Charyn Canyon in Qazaqstan: ‘n moet ervaring – Dr. Christa van Staden\nCharyn Canyon in Qazaqstan: ‘n moet ervaring\nGepubliseer op 19/03/2020 19/03/2020 by Dr Christa van Staden\nEk voel so bietjie skaam om te noem dat ek Geografie 3 agter my naam het omdat ek, toe ons in Januarie 2019 besluit het om Qazaqstan toe te kom, so min oor hierdie land geweet het. Dan kan ek myself darem verweer dat Qazaqstan tot Desember 1991 agter die ystergordyn versteek was en dat ons die destydse Soviet Unie as een groot landmassa beskou het. Qazaqstan was maar een van die aanhangsels, die fokus was op die huidige Rusland, met Moskou as die hoofstad. Ons het nie eens geleer dat Almaty die hoofstad van Qazaqstan is nie omdat Qazaqstan in die groot massa opgeneem is.\nToe ons uiteindelik besluit om hierheen te kom vir werk, kon ek maar min oor die land te lese kry. Misien omdat Qazaqstan eers verlede jaar ernstig aandag aan toerisme gegee het. Aldus ons gids wat ons voorverlede naweek ‘n blik op Almaty en die Charyn Canyon gegee het.\nWat ek wel kon agterkom, was dat Qazaqstan ‘n land van uiterstes is. Qazaqstan is die negende grootste land, maar die bevolking is so yl versprei dat die land iets soos 64ste op die ranglys van digsbevolkte lande is. As ek van uiterstes praat, is dit hoofsaaklik op die landskap en klimaat gemik, hier kom mens nie regtig ‘n verskil in sosiale stand agter nie. Seker maar omdat die land nou maar bykans 30 jaar onafhanklik is. My Geografie-hart sien die uiterstes in die natuur om my.\nOns het die stad al bietjie plat gery, ek sal nogal dink van hoek tot kant. Hier is nie Sandton-agtige paleise nie. Die meeste mense bly soos ons in woonstelle. Met baie goeie rede, sal ek dink. Want jy is vir die oopskraap van jou eie huis se opritte verantwoordelik.\nEn o my genade, laat ek nou maar eerlik wees, daai werkie is nie vir my nie. Daar is geen manier waarop ek sal aanbied om die oprit te gaan skoonmaak as die temperatuur subzero is nie. Want glo my, ons subzero speel maklik by -38ºC rond.\nHier het ek ontdek dat die Qazaqs nie van Facebook hou nie, hulle is Instagrammers. Daarom het ek ook ‘n rekening oopgemaak. So tussen ons, ek verkies Instagram. Dink ekke.\nSo het ek een oggend op my Instagrammuur gekyk en die allermooiste rotsformasies gesien. Geel en oranje en rooi lae rotse, uitgekerf deur wind-, sand- en watererosie. ‘n Canyon.\nEk moes dadelik weet waar dit is en so ontdek ek dat die canyon in Qazaqstan is, so 230 km van Almaty af.\nDus was ‘n besoek aan hierdie canyon, elke keer wanneer ons in Almaty was, op my wenslys. September was ons vir ‘n lang naweek in Almaty, maar ons het nie ‘n dag beskikbaar gehad waarop toere na die canyon gedoen word nie. Ek het nie besef dat dit ‘n daglange uitstappie is nie.\nToe manlief vandeesmaand vir besigheid na Almaty moes gaan, is ek natuurlik saam. Hy sal my darem nie alleen tuis los nie, daar is dinge om te doen, plekke om te verken. Dit was langnaweek en ons kon vyf dae in die eertydse hoofstad oorbly. Aangesien ons naby die bedrywighede van die stad wou wees, moes ons self die akkommodasie betaal, die maatskappy betaal net vir verblyf in sekere hotelle.\nMaar dit het min gepla, ons het ‘n wonderlike hotel bespreek: Almaty hotel. Maklik om te onthou as jy die stad en canyon eendag wil besoek.\nEk het aan die werk gespring, geGoogle oor toere en ontdek dat Show Me Almaty privaattoere aanbied. Ek, manlief, ‘n bestuurder en ‘n gids om die cayon vir ons te gaan wys. Hoe gelukkig kan ons twee nie wees nie.\nDie toer was, in Qazaqterme nogal duur. Ons het 49 000 tenge (heelwat meer as R2000) vir die daglange uitstappie betaal. Veel eerder dit as om saam met ‘n klomp rumoerige toeriste in ‘n bus te wees, maar ons was ook versigtig vir die SARS-CoV-2 virus wat sedert Desember verlede in Sjina amok maak. Dit is nou die virus wat die Covid-19 siekte in die mens veroorsaak.\nSaterdagoggend net voor 8 wag die gids, ‘n jong vrou, reeds vir ons in die voorportaal. Dit was die vorige dag warm en ek en manlief het oorweeg om ligte baadjies aan te terk. Gelukkig het sy, en nie die bestuurder nie, vir ons gewag. Want sy het ‘n dik baadjie, mussie en handskoene aangehad. Die bestuurder, ook ‘n jong vrou, was nie warm genoeg geklee nie. Ons het dus die gids se voorbeeld gevolg en warm aangetrek.\nDit het die vorige dag gesneeu en dit het steeds gesneeu. Die sneeu het soos ‘n dik wolkkombers oor die stad kom lê. Die bestuurder het twee dae tevore vir my en ‘n vriendin Almaty gewys, ek moet nog van hierdie wilde uitstappie vertel…\nPure Qazaqstyl vertrek ons die oggend betyds van die hotel af. Dit is onder normale omstandighede ‘n drie uur lange rit, maar dit het heelwat langer geduur omdat sig op baie plekke beperk was omdat dit op plekke hewig gesneeu het.\n‘n Groot deel van die pad het ons op ‘n pragtige hoofpad gery. Soos ons verstaan, het die Sjinese die pad gebou om die outydse syroete weer ‘n werklikheid te maak. Die Qazaqs gebruik die hoofpad om in Sjina produkte te gaan koop omdat hulle dit daar spotgoedkoop kan koop. Voorheen was dit blykbaar ‘n nagmerrierit na die canyon toe.\nEk weet nie hoekom ek so rigtingbeduiweld was nie, maar ek het gedink ons ry in die teenoorgestelde rigting van die Sjinese grens. Intussen het ek verstaan dat ons reguit in die rigting van Sjina ry. Die land waar die virus amok maak. Ek dink my broek het so bietjie gebewe omdat ek vir my en manlief in die penarie gedruk het.\nSonder om te vreemd te klink, wou ek by die bestuurder weet hoe ver ons van die Sjinese grens af is. Want ons het nie visums darvoor nie. Asof ek belangstel, maar ek wou weet hoe ver die gevaar van my af is, die een waarheen ons so doelgerig op pad was. Sy het iets soos 200 km geantwoord en ek het besef dat ons baie naby aan daardie grens gaan kom. My skuld!\nOp hierdie hoofpad het ons agter twee sneeuskrapers vasgeval, die een so effens skuins agter die ander een, een in elke baan van die hoofpad.\nHet jy al op ‘n hoofweg in die reën gevoel dat jy nie kan verbygaan nie omdat die mis wat die wiele opslaan jou sig beperk? Wel, ek sou nie by die skraper verbygaan nie want die wit sneeu wat opgejaag is en die wit sneeu wat geval het, het soos ‘n di, ondeursigtige gordyn gelyk.\nSy het verbygegaan, nie in haar baan gebly nie en toe ek weer sien, is die groot wiel van die stootskraper reg langs my venster. Die skrapergedeelte te naby aan my sin.\nOns het dit met millimeters gemis! Sy het ni reguit gery nie en ons later die dag vertel dat sy self geskrik het, dit was die eerste keer wat sy in sulke gure weer bestuur het!\nAlmal in die kar se oë was groot. Manlief sommer stil geskok. Hy wat so baie te sê het as ek bestuur, het geen woorde gehad nie. En hy het nie soos ek en die bestuurder aan die kant van die sneeuskraper gesit nie! Ek moet byvoeg dat ek ook baie te sê het as hy bestuur en daar was gevaar, ek was ook stomgeslaan. Ewenwel, ons is veilig daardeur. Met die Here se genade.\nNie veel later nie, het ek ‘n baie groot nood ontwikkel.\nNou kyk, ek weet nie hoe die Qazaqvrouens dit op die lang paaie uithou nie. Daar was nie een enkele garage soos ons dit ken langs die pad nie, dus ook geen toilette.\nEk het al vertel van ons wedervaringe op die 1000 km hoofpad tussen Almaty en Ust. Met twee Qazaqs saam met ons in die motor en geen toilette langs die pad nie. Of wel, daar was by piepklein garages buitetoilette met gate in die grond en die allervreeslikste reuke. Dus het ek die Qazaqmeisie se voorbeeld gevolg en bosse langs die pad geïdentifiseer en die ding op die outydse manier gedoen. As ek moet hurk, verkies ek vars reuke om my.\nHierdie keer was ‘n probleem. In die eerste plek was ons op ‘n hoofpad met geen bome of struikies langs die pad nie. Sien eerste twee foto’s onder.\nDerde foto wys die toilet waarvan ek ondertoe vertel. Die groot foto wys hoe dit buite gelyk het, nie goeie tyd vir ‘n noodstop langs die pad nie. Daar was niks waaragter mens sou kon skuil as die nood dan te groot is nie. By die dele wat die pad hoër as die omliggende dele was, sou ek die hoogteverskil kon gebruik, maar daar was heinings wat keer dat motors daar afgly. Dit was buitendien baie, baie koud, die ys het teen mens se gesig vasgeslaan as jy uit die kar klim (sien mens dit op die foto’s?).\nOns het verby afritte na verskeie klein dorpies gery wat net 3 km weg was en daar sou ons maar moes indraai.\nEk het my egter met die bestuurder vergis. Ek het mooi gevra hoe ver dit na die naaste toilet is. Sy het geantwoord 10 minute of 40 minute, wat kies ek. Ek het gesê 5 minute of 2 minute verkieslik, maar 10 moet dan seker maar doen. En dankbaar teruggesit, want sy het verstaan.\nOns het verby die afritte na verskeie klein dorpies gery. En ek het manlief so gekyk en gevra dat hy moet red. Hy het stilgebly en ek het weer gevra hoe ver die toilette is. Ons het by die volgende afrit ook verbygery en daar was geen dorp in sig nie.\nToe sê ek vir manlief gelukkig is daar ‘n kombers op haar sitplek, want ek het mos gevra! Ai tog, dit het ook nie gehelp nie.\n‘n Hele ent verder is sy uiteindelik by ‘n afrit af, ek skat dit was die 40 minute ene. Sy het by ‘n plek gestop (sien vorige foto bo regs). Het mooi en alles gelyk, ek het sommer oor die mooi gekyk en om die hoek verdwyn na die toilet toe. Om ‘n gat in die grond te kry, darem netjies in stand gehou en soort van reukloos.\nVan daar af het ek nie veel van die bestuurder gehou nie. ‘n Vrou is een mens wat ‘n vrou se nood in hierdie toiletlose land moet kan verstaan. En sy doen nie. Vir haar vertrou ek niks …\nDit was die laaste dorpie waardeur ons gery het. Daarna is ons oor vlaktes en deur poorte tussen berge om weer oor vlaktes te ry. Ag nee wat, dink ek so by myselwers, ons gaan nooit daar aankom nie.\nEk het gevra dat ons by ‘n monument stop. En mensig, ky gerus na ons gesigte en hare, ons het baie, baie koud gekry sodra ons buite was.\nIntussen ry ons toe al ‘n hele lang ruk al langs die canyon, ons was op pad na God se wonderwerk toe. Hulle noem dit Little brother van die Grand Canyon. Ek dink dit dat sommer broer genoem word. Dit is mos uit die aarde gekerf, dus het ek verniet na berge gesoek.\nDie Charyn Canyon strek vir 154 km al langs die Charynrivier, wat vir die uitkerwing van hierdie wonderwerk verantwoordelik is. Die Charynrivier is as gevolg van die erosie een van die diepste riviere in die noordelike Tien Chan berge. Sjina lê aan die ander kant van die canyon, wat ‘n natuurlike grens tussen die twee lande vorm. Wind, and en weer en water het oor ‘n tydperk van 12 miljoen jaar (skat hulle) die wonderlikste landvorme in lae rooi, bruin, oranje en geel lae sandsteen uitgekerf.\nOns het eers verby die afdraai na die Charyn Canyon Nasionale Park gery om foto’s by Caste Corner te neem. Interessant né, die Ingelse naam vir ‘n uitkykpunt in Qazaqstan.\nDie vrou ry nie stadiger om draaie en haarnaalddraaie nie en ek het net gebid dat daar nie motors van die ander kant af aankom nie. Dan was ons Koebaai Meraai in ‘n baie, baie verlate deel van Qazaqstan. Om een van die haarnaalde het ons om ‘n punt van die Canyon gery. Omgedraai en teruggekom en op die kant van die afgrond gestop, ek alweer aan die gevaarkant.\nNou moet ek eers verduidelik, dit was verskriklik koud. Ysreën en sneeu gemeng en die wind het met mening gewaai toe ons daar bo staan en in die lieflike canyon afkyk, met ‘n ou babariviertjie daaronder wat glad nie lyk of hy die uitkerfewerk sou kon doen nie.\nSy het besluit dat ons teen ‘n baie steil helling, skaat maar hoe steil as jy na my eerste foto hoeronder kyk, moet af, die mooiste foto’s word daaronder geneem. En net so tussen ons, ek was nie verniet bang om daar af te gaan nie, ek sien baie min mense deel foto’s van die punt waar ons gaan staan het om foto’s te neem.\nSy vat egter ook nie nonsens as mens nie wil af nie, sy het teruggestap, my hand geneem en saam met my daar afgegaan. Dit is sulke tye wat ek wens dat ek soos ‘n ou tannie lyk, ek is mos amper ene? Ek het mos al die beperkings van my lyf oor baie jare beproef!\nKeuseloos moes ek saam, ek hou nie van ‘n scene nie. Verkies die aandag op ander eerder as op my. Al het ek gevrees dat ‘n voet gaan gly en dat ek soos ‘n tolbos daar gaan afrol en oor die afgrond gaan verdwyn. Selfs teen die kant van die afgrond was dit nie plat nie. Dit is dan wat mens wens die vervlakste rivier is tot bo om die val te stuit.\nMaar o my genade, was dit die moeite werd! Kyk net die pragtige foto’s wat ons daar geneem het. Ek en manlief het geweier om in die sterk wind te staan op die punt van die afgrond waar daardie man op die eerste foto staan.\nDie moeite werd om af gedwing te word, is dit nie? Laaste foto is die bestuurder (links) en gids (regs). Die foto sê nie alles nie, dit het moed gekos om in die ysreën te staan vir foto’s. Daai oop hand van my wys sy is gevries …\nDaarna is ons terug met die pad om na die nasionale park te gaan. Weereens het ons verby die normale parkeerplek gery en op die rand van die afgrond gaan stop om foto’s te neem. Die vrou het geen vrese nie, ek sou nie daar bestuur nie, mens moet ‘n 80-punt draai op die rand van die afgrond maak om om te draai. Sy het en ek sweer, as dit manlief wwas, het ek uitgeklim al bestuur hy baie beter as sy.\nEk het na die pad daaronder gestaar en my verwonder aan die rotsformasies. Op baie van die foto’s is die sneevlokkies duidelik sigbaar, ek wens ek kon die spoed van die wind ook sigbaar maak.\nVergelyk maar met die ander kant van die canyon om te begryp hoe dipe die agtergrond agter ons twee is…\nEn toe laai sy ons by trappies na onder af en sê dat sy ons sal inhaal. Ons is af en af en af, ek weet nie hoeveel trappies nie. Maar my Garmin sê dat ek op die dag 11 verdiepings opgeklim het. Dit was die stel trappies op pad terug. My lyf het ook gedink dit is soos om die trappe van ‘n wolkekrabber uit te klim! Toe ons die weer na die tyd moes aandurf.\nEn toe is ons onder, in die diepte van die canyon, om op ‘n gelykvlak afdraende verder te stap. Dit was volgens haar 2 km, ek dink dit was veel meer. Volgens my Garmin het ek op die dag 70 vloere afgeklim. As mens die 11 vloere van die trappies aftrek, het ons die ekwivalent van 59 vloere gesak terwyl ons stap.\nDie ysige wind het teen ‘n verbysterende spoed in die canyon afgejaag en ons met ysig-koue stampe in die rug voorwaarts gestu.\nLangs die pad het sy vir ons landvorme uitgewys wat al name gekry het. Amper soos beeldhouwerke. Ek het my handskoen vinnig afgepluk, foto geneem en weer in my handskoen en sak gedruk om dit weer warm te kry. Dit was bykans dadelik rooi en pynlik.\nEk was maar versigtig, ek het mos hier ligte vriesbrand gekry in al tien vingers. Dit kon ek nie weer toelaat nie, hulle dink reeds ek is ‘n Tender African Flower. Ewenwel, ek het baie minder foto’s geneem as wat ek sou wou …\nSien jy die sneeuvlokkies op die foto’s?\nEn toe kom ons om ‘n hoek en voor ons lê die mooiste rivier, een wat mens aan die rivier by die Botaniese tuine in Roodepoort laat dink. Die kleur van die water amper soos die kleur van die water by die Seychelles en Mauritius. Water waarin ek nie wou val nie. Dit was regtig na aan onuithoudbaar koud.\nOp die wal van die rivier is ‘n eco-village, waar mens tee en kos kan koop. In die vakansieseisoen wat nou eers begin. Toe was alles toe. Ek was koud en moeg en het regtig uitgesien na warm word voordat ons die 59 verdiepings op en die stel trappe wat 11 verdiepings na bo klim, aandurf.\nOns word egter na ‘n piekniekhokkie geneem waar ons eintlik maar in wind en weer aan die eetgoed moes smul.\nDie twee vrouens het die hele pad rugsakke gedra en toe hulle dit oopmaak, tower hulle slaai, koekies met roomkaas, ‘n fles warm tee, twee bakke warm eetgoed en selfs ‘n bak gesnyde appels daar uit.\nGedagtig aan my gastro probleem as ek melk, gis, koring, eiers of mielies inkry en die vrou wat nie verstaan wanneer ‘n nood ‘n nood is nie, het ek besluit tee gedrink en die gesnyde appels. Ek weet mos nou twee dinge: daar is nie toilette langs die pad nie en sy stop nie. Veertig minute te laat is baie te laat …\nEk kon sien die bestuurder is afgehaal omdat sy een van die koekies eers gesmeer het en toe aangebied het, maar ek was min gepla. Ek het nie gesien dat sy hande was nie en die SARS-CoV-2-virus was ‘n werklikheid langs ons in Sjina. Toe het die virus nog nie vastrapplek in die land gekry nie, die eerste gevalle is eers die week daarna aangeteken.\nLater die dag vertel sy vir ons dat sy die vorige dag reisigers uit Singapore na die canyon geneem het. Ek het elke haar in my lyf voel regop staan.\nSingapore was een van die lande wat die eerste deur die virus getref is. En ek het aan deurknoppe gevat waaraan die reisigers gevat het, aan sitplekke gevat waar spoegdruppeltjies nog plek vir die virus kon bied om vir my te wag. En ek het die hele pad suiglekkers uit my handsak gehaal, opgesuig en nie aan handewas gedink nie. Dit was mos nie nodig nie?\n‘n Paar dae later is die eerste besmettinggevalle in Qazaqstan aangemeld.\nQazaqstan moes seker, net soos Suid-Afrika, ‘n land geword het waarheen besoekers wil kom, omdat die virus nog nie hier vastrapplek gekry het nie. Vergetende dat hulle die virus kan dra en versprei. Beide lande het daarna die eerste virusbesmettings aangemeld.\nDit is dan wanneer geloof jou moet dra anders gaan jy gek word.\nTog het ek onthou dat haar kuggies droog geklink het. Elke keer as sy hoes sonder om haar hand voor haar mond te hou, het ek inmekaar gekrimp en agter my jas se kraag weggekruip. Die vrou het ‘n klein dogtertjie en haar ma se werk stel haar gesondheid in gevaar. En almal saam met haar in die kar.\nEwenwel, langs die piekniekplek het ‘n kombi-bakkie gestaan. Lekker outyds.\nEk en manlief kon hom oopmond soen toe hy ons al die pad terug boontoe vat. Al moes ons die 11 verdiepings trappe weer boontoe klim. Moet sê, kudus vir die persoon wat dit uitgelê het. Nie te hoog nie, ons het maklik tree vir tree geklim. Maklik? Na die eerste draai was dit allesbehalwe gemaklik, ek was amper op. My asem was weg.\nOp pad na die canyon het ons by ‘n monument langs die pad gestop. Op pad terug het het ons verby ‘n trop perde gery. Of hulle die sogenaamde Prezwalski’s is, wat onlangs as uitgesterf verklaar is al is daar nog 2000 oor, sal ek nie weet nie. Mooi was hulle beslis. So vretende in die sneeu, met vulletjies by die ma’s.\nKyk net hoe kyk die vulletjie vir ons. Ek wou nie ruit afdraai nie, ek was verkluimd.\nDit laat twee gedagtes opkom.\nEk moet bel om te hoor of ons bestuurder steeds gesond is. En ek is dankbaar Almaty is vandag, saam met Astana in kwarantyn geplaas. Niemand mag die twee stede ingaan of verlaat nie. Sy kan dus nie weer so lank saam met potensiële draers in ‘n motor sit nie – ses ure en selfs meer … Ons is agtuur weg en het eers vyfuur die aand weer by die huis gekom. en ek sal weer moet gaan, as dit warm is.\nBeveel ek die avontuur aan? Beslis. Hulle bied ‘n tweedaglange toer ook aan, dan slaap mens saam met die bestuurder en gids in die canyon. Mens moet net sorg dat dit nie ‘n stormseisoen is nie. Die loop waar ons gestap het was droog, maar dit het blykbaar onlangs na ‘n groot storm oorstroom en die eko-village heeltemal verwoes.\nToe moes die mense in die canyon teen die hange skuiling soek. En as ek so na die foto’s kyk, is die meeste van die hange beslis te steil vir ‘n mens om te klim …\nTagged charyn canyon, Kazakhstan, Qazaqstan, reisjoernaalcvs\nVorige bydrae Sneeuspykers: die lekker wat ek nie wou toets nie\nVolgende bydrae Dit is waarom SARS-CoV-2 ‘n virus is om te vermy\n4 gedagtes oor “Charyn Canyon in Qazaqstan: ‘n moet ervaring”\n19/03/2020 om 11:26 vm\n‘n Wonderlike toer vir julle.\n19/03/2020 om 11:28 vm\nWas so mooi, ek ens ek kon meer foto’s neem …\n19/03/2020 om 1:10 nm\n‘n Lekker avontuur. Die man op dïe een foto op die punt van afgrond (waar julle nie wou staan nie) staan in Afrika 😊 Dit is soos die rots waarop hy staan vir my lyk. Geniet terwyl julle nog kan!!!\n19/03/2020 om 3:58 nm\nDit lyk sowaar so, Kameel, ek gaan egter liewer nie so daaraan dink nie. dan het ek Afrika mos nie vertrou nie? Terg sommer, dit laat mens na Afrika verlang.


Sjoe – Suzdal is móóí | ilsezietsmanblog\nFirst published in Beeld, January 2018\nMet die instap by die Kremlin begroet hierdie asemrowende gesig jou\nSuzdal (Soezdal) is ‘n plek wat jou laat huil. Om meer spesifiek te wees, is dit die ikoonmuseum in die Veronderstellingkerk by die Verlosserklooster van St. Euthymius wat die trane laat stroom.\nKyk net die fynste inlegwerk op hierdie ikoon by die Verlosserklooster in Suzdal, Rusland\nIn die ikoonmuseum is nie net ikone wat drup van goud, naïewe uitbeeldings van ikone, houtblok-ikone, ikone wat skitter met pêrels en juwele en ikone beslaan met silwer nie, maar ook fluweelmantels wat deel van die drag van die destydse priesters was, Nagmaalbekers en beskilderde ikonostases of beeldewande wat die altaar van die res van die kerk geskei het.\nDis egter by verre nie al rede waarom jy – sou jy jou in Moskou bevind – jou na Suzdal móét begewe nie.\nHoewel dié dorp – as jy douvoordag vertrek en per motor of georganiseerde toer gaan – as ‘n dagekspedisie vanaf Moskou besoek kan word, is dit nie ideaal nie.\nIn Suzdal het die tyd gaan stilstaan\n‘n Priester oppad om huisbesoek in Suzdal buite Moskou te gaan doen, of so bespiegel ons\nSuzdal is een van die oudste dorpe in Rusland. In die 1100’s was dit die hoofstad van die vorstedom en selfs Moskou het toe onder Suzdal geval. Vandaar Suzdal se Kremlin wat een van die hoogtepunte van ‘n besoek aan die dorp is.\nDaar is talle kerke, ook in die Kremlin, in die klein dorpie van Suzdal te sien hoewel jy nie by almal kan ingaan nie\nAan die binnekant van die Kremlin\nBinne die Kremlin-mure is ‘n hele paar katedraaltjies om te sien. Met die instap lyk die kobaltblou koepeldakke – met goue sterretjies en kruise bo-op – van die Geboorte van die Maagd-Katedraal soos iets uit ‘n magiese verhaal. Die ikonostase en kandelare binne laat weereens die trane loop. Die muur- en plafonskilderwerk dateer uit die dertiende en sewentiende eeu.\nVóór jy die Kremlin-gronde betree is ‘n klein baksteenrooi kerkie met goue broekieslace waar jy ook gou moet inloer. Gebruik jou tyd hierbinne om ‘n dankiesê-gebed te prewel dat jy die grootsheid van so ‘n klein aanbiddingsplekkie kan beleef.\nStap agter by die Kremlin uit en kies kortpad na ‘n opelugmuseum met houthuise, twee kerke en meulens wat die lewe van die kleinboere van ouds uitbeeld.\n‘n Uitsig oor die groen dorpie van Suzdal vanaf die opelugmuseum\nSo het die huise lank terug gelyk\nMeule van ouds in Suzdal\n‘n Outydse wiegie\nDie langdradige naam van die opelugmuseum is die Museum van Houtargitektuur en die Lewe van Kleinboere. Die huisies is uit verskillende distrikte hiernatoe gebring en weer kom oprig. In een huisie hang ‘n babawiegie uit die dak van die kombuis sodat die ma ‘n oog oor die baba kon hou terwyl sy kook.\nNie almal sal saamstem met hierdie T-hemp nie\nNet buite die hek verkoop ‘n sypaadjiestalletjie lagwekkende T-hemde van Poetin, die Kommunistiese Party en Vladimir Lenin.\nDie Verlosserklooster van St. Euthymius is net ‘n paar blokke se stap van die Kremlin. Tussen elfuur en drie-uur laat ‘n beiaardier die kerkklokke van die Katedraal van die Bevryding van die Verlosser, een van die vier katedrale by dié klooster, lui wat ‘n hoendervleisbelewenis vir almal wat daarna geluister het, was.\n‘n Wynwinkeltjie, met wyne van verskeie lande, in Suzdal buite Moskou\nKoud genoeg vir ‘n mus\nBy ‘n wynwinkeltjie in Suzdal buite Moskou is die prys vir Kanonkop Cabernet Sauvignon van 2008 1700 Russiese roebels, sowat R381 teen die huidige wisselkoers\nOppad soontoe laat ons twee Bolanders ons nie twee keer nooi toe ons ‘n wynwinkeltjie – so ewe met gegote afdakkie en –lanterns – aan die oorkant van die straat opmerk nie. Op die toonbank pronk ‘n bottel Kanonkop Cabernet Sauvignon 2008 trots. Helaas, geen Engels word gebesig nie;dus moet handgebare maar aan die verkoopsdame probeer verduidelik dat ons van dieselfde plek as die wyn afkom.\nKersielikeur help teen die koue, oortuig ‘n kelnerin ons in Suzdal buite Moskou\nSuzdal is bekend vir heuningbier. Bykans elke restaurant of kroeg – baie met kantgordyntjies soos wat in die sewentigerjare by ons gewild was – skink graag mildelik hiervan aan die Russe en aan buitelandse toeriste, of dit nou op die spyskaart is, aldan nie.\nTussen die huise in Suzdal is daar weivelde en orals is vrugtebome te sien\n‘n Tipiese huisie in Suzdal – met houtbroekieslace en uitgekerfde vensterrame\nIn Suzdal het die tyd stil gaan staan. Op die Handelsplein verkoop baboesjka-tannies vars groente, piekels, konfyte en wildesampioene. Almal vra plegtig dieselfde prys vir dieselfde produk. Elke tuin en sypaadjie het vrugtebome – veral appelbome – wat geil dra. Tussen die houthuisies met blou, groen of geel hortjies en houtbroekieslace is plek-plek weivelde. Die meeste mense loop of ry fiets om te kom waar hulle wil wees.\nSlotte is aan die brug oor die Kamenkarivier vasgeketting soos wat geliefdes aan mekaar trou beloof\nDie Kamenkarivier kronkel deur een kant van die dorp. Aan die relings van ‘n brug is ‘n klomp slotte wat huwelikspaartjies daar vassluit om ewige trou aan mekaar te beloof.\nSuzdal voel soos ‘n Russiese Clarens (Vrystaat) of Greyton (Wes-Kaap). Op ‘n vreemde manier laat dit ‘n mens sommer tuis voel.\nLees meer van Suzdal in geradbraakte Engels: www.suzdal.org.ru/en/index.htm\n(Baie van die indiwiduele webtuistes is slegs in Russies.)\nWat dit jou sal kos:\nEen nag in ‘n privaatkothuis: R420 per persoon\nOntbyt in die dorp: R60\nToegang: Kremlin: R106\nMiddagete (bier, salmtoebroodjie, vegetariese aartappelgebak en kersielikeur): R200\nLang, warm geweefde wolsokkies: R106\nVir reisigers op ‘n begroting:\nDie maklikste manier om na Suzdal te reis, is om ‘n trein vanaf Moskou na Vladimir, die naaste groot dorp, te neem. Die treinrit duur minder as twee uur. Moenie skrik as jy absoluut niks op jou treinkaartjie – behalwe as jy die Cyrilliese alphabet magtig is – kan lees nie.\nDie Russe mag ‘n reputasie vir wodka drink en rowwe partytjies hê, maar hier is galante optrede nog aan die orde van die dag. Keer op keer het wildvreemdelinge aangebied om my (swaar) tas te dra en een heer het selfs op die stasie teruggedraai toe hy agterkom nog ‘n stel trappe wag op my.\nVanaf Vladimir-stasie loop rammelkasbussies na Suzdal. Met die ry stoom die vensters toe terwyl almal om ons ‘n geselsie probeer aanknoop. Ons kan natuurlik nie kop of stert uitmaak wat hulle sê – of eerder uitvra – nie.\nDie vriendelike busbestuurder ry nét vir ons ‘n blok of drie in ‘n ander rigting om ons nader aan ons verblyf af te laai. ‘n Kopdoektannie raas met hom omdat hy ons nie voor die deur van ons blyplek aflaai nie.\nMaak net seker jy klim op die regte minibus in Vladimir. Party busse loop net tot by ‘n busstasie wat twee kilometer buite die dorp geleë is.\nTaxi’s vanaf Vladimir na Suzdal (of andersom) is ook ‘n opsie en bekostigbaar teen sowat R100 per persoon.\nThis entry was posted on December 3, 2019 by ilsez in Europa and tagged Sjoe - Suzdal is móóí.


Teologiese Verskuiwinge by Rome in die Jongste Tyd - Willie Jonker\nTeologiese Verskuiwinge by Rome in die Jongste Tyd\nDat daar gedurende die afgelope veertig jaar heelwat verskuiwinge in die Rooms-Katolieke teologie plaasgevind het, is seker geen onbekende saak nie. Dit is vir ons as Protestante van die grootste belang om van hierdie verskuiwinge deeglik kennis te neem, anders kan dit lig gebeur dat ons gesprek met Rome nie meer ter sake is nie, en dat ons polemiek voer met verouderde argumente en op stellings vuur wat al lankal verlaat is, terwyl ons die nuwe strategiese punte wat beset is, nie eens ken nie. Vandaar dat ons wil probeer om binne die bestek van enkele paragrawe ‘n vlugtige oorsig te gee van enkele van die nuutste ontwikkelinge in die Rooms-Katolieke teologie, in die hoop dat dit ons lesers mag inspireer om selfs deegliker kennis te maak met hierdie uiters interessante verskynsel, nl. die sogenaamde vernuwing van die Rooms-Katolieke Kerk en teologie.\nDaar is baie onder ons vir wie dit by voorbaat reeds vasstaan dat daar van werklike vernuwinge in die Rooms-Katolisisme nie ernstige sprake kan wees nie.\nImmers, Roma semper eadem est. Die dogma van die onfeilbaarheid van die kerk en van die pous wat deur Rome as een van sy kosbaarste geloofskatte getroetel word, moet tog eintlik elke werklike vernuwing uitskakel, met name elke vernuwing ten opsigte van die leer van die kerk. Natuurlik kan die leer van die kerk ontwikkel en kan die lig altyd weer op nuwe aspekte van die “geopenbaarde waarheid” val, sodat daar van tyd tot tyd nuwe uitsprake ex cathedra gemaak kan word, maar dergelike ontwikkelinge en nuwe uitsprake moet tog in ooreenstemming wees met die bestaande onfeilbare geloofsbesit van die Katolieke Kerk. Dit kan tog nie iets repudieer wat vantevore in onfeilbaarheid uitgespreek is nie. Dit kan tog nie afbuig van die lyn van ontwikkeling wat deur die eeue gevolg is nie. Geen nuwe kontoere kan sigbaar word nie. Ontwikkeling kan slegs beteken ‘n voortbeweeg op die eenmaal ingeslane weg. Dit beteken: watter ontwikkeling daar ook mag wees, dit kan nooit beteken dat Rome weer uitkom by die evangelie van die genade van God, by die sola scriptura, die sola gratia en die sola fide nie. Dit kan nooit beteken dat Rome die boodskap van die Reformasie werklik sal verstaan én aanvaar nie. En daarom, so redeneer ons dan per konsekwensie, kan alle vernuwinge by Rome hoogstens skyn wees, ook al sal dit pretendeer om werklike vernuwinge te wees.\nHierdie standpunt is verklaarbaar en logies. Dit bevat ook ‘n onomstootlike element van waarheid. Dit is soos die saak vir ons as Protestants lyk. En tog, in weerwil daarvan, dwing die nuwe ontwikkelinge op die terrein van die Rooms-Katolieke teologie ons om kennis te neem van ‘n nuwe klank wat insluip teen alle verwagtinge in, teen al ons redenasie van die onmoontlikheid daarvan. Die werklikheid is altyd weer anders as ons redenasie oor hoe dit moet wees, want die lewe is nie logies nie. In die praktyk gebeur baie dinge wat teoreties as uitgeslote beskou moet word. En so val daar in die Rooms-Katolieke teologie klanke te beluister wat nie anders kan as weldadig aandoen nie, ook al moet sê: Hoe hierdie teoloë soveel van die waarheid kan raaksien, en nogtans geen botsing met die offisiële standpunt van die Rooms-Katolieke Kerk aanvoel nie, is ‘n raaisel. En wat meer is, ons moet dikwels toevoeg: Hoe hierdie teoloë dergelike uitsprake kan doen, en nogtans deur die Roomse Kerk offisieel geduld en as teologiese professore gehandhaaf word, en boeke kan publiseer wat die imprimatur van die Roomse Kerk dra, is haas onbegryplik. Iets is dus besig om te gebeur. Dit pas ons om daarvan kennis te neem en af te wag wat daarvan gaan word.\nDit sou vreemd gewees het as die Rooms-Katolieke teologie nie in een of onder opsig die invloed van ons eeu sou ondergaan het nie. Ons eeu is die eeu van die relativering van alle dinge. Die hoë sekerhede van die negentiende eeu is weg. Die prikkelende gedagtes van Okke Jager in sy Interview met den Tijdgeest is hier allesins ter sake. Die mens van die twintigste eeu plaas vraagtekens agter alles. Hy soek na nuwe weë. En nou is dit die kenmerkende van hierdie soektog van die moderne mens, dat hy agter die geykte formuleringe van die waarheid wil teruggaan: die lewe en die werklikheid is meer en groter as formules. Dit is selfs die vraag of die werklikheid ooit benader kan word met ons formules, want ons formules is altyd rasioneel, en die werklikheid is per slot van rekening irrasioneel. Die mens van ons eeu gryp na die lewe self, die werklikheid agter die formule. Geen wonder dat die eksistensialisme ‘n produk van ons eeu is nie. En in die teologie laat die irrasionalisme onmiskenbaar sy spoor na. Die waarheid, ook die geopenbaarde waarheid, kan nie vir eens en altyd raakgevat word onder geykte formules nie. Die waarheid is tussen ja en nee, die waarheid is slegs benaderbaar in die lewe self: “die Wahrheit als Begegnung.” Selfs onmiskenbaar suiwere gereformeerde teoloë is nie vry van hierdie invloed van ons eeu nie. Die leerstukke van die uitverkiesing, die onfeilbaarheid van die Skrif, en talle ander meer, word van voor af deurgedink, en telkens is die begeerte om lug, vars lug in die denke in te bring: daar moet ‘n openheid kom, die starheid van die formule moet getoets word aan die lewende woord van die Skrif.\nEn terwyl so gesoek word na die lewe, is dit ook nie vreemd dat ons eeu meer as enige ander eeu weer gaan soek na gemeenskap nie. Geen eeu het soveel vernietiging van die lewe aanskou as ons eeu nie, en. miskien is dit net sielkundig dat ons eeu voortdurend bly honger na gemeenskap en kweking van die lewe. Dit is nie vreemd dat ons eeu die eeu geword het van die ekumene nie. Die gees van ons eeu is die gees van die bereidheid tot ontmoeting met die ander, die aanhoor van die ander, die gesprek met die ander. Die ontmoeting is meer werd as die handhawing van formules, want die waarheid is groter as formules. So hang al die verskillende invloede van ons tyd innerlik met mekaar saam. Dit is ‘n gevaarvolle tyd, maar ‘n tyd met heerlike moontlikhede.\nDit sou vreemd wees, sê ek, as die Rooms-Katolieke teologie volkome aan hierdie invloede van ons eeu sou ontkom het. Die feit wil egter dat Rome nie aan hierdie invloede ontkom het nie. Al is die kloostermure nog so hoog, en al is die teologiese seminaries nog so beskut, die gees van die tyd sypel ook deur die kleinste voeë heen. Ons glo dat dit een van die diepste redes is waarom daar in die Rooms-Katolieke teologie van verskuiwinge sprake kan wees.\nDie vernaamste opsig waarin die nuwe gees en denke in die Rooms- Katolieke teologie tot openbaring kom, is die uitgesproke begeerte om weer meer terug te keer na die Bybel. Rome was natuurlik nooit sonder die Bybel nie, en ook die Rooms-Katolieke teologie wou nooit sonder die Bybel wees nie. Maar die Bybel is dikwels maar meer gebruik om die dogmas van die kerk te “bewys”. Die Bybel het agterna daarby gekom. Die Bybel was eintlik uitgeskakel in sover dit kon ingryp in die eenmaal ingeslane denkrigting. Alles het maar binne die vooraf ingenome struktuur beweeg. Ons almal ken die ondervinding dat ons met ‘n Rooms-Katolieke priester ‘n gesprek probeer voer, maar dat ons al gou vind dat hy nie met ons wil praat oor die Skrif en die boodskap van die Skrif op ‘n bepaalde punt nie; hy slaan gou om en begin redeneer met wysgerige stellinge, meestal aan Thomas ontleen. Die helder weg van die skolastieke teologie is verkies bo die moeilike en rusverstorende weg van die Skrifinterpretasie.\nOp hierdie punt het daar in die jongste jare beslis ‘n kentering gekom. Die begeerte ontstaan weer in die Rooms-Katolieke teologie om meer los van die skolastiek selfstandig na die Skrif te gaan. Natuurlik word daarmee nie bedoel om die kerkleer of selfs die invloed van die skolastiek uit te skakel nie, maar die neiging is tog om weer met die begrippemateriaal van die Skrif te gaan werk. Dit bring mee dat sommige begrippe nuut gevul word, met ‘n Bybelse inhoud. Op die ou end val ‘n studie oor ‘n bepaalde onderwerp, waarin die Skrifgegewens nagegaan word, wel goed-Rooms uit, maar daar het in die loop van die studie tog ‘n Bybelse aksent bygekom wat nie verontagsaam moet word nie. Die waarde van Bybelondersoek het in die Rooms-Katolieke teologie gestyg. Daaroor kan ons alleen maar dankbaar wees.\n‘n Mens dink in hierdie verband aan die nuwe denke oor die kerk. Dit is bekend dat Rome geen offisieel-geformuleerde leer aangaande die kerk besit nie. Die Vatikaanse Konsilie sou in 1870 ook die leerstuk aangaande die kerk behandel het, maar is uiteen sonder dat daaraan aandag gegee kon word. Gevolglik leef die Rooms-Katolieke teologie in baie groot mate nog by die apologetiese visie op die kerk wat tydens die tyd van die kerkhervorming ontstaan het, toe Rome in sy afweer teen die Reformasie klem moes lê op die uitwendige en sigbare kenmerke van die kerk. Die kerk is, volgens Bellarminus en ander apologete uit die sestiende eeu, die vergadering van mense wat dieselfde Christelike geloof bely en aan dieselfde Christelike sakramente deel het, en onderworpe is aan die wettige plaasvervanger van Christus op aarde, die pous van Rome. Oor die innerlike lewe van die kerk word daar in hierdie soort van definisie eenvoudig geswyg. Daarmee kan die nuwe kerklike denke in die Rooms-Katolieke teologie egter nie genoeë neem nie. Veral ná die Eerste Wêreldoorlog word die neiging baie sterk om oor die kerk meer op ‘n geestelike manier te praat. Die kerk word weer gesien as die liggaam van Christus. Oorweldigende belangstelling ontstaan vir die manier waarop die Nuwe Testament oor die kerk praat. ‘n Mens dink aan die geskrifte van Mersch, Wikenhauser, Cerfaux, Congar, Feckes en talle ander, wat vanuit die Skrif self soek na die waarheid oor die kerk. Hulle spreek anders oor die kerk as die apologete van die sestiende eeu. Vir hulle is die kerk weer die gemeenskap van die heiliges, die vergadering van verlostes, die liggaam en bruid van Christus wat deurstroom word met Sy lewenskrag. Die begrippe van die skolastiek tree op die agtergrond, kom soms onherkenbaar ver weg te staan van die nuwe polsende taal van hierdie geslag. Alles wentel om ‘n nuwe begrip van die eenheid van die kerk met Christus, en vandaar: die eenheid van die gelowiges met mekaar. Dit is simptomaties dat daar in hierdie tyd soveel belangstelling kom vir Möhler, en dan veral vir Möhler se werkie Die Einheit in der Kirche. Vir ‘n eeu was hierdie werkie vergete, maar ná die Eerste Wêreldoorlog verskyn daarvan herdrukke en vertalings. Die warme, egte, dikwels Bybelse toon daarvan gaan weer spreek tot die gemoedere. Net soos Möhler, wil die nuwe geslag die kerk verstaan vanuit sy innerlike lewe, nie vanuit sy uiterlike organisasie nie. Hand aan hand hiermee gaan die nuwe belangstelling vir die Oosters-ortodokse siening van die kerk. ‘n Teoloog soos Chomjakov, ‘n geesverwant van Möhler, boei die jongere geslag. Die aksent word verlê. Die nuwere geslag wil nie in eerste instansie ‘n pouskerk hê nie, maar wil die kerk verstaan as “lebendiger Organismus von innen her”. Dikwels word organisme en organisasie teenoor mekaar gestel, altyd ten koste van die organisasie. Die kerk moet ‘n liefdesgemeenskap wees, nie ‘n regs-gemeenskap nie. Die kerk moet ‘n “Gemeinschaft” wees, nie ‘n “Gesellschaft” nie.\nNatuurlik, die nuwe visie op die kerk is van verskillende kante deur ander Rooms-Katolieke teoloë bestry, en die pous self het in sy ensikliek Mystici Corporis Christi (1943) op ‘n taktvolle wyse probeer om paal en perk te stel aan hierdie nuwe denke waarin moontlik te kort gedoen kan word aan die kerk as ‘n hiërargiese grootheid. Dit neem egter die feit nie weg nie, dat die nuwe visie op die kerk ‘n veel wyer invloed het as wat oppervlakkig vermoed sou kon word. Dit het in werklikheid ‘n vernuwing in die standpunt van die Rooms-Katolieke Kerk op verskillende terreine moontlik gemaak, en die gevolge daarvan is op die oomblik nog nie te oorsien nie.\nDie nuwe visie op die kerk het veral ten gevolg gehad dat daar ‘n nuwe aksent gelê kon word op die lede van die kerk. Die liturgiese beweging is ‘n komplekse verskynsel wat op verskillende plekke homself verskillend openbaar, maar in die Rooms-Katolieke teologie het dit veral ook invloed uitgeoefen op die mondigwording van die leke, en dan veral in dié sin, dat aan die leke ‘n groter aandeel in die erediens gegee moet word. Die eucharistie is en bly die middelpunt van die Rooms-Katolieke erediens, en die liturgiese beweging stel hom dit ten doel om die betekenis en inhoud van die eucharistie op die voorgrond te stel en die besef van die betekenis daarvan steeds dieper te laat posvat. Nou word daar egter al meer in Rooms-Katolieke kringe besef dat die eucharistie in die verlede te sterk benader is vanuit die gesigspunt dat dit ‘n offer is, en te min vanuit die gesigspunt dat dit ‘n maaltyd is. Die gemeenskapskarakter moet meer op die voorgrond tree daarin, en daarom dring verskillende teoloë aan op ‘n liturgiese hervorming, sodat die lidmate ook aan die kerk mag deel en die volkstaal gebruik kan word om die gewone volk in staat te stel om mee te lewe met die verrigtinge. ‘n Mens hoor oer-motiewe van die Reformasie hierin deurklink.\nMaar dit is nie slegs in die liturgie dat daar meer aandag gevra word vir die leek nie. Die Rooms-Katolieke Kerk het in die afgelope tientalle jare onder invloed van die corpus Christi-gedagte baie aandag geskenk aan die mobilisasie van die leke en die aktivering van die gewone lidmate op baie terreine deur die stigting van arbeidsklubs en ander leke-organisasies. Daar word selfs met vrymoedigheid erken dat die “priesterskap van alle gelowiges” deur die Protestantisme na waarheid beklemtoon is en dat dit in die Katolieke Kerk meer tot sy reg moet kom.\nDit spreek daarby vanself dat ook die besondere ampte in ‘n nuwe lig te staan moet kom. Die gedagte van die heerskappy van die besondere ampte tree terug voor die nuwe klem wat gelê word op die amp as diens. As ‘n mens lees wat ‘n teoloog soos Küng te sê het oor die Nieu-Testamentiese leer aangaande die wese van die amp, dan vra ‘n mens jouself af of hy by Luther en Calvyn in die leer was. Die huidige pous, Johannes XXIII, doen dan ook alles in sy vermoë om af te kom tot die gewone volk. Hy wil in eerste instansie die biskop van Rome wees, die vader van die gelowiges, en op ‘n merkwaardige wyse doen hy afstand van die prag en praal wat die pous nog steeds omring het. Daar word in die teologie ook weer ‘n nuwe klem gelê op die betekenis van die plaaslike biskop-amp, en ‘n mens hoor spreek van die feit dat die plaaslike kerk werklik kerk in die volle sin van die woord is, sodat aan die verskillende bisdomme ‘n groot mate van selfstandigheid gelaat moet word. Al hierdie aksente vloei direk voort uit ‘n kennismaking met Bybelse gegewens oor die kerk en sy dienaars, en ‘n mens vermoed dat die talryke studies van Protestantse kant hier ‘n bevrugtende invloed uitgeoefen het. Waar daar tans ook van Protestantse kant heelwat geskrywe word oor die biskop-amp, en selfs Gereformeerde kerke nie onsimpatiek staan teenoor die idee van die instelling van die biskop-amp nie, sien Rooms-Katolieke teoloë groot moontlikhede in die gesprek rondom die leer van die Skrif aangaande die ampte.\nDie nuwe visie op die kerk het egter ook in ‘n ander opsig groot invloed uitgeoefen: die houding van Rome teenoor die ekumene. Verskillende Rooms-Katolieke teoloë is van opvatting dat die begrip “mistieke liggaam” wyer is as die begrip kerk, en as ons hulle redenasie noukeurig beluister, dan moet ons sê dat hulle daaronder verstaan wat in die Protestantse teologie bekend is as die Una Sancta, die één algemene Christelike kerk, wat wyer is as een spesifieke denominasie. Hierdie opvatting is egter lynreg in stryd met die Rooms-Katolieke siening dat die Rooms-Katolieke Kerk alleen kerk is, en dat al die ander “kerke” sektes en skeurgroepe is. Die opvatting word dan ook afgewys in die pouslike ensikliek Mystici Corporis, en die mistieke liggaam van Christus en die Rooms-Katolieke Kerk word as twee sinonieme beskou. Nogtans is dit so dat die houding teenoor die Protestante en teenoor die ander Christelike groepe in die algemeen aansienlik gewysig is. Meer as ooit tevore word daarop gewys dat daar ook buite die Rooms-Katolieke Kerk gelowige lede van Christus is, en die neiging word al meer om die uitdrukking extra ecclesiam nulla salus nie eksklusief te verstaan nie, maar inklusief. Die ander groepe word nie slegs as “mede-Christene” benader nie, maar in die huidige gesprek word daar gespreek van die ander “kerke” wat naas die Katolieke Kerk bestaan. Daar was seker geen tyd waarin die Rooms-Katolieke teoloog meer moeite gedoen het om die standpunt van die ander Christene reg te verstaan en te interpreteer as in ons tyd nie. ‘n Mens kry die indruk dat daar baie Rooms-Katolieke teoloë is wat afgesien het van die standpunt dat die Roomse Kerk alleen alle waarheid in pag het, en dat die ander alleen maar onwaarhede en leuens vertroetel. Dié standpunt het natuurlik die polemiek oneindig vergemaklik, maar dit het die waarheid ten onder gehou. Dit is ‘n standpunt wat dikwels meer deur vrees geïnspireer word as deur werklike meerderwaardigheid. Dit is ‘n ontwikkeling van buitengewoon veel belang dat die Rooms-Katolieke teologie tans in alle erns na die Protestantse teoloë begin luister om die standpunt van die Protestant eg en eerlik te leer ken.\nOns moet in hierdie verband in die besonder daarop wys dat daar in die afgelope aantal jare ‘n sterk gewysigde opvatting oor die kerkhervormers in die Rooms-Katolieke teologie na vore gekom het. As ‘n mens daaraan dink dat Luther deur Eck, Cochlaeus en Bellarminus, en in navolging van hulle deur honderde en miskien duisende Rooms-Katolieke teoloë beoordeel is as ‘n misdadiger, ‘n rewolusionêr, ‘n psigopaat, ‘n mens sonder waaragtige godsdienssin, ‘n trotsaard met ‘n godslasterlike teologie (vgl. nog tot die groot monografieë oor Luther deur Denifle en Grisar), dan is dit merkwaardig om in ons tyd Luther te hoor beoordeel as ‘n diep religieuse persoon, as ‘n reformator en dergelike meer. Skrywers soos Lortz en Jedin verwerp in ons tyd die karikatuurbeelde van Luther wat so populêr in die Rooms-Katolieke geskiedskrywing is, en gee toe dat Luther nie begryp is deur die Rooms-Katolieke Kerk van sy dae nie, ja, dat selfs die Konsilie van Trente nie werklik begryp het waarom dit ten diepste om Luther gegaan het nie. Die Reformasie word beoordeel as ‘n religieuse beweging van groot betekenis, en hoewel daar altyd maar weer herhaal word dat dit darem ‘n rewolusionêre daad was om van die kerk weg te breek, word daar openlik gespreek van ‘n relatiewe noodsaaklikheid van die kerkhervorming en van die breuk met die Rooms-Katolieke Kerk. Die vraag word gestel of dit Luther se skuld alleen was dat hy buite die kerk beland het, en dit word dan beantwoord deur te wys op die onwil van die kant van Rome om werklik die religieuse bedoelinge van Luther te aanvaar en te benut, op die toestand van die pousdom in daardie tyd, op die feit dat daar maar net geen konsilie gehou is om die aangeleenthede deur te praat nie. Geen wonder dat daar dan tot die gevolgtrekking gekom word dat Rome ‘n medepligtigheid het aan die breuk wat ontstaan het, en ‘n medeskuldigheid tesame met die Kerkhervormers.\nHiermee hang saam die verskynsel dat daar in die jongste tyd ook ernstig in die Rooms-Katolieke teologie gespreek word oor die skuld en sonde van die kerk. Ons weet dat Rome die heiligheid van die kerk interpreteer in die sin, dat die kerk self geen sonde kan hê nie. Die lidmate van die kerk kan wel sondig, maar die kerk as sodanig, die kerk as die liggaam van Christus, kan nie sondig en dwaal nie. Gevolglik is dit uitgeslote om te praat van die sonde van die kerk. Hoogstens sou daar sprake kan wees van sonde in die kerk. In die jongste tyd word hierdie saak egter weer druk bespreek. ‘n Teoloog soos Rahner spreek van “die Kirche der Sünder”, en gaan vandaar voort om te praat oor die kerk as ‘n sondige kerk, waarin allerlei wantoestande kan voorkom, waarin deformasie kan intree en waarin reformasie voortdurend nodig is. Hierdie geluide word herhaal deur Hans Küng wat dit moontlik ag om te praat van die sonde van die kerk, mits ‘n mens dit reg interpreteer, en die oer-gereformeerde slagspreuk opneem: Ecclesia semper reformanda!\nVan hier uit word dit moontlik vir Rooms-Katolieke teoloë om in ons tyd te praat oor die feit dat daar eenheid gesoek moet word met die ander Christene, en wel langs die weg van innerlike vernuwing van die Katolieke Kerk. Hierdie innerlike vernuwing sal dan, volgens Küng, ook onder andere moet insluit dat die geregverdigde punte van kritiek van die kant van die Protestantisme in aanmerking geneem moet word, en dat die Protestantse doelstellinge in die Katolieke Kerk verwesenlik moet word. Dit sal nie help om voort te gaan om slegs aan die ander te sê dat hulle moet terugkom tot die Katolieke Kerk, asof dit hulle alleen is wat rede het om hulle te bekeer nie. Die Katolieke Kerk moet besef dat daar in hom self reformasie tot stand moet kom as hy die eenheid van alle Christene werklik soek. Merkwaardig is dit dat pous Johannes XXIII dergelike klanke laat hoor in sy oproep tot die beplande ekumeniese konsilie waaraan al die Rooms-Katolieke biskoppe deel sal hê, en waarvoor daar reeds geruime tyd ernstige voorbereidings getref word. Daarin meld hy dat die hoofdoel van die konsilie sal wees “ut ad Catholicae Fidei incrementum et ad rectam christiani populi morum renovationem deveniatur, utque ecclesiastica disciplina ad nostrorum temporum necessitates rationesque aptius accommodetur”. Dit gaan dus om drie dinge: die bevordering van die groei van die katolieke geloof, die vernuwing van die sedes en die aanpassing van die orde van die kerk aan die eise van die tyd. Die pous verwag van hierdie konsilie en die maatreëls wat daar getref kan word, blykbaar veel, want hy meen dat dit ‘n stap daartoe is om die Katolieke Kerk so te vernuwe dat dit op sigself ‘n uitnodiging aan alle geskeide broeders sal wees om te kom tot die eenheid van die ware kerk.\n‘n Mens kan nie oor die verskuiwinge in die Rooms-Katolieke teologie spreek, sonder om aandag te gee aan die sg. “théologie nouvelle” nie, die nuwe teologie wat hoofsaaklik uit Frankryk geboortig is, maar wat tog sy talle aanhangers ver buite die grense van Frankryk tel. Saam met die teoloë van die “théologie nouvelle” stry die manne van die sg. Verkündigungstheologie in Duitsland ‘n moedige stryd om ‘n meer Bybelse aksent in die teologie van die Katolieke Kerk te bring. Hierdie teologiese skole gaan veral uit van die standpunt dat die teologiese belangstelling sowel as die kerklike uitsprake van elke tyd beperk van aard is, tydgebonde is en die spore dra van die tydsomstandighede, teëstellinge en dwalinge van daardie betrokke tyd. Die teologie van elke tyd staan onder die invloed van heersende wysgerige strominge in daardie tyd en reageer teen bepaalde dwaalleringe wat opkom terwyl daar dikwels gewerk word met ‘n beperkte insig in bepaalde aspekte van die openbaring van God. Dit kan dan nie anders nie, as dat die teologie van elke tyd bepaalde eensydighede sal vertoon, en hierdie eensydighede en beperkthede dring deur in die kerklike leeruitsprake. Om nou die werklike onfeilbare waarheidskern te vind in die leeruitsprake van die kerk, moet hulle bestudeer word teen die agtergrond van al die beperkende faktore en in die lig van die eintlike strydpunt waarom dit gegaan het. Slegs die waarheid is blywend; die teologiese uitdrukkingsvorm is relatief en verganklik. Daarom mag die kerk ook nie bly staan by die Aristoteliese wysbegeerte waarmee die skolastiek gewerk het, asof dit die enigste wyse is waarop die kerk homself verstaanbaar kan uitdruk, as hy van die begrippemateriaal van Aristoteles gebruik maak nie. Die kerk is in elke eeu geroep om te spreek in die taal van die dag en met gebruikmaking van die wysgerige begrippemateriaal wat op daardie tydstip begryplik is. Daarom sal dit nodig wees om die kerklike leeruitsprake telkens weer te “vertaal” in die begrippe van elke tyd. Vanuit hierdie skool is daar ‘n sterk reaksie teen die skolastieke teologie van Thomas, en daar word ‘n lansie gebreek vir die gebruik van die egte Bybelse terme, vir ‘n studie van die Griekse patres, en selfs vir ‘n hantering van die begrippe van die eksistensiefilosofie.\nDit spreek vanself dat hierdie opvattinge die deur open vir ‘n relativering van baie uitdrukkinge uit die verlede, en ‘n mens vra jouself af, wat sal word van die onfeilbaarheid van die uitsprake van die Roomse Kerk as hierdie denkbeelde konsekwent toegepas kan word, en leeruitsprake na hartelus vertaal kan word in die begrippemateriaal van die dag. Vir die teoloë van hierdie bepaalde skool beteken dit dat hulle meer Bybels wil gaan praat, en dat hulle heel dikwels in hulle formuleringe die Protestantse opvattinge en formuleringe benader, en dit steeds met die bedoeling om maar net die waarheid in die bestaande kerklike leeruitsprake na vore te haal, of om die eensydighede van bepaalde leeruitsprake aan te vul met wat nie daarin staan nie. Ons dink hier aan teoloë soos Von Balthasar en Küng wat bv. op sommige punte geen wesenlike verskille tussen die teologie van Barth en die leeruitsprake van die Rooms-Katolieke Kerk kan ontdek nie!\nIn die boek van Hans Küng oor “Die Rechtfertigung” word onder andere betoog dat die sola gratia, sola fide en soli Deo gloria oer-egte eiendom van die Rooms-Katolieke geloof is. Dat dit nie altyd duidelik genoeg uitkom in die uitsprake van die Konsilie van Trente nie, word dan daaruit verklaar dat dié konsilie enersyds nie die egte bedoeling van die Protestantse verkondiging begryp het nie, en andersyds eensydige uitsprake moes maak uit reaksie teen die valse beklemtoning van die “vreemde geregtigheid” deur die Protestantisme, asof dit geen verskil aan die mens maak as God hom in genade aansien nie! (‘n Mens vra jouself of hoe Küng hierdie verklaring kan gee in die lig van die duidelikheid van die Protestantse belydenisskrifte juis op hierdie punt!) “Die Definitionen und Dekrete wollen also nicht einfach alles sagen, was über die betreffende Wahrheid zu sagen ist.” (Konzil und Wiedervereinigung, bl. 143.) Vanuit hierdie stelling vind Küng dit moontlik om talle eg Bybelse uitsprake te doen wat die weg baan tot die konklusie dat alles wat die Protestantisme met reg as evangeliewaarheid wil bely, die eeue-oue besit van die Katolieke Kerk is, al is dit nie altyd ewe duidelik beklemtoon nie. So kom daar nuwe perspektiewe vir die aanduiding van ‘n groot mate van eenheid in die leer tussen Katoliek en Protestant!\nMaar genoeg. Ons sou nog op verskillende ander punte kan wys waar daar sprake kan wees van verskuiwinge in die Katolieke teologie. Die vraag is hoe ons dit alles moet beoordeel. Die Christelike liefde en die Christelike hoop eis van ons dat ons dit nie alles maar net negatief moet beoordeel as voorwendsels om die Protestante te vang en die eintlike verskilpunt sodanig te verdof dat dit nie meer duidelik is waarom dit eintlik gaan nie. Ons moet die moed hê om hierdie verskuiwinge in meer as een opsig te verwelkom as die verhoring van talle gebede om ‘n werklike verandering in die Rooms-Katolieke Kerk. Tog mag ons nie onrealisties wees nie. Die verskuiwinge wat ons by Rome kan opmerk, is meestal nog slegs teologiese verskuiwinge, en dan nog maar by ‘n klein minderheid van die teoloë, hoewel hulle nie sonder invloed is nie. Van ‘n werklike, hartgrondige terugkeer na die eenvoud van die Bybel sonder meer, kan daar by Rome nog geen sprake wees nie. Die sola scriptura staan nog te duidelik tussen ons. Ook die ganse religieuse praktyk van die Rooms-Katolieke Kerk staan tussen ons. Ons weet dat die nuwe teologiese denkbeelde op die lang duur nie sonder invloed in die Rooms-Katolieke Kerk kan bly nie. Hulle kan nie blywend afgewys word nie. Die pouslike ensikliek Humani Generis (1950) bevat bv. talle uitsprake wat nie anders geïnterpreteer kan word nie, as dat die “théologie nouvelle” afgewys en veroordeel word. En tog, die “théologie nouvelle” gaan voort, en die teoloë uit dié kring is van die vrugbaarste en van mees gelese skrywers in die Rooms-Katolieke Kerk op die oomblik. Op die lang duur moet dit ‘n invloed uitoefen wat nie gekeer sal kan word nie. Iets moet verander. Maar of daar genoeg sal verander om die Protestantisme te bevredig, is meer as ‘n vraag. Selfs die mees radikale voorstanders van die gedagtes van die “théologie nouvelle” dink nie daaraan om minder Katoliek te word of ontrou te word aan die pretensies van die Roomse Kerk nie. Daarom: daar mag veranderinge in die Rooms-Katolieke Kerk intree, selfs belangrike veranderinge, maar sal dit nie maar weer gaan soos met die sg. kontra-reformasie nie, toe Rome onder die druk van die Reformasie talle verbeteringe hier en daar aangebring het, en talle eksesse en uitspattighede afgesny het, sonder egter dat die reformasie tot die kern van die saak deurgedring het? Wie nog geloof het, en wie die Christelike hoop en die Christelike liefde nie verloën het nie, sal met belangstelling die ontwikkelinge gadeslaan en daarvoor bid dat die Woord van God, wat skerper is as enige tweesnydende swaard, by die Rooms-Katolieke Kerk – èn by ons – tot sy volle heerskappy sal kom.\n1. Balthasar, H. Urs von, Karl Barth, Darstellung und Deutung seiner Theologie, Olten, 1951.\n2. Berkouwer, G. C., Verdienste of Genade?, Kampen, 1958; Recent Developments in R. C. Thought, Grand Rapids, 1958; Een nieuwe Stroming in het Rooms-Katholicisme, Geref. Weekblad, Jan.-Feb. 1961; Verschuivingen in de R.K. Schriftbeschouwing, Geref. Weekblad, Nov.-Des. 1961.\n3. Cerfaux, L., La théologie de l’Église suivant saint Paul2, Paris, 1948.\n4. Congar, M. J., Vraie et fausse réforme dans l’Église, Paris, 1950.\n5. Feckes, C., Die Kirche als Herrenleib, Kö1n, 1949.\n6. Kan het Concilie mislukken?, Rubriek Geest en Godsdienst, De Linie, 24 Nov. 1961, bl. 5.\n7. Koster, M. D., Ekklesiologie im Werden, Paderborn, 1940.\n8. Küng, H., Rechtfertigung, Die Lehre Karl Berths und sine katholische Besinnung, Freiburg-Basel, 1957; Konzil und Wiedervereinigung Freiburg-Basel, derde druk, 1961.\n9. Lubac, H. de, Méditation sus l’Église, Paris, 1953.\n10. Magrath, O., An introduction to the theology of the D. R. Churches in South Africa (gesjabloneerde uitgawe).\n11. Mersch, E., Le Corps Mystique du Christ, 2 vol., Bruxelles-Paris, 1951.\n12. Meuleman, G. E., De Ontwikkeling van het Dogma in de R.K. Theologie, Kampen, 1951.\n13. Mitterer, A., Geheimnisvoller Leib Christi, .Wien, 1950.\n14. Rahner, K., Kirche der Sünder, Freiburg i. Br., 1948.\n15. Strömungen im modernen Katholizismus und die Evangelische Stellungnahme, Versamelband, uitgegee deur die Switserse Protestantse Bond, Zollikon-Zürich, 1953.\n16. Valk, J. M. M. de, Het Katholicisme in Beweging, Wending, April 1960.\n17. Die skrywer van hierdie artikel het blykbaar vergeet om sy eie skitterende proefskrif in hierdie literatuurlys te vermeld, nl. Mistieke liggaam en kerk in die nuwe Rooms-Katolieke Teologie, Kampen, s.j. (1955). – (Red. N.G.T.T.).\n[Artikel deur WD Jonker in die Ned. Geref. Teologiese Tydskrif, Deel iv(2), Maart 1963, 67 – 77]\nSkrywer Willie JonkerGepubliseer op 1 Maart 1963 19 Mei 2017 Kategorieë NGTT\nVorige Vorige artikel: Repliek van prof. T. N. Hanekom\nVolgende Volgende artikel: Die beroepbaarheid van sendelinge


Hoe om te ondersteun hang kas op `n plafon\nHoe om Ondersteun hang Cabinets op `n plafon\nKas is nie tipies vryhangende of hang aan die plafon. Daar is egter kombuis ontwerpe wat bel vir kaste op te hang oor `n sentrum eiland of `n skiereiland. Jy kan dit doen met bykomende ondersteuning in raam die plafon en die top van elke kabinet. Jy moet akkurate metings na die gebied in die plafon te versterk, asook `n paar basiese gereedskap en die hulp van `n assistent behoorlik op te spoor.\nKabinet steun stand\nBoor met stukkies\nCarpenter se vlak\n2 1/2 duim hout skroewe\nDraai die kas deure van hul skarniere en verwyder die deure. Dit maak die kas makliker om te hanteer.\nHou die kas teen die plafon in die lokasie met die hulp van `n assistent. A kabinet ondersteuning stand kan hierdie stap makliker maak. Merk die uiteensetting van die kas op die plafon met `n potlood. Stel die kaste opsy.\nHardloop `n stoet finder hulpmiddel oor die geskets gebied en merk die plek van die plafon opstel borde of balke.\nBoor gate deur die gips en in die solder of soek ruimte. Boor die gate op die hoeke van uiteensetting elke kabinet en `n paar plekke om hul rande. Wanneer in die solder, dit help jou spoor die area waar jy die kas sal oorhandig.\nKruip in die solder area en vind die verwysing gate. Posisie 2-deur-4-duim hout tussen die balke en oor die gate wat die kabinet rande aan te dui. Heg die hout aan die balke met `n hamer en spykers te raam die plafon te versterk.\nSkroef laaghout aan die bokant van die kaste vir ekstra ondersteuning. Dit help hulle om hul gewig plus die gewig van die inhoud daarvan te weerstaan.\nPosisie een van die kaste teen die plafon binne sy verwysing uiteensetting. Hou vlak `n skrynwerker se aan die onderkant van die kabinet om te verseker dit is vlak. Indien nodig, voeg shims tussen die kabinet en die plafon en snoei enige oortollige shim met `n mes.\nHeg die kabinet aan die balke en die nuwe raam ondersteun met lag boute, ringe en `n pootjie moersleutel. Maak seker dat die boute gaan regop in die ondersteuning planke.\nPlaas die tweede kabinet langs die eerste met die gesigte van elke is gelyk met mekaar en dan klamp hulle saam. Check dit vir vlak en heg dit aan die balke met lag boute en wassers. Skroef die kaste aan mekaar met behulp van 2 1/2 duim hout skroewe. Verwyder die klampe.\nSkroef die kas deure terug op die skarniere.\nEk kan stapel Wall Cabinets op top van die bestaande muur kabinette?\nWat jy nodig het om `n hangmat voorsitter Hang\nHoe om `n slaansak hang van `n Binne Ceiling\nHoe om Verwyder `n Drop Ceiling\nHoe om te bou Stapeling Cabinets vanaf die vloer tot die plafon\nNormale Ligmonteerstuk Grootte vir kombuiskaste\nHoe om `n leer hang van die plafon\nHoe om Hang gewigdraende Hooks in die plafon\nHoe om Hang pompoms Van `n plafon\nHoe ver Indien dakwaaier lemme kan uit die plafon?\nHoe om `n Terrarium hang van die plafon\nafhow.win » Huis » Hoe om Ondersteun hang Cabinets op `n plafon


Konfyt | Annelien Pienaar - Part 2\nRissie konfyt / Chillie jam\nSoms is mens lus vir ietsie met byt, maar ook geurig en dekadent. Hierdie rissie konfyt is die perfekte pasmaat vir soppe, souse, doopsous, blatjang vervangers en vele meer. 300 g rissies, halveer in lengte, [...]\nWatter tamaties is geskik vir konfyt kook? Wel daar is soveel op die mark dat daar nie meer regtig ‘n reêl is nie maar ek hou by my beeshart en jam tamaties, maar ek het [...]\nBessie konfyt-alle soorte\nJy kan hierdie resep vir ‘n verskeidenheid bessie soorte gebruik en ongelooflike resultate verkry. Maak jou eie appel pektien deur eenvoudig Granny Smit appels grof te kap met al sy dele, maak toe met water [...]\nFlaxseed low carb broodjie


Wat is Velveeta? - Skemerkelkresepte, spiritualieë en plaaslike kroeë - 2022\nWat is Velveeta?\nWat weet ons regtig van Velveeta\nOns het die kultus-gunsteling kaasproduk bekyk.\nVelveeta is ongetwyfeld 'n kultus -klassieke, maar wat weet ons eintlik van hierdie geliefde kaas? In 1928 is Velveeta deur Kraft Foods aan die massas bekendgestel, en in die dertigerjare het dit die eerste kaasproduk geword wat die seël van goedkeuring van die American Medical Association verdien het. Alhoewel dit vandag natuurlik die gewildste gebruik is om macaroni en kaas te maak, is dit eers voorgestel as 'n "sous" wat bedien moet word "oor geroosterde toebroodjies met grondboontjiebotter en piekels." Klink goed, reg? Miskien nie.\nKlik hier om die Velveeta -resep (skyfievertoning) te sien\nOm 'n meer algemene aantrekkingskrag te ontwikkel, is Velveeta in 1953 herformuleer as 'n kaassmeer en is ontwerp om 'n smaak te hê wat Amerikaanse kaas met 'n meer "fluweelagtige" tekstuur herhaal, vandaar die naam. Deur die jare het hierdie verwerkte kaasproduk, waarna Kraft verwys as 'n 'prettige, gesinsvriendelike' kos, sy veelsydigheid getoon in resepte soos quesodip, gegrilde kaasbroodjies, kaasbroccoli sop en selfs Velveeta fudge. Dit het ook sedert die twintigerjare 'n groot aanhang gekry. Vandag is daar verskeie webwerwe en Facebook -bladsye wat toegewy is aan Velveeta se goedheid en nostalgiese kwaliteit.\nVelveeta is geskep as 'n manier om ekstra kaas te hergebruik\nVelveeta is nie so baie ontdek as wat dit uitgevind is nie, en nog vreemder is die feit dat dit eintlik die tweede kaas is wat deur die Switserse immigrant Emil Frey uitgevind is. Frey het saam met sy pa, wat ook 'n boer en kaasmaker was, na die VSA geëmigreer en uiteindelik by die Monroe Cheese Company in New York gewerk. Eerstens het hy die taak gekry om 'n kaas te maak wat in plaas van 'n ingevoerde kaas genaamd Bismarck gebruik kan word, en hy het dit gedoen. Sy eerste kaas was die sagte, smeerbare en wonderlike Liederkranz, en dit was so gewild dat die fabriek meer as 'n ton kaas per dag gestuur het net om by die vraag te bly. Dit was in 1889, en eers in 1918 het hy sy tweede beroemde kaas ontdek.\nDestyds het die onderneming 'n ander plek geopen wat hoofsaaklik Switserse kaas vervaardig het. Hulle het egter 'n probleem gehad - dit was moeilik om beskadigde kaaswiele te verkoop, en dit was baie produkte wat hulle nie wou mors nie. Omdat hulle geweet het dat Frey reeds sukses gehad het met die maak van nuwe kase, het hulle vir hom 'n paar monsters gestuur en hom gevra om 'n produk op te stel wat hierdie kaasafval gebruik. Na 'n paar ernstige eksperimente - waarvan die meeste op sy eie stoof gedoen is - het hy 'n produk gekry wat nie net al die kaasreste gebruik het wat andersins tot niet gegaan het nie, maar ook 'n kaas met 'n tekstuur anders as ander . Dit was die tekstuur - beskryf as fluweelagtig - waarvoor hy Velveeta genoem het.\nHoe word Velveeta presies gemaak?\n'N Verskeidenheid kaas met oranje kleur is oorspronklik gebruik om 'n reghoekige Velveeta-plaat op te maak, hoewel die proses sedertdien ietwat verander het. Gebruik spesiale masjinerie, soos Insider verslae, die stukkies oorblywende kase is in klein stukkies gemaal, en 'n emulgator wat ontwerp is om emulsies te stabiliseer, word by die mengsel gevoeg. 'N Emulsie is 'n dispersie of 'n mengsel van twee vloeistowwe wat normaalweg nie goed saamspeel nie, soos olie en water. "Hierdie vloeistowwe kan met geweld saamgevoeg word, soos met 'n sterk klitser of homogeniseerder," Kos verkrummel verslae.\nDie mees algemene voorbeeld van 'n emulsie is die van water en olies, soos asyn en olyfolie. Hulle kan met die hand gemeng word, maar sodra die aksie stop, sal die twee antagoniste weer verdeel. Alhoewel daar 'n hele paar emulgatoren in die voedselproduksieproses gebruik word, is die eiergele, eierproteïene, mono- en diglyceriede, esters met vetsure en polysorbate algemeen.\nNou is dit hoe Velveeta vroeër gemaak is, met emulgatoren en ongebruikte kaasstukke, maar dit is nie meer die bestanddele wat gebruik word nie. Omdat die vervaardigingsproses vir Velveeta oor tyd verander het, moes baie ander faktore ook daarmee verander. Dit bevat 'n paar wetlike opdaterings, soos hoe die Amerikaanse Food and Drug Administration kaasprodukte soos Velveeta klassifiseer, wat nou 'gepasteuriseerde kaasproduk' is (via Die daaglikse maaltyd ).\nVelveeta aandete resepte:\n1. Bedien 'n gesinsgunsteling met hierdie resep vir Velveeta Easy Mac and Cheese!\n2. Voeg 'n bietjie kaas by jou Tex-Mex met hierdie Creamy Cheesy Chicken Chili!\n3. Maak 'n taai geperste toebroodjie met hierdie maklike Cheesy Pizza Panini Sandwich!\n4. Hierdie romerige hoender- en wilderysop sal heerlik saam met Franse brood pas!\n5. Verander ons gunsteling dip in aandete met hierdie Velveeta en Rotel Baked Chicken Pasta!\n6. Tuna -oondbak is een van ons gunstelinggeregte in die gesin, maar ek het nooit daaraan gedink om Velveeta by te voeg nie. Hierdie resep vir Cheesy Tuna Noodle Casserole lyk heerlik!\n7. Maak mak en kaas op die maklike manier en sit in die Crockpot! Hierdie Slow Cooker Creamy Velveeta Macaroni en Kaasresep lyk so eenvoudig!\n8. Hierdie stewige Cheesy Chicken Chowder sal so lekker wees op 'n koue dag!\n9. Ek is mal oor een-aandete. Hulle spaar net soveel tyd. Maak beslis hierdie One Dish Queso Chicken Bake!\n10. Hierdie Velveeta Spicy Chicken Spaghetti is 'n netjiese kinkel op tradisionele spaghetti!\n11. Sit 'n slaai aan die kant wanneer jy hierdie Broccoli en Kaas Aartappelsop bedien!\n12. Hierdie Ritz Cracker Macaroni and Cheese is 'n knapperige manier om basiese mac en kaas te maak!\n13. Bedien hierdie Cheesy Beef Burritos op Taco Dinsdag!\n14. Gebruik Velveeta om hierdie romerige Enchilada -sop te maak, net soos dit by Chili & rsquos bedien word!\n15. Hierdie Crockpot Beefy Macaroni en kaas sal 'n wonderlike eenpot-ete wees!\n16. Hamburger sop is 'n gunsteling ete van ons. Ek hou baie van die idee om kaas by te voeg in hierdie Cheesy Hamburger Soup -resep!\n17. Hierdie resep vir Broccoli, Spek en Aartappelkoek maak 'n heerlike sop wat u gesin sal opdis!\n18. Stoor hierdie Velveeta -oondresep vir 'n besige weeklikse ete!\n19. Ek hou van die smaak van gekookte ui in kos, so ek weet net dat hierdie Onion Lovers Macaroni and Cheese -resep om voor te sterf is!\n20. Sit soggens jou slow cooker aan om hierdie Crockpot Cheesy Chicken Spaghetti te maak!\n21. Laat die kinders bak na bak van hierdie Super Easy Cheesy Aartappelsop kry!\n22. Bedien hierdie Easy Cheesy Orzo saam met 'n hoofgereg!\n23. Voeg Velveeta by jou hamburgers met hierdie Stuffed Ranch Burgers -resep!\n24. Hou jy van Kubaanse kos? Kyk hoe u hierdie Kubaanse Empanadas met Velveeta kan maak!\n25. Ag my. Hierdie resep vir Buffalo Chicken Mac and Cheese Casserole kombineer twee van my gunsteling dinge. Daar is geen manier dat dit nie wonderlik is nie!\n26. Bedien hamburgers op 'n nuwe manier met hierdie resep vir kaasburgersop!\n27. Hierdie Crockpot Cheesy Chicken Broccoli en Rys is 'n perfekte manier om verskeie geregte in een gereg voor te sit!\n28. Die kinders sal daarvan hou om hierdie eenvoudige Tater Tot -oondbak te eet vir aandete!\n29. Het dadelik hoender en aartappels gebak in hierdie Crockpot Cheesy Scalloped Aartappels en Hoenderresep!\n30. Hierdie kaasagtige Herderpastei sal 'n groot treffer by ons kinders wees!\nVelveeta aandete resepte en hulpbronne:\nHaal hierdie handige aangeslote hulpbronne by Amazon op om self hierdie heerlike Velveeta -aandete -resepte te maak!\nWaarom Isn & apost Velveeta -kaas?\n1. Die lys van bestanddele\nDie amptelike lys van Velveeta -bestanddele is soos volg: Melk, water, wei, melkproteïenkonsentraat, melkvet, wei -proteïenkonsentraat, natriumfosfaat, bevat 2% of minder van: sout, kalsiumfosfaat, melksuur, sorbiensuur, natriumsitraat, Natriumalginaat, ensieme, apokarotenaal, Annatto, kaaskultuur.\nIntussen is die lys bestanddele vir die meeste kase melk, stremsel en miskien 'n bietjie sout. Maar die langer bestanddele is nie die mees verrassende element hier nie.\nHier is die ding: jy hoef wei nie by 'n kaas te voeg nie, want wei word eintlik geproduseer tydens tradisionele kaasmaak (dit is die vloeistof wat oorgebly het nadat die melk gestop en gespanne is).\n2. Al die bygevoegde preserveermiddels\nAlhoewel baie rasse supermarkkaas preserveermiddels bevat, benodig ware kaas nie eintlik kunsmatige bymiddels nie, omdat die kaasproses eintlik natuurlike preserveermiddels skep.\nNie-voorgereg (NS) bakterieë is die tweede golf van bakterieë wat tydens die kaasproses in kaas voorkom. Hierdie organismes, wat hoofsaaklik bestaan uit mesofiele melksuurbakterieë, dra by tot die geur en opbergingsvermoë van verskillende kase.\nVelveeta, aan die ander kant, bevat 'n hele aantal duidelike kleur- en#xA0 -bewaarmiddels.\nDit kan eintlik nie regte kaas genoem word nie, omdat dit soveel bymiddels bevat.\n3. Dit het 'n gebrek aan kalsium, maar nie aan laktose nie\nEen gram Velveeta bevat 13 persent van u daaglikse waarde vir kalsium, in teenstelling met cheddar, wat 20 persent bevat. Maar selfs al het Velveeta minder kalsium, het dit eintlik meer laktose.\nDit lyk miskien vreemd, maar kaas bevat eintlik nie soveel laktose nie. Alhoewel dit uit melk gemaak word, verwyder die natuurlike kaasproses baie van die laktose - of melksuikers - wat deur die bakterieë wat die melk in kaas verander, verteer, op dieselfde manier as wat gis weg eet. suiker in druiwesap om dit in u gunsteling bottel wyn in die alkohol te verander.\nMaar Velveeta kan dieselfde sê oor die produk. Omdat Velveeta nie deur die natuurlike kaasmaakprosesse gelei word nie, eindig dit eintlik met 9,3 persent laktose in vergelyking met werklike kase soos Swiss (3,4 persent), Roquefort (2 persent) of Stilton (0,8 persent) . Velveeta het eintlik meer laktose as melk self - met 'n laktose -inhoud wat wissel van 4,8 tot 5,2 persent, en is baie nader aan ingedampte melk, met 10 persent laktose.\nTuisgemaakte Velveeta -kaas en Cheez Whiz\nHierdie tuisgemaakte weergawes van die gewilde kaasvoedsel is nie net maklik om te maak nie; dit word gemaak met regte kaas sonder ongewenste preserveermiddels. Ligte cheddarkaas, melk en roomkaas is een van die bestanddele, en 'n bietjie gelatien laat die faux Velveeta - of Amerikaanse kaas - in 'n blok stol. U kan wit of oranje kaas gebruik, afhangende van hoe u wil hê dat die finale produk moet lyk.\nDie sagter "Cheez Whiz" -mengsel word uitstekend verhit en bygevoeg by warm macaroni, romerige sop soos hierdie broccoli-kaassop met vier bestanddele of groente, of gebruik dit as 'n warm dip met 'n aantal ekstra bestanddele.\nDie Amerikaanse kaasvervanger is soortgelyk aan die gewilde verwerkte kaas, Velveeta. Dit is ideaal vir toebroodjies, koekies, dips en snacks. En dit het lekker gesmelt in 'n basiese gegrilde kaasbroodjie. Of voeg dit by 'n witsous vir groente, oondvaste of pastageregte.\nDie Amerikaanse kaas (Velveeta) resep maak ongeveer 1 1/4 tot 1 1/2 pond en die Cheez Whiz -kloon maak ongeveer 2 koppies.\nAs u eers na die verpakking kyk, lyk Velveeta asof dit relatief laag in kalorieë is. Maar u moet die porsiegrootte en aantal porsies vir elke houer lees. Velveeta -verpakking bevat 'n porsiegrootte van 28 g, effens minder as 1 oz. Die 28 g kaasproduk het 80 kalorieë. Alhoewel dit 'n klein getal lyk, bevat die verpakking ook dat daar 32 porsies in elke velveeta -verpakking is. Dit beteken dat een boks Velveeta meer as 2500 kalorieë bevat. Die ligte weergawe het effens minder, en weeg net minder as 2 000 kalorieë.\n8 Lowbrow Velveeta -resepte om voor die tekort te kook\nDie maklik smeltbare, hoogs verwerkte kaasagtige stof Velveeta is 'n tekort, verslae USA Today. By baie -winkels loop die verwerkte kaas, wat bekend staan as Liquid Gold, by Velveeta -liefhebbers op, maar word wyd gekritiseer deur die meeste kosse. ”\nAdvertensie -ouderdom was die eerste om te berig dat dit lyk asof die kruidenierswinkels aan die ooskus opraak met die Velveeta -kaas. Maar wanneer USA Today het Kraft (die onderneming agter Velveeta) gevra om spesifieke redes vir die tekort te bespreek; verteenwoordigers was baie, baie vaag.\nKraft -woordvoerder Jody Moore het egter hierdie twyfelagtige antwoord gegee:\nVerwerkte kaas is 'n seisoenale produk? Ons is verward. Moore het voortgegaan deur te sê: “Dit is moontlik dat verbruikers die volgende paar weke moontlik nie 'n paar Velveeta -produkte op die winkelrakke kan vind nie.“\nMaar, maar hoe is dit 'n produk wat jare lank goed bly en net melk, water, vreemde voedseladditiewe en kleurstowwe bevat?\nKulinêre geskiedkundige Ken Albala sê Velveeta kan in die Super Bowl -tyd 'n toename in belangstelling sien, en dan merk dit op dat dit nie sin maak nie, want die geleentheid is amper 'n maand ver. Almal is dus verward en niemand weet iets nie, behalwe dat daar 'n Velveeta -tekort kan wees.\nDesondanks is daar geen tyd soos die huidige om die resepte met die laagste voorkop wat u met Velveeta kan maak aan te beveel voordat u dit nie kan doen nie.\nKlik deur die galery vir 10 Lowbrow Velveeta -resepte om voor die “ortage gaar te maak. ”\nRO*TEL® EN VELVEETA QUESO\nHierdie kaasdip is sout en wonderlik, veral as dit gekombineer word met 'n koue brouwsel. Die maklik-om-te-maak dip benodig weinig meer as Velveeta, tamaties en groente-pepers, Ro*Tel, en Jimmy Dean Wors.\nPAULA DEEN SE SJOKOLADE KAAS FUDGE\nLaat dit aan die koningin van gesondheidskos oor om fudge -vierkante met Velveeta te maak. Ja, die resep benodig twee bokse poeiermelk van 16 oz, 'n koppie botter en 1/2 pond Velveeta (as u wonder).\n"Hierdie resepte is absoluut asblik. Met 'n hoofletter T. Maar soms is dit goed om 'n bietjie vies te raak," sê Mandy Rivers van die resepteblog South in Your Mouth. Ons kon nie meer met haar saamstem nie. Die magiese vulsel vir hierdie skuifbakke kombineer varkwors, gemaalde beesvleis en bogenoemde 'vloeibare goud'.\nIs jy lief vir aartappelskrokette? Is u ook lief vir verwerkte kaas? Dan is hierdie knapperige aartappelballetjies met 'n taai kaas sentrum vir u.\nCORNBREAD EN VELVEETA CASSEROLE\nDit is hartlike, warm trooskos op sy beste. Dit is stewig, kaasagtig en voed ses tot agt ernstig honger eters.\nWonder u nog steeds wat u gaste op u Super Bowl -partytjie moet bedien? Hierdie quesadillas is so eenvoudig soos om Velveeta en Rotel in 'n bak te mik, roer hoender en uie by en skep die mengsel op 'n gebakte tortilla.\nMAKLIKE KAAS MEATLOAF MET VELVEETA KAAS\nAs u vleisbrood maak, waarom sou u dit dan nie meer as 'n pond romerige verwerkte kaas vul nie?\nVelveeta gee 'n romerige, ryk, kaasagtige geur waarmee mozzarella en ricotta net nie kan meeding nie. Soms is lowbrow -weergawes van Italiaanse klassieke net so tipies Amerikaans en lewensnoodsaaklik.\nMet Google Neus kan u geure soek, hoe die gesmelte sjokolade ruik\nCopyright 2022 \_ Wat is Velveeta?...