ПсэолъакIэр зэригъэлъэгъугъ — Адыгэ макъ\nТыгъуасэ АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Кощхьэблэ районым щыIагъ.\nАпэ ар физкультурнэ ыкIи псауныгъэр зыщызэтырагъэуцожьырэ комплексыкIэу къуаджэу Кощхьаблэ щагъэуцугъэм еблэгъагъ. Мыщ фэдэ спорт псэолъэшхо мы муниципальнэ образованием апэрэу къыщызэIуахыгъ. УФ-м и Президентэу Владимир Путиныр кIэщакIо зыфэхъугъэ лъэпкъ проектхэм ащыщэу «Спорт – норма жизни» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу ар икIыгъэ 2020-рэ илъэсым ашIыгъ. Сомэ миллион 82,3-рэ пстэумкIи пэIухьагъ.\nКомплексым спорт джэгукIэ зэфэшъхьафхэм апае гъэпсыгъэу, нэбгырэ 200-м ехъу чIэфэнэу зал хэт, боксым зыщыфагъасэхэрэ ыкIи тренажернэ залхэр иIэх, гъэпсэфыпIэ, медицинэ кабинет, нэмыкIэу мыщ фэдэ псэуалъэм ищыкIагъэхэри къыщыдэлъытагъэх. Джащ фэдэу спорт лъэпкъ зэфэшъхьафхэмкIэ зэнэкъокъухэр щызэхэщэгъэнхэм фытегъэпсыхьагъ, боксымкIэ, тхэквандомкIэ, футболымкIэ, волейболымкIэ ыкIи баскетболымкIэ секциехэр къыщызэIуахыгъэх.\nРеспубликэм ипащэ кIэлэцIыкIоу ыкIи зихэхъогъоу зыщызгъасэхэрэм ахэхьагъ, ахэми, зыгъасэхэрэ тренерхэми гущыIэгъу афэхъугъ.\n— Профессиональнэ спортым зиушъомбгъуным, нахь жъугъэу цIыфхэр пыщагъэ хъунхэм апае республикэм щызэшIохыгъэ хъурэр макIэп. КъыткIэхъухьэрэ лIэужхэм псауныгъэ пытэ яIэнэу тыфай. Физкультурэмрэ спортымрэ зядгъэушъомбгъуным пае УФ-м и Президентэу Владимир Путиным пшъэрылъышхохэр къытфешIых. Мыщ фэдэ комплекс къызэIухыгъэным республикэми, федеральнэ гупчэми нэбгырабэхэм Iоф щадашIэ. Спорт псэуалъэу республикэм щытшIыхэрэм зэкIэми шIуагъэ къатынэу, цIыфхэм япсауныгъэ федэ къыфэзыхьырэ гупчэ хъунхэу, ягъашIэ хэхъоным фэIорышIэнхэу, ныбжь зэфэшъхьафхэр зэрипхынхэу тыфай, — къыкIигъэтхъыгъ КъумпIыл Мурат.\nСпорткомплексыр зэрэгъэпсыгъэм нэIуасэ зызыфешIыхэм ыуж, ащ къызэлъиубытырэ чIыпIэм изэтегъэпсыхьан ежь ышъхьэкIэ ынаIэ тыригъэтынэу районым ипащэ фигъэпытагъ.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, специалистхэм къызэраIорэмкIэ, цIыфэу исхэр япсауныгъэ къызэтегъэнэгъэным нахь зыщыпылъхэ шъолъырхэм Адыгеир ахэхьэ. 2019-рэ илъэсыр зызэфахьысыжьым, республикэм ящэнэрэ чIыпIэр ыубытыгъ, цIыфэу щыпсэурэм ипроцент 47-р физкультурэм ыкIи спортым апылъэу агъэунэфыгъ.\nПредыдущая «Культурэм» къыдыхэлъытагъэу ашIыгъэхэм\nСледущая В Адыгее разработано новое витаминизированное меню для питания школьников


Автор: Редакция\t/ 11.07.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nРеспубликэм футболымкIэ изэнэкъокъу хэлэжьэрэ командэхэм апэрэ къекIокIыгъор аухыгъ.\nКоманди 8 апэрэ чIыпIэхэм афэбанэ. ЗэIукIэхэм ахэлажьэхэрэр купитIоу гощыгъэх. КIэуххэр зэтэгъапшэх.\n1. «Урожай» Мыекъопэ район — 9\n2. «Кощхьабл» Кощхьэблэ район — 6\n3. «Фарз» Шэуджэн район — 3\n4. «Дондуковск» Джэджэ район — 0.\n1. «Адыг» Адыгэкъал — 7\n2. «Теуцожь район» — 5\n3. «Красногвардейскэ район» — 4\n4. «Герта» Ханскэр — 0.\nЕшIэкIэ дэгъу «Урожаим» къегъэлъагъо. Гъогогъу 11 къэлапчъэм Iэгуаор дидзагъ. «Урожаим» икъэлапчъэ зыкIи Iэгуаор дигъэкIыгъэп. Кощхьэблэ, Теуцожь районхэр, Адыгэкъалэ хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэм афэбэнэнхэмкIэ амалышIухэр яIэх.\nЗэнэкъокъум исудья шъхьаIэу Максим Васильченкэм, Адыгэ Республикэм футболымкIэ и Федерацие ипащэу Николай Походенкэм язэфэхьысыжьхэм къащыхагъэщыгъ зэIукIэгъухэм ащыщхэм уагъэгумэкIынэу зэрэщытыр. ЕшIакIохэм шапхъэхэр аукъох, дысэу мэзекIох. Футбол ешIэрэр судьям едэIун фае.\n— Физкультурэм пылъхэм япчъагъэ хэгъэхъогъэныр, цIыфхэм языгъэпсэфыгъо уахътэ гъэшIэгъонэу агъэкIоныр, сэнаущыгъэ зыхэлъ ешIакIохэр къахэгъэщыгъэнхэр типшъэрылъ шъхьаIэх, — къытиIуагъ Николай Походенкэм. – Къалэхэм, районхэм яадминистрациехэм япащэхэр зэхэщэн IофхэмкIэ IэпыIэгъу къызэрэтфэхъухэрэм фэшI тафэраз. Адыгэ Республикэм и Мафэ ехъулIэу зэнэкъокъур тыухыщт. Республикэм футболымкIэ и Кубок икъыдэхын фэгъэхьыгъэ зэIукIэгъухэр шIэхэу тыублэщтых.\nРеспубликэм футболымкIэ изэнэкъокъу ия 2-рэ къекIокIыгъо бэдзэогъум и 11-м рагъэжьэщт. Кощхьэблэ районыр «Урожаим» дешIэщт.


Препарат Л-аспарагин: инструкция по применению, цена, описание.\nЛ-аспарагин: инструкция по применению, цена, описание.\nПорядок отпуска препарата Л-аспарагин\nЛ-цистин: инструкция по применению, цена, описание.\nЛ-треонин: инструкция по применению, цена, описание.\nЛ-пролин: инструкция по применению, цена, описание.\nЛ-лейцин: инструкция по применению, цена, описание.


ШъхьэкIэфэныгъэр, зэгурыIоныгъэр зыщагъэлъэпIэрэ унагъу ШъхьэкIэфэныгъэр, зэгурыIоныгъэр зыщагъэлъэпIэрэ унагъу » Адыги.RU - Новости Адыгеи, история, культура и традиции адыгов (черкесов)\nАдыги - Новости Адыгеи, история, культура и традиции » Новости » Политика » ШъхьэкIэфэныгъэр, зэгурыIоныгъэр зыщагъэлъэпIэрэ унагъу ШъхьэкIэфэныгъэр, зэгурыIоныгъэр зыщагъэлъэпIэрэ унагъу\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат муниципальнэ гъэпсыкIэ зиIэ «Адыгэкъалэ» зыщэIэм мы псэупIэм дэсхэ зэшъхьэгъусэхэу Гъузыекъо Руслъанрэ Альбинэрэ яхьэкIагъ. Республикэм ипащэ игъусагъ Адыгэкъалэ иадминистрацие ипащэу ЛIыхэсэ Махьмудэ. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат муниципальнэ гъэпсыкIэ зиIэ «Адыгэкъалэ» зыщэIэм мы псэупIэм дэсхэ зэшъхьэгъусэхэу Гъузыекъо Руслъанрэ Альбинэрэ яхьэкIагъ. Республикэм ипащэ игъусагъ Адыгэкъалэ иадминистрацие ипащэу ЛIыхэсэ Махьмудэ.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат муниципальнэ гъэпсыкIэ зиIэ «Адыгэкъалэ» зыщэIэм мы псэупIэм дэсхэ зэшъхьэгъусэхэу Гъузыекъо Руслъанрэ Альбинэрэ яхьэкIагъ. Республикэм ипащэ игъусагъ Адыгэкъалэ иадминистрацие ипащэу ЛIыхэсэ Махьмудэ.\nПащэхэр зыдэкIуагъэхэ зэшъхьэгъусэхэм зэгурыIоныгъэ ыкIи шъхьэкIэфэныгъэ азыфагу илъэу сабыиплI зэдапIу, сыд фэдэрэ лъэныкъокIи щысэ зытепхын, социальнэ-зыпкъитыныгъэ зэрылъ унагъоу щыт. Пшъэшъэ анахьыжъэу Аланэ я 6-рэ классым ис, спортыр, анахьэу есынымрэ волейболымрэ икIасэх. Аминэ я 4-рэ классым щеджэ, кIэлэцIыкIухэм гъэсэныгъэ тедзэ зыщарагъэгъотырэ Гупчэу «ЮТА» зыфиIорэм макIо, художественнэ-прикладной искусствэм фэщагъ. Аделинэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэу «Дюймовочка» зыцIэм макIо, анахьыкIэ цIыкIоу Аринэ илъэсым ехъу ыныбжь.\nРуслъанэ апшъэрэ гъэсэныгъитIу иI, пшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «Прогресс» зыфиIорэм инженер шъхьаIэу Iоф щешIэ. Альбини апшъэрэ гъэсэныгъэ зэригъэгъотыгъ, исэнэхьаткIэ юрист, Теуцожь межрайон хьыкумым икъулыкъушI, джыдэдэм декрет щыс.\nСабыибэ зэрысхэ унагъохэм IэпыIэгъу афэхъугъэным, ахэм щыIэкIэ-псэукIэ амалхэу яIэхэр нахьышIу шIыгъэнхэм республикэм ипащэ сыдигъуи ынаIэ тет. Муниципалитетхэми, чIыпIэ хэбзэ къулыкъухэми мы лъэныкъом мэхьанэшхо ратын фаеу елъытэ, ащкIэ пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр афешIых.\nАР-м и ЛIышъхьэ сабыйхэм гущыIэгъу афэхъугъ, зэшъхьэгъусэхэр зыгъэгумэкIхэрэ Iофыгъохэм, IэпыIэгъу ящыкIагъэмэ акIэупчIагъ.\nЯкIэлэцIыкIухэр зэрифэшъуашэу пIугъэнхэм, цIыфхэм шъхьэкIэфэныгъэ афашIыным зэшъхьэгъусэхэм анаIэ тет. Унэгъо ныбжьыкIэр хъулъфыгъэм янэ-ятэхэм алъэхэс, унэе псэупIэ яI. Ар кIэлэцIыкIухэмкIэ зэрифэшъуашэу зэтегъэпсыхьагъ.\nГъузыекъо зэшъхьэгъусэхэр къэралыгъо, шъолъыр ыкIи чIыпIэ мэхьанэ зиIэхэ зэнэкъокъу пчъагъэмэ ахэлэжьагъэх. 2009-рэ илъэсым зэхащэгъэ республикэ зэнэкъокъоу «Крепкая семья – крепкая Россия» зыфиIорэм апэрэ чIыпIэр къыщыдихыгъ. Мы илъэс дэдэм Калужскэ хэкум ит къалэу Обнинскэ щырагъэкIокIыгъэ урысые фестивалэу «Вера. Надежда. Любовь» зыфиIорэм Адыгеир къыщагъэлъэгъуагъ. Унагъом ятIонэрэ чIыпIэр, ащ епхыгъэу зэхэщакIохэм я Диплом къыфагъэшъошагъэх. Сабыйхэм япIун, унагъом имэхьанэ зыкъегъэIэтыгъэным яIахьышIу зэрэхэлъым къыкIэлъыкIоу Адыгэкъалэ иадминистрацие ирэзэныгъэ тхылъ 2017-рэ илъэсым зэшъхьэгъусэхэм къаратыгъ. Унэгъо ныбжьыкIэхэм псэупIэ ягъэгъотыгъэным фытегъэпсыхьэгъэ программэм игъэцэкIэн къыдыхэлъытагъэу Гъузыекъохэм IэпыIэгъу афэхъугъэх, ащ ишIуагъэкIэ Адыгэкъалэ фэтэр щащэфыгъ. Сабыибэ зиIэ унагъом чIыгу Iахь къыратынымкIэ администрацием иучет хэт.\nМыщ фэдэ унагъохэм щысэ атепхын, уарыгушхон зэрэфаер республикэм ипащэ къыIуагъ. Амалэу щыIэмкIэ тапэкIи ахэм афэдэхэм IэпыIэгъу зэрафэхъущтхэр хигъэунэфыкIыгъ.\nХэхъоныгъэшIухэр ешIых ХэхъоныгъэшIухэр ешIых\nЛъыплъэнхэу ЛIышъхьэм афигъэпытагъ Лъыплъэнхэу ЛIышъхьэм афигъэпытагъ


Адыгэ Хэку Таймс: ГАЛСТУКЫМ ТЕТХЬАЛЭ - Быгъушъэ Эдуард (псэупIэу Инэм)\nГАЛСТУКЫМ ТЕТХЬАЛЭ - Быгъушъэ Эдуард (псэупIэу Инэм)\nБэшIагъэ адыгабзэр зэрэтшIокIодырэм тызтегущыIэрэр. ШIэгъэн фаеу къаIуагъэри, къатхыгъэри бэдэдэ мэхъух. Ау зышIэнхэ фаем шIагъоу игугъу ашIырэп, сыдыми гущыIэхэр жьым хэхьажьыхэрэм фэд. Адыгэ Хасэми, министерствохэми адыгабзэм иIофыгъохэр зэрахьэ фэдэуй тэлъэгъу, ау сыдэу щытми, адыгабзэм изытет нахь дэгъу зэрэмыхъурэр тинэрылъэгъу.\nБэмышIэу, адыгабзэм изытет фэгъахьыгъэу, къэтхагъ МэщфэшIу Нэдждэт, зигугъу къышIыгъэхэр зэкIэхэри тэрэзы фэдэу къысщэхъу.\nМары сапашъхьэ илъ Чэмышъо Гъазий и статьяу «Уныдэлъфыбзэ умышIэныр емыкIу» зыцIэр. Гъазий игъэкIотыгъэу шIэгъэн фаемэ къатегущыIагъ, бзэр зыкIэкIодрэми «диагноз» къыфишIыгъ. ЗэкIэри дэгъоу къэIуагъэ фэд, ау ушъэфыгъэ горэ мы Iофым хэлъ фэдэу сэ сеплъы. Ащи шIэгъэн фаехэр зипшъэрылъхэми, мышIагъэхэр зилажьэхэми ягугъу къышIыгъэп. Мыщ хэхъухьэрэр Гъазий ымышIэн ылъэкIыщтэп, илъэс пчъагъэрэ правительствэм щылэжьагъ, лъэпкъ Iофхэми ишъыпкъэу адэлэжьагъ. Ушъэфыгъэу мы Iофым хэлъыр Нэдждэты и статья макIэу, гущыIитIукIэ къыщыхигъэщыгъ, «къыддэджэгухэрэм фэд» ыIуи, занкIэу къыфэмыIошъугъэ горэ зэрэхэлъыр ащкIэ къэошIэ.\nСэ еплъыкIэу мы Iофыгъом фысиIэм шъущызгъэгъуазэ сшIоигъу. Зигугъу къэсшIыщтхэр Iоф къызэрыкIохэу щытхэп, зыгу римыхьынхэри къышъухэкIыщт, арышъ нахь зэхэшIыкIыгъошIу хэти фэхъуным паекIэ, ублапIэ фэсшIын фае.\nАпэрэу, адыгабзэр зыкIытшIокIодырэм «диагнозэу» Гъазий къыфишIыгъэм къыфэдгъэзэжьын, ар – глобализациер, интеграциер, ассимиляциер ыкIи потребительскэ психологиеу адыгэхэм яIэ хъугъэр арых. Мыхэмэ зэкIэхэми шъыпкъэ гъэнэфагъэ горэхэр ахэлъых, щыбгъэзыенхэ умылъэкIынхэу. Ау ахэмкIэ зэкIэри къэIуагъэ хъурэп, сыда пIомэ ахэмэ ауж мыщ фэдэ упчIэхэр къэмыуцIунхэ ылъэкIырэп:\n- Къоджэ цIыкIуитIу нахь мыхъоу Израиль ис адыгэхэм сыда абзи, яхабзи зыкIашIомыкIодырэр, ар хэгъэкIыри, хэхъоныгъэхэр зыкIашIырэр?\n- Сыда Югославием исыгъэ адыгэ тIэкIумэ абзи, яхабзи зыкIашIомыкIодыгъэр?\n- Лъэпкъы макIа дунаем тетыр хэгъэгуи ямыIэу, тэдэ кIуагъэхэми къырафэкIыхэу, ау абзи яхабзи амыгъэкIодыгъэу.\n- Чэчэн лъэпкъым къинэу пэкIэкIыгъэхэр макIэп, ау ыбзи ихабзи щысэтехыпIэу къыухъумэнхэ ылъэкIыгъэба?\n- Адыгэхэр нахьыбэу зыщыпсэухэрэ чIыпIэхэм сыда нахь псынкIэу абзи яхабзи зыкIашIокIодырэр? ЗыгорэкIэ адыгэхэмэ я «потребительскэ психологие» ар епхыгъэщта?\nДжа упчIэхэмэ яджэуапхэр тэрэзэу къэдгъотынхэр зэкIэхэмкIи ти анахь пшъэрылъ шъхьаI. Ахэмэ шъхьарыхыгъэу татегущыIэн фае.\nБзэр тшIокIоды тэIо, ау бзэр изакъоу кIодырэп ныIа. Бзэр лъэпкъ культурэм изы IахьышIоу щыт. Лъэпкъ культурэм зэхъокIыныгъэу фэхъухэрэр бзэм нахь псынкIэу къыхэщых, бзэм ипшъэрылъ егъэцакIэ, занкIэу къеIо лъэпкъ зэхашIэм изытет, индикаторым фэд. ЦIыфыр зэрэгупшысэрэ бзэр ары зэрэгущыIэрэри. ЗэкIэри зэлъытыгъэр цIыфым игупшысакIэрэ, и акъыл къэкIуапIэрэ лъапсэу яIэр ары. Ахэр щыIэныгъэу зыхэтым къыхехы, классикым зэриIуагъэу «бытие определяет сознание». Тызэрэщыгъуазэу, акъылым къэкIопIищ иIэр.\nАпэрэр, гупшысэр ары. «Гупшысэр акъылым ян» -аIуагъ адыгэмэ. Гупшысэм къыдэкIорэ акъылыр зэкIэми анахь лъаг, анахь къабз. Ау сыдэу пшIын, гупшысэн ылъэкIынэу Тхьэм къыгъэхъугъэр мэкIэ дэд.\nЯтIонэрэр, щысэ техыныр ары. Щысэ акъылыр- хымэ акъыл. Зыгорэм ышIэрэр кIишIыкIыжьыным, нэкъокъоным лъапсэу яIэр- щысэ техыныр ары. ЦIыфмэ янахьыбэр зэрэпсэурэр хымэ акъылыр ары.\nЯщэнэрэр, щыIэныгъэм утынэу къыуихырэм хэпхырэ акъылыр ары. Ащ зэреджэхэрэр- ужыпкъэрэ акъыл.\nМыхэр сыдыкIэ адыгабзэм иIоф къыхахьэхэрэ пIони плъэкIыщт. Ау сэ сызэреплъырэмкIэ, цIыфым акъылэу иIэм икъэкIуапIэ елъытыгъ идунэе тетыкIи, илъэпкъ зэхашIи. ЗэрэхэдгъэунэфыкIыгъэу, цIыфмэ янахьыбэрэмэ акъыл къэкIуапIэу яIэр щысэ техыныр ары.\nАдэ хэта цIыфхэмэ щысэтехыпIэ афэхъухэрэр? Ахэр тинэрылъэгъуба – национальнэ элитэкIэ тызаджэхэрэм хахьэхэрэр арых: чиновник зэфэшъхьафхэр, депутатхэр, интеллигенциер, бизнесмен лъэрыхьэхэр – кIэкIэу къэпIон хъумэ, щыIэныгъэм дэгъоу хэгъозагъэхэр арых.\nНациональнэ элитэм хахьэхэрэм ящыIэкIэ-псэукIэ тэрэзым ишапхъэу цIыфхэм къагурэIо, щысэ техыпIэу афэхъу. НыбжьыкIэхэр ахэмэ яхъуапсэх, ясатыры хэуцIонхэм кIэхъопсых. Ащ мыхъун горэ хэслъагъорэп. ЩыIэныгъэр тэди ары зэрэщыгъэпсыгъэр. ЗэкIэри зэлъытыгъэр национальнэ элитэм щысэу къыгъэлъагъорэр, лъэпкъыр зытырищэрэ гъогур арых. Национальнэ элитэр къэралыгъоу тызэрысым и элитэ щыщ, ыкIи ащ ихабзэхэмкIэ мэзекIо, къэралыгъом иполитическэ гъэпсыкIэ ахэмэ алъапс.\nАдыгэмэ я Хэку зашIокIодым, зэрысы хъугъэхэ Осмэн ыкIи Урыс империехэм я къэралыгъо гъэпсыкIэхэр зэфэдэ хьазырэу щытыгъэх. Зы пэчъахьы фэIорышIэрэ хабз арылъыгъэр. Непи ащ бэкIэ кIэлъырыкIынхэ алъэкIыгъэп. Ахэмэ афэдэх Сириери, Иорданиери. А хабзэ гъэпсыкIэм Россием зэрэщеджэхэрэр «вертикаль власти», лъэшэуи рэгушхох ыкIи агъэлъапIэ. Нахьыпэм ащ зэреджэщтыгъэхэр – «феодальная лестница». Ашъхьагъырэ лъэуянэм пэчIыхьэр (султаныр, царьэр, королыр) тет, ычIэгъыкIэ щыIэр ышъхьагъы тетым фыдэплъые, иунашъо зэригъэцэкIэщтым фэхьазырэу, зэрэфэшъыпкъэри ренэу къегъэлъагъо. Сыда пIомэ ычIэгъыкIэ щыIэр ренэу кIэхъопсы нахь лъагэу дэкIоеным, нахь лъагэу тетым фитыныгъэу иIэр нахьыб, пшъэдэкIыжьэу иIэр нахь макI. Ащ фэдэ зэфыщытыкIэм «вертикалыр» зэрепхы ыкIи егъэпытэ. Ащ хэтхымэ яфедэхэр зэтефэхэшъ «вертикалым» икъэухъумэн пшъэрылъ шхьаIэ афэхъу, ащ дэзымыштэхэрэ хабзэхэр щыгъэзыягъэ ешIых. Конституцием, фэшъхьаф хабзэхэми ауасэ къырагъэIыхы, ахэр гъэкIэрэкIалъэ фэдэхэу къанэх. ЦIыфэу гупшысэ зиIэхэр (вольнодумцэхэр) «вертикалым» къызхедзых,IорышIэхэр, шъхьащэ зышIыхэрэр зыхещэх, ащ зэреджэхэрэр – «отрицательная селекция» Ахэр обществэм пащэ фэхъух. ЦIыф зэфыщытыкIэхэри, вертикалым» ихабзэхэм адиштэу гъэпсыгъэ мэхъух, ахэр шъхьащэ шIыныр, зыгъэцIыкIуныр, цIыфыр путы зышIырэ зекIуакIэхэр.\n«Вертикалым» хэт чиновникхэр сословие шхьаф фэдэу щытых, ахэр цIыфхэмэ акIэрычыгъэ мэхъух. Лъэпкъ зэфэшъхьафыхэм къахэкIыгъэхэу, къэралыгъо элитэм зыхищагъэхэр, ежь ихабзэхэм атетэу епIух, елэжьых. Пшъэрылъэу ахэмэ афишIырэр, къызхэкIыгъэхэ лъэпкъыхэр ежьыхэмэ яфедэ фигъэIорышIэнхэу ыкIи нахь псынкIэу ассимилировать ышIынхэу ары. Мыхэр колонизаторхэм Iашэу зыдаIыгъхэм зэу ащыщ. МыхъомышIэу тикъэралыгъо ихъухьэхэрэр «ветрикалым», феодальнэ зэфыщытыкIэхэмэ къахэкIыгъэ «узых». Ахэмэ ащыщых законым уасэ фэмышIыныр, коррупциер, казнокрадствэр. Къин зыпимылъагъоу ыгъотырэ мылъкум цIыфыр псынкIэу зыIэпещэ, нэепсые ешIы, и психологие зэщегъакъо. Джары «потребительскэ психологиекIэ» тызаджэрэм къежьапIэ фэхъурэр.\nЦIыфэу, къылэжьырэмкIэ щыIэм, нэепсыягъэр иджагъу. Адыгэ лъэпкъым инахьыбэрэр къылэжьырэмкIэ мэпсэу, ащ «потребительскэ психологие» иIэ хъугъэ пIоныр тэрэзэп.\nЛIэшIэгъу пчъагъэ хъугъэу, зигугъу къэсшIыгъэхэ мыхъомышIэхэм, адыгэ лэжьакIохэр агъэгумэкIыщтыгъэ, ыкIи зэрафэлъэкIэу апэуцужьыщтыгъэх. Адыгэ фольклорым а сословнэ зэпэуцIужьыным чIыпIэшхо щеубыты. Ащ фэгъэхьыгъэмэ зэу ащыщ «фэкъолIышIу иорэд» зыфиIоу Шхьэлэхъо Абу итхылъэу «МыкIосэрэ жъуагъохэр» зыфиусыгъэм дэтыр (нэкIу. 85).\nАдыгэмэ янасыпынчъагъэкIэ, зэрэсы хъугъэхэ къэралыгъохэм арылъ хабзэхэр джа «вертикаль»- феодальнэ зэфыщытыкIэхэр арых. Адыгэ лъэпкъ элитэу тиIэри а хабзэхэм арыпсэун фаеу чIыпIэ иуцIуагъ. Тыркуеми, Россиеми япащэхэм зыпарэкIи зыфагъэуцIужьыгъэп пшъэрылъ, цIыф лъэпкъ зэфэшъхьафыхэм яфитыныгъэхэр къаухъумэнхэу, фэгъэкIотагъэ горэхэр афашIыгъэхэми. Ахэмэ зэрахьэрэр ассимиляционнэ политикэр ары, ащыкIэ къэралыгъор агъэпытэу къащэхъу. Тыркуем а IофымкIэ жъалымагъэ хэлъэу адыгэмэ ащыдэзекIуагъэх. Россием къинагъэмэ яфитыныгъэхэр нахь ухъумагъэ хъугъэх, СССР-ыр зэхащэ зэхъум щыIэгъэ национальнэ политикэм ишIуагъэкIэ. Ащ зэреджэщтыгъэхэр- «Сталинская национальная политика». Гъэсэныгъэм ыкIи культурэм ылъэныкъокIэ лъэпкъ зэфэшъхьафэу хэгъэгум исыхэмэ хэхъоныгъэхэр ашIыгъэх. Адыгабзэр тхылъыбзэ хъугъэ, лъэпкъ автономие тиIэ хъугъэ. Ахэр арых лъапсэ фэхъугъэхэр непэ тиIэ Адыгэ Республикэм.\nИкIыгъэ лIэшIэгъум, я 60-рэ илъэсхэм ыкIэхэм къащегъэжьагъэу лъэпкъ политикэу къэралыгъом щызэрахьэрэм зэхъокIыныгъэ инхэр фэхъугъэх. КПСС-ым иунашъокIэ, лъэпкъ зэфэшъхьафыхэр зы лъэпкъ, «Советский народы» шIыжьыгъэным фежьагъэх. Идейнэ Iашэу а политикэм иIагъэр интернационализмэр арыгъэ. Интернационализмэр кIэлъэныкъо гъазэу щытыгъ. Лъэпкъыбзэхэр зыми имыщыкIэгъэжьхэу, лъэпкъ хабзэхэри «пережитки прошлого» аIозэ цIыфмэ къагурагъаIощтыгъэ. Адыгэ хабзэхэм ачIыпIэ шъхьэгъэшIожь ыкIи юбилей зэфэшъхьафыхэр къихьагъэх. Нысащэхэри зэблэхъугъэ хъугъэх. Ахэмэ зэкIэми ешхэ-ешъо зэхэсыныр алъапсэ хъугъэ, ешъоным лъэшэу зиушъомбгъугъ. Ащ тхьамыкIагъоу къыпыкIыгъэр гъунэнчъ, цIыфыби екIодылIагъ. Хъулъфыгъи бзылъфыгъи зэхэсыхэу, зэдешъохэу непэ хабзэ тфэхъугъ. Адыгэмэ егъашIи зэрамыпэсыжьыгъэ зекIуакIэхэр къытхафэ хъугъэх.\nКПСС-ым иполитикэ игъэцэкIэн пэрытыныгъэр аIыгъэу «национальнэ кадрэхэри» хэлажьэщтыгъэх, щысэ цIыфхэм къарагъэлъэгъущтыгъэ.\nМафэ горэм, райком КПСС-ым икоридор нэбгырэ заулэ тыхъоу тыдэтэу, адыгабзэкIэ тызэрэгущыIэрэр къызэхихыгъ, секретарь райкомэу щытыгъэ адыгэлIым. КъыткIэлъырыхьи, машIор къыдгуигъэкIэу къытэцIэцIагъ « адыгабзэкIэ государственнэ учреждением шъущэгущыIэ» ыIуи. Урысыбзэр - интернационалистым ыбзэу, илъэпкъ фэгумэкIырэр – националистэу ары зэралъытэщтыгъэр. Ары непи адыгэхэмкIэ, интернационалистыр бэу зыкIытиIэр. Илъэс пчъагъэрэ аущтэу цIыфхэр агъэплъэхъуджагъэх. Ахэр зэкIэ лъэпкъ зэхашIэмкIи, лъэпкъыбзэмкIи утынышхо тфэхъугъэх. Непэ цIыф чъэпхъыгъэу хэкум исыр зэкIэри мы тыкъызытегущыIэгъэ лъэхъаным къыхэхъухьагъэх, я пIун-гъэсэни а лъэхъаныр ары лъапсэ зыщыфэхъугъэр. Лъэпкъ элитэу непэ тиIэм инахьыби ахэмэ ащыщ.\nДжы къафэдгъэзэжьын Израиль ис адыгэ къуаджэхэу Квар-камэрэ Рихьаниерэ. Тызэрэщыгъуазэу, ахэм адэс адыгэхэу, нэбгырэ миниплI нахьыбэ мыхъурэмэ абзи, яхабзи ашIокIодыгъэп, хэхъоныгъэхэр ашIыгъэх нахь. Сыда ар къызхэкIыгъэр? ЫпшъэкIэ зигугъу къэсшIыгъэмэ уарыгъуазэмэ, ащ иджэуап къептыжьын плъэкIыщт.\n- Апэрэр, Израиль демократием рыпсэурэ къэралыгъу, иIэп ащ «вертикаль власти" зыфаIорэ гъэпсыкIэр.\n- ЯтIонэрэр, Адыгэу ащ исхэм яIэп лъэпкъ элитэ «вертикалым» ыпIугъэу, лъэпкъ зэхэшIыкIыр зэIэзгъэхьан, щысэ дэйхэр къязгъэлъэгъун . Хьалэлэу мэлажьэх, ашъхьэ алъытэжьы, абзи яхабзи агъэлъапIэ.\n- Ящэнэрэр, къэралыгъоу зэрысхэр IэпыIэгъу къафэхъу, лъытэныгъэ къафешIы.\nДжы къыфэдгъэзэжьын ти Адыгэ Республикэ адыгабзэм иIофхэм язытет зынэсыгъэм. Адыгэу республикэм щыпсэухэрэм инахьыбэрэр (70% фэдизыр) зэхэубытагъэу къуаджэхэм ащэпсэух. Адыгэ къоджэшхохэу Тэхъутэмыкъуае, Пэнэжьыкъуае, Хьакурынэхьаблэ ыкIи Кощыхьаблэ район гупчэх. Адыгэкъали дэсым инахьыбэр- адыгэ. Къуаджэхэр арых адыгэ хабзэми, адыгабзэми якушъэу тлъытэрэр. Джы тежъугъэплъ, адыгэ ехъу зыщымыпсэурэ чIыпIэхэм адыгабзэм иIоф изытет. Илъэсэу икIыгъэм цIыфыбэхэр зыхэлажьэхэрэ мэфэкIыхэр, юбилей зэфэшъхьафхэр ащекIокIыгъэх. ЕджапIэр къэзыухыгъэмэ апае мэфэкI зэхахьэхэри ащызэхащагъэх. Ахэр зэкIэри ибгъотэщтых интернетым, шъулъэгъунхэ шъулъэкIыщт. Зигугъу къэсшIыгъэхэр зэкIэри урысыбзэкIэ рекIокIыгъэх. Адыгэ ехъу зыдэщымыIэ зэхахьэхэм адыгабзэр ащыIэжьэп. Ахэр зэхэзыщэхэрэри, зезыщэхэрэри адыгэ лъэпкъым щыщ чиновникых. Джащ фэд сыдрэ Iофи, чиновникхэм зэхащэрэр зэкIэри урысыбзэкIэ зэрагъафэ. Тинасыпмэ къин Iофым къыхэхьанхэп, джа зыр ары адыгабзэкIэ зэрахьэу къытфэнагъэр. Непэ, зы урок нахь тхьэмафэм зимыIэ кIэлэегъаджэм адыгабзэм иIоф ыпшъэ илъы хъугъэ. Чиновникыхэр мы Iофым зэрэхэмылажьэхэрэм нахь Iоф, щысэ пхэнджыхэр цIыфхэмэ къарагъэлъэгъоу зэрэщытыр. Сыдэущтэу кIэлэегъаджэми, кIэлэеджакIоми гуетыныгъэ къызхагъэфэщта, пащэу яIэхэмэ адыгабзэр агъэупутымэ? Чиновникхэмэ зэратекIыхэрэ щыIэп ти интелигенции. Бэрэ урехьылIэ, адыгэ лъэпкъым, адыгабзэм яIофхэр урысыбзэкIэ зэрагъафэхэу. Лъэпкъым щымыщ горэ къызахахьэкIэ псынкIэу адыгабзэр агъэтIылъыжьы- «интернационалист» шъыпкъэ къэхъух. Мы зигугъу къэсшIыхэрэр Iофым изытет изы Iахь цIыкIу ныIэп. Ащ фэдэу мафэ къэс тызэуалIэрэм гъунэ иIэп, шъуяплъ хэбзэ гъэIорышIапIэу къуаджэмэ адэтыхэм бзэу ачIэлъым. Зыми къытиIорэп шъуикъуаджэхэм адыгабзэкIэ шъуащымыгущыI, адыгабзэкIэ, адыгэхабзэкIэ шъуимэфэкIхэр зэхэщъумыщэх.\nДжы агу къэзгъэкIыжьы сшIоигъу чиновникхэмрэ, депутатхэмрэ лъэпкъ автономиехэр зыкIызэхащагъэхэр. Апэрэ пшъэрылъэу лъэпкъ автономиемэ яIэр лъэпкъыбзэмрэ, лъэпкъ культурэмрэ якъэухъумэн ыкIи хэгъэхъонхэр ахэмэ ягъэшIыгъэнхэр ары. Сыдыми тылэжьыни тышхэжьыщт нэмыIэмэ, фэшъхьаф субъект тыхэтыгъэми хъуныеба. ЯзекIуакIэ къыгъэлъагъорэр, ежьхэмэ апае республикэр зэхащагъэу, дэгъоу рыщыIэнхэу IэнатIэхэр къаратыгъэхэу къащыхъоу ары.\nАдыгабзэм иIоф ыгъэгумэкIыхэрэмэ къаIоу зэхэтэхы, Адыгеим ипарламент адыгабзэр синхроннэу щызэдзэкIыжьыгъэн фаеу, зи мытэрэз ащ хэслъагъорэп. Шыпкъэ ащ мылъкуи, ащ фэгъэсагъэхэ цIыфхэри ищыкIагъэх. Адэ сыдэу хъущтыха тиадыгэ районхэм ядепутатхэм язэхэсыгъохэр? Ахэмэ анахьыбэрэр адыгэх,- ахэми синхронный преводчикхэр ящыкIагъэба, зэрэхъурэмкIэ. МыщкIэ къасIомэ сшIоигъор икъу фэдизэу адыгабзэм иIоф зынэсыгъэр цIыфмэ къагурыIорэп, е амышIэрэм фэдэу зашIы, мафэ къэс уинэрылъэгъур умышIэн плэкIыщтэп. Адыгабзэр къызэрыхъухьэгъэ кушъэм, зи галстук пытэу пхыгъэхэ чиновникхэмэ, ратхьэлахьыжьы. Республикэм ипащи, министрэхэми, депутатхэми зигугъу къэсшIыгъэхэр амышIэу пIон плъэкIыщтэп, ар хэгъэкIыри, ежьхэмэ щысэу къагъэлъагъорэр ары зэрэзекIохэрэр чIыпIэмэ ащыIэ чиновникхэр.\nIофымэ язытет ыгъэгумэкIыхэрэм фэдэу зэIукIэхэр зэхащэх, бэрэ рэгущыIэх, ау лъэубэкъу гъэнэфагъэ ахэмэ язэшIохынкIэ адзыгъэу къэбгъэлъэгъон плъэкIыщтэп. Сыд фэдэ лъэубэкъуа адзымэ сшIоигъохэр:\nАпэрэр, республикэм и парламент ыгъэуцIун фае хабзэ, адыгабзэм ыкIи адыгэ культурэм иIофхэм афэгъэхьыгъэу, адыгэхэр зэхэубытагъэу зыщыпсэурэ чIыпIэхэм апае. Адыгеим и конституцие адыгабзэри къэралыгъуабзэу зэритыр къыдилъытэзэ, ащ ифэшъуашэ чIыпIэ адыгэхэр зыщыпсэухэрэ чIыпIэхэм ащиубытын зэрэфаер къыщиIон фае. Ахэмэ язэшIохын фэгъэхьыгъэ программи игъусэн фае.\nЯтIонэрэр, республикэм ипащэ къыдигъэкIын фае унашъо, хабзэу зигугъу къэсшIыгъэм игъэцэкIэн фэгъэхьыгъэу, хэти пшъэдэкIыжьэу ащыкIэ ыхьырэр къыдилъытэзэ. Кадрэхэм якъыхэхын къыдилъытэн фае унашъом игъэцэкIэн фытегъэпсыхьагъэхэу ахэр зэрэщытынхэ фаехэр.\nЯщанэрэр, республикэм ипащэ къыщегъэжьагъэу, анахь чиновник цIыкIум нэс (адыгэ лъэпкъым щыщхэр) адыгэ культурэм ыкIи адыгабзэм язехьанкIэ щысэтехыпIэу щытынхэу, ар хабзэ афэхъунэу.\nЯплIэнэрэр, адыгэ республикэм ыкIи адыгэ лъэпкъым афэгъэхьыгъэхэ мэфэкIыхэр ыкIи фэшъхьаф зэхахьэхэр адыгэхэр зыщыпсэухэрэ районхэм игъэкIотыгъэу ащызэхащэнхэу . Ахэр адыгэ зэхэхьэ шъыпкъэхэу, адыгабзэкIэ зэхэщагъэхэу щытынхэу .\nНыбджэгъухэр, мыхэр сэ апэ сшъхьэ къихьагъэхэр арых, культурэм ыкIи бзэм Iоф дэзышIэхэрэмэ ащ къыхагъэхъон икъун зэрашIэрэм тыщыгъуаз.\nМы зигугъу къэсшIыгъэхэмэ мылъку горэ апыкIодэнэу щытэп. НэмыкI лъэпкъ горэми ифитыныгъэхэр ыукъохэрэп. Мыщ ищыкIагъэр уилъэпкъ плъытэжьыныр, убзэкIэ угущыIэныр ары ныIэп. Шъыпкъэ, ар къины къызщыхъоу тиIэр макIэп. Апшъэ ифэна, ялIыгъэ къыхьына типащэмэ адзынэу а лъэбэкъу заулэр?\nИнэу сащэгугъу, сыд Iо фаеми Республикэм пащэ фэхъугъэр адыгэ кIэлэ ныбжьыкI, къызхэхъухьагъэри фэшъхьаф уахът. Амал иI, егъэшIэрэ щытхъур лъэпкъымкIэ къылэжьынэу, лъэпкъым итарихъ къыхэнэнэу.\nНахь шъэбаIоу къэстхы сшIоигъуагъ, ау сфэлъэкIыгъэп, лъэпкъым иуз щэIэгъуае.\nДунаем щызэлъашIэрэ лIитIу ягущыIэхэмкIэ джащ къыщысыухын.\n«Не так страшен шовинизм великоросса, как шовинизм обрусевшего инородца» В.И. Ленин.\n«Элита воспитанная колонизаторами является главным врагом своего народа». Махатма Ганди.\nТхьэм ынэшIу къышъущеф.\nБыгъушъэ Эдуард – псэупIэу Инэм


ЗэIукIэгъухэр къызэрыкIохэп | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 17.01.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\t/\n«Динамо-МГТУ» Мыекъуапэ – «Технолог» Белгород – 3:2 (17:25, 25:20, 33:31, 24:26, 15:13).\nЩылэ мазэм и 15-м Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым щызэдешIагъэх.\nУрысыем волейболымкIэ изэнэкъокъу хэлэжьэрэ командэхэу апшъэрэ купэу «Б-м» хэтхэм язичэзыу ешIэгъу узыIэпищэу кIуагъэ. Апэрэ едзыгъор «Технологым» къинышхо химылъагъоу ыхьыгъ. ЯтIонэрэ едзыгъом «Динамэр» нахьышIоу щешIагъ. Пчъагъэр зэрэлъыкIуатэщтыгъэр: 5:2, 7:4, 14:13, 18:18, 21:19, 24:20. «Динамэм» икапитанэу Къошк Руслъан хъагъэм шъхьарыIэбыкIи, лъэшэу зэогъэ Iэгуаор «Технологым» иешIакIохэм къызэкIадзэжьын алъэкIыгъэп – 25:20.\nЯщэнэрэ едзыгъор зылъэгъугъэхэр ешIакIохэм Iэгу бэрэ афытеуагъэх: 7:1, 13:9, 18:15, 20:17, 23:22. Хэта зыхьыщтыр? Чернышовыр, Къошкыр, Турсковыр, Пичуевыр, Филипповыр, нэмыкIхэри дэгъоу ешIэх. НэплъэгъукIэ зэгурыIохэзэ ешIэгъур зэрэкIорэ шIыкIэм «къеджагъэх». ПсынкIэу Iэгуаор зэфадзы, шIыкIэшIухэр къагъотых. «Технологым» иешIакIохэр нахь лъэпэлъагэх, волейболым фытегъэпсыхьагъэх, ахэри яшъыпкъэу текIоныгъэм фэбанэх: 23:24, 25:24 25:26. Чернышовым Iэгуаор хъагъэм шъхьапыредзы – 26:26. Пчъагъэр гумэкIыгъоу лъэкIуатэ: 30:30, 31:31, 33:31.\nЯ 4-рэ едзыгъор «Технологым» ыхьыгъэми, къызэрыкIоу щытыгъэп: 16:11, 17:15, 17:20, 21:23, 24:24, 24:26. Я 5-рэ едзыгъори гъэшIэгъоныгъэ: 4:4, 11:8, 12:10, 14:13, 15:13.\n«Технологым» ипащэхэр ешIэгъум икIэух ыгъэрэзагъэхэп, агъэмысэщтым лъыхъухэзэ судьяхэм атегущыIэхэу фежьагъэх.\n«Динамэм» итренер шъхьаIэу, Адыгеим изаслуженнэ тренерэу Павел Зборовскэм къызэрэтиIуагъэу, зэIукIэгъу дахэ теплъыгъ. Адыгеим иешIакIохэр нахьышIоу зэгурыIощтыгъэх, текIоныгъэм екIурэ гъогур къызэдагъотыгъ.\n«Динамэр» ящэнэрэ чIыпIэм щыI. ЗэIукIэгъум еплъыгъэхэ Къулэ Аскэрбый, Къошк Нурбый. ЕмтIылъ Юсыф, Хъунэ Аслъан, студентхэм ащыщхэм къызэрэхагъэщыгъэу, тиешIакIохэм яIэпэIэсэныгъэ хэпшIыкIэу хагъахъо. Командэхэр тыгъуасэ ятIонэрэу зэдешIагъэх.


Республикэ IэпыIэгъур — Адыгэ макъ\nРедактор 20.07.2020 20.07.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nЛъэпкъ проектэу «Демография» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу унагъохэу сабый зэрысхэм IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэным, псэукIэ амал тэрэзхэр яIэнхэм, кIэлэцIыкIу къызэрахэхъуагъэм фэшI ягъот къыщымыкIэным афытегъэпсыхьагъэу АР-м IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерствэ Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр зэшIуехых.\nШъунаIэ тешъодгъадзэмэ тшIоигъу, унагъохэм афашIэхэрэм зэу ащыщ ящэнэрэ ыкIи ащ къыкIэлъыкIорэ сабый къызэрыхъухьагъэм зэтыгъо ахъщэ тынэу сомэ 50000 зэраратырэр. Ар кIэлэцIыкIум ыныбжь мэзищым зехъурэм ыуж, ау мэзихым шIомыкIызэ, бгъэпсын плъэкIыщт.\nДжащ фэдэу 2020-рэ илъэсэу тызыхэтым щылэ мазэм и 1-м ыуж къэхъугъэ ящэнэрэ ыкIи ащ къыкIэлъыкIорэ сабыим мазэ къэс ахъщэ тын къыфэкIонэу амал щыIэ хъугъэ. Унагъом гъотэу иIэр ащ исым пэпчъ телъытагъэу, зым тефэрэр узэрэпсэун плъэкIыщт ахъщэ анахь макIэм фэдитIум нэмысырэмэ, ар ыгъэпсын фит. Республикэм къыщатырэр сомэ 9599-рэ мэхъу. КIэлэцIыкIум ыныбжь илъэсищым нэсыфэкIэ ар къыфэкIощт.\n2020-рэ илъэсыр къызихьагъэм къыщыублагъэу ящэнэрэ ыкIи ащ къыкIэлъыкIорэ сабыеу республикэм щыпсэурэ унагъохэм къарыхъухьагъэр 665-рэ мэхъу. Ау унагъохэм япроцент 34,5-р ары ныIэп мы ахъщэ IэпыIэгъухэм апае лъэIу тхылъ къэзытыгъэр.\nАР-м IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерствэ шъукъытеомэ шъуиупчIэхэм яджэуап жъугъотыщт. Телефонхэр: 8(8772)52-18-86, 57-05-28.\nАхъщэ тынэу зигугъу къэтшIыгъэхэр зыгъэпсымэ зышIоигъохэр IофшIэнымкIэ ыкIи цIыфхэр социальнэу къэухъумэгъэнхэмкIэ Гупчэм ыкIи ащ икъутамэу муниципальнэ образованиехэм ащыIэхэм якIолIэнхэ алъэкIыщт, МФЦ-м тхылъхэр щатынхэуи амал яI.\nАР-м IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерствэ иинформационнэ-правовой отдел испециалист.\nПредыдущая Рэзэныгъэ тхылъхэр аратыгъэх\nСледущая ГумэкIыгъо къыхэмыкIэу щыIэныгъэм тыхэгъозэжьы


Адыгеим и ЛIышъхьэ унэгъо ныбжьыкIэхэм сертификатхэр аритыжьыгъэх — Адыгэ макъ\nАдыгеим и ЛIышъхьэ унэгъо ныбжьыкIэхэм сертификатхэр аритыжьыгъэх\nРедактор 07.04.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nУнэ къазэраратыщт сертификатхэр ятыжьыгъэным тегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэр тыгъуасэ Адыгэ Республикэм и Правительствэ зычIэт унэм щыкIуагъ. Республикэм имуниципальнэ образованиехэм ащыпсэурэ унэгъо ныбжьыкIи 9 Iофтхьабзэм къырагъэблэгъагъ, ахэм азыныкъо нахьыбэмэ сабыибэ арыс. Iофтхьабзэр къызэIуихызэ, Адыгеим и ЛIышъхьэ сертификатхэр къызыфагъэшъошагъэхэм афэгушIуагъ, щыIэкIэ-псэукIэ дэгъу яIэнэу, яунагъохэм зэгурыIоныгъэ пытэ арылъынэу афэлъэIуагъ. КъумпIыл Мурат къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, щыIэкIэ-псэукIэу яIэр нахьышIу афэшIыгъэнымкIэ унэгъо ныбжьыкIи 138-мэ 2021-рэ илъэсым къэралыгъо IэпыIэгъу арагъэгъотыгъ. А гухэлъхэм апае къэкIопIэ зэфэшъхьафхэм сомэ миллиони 130-м ехъу къахагъэкIыгъ.\nВедомствэ программэу «Унэ къафыхэгъэкIыгъэнымкIэ ыкIи псэупIэ-коммунальнэ фэIо-фашIэхэм атефэрэ уасэм итынкIэ цIыфхэм къэралыгъо IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу мы Iофтхьабзэр зэшIуахы. Программэр агъэфедэу заублагъэм къыщегъэжьагъэу, нэмыкIэу къэпIон хъумэ, 2006-рэ илъэсым къыщыублагъэу, унэгъо ныбжьыкIэ 2400-рэ фэдизмэ ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу афашIыгъ, ахэм сомэ миллиард 1,6-рэ къафыхагъэкIыгъ.\n«Адыгеим щыпсэухэрэм апашъхьэ социальнэ пшъэрылъэу щытиIэхэр тэгъэцакIэх. Ащ фэдэ Iофтхьабзэхэр зытегъэпсыхьагъэхэр цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ зыкъегъэIэтыгъэныр ары. Хэгъэгум и Президентэу Владимир Путиным унагъохэм IэпыIэгъу афэхъугъэным епхыгъэ Iофыгъохэм лъэшэу ынаIэ атырегъэты, унагъом игъэпытэн тегъэпсыхьэгъэ амалхэм ренэу яусэ. Зыщыпсэущтхэ унэхэр ядгъэгъотызэ, ныбжьыкIэхэр республикэ гупсэм къинэнхэм тыдэлажьэ, демографие Iофхэми язытет нахьышIу мэхъу», — къыIуагъ Адыгеим и ЛIышъхьэ.\nКъэлэдэсхэми, къоджэдэсхэми ящыIэкIэ-псэукIэ зыкъегъэIэтыгъэным тегъэпсыхьагъэу республикэм Iофышхо зэрэщашIэрэр Iофтхьабзэм щыхагъэунэфыкIыгъ. Къэралыгъо программэхэмрэ лъэпкъ проектхэмрэ къадыхэлъытагъэу къэралыгъом мылъкушхо цIыфхэм къафетIупщы. ГущыIэр анахьэу зыфэгъэхьыгъэр инженер сетьхэмрэ гъогухэмрэ зызэрарагъэушъомбгъурэр, медицинэм хэхъоныгъэ зэришIырэр, гурыт еджапIэхэр, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэр, культурэмкIэ унэхэр, спорт псэуалъэхэр зэрагъэпсыхэрэр ары. Джащ фэдэу социальнэ лъэныкъомкIи республикэм Iофышхо щызэшIуахы – сабыибэ зэрыс унагъохэм чIыгу Iахьхэр араты. Ахэм къафыхагъэкIыгъэ чIыгухэм мыгъэ инфраструктурэр ащагъэпсэу аублэщт, ащ епхыгъэу а унагъохэм амал яIэщт яунэхэр газрыкIуапIэхэмрэ электрорыкIуапIэхэмрэ апашIэнэу.\nУнакIэхэр къызэратыгъэхэм республикэм ипащэхэм тхьашъуегъэпсэу араIуагъ цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ зыкъегъэIэтыгъэнымкIэ, псэупIэхэр нахь зэтегъэпсыхьэгъэнхэмкIэ Iофышхо зэрашIэрэм фэшI.\nРеспубликэм ипащэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, республикэм ихэбзэ къулыкъухэм тапэкIи лъэшэу анаIэ атырагъэтыщт унэгъо ныбжьыкIэхэм IэпыIэгъу ятыгъэным епхыгъэ Iофыгъохэм. Социальнэ проектхэу мэхьанэшхо зиIэхэм ягъэцэкIэн цIыфхэр тапэкIи къызэрэхагъэлэжьэщтхэм игугъуи мы Iофтхьабзэм къыщашIыгъ.\nПредыдущая Мэлылъфэгъум и 21-м зэхащэщт\nСледущая В Адыгее более 90 жителей пострадали от укусов животных за два месяца этого года


Адыгеим и ЛIышъхьэ форумым хэлэжьагъ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nМосковскэ хэкум, Сбербанкым и Корпоративнэ университет иплощадкэ форумэу «Национальные проекты – этап «реализация» зыфиIоу мэфищэ щыкIуагъэр Урысые Федерацием и Правительствэ и Тхьаматэу Дмитрий Медведевым зэрищагъ. Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат мы Iофтхьабзэм хэлэжьагъ.\nУрысыем ишъолъырхэм лъэпкъ проектхэр зэрагъэцакIэхэрэмкIэ правительствэ форумым къыдыхэлъытагъэу зэIукIэ, Iэнэ хъурэе заулэ зэхащагъ. Урысые Федерацием иминистрэхэм я Кабинет хэтхэр 2018-рэ илъэсым ижъоныгъуакIэ хэгъэгум и Президент къыгъэуцугъэ пшъэрылъхэм ягъэцэкIэнкIэ зэшIуахыхэрэм афэгъэхьыгъэу губернаторхэмрэ Iэшъхьэтетхэмрэ адэгущыIагъэх. Шъолъырхэм пэщэныгъэ адызехьэгъэнымкIэ опытэу щыIэм, лъэпкъ проектхэм япхырыщынкIэ проект офисхэм мэхьанэу яIэм атегущыIагъэх.\nIофшIэныр нахьышIоу зэхэщэгъэнымкIэ пшъэрылъхэр мыщ щагъэнэфагъэх, бюджет мылъкур зэрагъэфедэрэм пхъашэу гъунэ лъыфыгъэн зэрэфаер хагъэунэфыкIыгъ. Гъэхъагъэу яIэхэм ялъытыгъэу шъолъырхэм федеральнэ мылъкур афатIупщыщт. Урысыем финансхэмкIэ и Министерствэ къызэритыгъэмкIэ, илъэсихым къыкIоцI лъэпкъ проектхэм япхырыщын пае сомэ триллион 25,7-рэ къатIупщыщт, ащ щыщэу сомэ триллион 13,2-р федеральнэ бюджетым къыхэкIыщт.\nУрысые Федерацием и Премьер-министрэ пшъэрылъ афишIыгъ лъэпкъ проектхэм япхырыщынкIэ шъолъырхэм япащэхэмрэ федеральнэ Правительствэмрэ ренэу зэдэлэжьэныгъэ зэдыряIэнэу, лъэпкъ проектхэм япащэхэмрэ шъолъырхэм яIэшъхьэтетхэмрэ яполномочиехэм ахэгъэхъогъэным къыдыригъэштагъ, продукциер къызIэкIэгъэхьэгъэнымкIэ хэбзэгъэуцугъэм зэхъокIыныгъэ фэшIыгъэн фаеу ылъытагъ. Джащ фэдэу чIыгу зэфыщытыкIэхэм, экологием, къэралыгъо-унэе зэдэлэжьэныгъэм япхыгъэ Iофыгъохэм ыкIи нэмыкIхэм атегущыIагъэх.\n«Шъолъырхэм япащэхэмрэ федеральнэ Правительствэмрэ непэ къызэтемыуцохэу, зэгурыIохэу Iоф зэдашIэн фае. Iофыгъо горэ зэхэфыгъэн фае зыхъукIэ, псынкIэу зэфытеожьынхэ, зэIукIэнхэ ыкIи Iофыгъом тегущыIэнхэ фае. Урысые Федерацием и Правительствэ иIофышIэхэри, шъолъырхэм япащэхэри, Урысые Федерацием ишъолъырхэм апшъэрэ IэнатIэхэр ащызыIыгъхэри джащ фэдэ IофшIакI зытезгъэгушIухьэхэ сшIоигъор. Джарэущтэу ары Iоф зэрэтшIэн фаер, джащыгъур ары ныIэп Iофхэр зыкIэкIыщтхэри», — къыхигъэщыгъ Дмитрий Медведевым.\nХэдгъэунэфыкIы тшIоигъу федеральнэ проектхэм ягъэцэкIэн тегъэпсыхьэгъэ шъолъыр проект 47-рэ Адыгеим зэрэщаухэсыгъэр, федеральнэ проектхэм япащэхэм зэзэгъыныгъэ гъэнэфагъэхэр зэрадашIыгъэхэр. Илъэсихым къыкIоцI шъолъыр проектхэм ягъэцэкIэн сомэ миллиард 15,3-рэ пэIуагъэхьанэу рахъухьэ.\n«2030-рэ илъэсым нэс Адыгэ Республикэм социальнэ-экономикэ хэхъоныгъэ зэришIыщт Стратегием диштэу Урысыем и Президент ижъоныгъокIэ унашъохэр гъэцэкIэгъэнхэмкIэ Iофышхо зэшIотхыгъ. Лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ пшъэрылъхэу тапашъхьэ итхэр зэкIэ зэпхыгъэх, ахэр зыфэкIожьыхэрэр цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ зыкъегъэIэтыгъэныр ары. Федеральнэ гупчэм иIэпыIэгъу ишIуагъэкIэ тэ непэ амал тиI тиреспубликэ социальнэ-экономикэ хэхъоныгъэ едгъэшIынэу», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.


Агъыржьэнэкъо Сим: «Социальнэ IэпыIэгъур анахьэу къыхэгъэщыгъ» — Адыгэ макъ\nАгъыржьэнэкъо Сим: «Социальнэ IэпыIэгъур анахьэу къыхэгъэщыгъ»\nУФ-м и Президентэу Владимир Путиным мэлылъфэгъум и 21-м УФ-м и Федеральнэ ЗэIукIэ фигъэхьыгъэ Джэпсалъэу къышIыгъэм коронавирусыкIэу дунаир зэлъызыкIугъэм ыуж цIыфхэм ящыIакIэ зэтеуцожьынышъ, гъотэу яIэм хэхъоным пае анахьэу унаIэ зытетын фаехэр анахьыбэу къыхигъэщыгъэхэу елъытэ сэкъатныгъэ зиIэхэм я Урысые обществэ и Адыгэ республикэ къутамэ ипащэу Агъыржьэнэкъо Симэ.\n— Зэпахырэ уз мэхъаджэм къиныгъоу къыздихьыгъэхэм ягугъу къышIызэ, ар къызэуалIэхэрэм япчъагъэ нахь макIэ хъугъэ нахь мышIэми, сакъыныгъэр чIэтымынэныр джыри анахь шъхьаIэхэм зэращыщыр къэралыгъом ипащэ пстэумэ апэу къыхигъэщыгъ, ащ пэшIуекIорэ вакцинэр зыхэтлъхьанэу зэкIэми къытэджагъ. Ащ, сэ сишIошIыкIэ, цIыфэу хэгъэгум исхэм ыгу зэрафэхъугъэр джыри зэ къеушыхьаты. Темыхъырэхъышэжьэуи прививкэр тшIын фаеу сэлъытэ.\nСоциальнэ лъэныкъом мэхьанэшхо ритэу, игъэкIотыгъэу Владимир Путиныр къытегущыIагъ. Унагъоу сабыибэ зэрысхэм, зигъот макIэхэм IэпыIэгъоу къаратырэм джыри къыхигъэхъуагъ. Унэгъо ныбжьыкIэу сабый зыпIухэрэм ащ ишIуагъэ мымакIэу якIыщтэу къысшIошIы. НахьыпэкIэ, зигъот макIэхэм къэралыгъо IэпыIэгъур къызфагъэфедэнэу тхылъхэр загъэхьазырхэкIэ, узэрэпсэун плъэкIыщт ахъщэ анахь макIэу агъэнэфагъэм нахьыбэу къыIэкIахьэу алъытэу, къафызэкIагъэкIожьхэу бэрэ къыхэкIыщтыгъ. Джы Президентым иунашъокIэ, а узэрэпсэун плъэкIыщт ахъщэ анахь макIэр фэдитIоу къалъытэнэу хъугъэ. Ащ ишIуагъэкIэ къэралыгъо IэпыIэгъур къызнэсыщтхэм къахэхъуагъ.\nКIэлэеджакIохэм, мыгъэ пэхьащтхэри зэрахэтхэу, илъэсыкIэ еджэгъум фагъэхьазырынхэм пае зэтыгъо ахъщэ IэпыIэгъоу къаратыщтэу Владимир Путиным зигугъу къышIыгъэри унагъохэмкIэ IэпыIэгъушхо хъущт. Мэхьанэшхо иI бэдзэогъум и 1-м шIомыкIэу унагъоу кIэлэцIыкIу зэрысхэм IэпыIэгъу ятыгъэным фытегъэпсыхьэгъэ системэ къагъэхьазырынэу УФ-м и Правительствэ пшъэрылъ зэрэфишIыгъэми. Непэ къэралыгъом IэпыIэгъоу къытырэм джыри къыхагъэхъонэу ащ гугъэпIэшхо къеты.\nДжащ фэдэу цIыфхэм IэзэпIэ-гъэпсэфыпIэхэм япсауныгъэ ащызэтырагъэуцожьын алъэкIыным пае, къэралыгъо кIоцI зекIоныр къыхэзыхэу, путевкэ зыщэфыхэрэм ащ пэIуагъэхьагъэм ипроцент 20-м къафегъэгъэзэжьыгъэным фэгъэхьыгъэ программэр илъэсым ыкIэм нэс лъагъэкIотэщт. Ар зипсауныгъэ зэщыкъуагъэхэмкIэ, анахьэу коронавирусыр къызэолIагъэу хьылъэу зэпызычыгъэхэмкIэ, IэпыIэгъушхоу зэрэщытым Iо хэлъэп. Ащ имызакъоу, ны-тыхэу мы илъэсым игъэмэфэ уахътэ зисабый лагерым зыгъакIохэрэм, путевкэм ищэфын тырагъэкIодагъэм ызыныкъом къафырагъэгъэзэжьыщт.\nНым е тым изакъоу сабыир ыпIуныр сыдигъокIи зэрэкъиныри Президентым къыхигъэщыгъ. Ащ фэдэ чIыпIэ итхэми хэушъхьафыкIыгъэу джы IэпыIэгъу аратыщт. Ащ фэдэу къыхэбгъэщын плъэкIыщтыр бэ. Ахэм зэкIэми мэхьанэшхо яI.\nСэ сишIошIыкIэ, мызыгъэгурэ джэпсалъэм цIыф къызэрыкIом къиныгъоу ыпэ къикIыхэрэр, ахэм къахэкIыным пае къэралыгъом иIэпыIэгъу зэрищыкIагъэр Урысыем и Президент къызэрэгурыIорэр, ахэр Iэпэдэлэл зэрамышIыщтхэр анахьэу къыхэщыгъ.\nПредыдущая IэзапIэм ипащэ вакцинэр зыхаригъэлъхьагъ\nСледущая Ныдэлъфыбзэм икъэухъумэн пшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщ


Къэгъэлъэгъонхэр зэкIэлъэкIох — Голос Адыга\nЗыгъэпсэфыпIэ-зыгъэхъужьыпIэ чIыпIэхэу республикэм иIэхэр зыфэдэхэр цIыф жъугъэхэм арагъэшIэнхэм пае илъэс къэс Адыгеир Урысыем икъэгъэлъэгъон зэфэшъхьафхэм ахэлажьэ. Тызыхэт мазэм гъэтхэ къэгъэлъэгъонхэу «Интурмаркетым», МLTT (Путешествия и туризм), «Мир без границ» зыфиIохэрэм закъыщагъэлъагъо.\nАдыгэ Республикэм туризмэмрэ зыгъэпсэфыпIэхэмрэкIэ и Комитет мы мафэхэм «Крокус Экспо» зыфиIорэ къэгъэлъэгъопIэ зэхэтымрэ дунэе туристическэ къэгъэлъэгъонхэу «Интурмаркет-2017» зыфиIорэмрэ республикэм илъэтегъэуцо ащыригъэкIокIыщт.\nАдыгеим истенд, технологиякIэхэр агъэфедэхэзэ, республикэм ичIыпIэ дахэхэр, чIыопсым исаугъэтхэр, туристическэ маршрутхэр, хьакIэщхэр зыфэдэхэр къекIолIагъэхэм щарагъэлъэгъущтых. туристическэ къэгъэлъэгъонхэм компаниехэм япроектхэмрэ яавторскэ программэхэмрэ къагъэлъэгъощтых, зыгъэпсэфыпIэхэр зыфэдэхэр зэрыт буклетхэр агощыщтых.\nАдыгеим илIыкIохэм туристическэ предприятие 11-мэ япащэхэр ахэтых.\nДунэе туристическэ къэгъэлъэгъонхэу «Интурмаркет» зыфиIорэр къалэу Москва къыщызэIуахы зэхъум, Урысые Федерацием культурэмкIэ иминистрэу Владимир Мединскэр къыщыгущыIагъ, икIыгъэ илъэсым Урысыем игъунапкъэхэр къызэпызычырэ зыгъэпсэфакIохэм япчъагъэ, ащ ыпэрэ илъэсым егъэпшагъэмэ, проценти 7 хэхъуагъэу къыIуагъ. Хэгъэгу кIоцI туризмэр къыхэзыхыгъэхэр проценти 10-кIэ нахьыбэ хъугъэ.\nДжащ фэдэу Урысыем нахьыбэу къэкIогъэ цIыфхэр Иран, Китаим, Кореим ыкIи Индием къызэрарыкIыгъэхэр ащ къыIуагъ. «Урысые Федерациер зыфэдэр ыкIи зыфаер къохьэпIэ СМИ-хэм зэблахъузэ къызэрагъэлъагъорэм емылъытыгъэу, Европэм имызакъоу, нэмыкI хэгъэгу пстэумэ ащыпсэурэ цIыфхэри тикъэралыгъо къэкIонхэу фаех», — кIигъэтхъыгъ В. Мединскэм.\nАщ ыпэкIэ туризмэмкIэ федеральнэ агентствэм ипащэу Олег Сафоновым хъугъэ-шIагъэхэм япхыгъэ туризмэм тихэгъэгу зызэрэщиушъомбгъурэр къыIогъагъ. Федеральнэ программэу «Урысые Федерацием хэгъэгу кIоцI ыкIи IэкIыб туризмэм ащыхэгъэхъогъэныр» зыфиIорэм къыдиштэу 2017-рэ илъэсым событийнэ туризмэм зызэриушъомбгъунэу Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэу зэшIуахыщтхэмкIэ Ростуризмэр IэпыIэгъу къафэхъущт. Ахэм ащыщых «Масленицэу» Ярославль щызэхащэщтыр, «Шашлык-Машлыкыр» (Чэчэн Республикэр), «Медовухэр» (Суздаль), «О, да! Еда» (Краснодарскэ краир) зыфаIохэрэр.\nТэ тиреспублики ахэм ахэхьан ылъэкIыщт, «Къэбым и Мафэ», «Адыгэ къуаем и Мафэ», нэмыкI лъэпкъ мэфэкIхэри туристхэм ашIогъэшIэгъоныщтых. Ахэр Адыгеим илъэс къэс зэрэщызэхащэхэрэр цIыф жъугъэхэм нахьышIоу арагъэшIэным пай туризмэмрэ зыгъэпсэфыпIэхэмрэкIэ комитетыр туристическэ къэгъэлъэгъонхэм ренэу зыкIахэлажьэрэр.\nСледущая Бжыхьасэхэм яшIушIэх


помогите с выбором\t2 года 5 мес. назад\t#61\nпомогите с выбором\t2 года 5 мес. назад\t#62\nпомогите с выбором\t2 года 5 мес. назад\t#63\nпомогите с выбором\t2 года 5 мес. назад\t#64\nпомогите с выбором\t2 года 5 мес. назад\t#65


Адыгея Сегодня – IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ адыгэхэм ялIыкIохэр Адыгеим къэкIогъагъэх\nIэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ адыгэхэм ялIыкIохэр Адыгеим къэкIогъагъэх\nАдыгэ Республикэм и Мафэ ехъулIэу республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ригъэблэгъагъэх Иорданием, Тыркуем ащыпсэурэ адыгэхэм ялIыкIохэр, джащ фэдэу Тыркуем и Кавказ Ассоциациехэм я Федерацие (КАФФЕД) хэтхэр.\nЗэIукIэгъум хэлажьэхэрэр республикэм и ЛIышъхьэ къыфэгушIуагъэх IэнатIэм зэрэIухьагъэм ыкIи Адыгэ Республикэр зызэхащагъэр илъэс 26-рэ зэрэхъурэм япхыгъэу.\nКъалэу Инегель имэр игуадзэу Табан Алпер зэрэрагъэблэгъагъэхэм пае зэрафэразэр ыкIи лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ язэдэлэжьэныгъэ зэрагъэпытэщтым шIошъхъуныгъэ зэрэфыряIэр къыIуагъ. Иорданием щыпсэурэ адыгэхэм янахьыжъхэм я Совет и Тхьаматэу Мэулид Аднан къыхигъэщыгъ дунаим тет адыгэ пстэури зэзыпхыхэрэ бзэр, культурэр, цIыфыгъэ шэпхъэ дахэхэр къэухъумэгъэнхэм мэхьанэшхо зэриIэр, къэзытхырэр Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу.\nЗэдэгущыIэгъум илъэхъан экономикэм, социальнэ лъэныкъом, гъэсэныгъэм ыкIи культурэм япхыгъэ зэдэлэжьэныгъэм яIофыгъо зэфэшъхьафхэм къащыуцугъэх. Мы зэIукIэгъум хэлэжьагъэх хабзэм икъулыкъухэм ялIыкIохэу гъэсэныгъэм, культурэм, лъэпкъ политикэм яIофыгъохэм афэгъэзагъэхэр, гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ республикэ институтэу КIэрэщэ Тембот ыцIэкIэ щытым, общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм», къэзыгъэзэжьыхэрэр хэгъэгъозэжьыгъэнхэмкIэ Гупчэм япащэхэр.\nКъумпIыл Мурат къыхигъэщыгъ Адыгеим, чIыпIэу зыдэгъэзагъэм, чIыопсым изытет япхыгъэу къэпIон хъумэ, бизнес-проектхэм язэхэгъэуцонкIэ, язэшIохынкIэ амалышIухэр къызэритыхэрэр. Инвестиционнэ предложениехэм япакет илъэс къэс агъэкIэжьы ыкIи Адыгеим Iоф щишIэным фэхьазыр пстэуми игъэкIотыгъэу ащ нэIуасэ зыфашIын алъэкIыщт.\n«Тихэгъэгухэм япащэхэм зэдашIырэ къэралыгъо зэзэгъыныгъэхэм атегъэпсыхьагъэу тызэдэлэжьэным тыфэхьазыр. IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ адыгэхэм ялIыкIохэу предпринимательствэм фэгъэзагъэхэр зыхэлэжьэщтхэ форумышхо Адыгеим щырегъэкIокIыгъэным непэ тыдэлажьэ. Тихэгъэгухэм яэкономикэхэм яхэхъоныгъэ кIочIэ ин ащ къызэрэхилъхьащтым сицыхьэ телъ. Культурэ зэпхыныгъэхэм нахь зягъэушъомбгъугъэным, адыгабзэр, лъэпкъ шэн-хабзэхэр къэухъумэгъэнхэм тадэлэжьэным мэхьанэшхо иIэу щыт», — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.


Чанэу хэлэжьагъэх — Адыгэ макъ\nМыгъэ яенэрэу Урысыем мэз хъызмэтымкIэ и Федерацие ишIоигъоныгъэкIэ бжыхьэ Iофтхьабзэу «Псэу, мэзыр» зыфиIорэр зэхащагъ.\nШъолъыр пстэури зыхэлэжьэрэ Iофтхьабзэм пшъэрылъэу иIэр цIыф жъугъэхэр мэзхэм ягъэкIэжьын къыхагъэлэжьэнхэр ары. ЦIыфымкIэ чъыгхэм яшIуагъэу къакIорэр къагурыIозэ ахэм чъыгхэр зыщахэкIодыкIыгъэхэ чIыпIэхэм чъыг цIыкIухэр ащагъэтIысыжьых, чъыгыжъ къутамэхэр, цIыфхэм япыдзафэхэу мэзхэм къаханэхэрэр къыхащыжьых.\nАдыгеим щызэрахьэрэ Iофыгъо пстэумэ мэзгъэкIхэм афэшъхьафэу волонтерхэр, студентхэр, обществэ зэфэшъхьафхэр, мэз хъызмэтым иветеранхэр ахэлажьэх. Непэ ахэм къахэдгъэщы тшIоигъу кIэлэеджакIохэм яшIуагъэу къагъакIорэр зыфэдэр.\nМыекъопэ районым ит псэупIэу Каменномостскэм дэт еджапIэм икIэлэеджакIохэр мэзхэм якъызэтегъэнэн дэмышъхьахыхэу ренэу хэлажьэх. Мэзхэм ащыщ хэушъхьафыкIыгъэ чIыпIэхэр къагъэгъунэх, чъыгхэм язытет лъэплъэх, зыщищыкIагъэм ахэкIодыкIыхэрэм ачIыпIэ чъыг цIыкIухэр ахагъэтIысхьажьых.\nШъолъыр проектэу «Тимэзхэр къызэтедгъэнэщтых» зыфиIорэм дырагъаштэзэ бэмышIэу еджапIэм ищагу ыкIи япсэупIэ чъыг лъэпкъ зэфэшъхьафхэр ащагъэтIысыгъэх. ЕджапIэм икомандэу «МэзгъэкI ныбжьыкI» зыфиIорэм хэтхэм чъыг цIыкIухэм алъыплъэнхэу апшъэ ралъхьажьыгъ. Чъыгэе ыкIи шхъомч чъыгхэм, бзыфым, псэим, нэмыкIхэми гъатхэм зыкъаIэтэу рагъэжьэщт.\nСтаницэу Дагестанскэм блэкIыгъэ мазэм къыщызэIуахыгъэ аллеим туехэр щагъэтIысыгъэх. ЕджапIэм ищагу ланчъэхэр, чъыгаехэр, кIайхэр дагъэтIысхьагъэх.\nПсэупIэу Краснооктябрьскэм иволонтерхэм кIэлэегъаджэхэри къадеIэхэзэ хэшъэе лъэпсэ 600 агъэтIысыгъ. Нахь зыкъызаIэтыкIэ, ахэр зэбгырагъэтIысыкIыжьыщтых. Красногвардейскэ районми чъыгхэр бэу щагъэтIысыгъэх.\nЧIыпIэ зэфэшъхьафхэм ащагъэтIысхэрэ чъыгхэр зэкIэ Адыгеим ичъыгкъэгъэкIыпIэхэм къащагъэкIых. Ахэр тэ тиреспубликэ имызакъоу шъолъыр зэфэшъхьафхэм къарыкIыхэрэми ащэфых. Ащ фэд Волгоград хэкум имэзгъэкIхэм ялъэIукIэ чъыгэе мин 30 «Волгоградский лесопожарный центр» зыфиIорэ учреждением мы охътэ благъэхэм зэрэIэкIагъэхьащтыр.\nПредыдущая Проектышхом тыкъыщигъэлъэгъощт\nСледущая Зыгъэпсэфыгъо уахътэр текIыгъ


КIэдэкIойхэр сэмэркъэум ипачъыхьэх | Адыгэ Макъ\nКIэдэкIойхэр сэмэркъэум ипачъыхьэх\nКъэрэщэе-Щэрджэсым иартист цIэрыIохэу КIэдэкIой зэшъхьэгъусэхэу Артур ыкIи Фатимэ япчыхьэзэхахьэ Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние бэрэскэшхом щыкIуагъ.\nСэмэркъэур зикIасэхэр зэхахьэм зэфищагъэх. КIэдэкIой артистхэр бэшIагъэу тиреспубликэ къэкIох. Ярепертуар зэхъокIыныгъэ фашIызэ, искусствэм лъагъоу щыпхыращырэм зырагъэушъомбгъу. Полицием икъулыкъушIэхэм, IэнэтIэшхохэм аIутхэм, лэжьэкIо къызэрыкIохэм, нэмыкIхэм яхьылIэгъэ едзыгъохэр щыIэныгъэм къыхахыгъэх.\nБзэхэр зэхэпхъагъэхэу якъэгъэлъэгъонхэр гъэпсыгъэх. Аужырэ пчыхьэзэхахьэу тызэплъыгъэр урысыбзэкIэ зэращагъ, адыгэ гущыIэ заулэу къыхагъафэрэм къэшIыгъохэр нахь къыгъэбаихэу плъытэ хъущт.\nУнагъом изэфыщытыкIэхэм, зэшъхьэгъусэхэм язэдэпсэукIэ, фэшъхьафхэм афэгъэхьыгъэ пычыгъохэр щыIэныгъэм епхыгъэх. «Тызэгуцэфэжьызэ КIэдэкIойхэм тяплъы», — къытиIуагъ залым чIэсыгъэ бзылъфыгъэхэм ащыщ. Адыгэмэ ямызакъоу, залым урысыбэ чIэсыгъ.\n«Гуащэмрэ махълъэмрэ» зыфиIорэ едзыгъор уахътэм дештэ. Артистхэм уагъэщхы, ау ащ паеп тащытхъунэу тызыкIыфаер. Нэплъэгъу фабэу зэфэзыщагъэхэм щагъэфедэрэ гущыIэхэр чъэпхъыгъэх, уядэIузэ уагъэукIытэрэп. ГущыIэхэр зэхэугуфыкIыгъэхэу зэхэохых.\nСэмэркъэур сыда гурыIогъошIу къэзышIырэр? Джэуапым гукIэ улъыхъузэ, артистхэр псынкIэу зэрэзэгурыIохэрэм, гущыIэным изэпыугъохэм янэплъэгъукIэ, шъабэу зэрэщхыхэрэмкIэ едзыгъор зэрэлъагъэкIуатэрэм уагъэрэхьаты.\n— Адыгэ Республикэм нэIуасэу, ныбджэгъоу щытиIэр макIэп, — къытиIуагъ КIэдэкIой Артур. — Сэмэркъэу тшIызэ цIыфхэм тадэгущыIэ, тыкъызэхашIыкIы. Тафэраз.\n— Къуаджэхэм къарыкIыгъэхэр зэхахьэм щызэIукIагъэх, къэшIыгъохэм ашIогъэшIэгъонэу яплъыгъэх, — тизэдэгущыIэгъу лъегъэкIуатэ Талъэкъо Байзэт. — Тэхъутэмыкъое районым щыщхэр филармонием къэкIуагъэх, уахътэу гъогум тырагъэкIодагъэм рыкIэгъожьхэрэп.\n— Сэмэркъэур Тхьэм икIас, — къытэзыIогъэ пшъашъэм ыцIэ къетымыIорэми, игупшысэхэр гъэзетеджэхэм ашIогъэшIэгъон хъущтэу тэлъытэ. — Акъыл зыхэлъ сэмэркъэум цIыфхэр зэфещэх, щыIэныгъэм фегъасэх.\nГущыIэ щэрыохэр сэмэркъэум зэрэщыбгъэфедэщтхэ шIыкIэм имэхьани зэхахьэм щызэхэтхыгъ. Пчыхьэзэхахьэр Ацумыжъ Адамэ дэгъоу зэрищагъ. Эльдарэ Айдэмыр, Шэуджэн Азэмат орэдхэр къаIуагъэх. Адыгэ къуаем ехьылIэгъэ едзыгъор артистхэм гур зыфащэу къызэрашIыгъэм фэшI З. Цышъэм адыгэ къое гъэгъугъэр КIэдэкIойхэм шIухьафтын афишIыгъ. ЗэIукIэгъум нэпэеплъ сурэтхэр ащытырахыгъэх.


Аслъан джыри хадзыжьыгъ — Адыгэ макъ\nАслъан джыри хадзыжьыгъ\nРедактор 28.09.2020 28.09.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nЗигугъу къэтшIыщтыр тигъунэгъу краим игупчэу Краснодар и Думэ идепутатхэм яхэдзын бэмышIэу зэрэщыIагъэр ыкIи ащ идепутатэу Нэхэе Аслъан ящэнэрэу зэрэхадзыжьыгъэр ары. Юбилейнэ микрорайоным ихэдзакIохэм ялIыкIоу ар Краснодар ипарламент загъакIорэр илъэсибл хъугъэ.\nМыщ ыпэрэ хэдзыгъоу щыIагъэм къалэм и Думэ идепутат хъумэ ашIоигъоу нэбгырибгъу къиуцогъагъ. Урыс хэдзакIохэм амакъэ зыфати, ядепутатынэу хадзыгъагъэр адыгэ кIэлэ закъоу ахэтыгъэр — Нэхэе Аслъан ары.\nДжыри, илъэсиплI зытешIэм, Краснодар ияблэнэрэ хэдзыпIэ округ ыцIэкIэ къэлэ Думэм идепутат хъумэ ашIоигъоу нэбгырибгъу къиуцогъагъ. Ау олигарх бэлахьхэм ащыщхэм ялIыкIохэр къызэрэрагъэуцуагъэхэр зашIэм, къахэкIыгъэх зикандидатурэхэр зэкIэзыхьажьыгъэхэр.\nЮбилейнэ микрорайонэу илъэсиблым къыкIоцI Аслъан зилIыкIогъэ цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу шIыгъэным, еджапIэхэм, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм, гъэпсэфыпIэхэм, гъогухэм язэтегъэпсыхьан пылъыгъэ адыгэ кIалэу Нэхэе Аслъан амакъэхэр фатыгъэх.\nАслъан 1957-рэ илъэсым Пэнэжьыкъуае къыщыхъугъ. Гурыт еджапIэм ыуж Пшызэ мэкъумэщ институтым псэолъэшIынымкIэ ифакультет къыухыгъ. Каменномостскэм IофшIэныр щыригъэжьэгъагъ. Илъэс 45-рэ хъугъэу Краснодар щэпсэу. Краим ианахь псэолъэшI организациешхоу «МПМК Краснодарская-1» зыфиIорэм игенеральнэ директор, краим ипсэолъэшI организацие 500 зыхэхьэрэ Советым итхьамат. Пшызэ, Адыгеим язаслуженнэ псэолъэшI, медалэу «За выдающийся вклад в развитие Кубани» зыфиIорэм ия II-рэ, я III-рэ шъуашэхэр зиIэхэр къыфагъэшъошагъэх, УФ-м, ЮФО-м япсэолъэшI гъэшIуагъ, экономикэ шIэныгъэхэмкIэ кан-\nЯтэу Нэхэе Юсыф ВЛКСМ-м Теуцожь районымкIэ иапэрэ секретарыгъ. ТIогъогогъо Пэнэжьыкъое сельпом итхьамэтагъ. Пэнэжьыкъое совхозым идиректор игодзагъ, Теуцожь районым ипрофсоюзхэм ярайком итхьамэтагъ. Янэу Нурыет щэIэфэ район тхылъеджапIэм ипэщагъ.\nАхэр зэкIэ къэппчъын зыхъукIэ, гъэзет нэкIубгъо заулэ ищыкIагъ. Советскэ Союзым и ЛIыхъужъэу, заом иветеранэу, летчикэу Григорий Хаустовым, сэкъатныгъэ зиIэхэм яобществэ итхьаматэу Валентина Васюковам, «Человек с большой буквы» зыфиIоу я 101-рэ гурыт еджапIэм иколлектив къытхыгъэм, «Краснодарпроектстроим» ипащэу, краим и Законодательнэ ЗэIукIэ идепутатэу Тутарыщ Батырбый, нэмыкIыбэхэм къатхыгъэхэм ащыщхэм шъуащыдгъэгъозэн.\n— Аслъан цIыфхэм шIу афишIэныр ишэн-хабзэу, ащ гуапэ хигъуатэу сэлъытэ, — еIо ЛIыхъужъым. — Тыдэ щыIагъэми, сыд фэдиз къин хэтыгъэми, тимикрорайон щыпсэухэрэр щыгъупшагъэхэп, язэIукIэхэм, яюбилейхэм, ямэфэкI зэхахьэхэм ахэтыгъ. ТигумэкI зэригъэшIагъ, адыгэ кIалэм къыддигощыгъ, шIу зытигъэлъэгъугъ.\n2016-рэ илъэсым кIэщакIо фэхъуи кIэлэцIыкIу IыгъыпIихымэ корпусхэр къапаригъэшIыхьэхи, кIэлэцIыкIоу щаIыгъыщтыгъэхэм япчъагъэ нэбгырэ 300-м ехъукIэ нахьыбэ ашIыгъ.\nИлъэс заулэкIэ узэкIэIэбэжьымэ, непэ юбилейнэ микрорайоныр зытет чIыгур ыбгъуищыкIэ Пшызэ къыухьэу, хэкIитэкъупIэу, зэхэкIыхьагъэу щытыгъ. Джы ащ краир зызэхащагъэр илъэс 80 зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ скверыр къызэрэщызэIуахыгъэм ядепутат иIахьышIу зэрэхэлъыр ашIэшъ, цIыфхэр рэгушхох.\nЮбилейнэ микрорайоным иIухьапIэу алъытэрэр бульварэу Евскиным ыцIэ зыхьырэр ары. Ар агъэпсынымкIи ишIуагъэ къыгъэкIуагъ. Непэ къызынэсыгъэми ащ ынаIэ тет.\n2017-рэ илъэсым я 101-рэ гурыт еджапIэм иунашъхьэ Нэхаим зэбларигъэхъугъ. Нэужым спортзалышхо аригъэгъэцэкIэжьыгъ. Сыд фэдэ Iофтхьабзэ еджапIэм щырекIокIыми, депутатыр ахэт.\nМикрорайоным ирождественскэ парк изэтегъэпсыхьан мылъкушхо тыригъэкIодагъ, волейбол ешIапIэ, нэмыкIэу даригъэшIыхьагъэри бэдэд. Общественнэ организациехэр, сымаджэхэр, зигъот макIэхэр щыгъупшэхэрэп.\nМикрорайоным инахьыжъхэми, иныбжьыкIэхэми ренэу ахэхьэ, зыфаехэр афегъэцакIэ, хыIушъоми арегъащэх. Культурэм иIофышIэхэм ящыкIэгъэ музыкальнэ Iэмэ-псымэхэр афищэфыгъ, адыгэ орэдэу «Синанэр» къэзэкъ артистхэм ямэфэкI зэхахьэхэм ащагъэжъынчэуи зэхэтхыгъэ.\nМикрорайоным спортзал тэрэз иIагъэп. Джы къатитIоу зэтет унэм цIыфхэм япсауны-\nгъэ зыщагъэпытэщт спорткомплекс къащыфызэIуихыщт.\nЯгимназиеу N 37-м ублэпIэ классхэм арыс нэбгырэ 300 зыщеджэнхэ алъэкIыщт еджапIэ даригъэшIыхьащт. Вертолет площадкэу щытыгъэ квадратнэ метрэ 800-р аригъэгъэцэкIэжьынышъ, Юбилейнэ микрорайоным икIыхьагъэкIэ рекIокIырэ бульвархэр зэхэгъэхьажьыгъэхэмэ, гъэпсэфыпIэ дэгъу хъущт. Автомашинэхэр микрорайоным къыдэхьанхэмкIэ, дэкIынхэмкIэ бэшIагъэ къинышхо зыхэтхэр. А Iофыгъори зэшIохыгъэ хъущт. Пшызэ инэпкъхэм ягъэпытэн, бульварэу Евскиным ыцIэ зыхьырэм, рождественскэ паркым, унэгъо щагухэм язэтегъэпсыхьан лъагъэкIотэщт. Общественнэ организациехэм, ветеранхэм, зигъот макIэхэм, сэкъатныгъэ зиIэхэм, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм, еджапIэхэм, культурэм, спортым яIофышIэхэм IэпыIэгъу зэрафэхъущтыгъэр депутатэу Нэхэе Аслъан ипшъэрылъ шъхьаIэу къэнэжьых.\nИлъэныкъо гупси щыгъупшэрэп\nНэхэе Аслъан тилъэпкъ гъэзети иныбджэгъушIоу зэрэщытыри къыхэдгъэщын. Гъэзетым икIэгъэтхэнкIэ теуалIэу хъугъэшъ, ренэу тегъэразэ. Ежьыри ышнахьыкIэу Хьисэу Пэнэжьыкъуае дэсым тигъэзет игъом IэкIегъахьэшъ, (ахэм Iоф зэдашIэ) ренэу яджэ, игупсэ Адыгеим щыкъэбархэм защегъэгъуазэ.\nАслъан институтыр къызеухым апэ IофшIэныр зыщыригъэжьэгъагъэр Мыекъопэ районыр ары. Iоф зыдишIагъэхэр щыгъупшэхэрэп. Ахэм ямызакъоу, зыдеджагъэхэу, иныбджэгъухэу Мыекъуапэ, Кощхьаблэ, Шэуджэн, Теуцожь районхэм, нэмыкIхэм арысыр макIэп. ЗэлъэкIох, зэрэгъэгъуащэхэрэп.\nИкIэухым къэтIон Нэхэе Аслъан зидепутат микрорайоным изэтегъэпсыхьан дакIоу IофшIэн бэдэдэ ыпшъэ зэрилъыр, щытхъу хэлъэуи зэригъэцакIэрэр. Краснодар имызакъоу, краим икъэлэ зэфэшъхьафхэми зипэщэ псэолъэшI компаниешхом иIофышIэхэр ащэлажьэх.\nАщ фэшыхьат Краснодар иурамэу Российскаям псэупIэ комплексэу «Москва» зэрэщагъэпсыгъэр. Ащ непэ унэгъо 1500-рэ щэпсэу. Ащ ыуж Новороссийскэ, ЧIыгу залэм Iоф щашIагъ. Мыщ къат 16-у зэтет унитIурэ къат 12 хъурэ унищрэ щагъэпсыгъ. Ахэми унэгъо 500-мэ псэупIэ щагъотыгъ.\nДжаущтэу ыгурэ ыпсэрэ етыгъэу къэралыгъор нахь бай, цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу шIыгъэным апылъэу мэпсэу, мэлажьэ, ащ етIани ежь гухахъо хигъотэжьызэ, кIуачIэ къыритыжьызэ, кIэгушIукIызэ ыпэ регъэхъу.\nИунагъуи дахэ. Ишъхьэгъусэу Гощнагъо ШэбэнэхьаблэкIэ Мамый Мэдинэ ыпхъу. НэбгыритIумэ лъфыгъитIу зэда-пIугъ — Байзэт ятэ игъогу рыкIуагъ, инженер-псэолъэшI. Фатимэ врач. Ахэм къакIэхъухьэгъэ якъорэлъф-пхъорэлъфхэм зэшъхьэгъусэхэр ащэгушIукIых.\nПредыдущая ТхэкIо цIэрыIоу Еутых Аскэр Къадырбэч ыкъор къызыхъугъэр илъэси 105-рэ хъугъэ\nСледущая «ЭкоЦентрэм» къеты\nВ Адыгее благодаря гранту Правительства РФ поставили спектакль о блокадном Ленинграде\nВ Адыгее из-за пандемии приостановили торжественную регистрацию брака\nВ Адыгее работают телефоны «горячей линии» по вопросам COVID-19\nГлава Адыге поручил усилить контроль за соблюдением требований Роспотребнадзора


Галактика Кельвина • Просмотр темы - Наталья Подольская\nТекущее время: 26 сен 2020, 13:43\nЗаголовок сообщения: Наталья Подольская\nДобавлено: 24 мар 2012, 19:07\nЧтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.\nЗаголовок сообщения: Re: Наталья Подольская\nДобавлено: 14 окт 2018, 09:57\nДобавлено: 21 сен 2019, 15:09


Зэрэмыгугъагъэхэу къычIэкIыжьыгъ — Адыгэ макъ\nШэуджэн районым имэкъумэщ хъызмэтшIапIэу Зезэрэхьэ Аслъан зипащэр илъэс къэс лэжьыгъэ бэгъуагъэ къизыхыжьыхэрэм ащыщ. ПстэумкIи лэжьыгъэ гектар 500-м ехъу иI. Бысымым гущыIэгъу тызыфэхъум къызэрэтиIуагъэмкIэ, ащ щыщэу 50-м бжыхьэсэ хьэр тырипхъэгъагъ, гектар 300-р коцым ригъэубытыгъагъ, рапсыри 50 хъущтыгъэ, гектар 200-р тыгъэгъаз.\nБжыхьэсэ лэжьыгъэм иIухыжьын мы хъызмэтшIапIэм щаухыгъ. ГъэрекIо бжыхьэ губгъо IофшIэнхэр игъом зэшIуахыгъэхэу, лэжьыгъэм ищыкIэгъэ пстэур икъоу рашIылIагъэми, мы илъэсым игъатхэ огъур къызэкIом, зыпари къамыугъоижьыным тещыныхьэхэу, Iофхэр дэи къэхъугъагъэх. Коц хьасэхэр аригъэжъожьынхэм егупшысэщтыгъэу ары Аслъан къызэриIуагъэр. Арэу щытми, зэрэмыгугъагъэхэу хъугъэ. Огъум ыуж ощххэр къызэкIэлъыкIожьыхи, лэжьыгъэр къызэтырагъэуцожьыгъ, зыпари къымытыщтыр хэгъэкIыри, адрэ гъэхэм афэдэу бэгъуагъэ.\nХьэ гектарым, гурытымкIэ лъытагъэу, центнер 73-рэ хъызмэтшIапIэм къыщырахыгъ. Ар зэрэмымакIэр нафэ. Коцыри бэгъуагъэ. ГурытымкIэ лъытагъэу ащ изы гектар центнер 62-рэ къикIыгъ. Рапс гектарым, ари гурытымкIэ лъытагъэу, центнер 27-рэ къытыгъ.\nАхэм анэмыкIэуи коц чылапхъэ ышIыщтыр къызщигъэкIырэ хьасэхэр Аслъан иIэх. Лэжьыгъэ чылэпхъакIэхэм зыщадэлажьэхэрэ институтэу Краснодар дэтым зэпхыныгъэ дыриIэу, илъэс 15 фэдиз хъугъэу Iоф дешIэ. Ащ иселекцие щыщ ыгъэфедэрэри. Мыгъэ хьэ чылэпхъэкIэ лъэпкъэу «Иосиф», коц лъэпкъхэу «Таня» ыкIи «Алексеевич» хилъхьагъэхэр.\nТызэрэщигъэгъозагъэмкIэ, илъэс къэс лэжьыгъэ чылапхъэу хилъхьэрэр зэфэшъхьаф, зы лъэпкъ гъэнэфагъэ епхыгъэу Iоф ышIэрэп. Институтым лэжьыгъакIэу къыгъэкIыхэрэм ежь ичIыгу, чIыопсым, климатым къякIунэу ахэтыр къахехышъ, епхъы. Мыгъэ ащ фэдэу гектар пшIырыпшI хъоу хьэсищ иIагъ. Ахэм «Алексеевич», «Степь» ыкIи «Темирязевка- 150» зыфиIорэ чылэпхъэкIэ лъэпкъхэр атырипхъэгъагъэх. КъызэриIуагъэмкIэ, «Алексеевичым» изы гектар, гурытымкIэ лъытагъэу, центнер 78-рэ къытыгъ, «Степим» центнер 76-рэ къырихыгъ, «Темирязевкэм» 65-рэ къыщаугъоижьыгъ.\nЛэжьыгъэр зэрэбэгъуагъэм имызакъоу, изытети дэгъудэд. Коцыр гъомылапхъэ хэпшIыкIыным фэхьазыр, процент 12,3-рэ белокэу хэлъ. Ащ фэдэ коц дэгъур IугъэкIыгъошIу зэрэхъущтым Iо хэлъэп. Мыгъэ уасэу щыIэхэми чIыгулэжьхэр агъэразэх. Килограммым сомэ 11,5 — 12,5-рэ ыуас. Ар сомитIу фэдизкIэ гъэрекIорэм нахьыб. Арэу щытми, коцым иIугъэкIын бысымыр дэгуIэрэп, иIыгъыпIэхэм ачIэлъ. КъэкIощт илъэсыми мы культурэ дэдэхэр халъхьан гухэлъ яI. Ащ фэшI лэжьыгъэр зытырахыжьыгъэр етIупщыгъэу бжыхьэм апхъыщтхэм афагъэхьазыры.\nКомбайнитIоу лэжьыгъэр зыIожьыгъэхэм язырэр «АКРОС» зыфиIорэм фэд. Ар «Росагролизингым» ипрограммэ къыдыхэлъытагъэу лизингкIэ мыгъэ къыщэфыгъ.\n— Мы программэр мэкъумэщ хъызмэтым пылъхэмкIэ IэпыIэгъушхоу щыт, — къыIуагъ Аслъан. — Зэпахырэ узэу дунаир зэлъызыкIугъэм иягъэу отраслэм ригъэкIырэр нахь макIэ шIыгъэным пае мыгъэ фэгъэкIотэнхэри къышIыгъэх. ГущыIэм пае, лизингыр къыпфигъэпсыным пае оуеу ахъщэ гъэнэфагъэ уиIэн фаеу щытыгъ. Ар тырихи, зыпари стыгъэп. Техникэр къызыпщэфыгъэм ыуж илъэс тешIэмэ ары ныIэп чIыфэр птыжьынэу зебгъажьэрэр. Илъэсий пIалъэу къыуеты. Проценти 2-м тIэкIу ехъу ныIэп илъэсым техъорэр. Ар лъэшэу федэ. «Росагролизингым» ипрограммэкIэ гъэрекIуи трактор къэсщэфыгъ.\nМыщ лъыпыдзагъэу мэкъумэщ хъызмэтыр мылъку къэкIуапIэу къыхэзыхыгъэхэм егъэжьапIэ зэрафэхъурэр, Iоф зышIэхэрэм заушъомбгъуным афытегъэпсыхьэгъэ къэралыгъо программэу щыIэ хъугъэхэр IэпыIэгъушхоу зэрэщытхэр, ахэм яшIуагъэкIэ мы отраслэм зыфэзгъазэхэрэм, федэ къыхэзыхыхэрэм япчъагъэ нахьыбэ зэрэхъугъэр Аслъан къыкIигъэтхъыгъ.\nСледущая Къафэнагъэр мэкIэдэд


ХагъэунэфыкIэу чIыпIищ | Адыгэ Макъ\nКъэбэртэе-Бэлъкъарым икъалэу Тэрч самбэмкIэ зэIукIэгъухэр щыкIуагъэх. К. Пэнагом ыцIэкIэ агъэнэфэгъэ шIухьафтынхэм якъыдэхын спортсменхэр фэбэнагъэх.\nХэгъэгум ишъолъыр 15-мэ къарыкIыгъэхэр алырэгъум щызэIукIагъэх. Адыгэ Республикэм самбэмкIэ иеджапIэ итренерэу Джарымэкъо Аслъан къызэрэтиIуагъэу, бэнэкIуи 100 фэдиз текIоныгъэм фэбэнагъ. Апэрэ чIыпIэр къыдэзыхыхэрэм «Урысыем спортымкIэ имастер» зыфиIорэ щытхъуцIэр къафаусынэу зэрэщытым имэхьанэ зэхэщакIохэм къыхагъэщыгъ.\nДжарымэкъо Долэт, кг 74-рэ, апэрэ чIыпIэр къыфагъэшъошагъ. БэнакIор Д. Хьакурынэмрэ А. Джарымэкъомрэ агъасэ. Мыекъопэ къэралыгъо гуманитар-техническэ колледжыр Джарымэкъо Долэт къыухыгъ, икъулайныгъэ хигъэхъонымкIэ ишъыпкъэу Iоф зыдешIэжьы.\nТхьакIущынэ Ахьмэд, кг 100, тыжьыныр къыфагъэшъошагъ, тренерхэу Д. Хьакурынэмрэ К. Куржьымрэ ипащэх.\nДэхъужь Хъызыр, кг 57-рэ, ящэнэрэ чIыпIэр къыхьыгъ, тренерхэу Д. Хьакурынэмрэ М. Дэхъужьымрэ агъасэ.\nСурэтым итхэр: тренерэу Джарымэкъо Аслъан хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къыдэзыхыгъэ бэнакIохэм ахэт.


Апшъэрэ гъэсэныгъэ зэзыгъэгъоты зышIоигъо ныбжьыкIэхэм мы мафэхэм документхэм ятын епхыгъэ Iофыгъохэр зэшIуахых. Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетыр пштэмэ, ащ ифакультет зэфэшъхьафхэм ачIахьэхэмэ ашIоигъоу нэбгырэ мини 2-м ехъумэ заявлениехэр къатыгъэх.\nУниверситетым бюджет чIыпIэ 630-рэ къызэритырэр къыдэплъытэмэ, зы чIыпIэм гурытымкIэ нэбгырищым ехъу итэу ары къызэрэнафэрэр.\nСэнэхьатэу ныбжьыкIэхэм къыхахыщтымкIэ анахьэу цIыфыбэ къызэкIолIэгъэ факультетхэр: «юриспруденциер» - зы чIыпIэм нэбгырэ 17 , «финансхэмрэ кредитымрэ» - нэбгыри 10, «экономикэмрэ гъэIорышIэнымрэ», «туризмэмрэ хьакIэщ хъызмэтымрэ» - зы чIыпIэм нэбгыри 8 арыт.\nМКъТУ-м чIэхьан гухэлъ зиIэу къекIолIагъэхэм япроцент 60-р Адыгэ Республикэм щыщых, Краснодар краим къикIыгъэхэр процент 30-м кIэхьэ, адрэхэр Урысыем ишъолъыр зэфэшъхьафхэм ащыщых.\nУниверситетым иприемнэ комиссие итхьаматэ къызэриIуагъэмкIэ, непэрэ мафэхэм яхъулIэу апшъэрэ еджапIэм чIэхьан зыгу хэлъ ныбжьыкIэхэм ащыщхэм джыри доку-ментхэр къатыгъэхэп. Ащ къыхэкIыкIэ, мы илъэс еджэгъум отделениехэм ачIэсын фэе студентхэм япчъагъэ икъунэу ары зэрэгугъэхэрэр.


Республика Адыгея - Къэралыгъом ищытхъу къалэжьыгъ\nКъэралыгъом ищытхъу къалэжьыгъ\nКIэлэцIыкIухэм якъэухъумэн и Дунэе мафэ Урысыем и Президентэу Владимир Путиным орденэу «Родительская слава» зыфиIорэр сабыибэ зиIэ ны-тыхэм ащыщхэм Кремлым къащыритыгъ. Адыгэ РеспубликэмкIэ Адыгэкъалэ щыщ Шэуджэнхэм яунагъо а тын лъапIэр къыфагъэшъошагъ. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Iофтхьабзэм хэлэжьагъ.\nУрысые Федерацием и Президент мызэу, мытIоу тапэкIэ хигъэунэфыкIыгъагъ унагъом IэпыIэгъу егъэгъотыгъэным Урысыем ихэбзэ Iэшъхьэтетхэм лъэшэу анаIэ зэрэтырагъэтырэр.\n«Унагъор, обществэр ыпэкIэ лъызыгъэкIуатэхэрэр кIэлэцIыкIухэм зэрафэгумэкIыхэрэр, ахэм яамалхэм икъоу зыкъызэIуарагъэхынэу зэрэпылъхэр ары. Мы аужырэ илъэсхэм тихэгъэгу макIэп щашIагъэр ныхэмрэ кIэлэцIыкIухэмрэ IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэнымкIэ. Мы лъэныкъомкIэ гъэхъагъэхэр ашIыгъэх. СабыитIу ыкIи ащ ехъу зыпIурэ унагъохэр нахьыбэ мэхъу зэпыт. КIэлэцIыкIухэр зыпIунэу зыштэгъэ унагъохэри ахэм ахэхьэх», — къыщиIуагъ Владимир Путиным зэIукIэгъум ыкIи къэзэрэугъоигъэхэм къафэгушIуагъ.\nКъэралыгъо орденэу «Родительская слава» зыфиIорэр тын лъэпIэ дэдэхэм зэу ащыщ. А орденыр АдыгеимкIэ къызыфагъэшъошэгъэ Шэуджэн Аслъанрэ Фатимэрэ илъэс 22-рэ хъугъэу зэгурыIохэу зэдэпсэух, сабыи 7 зэдапIу, нэбгыри 3-р студент. Шэуджэн Аслъан гъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ республикэ къулыкъум АдыгэкъалэкIэ иотдел къэралыгъо инспекторэу Iоф щешIэ, ведомствэ тыныбэ къыфагъэшъошагъ. Ахэм зэу ащыщ Адыгэ Республикэм ирэзэныгъэ тхылъ. Шэуджэн Фатимэ апшъэрэ гъэсэныгъэ иI, кIэлэегъэджэ сэнэхьатэу ыIэ къыригъэхьагъэр икIэлэцIыкIухэм япIункIэ къышъхьапэ.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Шэуджэнхэм яунагъо тыныр къызэрэфагъэшъошагъэмкIэ фэгушIуагъ. Унэгъо кIоцIым илъ зэфыщытыкIэ дахэхэм Адыгеим уасэ зэрэщафашIырэр, бын-унэгъо Iужъухэр зэрэщалъытэхэрэр ащ хигъэунэфыкIыгъ.\n«Унэгъо пытэхэм шъыпкъэныгъэр, гукIэгъур, шIулъэгъур зылъэпсэ хабзэхэу Урысыем илъхэм ягъэпытэн яIахьышIу хашIыхьэ. Путин Владимир Владимир ыкъом зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, ахэр ары тикъэралыгъо ипкъэоу щытхэр, хэгъэгум хэхъоныгъэ ышIынымкIэ лъэпсэ шъхьаIэхэм ащыщхэр», — хигъэунэфыкIыгъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ.\nАдыгеимкIэ Шэуджэнхэм яунагъо яплIэнэрэу ащ фэдэ орден къыфагъэшъошагъ. 2009-рэ илъэсым къуаджэу Пщыжъхьаблэ щыщ Батмытхэм яунагъо, 2010-рэ илъэсым поселкэу Тульскэм щыщ Соловьевхэм яунагъо, 2012-рэ илъэсым къалэу Мыекъуапэ щыщ Панковхэм яунагъо ащ фэдэ тын къафагъэшъошэгъагъ. ПстэумкIиАдыгеим сабыибэ зэрыс унэгъо мини 5,9-рэ щэпсэу, илъэс къэс ахэм япчъагъэ хэхъо.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, республикэми, Урысыеми анахь мылъку шъхьаIэу яIэр цIыфхэр ары. Республикэм ихэбзэ къулыкъухэм пшъэрылъ шъхьаIэу яIэр цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ зыкъегъэIэтыгъэныр ары. Джащ пае сабыибэ зэрысхэ унагъохэм, ныхэм, кIэлэцIыкIухэм IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэным тегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэу федеральнэ гупчэм къырихьыжьэхэрэм япхырыщын республикэм лъэшэу анаIэ щытырагъэты.\nАдыгеим щыпсэурэ унагъом нэмыкIэу мыгъэ ащ фэдэ орден афагъэшъошагъ Москва, Ставрополь краим, Калининград, Курган хэкухэм, Хакасием, Якутием, Мордовием ащыщ унагъохэми.\n15.08.2019 ЯгумэкIыгъохэр къырахьылIагъэх\n15.08.2019 Джы Адыгеим щыпхыращыщт\n14.08.2019 Спортым республикэм зыщиушъомбгъуным анаIэ тет


В.Нарожный: Граждане обязательно должны увидеть и почувствовать, что их проблема взята на особый контрольВ.Нарожнэр: ЦIыфмэ алъэгъун ыкIи зэхашIэн фае ягумэкIыгъохэм язэшIохын зэрэдэлажьэхэрэр\nВ.Нарожнэр: ЦIыфмэ алъэгъун ыкIи зэхашIэн фае ягумэкIыгъохэм язэшIохын зэрэдэлажьэхэрэр\n11 апреля 2019 года 16:45\nАР-м и Къэралыгъо Совет—Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэм IофшIэгъу зэIукIэгъу адыриIагъ ПАО «Кубаньэнерго» электрические сети» зыфиIорэм икъутамэ иинженер шъхьаIэу Хъурэе Адамэрэ Шэуджэн районым ит Джыракъые къоджэ псэупIэм ипащэу Къэгъэзэжь Юрэрэ. ЗэIукIэм джащ фэдэу хэлэжьагъэх псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, связымкIэ ыкIи ЖКХ-кIэ парламентым икомитет итхьаматэу Олег Картамышевымрэ парламент комитетым итхьаматэ игуадзэу Аулъэ Вячеславрэ.\nЗэIукIэгъум ушъхьагъэу фэхъугъэр Джыракъые чIыпIэ псэупIэм хэхьэрэ къуаджэхэм электрическэ энергиер зэрафимыкъурэм, зэпыухэр зэрэфэхъухэрэм афэгъэхьыгъэ тхьаусыхэ тхылъхэу цIыфмэ къафатхыгъэхэр ары.\nА Iофыгъом фэгъэхьыгъэу гъэтхэпэ мазэм Олег Картамышевыр цIыфхэм аIукIэгъагъ ыкIи мы гумэкIыгъохэм ядэгъэзыжьын зэрэдэлэжьэщтхэ шIыкIэм егупшысэнхэу ащ щырахъухьэгъагъ.\nНепэ Джыракъые чIыпIэ псэупIэм ипащэу Къэгъэзэжь Юрэ Iофым изытет нахь игъэкIотыгъэу зэIукIэм хэлажьэхэрэр щигъэгъозагъэх.\n--Ом изытет емылъытыгъэу зы мафэм къыкIоцI пчъагъэрэ электроенергиер щымыIэу къыхэкIы. КъызыхъужьыкIэ унэм щагъэфедэрэ техникэр ыгъэстэу мэхъу. Джащ фэшI, псэупIэм щыпсэурэ цIыфхэри, социальнэ ыкIи производственнэ объектхэри къин хэтых,--къыIуагъ Къэгъэзэжь Юрэ.\nПАО «Кубаньэнерго» электрические сети» зыфиIорэм икъутамэ иинженер шъхьаIэу Хъурэе Адамэ къызэриIуагъэмкIэ мы гумэкIыгъом идэгъэзыжьын джырэ уахътэм дэлажьэх. Энергетическэ Iэмэ-псымэу щыIэм изытет дэй дэдэу зэрэщытым фэшI, ВЛ-I0кВ зыфиIорэ схемэр 2020-рэ илъэсым агъэцэкIэжьынэу агъэнафэ.\n--А уахътэм темыжэу непэ тэ тшIэн тлъэкIыщтхэр тэшIэх, электроэнергиер зэрыкIорэ гъогур тэукъэбзы, чъыг къутамэхэу проводмэ анэсыхэрэр апытэупкIы, жьыбгъэм ыгъэфыкъуагъэхэр тэгъэцэкIэжьых, --къыIуагъ Хъурэе Адамэ.\n-- ЦIыфмэ алъэгъун ыкIи зэхашIэн фае ягумэкIыгъохэм язэшIохын зэрэдэлажьэхэрэр. Электроэнергиер къоджэ псэупIэмэ зэпыу имыIэу аIэкIэхьаным пае Iофтхьабзэхэр итхъухьагъэх. ПэшIорыгъэшъ IофшIэнхэр дгъэцэкIэгъахэх. Ащ ыуж джыри зэ цIыфмэ заIудгъэкIэнышъ, энергооборудованиер зэрэдгъэцэкIэжьыщтыр къафэтIотэщт,--къыIуагъ АР-м и Къэралыгъо Совет—Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэм.


Гухэлъхэм адиштэу агъэцакIэх — Адыгэ макъ\nГухэлъхэм адиштэу агъэцакIэх\nРедактор 05.08.2020 05.08.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nУФ-м и Президентэу Владимир Путиным къыгъэнэфэгъэ лъэпкъ проектхэр республикэм зэрэщагъэцакIэхэрэм изэфэхьысыжьхэр ашIыгъэх.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, непэрэ мафэм ехъулIэу Адыгеим лъэпкъ проект 11 ыкIи шъолъыр проект 50 щагъэцакIэ.\nМы илъэсымкIэ шъолъыр проектхэм язэшIохын сомэ миллиарди 4,2-рэ пэIуагъэхьащт. Ащ щыщэу сомэ миллиарди 3,6-р федеральнэ гупчэм къытIупщыщт, сомэ миллион 558-р — республикэм ыкIи сомэ миллион 37-р — чIыпIэ бюджетхэм къахагъэкIыщт. Бюджетым емыпхыгъэ къэкIуапIэхэр сомэ миллион 44-рэ мэхъу.\nЛъэпкъ проектэу «Псауныгъэр къэухъумэгъэныр» зыфиIорэм игъэцэкIэн сомэ миллион 829-рэ пэIуагъахьэ. Джырэ уахътэм ехъулIэу мы лъэныкъомкIэ зэзэгъыныгъэу адашIыгъэр процент 87-рэ мэхъу, кассовэ хъарджхэр — процент 53-рэ. Адыгэ республикэ онкодиспансерым, Адыгэ республикэ ыкIи Мыекъопэ къэлэ сымэджэщхэм язэтегъэпсыхьан лъагъэкIуатэ. Ащэфынэу щыт техники 141-м щыщэу къаIэкIэхьагъэр 118-рэ мэхъу. Джащ фэдэу кIэлэцIыкIу диагностическэ гупчэмрэ зыныбжь имыкъугъэхэм афытегъэпсыхьэгъэ поликлиникэхэмрэ ящыкIагъэр арагъэгъотынымкIэ IофшIэныр зэхащэ. Апэрэ медикэ-санитарнэ IэпыIэгъур ягъэгъотыгъэным исистемэ хэхъоныгъэ ышIынымкIэ шъолъыр проектым къыдыхэлъытагъэу сомэ миллиони 124-рэ зытефэрэ фельдшер-мамыку IэзэпIэ 23-рэ республикэм щашIы. Псэолъэ 19-мэ IофшIэнхэр ащырагъэжьагъэх, 4-мкIэ — зэзэгъыныгъэхэр адашIыгъэх. Мы илъэсым ыкIэм нэс объектхэр атынхэу агъэнафэ. Оборудованием ищэфынкIэ аукционхэр шышъхьэIу-Iоныгъо мазэхэм зэхащэщтых.\nЛъэпкъ проектэу «Гъэсэныгъ» зыфиIорэм игъэцэкIэн сомэ миллион 866-рэ тефэ. Зэзэгъыныгъэу адашIыгъэхэр процент 82,5-рэ мэхъу, хъарджхэр — процент 36-рэ. Илъэсэу тызыхэтым къыкIоцI еджэпIитIум яшIын аухыжьынэу агъэнафэ. Мыекъуапэ щагъэпсырэм чIыпIэ 1100-рэ иI, станицэу Ханскэм дэтыр кIэлэеджэкIо 250-мэ атегъэпсыхьагъ. Къоджэ еджапIэхэм яспортзали 9-мэ игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр ащэкIох. Гъэсэныгъэм иорганизацие 90-мэ цифрэ шIыкIэм тет оборудованиер ачIагъэуцуагъ. Джащ фэдэу мобильнэ технопаркэу «Кванториум» зыфиIорэр, гъэсэныгъэм игупчэ зэфэшъхьафхэр къоджэ еджэпIэ 15-мэ ащагъэпсых.\nПроектэу «Демографием» епхыгъэ Iофтхьабзэхэм ягъэцэкIэн сомэ миллиард 1,2-м ехъу республикэм щыпэIуагъэхьащт. Зэзэгъыныгъэу адашIыгъэхэр процент 98,3-рэ мэхъу. Мыщ къыдыхэлъытагъэу Мыекъуапэ зы кIэлэцIыкIу IыгъыпIэ щагъэпсы, къуаджэхэм мыщ фэдэ учреждении 3 ащашIынхэу рагъэжьагъ, мыл площадкэ зыхэт спорткомплекс республикэм икъэлэ шъхьаIэ къыщызэIуахыгъ, муниципалитетхэм мыщ фэдэ псэолъэ 45-рэ ащашIы, джащ фэдэу сабый къызэрыхъухьэгъэ унэгъо мини 3,4-м ехъумэ ахъщэ IэпыIэгъу арагъэгъотыгъ.\nКультурэм хэхъоныгъэ ышIынымкIэ агъэфедэщт мылъкур сомэ миллиони 106-м ехъу, проценти 100-м кIахьэу зэзэгъыныгъэхэр адашIыгъэх, хъарджхэр — процент 70-м шIокIы. Къуаджэхэм адэт культурэм иучреждении 5-мэ игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр ащэкIох, модельнэ шапхъэм диштэу библиотеки 2 зэтырагъэпсыхьэ, нэбгырэ 300 зычIэфэщт культурэм и Унэ ишIын къуаджэу Фэдз щаухы, искусствэхэмкIэ еджапIэхэм ящыкIэгъэ Iэмэ-псымэхэр афащэфых.\nМэхьанэшхо зиIэхэм ащыщ проектэу «Щынэгъончъэ ыкIи шэпхъэшIухэм адиштэрэ автомобиль гъогухэр» зыфиIорэм игъэцэкIэн. ЗэкIэмкIи ащ сомэ миллион 622-рэ тефагъ. Мы илъэсымкIэ автомобиль гъогу 49-мэ гъэцэкIэжьынхэр ыкIи гъэкIэжьынхэр ащыкIонхэу щыт. Илъэсым ыкIэм нэс сурэт ыкIи видео тезыхырэ пкъыгъо 52-рэ гъогухэм атырагъэуцощт. 2021-рэ илъэсым гъогу псэолъэ 54-мэ гъэцэкIэжьынхэр арашIылIэнхэу агъэнафэ, ащ якIыхьагъэ километрэ 66-м ехъу.\nЛъэпкъ проектэу «ПсэупIэр ыкIи къэлэ щыIакIэр» зыфиIорэм игъэцэкIэн сомэ миллиони 181-рэ пэIухьащт, зэзэгъыныгъэу адашIыгъэхэр процент 94,5-рэ мэхъу, процент 75,4-р агъэфедагъ. ЗэрэрахъухьагъэмкIэ, общественнэ чIыпIэ 14 ыкIи щагу 34-рэ зэтырагъэпсыхьащтых. Непэрэ мафэм ехъулIэу щагу 28-м ыкIи общественнэ чIыпIи 5-м IофшIэнхэр ащаухыгъэх. Урысые зэнэкъокъоу «Къэлэ цIыкIухэр» зыфиIорэм къащыхэщыгъэ Адыгэкъалэ имемориальнэ комплексэу «ТекIоныгъэм» изэтегъэпсыхьан лъагъэкIуатэ. Ащ нэмыкIэу къызэхэонымкIэ щынагъоу щыт псэупIэхэм ащыщхэр (квадратнэ метрэ 740-рэ арылъ) агъэкощыщтых. Ащ сомэ миллион 29-рэ пэIуагъэхьащт.\nЭкологием ылъэныкъокIэ щыIэ лъэпкъ проектым игъэцэкIэн сомэ миллион 98-рэ тефэ, зэзэгъыныгъэхэри адашIыгъахэх. Шъолъыр проектэу «Псы къабз» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу къуаджэу Кощхьаблэрэ селоу Красногвардейскэмрэ псэолъи 2 ащашIы. Зашъохэрэ псыр шэпхъэшIухэм адиштэным ар фытегъэпсыхьагъ. 2021-рэ илъэсым республикэм имуниципальнэ образовании 5-мэ мыщ фэдэ объект 15 ащашIыщтых ыкIи ащагъэцэкIэжьыщтых. Мэзхэр къэухъумэгъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ шъолъыр проектым игъэцэкIэн ишIуагъэкIэ техникэ ыкIи оборудование зэфэшъхьафхэр къащэфынхэ алъэкIыгъ. Пыдзэфэ пытэхэм ягъэзекIон епхы-гъэ проектым къыдыхэлъытэгъэ Iофтхьабзэхэр зэрифэшъуашэу гъэцэкIэгъэнхэм фэIорышIэщт федеральнэ бюджетым къыхэхыгъэ сомэ миллион 30-у Адыгеим къыIэкIэхьагъэр.\nЛъэпкъ проектхэу «Цифрэ экономикэр», «Предпринимательствэ цIыкIур ыкIи гурытыр», «Дунэе кооперациер ыкIи экспортыр» зыфиIохэрэм ягъэцэкIэни республикэм мэхьанэшхо щыраты.\nПроектхэм шIуагъэу къатырэр зэгъэшIэгъэным пае къэгъэлъэгъони 151-мкIэ мэзищ къэс зэфэхьысыжьхэр ашIых, анахьэу анаIэ зытырагъэтын фэе лъэныкъохэр агъэнафэх. Ащ фэгъэзэгъэ гъэIорышIапIи республикэм щызэхащагъ.\nПредыдущая Görevinden ayrıldı\nСледущая УплъэкIунхэр лъагъэкIуатэх


«Налмэсыр» Iэгутеом щагъэкIагъэп | Адыгэ Макъ\n«Налмэсыр» Iэгутеом щагъэкIагъэп\nАвтор: Редакция\t/ 27.11.2017\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nТиреспубликэ и Къэралыгъо ансамблэу «Налмэсым» Белоруссием икъалэхэу Гомель, Речицэ, Жлобин, Калинковичи концертхэр къащитыгъэх. Искусствэм лъэпкъхэр зэфищэхи, яшэн-хабзэхэр къызэфаIотагъэх.\n— Къашъо пэпчъ IэгутеошхокIэ тиартистхэр сценэм къытекIыжьыщтыгъэх, — къытиIуагъ «Налмэсым» ихудожественнэ пащэу, Адыгеим инароднэ артистэу, Пшызэ изаслуженнэ артистэу Хъоджэе Аслъан. — Адыгэ къашъом гупшысэу хэлъыр, тишъуашэхэм ядэхагъэ концертхэм къащыдгъэлъэгъуагъ.\nИскусствэм феджэгъэ ыкIи хэшIыкI фызиIэ нэбгырабэ пчыхьэзэхахьэхэм ачIэсыгъ, «Налмэсым» уасэу фашIырэр яIэгутеокIэ, ягущыIэ фабэхэмкIэ къаушыхьатыгъ.\nКIэух зэхэт къашъоу «Си Адыгеир» гур зыфищэу А. Хъоджаем ыгъэуцугъ. Лъэпкъым ишэн-хабзэхэр, хэхъоныгъэу искусствэм щишIырэр, хьакIэм зэрэпэгъокIыхэрэр, мамыр псэукIэм игъэдэхэн республикэм щыпсэурэ лъэпкъхэр зэрэдэлажьэхэрэр къашъом хэолъагъох.\nИлъэс 20-м ехъукIэ узэкIэIэбэжьмэ, «Налмэсыр» Белоруссием щыIагъ. Бысымхэр тиартистхэм къафэзэщыгъэх, нахьыбэрэ зэIукIэхэ ашIоигъоу къараIуагъ.


Адыгэ Хэку Таймс: Гималаи икъушъхьэ анахь дахэм Адыгэ ныпыр щагъэIагъ\nАдыгэ Республикэм щыщ къушъхьэзекIо Iазэу Геннадий Долговыр Гималаи икъушъхьэ дахэу Ама-Даблам (6856) идэкIоен мыгъэ хэлэжьагъ. ДэкIоегъум илъэхъан къушъхьэтхым нэсынхэкIэ метри I00 къэнагъэу купым щыщ нэбгыри 4 язым ипсауныгъэ къэдэигъ.\n- ЗэкIэри дэгъоу кIощтыгъэ, зекIо гъогу хьылъэм ыкIэм тынэсыгъагъ, Ама-Даблам ышъхьагъ нэм къыкIэуцогъагъ, - къеIуатэ Геннадий Долговым. - ЫкIи гъусэу сэ сиIэр къэмэхыгъ. Изытет дэй дэдагъ. ЦIыфым ищыIэныгъэ тэ тизекIуакIэ елъытыгъагъ. Къушъхьэтхым тызфищэщтыгъэми, тиныбджэгъу къетхьыхыжьыгъ.\nДэкIоеным хэлэжьэрэ Олег Афанасьевыр къыкIэлъыкIорэ мафэм изакъоу къушъхьэтхым дэкIоенэу ежьагъ ыкIи ар къыдэхъугъ. Адыгеим ибыракъэу зыдаштагъэр Ама-Даблам ышъхьагъ нэсыгъ. Адырэ къушъхьэдэкIуаехэм зипсауныгъэ зэщыкъуагъэр къыращэхыжьыгъ. Непал ипсэупIэ анахь благъэу Пангбоче (3900 м) къынагъэсыгъ. ДжырэкIэ ащ изытет дэгъу.


Лъэпкъ зэгурыIоныгъэр агъэпытэ — Адыгэ макъ\nЛъэпкъ зэгурыIоныгъэр агъэпытэ\nРедактор 03.10.2017 03.10.2017 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nУрысые ныбжьыкIэ форумэу «ЗэгурыIоныгъэмрэ зыкIыныгъэмрэ тикIуачI» зыфиIорэр Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым бэмышIэу щыкIуагъ.\nЛъэпкъ зэфэшъхьафхэм къахэкIыгъэ ныбжьыкIэхэр ащ хэлэжьагъэх.\nМыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым Урысые общественнэ движениеу «Всероссийский межнациональный союз молодежи» зыфиIорэр, АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ ыкIи АР-м зекIонымрэ зыгъэпсэфыпIэхэмрэкIэ и Комитет иIэпыIэгъухэу Iофтхьабзэр зэхащагъ.\nМосква, Къыблэ ыкIи Темыр-Кавказ федеральнэ шъолъырхэм къарыкIыгъэ ныбжьыкIишъэ фэдиз форумым хэлэжьагъ. Iофтхьабзэр къызэIуихыгъ АР-м и Къэралыгъо советникэу, Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым икъызэIухын зиIахьышIу хэзышIыхьагъэу, апэрэ ректорыгъэу, джырэкIэ мы апшъэрэ еджапIэм ипрезидентэу ТхьакIущынэ Аслъан. Мы апшъэрэ еджапIэм икъызэIухын тарихъэу пылъым, хэхъоныгъэу ышIыхэрэм ар къатегущыIагъ. СыдигъокIи ныбжьыкIэхэм зэгурыIоныгъэ, зыкIыныныгъэ азыфагу илъыным фэгъэхьыгъэу еджапIэм Iоф зэришIэрэр ащ къыIуагъ. АщкIэ республикэ общественнэ организациеу «Лига мира» зыфиIорэм ыкIи Лъэпкъ дипломатиемрэ межкультурнэ коммуникациехэмрэкIэ Гупчэу университетым щызэхащагъэм Iофышхо зэришIэрэр ТхьакIущынэ Аслъан къыIуагъ. Нэужым мы гупчэр къэзыухыгъэхэм дипломхэр аритыжьыгъэх.\nФорумым ихьакIэу, Урысые общественнэ движениеу «Всероссийский межнациональный союз молодежи» зыфиIорэм ипащэу, лъэпкъ зэгурыIоныгъэм ыкIи ныбжьыкIэхэм яхэгъэгу шIу алъэгъоу пIугъэнхэм фэгъэзэгъэ комиссием ипащэу, УФ-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ ныбжьыкIэ IофхэмкIэ и Совет хэтэу Кантемир Хуртаевым гущыIэ ратыгъ. Урысыем щыпсэурэ цIыф лъэпкъ зэфэшъхьафхэр зэзыпхырэ лъэныкъо шъхьаIэу ащ зигугъу къышIыгъэр титарихъ, тикультурэ зэрэзэпхыгъэхэр ары. Ащ ишIуагъэкIэ тикъэралыгъо зыкIыныгъэ ыкIи мамырныгъэ зэрилъыр къыхигъэщыгъ.\nМыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетыр къэзыухыгъэу, АР-м зекIонымрэ зыгъэпсэфыпIэхэмрэкIэ и Комитет итхьаматэу Къэлэшъэо Инвер Iофтхьабзэм къекIолIагъэхэм шIуфэс къарихыгъ ыкIи зекIоным хэхъоныгъэхэр ышIынхэм фэшI лъэпкъ зэгурыIоныгъэм мэхьэнэшхо зэриIэр къыIуагъ.\nЫпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ гупчэм ипащэу Саид Мусхаджиевыр IофшIэнэу агъэцакIэрэм нэужым къытегущыIагъ. Студент объединениехэм, организациехэм, Абхъаз, Азербайджан, Дагъыстан, Чэчэн, Къырым ыкIи нэмыкIхэм янаучнэ ассоциациехэм зэпхыныгъэ адыряIэу Iоф зэрадашIэрэр къыIуагъ. Гупчэр къызызэIуахыгъэм къыщегъэжьагъэу ныбжьыкIэ 500 фэдизмэ ар къаухыгъ, ахэм Урысыем ишъолъыр зэфэшъхьафхэм Iоф ащашIэ.\nНэуж форумым хэлажьэхэрэр IофшIэным фежьагъэх. Программэм къыдыхэлъытагъэу Iэнэ хъурае зэхащагъ, ныбжьыкIэ проект гъэшIэгъонхэр къагъэлъэгъуагъэх, экстремизмэм пэшIуекIогъэным фэшI динлэжьхэм зэхащэрэ Iофтхьабзэхэм къатегущыIагъэх.\nIофтхьабзэм къыдыхэлъытагъэу хьакIэу къэкIуагъэхэм республикэм ичIыпIэ дахэхэр арагъэлъэгъугъэх, итарихъ къафаIотагъ.\nПредыдущая Тхьаматэр хадзыгъ\nСледущая ЩыIэныгъэм пытэу хэуцуагъ


Бзылъфыгъэр — ны, шъхьэгъус, псауныгъэм иухъумакIу… — Адыгэ макъ\nБзылъфыгъэр — ны, шъхьэгъус, псауныгъэм иухъумакIу…\nАдыгэ республикэ клиническэ сымэджэщым сызащэгъэ мафэр сэрыкIэ гузэжъогъоу щытыгъ. Нэхэм зыщяIэзэхэрэ отделениеу сызчIащагъэм чIэт врачхэр гуфэбэныгъэ хэлъэу къыспэгъокIыгъэх.\nОтделением ипащэу ТIэшъу Адам Феликс ыкъор апэу къысэплъыгъ, «экстренная операция» къыIуагъ.\n«Хэта операцие сызышIыщтыр?» — сеупчIыгъ Адам.\n«Операцие узышIыщтыр Къушъхьэ Светлан» — джэуап къыситыжьыгъ.\nНэужым адрэ врачхэри къысэплъыгъэх. Операцием ыпэкIэ узыуплъэкIун фэе специалистхэр къысэуцокIыгъэх. ИщыкIэгъэ уплъэкIунхэр псынкIэу сагъэкIугъэх. Кардиологым сыгу дэеу Iоф зэришIэрэр къыIуагъ. Врачхэр а Iофым нахь къызэтыригъэуцуагъэх, икIэрыкIэу анализхэр сагъэтыжьыгъэх. ТIэшъу Адам къариIуагъ: «Бзылъфыгъэр операцие шIыгъэн, ащ ищыIэныгъэ къэухъумэгъэн фае». СищыIэныгъэ мымакIэу зэпхыгъэ врач-анестезиологхэр зэплъыжьыгъэх, отделением ипащэ къыIуагъэр зэрагъэцэкIэн фаер зэкIэми къагурыIуагъ.\nШIэх дэдэу операционнэ блокым сынагъэсыгъ. Сыгу къыдэзыщэещт гущыIэ фабэхэр къысаIохэзэ, операцием сыфагъэхьазырыгъ. Сэ сызыфэе врачэу, зигугъу дахэкIэ ашIэу зэхэсхыгъэр сашъхьагъ къиуцуагъ: «Угу рэхьат шIы, операцием бэрэ сыпылъыщтэп». Операцием ипэублэ къэбар чэф къыIуатэу ащ ригъэжьагъ. Шъэфэу, тынчэу, уедэIу зэпытыгъэми ымакъэ уемызэщэу бзылъфыгъэр гъэпсыгъэ. КъыIотэрэ къэбарым игъусэ врачхэр къыхэгущыIэхэзэ, сэри а къэбарым сыкъыкIэдэIукIызэ гумэкIыгъохэм сягупшысэным игъо симыфэзэ, къэбарым икIэух операциери аухыгъ. Светланэ операциер дэгъоу зэрэкIуагъэр къысиIуагъ. Игъусэмэ «тхьашъуегъэпсэушхо» ариIозэ, операционнэ блокым къычIэкIыжьыгъ.\nДахэу, шъабэу къыздэгущыIэхэзэ палатэм сыкъащэжьыгъ. Узэу сиIэр зэрагъэIэсагъэм, операциеу ашIыгъэри дэгъоу зэрэхъугъэм сыкIэгушIоу сыщылъыгъ. Бэ темышIэу Къушъхьэ Светланэ садэжь къычIэхьагъ. Сыкъызэрэчэфыжьыгъэр лъэшэу игопагъ, сизытет къыкIэупчIагъ.\nПалатэу сызэрылъыгъэр къэбзэ дэдагъ. Медицинэм иIофышIэу чIэтхэм зэгурыIоныгъэ зэрахэлъыр, яIофшIэн дэгъу дэдэу зэрагъэцакIэрэр, ясымаджэхэм гущыIэ дэхабэ къазэрафагъотырэр сшIогъэшIэгъонэу сяплъыщтыгъ. ШIыкIэ-гъэпсыкIэ гъэнэфагъэ мыщ зэрэчIэлъыр ащ къегъэлъагъо.\nОтделением, зэрэхабзэу, IофшIэныри щыжъот. Ау ащ дакIоу, мыщ Iэзэным ылъэныкъокIи, сымаджэм фыщытыкIэу фыряIэмкIи, къэбзэныгъэу чIэлъымкIи къахэщы. КIэлэ ныбжьыкIэу, ищыгъэ дахэу, отделением ипащэу ТIэшъу Адам ар ишIушIагъ. ЗэрэныбжьыкIэм емылъытыгъэу, исэнэхьат хэшIыкI зэрэфыриIэр, иIофшIэн шIу зэрилъэгъурэр нафэ.\nВрач Iазэу, апшъэрэ категорие зиIэу, купэу зыхэтым щагъашIоу, Iэдэбныгъэ зыхэлъ бзылъфыгъэм гуфэбэныгъэ хэлъэу IаплI къысещэкIы. «Хэта мыр?», — сыкIэупчIэ. Ау ар сэр-сэрэу къэсшIэн фэягъ: шапсыгъэ бзылъфыгъ, къуаджэу Псэйтыку къыщыхъугъ. Сигупшысэхэр лъысэгъэкIуатэх.\nШапсыгъэ къуаджэу Псэйтыку щыпсэухэрэм ижъырэ адыгэ шэн-хэбзэ дахэхэр агъэцакIэх, ныдэлъфыбзэм пылъых. Жэбзэ гущыIакIэу яIэри щыкIодырэп. Чылэм нэмыкI лъэпкъхэри дэсых. Ар зэрэцIыкIум емылъытыгъэу еджэгъэ-гъэсэгъабэ къыдэкIыгъ. Ахэр Урысыем ишъолъырхэм, джащ фэдэу Адыгеим, Краснодар краим, нэмыкI чIыпIэхэм ащэпсэух. Псэйтыку икIэлэ пIугъэмэ ащыщых режиссер шъхьаIэу, зищыIэныгъэ театрэм езыпхыгъэ Ахыджэго Мэджыдэ, пщынэо IэпэIасэу, культурэм изаслуженнэ IофышIэу Лъэцэрыкъо Кимэ, Тэхъутэмыкъое район администрацием ипащэу Шъхьэлэхъо Азмэт, телезещакIоу Хъущт Мирэ, зэлъашIэрэ корресподентэу Хъущт Шэбанэ.\nМыхэм ясатыр хэуцуагъ Псэйтыку ипшъэшъэ пIугъэу ШIуцIэ (Къушъхьэ) Светланэ Хьазрэт ыпхъур. Мы статьяр стхы зэхъум, шъхьэу фэсшIыщтым бэрэ сегупшысагъ ыкIи «Бзылъфыгъэр — ны, шъхьэгъус, псауныгъэм иухъумакIу…» сIонэу исхъухьагъ.\nБзылъфыгъэр ны. Ащ нахь лъапIэ тыдэ къипхын, дунаир зыгъэнэфырэр ары. Ащ игуфэбэныгъэ, игукIэгъу зыми пэпшIынэу щытэп. Бзылъфыгъэр шъхьэгъус — джэныкъо машIор ыгъэкIуасэрэп, унагъор зэрещэ, сабыир епIу, лъэпкъым хегъахъо, лIакъом идахэ къеIуатэ, илъфыгъэ гукIэгъур, зэфагъэр хелъхьэх, адыгэ шэн-хэбзэ дахэхэр пегъохых. Мы къэсIуагъэр зэкIэ зы бзылъфыгъэм хэслъэгъуагъэх. Светланэ унэгъо дахэ иI, сабыищ епIу. ШIу ылъэгъурэ сэнэхьатым илъэс 29-рэ хъугъэу рэлажьэ. Бзылъфыгъэ цIыкIум джащ фэдиз шIуагъэ пылъ. ТиныбжьыкIэхэм Светланэ щысэтехыпIэ афэхъунэу сыфай. Адыгэмэ аIо: «УцIыфыныр къины, умыцIыфыныр IэшIэхы», «ЦIыфмэ уагъэдэгъумэ, удэгъущт». Мы гущыIэжъхэм ямэхьанэ шъыпкъэу сэлъытэ.\nСветланэ сыфэраз, ащ шIу дэдэ зысигъэлъэгъугъ. Ащ «идышъэ» Iапэхэр бэрэ сыгу илъыных, Iэзэгъу зыфэхъущт цIыфыбэ джыри рихьылIэн. Непэ врач IэпэIасэм сызэрэфэразэм нэмыкIэу зыпIугъэ янэрэ ятэрэ, зылэжьыгъэхэм, гъэсэныгъэ езыгъэгъотыгъэ кIэлэегъаджэхэм шъхьащэ афэсэшIы, щытхъур афэсэIо. Опсэу, Светлана!\nIофшIэным иветеран, культурэм изаслуженнэ IофышI.\nПредыдущая Нэбгырэ мин 37-м ехъумэ ателъ\nСледущая ПшъэдэкIыжьыр фызэблахъугъ


Бзыуи чъыги яныбджэгъу | Адыгэ Макъ\nБзыуи чъыги яныбджэгъу\n«Сохраним лесную красавицу» зыфиIорэ экологическэ Iофтхьабзэу Кавказ биосфернэ заповедникым зэхищэгъагъэм икIэуххэр къалэу Мыекъуапэ щызэфахьысыжьыгъэх.\nIофшIэгъэ 300 фэдиз зэнэкъокъум къырахьылIэгъагъ. Елкэ сурэтхэр тхылъыпIэм тешIыхьэгъагъэх, конфет шъуампIэхэм ыкIи салфеткэхэм ахэшIыкIыгъагъэх, гъучIым хэупкIыгъэхэри ахэтыгъэх.\nАнахь IофшIэгъэ дэгъухэр къэзыгъэхьазырыгъэхэу нэбгырэ 50 фэдиз зэфэхьысыжьхэр ашIыхэ зэхъум къырагъэблэгъагъэх.\nЗаповедникым иIофышIэхэм ягопагъ яIофтхьабзэхэм къахэлажьэхэрэм япчъагъэ илъэс къэс къызэрэхахъорэр. Непэ чIыопсым исурэт зышIыхэрэр неущ волонтерхэм ахэхьэх, тыкъэзыуцухьэрэ дунаим фэщагъэхэу мэхъух.\nКъихьэгъэ илъэсми зэдагъэцэкIэн алъэкIыщт Iофыгъохэм атегущыIагъэх, зэнэкъокъум хэлэжьагъэхэм зэхэтхэу сурэтхэр атырахыгъэх. КъыкIэлъыкIощт зэIукIэгъур гъатхэм, «Бзыухэр жъугъашхэх!» зыфиIорэ экологэ-просветительнэ Iофтхьабзэм зэфэхьысыжьхэр фашIы хъумэ щыIэщт.\nСурэтхэм арытхэр: Iофтхьабзэр зэхэзыщагъэхэмрэ ащ хэлэжьагъэхэмрэ.


Лъапсэр аухъумэзэ | Адыгэ Макъ\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат тарихъ шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу, шIэныгъэхэмкIэ Урысые Академием материальнэ культурэм ихъишъэкIэ иинститут Гупчэ Азиемрэ Кавказымрэ яархеологиекIэ иотдел инаучнэ IофышIэ шъхьаIэу Виктор Трифоновым, тарихъымкIэ Къэралыгъо музеим археологие саугъэтхэмкIэ иотдел ипащэу Наталья Шишлинам, Урыс географическэ обществэм и Адыгэ шъолъыр къутамэ итхьаматэу Игорь Огай зэIукIэгъу адыриIагъ.\nЗэIукIэгъум хэлэжьагъэх культурэ кIэным икъэухъумэнкIэ ыкIи игъэфедэнкIэ АР-м и ГъэIорышIапIэ ипащэу ЦIыпIынэ Рустем, Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипресс-секретарэу ХьакIмэфэ Налбый.\nКультурэ-тарихъ кIэныр къэухъумэгъэным, краеведением республикэм хэхъоныгъэ щегъэшIыгъэным атегъэпсыхьэгъэ проектхэм ахэр атегущыIагъэх.\nАдыгеим итарихъ–культурэ, ичIыопс кIэн къэухъумэгъэнхэмкIэ Iофэу ашIэрэм республикэм ихэбзэ Iэшъхьэтетхэм зырагъэушъомбгъу зэрашIоигъор КъумпIыл Мурат къыIуагъ. Республикэм ипащэ ишIошIкIэ, хабзэм икъулыкъухэм, научнэ IофышIэхэм, общественностым ащкIэ акIуачIэ зэдырахьылIэн фае. НыбжьыкIэ форумэу «Фыщт- 2018-рэ» зыфиIорэм къыщыгущыIэзэ, КъумпIыл Мурат волонтер движениеу «Тлъапсэ къэтыухъумэн» зыфиIорэр зэхащэнэу игъо афилъэгъугъагъ.\nА волонтер движениер колхидскэ хэшъаемрэ исп унэхэмрэ зэтегъэуцожьыгъэнхэм афэIорышIэщт. Адыгеим и ЛIышъхьэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, а лъэныкъуитIури зигъо Iофыгъохэм ащыщых, хэшъаер мыкIодыжьынымкIэ, исп унэхэр зыпкъ игъэуцожьыгъэнхэмкIэ псынкIэ шъыпкъэу Iофтхьабзэхэр зехьэгъэнхэ фае.\nАщ пае 2013-рэ илъэсым республикэ бюджетым мылъку шIукIае къыхагъэкIыгъагъ. Адыгэ Республикэм икультурэ кIэн икъэухъумэнрэ игъэфедэнрэ афэгъэзэгъэ ГъэIорышIапIэм къызэрэригъэблэгъагъэм тетэу археологическэ экспедицием республикэм Iоф щишIагъ. Виктор Трифоновыр ащ ипэщагъ. ШIэныгъэлэжьым зэIукIэгъум къыщиIуагъ а экспедицием мэхьанэшхо зэриIагъэр, «Хьаджэхъу-3» зыфиIорэ исп унэхэр ащ зэрэзэтыригъэуцожьыгъэхэр.\nТарихъымкIэ Къэралыгъо музеим археологие саугъэтхэмкIэ иотдел ипащэу Наталья Шишлинами ушэтынхэу зэхащэхэрэм мэхьанэшхо зэряIэр хигъэунэфыкIыгъ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, Кавказым ит исп унэхэр зэрэдунаеу щашIогъэшIэгъоных.\nВолонтер движениякIэм хэхъоныгъэ ышIынымкIэ Урыс географическэ обществэм и Адыгэ регион къутамэ амал дэгъу зэриIэр Игорь Огай хигъэунэфыкIыгъ. ГущыIэм пае, обществэм хэгъэгумрэ республикэмрэ яшIэныгъэлэжь цIэрыIохэм гъусэныгъэ адыриI. Исп унэхэр зыпкъ игъэуцожьыгъэнхэмкIэ Iофтхьабзэу тапэкIэ зэрахьагъэхэм, Адыгеим итарихъ, икультурэ, ичIыопс цIыфхэм анаIэ къатырадзэным тегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэу зэхащагъэхэм зэIукIэгъум щатегущыIагъэх.\nКъумпIыл Мурат шIэныгъэлэжь-археологхэм игъоу алъэгъугъэм — 1897-рэ илъэсым профессорэу Николай Веселовскэм къыгъотыгъэгъэ мыжъохэу исп унэм щыщыгъэхэм ахэшIыкIыгъэ экспонат Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ музей къыщызэIухыжьыгъэным дыригъэштагъ. Джащ фэдэу исп унэхэр зыпкъ игъэуцожьыгъэнхэм пае поселкэу Каменномостскэм иIэгъо-блэгъу археологическэ экспедициехэр щызэхэщэгъэнхэм иIофыгъуи тегущыIагъэх.\nЗекIо къэбарлъыгъэIэс гупчэу, дольмен культурэм иархеологическэ паркэу «Кожжохские дольмены» зыфиIорэм игъэпсынкIэ Урыс географическэ обществэм и Адыгэ регион къутамэ итарихъ-просветительскэ проект гъэцэкIэгъэнми мэхьанэшхо зэриIэр зэIукIэгъум къыщаIуагъ.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ пшъэрылъ афишIыгъ «Мегалиты Майкопской культуры» зыфиIорэ тхылъым икъыдэгъэкIынкIэ шIэныгъэлэжьхэм IэпыIэгъу афэхъунхэу. ТарихъымкIэ Къэралыгъо музеир къызызэIуахыгъэр илъэси 150-рэ зыщыхъурэм а тхылъыр къыдагъэкIынэу рахъухьэ.\nАдыгеим итарихъ зэгъэшIэгъэнымкIэ, культурэ-тарихъ кIэныр къэухъумэгъэнымкIэ, зекIоным зегъэушъомбгъугъэнымкIэ а Iофым мэхьанэшхо зэриIэм Адыгеим и ЛIышъхьэ анаIэ тыраригъэдзагъ.\n«Тятэжъ пIашъэхэм къытфыщанэгъэ кIэн баир къыткIэхъухьэхэрэм къафэтыухъумэн ыкIи алъыдгъэIэсыжьын фае. Лъэныкъо пстэури къыдалъытэзэ, волонтерхэр бэу къыхагъэлажьэзэ Iофыр зэхащэн фае. Лъапсэу яIэр зышIогъэшIэгъонхэр зэкъуахьэхэмэ, загъэчанмэ ары кIэух дэгъухэр ашIын залъэкIыщтыр», — хигъэунэфыкIыгъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ.\nОбщественнэ движениякIэр волонтерым и Илъэс Адыгэ Республикэм зэрэщызэхащэрэм мэхьанэшхо зэриIэр Адыгеим и ЛIышъхьэ къыIуагъ. Ащ ицыхьэ зэрэтелъымкIэ, движениякIэу «Тлъапсэ къэтыухъумэн» зыфиIорэм къызыщыхъугъэхэ чIыгу гупсэр шIу зэрилъэгъурэр къэзыгъэлъагъо, зызыгъэчаны зышIоигъо цIыфхэр зэрипхыщтых.\nCурэтхэр А. Гусевым тырихыгъэх, сайтэу www.newacropol къыхэхыгъэх.


ТIуапсэ Пресс - Адыгэ хэкум къэзгъэзэжьыгъэхэм ямафэ Адыгэ республикэм щыхагъэунэфыкIы\nadmin - 2015-08-01 15:40:07\nШышхьаIум и 1 адыгэу къэкIожьыгъэхэм ямафэ Адыгеим щыхагъэунэфыкIы. ДжырэкIэ хэкум щэпсэух къэкIожьыгъэхэ адыгэ нэбгырэ I минрэ 600 ехъу, зэфэшъхьаф къэтынхэмкIэ. Ахэр къарыкIыжьыгъэх Тыркуем, Сирием, Иорданием, Югославием, Израиль ыкIи Европым икъэралыгъохэм. Мыхэм ащыщэу бэхэр ащэлажьэх джырэкIэ гъэсэныгъэ, еIэзэн Iахьхэм, унэзэтелъхьаным, ку гъэцэкIэжьыным, шхын гъэхьазырыным нэмыкI лъэныкъохэми. IэкIыбым къикIыжьыгъэ ныбжьыкIэ 78 Адыгеим иапшъэрэ еджапIэхэм ащеджэх. Ащ фэдэ къэтынхэр къехьых лъэпкъ Iофхэмрэ ыкIи IэкIыбым щыIэ адыгэхэм зэпхыныгъэ адыщыIэным тегъэпсыхьэгъэ хэку Iахьым.\nЗаом зэлъиштэгъэ Сирием къикIыжьыгъэр нэбгырэ 600 кIахьэу бэдаушмэ къыхагъэщы. Ахэм ащыщэу Мыекъуапэ - унэгъо 16-мэ, нэбгыри 170 къуаджэхэм атIэтIысхьаныр къыхахыгъэу, IэкIыб адыгэхэм яIофхэм афэгъэзэгъэ Iахьым къыщхагъэщы. Сирием къикIыжьыгъэ адыгэхэм уяплъмэ джырэкIэ къэралыгъом зэрисышъущтым пае ятхьапэ Iофхэр, унэу зычIэсыщтхэ Iофыгъохэр апэ зэрилъых. Унэ зыгъотыгъэхэм лэжьапIэр амыгъотэу бэдаушмэ къыхагъэщы, сыда пIомэ IофшIэпIэ чIыпIэхэр хэкум щымакIэх. Ежь Сирием къикIыжьыгъэ зырызмэ гукъаоу къаIо адыкIэ адыгэхэу къыджэщтыгъэхэмэ, ячIыгужъ «сирием щыщ» цIэкIэ къызэрэщяджэхэрэр.\nФитыныгъэ Радиом игущыIэгъугъэ адыгэ бэдауш лэжьакIоу Чундышко Заурбий къызэрэхигъэщыгъэмкIэ Сирием къикIыжьыгъэ адыгэхэм къэралыгъом къыпкъырыкIэу IэпыIэгъу гори агъотрэп, пэрыохъу къафэмыхъухэмэ:\nЧундышко: Якъэбари, ящыIакIи, япсэукIи нахь дэгъу хъурэп. ЗыкIэмыхъурэр – сыд фэдэ лъэныкъокIи хабзэм пэрыохъухэр къафагъэуцух. КъэкIожьын Iофыр къэуцугъап. Мы илъэсым мыр къэкIожьыгъ сIонэу сшIэрэп. Адыгэу къэкIожьхэрэм Iофыгъоу яIэр ыпэкIэ яIагъэр ары. Ахъщэу яIэр унэу зэрысыщтым ыпкIэкIэрэ шхынхэмрэкIэ макIо. Мыхэм ауасэ къызэрилжьыщтым егупшысэ цIыфыр. Бзэр нахь зышIэхэрэм IофшIэнри нахь псынкIэ къафэхъу. Ау Iухьэгъахэхэми Iофым бзэр амышIэ хъумэ Iутышъухэрэм IофшIэм. Бзэр зэбгъэшIэным уахътэ тефэ. Политикэм хэтэу къэкIожьрэ адыгэмэ зыгорэ ауж ит сIонэу сшIэрэп. Аршъы, яIофхэр дэй дэд.\nШапсыгъэ къуаджэхэм адэтIысхьажьыгъэ Сирием къикIыжьыгъэ адыгэхэм яIоф нахьышIоу къыхегъэщы ащ щыпсэурэ бэдаушэу Фитыныгъэ Радиом игущыIэгъугъэ Нэгъуцу Щамсудин.\nАщ къызэриIуагъэмкIэ, ащ фэдэу къуаджэм дэтIысхьэгъэ адыгэ унагъохэм сомэ мини 100 зырыз аритгъагъ Адыгеим илIышъхьагъэу, а Iафыпсыпэ къуаджэм щыщ Шъэумэн Хьазрэт. Мыщ нэмыкIэу псэупIэ гъэIорыIапIэми, къоджэдэсхэми адыгэу зичIыгужъ къэзгъэзэжьыгъэмэ зэрафэлъэкIэу адеIагъэхэу Щамсудин къыхегъэщы. Мыщ къэзгъэзэжьыгъэ адыгэхэм къэзыщагъи дэкIуагъи ахэтых. Фитыныгъэ Радиом игущыIэгъугъэ бэдаушэу Нэгъуцу Щамсудин:\nНэгъуцу: Сэ къуаджэу Iафыпсыпэ сыщыщ. Мыщ шапсыгъэ шъолъырымкIэ Сирием щыщэу къитIысхьажьыгъэхэ унагъохэм яIоф ащ фэдизэу дэй дэд сIошъущтэп. Мы Iофыр ежь цIыфхэмэ ягупшысакIэ елъытыгъ.\nIэкIыбым къикIыжьрэ адыгэхэм апае чIыгухэр къыщхагъэкIыгъагъэх къуаджэу Мэфэхьаблэ. Мэфэхьаблэ 1998 илъэсым агъэпсгъагъ купышхо хъоу машIом зэлъиштэгъэгъэ Косовэ къикIыжьыгъагъэхэ адыгэхэм. Илъэс текIыгъэу джыри купитIу Адыгеим Косовэ къикIыжьхи къагъэзэжьыгъагъ. ДжырэкIи Мэфэхьаблэ дэсхэм яIофыгъо шъхьаIэу къэнэ зэшъощтхэ псыр зэрямыIэр, ар гъунэгъу къалэу Мыекъуапэ къыращы.


Фестивалым изэхэщэн тегущыIагъэх — Адыгэ макъ\nФестивалым изэхэщэн тегущыIагъэх\nРедактор 06.06.2016 КУЛЬТУРЭР, ПОЛИТИКЭР\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъан Дунэе кинофестивалэу Шъачэ щыкIощтым икIэщакIоу, ипрезидентэу Бэлэгъэ-Къандур Любовь, ащ игъусэхэ Бэлэгъэ Роберт, Борэй Марат тыгъуасэ аIукIагъ.\nIофтхьабзэм хэлэжьагъэх АР-м иминистрэхэм я Кабинет хэтхэр, культурэм иIофышIэхэр, нэмыкIхэри. 2016-рэ илъэсым тыгъэгъазэм и 10-м щыублагъэу и 16-м нэс Шъачэ щырагъэкIокIынэу агъэнэфэрэ Дунэе кинофестивалым изэхэщэн епхыгъэ Iофыгъохэм къэзэрэугъоигъэхэр атегущыIагъэх.\nIофтхьабзэм икIэщакIоу, адыгэ бзылъфыгъэу Бэлэгъэ-Къандур Любовь Урысыем къыщыхъугъ, ау джырэ уахътэм Великобританием щэпсэу. Культурэм, искусствэм, литературэм, журналистикэм, кином, нэмыкI лъэныкъохэмкIи гъэхъэгъэшIухэр ышIыгъэх. Адыгэ лъэпкъым къыхэкIыгъэ бзылъфыгъэ анахь чанхэм, Iушхэм ясатырэ пытэу хэт. АР-м и ЛIышъхьэ пэублэ псалъэ къышIызэ, мыщ фэдэ лъэгэпIэ инхэм анэсыгъэ Бэлэгъэ-Къандур Любовь рэзэныгъэ гущыIэхэмкIэ зыфигъэзагъ, адыгэ лъэпкъым ар зэрэщыщым урыгушхон фаеу ылъытагъ.\n— Лъэшэу тигуапэ тиреспубликэ шъукъызэрэкIуагъэр, — къыIуагъ ТхьакIущынэ Аслъан хьакIэхэм зафигъазэзэ. — Искусствэм цIыф лъэпкъ зэфэшъхьафхэр, къэралыгъохэр зэрепхых. Арышъ, фестивалэу зэхэшъущэщтым мэхьанэшхо иIэу сэлъытэ. «Гъогумаф!» шъосэIо, шъуигухэлъхэр къыжъудэхъунхэу сышъуфэлъаIо.\nАР-м и ЛIышъхьэ иунашъокIэ щытхъуцIэу «Адыгэ Республикэм искусствэхэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшху» зыфиIорэр Л.Бэлэгъэ-Къандур фагъэшъошагъ.\nИIофшIагъэ мыщ фэдэ осэшхо къыфэзышIыгъэ республикэм ипащэ зэрэфэразэр къыхигъэщыгъ нэужым гущыIэр зыштэгъэ Бэлэгъэ Любовь. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, кинофестивалыр зэхищэныр ыгу къызехьэм, Урысыем илIыкIоу Великобританием щыIэм зыфигъэзагъ, ащкIэ Посольствэми, нэмыкI цIыфыбэхэми къыдырагъэштагъ.\n— Лондон, Москва, нэмыкI къэлэшхохэм афэдэу Шъачи непэ дэгъоу дунаим щызэлъашIэ. Ащ амалэу къытыхэрэр къызфэдгъэфедэнхэ фае, — къыIуагъ Любовь. — Политикэм емыпхыгъэ Iофтхьабзэу мыр щытыщт, къэралыгъохэр, цIыф лъэпкъхэр зэрипхыщтых. Урысыем непэ зэгурыIоныгъэ зэрилъыр, цIыфхэр мамырэу щыIэнхэу зэрэфаехэр Евро-\nпэм щыпсэухэрэм алъыдгъэIэсын фае, ащкIэ фестивалым амалышIухэр къетых. ЗэрэдгъэнафэрэмкIэ, текIоныгъэр къыдэзыхырэ фильмэхэр Великобританием къыщыдгъэлъэгъощтых. Джащ фэдэу шIушIэ Iофтхьабзэхэри зэхэтщэщтых, заохэм, зэпэуцужьхэм ахэкIодэгъэ, шъобж ахэзыхыгъэ тидзэкIолIхэм яунагъохэм, ясабыйхэм IэпыIэгъу тафэхъущт.\nМыщ къырахьылIэщт фильмэхэм уасэ афэзышIыщт жюрим дунаим щыцIэрыIо кинорежиссерхэр, артистхэр къырагъэблэгъэнхэу агъэнафэ. Канн щыкIогъэ кинофестивалым Шъачэ щызэхащэщт Iофтхьабзэм ипрограммэ къыщагъэлъэгъуагъ, специалистыбэхэм ащ осэшIу фашIыгъ.\nСледущая В Адыгее с помощью приставов погасили задолженность в 17 млн. рублей перед работниками дорожного предприятия


Хэдзынхэм языфэгъэхьазырын | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nАР-м и ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъан хэдзынхэмкIэ Гупчэ комиссием ипащэу Сэмэгу Нурбый тыгъуасэ ригъэблэгъагъ. ЗэIукIэгъум АР-м и Премьер-министрэу КъумпIыл Мурат хэлэжьагъ. Илъэсэу къихьагъэм тIогъогогъо Адыгеим хэдзынхэр щыкIощтых.\nКъихьащт гъэтхэпэ мазэм и 6-м Джэджэ районымкIэ — Айрюмовскэ, Красногвардейскэ районымкIэ Еленовскэ псэупIэ койхэм яадминистрациехэм япащэхэр хадзыщтых, Iоныгъо мазэм и 18-м УФ-м и Къэралыгъо Думэ ыкIи АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм ядепутатхэм яхэдзынхэр щыIэщтых. Ахэм языфэгъэхьазырын зэрэкIорэм республикэм ипащэ къыкIэупчIагъ.\nСэмэгу Нурбый къызэриIуагъэмкIэ, Айрюмовскэ ыкIи Еленовскэ псэупIэ койхэм яадминистрациехэм япащэхэм япIалъэ амыухызэ япшъэрылъхэр къызэрагъэтIылъыжьыгъэ-хэм ыпкъ къикIыкIэ, ахэм яхэдзынхэр агъэнэфэнхэ фаеу хъугъэ. ПстэумкIи нэбгыри 6-мэ якандидатурэхэр къагъэлъэгъуагъэх. Ахэм ащыщэу 2-р политическэ партиеу «Единая Россия» зыфиIорэм, 2-р ЛДПР-м ялIыкIох, адрэ нэбгыри 2-мэ ежьхэм зыкъагъэлъэгъуагъ.\nПстэумкIи политическэ партие 48-у республикэм зыщязыгъэтхыгъэхэм зэкIэми якандидатхэр къырагъэуцонхэу законым фитыныгъэ къызэраритырэм, ау мы хэдзынхэм джа партиитIум анахьыбэ къызэрахэмылажьэрэм Сэмэгу Нурбый кIигъэтхъыгъ.\nЗаконым къызэрэдилъытэрэм тетэу, мэзаем и 6-м къыщыублагъэу агитациер макIо. ПстэумкIи хэдзыпIэ участки 8 агъэхьазырыгъэу, хэдзынхэр зыщыкIощтхэ мафэм къызэIуахыщтых. Мы уахътэм бюллетеньхэм адэлажьэх ыкIи ахэр гъэтхапэм и 1-м шIомыкIэу хэдзыпIэ участкэхэм аратыщтых.\nПстэумкIи хэдзэкIо 5000 фэдизмэ псэупIэ койхэм япащэхэм яхэдзынхэм ахэлэжьэнхэ амал яI. Мы мафэмкIэ зыпари хэукъоныгъэ агъэунэфыгъэп ыкIи тхьаусыхэ тхылъ Гупчэ комиссием къырахьылIагъэп.\nIоныгъом и 18-м Къэралыгъо Думэм ыкIи Къэралыгъо Советым — Хасэм ядепутатхэм яхэдзынхэу щыIэщтхэм языфэгъэхьазырынкIэ ыкIи язэхэщэнкIэ Iоф зэрашIэщт планыр зэрэзэхагъэуцуагъэри Сэмэгу Нурбый къыIуагъ. Ащ къызэрэдилъытэрэм тетэу, хэдзэкIо комиссиехэм ахэтхэр хэдзынхэмкIэ системэм зэхъокIыныгъэу фэхъугъэхэм ащагъэгъуазэх.\nКадрэхэм ягъэхьазырын ыкIи комиссиехэм ахэтхэм яегъэджэн апэIухьащт ахъщэр республикэ бюджетым къыщыдэлъытагъ. ПстэумкIи республикэм ихэдзэкIо комиссиехэм нэбгырэ 3485-рэ ахэт.


Адыгэ Хэку Таймс: Адыгэ республикэ: «Тхылъым идунай» шъурегъэблагъэ\nАдыгэ республикэ: «Тхылъым идунай» шъурегъэблагъэ\nТхылъыщэ тучанэу тиреспубликэ Iоф щызышIэрэмэ япчъагъэ нахь макIэ зэрэхъугъэр тэшIэ. Анахьэу ар къызыщылъагъорэр къуаджэхэр ары. Ащ дакIоу, кIэлэеджакIохэм ящыкIэгъэ тхылъхэу адыгабзэкIэ тхыгъэхэр зыщащэфыщтхэр амышIэу тигъэзетеджэхэр къэупчIэх.\n- Къалэм сыдэсэу сипшъашъэхэм адыгабзэр язгъэшIэныр къысэхьылъэкIыгъэп, - еIо Мыекъуапэ щыпсэурэ Ацумыжъ Аслъан. - Уахътэр псынкIэу макIо. Джы сызыгъэгумэкIырэр сипхъорэлъфхэм адыгабзэкIэ еджакIи, гущыIакIи зэрядгъэшIэщтыр ары. ТищыкIэгъэ тхылъхэр гъотыгъуаех...\nАщ фэдэ лъэIу зиIэу тызыIукIэрэр макIэп. Тучантесхэм тиупчIэхэр агъэшIэгъожьырэп. «ТиIэп» псынкIэу къытаIо. «Тхылъым идунай» зыфиIорэ тучанышхоу Мыекъуапэ дэтым ипащэу Шъхьэлэхъо Хьазрэт тигумэкIхэм защытэгъэгъуазэм, Iофым хэкIыпIэ къыфигъотынэу тигъэгугъагъ. Хьазрэт иIорэ ишIэрэ зэтефэх. Тучаным кIэлэеджакIомэ ящыкIэгъэ тхылъхэр щащэфынхэ алъэкIыщт.\nЦуекъо Алый къыдигъэкIыгъэ тхылъэу «Тхыбзэжъыер» узыIэпищэу шъо зэфэшъхьафхэмкIэ гъэкIэрэкIагъэ. КIэлэцIыкIухэм ащ фэдэ тхылъхэр лъэшэу ящыкIагъэх. «Адыгабзэ зэсэгъашIэ» зыфиIоу Къэрэтэбэнэ Асыет ыгъэхьазырыгъэ тхылъыри гъэшIэгъоны. Тамбый Джантыгъэ, къыдигъэкIыгъэ «Тхыбзэри» еджакIохэм ящыкIагъ.\nАдыгэ литературэм изэгъэшIэн ехьылIагъэу А. Шъхьэлахъом, Хъ. Хъотым агъэхьазырыгъэми еджакIохэр бэрэ ежагъэх. Унэрэкъохэу Мирэрэ Раерэ «Адыгэ хабз» зыфиIоу къыдагъэкIыгъэр еджапIэхэм ямызакъоу, ныбжь хэкIотагъэ зиIэхэми федэ афэхъущт.\n- ЦIыфхэр тхылъхэм къакIэупчIэх, - еIо тучаным ищэкIо ныбжьыкIэу Унэрэкъо Щамсэт. - Тигуапэ мыщ фэдэ литературэ кIэлэеджакIохэм агъотын зэралъэкIыщтыр. Гъэзетеджэхэм ялъэIухэр дгъэцэкIэнхэмкIэ егъэжьэпIэшIу тшIыгъэу тэлъытэ.\nМыекъуапэ иурам шъхьаIэу Краснооктябрьскэм тет тучанэу «Тхылъым идунай» зыфиIорэр ары тыкъызытегущыIэрэр. ЩапIэм узэрэчIэхьагъэм лъыпытэу адыгэ тхылъхэр зэгъэфагъэхэу нэплъэгъум къефэх. Тучантесхэр нэгушIоу щэфакIохэм къапэгъокIых, упчIэхэм яджэуапхэр къаратыжьых.\nУрысыбзэкIэ къыдагъэкIыгъэ алфавитхэр дахэх, лъэгъупхъэх. Ахэр бзэр зэзыгъэшIэрэ сабыйхэм афэгъэхьыгъэх. Хьарыф пэпчъ ылъапсэ сурэтхэр щытых. Сурэтым ит пкъыгъом ыцIэ къызыпIокIэ, хьарыфым укъеджагъэуи плъытэн олъэкIы.\n- Ащ фэдэ алфавитхэр адыгабзэкIи къыдагъэкIыщтхэу тагъэгугъэ, - тизэдэгущыIэгъу лъегъэкIуатэ Унэрэкъо Щамсэт. - Къуаджэхэм адэсхэми ар ящыкIагъэу тэлъытэ.\nСурэтым итыр: Унэрэкъо Щамсэт


Чъэпыогъум и 10-р – мэкъу-мэщымрэ къыдэгъэкIыжьын промышленностымрэ яIофышIэ и Маф — Адыгэ макъ\nЧъэпыогъум и 10-р – мэкъу-мэщымрэ къыдэгъэкIыжьын промышленностымрэ яIофышIэ и Маф\nРедактор 11.10.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nМэкъу-мэщымрэ къыдэгъэкIыжьын промышленностымрэ яIофышIэхэу лъытэныгъэ зыфэтшIыхэрэр!\nМэкъу-мэщыр Адыгэ Республикэм иэкономикэ илъэныкъо шъхьаIэхэм зэу ащыщ. Сыдигъуи тадэжь хьалыгъум уасэ щыфашIыщтыгъ, чIыгу гупсэм щыфэсакъыщтыгъэх. Къоджэдэсым иIофшIэн анахьэу обществэм ыгъэлъапIэхэрэм, ящыкIэгъэ дэдэу щытхэм ащыщ.\nРеспубликэм имэкъу-мэщ непэ зэхъокIыныгъэшхохэр фэхъух. Джырэ уахътэм диштэу ар нахь зэтырагъэпсыхьэ. Республикэм ичIыгулэжьхэм къэралыгъо программэхэр, технологие пэрытхэр, техникакIэр къызфагъэфедэхэзэ, продукциеу къыдагъэкIырэм хагъахъо.\nМэкъу-мэщымрэ къыдэгъэкIыжьынымрэ хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэныр республикэм иэкономикэ зыкъегъэIэтыгъэнымкIэ пшъэрылъ шъхьаIэхэм зэу ащыщ. Адыгеим икъэралыгъо хэбзэ къулыкъухэм АПК-м иIофыгъохэм, къоджэдэсхэм ящыIэкIэ-псэукIэ зыкъегъэIэтыгъэным, ныбжьыкIэхэм къуаджэхэр къамыбгынэнхэм япхыгъэ Iофыгъохэм язэшIохын ренэу анаIэ тырагъэты.\nАдыгеим ичIыгулэжьхэм яIоф хэшIыкI ин зэрэфыряIэм, опытышхо зэряIэм яшIуагъэкIэ республикэм иагропромышленнэ комплекс тапэкIи хэхъоныгъэ зэришIыщтым, инвестиционнэ проектышхохэр зэрагъэцэкIэщтхэм, къоджэдэсхэм ящыIэкIэ-псэукIэ зыкъызэриIэтыщтым тицыхьэ телъ.\nМэкъу-мэщым иIофышIэхэми, иветеранхэми хьалэлэу зэрэлэжьагъэхэм фэшI тызэрафэразэр ямэфэкI мафэ ятэIо.\nНыбджэгъу лъапIэхэр, псауныгъэ пытэ, щыIэкIэ-псэукIэ дэгъу, насып шъуиIэнэу, Адыгейми Урысыеми апае ешъухьыжьэрэ IофышIухэм гъэхъагъэхэр ащышъушIынэу шъуфэтэIо!\nАдыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет – Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожный\nПредыдущая АIэшъхьитIукIэ къалэжьырэ гъэхъагъ\nСледущая По материалам проверки прокуратуры Майкопского района возбуждено уголовное дело в отношении местного жителя, который уклонялся от призыва на военную службу