Руслан Пановыр: «Зэпахырэ узхэм тащызыухъумэщтыр вакцинациер ары» — Адыгэ макъ\nРуслан Пановыр: «Зэпахырэ узхэм тащызыухъумэщтыр вакцинациер ары»\nАдыгеим имызакъоу, коронавирусыр къызэутэкIыгъэмэ япчъагъэ тыдэкIи лъэшэу щыхахъоу зэриублэжьыгъэр гумэкIыгъошхоу къэуцухэрэм ащыщ.\n«Коронавирусым пэуцужьырэ прививкэр зыхалъхьэгъахэм мэфэ 30 зытешIэкIэ гриппым пэуцужьырэ вакцинэр аригъэшIын ылъэкIыщт».\nCOVID-19-кIэ зэджагъэхэм ящэнэрэу къытыригъэзэжьыгъэу зеушъомбгъу. Тишъолъыр пштэмэ, чэщ-зымафэм ар нэбгырэ 50-м ехъумэ къяутэкIыгъэу къызыщыхэкIыгъэ мафэхэр агъэунэфыгъэх.\nКоронавирусыр къызэуалIэхэрэм япчъагъэ зэрэхэхъожьырэм ыгъэгумэкIэу цIыфхэм зафегъазэ Шэуджэн район сымэджэщым иврач шъхьаIэу Руслан Пановым.\n— ХэткIи шъэфэп, илъэсрэ ныкъорэм ехъугъ зэпахырэ узыкIэу коронавирусым тызыпэуцужьырэр. Ар къызежьакIэм тызэребэныщт ыкIи тызэреIэзэщт шIыкIэхэр тымышIэхэу къиныгъохэм тахэтыгъ. Джы вакцинацием тыфежьагъ, унэм исхэу, сымэджэщым чIэлъхэу тяIэзэным иамалхэр зэдгъэшIагъэх. Шъыпкъэ, къиныгъо зэфэшъхьафхэр къэуцух. Ахэм зэу ащыщ мы уахътэм сымэджэныгъэм лъэшэу зыкъызэриIэтыгъэр. Мэзи 8 хъугъэ «коллективнэ иммунитет» зыфаIорэр щыIэ хъуным пае коронавирусым пэуцужьырэ вакцинэр игъом цIыфхэм зыхарагъэлъхьанэу тызялъэIурэр, — къыIуагъ ащ.\nТигущыIэгъу къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, ыпэкIэ щыIэгъэ планым тетэу Шэуджэн районым щыпсэурэ нэбгырэ 7428-мэ вакцинэр афашIынэу щытыгъ, джы «коллективнэ иммунитетым» къыфэкIонхэм пае а пчъагъэр мини 9-м нагъэсыгъ. Непэрэ мафэм ехъулIэу прививкэр зыхалъхьагъэр нэбгырэ 3440-рэ (процент 50) мэхъу. Ар макIэ.\nМы илъэсым къэуцугъэ гумэкIыгъохэм ащыщэу врач шъхьаIэм хигъэунэфыкIыгъэр бжыхьэ-кIымэфэ лъэхъаным къекIокIырэ гриппыр цIыфхэм къызэряузырэр ары.\n— Джащ пае цIыфхэм зафэсэгъазэ охътабэ тырамыгъашIэу вакцинациер ашIынэу, — еIо Руслан. — Коронавирусым пэуцужьырэ прививкэр зыхалъхьэгъахэм мэфэ 30 зытешIэкIэ гриппым пэуцужьырэ вакцинэр аригъэшIын ылъэкIыщт. Вакцинэхэр икъоу щыIэх. «Совигрипп» ыкIи «Ультрикс» зыфаIохэрэм афэдэу зэхэлъхьагъу 1920-рэ къытатыгъ, нэужыми къытфыхагъэхъуагъ. Ныбжь зиIэ нэбгырэ 2075-мэ, кIэлэцIыкIуи 180-мэ гриппым пэуцужьырэ прививкэр афашIыгъ.\nМы уахътэм ехъулIэу Шэуджэн районым щыпсэурэ нэбгырэ 86-мэ коронавирусыр къахагъэщыгъэу яунэхэм ащяIазэх, ахэм ащыщэу нэбгырэ 22-р кIэлэцIыкIух. Нэбгыри 8 сымэджэщым чIэлъ.\nВрач шъхьаIэм къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, унэм исхэу ежь-ежьырэу зэIэзэжьхэзэ, узыр бэмэ хагъэужъыныхьэ.\n— Уз мэхъаджэу къежьагъэм тызэрэпэуцужьыщт закъор тызэкъотмэ ары, — къеIуатэ Руслан Пановым. — Зэпахырэ узым инэшанэхэр шъуиIэхэ зэрэхъугъэм тетэу врачым зыфэжъугъаз! Эпидемием изытет, тэри, тыкъэзыуцухьэхэрэми япсауныгъэ щынэгъончъагъэм иамалхэр зэрэдгъэцакIэхэрэм ялъытыгъ. Коронавирусым къыздихьын ылъэкIыщт тхьамыкIагъохэр, нэбгырэ пэпчъ пшъэдэкIыжьэу ыхьырэр зыщыдгъэгъупшэхэ хъущтэп, зэкIэми узыр псынкIэу апэкIэкIырэп. Анахь ыгъэфыкъохэрэр зыныбжь хэкIотагъэхэр ыкIи уз гъэтIылъыгъэ зиIэхэр ары. Ау ныбжьыкIэхэми къафэкъинэу бэрэ къыхэкIы. Уз мэхъаджэм тыщызыухъумэщтыр вакцинациер арышъ, Iэпэдэлэл ар шъумышIы!\nПредыдущая Дунэе Адыгэ Хасэм ия 13-рэ конгресс\nСледущая РеспубликэмкIэ мэхьанэшхо зиIэ проект


МэфэкIым хэлэжьагъэх | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 09.11.2017\t/ РЕКЛАМА\t/\nЗэрэ Урысыеу щыкIогъэ акциеу «Ночь искусств» зыфиIорэм ОНФ-м илIыкIохэм яIахьышIу хашIыхьагъ. Лъэпкъ зыкIыныгъэм и Мафэ ипэгъокIэу общественникхэм этнографическэ диктант атхыгъ. Джащ фэдэу активистхэм Адыгэ Республикэм щыпсэухэрэр ыкIи хьакIэу къэкIуагъэхэр мы мэфэкIым мэхьанэу иIэм щагъэгъозагъэх.\nЛъэпкъ зыкIыныгъэм и Мафэ фэгъэхьыгъэ митингэу республикэм щыIагъэм нэбгырэ мини 5,5-рэ фэдиз къекIолIагъ. Общественнэ организациехэм ялIыкIохэм, ныбжьыкIэхэм, Iоф зышIэхэрэм, Народнэ фронтым иактивистхэм быракъхэр аIыгъхэу урамхэу Краснооктябрьскэмрэ Пионерскэмрэ къарыкIуагъэх, лъэпкъ шIэжьымрэ зыкIыныгъэмрэ ягупчэ щыкIогъэ митингым хэлэжьагъэх.\n— Уилъэпкъ итарихъ зыщыбгъэгъупшэ хъущтэп, — къыIуагъ Урысые Народнэ фронтым ишъолъыр къутамэу Адыгэ Республикэм щыIэм иактивистэу Дмитрий Войновым. — Лъэпкъ зэфэшъхьафыбэ тикъэралыгъо щэпсэу, зыкIыныгъэ тазыфагу илъэу тыпсэуным тыфэбэнэн фае.


Джэуапхэр шъхьэихыгъэу Джэуапхэр шъхьэихыгъэу » Адыги.RU - Новости Адыгеи, история, культура и традиции адыгов (черкесов)\nАдыги - Новости Адыгеи, история, культура и традиции » Новости » Политика » Джэуапхэр шъхьэихыгъэу Джэуапхэр шъхьэихыгъэу\nДжэуапхэр шъхьэихыгъэу Джэуапхэр шъхьэихыгъэу\n19:31, 14 февраль 2019\nТигъэзет къызэрэхиутыгъэу, республикэм щыпсэурэ цIыфхэу упчIэ зиIэхэм Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат занкIэу зыфагъэзэн амал яIагъ. Тигъэзет къызэрэхиутыгъэу, республикэм щыпсэурэ цIыфхэу упчIэ зиIэхэм Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат занкIэу зыфагъэзэн амал яIагъ.\nТигъэзет къызэрэхиутыгъэу, республикэм щыпсэурэ цIыфхэу упчIэ зиIэхэм Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат занкIэу зыфагъэзэн амал яIагъ.\nМыщ фэдэ зэдэгущыIэгъу шIыкIэр цIыфхэм ашIогъэшIэ-гъон хъугъэ ыкIи упчIэ миным ехъу республикэм ипащэ къыфагъэхьыгъ. СыхьатитIум ехъурэ кIогъэ эфирым КъумпIыл Мурат упчIабэхэм, ащ хэхьэх муниципалитетхэм къащатырахыгъэ видеоупчIэхэр, джэуапхэр къаритыжьыгъэх, игъо зыфимыфагъэхэми зэрахэплъэщтхэр, ахэр зэхэфыгъэхэ зэрэхъущтхэр пытагъэ хэлъэу къыIуагъ.\nМыщ фэдэ амал зэрэщыIэр цIыфхэм къызфагъэфедэзэ, псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтым, медицинэм, анахьэу фэгъэкIотэныгъэ зиIэхэм Iэзэгъу уцхэр игъом аIэкIэгъэхьэгъэнхэм, гъэсэныгъэм, предпринимательствэ цIыкIум ыкIи гурытым хэхъоныгъэхэр ашIынхэм, псэупIэхэм язэтегъэпсыхьан, куп зырызхэм псэукIэ амалэу яIэхэр нахьышIу шIыгъэным, нэмыкI лъэныкъохэм япхыгъэ упчIэхэр АР-м и ЛIышъхьэ фагъэзагъэх.\nЭкономикэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэм, щыIэкIэ-псэукIэр нахьышIу хъуным, псауныгъэр къэухъумэгъэным, гъэсэныгъэм, зекIоным хэхъоныгъэхэр ашIынхэм афэшI непэ зэшIуахырэ Iофыгъохэм, анахьэу анаIэ зытырагъэтыхэрэм республикэм ипащэ къащыуцугъ.\n— Iоф зэрэтшIэн фэе шIыкIэр, анахьэу тызлъыплъэн фэе лъэныкъохэр дэгъоу къыдгурэIох. Къэралыгъом ипащэ ижъоныгъокIэ унэшъуакIэ а пшъэрылъхэр къыдыхэлъытагъэх. Ахэр гъэцэкIэгъэнхэм пае лъэпкъ проектхэр щыIэх. Джащ фэдэу шъолъырым социальнэ-экономикэ хэхъоныгъэу ышIыщтхэм я Стратегие блэкIыгъэ илъэсым ыкIэм тштагъэ. Гухэлъ шъхьаIэу тиIэхэр цIыфхэм ягъашIэ ыкIи яхахъохэр нахьыбэ хъунхэр, ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу шIыгъэныр арых. А пшъэрылъхэр зэрифэшъуашэу зэшIохыгъэнхэм тыпылъыщт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nЗэнкIэ зэдэгущыIэгъум илъэхъан цIыфхэм къаIэтыгъэ гумэкIыгъохэр зэхэфыгъэхэ зыхъукIэ, гухэлъэу яIэхэм ащыщыбэхэр щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэхэ зэрэхъущтхэр АР-м и ЛIышъхьэ къыIуагъ.\nЦIыфхэм къатыгъэ упчIабэхэр псауныгъэр къэухъумэгъэным епхыгъэх. Шъоущыгъу ыкIи адэбз уз зиIэхэм Iэзэгъу уцхэр зэраIэкIагъахьэрэ шIыкIэм нэбгырабэ егъэгумэкIы. АР-м и ЛIышъхьэ къызэриIуагъэмкIэ, Iэзэгъу уцхэм ящэфын пэIуагъэхьэрэ ахъщэр мы илъэсым нахьыбэ ашIыгъ. Уз хьылъэхэу, ау бэхэм къямыузыхэрэм ящыкIэгъэ Iэзэгъу уцхэм ящэфын пэIухьэрэ мылъкур джы федеральнэ гупчэм ипшъэрылъ зэрэхъугъэм къыхэкIыкIэ, республикэм сомэ миллион 84,3-рэ къыфэнэжьы. А ахъщэр шъоущыгъу уз зиIэхэм Iэзэгъу уцхэр аIэкIагъэхьаным пэIуагъэхьащт. Ащ ишIуагъэкIэ мы фэIо-фашIэм пэIухьэрэ мылъкур сомэ миллиони 108-м нэсыщт, 2018-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, а пчъагъэр фэдитIукIэ нахьыбэ хъущт.\nАдэбз уз зиIэхэм IэпыIэгъу афэхъугъэным, ахэм ящыкIэгъэ медицинэ IэпыIэгъур зэрифэшъуашэу арагъэгъотыным анаIэ зэрэтырагъэтыщтыр республикэм ипащэ хигъэунэфыкIыгъ. Мы узыр зиIэхэм химиотерапие акIунымкIэ ящыкIэгъэ Iэзэгъу уцхэр нахьышIоу аIэкIагъахьэзэ ашIынэу агъэнафэ. Ащ пае шIокI зимыIэ медицинэ страхованиемкIэ фондым къыхэхыгъэ мылъкур блэкIыгъэ илъэсым егъэпшагъэмэ, сомэ миллиони 110-кIэ нахьыбэ хъущт.\nАдыгэ республикэ клиническэ сымэджэщым епхыгъэу ашIыгъэ Диагностическэ гупчэр мы илъэсым иапэрэ квартал къызэIуахыщт. Ащ игъэпсын сомэ миллион 550,5-рэ пэIуагъэхьагъ. Джащ фэдэу гухэ-лъэу щыIэхэм ащыщ сомэ миллиони 114,5-рэ зытефэщт Джэджэ район сымэджэщым ишIын, сомэ миллиони 180-м ехъу зыосэ перинатальнэ гупчэм иотделениеу сабыйхэр къызщагъэхъухэрэм ипсэуалъэ ятфэнэрэ къат тешIыхьажьыгъэныр, республикэм ипсэупIитIумэ фельдшер-мамыку IэзапIэхэр ащыгъэпсыгъэнхэр. Лъэпкъ проектэу «Псауныгъэр къэухъумэгъэныр» зыфиIорэм 2019-рэ илъэсым сомэ миллион 335,5-рэ пэIуагъэхьанэу агъэнафэ. БлэкIыгъэ илъэсыр пштэмэ, мы лъэныкъом сомэ миллиарди 6,6-рэ пэIуагъэхьагъэмэ, 2019-м а пчъагъэр джыри нахьыбэ ашIыщт, сомэ миллиарди 7,6-м нагъэсыщт.\n— Медицинэм ылъэныкъокIэ тшIэрэм шIуагъэ къытыным фэшI зисэнэхьат хэшIыкI фызиIэ IофышIэхэр тищыкIагъэх. АщкIи, нэмыкI лъэныкъохэмкIи гумэкIыгъоу щыIэхэр зэшIохыгъэнхэм тыпылъыщт. Медицинэ фэIо-фашIэхэм ягъэцэкIэн шIуагъэ къы-тэу зэхэщэгъэным фэшI зэхэубытэгъэ екIолIакIэ къыфэдгъотын фае. МыщкIэ ведомствэм пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр фэзгъэуцугъэх, ахэм анахь шъхьаIэр специалистхэм яIофшIэн зэрифэшъуашэу агъэцэкIэныр ары, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nКIэлэцIыкIу IыгъыпIэм зисабый зыгъакIо зышIоигъохэм къатыгъэ упчIэхэми АР-м и ЛIышъхьэ джэуапхэр къаритыжьыгъэх. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, 2018-рэ илъэсым мыщ фэдэ гъэсэныгъэм иучреждении 4-мэ яшIын республикэм щырагъэжьагъ, мы илъэсым ахэм япчъагъэ джыри щы къыхэхъощт, тапэкIи а IофшIэныр лъагъэкIотэщт. Джащ фэдэу кIэлэцIыкIу ыкIи спорт площадкэхэр, физкультурнэ-псауныгъэр зыщагъэпытэрэ комплексхэр агъэпсыщтых. Спортым, физическэ культурэм пыщэгъэ кIэлэцIыкIухэм, ныбжьыкIэхэм япчъагъэ нахьыбэ шIыгъэным ахэр фэIорышIэщтых.\nЦIыф купхэми республикэм ипащэ зыкъыфагъэзагъ. ГущыIэм пае, Мыекъопэ районым ипоселкэу Табачнэм щыпсэухэрэм урамхэр къызэрагъэнэфыхэрэм щегъэжьагъэу кIэлэеджакIохэр зезыщэрэ автобус зэрямыIэм нэсэу ыгъэразэхэрэп.\nМы гумэкIыгъохэр дэгъэзыжьыгъэнхэм пае министерствэхэм ыкIи муниципалитетым ипащэхэм АР-м и ЛIышъхьэ пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр афишIыгъэх. Джащ фэдэу Iофхэм язытет зэригъэшIэнэу ыкIи пшъэрылъхэр зэрагъэцакIэхэрэр зэригъэлъэгъунэу КъумпIыл Мурат мы псэупIэм кIонэу рихъухьагъ.\nРеспубликэм ирайонхэм ащыпсэухэу видео шIыкIэмкIэ АР-м и ЛIышъхьэ зыкъыфэзыгъэзагъэхэм яIофыгъохэр зэхэфыгъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ пшъэрылъхэр къоджэ псэупIэхэм япащэхэм зэрагъэцакIэрэм лъыплъэщтых, яIофшIэн уасэ фашIыщт. Адыгеим ит псэупIэхэм хэхъоныгъэхэр ашIынхэмкIэ, щыIэкIэшIу адэлъынымкIэ ахэм зэфэдэ амалхэр аIэкIэлъынхэм республикэм ипащэхэм анаIэ тет. Ау ежь цIыфхэми япсэупIэ нахьышIу, нахь дахэ зэрашIыщтым пылъынхэ фае. АщкIэ къуаджэу Блащэпсынэ щыпсэухэрэм щысэшIу къызэрагъэлъэгъуагъэр КъумпIыл Мурат къыхигъэщыгъ.\nКъуаджэм дэсхэр сыдигъуи зыщызэрэугъоищтыгъэхэ, цIыфкIуапIэу щыт культурэм иунэхэм ямэхьанэ зыкъегъэIэтыжьыгъэным иIофыгъуи зэнкIэ зэдэгущыIэгъум къыщаIэтыгъ. Мы лъэныкъом мэхьанэшхо зэриIэр къыдалъытэзэ, къуаджэхэм адэт мыщ фэдэ учреждениехэм ягъэцэкIэжьын ыуж ихьагъэх. БлэкIыгъэ илъэсым культурэм иунитф агъэцэкIэжьыгъ, къуаджэу Фэдз кIэу щашIынэу щырагъэжьагъ. Мы илъэсым учреждении 8-мэ гъэцэкIэжьынхэр арашIылIэщтых.\nСоциальнэ инфраструктурэм игъэпсын къыдыхэлъытагъэу гъогухэм, газ ыкIи псырыкIуапIэхэм яшIын лъагъэкIотэщт. «Непэрэ шапхъэхэм адиштэрэ къэлэ щыIакIэр гъэпсыгъэныр» зыфиIорэ проектым епхыгъэу ашIэщтыр нахьыб. 2019-рэ илъэсым щагу 36-рэ ыкIи общественнэ чIыпIэ 24-рэ зэтырагъэпсыхьанхэу агъэнафэ. Ащ сомэ миллион 251,2-рэ пэIуагъэхьащт. Джащ фэдэу Адыгэкъалэ загъэпсыгъэр илъэс 50 зэрэхъурэм ипэгъокIэу ащ IэпыIэгъу фэхъунхэ унашъо ашIыгъ, муниципалитетым хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ ахъщэ тедзэ фатIупщыщт.\nЦIыфхэм упчIэу къатыгъэхэм ащыщыбэ урамхэм, общественнэ транспортыр къызщыуцурэ чIыпIэхэм, гъогухэм, нэмыкI псэуалъэхэм язэтегъэпсыхьан епхыгъэх. Автомобиль гъогухэм ягъэцэкIэжьын, урамхэм язэтегъэпсыхьан пэIухьащт мылъкур республикэ бюджетым илъэс къэс къызэрэхахырэр АР-м и ЛIышъхьэ къыIуагъ. БлэкIыгъэ илъэсым шъолъырым ит гъогу псэолъэ 31-рэ агъэкIэжьыгъ, ащ сомэ миллион 220-рэ фэдиз тефагъ. Мы илъэсми а IофшIэныр лъагъэкIуатэ, гумэкIыгъо зыдэщыIэ гъогу Iахьхэм ягъэцэкIэжьын сомэ миллион 450-рэ пэIуагъэхьанэу агъэнафэ. Сабыибэ зэрыс унагъохэм чIыгу Iахьхэр защаратыгъэ чIыпIэхэм инфраструктурэ ащыгъэпсыгъэным иIофыгъуи едзыгъо-едзыгъоу зэшIохыгъэ хъущт. Зянэ-зятэ зимыIэжь нэбгыри 113-мэ мы илъэсым псэупIэхэр арагъэгъотыщтых.\nФэтэрыбэу зэхэт унэхэм игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр яшIылIэгъэнхэм ипрограммэ зэрагъэцакIэрэм иIофыгъуи республикэм ипащэ инэплъэгъу ригъэкIырэп. ГущыIэм пае, къалэу Мыекъуапэ дэт мыщ фэдэ унэр шапхъэхэм адимыштэу зэрагъэцэкIэжьыгъэр цIыфхэм къаIуагъ. АР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъкIэ комиссие зэхащагъ, гумэкIыгъор зыфэдэр зэгъэшIэгъэным фэшI а чIыпIэм щыIагъэх. Республикэм ипащэ къызэриIуагъэмкIэ, IофшIэнхэр зыгъэцэкIагъэм щыкIагъэхэр зэкIэ дигъэзыжьыщтых.\nРеспубликэм икъэлэ шъхьаIэ иурамэу Хьахъуратэм ыцIэ зыхьырэм тесхэми АР-м и ЛIышъхьэ зыкъыфагъэзагъ. КъумпIыл Мурат къызэриIуагъэмкIэ, ощхэу къещхырэр зэрылъэдэщт псэуалъэу урымым ыбгъукIэ щытыщтым ишIын фытегъэ-псыхьэгъэ проектнэ-сметнэ документациер агъэхьазырыгъ. Адыгеир загъэпсыгъэр илъэси 100 зэрэхъурэм ихэгъэунэфыкIын къыдыхэлъытэгъэ IофшIэнхэм мы объектыр ахагъэуцуагъ. АщкIэ УФ-м псэолъэшIынымкIэ и Министерствэ шъолъырым IэпыIэгъу къыфэхъунэу ыкIи федеральнэ гупчэм мылъку къыфитIупщынэу щэгугъых.\nДамбэхэм ягъэпытэн, зашъохэрэ псыр шапхъэхэм адиштэным япхыгъэ упчIэхэри мымакIэу къэуцугъэх. Псыхъохэр нэпкъхэм къадэмыкIынхэм фытегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэм язэхэщэн пэIухьащт ахъщэр фэдитIукIэ нахьыбэ ашIыгъ. Зашъохэрэ псым изытет нахьышIу хъуным фэшI ар зыщаугъоирэ псэуалъэм ишIын блэкIыгъэ илъэсым рагъэжьагъ. Джащ фэдэу инженернэ коммуникациехэр агъэкIэжьыщтых, нэмыкI IофшIэнхэр агъэцэкIэщтых. Пыдзэфэ пытэхэм ягъэзекIон, хэкIым идэщынкIэ шапхъэу щыIэхэм агъэгумэкIырэри макIэп. АР-м и ЛIышъхьэ къызэриIуагъэмкIэ, цIыфхэм социальнэ IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэнымкIэ бюджетыр нахьыбэ ашIыгъ, ащ къыхэкIыкIэ хэкIым идэщын пэIухьэгъэ ахъщэм изы Iахь къызэкIэгъэкIожьыгъэнымкIэ къэралыгъом фитыныгъэу къаритырэр фэгъэкIотэныгъэ зиIэхэм къызфагъэфедэн фае.\nБизнес цIыкIум ыкIи гурытым хэхъоныгъэхэр ашIынхэм, мыщ хэщагъэхэм IэпыIэгъу афэхъугъэным, инвестициехэр нахьыбэ шIыгъэнхэм япхыгъэ упчIэхэми АР-м и ЛIышъхьэ джэуапхэр къаритыжьыгъэх. Республикэм ипащэ къызэриIуагъэмкIэ, къэралыгъо программэм къыдыхэлъытагъэу сомэ миллиони 130-рэ фэдиз хъурэ ахъщэ IэпыIэгъу мы илъэсым аграриехэм аIэкIэхьащт. Джащ фэдэу лъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэн епхыгъэу мэкъумэщ хъызмэтым хэщагъэхэм сомэ миллион 42,8-рэ афатIупщыщт.\nМыекъуапэ игупчэ ермэлыкъхэр зэрэщызэхащэщт шIыкIэм ыгъэгумэкIыхэрэми республикэм ипащэ зыкъыфагъэзагъ. КъумпIыл Мурат къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, урамэу Советскэм щыIэгъэ площадкэм ычIыпIэ ермэлыкъхэр зыщырагъэкIокIынхэ алъэкIыщт чIыпIищ къыхахыгъ. Мыщ дэжьым щэфакIохэм ыкIи щакIохэм яшIоигъоныгъэхэр къыдалъытагъэх.\nМэхьанэшхо зиIэ лъэныкъоу АР-м и ЛIышъхьэ ынаIэ зытыридзагъэр адыгэ къуаем икъыдэгъэкIын ары. Джы мы гъомылапхъэм ыцIэ зыщагъэфедэн алъэкIыщт закъор тиреспублик ары. Ащ фэдэ унашъом ишIуагъэкIэ тишъолъыр Iоф щызышIэрэ щэ заводхэм къыдагъэкIырэ адыгэ къуаем ипчъагъэ хэпшIыкIэу хэхъуагъ.\nДжащ фэдэу лъэпкъ культурэм, зекIоным хэхъоныгъэхэр ашIынхэм, адыгабзэм изэгъэшIэн, нэмыкIхэм япхыгъэ упчIэхэм АР-м и ЛIышъхьэ джэуапхэр къаритыжьыгъэх.\n— ЦIыфхэм занкIэу, шъхьэихыгъэу тадэгущыIэныр тиIофшIэнкIэ анахь шъхьаIэу щыт. Арышъ, зыкъысфэзыгъазэхэрэм садэгущыIэжьынымкIэ амал зэфэшъхьафхэр сэгъэфедэх — къэбар жъугъэм иамалхэр, социальнэ хъытыур, цIыф зэхахьэхэр, общественникхэм адысиIэ зэIукIэгъухэр. Ащ фэдэ шIыкIэр республикэм ихэбзэ къулыкъухэм, анахьэу муниципалитетхэм, ащагъэфедэным анаIэ тырясэгъадзэ. Непэрэ Iофтхьабзэми ар къыушыхьатыжьыгъ. Гумэ-кIыгъохэм ащыщхэр мы чIыпIэм щызэшIохыгъэхэ хъугъэ, адрэхэм алъэныкъокIэ пшъэрылъхэр афэсшIыгъэх, ахэр гъэцэкIагъэхэ зэрэхъурэм сылъыплъэщт, — къыхигъэ-щыгъ кIэухым АР-м и ЛIышъхьэ.\nЗэнкIэ зэдэгущыIэгъум къыщаIэтыгъэ упчIэхэр зыдэлъ папкэр КъумпIыл Мурат ратыжьыгъ. АР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъкIэ ахэм зэкIэми ахэплъэщтых, зытефэрэ къулыкъухэм, ведомствэхэм аIэкIагъэхьащтых. Программэр рамыгъажьэзэ цIыфхэм ягумэкIыгъохэм ащыщхэр зэхэфыгъэхэ зэрэхъугъэми мэхьанэшхо иI.\nГумэкIыгъоу щыIэхэр дэгъэзыжьыгъэнхэмкIэ мыщ фэдэ зэдэгущыIэгъу занкIэм шIогъэшхо къызэритырэм щэч хэлъэп. ЦIыфхэм шъхьэихыгъэу адэгущыIэрэ, амалэу щыIэмкIэ ахэм яIофыгъохэр зэхэфыгъэнхэм зынаIэ тет ыкIи IэпыIэгъу афэхъурэ пащэм обществэм цыхьэ фешIы. Ащ фэд АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат.\nКъТРК-у «Адыгеим» ивидеотехыгъэхэмкIэ сурэтхэр къытIэкIигъэхьагъэх.\nЦIыфхэм афызэIухыгъэу ЦIыфхэм афызэIухыгъэу\nМинистракIэм ипшъэрылъ шъхьаIэхэр МинистракIэм ипшъэрылъ шъхьаIэхэр\nГумэкIыгъоу къытфыкъокIыгъагъэм икIэуххэм ядэгъэзыжьын хэлэжьагъэхэм зэрафэразэр КъумпIыл Мурат къыIуагъ ГумэкIыгъоу къытфыкъокIыгъагъэм икIэуххэм ядэгъэзыжьын хэлэжьагъэхэм зэрафэразэр КъумпIыл Мурат къыIуагъ\nЦIыфхэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэр ЦIыфхэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэр\nИлъэсым изэфэхьысыжьхэм, пшъэрылъхэм атегущыIагъэх Илъэсым изэфэхьысыжьхэм, пшъэрылъхэм атегущыIагъэх


Адыгэ Хэку Таймс: "Урысые Федерацием ис лъэпкъхэм ядемократие зэфэс" изэIукIэ "Адыгэ кIотэныгъэр" хэлэжьэщт\nАдыгэ Республикэм и Чылагъо Хъыеныгъэу "Адыгэ кlотэныгъэр" къ. Москва мы мазэм щыlэщт зэlукlэм, хэлэжьэщт. Ащ кlэщакlоу фэхъугъэр "Урысые Федерацием ис лъэпкъхэм ядемократие зэфэс" зыфиIорэ зэхэт купыр ары. Мы унашъор хъыеныгъэм игъэцэкIакIо купым ыштагъ, щылэ мазэм и 4-м зэхэсыгъуоу щыlагъэм.\nХъыеныгъэм итхьэматэу Агыр Аслъан къыlуагъ, унашъоу рекlокlыгъэ зэхэсыгъом зэритхъухьагъэу, зэрафэтхагъэр "демократие зэфэс"-м итхьэматэмэ. Джэуапи къытыжьыгъ, "демократие зэфэс"-м хэхьэрэ Дунэе татар ныбжьыкlэ форум и тхьэмэтэ гуадзэу Айрат Файзрахмановымрэ, Проектэу "ТатПолит" и тхьаматэу Руслъан Айсинрэ. Хъыеныгъэу "Адыгэ кlотэныгъэм", "Урысые Федерацием ис лъэпкъхэм ядемократие зэфэс" дырегъаштэ зэкlэ ащ lофэу зыхаплъэхэрэм. "Демократие зэфэс"-м зэрэдедгъаштэрэ къодыеп, зэIукIэм къыщытlощт адыгэ шъолъырмэ я lоф къиныгъохэр.


Электричествэ ратыгъ — Адыгэ макъ\nРедактор 18.01.2021 18.01.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгэ электрическэ сетьхэм яэлектрикхэм Мыекъуапэ щагъэуцурэ къэгъэлъэгъон комплексэу «Национальная Золотая кладовая» зыфиIорэр электричествэм икъэкIуапIэхэм апашIагъ.\n— Ащ пае лъэхъаным ишапхъэхэм адиштэу гъэпсыгъэ трансформатор киловольт-ампер 250-рэ кIуачIэ иIэу дгъэуцугъэ, киловольти 110-рэ зыкIочIэ подстанциеу «Северная» зыфиIорэм къикIэу кIуапIэ дгъэпсыгъэ, — къыIуагъ «Россети Кубань» и Адыгэ шъолъыр къутамэ ипащэу Рустам Магдеевым.\nКомплексэу зигугъу къэтшIырэр дунаим щызэлъашIэрэ ювелирэу ыкIи IэшэшIэу Еутых Асе ипроектэу щыт, зэрэгъэпсыгъэщтыр къэзыугупшысыгъэри ары. Мыекъопэ къэлэ паркым псэуалъэр щагъэуцу. Аухэу затIупщыкIэ, ащ чIэхьащтхэм мастерым иIэшIагъэхэм анэмыкIэуи, ащ Iоф зыщишIэхэрэри, ювелирнэ псэуалъэхэр зэришIыхэрэри щалъэгъунхэ амал яIэщт. Ащ пае гъучIыр зыщагъэтIкIурэ хьаку щагъэуцу. Джащ фэдэу пкъыгъоу щашIыгъэхэр зыщыIуагъэкIырэ щапIэхэри хэтыщтых.\nМы уахътэм зэпахырэ узым зимыушъомбгъуным пае гъунэпкъэ гъэнэфагъэхэр зэрэщыIэхэр къыдэлъытагъэу, «Россети Кубань» и Адыгэ шъолъыр къутамэ пэIудзыгъэ шIыкIэм тетэу иIофшIэн лъегъэкIуатэ. Электричествэм епхыгъэ фэIо-фашIэ зищыкIагъэм интернет нэкIубгъоу «Портал-тп.рф» зыфиIорэр ыгъэфедэнышъ, ащкIэ лъэIу тхылъыр къытын ылъэкIыщт. Джащ фэдэу упчIэ зиIэр е IэпыIэгъу зищыкIагъэр мы телефонымкIэ къытеоми хъущт: 8.800-220-0-220.\nПредыдущая ЩыIэныгъэм лъэуж дахэ щыпхырищыгъ\nСледущая Сакъыныгъэ къызхэжъугъаф!


Ыгу къыриIогъэ лъагъом рэкIо — Адыгэ макъ\nТилъэпкъэгъухэу зисэнэхьаткIэ гъэхъагъэхэр зышIы зышIоигъохэм ащыщ, Ростов-на-Дону иIэпэIэсэныгъэ щыхегъахъо.\nАщ апэрэ такъикъэу гущыIэгъу сызыфэхъугъэм къыщегъэжьагъэу гуфэбэныгъэу хэлъыр зэхэсшIагъ. ХьакIэцIыкIу Ритэ Шэуджэн районым ит къуаджэу Пщычэу къыщыхъугъ. ИцIыкIугъо ащ щигъэкIуагъ. ТигущыIэгъу унэгъо Iужъу къихъухьагъ — зэшыпхъуиплIырэ зы шырэ мэхъух. Ахэм гукIэгъуныгъэ зэфыряIэу, нахьыжъхэм шъхьэкIэфэныгъэ апагъохызэ къэтэджынхэм ны-тыхэр пылъыгъэх.\nХьатыгъужъыкъое гурыт еджапIэу N 6-м Ритэ щеджагъ. ИцIыкIугъом къыщегъэжьагъэу ищыIэныгъэ зэрипхы шIоигъо сэнэхьатыр ыгукIэ зыдиIыгъыгъ.\n— Врачэу седжэ сшIоигъуагъ, — къытфеIуатэ тигущыIэгъу. — Сиунагъо медицинэм рылажьэрэ исыгъэп, ныжъ-тыжъхэри врач сэнэхьатым епхыгъагъэхэп, ау сэ сицIыкIугъом къыщегъэжьагъэу мы лъэныкъор къыхэсхыгъагъ ыкIи ар къызэрэзIэкIэзгъэхьащтым сишъыпкъэу сыпылъыгъ.\nМедицинэм нахь игъэкIотыгъэу щызэригъэшIэщт лъэныкъом бэрэ егупшысагъ. Пстэури зэригъэфагъэу, цэхэм яIэзэрэ врач хъунэу теубытагъэ ышIыгъ.\n— Врач сэнэхьатыр къызIэкIэбгъэхьаным фэшI игъэкIотыгъэу пшIэнэу щыт предметхэм нахь дэгъоу сяджэщтыгъ, — къытфеIуатэ Ритэ. — 2011-рэ илъэсым гурыт еджапIэр къэсыухыгъ ыкIи тхылъхэр къэлэ зэфэшъхьафхэм адэт университетхэм афэзгъэхьыгъэх. Ахэм ахэтыгъ Ростов-на-Дону. Мы къалэм сыкъызыдахьэм сыщеджэ зэрэсшIоигъор сыгукIэ зэхэсшIагъ. Астрахань, Ставрополь, Краснодар адэт медицинэ учреждениехэми баллхэмкIэ сачIэхьэгъагъ, ау Ростов пстэуми анахь пэблагъэ къысфэхъугъ. Джаущтэу Ростов къэралыгъо медицинэ университетым сыщеджэнэу сычIэхьагъ.\nСыд фэдэ лъэныкъуи зэрифэшъуашэу зэбгъэшIэн гухэлъ уиIэмэ, игъэкIотыгъэу уеджэн фае. ЦIыфым ипсауныгъэ изытет пIэ къырилъхьаным фэшI пстэуми зафэбгъэсэныр пшъэрылъ шъхьаI. Ар дэгъоу къызгурыIорэ пшъэшъэ ныбжьыкIэр еджэным ишъыпкъэу пылъыгъ.\n— Сянэ-сятэхэм сызэрафэразэр сигущыIэ къыщыхэзгъэщы сшIоигъу. Ахэм сыгукIэ сызыфаем къыдырагъэштагъ, гухэлъэу сшIыгъэр къыздэхъунымкIэ IэпыIэгъу къысфэхъугъэх, — игущыIэ лъегъэкIуатэ Ритэ. — НэмыкI сэнэхьат къыхэсхыным сыфащэу зы такъикъи къыхэкIыгъэп. СыгукIи, сшъхьэкIи сызфэкIуагъэм зэзгъэшIэным фэшI амалэу яIэмкIэ яшIуагъэ къысагъэкIыгъ.\n2016-рэ илъэсым апшъэрэ гъэсэныгъэ зэрэзэзгъэгъотыгъэмкIэ дипломыр къысатыжьыгъ. Ау Iоф сшIэным джыри икъоу сызэрэфэмыхьазырыр къызгурыIощтыгъэ. Шъыпкъэ, университетым шIэныгъэ куу къыщыуаты, ау Iоф рымышIэу сэнэхьатым фэкъулаи ухъущтэп. Адыгеим сыкIожьынэу теубытагъэ сымышIызэ Ростов Iоф щысшIэнэу исхъухьагъ.\nРитэ цэхэм зыщяIазэхэрэ факультетым терапиер къыщиухыгъ. Ащ хэхьэ цэхэм яIэзэныр, ахэр гъэкъэбзэгъэнхэр ыкIи нэмыкI фэIо-фашIэхэри гъэцэкIэгъэнхэр.\n— Университетыр къызысэухым, унэе клиникэм сыIухьагъ. Ащ Iоф щысшIэзэ сэнэхьатым нахь игъэкIотыгъэу сырылэжьэнэу зэзгъэшIагъ. Илъэсрэ ныкъорэ врачым иIэпыIэгъоу сыкIуагъэу а IэзэпIэ дэдэм врачэу саштэным зэрэфэхьазырхэр къысаIуагъ. 2018-рэ илъэсым ыкIэм къыщыублагъэу терапевтэу Iоф сэшIэ, — игущыIэ лъегъэкIуатэ Ритэ. — Сыд фэдизэу IофшIэныр зэбгъэшIагъэу къыпщэхъуми, апэрэ сымаджэу къыоуалIэхэрэм уяIэзэныр къины. Тэрэзэу уIэбагъэмэ, фэпшIагъэм ыгъэрэзагъэмэ уигъэгумэкIызэ такъикъхэр зэонэкIых.\nСыд фэдэ чIыпIэ къин тигущыIэгъу ифагъэми, зэкIэ тэрэзэу зэшIуихын амал ыгъотыгъ. Сымаджэхэм хьылъэхэри къахэкIыщтыгъэх, ау сыдигъуи пстэури зэрифэшъуашэу зэшIуихыгъ.\n— Укъызщыхъугъэ унэр, къуаджэр, республикэр зэунэкIын, уинэIуасэ зыдэмыс къэлэшхо укIоныр псынкIэп. УгуIэмэ IэпыIэгъу къыпфэхъун, укIэрытIысхьани гущыIэгъу пшIын пшъэшъэгъухэри уигъусэхэп, — игукъэкIыжьхэмкIэ къыддэгуащэ Ритэ. — Къыхэгъэщыгъэн фае сизэкъо дэдэу Ростов сызэрэдэмысыгъэр. ЕджапIэм илъэс 11-рэ къыщыздеджэгъэ Къэлэшъэо Байзэт сигъусэу университетым тычIэхьэгъагъ. Аущтэу щыт нахь мышIэми, сиунагъо сыкIэрычыгъэ зэрэхъугъэр къин къысщыхъущтыгъэ.\nРитэ гумэкI такъикъэу къекIугъэр макIэп, ау лъагъоу къыхихыгъэмкIэ кIэгъожьэу къыхэкIыгъэп. ЫгукIэ пэблэгъэ сэнэхьатыр къызIэкIигъэхьаным ишъыпкъэу пылъыгъ. Университетыр къызеухыми ащ зыфигъэсагъ. Специалист бэлахьэу джыри зилъытэжьырэп. ТапэкIи ишIэныгъэхэм, опытэу IэкIэлъым ахигъэхъоным пылъ.\n— НыбжьыкIэхэм агу цIыкIу хъоу, гухэлъэу ашIыгъэр къадэмыхъуным егупшысэхэу бэрэ къыхэкIы. Ахэм ыкIи пстэуми зафэзгъазэ сшIоигъу — шIэныгъэ уиIэным уфакIоу, еджэныр уикIасэ зыхъукIэ, сыд фэдэ гухэлъи къыбдэхъущт. Анахь «пчъэ хьылъэу» къыпщыхъурэри къызэIупхынымкIэ тхылъыр IэпыIэгъу къыпфэхъущт, — къеIо Ритэ. — Ар сэ сшъхьэкIэ сыушэтыгъ. Непэ сызэрыгушхорэ дипломри, шIэныгъэу сIэкIэлъри, IофшIапIэу сызщылажьэрэри еджэныр зэрэсикIасэм ишIуагъэкIэ згъотыгъэх.\nТигущыIэгъу пшъэрылъэу зыфигъэуцужьыгъэхэр зэкIэ къыздигъэхъугъ. ИцIыкIугъом къыщегъэжьагъэу зыкIэхъопсыщтыгъэ сэнэхьатыр зэригъэгъотыгъ, джырэ уахътэ ащ рэлажьэ.\n— Сыкъызщыхъугъэ республикэм сыкIожьын гухэлъ зыдэсIыгъ, — игупшысэхэмкIэ къыддэгуащэ Ритэ. — Опытэу сиIэм джыри нахь хэзгъахъоу, сшIэрэм сигъэразэу Адыгеим згъэзэжьынэу сыфай. Ащ мафэ къэс сыдэлажьэ.\nПредыдущая Проектым игъэцэкIэн лъагъэкIуатэ\nСледущая «Единая Россия» начинает обучение потенциальных кандидатов в депутаты Госдумы


ЛIыхъукIэхэм яхьылIагъ — Адыгэ макъ\n«ЛIыхъукIэхьаблэ ихъишъэ ЛIыхъукIэIуашъхьэ къыщежьэ» — джары зэреджагъэр ЛIыхъукIэ Анзаур итхылъ.\nМы аужырэ илъэсхэм бэхэм ялIакъохэм апае тхылъхэр атхых. Ары тэри, ЦуекъохэмкIэ, зэрэтшIыгъэр. Ти Мэдинэ илъэсипшI пчъагъэм Цуекъо лIакъом фэгъэхьыгъэу материалхэр дэтэу «Дети долины Хатепс» ыIоу тхылъ хъарзынэ къыдигъэкIыгъ. Мары непи зы тхылъ шIагъо ЛIыхъукIэхэм ялIакъо фэгъэхьыгъэу щыIэ хъугъэ.\nГуапэ мэхъу лъэпкъым итарихъ, ихъишъэ, ышъхьэ къырыкIуагъэм, иблэкIыгъэ зызэрафагъазэрэр. УиблэкIыгъэ зыфэдэр умышIэу уинепэрэ мафэ уасэ фэпшIышъущтэп, уинеущырэ мафэр зыфэдэщтыр шIэгъуае пфэхъущт. «Возвращение к истокам — путь к возрождению» зыфиIорэ лозунгым чIэтхэу Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр къэралыгъошхоу тызэрысми щэкIох.\nДжы Анзаур итхылъ къыфэдгъэзэжьын. Тхылъым уеплъымэ, апэу унэ къыкIидзэрэр итеплъ, ар дахэ, кIэракI, кIышъо Iужъу телъ. Ар къызэдэпхымэ, авторым исурэт уIоплъэ. Ащ къыкIэлъэкIо искусствоведэу Шъхьаплъэкъо Къэсэй игущыIапэ. Тхылъым дэтыр зэкIэ шъхьибгъоу гощыгъэ. ЗэкIэмкIи нэкIубгъо 331-рэ дэт. Тхылъыр сурэтхэмкIэ гъэкIэрэкIагъэ. Апэрэ сатырым авторым къыщеIо янэ-ятэхэмрэ ипхъорэлъф-къорэлъфхэмрэ ацIэкIэ тхылъыр зэритхыгъэр.\nСэ сишIошIкIэ, зигугъу сшIырэ тхылъыр ЛIыхъукIэ лIакъомкIэ нэпэеплъ хъун ылъэкIыщт. Авторым илIакъо Iофышхо фишIагъ. Уахътэм ипщэсмэ чIагъэсэегъэ цIыфыбэрэ хъугъэ-шIэгъабэрэ къыгъэтэджыжьыгъ. Ежь ыIэ зынэсыгъэу, ылъэ зынэсыгъэу, иакъылрэ игулъытэрэ зынэсыгъэр къытхыхьагъ. ЛIышIоу, лIы пхъашэу, лIыбланэу лIакъом къыхэкIыгъэхэм ацIэ шIукIэ, дахэкIэ риIожьыгъ. Арэгушхо фитыгъуаджэу хыкIыб хъугъэ иIахьылхэми, ацIэ къыреIо. КъыриIорэ къодыеп, ашъхьэ къырыкIуагъэр къетхы.\nЛIыхъукIэхьабли ЛIыхъукIэIуашъхьи къатегущыIэ. КIэкIэу къэпIон зыхъукIэ, пэублэ гущыIэр зытхыгъэ Шъхьаплъэкъо Къэсэй ижъыкIэ къыщегъэжьагъэу джырэ тиуахътэ къынэсэу ЛIыхъукIэ лIакъом къырыкIуагъэр, хъишъэ гъэшIэгъонэу пылъыр мы тхылъым къыщиIотагъ зэхэугуфыкIыгъэу, уеджэным узIэпищэу ЛIыхъукIэ Мыхьамодэ ыкъоу Анзаур зэриIорэм демыгъэштэн плъэкIырэп. Тхылъеджэхэм емыкIу фамышIынэу закъыфигъази, авторым ежь къырыкIуагъэри шъхьаихыгъэу къыриIотыкIыгъ. ИцIыкIугъом щегъэжьагъэу непэ къэсэу зыдеджагъи, зыщеджагъи, зыщылэжьагъи, зыдэлэжьагъи, гухэкIи, гухахъуи ищыIэныгъэ гъогу зыщыIукIагъэхэр къытхыгъ. ИIофшIагъэ, иIофшIэн уасэу хабзэм къыфишIыгъэри къэралыгъо тынхэм къаушыхьаты. Ахэми сурэтхэр атехыгъэу тхылъым къыдэхьагъэх.\nЛъэшэу тхылъеджэм цыхьэ фишIэу, ыгу фызэIухыгъэу Анзаур зэрэфэтхагъэм ишыхьат иунагъокIэ тхьамыкIэгъошхоу къехъулIагъэр, хьазабэу ыщэчырэр къызэрэфиIуатэрэр. «Мэлылъфэгъум и 7-м сыхьатыр 3-м адэжь Фатимэ идунай ыхъожьыгъ. Шъэожъыемрэ пшъэшъэжъыемрэ мэпцIымамэх, яушъыин щыIэп, сэ сизакъу. А чэщым сызхэтыгъэ хьазабыр жабзэкIэ къэIогъуай, ащ фэдэ чэщым хэти Тхьэм щеухъум», етхы Анзаур. Сурэт псау гущыIэухыгъитIукIэ уапашъхьэ къырегъэуцо. Угу егъэцIыкIу. Авторым зыфиIорэр ишъхьэгъусэу илъэс 45-рэ нахь къымыгъашIэу зидунай зыхъожьыгъэр ары. «Ныр ящыкIэгъэ дэдэ зыщыхъугъэу, ным илъэпIагъэрэ иIэшIугъэрэ къызыщагурыIуагъэм Казбекрэ Бэлэрэ янэ аухыгъ» зиIокIэ, лъэшэу а гущыIэхэр гум къынэсых.\nАдыгэхэм аIо: «Шъузабэм быныр епIужьы, лIыгъуабэм быныр ретэкъухьэ», ау Анзаур ибын дахэу зэкIиугъоягъ, ыпIугъ, ылэжьыгъ, ригъэджагъ. ИкIалэу Казбекрэ ипшъашъэу Бэлэрэ апшъэрэ гъэсэныгъэ аригъэгъотыгъ, ягъогу лъагъо щыIэныгъэм щыхаригъэщыгъ. ТIуми унагъохэр яI. Ахэм ясабыйхэм Анзаур ищыIэныгъэ лъагъэкIуатэ. Тхылъэу тызтегущыIэрэм янэжъэу Фатимэ ыцIэкIэ сабыйхэм авторыр зыщафэусэрэ тхыгъэхэри дэтых. Ары, уилъфыгъэхэр обществэм хэзагъэу, ищыкIагъэу ппIушъуныри лIыгъэм щыщ.\nХэзгъэунэфыкIы сшIоигъу ЛIыхъукIэ Анзаур итхылъ адыгэбзэ дахэкIэ зэрэтхыгъэр. Зэгъэпшэн, фэгъэдэн амалхэр авторым IэкIэлъых. КIыхьэ-лыхьэ зыримыгъэшIэу, къымыухьэу ипсэогъоу зидунай зыхъожьыгъэм игугъу къышIы зыхъукIэ, игъашIэ макIэ зэрэхъугъэр къыIо зыхъукIэ, тыгъэнэбзыим фэдэу унагъор къыгъэфабэщтыгъэу, нурэ дахэ къыпихэу зэрэщытыгъэр къетхы. Фатимэ игъэшIэ кIэкI жъогъохэчъым фегъадэ. Адыгэм игубзыгъагъэ ишыхьат гущыIэжъхэри ЛIыхъукIэм итхылъ щыгъэфедагъэх, къекIухэу тхылъыпкъым хэгъэчъыхьагъэм фэдэу хэтых.\nЫпшъэкIэ къэсIогъагъ «ицIыкIугъом къыщегъэжьагъэу ышъхьэ къырыкIуагъэр къытхыгъ» сIуи. Ащ къыхэзгъэхъожьымэ сшIоигъу, къехъулIагъэу ицIыкIугъор арми, иилъэс еджэгъухэр арыми, къызтегущыIэрэм уеджэ къодыеу ублэмыкIэу, узIэпащэу, уагъэгумэкIэу, уагъэгузажъоу чIыпIэхэр ахэт. ГущыIэм пае тыгъужъым зэрэIукIэгъагъэр, чэмым ылIы зэрэпэтыгъэр (ицIыкIугъом) ыкIи ахэм анэмыкIхэр.\nАвторым «Опсэу!», тхылъым «Гъогумаф!» ясэIо.\nПредыдущая Орэдыр о зигъэгъус\nСледущая КIымафэм зэрэфэхьазырхэмкIэ тхылъ къыратыгъ


Редактор 16.03.2020 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nКIэлэегъадж. Мы гущыIэм нэбгырэ пэпчъ ежь мэхьэнэ гъэнэфагъэ реты. ЗыхэмкIэ — ар ным фэд, адрэхэмкIэ — шIэныгъэ языгъэгъотырэ цIыф, ящэнэрэхэмкIэ — щыIэныгъэм илъэгъотещ.\nНепэ зигугъу къэсшIымэ сшIоигъо Анзэрэкъо Светланэ Аскэрбый ыпхъум а гущыIэ пстэури фэгъэхьыгъ, ар кIэлэегъэджэ шъыпкъ, исэнэхьат хэшIыкIышхо фызиIэ специалист. Ищытхъу аригъаIозэ илъэс пчъагъэм Адыгэ кIэлэегъэджэ колледжым (училищым) адыгабзэмкIэ икIэлэегъаджэу Iоф щишIагъ. Непэ къызнэсыгъэми ригъэджагъэхэм шIукIэ агу къэкIыжьы, шъхьэкIэфэныгъэшхо фашIы. ИIофшIэнкIи, ищыIэныгъэ еплъыкIэкIи, изекIуакIэкIи ащ фэдэ фыщытыкIэр къызэрилэжьыгъэм щэч хэлъэп. Адыгабзэм изэгъэшIэн, икъэухъумэн ары анахьэу зыпылъыр. НыбжьыкIэхэм, студентхэм ямызакъоу, тиIэшъхьэтетхэми ныдэлъфыбзэр аIулъэу рыгущыIэнхэм сыдигъуи мэхьанэшхо ритыгъ.\n— Сыд фэдэрэ цIыф лъэпкъи къыкIурэ гъогур ыбзэ епхыгъ. Лъэпкъыр багъомэ, бзэми зеужьыжьы, хахъо ешIы, лъэгапIэ горэми нэсы. Сыд фэдиз къин лъэпкъым ылъэгъугъэми, сыд фэдизрэ кIодыпIэ ифэми, бзэм ахэр дещэхых. Адыгабзэм фэгъэхьыгъэу анахь хъугъэ-шIэгъэ иныр къэралыгъуабзэ зэрэхъугъэр ары. Ар лъэгапIэ гор, ау ащ пытэу утетыныр зыIэ илъыр тэры — ар зиныдэлъфыбзэхэр ары, — еIо Светланэ.\nАнзэрэкъо Светланэ лъэпкъ просвещением иотличник, АР-м лъэпкъ гъэсэныгъэмкIэ изаслуженнэ IофышI, Урысыем гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэрэ АР-м и Парламентрэ ящытхъу тхылъхэр, Адыгеим и ЛIышъхьэ ирэзэныгъэ тхылъ, нэмыкI щытхъуцIэхэр, тын лъапIэхэр бэу къыфагъэшъошагъэх, IофшIэным иветеран. Лъэпкъ проектэу «Гъэсэныгъ» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу кIэлэегъаджэхэм азыфагу щызэхащэгъэ зэнэкъокъум 2008-рэ илъэсым текIоныгъэ къыщыдихыгъ.\nНыдэлъфыбзэр шIу алъэгъуным, ащ дахэу рыгущыIэнхэм ыкIи хэукъоныгъэ хэмытэу тхэнхэм фэзыщэгъэхэ Анзэрэкъо Светланэ инэу фэразэх республикэм щызэлъашIэхэрэ журналистхэу Дэрбэ Тимур, ТIэшъу Светланэ, ХьацIэцIэ Ларисэ.\n— Гурыт еджапIэм тыщезыгъэджэгъэ ШъэоцIыкIу Арамбый Якъубэ ыкъом адыгабзэр дэгъоу тигъэшIагъэ, къытIуилъхьагъ. Я 8-рэ классыр къэсыухи, Адыгэ кIэлэегъэджэ училищым сызычIахьэм, синасып къыхьи, Анзэрэкъо Светланэ Аскэрбый ыпхъум сытефагъ. Тиадыгэ тхакIохэм ятхыгъэхэр нахь куоу зэдгъэшIэнхэм, зэхэтфынхэм, ныдэлъфыбзэр шIу тлъэгъуным ыкIи къэтыухъумэным ащ тыфищагъ, зэрифэшъуашэу, мыпшъыжьэу Iоф къыддишIагъ. ТикIэлэегъаджэхэм шIэныгъэу къытатыгъэр ары непэ тиIофшIэн щыдгъэфедэрэр, тиIэубытыпIэр. Арышъ, Светланэ Аскэрбый ыпхъум инэу сыфэраз, псауныгъэ пытэ иIэу, ибын-унагъо датхъэу щыIэнэу сыфэлъаIо, — еIо гъэзетэу «Адыгэ макъэм» иредактор шъхьаIэу, АР-м изаслуженнэ журналистэу Дэрбэ Тимур.\nМы кIэлэегъэджэ шIагъом ригъэджагъэхэм сэри сащыщ. Сыдигъуи сщыгъупшэрэп кIэлэегъэджэ училищым чIэхьагъэхэм сахэтэу тикуп ипащэу агъэнэфэгъэ Светланэ Аскэрбый ыпхъум нэIуасэ сызэрэфэхъугъагъэр. Илъэс 14 — 15 зыныбжь кIэлэ Iэтахъохэм уагурыIоныр, жабзэ къадэбгъотыныр псынкIэп. Ау а пшъэрылъыр зэрифэшъуашэу тикIэлэегъаджэ зэшIуихыгъ. Нэбгырэ пэпчъ екIолIэкIэ гъэнэфагъэ къыфигъотыщтыгъ, сэмэркъэушхо хэлъэу, ным фэдэу шъабэу къыддэгущыIэщтыгъ, ымакъэ къымыIэтэу мытэрэзыгъэу къытхэфагъэр къыдгуригъаIощтыгъ. АщкIэ сыдигъуи тыфэрэзагъ, непи арэущтэу щыт. Адыгабзэр ежь шIу зэрилъэгъурэм, ыгу зэрэфэузырэм фэдэу тэри ащ уасэ фэтшIыным ынаIэ тетыгъ. Уиныдэлъфыбзэ урыгущыIэн, урытхэн, къэуухъумэн зэрэфаер ащ тигъэшIагъ. Светланэ непи бэмэ упчIэжьэгъу афэхъу, опытышхоу IэкIэлъымкIэ адэгуащэ.\nХьацIэцIэ Ларис — Адыгэ къэралыгъо телевидением иинформационнэ къулыкъу ишеф-редактор, АР-м изаслуженнэ журналист:\n— Андырхъое Хъусен ыцIэ зыхьырэ кIэлэегъэджэ колледжым сызэрэщеджагъэр насыпыгъэу зыфэсэлъэгъужьы. Ар сэзыгъаIорэм ителъхьэпIэ шъхьаIэр тезыгъэджагъэхэр ары. Тызэрэадыгэ группэм къыхэкIэу ныдэлъфыбзэм изэгъэшIэн мэхьанэ ин ратэу тидесэхэр зэхэщэгъагъэх. ИлъэсиплIым къыкIоцI адыгабзэмкIэ тикIэлэегъэджагъ Анзэрэкъо Светланэ. ТиныдэлъфыбзэкIэ къабзэу тытхэу, IупкIэу теджэу ыкIи дгъотыгъэхэ шIэныгъэхэмкIэ еджапIэм щедгъэджэшъунхэу тызгъэсагъэр Светлана Аскэрбый ыпхъур ары. Ащ десэхэр зэрэзэхищэщтыгъэ шIыкIэхэм яхьатыркIэ къин къытщымыхъоу теджагъ. Адыгабзэм играмматикэ нахь гурыIогъошIу къытфэхъунымкIэ щысэу къытфихьыщтыгъэхэр джы непэрэ мафэхэми тиIофшIэнкIэ къытшъхьапэжьых. Информационнэ къэтынхэу «Къэбархэр» эфирым фэдгъэхьазырхэу, текстхэм сяджэжьы зыхъукIэ, тикIэлэегъаджэ тыгу рытигъэубытагъэхэ шапхъэхэм бэрэ къафэсэгъэзэжьы. КIэлэегъэджэ колледжыр къызысыухыгъэм къыщегъэжьагъэу ныдэлъфыбзэм Iоф рысэшIэ, аущтэу зэрэхъугъэм Анзэрэкъо Светланэ иIахь ин хэлъэу сэлъытэ ыкIи сырыкIэгъожьыгъэу мафэ къыхэкIыгъэп. Сыфэраз сикIэлэегъаджэ, бэгъашIэ хъунэу сыфэлъаIо.\nТIэшъу Светлан — КъТРК «Адыгеим» ипродюсер, Адыгеим изаслуженнэ журналист:\n— 1988 — 1992-рэ илъэсхэм Адыгэ кIэлэегъэджэ училищым сыщеджагъ. Шъыпкъэу къэсIон, анахь илъэс тхъагъохэу, IэшIугъэкIэ сыгу къинагъэу а уахътэр щыт. КIэлэегъэджэ Iушхэм, гъэсэгъэшхохэм, губзыгъэхэм тырагъэджагъ, тагъэсагъ. Сщымыгъупшэнэу, шIэныгъэу къыситыгъэхэмкIэ сищыIэныгъэ хъугъэ адыгабзэр дэгъоу зэрэсигъэшIагъэмкIэ сыфэрэзэ дэдэу къыхэсэгъэщы Анзэрэкъо Светланэ Аскэрбый ыпхъу. «Адыгабзэм егугъу, Iэпэдэлэл умышIы, уикIэлэегъаджэхэм ядэIу», — сянэ къысиIо зэпытыгъ. Синыдэлъфыбзэ сиIофшIэн зэрэхъущтыр къылъэгъугъэм фэдагъ. ЕджапIэм сызычIэсми адыгабзэр шIу слъэгъуныр стхьакIумэ ригъэкIыгъэп, нэужым кIэлэегъэджэ училищым сызычIахьэми Анзэрэкъо Светланэ идесэхэм сынаIэ атетынэу къысфигъэпытэщтыгъэ. АщкIэ къасIомэ сшIоигъор: тиунагъо фыригъунэу мы кIэлэегъэджэ гъэшIуагъэм икъэбар ашIэщтыгъэ. БэмышIэу мары адыгэ Iорытхым тыхэлэжьагъ. КъэсIонкIэ тIэкIу емыкIункIи мэхъу, къысфагъэгъун еджэхэрэми, ау диктантым сыкъеджэнэу сырагъэблэгъагъ, сикIэлэегъаджэу Анзэрэкъо Светланэ ар зытхыгъэхэм ахэтыгъ. Мырэущтэу мыр къызкIыхэзгъэщырэм лъапси иI. Адыгэ журналистэу Iоф сшIэнэу, къэбархэр адыгабзэкIэ сIотэнхэу, стхынхэу, адыгэ тхакIохэм яусэхэр шIу слъэгъунхэшъ, ахэм езбырэу сыкъяджэзэ сшIынэу, джы мары цIыф гъэсагъэхэм, шIэныгъэлэжьхэм, сикIэлэегъаджэ апашъхьэ ситэу Iорытхым сыкъеджэшъун амал зэрэзгъотыгъэм иапэрэ лъэгъохэщхэр зыдэсыублагъэр Анзэрэкъо Светлан ары. СикIэлэегъаджэ псауныгъэ пытэ иIэу, гушIогъо мафэхэр игъашIэкIэ къебэкIэу, ибын ихъяр нэмыкI ымылъэгъоу щыIэнэу сыфэлъаIо.\nНыдэлъфыбзэм изэгъэшIэнкIэ непэ гумэкIыгъохэу щыIэхэм, щыкIагъэхэм Светланэ анахьэу ынаIэ атыредзэ. Ахэр дэгъэзыжьыгъэнхэм фэшI адыгэ пстэуми яIо зэхэлъэу, зыкIыныгъэ азыфагу илъэу зэхэтынхэм, абзэ къаухъумэным мэхьанэшхо реты.\n— IэкIыб къэралыгъомэ арысхэ адыгэмэ бзэр зэраIэкIэзырэм зэкIэми тыщыгъуаз. УмыгъэшIэгъон плъэкIырэп насыпым тыдэ ыдзыгъэхэми, сыд къин алъэгъугъэми, тилъэпкъэгъухэм егъэшIэрэ шIулъэгъоу хэкум фыряIэр зэрамыгъэкIодыгъэр, къызэрэзыдырахьакIыгъэр. Джэнэтэу Кавказым къезыпхыхэрэ бзэ лъэмыджыр мыпытэмэ, ар зэпыкIын зэрилъэкIыщтыр гъэнэфагъэ. Зэгорэм зыкъэтшIэжьынэу щытмэ, игъо къэсыгъ, — къыхегъэщы С. Анзэрэкъом.\nIофшIэнымкIэ гъэхъэгъэшIухэр зэриIэхэм дакIоу Светланэрэ ащ ишъхьэгъусэу Чеславрэ унэгъо дахэ зэдашIагъ, зэгурыIоныгъэ азыфагу илъэу сабыитIу зэдапIугъ. Долэтрэ Марзетрэ дэгъу дэдэу еджагъэх, ящыIэныгъэ гъогу пытэу теуцуагъэхэу, янэрэ ятэрэ къамыгъэукIытэжьхэу сэнэхьатэу къыхахыгъэхэм непэ Iоф арашIэ.\nМы унэгъо шIагъом псауныгъэ пытэ илъынэу, Светланэ Аскэрбый ыпхъум игухэлъышIухэр къыдэхъунхэу тыфэлъаIо. ТикIэлэегъаджэ тапэкIи илъэпкъ зэрэфэлэжьэщтым, ныдэлъфыбзэм изэгъэшIэн ыкIи икъэухъумэн зэрэпылъыщтым тицыхьэ телъ. Тэ, ригъэджагъэхэм, сыдигъуи шъхьэкIэфэныгъэшхо фэтшIыщт, шIукIэ тыгу илъыщт.\nПредыдущая Гъэтхапэм и 14-р – адыгабзэмрэ тхыбзэмрэ я Маф\nСледущая Адыгеим и ЛIышъхьэ журналистхэм яупчIэхэм джэуап къаритыжьыгъ


ШъхьаIэр/Пресс-гупч/АР-м иминистрэхэм я Кабинет икъэбарыкIэхэр/Республикэм и Премьер-министрэ игуадзэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэщтыр агъэнэфагъ\nАдыгеим и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат иунашъокIэ Сапый Вячеслав Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэ игуадзэ ипшъэрылъхэр ыгъэцэкIэнхэу агъэнэфагъ. Республикэм ипарламент законодательствэмкIэ, законностымкIэ ыкIи чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыным иIофыгъохэмкIэ икомитет ащ тапэкIэ Iоф щишIагъ.\nТыгъуасэ КъумпIыл Мурат IофшIэгъу зэIукIэгъоу ащ дыриIагъэм иIофшIэн зыфэгъэзэгъэщт лъэныкъо шъхьаIэхэм щатегущыIагъэх.\nРеспубликэм ипащэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, Сапый Вячеслав анахьэу зыфэгъэзэгъэщтыр экономикэр, республикэм инвестициеу къыхалъхьэрэр нахьыбэ шIыгъэныр ары.\n«ТапэкIэ о Мыекъуапэ иадминистрацие ипащэ иапэрэ гуадзэу ущытыгъ, мызэу, мытIоу республикэм ипарламент ухадзыгъ, мэхьанэшхо зиIэ коммерческэ проектхэр пхырыпщыгъэх, бизнесым гъэхъагъэхэр щыпшIыгъэх. Адыгеим иминистрэхэм я Кабинет ухагъэхьагъэшъ, республикэм инвестициехэр нахьыбэу къыхалъхьанхэм ыкIи предпринимательствэм зиушъомбгъуным уишъыпкъэу уафэлэжьэнэу тыпщэгугъы», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nСапый Вячеслав республикэм и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцакIэрэм цыхьэ къызэрэфишIыгъэм пае зэрэфэразэр ыкIи Адыгеим тапэкIи хэхъоныгъэ ышIыным кIуачIэу, опытэу, шIэныгъэу иIэр зэкIэ зэрэфигъэIорышIэщтыр риIуагъ.\nСапый Вячеслав Долчэрые ыкъор 1966-рэ илъэсым шэкIогъум и 13-м къэхъугъ. Апшъэрэ гъэсэныгъитIу иI. Сэнэхьатэу «экономист» зыфиIорэмкIэ Шахтинскэ технологическэ институтыр къыухыгъ, экономикэ шIэныгъэхэмкIэ кандидат. 2010-рэ илъэсым юридическэ гъэсэныгъэ зэригъэгъотыгъ, Адыгэ къэралыгъо университетыр къыухыгъ. 2002-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу 2004-рэ илъэсым нэс къалэу Мыекъуапэ иадминистрацие ипащэ иапэрэ гуадзэу щытыгъ. ЯплIэнэрэ, ятфэнэрэ, яхэнэрэ зэIугъэкIэгъухэмкIэ Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм идепутатэу хадзыгъ. Республикэ парламентым итхьаматэ игодзагъ, экономикэ политикэмкIэ, предпринимательствэмкIэ ыкIи IэкIыб къэрал экономикэ зэпхыныгъэхэмкIэ комитетым ипэщагъ. ЩытхъуцIэу «Адыгэ Республикэм изаслуженнэ экономист» зыфиIорэри, нэмыкI наградэхэри къыфагъэшъошагъэх.


МашIом зэрэпэуцужьыщтхэр арагъэшIагъ МашIом зэрэпэуцужьыщтхэр арагъэшIагъ » Адыги.RU - Новости Адыгеи, история, культура и традиции адыгов (черкесов)\nАдыги - Новости Адыгеи, история, культура и традиции » Новости » МашIом зэрэпэуцужьыщтхэр арагъэшIагъ МашIом зэрэпэуцужьыщтхэр арагъэшIагъ\nОшIэ-дэмышIэ Iофхэр къэмыгъэхъугъэнхэм и Илъэс къыдыхэлъытагъэу мэшIогъэкIосэ-къэгъэнэжьын частэу N 3-м иIофышIэхэр станицэу Келермесскэм игурыт еджапIэу N 8-м щыIагъэх. ОшIэ-дэмышIэ Iофхэр къэмыгъэхъугъэнхэм и Илъэс къыдыхэлъытагъэу мэшIогъэкIосэ-къэгъэнэжьын частэу N 3-м иIофышIэхэр станицэу Келермесскэм игурыт еджапIэу N 8-м щыIагъэх.\nОшIэ-дэмышIэ Iофхэр къэмыгъэхъугъэнхэм и Илъэс къыдыхэлъытагъэу мэшIогъэкIосэ-къэгъэнэжьын частэу N 3-м иIофышIэхэр станицэу Келермесскэм игурыт еджапIэу N 8-м щыIагъэх.\nЩынэгъончъэным исыхьатэу еджапIэм щызэхащагъэм ипшъэрылъыгъэр кIэлэцIыкIухэм ящыIэныгъэ щынэгъончъэным фэIорышIэрэ шIыкIэхэр, машIор къэхъугъэмэ зэрэзекIощтхэр ягъэшIэгъэныр, мэшIогъэкIосэ ыкIи къэгъэнэжьэкIо сэнэхьатхэр зыфэдэхэр къафаIотэнхэр ары.\nЗэIукIэгъур окIофэ техникэр ыкIи оборудованиер зэрэзэхэтхэр кIэлэцIыкIухэм къафаIотагъэх. Автоцистернэм ыкIи джырэ аварийнэ-къэгъэнэжьын пкъыгъохэм язэхэлъыкIэ нэIуасэ фашIыгъэх. Джащ фэдэу гузэжъогъу чIыпIэ ныбжьыкIэ цIыкIухэр зифэхэкIэ зыфытеощтхэ къулыкъухэм ятелефонхэр мэшIогъэкIуасэхэм агу къагъэкIыжьыгъэх.\nIофтхьабзэм икIэух кIэлэеджакIохэр мэшIогъэкIосэ частым хьакIэу къырагъэблэгъагъэх ыкIи машIор къэмыгъэхъугъэным ишапхъэхэр шIокI имыIэу зэрагъэцэкIэнхэ фаер араIуагъ.


ПсырыкIуапIэм ишIын заухыщтым фэгъэхьыгъэу — Адыгэ макъ\nПсырыкIуапIэм ишIын заухыщтым фэгъэхьыгъэу\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Мыекъопэ псырыкIуапIэм изы Iахь игъэпсын заухыщтым, псыубытыпIэм псы макIэу зэритым къыхэкIэу цIыфхэм псы зэраIэкIагъэхьащтым япхыгъэ IофыгъохэмкIэ зэхэсыгъор тыгъуасэ зэрищагъ.\nАщ хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэу Геннадий Митрофановыр, Адыгэ Республикэм и Прокурорэу Игорь Шевченкэр, Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэ игуадзэу Сапый Вячеслав, Адыгэ Республикэм псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, унэ-коммунальнэ, гъогу хъызмэтхэмкIэ и Министерствэ ипащэу Валерий Картамышевыр, Роспотребнадзорым Адыгэ РеспубликэмкIэ ипащэу Сергей Завгороднер, Мыекъуапэ имэрэу Андрей Гетмановыр, Мыекъопэ районым ипащэу Олег Топоровыр, муниципальнэ унитарнэ хъызмэтшIапIэу «Майкопводоканалым» ипащэу Апэжьыхьэ СултIан.\nМыекъопэ псырыкIуапIэм иIахьыкIэ ишIын зэрэкIорэр Адыгеим и ЛIышъхьэ зэхэсыгъом къыщыфаIотагъ. Мы проектыр игъом гъэцэкIэгъэным мэхьанэшхо зэриIэр, чIыопсым изытет емылъытыгъэу зэпыу имыIэу ащ цIыфхэм псыр зэраIэкIигъэхьащтыр КъумпIыл Мурат къыхигъэщыгъ.\nАнахьэу Iофхэр къызызэIыхьэхэрэр кIымафэрэ ары. Къушъхьэ псыхъохэм псэу арытыр нахь макIэ зыхъукIэ, Мыекъуапэрэ Мыекъопэ районымрэ адэсхэм псыр дэеу къаIэкIахьэ. Джыдэдэми Iофхэм язытет джащ ехьыщыр. «Майкопводоканалым» ипащэу Апэжьыхьэ СултIан къызэриIуагъэмкIэ, мыгъэ зэрэогъугъэм къыхэкIэу псыубытыпIэхэм псэу арытыр къеIыхыгъ.\nКъушъхьэхэм ащыIэ псыубытыпIэхэми, артезиан псыкъычIэщыпIэхэми акIуачIэ изэу Iоф зэрашIэзи псыIыгъыпIэхэм джыдэдэм чэщым псэу арыхъорэр макIэ. ЧIыопсым изытет епхыгъэу цIыфхэм псыр аIэкIэгъэхьагъэнымкIэ Мыекъуапэрэ Мыекъопэ районымрэ шэпхъэ гъэнэфагъэхэм атехьагъэх.\nЗэхэсыгъом къызэрэщаIуагъэмкIэ, псыр аубытыпэщтэп, ау сыхьат пчъагъэу ар къызэратыщтыгъэм къыщагъэкIэщт. Пчэдыжьым сыхьатыр 7-м къыщегъэжьагъэу 9-м нэс ыкIи пчыхьэм сыхьатыр 7-м къыщегъэжьагъэу 9-м нэс ар икъоу къатыщт.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ авариехэр къэмыхъунхэмкIэ амалхэр зэрахьанэу пшъэрылъ афишIыгъ. Ащ Мыекъопэ районым иадминистрациерэ Мыекъуапэ имэриерэ афигъэпытагъ шэпхъакIэхэм зыкIатехьагъэхэр цIыфхэм агурагъэIонэу, зищыкIагъэхэм псы афащэнэу. Къалэмрэ Мыекъопэ районымрэ япсэупIэхэм адэсхэм ялъэIукIэ зищыкIагъэхэм псыр афащэщт. Республикэм иIэшъхьэтетхэм социальнэ учреждениехэм псыр икъоу аIэкIэхьаным, санитар-эпидемиологие шапхъэхэр ахэм къащыдалъытэнхэм ренэу анаIэ тырагъэтыщт.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ Мыекъопэ псырыкIуапIэм ишIын заухыщтым фэгъэхьыгъэу пшъэрылъ заулэ афишIыгъ. Шъугу къэдгъэкIыжьын 2018-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу федеральнэ гупчэр къадеIэзэ проектышхом зэрэдэлажьэхэрэр. IофшIэнхэм азыныкъо нахьыбэр агъэцэкIэгъах. ПсырыкIуапIэм иIахь шъхьаIэ ишIын аухыгъ, поселкэхэу Тульскэмрэ Табачнэмрэ, станицэу Курджипскэм якIолIэрэ псырыкIуапIэхэр агъэпсыгъахэх.\nАдыгэ Республикэм псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, унэкоммунальнэ, гъогу хъызмэтхэмкIэ и Министерствэ ипащэу Валерий Картамышевым зэхэсыгъом къызэрэщиIуагъэмкIэ, псыхъоу Цыцэ дэжь IофшIэнхэр зы мафэкIэ блэкIыгъэ тхьамафэм щаухыгъэх. ПсырыкIуапIэм ишIын агъэнэфагъэм тетэу макIо. ЧIыопсым изытет къызэIэмыхьэмэ, илъэсыр имыкIызэ проектыр аухынэу рахъухьэ.\nПсырыкIуапIэм километри 125-рэ икIыхьэгъэщт. РыкIопIэ километри 2 джыри агъэпсын фае. ПсэолъэшIхэр псыIыгъыпIитIумэ ягъэпсын шIэхэу фежьэщтых. Ахэм ащыщэу зыр псыхъоу Цыцэ ипсышъхьэ дэжь щашIыщт. Псыхъохэу Пшыхьэрэ Пшыхьашъхьэрэ адэжь псыубытыпIакIэ щагъэпсыщт.\nПстэумкIи псырыкIуапIэм псыубытыпIитф хэтыщт. Джащыгъум псыр зэрафимыкъурэм иIофыгъо зэшIохыгъэ хъущт. Чэщ-зымафэм псы кубометрэ мини 140-рэ фэдиз цIыфхэм къаIэкIэхьащт, джыдэдэм чэщ-зымафэм псы кубометрэ мини 100 анахьыбэ дэдэмкIи ахэм анэсырэр.\n«Стратегическэ мэхьанэ зиIэ мы псэуалъэр загъэпсыкIэ, цIыфхэм икъоу псыр зэраIэкIэмыхьэщтыгъэм иIофыгъо зэшIохыгъэ хъущт. ПсырыкIуапIэм иIахьыкIэ ишIын заухыкIэ, Мыекъуапи Мыекъопэ районми ащы-псэухэрэм къушъхьэпс къабзэр икъоу къаIэкIэхьащт. ЦIыфхэм ящыкIэгъэ дэдэу щыт псэуалъэр агъэнэфэгъэ пIалъэм гъэпсыгъэнымкIэ афэлъэкIыщтыр зэкIэ непэ ашIэн фае», — хигъэунэфыкIыгъ КъумпIыл Мурат.\nПредыдущая Зыфэсакъыжьынхэу къяджэ\nСледущая ЦIыфхэм нахь апэблэгъэнхэм фэшI


Адыгэ Хэку Таймс: Обама Барак Адыгэ джурналистэу Лъыс Фатимэ IукIагъ\nОбама Барак Адыгэ джурналистэу Лъыс Фатимэ IукIагъ\nЖъоныгъуакIэм и 3-м джурналистикэ шъхьэфитыныгъэ маф зыфиIорэр дунаемкIэ зэрхагъэунэфыкIыщтым ипэгъокIэу жъоныгъуакIэ и 2-м Амрикэ Зэгот Хэгъэгухэм и президент Обама Барак джурналист нэбрищ IукIагъ, Къэрэщай-Черкесым щыщэу Лъыс Фатим, Витнам щыщэу Дау Кай, Итиопия щыщэу Мангища Лили.\nЗэIукIэм Обама джурналистхэм шъхьэфитыныгъэ яIэу тхэнхэм мэхьанэ ин зэриIэр ыкIи ар цIыфхэм пае, хэгъэгу пэпчъ пае шIуагъэ ин зэрэхэлъэр къыIуагъ. Хэгъэгухэр щыIэх джурналистхэм шъхьэфитыныгъэ ащырамытэу ыкIи джурналистхэм иягъэ арагъэкIэу, ар гукъаоу щыт ыкIи зэфагъэ хэлъэп Обама къыIуагъ. Ащ нэмыкIэу Лъыс Фатимэ кавказым джурналисит Iофэу щишIагъэм Обама къытегущыIагъ.\nЗэIукIэм нэужьым Лъыс Фатимэ гъэзетэу Америкэм и Макъ зыфиIорэм иджурналистхэм ариIуагъ мыщ фэдэ зэIукIэхэм шIуагъэ зэрэхэлъыр ыкIи Америкэм ипрезидент къыIуагъэхэр дэгъукIэ ылъытагъ. Ащ нэмыкIэу Лъысым игъусэ джурналистхэм къафиIотагъ ежь иянэ ятэхэм Обама Барак тефон смс-кIэ къафригъэхьыгъэ гущыIэхэр. Ащ мыщ фэдэу итхагъ: "Шъуипхъоу лIыгъэ зыхэлъым шIугъабэ ерэI".\nКъэIогъэн фае, Лъыс Фатимэ илъэсыбэ Адыгэ хэкум ыкIи Кавказым джурналистэу щылэжьагъ. Адыгэ Iофым, корупцием (тыгъоным) ыкIи нэмыкI Iофхэм афэгъэхьыгъэу бэ къытхыгъэр. Урысие хьыкумэт къулыкъухэр Лъысым къебэнхэу заублэм, зыгорэхэм иягъэ къырагъэкIэу зэхъум Америкэм кIон фаеу хъугъэ. Непэ ар гъазетэу Америкэм и Макъ щэлажьэ.


ИгъашIэ шIулъэгъур щыIорышIэщтыгъ | Адыгэ Макъ\nИгъашIэ шIулъэгъур щыIорышIэщтыгъ\nАвтор: Редакция\t/ 13.03.2019\t/ КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nШэнышIо-цIыфышIухэр, сэ сишIошIыкIэ, мы чIышъхьашъом телъ фэбагъэр амыгъэкIосэнэу дунаим къытехъох.\nСабыим фэдэх: хыех, зафэх, хьалэлых, хъупхъэх, чэфылэх, нэфаIох, ныбджэгъу шъыпкъэх. Ахэлъэп шъугъони, нэкъокъони; мыхъэр агъахъэу зыфаIожьэу IэутIи ашIырэп, хэти едаохэрэп, зыми агу ебгъэрэп, Тхьэр агъэразэу афэлъэкIырэр ашIэ. ЯкIас щыIэныгъэр, фыряI мы дунэешхом шIулъэгъу-гукIэгъу дахэ. Ахэм ащыщыгъ «Адыгэ макъэм» иIофышIагъэу, пшъэдэкIыжь зыхьырэ секретарым игодзэ IэнатIэр илъэс 20-рэ зыгъэцэкIагъэу Пэнэшъу Рамзин. Гъэтхапэм и 10-м, 1932-рэ илъэсым Теуцожь районым ит къуаджэу Къунчыкъохьаблэ къыщыхъугъ. Къоджэ ублэпIэ еджапIэм ыуж гъунэгъу къутырэу Городскоим, Пэнэжьыкъуае, Джэджэхьаблэ еджэныр ащылъигъэкIотагъ.\nРамзин зятэ зимыIэжь зэшиплIымэ анахьыжъыгъ ыкIи янэ ихьын хьылъэ фигъэпсынкIэу, зэрэхъулъфыгъэр щымыгъупшэу, фэлъэкIырэмкIэ къогъанэ иIагъэп.\nХэгъэгу зэошхом ыкIэм къоджэ колхозым цIыфыр имэкIагъ, джащыгъум Рамзин кIэлэкIэ дэдагъэми, IофшIэн зэфэшъхьафхэр ащ щигъэцэкIагъ: учетчикэу, бригадирэу ыкIи шыкуаоу, коцыр комбайнэм къыкIищэу къыхэкIыгъ. Жъоныгъо уахътэм прицепщикэу мафэм чэщыр пидзэжьэуи къыхэкIыгъ, кIэкIэу къэпIон хъумэ, зыщыщ адыгэ лъэпкъым фэдэу ежьыми чIыгур икIэсагъ, шIоигъуагъ мэкъумэщ еджэпIэшхом чIэхьанышъ, агроном сэнэхьатыр зэригъэгъотынэу, ау ар къыдэхъугъэп, Краснодар мэкъумэщ институтэу дэтым зэкIом, чIэфагъэп. Ар нахьышIугъэнкIи пшIэнэп, янэ Iэшъхьэзакъоти, IэпыIэгъу ищыкIэгъагъ, ышнахьыкIэхэми шъхьагъырэт яIэн фэягъэ. ЗэкIэми нахь зыкъаIэтыгъэу Рамзин Мыекъуапэ къакIуи, Адыгэ къэралыгъо кIэлэегъэджэ институтым чIэхьагъ ыкIи къыухыгъ, илъэс заулэрэ Къэзэныкъоежъым ыкIи ячылэ пчыхьэ еджапIэу дэтыгъэм Iоф защишIэгъэ уж, къыщагъ ыкIи иунагъокIэ Мыекъуапэ зыкъыгъэзагъ. Ышхэри янасыпкIэ еджагъэх, зыфэе сэнэхьатхэр зэрагъэгъотыгъэх, унэгъо дахэхэри ашIагъэх.\nРамзин Мыекъуапэ къызэкIожьым IофшIэпIэ чIыпIэ фэхъугъэр «Адыгэ макъэр» ары: корректорэу, ревизионнэ корректорэу, пшъэдэкIыжь зыхьырэ секретарым игуадзэу Iоф ышIагъ. Шэн зэтет гъэтIылъыгъэ иIэу, сэмэркъэур къебэкIэу цIыфышIугъ, ар иIофшIэгъугъэ нахьыжъхэми, нахь кIалэхэми дэгъоу къашIэжьы.\nМыекъуапэ анэгукIэ зэрэмышIэу нэбгыритIу къыдэкIынэпщтын, ау сэ Пэнэшъу Рамзин зысшIагъэр 1993-рэ илъэсым ыкIэм, гъэзетым иредакцие IофшIэныр зыщесэгъажьэр ары. Iуи шIи пымылъэу, цIыф гъэтIылъыгъэ гупсэфыгъ. Рамзин итеплъэ IэпкIэ-лъэпкIэ зэкIэупкIэгъагъэ диштэу дэхагъэр нэкIи гукIи ышыпыщтыгъ. КъешIэкIыгъэ щыIакIэми, цIыфхэми ренэу гу зэIухыгъэкIэ ахэтыгъ, нэшIукIэ яплъыгъ.\nУиными, уцIыкIуми дахэ къыозыIорэр пщыгъупшэрэп. Сэ Рамзин анахь сызэрищэфыгъэр редакцием сыкъыIухьэгъакIэу силирическэ этюдхэр апэрэу къызыхаутыхэм, пчэдыжьым апэдэдэ гушIозэ къыскIэрыхьи, «Сагъатхъэу уусыгъэхэм ся-джагъ — къысиIуагъ. — Гум нэсых!» — къыпигъэхъожьыгъ.\nСэ ащ дэжьым ежь лIыр матхэми сшIэщтыгъэп. Ау нахь зышIэщтыгъэхэр щыгъозагъэх игуфэбэгъэ хьалэлыгъэ, дэхагъэм, шIулъэгъум зылъащэу зэрэщытым, щыIэныгъэр зилъапIэу ыкIи зикIасэу къызэрэхъугъэм.\nЕжь зыщымыIэжь уж Пэнэшъу Рамзин итхылъэу «ШIулъэгъум игъогу нэфхэр» зыфиIоу усэхэр, къэбархэр, рассказхэр зыдэтхэр Мыекъуапэ къыщыдэкIыгъ. Игупсэхэм, дэгъоу зышIэщтыгъэ иIофшIэгъухэм, иныбджэгъугъэхэм ащкIэ Iоф ашIагъ. Рамзин зыкIэхъопсыщтыгъэр фагъэцэкIагъ. ГущыIапэр ащ фэзышIыгъэр зэлъашIэрэ шIэныгъэлэжьэу ЩэшIэ Казбек. Ежь Рамзин игущыIэхэр ащ шъхьэу фишIыгъ: «… СыщыIэщт джаущтэу егъашIэм шIулъэгъум сыкъырихьакIэу…»\n«Мы лIыр зысшIэрэм къыщыублагъэу зэзакъу нэмыIэми губжыгъэу, ымакъэ Iэтыгъэу гущыIэу къэсшIэжьырэп… «Губжыгъэу слъэгъугъэп» сIуагъэ, ау ынэгу щхыпэ кIэмылъэуи къыхэкIыгъэп» — етхы ЩэшIэ Казбек.\n«… ЦIыф дэхагъ Рамзин — хъулъфыгъэм идэхагъэр ынапэп зыIохэрэри нахьыб: шъхьац шIуцIэ (зэкIалэм) Iужъур дэщэегъэ зэпытэу, нэпцэ Iужъумэ ачIэгъ ынэхэр щхы зэпытэу къачIэплъхэу; ренэу зэщыфэпыкIыгъэу, галстукыр дэмылъэу къыхэкIыгъэп. Ищыгъэу, псынкIэ псыгъоу, ныбэ лые имыIэу, пкъы пытэу зэхэлъыгъ…» Сэмэркъэу дахэр къебэкIэу, шъхьэгъусэр, ыкъохэр, Iахьыл-лыщыщхэр ыгъашIохэу ыкIи ахэм охътэ лыеу къапызырэм игуапэу зэрэтхэщтыгъэр, усэхэр, къэбар цIыкIухэр, рассказхэр ытхынхэ зэрикIэсагъэр, ахэм щыIэныгъэм хэлъ гоIугъэр ащыкIигъэтхъыныр зэришэныгъэр Казбек игущыIэ дэгъоу къыщыриIотыкIыгъ. Пэнэшъу Рамзин къыгъэшIэгъэ илъэсхэр нэфынэхэу, шIулъэгъукIэ, дэхагъэкIэ зэрэпкIэгъагъэхэр ахэм уяджэ зыхъукIэ зэхэошIэх. Тхылъым къыдэхьэгъэ усэхэр бэп, Рамзин усэкIуагъэп, тхэкIошхуагъэп, ау ыгу изэфэгъэ-хьалэлыгъэ къыриIорэр тхьапэм ригъэкIуныр ишэныгъ. Тхьаусыхэныр, убэныр икIэсагъэп. Игукъауи ежь-ежьырэу ыгъэжъужьэу тхэныр къыхихыгъагъ. Усэу «Мы дунаир къыостын» зыфиIоу ныбджэгъоу бзэгум шIуигъэкIодыгъэм къызыхэшхъожьынышъ, къыфигъэзэжьынэу ышIэмэ зэрэзышъхьамысыжьыщтыр къыщиIуагъ. «Ыпсэ зыхэлъ чIыгум» зыфиIоу икъоджэгъу лэжьакIоу ХьацIэцIэ Шумафэ фэгъэхьыгъэу чIыгур зылэжьэу, ар шIу зылъэгъурэм фэмышIапхъэ зэрэщымыIэр, гум къахихырэ нэбгырэр о пщыщ зэрэхъурэри ащыкIигъэтхъыгъ Рамзин иусэхэм. Дунаими, цIыфхэми нэшIукIэ ахаплъэу, щыIэныгъэм зэригъэразэщтыгъэр, заом, гъаблэм, нэмыкI къиныгъохэм Тхьэм зэращиухъумэхэрэр, уцIыф псаоу мы чIым утетыныр зэрэтхъагъор къащыриIотыкIыгъ.\nТхылъым къыдэхьэгъэ рассказхэр, къэбархэр «Мылъкум ыгъэгъощагъэх», «ТшIогъэшIэгъоныгъ» зыфиIоу чIыкIэм студентхэзэ зэрэщыIагъэхэм ехьылIагъэр, «Сэри боу ерагъэу шIу зезгъэлъэгъугъ ащ», «Сыд пае симысышъущта?», нэмыкIхэри щыIэныгъэ хъугъэ-шIагъэхэр зылъапсэх — нысэ-гощэ зэфыщытыкIэхэр, мылъкум цIыфыр зэрэзэрихъокIырэр, гъашIэм узэригъасэрэр къэзыIуатэх. Хэти тхакIом ыумысырэп, къыIотэрэ къэбарми зы цIыф зы гущыIэ пхэндж къыщыриIуалIэрэп, ау ягъэпсыкIэ-IуакIэкIэ уарещалIэ мэкIэ-макIэу хъунэу е мыхъунэу къахафэхэрэм.\nРамзин ипрозэ щыкIэгъэнчъэп, ау купкI гъэнэфагъэ иI, ар адыгэ дунаим изытет: зэхэтыкIэ-зэфыщытыкIэхэр е дунэегурыIуакIэр зыщыкIэгъэтхъыгъэх.\nПэнэшъу Рамзин идунай зихъожьыгъэр тIэкIу шIагъэми, игуфэбэныгъэ-цIыфыгъэкIэ зышIэщтыгъэхэм агу къинагъ. Гъунэнчъэу щыIэныгъэр, къешIэкIыгъэ дунэе нэфыр икIэсагъэх, ыгу фэбэгъэ мыухыжьым зэлъиIыгъыгъ, щыIагъэмэ, псэм иIэшIугъэ икъоу къыриIотыкIыныр фэукIочIыщтыгъ. Къызыхъугъэ гъэтхэпэ мазэм тиIофшIэгъугъэ нахьыжъыр тыгу къэдгъэкIыжьыныр игъоу тлъытагъэ.


Нэбгырэ мин 37-м ехъумэ ателъ — Адыгэ макъ\nНэбгырэ мин 37-м ехъумэ ателъ\nПыдзэфэ пытэхэр зэрэIуащыхэрэм ыуасэ игъом къэзымытыгъэу Адыгеим исыр нэбгырэ мин 37-м ехъу. Ахэм япшъэрылъхэр игъом амыгъэцакIэхэмэ хьыкумым зызэрэфигъэзэщтыр къызщиIорэ тхылъхэр нэбгырэ мини 10-мэ ООО-у «ЭкоЦентрэм» афигъэхьыгъэх.\n— ЧIыфэ зытелъхэм къамытыжьымэ яIоф хьыкумыр хэплъэнэу фэдгъэзэщт. Джащыгъум хэкIым пае къамытыгъэм имызакъоу, ащ техъогъэ пеняри, хьыкумым Iоф зэрэдишIагъэм пае къафалъытагъэри приставхэм къаIахыжьыщт, — къыIуагъ ООО-у «ЭкоЦентрэм» и Адыгэ шъолъыр къутамэ ипащэу Алыбэрд Налбый.\nКомпанием шъугу къегъэкIыжьы, зэпахырэ узэу дунаир зэлъызыкIугъэм къыздихьыгъэ кризисым ыпкъ къикIыкIэ, псэупIэ-коммунальнэ фэIо-фашIэхэм ауасэ игъом зымытыхэрэм тазыр атырамылъхьанэу блэкIыгъэ илъэсым къыдэкIыгъэгъэ унашъом 2021-у къихьагъэм кIуачIэ иIэжьэп, игъом зымытэу чIыфэр зэIузгъакIэхэрэм пшъэдэкIыжь ахьыщт. ПсэупIэ-коммунальнэ фэIо-фашIэхэм ауасэ мазэм и 10-м шIомыкIэу зэкIэми атын фаеу законым щыгъэнэфагъ.\nООО-у «ЭкоЦентрэм» и Адыгэ шъолъыр къутамэ\nСледущая Бзылъфыгъэр — ны, шъхьэгъус, псауныгъэм иухъумакIу…


Республика Адыгея - Адыгеим и ЛIышъхьэ журналистхэм зэдэгущыIэгъу адыриIагъ\nАдыгеим и ЛIышъхьэ журналистхэм зэдэгущыIэгъу адыриIагъ\nФедерациемкIэ Советым ителеканалэу «Вместе – РФ» зыфиIорэм исъемочнэ куп Адыгеим щыI. Журналистхэм республикэм, парламентым иапшъэрэ палатэ Адыгеим ихабзэ зэрэдэлажьэрэм яхьылIэгъэ сюжет агъэхьазыры.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат лъэныкъохэм Iоф зэрэзэдашIэрэм, Адыгэ Республикэм ихэбзэ къулыкъухэмрэ Урысые Федерацием и Федеральнэ ЗэIукIэ ФедерациемкIэ и Советрэ шIуагъэ къытэу зэрэзэдэлажьэхэрэм афэгъэхьыгъэу журналистхэм къафиIотагъ.\nЯзэдэлэжьэныгъэ пэублэ фэхъугъэр Урысые Федерацием ишъолъырхэм ясыхьат къыхиубытэу 2016-рэ илъэсым мэлылъфэгъум и 25 — 27-м Адыгэ Республикэм и Мафэхэр ФедерациемкIэ Советым зэрэщызэхащэгъагъэхэр ары. 2017-рэ илъэсым мэлылъфэгъум и 27-м ФедерациемкIэ Советым экономикэ политикэмкIэ и Комитет изэхэсыгъоу «Особенности социально-экономического развития субъектов Российской Федерации в современных условиях (на примере Республики Адыгея)» зыфиIорэр Мыекъуапэ щызэхащэгъагъ.\n«Республикэм игъэхъагъэхэмрэ ипшъэрылъхэмрэ тыкъызэратегущыIагъэм имызакъоу, мэхьанэшхо зиIэ Iофыгъохэри къэтIэтыгъагъэх, ахэм ащыщыбэ ФедерациемкIэ Советыр, Къэралыгъо Думэр, Урысые Федерацием и Правительствэ къыддеIэхэзэ, зэшIотхын тлъэкIыгъ. Ар афэгъэхьыгъ псырыкIуапIэр зэрагъэпсыгъэм, транспортыр бэу зыщызекIощтыгъэ гъогум изы Iахь федеральнэ мылъкум зэрэхагъэхьажьыгъэм. Матвиенко Валентина Иван ыпхъум тыфэраз тиреспубликэкIэ мэхьанэшхо зиIэ социальнэ Iофыгъохэм язэшIохынкIэ IэпыIэгъу къызэрэтфэхъурэм фэшI», — хигъэунэфыкIыгъ КъумпIыл Мурат.\nСенаторхэр къадеIэхэзэ дэкIыгъо зэхэсыгъохэр, зэIукIэгъухэр зэрашIыгъэхэм республикэм и Мафэхэр Урысые Федерацием зэрэщызэхащагъэхэм Адыгеим и ЛIышъхьэ анаIэ тыраригъэдзагъ.\nАдыгеим ыцIэкIэ сенаторитIу ФедерациемкIэ Советым щэлажьэ. Республикэм изаконодательнэ хабзэ илIыкIор Хъопсэрыкъо Мурат, Адыгеим икъэралыгъо хабзэ игъэцэкIэкIо къулыкъу илIыкIор Олег Селезневыр ары.\nЖурналистхэр джащ фэдэу промышленностым, мэкъу-мэщым, туризмэм хэхъоныгъэ ашIынымкIэ, федеральнэ программэхэм ахэлэжьэнхэмкIэ амалэу щыIэхэм къакIэупчIагъэх, социальнэ лъэныкъом епхыгъэ упчIэхэри къатыгъэх. Республикэм и ЛIышъхьэ экономикэм, бизнесым хэхъоныгъэ зэрашIыщт лъэныкъохэм, Адыгеим инвестициехэр нахьыбэу къыхалъхьанхэмкIэ Iофтхьабзэу зэрахьащтхэм къатегущыIагъ. Джащ фэдэу Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ шъолъырым ыпашъхьэ ит пшъэрылъхэм афэгъэхьыгъэу къафиIотагъ.\n«Лъэшэу тынаIэ зытедгъэтын, ткIуачIэ зэтхьылIэн фэе Iофыгъуабэ джыри зэшIотхынэу тапэ илъ. Къэралыгъо хабзэм икъутамэхэм яшъыпкъэу зэдэлажьэхэ зэрашIоигъом мэхьанэшхо иI. Республикэмрэ ФедерациемкIэ Советымрэ зы пшъэрылъышху зэдэдгъэцакIэрэр — цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ зыкъегъэIэтыгъэныр ары. ТапэкIи шIуагъэ къытэу тызэрэзэдэлэжьэщтым, тиреспубликэ щыпсэухэрэм яфедэхэм ар зэрадиштэщтым сицыхьэ телъ», — хигъэунэфыкIыгъ КъумпIыл Мурат.


Общественнэ рэхьатныгъэр аукъуагъэп | Адыгэ Макъ\nОбщественнэ рэхьатныгъэр аукъуагъэп\nИлъэсыкIэ мэфэкIхэр Адыгеим зыпкъ итэу щыкIуагъэх, общественнэ рэхьатныгъэр аукъуагъэу къыхэкIыгъэп.\nАдыгэ Республикэм хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ къызэритыгъэмкIэ, общественнэ рэхьатныгъэр ыкIи гъогу щынэгъончъагъэр Адыгеим иполицие къыухъумагъ. IэпыIэгъу къафэхъугъэх Лъэпкъ гвардием иотдел иIофышIэхэр, унэе къэрэгъулэ организациехэр, шъхьафит народнэ дружинэхэр.\nIофтхьабзэхэр щынэгъончъэу зэрэрагъэкIокIыщтхэм пстэури зэхэтхэу дэлэжьагъэх. Ахэм адакIоу машIор къэмыгъэхъугъэным фэгъэзэгъэ къулыкъум ипшъэрылъхэр ыгъэцэкIагъэх. Христос къызыхъугъэ мафэм ихэгъэунэфыкIын къыдыхэлъытагъэу Урысыем ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ и Министерствэ иIофышIэхэм республикэм иобъект 46-рэ ауплъэкIугъ, ахэм Iоф ащызышIэхэрэм гущыIэгъу афэхъугъэх.


ЕгъашIэм тыгу илъыщт — Адыгэ макъ\nЕгъашIэм тыгу илъыщт\nЛенинград иблокадэ Хэгъэгу зэошхом илъэхъан зэрэщыIагъэр егъашIи тарихъым хэкIокIэщтэп. Фашистхэм къадзыхьэгъэ къалэр мэфэ 900 фэдизрэ тидзэкIолIхэм, мамыр цIыфхэм къаухъумагъ, пыир Ленинград дагъэхьагъэп. Советскэ народымрэ ащ и УIэшыгъэ КIуачIэхэмрэ Ленинград икъэухъумэнкIэ лIыгъэу зэрахьагъэр гъунэнчъ.\nЩылэ мазэм и 27-м фашист техакIохэм къадзыхьэгъэгъэ къалэу Ленинград шъхьафит ашIыжьыгъагъ. ЗэолIхэм щытхъушхоу зэрахьагъэм и Мафэу тикъэралыгъо ар щыхагъэунэфыкIы.\nМэфэ 900-рэ Ленинград къэдзыхьагъэу нэмыцмэ аIыгъыгъ. Хэгъэгу зэошхом инэкIубгъо гумэкIыгъохэм ар анахь хъугъэ-шIэгъэ гукъаохэм ащыщэу къыхэнагъ. Къалэр къэзыухъумагъэхэм къинэу ателъыгъэр мыухыжь. Гъаблэмрэ чъыIэмрэ арылIыкIыгъэхэр нэбгырэ минишъэ пчъагъ. Хьалыгъу бзыгъэ такъырэу грамми 125-рэ нахь мыхъущтыгъэм а охътэ анахь къиным цIыфхэр фалIэхэу зэрежэщтыгъэхэр, ащ апсэ къызэригъэнагъэр пщыгъупшэнэу зэрэщымытыр, непи хьалыгъур бгъэлъэпIэн, уфэсакъэу зепхьан зэрэфаер хэткIи нафэ.\nМы хъугъэ-шIэгъэ тхьамыкIагъохэм яшIэжь фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэу «Блокаднэ хьалыгъу» зыфиIорэр илъэс къэс тикъэралыгъо щызэхащэ. Мыгъэ ар щылэ мазэм и 18-м щегъэжьагъэу и 30-м нэс кIощт. Хабзэ зэрэхъугъэу Адыгеири ащ чанэу хэлажьэ.\nХэгъэгу зэошхом илъэхъан 1941 — 1945-рэ илъэсхэм Родинэм икъэухъумэнкIэ лIыхъужъныгъэу ыкIи псэемыблэжьыныгъэу зэрахьагъэм, Ленинград шъхьафит шIыжьыгъэнымкIэ зэрэзышъхьамысыжьыгъэхэм апае, СССР-м и Апшъэрэ Совет и Президиум и Унашъоу ышIыгъагъэм диштэу, 1965-рэ илъэсым, жъоныгъуакIэм и 8-м, анахь щытхъуцIэ шъхьаIэу «Къэлэ-лIыхъужъ» зыфиIорэр Ленинград фаусыгъ, мы илъэс дэдэм медалэу «Дышъэ жъуагъу» зыфиIорэри къыратыгъ.\nЗэо лъэхъаным тичIыпIэгъу нэбгырэ 600 фэдиз Ленинград икъэухъумэн хэлажьэхэзэ фэхыгъэх. 2010-рэ илъэсым Пискаревскэ мемориальнэ къэхалъэм дэжь щыIэ Аллеем мыжъосынэу щагъэуцугъэм урысыбзэкIи адыгабзэкIи тыратхагъ: «Защитникам блокадного Ленинграда — уроженцам Адыгеи. Адыгеим къыщыхъугъэхэу Ленинград къэзыухъумагъэхэм апай».\nАнахь дахэхэм ахалъытэрэ къалэу Ленинград зэпичыгъэ охътэ хьылъэр тарихъым пытэу къыхэнагъ. Ленинград шъхьафит зэрашIыжьыгъэм къыздихьыгъэ гушIуагъор сыд фэдэ къини зылъэгъугъэ цIыфхэм насыпыгъэкIэ алъытэгъагъ.\nКъадзыхьэгъэ къалэм къыдэнагъэхэм ащыщэу нэбгырэ 22-рэ тиреспубликэ щэпсэу, ахэм зэкIэми бгъэхалъхьэу «Жителю блокадного Ленинграда» зыфиIорэр къафагъэшъошагъ.\nХэгъэгу зэошхом текIоныгъэр къыщыдэзыхыгъэхэу лIыхъужъныгъэрэ блэнагъэрэ зезыхьагъэхэм ящысэхэмкIэ непэ къыткIэхъухьэхэрэр тпIунхэ фае. Шъыпкъэ, патриотизмэм имэхьанэ ныбжьым елъытыгъэу нахь куоу къыдгурыIоу мэхъу. Ау ащ фэдэхэр нахьыбэ хъухэмэ, лIыхъужъныгъэу а лъэхъаным тицIыфхэм зэрахьагъэр нахь дэгъоу тикIэлэцIыкIухэм къагурыIощт. Арышъ, ащ фэдэ гукъэкIыжьхэр лъэшэу тэгъэлъапIэх. Тиветеранхэр, Ленинград къэзыухъумагъэхэри ахэм зэрахэтхэу, тщымыгъупшэнхэм мэхьанэшхо иI.\nПредыдущая ЧIыфэ зытелъым ышIэмэ нахьышIу\nСледущая Пшъэрылъхэр къафишIыгъэх


Адыгабзэм фэлэжьэщт » Адыги.RU - Новости Адыгеи, история, культура и традиции адыгов (черкесов)\nАдыги - Новости Адыгеи, история, культура и традиции » Новости » Адыгабзэм фэлэжьэщт\nАдыгабзэм изэгъэшIэнкIэ проектнэ офис тыгъуасэ къыщызэIуахыгъ гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ республикэ институтэу КIэрэщэ Тембот ыцIэ зыхьырэм. Ащ ипащэр институтым иIэшъхьэтетэу ЛIыIужъу Адам. Адыгабзэм изэгъэшIэнкIэ проектнэ офис тыгъуасэ къыщызэIуахыгъ гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ республикэ институтэу КIэрэщэ Тембот ыцIэ зыхьырэм. Ащ ипащэр институтым иIэшъхьэтетэу ЛIыIужъу Адам.\nАдыгабзэм изэгъэшIэнкIэ проектнэ офис тыгъуасэ къыщызэIуахыгъ гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ республикэ институтэу КIэрэщэ Тембот ыцIэ зыхьырэм. Ащ ипащэр институтым иIэшъхьэтетэу ЛIыIужъу Адам.\nАдыгабзэм изэгъэшIэн, ащ икъызэтегъэнэжьын лъэхъаным къыздихьыгъэ зэхъокIыныгъэхэри къыдыхэлъытагъэу лъэныкъо пстэумкIи къекIолIэгъэныр проектнэ офисым ипшъэрылъ. Аужырэ уахътэм тыбзэ зэрэчIэтынэрэм пстэури щыгъуаз. Ар ушъхьагъубэмэ къапкъырэкIы. Ахэм зэу ащыщ тхылъыкIэхэу лъэхъаным диштэхэрэр, егъэджэкIэ амалыкIэхэу бгъэфедэшъущтхэр зэхэугуфыкIыгъэу зэрэщымыIэхэр, электроннэ шъуашэм ахэр илъхьэгъэнхэ зэрэфаер, унагъохэм Iоф адэшIэгъэныр, нэмыкIыбэхэри. Мы зэпстэуми адэлэжьэщт купхэр гъэнэфэгъэнхэ фае. Шъугу къэдгъэкIыжьын, мы офисым игъэпсынкIэ унашъор зыщашIыгъэр адыгабзэмкIэ Советэу Адыгеим и ЛIышъхьэ дэжь щызэхэщагъэм иаужырэ зэхэсыгъоу икIыгъэ илъэсым ыкIэм щыIагъэр ары. Лъэныкъорыгъазэу щымытэу, гумэкIыгъо пстэури зэкIэлъыкIоу зыщызэхафыщт къулыкъу гъэпсыгъэн зэрэфаер КъумпIыл Мурат ащ къыщыриIотыкIыгъ. Джы егъэжьапIэр щыIэ хъугъэ – шIэныгъэмрэ гъэсэныгъэмрэкIэ, культурэмкIэ министерствэхэм яIофышIэхэр, шIэныгъэлэжьхэр, Адыгэ Хасэм илIыкIохэр, адыгабзэмкIэ кIэлэегъаджэхэр, егъэджэн шIыкIэхэр зэхэзыгъэуцохэрэр проектнэ офисым хэхьагъэх. КIэлэцIыкIу IыгъыпIэм къыщыублагъэу еджапIэр къаухыфэ кIэлэцIыкIухэм адыгабзэм изэгъэшIэн зэпамыгъэуным тегъэпсыхьэгъэ IофшIэныр зэкIэлъыкIоу агъэцэкIэщт, ар зэрагъэпсыщт шIыкIэм икъыхэхын зэкIэми апэ зэшIуахыщтыр. Зэхэсыгъом зыщытегущыIэгъэхэ Iофыгъохэм нахь игъэкIотыгъэу тикъыкIэлъыкIорэ къыдэкIыгъо шъуащигъэгъозэщт.


Автор Тема: Очередной топорик (Прочитано 19245 раз)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (113.87 кБ, 640x502 - просмотрено 126 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (84.97 кБ, 640x429 - просмотрено 115 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (44.99 кБ, 429x375 - просмотрено 90 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (28.14 кБ, 355x375 - просмотрено 101 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (56.66 кБ, 500x334 - просмотрено 46 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (27.05 кБ, 359x375 - просмотрено 86 раз.)


ПхъэкIэ е нэмыкI гъэстыныпхъэ пытэкIэ зиунэ зыгъэплъыхэрэм ашIэн фаехэр — Адыгэ макъ\nПхъэкIэ е нэмыкI гъэстыныпхъэ пытэкIэ зиунэ зыгъэплъыхэрэм ашIэн фаехэр\nРедактор 14.02.2020 17.02.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nПхъэкIэ е нэмыкI гъэстыныпхъэ пытэкIэ зиунэ зыгъэплъыхэрэм зыщагъэгъупшэ хъущтэп хьакухэм фабэр къызэратырэм нэмыкIэу, машIом зыкъыштэнымкIи щынагъо къыздахьын зэралъэкIыщтыр.\nБжыхьэ-кIымэфэ лъэхъаным унэе унэхэм арыт хьакухэм бэрэ къакIанэу къыхэкIы. ТхьамыкIагъом лъапсэ фэхъухэрэр зэфэшъхьафых. Ахэм зыкIэ ащыщ унэхэр зэрагъэплъырэ хьакухэр ашIыхэ зыхъукIэ, машIом зыкъымыштэнымкIэ шапхъэхэр зэраукъорэр.\nХьакухэмрэ IугъоикIыпIэхэмрэ язытет ренэу ауплъэкIун фае. Онджэкъхэр зыгъачэхэрэм зэу ащыщ IугъоищыпIэхэм арыхъорэ пкIэгъуасэр зэрэстырэр. Хьакухэм ягъэпсынкIэ шапхъэхэр къыдалъытэн, Iугъор зэрыкIырэ дэпкъхэмрэ онджэкъхэмрэ игъом гъэкъэбзэгъэнхэ фае. Хьаку Iупэм иджэхашъо сантиметрэ 50х70 зиинэгъэ тенэч бзыгъэ теIулIэгъэнэу щыт. ЯтIонэрэ хэукъоныгъэу ашIыхэрэм ащыщ бензин, фэтагын е къэорэ гъэстыныпхъэхэр хьакум зэрэпакIэхэрэр. Джащ фэдэу пхъэу ащ палъхьэхэрэм якIыхьагъи хьакум фытегъэпсыхьэгъэн фае. Хьакушъхьэр бгъэплъыщэнэу щытэп. МашIо зэрамышIыхьэу бэрэ щытыгъэ хьакур игъорыгъозэ бгъэплъын фае.\nЕжь-ежьырэу зиунэ пхъэкIэ е нэмыкI гъэстыныпхъэ пытэкIэ зыгъэплъыхэрэм ягугъу тшIы зыхъукIэ, къыхэтымыгъэщын тлъэкIырэп щынэгъо ин къэзытыхэрэм мэшIожь гъозыр зэращыщыр. МашIом ыпкъ къикIэу зидунай зыхъожьыхэрэм азыныкъо нахьыбэр ары зытхьалэрэр. Ащ шъо иIэп, цIыфым къышIэрэп. IугъоищыпIэр зэфэзышIырэ гъучIыр зырагъачъэкIэ, мэшIожь гъозыр иты мэхъу.\nПхъэкIэ зиунэ зыгъэплъыхэрэм ашIэ мыхъущтхэр:\n— машIо зэрышIыхьэгъэ хьакум лъыплъэн щымыIэу е зыныбжь имыкъугъэхэр Iусхэу къэбгъэнэныр;\n— хьаку Iупэм машIор къызыкIэнэщт пкъыгъохэр Iуплъхьанхэр;\n— щыгъынхэмрэ пхъэхэмрэ хьакушъхьэм щыбгъэчъэпхъынхэр;\n— машIом изэкIэгъэблэнкIэ къэорэ гъэстыныпхъэхэр бгъэфедэнхэр;\n— хьакупчъэр Iухыгъэу ащ машIо ипшIыхьаныр;\n— шIомыкIым, газым афытемыгъэпсыхьэгъэ хьакур бгъэплъыныр;\n— IугъоикIыпIэхэм ямыщыкIэгъэ пкъыгъохэр арыбгъэуцонхэр;\n— хьакур лъэшыщэу бгъэплъыныр.\nТэрэзыджэ зекIуакIэр машIом къызэрэшъуфимыгъэгъущтыр зыщышъумыгъэгъупш. Урысые Федерацием ихэбзэгъэуцугъэ зэрэщыгъэунэфыгъэм тетэу машIом зыкъымыштэнымкIэ шапхъэхэр къыдилъытэнхэр хэти ипшъэрылъ. Шъо шъушъхьи, къышъупэблагъэхэми ящыIэныгъэ къырыкIощтыр бэкIэ къызэрэшъолъытыгъэр зыщышъумыгъэгъупш.\nМыекъуапэрэ Мыекъопэ районымрэ мэшIогъэкIосэнымкIэ якъэралыгъо инспектор.\nПредыдущая КIэлэцIыкIухэм ашIогъэшIэгъон\nСледущая Зигугъу амышIыщтыгъэ зэфыщытыкIэ лъаг


Лъэпкъым ылъапсэ мэпытэ — Адыгэ макъ\nАдыгэ Республикэм къыдэхъугъэ лъэныкъоу непэ фэдэ мафэм зыцIэ къепIон фаер IэкIыбым щыIэ тилъэпкъэгъухэм ащыщэу зихэку къэзыгъэзэжьы зышIоигъохэм ащ фэдэ амал къызэраритыгъэр ары.\nРеспубликэр зытиIэ илъэс 30-м тилъэпкъэгъу нэбгырэ 2000-м фэдиз Адыгеим къэкIожьыгъ, тщыщ хъужьыгъэх, лъапсэр щадзыжьыгъ. Цэй Ибрахьимэ иунагъо Косовэ къикIыжьи Адыгеим къэзыгъэзэжьыгъэхэм ащыщ, тилъэпкъэгъоу заом къыхэкIыжьыгъэхэм Мэфэхьаблэ псэупIэ афэхъугъ. Ибрахьимэ ишъхьэгъусэу Айетэ албан лъэпкъым щыщ нахь мышIэми, иIахьыл-благъэхэм апэчыжьэ хъуным темыщыныхьэу, ишъхьэгъусэ зыщыщ лъэпкъым ихэкужъ къыдэкIожьыгъ. 2017-рэ илъэсым Цэй Ибрахьимэ хэкум идунай щихъожьыгъ. Ау ащ ыпэкIэ икIэлитфи Адыгеим унагъохэр зэрэщашIагъэр, ахэм къакIэхъухьэгъэ сабыйхэр къылъэгъужьынэу Ибрахьимэ игъо ифагъ.\nЫкъо нахьыжъэу Ирфан янэ кIэрыс, псэолъэшI. Ишъхьэгъусэу Саидэ Кушъумэ ащыщ, кIэлитIурэ зы пшъашъэрэ апIу. Ащ къыкIэлъыкIорэм ыцIэр Ирсан. Илъэс 30 хъугъэу ар Германием щэпсэу ыкIи щэлажьэ, исэнэхьаткIэ инженер. Ишъхьэгъусэу Светланэ Алджыгырыемэ япхъу. Ахэми кIэлитIурэ зы пшъашъэрэ зэдыряI. Ящэнэрэ къор Ирхан. Адыгэ республикэ клиническэ сымэджэщым врач-травматолог-ортопедэу Iоф щешIэ. Ишъхьэгъусэу Фатимэ Цуамыкъомэ ащыщ. Ирхан ыуж къикIырэр Имэр. Ишъхьэгъусэу Бэлэ ЛIыпцIэкъомэ (Тупцокова) ащыщ, ахэми кIэлитIурэ зы пшъашъэрэ яI.\nКIэлэ нахьыкIэу Махьер хэкужъым апшъэрэ гъэсэныгъэ щигъотыжьыгъ, Адыгэ къэралыгъо университетыр къыухыгъ, ит къуаджэу Алыбэрдыкъо щыщ тилъэпкъэгъу пшъашъэр нысэу къафищагъ. ПшъэшъитIу яI. ЗэкIэмэ анахьыкIэ пшъэшъэжъые цIыкIоу Амирэ мы мафэхэм, республикэм имэфэкI мафэ ипэгъокIэу, къафэхъугъ. Бын-унэгъо Iужъоу мэпсэух.\n«1998-рэ илъэсым ишышъхьэIу иапэрэ мафэ Адыгеим сыкъэкIожьынэу хъугъэ, — къеIуатэ Цэй Махьер, — хэкужъым иIаплI тыкъызэрифэжьыгъэр зэхэтшIагъ – фабэу къыщытпэгъокIыгъэх, псэупIэхэр тагъэгъотыгъэх, гъэсэныгъэ зэдгъэгъотынымкIи IэпыIэгъу къыщытфэхъугъэх. Апшъэрэ гъэсэныгъэр Косовэ щызыублагъэхэм сэнэхьатэу зыфеджэхэрэм ялъытыгъэу, яегъэджэн Адыгеим имызакъоу, Краснодар ыкIи ткъош республикэхэм ащападзэжьын алъэкIын амал къаратыгъагъ. Ащ фэдэ хэдэн амалхэр къызэрэтпэгъокIыгъэхэм ишэпхъэ анахь лъагэу сэ сэлъытэ. Къызысэгъэзэжьым гурыт еджапIэм джыри сыщеджэнэу щытыгъ. Адыгэ республикэ гимназием сычIэхьажьыгъагъ. Я 10-рэ классым сыщеджэзэ IэпыIэгъу курсхэр еджапIэм къыдэсыухыжьыгъагъэх. Лев Толстоим и «Война и мир» еджэхэ зэхъум, сэ ащыгъум сфэукIочIыщтыгъэр Александр Пушкиным ипшысэу «Золотая рыбка». Нэужым сакIэхьажьыгъагъ». Махьер игукъэкIыжьхэм къагъэщхы. АрапыбзэмкIэ, инджылызыбзэмкIэ кIэлэегъэджэ сэнэхьатыр ащ зэригъэгъотыжьыгъ. Ау ащкIэ Iоф ышIэнэу хъугъэп, ышнахьыжъэу Имэр зэхищэгъэ унэе хъызмэтым хэтэу Махьер мэлажьэ. Ышнахьыжъхэр иупчIэжьэгъух, ищысэтехыпIэх, шъхьэгъусэу афэхъугъэхэри зэгурэIох. Ягуащэу Айетэ адыгабзэкIэ ахэм адэгущыIэ, пхъумэ афэдэу яплъы. Албан Iахьылэу иIэхэм афэзэщымэ, зэрапэчыжьэмкIэ кIэгъожьымэ тызкIэупчIэм, иджэуап зэрэшъхьэихыгъэм, зэрэшъыпкъэм теджэнджэшыгъэп: «Мыр — сишъхьэгъусэ ихэкужъ, сикъорэлъфхэр зыщыщ лъэпкъым ихэку къызэрэщыхъугъэхэм сегъэгушIо, ар насыпыгъ». Янэ къыгосэу щысыгъэ Махьер сиупчIэ фэсэгъазэ: «Хэкум къызшъогъэзэжьым нэбгырэ тхьапш шъухъущтыгъа ыкIи джы унагъом исым ипчъагъэ сыд фэдиза?» Хъулъфыгъэ ныбжьыкIэм джэуап къетыжьы: «Тызэрэхъущтыгъэр – нэбгырибл — тянэрэ тятэрэ, зэшитфырэ. Джыдэдэм тызэрэхъурэр нэбгырэ 20, ау тишъхьэгъусэхэри хэплъытэжьмэ, нахьыб». Зэнысэгъоу щысыгъэхэри къэщхыгъэх. «Сабыитф зэрысыр унэгъо цIыкIукIэ алъытэщтыгъэ, тиунагъохэр нахь Iужъоу щытыщтыгъэх, арышъ, а пчъагъэхэм къафэдгъэзэжьынэу, тыбэгъожьынэу сэгугъэ!» — Махьер ишъыпкъэу къэгущыIэ.\nМамыр щыIакIэ уиIэу уихэку ущыпсэуным, сабыйхэр щыппIунхэм, лъэпкъ хабзэхэр щызепхьанхэм нахь тхъагъо зыпари щыIэп. Унэгъо джэныкъом кIэрысхэу сабыеу лIакъом къыкIэхъухьэхэрэр алъэ пытэу щытеуцощтых. Хэкужъым фыряIэ шIулъэгъум кIуачIэ, гъэрет къареты, лъапсэр пытэу щадзыжьы. Цэймэ яунагъо зыщыпсэурэ Мэфэхьаблэ унэу щыряIэм пэIулъ чIыгум пхъэшъхьэ-мышъхьэ чъыгхэр, хэтэрыкIхэр къыщагъэкIых, мэлажьэх, мэшхэжьых. ШIу алъэгъурэ чIыгур лэжьыгъэ бэгъуагъэкIэ къятэжьы. Непэ Мэфэхьаблэ къэралыгъо зэфэшъхьафхэм – Югославием, Тыркуем, Иорданием, Израиль, Шам, Америкэм, Норвегием къарыкIыжьи къытхэхьажьыгъэ тилъэпкъэгъухэм псэупIэ афэхъугъ, ыцIэ къыгъэшъыпкъэжьэу Адыгеим ичылэхэм ясатырэ пытэу къыхэуцуагъ. Хэкур псэупIэкIэ хэзыхыжьыхэрэм япчъагъэ хахъо къэс лъэпкъым ылъапсэ нахь пытэ мэхъужьы!\nПредыдущая Илъэс къэс нахь зеушъомбгъу\nСледущая Десэхэр къэзытырэ тарихъ


ТиныбжьыкIэхэм тагъэгугъэ — Адыгэ макъ\nРедактор 17.10.2019 17.10.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nДунаим самбэмкIэ изэнэкъокъу Узбекистан икъалэу Ташкент щыкIуагъ. Спорт Унэшхоу «Узбекистаным» илъэс 21-м нэс зыныбжьхэр щызэбэныгъэх.\nКъэралыгъо 29-мэ ябэнакIохэр зэнэкъокъугъэх. Армением, Азербайджан, Болгарием, Испанием, Францием, Сербием, Украинэм, Урысыем, фэшъхьафхэм къарыкIыгъэхэр апэрэ чIыпIэхэм афэбэнагъэх. Урысые Федерацием щыщ бэнэкIо 40-мэ яIэпэIэсэныгъэ къагъэлъэгъуагъ.\nАдыгэ Республикэм щапIугъэ ЛIыIужъу Азмэт килограмм 90-рэ къэзыщэчыхэрэм якуп щыбэнагъ. Урысыем ихэшыпыкIыгъэ ныбжьыкIэ командэ А. ЛIыIужъур хэхьаным ыпэкIэ хэгъэгум изэнэкъокъу джэрзыр къыщыдихыгъ. ПэшIорыгъэшъ зэIукIэгъухэу Кстово щыкIуагъэхэм текIоныгъэр къащихьыгъ.\nТашкент зэнэкъокъухэр дэгъоу щыкIуагъэх. ЛIыIужъу Азмэт ятIонэрэ чIыпIэр къыдихи, тыжьыныр къыфагъэшъошагъ. Нарт шъаор Урысыем, Адыгеим язаслуженнэ тренерэу Джарымэкъо Нурбыйрэ тренер ныбжьыкIэу Джарымэкъо Рустамрэ агъасэ.\n— ЛIыIужъу Азмэт кIуачIэу хэлъыр епсыхьэ, икъулайныгъэ хегъахъо, бэнэкIо цIэрыIомэ ащыщ хъущтэу тэлъытэ, — къытиIуагъ Адыгэ Республикэм самбэмкIэ испорт еджапIэ ипащэу, спортымкIэ дунэе класс зиIэ мастерэу Делэкъо Адамэ. — ТиныбжьыкIэхэм хэгъэгум изэнэкъокъу зэфэшъхьафхэм зафагъэхьазыры.\nТашкент щыкIогъэ зэнэкъокъум Краснодар краим щыщ бэнакIоу ЛIышэ Хьарунэ хэлэжьагъ. Къуаджэу Шъхьащэфыжь щапIугъэ кIалэм джэрзыр къыфагъэшъошагъ.\nАдыгэ Республикэм изаслуженнэ тренерэу Псэунэ Мурат Шъхьащэфыжь ныбжьыкIэхэр щегъасэх. Ащ къызэрэтиIуагъэу, ЛIышэ Хьарунэ самбэмкIи, дзюдомкIи мэбанэ, хэпшIыкIэу иIэпэIэсэныгъэ хегъахъо.\nСурэтым итхэр: килограмм 90-м нэс къэзыщэчыхэрэм якуп хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къыщыдэзыхыгъэхэр (ЛIыIужъу Азмэт ятIонэрэу щыт).\nПредыдущая ЕджапIэм ищытхъу аIэты\nСледущая «Жъогъо 12-м» зэфащагъэх


Шъусакъ – гъэпцIакIох | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 05.12.2019\t/ НОВОСТИ\t/\nМы шIыкIэр агъэфедэзэ шэкIогъур къызихьагъэм къыщегъэжьагъэу Адыгеим бзэджэшIэгъи 8 щызэрахьагъ.\nГъэпцIакIохэм цIыфхэр агъэделэнхэм фэшI къэбар нэпцIхэр къафаIуатэх, нахьыбэрэмкIэ якарточкэ илъ ахъщэр рахын гухэлъ щыIэу къагурагъаIо. Ар мыхъуным фэшI карточкэм иномер, ащ тетхэгъэ цифрэхэр ыкIи СМС-у къафэкIуагъэм икод къараIонэу зафагъазэ.\nРеспубликэм щыпсэурэ нэбгыриймэ бзэджашIэхэм къаIорэр зэкIэ агъэцэкIагъ, зэдэгущыIэгъум ыуж ясчет илъыгъэ ахъщэр чIанагъ. Зэрарыр сомэ мин 280-рэ фэдиз мэхъу.\nМыщ фэдэ чIыпIэ шъуимыфэным, шъуимылъку чIэшъумынэным афэшI сакъыныгъэ къызхэжъугъэфэнэу хэбзэухъумакIохэр къышъоджэх. ШIумышIэрэ цIыф къышъуфытеуагъэмэ, ащ шъудэмыгущыIэу, телефоныр жъугъэтIылъ, къэбар шъыпкъэр зэжъугъэшIэнэу шъуфаемэ, картэм тетхэгъэ телефон номерымкIэ шъуибанк шъуфытеу.


Щамсудинэ ихьакIэщ — Адыгэ макъ\nРедактор 22.07.2021 22.07.2021 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nХъут Щамсудинэ филологие шIэныгъэхэмкIэ доктор, гуманитар ушэтынмэ апылъ институтым илъэс тIокIитIум ехъурэ щылэжьагъ, зыцIэ хэIуагъэу, зилэжьыгъэ нэхъой цIыфыбэмэ анэсыгъэмэ ащыщ.\nДжыри школым сычIэсыгъ Щамсудинэ ыцIэ зызэхэсэхым. Сшынахьыжъ Къуекъо Налбыйрэ арырэ Джэджэхьэблэ школым щызэдеджэгъагъэх, илъэситIукIэ Щамсудинэ нахьыжъыгъ. Ащыгъум тичылэ, Къунчыкъохьаблэ, илъэсиблырэ щэхъу щырагъаджэщтыгъэхэп, адрэ къэнагъэхэр рагъэкъужьыным пае гъунэгъу къауджэм километрэ зыхыбл фэдизэу кIощтыгъэх. 1970-рэ илъэсым Адыгэ къэралыгъо кIэлэегъэджэ институтым ифилологическэ факультет иадыгэ отделение сызычIахьэм ыуж Щамсудинэ нахь зысшIагъэр. Шъыпкъэ, ащ ыпаIокIи зэ тызэрэмылъэгъугъэми тызэрихьылIэнэу хъугъэ…\nАщыгъум яблэнэрэ классым сисыгъ. Тетрадь заулэ тигъунэгъу лIыжъым дэжь сыкIозэ стхыгъэ, ахэм нарт къэбари, пщыналъи, лIыхъужъ къэбари ахэтыгъэх.\nСитхыгъэхэр тиунэкъощ Налбый езгъэлъэгъугъэхэти, Мыекъуапэ здихьыхи, Хъут Щамсудинэ ригъэлъэгъугъэх. «Аферым, — ыIуагъ, — дэгъоу угъоягъэ, ау ыугъоигъэр сыд конычI зэритэкъощтыр? Мыщ фэдэу минищым ехъу зэтрихьагъэу, цIыф нэмысыгъэу чIэлъ, кIо, мыри ахэм афэдэ хъущт ныIа.\nЩамсудинэрэ Налбыирэ аIон амышIэу, ашIэн амышIэу щытыгъэп, ау сэщ фэдэ кIэлэ къежьэгъакIэм нэмыкIырэ екIолIакIэ къыфагъотын фэягъэу сэлъытэти, нэужым ар тIуми ясIожьыгъ.\nДжэджэхьаблэ икIэу Тэуе кIорэ гъогум узытехьэкIэ, хьалъэбэкъу шъитIу горэ пкIумэ Къуекъомэ яIуашъхьэ щытыгъ, ащ икъэбар нахь сыщигъэгъозэнэу сятэжъ Къуекъо Мосэ иныбджэгъу кIасэу Джармэкъо Тыркубый дэжь 1980-рэ илъэсхэм Джэджэхьаблэ сищэгъагъ. Къэбарым хэгъэщагъэу тиIуашъхьэ икъэбар мызэу, мытIоу Хъут Исхьакъ, Щамсудинэ ятэжъ, къафиIотэгъагъэхэри ащ щызэхэсхыгъ. Исхьакъ илъэсишъэм къехъу ыгъэшIагъ, ынэ бэ кIэкIыгъэу, ылъэгъугъэу щытыгъ, зэ зэхихырэр IупкIэу ыгу къинэу.\nХъут Исхьакъ щэ Тыркуем кIуагъэ, ары къэс тятэжъ пIашъэу Исмахьилэ, сятэ ятэжъ, IукIэщтыгъэ, хэкужъым щыкъэбархэм ащигъэгъуазэщтыгъ.\nХъут лIакъом къырыкIуагъэм тятэхэри дэгъоу щыгъозагъэх, ащ фэдэу язы къэбар Исхьакъ къыпкъырыкIыгъэу сэри къысэнэсыжьыгъ. ПсыикIыжьышхом иуахътэ Хъутхэр тIоу гощыгъэ хъугъэх — зыхэр икIыжьыщт, адрэхэр къинэщтых. А икIыжьыхэрэм зы нысэ ныбжьыкIэ цIыкIу ахэтыгъ лъэшэу къанэ шIоигъоу, ау сыд ышIэн, лIыр мэкощыжьымэ. Арыти «шъугу сыкъырыкIыжьынэу адыгэ къуае къышъуфэзгъэнэн, ары сэ сиамал» ыIуи, къое пIашъэ къырихи, къафигъэнагъ. Адыгэмэ къуаер зыпкъ итэу къэнэным пае натрыфым е коцым хэлъэу аIыгъыщтыгъэ. Джаущтэу зы илъэс шъэныкъо фэдизрэ нэмысыхэу якон илъыгъ. ЕтIанэ гъэблэшхом илъэхъан къаштэжьи, такъыр гуаутмэ пырамыбжьэ-пшэсэн зыфэпIощтхэр дагъажъозэ кIым хищыжьыгъагъэх нысэм икъуае. Ащ щыщ такъыр къэнэжьыгъэу Щамсудинэ иунэ илъыгъ. Ыдэжь сызщихьагъэ горэм а къуаем сыкIэупчIагъ. Мыщ фэдиз зыныбжьыр джыри къызэрэзэтенагъэр ашIогъэшIэгъонэу ауплъэкIущтэу аIуи ашти къызэрэрамытыжьыгъэр ыгу къеоу къыIогъагъ.\nХъут Исхьакъ фэдэ тэтэжъ губзыгъэ зиIагъэ Щамсудинэ тыдэ кIожьыни, джары Iор- Iуатэм хэщагъэ зыкIэхъугъэр, ар ихьалыгъу зэрэхъугъэр. ЫгукIэ икIэсэ IорIуатэм рыкIорэм зэригъэгумэкIырэм елъытыгъэу «хьамэм телъхэр тфызэпырымыгъазэхэу мэбгъотэжьых…» зыфиIуагъэм нэужым сэри сеутэлIэжьыгъ. 1988-рэ илъэсым шIэныгъэлэжь институтым ипащэ игуадзэу сызагъакIом директорым, Мэкъулэ Джэбраилэ, тихъарзынэщ зычIэтым сычIищагъ. Бгъотамэр чIихэу, кIашъом къыкIэзыгъэу гъонэшхохэр иIэу, джэхашъом шынэгъакIэр зыдиIыгъэу, тхылъми зэранэсыгъэр плъэгъущтыгъэ.\nУахътэр кIуагъэ, школри, институтри къэсыухи, комсомолым ихэку комитет пропагандэмкIэ иотдел сырипащэу, ар IэнэтIэ цIыкIугъэп, перспективэ дэгъу иIагъ, Шъхьэлэхъо Абурэ ХьэдэгъэлIэ Аскэррэ институтым сырагъэблагъи, нарт эпосым сыпымыхьэ мыхъунэу къызаIом, нахьыжъ гущыIэм сышIокIыгъэп, джаущтэу наукэм сыхэщагъэ хъугъэ. Адыгэм идунэезэхашIэ, ылъапсэ зынэсырэр, адыгэ IорIуатэр нэмыкI лъэпкъмэ зэратекIырэр, афэдэ зышIырэр зэхэсфынхэмкIэ анахь зишIуагъэ къысэкIыгъэмэ Щамсудинэ ащыщыгъ.\nКавказ имызакъоу зэрэхэгъэгоу зыцIэ хэфытагъэ фольклористмэ ежь ахалъытэщтыгъ, IорIуатэм ижанр зэфэшъхьафмэ хэшIыкIышхо иIэу ащылажьэщтыгъэ. Нарт эпосым, пшысэмэ, таурыхъыжъмэ, хъишъэмэ, орэдыжъмэ афэгъэхьыгъэу нычэпэ къэбгъэущэу уеупчIымэ къыIон ышIэщтыгъ. Джы тинахьыжъ шIагъохэр зытекIыхэм нахьыжъыгъор тэ къытаусэижьыгъ шъхьай, лъэшэу къытэонтэгъокIы, анахьэу ар къызхэкIырэр тызэупчIыжьын зэрэтимыIэжьыр ары. «УзэупчIын щымыIэмэ паIор гъэтIыси еупчIыжь» аIо, ау адыгэ паIоми джы джэуап икъу едгъотылIэжьырэп Щамсудинэ фэдэхэр тыухыгъэшъ.\nАхэм ялъэхъан IорIотэ угъоиным нахь игъэкIотыгъэу дэлажьэщтыгъэх, килограмм тIокIхэр къащэчэу магнитофоныжъхэр акIыб илъэу къоджэ къуаджэу къакIухьэзэ угъуаещтыгъэх. Ащ фэдэу Щамсудинэ ыугъоигъэр бэ, ежь ышъхьэкIэ ахэм шIоу адэлэжьэжьыгъ, ау зынэсынэу игъо фимыфагъэу тихъарзынэщ чIэлъыр макIэп. Тапэ итыгъэмэ якон илъыр къытфагъэнагъ, джы гушъхьэлэжьыгъэ тыщыкIэрэп, адыгэм иIуагъэу «уупщэрахьын щыI, пщэрыхьащтыр ары тищыкIэгъэжьыр».\nХъут Щамсудинэ лIыгъэ хэлъэу, къин ылъэгъуми къызхимыгъэщэу, щэIагъэ иIэу икъинихьагъухэр зэпичыщтыгъэх. НыбжьыкIэу ынэ къыкIичэу ригъажьи, сыд рашIэфыгъэкIи ишIуагъэ къэмыкIоу зи ымылъэгъужьыхэ хъугъагъэ.\nАдыгэу хэт Iанэр зимыкIасэр, Щамсудинэ къешIэкIыгъэ ныбджэгъухэр бэрэ зэхэсыщтыгъэх. Нахьыбэм Щамсудинэ дэжь щызэрэугъоищтыгъэх, сэри сахафэу зэп къызэрэхэкIыгъэр. Хабзэр щызэрахьэу, шъабэу, шъырытэу гущыIэхэу, зэрыгущыIэхэрэр, аIорэр зы магнитофон горэм тыребгъатхэмэ диссертацие шIагъо хэпшIыкIыжьынэу щытыгъ. ХьакIэщыжъым фэдагъ. ШъуашIэм иIашэр дыды, усакIом ыжабз, тхакIом икъэлэм, шIэныгъэлэжьым ишIэныгъ, мыхэм ягулъытэ зынэсэу зытегущыIэщтыгъэхэр гъэшIэгъоныгъэ, акъыл зыхэпхынэу бэ зэхэтхыщтыгъэр. Джары Щамсудинэ ихьакIэщ зыфэдагъэр…\nЕтIанэ хьакIэхэр сэгъэкIотэжьых ыIоти, къадикIыщтыгъ, унэ къуапэм щытхэу джыри рамыгъэкъугъэ къэбармэ апагъэщэжьыщтыгъ. Сыдэу щытми, зызэбгырыкIыжьыхэкIэ, ишъэогъу кIасэу ШъхьаплIэкъо ГъучIыпсэрэ ежьырырэ пчыхьэшъхьэпэ чъыIэтагъэм щытезекIухьэщтыгъэх. МыгуIэхэу, дунаир яеу, щыкIагъэ зимыIэхэу, гупсэфэу зищыIэныгъэ кIэзыщырэмэ афэдагъэх. ГъучIыпси культурэм игупчэ зэрэIутэу фольклорымкIэ диссертацие ытхынэу ригъэжьагъэти, мыщкIэ лъэшэу Щамсудинэ IэпыIэгъу фэхъущтыгъ. Джащ фэдэу Цуякъо Нафсэт Щамсудинэ дэжь секретарэу агъакIуи, Iофым хэблахьыгъэу, наукэмкIэ зигъэзагъ. Ахэм яIоф рагъэкъунымкIэ Щамсудинэ бэ ыпшъэ дэкIыгъэр.\nУахътэ къэси, ГъучIыпсэрэ сэрырэ а зы мафэм Тбилиси тидиссертациехэр къыщыдгъэшъыпкъэжьынхэу гъогу тытехьагъ. Щамсудинэ ГъучIыпсэ иоппонент, сэ ХьэдэгъэлIэ Аскэр. Ар тапэ кIуагъэ Iоф иIэти. МэшIокум купэм тызэдисых. Гъогу техьэрэр зыдежьагъэм нэсыным пае уфэхъохъон фаеба, Iанэри зэгъэпэшыгъ, Щамсудинэ тхьаматэ, дахэу тызэхэс. Джаущтэу Адлер тыблэкIи Абхъаз чIыгум тихьагъ.\n— Джы къэсIощтым шъукъедэIу, — ыIуагъ Щамсудинэ. — Мы чIыпIэм щегъэжьагъэу Тбилиси тынэсэу, тыщыIэу, къэдгъэзэжьэу мыщ тыкъэсыжьыфэ нэс адыгэ дэй щыIэп. Шъуятэ-шъуянэ ымыукIыгъэмэ хэти дэйкIэ игугъу шъушIыщтэп. Мы тыздакIорэмэ егъашIэм хэти къыпфаубыщтэп, зэкIэ щэкIэ гъэпкIыгъэхэу къагъэлъэгъощтых. Тэ, адыгэхэмкIэ ежьхэр Тхьэм фэдэу къытэплъых, черкес пIомэ къэтэджых, арышъ, тэри зэкIэ тыдэгъу…\nНэужым ГъучIыпси, сэри тиIофхэр зэшIокIыхи, аспирантмэ яшхапIэ Iэнэ шыгъэ къыщызэIутхыгъ. Диссертационнэ советым хэтхэр, оппонентхэр, Шота Руставели ыцIэ зыхьырэ институтэу тызэпхыгъагъэм иIофышIэхэр едгъэблагъэхи, шIагъоу тызэхэсыгъ. Iэнэ пащэр ежьмэ ащыщыти, зэпытэу бжъэхэр къыIохэзэ сыхьатым ехъурэ джаущтэу тыщысыгъ. ЕтIанэ ХьэдэгъэлIэ Аскэр гущыIэ къыратыгъ. ЛIы Iушым къыIон ымышIэ хъуна, дэгъоу къэхъохъуагъ, ежьхэми ащытхъугъ, тэтыехэми ядэгъу ыIуагъ. А лъэхъаным, гукъао хъугъагъ, къэсымыIуагъэми хъуни, ау цIыфмэ ари ашIэмэ нахьышIу. Аскэр докторскэ диссертациеу мыщ ыпэкIэ къыушыхьатыжьыгъэр «къешъумыт» ыIуи ВАК–м фэтхэгъэ тишIэныгъэлэжь горэм анахь ишIум, иныбджэгъум фэдэу Аскэр къызэрэщытхъугъэр гъэшIэгъон сщыхъугъ. Ащ ыуж Щамсудини, ГъучIыпси къэхъохъуагъэх, ахэми абзэгу IэшIу къытемынэу тишIэныгъэлэжьэу зыфэдэ щымыIэхэм ядахэ аIуагъ. Сэри сIуапхъэр сIуагъэ…\nАдлер тыкъызышIокIыжьым, Щамсудинэ Iанэр зэрещэти къыIуагъ:\n— Джы тызтетыгъэм тытеуцожьын, тинысэ тыубын тыфит…\nДжащ фэдэу дахэу тызэхэтыгъ. НэмыкIымкIэ гумэкI фыриIэу, амал иIэмэ дахэ къыдигъэхъунэу, ылъэкIымэ ем щиухъумэнэу цIыфыгъэшхо хэлъыгъ Щамсудинэ. Зы хъугъэ сыгу къэкIыжьы. 1987-рэ илъэсым Партием и Краснодар краимкIэ и Комитет къыдигъэкIыгъ къыкIэлъыкIорэ 1988-рэ илъэсым жъоныгъуакIэм и 12-м Шъачэрэ ТIуапсэрэ ямэфэкIхэр игъэкIотыгъэу хагъэунэфыкIынэу. Москва ащ щымыгъуазэ хъуна, къадыригъэштагъ, Iофтхьабзэм пэIухьащт мылъкури къафитIупщыгъ. МэфэкIыр дэгъуба, ау мыр тэ, адыгэхэмкIэ, тыгу лъыпсыкIэ пхырыкIыщтыгъэ. 1838-рэ илъэсым жъоныгъуакIэм и 12-м адмиралэу Лазаревым къухьэхэр нэпкъым къыIуигъэуцохи, шапсыгъэмэ топкIэ къяоу, десантэу къыригъэтIысыкIыгъэм адыгэхэр зэтыриукIэу ыублагъ. Джары хы ШIуцIэ Iушъор аубытынэу зыщырагъэжьэгъагъэр.\nМэфэкI мафэ хъуна ащ фэдэр, арыти, Тыгъэмыпс щыщ Къэбж Щэбанэ гъэзетым къэтхагъ ащ пэшIуекIоу зыгорэ къыхытигъэутынэу. Сэ гъэзетым къатхыхэрэм апылъ отделым сырипэщагъэти, кIалэм иписьмэ редактор шъхьаIэм дэжь схьыгъэ. Ау сыд фэдэу хъумэ партием игъэзет крайкомым ыIорэм пэуцужьын, арыти, «мыр хъун Iофэп» ыIуи сыкъычIигъэкIыжьыгъ. Джащыгъум нэбгырэ заулэ щэхъу тымыхъоу а мэфэкIым тыпэуцужьыгъ, тытхагъ, Краснодар крайкомым иятIонэрэ секретарь зыIудгъэкIагъ, ткъош шапсыгъэмэ тахэхьагъ, тызэкъоуцуагъэх. Тэмэтелъхэр таужы итхэу, партием ихэку комитет тащэмэ (зэкIэми тыкоммунистыгъ) «партием шъухэтфыщт» аIощтыгъ. Ау зи тащыщ къызэкIэкIуагъэп. Краими ежьхэр зэрэфэе дэдэу ямэфэкI хъугъэп, ар къыпфагъэгъуна, тауж итыгъэх тагъэпщынэжьы ашIоигъоу.\nКъыкIэлъыкIогъэ илъэсым сэ шIэныгъэлэжьмэ яинститут тхьэмэтэ гуадзэу сагъэкIуагъ. Бэ темышIэу Крайкомым иапэрэ секретарэу Иван Полозковэу а мэфэкIым икIэщэкIуагъэр Урысыем икоммунистмэ пащэ афашIыгъ. Арыти, «Полозковыр зыхэт партием ащ нахьыбэрэ сыхэтыжьынэу зэспэсыжьырэп» сIуи, институтым ипартком тхылъ чIэслъхьагъ. Къэбарыр зеIум Джарымэ Аслъан нэсыжьэу ар сымышIэнэу бэ къысэушъыигъэр. Тиунэкъощ Налбый тIо Щамсудинэ ыдэжь сыригъэщагъ, «зэкIэ уапэ илъыр пымыбзыкI, укIал, зыщыI» ыIоуи къысэушъыигъ, ау сэ сIощтыр сIогъахэти, сызэкIэкIожьыгъэп.\nПартийнэ зэIукIэ ашIи, коммунистхэр къыстегущыIагъэх, къыстепхъэшахьыгъэх, къысэушъыигъэх. Щамсудини хэлэжьагъ, рамыгъажьэзэ зэ джыри къысэушъыигъ, зэIукIэми къыщыгущыIагъ. «Мыр кIалэ джыри, ежь ыIоми, тэ хэтэшъумыгъэгъэкI, кIэгупшысахьыжьынэу уахътэ ешъут», — ыIуи гоIагъэ. Аужырэу джыри къысэупчIыжьыгъэхэти, сигущыIэ сытет сIуагъэ. Джаущтэу партием сыхэкIыжьыгъ, сиIэнатIи ащ щызгъэтIылъыжьыгъ…\nБэ тиныбджэгъу нахьыжъ джыри къыфэпIонэу щыIэр, лIыгъэшхо хэлъыгъ, шъыпкъэныгъэрэ къэрарырэ егъашIэм фэныкъуагъэп. Ау тэ тыфэныкъу, игущыIи иакъыли тыщэкIэми, шыкур тэIо илэжьыгъэшIу къэнагъэшъ. Илъэс 85-м адыгэ хъулъфыгъэр зынэсыкIэ, изекIо гъогухэр ыухыхэти, ихьакIэщ нэхъой итIысхьажьыпэщтыгъ. Ипкъэгъу-лэгъухэр къылъихьэхэмэ къэбарышIухэр къаIуатэу, ахэм кIэлэ-гъуалэхэр ахэщагъэхэу, тапэ щыIэгъэ адыгэмэ ялъэгъо нэф гъуазэ афэхъущтыгъ. Щамсудинэ ихьакIэщ джыри щыI, ащ къэбарыр самэу щызэтелъ, адыгэ Iофыр непи щыкIагъэкIы…\nСледущая ЗэлъашIэрэ усакIоу Къуекъо Налбый непэ къызыхъугъэ маф


КIэлэцIыкIухэм зыщагъэпсэфыщт — Адыгэ макъ\nРедактор 17.07.2020 17.07.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nМедицинэм иIофышIэхэм якIэлэцIыкIухэр зыгъэпсэфыпIэ гупчэу «Орленок» зыфиIорэм агъэкIощтых. Республикэм щыщ сабыйхэм Урысые кIэлэцIыкIу гупчэхэу «Орленок», «Артек» зыфиIорэхэм защагъэпсэфынымкIэ ыкIи япсауныгъэ щагъэпытэнымкIэ ищыкIэгъэ Iофтхьабзэхэр зэхащэнхэу АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат унашъо ышIыгъ.\nАпэрэ кIэлэцIыкIу купэу нэбгырэ 40 хъурэр бэдзэогъум и 17-м «Орленок» кIощт. Ахэм янахьыбэр медицинэм иIофышIэхэм ясабыих. Джырэ уахътэ кIэлэцIыкIухэм медицинэ уплъэкIунхэр арагъэшIых. КъыкIэлъыкIорэ сменэми республикэм икIэлэеджакIохэм апае путевкэ 40 къаратыщт. ШышъхьэIум «Артек» сабыйхэр агъэкIонхэм джырэ уахътэм тегущыIэх.\nРеспубликэм изекIо отрасл анаIэ тырагъэтынэу КъумпIыл Мурат пшъэрылъ къыгъэуцугъ. Бэдзэогъум ар къызэIуахыжьыгъ. ЗекIохэр къырагъэблэгъэнхэм Адыгеир зэрэфэхьазырыр ауплъэкIунэу межведомственнэ IофшIэкIо куп зэхащагъ. Республикэм мы лъэныкъомкIэ Iоф щызышIэрэ организацие 48-м щыщэу 43-р ауплъэкIугъ. Адыгэ Республикэм зекIонымрэ зыгъэпсэфыпIэхэмрэкIэ и Комитет къызэрэщаIуагъэмкIэ, хьакIэщхэм янахьыбэр шапхъэхэм адештэх, хэукъоныгъэу къахагъэщыгъэхэр псынкIэу агъэтэрэзыжьыгъэх.\nПредыдущая ГумэкIыгъор дагъэзыжьы\nСледущая Къэхъухэрэм ыкIи дунаим ехыжьыхэрэм япчъагъ


Home » Adyghe » 16 Galatians » 02\nАдрэ апостолхэм Паул зэрадагъэр\nЕтІанэ илъэс пшІыкІуплІ тешІагъэу,* Варнавэ* сигъусэу Ерусалим сыкІуагъ. Тити* гъусэу зыдэсщагъ. 2Ерусалим сыкІон фаеу Тхьэм къызгуригъэІуагъэти, сыкІуагъ. КъэбарышІоу хымэ лъэпкъхэм язгъэІурэр тхьаматэхэм язакъоу апашъхьэ ислъхьагъ, Іофэу сшІэрэр ыкІи сшІагъэр\n1:17 Аравие хэгъэгур – ар наватейхэм япачъыхьагъу арын фае. А пачъыхьагъур Палестинэ хэгъэгум икъыблэ тыгъэ къыкъокІыпІэ лъэныкъокІэ итыгъ. А пачъыхьагъум икъэлэшхоу щытыгъэр Петрэ ары.\n1:18 Кифэ – КифэкІэ заджэхэрэ Петрэу Исус игъогу рыкІорэ нэбгырэ пшІыкІутІум ащыщыгъэр ары.\n1:19 Зиусхьаным ышы Якъубэ – Ерусалим щыІэ чылыс зэІукІэм итхьаматэхэм ащыщыгъ. Еплъ Апостол. 15:13.\n1:21 Киликие зыцІэ хэкур – Рим къэралыгъошхом щыщ хэкоу щытыгъ. А хэкур джырэ Тыркуем икъыблэ тыгъэ къыкъокІыпІэ лъэныкъо итыгъ. А хэкум икъэлэшхоу щытыгъэр Тарс ары. Апостол Паул а къэлэшхом къыщыхъугъ.\n2:1 илъэс пшІыкІуплІ тешІагъэу – Паул Исус игъогу зытехьагъэм къыщегъэжьагъэу арыщтын.\n2:1 Варнавэ – еплъ 1 Кор. 9:6.\n2:1 Тит – еплъ 2 Кор. 2:13.\nхьаулыеу мыхъуным пае. 3Титэу сигъусагъэр Урым лъэпкъым щыщ пэтми, сунэт заригъэшІынэу рагъэзыгъэп. 4Сыда пІомэ къош нэпцІ заулэхэу тшыхэм захэзыгъэкІокІагъэхэр арэущтэу фэягъэх. Христос Исус тыгухэм зэрарылъым пае, шъхьафитныгъэу тиІэм еплъакІохэу, ахэмэ Тэурат хабзэм ыІэчІэгъ тычІагъэуцожьыным ыуж итыгъэх. 5Ау къэбарышІум ишъыпкъагъэ мыкІодэу къышъуфэдгъэнэным пае, а цІыфхэм зыкІи тафызэкІэкІуагъэп ыкІи тафэІорышІагъэп.\n6Тшыхэм тхьаматэхэу алъытэхэрэм – ахэр тхьаматэхэу щытхэми щымытхэми сизэфэдэ; Тхьэр цІыфхэм ятеплъэ емыплъэу, цІыф пстэури изэфэдэхэу щытых – ахэмэ къэбарышІоу сэ згъэІурэм зи хагъэхъуагъэп. 7Ау сунэт ашІыгъэхэу щытхэм* къэбарышІур аригъэІунэу Тхьэм Петрэ ыпшъэ къызэрэрилъхьагъэм фэдэу, сунэт амышІыгъэхэу щытхэм* къэбарышІур язгъэІунэу Тхьэм спшъэ къызэрэрилъхьагъэр агурыІуагъ. 8Сыда пІомэ Петрэ сунэт ашІыгъэхэу щытхэм апостол Іофэу афишІэрэмкІэ къыдэлажьэу щытыгъэ Тхьэр сэри сунэт амышІыгъэхэу щытхэм апостол Іофэу афасшІэрэмкІэ къыздэлажьэу щытыгъ. 9Тшыхэм тхьаматэ пкъэухэу алъытэхэрэ Якъубэ*, Кифэ, Иуан* Тхьэм ынэшІу къызэрэсщифагъэр ашІагъэти, ахэр, сэры, Варнавэ тызэрэзэдэлажьэрэм инэшанэ фэдэу тІэхэр аубытыгъэх: Тэ хымэ лъэпкъхэм адэжь тыкІон фэягъ, ахэри сунэт ашІыгъэхэу щытхэм адэжь кІонхэ фэягъ. 10«ТитхьамыкІэхэм шъуадэІэпыІэнэу зыщышъумыгъэгъупш», аІозэ, а зы Іоф закъор ары къызэрытэлъэІугъэхэр. А Іоф дэдэми сишъыпкъэу сыпылъыгъ.\nПаул Петрэу КифэкІэ заджэхэрэм зэрэпэуцугъэр\n11Кифэ Антиохие къалэм* къызэкІом, Іоф горэмкІэ мысэ хъугъэти, ыпашъхьэ сихьи сыпэуцугъ. 12Сыда\n2:7 сунэт ашІыгъэхэу щытхэр – джуртхэр ары.\n2:7 сунэт амышІыгъэхэу щытхэр – мыджуртхэр ары.\n2:9 Якъубэ – еплъ 1:19.\n2:9 Кифэ Иуан – КифэкІэ заджэхэрэр Петрэ ары. ИтІур Исус игъогу рыкІорэ нэбгырэ пшІыкІутІум ащыщыгъэх.\n2:11 Антиохие къалэр – Сирие хэкум итыгъэ Антиохие къалэр ары. Еплъ Апостол. 11:19-26.\nпІомэ Якъубэ ыдэжь лІы заулэ къимыкІыхэ рапшІэу, Петрэ мыджуртхэм адашхэщтыгъ. Ау а лІыхэр къызэкІохэм, сунэт ашІыгъэхэу щытхэм ащыщынагъэти, Петрэ зэкІэкІожьи, мыджуртхэм ыкІыб афигъэзагъ. 13Адрэ джуртхэри Петрэ инэпитІугъэкІэ гъусэ фэхъугъэх. Варнави ахэмэ янэпитІугъэкІэ зыІэпаригъэщагъ.\n14 КъэбарышІум ишъыпкъагъэ темытхэу зэрэзекІуагъэхэр зысэлъэгъум, зэкІэмэ апашъхьэ Петрэ щесІуагъ: «О уджурт пэтми, джурт хабзэхэм уатемытэу, хымэ лъэпкъхэм яхабзэхэм уатетэу опсэу. Арышъ, сыд паекІэ джурт хабзэкІэ мыджуртхэр бгъэпсэунхэм упылъа?»\nАдрэ лъэпкъхэм афэдэхэу, джуртхэми Исус ХристоскІэ шІошъхъуныгъэ яІэмэ, мыкІодхэу къэнэжьыщтых\n15Тэ джуртэу тыкъэхъугъ. Хымэхэу псэкІод зышІэхэрэм тащыщэп. 16Ау тэ тыджуртми мыр тэшІэ: зы цІыф горэм Тэурат хабзэм итхэр зэригъэцакІэхэрэм пае, Тхьэм ежьым ыдэжькІэ шъыпкъагъэ иІэу ылъытэщтэп, Исус ХристоскІэ шІошъхъуныгъэ зэриІэм пае ары нахь. Арэущтэу тэри Христос ИсускІэ шІошъхъуныгъэ тиІэ хъугъэ, ХристоскІэ шІошъхъуныгъэ тиІэ зэрэхъугъэм фэшІкІэ, Тхьэм ежьым ыдэжькІэ шъыпкъагъэ тиІэу тилъытэным пае. Тэурат хабзэм итхэр дгъэцэкІэным иІоф ащ хэлъэп, сыда пІомэ цІыф горэм Тэурат хабзэм итхэр зэригъэцакІэхэрэм пае, Тхьэм ежьым ыдэжькІэ ащ шъыпкъагъэ иІэу ылъытэщтэп.\n17Ау Христос тыгухэм зэрарылъым пае, Тхьэм ежьым ыдэжькІэ шъыпкъагъэ тиІэу тызэрилъытэщтым тыщыгугъэу, псэкІод зытелъ цІыфхэу тыщытыгъэмэ, Христос псэкІод тигъэшІагъэу хъущтыгъа? Хьау, ар хъухэщтэп. 18Сыда пІомэ, зэхэскъутагъэр зэхэзгъэуцожьмэ,* Тхьэм иунашъохэм сызэратекІыгъэр ащыгъум къэсэгъэшъыпкъэжьы. 19Тэурат хабзэм иІоф къысхэмылъыжьэу, Тэурат хабзэм ыдэжькІэ цІыф лІагъэм сыфэд – ар къызпкъырыкІыгъэр Тэурат хабзэр ары – Тхьэм сыфэпсэуным пае. Христос сыригъусэу къащым сытыраІулІагъэм фэд.\n2:18 зэхэскъутагъэр зэхэзгъэуцожьмэ – ащ къикІырэр: «Тэурат хабзэм итхэр бгъэцэкІэнхэмкІэ Тхьэм ыдэжькІэ шъыпкъагъэ уиІэ хъущтэп», сІуи сІогъагъэ гущыІэхэр зэсхъокІыхэзэ, джы «Тэурат хабзэм итхэр бгъэцэкІэнхэмкІэ Тхьэм ыдэжькІэ шъыпкъагъэ уиІэ хъущт», сІомэ, Тхьэм иунашъохэм сатекІыгъэу мэхъу.\n20Арышъ, джы псэурэр сэрэп, сыгу илъ Христос ары нахь. Мы дунаем щыІэныгъэу щысиІэр, Тхьэм ЫкъокІэ шІошъхъуныгъэ сыгу илъэу сиІ. Ащ шІу силъэгъуи, ыпсэ сэщ пае ытыгъ. 21Тхьэм ынэшІу щыфэныгъэ сыфэмыеу щытэп, сыда пІомэ Тхьэм ежьым ыдэжькІэ Тэурат хабзэм итхэр зыгъэцакІэрэ цІыфым шъыпкъагъэ иІэу ылъытагъэмэ, ащыгъум Христос хьаулыеу лІагъэу хъущтыгъ.


Адыгэ Хэку Таймс: Дунаим ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм ащыпсэурэ быслъымэнхэр урамым къытехьагъэх\nДунаим ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм ащыпсэурэ быслъымэнхэр урамым къытехьагъэх\nИнгушетим икъэлэшъхьэ Магас мин пшIы заулэ хъоу щэмбэтым щызэхахьагъхэм якъэгъэлъэгъоныгъ зэрамыдэрэр ыкIи зэрпэуцухэрэр пегъэмбар Мыхьаммэд фэгъэхьыгъэ кIэнэкIалъэ сурэтхэр ашIыным. Зэхахьэм хэлэжьагъ Ингушетием и муфтий Исса-Хаджи Хамхоев ыкIи республикэ пащэ Юнус-Бек Евкуров. Париж дэт сатирикэ журнал "Шарли Эбдо" пегъэмбар Мыхьаммэд фэгъэхьыгъэ кIэнэкIалъэ сурэтхэр къызэрэтридзагъэр агъэзафэрэп ыкIи ащ фэдэ сурэтхэр къэбар гъэIухэм къытрадзэ мыхъущтэу зэхахьэм къекIолIагъэхэм къаIуагъ. Зэрэугъоигъэхэм якъэIоныгъэмкIэ пегъэбарым фэгъэхьыгъэ кIэнэкIалъэ сурэтхэр къытрадзэным тхьашIошIхъуныгъэ зиIэхэр еушъхьакIу. Ингушетием и муфтий къызэриIуагъэмкIэ, республикэм ицIыхэм дырагъаштэрэп журнал "Шарли Эбдо" щылэ мазэм и 7-м зэртебэнэгъэхэр ыкIи цIыфхэр зэраукIыгъэхэр.\nЩэщэн республикэ унэшъошIхэм къызэратыгъэмкIэ ягухэлъ блыпэм акц рагъэкIокIынэу, пегъэмбар Мыхьаммэд фэгъэхьыгъэ кIэнэкIэлъэ сурэтхэр КъохьапIэ къэбар гъэIум къызэртрадзэрэм зэрэпэуцухэрэмкIэ. Щэщэным ипащэ ыкIи хьыкумэт сайтым къызэритрэмкIэ Грознэм щекIокIыщт акцым хэлэжьэщт мин пчъагъэ, ащ фэдэуи дин Iоф зехьахэхэу фэшъхьаф шъолъырхэм ащыIэхэри. Щэщэн хьыкумэтым и пресс-къулыкъу къызэригъэунэфыгъэмкIэ, дин Iоф зехьахэм адэрэп сыд фэдэ террор Iофыгъои.\nУрысые Роскомнадзорым чIыпIэ къэбар гъэIуIэм афригъэхьыгъ мэкъэгъэIу, диным епхыгъэ кIэнэкIалъэ сурэтхэр къытрамыдзэнхэу, агъэзафэу щылэ мазэм и 7-м Париж къыщыхъугъэр ыкIи дин кIэнэкIалъэ сурэтхэр. Тхыгъэм зэрщыгъэнэфагъэмкIэ, мэкъэгъэIу мыгъэцэкIэныгъэр Роскомнадзорым къылъытэн ылъэкIыщт унэшъо укъоныгъэкIэ « ЗэкIэгъэблъэныгъэм пэуцурэ Iофыгъу» зыфиIорэмкIэ. Щылэ мазэм и 7-м, Париж дэт сатирикэ журнал "Шарли Эбдо" тебэнагъэх ыкIи нэбгырэ I2 аукIыгъэм щыщ нэбгыри 8-р журналистых. Къэхъу-къашIэм къыкIэлъыкIоу Париж щекIокIыгъ «Республикан марш» шъхьафитныгъэ гущыIэм идегъэштэныгъэкIэ, ащ хэлэжьагъэх къэралыгъо 40-къэзгъэлъагъорэ лъыкIохэр. Хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ Францие министерствэм къызэритыгъэмкIэ акцым миллионипIлI фэдиз хэлэжьагъ.\nДунаим ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм ащыпсэурэ быслъымэнхэр урамым къытехьагъэх зэрамыдэрэр къагъэлъагъоу, журнал "Шарли Эбдо" пегъэмбар Мыхьаммэд фэгъэхьыгъэ кIэнэкIэлъэ сурэтыкIэ журнал кIышъом тетэу къызэрдигъэкIыгъэмкIэ. ЗипчъагъэкIэ мин 60-хъоу къыдэкIэу щтыгъэ журналыр, джы миллиони 3 хъоу къыдэкIыгъ ыкIи щылэ мазэм и I4 –м щапIэхэм къатехьагъэ журналыр псыкIэу зэкIэри ащэфыгъ. Журнал "Шарли Эбдо" пегъэмбар Мыхьаммэд фэгъэхьыгъэ кIэнэкIэлъэ сурэтыкIэ къызэртыридзагъэм къыкIэлъыкIоу мырэзэныгъакIэхэри къатехьагъ радикал купхэм ясайтхэм. Европэ къэралыгъохэм ящынэгъончъагъэкIэ ислам купхэм япхыгъэкIэ зэгуцафэхэрэмкIэ уплъэкIуныгъэхэр рагъэкIокIых. Анахьэу уплъэкIуныгъэхэр афэгъэзагъ Сирием къикIыжьыгъэхэм. Сирием къикIыжьыгъэхэр зыщыпсэоу алъытэрэ унэхэр полицэм еуплъэкIугъэх.


ШIэжь Iофтхьабзэхэм ЛIышъхьэр ахэлэжьагъ — Адыгэ макъ\nШIэжь Iофтхьабзэхэм ЛIышъхьэр ахэлэжьагъ\nРедактор 23.06.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nМэкъуогъум и 22-м, шъыгъо-шIэжь мафэм, Хэгъэгу зэошхом хэкIодагъэхэр агу къызщагъэкIыжьыгъэхэ ыкIи зыщафэшъыгъогъэхэ Iофтхьабзэхэр Адыгеим щыкIуагъэх.\n«Свеча памяти» зыфиIорэр ыпэрэ мафэр, мэкъуогъум и 21-р, ары зырагъэжьагъэр. Ащ къыдыхэлъытагъэу, волонтерхэм Мыекъуапэ итемыр лъэныкъокIэ щыIэ саугъэт зэхэтым дэжь шэф остыгъэхэр зэхагъэуцозэ «ПОМНИМ 1941» щатхыгъ. КъыкIэлъыкIорэ мафэм саугъэт зэхэтым къэгъэгъэ блэрхэр кIэралъхьагъэх.\nАщ хэлэжьагъэх АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, Къэралыгъо Советым — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, УФ-м и Президент и Полномочнэ ЛIыкIоу Къыблэ федеральнэ шъолъырым щыIэм иаппарат ифедеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм япащэхэр, министрэхэм я Кабинет хэтхэр, Парламентым идепутатхэр, Хэгъэгу зэошхом иветеранхэр, ныбжьыкIэхэр, волонтерхэр, нэмыкIхэр.\nСаугъэт зэхэтым къэгъагъэхэр кIэрызылъхьагъэхэр етIани ШIэжым и Илъэс къыдыхэлъытэгъэ Iофтхьабзэу «Красная гвоздика» зыфиIорэми хэлэжьагъэх. Волонтерхэм заом хэкIодагъэхэм, хэлэжьагъэу нэужым дунаим ехыжьыгъэхэм яшIэжь ыкIи непэ псаоу къытхэтхэм тызэрафэразэм ятамыгъэу хъугъэ гвоздикэ плъыжьыр зытешIыхьэгъэ бгъэхалъхьэхэр Iофтхьабзэм къекIолIагъэхэм аратыгъэх.\n— Хэгъэгу зэошхор унагъо пэпчъ нэсыгъ. Лъэпкъ зэфэшъхьафыбэ хъурэ советскэ народыр мэфэ 1418-рэ зэуагъэ. ТекIоныгъэр тэры зыер. Непэ щыIэ лIэужхэми, къыткIэхъухьащтхэми тарихъым зэблихъунэу, мамырныгъэр ташъхьагъ итыным пае зыпсэ зыгъэтIылъыгъэхэм лIыхъужъныгъэу зэрахьагъэр ыгъэцIыкIунэу зыпарэми фадэ хъущтэп. Арышъ, заом цIыфхэм лIыблэнагъэу щызэрахьагъэр зытетым тетэу къэгъэнэжьыгъэным фэгъэхьыгъэ гъэтэрэзыжьынхэр УФ-м и Конституцие фэшIыгъэнхэм мэхьэнэ ин иIэу сэлъытэ, — къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэ.\nХэгъэгу зэошхом текIоныгъэр къыщыдэхыгъэным Адыгеим иIахьышхо хилъхьагъ. Тихэку икIыгъэу нэбгырэ мин 80-м ехъу зэуапIэм Iухьагъ, мин 33-м ехъумэ къагъэзэжьыгъэп, Советскэ Союзым и ЛIыхъужъ хъугъэр, Щытхъум и Орден къызфагъэшъошагъэр нэбгырэ 59-рэ.\nСаугъэт зэхэтым щыкIогъэ Iофтхьабзэм хэлажьэхэрэр заом хэкIодагъэхэм зы такъикърэ афэшъыгъуагъэх. Джащ фэдэу сыхьатыр 12.15-м зы такъикърэ тихэгъэгу зэрэщытэу щышъыгъуагъэх.\nШIэжь Iофтхьабзэхэр муниципальнэ образованиехэми ащыкIуагъэх. Республикэм щыпсэухэрэр шэф остыгъэхэр шъхьаныгъупчъэхэм къаIуахьэзэ «Свеча памяти» зыфиIорэм хэлэжьагъэх. Гвоздикэ плъыжьыр зэрыт бгъэхалъхьэхэр волонтерхэм муниципалитетхэм ащагощыгъэх. ШIушIэн Iофым пылъхэри ащ къыхэлэжьагъэх.\nАхэм ямызакъоу шъыгъо-шIэжь мафэм ипэгъокIэу шIыхьафхэр республикэм щызэхащэхи, дзэкIолIхэм якъэхэмрэ саугъэтхэмрэ агъэкъэбзагъэх.\nПредыдущая Апэрэ едзыгъор Адыгеим щагъэцэкIагъ\nСледущая Глава Адыгеи отметил важность закрепления в Конституции поправок о патриотических ценностях


IофшIэпIэ чIыпIэ зимыIэжьхэм апай — Адыгэ макъ\nЗэпахырэ узым зызщиушъомбгъурэ лъэхъаным цIыфхэм IэпыIэгъу ятыгъэным фэгъэхьыгъэ пшъэрылъэу УФ-м и Президентэу Владимир Путиным къыгъэуцугъэхэм ягъэцэкIэн анахьыбэу анаIэ тырагъэтынэу АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Правительствэм хэтхэм афигъэпытагъ.\nМы лъэныкъомкIэ республикэм Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр щыпхыращых. КIэлэцIыкIухэм апае ахъщэу къатыхэрэр, федеральнэ ыкIи республикэ ны мылъкухэр, унагъоу зигъот макIэхэм, нэу е тэу IофшIапIэ зимыIэжьэу къэнагъэхэм IэпыIэгъоу афагъэнэфагъэхэр ахэм ащыщых.\nАщ нэмыкIэуи гъэтхапэм и 31-м къыщегъэжьагъэу Iоф-шIэпIэ чIыпIэ зимыIэу къэнагъэхэм пособие анахь макIэу къаратырэр сомэ 12130-рэ къашIыгъ. Сомэ 8000 хъущтыгъ. ЦIыфхэм IофшIэпIэ чIыпIэхэр ягъэгъотыгъэнхэм фэгъэхьыгъэ федеральнэ хэбзэгъэуцугъэм къызэрэщыдэлъытагъэм тетэу,IофшIэпIэнчъэу къэнагъэхэм афатIупщыщтым пэIуагъэхьанэу Адыгеим сомэ миллиони 123,1-рэ ахъщэ тедзэу къыфатIупщынэу агъэнэфагъ.\nАр УФ-м и Къэралыгъо Думэ, ФедерациемкIэ Советым ыкIи УФ-м и Правительствэ ялIыкIохэр зыхэт бгъуищ комиссиеу бюджет ахъщэм игощын фэгъэзагъэм изэхэсыгъо щырахъухьагъ. Адыгеим идепутатэу Къэралыгъо Думэм щыIэ Владислав Резник иIэпыIэгъукIэ ащ къыфэкIуагъэх.\nНахьыпэкIи депутатым ишIушIагъэ хэлъэу УФ-м и Правительствэ иIэпэчIэгъэнэ фонд къыхэхыгъэ ахъщэ республикэм къыфэкIонэу мы комиссием рихъухьагъ. Ащ щыщэу сомэ миллион 85,1-р медицинэм е нэмыкI лъэныкъохэм яIофышIэхэу, коронавирусыр къызэолIагъэхэм IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэным хэлажьэхэрэм аратыщт ахъщэ тедзэхэм ыкIи IофшIэпIэ чIыпIэхэм ябэдзэршIыпIэ къиныгъоу зыхэхьагъэхэм къахэщыжьыгъэным апай.\nДжащ фэдэу медицинэм е нэмыкI лъэныкъохэм яIофышIэхэу, Iоф къин е IофшIэн тедзэ зыгъэцакIэхэрэм языгъэпсэфыгъо уахътэ (отпуск) е амыгъэфедэгъэ ащ фэдэ уахътэм апае компенсациеу аратыщтхэм апэIухьанэу сомэ миллиони 8,4-рэ къатIупщыгъ.\nЗэпахырэ узэу COVID-19-р къызэолIагъэхэм е ар къеуалIэмэ лъэшэу иягъэ ригъэкIыным ищынагъо зышъхьащытхэм ахалъытэхэрэм IэпыIэгъу афэхъурэ социальнэ IофышIэхэм ахъщэ тедзэ ятыгъэным пэIухьанэуи сомэ миллион 12,3-рэ Адыгеим къыратыгъ.\nСомэ миллион 165,5-р лъэпкъ проектэу «Безопасные и качественные автомобильные дороги» зыфиIорэм къыщыдэлъытагъэхэм ягъэцэкIэн, анахьэу федеральнэ ыкIи муниципальнэ мэхьанэ зиIэхэр шапхъэхэм адиштэу гъэпсыгъэнхэм пае къатIупщыгъ.\nПредыдущая Къалэм изэтегъэпсыхьан лъагъэкIуатэ\nСледущая ШIэжьыр агъэлъапIэ