaq.\nNəhayət, mən informasiya təhlükəsizliyi ilə bağlı da ayrıca dövlət sənədinin qəbulunu vacib sayıram. Düzdür, Milli Təhlükəsizlik Konsepsiyamızda informasiya təhlükəsizliyinə diqqət yetirilir. Ancaq bu diqqət epizodikdir, mahiyyəti tam açmır. Hesab edirəm ki, informasiya təhlükəsizliyinin özü kifayət qədər geniş anlayışdır. Burada bir çox məqamlara aydınlıq gətirilməlidir. Nəzərə alaq ki, qloballaşan dünyada dövlətlərin milli təhlükəsizliyi dedikdə, daha çox informasiya təhlükəsizliyinin üzərində dayanılır. Təklif edirəm ki, biz də bu amilli ciddi şəkildə nəzərdən keçirək”.\nKitabxana – Yaddaş – TARİX – Vətəndaş… (II yazı)


Azərbaycan Teleradio Şurası telekanallarda ictimai narazılığa səbəb olan verilişlərin dayandırılmasında israrlıdır\nCəmiyyət 9 Fevral 2011 14:55 (UTC+04:00)\nAzərbaycan Milli Televiziya və Radio Şurası (MTRŞ) ölkə telekanallarında ictimai narazılığa səbəb olan verilişlərin dayandırılmasında israrlıdır.\n"Cəmiyyətdə çox böyük narazılıqla qarşılanan verilişlər olacaqsa, Şura nəzdində fəaliyyət göstərən ekspert qrupunun rəyi əsasında belə verilişlər haqqında qərar çıxarılacaq", - çərşənbə günü Trend-ə MTRŞ sədri Nuşirəvan Məhərrəmli deyib.\nOnun sözlərinə görə, il ərzində ictimai narazılığa səbəb olan bir-iki verilişə qadağa qoyulsa, bu, digərləri üçün örnək olacaq.\nŞura özəl kanallarda bəzi verilişlərin tamamilə və yaxud qismən dayandırılması ilə bağlı əlavə səlahiyyətlərin əldə olunması üçün Azərbaycan hökumətinə müraciət ünvanlayıb.\nHazırda Şuranın özəl kanalların yaradıcılıq işlərinə müdaxilə etmək səlahiyyəti yoxdur.\nMTRŞ mütəmadi olaraq televiziya kanallarını cəmiyyətin maarifləndirilməsi mövzusunda verilişlər təqdim etməyə çağırır.\nAzərbaycanda 8 ümumrespublika, 14 regional, 13 kabel televiziya kanalı var.


EURONEWS-un erməni sevgisi... ...və ya Azərbaycanı yeni informativ bloka çəkmək Ermənistana nə verəcək?!. - Jalə Mütəllimova\nJaləBloq > SEÇİLMİŞ > EURONEWS-un erməni sevgisi… …və ya Azərbaycanı yeni informativ bloka çəkmək Ermənistana nə verəcək?!.\nİkinci vətən müharibəsi zamanı Azərbaycanın dövlət başçısı İlham Əliyev dayanmadan xarici KİV-lərə müsahibə verirdi. Diqqəti çəkən məqam o idi ki, xarici KİV-lərdən müsahibələrə əsasən Azərbaycan simpatiyası olmayan, ermənipərəst jurnalistlər göndərilirdi. Hətta onlar tərəfli suallar verməkdən də çəkinmirdilər. Özü də Azərbaycan Prezidentinin ritorikasını yox, qıcığını görmək, aqaressiv reaksiyasını almaq üçün əllərindən gələn bütün peşəkar tryukları edirdilər. Alınmadı, çünki ciddi mənəvi, psixoloji, informativ hazırlıqlı siyasətçi var idi qarşılarında. Müsahibəyə gələndə hesablamadıqları yeganə məqam bu idi. Dünya liderləri sırasında ən az müsahibə verənlərdən sayılar Azərbaycan Prezidentinin nitq və hazırlılıq imkanları barədə təəssüratları yox idi. Daha dəqiqi yalnış təəssüratları var idi. Bütün bunlar son dərəcə vacib və lazımlı idi. Məhz həmin müsahibələrə görə müharibə dönəmində düşmən və müttəfiqləri Azərbaycanı informasiya blokadasına ala bilmədi. İnformasiya sahəsində öndə olmaq, hərbi müstəvidə qələbənin demək olar ki, yarısıdır. Bizim qədər düşmən də bunu dəqiq bilirdi. Beləcə Azərbaycan qalib dövlət oldu. Haqq elədiyi qələbəni qazandı, torpaqlarını geri qaytardı. İndi məsələ diplomatik həllini tapmaq üzrədir. Həm də bir qədər dəyişikdir vəziyyət. Diplomatik masadakı Qarabağ və onun ətrafında baş verənlərdən dolayı xarici KİV-lərdə Azərbaycan rəsmilərinə istinadlar kəskin azalıb, müsahibələr ümumiyyətlə gözə dəymir. Bunun taktiki gediş olmadığı aydınır. Rəsmilər həmişəki kimi ya təlimat gözləyir, ya da aşırı çəkingəndir. Bunun nəticəsi isə o qədər ürəkaçan deyil. Ermənistanın bəzən özü, bəzən də havadarları, hətta daşnaqlar vasitəsilə ciddi şəkildə nəhəng informasiya məkanları ilə dostlaşır. Bu sırada son ələ almağa çalışdıqları, daha dəqiqi ələ almağı hədəflədikləri EURONEWS-dur. O EURONEWS ki, zamanından Azərbaycanla bağlı öz efirində qısametjajlı film yayınlayırdı…\nBu arada iki gün öncə ermənilər tərəfindən qətl edilən, şəhadət zirvəsinə ucalanlar sırasında həmkarlarımız da oldu. AZTV və AZƏRTAC-ın, iki rəsmi dövlət xəbər KİV-nin əməkdaşı ermənilərin basdırdığı tankəleyhinə minaya düşdü. Faciəli şəkildə həyatlarını itirdilər. Ermənilərə göstərdiyi “ədaləti” EURONEWS və digər xarici xəbər agentlikləri, televiziyaları və ya saytlarında azərbaycana qarşı görmədik. Ən azından həmkar olaraq, xəbər lentinə salınması mümkün idi. Nədənsə rast gəlmədik. Daha dəqiqi bu ədaləti görmədiyimizdən göstərmədik də. Amma bu o demək deyil ki, susmağa davam etməli əməli iş görməməliyik. Xatırladıram, 47 günlük ikinci VƏTƏN savaşnda Azərbaycan Prezidenti dayanmadn otuzdan çox dünya KİV-nə müsahibələr vemişdi. Bu Azərbaycanı müharibə dönəmində ermənilərin və havadarlarının informasiya blokadasına salmasının qarşısını almışdı. İndi də müharibə deyil. İndi də bu işi dövlətin birinci şəxsi görəsi deyil. Bu istiqamətdə artıq beynəlxaq arenaya çıxmaq imkanı olan yerli və milli meia qurumları, informasiya siyasəti yetkililəri adım atmalıdır. İran, Gürcüstan, Rusiyada KİV məkanında ermənilər informasiya siysəti işini möhkəmlədib. Bizim yeganə etibarlı məkanımız Türkiyə Cümhuriyyətidir ki, o da tərəf sayılır. Necə ki, Türkiyə və İran tərəfdir. Deməm o ki, sadalanan məkanlarda cəhtlər etməklə yanaşı, beynəlxalq media quruluşları ilə də əməkdaşlıqları gücləndirmək lazımdır. Əks halda ermənilər bir addım öndə olacaq. Biz bir addım geridə. İndiki halda, Qarabağın diplomatik masada olduğu müddətdə bu heç də sərfəli nəticə verməyəcək. Çünki təkcə bizdə deyil, bütün dünyada belədir, sözü birinci deyənə, ilk cümləyə və qoyulan başlığa daha çox diqqət edilir. Bu mənada sərhəddə Rusiyadan hərbi köməklik dilənən Paşenyanın yazıqlaşmış rəsmi, Putinin gülümsən və bic siması, üstəlik EURONEWS-un Paşenyan sevgisi və Qarabağa diqqəti daha da artacaq.\nBaşqa bir məqamı da qeyd etməkdə fayda var. Qarabağı hərbi müstəvidə uduzan, siyasi müstəvidə gülüş obyekto olan, diplomatik masada müzakirələrin gedişində terrorlar törədən Ermənistana xarici KİV-lərlə əməkdaş olmaq nə verə bilər? Bu sualın çox bəsit cavabı var, az əvvəl də qeyd etdiyimiz kimi xəbər savaşında öndə olmaq müharibəin yarısını qazanmağa bərabərdir. İndi bir sual var qarşımızda, biz dövlət başçısının qazandığı o müstəvini ermənilərə gerimi verəcəyik? Və ya geri veririrkmi? Və yageri verməmək üçün nələr edirik?!.\nAdlı TROL əməliyyatı, medianın bu günü, olan, olmayan QHT-lər…\nJalə Mütəllimova, 29 Avqust 2020


Azərbaycanda Hepatit xəstəliklərinin diaqnozu səhv aparılır – Həkim şok faktlar açıqladı - Editor.az\nAzərbaycanda Hepatit xəstəliklərinin diaqnozu səhv aparılır – Həkim şok faktlar açıqladı\n23:04 | 5 Oktyabr, 2017\nSon zamanlar Azərbaycanda geniş yayılmış Hepatit viruslarının diaqnoz və müalicəsində əziyyət çəkən pasiyentlər xəstəliyin yoluxmadan yalnız 6 ay sonra analizlə yoxlanıla biləcəyindən narazıdırlar.\nYəni insan bu gun Hepatitə yoluxubsa, qan analizi 6 ay sonra nəticəni ortaya qoya bilər. Əksər hallarda bu analizlər bir-birinə zidd olur və həkimləri çaşdırır.\nHəkim Səbahəddin Hüseynov hepatit xəstəliyinin diaqnozundakı yeni metodları zəif və yanlış hesab edərək, xəstələrə vaxtında düzgün yanaşmağın yollarını açıqlayıb.\n“Viruslar – bakteriyalardan min dəfələrlə kiçikdir. Onları ancaq elektron mikroskopla görmək mümkündür. Virusların daxilində nuklein turşuları var – DNK və ya RNK. Nuklein turşularında nişanə kimi özəl hissə- nuklein antigen vardır. Təsəvvür etsək ki, viruslar quş yumurtasıdır. Yumurta sarısını virusun nukleint turşuları kimi təsəvvür edin. Sarının ortasında rüşeym adlanan kiçik hissə var. Bu hissələrdən “cücələr” yaranır. Quşçular yumrutaya baxan kimi qaz, ördək olduğunu bilirlər. Virusoloqlar da mikroskopla baxdıqda virusları tanıyır. Amma nədənsə indi mikroskopdan yox, İVA və RZR üsullarından istifadə edirlər. Məsələ də ondadır ki, niyə bu üsullardan istifadə olunur?\nO zaman bu iki üsuldansa elektron mikroskopiya daha keyfiyyətlidir. Amma mikroskopla müayinə səhiyyədə sıxışdırılır, unudulub. Bütün dünyaya müasir qan analizlərini “sırıyıblar”. Özü də bunu qızıl standart kimi reklam da edirlər.\nƏvvəla bu analizlərlə hepatit C, B kimi təhlükəli xəstəlik yoluxmadan bir neçə ay sonra diaqnoz olunur. Təsəvvur edin, hər gün milyonlarla insan cinsi əlaqə, diş həkimi, cərrahlar, iynə, uroloqlar, salonlarda hapetitə yoluxa bilir. Qan analizi isə yalnız aylar keçəndən sonra verilir.\nHepatit C – B xəstəliklərinin gedişatında bəzən İFA və RZR səhv nəticə- xəstəliyin olmadığını göstərir. Həkimlər bu fasilələri “pəncərə” adlandırır. Bəzən bunu səhv olaraq sağalma kimi dəyərləndirirlər.\nQanın biokimyəvi analizində ALT, AST, QQT – nin normadan artıq çıxması da həkimləri çaşdıra bilir. Çünki bu göstəricilər qara ciyər hüceyrələri parçalananda olur. Və qaraciyər hüceyrələrini təkcə hepatit virusları parçalamır. Başqa səbəblər də çoxdur: mikroblar, qurdlar, göbələklər, dərmanlr, spirtli içkilər və s.\nHepatit viruslarından əlavə qaraciyərdə ola biləcək parazitlər, qurdlar, mikroblar da yoxlanmalıdır. Təəssüf ki, qurdlar həkimlərin yadına belə düşmür.\nHəbsdəki general: «Jurnalistlər yoxdursa, sözümü deyim…»


Bugünkü mövzumuz ölkəmizdə gimnastikaya olan maraq və bu sahədə qazandığımız uğurlar haqdadır. Daha çox hansı bölgələrimizdə uşaqların gimnastikaya marağı var? Azərbaycanın azyaşlı gimnastları hansı uğurlara yiyələniblər? Necə yetişdirilirlər?\nBütün bu suallara cavab tapmaq üçün Azərbaycan Gimnastika Federasiyasının baş katibi Nurlana Məmmədzadə ilə söhbətləşdik.\n- Nurlana xanım, Azərbaycan Gimnastika Federasiyasında gimnastikanın hansı növləri üzrə məşqlər keçirilir?\n- Hazırda Azərbaycan Gimnastika Federasiyasının fəaliyyətinə 9 idman növünün inkişafı daxildir. Bunlar bədii gimnastika, kişi idman gimnastikası, qadın idman gimnastikası, batut gimnastikası, akrobatika gimnastikası, aerobika gimnastikası, parkur, “team gym” və “gimnastika hamı üçün” növləridir. Hazırda ölkəmizdə kütləviliyin artırılması və əhalinin sağlam həyat tərzinə cəlb olunması çərçivəsində “gimnastika hamı üçün” növü xüsusi rol oynayır. Çünki burada nə yaş məhdudiyyəti var, nə də yüksək fiziki bacarıq. Yəni, hər bir insan bu növ ilə məşğul olaraq, özünü gimnastikanın bir parçası kimi hiss edə bilər. Ümumiyyətlə, Azərbaycan Gimnastika Federasiyası əsasən, yığma komandaların formalaşdırılması, o cümlədən millinin üzvlərinin beynəlxalq yarışlarda iştirakının təmin edilməsi ilə məşğuldur. Həmçinin Azərbaycanda beynəlxalq yarışların keçirilməsi də bizim fəaliyyətimizə daxildir. Bununla yanaşı, milli yarışların təşkilində də federasiya fəallıq göstərir. Biz Gənclər və İdman Nazirliyi ilə əməkdaşlıq edərək Azərbaycan çempionatı və birinciliklərini keçiririk. Bakı şəhər Gənclər və İdman Baş İdarəsi ilə əməkdaşlıq edərək Bakı çempionatı və birinciliklərini təşkil edirik.\n- Bəs, ölkəmizdə daha çox inkişaf edən gimnastika növü hansıdır?\n- Həmin növlərdən Azərbaycanda ən çox inkişaf edən məhz bədii gimnastikadır. Demək olar ki, Azərbaycanda bədii gimnastika qızların sevimli idman növüdür.\n- Uşaqların, valideynlərin gimnastikaya marağını necə qiymətləndirirsiniz?\n- Valideynlərin də, uşaqların da gimnastikaya marağı böyükdür. Amma onlar daha çox bədii gimnastika növünə maraq göstərirlər.\n- Hazırda hansı yaş qruplarında nə qədər uşaq gimnastika ilə məşğul olur? Onlara hansı növlər üzrə məşqlər keçirilir?\n- Son statistik göstəricilərə görə, ölkəmizdə ümumilikdə 2500 nəfərdən artıq idmançı gimnastika növləri ilə məşğul olur. Onların yaş kateqoriyalarına gəlincə isə, bu, müxtəlif yaş qruplarını əhatə edir. Yeni başlayanlardan tutmuş, kiçiklər, yeniyetmələr, böyüklər və s. ayrılır.\n- Yəqin ki, gimnastika ilə məşğul olanlar arasında qızlar çoxluq təşkil edir…\n- Bəli, daha çox qızlar maraq göstərir. Qeyd etdiyim kimi, bədii gimnastikaya maraq çoxdur və bu növ ilə yalnız qadınlar məşğul olur. Qadın idman gimnastikası, batut gimnastikası, akrobatika gimnastikası, aerobika gimnastikası ilə məşğul olan xanımlarımız da var.\n- Uşaqlar həftədə neçə dəfə məşq keçirlər?\n- Yığma komandaların üzvləri bazar günü istisna olmaqla hər gün məşq edirlər. Onların məşqləri əsasən, gün ərzində 2 hissədən ibarət olur: günortaya kimi keçirilən məşqlər və günortadan sonra keçirilən məşqlər. Bu, təbii ki, yığma komandalara aiddir. Azərbaycanda fəaliyyət göstərən digər idman klublarına və cəmiyyətlərinə gəlincə isə, onların da öz məşq cədvəlləri var. Buna uyğun olaraq məşqlər keçirlər.\n- Gimnastika ilə məşğul olan uşaqlar yarışlara qatılırlarmı?\n- Ümumiyyətlə, qeyd edim ki, bir qayda olaraq Azərbaycan Gimnastika Federasiyasının lisenziyasına malik bütün idmançılar milli yarışlarda iştirak edə bilirlər.\n- Bəs milli komandaların üzvləri hansı uğurlara imza atıblar?\n- Milli komandamızın üzvləri müxtəlif miqyaslı yarışlarda iştirak edirlər və uğurlar qazanırlar. Bunları həm gimnastikanın olimpiya növlərinə, həm də qeyri-olimpiya növlərinə şamil etmək olar. Olimpiya növlərinə gəlincə, ötən il Tokio-2020-də Azərbaycan 3 gimnastika növündə təmsil olundu. Bədii gimnastika üzrə həm fərdi proqramda, həm də qrup hərəkətlərində yarışdıq. O cümlədən kişi idman gimnastikası və qadın idman gimnastikası üzrə yarışlarda təmsilçilərimiz mübarizə apardı. Azərbaycanın gimnastikası tarixində biz ilk dəfə Olimpiya Oyunlarında qadın idman gimnastikası üzrə təmsil olunduq. Azərbaycan Gimnastika Federasiyası 2002-ci ildə ölkəmizin Birinci vitse-prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın federasiya prezidenti seçilməsi ilə yenidən quruldu. Bu illər ərzində bədii gimnastika daha çox inkişaf edib. Bakı məktəbi də formalaşıb. Hazırda Azərbaycana təlim-məşq toplanışlarında iştirak etmək üçün dünyanın müxtəlif ölkələrindən idmançılar, məşqçilər gəlirlər. Bizim idmançılarımız dünya və Avropa çempionatları kimi irimiqyaslı yarışlarda müxtəlif əyarlı medallar qazanıblar. Bunu həm gənc gimnastlarımız, həm də böyüklər haqqında demək olar. Onlar həm fərdi, həm də qrup hərəkətləri üzrə komandaların tərkibində uğur əldə ediblər. İdman gimnastikasına gəlincə isə, kişilər arasında təmsilçilərimiz dünya çempionatı və Avropa Oyunlarında, qadınlarımız isə dünya kuboklarında, beynəlxalq yarışlarda mükafatlara layiq görülüblər. Batut gimnastikası bizim üçün nisbətən yeni növdür. Çünki Azərbaycanda 2013-cü ilin sonlarından etibarən inkişaf etməyə başlayıb. Amma buna baxmayaraq, bizim təmsilçimiz 2015-ci ildə Bakıda keçirilən ilk Avropa Oyunlarında bürünc medal qazanmışdı. Bu yaxınlarda Bakıda batut gimnastikası üzrə dünya kuboku oldu. Azərbaycanlı gimnastımız fərdi qadın proqramında gümüş medala layiq görüldü. Qeyri-olimpiya növlərinə gəlincə isə, Azərbaycan üçün ən ənənəvi idman növü akrobatikadır. İdmançılarımız bu növdə də son illər ərzində həm Avropa yaş qrupları yarışlarında, həm dünya yaş qrupları yarışlarında, həm də Avropa çempionatlarında mükafatçılar sırasına düşüblər. Onu da qeyd edim ki, bu ilin mart ayında Bakıda ilk dəfə olaraq akrobatika gimnastikası üzrə dünya çempionatı keçirildi. Həmin yarışda Azərbaycan dünya çempionatında ilk medallarını qazandı. Aerobika gimnastikası da batut gimnastikası kimi bizim üçün yeni növ sayılır. Çünki 2013-cü ilin sonundan etibarən inkişaf etməyə başlayıb. Aerobika gimnastikasında da naliyyətlərimiz var. Azərbaycanda 2019-cu ildə keçirilən Avropa çempionatında bizim aerodans komandamız qızıl medal qazanıb. 2021-ci ildə isə Bakıda aerobika gimnastikası üzrə dünya yaş qrupları yarışları və dünya çempionatı təşkil olundu. Aerodans komandamız Avropa çempionatında göstərdiyi uğuru təkrarladı və dünya çempionu adına layiq görüldü.


"Nizamlanma prosesi irəliyə doğru gedə bilər" - Moqerini\n"Nizamlanma prosesi irəliyə doğru gedə bilər" - Moqerini Qarabağdan danışdı\n15:27 04 Aprel 2019 Oxunub : 1175\nAzərbaycan prezidenti İlham Əliyevlə Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan arasındakı Vyana görüşünün nəticələri Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin niznamlanması istiqamətində irəliləyişin əldə olunmasına ümid verir.\nAzvision.az “TASS”a istinadən xəbər verir ki, Avropa İttifaqının (Aİ) xarici siyasət və təhlükəsizlik məsələləri üzrə ali nümayəndəsi Federika Moqerini Brüsseldə baş tutan Azərbaycan-Avropa İttifaqı Əməkdaşlıq Şurasının 16-cı iclasının yekunlarına dair Azərbaycan xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarovla birgə keçirdiyi mətbuat konfransında bu cür bəyanatla çıxış edib.\n“Ermənistan və Azərbaycan liderlərinin Vyanadakı son görüşü pozitiv olub. Yanvarda əldə olunan Paris razılaşması və atəşkəsin pozulma hallarının əhəmiyyətli dərəcədə azalması ilə yanaşı, yüksək səviyyədə keçirilən bu görüş bizə ümid verir ki, nizamlanma prosesi irəliyə doğru gedə bilər və hər iki tərəf öhdəliklərə sadiq qalaraq danışıqları ilkin şərtsiz davam etdirəcəklər” – Moqerini vurğulayıb.\nOnu da əlavə edib ki, Qarabağ münaqişəsində əldə olunacaq davamlı sülhdən təkcə Azərbaycan və Ermənistan vətəndaşları deyil, həm də onların hüdudlarından kənarda yaşayan hər kəs faydalanacaq: “Davamlı sülh bütün regionun öz potensialını realizə etməsinə şərait yaradacaq”.\nTeqlər: Aİ Qarabağ\n10:24 Nazirlikdən alınaraq TƏBİB-ə veriləcək xəstəxanalar - SİYAHI


`Vəba Yəmən xalqının üzləşdiyi böhranlardan yalnız biridir`\n"Beynəlxalq təşkilatlar Səudiyyə Ərəbistanın Yəməndə törətdiyi cinayətlərdə onunla şərikdir".\nBunu Yəməndə Təcavüzlə Mədəni Mübarizə Cəbhəsinin sədri xanım İbtisam Əl-Mütəvəkkil deyib.\nMaide.Az xəbər verir ki, İ.Əl-Mütəvəkkil deyib ki, vəba Yəmən xalqının üzləşdiyi böhranlardan yalnız biridir. “Yəməndəki insani faciə böhran həddə çatıb və beynəlxalq ictimaiyyət və beynəlxalq insan haqları təşkilatları bu şəraitin yaranmasında rolu var. Çünki onlar Yəmən xalqının qətliamı və mühasirəsi qarşısında sükut edir. Onlar yəmənli uşaqların qətliamına göz yumur. Vəba, Yəmən xalqının üzləşdiyi böhranlardan biridir və beynəlxalq ictimaiyyət bu məzlum xalqın problemlərinə sadəcə baxır”.\nO deyib ki, beynəxalq ictimaiyyətin Səudiyyə Ərəbistanın Yəməndəki cinayətlərinə qarşı reaksiyası çox maraqlıdır. “Səudiyyə Ərəbistanı insan haqlarını pozan bir ölkə kimi təqdim olunmaq əvəzinə, onu BMT-də insan hüquqları şurasına üzv seçilir. Bu beynəlxalq təşkilatların ərəbistanın cinayətləri qarşısındakı sükutudur. Onlar Səudiyyə rejimi ilə bu cinayətlərdə şərikdir, Səudiyyə onları pulla alıb”.\nÜmumdünya Səhiyyə Təşkilatının hesabatına görə, ötən 3 gün ərzində Yəməndə vəbadan 11 nəfər həyatını itirib. “Yəmənin 11 əyalətində vəba epidemiyasına tutulanların sayı 338 min 969 nəfərə çatıb. Yəmən xalqı sağlam içməli sudan məhrum olduğu üçün vəba xəstəliyi bu ölkədə geniş yayılıb”.\nHesabata əsasən, hazırda Yəmənin 23 əyalətindən 21-də vəba xəstəliyi geniş yayılıb.\n2015-ci ilin statistikasına əsasən Yəmənin 27 milyon nəfərdən çox əhalisi var. Yəmən ölkə tələbatının 90 faizini müharibədən öncə idxalat hesabına təmin edirdi. Səudiyyə Ərəbistanın Yəmənə təcavüzündən sonra yüzlərlə insan evlərindən didərgin düşüb, ölkənin infrastrukturunun 80 faizi dağıdılıb. Mövcud statistikaya əsasən, Səudiyyə rejiminin təcavüzü nəticəsində 12 milyon nəfərdən çox yəmənli həyatını itirib. /\nTeqlər : #`Vəba Yəmən xalqının üzləşdiyi böhranlardan yalnız biridir`,\nBura vəba virusunun qara bulud kimi uşaqların üstünü aldığı yerdir\nYəmən ordusu Səudiyyə Ərəbistanının neft şirkətlərinə xəbərdarlıq edib\nYəmən məhkəməsi Tramp, Səudiyyə kralı və vəliəhdinə ölüm hökmü çıxardı\n04 Dekabr 2020 18:16


Sabah Bakıda “Toğrul Nərimanbəyovu xatırlayaraq” sərgisi keçiriləcək\nSərgi Toğrul Nərimanbəyovun vəfatının 40-cı gününə həsr olunur\nİyulun 11-də Azərbaycan Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyində SSRİ və Azərbaycan Dövlət Mükafatları laureatı, xalq rəssamı Toğrul Nərimanbəyovun vəfatının 40-cı gününə həsr olunmuş "Toğrulu xatırlayaraq" adlı sərgi keçiriləcək. Sərgidə rəssamın Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyi və Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyasında saxlanılan əsərləri nümayiş etdiriləcək. Bu barədə Mədəniyyət və Turizmi Nazirliyinin mətbuat xidməti məlumat yayıb.\nToğrul Nərimanbəyov 7 avqust 1930-cu ildə Bakıda anadan olub. O, təhsilini Əzim Əzimzadə adına Bakı Rəssamlıq Məktəbində (1945), daha sonra isə Litva İncəsənət İnstitutunda (1950) davam etdirib, rəssamlıqla yanaşı Vilnüs Konservatoriyasında klassik vokal sənətinə də yiyələnib. 1955-ci ildə SSRİ Rəssamlar İttifaqına üzv qəbul edilib.\nDünyanın onlarla məşhur muzey, qalereya və şəxsi kolleksiyalarını bəzəyən təkrarolunmaz rəngkarlıq, qrafika, teatr-dekorasiya və s. əsərləri T.Nərimanbəyova böyük şöhrət qazandırıb.\nGörkəmli rəssamın təltif olunduğu nüfuzlu beynəlxalq mükafat və medallar onlarladır. 1964-cü ildə Azərbaycanın Əməkdar Rəssamı, 1989-cu ildə isə SSRİ Xalq Rəssamı kimi yüksək fəxri adlara layiq görülüb.\nT.Nərimanbəyova 1974-cü ildə Fikrət Əmirovun "Nəsimi haqqında poema" baletinin bədii tərtibatına görə Azərbaycanın, 1980-ci ildə Fikrət Əmirovun "Min bir gecə" baletinin bədii tərtibatına görə isə SSRİ-nin Dövlət mükafatları verilib, elə həmin il rəssam "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni ilə təltif edilib. Toğrul Nərimanbəyov müstəqil Azərbaycanın "İstiqlal" və "Şərəf" ordenləri ilə təltif olunub.\nT.Nərimanbəyov 2013-cü il iyunun 2-də Parisdə vəfat etmiş, iyulun 3-də Parisin mərkəzində yerləşən Passi qəbiristanlığında dəfn olunub.\nToğrul Nərimanbəyov Parisin Passi qəbiristanlığında dəfn olunacaq\nAzərbaycan Toğrul Nərimanbəyovun dəfnini yüksək səviyyədə təşkil edəcək\nFransa məhkəməsi Azərbaycan rəssamının Parisdə dəfni barədə qərar verib


Əhəd Əbiyevin qardaşının böyrək əməliyyatı » Mediatv.az informasiya portalı\nBu yaxınlarda “The Washington Post” qəzeti Kiprdə israilli Moşe Xarelin həbs olunduğunu bildirib. O, insan orqanlarının qeyri-leqal alverinin təşkilində şübhəli bilinib. M.Xarel Kosovonun paytaxtı Priştinada Medicus klinikasında çalışıb. Orada böyrək köçürülməsinə ehtiyacı olan donor və pasient axtarıb. Medicus-da “xidmət”ə görə pasientlər 80-100 min avro ödəyiblər. İstintaq materiallarından məlum olur ki, əsasən Türkiyə və keçmiş Sovet İttifaqından olan donorlar bu klinikaya gələrək pul müqabilində öz orqanlarını satıblar. Alıcıların oxu İsraildən olub. Bir böyrəyə görə 80-100 min avro ödəyiblər.\nAcınacaqlı olsa da, hazırda Azərbaycan gizli beynəlxalq bazarda biomaterial tədarükçüsüdür. Son vaxtlara qədər İnternetdə “Böyrək satıram” elanına tez-tez rast gəlmək olurdu. Ancaq indi adamlar belə elanlar yerləşdirməyə ehtiyat edirlər. Çünki xüsusi xidmət orqanları buna reaksiya verirlər. Ancaq bununla belə, onlar öz planlarını həyata keçirmək üçün yollar tapırlar.\nMüstəqil ekspert Samir Əliyev Turan-a bildirib ki, adamların çoxu maliyyə probleminin həlli üçün öz orqanlarını satmaqdan başqa yol görmür. Arqument müxtəlifdir: “kredit borcu”, “banklar məni məhkəməyə verirlər”, “biznesim məhv oldu”, “uşaq xəstədir, əməliyyat üçün pul lazımdır”…Qeyri-leqal biznesin təşkilatçıları bundan istifadə edirlər. Kimsə çarəsiz insanların sayəsində pul qazanır, kimsə iki böyrəklə xaricə gedir, bir böyrəklə qayıdır. Ancaq öz sağlamlığı bahasına pul qazanmaq cəhdi ya qanunla, ya da səhhətlə əlaqədar problemə çevrilir. Fizioloqlar qeyd edirlər ki, bir böyrək ilə maksimum 20 ilə yaxın yaşamaq olur.


Azerbaycanda iş adamının 16 yaşlı oğlu öldürüldü - Azadliq Xeber\nAzerbaycanda iş adamının 16 yaşlı oğlu öldürüldü\nAzərbaycanda iş adamının 16 yaşlı oğlu öldürüldü\n14:22 xeber – Masallıda yanacaqdoldurma məntəqəsi sahibinin oğlu qətlə yetirilib. Qətl hadisəsi bu gecə saat 02 radələrində Masallı rayon Sərçuvar kəndi ərazisində törədilib.\nBu zaman məntəqə müdirinin oğlu Həmin Məmmədov da ərazidə olub. Başlayan mübahisə və dava zamanı Rövşən Zamanov gənci ürəyindən bıçaqlayaraq öldürüb.\nBundan sonra o hadisə yerindən qaçıb. Lakin uzağa gedə bilməyib. Rövşən səhər saat 10 radələrində Masallı polisi tərəfindən həbs edilib. Digər 3 nəfərin isə şəxsin axtarışı davam edir.


"Ana 20 yasli oğlu terefinden bicaqlandi – TEFERRUAT" - Azadliq Xeber\n“Ana 20 yasli oğlu terefinden bicaqlandi – TEFERRUAT”\n"Ana 20 yaşlı olu tərəfindən bıçaqlandı - TƏFƏRRÜAT"\n2018-02-24T23:30 xeber – Göygöl şəhərində bıçaqlanma hadisəsi baş verib.\nSputnik Azərbaycan “Report”a istinadən xəbər verir ki, 1959-cu il təvəllüdlü Yusibova Mötəbər İslam qızı öz oğlu tərəfindən bıçaqlanıb.\nMəlumata görə, hadisə mübahisə zəminində qeydə alınıb. Ana qonşuya qaçmaq istəsə də, oğlu onların evi yaxınlığında anasına çatıb və qadını qarın nahiyəsindən bıçaqlayıb. Yaralı xəstəxanaya yerləşdirilib.\nSputnik / Murad Orujov Bakıda qız üstündə mübahisə bıçaqlanma ilə nəticələndi\nArtıq anasını bıçaqlayan şəxs saxlanılıb. 1998-ci il təvəllüdlü Əsgərov Rauf Məhərrəm oğlu Göygöl rayon Polis şöbəsinə aparılıb.\nMəlum olub ki, sözügedən qadın bir neçə il əvvəl həyat yoldaşı tərəfindən də bıçaqlanıb. O, həmin vaxt Göygöl rayon xəstəxanasında müalicə olunub. Bu dəfə isə qadını böyük oğlu bıçaqlayıb.\nİlkin araşdırma zamanı müəyyən edilib ki, qadının iki oğlu var və onların hər ikisi spirtli içki aludəçisidir. Ailə başçısı rəhmətə getdikdən sonra onların dolanışıqlarında çətinliklər yaranıb və qadının hadisəni törədən oğlu da tez-tez anasından içki içmək üçün pul istəyirmiş. Bütün bunlardan təngə gələn ana növbəti belə bir hal yaşanan zaman oğlundan içkini tərgitməsini, hər dəfə ona verəcək pulunun olmadığını deyib. Lakin sərxoş halda olan oğul əsəbi şəkildə bıçağa əl ataraq onu vurub.\nHazırda Gəncə şəhər Təcili Tibbi Yardım Xəstəxanasının Cərrahiyyə şöbəsində əməliyyat olunan qadının vəziyyəti orta-ağırdır.


Astarada qohumlar bir-birinin qanını tökdü\n29 Aprel 2014 21:11\nAstarada yaxın qohumlar arasında mübahisə qanlı sonluqla bitib.\nAzNews.az xəbər verir ki, Astarada baş verən bıçaqlanma hadisəsinə yaxın qohumlar arasında illərdir davam edən münaqişənin səbəb olduğu deyilir.\nANS PRESS-in verdiyi məlumata görə, hadisə bu gün Astara şəhərindəki maşın təmiri sexlərindən birində baş verib. Yaxınlarının bildirdiyinə görə, Kələdəhnə kənd sakini, 24 yaşlı Əli Nuriyev işdə olduğu zaman 4 qohumunun hucumuna məruz qalıb.\nTəqsirləndirilən şəxsin atası Məstəli Nuriyev deyir ki, 3 qardaş, bir də onun bacanağı, gəliblər uşağın iş yerində başlayıblar onu döyməyə. "Torba ilə, dubinka ilə. Uşaq da orda maşın remont edir, əlində "otverka", bıçaq olub. Nə olubsa vurub".\nƏli Nuriyevin bıçaqla xəarət yetirdiyi 33 yaşlı Səbuhi Quliyev və 52 yaşlı Fikrət Salmanov dərhal Lənkəran rayon mərkəzi xəstəxanasına çatdırılıb və hər ikisi üzərində cərrahi əməliyyat aparılıb. Ürək nahiyyəsindən əməliyyat edilən Astara rayon pedaqoji texnikumunun müəllimi Səbuhi Quliyevin vəziyyəti həkimlər tərəfindən ağır qiymətləndirilir.\nHəkim cərrah Rasif Axundov bildirir ki, hal-hazırda xəstənin vəziyyəti çox ağır olaraq reanimasiya şöbəsində yerləşdirilib.\n"İkinci xəstə Salmanov Fikrətdir, o da döş qəfəsinin sağ yarısından kəsilib, deşilmiş yara sağ ağ ciyəri kəsərək ordan da diafraqma ilə qara ciyəri kəsib, ordan da daxili qanaxma yaradıb. Cərrahi əməliyyatla qanaxma dayandırılıb. Hal-hazırda xəstə ağır vəziyyətdə palatadadır".\nArtıq hadisəni törətməkdə təqsirli bilinən Əli Nuriyev rayonun hüquq mühafizə orqanları tərəfindən saxlanılıb. Astara rayon prokurorluğunun müstəntiqi Zaur Qasımov hadisənin ailə məişət zəminində baş verdiyini təstiqləsə də təfərrüatların istintaq prosesində aydınlaşacağını dedi.\nFakta bağlı rayon prokurorluğunda cinayət məcəlləsinin 120.1 maddəsi ilə cinayət işi başlanıb, istintaq gedir.


Mədəniyyət 10 Oktyabr 2018 09:42 (UTC+04:00)\nBakıda Beynəlxalq Muzeylər Şurasının (ICOM) iki beynəlxalq komitəsinin – Dekorativ sənət, dizayn muzeyləri və kolleksiyaları (ICDAD), Tarixi ev muzeyləri üzrə beynəlxalq komitələri (DEMHIST) “Dekorativ sənət və interyer” adlı konfrans keçirilir.\nTrend-in məlumatına görə, tədbir Mədəniyyət Nazirliyi, ICOM Azərbaycan Milli Komitəsi və Azərbaycan Xalça Muzeyi, Beynəlxalq Muzeylər Şurası (ICOM), Dekorativ sənət, dizayn muzeyləri və kolleksiyaları (ICDAD), Tarixi ev muzeyləri üzrə beynəlxalq komitələri (DEMHIST) tərəfindən təşkil olunur. Konfrans Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyi, “İçərişəhər” Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu, Bülbülün Memorial Muzeyi və “Az-Granata” şirkətinin dəstəyi ilə keçirilir.\nKonfransın açılış mərasimi bu gün Azərbaycan Xalça Muzeyində baş tutacaq. Konfransda Azərbaycan, Avstriya, İtaliya, Portuqaliya, Almaniya, Livan, Niderland, Yaponiya, ABŞ, Hindistan, Misir, Çexiya, Gürcüstan, Türkiyə olmaqla, 14 ölkədən 42 nümayəndə iştirak edəcək.\nTədbirdə iştirak etmək məqsədilə ICOM-un prezidenti Suay Aksoy Bakı şəhərinə ilk dəfə olaraq səfər edib.\nSəfər çərçivəsində oktyabr ayının 9-da Suay Aksoy mədəniyyət naziri Əbülfəs Qarayevlə görüşüb.\nGörüş zamanı son dövrdə Beynəlxalq Muzeylər Şurasının Azərbaycan Milli Komitəsi tərəfindən ölkədaxili, regional və beynəlxalq səviyyədə konfransların, seminarların təşkili barədə müzakirə aparılıb. Buna misal olaraq Bakıda təşkil olunmuş “Zərgərlik sənəti muzey məkanında: dünən, bu gün, sabah” seminarı, ICOM-un Arxeologiya və Tarix Muzeylər Komitəsinin illik konfransı misal gətirilib.\nQeyd edilən konfransda Tarixi ev muzeyləri üzrə beynəlxalq komitənin iştirakı vurğulanıb və komitənin iş prinsiplərinin, keçirdiyi tədbirlərin böyük maraq doğuracağı müzakirə edilib. Konfransın ev-muzeylərinin yeni iş metodları, yeni yanaşmalar ilə tanış olmasına, xarici muzey işçiləri ilə sıx əlaqələr qurmasına imkan yaradacağı vurğulanıb. Azərbaycanda fəaliyyət göstərən görkəmli şairlərin, yazıçıların, rəssamların, bəstəkarların ev muzeyləri barədə məlumat verilib.\nDekorativ sənət, dizayn muzeyləri və kolleksiyaları beynəlxalq komitəsinin fəaliyyəti tekstil və xalça sənəti ilə sıx bağlı olduğundan onun fəaliyyəti həmişə diqqət mərkəzində olduğu bildirilib. Xalça Azərbaycan xalqının həyatında çox önəmli yer tutduğuna görə bu komitənin işinin olduqca böyük önəm kəsb etdiyi müzakirə edilib.\nEyni zamanda respublikada fəaliyyət göstərən muzeylərin assosiasiyalar qismində Beynəlxalq Muzeylər Şurasına daxil edilməsi və muzeylər arası əməkdaşlığın daha da geniş şəkildə aparılması müzakirə edilib. Suay Aksoy Beynəlxalq Muzeylər Şurasında yeni yaradıcalaq komitələrə azərbaycanın muzey mütəxəssislərinin cəlb olunmasını vacib hesab etdiyini vurğulayıb.


Ədəbiyyat tarixçiliyinin elmi konsepsiyasına doğru – İsa Həbibbəyli | SENET.AZ\nBuradasınız: Ana səhifə / Araşdırma / İsa Həbibbəyli / OxucuKlubu / Redaktorun seçimi / Yazarlar / Ədəbiyyat / Ədəbiyyat tarixçiliyinin elmi konsepsiyasına doğru – İsa Həbibbəyli\nƏdəbiyyat tarixçiliyinin elmi konsepsiyasına doğru – İsa Həbibbəyli\n04 Oktyabr 2017 71 Baxış\nMüasir Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığının qarşısında duran mühüm vəzifələrdən biri milli ədəbiyyat tarixinin keçdiyi çoxəsrlik inkişaf yolunun sistemli şəkildə dövrləşdirilməsinin elmi təsnifatını hazırlamaqdan ibarətdir.\nBu məqsədlə dövrləşdirmə üzrə müasir elmi konsepsiyanı hazırlamaq üçün Azərbaycan ədəbiyyatşünaslıq elmində indiyədək mövcud olan axtarışları və baxışları araşdırıb təhlil etmək mühüm vəzifələrdən biridir.\nAzərbaycan ədəbiyyatı tarixinin dövrləşdirilməsinə dair təşəbbüslər müxtəlif zamanlarda fərqli baxışlar əsasında formalaşmışdır. Bu proses hələ orta əsrlərdən yaranmış təzkirələrlə başlanmışdır. Təzkirələrdəki əsərlərindən bədii nümunələr verilmiş şairlərin dövrü və həyatı haqqında öz əksini tapmış qeydləri ədəbiyyat tarixinin dövrləşdirilməsinin eskizləri adlandırmaq olar. XVIII əsrdə yaşayıb-yaratmış Lütfəli bəy Azərin “Atəşkədə” adlı təzkirəsində şairlərin mühitinə və tərcümeyi-halına, habelə yaradıcı qüvvələrin müəyyən prinsip əsasında qruplaşdırılmasına aid məlumatlar bir qədər çoxdur. Ona görə də Lütfəli bəy Azərin (1722-1781) “Atəşkədə”si ədəbiyyat tarixinin mühüm mənbələrindən olan təzkirəçilikdə xüsusi bir mərhələ təşkil edir. Tədqiqatlarda göstərildiyi kimi, Azərbaycanda və Şərq aləmində qədim dövrlərdən XVIII əsrin ortalarına qədər coğrafi bölgü əsasında ayrı-ayrı ölkələr üzrə yaşayıb-yaratmış 842 sənətkar haqqında geniş məlumatları əks etdirən “Atəşkədə” təzkirəsi “öz mündəricəsinə, tərtib prinsiplərinə görə təzkirəçiliklə ədəbiyyatşünaslıq arasında bir körpü təşkil edən qiymətli bir mənbədir”.\nQeyd etmək lazımdır ki, sonrakı dövrlərdə yaranmış təzkirələrdə, tarixi araşdırmalarda, ədəbiyyat tarixlərinin hazırlanmasında Lütfəli bəy Azərin “Atəşkədə” təzkirəsindən istifadə olunmuş, onun müəyyən etdiyi tərtib prinsipləri nəzərə alınmışdır.\nXIX əsrdən etibarən yazılmış təzkirələrdə, məsələn; Seyid Əzim Şirvani, Həsənəli xan Qaradaği, Mir Möhsün Nəvvab, Məhəmmədəli Tərbiyət, Mirzə Yusif Qarabaği, Adolf Berje, Hüseyn Əfəndi Qayıbov və başqalarının təzkirələrində bütövlükdə özünəqədərki çoxəsrlik Azərbaycan ədəbiyyatı deyil, daha çox onlara nisbətən yaxın olan XVII əsrdən sonrakı dövrdə yaşayıb-yaratmış şairlərin əsərləri toplandığı üçün xüsusi bir dövrləşmə aparmağa ehtiyac olmamışdır.\nAzərbaycan ədəbiyyatı tarixinin dövrlər üzrə təqdim olunmasına əsasən XX əsrin əvvəllərindən etibarən diqqət yetirilmişdir. Bu istiqamətdə ilk elmi məlumatlar görkəmli ədəbiyyatşünas Firudin bəy Köçərlinin (1863-1920) əsərlərində verilmişdir. Firidun bəy Köçərlinin “Azərbaycan ədəbiyyatının tarixi materialları” adlı tədqiqatında və digər əsərlərində dövrləşmə ilə bağlı xüsusi bir araşdırma, ayrıca bir bölmə yoxdur. Ona görə də Firidun bəy Köçərlinin Azərbaycan ədəbiyyatı tarixinin dövrləşdirilməsinə dair qənaətlərini “Materiallar”ı tam halda oxuyub təhlil etdikdən sonra bu barədə yeri gəldikcə pərakəndə şəkildə deyilmiş tezisləri cəmləşdirməklə müəyyənləşdirmək mümkün olur. Bundan başqa, nəzərə almaq lazımdır ki, Firidun bəy Köçərli məşhur “Azərbaycan ədəbiyyatının tarixi materialları” əsərini hazırlayarkən qədim dövr və orta əsrlərdə, hətta XVII-XVIII əsrlərdə yazıb-yaratmış sənətkarların əsərləri tam halda əldə olmadığından, o, bu əsərdə yalnız böyük zəhmət bahasına toplaya bildiyi bədii ədəbiyyat nümunələri əsasında müəyyən bir sistem yaratmağa təşəbbüs göstərmişdir. Müşahidələr göstərir ki, Firudin bəy Köçərli həm orta əsrlərdə, həm də XIX əsrdə yaranmış təzkirələrin bir çoxu ilə tanış olmuş, “Azərbaycan ədəbiyyat tarixi materialları”nı hazırlayarkən və ümumiyyətlə ədəbiyyat tarixinə dair tədqiqatlar apararkən onlardan yaradıcı şəkildə faydalanmışdır. Xüsusən, dövrləşməyə dair onun qənaətlərində Lütfəli bəy Azərin “Atəşkədə” təzkirəsindəki meyarlardan yaradıcı şəkildə istifadə olunmuşdur. Firudin bəy Köçərli “Atəşkədə” təzkirəsində istinad edilmiş yazıçı və şairlərin coğrafi ərazilər zürə qruplaşdırılması üsulunu olduğu kimi qəbul etməmiş, onu özünün ciddi əlavələri ilə zənginləşdirmişdir. “Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi materialları”nın “Bir neçə söz” adlı müqəddiməsindən gətirdiyimiz aşağıdakı fikirlər Firudin bəy Köçərlinin dövrləşdirmə məsələsində klassik elmi irsdən yaradıcı şəkildə bəhrələndiyini nəzərə çarpdırır: “Bu kitabı yazmaqda mərhum Hacı Lütfəli bəy ibn Xaqan “Azər” təxəllüsün “Atəşkədə” nam kitabında tutduğu qayda və rəvişi (üsulu) intixab etdik.Yəni Azərbaycanda olan hər bir bilad (vilayət) və diyarın şüara və üdəbası haqqında ayrı-ayrı məlumat verməyi münasib bildik. Vəli mərhum Hacı Lütfəli bəyin kitabı ilə bizim məcmuənin arasında təfavüt çoxdur. Belə ki, mərhum Azər “Atəşkədə”sində hər bir şairin tərcümeyi-halına müxtəsər əhval yazıb, əsərlərindən azacıq və bir-birinə münasibəti olmayan nümunələr göstərir. Amma biz mümkün olduğu qədər də məşhur şüəra və üdəbamızın həm tərcümeyi-hallarına və həm aşari-qələmiyyələrinə dair ətraflı məlumat vermişik. Məzkur əsərlərin haqqında öz rəy və təsəvvüratımızı yazıb, tövsif və ya tənqidə layiq olan məqam və nüktələri şərh və bəyan etmişik. Hər bir şairin məsləkini, üslubi-kəlamını və öz əsr və zəmanəsinin təqazasınca nə növ əsərlər vücuda gətirdiyini və onların camaatımıza hüsnü-təsirini, xeyir və ya zərərini bəqədri-qüvvə açıb göstərmişik”.\nAzərbaycan ədəbiyyatının dövrləşdirilməsinə dair Firudun bəy Köçərli təsnifatı ilk növbədə coğrafi prinsip üzərində qurulmuşdur. Böyük ədəbiyyatşünas coğrafi ərazilər üzrə qruplaşdırıb tədqiqata cəlb etdiyi şairləri mümkün olduğu qədər tarixi-xronoloji sıra ilə təqdim etməyə səy göstərmişdir. “Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi materialları”nda ədəbiyyatımız 8 coğrafi ərazi: Gəncə, Şirvan-Şamaxı, Qarabağ, Quba, Şəki, Ordubad, İrəvan və Dərbənd dairələri üzrə yaşayıb-yaratmış 128 şairin həyatı və yaradıcılığı əsasında tarixi-xronoloji dövrlər üzrə təhlil olunmuşdur. Tədqiqatçıların müəyyən etdiyi kimi, Firudin bəy Köçərlinin təsnifatında “çoxəsrlik ədəbi irsimiz qədim və orta əsrlər, XVIII əsr, XIX əsrin birinci yarısı və XIX əsrin ikinci yarısı kimi dövrlərə ayrılmışdır” (R.Qəmbərqızı). Qeyd etmək lazımdır ki, Firudin bəy Köçərli Azərbaycan ədəbiyyatının inkişaf yolundan danışarkən hər tarixi mərhələnin aparıcı ədəbi simalarının fəaliyyətini həmin dövrün səciyyəsini müəyyən edən şəxsiyyətlər kimi mənalandırmışdır. Firudin bəy Köçərliyə görə, Azərbaycan ədəbiyyatının qədim dövr və orta əsrlər mərhələsi “Nizaminin və Xaqaninin müasirləri və onlardan sonra Qafqaziyada vücuda gələn üləma, şüəra və hükəma”nın həyatı və yaradıcılığından ibarətdir. Böyük ədəbiyyatşünas XVIII əsr Azərbaycan ədəbiyyatını “Molla Pənah dövrü”, XIX əsrin ikinci yarısının ədəbiyyatını isə “Bahar Şirvani əyyamı və Seyid Əzim dövrü” kimi səciyyələndirir. Deməli, Firidun bəy Köçərli dövrləşdirmə üzrə xüsusi tədqiqat aparmasa da, Azərbaycan ədəbiyyatı tarixini hazırlayarkən coğrafi ərazi bölgüsünə, tarixi-xronoloji qaydaya və ədəbi şəxsiyyətlərə görə təsnifat prinsiplərinə əməl etmişdir. Elmi-nəzəri cəhətdən yanaşsaq, Firidun bəy Köçərlinin bölgüsü pərakəndə şəkildə olsa da, Azərbaycan ədəbiyyatı tarixinin dövrləşdirilməsi zamanı ədəbi-tarixi proseslərin reallıqlarının nəzərə alınması deməkdir. Fikrimizcə, indi də dövrlər üzrə təsnifat aparılarkən bu prinsip əsas meyarlardan biri olaraq qəbul edilməlidir. Bundan başqa, Firidun bəy Köçərlinin təsnifatındakı ayrı-ayrı dövrlərin ən görkəmli sənətkarlarına istinad olunması məntiqi mənada dövrləşdirmədə ədəbi məktəblərin rolunun diqqət mərkəzinə çəkilməsi mənasını ifadə edir. Bunu isə öz növbəsində dövrləşdirməyə dair elmi təsnifatlarda sonrakı mərhələdə formalaşan ədəbi cərəyanların da nəzərə alınmasının zəruri prinsiplərdən biri olduğuna işarə kimi də qəbul etmək olar.\nXX əsrin əvvəllərində Azərbaycan ədəbiyyatı tarixinin dövrləşdirilməsi istiqamətində meydana çıxmış maraqlı təşəbbüslər içərisində İsmayıl Hikmətin elmi araşdırmaları da maraq doğurur. Azərbaycan sovet hökümətinin dəvəti ilə Türkiyədən ölkəmizə gəlmiş, ali məktəblərin filologiya fakültəsində mühazirələr oxuyan professor İsmayıl Hikmət Ertaylanın (1869-1967) dərslik kimi hazırladığı 2 cildlik “Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi”ndə (Bakı, 1928) ədəbiyyatın inkişaf mərhələlərindən söz açılarkən Osmanlı dövrü ədəbiyyatı qavrayışındakı islam amilindən və təzkirəçilikdən çıxış edilmişdir. Belə ki, haqqında bəhs olunan “Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi” dərsliyində dövrlər üzrə bölgülərə ayırma islam faktoru ilə əlaqəli şəkildə təqdim olunur. Türkiyədə Osmanlı hakimiyyətinin “son dövrünün… yetişdirmiş olduğu mumtaz şəxsiyyətlərdən” (P.Bayramlı) olan professor İsmayıl Hikmətin kitabının birinci cildində Azərbaycan ədəbiyyatı “İslamiyyətdən miladi on üçüncü əsrə qədər”, “Miladi on üçüncü əsrindən on beşinci əsrə qədər” və “On birinci əsrdən on səkkizinci əsrə qədərki” mərhələlər üzrə təhlil edilmişdir. İkinci cilddə orta əsrlərdə yaşayıb-yaratmış bir qrup sənətkarlar “İslamda şiəlik” adı ilə təqdim olunur. Ehtimal ki, buradakı “şiəlik” anlayışı kitabın ikinci cildində haqqında söz açılan şairlərin islamın şiə təriqətinə mənsubluğunu bildirmək üçün düşünülmüş baxışdır. Professor İsmayıl Hikmət mərhələlərin adlandırılmasında islam faktoru məfhumundan istifadə etsə də, icmalların və portretoçerklərin təqdimatında mümkün olduqca dini təbliğatdan uzaqda dayanmağa çalışmışdır. Şübhəsiz ki, bu zaman sovet dövlətinin islam dininə münasibətindəki ateizm təbliğatı nəzərə alınmışdır. Azərbaycan ədəbiyyatı tarixini ana dili faktorunu əsas götürən İsmayıl Hikmət milli ədəbiyyat tarixini İzzəddin Həsənoğludan başlayaraq təqdim etmişdir. Dərslikdə xalq ədəbiyyatı, orta əsrlərdə Azərbaycan dilində yazıb-yaratmış şairlərin həyatı və yaradıcılığı geniş şəkildə şərh olunmuşdur. Bunlar onun dərsliyində qədim dövr və orta əsrlər Azərbaycan ədəbiyyatının təsnifatında Osmanlı dövrü dini-ideoloji prinsipləri ilə və ədəbiyyat qaydaları ilə birlikdə azərbaycançılıq amilinin də müəyyən yer tutduğunu göstərir. Professor İsmayıl Hikmətin “Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi”ndən göstərdiyimiz aşağıdakı parça azərbaycançılığın bu dərsliyin əsas mahiyyətini təşkil etdiyini göstərir: “Azərbaycanın çox qədim bir varlığı və bu varlığı canlandıran çox da qədim tarixi olduğu məlumdur. Bu əski və zəngin ölkə müxtəlif irqlərə mənsub insan axınlarına əsrlərcə bir keçid və düşərgə yeri olmuş… nəhayətsiz insan selləri orada çarpışmış, orada qaynamış, müxtəlif irqlərə mənsub qəbilələr orada bulunmuş, tapınmış, …hökumətlər qurmuş, dinlər yaratmışlar. Bütün bu qaynaşma, bu qatılıb-qarışma içində böyük bir rol oynayan irqlərdən biri də türklərdir (Azərbaycan türkləri nəzərdə tutulur – İ.H.). Yaxın zamanlara qədər qara cəhalət buludları altında özülü qalan bu həqiqət tarix, etnoqrafiya və ictimaiyyat tədqiqləri nəticəsində sabit edilmiş bir həqiqətdir”.\nƏdəbiyyatşünaslıqda yetkin və elmi üslubda yazılmış bir araşdırma əsri kimi dəyərləndirilən İsmayıl Hikmətin “Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi” dərsliyi XX əsrin əvvəllərində ali məktəblərdə mövcud olan ehtiyacı ödəmək üçün nəzərdə tutulmuşdur. Bununla belə, həmin illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunda tələbə olmuş görkəmli ədəbiyyatşünas alim Məmməd Cəfər Cəfərovun xatirələrindən öyrənirik ki, İsmayıl Hikmətin “Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi” dərsliyi rəsmi dairələrdə etibarlı mənbə kimi qəbul olunmamış, əlavə ədəbiyyatların siyahısına daxil edilmişdir. Dərsliyə bu münasibət, heç şübhəsiz, iyirminci illərin axırlarından etibarən sovet-Türkiyə münasibətlərinin gərginləşməsi ilə əlaqədar idi.\nXX əsrin əvvəllərində yaranmış Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin “Azərbaycan ədəbiyyatına bir nəzər” (1921) kitabında əsasən Firidun bəy Köçərlinin baxışlarındakı ədəbi-tarixi proseslərin reallıqlarına istinad olunması meyli nəzərə alınmışdır. Müəllif qədimlik baxımından şifahi xalq ədəbiyyatına istinad etmiş, Azərbaycan yazılı ədəbiyyatını isə İmadəddin Nəsimidən başlamışdır. Əhatə dairəsi məsələsində isə Yusif Vəzir Çəmənzəminli Türkiyədə və Rusiyada yetişmiş azərbaycanlı müəlliflərin həyatı və yaradıcılığını da nəzərə almağı əhəmiyyətli hesab etmişdir.\nƏmin Abidin “Azərbaycan türklərinin ədəbiyyatı tarixi” kitabında (1927) ədəbiyyat tarixi şifahi xalq ədəbiyyatı örnəklərindən və ilkin yazılı ədəbiyyat nümunələrindən çıxış edilməklə araşdırılır. O, Azərbaycan ədəbiyyatı tarixinin əşirət, yəni qəbilə-tayfa dövründən başlandığını göstərmiş, oğuz faktoruna xüsusi diqqət yetirmişdir. Lakin tədqiqatçıların yazdıqları kimi, Əmin Abidin kitabı “Azərbaycan türklərinin ədəbiyyatı tarixi” adlansa da, orada yazılı ədəbiyyat adına yalnız Orxon-Yenisey abidələrindən və Kaşqarlı Mahmudun “Divan-i lüğət-i it türk”ündən söz açılır. Əmin Abidin tədqiqat əsəri Azərbaycan ədəbiyyatının mənşəyini müəyyən etmək baxımından əhəmiyyətli mənbədir. Kitabın müəllifinin fikrincə, kiçik hecalı vəznli xalq şeiri Azərbaycan ədəbiyyatının “ibtida”sından ibarətdir. O, Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatının mənşəyinin Mahmud Kaşqarinin “Divan-i lüğət-i it türk” əsərində verilmiş qədim azhecalı poetik misralarla başlanması fikrini irəli sürür. Azərbaycan ədəbiyyatının əhatə dairəsini təsəvvür etmək baxımından da Əmin Abidin “Azərbaycan türklərinin ədəbiyyatı tarixi”ndəki baxış genişdir: “Bugünkü vəziyyətə görə Dərbənddən Bağdada, Xorasandan Qara dənizə qədər yayılan geniş torpaqlar üzərində yaşayıb da, eyni dil və ləhcə ilə danışan türklərin yaratdığı ədəbiyyat bizim ədəbiyyatımız deməkdir”.\nBütün bunlarla bərabər, Əmin Abid əsərində Azərbaycan ədəbiyyatı tarixini ümumtürk ədəbiyyatı tarixi ilə birlikdə “bir silsilə halında tədqiq edilməsinin lazım olduğunu qəbul edənlərdən” olduğunu da ifadə etmişdir. Bununla belə, Əmin Abid Azərbaycan ədəbiyyatı tarixinin dövrlərini təzkirəçilik əsasında müəyyən etməkdən xilas etmişdir. O, ədəbiyyatın mənşəyinin qədimliyini, əhatə dairəsinin genişliyini müəyyən etməklə elmi fikri irəli aparmışdır.\nSalman Mümtazın “Azərbaycan ədəbiyyatı və el şairləri” (1925) kitabında daha çox xalq-aşıq ədəbiyyatından və XVII-XIX əsrlərdə yaranan ədəbiyyatdan, həmçinin müasiri olduğu sənətkarların əsərlərindən bəhs edilir. Əli Nazimin əsasən XX əsrin əvvəllərindən sonrakı dövrdən bəhs edən “Azərbaycan ədəbiyyatı” (1927) əsərində ədəbiyyat tarixinin şifahi qaynaqlardan başlamağa dair çağırışlar vardır. Hənəfi Zeynallı, Abdulla Şaiq və Atababa Musaxanlının “Ədəbiyyatdan iş kitabı” adlı dərs vəsaitində (1928) dövrləşmə məsələsi problem kimi qoyulmasa da, ədəbiyyatın mərhələlər üzrə təhlillərində istər-istəməz yeni qurulmuş sovet cəmiyyətinin ictimai-siyasi tələbləri özünə müəyyən yer almışdır. Azərbaycanda müəllim olaraq çalışan Mehmet Fuad Köprülüzadənin “Azəri ədəbiyyatına aid tədqiqlər” kitabında (1926) ədəbiyyat tarixi orta əsr Azərbaycan dövlətlərinin fəaliyyəti ilə, ictimai-siyasi gedişatla əlaqəli şəkildə araşdırılır. Mehmet Fuad Köprülüzadə XIX əsri və XX əsrin əvvəllərini Azərbaycan ədəbiyyatının Təcəddüd dövrü (Yeniləşmə mərhələsi) kimi səciyyələndirir. Görkəmli türk aliminin tədqiqatlarında Yeniləşmə dövrünə XIX əsr və 1905-ci ilə qədərki ədəbiyyat aid edilir. O, 1905-1920-ci illərin ədəbiyyatını və Azərbaycan Demokratik Respublikasının süqut etməsindən sonrakı ədəbiyyatı ayrı-ayrı mərhələlər səviyyəsində təhlil edir. Bəkir Çobanzadənin “Azəri ədəbiyyatının yeni dövrü: Nasionalizmdən internasionalizmə” adlı əsərində (1930) çap edildiyi dövrün siyasi gerçəkliyi nəzərə alınaraq, ədəbiyyat tarixi müəyyən dərəcədə sosialist ədəbi düşüncəsi əsasında tədqiq olunmuşdur. Azərbaycan ədəbiyyatı tarixinə Mirzə Fətəli Axundzadədən başlayan Bəkir Çobanzadə XIX əsr və XX əsrin əvvəllərinin ədəbiyyatını “yeni dövr” kimi səciyyələndirmişdir. O, 1905-1920-ci illərin ədəbiyyatını “Füyuzat” və “Şəlalə” dövrü, “Mollanəsrəddinçilər”, “Musavat ədəbiyyatı” və “Oktyabr dövrü ədəbiyyatı” kimi konkret istiqamətlər üzrə təhlil edir. Yeni quruluşun prinsiplərinə uyğun olaraq əsərdə sovet hakimiyyətinə qədərki ədəbiyyata tənqidi münasibət bəslənilmişdir.\nQeyd olunanlar XX əsrin əvvəllərini Azərbaycan ədəbiyyatının çoxəsrlik inkişaf tarixinin dövrləşdirilməsi axtarışları və təşəbbüsləri mərhələsi adlandırmağa əsas verir.\nXX əsrin əvvəllərindən aparılmış axtarışlardan bir qədər sonra ədəbiyyat tarixçiliyi Azərbaycan ədəbiyyatının sistemli şəkildə araşdırılıb təqdim olunması mərhələsinə qədəm qoymuşdur. Ölkəmizdə ədəbiyyat tarixçiliyində yeni mərhələ XX əsrin qırxıncı illərindən başlanmışdır. SSRİ Elmlər Akademiyası Azərbaycan filialının Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutu 1943-1944-cü illərdə iki cilddə “Müxtəsər Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi”ni hazırlayıb nəşr etdirmişdir. Məmməd Arif Dadaşzadənin və Heydər Hüseynovun redaktorluğu ilə nəşr edilmiş ikicildlik nəşr kitabın annotasiyasında deyildiyi kimi, “Ədəbiyyatımızın tarixini yaratmaq işində ilk təşəbbüsdür”.”Müxtəsər Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi”ndə ən qədim dövrlərdən başlayaraq XIX əsrə qədərki ədəbiyyat birinci cilddə, XIX əsrdən XX əsrin əllinci illərinədək olan ədəbiyyat isə ikinci cilddə təqdim olunur. İkicildlikdə Azərbaycan ədəbiyyatı şifahi xalq ədəbiyyatından başlayaraq yazılı ədəbiyyatın əsrdən-əsrə keçdiyi inkişaf yolu xronoloji ardıcıllıqla təhlil edilib ümumiləşdirilir. Kitabda Azərbaycan ədəbiyyatının dövrləşməsinə dair xüsusi bir təsnifat aparılması barədə heç bir məlumat yoxdur. Lakin “Müxtəsər Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi”nin hər iki cildində fəsillər qeyd olunarkən əhatə olunan dövrlər və həmin dövrlərin çevrələdiyi əsrlər adbaad göstərilmişdir. Birinci cilddə Azərbaycan ədəbiyyatının qədim dövrünə I-XII əsrlər, orta əsrlər dövrünə isə XIII-XVI əsrlər aid edilmişdir. XVII-XVIII əsrlər ədəbiyyatı ayrıca fəsildə verilmişdir. İkinci cilddə XIX əsr, XX əsrin əvvəlləri və sovet dövrü Azərbaycan ədəbiyyatı ayrı-ayrı fəsillərdə təqdim olunur. Ayrıca izah və şərh edilməsə də, cildlərdə verilmiş bölgüləri çoxəsrlik Azərbaycan ədəbiyyatı tarixinin inkişaf dövrləri kimi başa düşmək olar. “Müxtəsər Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi”ndəki şərti bölgülər milli ədəbiyyat tarixçiliyinin ilkin sistemli dövrləşdirmə təşəbbüsü kimi mühüm əhəmiyyətə malikdir.\nBir qədər sonra meydana çıxmış üç cildlik “Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi”ndə (III cild 1957; I-II cildlər 1960) də ədəbiyyatın çoxəsrlik inkişaf yolu xronoloji olaraq demək olar ki, həmin ardıcıllıqla tədqiq edilib ümumiləşdirilmişdir. Lakin ideoloji prinsiplər nəzərə alınmaqla, əvvəlcə 1957-ci ildə “Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi”nin sovet ədəbiyyatına həsr olunmuş üçüncü cildi hazırlanıb nəşr edilmişdir. Kitabın “ən qədim dövrlərdən XVIII əsrin sonuna qədər”ki ən böyük tarixi mərhələni əhatə edən I cildi və “XIX əsrin əvvəllərindən 1917-ci ilə qədər” adlandırılan II cildi üç illik fasilədən sonra 1960-cı ildə çap olunmuşdur. Bununla belə, “Müxtəsər Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi” ikicildliyindən fərqli olaraq, yeni üçcildlik nəşrdə dövrlərin adı göstərilməmişdir. İkicillikdəki “Qədim dövr”, “Orta əsrlər ədəbiyyatı” bölgülərinə dair məlumatlar burada sanki ixtisar olunmuşdur. Belə ki, çoxcildlikdə “Ən qədim dövrlərdən XVIII əsrin sonuna qədər”ki çoxəsrlik Azərbaycan ədəbiyyatı təsnifat baxımından vahid dövr kimi təqdim edilir. Yalnız əhatə dairəsindən başa düşmək olur ki, bu mərhələ Azərbaycan ədəbiyyatının qədim və orta əsrlər dövrlərini özündə cəmləşdirir. İkinci cilddə XIX əsrin əvvəllərindən 1917-ci ilə qədər olan tarixi mərhələ adı, təyinatı göstərilmədən dövrün əhatə dairəsinin rum rəqəmləri ilə ifadə olunması ilə kifayətləndirilmişdir. Şübhəsiz, iki sistemin-sosializm və kapitalizmin bir-birinə zidd, düşmən qütblər kimi mövcud olduğu bir cəmiyyətdə Azərbaycanda kapitalist münasibətlərinin formalaşdığı həmin mərhələnin xüsusi “dövr” adlandırılması çətin məsələ idi. XIX əsr və XX əsrin əvvəlləri Azərbaycan ədəbiyyatı yalnız siyasi iqlimin keçmişə bir qədər loyal yanaşdığı keçən yüzilliyin yetmişinci illərindən sonra “yeni dövr” olaraq səciyyələndirilmişdir. “Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi” üçcildliyində keçən yüzilliyin başlarında yaranan ədəbiyyatın “Müxtəsər Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi”ndəki “XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı” formatı ilə müqayisədə “XX əsrin əvvəllərində ədəbiyyat” adlandırılması daha maraqlıdır.\nMaraqlı cəhətlərdən biri də bundan ibarətdir ki, “Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi” üçcildliyində sovet ədəbiyyatının başlanğıcı hələ Azərbaycanda “sosialist inqilabı” olmamış, yəni 1920-ci ildən yox, Rusiyada bolşeviklərin hakimiyyətə gəldiyi 1917-ci ildən hesablanmışdır. Ümumiyyətlə, “Müxtəsər Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi” ikicildliyindəki dövrləşdirmədə elmi prinsiplər,”Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi” üçcildliyindəki bölgülərdə isə ideoloji yanaşmalar daha çox nəzərə alınmışdır. Əlbəttə, bu dövrləşmə çoxcildliyin müəlliflərinin elmi baxışları üzrə deyil, “Müxtəsər Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi”nin meydana çıxdığı Böyük Vətən müharibəsi illəri ilə müqayisədə artıq xeyli dərəcədə sərtləşmiş hakim ideologiyanın prinsipləri əsasında müəyyən edilmişdir. “Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi” üçcildliyinin müqəddiməsində dövrləşdirmə zamanı mövcud ideoloji prinsiplərdən istifadəyə münasibət aşağıdakı kimi açıq şəkildə ifadə olunmuşdur: “Ədəbiyyat tarixinin elmi dövrləşdirilməsində tarixi şəraitin marksistcəsinə düzgün öyrənilməsinin tələb etdiyi üçün tarixi şəraiti öyrənmək mühüm və həlledici rol oynayır… Azərbaycan xalqının ədəbiyyatını tədqiq edərkən müəlliflər göstərmişlər ki, Azərbaycan xalqının ədəbiyyatı başqa xalqların ədəbiyyatı kimi istismar olunanlar və istismar edənlər mədəniyyətinin mübarizəsi şəraitində inkişaf etmişdir”. Buna baxmayaraq, “Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi”nin yaradıcıları dövrləşmə prinsiplərini gözləyə bilməsələr də, “Ədəbiyyat tariximiz” adlı müqəddimədə bəyan olunan “lakin burada (ədəbiyyat tarixçiliyində – İ.H.) ədəbiyyatın öz xüsusiyyətlərini, daxili inkişaf qanunlarını da unutmaq olmaz” – prinsipinə daha çox əməl edərək, imkan daxilində ideya-bədii cəhətdən nəşr edildiyi dövrdən irəliyə gedən əhəmiyyətli bir çoxcildlik hazırlamaq vəzifəsini yerinə yetirmişlər. “Müxtəsər Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi” ilə müqayisədə həcm etibarilə bir neçə dəfə çox olan Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun nəşr etdirdiyi “Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi” üçcildliyi bütövlükdə icmalların və portret-oçerklərin elmi cəhətdən təkmilləşdirilməsinə görə Azərbaycan ədəbiyyatşünaslıq elminin irəliyə doğru inkişafını göstərən nəşr sayıla bilər. Bu, ideoloji prinsiplərin nəzərə alınmasına baxmayaraq, ən qədim zamanlardan başlayaraq Azərbaycan ədəbiyyatı tarixini tarixi-xronoloji ardıcıllıqla və əsas ədəbi simaları ilə sistemli şəkildə təqdim edən ümumiləşdirilmiş nəşrdir. Sonrakı mərhələdə Azərbaycan ədəbiyyatına dair dərsliklər və dərs vəsaitləri hazırlanarkən təhlil-tədqiqat metodologiyası baxımından əsasən 3 cildlik “Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi”nə istinad edilmişdir. Bu, – əslində Azərbaycan ədəbiyyatşünaslıq elminin sovet dövründə mövcud ideoloji tələblərin nəzərə alınması şərti ilə müəyyən etdiyi bir format idi. Həm də “Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi” üçcildliyində sovet dövrünə qədər yaşayıb-yaratmış yazıçı və şairlərin həyatı və yaradıcılığından bəhs olunarkən tənqidi yanaşmadan çox, elmi təhlilin üstünlüyünün təmin edilməsi ondan sonra yazılmış elmi-tədqiqat əsərlərində və dərsliklərdə həmin xəttin tədricən inkişaf etdirilməsinə təkan vermişdir.\nƏliyar Səfərli və Xəlil Yusiflinin “Azərbaycan ədəbiyyatı” dərsliyində, adından göründüyü kimi, ədəbiyyatın dövrləşdirilməsi məsələsinə konkret münasibət ifadə olunur. Müəlliflər qədim dövr dedikdə ən qədim dövrlərdən VII əsrə qədərki ədəbiyyatı nəzərdə tutmuşlar. Dərslikdə VII-X əsrlər “Erkən orta əsrlər ədəbiyyatı” adlandırılmışdır. Burada sonrakı fəsillərdə “orta əsrlər” bölgüsü göstərilməsə də, XI-XVIII əsrlərin həmin tarixi mərhələyə aid edildiyi başa düşülür. Çünki dərslikdə “Erkən orta əsrlər ədəbiyyatı” fəslindən sonra Azərbaycan ədəbiyyatı xronoloji ardıcıllıqla XI əsr, XII əsr, XIII-XIV əsrlər, XV əsr, XVI əsr ədəbiyyatı dövrləri ilə mərhələ-mərhələ təqdim olunur. XVII-XVIII əsrlər Azərbaycan ədəbiyyatını iki əsrlik inkişaf yolu ilə birlikdə təhlil edilib ümumiləşdirilsə də, bu mərhələnin ədəbiyyat tarixinin ayrıca bir dövrü olduğuna dair heç bir qeyd verilməmişdir. Qeyd edilənlər Əlyar Səfərli və Xəlil Yusiflinin həqiqətən də “ali məktəblər üçün dərslik olmaqla bərabər, qədim və orta yüzillik Azərbaycan ədəbiyyatı tarixinin araşdırılması baxımından dəyərli bir elmi-tədqiqat əsəri” olan, yeni tədqiqat materialları ilə seçilən kitabında dövrləşdirmə məsələsi əsas meyar kimi nəzərə alınmadan ədəbiyyat tarixinin böyük bir tarixi epoxasındakı inkişafının müasir araşdırmalar əsasında təqdim olunduğunu göstərir.\nSon illərdə nəşr edilmiş Yaqub Babayevin “Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi” dərsliyində konkret olaraq XIII-XVIII əsrlərin əhatə olunduğu titul səhifələrində qeyd edilmişdir. Eyni zamanda, bu dövrə aid sənətkarların sırasını yeni əlavələrlə zənginləşdirən müəllif annotasiyada kitabın “XIII-XVIII əsrlər Azərbaycan ədəbiyyatı”nın (“Orta əsrlər Azərbaycan ədəbiyyatı”nın-İ.H.) bu dövrü tarixi-xronoloji ardıcıllıqla əhatə edən dərslik olduğunu nəzərə çarpdırır.\nAkademik Həmid Araslı “XVII-XVIII əsrlər Azərbaycan ədəbiyyatı” haqqında yazıb nəşr etdirdiyi dərslikdə bu iki əsrin ədəbiyyatının “qədim ədəbiyyatımızın” mütərəqqi ənənələrinin davamı və inkişafı olmaqla bərabər, öz spesifik xüsusiyyətləri ilə ondan fərqlənməkdə” olduğunun qeyd edilməsi görkəmli alimin bu mərhələnin milli ədəbiyyat tarixinin xüsusi bir dövrü kimi gördüyünü düşünməyə əsas verir. Həmid Araslı “Azərbaycan xalqının işğalçılara qarşı apardığı mübarizənin ədəbiyyatda da öz əksini tapması”nı, “şəhər yoxsulları ilə…, tacirlərlə feodallar arasında silk imtiyazı məsələlərinin ədəbiyyata gəlməsi”ni, “məhəbbət mövzusunun azadlıqla əlaqədar olaraq tərənnüm edilməsi”ni, bədii dildə gedən xəlqiləşmə proseslərini, “şifahi xalq ədəbiyyatının müsbət təsiri nəticəsində ədəbiyyatda realizm ünsürlərinin qüvvətləndirilməsi”ni nəzərə alaraq “bu iki əsri ədəbiyyatımızın yeni dövrü” kimi səciyyələndirmişdir.\nFeyzulla Qasımzadənin ali məktəblər üçün “XIX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı” dərsliyində konkret bir dövrü təmsil edən yazıçı və şairlərin həyatı və yaradıcılığı arxiv sənədləri, dövri mətbuat materialları və bədii əsərlər əsasında təqdim olunur. Burada Azərbaycan ədəbiyyatı tarixinin dövrləşdirilməsi fonunda olmasa da, qısa şəkildə XIX əsrdən milli ədəbiyyatın inkişaf yolunun müstəqil bir dövrü kimi söz açılır: “XIX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi ən zəngin, məhsuldar, rəngarəng, maraqlı və eyni zamanda, ən ziddiyyətli dövrüdür. Azərbaycan ədəbiyyatında hələ köhnə ədəbi üslubların qalması şəraitində realizmin ədəbi yaradıcılıq metodu kimi meydana gəlməsi və inkişafı, dramaturgiyanın, milli mətbuatın, professional ədəbi tənqid və estetikanın, bir sıra janr və formaların, ictimai və fəlsəfi fikir sahəsində müəyyənləşmiş və sistemləşmiş… baxışların ilk dəfə meydana çıxması məhz bu əsərlə bağlıdır”.\nCəfər Xəndan Hacıyevin “XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı” dərsliyində həmin əsrin əvvəllərinin ədəbiyyatı əhatə edilmişdir. Dərsliyin ana xətlərini müəyyən edən “müqədimmə əvəzinə” adlanan girişdəki tezislərdən görünür ki, burada ideoloji prinsiplərə kifayət qədər diqqət yetirilmişdir. Bu baxımdan digər dərsliklərdən də irəli gedən Cəfər Xəndan Hacıyev özünəqədərki ədəbiyyat tarixi araşdırmalarında mövcud ideologiyanın tələblərinə lazımi səviyyədə əməl edilmədiyindən razı deyildir: “Məfkurə cəbhəsində çalışan alimlərimizin qarşısında məsul vəzifələr qoyan partiyamızın yüksək tələbləri əsasında XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatına nəzər saldıqda burada bir sıra ideoloji təhriflərə yol verildiyini görürük”. Müəllif Abbas Səhhət və Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin əsərlərində “ədəbi hadisələrə sosioloji cəhətdən yanaşılmasını”, Cəlil Məmmədquluzadə və Sabir yaradıcılığının “bolşevikləşdirilməsini” ideoloji təhriflər sırasında görmüşdür. Bununla belə, dərslikdə Mirzə Cəlili “sovetləşdirmə” ilə, Sabiri isə “proletar ədəbiyyatı” ilə bağlamaq ideologiyanı daha da qabaqlamışdır. Heç şübhəsiz, 3 cildlik “Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi” kimi “XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı” dərsliyində də ideoloji prinsiplərin “payı”nın çoxaldılması Böyük Vətən müharibəsindən sonrakı dövrdə sovet cəmiyyətində partiya təbliğatı işinin daha da gücləndirilməsi ilə əlaqədar idi.\nQeyd etmək lazımdır ki, XX əsrin altmışıncı illərində və sonrakı mərhələdə yaranmış akademik nəşrlərdə, ali məktəb dərsliklərində dövrləşmə baxımından nisbətən daha sabit mövqe ifadə olunmuş, ideoloji cəhətdən isə gerçək ədəbiyyata doğru meyl nisbətən güclənmişdir. Azərbaycan Elmlər Akademiyası Nizami adına Ədəbiyyat və Dil İnstitutunda hazırlanıb akademik Məmməd Arif Dadaşzadənin baş redaktorluğu ilə nəşr edilmiş “Azərbaycan sovet ədəbiyyatı tarixi” iki cildliyində şübhəsiz ki, sosializm cəmiyyətinin ədəbiyyatı dövrün tələblərinə uyğun olaraq əsasən partiyalı mövqedən tədqiq və təhlil olunmuşdur. Lakin burada ideoloji prinsiplərin “dozası” həddindən artıq deyildir. Akademik yanaşmalara üstünlük verən müəlliflər kollektivi “Azərbaycan sovet ədəbiyyatının əlli illik inkişafını prosesdə götürərək ədəbi növlər üzrə tədqiq etmək” vəzifəsini həyata keçirmişlər. Kitabın “Azərbaycan sovet ədəbiyyatı tarixi” formatında hazırlanması, yəni ədəbi prosesə tarixi baxımdan yanaşma metodu da düşünülmüş üsul olub, ideoloji görüntünü saxlamaqla təhlil proseslərində mümkün qədər ədəbiyyatın daxili məntiqindən çıxış etməyə şərait yaratmışdır. Nəşrin yaradıcılarının 2 cildlik “Azərbaycan sovet ədəbiyyatı tarixi”nin ikinci cildinin Böyük Vətən müharibəsindən sonrakı “dinc quruculuq dövrünün ədəbiyyatı” adlandırmaları, “həqiqi söz ustalarının yazdıqları şeir və poemaların, hekayə və romanların, komediya və dramların kütlələri yeni quruculuq işinə ruhlandırmaları” motivinin önə çəkilməsi bu nəşrdə dövrünə görə müqayisədə normal ədəbiyyat tarixçiliyi işinin həyata keçirilməsinə imkan vermişdir. İkicildlikdə dövrləşmə baxımından Azərbaycan sovet ədəbiyyatının 1917-ci ildən başlanması isə bundan əvvəl nəşr edilmiş üçcildlik “Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi”ndə qəbul olunmuş dövrləşdirilmə prinsipinə əməl olunması demək idi.\nAzərbaycan Dövlət Universitetinin Ədəbiyyat kafedrasında ali məktəblər üçün hazırlanmış “Azərbaycan sovet ədəbiyyatı” dərsliyində də müəyyən dərəcədə ideoloji təbliğat olsa da ön sırada deyildir. Lakin bu dərslikdə də müəlliflər mövcud “ənənəyə” uyğun olaraq ədəbiyyat tarixinin sovet dövrü mərhələsini 1917-ci ildən başlamışlar. Bununla belə, “Azərbaycan sovet ədəbiyyatı” dərsliyində bu dövr ədəbiyyatın başlanğıc tarixinin “təşəkkül dövrü” kimi səciyyələndirilən 1917-1930-cu illərin vahid ədəbi prosesi içərisində verilməsi dövrləşdirilmədə mövcud ideoloji yanaşmanı bir qədər dəyişmək meylinin ifadəsidir.\nDoktor Cavad Heyətin 1993-cü ildə nəşr olunmuş “Azərbaycan ədəbiyyatına bir baxış” kitabı onun müəllifi olan görkəml ziyalının rəhbərliyi ilə nəşr edilmiş “Varlıq” jurnalında “silsilə məqalələr şəklində” çap edilmiş yazılarını cəmləşdirən bir toplu olsa da, burada aparılmış qruplaşma əsərə ədəbiyyat tarixi əlamətləri gətirmişdir. Kitabda ədəbiyyatın mənşəyi ilə bağlı əhəmiyyətli fikirlərin öz əksini tapması, Cənubi Azərbaycan ədəbiyyatına dair şəxsiyyətlərin və məlumatların özünə yer alması nəşrin əhəmiyyətini artırır.\nMir Cəlal və Firidun Hüseynovun “XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı” dərsliyində keçən əsrin əvvəllərinin ədəbiyyatı müxtəlif istiqamətlər üzrə şərh olunur. Dərslikdəki icmallarda və sənətkarlara həsr olunmuş portret-oçerklərdə realist-demokratik, realist-maarifpərvər və romantik ədəbiyyatın təqdimatında tarixilikvə bədiilik, vətəndaşlıq mövqeyi meyarları nəşrdən-nəşrə inkişaf etdirilərək, obyektiv şəkildə elmi prinsiplər üzrə qiymətləndirilir. “XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı” dərsliyinin 1982-ci ildə çap olunmuş üçüncü nəşri müstəqillik dövrü ərəfəsi Azərbaycan ədəbiyyatşünaslıq elmində ümummilli dəyərlərə üstünlük verilməsi ilə əlaqədar dönüşün daha da qüvvətlənməsini özündə aydın surətdə əks etdirir.\nXX əsrin yetmiş-səksəninci illərində ali və orta məktəblər üçün yazılmış dərsliklərdə və akademik nəşrlərdə mövcud sovet cəmiyyətinin mövqeyinə toxunmadan Azərbaycan ədəbiyyatının inkişaf proseslərinin real mənzərəsinin canlandırılmasına doğru addımlar atılmışdır. Ayrı-ayrı ədəbiyyatşünas alimlərin Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi aspektində yazıb nəşr etdirdikləri monoqrafik tədqiqatlarda ideoloji yanaşmalardan çox ədəbiyyatda təkamül proseslərinə diqqət yetirilmiş, imkan olduqca ədəbiyyatın reallıqlarının geniş təhlil olunmasına fikir verilmişdir. Məmməd Arif Dadaşzadənin Moskvada rus dilində nəşr olunmuş “Azərbaycan ədəbiyyatı” monoqrafiyasında çoxəsrlik Azərbaycan ədəbiyyatının çoxmillətli geniş sovet oxucusu auditoriyasına zəngin ədəbi-mənəvi irs səviyyəsində təqdim edilməsinə xüsusi fikir verilmişdir. Kitabda xüsusi olaraq dövrləşdirmə aparılmasa da, Azərbaycan ədəbiyyatının inkişaf yolu bir-birinə bağlı olan əsrlər üzrə qruplaşdırılıb təhlil edilmişdir. Məmməd Arif Dadaşzadənin Azərbaycan ədəbiyyatının XI-XII, XIII-XVI və XIX əsrlər mərhələlərindən ayrı-ayrı bölmələrdə bəhs etməsi ədəbi-tarixi proseslərə obyektiv elmi münasibətin təzahürüdür.\nMüstəqillik illərində nəşr edilmiş akademik nəşrlərdə və ali məktəb dərsliklərində də Azərbaycan ədəbiyyatı tarixinin dövrləşdirilməsi üzrə vahid mövqe yoxdur. Müəlliflərdən hər biri haqqında söz açdığı dövrü xüsusi mərhələ hesab edir. Hətta bəzən eyni tarixi mərhələ haqqında yazılmış iki nəşrdə dövrləşmə baxımından fərqli qiymətləndirmələrdən söz açılır. Bütün bunlarla bərabər, Azərbaycan ədəbiyyatının inkişaf yolunun müxtəlif formatlarda olsa da, mərhələlər üzrə təqdim olunması artıq ədəbiyyatşünaslıq elmində dövrləşdirmə baxımından formalaşma proseslərinin yaşandığını göstərir. Ona görə də bu dövrü Azərbaycan ədəbiyyatının tarixi inkişaf yolunun formalaşması mərhələsi adlandırmaq olar.\nXX əsrin böyük bir dövrü ərzində (1928-1980-ci illərdə) Azərbaycanda meydana çıxmış akademik nəşrlərdə və ali məktəb dərsliklərində dövrləşdirmə sahəsində olan müxtəliflik, pərakəndəlik, sərbəstlik və fərqli yanaşmalar bu sahədə vahid elmi konsepsiyanın olmamasının göstəricisidir. Bu isə öz növbəsində Azərbaycan ədəbiyyatşünaslıq elmində milli ədəbiyyat tarixinin dövrləşdirilməsinə dair yeni elmi konsepsiyasının hazırlanması zərurətini meydana çıxarır. XX əsrin 90-cı illəri Azərbaycan ədəbiyyatı tarixinin dövrləşmə baxımından elmi təsnifatın hazırlanması təşəbbüsləri dövrüdür. Akademik Nizami Cəfərov, müxbir üzv Yaşar Qarayev, filologiya elmləri doktorları Vəli Osmanlı, Nazif Qəhrəmanov, Bədirxan Əhmədov, Alxan Bayramoğlu, Təyyar Salamoğlu və başqalarının əsərlərində öz əksini tapmış müddəalar dövrləşmənin müasir modelini hazırlamaq üçün təməl funksiyasını həyata keçirir. Bu mərhələdə artıq konkret olaraq milli ədəbiyyat tarixinin dövrləşdirilməsinə dair konseptual versiyalar, fərziyyələr meydana çıxmışdır. XXI əsrdə artıq elmi cəhətdən əsaslandırılmış şəkildə müəyyənləşdirilmiş Azərbaycan ədəbiyyatının inkişaf tarixinin sitemli dövrləşdirilməsi son bir əsrə yaxın dövr ərzində aparılmış tədqiqatların, irəli sürülmüş versiyaların yenidən dəyərləndirilməsi, dünya elmi-nəzəri fikrində müşahidə olunan müasir baxışların və ölkəmizdə müstəqil dövlətçiliyin ön mövqeyə çıxardığı prinsiplərin əsasında formalaşdırılmışdır.\nƏvvəlki yazı Fransızlar da Azərbaycan dilini öyrənə biləcək…\nNövbəti yazı Xarici naxoşluq – Mir Cəlal Paşayev


Almaniyadaki siyasi qeyri-mueyyenlik avronu ucuzlasdirir - Azadliq Xeber\nAlmaniyadaki siyasi qeyri-mueyyenlik avronu ucuzlasdirir\nAlmaniyadakı siyasi qeyri-müəyyənlik avronu ucuzlaşdırır\n20 Noyabr, 2017 11:13 xeber – Qlobal maliyyə bazarında avro əsas valyutalarla müqayisədə ucuzlaşmağa başlayıb. “Report” xəbər verir ki, buna səbəb Almaniyada kansler Angela Merkelin koalisiya hökuməti yaratmaq cəhdlərinin uğursuzluqla nəticələnməsi olub. Qeyd edək ki, Merkelin rəhbərlik etdiyi mühafizəkarların mövqeyi sentyabr ayında keçirilmiş seçkilərdə zəifləyib. Bu gün Angela Merkel Almaniya Prezidentinə koalisiya hökuməti qura bilməməsi barədə məlumat verib. Belə ki, bu gün Merkel Azad Demokrat Partiyasi ilə koalisiya danışıqlarında rədd cavabı alıb. Bu da o deməkdir ki, Merkelin partiyası koalisiya hökumətini formalaşdıra bilməsə, ölkə yeni seçkilərə gedəcək.\nBu xəbər avronun dollarla müqayisədə məzənnəsinin 1,18 USD/EUR səviyyəsindən 1,1725 USD/EUR-a qədər endikdən sonra, hazırda 1,1740 USD/EUR-a yüksəlib. Yaponiya yeni ilə müqayisədə isə avro 133,2-dən 131,3-a qədər geriləyib.\n“Report”un analitik qrupu avroda ucuzlaşmanın ilin sonuna qədər davam edəcəyini proqnozlaşdırır.


Ana səhifə » Xəbər lenti\t» İsmayıl Axundov: Əsir və girovların, meyitlərin humanitar məqsədlərlə dəyişdirilməsi davam edir\nİsmayıl Axundov: Əsir və girovların, meyitlərin humanitar məqsədlərlə dəyişdirilməsi davam edir\nAZƏRTAC xəbər verir ki, bu fikri Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyasının katibi, İşçi qrupunun rəhbəri İsmayıl Axundov yanvarın 5-də Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili Mərkəzində keçirilən mətbuat konfransında deyib.\nİsmayıl Axundov bildirib ki, Prezident İlham Əliyevin tapşırığı ilə humanizm prinsipləri rəhbər tutularaq birtərəfli qaydada Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin iştirakı, ATƏT-in və Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsinin vasitəçiliyi ilə Dövlət Komissiyası bu il oktyabrın 29-da, dekabrın 2-də, 9-da, 11-də və digər tarixlərdə Ermənistan vətəndaşı olan şəxsləri, habelə erməni hərbi qulluqçuları qarşı tərəfə təhvil verib. Əsas vəzifə əsir və girovların “hamının-hamıya” prinsipi əsasında azad edilməsidir. Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyası tərəfindən görülmüş tədbirlərlə dekabrın 14-də “hamının-hamıya” prinsipi ilə növbəti humanitar proses həyata keçirilib. Həmin proses nəticəsində Azərbaycan Respublikasının 14 vətəndaşı erməni əsirliyindən və girovluğundan azad edilərək Bakıya gətirilib. Üçtərəfli Bəyanata uyğun olaraq sonuncu proses dekabrın 28-də həyata keçirilib. Azərbaycanda saxlanılan 58 nəfər erməni milliyyətindən olan şəxs geri verilib. Azərbaycanda hələ 5 hərbçi və 2 mülki şəxs saxlanılır. Qarşı tərəfdə isə 2 mülki şəxs saxlanılır.


pəhriz ilə bağlı bütün həqiqətlər - Bu realdır?\nBu səhifədə pulsuz məhsul qəbul etmirəm. Bunun qanuni olub olmadığını soruşmalısınız və həqiqəti söyləmək üçün əlimdən gələni edirəm.\nBeləliklə, sizin üçün problem olan bir çəki var. Bunun səbəbini dəqiq bilmirsiniz. Kilo verdiyinizi düşünə bilərsiniz, ancaq bu, sağlam olmayan bir pəhriz və ya fəaliyyətlə əlaqədar ola bilər. Kilo vermək prosesinə başlamış ola bilərsiniz, ancaq müvəffəq olmaya bilər, buna görə həqiqətən mümkün olub olmadığını düşünürsünüz. Ancaq həqiqətən etməli olduğunuz şey əsl, müsbət bir dəyişiklik etməkdir. Düşünürəm ki, bunun səbəbini başa düşəcəksiniz. Beləliklə, bunu necə edəcəyiniz barədə danışaq. Bloqumda arıqlamağın üç strategiyasını qeyd etdim. Buna görə bu gün daha yaxşı və sağlam bir insan olmaq üçün faydalı ola biləcəyiniz bir neçə strategiyanı müzakirə etmək istərdim.\nSizin üçün ən vacib və vacib olan yemək olacaqdır. Balanslı bir bəslənmənin və düzgün qidaların yeyilməsinin həqiqətən nə qədər vacib olduğuna təəccüblənəcəksiniz. Balanslaşdırılmış bir pəhriz, bir şey çox yeməməyiniz və başqa bir şeyin kifayət etməməsi deməkdir. Həm də çox sayda fiziki fəaliyyət göstərməlisiniz, ancaq yuxunu laqeyd qoymayın və bədəniniz üçün lazım olan şeyləri etməlisiniz.\nRaspberry yağını itirmək istəyərkən yaxşıdır, amma nə ola bilər? Alıcının təcrübəsinə nəzər Raspber...\nBir az bədən yağının yüzdə üçün, Tinedol çox yaxşı bir şəkildə. Çox sayda istehlakçı artıq kilo aza...\nEcoslim hazırda daxili bir tövsiyə olaraq qəbul edilir, ancaq son zamanlarda populyarlıq sürətlə ar...\nDaha çox adam Chocolate Slim və bu məhsulun istifadəsi ilə bağlı olan təcrübəsindən danışır. Aydınd...


Coğrafi mövqeyi - ŞİRVAN ŞƏHƏR Icra Hakimiyyəti\nŞirvan şəhəri Bakı şəhərindən cənub qərbdə, əsasən Şirvan düzündə, Kür çayının şərq sahilində yerləşir. Respublikanın cənub, cənub-qərb və şimal bölgələrini birləşdirən avtomobil və dəmir yolu, Kür çayı vasitəsilə su yolu Şirvan şəhəri ərazisindən keçir. Şəhər Sabirabad, Salyan, Hacıqabul rayonları ilə həmsərhəddir. Dəniz səviyyəsindən 7 metr yüksəklikdə yerləşir. Faydalı qazıntılardan neft və qaz yataqları ilə zəngindir. Yarımsəhra düzənliklərdə əsasən yovşan, yulğun və digər ağaclar bitir.\nŞəhərin iqlimi quru olmaqla, mülayim qışı, isti yayı ilə fərqlənir. Torpağı şoran olmaqla, yeraltı suları nisbətən dayaz və duzludur. Respublikanın başqa bölgələrinə nisbətən Şirvan şəhərinin bitki və heyvanlar aləmi zəngin deyildir. Yarımsəhra düzənliklərində əsasən yovşan, Kür çayının sahillərində isə toğay meşələrində söyüd, yulğun və digər ağaclar bitir. Hazırda şəhər rəhbərliyin və sakinlərin zəhməti bahasına yaşıllığa qərq olmaqla, şəhəri iki yerə bölən Kür çayı insanların istirahət yerinə çevrilib, onun ətrafındakı meşələr isə gözəl təbiət guşəsidir.\n1960-cı illərdə yeni yaşayış massivi «təzə şəhər»də yaşayış, sosial obyektlərin tikintisinin aparılması, geniş prospekt və küçələrin salınması, yaşıllaşdırma işləri, istifadəsiz torpaq sahələrində böyük bir istirahət parkının salınması şəhərin görkəminin kökündən dəyişməsinə səbəb olmuşdur.


Bazar, 10 May 2015 11:04\nAcı şokolad diqqəti artırır, qan təzyiqini azaldır\nAcı şokoladın istehlakı beyinin fəaliyyətini yaxşılaşdırır, diqqətin artmasına kömək edir və qan təzyiqini azaldır.\nÇərşənbə, 06 May 2015 23:29\nQəribə dizaynlı masalar\nSosial şəbəkələrdə ecazkar gözəlliyə malik və çox qeyri-adi bir üslubda hazırlanmış stolların fotoları yayılıb. İslamazeri.az-ın məlumatına görə, qeyri-adi üslubda hazırlanaraq ərsəyə gətirilmiş stolların fotoları sosial şəbəkələrdə maraqla qarşılanıb. Qəribə dizaynlı …\nŞənbə, 28 Fevral 2015 14:58\nBaşımızı dəyişə biləcəyik\nƏməliyyatla istənilən başı bədənin üstündə daşımaq olacaq İtalyan neyrocərrahı Serdjio Kanavero dünyada ilk dəfə olacaq bir əməliyyat keçirməyi planlaşdırır.\nÇərşənbə, 04 Fevral 2015 17:18\nTehran Radiosu - Uşaqlara ad seçərkən adın gözəlliyindən çox, uşağın taleyinə necə təsir edəcəyini öyrənmək lazımdır.\nŞənbə, 31 Yanvar 2015 09:46\nYaşıl çay ağız boşluğundakı xərçəng hüceyrələrini öldürür\nTehran Radiosu- Tibb elmləri tədqiqatçıları bildiriblər ki, yaşıl çay ağız boşluğundakı xərçəng hüceyrələrini öldürür və sağlam hüceyrələrə zərər vurmadan şəxsin sağlamlığına böyük köməklik göstərir.\nBazar, 23 Noyabr 2014 19:02\nTehran Radiosu - «New Scientist» elmi jurnalı beyinin ən önəmli 7 funksiyasının necə işlədiyini və bunlardan necə daha yaxşı yararlanmaq yollarını öyrənmək üçün tanınmış mütəxəssislərin fikrini öyrənib.\nÇərşənbə axşamı, 18 Noyabr 2014 09:53\nTehran Radiosu - Gözlər insan orqanizminin ən təsirli və cazibədar hissələrindən biridir.\nBazar, 26 Oktyabr 2014 16:37\nBu 3 heyvanın dostluğu görənləri təəccübləndirir\nTehran Radiosu- Ayı, Benqal pələngi və aslanın qeyri-adi dostluğu görənləri heyrətə gətirib.\nÇərşənbə axşamı, 02 Sentyabr 2014 17:24\nYeməkdən sonra bunları qətiyyən etməyin!\nTehran Radiosu - Yemək sonrası vərdişlərin nə qədər zərərli olduğunu bilirsinizmi? Budur yeməkdən sonra etməməyiniz lazım olanlar:\nÇərşənbə, 20 Avqust 2014 17:27\nƏsğər Fərdinin xatirələri (Heydər Əliyevlə xüsusi söhbətlərindən)\nTehran Radiosu - Sabiq diplomat Əsğər Fərdi Heydər Əliyev barədə öz şəxsi xatirələrini yayaraq, Azərbaycan Respublikasında İrana qarşı yayılan separatçılıq ədəbiyyatının yaradılması prosesi haqda qəribə cəhətlərə toxunub.\nŞənbə, 02 Avqust 2014 13:42\nTehran Radiosu - Hər bir varlığın yaradılmasında müəyyən məqsəd var. Bu məqsədlər üzdə fərqli görünsə də, əslində hamısı bir məqsədə xidmət edir.\nŞənbə, 05 iyul 2014 18:52\nTehran Radiosu - Alimlər din barədə müxtəlif nəzəriyyələr irəli sürmüşlər. Həmin bu irəli sürülmüş nəzəriyyələri əksər alimlər öz ixtisas və baxış bucaqları çərçivəsində izah etməyə çalışmışlar.\nCümə axşamı, 19 June 2014 14:54\nTehran Radiosu - “Artıq iqtidarlar, insanların arzu və istəklərini boğmaqla yox, bəsləməklə idarə edirlər.”\nCümə axşamı, 29 May 2014 18:54\nÇoxunuzun bilmədiyi 26 maraqlı fakt\n1)Yorğunluq hissi 35-65% böyük ehtimalla gərginlikdən yaranır 2)Ürək-damar sisteminin fəaliyyət aktivliyi maksimum 18 saat, minimum isə 3-4 saatdır. 3)Nəsil artırmanın bioloji keyfiyyətləri 1 uşaqdan 4 uşağa qədər artır, …\nÇərşənbə, 14 May 2014 11:13\nTehran Radiosu-Yeniyetməlik dövrü insanın qeyri-stabil, mütənasibliyin olmaması, fiziki və psixoloji sürüşkənlik dövrü olduğuna görə, yeniyetmələrlə davranış üsulu digər şəxslərlə müqayisədə daha çox həssaslıq və incəliklərə malikdir.\nÇərşənbə axşamı, 08 Aprel 2014 19:35\nTehran Radiosu-Yəzd Universitetinin iki tələbəsi yaranı bərpa edən aparat konstruksiya edib, düzəldə bilibdir.\nŞənbə, 22 Fevral 2014 11:00\nTehran Radiosu-İsti içəcəklər və qarqara\nÇərşənbə axşamı, 04 Fevral 2014 23:22\nSoyuqdəymənin uzanmasının səbəbləri\nTehran Radiosu-Soyuqdəyməni müalicə etmək üçün kifayət qədər dincəlməyə və istirahət etməyə ehtiyaclısınız. Əgər, özünüzə düzgün qulluq etsəniz bir həftə ərzində öz sağlamlığınızı bərpa edə bilərsiniz. Əks halda xəstəlik dövrü uzanmış …\nBazar, 02 Fevral 2014 23:31\nƏbu Əli Sina\nİranlı həkim və filosof(370-428 h.q.)\nBazar ertəsi, 27 Yanvar 2014 03:08\nBöyük Peyğəmbər(s.ə.s)-in rəftarında qidalanma prinsipləri(2)\nTehran Radiosu-Nə üçün yeyirik?


“ABŞ bu fürsətdən yaxşı istifadə etməlidir” – Ruhani - MINVAL.INFO\n“ABŞ bu fürsətdən yaxşı istifadə etməlidir” – Ruhani\nTehran rəhbərliyi diplomatiya və müzakirə qapısını sonuna qədər açıq saxlayıb.\nAxar.az xəbər verir ki, bu sözləri İran Prezidenti Həsən Ruhani bildirib.\n“Nüvə müqaviləsinə tərəf ölkələrin bu fürsətdən yaxşı istifadə etməsinə ümid edirik. Bu şəkildə arzu edilən hədəfə çata və nüvə müqaviləsinin tam olaraq həyata keçirilməsini təmin edə bilərik”, – Ruhani deyib.\nTarix: 2019/07/10 23:34\nÇeçenistan rəhbəri Ramzan Kadırov Gürcüstana birbaşa yolun açılmasını istəyir.\nBoliviya parlamentinin senatorlar palatasının ikinci vitse-spikeri Janin Anyes Evo Morales prezident vəzifəsindən istefa verdikdən sonra dövlət başçısı\nİtaliyanın Venesiya şəhəri güclü daşqın səbəbindən su altında qalıb. Suyun səviyyəsi 127 sm olmaqla kritikdir.\nTürkiyənin Qaziantep şəhərində 25 yaşlı müəllim Səadət Harmancı intihar edib.\n*** ilk yayınlanma zamanı: 11.11.2019 – 15:18 İsrailin “The Jerusalem Post” qəzeti yazır ki, 14-15 noyabrda Bakıda dini\nTürkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Suriya torpağında qanunsuz fəaliyyət göstərir və kürdlərdən bəhanə kimi istifadə edir.


Birinci xanımları geyindirən modelyerin həyat hekayəsi - Fotolar\n9 Noyabr 2014 16:48 (UTC+04:00)\nƏfsanəvi moda evinin tarixi və üslubu haqqında yazmaq onun hər hansı geyimini öz üzərində daşımaqdan daha məsuliyyətli, daha çətindir. Çünki bu gözəlliyi üzərində məharətlə nümayiş etdirə bilərsən. Xanımların, hətta birinci xanımların sevimli dizaynerinin yaratdığı sənət əsərlərini sözlərlə ifadə etmək, həm də bu gözəlliyi dəqiq, aydın və mükəmməl şəkildə oxucuya çatdırmaq isə bir qədər çətindir.\nDüzü bu gün haqqında danışacağım moda evindən nə vaxtsa geyinməyin mənə nəsib olacağı haqqında heç bir fikrim yoxdur. Amma ikincinin öhdəsindən mümkün qədər gəlməyə çalışmışam.\nUğurun tarixi xırdalıqlardan başlayır. Bütün günü zəhmət çəkərək heç yana çıxmadan işləmək olar, lakin bu zaman həmin insanın uğur əldə bilməsi sual altına düşür. Karyerada uğur əldə etmək üçün hər zaman balaca xoşbəxt hadisələrə ehtiyac var. Bu təsadüflər - qeyri-adi libaslar, yeni ideyalar ola bilər, hansı ki, onların lazımi vaxtda, lazımi yerdə olması labüddür. Oskar de la Rentanın da uğuru kiçik bir təsadüf nəticəsində baş verir. Bu kiçik uğuru onu dünya şöhrətli modelyerə çevirir.\nMöhtəşəm ziyafət libasları ilə qadınların qəlbində taxt quran Oskar de la Renta birinci xanımların da sevimli brendləri arasında ilk yerdə dayanır. Onun müştəriləri arasında Jaklin Kennedi, Nensi Reyqan, Hillari Klinton və Lora Buş kimi ledilər olub.\nTabloid.az-ın “Moda inqilabları” layihəsi çərçivəsində bu həftə Oskar de la Rentan yaradıcılığına səyahətə yollanacağıq...\nOskar de la Renta 1932-ci ildə Dominikan Respublikasında anadan olub. Dahi dizayner ailənin yeganə oğlu, 6 bacının bir qardaşıdır. Uşaqlıqdan Oskar rəssam olmaq, öz qalereyasını yaratmaq və uzun səyahət etmək arzusunda idi. O, 18 yaşında İspaniyaya köçür, Madriddəki İncəsənət Akademiyasına daxil olur. Burada sənət tarixinin araşdırılmasına və rəssamlıq ixtisası üzrə təhsil alan Oskar nəticədə moda və dizayn sahəsində sərbəst rəssam olur. İlk vaxtlar Oskar məşğələlərdə abstrakt rəssamlıqla məşğul olur, amma sonralar moda jurnalları üçün illüstrasiyalar çəkməyə başlayır.\nO, öz birinci uğurunun tarixçəsini şahmat partiyası kimi xatırlayır. Hadisə yarım əsr bundan əvvəl Oskarın 28 yaşı olanda doğma Dominikan Respublikasından Madridə təhsil almağa yola düşəndə baş verir. Gənc modelyer pul qazanmaqdan ötrü modelyerlər üçün eskizlər çəkir və varlı ailələrinin uşaqları ilə gəzirdi. Bir dəfə o, rəfiqəsi və ABŞ-ın İspaniyadakı səfirinin qızına buraxılış gecəsi üçün paltar tikir. Səfirin məşhur qızı buraxılış gecəsinə gözəl və qeyri-adi paltarda təşrif buyurmaq istəyirdi. Gənc de la Renta onun üçün buraxılış libasını yaratmağa həvəslə razılaşır. Paltarın müəllifi sayəsində səfir qızı jurnalın üz qabığına düşür. Oskar de la Rentanın ilk işi - qızın həmin paltarda fotosu təsadüfən "Life" jurnalının üz qabığında dərc olunur. Uğurlu debütdən dərhal sonra Oskar de la Renta İspaniyadakı “Balenciaga” moda evinə dəvət alır və orada fəaliyyətə başlayır. Bir neçə ildən sonra isə iş yerini və yaşadığı ölkəni də dəyişir. Bir müddət o, Parisdə “Lanvin” moda evinin rifahı naminə çalışır. Bundan başqa, eyni zamanda de la Renta "Christian Dior" moda evi ilə əməkdaşlıq edirdi. Amma bu, müstəqil yaradıcılıq yolunda atılan ilk zəruri pillələr idi.\nOskar de la Renta isə çox pul qazanmaq istəyirdi, bunun üçün o, ancaq öz imzasını daşıyan geyimlər hazırlamalı və öz işini qurmalı idi. Nəticədə, o, "Vogue" jurnalının baş redaktoru Dianaya Vrilanda müraciət edir. Baş redaktor isə ona Elizabet Ardenlə əlaqələndirir. Bundan sonra modelyer "Elizabeth Arden"-də işə düzələrək birdəfəlik Nyu-Yorka köçür. Baron de Qubçburqaun dəstəyi ilə isə 1965-ci ildə özünün ilk geyim salonunu açır. 60-cı illərin əvvəllərində dominikanlı dizayner nəhayət ki, özünün “Oscar de la Renta” moda evi yaradır. Bu moda evi artıq 50 ilə yaxındır ki, xanımların qulluğunda dayanır.\nO dövrdə modelyerlər və dizaynerlər gündəlik həyat üçün etnik motivlərlə, parlaq və gözəl rəsmlər olan pret-a-portelər (Hazır geyim deməkdir. Bir dəb nəhənginin ölümü və sonra inkişaf edən hadisələri Parisdəki böyük dəb hadisəsi fonunda izah edən komediya-dram filmidir) yaradırdılar. Eyni zamanda, Oscar de la Renta "madam kutyur” - dəbdəbəli paltarlar hazırlayırdı.\nOscar de la Rentanın atlas və ipək, gur və əyinə oturan, uzun donlarını bütün kino və şou-biznes ulduzları sevirlər. Uzun donlardan başqa dizdə bitən daha sadə variantlar da var. Bu cür geyimlərdə iş görüşlərinə getmək qətiyyən ayıb deyil. Bundan əlavə bu brendin geyimləri heç zaman həddindən artıq qabarıq, həddindən artıq aşıb-daşan və kobud görünmür. Dizayner müxtəlif mədəniyyətlərin elementlərini birləşdirib, ən maraqlı geyim fakturalarından və quraşdırma üsullarından bəhrələnirdi. Onun 1967-ci ildə qaraçı üslubunda buraxdığı kolleksiya böyük uğur qazanmışdı.\n70-ci illərdə Oskar de la Rentanın adı artıq moda sənayesində tanınmış ustalarla bir sırada dayanırdı. Onun modellərini cəmiyyət elitasının ən tanınmış nümayəndələri daşımağa başlayır. Qeyd edim ki, modelyer Parisdə tanınan ilk amerikalı olub. 1973-ci ildə Oskar "CFDA" prezidenti vəzifəsinə təyin olunub. Bundan başqa, o, "Coty Hall" şöhrət siyahısına daxil edilmişdir ki, "Coty American Fashion Critics Award"ın ikiqat qalibi seçilib.\n1981-1985 ci illərdə modelyer Amerika boyskautların (hərbi-siyası təşkilatın üzvləri) uniformasının yeni modelləri üzərində işləyib. 1990-cı ilə Renta "CFDA"-nın “Lifetime Achievement Award” mükafatını alıb. 1984-cü ildən bəri bu mükafat hər il Amerika Moda Dizaynerləri Şurası tərəfindən moda sənayesi sahəsində nailiyyətlərə görə təqdim edilir.\n1992-ci ildə Oskar de la Renta "Pierre Balmain" moda evinə "Haute Counter" kolleksiyanın hazırlamağa dəvət edilib. 2000-ci ildə modelyer "Qadın geyimlərinin ən yaxşı dizayneri" nominasiyasında yenə də CFDA mükafatına layiq görülür.\nTəəssüf ki, bu həftə moda dünyası ən böyük itkisini yaşadı. Əfsanəvi modelyer Oskar de la Renta uzun müddət davam xəstəlik nəticəsində 82 yaşında ABŞ-da, Kentukki ştatındakı Kent şəhərində dünyasını dəyişdi.\nO, xərçəng kimi ağır xəstiliyə düçar olsa da, ölümdən qorxmurdu. Müsahibələrinin birində söyləmişdi ki, "Bəli, mən xərçəng xəstəliyindən əziyyət çəkmişəm. İndi isə tamamilə sağlamam. Həyatın gerçəkliyi ondan ibarətdir ki, sən doğulursan sonra isə ölürsən. Biz həmişə elə güman ediriki ki, əbədi yaşayacağıq, ölüm aspektini isə heç zaman qəbul etmirik. Bu tipli xəstəlik, sizin həyatın hər bir anını necə qiymətləndirməyinizə dair xəbərdarlıqdır".\nBir qədər Oskar de la Rentanın dəsti-xətti haqqında\nOscar de la Rentanın modellərinin məğzi dəqiq, yığcam, yoxlanılmış silueti təşkil edir. Bu qayda kostyum, palto və şalvarlara da eyni dərəcədə aiddir. Oscar de la Renta xanımlara paltarlarda və ətəklərdə geniş seçim imkanı təqdim edir. Onun yubka modellərini "balıq quyruğu" adlandırırlar. Bu paltarlara çətinlik çəkmədən ayaqqabı və çanta seçmək olar, hətta sizin simanıza şuxluq, ya da əksinə zəriflik bəxş edən şlyapalar qoya bilərsiniz.\nOskar de la Renta hər il müntəzəm olaraq gəlinlik kolleksiyası hazırlayırdı. Onlarda da dəqiq silueti və təmtəraqlı parçalar hökm sürür. Dizayner bütün dəb tendensiyalarını nəzərə alır və istənilən zövqü təmsil edən gəlinliklər hazırlayırdı. Romantik, realist, yaxud xəyalpərəst olan hər bir qız bu kolleksiyada özünə uyğun geyim tapa bilər. Bu yaxınlarda təmtəraqlı və səs-küylü toy çaldıran məşhur aktyor, Hollivud ulduzu Corc Kluninin xanımı Amal Alamuddinin də gəlinlik paltarının müəllifi de la Renta idi. Amal məhz bu paltarda gələn qonaqlara gülümsəyir, onları salamlayır və jurnalın üz qabığına çəkilmişdi.\nGeyim markası əlavə olaraq, Oscar de la Renta adı altında aksessuarlar buraxır. Şlyapa və bəzək əşyaları, çantalar, ayaqqabılar sizi 1970-ci, bəzən də XX əsrin əvvəllərinə qaytara bilər. Onlar geyimi canlandırır, eyni zamanda tarazlaşdırırlar, bu aksessuarlara hətta ən tələbkar tənqidçinin də deməyə sözü olmayacaq. Oskar de la Renta bahalı dəridən hazırlanan çantalardan başqa, müasir tələblərə cavab verən sadə kətandan tikilən çanta kolleksiyası da hazırlayırdı. Sonda isə zərif libası "doğma" ətriyyatla məsələn, məşhur ətir “Red Orchid”lə ("Qırmızı orxideya") uyğunlaşdırmaq mümkündür.\nGeniş mallar təqdim edən kolleksiya yaradıcılıq üçün böyük imkanları açır. “Oscar de la Renta” moda evi təmkinli, incə zövqlə insanlar üçün geyim istehsal edir. Onun üslubu - ifrat və eyni zamanda köhnə və darıxdırıcı olmayan misilsiz klassik motivləri əsasında hazırlanır.\nDizayner söyləyirdi ki, “Qırmızı xalı üçün qüsursuz ziyafət geyimi hazırlamağın xüsusi resepti və toydakı kimi prinsipial fərqi yoxdur. Bütün sirr təbəssümdədir. Onu gizlətmək olmaz”.\nBöyük sənətkarın hazırladığı hər bir geyim nümunələri tamamilə qadın moda tarixinin müasirliyini özündə əks etdirir. O, avanqardçı deyildi, kompozisiyanın qanunlarına hörmətlə yanaşır, biçimin qaydalarına dəqiqliklə əməl edir, parçanın keyfiyyəti və bədii sənətkarlıq baxımdan mükəmməl şəkildə işləyirdi. O, açıqlamalarında paltarın ilk növbədə gözəl və bundan sonra dəbli olmasını vurğulayırdı. Yalnız bu zaman paltar sahibəsinə sadiq qalacaq və mövsümlərdən asılı olmayacaq.\nOskar de la Renta sehrli güclərə inanırdı. Onun modelləri qadını başdan ayağı dəyişə bilər. "Böyük şəhərdə seks" serialında aşiq rus rəssamı Mixail Barışnikov personajı Kerri Bredşouya Brodskinin şeirini oxuyur. Onun "poeziyasının” cavabında Kerri “Vogue” jurnalının səhifəsindən qabarıq yubka haqqında “Tiffanidə səhər yeməyi” haqqında yazı oxuyur. Barişnikov isə “Oskar mənim ən yaxşı dostumdur” deyir və səhəri gün həmin paltarın surətini Kerriyə hədiyyə verir. Onlar da teatrda birlikdə rəqs edirlər və zavallı Kerri onu cuşa gətirən hisslər bolluğunda huşunu itirir. Oskar de la Renta burada opera ilə əbəs yerə qarşı-qarşıya qoyulmayıb. Balet, yoxsa poeziya – bunlardan hansının Kerriyə daha çox təsir bağışladığı anlaşılmazdır. Əfsanəvi modelyerin geyimini daşıdığından dolayı huşunu itirdiyini gizlətmək və pafosunu bir qədər azaltmaq üçün sehrbaz aşiqinə sadə amerikalı olduğunu, belə gözəl gecə gözləmədiyini və axşam şam yeməyinin ənənəvi olaraq fastfoodla bitdiyini bildirir.\nMəşhur ulduzlar, hətta bu brendin geyimləri üçün xüsusi qarderob hazırlayır. Onlardan bu paltarları nə etdiklərini soruşanda, qızlarına miras saxladığını deyirlər. Şübhə yoxdur ki, De la Rentanın klassikası müəyyən vaxtdan sonra ideal vintaja çevriləcək. Bu dizaynerin işləri haqqında tez-tez “Onlar seksual deyillər, onlar klassikadır” deyirlər.\nOskar de la Renta hətta Ağ evdə hökmranlıq edib. Modelyer hələ 6-cı illərdə Ceki Kennedini geyindirir, daha sonra bu, eyni ilə krallıq geyimi kimi ənənə halını alır: Missis Cerald Forddan missis Ronald Reyqana qədər müxtəlif xanımları geyindirib. Hesab edilirdi ki, yalnız təcrübəli Oskar demokratik dövlətin birinci xanımlarının kraliça kimi göstərmək qabiliyyətinə malikdir. Oskar onların hamısını fotoqrafın sevimli modelləri kimi xatırlayır: “Hilari Klintonun qəşəng saçları var. Lora Buşun gözləri isə sapfir daşı kimidir. Yalnız Hillariyə heç bir halda qara geyinmək olmaz və Lora Buş isə Texasdan olduğunu unutsa, yaxşı olar”.\nOskar de la Rentanın qarşısında baş əymək ayıb deyil. Onun adı moda tarixinə qızıl hərflərlə həkk olunub, nadir geyim nüsxələri isə Amerikanın Smitsonovki tarix muzeyində saxlanılır. Oskar de la Renta ABŞ, Fransa, Dominikan Respublikası və İspaniyada bir sıra mükafatlar, fəxri adlar və ordenlərlə təltif olunub.


08 iyul, 2021\nQarabağ bölgəsinin erməni işğalından azad edilməsi humanitar fəlakətlə yanaşı, dağıntıların miqyasının necə böyük olmasını, yüzlərlə yaşayış məntəqəsinin və minlərlə tikilinin erməni işğalçıları tərəfindən yer üzündən demək olar ki, tamamilə silindiyi də üzə çıxardı.\nTəbii sərvətlərin amansızcasına istismar olunması, meşələrin qırılması, çay və göllərin çirkləndirilməsi nəticəsində regionun ekologiyasına da böyük zərər vurulmuşdur.\nAzərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin fərmanı ilə yaranan Qarabağ Dirçəliş Fondu bu işdə səylərin birləşdirilməsi üçün vahid platformadır.\nFond işğaldan azad edilmiş ərazilərinin bərpası və yenidən qurulması, habelə dayanıqlı iqtisadiyyata və yüksək rifaha malik regiona çevrilməsi istiqamətində həyata keçirilən tədbirlərə maliyyə dəstəyinin göstərilməsini və sərmayələrin cəlb edilməsini, bu sahədə dövlət-özəl tərəfdaşlığının inkişaf etdirilməsini, habelə ölkə daxilində və ölkə xaricində zəruri təşviqat işlərini həyata keçirən publik hüquqi şəxsdir.\nİşğaldan azad olunmuş ərazilərin bərpasını dəstəkləmək üçün Qarabağ Dirçəliş Fonduna ianə etmək imkanı bir neçə platformalara əlavə olunub.\nİndi ianə etmək istəyən şəxslər ödənişi Hesab.az, AsanPay, Gpp.az (“Hökümət ödəniş portalı”) və Portmanat onlayn xidmətlər portallarının həm müvafiq vebsayt, həm Android və İOS mobil tətbiqləri vasitəsilə həyata keçirə bilərlər.\nOnlayn ödəniş vebsaytları:\nQarabağ Dirçəliş Fonduna ianələrin köçürülməsi imkanları haqqında daha ətraflı burada: https://qdf.gov.az/iane-et/