Узэкъотмэ — улъэш | Адыгэ Макъ\nУзэкъотмэ — улъэш\nЩыIэх цIыфхэр пэщэ IэнатIэм Iутхэу, ежь ашъхьэ нахь чыжьэу мыплъэхэу. Ахэм зыпарэкIи афэдэп Блащэпсынэ къоджэ псэупIэм ипащэу Щыкъ Бислъан. «ИIофшIэн Тхьэм къыфигъэхъугъ» зыфаIорэ цIыфхэм ар ащыщ.\nIоныгъом илъэс хъущт ащ тхьаматэу Iоф зишIэрэр. Ыгуи ыпси етыгъэу къуаджэу зипащэм щыпсэурэ цIыфхэр зэригъэрэзэщтхэм, ишIуагъэ зэраригъэкIыщтым мыпшъыжьэу ар ыуж ит. Сыд фэдэрэ лъэIу яIэу къоджэдэсхэр пащэм екIолIагъэхэми, зыпари джэуапынчъэу къыIуигъэкIыжьырэп, зэкIэми екIолIэкIэ тэрэз къафегъоты. ЫIуагъэм епцIыжьырэп. Ащ пае цIыфхэр ащ лъэшэу фэразэх, шъхьэкIэфэныгъэшхуи фашIы. Бислъан иIофшIакIэ нафэ къэзышIырэр непэ къуаджэм итеплъэ нэрылъэгъоу нахьышIум ылъэныкъокIэ зэрэзэхъокIырэр ары.\nМы мафэхэм Блащэпсынэ щыжъот, къэмышIэжьынэу къоджэ гупчэм гъэцэкIэжьын IофшIэнышхохэр щэкIох. Блащэпсынэ ыныбжь илъэси 150-рэ зэрэхъурэм яшъыпкъэу зыфагъэхьазыры.\n— Чылэм дэсхэм садэIэпыIэнэу, къуаджэр згъэдэхэнэу ары мурадэу сиIагъэр тхьаматэу сыкъызэкIом, ащкIэ сикъоджэгъу кIалэхэми къыздырагъэштагъ, — еIо Щыкъ Бислъан. — Мыщ сыкъыщыхъугъ, сыщэпсэу, къуаджэм сыгу фэузы. Тхьаматэу Iоф пшIэныр зэрэмыпсынкIэр дэгъоу къызгурыIощтыгъэ. Сыда пIомэ чылэм гумэкIыгъоу, зэшIопхын фэе Iофэу дэлъыр бэ. Ахэр дэгъэзыжьыгъэнхэм мылъку дэгъуи ищыкIагъ. Ау, гукъау нахь мышIэми, ахэм ателъытагъэу къоджэ советым ибюджет мылъкушхо къыфатIупщырэп. Арэу щытми, сыгукIэ сыфэхьазырэу мы IэнатIэм сыIухьагъ.\nБислъан 2004-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу пшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «Строитель» зыфиIорэм ипащ. А лъэхъаным къыщегъэжьагъэу зэнэкъокъу шIыкIэм тетэу тендр къыдихызэ, поселкэу Майскэм ыкIи Кощхьаблэ къатитIу-щэу зэтет унэхэр адишIыхьагъэх, культурэм и Унэу Вольнэм дэтым, Фэдз иамбулаторие, Кощхьэблэ район сымэджэщым гъэцэкIэжьын дэгъухэр аришIылIагъэх.\nПсэолъэшI сэнэхьатыр иIэубытыпIэу къоджэ Советыр зычIэт унэм апэ гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр щигъэцакIэхэу ыублагъ. Советыр зычIэт унэр къоджэдэсхэм анап, ащ теплъэ тэрэз иIэным фэшI аригъэукъэбзыгъ, чъыгыжъэу дэтыгъэхэр даригъэупкIыгъэх. Ежь ифирмэ иахъщэкIэ кабинет заулэмэ гъэцэкIэжьын дэгъухэр аришIылIагъэх.\n— БлэкIыгъэ илъэсым республикэ бюджетым къыхэхыгъэ ахъщэу сомэ миллиони 10,5-рэ Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат къытфитIупщи, культурэм и Унэ аужырэ шапхъэхэм адиштэу зэтедгъэпсыхьагъ. ГъэцэкIэжьын IофшIэнхэр Мэркъэзэ Аслъан зипэщэ фирмэу «Ремстройсервис» зыфиIорэм зэшIуихыгъэх. Кощхьэблэ район администрацием ипащэу Хьамырзэ Заур ахъщэ къытити, ащ пхъэнтIэкIоу чIэтыщтхэр тщэфыгъэ. Джыри музыкальнэ Iэмэ-псымэхэр тфищэфынхэу тигъэгугъагъ. Ащ нэмыкIэу Блащэпсынэ ыныбжь илъэси 150-рэ зэрэхъурэм ипэгъокIэу КъумпIыл Мурат шIухьафтын къытфишIыгъ. КIэлэцIыкIу площадкэ зэтегъэпсыхьагъэ къоджэ гупчэм къытфыдаригъэшIыхьагъ. Пчыхьэ къэс мыщ кIэлэцIыкIухэр щэджэгух, ягушIогъошху. АщкIэ ЛIышъхьэм лъэшэу тыфэраз, тхьаегъэпсэу, — еIо Бислъан.\nПащэм къызэрэтфиIотагъэмкIэ, къоджэ гупчэм, псынэ цIыкIум, советыр зычIэт унэм теплъэ дахэ яIэу шIыгъэным пае мы Iофым хэшIыкI фызиIэ цIыф къыригъэблагъи, эскиз аригъэшIыгъ. Чылэм дэс кIэлэ чанхэм, спонсорхэм ар зарегъэлъэгъум агу рихьыгъ ыкIи Бислъан къыдырагъэштагъ. Шъхьадж имылъкукIэ ишIыщтыр къыхихи, бюджет ахъщэм емыIэхэу, IофшIэнхэр рагъэжьагъэу къуаджэр агъэкIэракIэ. Культурэм и Унэ теплъэ дахэ иIэу загъэцэкIэжьым, щагум дэлъ плиткэр ащ димыштэжьэу ылъыти, Дондуковскэ элеваторым итхьаматэу Болэкъо Мухьамэд зыфигъэзагъ, джы кIэу квадрат 1000-м ехъоу плиткэ дарагъалъхьэ. ЫпэкIэ телъыгъэ плиткэри илъэси 10-кIэ узэкIэIэбэжьмэ Мухьамэд ары тырязгъэлъхьэгъагъэр. Сметэри, лэжьапкIэри ащ ыпшъэ дэкIы. Ащ нэмыкIэу псынэ цIыкIур икIэрыкIэу ыгъэпсыжьынэу Мухьамэд ыуж ихьагъ. ЫпэкIи имылъкукIэ мыщ плиткэ даригъэлъхьэгъагъ, джыри псынэ цIыкIум къикIэу беседкэхэм якIуалIэу тыраригъэлъхьанэу егъэхьазыры. Ащ нэмыкIэу гупыкI зиIэу Ныр Адам плиткэ квадрат 2350-рэ асфальтрэ мы чIыпIэм тыраригъэлъхьащт.\nДышъэкI Адам имылъкукIэ мэщытым, клубым, советым ящагухэр дахэу зэхэшIыхьэгъэ гъучI чэумкIэ къешIыхьэх. ПсэолъэшI фирмэм ипащэу Болэкъо Нурбый иахъщэкIэ еджапIэм ихъурэягъэкIэ бардюрхэр зэблехъух. Нэужым Ныр Адам ащ асфальт даригъэлъхьащт. Мы уахътэм ехъулIэу жъыхэр Iуахыжьыгъэу еджапIэм ищагуи гъучI хъэгъэ дахэкIэ къашIыхьэ. Мыхэм анэмыкIэу футбол ешIэпIэ цIыкIури агъэкIэжьы, алырэгъу уцышъор зэблахъу. Джащ фэдэу гупыкI зиIэ кIалэхэу Хъымыщ Налбый, Алъхъо Заурбек, Болэкъо Мурат, Тхьагъу Мухьарбек, хьылъэзещэ машинэхэм арыс кIалэхэр, мэщытым къэкIорэ кIэлакIэхэр, шъхьадж иамал къызэрихьэу, IэпыIэгъушхо къафэхъух.\nХьаджырэкъо Аскэрбый ежь иахъщэкIэ урамэу Калининым икIыхьагъэкIэ асфальт тыраригъэлъхьагъ. Ащ нэмыкIэу Кощхьаблэ щыпсэурэ спонсорэу Шэуджэн Ибрахьимэ урамэу Полевоим тет кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм екIолIэрэ гъогур асфальт ышIыгъ. Урамэу Болэкъо Сэлмэн ыцIэ зыхьырэм игъэцэкIэжьын федеральнэ программэм хагъэуцуагъ ыкIи ащ ипроект агъэхьазырыгъ. Ащ сомэ миллион 17-м ехъу пэIухьанэу къалъытагъ. Ащ нэмыкIэу кIэлэцIыкIухэр еджапIэм зэрекIолIэрэ гъогур, урамэу Къошым ыцIэ зыхьырэм къыщегъэжьагъэу Калининым нэсэу, Ныр Адам асфальт аригъэшIыщт.\nМыхэм ямызакъоу, къоджэ гупчэм унэжъэу итыгъэхэр лъэкI зиIэ кIалэхэм ащэфыжьыгъэхэу агъэкъабзэх. Ахэм ачIыпIэ джы парк агъэпсыщт, чъыгхэр дагъэтIысхьащтых, пхъэнтIэкIухэр дагъэуцощтых. Къоджэ гупчэр дахэу, гуIэтыпIэу щытыным фэшI кIалэхэр зэкъотхэу Iоф ашIэ.\n— Хэбзэ ахъщэм сынэсырэп, гъэцэкIэжьынхэр, гъэкIэжьынхэр зэкIэ зэрытшIыхэрэр лъэкI зиIэхэу къуаджэм щыщ кIалэхэм ямылъку. Ахэми, къарыукIэ къыддэIэпыIэхэрэми «тхьашъуегъэпсэу» ясэIо. Илъэсым телъытагъэу тибюджет ахъщэу къыфатIупщырэр миллионищым ехъу. Ар электричествэм, гъэстыныпхъэм, урамхэр къызэрэдгъэнэфыхэрэм, лэжьапкIэм апэIотэгъэхьэ. Культурэм и Унэ иIыгъыни ахъщэшхо тефэ.\nБлащэпсынэ и Мафэ Iоныгъом и 22-м хагъэунэфыкIынэу тыраубытагъ. А уахътэм нэс IофшIэнхэр аухынхэу мэгугъэх. Блащэпсынэ щыщхэу Мыекъуапэ дэсхэр, нахьыжъхэм я Совет хэтхэр зэхэгущыIэжьхэзэ, мэфэкI Iофтхьабзэм зыфагъэхьазыры. Блащэпсынэ цIыф цIэрыIохэр, зэлъашIэхэрэр мымакIэу къыдэкIыгъэх, ахэр мэфэкIым къырагъэблэгъэщтых, агъэшIощтых.\n— ЗэкIэ зыкIатшIэрэр къоджэдэсхэм, къыткIэхъухьэрэ лIэужхэм апай, — еIо Бислъан. – ТымыукIытэжьэу, тшъхьэ лъагэу Iэтыгъэу хьакIэхэм тапэгъокIын, псынэ цIыкIум едгъэблэгъэнхэ тлъэкIынэу ары тызыкIэхъопсырэр. Мы IофымкIэ къыздезыгъэштэгъэ сикъоджэгъухэм сафэраз. Илъэс пчъагъэм амышIагъэр зы илъэскIэ къины пшIэжьыныр, ащ мылъкушхо ищыкIагъ. Арэу щытми, тыгу дгъэкIодырэп, «Узэкъотмэ —улъэш» аIо. Ары зэкIэмэ анахь шъхьаIэр.\nЕжь Бислъан ифирмэ ахъщэ-кIи бэ зэшIуихырэр. ЕджапIэм ыкIи кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм имылъкукIэ адэIэпыIэ. ЦIыфхэр IэпыIэгъу фаехэу ыдэжь къызыкIохэкIэ, иамал къызэрихьэу ишIуагъэ арегъэкIы. ХэушъхьафыкIыгъэ фонд агъэпсыгъэу, ащи къихьэрэ ахъщэмкIэ цIыфхэм адэIэпыIэх. ТапэкIи гухэлъэу пащэм иIэр бэ. Джыдэдэм амбулаториер къоджэ советым иятIонэрэ къат тет. Сымаджэхэр ащ дэкIоенхэр къяхьылъэкIы. Гухэлъэу яIэхэм ащыщ программэм хагъэуцонышъ, фельдшер-мамыку IэзапIэ кIэу ашIыныр.\nБлащэпсынэ цIыф къызэрыкIоу дэсхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу шIыгъэным пащэр фэбанэ. ЦIыфхэми ар дэгъоу зэхашIэ ыкIи зэрэфэразэхэр къыхагъэщы.


Адыгэ Хэку Таймс: «Адыгабзэм идиалектхэм ясемантикэ гущыIалъэ» хъурцэ къыщдагъэкIыгъ.\n«Адыгабзэм идиалектхэм ясемантикэ гущыIалъэ» хъурцэ къыщдагъэкIыгъ.\nХъурцэ шIэныгъэлэжь ныбжьыкIэу Квахадзе Алеко къыдигъэкIыгъэ тхылъэу «Адыгабзэм идиалектхэм ясемантикэ гущыIалъ» зыфиIорэм илъэтегъэуцо къалэу Тбылыс щыкIуагъ.\nТхылъыр къыдигъэкIгъ Адыгэ культурэм игупчэу Хъурцэ къэлэ шъхьаIым дэтым. Гупчэм джырэкIэ Алеко щэлажьэ. ТхылъыкIэм фэгъэхьыгъэу зэIукIэр зыщыкIогъэ Джавахишвили Иванэ ыцIэ зыхьрэ апшъэрэ еджапIэм къекIолIагъэх ныбжьыкIэм икIэлэегъаджэхэр, иIофшIэгъухэр, иныбджэгъухэр.\nГущыIалъэр Квахадзе Алеко иапэрэ тхылъ. ШIэныгъэлэжь нахьыжъхэу зэIукIэм щыIагъэхэм къызэрэхагъэщыгъэмкIэ, тхылъыр монографием нахьри нахь ин. Нахь лъапI. Алеко адыгабзэмкIэ икIэлэегъэджагъэр Тбылыс щыпсэурэ Адыгеим щыщ шIэныгъэлэжьэу Уджыхъу Тамар. Ащ ишIуагъэкIэ Алеко адыгабзэм хэшIыкI фыриIэ хъугъэу ныбжьыкIэм къыхегъэщы. Адыгабзэм джаущтэу мафэм сыхьатихым кIахьэу ахэр пылъыщтыгъэх. ДжырэкIэ Алеко адыгабзэкIэ мэгущыIэ.\nФитыныгъэ Радиом игущыIэгъугъэ Квахадзе Алеко къызэриIуатэрэмкIэ, итхылъ ыгъэпсынымкIэ къиныгъоу зэутэкIыгъэмэ ащыщ ар Урысыем щыIэ адыгэ хэкухэу, адыгабзкIэ дэгъоу зыщыгущыIэхэрэм зэрэмыкIошъугъэр. Ащ иушъхьагъу гъунэгъу къэралыгъом Хъурцэм ицIыфхэмкIэ кIоныр зэрэхьылъэр. ХэкIыпIэу шIэныгъэлэжь ныбжьыкIэм къыгъотыгъэмэ ащыщ интернетыр. Джаущтэу Адыгеим щыщхэм, ащ лъэпкъэгъоу къэкIожьыгъэхэм скайпымкIэ адэгущыIэрэ ищыкIэгъэ Iофыр Алеко ыгъэцэкIагъ. Мыщ фэшъхьафэу, Тыркуем зыщэIэм адыгэ къуаджэхэр къыкIухьэрэ адыгэ гущыIэхэу игущыIалъэ дэхьагъэхэр ыугъоигъэх.\nКвахадзе Алеко: Мы тхылъым зэкIэ адыгэбзэ диалектхэмэ афэгъэхьыгъэ материалхэр хэлъ. ГущыIалъэм илъэситIо сыдэлэжьагъ. Сэ шапсыгъэ, быслъынэй материал сиIагъэп. Ащ пае интернет, скайп згъэфедагъэх.\nФитыныгъэ Радиом игущыIэгъугъэ Квахадзе Алеко игухэлъхэм ащыщ урысыбзэкIэ кIи инджылызыбзэкIэ игущыIалъэ зэридзэкIынэу. Ащ фэшъхьафэу, илъэситIум ыуж доктор шIэныгъэ лъэгапIэр зэригъэгъотыным пае адыгэ-абхъаз бзэхэм афэгъэхьыгъэу IэшIагъэ ытхымэ шIоигъу.


КIэлэегъэджэ колледжым ихьакIагъэх — Адыгэ макъ\nКIэлэегъэджэ колледжым ихьакIагъэх\nАдыгэ кIэлэегъэджэ колледжэу Андырхъое Хъусенэ ыцIэ зыхьырэм истудентхэм Къэралыгъо авто-инспекцием иIофышIэхэр джырэблагъэ аIукIагъэх. Тигъогухэм ныбжьыкIэхэр зэращызекIохэрэм, мыхэм ялажьэкIэ къэхъурэ гъогу хъугъэ-шIагъэхэм япчъагъэ зэрахахъорэм инспекторхэр ыгъэгумэкIхэу Iофтхьабзэр зэхащагъ.\nПэублэм къэзэрэугъоигъэхэм видеоролик къафагъэлъэгъуагъ. Ащ ишIуагъэкIэ скоростым мэхьанэу иIэр, лъэсрыкIор гъогум тыримыутыным фэшI водителыр зыдэплъэн фаер, нэмыкI чIыпIэ зэжъу ифагъэмэ, зэрэзекIощт шIыкIэхэр ныбжьыкIэхэм арагъэшIагъэх.\nШапхъэхэр аукъохэ зэрэмыхъущтыр, цIыфым ежь ищыIэныгъэкIи къэзыуцухьэхэрэмкIи пшъэдэкIыжь гъэнэфагъэ зэрихьырэр агу къыгъэкIыжьыгъ гъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ Къэралыгъо автоинспекцием иотделэу Мыекъуапэ щыIэм ипащэу, полицием иподполковникэу Виталий Загайкэ. Джащ фэдэу тигъогухэм атехъухьэрэ хъугъэ-шIагъэхэр ыкIи тазырэу апылъхэр зэдэгущыIэгъум щысэу къащафахьыгъэх. ЗэкIэри анахь къызэрыкIо зекIуакIэкIэ къежьэ: апчхэр зэрагъэушIуцIырэр, щынэгъончъагъэм ибгырыпх, макIэу скоростым ебгъэхъуныр, джэгум хэлэжьэхэрэ машинэхэм уакъыдэчъэныр.\nГъогу транспорт хъугъэ-шIагъэхэм япчъагъэ, ахэр къызыпкъырыкIыхэрэр гухэкI тхьамыкIагъохэм атырахыгъэ видеохэр, щысэхэр отделым ипащэ игуадзэ ныбжьыкIэхэм къафихьыгъэх.\nАвтомобиль е мототранспорт зиIэхэр бэу студентхэм ахэтых. ЗекIорэ хэбзэгъэуцугъэхэм афэгъэхьыгъэу ахэм упчIабэ къатыгъ. Iофтхьабзэм щызэхахыгъэ къэбархэр зэкIэ адрэ къэмыкIуагъэхэми къазэрафаIотэжьыщтыр ныбжьыкIэхэм къыхагъэщыгъ.\nГъогум хэукъоныгъэхэр къызэрэпфимыгъэгъухэрэр кIэухым пстэуми агу къагъэкIыжьыгъ.\nХэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ Министерствэм гъогур щынэгъончъэнымкIэ иотдел.\nПредыдущая Ветеранхэм, аухыижьыгъэхэм апае\nСледущая Пэрыохъу яIэнэу щытэп


Хэгъэгум имедалитф | Адыгэ Макъ\nУрысыем иныбжьыкIэхэм самбэмкIэ якIэух зэнэкъокъу Новороссийскэ щыкIуагъ. Илъэс 15 – 16 зыныбжь кIалэхэр, пшъашъэхэр бэнэпIэ алырэгъум щызэIукIагъэх.\nАдыгэ Республикэм самбэмкIэ испорт еджапIэ зыщызыгъасэхэрэм медали 5 къыдахыгъ. Пшъашъэхэм язэIукIэгъухэм Екатерина Соловьевам, кг 70-м къехъу, дышъэр къащыдихыгъ. Купым бэнэкIо 21-рэ щызэнэкъокъугъ.\n— Екатерина Соловьевам бэнэгъуи 5 иIагъ, — къытиIуагъ Адыгеим икомандэ зэIукIэгъухэм афэзыгъэхьазырыгъэмэ ащыщ тренерэу ГуIэтыжь Хъалидэ. —Екатеринэ IэпэIэсэныгъэ ин къыгъэлъэгъуагъ, гугъэ аримытэу ябэныгъ. Лъэустэнхьаблэ зыщызыгъэсэрэ пшъашъэм, ащ итренерэу Нэныжъ Байзэт тагъэгушIуагъ. «Спортым гъэхъагъэу щысшIыгъэр Адыгэ Республикэм имэфэкI мафэ фэсэгъэхьы», — къыIуагъ Екатерина Соловьевам.\nЕвропэм изэнэкъокъоу тыгъэгъазэм и 6 – 9-м Ригэ щыкIощтым Е. Соловьевар хэлэжьэщт.\nКIалэхэм язэIукIэгъухэри гъэшIэгъоныгъэх. Гъомлэшк Анзор, кг 46-рэ, ятIонэрэ чIыпIэр хэгъэгум къыщыдихыгъ, тренерыр Гъомлэшк Алый. Кобл Рэмэзани кг 46-рэ къэзыщэчыхэрэм янэкъокъугъ, джэрзыр къыдихыгъ. Тренерхэу Джарымэкъо Рустамрэ Джарымэкъо Нурбыйрэ нарт шъаор агъасэ.\nНащ Расул, кг 55-рэ, тыжьыныр къыдихыгъ, Джарымэкъохэу Рустамрэ Нурбыйрэ агъасэ. Хьакъуй Амир, кг 66-рэ, джэрзыр къыхьыгъ, тренерэу Гъомлэшк Алый ипащ.\n— Новороссийскэ щыкIогъэ зэнэкъокъум бэнэкIо 700-м нахьыбэ хэлэжьагъ, — къеIуатэ Адыгэ Республикэм самбэмкIэ испорт еджапIэ ипащэу, спортымкIэ дунэе класс зиIэ мастерэу Делэкъо Адамэ. — Адыгеим ибэнакIохэм гуетыныгъэ ин къызхагъэфагъ. ЗэкIэ тиспортсменхэм, тренерхэм гъэхъагъэу ашIыгъэр республикэм имэфэкI фагъэхьы. Зэнэкъокъум Адыгэ Республикэм ибыракъ лъагэу щытIэтыгъ, дгъэбыбэтагъ.


Мэлылъфэгъум и 17-м адыгэмэ яфитыныгъэхэм апае зэгохьэгъэ купым Стамбул митинг щызэхищэщт\nТуркуем щылажьэрэ адыгэ сайтэу kafkasevi.com зыфиIорэм къызэритырэмкIэ, мэлылъфэгъум и 17-м адыгэмэ яфитыныгъэхэм апае зэгохьэгъэ купым Стамбул митинг щызэхищэщт. Митингыр Кадикой зыфиIорэ чIыпIэм сыхьатыр 13.00 щырагъэжьэщт.\nСайтым къызэритырэмкIэ, митингыр зэхащэнэу фитыныгъэ тхьапэхэр Стамбул къэлэ ад-министрацием къыIахыгъэх ыкIи къэблэгъэрэ мафэхэм митингыр зэрек1ок1ыщт шIыкIэм фэгъэхьыгъэу нахь игъэкIотыгъэу къэбар къатыщт.\nШъугу къэтэгъэкIыжьы, гъэтхапэм и 12-м адыгэмэ яфитыныгъэхэм апае зэгохьэгъэ купым Анкара митинг щызэхищэгъагъ, ащ нэбгырэ мини 5-м ехъу къекIолIэгъагъ. Купыр зыфаер ТуркуемкIэ адыгэхэр зыщыпсэурэ къалэхэм, къуаджэхэм адэт еджапIэхэм адыгабзэмк1э щырагъэджэнхэр ыкIи телевидениерэ радиорэ адыгабзэкIэ гущыIэхэу къызэIуахынхэр арых.


Къуалъхьэ зыштэхэрэр агъэпщынэх — Адыгэ макъ\nКъуалъхьэ зыштэхэрэр агъэпщынэх\nАхъщэ къолъхьэ тын-Iыхыным хэбзэухъумакIохэр сыд фэдизэу пэуцужьыгъэхэми, обществэмкIэ анахь мэхьанэшхо зиIэ Iофыгъохэм ащыщэу къэнэжьы.\nКоррупцием пэуцужьыгъэным ылъэныкъокIэ АР-м и Прокуратурэ шъолъырым икъэралыгъо хэбзэ къулыкъухэр, хэбзэухъумэкIо ыкIи уплъэкIун-лъыплъэн къулыкъухэр игъусэхэу зыкI къэралыгъо политикэм игъэцэкIэн Iоф дашIэ. АщкIэ пшъэрылъэу яIэр хабзэм къыгъэуцугъэ шапхъэхэр IэнатIэм Iут пащэхэм амыукъонхэр ары. Хэбзэгъэуцугъэм къызэригъэнафэрэмкIэ, коррупцием хэхьэх IэнатIэу аIыгъыр ашъхьэ IофкIэ къызэрэзфагъэфедэрэр, къуалъхьэ зэраштэрэр е зэраратырэр, яIэнатIэ къаритырэ фитыныгъэхэр ашъхьэ IофкIэ зэрагъэфедэхэрэр е хабзэм дэхыхэзэ, обществэмрэ къэралыгъомрэ яфедэхэм апэшIуекIохэзэ, ахъщэм е нэмыкI мылъкум кIэнэцIыхэзэ, IэнатIэу зыIутыр ашъхьэ, е нэмыкI горэм пае зэрагъэфедэрэр, джащ фэдэу юридическэ лицэм ыцIэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ бзэджэшIагъэу зэрахьэхэрэр.\n2020-рэ илъэсым Адыгэ Республикэм и Прокуратурэ икъулыкъушIэхэм ахъщэ къолъхьэ тын-Iыхыным пэшIуекIогъэнымкIэ хэбзэгъэуцугъэр гъогогъу 800-м ехъурэ аукъуагъэу къыхагъэщыгъ. УплъэкIунэу ашIыгъэхэм къапкъырыкIыхэзэ нэбгырэ 268-мэ дисциплинарнэ пшъэдэкIыжь атыралъхьагъ, нэбгыри 7-мэ уголовнэ Iоф къафызэIуахыгъ.\nКоррупционнэ нэшанэ зиIэ бзэджэшIагъэу зэрахьэхэрэм, мы лъэныкъомкIэ IэнатIэм Iутхэу хэбзэгъэуцугъэр зыукъохэрэм якъыхэгъэщынкIэ пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэр прокуратурэм зэрихьагъэх. Къолъхьэ тын-Iыхыным епхыгъэ бзэджэшIагъэу зэрахьэхэрэм нахьыбэу къахафэхэрэм ащыщ бюджет ахъщэр зэратыгъугъэм епхыгъэ Iофхэр. БлэкIыгъэ илъэсым коррупционнэ нэшанэ зиIэ бзэджэшIэгъэ 77-рэ къычIагъэщыгъ, нэбгырэ 46-мэ уголовнэ Iофхэр къафызэIуахыгъэх. Къолъхьэ тын-Iыхыным ылъэныкъокIэ нахьыбэу зэрахьэрэ бзэджэшIагъэхэм ащыщ бюджет зэфэшъхьафхэм ыкIи цIыфхэм яахъщэ зэратыгъухэрэр, джащ фэдэу къуалъхьэ зэраштэрэр.\nIэнатIэм Iут пэщи 8-мэ хэбзэгъэуцугъэу щыIэр зэраукъуагъэм къыхэкIэу яIэнатIэхэм аIуагъэкIыгъэх, джащ фэдэу нэбгыри 6-мэ цыхьэ зэрафамышIыжьырэм къыхэкIэу яIофшIапIэ чIанагъ.\nДжащ фэдэу, хэбзэгъэуцугъэм къыдилъытэу къэралыгъо ыкIи муниципальнэ къулыкъушIэхэм мылъкоу ыкIи федэу яIэр, агъэкIодыгъэ пчъагъэр зэрытхэгъэ тхьапэр аIэкIагъахьэмэ прокуратурэм ренэу еуплъэкIух. Мы лъэныкъомкIэ хэукъоныгъэ зышIыгъэхэр къыхагъэщыгъэх ыкIи IэнатIэ зыIыгъхэм дисциплинарнэ пшъэдэкIыжь арагъэхьыгъ.\nАщ нэмыкIэу коррупционнэ нэшанэ зиIэ бзэджэшIагъэу зэрахьагъэхэм зэрарэу фэхъугъэр къырагъэгъэзэжьыным республикэ прокуратурэм ипащэхэм лъэшэу анаIэ тырагъэты. Къэралыгъо ыкIи муниципальнэ къулыкъум епхыгъэ хэбзэгъэуцугъэр республикэм зэрэщагъэцакIэрэм ыкIи ахъщэ къолъхьэ тын-Iыхыным пэшIуекIогъэным ылъэныкъокIэ прокуратурэм зэхищэрэ Iофтхьабзэхэр мы илъэсэу тызыхэтыми лъигъэкIотагъэх.\nРеспубликэм ипрокуратурэ сомэ миллиони 4,7-м ехъу зытефэгъэ дэуи 8 хьыкумым фигъэхьыгъ, ащ щыщэу 2-р коррупционнэ бзэджэшIагъэхэм афэхъугъэ зэрарэу сомэ миллиони 2,5-рэ хъурэр къазэрэрагъэпщыныжьыщтым фэгъэхьыгъ.\nДжащ фэдэ юридическэ лицэхэм административнэ хэбзэукъоныгъэхэр зэрашIыгъэхэм фэгъэхьыгъэ Iофыгъуи 3 къычIагъэщыгъ, сомэ миллион 21-рэ къарагъэпщыныжьыгъ. Юридическэ лъапсэ зиIэ организацием ипащэ имылъкоу сомэ миллиони 8 зыуасэм арест тыралъхьагъ.\nКъолъхьэ тын-Iыхыным пэшIуекIорэ экспертизэр прокурорхэм зэрашIыгъэм къыкIэлъыкIоу къэралыгъо хабзэм ыкIи чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыным икъулыкъухэм коррупционнэ нэшанэ зиIэ хэукъоныгъэ 376-рэ ашIыгъэу къыхагъэщыгъ. Ахэр дэгъэзыжьыгъэнхэм фэшI прокурорхэм акт 353-рэ атхыгъ.\nЭкспертизэм ишIуагъэкIэ мыщ фэдэ нэшанэ зиIэ хъугъэшIагъэхэм япчъагъэ нахь макIэ зэрэхъурэм щэч хэлъэп. Зыми емыпхыгъэ экспертизэм изэфэхьысыжьхэр къулыкъухэм, организациехэм ыкIи IэнатIэ зыIыгъхэм афагъэхьынхэ ыкIи шIокI имыIэу мэфэ 30-м къыкIоцI ащ хэплъэнхэ фае, джэуапэу ахэм къыратыжьыхэрэр зэрытхэгъэ тхьапэр экспертизэ зышIыгъэм къыфагъэхьыжьын фае.\nКъэралыгъо хэбзэ къулыкъухэр, граждан обществэм иинститут ыкIи цIыфхэр зэгъусэхэу ахъщэ къолъхьэ тын-Iыхыным пэшIуекIонхэ фае. Мы Iофыгъом изэшIохын гумэкIыгъо шъхьаIэу щыт. Мыщ епхыгъэу Мыекъуапэ IофшIэкIо куп щызэхащагъэу Iоф ешIэ. Ащ хэхьэх хэбзэухъумэкIо ыкIи чIыпIэ зыгъэIорышIэжьын къулыкъухэм ялIыкIохэр. Мы лъэныкъомкIэ хэбзэгъэуцугъэр зэрагъэцакIэрэр прокуратурэм инэплъэгъу ригъэкIырэп. Хэбзэгъэуцугъэр аукъуагъэу цIыфхэм ыкIи юридическэ лицэхэм дэо тхылъхэр къафагъэхьымэ шIокI имыIэу ахэмкIэ уплъэкIунхэр зэхащэх.\nАхъщэ къолъхьэ тын-Iыхыным пэшIуекIогъэнымкIэ хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм яIофшIэн шIуагъэ къытэу зэхащэным лъэкIэу яIэр зэкIэ рахьылIэныр, обществэмкIэ щынагъо къэзытырэ бзэджэшIагъэхэу зэрахьэхэрэр нахь макIэ шIыгъэныр прокурорхэм пшъэрылъэу зыфагъэуцужьыхэрэм ащыщ.\nПредыдущая Тэуйхьаблэ чэщырэ къызэпагъэнэфыжьы\nСледущая КIэлэцIыкIухэр ыгъэгушIуагъэх


Пэрыохъу яIэнэу щытэп — Адыгэ макъ\nПэрыохъу яIэнэу щытэп\nРедактор 01.11.2016 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nМы мафэхэм Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым дунэе студенческэ форумэу «ВУЗ без границ. Инклюзивное образование» зыфиIорэр щыкIуагъ. Урысые студенческэ союзым Росмолодежыр игъусэу зэхащэгъэ проектым ар къыдыхэлъытагъэу щыт.\nМэфэкI шIыкIэм тетэу культурэм и Унэу «Гигантым» ар къыщызэIуахыгъ. Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм IофшIэнымрэ социальнэ хэхъоныгъэмрэкIэ иминистрэ иапэрэ гуадзэу Ирина Ширинар, АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэ игуадзэу Къэрэтэбэнэ Махьмудэ, цIыфхэм IофшIэн ягъэгъотыгъэнымкIэ ГъэIорышIапIэм ипащэу Галина Цыганковар, Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым иректорэу Къуижъ Саидэ, сэкъатныгъэ зиIэхэм яобщественнэ организацие илIыкIохэр, нэмыкIхэри.\nМыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым, физическэ культурэмкIэ, спортымкIэ ыкIи туризмэмкIэ Пшызэ къэралыгъо университетым, Краснодар кооперативнэ техникумэу Шытхьалэ дэтым, Мыекъопэ индустриальнэ техникумым, Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым иполитехническэ колледж ястудент нэбгырэ 90-м ехъу форумым хэлэжьагъэх.\nIофтхьабзэм ипэублэ «Всероссийский студенческий союз» зыфиIорэ Урысые общественнэ организацием ипащэу Олег Цапко къыгъэхьыгъэ тхыгъэм форумыр зезыщэхэрэр къеджагъэх. Iофтхьабзэм мэхьанэшхо зэриIэр, хэбзэ къулыкъур, апшъэрэ еджапIэхэр, студенческэ объединениехэр, инклюзивнэ гъэсэныгъэмкIэ экспертхэр зэгъусэхэу мыщ фэдэ форумхэм ахэлажьэхэмэ шIогъэ ин къызэрахьыщтыр ащ къыщеIо.\nКъекIолIагъэхэм Къуижъ Саидэ шIуфэс къарихыгъ, сэнаущыгъэу ахэлъыр форумым къыщагъэлъэгъонэу студентхэм къариIуагъ.\nУшэтын мыпсынкIэхэм ныбжьыкIэхэр апхырыкIыгъэх. АпэрапшIэу зыщеджэхэрэ еджапIэхэм афэгъэхьыгъэ къэбархэр, инклюзивнэ гъэсэныгъэм ахэр зэрэфэхьазырхэр, ащкIэ ашIэхэрэр къаIотагъ. КъэшъонымкIэ, орэд къэIонымкIэ сэнаущыгъэу ахэлъыр нэрылъэгъу къашIыгъ.\nЖюрим ахэм уасэ афишIыгъ. Зэфэхьысыжьхэм къызэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, апэрэ чIыпIэр физическэ культурэмкIэ, спортымкIэ ыкIи туризмэмкIэ Пшызэ къэралыгъо университетым истудентхэм ахьыгъ, ятIонэрэ чIыпIэр Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым иполитехническэ колледж икомандэу «Лидерым» фагъэшъошагъ. Ящэнэрэ чIыпIэр Краснодар дэт кооператив техникумымрэ политехническэ колледжымрэ зэдагощыгъ.\nРекторым осэ ин зыфишIыгъэ ыкIи анахь къыхигъэщыгъэхэр политехническэ колледжым истудентхэу Ольга Карапетянрэ Шыринэ Байзэтрэ. Курэжъыем исхэу адыгэ къашъо ахэм къашIыгъ. Джащ фэдэу шъхьафэу къыхагъэщыгъ Ольга Афанасьевам икъэгъэлъэгъони.\nIофтхьабзэм хэлажьэхэрэм джащ фэдэу мастер-классхэр къатыгъэх. ХьакIэу къэкIуагъэхэм пчыхьэм къалэр къарагъэкIухьагъ.\nЯтIонэрэ мафэр спортивнэ зэнэкъокъукIэ рагъэжьагъ. Къэзэрэугъоигъэхэм спорт джэгун зэфэшъхьафхэмкIэ заушэтыгъ. ТекIоныгъэ къыдэзыхыгъэхэм щытхъу тхылъхэмрэ медальхэмрэ аратыгъэх. Пшызэ къэралыгъо университетым ыкIи политехническэ колледжым якомандэхэу пэрытныгъэ къыдэзыхыгъэхэм кубокхэр афагъэшъошагъэх.\nНэужым Iэнэ хъурае зэхащагъ. ЗипсауныгъэкIэ илэгъухэм акIэмыхьэхэрэр, сэкъатныгъэ зиIэхэр предприниматель хъунхэм пае ашIэн фаехэм ыкIи ащ федэу къафихьыщтым атегущыIагъэх. РеспубликэмкIэ сэкъатныгъэ зиIэ общественнэ организациехэм ялIыкIохэр, МыекъуапэкIэ цIыфхэм IофшIапIэ языгъэгъотырэ гупчэм ипащэу В. Черниченкэр, менеджментымкIэ Къыблэ институтым инклюзивнэ гъэсэныгъэмкIэ иотдел ипащэу К. Грабчук ащ хэлэжьагъэх.\nСэкъатныгъэ зиIэхэм IофшIэпIэ чIыпIэхэр яIэным пае шIэгъэн фаехэм атегущыIагъэх. Профессиональнэ гъэсэныгъэ языгъэгъотырэ еджапIэхэм мыщ фэдэ цIыфхэм IофшIэпIэ чIыпIэхэр къязытын зылъэкIыщтхэм адэлэжьэнхэ зэрэфаер къаIуагъ.\nМыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым иресурснэ еджэпIэ гупчэу «Школа социального предпринимательства» зыфиIорэм ипащэу Светлана Новиковам Урысыем ишъолъыр зэфэшъхьафхэм социальнэ предпринимательствэр зэрэщызэхащэрэр къэзэрэугъоигъэхэм къафиIотагъ. Владимир Черниченкэм сэкъатныгъэ зиIэхэм IофшIапIэ ягъэгъотыгъэным фэшI ашIэрэр къыIуагъ. Курэжъыем исхэм яобщественнэ организацие ипащэу Ольга Карапетян иIофшIэн къызэригъотыгъэмкIэ къызэIукIагъэхэм къадэгощагъ. Джащ фэдэу сэкъатныгъэ зиIэу Iоф зышIэнэу фэехэм апае консультационнэ ыкIи тренинговэ гупчэхэр къызэIуахынхэм, унэм исхэу Iоф ягъэшIэгъэным, ахэм апае предприятиехэр къызэIхыгъэнхэм афэгъэхьыгъэ Iофыгъохэм атегущыIагъэх.\nФорумыр мэфэкI шIыкIэм тетэу зэфашIыжьыгъ. Зэнэкъокъу зэфэшъхьафхэм текIоныгъэ къащыдэзыхыгъэхэр агъэшIуагъэх. ЫпэкIи мыщ фэдэ Iофтхьабзэхэр зэрэзэхащэщтхэр къаIуагъ.\nПредыдущая КIэлэегъэджэ колледжым ихьакIагъэх\nСледущая Аслъан ахэм ащыщ


КъинкIэ къылэжьырэ хьалыгъу — Адыгэ макъ\nКъинкIэ къылэжьырэ хьалыгъу\nРедактор 11.02.2020 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nБжыхьэр нэгуихыгъэ нэгушIом бысымгуащэм фэдэу мэзым къыщекIухьэ, шъхьандэхэр, чъыг къутамэхэр зэпэжъыужьырэ налмэс-налкъутэм фэдэ бэджэхъ зэхэхъытагъэхэмкIэ къегъэкIэракIэ, губгъом, мэз чIэгъым ачIэт гъожьы хъужьыгъэ уц куашэхэр тыдэ уплъагъэми зэпэшIэтыхэу къэлъагъох. Ныхы, пхъэфы чъыг цIыкIу дахэхэр фыжьэу фэпагъэхэу, нысакIэм фэдэхэу пагэу зыращыгъэу щытых.\nЧъыгхэм къапызыгъэ апэрэ тхьапэхэм гъогу шынэхэм защагъэпсэфы, псышъхьэшъо шIуцIашъохэм, псыхъо тIуалэхэм шъабэу, рэхьатэу ащетIысэхых.\nПчэндэхъу мэкъэ чанхэм ягупсэ мэзыжъые гохьыри бэшIагъэу къабгынагъ. Ахэм аужи бэкIэ къинагъэхэп пцIэшхъо кIэтIаркъохэри, зызщагъэбылъыщтыгъэ гъурб куу цIыкIухэр нэпкъ зандэхэм къатеушIуцIыкIыхэу чыжьэкIэ къэлъагъох.\nТыгъуасэ къутырэу Гуторовэм ыкIыб, мэзыпс мычъэм дэжь, темыр чыжьэ лъэныкъом къибыбыкIыгъэ псычэт IэлитIу къызэрэщетIысэхыгъэр слъэгъугъэ. ЯтIонэрэ мафэми ахэр зэрэмыбыбыжьыгъэхэм гу лъыстагъ. Ом изытет ахэр зэригъэразэщтыгъэр, къыблэм быбыжьынхэу зэрэдэмыгуIэхэрэр ягъэпсыкIэкIэ къэпшIэнэу щытыгъ.\nАпэблагъэу сызэрэщысыми ахэр зыпарэкIи ыгъэгумэкIыщтыгъэхэп. Ащ къыгъэлъагъощтыгъ ахэр цIыфхэм бэрэ зэраIумыкIэщтыгъэхэр. Тэ типсычэт Iэлыхэм ахэр зыпарэкIи афэдагъэхэп. ШхончыкIэ зэмыуагъэхэу бэп ахэм ахэтыгъэр…\nАхэм сягупшысэзэ, ошIэ-дэмышIэу къыспэблэгъэ куандэхэм шхонч омэкъитIу къахэIукIыгъ. Псышъхьэшъо кIыIум шхончыщэмэ ямэшIоустхъогъэ ужитIу рычъагъ. ПсычэтитIум язэу апэ итэу есыщтыгъэм, гуIэзэ, зыкъыIэтыгъ, ытэмэ чIэгъымэ къачIэщыгъэ блыгу фыжьыхэр къэлъэгъуагъэх, къэхъугъэр къыгурымыIозэ, псышъхьашъом ыкIыIу итэу псынкIэу ыпсэрэ ышъхьэрэ Iуихыжьыгъ. ЯтIонэрэм зигъэсысыгъахэп, ay фитыгъуаджэу ышъхьэ псым хиIугъ, джащ тетэу зыдырилъэсэхыгъ.\nНэпкъ Iушъо псыорыжъ цIыкIум лъыцу-сыцу макъэ къыщыIугъ ыкIи зынэтIэгу тамыгъэ фыжь хъураер зытетэу, зытхьакIумэхэр къыголэлырэ хьэшэкIуахьэм ышъхьэ къэлъэгъуагъ. Хьэр къэуцуи бгъу пстэумкIи ыпэ ыгъазэзэ зэпамэм ыуж псым хэсыхьагъ, ащ ышъхьи ытхыцIашъуи псыр къанэмысыхэу, къин къыщымыхъоу псынкIэу есыщтыгъ. Бэрэ пэмылъэу шэкIуахьэр псычэтитIур зыщесыщтыгъэхэ чIыпIэм нэсыгъ, ау псым псычэтыр зыдилъэсырэ лъэныкъомкIэ зимыгъазэу, ежь ыгъэунэфыгъэ лъэныкъом дэмыхэу есыщтыгъ.\n— Чанг, къэгъаз! — гуфэбагъэ къызхэщырэ мэкъэ рэхьатыр къэIугъ. Чанг цы Iужъу зытет тхьакIумэхэр ыгъэсысыхи къызэтеуцуагъ, псынкIэу зигъазэзэ исэмэгубгъукIэ зидзыгъ. Псычэтым кIахьи, ытамэ къыубытыгъ, ышъхьэ лъагэу псышъхьэм щиIыгъэу нэпкъым къыфиузэнкIыжьыгъ, ау псым тIэкIу дихьыхыгъ. Сипцэкъэнтфыхэр чIым зыщыхэIугъэм дэжь хьэр псым къыхэкIыжьи, псычэтыр пшахъом шъабэу щигъэтIылъыгъ, зиутхыпкIызэ, псы чъыIэ утхэпсыхэр къыстриутхагъэх.\n— Сыдэу шъхьэнэкI мыр! Щыгъэт сэIо!\nБзыуцыф зыдэлъ кIэко дытагъэ щыгъэу, пэкIэ шIуцIэ устхъогъэ дахэр зытет плIэIушъомбгъо нэгу хъураеу, шэкIо щазмэхэр зыщыгъ шакIор куандэмэ къахэкIыгъ.\n— Утхъопсхэр къыптыриутхагъэха? — къэупчIагъ ар, псычэт укIыгъэр къыштэзэ.\n— ГъэшIэгъонышхоп! — сэIо, нэIэплъэкIымкIэ сынэгу слъэкIыжьызэ. — Псычэт шIагъу! Мыщ фэдэхэр зырызых ыкIи гъотыгъуаех.\n— Арми, ошIа, мыщ фэдэхэр сэ сикIасэхэп, — къыздыригъэштагъэп шакIом, псычэтыпшъэр ыIыгъэу, ащ ышъхьэ уIэгъэ ужэу иIэм еплъызэ.\nСэри псычэтыр зэпэсплъыхьагъ. ышъхьашъо фэшIуцIашъоу, ыпкъ джэнэ фыжь щы-гъым фэд. ШхъонтIэ-чIыпцIашъоу, щыт ышъхьэ пчы теплъэ зиIэ ыжэ псыгъо кIыхьэмкIэ еухыжьы. ИтеплъэкIэ мэз псычэт дэгъум фэдиз, ау ыпкъыкIэ нахь кIыхьаIу ыкIи фэбгъузашъу.\n— Мыр итеплъэкIэ зэкIужьэу щыт. Ау ыл IэшIоп, пцэжъыямэ щэу, — къыхигъэхъожьыгъ шакIом, зыдэщытым дэжь, хэщэIукIызэ, зыщетIысэхым ыуж. Хьэри ащ къыготIысхьагъ.\n— Непэ къэтчъыхьагъэр макIэп, Чанг. Арышъ, синыбджэгъужъ, тIэкIурэ тыщыгъэс, зытэгъэгъэпсэф.\nШакIом къыIуагъэм зэрэдыригъаштэрэр къыуигъашIэу, хьэм ыкIэ пако ыгъэсысыгъ.\n— Джыри ныбжьыкIэн фае, огъаса? — хьэм ылъэныкъокIэ сыплъэзэ, сеупчIыгъ.\n— Хьау, жъы хъугъэ пIоми хъущт, илъэситфым ежьагъ. Хьэ дышъ.\nШакIор хьэм ышъхьэ къыщыригъажьи, ытхыцIашъо Iэ щифэзэ, едэхэшIагъ.\n— Мыр пкIымыгъумэ къэуукIырэм ызыныкъо ухэныжьыщт. КъэуукIыгъэ псычэтыр орыжъыпс гузэгум зыхафэкIэ, сыдэущтэу къыхэпхыжьыщта?\nПIупс бдырыижьызэ, узыIулъэкIыхьажьынышъ, ухьаулыягъэу, укъызэплъэкIыжьызэ, укъыIукIыжьыщт.\nТштэн, гущыIэм пае, псычэт уIагъэр. Узыхэхьан умылъэкIыщт мэз къогъупэ горэм хэпшыхьанышъ, убэлахьымэ къыхэхыжь, мафэм остыгъэр пIыгъэу улъыхъуагъэкIи бгъотыжьыщтэп. Ау Чанг уигъусэмэ, псынкIэу иIоф ыгъэцэкIэщт, псычэт уIагъэри укIыгъэри орыжъыпсым къыхихыжьыщт…\nАу уипцэкъэнтф пагор къеокIэ сенэгуе.\nСэ пцэкъэнтфым сыкъыкIырыуи, къэскъудыигъ. Псы куум пагом ыбгъу фыжь къыщылъэгъуагъ, ау пцэкъэнтф Iуданэм лъэшэу кIырыуи зекъудыим — жэлыем пызыжьыгъ.\n— Пызыжьыгъ, — ыгу къызэреорэр къыхэщэу къыIуагъ шакIом. — Ар сыдэу гухэкIэу хъугъа. ЗэрэхъурэмкIэ, ори шэкIон Iофым упылъ… Ау сэ шхончыкIэ сышэкIоныр нахь къэсэштэ, къэскIухьаныри сикIас. ГущыIэм пае, непэрэ мафэр тштэнышъ теплъын. Псычэт укIыгъэр псы куандэ горэм псым хилъэсэн, зыгорэм шIонэн ылъэкIыщтыгъ. Ay Чанг хэсыхьи, зыпари римыгъаIоу къыхихыжьыгъ.\n— Ар тэрэз, ау сыда апэ псычэт уIагъэр къыхихыжьынэу зыкIыфэмыягъэр, зыкIыблэсыкIыгъэр? — семыупчIын слъэкIыгъэп.\n— Ар фэмыягъэу щытэп, фэягъ, ау ужыр нэгъэупIэпIэгъу горэмкIэ IэкIэкIодагъ. Ащ фэди мэхъу.\n— Сыда сэIо пIохэрэр? Сыд фэдэ ужа псышъхьашъом иIэн ылъэкIыщтыр? ЕтIани, сыда ужыр зэрищыкIагъэр, псычэт уIагъэр ылъэгъузэ?\n— Ар тэрэз, Чанг ынэмэ алъэгъущтыгъэмэ, ау ар… нэшъу…\n— Нэшъу olya сэIо? — зэхэсхыгъэр сшIошъ мыхъоу згъэшIагъозэ, зыкъызэзгъэзэкIи хьэм сеплъыгъ. — Нэшъу дэда? Ащ фэдэ хъун ылъэкIына шъыу?.. — Сэ ар сшIошъ мыхъоу, гуфаплъэу Чанг сеплъыгъ.\nАщ ышъхьэ ылъапэмэ атырилъхьагъэу, мыгумэкIыхэу щылъыгъ. БгъэшIэгъонэу ынэмэ зыпари акIэслъэгъуагъэп. Ынэхэр фыжьышэ къарэх, гуфаплъэу зыгорэм еплъырэм фэдэх, шэкIохьэ нэ Iушымэ зыпарэкIи атекIыхэрэп.\n— ПшIошъ хъурэп, ара? — щхыпцIыгъэ шакIор. — Джыдэдэм сэ ар къэозгъэлъэгъущт. — ШэкIо Iалъмэкъым дэIаби хьалыгъу бзыгъэу къыдихы-\nгъэм такъыр цIыкIу къыгуичыгъ. Хьэр сакъэу къызщытIысыкIыгъ, ытхьакIумэхэр зэблидзыхэзэ, ыгъэсысыхи хьалыгъур зыдэщыIэмкIэ зигъэзагъ.\n— Чанг, къэубыт! — еджагъ ащ шакIор ыкIи хьалыгъу такъырыр лъагэу дидзыягъ. Ау Чанг зигъэсысыгъэп, хьалыгъур залъэгъукIэ нэмыкI хьэмэ зызэрашIырэм фэдэуи къэгумэкIыгъэп ыкIи дэпкIэягъэп, ащ шакIом ылъэныкъокIэ зигъэзагъэу рэхьатэу щытыгъ. Ау хьалыгъу такъырыр лъэбэкъуитф фэдизкIэ пэчыжьэу чIым къызытефэм, Чанг ытхьакIумэхэр ыгъэсысыхэзэ, макъэр къыздиIукIырэмкIэ чъагъэ.\n— Плъэгъугъа? — хьалыгъу бзыгъэу къэнагъэр хьэм фидзызэ къэупчIагъ шакIор. — Хьалыгъур жьым хэт, ау ащ гу лъитэрэп, сэдзыфэ къежэшъ рэхьатэу щэты.\nШакIом къыгъэлъэгъогъэ щысэм сишIошъ-мыхъуныгъэ сIэкIигъэзыгъ. Ay джынэс хьэм зызэригъэпсыщтыгъэр сиакъыл къезгъэхьын слъэкIыщтыгъэп, джынэс ар нэ псаухэр зиIэ хьэм фэдэу зекIуагъэ, зэрэнэшъур зыпарэкIи къызхимыгъэщэу.\n— Гу лъыптэгъагъэба Чанг псычэт укIыгъэм лъесызэ, зэрэхэукъуагъэм?\n— Ары, гу лъыстагъ, ау ар джэгурэ хьэ ныбжьыкIэм зызэришIырэм щысэ тырехы фэдэу къысшIошIыгъ.\n— Хьау, Чанг ужыр шIокIодыгъагъ. Псычэтымэр къыздикIырэ лъэныкъом епхыгъэ Iуданэр нэупIэпIэгъу заулэкIэ зэпыутыгъагъ. Ау Чанг лIэхъупхъ! ПсынкIэу зыкъишIэжьи, ихэукъоныгъэ ыгъэтэрэзыжьыгъ.\nКъызэрэщытхъугъэхэр хьэм къыгурыIуагъ ыкIи шакIом зэрэфэразэр къыуигъашIэу, ыкIэ пако пшахъом щигъэджэгугъ… Е шакIом ымэкъэ рэхьат гъэшIуабзэу хэлъыр къыгурыIогъэнкIи мэхъу.\nСлъэгъугъэмрэ зэхэсхыгъэмрэ сымыгъэшIэгъон сымылъэкIэу хьэм лъытэныгъэ фэсшIэу гуфаплъэу сеплъыщтыгъ.\n— Сыдэущтэу Чанг нэшъу хъугъа? — сеупчIыгъ.\n— Ар сэри сшIэрэп, — шакIом ышъхьэ ыгъэсысыгъ. — Ар арэущтэу къэхъугъэнкIи мэхъу. Мыр зэрэнэшъур сыдэущтэу къэпшIэщта? Ори мары ар зэрэнэшъур пшIошъ хъупэрэп.\nМыр хьэ нэшъумэ афэдахэпи. Зыпарэми елъэпаорэп, адрэмэ афэдэу хьэмэ адэджэгу, къадечъыхьэ. Джэгузэ чыжьэу IукIымэ, сызешъуйкIэ зэнкIабзэу къэчъэжьы. КъолэбзыухэмкIи, лэучэцIхэмкIи хэукъорэп, зы псычэт Iэл нэмыIэми джынэс шIокIодыгъэп.\nЫнэхэр Iушых, укъызэхашIыкIы! Ахэм зыпари зэрамылъэгъурэр сыдэущтэу къэпшIэщта? Сэры шъыпкъэми ар зэрэнэшъур къызэрэсшIагъэм мышIэныгъэ горэ хэлъэу сеплъы. Ар зызгъэунэфыгъэр хьалыгъу такъыр зыфэсэдзыр ары. Апэрэм сшIошъ хъугъэп, уахътэ зытешIэр ары къызызгурыIуагъэр.\nСипцэкъэнтф пцэжъыер джыри къеуагъ. Мызэгъэгум пцэжъые ин (плотвица) къыхэсыдзыгъ. Ар жэлыем къыпысхызэ, семыгупшысаIоу шакIом сеупчIыгъ:\n— НэмыкI хьэ горэ зэбгъэгъотымэ нахьышIуба?..\n— Мыр тыдэ схьыщта? — сиупчIэ ыгу зэрэримыхьыгъэр къыхэщэу шакIор нэгу мэзахэ къэхъугъ. — ШхончыкIэ сыукIыщта, пшъэпIашъокIэ стыщта? ПшIэ пшIоигъомэ, хьэ псауитIу къысатыгъэкIи мыр ястыщтэп. Сыд Iо фаеми, илъэситф хъугъэ тызызэкIыгъур. Ихьалыгъу зафэу къелэжьы… Хьалыгъу къин, ау хьалыгъу зафэу щыт. Ежь ыкIуачIэкIэ къелэжьы. Арэущтэу къинкIэ къэблэжьыгъэ хьалыгъум нахь IэшIу щыIэп… НекIо, Чанг. Опсэу, отхъэжь. ХъяркIэ!\nШэкIо Iалъмэкъымрэ шхончыпитIумрэ ыкIыб ригъэкIухи, мэз цуным фиузэнкIыгъ. Чанг псынкIэу къызщылъэти, шакIом ыуж илъэдагъ. Ицыхьэ зытелъыжьэу, мэз кондэ зэхэкIыхьагъэмэ, бжэлэ зэхэухъытагъэмэ апхырыкIыщтыгъэ, инэIосэ мэ зэфэшъхьафхэм заIукIэщтым дэгуIэмэ, макIэу хэхьакъукIызэ.\nЗэхэсхыгъэмрэ слъэгъугъэмрэ зэфэсхьысыжьымэ згъэшIагъозэ Чанг бэрэ сызылъэплъэ нэужым псычэт Iэл укIыгъэми сыгу фэгъужьыгъэп.\nЕвгений Носов, урыс тхакIу\nАдыгабзэкIэ зэзыдзэкIыгъэр Хьаудэкъо Шыхьамыз.\nПредыдущая Иусэхэр гум нэсых\nСледущая КIэрмыт Рэмэзанэ ипсэемыблэжьныгъ


Гъэзетеджэхэм ятворчествэ щыщ | Адыгэ Макъ\nГъэзетеджэхэм ятворчествэ щыщ\nАвтор: Редакция\t/ 11.09.2019\t/ КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nЛаушэ Аслъан къуаджэу Пщыжъхьаблэ къыщыхъугъ, Мыекъопэ мэкъумэщ техникумыр, Ростов юридическэ къэралыгъо университетыр къыухыгъэх, иаужырэ сэнэхьаткIэ 1967-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу 1993-рэ илъэсым нэс дзэм къулыкъу щихьыгъ.\nУсэхэр урысыбзэкIэ етхых, тхылъхэри къыхиутыгъэхэу иIэх. Джы адыгабзэкIи зиушэтэу ригъэжьагъ. Непэ нэIуасэ шъуафэтэшIы иныдэлъфыбзэкIэ усэхэу тигъэзет къыIэкIигъэхьагъэхэм ащыщхэм.\nКъоджэ орэдым сырихьыжьагъэу\nКъэлэ хьакIэщым зыфэзгъэзагъ.\nАщ итарихъи, лъым зыхищагъэу,\nГум ишыхьатэу сигъэрэзагъ.\nУнэгъо хабзэу Тхьэм къытитыгъэм\nХэкур егъашIо, шIэныгъэм пылъ.\nНым иIэшIугъэ фегъадэ тыгъэм,\nТым ишIушIагъэ инэпэлъэгъу.\n«Хэт о узыпхъур, хэт узышыпхъур» —\nМы хэгъэгушхом угу зэIухыгъ.\nУашъомрэ чIыгумрэ о зэфэощэ,\nЖъогъо гузэгум укъытыращэ.\nКъэрэкъамылым купыр зэхещэ,\nАдыгэ джэгум лъэпкъыр зэрещэ.\nЫмакъэ шыгъэу Быщтэкъо кIалэм\nГъыбзэ орэдыр къыщеIо чылэм.\nГъыбзэ орэдыр лъэпсэмыкIодэу\nАдыгэ пшысэм куоу хэхьагъ.\nБзэм ищыIакIи лъэпкъым итхыдэу\nФэшъхьаф орэдхэм ар ахэхьагъ.\nБэми, макIэми адыгэ лъэпкъыр\nДунай дэхэшхом къыщызэтенагъ,\nГъогоу къыкIугъэр ыгъэнэфагъэу\nГъэшIэрэ мылъкоу къытфигъэнагъ.\nМафэр сикIасэу, сыгу къымыгъазэу\nИлъэс тIокIиплIым сэ сыфэкIуагъ.\nХэкужъ орэдыр бэрэ симазэу\nНасыпым игъогу сыкъырыкIуагъ.\nАдыгэ макъэр — бзэм итхьамат,\nШIулъэгъуныгъэр — гум ирэхьат.\nНепэ уихъяркIэ тызэхэхьагъ,\nТыщэсэ гъогум о утехьагъ.\nАдыгэ джэгумэ пцIэ щырябгъэIуагъ,\nЗымыгъэсысэу о удэкIуагъ.\nУахътэр зэблэпхъуи хым утехьагъ,\nНэмыкI хэгъэгухэми о уарыхьагъ.\nНепи, нычэпи уигугъу ашIы,\nО уишIэныгъи шапхъэу къытфашIы.\nЧIым уригуащэу ныбжьыр къэпхьыгъ,\nШъхьафитыныгъэр шэным фэпхьыгъ.\nЦIыфым ипшысэр — мамырныгъ,\nЛъэпкъым ипсалъэр — зэкъошныгъ,\nЗэман блэкIыгъэр — лъэпсэтэкъэжъ,\nАщ пэкIэкIыгъэр — тиIорIотэжь.\nАдыгэ хабзэр — остыгъэ нэф,\nАдыгэ хэкур — гъашIэм инэф.\nИлъэпIэныгъэр — кIэн мыухыжь,\nИлъытэныгъэр — псэ мыухыжь.\nАдыгэ шъуашэм фэдгъэзэжьыгъэу\nЛъэпкъым ынапэ — тиадыгагъ.\nПсэм игукIэгъур — гум идэхагъ.\nШIулъэгъуныгъэр бгъэм къыдэпхыгъ,\nГум иIэшIугъэ бзэм о еппхыгъ.\nУикъэбзэныгъэр — гъэтхэ нэмаз,\nСыкъэбгъэхъугъэшъ, о сыпфэраз.\nМашIом хэхьагъэу шыблэр мэзекIо,\nАщ хэмызагъэу чIыгум къырэкIо.\nХэт ар зэощтыр, хэт ыгъэстыщтыр?\nТыдэ зыбгъазэми — нэм исатыр.\nГум иорэдхэм защымыгъакI.\nНурэм илъэгъу къыпшъхьарыхьагъэмэ,\nТхьэм урицIыфышъ, умыгумэкI.\nКъэлэ хьакIэщым бзэр егъэлажьэ,\nОсыетыбэмэ тэ тахэлажьэ.\nСыгур быбатэу инэу зеIэты,\nГъыбзэ орэдым усэр есэты.\nШъхьафитыныгъэм шапхъэр фэсхьынти,\nСыгурымыIомэ, емыкIу хэсхын.\nАщ фэдэ Iофым сыхилъэсагъэу,\nСигъэгумэкIэу къуаджэм сыкIуагъ.\nIахьыл ныоу сэ сызIукIагъэм,\nЛъэхъан къэбарыр къысфиIотагъ.\n«Абрэдж Нухьэ цIыфыгъэ хэлъэу,\nХъулъфыгъэ чанэу, щынэр ымышIэу,\nИшъыпкъэныгъэ дэгъоу зэлъашIэу,\nДэсыгъ Пщыжъхьаблэ уасэ къыфашIэу.\nБыщтэкъо лIакъом Кызыу ипшъашъэу\nУнэгъошIэныр лъэшэу икIасэу,\nШIулъэгъуныгъэм ылъ зэлъиштагъ,\nАбрэдж Нухьэ гум ригъэштагъ.\nАщ фэдэ пшъашъэр — чылэм зырыз,\nШIулъэгъуныгъэр — пIалъэм иуз.\nНухьэ къызещэм, гур зэфищагъ,\nОсыетыр къышIи, гъыбзэм хищагъ.\nГуфэбэныгъэу Нухьэ фихьыгъэр,\nПсэм фэмыщэчэу гъашIэм ыхьыгъ».\nСэгъэкIэракIэшъ, зэрэсIоу хъун.\nА фэмэ-бжьымэм имэхьаныгъэр\nХэкIыпIэ шъыпкъэкIэ къысфалъэгъун.\nНепэрэ усэр джащ щысэухы,\nСызгурыIуагъэм сэлам есэхы.\nШIулъэгъуныгъэр орэдым пылъ,\nДжы къызнэсыгъэм щыIакIэм хэлъ.\nКушъэм сыхэлъэу чъыеным сехьы,\nТхьамыкIэгъошхом насыпыр ехьы.\nГъыбзэ орэдыр сянэжъ къысфеIо,\nШъхьафитыныгъэм зыфаер реIо.\nГъэшIэрэ мазэм хъугъэр елъытэ,\nСи Адыиф шыоу мэлъатэ.\nАр гъэбылъыгъэу гъогум техьагъ,\nШIулъэгъуныгъэм ыуж ихьагъ, —\nАдыгэ кIалэр ыгу итIысхьагъ.\nОшIэ-дэмышIэу шэйтаныр къэджагъ,\nЧэщ мэзатакъэр шым кIэлъыджагъ —\nАджалым къыхэкIи шыр лъэпэуагъ,\nСи Адыифым ыпсэ еуагъ.\nПсэлъыхъо кIалэр къиным хэфагъ,\nПкъым фэмыщэчэу къызэхэфагъ.\nГууз гъымакъэр шъом къырыкIуагъ,\nНэшхъэиныгъэр лъэпкъым фэкIуагъ.\nКъиныгъоу хэлъыр уашъом ыштагъ,\nНэпсэу къехыгъэр гъогум рычъагъ.\nЧэмыщрэ мафэмрэ Тхьэм зэфищагъ,\nДжэнэт гузэгум нысэр рищагъ.\nГъыбзэ орэдэу ащ къыдэкIуагъэр,\nИжъырэ таурыхъым инэу хэхьагъ.


Home » Adyghe » 03 Luke » 01\nposted by derDaniel on Mon, 06/14/2010 - 09:15\nКЪЭБАРЫШІУР ЛУКА КЪЫЗЭРИIОТАГЪЭР\nМы тхылъыр зыкІэстхыгъэр\nХъугъэ-шІагъэхэу тапашъхьэ щыхъугъэхэм якъэбархэр цІыфыбэмэ атхыжьынхэу пылъыгъэх. 2Ахэмэ атхыгъэхэр цІыфхэу а Іофхэр ублапІэм щегъэжьагъэу нэкІэ зылъэгъугъэхэрэмрэ Тхьэм игущыІэхэм афэлажьэхэрэмрэ къызэрэтаІотэжьыгъэхэм атетэу ары. 3 Арэущтэу сэри мы хъугъэшІэгъэ Іоф пстэуми яублапІэ щегъэжьагъэу сыфэсакъыпэу зысэгъэунэфы ужым, о, лъытэныгъэ зифэшъошэ Феофил*, зэкІэлъыкІоу пфэстхынхэу тесыубытагъ, 4о къыуагъэшІэгъэ Іофхэм яшъыпкъагъэ пшІэным пае.\n1:3 Феофил – Лука мы тхылъыр зыфитхырэр ары, еплъ Апостол. 1:1. Феофил тхьаматэ горэу щытыгъ, Мэссихь ехьылІэгъэ къэбарышІуми щыгъуазэу щытыгъ. Ащ нэмыкІэу Феофил икъэбар зи тиІэп.\nМэлэІич ДжэбраIил умэхъэкІо Иуан къызэрэхъущтыр къызэриІуагъэр\n5Иудей хэкум* ипачъыхьэ Ирод* имафэхэм Зэчрей зыцІэу зы дин пащэ горэ щыІагъ. Ар АвиекІэ заджэхэрэ дин пэщэ купым хэтыгъ. Ишъхьэгъусэ Елизаветэ Хьарун къытехъукІыгъэ цІыфхэм ащыщыгъ. 6ТІуми Тхьэу ЗиусхьанымкІэ шъыпкъагъэ яІэу, иунашъохэмрэ ихабзэхэмрэ атетхэу, зэрагъэмысэн Іоф зи абгъэдэмылъэу псэущтыгъэх. 7 Бын яІагъэп, сыда пІомэ Елизаветэ бын къыхэкІэу щытыгъэп, тІури ныбжькІэ хэкІотагъэхэу щытыгъэх. 83эчрей зыхэт дин пэщэ купыр Тхьэм иунэшхо щылэжьэнэу игъо къызынэсым, Зэчрей дин пащэу Тхьэм ыпашъхьэ Іоф щишІэщтыгъ. 9Дин пащэхэм яхабзэ тетэу пхъэдз зашІым, Зиусхьаным иунэшхо кІоцІ чІэхьанышъ, мэ ІэшІу зыпихырэ уцыр Тхьэм пае ыгъэстынэу Зэчрей къытефагъ. 10Уцыр зыщагъэстын фэе сыхьатыр къызэсым, Зэчрей уцыр ыгъэстыфэкІэ, зэкІэ цІыфхэр Тхьэм иунэшхо щагу Тхьэм щелъэІущтыгъэх.\n11Джащыгъум уц гъэстыпІэм иджабгъукІэ щытэу, Зиусхьаным имэлэІич горэ Зэчрей къыщыфэлъэгъуагъ. 123эчрей ар зелъэгъум, къащти щынэгъэшхо хэфагъ. 13Джащыгъум мэлэІичыр къыдэгущыІагъ:\n–Укъэмыщт, Зэчрей. УилъэІу Тхьэм къызэхихыгъ. Уишъхьэгъусэ Елизаветэ къо къыфэхъущт, ащи Иуан цІэу о фэуусыщт. 14Ар гушІогъошхорэ тхъэгъошхорэ къыпфэхъущт, ар къызэрэхъугъэм пае, цІыфыбэхэри гушІощтых. 15 ЗиусхьанымкІэ лІышхоу щытыщт, сэнэпсымрэ узыгъэутэшъон шъонымрэ яшъощтэп, янэ ышъо зыхидзагъэм щегъэжьагъэуи Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ инэу ыгу илъыщт. 16Израил цІыфыбэхэри Зиусхьанэу я Тхьэ игъогу къытыригъэхьажьыщтых. 17Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ пегъымбарэу Илясым* ыгу зэрилъыгъэм фэдэу, ащ ыгу илъэу, Иляс кІуачІэ зэриІагъэм фэдэуи кІуачІэ иІэу, Зиусхьаныр къэкІоным ыпэкІэ, ар къэкІощт. Тыхэмрэ къохэмрэ агухэр шIу зэфишIыжьыщтых, Тхьэм\n1:5 Иудей хэкур – зэкІэ Палестинэ хэгъэгур ары.\n1:5 Ирод – Ирод Иныр ары. Хьисэ къэхъуным ыпэкІэ 37-4 илъэсхэм къакІоцІ Израил хэгъэгум зэкІэ ипачъыхьэу щытыгъ.\n1:17 Пегъымбар Иляс – еплъ Пегъымбар Малахие тхылъэу ытхыгъэм 4:5-6.\nемыдэІухэрэри шъыпкъагъэ зиІэ цІыфхэм ягъогу тыригъэхьащтых. Арэущтэу Зиусхьаным фэшъошэ лъэпкъ хъунэу ащ Израил лъэпкъыр ыгъэхьазырыщт.\n18 –Ар зэрэшъыпкъэр сыдэущтэу сшІэщта?– ыІуи, Зэчрей мэлэІичым риІуагъ. –Сэ лІыжъы сыхъугъ, сишъхьэгъуси ныбжькІэ хэкІотагъ.\n19–Тхьэм ыпашъхьэ ит мэлэІичэу ДжэбраIил сэры,– къыриІожьыгъ мэлэІичым. –Мы къэбарышІур осІоным пае, сыкъыбдэгущыІэнэу Тхьэм сыкъигъэкІуагъ. 20Джары, сэ къыосІуагъэр пшІошъ хъугъэпышъ, а зыфэсІогъэ Іофхэр охъухэфэ, умыгущыІэшъоу, бзакоу ущытыщт. Игъо къызысыкІэ, ахэр къэхъунхэ фае.\n21 Ащ нэсыфэ Зэчрей Тхьэм иунэшхо къызэрэчІэмыкІыжьыгъэр цІыфхэм агъэшІагъоу ащ ежэщтыгъэх. 22ЕтІанэ Зэчрей Тхьэм иунэшхо къызычІэкІыжьым, цІыфхэм къадэгущыІэн ылъэкІыгъэп. Джащыгъум Тхьэм иунэшхо зыгорэ къызэрэщыфэлъэгъуагъэр зэхашІыкІыгъ. Зэчрей зыфаер ыІэхэмкІэ къагуригъаІоу, бзакоу къэнагъ.\n23Тхьэм иунэшхо Іофэу щишІэщтыгъэхэм ямафэхэр зытекІыхэм, Зэчрей иунэ ыгъэзэжьыгъ. 24Бащэ темышІэу ишъхьэгъусэ Елизаветэ ышъо сабый хидзагъ, мэзитфыкІи цІыфмэ къахэхьагъэп. 25«Зиусхьаным мыр сэ къысфишІагъ», ыІуагъ ащ. «Мы мафэхэм ынэшІу къысщифэу, цІыфхэмэ апашъхьэ симыгъуагъэ щыстырихыгъ».\nМэлэІичэу ДжэбраIил Хьисэ къызэрэхъущтыр Мерэм къызэрэриІуагъэр\n26Елизаветэ мэзихкІэ лъэрмыхьэу, Тхьэм имэлэІич ДжэбраIил Галилей хэкум* щыщэу, Назарет зыцІэ къалэ горэм* къыгъэкІуагъ. 27 Ар къызфигъэкІуагъэр Мерэм зыцIэ пшхагъэ горэ ары. Юсыф\n1:26 Галилей хэкур – Израил хэгъэгум итемыр лъэныкъо ит. Архелай ышэу Ирод Антипэ зыцІэр а хэкум ипщэу щытыгъ.\n1:26 Назарет зыцІэ къалэр - Галилей псыхъураем икъыблэ цыпэм километр 26-кІэ пэчыжьэу, итыгъэ къохьэпІэ лъэныкъокІэ ит.\nлІэу пачъыхьэ Даутэ къытехъукІыгъэ цІыфхэм ащыщым а Мерэм къыщэнэу ыгъэунэфыгъэу щытыгъ. 28Мерэм зыдэщыІэм мэлэІичыр къакІуи къыІуагъ:\n–ГушІо, о Тхьэм ынэшІу зыщифагъэр, Зиусхьаныр уигъусэ!\n29МэлэІичым къыІуагъэм Мерэм лъэшэу къыгъэгузэжъуагъ, а шІуфэс гущыІэу къыриІуагъэм къикІырэми егупшысагъ.\n30 –Укъэмыщт, Мерэм,– ыІуи, мэлэІичым ащ къыриІуагъ, –Тхьэм ынэшІу къыпщифагъ. 31 О пшъо сабый хидзэнышъ, къо къыпфэхъущт. Ащ Хьисэ* цІэу о фэуусышт. 32Ар цІыфышхоу хъущт, анахь Иным ы КъокІи еджэщтых. Ятэшхо пачъыхьэ Даутэ итІысыпІэ лъапІэ Зиусхьанэу Тхьэм ащ къыритыщт, 33 мыкІодыжьын тетыгъуи Якъубэ ылъэпкъ фыриІэщт. Итетыгъошхуи егъэшІэм кІэух иІэщтэп.\n34 –Ар сыдэуштэу хъуна?– еупчІыгъ Мерэм мэлэІичым. –Сэ пшъэшъэ дэмыкІуагъэу сыщыт.\n35 –Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ къыпфехыщт, анахь Иным ыкІуачІи уигъусэщт,– къыриІожьыгъ мэлэІичым. –Арышъ, кІэлэ лъапІэу къэхъущтым Тхьэм ы КъокІэ еджэщтых. 36Мары, уиблагъэ Елизаветэу бын къызхэмыкІынэу зыфаІощтыгъэм ижъышъхьэм ышъо хидзагъэу, джы яхэнэрэ мазэм ит; 37сыда пІомэ Тхьэм ымылъэкІын Іоф зи щыІэп.\n38–Мары, сэ Зиусхьаным сырипщылІ,– къыІуагъ Мерэм. –О зэрэпІуагъэм тетэу къыздэрэхъу.\nЕтІанэ мэлэІичым Мерэм къыгъани, ІукІыжьыгъ.\nМерэм Елизаветэ ыдэжь зэрэкІуагъэр\n39 А мафэхэм Мерэм зигъэхьазыри, Іошъхьэ хэкум щыщэу Иудэ зыцІэ унэгъо лъэпкъыр зыдэс къуаджэ горэм псынкІэу кІуагъэ. 40А къуаджэм зынэсым, Мерэм Зэчрей иунэ ихьи, Елизаветэ шІуфэс рихыгъ. 41 Елизаветэ Мерэм ишІуфэс гущыІэ зызэхехым, сабыеу ыныбэ\n1:31 Хьисэ – а цІэм къикІырэр «цІыфхэр мыкІодхэу Къэзыгъэнэжьырэр» ары.\nилъым зыкъигъэхъыягъ. Джащыгъум Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ Елизаветэ ыгу инэу илъ хъуи, 42Елизаветэ мэкъэшхокІэ къыІуагъ:\n–Бзылъфыгъэ пстэумэ анахьи Тхьэм ынэшІу о нахь къыпщифагъ, о пкъы къыхэкІыщт сабыими Тхьэм ынэшІу къыщифагъ. 43 Сэ сыхэт, си Зиусхьан янэ садэжь къэкІонэу? 44 О уишІуфэс гущыІэ сэ стхьакІумэ зынэсым, сыныбэ илъ сабыим гушІуагъокІэ зыкъигъэхъыягъ. 45 Зиусхьаным къыриІуагъэр къехъулІэнкІэ зышІошъ хъугъэр сыхьатмафэ ежьагъ!\nМерэм Зиусхьаным щытхъушхо зэрэфишІыгъэр\n46ЕтІанэ Мерэм къыІуагъ:\n–Сэ спсэкІэ Зиусхьаным ииныгъэ щытхъушхор фэсэшІы,\n47сымыкІодэу сыкъэзыгъэнэжьырэ Тхьэм инэу сыщэгушІукІы,\n48сыда пІомэ Зиусхьаныр ипщылІ тхьамыкІэ нэшІукІэ къеплъыгъ.\nМары, джы щегъэжьагъэу лъэхъан пстэуми яцІыфхэм\nсэ сыхьатмафэ сежьагъэу аІощт,\n49сыда пІомэ ЛъэкІыныгъэшхо ЗиІэм Іоф гъэшІэгъонхэр къысфишІагъэх.\nЕжьым ыцІэр ары лъапІэр.\n50Тхьэм ежь ищынагъо зыгу илъ цІыфхэм гукІэгъу афешІы,\nятэ щегъэжьагъэу ыкъо хиубытэу.\n51 Іоф гъэшІэгъонхэр ыІэкІэ ыгъэхъагъэх,\nпэгагъэ зыгу илъхэр зэбгырифыгъэх.\n52Тетыгъо зиехэм ятІысыпІэхэм къаридзыхыгъэх,\nпэгагъэ зыгу имылъхэр къыІэтыгъэх.\n53ЩыкІагъэ зиІэхэм тынышІухэр аритыгъэх,\nау байхэр ІэнэкІэу къыгъэнагъэх.\n54, 55 ИпщылІэу Израил лъэпкъым кІэлъэплъэ.\nТятэшхохэр къызэригъэгугъагъэхэм атетэу,\nИбрахьимрэ ащ къытехъукІыгъэ цІыфхэмрэ\nгукІэгъу афишІынэу ыгу илъ зэпыт.\n56Елизаветэ дэжь Мерэм мэзищкІэ щыІагъ, етІанэ ядэжь ыгъэзэжьыгъ.\nУмэхъэкІо Иуан къызэрэхъугъэр\n57Елизаветэ илъфэгъу мафэ къэси, къо къыфэхъугъ. 58Елизаветэ игъунэгъухэмрэ иблагъэхэмрэ Зиусхьаным гукІэгъушхо ащ къызэрэфишІыгъэр зызэхахым, Елизаветэ фэгушІуагъэх.\n59Яенэрэ мафэм сабыир сунэт ашІынэу зэрэугъоихэ зэхъум, цІэу ятэ Зэчрей ыцІэ фаусынэу аублагъ. 60 Ау сабыим янэ афидагъэп.\n–Хьау, ащ Иуан ыцІэщт,– ыІуагъ.\n61 –О уиблагъэхэм зи ахэтэп ащ фэдэ цІэ зиІэр, –къыраІожьыгъ ахэмэ.\n62 Ащ нэуж сабыим ятэ ІэкІэ зэхырагъэшІыкІызэ, цІэу фиусынэу зыфаемкІэ еупчІыгъэх. 63Ащ пхъэмбгъу парчэ горэ къахьынэу агуригъэІуагъ. Ар къызахьым, ащ тыритхагъ:\n–Ащ ыцІэщтыр Иуан.\nАхэмэ зэкІэми ар агъэшІэгъуагъ. 64Ардэдэм ыбзэрэ ыбзэгурэ къытІупщыжьхи, Тхьэм щытхъу фишІэу къэгущыІэжьыгъ. 65 Гъунэгъухэу къегъэтІысыкІыгъэхэр зэкІэ щынэгъошхом хэфагъэх, Иудей Іошъхьэ хэкум тыдэкІи а Іофхэри зэкІэ зэлъашІэ хъугъэх. 66А Іофхэр зэхэзыхыгъэ пстэуми ахэр агухэм ралъхьэхэу аІощтыгъ:\n–Мы сабыир сыд фэдэу хъущта?\nСыда пІомэ Зиусхьаным ынэшІу ащ щифагъ.\nЗэчрей ыгу Тхьэм къырилъхьэгъэ гущыІэхэр къызэриІуагъэхэр\n67Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ сабыим ятэу Зэчрей ыгу инэу илъ хъуи, мы гущыІэхэр къыригъэІуагъэх:\n68 –Зиусхьанэу Израил и Тхьэ щытхъушхор ий,\nсыда пІомэ ылъэпкъэу Израил нэшІукІэ къеплъи,\n69Тхьэм ежьым фэлажьэрэ пачъыхьэ Даутэ къытехъукІыгъэ\nцІыфхэм ащыщэу лъэкІыныгъэшхо зиІэу,\nтымыкІодэу тыкъэзыгъэнэжьыщтыр къытфигъэкІуагъ,\n70пасэм щегъэжьагъэу ипегъымбар лъапІэхэм агухэм къарилъхьи,\n71 Ащ типыйхэм тащиухъумэу, тымыкІодэу тыкъигъэнэжьыщт,\n72Арэущтэу Тхьэм тятэжъышхохэм гукІэгъушхо къафешІы,\nзэзэгъыныгъэ лъапІэу ежьымрэ тятэжъышхоу Ибрахьимэрэ\nазыфагу гущыІэ пытэкІэ дилъхьагъэри егъэцакІэ.\n73 А гущыІэ пытэр мырыгъэ:\n74 Тэ типыйхэм тыкъаІэкІихыжьыщт,\nщынагъуи тыгухэм арымылъэу, ежьым тыфэлэжьэнэу тигъэлъэкІыщт,\n75 ежьым ыпашъхьэ тигъашІэкІэ гукъэбзагъэрэ шъыпкъагъэрэ тиІэхэзэ.\n76ЕтІанэ Зэчрей къыпигъэхъожьыгъ:\n–О сикІал, анахь Иным урипегъымбарэу аІощт,\nсыда пІомэ Зиусхьаным игъогу бгъэпсынэу ежьым ыпэ укІощт.\n77 О Зиусхьаным ылъэпкъ ебгъэшІэщт, япсэкІодхэр зэрафигъэгъухэрэмкІэ\nахэр мыкІодхэу, Тхьэм къызэригъэнэжьхэрэр.\n78 Ти Тхьэ гукІэгъуныгъэу иІэр ины.\nЕжьыр къыкъокІырэ тыгъэм фэдэу уашъом къикІэу къытфэкІощт,\n79лІэныгъэм ищынагъо хэтхэмрэ шІункІыгъэм хэтхэмрэ атепсэным паий,\nмамырныгъэ гъогум тытыригъэхьаным паий.\n80 Сабыим хахъуи, ыгуи ыпси хэхъуагъ. Израил цІыфмэ апашъхьэ къызщихьащт мафэм нэс шъоф нэкІым щыІагъ.\n‹ 03 Luke up 02 ›


ИлъэсыкIэ мафэхэм турист мин 100 фэдиз Адыгэ Республикэм къэкIогъагъэх\nТыгъэгъазэм и 20-м (2016) щегъэжьагъэу щылэ мазэм и 10-м (2017) нэс, турист мин 100 фэдиз загъэпсэфынэу Адыгэ Республикэм къэкIогъагъэх. Джащ фэдэу къыIуагъ Адыгэ Республикэм туризмымкIэ икомитет хэт специалист шъхьэIэу ШъэоцыкIу Муратэ.\nЗекIо (туризм): Адыгэ Республикэмрэ Краснодар краимрэ зэзэгъыныгъэм кIэтхагъэх\nАдыгэ Республикэмрэ Краснодар краимрэ къушъхьэ тешъоу Лэгъо-Накъэ зыгъэпсэфыпIэ-зыгъэхъужьыпIэ зэхэт зэдыщагъэпсынэу зызэзэгъыгъэхэр илъэситIу мэхъу. ЗыгъэпсэфакIо мин 400 фэдиз Адыгэ Республикэм мыгъэ къэкIощтых\nАдыгэ Республикэм зыгъэпсэфакIо къэкIорэ цIыфхэм япчъагъэ илъэс къэс къыхэхъо. Мыгъэ нахь цIыфыбэ къэкIонэу мэгугъэх. Адыгэ Республикэр туризмымкIэ мыхъопсапIэу зэралъытагъэм дырагъаштэрэп\nАдыгеир туризмым ылъэныкъокIэ хъопсапIэу щымытэу зэралъытагъэмкIэ кIэлъыплхакIохэри, туристхэри, хэкум исыбэхэри емызэгъхэу къыхагъэщы. Мыщ фэдэ АдыгеимкIэ туризмым ищытыкIэ лъэгапIэ езытыгъэ уплъэкIун гупчэу «Рейтинг» зыфиIорэм кIэуххэр къыдигъэхьагъэх журналэу «Зыгъэпсэфыныгъэр УрысыемкIэ» зыцIэм. Тыгъэгъазэм и 12-м Лэгъо-Накъэ кIымэфэ фестивал щызэхащэщт КIымафэр къэблагъэ. Тикъушъхьэхэм защагъэпсэфыныр зикIасэхэмкIэ ар гушIуагъо. Адыгеим щызэхэщэгъэ туроператорхэм, зыгъэпсэфыпIэхэм цIыфхэм кIымафэм зызэращарагъэгъэпсэфыщтым зыфагъэхьазыры. Ащ егъэжьапIэ фэхъущт тыгъэгъазэм и 12 - 13-м къушъхьэтешъоу Лэгъо-Накъэ щызэхащэщт кIымэфэ фестивалыр.\nАдыгэ республикэм ит псэупIэу Дахъо дэжь фестивалэу «Лэгъо-Накъ: ХьакIэщ» зыфиIорэр щыкIуагъ\nБлэкIыгъэ шэмбэтым Мыекъопэ районым ит псэупIэу Дахъо дэжь этнографическэ фестивалэу «Лэгъо-Накъ: ХьакIэщ» зыфиIорэр щыкIуагъ. Ижъырэ лъэхъаным къыщегъэжьагъэу адыгэхэм шэн-хэбзэ дахэу ахэлъхэр хьакIэхэм къарагъэлъэгъугъ.\nФестивалэу «Лэгъо-Накъ: ХьакIэщ» фэгъэхьыгъэ пресс-конференцие Мыекъуапэ щыкIуагъ\nБэдзэогъум и 25-м Мыекъопэ районым ит псэупIэу Дахъо щыкIощт фестивалэу «Лэгъо-Накъ: ХьакIэщ» зыфиIорэм фэгъэхьыгъэ пресс-конференцие мы мафэхэм Мыекъуапэ щыкIуагъ.\n«Интерралли Шъхьэгуащэ 2015» мэлылъфэгъум и 27-м ыублэщт\n«Интерралли Шъхьэгуащэ-2015-рэ» зыфиIорэ спорт-зекIо джэгуныр мэлылъфэгъу мазэм и 27-м къыщыублагъэу жъоныгъокIэ мазэм и 3-м нэс Мыекъопэ районым ипсэупIэу ХъымыщкIэй дэжь щыкIощт. Ащ фэгъэхьыгъэ зэхахьэм Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэу КъумпIыл Мурат къыщыгущыIагъ.\nИужьрей зыгъэпсэхугъуэ махуищым Iуащхьэмахуэ лъапэ и Азау хуейм цIыху Iув щыIащ. КъызэрабжамкIэ, ЦIыхубзхэм я дунейпсо махуэр щагъэлъэпIа лъэхъэнэмрэ абы хуэза зыгъэпсэхугъуэ махуэхэмрэ къриубыдэу зи нэгу зезыгъэужьа туристхэр мини 7-м щIегъу.\nПшысэм къыхэхыгъэ нэфапI - ЗекIоным фэгъэхьыгъэ тхыгъэ\nЗекIоным ылъэныкъо Адыгеим аужырэ илъэсхэм нахь зыщиушъомбгъугъ. ЗекIохэм яфэIо-фашIэхэр зыгъэцакIэхэу пстэумкIи предприятии 165-рэ республикэм ит. Илъэс заулэкIэ узэкIэIэбэжьмэ Iоф зышIэщтыгъэхэм ар фэдитIукIэ анахьыб. Тишъолъыр, анахьэу Мыекъопэ районым икъушъхьэхэм, защызыгъэпсэфынэу къакIохэрэр къызщыуцущтхэ хьакIэщхэм ыкIи ахэм чIыпIэу яIэхэм япчъагъи хэхъуагъ. Ахэр зэрэзэтегъэпсыхьагъэр,...\n2015 - 2016-рэ илъэсхэм Мыекъуапэ къэлэкIоцI зекIон щагъэпсыщт\nАщ фэгъэхьыгъэ проектэу «Мыекъуапэ ижъогъо 12» зыфиIорэр Адыгэ Республикэм зекIонымрэ зыгъэпсэфыпIэхэмрэкIэ и Комитетрэ псэолъэшIыным, транспортым, псэупIэ-коммунальнэ ыкIи гъогу хъызмэтхэм я Министерствэрэ зэхагъэуцуагъ. Проектым Урысые Федерацием культурэмкIэ и Министерствэ игрант къыхьыгъ, ащ игъэцэкIэн пэIуагъэхьанэу сомэ миллион 20 Адыгеим къыфатIупщыщт.\nАдыгэ Республикэм зекIонымкIэ ипащэу Къэлэшъэо Инвер дашIыгъэ зэдэгущыIэгъур\nИлъэс къэс цIыфхэм, IофшIапIэхэм, къулыкъу зэфэшъхьафхэм гъэхъагъэу ашIыгъэхэр зэфахьысыжьых, яIофшIэн осэ гъэнэфагъэ фашIы. Адыгеим иэкономикэ хэпшIыкIэу къэзыIэтын зылъэкIыщт Iофыгъохэм ащыщэу зекIонымкIэ Iофхэм язытет цIыфхэм зэрашIогъэшIэгъоныщтыр къыдэтлъыти, Адыгэ Республикэм зекIонымрэ зыгъэпсэфыпIэхэмрэкIэ и Комитет ипащэу Къэлэшъэо Инвер гущыIэгъу тшIыгъэ.\nАдыгэ Республикэм шъукъеблагъ - Видео\nАдыгэ Хэку - Видео\nХъымыщкlэй дэт чъыгым илъэс 150 ехъу ыныбжь\nАдыгэ республикэм ит къуаджэу Хъымыщкlэй ыкlыб мы чъыг тфэир къыщэкlы. Илъэси 150-м ехъу ыныбжьэу къалъытэ. Чъыгым итеплъэ а чlыпlэм ихъышъэ ишыхьат фэд. Али-Бэрдыкъуэ деж къызэIуахащ адыгэ тхыдэ-этнографие музей\nКъэрэшей-Шэрджэсым и Али-Бэрдыкъуэ къуажэм деж къызэIуахащ адыгэ тхыдэ-этнографие музей, Кавказ зауэжьым хэкIуэдахэм я фэепль –комплексым хэтыу.\nХэкум ыкIи хэхэсым щыщ Адыгэхэр зэгъусэхэу Iуашъхьэмафэ дэкIоягъэх\nБэдзэогъум и I8-м 2013, мэфэку мафэм, сыхьатэ 11.00-м Адыгэ хэкум ыкIи хэхэсым щыщ Адыгэ нэбг I2 зэгъусэхэу Iуашъхьэмафэ ишъхьэдэдэ (5642 м) Адыгэ ныпыр щагъэIагъ.


Урысыем и Правительствэ идиплом Адыгеим къыфагъэшъошагъ — Адыгэ макъ\nУрысыем и Правительствэ идиплом Адыгеим къыфагъэшъошагъ\nРедактор 20.11.2020 20.11.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nУФ-м и Правительствэ и Тхьаматэ игуадзэу Марат Хуснуллиным лъэпкъ проектэу «Щынэгъончъэ ыкIи шэпхъэшIухэм адиштэрэ автомобиль гъогухэр» зыфиIорэр 2020-рэ илъэсым зэрагъэцакIэрэм фэгъэхьыгъэ зэхэсыгъор зэрищагъ.\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ащ хэлэжьагъ.\nУФ-м и Правительствэ и Тхьаматэ игуадзэ шъолъырхэм япащэхэм апашъэхьэ къызэрэщиIуагъэмкIэ, автомобиль гъогухэм зягъэушъомбгъугъэныр япшъэрылъ шъхьаIэхэм зэу ащыщ.\nIофтхьабзэм икIэух Урысыем ишъолъырхэу гъогушIынымкIэ анахьэу гъэхъагъэ зиIэхэм ацIэ къыраIуагъ. Адыгеим ишъолъыр проект командэ Урысыем и Правительстэ идиплом къыфагъэшъошагъ. Тын лъапIэр Адыгеим и Премьер-министрэ игуадзэу, республикэм и Официальнэ лIыкIоу УФ-м и Президент дэжь щыIэ ТхьакIущынэ Мурат къыратыжьыгъ.\n«2020-рэ илъэсым сомэ миллион 485-м ехъу зыпэIухьэгъэ гъогу псэолъэ 49-мэ яшIын Адыгеим ыухыгъ. Мыгъэ Урысыем и Правительствэ иунашъокIэ 2021-рэ илъэсым пае къыдэлъытэгъэ мылъкум ипроцент 50-р къатIупщыгъах. Километрэ 17,1-рэ зикIыхьэгъэ автомобиль гъогу Iахьи 10 ащкIэ агъэцэкIэжьыщт», — къыхигъэщыгъ Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат.\nКъэралыгъо программэу «Къуаджэхэм хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу транспорт инфраструктурэм къуаджэм зыщегъэушъомбгъугъэным республикэм лъэшэу анаIэ щытырагъэты. Автомобиль гъогу километри 7,5-мэ ягъэкIэжьын пае мыгъэ сомэ миллион 212-рэ къыхагъэкIыгъ.\nШъолъыр проектэу «Гъогу хъызмэтым хэхъоныгъэ егъэшIыгъэныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу 2020-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу 2022-рэ илъэсым нэс сурэт ыкIи видео зэрэтырахырэ пкъыгъуи 100 фэдиз агъэуцунэу рахъухьэ.\nПредыдущая IэпыIэгъур къызэтеуцощтэп\nСледущая В Адыгее проходит конкурс чтецов среди слабовидящих детей


AdygBusiness: Адыгэ щыухэр хы lушъом Iут Адыгэ къуаджэхэм апхырыкlыгъэх\nАдыгэ щыухэр хы lушъом Iут Адыгэ къуаджэхэм апхырыкlыгъэх\nАдыгэ шыхэм атесхэу адыгэ шыухэм илъэс зы-тlу хъугъэу зекlоу "Щагъдый ижъогъобын" зэхащэ. Адыгеим, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым якъуаджэхэр къакlухьагъ. Джы шапсыгъэ къуаджэхэм зекlо ащашlыгъ.\nАдыгэ, Къэбэртэе-Бэлъкъар, Къэрэщэе-Щэрджэс республикэхэм ащыщ адыгэ шыухэр бэдзэогъум и 21 хы Шlуцlэм lут Адыгэ (Шапсыгъэ) чылэу Щэхэкlэу дэкlыхи зекlо ежьагъэх. Зэкlэ шыухэр адыгэ шыхэм атесыгъэх ыкlи къушъхьэ гъогухэмкlэ зы чэлэм икlыхэзэ адырэм кlуагъэх.\nШыу 60 мэфи 4 гъогу тетыгъэх. Километри 150 ехъу къакlугъ. Пчэдыжьым жьэу ежьэхэти пчыхьэ нэс къушъхьэ лъагъохэмкlэ зекlощтыгъэх, чэщыр шапсыгъэ къуаджэхэм ащырахыщтыгъ ыкlи чылэ пэпчъ адыгэ шыухэм къащыпэгъокlыщтыгъэх.\nХэгъэгу зэошхом текlоныгъэ къызщыдахыгъэр илъэс 76 зэрэхъугъэм шыу зекlор фагъэхьыгъ. Ащ хэкlодагъэхэм яшlэжь саугъэтэу къуаджэхэм адэтхэм акlэрыхьагъэх.\nШыу зекlор къуаджэу Агуй-Шапсыгъэ щаухыгъ. Ыкlи адыгэ шым иамал джащ тетэу джыри зэ адыгэ шыухэм аушэтыгъ. Къушъхьэ гъогу чыжьэхэр мыпшъыхэу шыхэм зэпачыгъ.


Адыгэ ЗекIо: Хэкум ыкIи хэхэсым щыщ Адыгэхэр зэгъусэхэу Iуашъхьэмафэ дэкIоягъэх\nБэдзэогъум и I8-м, мэфэку мафэм, сыхьатэ 11.00-м Адыгэ хэкум ыкIи хэхэсым щыщ Адыгэ нэбг I2 зэгъусэхэу Iуашъхьэмафэ ишъхьэдэдэ (5642 м) Адыгэ ныпыр щагъэIагъ.\nМы Iофыгъом кIэщакIоу фэхъугъэр Адыгэхэм я Дунай зыфиIорэ хасэр ары. Ахэм мы Iофыгъом цIэу фашIыгъэр "Iуашъхьэмафэ 2013". Мыщ гупщысэ шъхьэIэу фашIыгъэр Адыгэхэм я зэкъотыныгъэ ыкIи язэдэлэжьэн гъэпытэныгъэр ары. Iуашъхьэм идэкIоен зэрищагъ Адыгэ алпинистэу Щыбзыхъо Казбек.\nБэдзэогъум и 13-м Адыгэ нэбг 25 фэдиз Нальчик къыщызэрэугъойгъэх. Ахэр Къэбэртае-Бэлкъар республикэм, Адыгэ республикэм, Къэрэщай-Черкес республикэм, Щапсыгъэ хы-Iушъом, къалэу Москва, Тыркуем, Сирием, Иорданием, Израил ыкIи Англием къарикIыгъэх.\nКупыр мафэ 5 зэгъусэхэу Iуашъхьэмафэ идэкIоен зыфагъэхьазырыгъ. Бэдзэогъум и 14-м Iуашъхьэмафэ илъапсэ километыр 7 щакIугъ. ятIуанэрэ мафэм километыр I5 акIугъ. Ящэнэрэ мафэм Iуашъхьэмафэ и 4800 метыр лъэгапIэ нэс дэкIоягъэх. Бэдзэогъум и 18-м Iуашъхьэмафэ ишъхьэдэдэ дэкIоенхэу купым нэбг 12 къыхахыгъэр пчъэдыжь нэфышIым сыхьатэ 4-м ежьэхи сыхьатэ 11-м Iуашъхьэмафэ ишъхьэ нэсыхи Адыгэ ныпыр щагъэIагъ.\nКъэIогъэн фае, Адыгэхэм я Дунай зыфиIорэ хасэр илъэс заулэ хъугъоу мэлажьэ. Ащ Адыгэ лъэпкъым ехьылIагъэ Iофыгъохэр къыригъэкIокIыгъ. Мы аужьырэ илъэситIум хасэр нахь лъэщэу зыпылъыр Сирие Адыгэхэм яIоф. Хасэм пэрытыныгъэ щызэрахьэ ыкIи чанэу щэлажьэх, ХьадэпIашъу Лариса, Хъурае Асльан, Тэуцожъ Бесльан ыкIи нэмыкIхэр.


Автор Тема: Альбомы для монет: плюсы и минусы (Прочитано 20133 раз)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (19.33 кБ, 448x257 - просмотрено 200 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (22.44 кБ, 448x330 - просмотрено 161 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (24.01 кБ, 448x336 - просмотрено 172 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (30.89 кБ, 414x336 - просмотрено 276 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (21.45 кБ, 448x183 - просмотрено 215 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (50.33 кБ, 800x435 - просмотрено 192 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (44.71 кБ, 800x430 - просмотрено 162 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (21.12 кБ, 448x336 - просмотрено 168 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (14.3 кБ, 448x184 - просмотрено 130 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (8.27 кБ, 249x228 - просмотрено 111 раз.)


МэфэшIукъо Щангул, Jineps Gazetesi sitesinin yazarı.\nМэфэшIукъо Щангул - 16 Kasım 2021 0\nМузейхэр къэралыгъом игъунджэх, лъэпкъым ынапэх. БлэкIыгъэ лъэхьаныр къэкIощтым езыпхырэ лъэмыджых. ЛIэшIэгъу зэблэкIхэм ятхыдэ зехьакIохэу, лъэпкъым, цIыфхэм ягушъхьэлэжьыгъэ изэгъэфакIох. Пхъонтэ цыхьэшIэгъоу ябгъэтIылъылIэрэмкIэ, уафэшъыпкъэмэ, укъамыгъэпцIэжьынэу щытых. Тхылъ гъэтIылъыпIэу музейхэм ахэтхэр чыжьэу Iурэ джэрпэджэжь зафэх. ШIэныгъэм екIурэ...\nМэфэшIукъо Щангул - 13 Ağustos 2021 0\nЦэй (lутlыжъу) Пшызэ Хэкум гъэзэжьыным фэгъахьыгъэу гущыlэгъу тыфэгъугъ. Пшызэ ятэ Цэй Исхьакъ, Адыгэхэм хэкум агъэзэжьын фае гупшысэ еплъыкlэр Косова апэу къыщызыlэтыгъ ыкlи ащ инэу дэлэжьагъ. Янэ Мейрем ащ пэрыохъу фэхъугъэп, дыригъэштагъ. Цэйхэм хэкум...\n«Орэдым псэкIэ зыратынэу къэшьонхэу зэкIэхэми сафаджэ»\nМэфэшIукъо Щангул - 15 Nisan 2021 0\nАдыгэ Къэралыгъо Академически КьэшьокIо Купым икъэшьуакIоу Шагудж Батурай бэ мышIэу «Урысые Федерацием Изаслужнэ Артист» цIэр къыфагъэшъошагъ. ИлъэсыбэкIэ узэкIэIэбэжьым Тыркуем къикIыжьи Адыге Респуликэм кIожьыгъэ къошьокIо цIэрыIом гущыIэгъу тыфэхъугъ. -Батурай сыкъыпфэгушIо къэралыгъом цIэ лъапIэу...


Услуги адвоката юридическим лицам юрист в Калининграде, консультация адвоката\nЭто пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст.\nЭто пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст.\nЭто пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст. Это пример текста о проекте, создан для того, чтобы было понятно, где будет текст.


МэфэкI дахэ хъугъагъэ — Адыгэ макъ\nБлэкIыгъэ бэрэскэжъыем искусствэхэмкIэ республикэ еджапIэу Лъэцэрыкъо Кимэ ыцIэ зыхьырэм щымэфэкIыгъ. IорIуатэм икъутамэ щеджэрэ кIэлэцIыкIухэм къагъэхьазырыгъэ концерт-хьакIэщым цIыфыбэ къырищэлIэгъагъ. Ащ хэлажьэхэрэр ары анахьэу зимэфэкIыгъэр. Ахэр кIэракIэх, гушIом зэрехьэх. ХьакIэхэри хьазырых сабыйхэм яконцерт еплъынхэу. Iофтхьабзэм изэхэщакIоу, кIэлэегъаджэу ГъукIэ Замудин зэкIэми гъунэ алъефы, аужырэ ухьазырыныгъэхэр ешIых.\nКонцертыр къызэIуихыгъ еджапIэм ипащэу Анзэрэкъо Марзиет.\nIорIуатэмкIэ къутамэм Iоф зишIэрэр илъэс 12 хъугъэшъ, гъэ къэс гъатхэм мыщ фэдэу тызэIокIэ, кIэлэцIыкIухэм илъэсым къыкIоцI зызыфагъэсагъэр къытагъэлъэгъу, — къыIуагъ ащ. — Ны-тыхэм лъэшэу тафэраз сабыйхэр тиеджапIэ къэкIонхэмкIэ пэрыохъу мыхъухэу, къызэрэддеIэхэрэм пае. Тэ пшъэрылъэу тиIэр кIэлэцIыкIухэр адыгэм итарихъ, иискусствэ хэтщэнхэр, ящыIэныгъэ нахь дахэ тшIыныр ары. Непэ тимэфэкI фэдгъэхьыгъ тиеджапIэ мыгъэ къэзыухырэ шыкIэпщынэо IэпэIасэу, зэнэкъокъу зэфэшъхьафхэм ахэлэжьагъэу, «Адыгеим ижъогъожъый» зыфиIорэм илауреатэу Хьаджымэ Самирэ.\nСамирэ къыригъэIорэ орэдхэм концертым чIыпIэшхо щаубытыгъ. ИкIэлэегъаджэу ГъукIэ Замудин дежъыузэ, «Ислъамыер», «ХьапакIэ иорэд», «Абрэдж Нухьэ иорэд», «ЗэфэкIо псынкIэр», «Айдэмыркъан иорэд», «Щэхэх орэдыр», «Шапсыгъэ зэфакIор», «Абдзэхэ зыгъэлъатэр», «Къэрэкъамылыр», ыкIи нэмыкIхэр шыкIэпщынэм къыригъэIуагъэх.\nОрэдхэмрэ IорIотэ зэфэшъхьафхэмрэ, етIанэ ижъырэ джэгукIэхэр зэкIэлъыкIохэу концерт-хьакIэщыр гъэшIэгъонэу гъэпсыгъагъ. Ащ фэдэу апэрэ классым ис кIэлэцIыкIухэм джэгукIэу «ТхьакIумкIыхь», я 2-рэ классым щеджэхэрэм «Пчэныр зы бжъакъу», «Тыгъужъ кIэныр Iэзэгъу» зыфиIохэрэр ыкIи нэмыкIхэр къагъэлъэгъуагъэх. ЕтIанэ зэкIэ концертым хэлажьэхэрэр дежъыухэзэ ГъукIэлI Дианэ орэдэу «Синан» зыфиIорэр къыIуагъ.\nКIэухым Самирэ къыфэгушIуагъ ыкIи нэпэеплъ шIухьафтынэу фагъэхьазырыгъэр къыритыгъ IорIуатэмкIэ къутамэм ипащэу Чэсэбый Тэмарэ. Ащ ыуж къекIолIагъэхэм ащыщхэр къэгущыIагъэх.\n— Непэ дгъэшIагъо икъун тлъэгъугъэ, — къыIуагъ шIэныгъэлэжьэу, общественнэ IофышIэу Агъыржьэнэкъо Симэ. — Тигуапэу сабыйхэм тядэIугъ, тяплъыгъ, зынэпс къэкIуагъэхэри къытхэкIыгъ. Тхьаегъэпсэу кIэлэцIыкIухэр езыгъаджэхэрэм. Лъэшэу тыгу рихьыгъ орэдэу къаIуагъэхэри, сценкэу къагъэуцугъэхэри.\nНепэ бзэр мэкIоды, тисабыйхэм аIулъэп тэIо. Ау ахэм уадэлажьэмэ, бзэр зэрашIэщтыри, культурэм, искусствэм хэпщэнхэ зэрэплъэкIыщтхэри тлъэгъугъэ. АщкIэ унагъом къытенэрэр бэ. Анахьэу бэдэдэ зэлъытыгъэр ныр ары. Тафэраз ны ныбжьыкIэхэу зикIалэхэр искусствэм иеджапIэ къэзыгъакIохэрэм, адыгабзэм, адыгэ искусствэм хэзыщэхэ зышIоигъохэу Iоф адэзышIэхэрэм.\n— Сабыйхэм тыгу къыдащэягъ, тлъэгъурэр тыгу рихьыгъ, — къыIуагъ МэщфэшIу Нэдждэт. — ИлъэсыбэкIэ узэкIэIэбэжьымэ, мыщ фэдэ тлъэгъунэу, тыбзэ зэхэтхынэу ары тыкъызкIэкIожьыгъэр. Непэрэ Iофтхьабзэм тигъэгушхуагъ. Сабыйхэм адэлэжьэрэ кIэлэегъаджэхэм Iофышхо ашIэ, тхьаегъэпсэух. ТапэкIи тиреспубликэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэу, тикъэралыгъо пытэнэу, тисабыйхэр мамырэу щыIэнхэу сафэлъаIо.\nХьакIэщыр зэрищагъ еджапIэм иIофышIэу Шъхьэбацэ Маринэ.\nПредыдущая Ахъщэ тынхэр фондым афитIупщыгъэх\nСледущая Мыжъобгъу къафызэIуахыгъ


Зэнэкъокъум шъухэлажь — Голос Адыга\nРедактор 16.12.2019 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nУрысые шъхьэихыгъэ проектэу «Цех драматургов» зыфиIорэм диштэу очнэ ыкIи заочнэ шIыкIэм тетэу рагъэкIокIыщт драматургическэ семинархэм ахэлажьэ зышIоигъохэм апае зэнэкъокъу зэхащэ.\nПроектым гухэлъ шъхьаIэу иIэр театрэшхохэм Iоф адэзышIэн зылъэкIыщт автор ныбжьыкIэхэу сэнаущыгъэ зыхэлъхэр къыхэгъэщыгъэнхэр ыкIи ахэр егъэджэгъэнхэр ары.\nЗэнэкъокъум хэлажьэ зышIоигъохэм ялъэIу тхылъхэр тыгъэгъазэм и 1-м къыщыублагъэу мэзаем и 1-м нэс аштэщтых. Ащ хэлэжьэн зылъэкIыщтхэр Урысыем щыщ тхэкIо ныбжьыкIэхэу илъэс 40-м зыныбжь нэмысыгъэхэр ары. УрысыбзэкIэ тхыгъэ пьесэхэу (инсценировкэхэр хэмытхэу) ыпэкIэ зыми щамыгъэуцугъэхэр ары зэнэкъокъум къырахьылIэнхэу щытхэр.\nЖюрим Москварэ Московскэ хэкумрэ ащыщ авторхэм яIофшIэгъи 10, нэмыкI регионхэм ащыпсэухэрэм яеу IофшIэгъи 5 къахихыщт. ЗиIофшIагъэ къыхахыхэрэр очнэ ыкIи заочнэ шIыкIэм тетэу кIощт семинархэм ыпкIэ хэмылъэу ащеджэнхэ алъэкIыщт. Драматургхэу О. Михайловамрэ Е. Исаевамрэ семинархэр зэхащэхэзэ ашIыщт.\n2020-рэ илъэсым гъэтхапэм и 1-м къыщегъэжьагъэу бжыхьэм нэс еджэнхэу кIощтых.\nАнахь пьесэ дэгъоу къыхахыхэрэр М. Горькэм ыцIэкIэ щыт МХАТ-м щыкIощт фестивалым къыщагъэлъэгъощтых. Анахь пьесэ дэгъуи 3-мэ яавторхэм сомэ мин 800 грантэу аратыщт. Москва е нэмыкI шъолъырхэм ятеатрэхэм спектаклэр ащагъэуцунымкIэ ар къашъхьапэщт.\nПроектым къыдилъытэрэ лъэныкъохэм ягъэцэкIэн фэгъэзагъэр Фондэу «Преображениер» ары, ащ деIэщтых президент грантхэмкIэ Фондыр, М. Горькэм ыцIэкIэ щыт МХАТ-р, ГИТИС-р, Ф. Волковым ыцIэкIэ щыт Урысые къэралыгъо академическэ театрэр.\nЗэнэкъокъум фэгъэхьыгъэр зэкIэ сайтэу httр://сivitаs – drаmа.ru ижъугъотэщт.\nПредыдущая Чъыгхэр хэбзэнчъэу ишъумыупкIых!\nСледущая ЩысэтехыпIэу щытыгъ


Уважаемые читатели! Поздравляем Вас с Рождеством!\nУважаемые читатели! Поздравляем Вас с Рождеством! Желаем Вам здоровья, доброты и благополучия!\nБиблиотека 7 января не работает.


Тарихъ романым техыгъэ фильмыр хьазыр — Адыгэ макъ\nТарихъ романым техыгъэ фильмыр хьазыр\n«Айщэт» зыфиIорэ тарихъ романым техыгъэ фильмыр къагъэлъэгъоным зэрэфэхьазырыр Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат исоциальнэ нэкIубгъохэм къащиIуагъ.\nБэмышIэу КъумпIыл Мурат тхэкIо цIэрыIоу МэщбэшIэ Исхьакъ зэIукIэгъу дыриIагъ. Урысыем IофшIэнымкIэ и ЛIыхъужъ къэбар гушIуагъомкIэ АР-м и ЛIышъхьэ къыдэгощагъ — итхыгъэу «Айщэт» зыфиIорэм техыгъэ фильмыр аухыгъ.\n— СишIошIкIэ, тарихъыр зыпхырыщыгъэ тхыгъэм щыгъуазэр бэ. Адыгэ бзылъфыгъэу Айщэт Францием ШарлоттаЭлизабет Аиссе де ФерриолькIэ щашIэщтыгъэ. Ащ икъэбар фильмыр къытегущыIэ. Сэри ар къыдэкIыфэ сежэ. Фильмыр шэкIогъум икIэухым нэс хьазыры хъущт. Нэужым Мыекъуапэ, Налщык, Черкесскэ ыкIи къэралыгъом икинотеатрэхэм къащагъэлъэгъощт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат ыкIи фильмым щыщ пычыгъо цIыкIу иинстаграм нэкIубгъо къыригъэхьагъ.\nПстэуми зэлъашIэрэ Шарлотта Аиссе фильмыр фэгъэхьыгъ. Черкес лъэпкъым щыщэу ащ зилъытэжьыщтыгъэ. Пшъэшъэ цIыкIоу атыгъугъагъ, илъэси 4 — 5 ыныбжьэу Францием къыгъэкIогъэ лIыкIоу де Ферриоль Истамбыл щищэфыгъ ыкIи ихэку зыдищэжьыгъагъ. Аиссе ащ дэгъоу щеджагъ ыкIи шIэныгъэ куухэр иIэхэ хъугъагъэ. Пшъэшъэжъыем идэхагъэ, зызэришIырэм яшIуагъэкIэ пстэуми псынкIэу зэлъашIагъ, ыцIэ чыжьэу Iугъэ.\nСурэтхэр фильмым ипычыгъоу КъумпIыл Мурат исоциальнэ нэкIубгъо къыригъэхьагъэм техыгъэх.\nПредыдущая ФэдитIукIэ нахьыбэ къыдагъэкIыщт\nСледущая Къулыкъур зыхьыщтхэр гъогу техьагъэх


Лъэпкъым игушъхэбаиныгъэ гупчэхэр — Адыгэ макъ\nЛъэпкъым игушъхэбаиныгъэ гупчэхэр\nТарихъым дэгъоу къеушыхьаты адыгэ лъэпкъым ишъхьафитыныгъэ къыухъумэнэу амали, кIуачIи зэриIагъэр. Инэу тырегъэгупшысэ — сыда адыгэхэм псэм фагъадэзэ джыри къаухъумэщтыгъэр ыкIи пыим пэуцужьынхэу кIуачIэ къязытыщтыгъэр? Ар гушъхьэбаиныгъэр ары: лъэпкъым ынапэ зыгъэдахэрэр, дунэе тарихъым пытэу хэзыщагъэр — адыгагъэр ыкIи ащ епхыгъэ шэн-хабзэхэр, IорыIуатэр, дунэееплъыкIэр.\nАужырэ илъэсхэм ашIыгъэ ушэтынхэм къагъэлъагъо адыгэхэм ягушъхьэбаиныгъэ зыфэдагъэмкIэ еплъыкIэ зэфэшъхьафхэр зэрэщыIэхэр. АпэрэмкIэ, лъэпкъым игушъхьэбаиныгъэ динымкIэ нахь гъэзагъэу ыкIи ащ ишапхъэхэмкIэ адыгэхэр псэущтыгъэхэу зыIохэрэр щыIэх. Шъыпкъэ, адыгэхэм ядунэееплъыкIи, язэхашIи чIыпIэ гъэнэфагъэ щиубытыгъ быслъымэн диным. Тарихъым къегъэлъагъо: я XIV-рэ лIэшIэгъур ары пщыхэм, оркъхэм диныкIэр аштэу зырагъэжьагъэр. Ау Щэрджэс хэкум лъэхъэнэ зэфэшъхьафхэм къихьэщтыгъэ зекIохэм, шIэныгъэлэжьхэм зэдырагъаштэу къыхагъэщы адыгэ щыIакIэм диныр куоу зэрэхэмыхьэгъагъэр. Динлэжьхэри макIэщтыгъэх.\nЯтIонэрэмкIэ, сэ зыдезгъэштэрэ еплъыкIэр — адыгэхэм ящыIэкIэ-псэукIэ илъэныкъо пстэуи шэн-хабзэхэм къаубытыщтыгъэ ыкIи ахэр диным ишапхъэхэмкIэ зэблэпхъунэу щытыгъэхэп. Непи дэгъоу тинэрылъэгъу, быслъымэн диныр зыштагъэм ипчъагъэ хэхъуагъэми, тищыIакIэ инэу зэрихъокIыгъэу зэрэзэхэтымышIэрэр. Къыхэгъэщыгъэн фаер диныр зыштэрэм ыгуи къабзэу, ипсэукIи цIыфыгъэ шапхъэхэм адыригъэштэнэу зэрэщытыр ары.\nШэн-хабзэхэмрэ быслъымэн динымрэ зэрэзэкIущтыгъэхэр тарихъым инэкIубгъохэм дэгъоу къагъэлъагъо. КъэтэшIэжьы я 70 — 80-рэ илъэсхэм цIыфхэм зэрагъэлъапIэщтыгъэхэр Бирамыр, Къадыр чэщхэр, Къурмэныр. Диным имызакъоу, ежь лъэпкъым идунэееплъыкIэрэ изэхашIэрэ инэу епхыгъагъэх а мэфэкIхэр. ТыгукIэ лъэшэу зэхатшIэу, гъэшIэгъон горэм тежэрэм фэдэу тапаплъэщтыгъэ Къадыр пчыхьэхэм. ЕтIани, тигугъэ лъагэу къэзыIэтыщтыгъэр чылэм нурэ дахэ зэрэдэлъыгъэр, цIыфэу щыпсэухэрэм адыгэгъэшхорэ гукIэгъурэ зэрахэлъыгъэхэр ары. Сэ сишIошIыкIэ, чылэм ынапэ зыгъэдахэщтыгъэу, гушъхьэбаиныгъэ гупчэу иIагъэхэр тятэжъ-тянэжъхэр арых. Тхьэм елъэIущтыгъэх, диным ишапхъэхэр аукъощтыгъэхэп, ау лъэпкъ шэн-хабзэхэм ягъэцэкIэн нахь лъыплъэщтыгъэх. Къыхэгъэщыгъэн фаер ныдэлъфыбзэм ибаигъэрэ икуугъэрэ тинахьыжъхэм инэу зэрэзэхашIэщтыгъэр ары. Сыд фэдэ упчIэ яптыгъэми, бзэ дахэкIэ джэуап къыратыжьыщтыгъэ. ПцIыри, шъыпкъэри псынкIэу зэхафыщтыгъэ, цIыфым зеплъыхэкIэ зыфэдэр къашIэщтыгъэ. Шъыпкъэу пIощтмэ, тянэжъхэм якушъэ орэдхэр, къэбархэр ыкIи таурыхъхэр арых тидунэееплъыкIи, зэхашIи лъапсэ афэхъугъэхэр.\nГукъао нахь мышIэми, непэ тичылэхэм язытет уигъэгушIонэу щытэп. Сыда пIомэ, ежь лъэпкъми зэхъокIыныгъэхэр фэхъугъэх, типчъагъи хэкIыгъ ыкIи ащ къыхэкIыкIэ тинахьыжъхэри нахь макIэ хъугъэх. Охътэ бэдэдэ темышIэу ахэм къакIэлъыкIуагъэх нэмыкI гумэкIыгъохэр. Ныдэлъфыбзэм игъэфедэни, шэн-хабзэхэм ягъэцэкIэни зэщыкъуагъэх.\nЛъэпкъым инеущырэ мафэ бзэм зэрепхыгъэр дэгъоу къегъэлъагъо къэбарэу джы нэIуасэ шъузфэсшIыщтым. Пчэдыжьым жьэу къэтэджи, кIалэм былымхэр къушъхьэ лъапэм ыфыгъэх. Чэфым зэрихьэщтыгъэ, чэмхэр ыгъэхъунэу цыхьэ къызэрэфашIыгъэм рыгушхощтыгъэ. Ау щэджагъо зыщыхъущтым ышъхьэ къэунази, гъолъыгъэ. «Тыдэ къисхына IэпыIэгъу, сяни сиIэжьэп, синыбджэгъухэми зэхахынэп», — егупшысагъ кIалэр. Гузэжъогъум хэтэу ынапIэ къызеIэтым, мычыжьэ дэдэу нэбгыритIу инэплъэгъу къыубытыгъ. Ныдэлъфыбзэ гущыIэхэр ытхьакIумэ къыридзагъэх. Ыгу къыдэлъэтыщтым фэдэу кIалэм зыкъипхъотагъ ыкIи гушIом зэлъиштагъэу къыIуагъ: «Сыдэу даха тиадыгабзэ! Ныдэлъфыбзэм нэмыкIырэ Iэзэгъу зэрэсимыIэр непэ къызгурыIуагъ. Мыщ фэдиз кIуачIэ зиIэ бзэр кIодын ылъэкIыщта? Сэ сигушIуагъуи, сигухэкIи нэмыкI бзэкIэ къэсIон слъэкIыщтэп. Сянэжъы иорэд ары адыгабзэм иIэшIугъэ сэзгъэшIагъэр. Уахътэри макIо, дунаим сытемытыжьми, рэхьатныгъэ згъотынба сичылэгъухэм ныдэлъфыбзэкIэ сигугъу ашIыжьымэ».\nТыдэ тыщыIэми гукIэ тыфэщагъ тыкъызщыхъугъэ чылэм. Сыда пIомэ, чылэр ары зэпхыгъэр тищыIэныгъэ иапэрэ лъэбэкъухэр. Пщыгъупшэн плъэкIыщтха щыIэныгъэр къытэзытыгъэ тянэ-тятэхэр, шIэныгъэм илъагъо тытезыщэгъэ кIэлэегъаджэхэр, тиныбджэгъухэр?\nУахътэ тешIагъэу чылэм сызыкIокIэ, гушIуагъуи, гупшысэ гумэкIхэри гум къыдехьыех. Чылэр нэмыкI зэрэхъугъэр зэхэсэшIэ. Тыдэ щыIэха тыгъуасэ сэлам зэсхыщтыгъэ ныбджэгъухэр? Урамэу сикIэлэгъу зыщыкIуагъэр зэгъокIэу къысщэхъу. Тихьэблэ лIыжъхэу упчIэжьэгъу сызфэхъущтыгъэхэри слъэгъужьхэрэп. Ахэр зыдэщыIэхэр сэшIэ, ядунае захъожьым къэхалъэр ары аужырэ унэу агъотыжьыгъэр. Уахътэр кIуагъэми тишIэжьы пытэу ахэр къыхэнэщтых.\nШIэжьыр лъэпкъым игушъхьэбаиныгъэ къэзыухъумэрэмэ ащыщ. ЕгъашIэм тыгу илъыщтых цIыф гъэсагъэхэу лъэпкъым итарихъи, икультури язэгъэшIэн лъапсэ фэзышIыгъэхэр. Ахэм яапэрэ сатырхэм ахэтых Адыгэ шIэныгъэ-ушэтыпIэ институтым изэхэщэн Iофышхо дэзышIагъэхэу Сихъу Сэфэрбый, Цэй Ибрахьим, Наурзэ Ибрахьим, Iэшъхьэмэфэ Даутэ. 1929-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу лъэпкъым игушъхьэбаиныгъэ икъэухъумэнкIэ Iофышхо зэшIуахы гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ республикэ институтым ишIэныгъэлэжьхэм.\nЛъэпкъым игушъхьэбаиныгъэ зыфэдэр ыкIи ащ икъэухъумэн мэхьанэу иIэр дэгъоу къагъэлъагъо лъэпкъ гъэзетэу «Адыгэ макъэм» иIофышIэхэм. Ащ нэмыкIэу, ныдэлъфыбзэм ибаигъэрэ идэхагъэрэ нэрылъэгъу къытфашIы гъэзетым инэкIубгъохэм.\nСледущая Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо автоинспекцие къеты


Home » Adyghe » 09 1.John » 02\nposted by derDaniel on Thu, 09/09/2010 - 10:23\nТы лъапІэм шІулъэгъуныгъэшхоу къытфыриІэм шъуегупшыс, «Шъо шъусибын», еІо. Ежь ибынхэуи тыщыт. Мы дунаем ицІыфхэм тызкІамышІэрэр Ты лъапІэр зэрамышІагъэр ары. 2СилъапІэхэр, джы Тхьэм тырибын, тэ тызфэдэ хъущтыр джыри нафэу щытэп. Ау ар нафэ хъу зыхъукІэ, ежьым фэдэу тызэрэхъущтыр тэшІэ, сыда пІомэ ежьыр зэрэщытыр тлъэгъущт. 3Хэти Христос щыгугъэу, арэущтэу зэрэхъущтыми щыгугъэу паплъэрэ цІыфым ыгу егъэкъабзэ, Христос ыгу къабзэу зэрэщытым фэдэу.\n4Хэти псэкІод зышІэрэр Тхьэм иунашъо текІы, сыда пІомэ псэкІодшІэныр унашъом текІыныр ары. 5Ау Христос типсэкІодхэр ттырихынхэу къызэрэкІуагъэр шъо шъошІэ. Ежьыми псэкІод зи хэлъэп. 6Хэти Христос зыгу илъ зэпытым псэкІод ышІэу щыт зэпытыщтэп. Ау хэти псэкІод зышІэрэм Тхьэр шІошъхъуныгъэкІэ ылъэгъугъэп ыкІи ышІагъэп.\n7Шъо, сибынхэм афэдэхэр, зыми зыкъешъумыгъэгъапцІ. Шъыпкъагъэр зыгъэцакІэрэм шъыпкъагъэ иІ, Христос шъыпкъагъэр зэриІэм фэдэу. 8ПсэкІод зышІэрэр шэйтаным ибын, сыда пІомэ ублапІэм щегъэжьагъэу шэйтаным псэкІод ешІэшъ ары. Тхьэм Ыкъо мы дунаем къызфэкІуагъэр шэйтаным иІофхэр ыгъэкІодынхэу ары. 9Хэти Тхьэм ибын хъугъэм псэкІод ышІэу щыт зэпытыщтэп, сыда пІомэ Тхьэм ащ ыгу къырилъхьагъэр ежь Ыпсэ ЛъапІэ ары, ари Тхьэм ибын ыгу илъ зэпытыщт. Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ псэкІод ышІэн зэримылъэкІырэм пае, Тхьэм ибын псэкІод ышІэу щыт зэпытыщтэп. 10Тхьэм ибынхэри шэйтаным ибынхэри зэрэзэхэбдзыщтхэр мары: Хэти шъыпкъагъэр зымыгъэцакІэрэр Тхьэм ибынхэм ащыщэп, ащ фэдэуи хэти зыш шІу зымылъэгъурэр Тхьэм ибынхэм ащыщэп.\n11Апэм къыщегъэжьагъэу къэбарэу зэхэшъухыгъэр мыры: ШІу шъузэрэлъэгъу. 12Шэйтаным ибынхэм\n3:12 Каин – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм 4:3-8.\nащыщэу Каин* зыцІэу зыш зыукІыгъэм фэдэу шъумыхъу. Ышы сыда зыкІиукІыгъэр? Ежьым ышІагъэхэр бзаджэхэу, ыш ышІагъэхэр шъыпкъэхэу щытыгъэхэти ары. 13Сшыхэр, мы дунаем ицІыфхэм шъуауджэгъумэ шъумыгъэшІагъо. 14Тшыхэр шІу зэрэтлъэгъухэрэм пае, лІэныгъэм тыІэкІэкІи, щыІэныгъэм тызэрэІэкІэхьагъэр тэшІэ. Зыш шІу зымылъэгъурэр лІэныгъэм ыІэ илъ. 15Хэти зыш зыуджэгъурэр цІыф укІакІоу щыт. МыкІодыжьын щыІэныгъэ цІыф укІакІом ыгу зэримылъыр шъо шъошІэ.\n16ШІулъэгъуныгъэр зыфэдэр тэзыгъашІэрэр мыры: Исус Христос ыпсэ тфитыгъ. Тэри тыпсэ тшыхэм афэттын фае. 17Зыгорэм дунаем имылъку иІэу, ау щытми ыш щыкІагъэ иІэу зилъэгъукІэ, ыгу фигъэпытэмэ, Тхьэм ишІулъэгъуныгъэ сыдэущтэу ыгу илъын? 18Шъо, сибынхэм афэдэхэр, бзэмрэ гущыІэмрэ язакъокІэ шІу тызэрэлъэгъумэ икъущтэп. ШІушІагъэхэмрэ шъыпкъагъэмрэкІэ шІу тызэрэлъэгъун фае.\nТхьэм ыпашъхьэ гушхоныгъэ щытиІэныр\n19ШІу тызэрэлъэгъуныр ары шъыпкъагъэм тызэрэтетыр тэзыгъашІэрэри, 20тыгухэм тагъэмысэ къэсми, Тхьэм ыпашъхьэ тыгухэр щызыгъэпсэфырэри. Сыда пІомэ Тхьэр тыгухэм анахьи нахь ин ыкІи зэкІэри ешІэшъ ары.\n21Арэущтэу силъапІэхэр, тыгухэм тамыгъэмысэмэ, гушхоныгъэкІэ Тхьэм пэгъунэгъу тэхъу. 22Тхьэм иунашъохэри, ежьым Іофхэу игъоу ылъытэхэрэри зэрэдгъэцакІэхэрэм пае, тызкІэлъэІурэр къытеты. 23Мары иунашъо: Ыкъо Исус Христос ыцІэкІэ шІошъхъуныгъэ зэрэтиІэнри, Христос унашъо къызэрэтфишІыгъэм фэдэу,* шІу тызэрэзэрэлъэгъунри ары. 24Тхьэм иунашъохэр зыгъэцакІэрэ цІыфым ыгу Тхьэр илъ зэпыт, а цІыфри Тхьэм ыгу илъ зэпыт. Тхьэр тыгу зэрилъ зэпытыр тэзыгъашІэрэр, ежь Ыпсэ ЛъапІэу тыгухэм къарилъхьагъэр ары.\n3:23 Христос унашъо къызэрэтфишІыгъэм фэдэу – еплъ Иуан 13:34; 15:12,17.


ЦIыфхэм апай зыкIашIыхэрэр | Адыгэ Макъ\nЦIыфхэм апай зыкIашIыхэрэр\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Джэджэ районым зэкIом псэупIэу Джаджэм и Гупчэ парк игъэкIэжьын зэрэкIорэм лъыплъагъ ыкIи ишIошIхэр къыриIолIагъэх.\nДжащ фэдэу агъэкIэжьырэ чIыпIэм иIофхэм язытет зыщагъэгъозэнэу къэкIуагъэх Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет – Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, Къыблэ Федеральнэ шъолъырымкIэ федеральнэ инспектор шъхьаIэу Адыгэ Республикэм щыIэ Сергей Дрокиныр, Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэрэ Адыгэ Республикэм иминистрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу ТхьакIущынэ Мурат, Адыгэ Республикэм и Вице-премьерэу Сапый Вячеслав.\nДжэджэ районым ипащэу Александр Бутусовым республикэм и ЛIышъхьэ къыфиIотагъ IофшIэнэу зэшIуахыгъэм фэгъэхьыгъэу. Паркым изэтегъэпсыхьан пстэумкIи сомэ миллион 12,6-м ехъу къыфатIупщыгъ, ащ щыщэу сомэ миллиони 5-р республикэм ибюджет, сомэ миллиони 4,3-р мунициальнэ бюджетым ыкIи сомэ миллиони 3,3-м ехъур бюджетым къыхимыубытэрэ къэкIуапIэхэм къахэкIыгъэх.\nАщ ишIуагъэкIэ гъогу цIыкIу пстэуми плиткэ атыралъхьагъ, тIысыпIэхэр агъэуцугъэх, нэфынэр къэзытыщтхэр, видео- амалхэр агъэуцугъэх. Паркым игупчэ сценэмрэ фонтанымрэ щашIыгъэх. Джаджэм щыпсэухэрэм яшIоигъоныгъэ тетэу ШIулъэгъум, Унагъом ыкIи Шъыпкъагъэм яаллее, къэзэрэщэгъакIэхэм апае беседкэр ашIыгъэх. КIэлэцIыкIухэр зыщыджэгущтхэ чIыпIэр агъэнэфагъ, саугъэтхэу яIэхэр зэтырагъэпсыхьажьыгъэх. СкульптуракIэ – Ным исаугъэт агъэуцугъ. Ащ нэфэшъхьафэу шъхьэихыгъэ спортивнэ площадкэ ашIынэу рахъухьагъ.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ агу къыгъэкIыжьыгъ IофшIэнхэу агъэцакIэхэрэр лъэшэу анаIэ тетэу ауплъэкIунхэ зэрэфаер, тапэкIэ зэшIуахынэу къэтхэмкIи анаIэ нахь зытырагъэтын фэе лъэныкъохэр къыхигъэщыгъэх. КъумпIыл Мурат къызэриIуагъэмкIэ, станицэмрэ районымрэ ащыпсэухэрэм апай мы пстэури зыкIашIырэр, арышъ, пстэуми апэу ахэм яшIоигъоныгъэхэр, яеплъыкIэхэр ары къыдэлъытэгъэнхэ фаер. Ащ нэмыкIэу пIэлъэ кIэкIым къыкIоцI чъыгхэр, къэгъагъэхэр агъэтIысхьанхэу пшъэрылъ афишIыгъ.\nА пстэуми адакIоу республикэм и ЛIышъхьэ районым ицIыф цIэрыIохэм ясурэт зытет стендым нэIуасэ зыфишIыгъ. Анахь IофышIэ дэгъухэр Щытхъу пхъэмбгъум къырагъэхьанхэу, нахьыпэм Iофым зэрэкIагъэгушIущтыгъэхэм къыфагъэзэжьынэу игъо афилъэгъугъ.\n«Джэджэ районым хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ амалышхохэр иIэх. МэшIоку гъогур, мэкъумэщ ыкIи перерабатывающэ предприятие инхэр, чIыгу гъэбэжъулъэхэр иIэх, а пстэуми шъуиамалхэр нахь къаIэтых. Ау анахь шъхьаIэр районым икадрэхэр ары. IофшIэным илъэныкъо пстэумкIи гъэхъэгъэшIухэр зышIыхэрэ цIыфхэр ыкIи районым ищытхъу чыжьэу зыгъэIухэрэр шъуиIэх. Ахэр нэмыкIхэм щысэ афэхъунхэ фае», — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.\nИкIэухым республикэм и ЛIышъхьэ районым ипащэхэм закъыфигъазэзэ къыIуагъ псэупIэм изэтегъэпсыхьанкIэ опытэу яIэ хъугъэр тапэкIи къызфагъэфедэнэу, проектхэм язэхэгъэуцон къулыкъу зэфэшъхьафхэм яIофышIэхэр къыхагъэлэжьэнхэу. Зичэзыу къэсыгъэр ТекIоныгъэм ипаркэу станицэм дэтымрэ район администрациер зычIэт унэм къыпэIулъ чIыпIэмрэ зэтегъэпсыхьэгъэнхэр ары.


Улэ Iуашъхьэхэм яшъэфхэр джыри аухыгъэхэп | Адыгэ Макъ\nУлэ Iуашъхьэхэм яшъэфхэр джыри аухыгъэхэп\nУлэ Iошъхьэшхо-тхьэлъэIупIэр затIыгъагъэр мыгъэ илъэси 120-рэ мэхъу. ЗэкIэмкIи Улапэ дэжь Iошъхьэ 70-рэ фэдиз археологхэм щызэрагъэшIагъэр. Ахэр тIоу гощыгъагъэх — Улэ ыкIи Улэпэ Iошъхьэ купхэр. Я 10-рэ Улэ Iошъхьэ-тхьэлъэIупIэм къычIахыгъэ щыуанышхор мы уахътэм КъокIыпIэм щыпсэурэ лъэпкъхэм яискусствэ имузееу къалэу Москва дэтым икъэгъэлъэгъуапIэ чIэт. «Адыгэ макъэмрэ» КъТРК-у «Адыгеимрэ» ялIыкIохэмкIэ тызэгъусэу лъэпкъым итарихъ щыщ пкъыгъо хьалэмэтым фэгъэхьыгъэ къэбарыр къэдгъэхьазырынэу къэралыгъом икъэлэ шъхьаIэ тыкIогъагъ.\nЯ ХIХ-рэ лIэшIэгъум икIэух. Урысые археологическэ комиссием къэбар къылъыIэсыгъ къэралыгъом и Къыблэ Iуашъхьэхэр жъугъэу щахъункIэхэу. ШIэныгъэ зэхэфынхэр ашIынхэм пае Iуашъхьэхэм ятIэнэу комиссием егъакIо Санкт-Петербург университетым ипрофессорэу Николай Веселовскэр. 1896-рэ илъэсым ар зипэщэ экспедицием станицэу Шытхьалэ пэмычыжьэу Iошъхьэ 56-рэ щетIы. Ащ ыужырэ, 1897-рэ илъэсым Мыекъопэ Iошъхьэшхор, Ошъадэр, 1898-м къуаджэу Улэ къыпэIут Iошъхьи 10-м анахь лъагэу метрэ 15 зилъэгагъэр атIыгъэх. Дунэе археологическэ шIэныгъэм ащ зэрэщеджагъэхэр «Улэ Iошъхьэшху». Джа илъэс дэдэм Хьатыгъужъыкъуае итыгъэкъохьэпIэ лъэныкъокIэ профессорыр япащэу Чэмдэжърэ Къолэсыжърэ щатIыгъэх.\nУлэ Iошъхьи 10-м щыщэу къэнэгъи 8-р 1908-рэ ыкIи 1909-рэ илъэсхэм Н. Веселовскэм ытIыгъэх. Я 10-м чылэ къэхалъэр зэрэтетыгъэм ыпкъ къикIэу нахьыжъхэм тIэн IофшIэнхэр адагъэхэп. Iуашъхьэхэм зэкIэми щэтырэ зэхэт тхьэлъэIупIэхэр ачIэтыгъэх.\n1982-рэ илъэсым КъокIыпIэм щыпсэурэ лъэпкъхэм яискусствэ имузей иэкспедициеу Александр Лесковыр зипащэм Улэ купым хэтыгъэ Iуашъхьэу Н. Веселовскэм рамыгъэтIыгъагъэр ыуплъэкIунэу гухэлъ ешIы. А илъэсым ащ нэмыкIэу джыри Iошъхьи 7 аригъэтIыгъагъ, Улэпэ купкIэ ахэм яджагъэх. Купэу къагъэкIуагъэм Iоф дишIэнэу хъугъэ Адыгеим щызэлъашIэрэ археологэу Тэу Аслъани.\n— Я 10-рэ Iуашъхьэу метрэ 15 зилъэгэгъагъэм тырамыхыгъэгъэ ятIэм икъокIыпIэкIэ метрэ 20-у къыпэчыжьэу щытыгъэм итIын тыфежьэгъагъ. Метри 5,5-рэ ащ илъэгэгъагъ, ихъурэягъэр — 52-рэ, — къеIуатэ Аслъан. — Iошъхьэ шыгур тызэретIэщтым фэдэу зэтетыути, скреперымкIэ ятIэр тетхынэу зетэгъажьэм, къэхалъэм хэлъыгъэ хьадэмэ якъупшъхьэхэр къычIэщыгъэх. Ахэр экспедицием хэтхэм зэкIэми къыхатIыкIыгъэх, къыхэтхыхэрэр зэкIэ пакетхэм арытлъхьэхэмэ Iутхыхэзэ Iуашъхьэм икъохьапIэкIэ метрэ 30 фэдизкIэ пэчыжьэу щычIэттIэжьыгъагъэх. Къэхалъэм хэлъхэр къызыхэтэхыжьхэм, джыри тIэкIу зытетэхым, шIомыкI хъугъэхэу щэтырэм хэлъыгъэ пкъэухэм ягъэкъугъэгъэ пхъэхэр къэлъэгъуагъэх. Бгъэнэу ышъхьэ телъыгъэхэр яжьэ чIэхъухьагъэхэу къычIэщыгъэх. Ахэм щэтырэм ышъхьагъ къыухъурэихьэу тыралъхьажьыгъагъэ шы 29-мэ якъупшъхьэхэр къахэтыукъэбзыкIыгъэх. ОнэIапIэмэ апышIэгъагъэхэ джэрз пкъыгъохэмрэ шхоIухэмрэ ахэм къапыкIыгъэх.\nЗэрагъэунэфыгъэмкIэ, ижъыкIэ джыри Iуашъхьэр ахъункIэгъагъ. Къагъотыжьыгъэхэр джэрз лэгъупышхомрэ иныхэу джэрз шъыхьахъхэмрэ.\nТэу Аслъан къызэриIотагъэмкIэ, лэгъупыр онтэгъу дэдагъ — цIыфхэм ар къаIэтыныр афызэшIокIыгъэп. КранкIэ къаIэти, машинэм рагъэуцуагъ, зы быгъу псау хъун къупшъхьэхэри зэрилъхэу зэкIэ къэралыгъом икъэлэ шъхьаIэ нагъэсыгъ.\nА лэгъупыр тэ зэдгъэлъэгъугъ — КъокIыпIэм имузей иунэ хэхыгъэ ар чIэт, ихъурэягъэр сантиметрэ 85-рэ фэдиз, лъабжъэ пыт, ащ къыщыублагъэу ыIу нэс илъэгагъэр зы метрэм кIахьэ, щыуаныпкъым иIужъугъэ зы сантиметрэм ехъу, зыми ыщэчыгъэп, ау, зэренэгуехэрэмкIэ, килограмм 300 фэдиз ионтэгъугъ. Зигугъу тшIырэ музеим археологиемкIэ иотдел инаучнэ IофышIэ шъхьаIэу Владимир Эрлих къызэриIуагъэмкIэ, Урымхэм яджэрз лэгъупышхоу енэгуех. Скифхэм япачъыхьэу Арифарн дзэу иIэм дзэкIолI пчъагъэу хэтыр зэригъэшIэным пае нэбгырэ пэпчъ зы щэбзащэ къыригъэхьыгъ. Ахэм ящэбзашъхьэхэм лэгъупышхо ахагъэткIукIыгъ. Ау Геродот итаурыхъ хэтыгъэхэ скифхэр адыгэхэуи еплъыкIэ щыI.\nТичIыгу къыщычIахыгъэр тимыен ылъэкIыщта?\n— ГъэшIэгъонба, нэмыкI чIыпIэ къикIырэ археологхэм тиIуашъхьэхэм къачIахыхэрэр къытапэсхэрэп, — еIо Тэу Аслъан. — Зыгорэм ахэр къыращыгъэх, къахьыгъэх… Адыгэхэр егъашIэм зэрысыгъэхэ чIыналъэм щыхъугъэ-щышIагъэхэм ахэмылажьэхэу, къанэмысхэу щытын ылъэкIыгъа?\nХъишъэм зэрэхэтымкIэ, нартхэм лэгъуп ин дэдэ яIагъ. Ар лъэпкъым ыгъэфедэу, цIыфхэр ишхыкIыхэу зыщэтым зыми зи фэныкъуагъэп. Лэгъупыр зы нэбгырэ ратыжьынэу, зэдамыгъэфедэжьынэу зэдаштэгъагъ, ар зыфагъэкIотэнэу щытыгъэр машIо кIимышIыхьэу псэу рагъахъорэр къэзыгъажъорэр арыгъэ. Бэмэ заушэтыгъ, ау Орзэмэдж закъу псыр зыгъэжъошъугъэр — ичатэ къырихи, зиухьэзэ жьыр ыгъэплъи, псыр къэжъуагъ. Зыпари къыхэмыщыжьэу, пахъэу къышъхьарихырэм чIыр ыупIыцIагъ. ЦIыфхэм Орзэмэдж агъэмысагъ. Тхьэм елъэIуи, ошIу къыригъэшIыгъ, ау зэпымыоу тыгъэр къепсы хъугъэ. Ащ уци, чъыги ыгъэгъугъэх, псыхъохэр игъукIыгъэх. ЦIыфи, псэушъхьи ашхыни, зэшъонхи щымыIэжьхэ хъугъэ. Орзэмэджэу аумысыгъэр Тхьэм елъэIунэу уашъом дэкIоягъ. Ар къэтыфэ, лэгъупэу къажъорэр чIым хэтIысхьагъ, Iошъхьэ чIэгъ хъугъэ.\nКъызэраIорэмкIэ, Адыгэ чIыгум псы Iэзэгъуи, псы фаби къыкIэчъырэр зэкIэ а лэгъупэу къажъорэм къекIутых.\n— Нарт хъишъэм зэрэхэтымкIэ, — еIо Тэу Аслъан, — лэгъупыр пирамидэ теплъэ зиIэ Iошъхьэ чIэгъ хъугъэ. Я 10-рэ Улэ Iуашъхьэм пхъэм хэшIыкIыгъэу пирамидэ чIэтыгъ, лэгъупыр зэрытыгъэр ащ ыкIоцI.\nЛэгъупыр Москва защэжьыгъэм тхьамафэ тешIагъэу къэралыгъом ипащэ идунай зэрихъожьыгъэр, ащ къихъухьэгъэ тхьамыкIагъохэр типкъыгъо хьалэмэт чIыгужъым зэрэращыгъэм Тэу Аслъан репхых.\n— Хэгъэгу зэошхом илъэхъан Адыгеимрэ Къэбэртаерэ фашистхэм заубытхэм, нэмыцхэм куп къагъэкIогъагъ лэгъупым лъыхъунхэу. Къэбэртэе къушъхьэхэу пирамидэ теплъэ зиIэхэм къачIагъуатэ ашIоигъуагъ. Ахэм Аннанербе ыцIэу куп яIагъ пкъыгъо хьалэмэтэу дунаим тетхэр ыугъойхэу. Ау нартхэм ялэгъуп икъэбар щызыгъэгъозагъэхэр сшIэрэп, — къеIуатэ Аслъан. — Лэгъупым ишIуагъэ амышIэщтыгъэмэ, Iофы зырагъэшIэу фашистхэр лъыхъуныеха? Ар Адыгеим къэщэжьыгъэн фаеу сэ сеплъы. Лэгъупым икъэбар зэхэзыхыгъэхэ нахьыжъхэм общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» зыфагъэзэгъагъ КъокIыпIэм имузей ипащэ ащкIэ кIагъэлъэIунэу. Бэрэ щамыгъэIэщтми, музеим икъутамэу Мыекъуапэ дэтым къащэнгоу, ау экспозициеу зыхэтыщтыр гъэхъазырыгъахэу, чIыпIэу зыдэщытыщтри гъэнэфэгъахэу джэуап къэкIожьыгъ.\nШъыпкъэ, унэ хэхыгъэм лэгъупыр чIэт, музеим къычIэхьэрэ пстэуми ар зэрагъэлъэгъун алъэкIыщт, ау тичIыгу зэригупсэм фэдэу а чIыпIэр зэрэщымытыщтым игупшысэ зыдэтIыгъэу тэ типкъыгъо хьалэмэт къэтплъыхьагъ, титарихъ бэрэ тыфызэплъэкIыжьыгъ.\nУлэрэ Улапэрэ зы пчъэ азыфагу\nКъокIыпIэ музеим игъэтIылъыпIэ шъхьафэу дышъэ пкъыгъохэр зычIэлъхэр тэ тизакъоу тэщ пае мы мафэм къызэIуахыгъ. Улэ Iуашъхьэм къыщычIахыгъэ лэгъупышхом къыготыпчъэр ары ащ учIэзыщэрэр, Улэпэ Iуашъхьэхэм къачIахыгъэхэ дышъэ пкъыгъо зэфэшъхьафхэу зэрэдунаеу щызэлъашIагъэхэр пчэгум итхэу зэкIэми апэ къэтлъэгъугъ.\n— Анахьэу мыщ чIэлъхэр Улэпэ Iуашъхьэхэм къачIэтхыгъэхэр арых, — къеIуатэ мы гъэтIылъыпIэм иухъумакIоу Ирина Ксенофонтовам. — Тыжьыным, дышъэм ахэшIыкIыгъэхэ пкъыгъо зэфэшъхьафыбэр, адыгэ чIыгум щыпсэущтыгъэхэм ямызакъоу, IэкIыб IэпэIасэхэм ашIыгъэхэри Iуашъхьэхэм къачIэтхыгъэх. Сэри ахэм ятIагъэхэм сахэтыгъ. Ахэр къызытэгъотхэм, уплIэплIыгъэхэу, зэхэулыIуагъэхэу щытыгъэх — тхьэхэм къурмэн зэрафашIыщтыгъэхэм ар ишыхьат. ГущыIэм пае, мы тыжьын къошынэу дышъэпс егъэшъуагъэу нахьыбэмэ ритонкIэ ашIэрэм, шым фэдэу шIыгъэм, ынэхэр итыжьыгъэхэп, ылъэкъо лъэныкъуи дгъотыжьыгъэп. Пкъыгъохэр тиIофышIэхэм зэтырагъэуцожьыгъэх, теплъэу яIагъэр арагъэгъотыжьыгъ. Мыхэм IэпэIэсэныгъэу ижъыкIэ ахэлъыгъэр къызэрагъэлъагъорэм нэмыкIэу цIыфхэм ятарихъи къытфаIуатэ, тиэрэ ыпэкIэ я V — IV-рэ илъэсхэм зэрэпсэущтыгъэхэр тагъашIэ.\nМы гъэтIылъыпIэм охъти 4-мэ къахиубытэрэ пкъыгъохэр чIэлъых — скифмэ, сарматмэ ялъэхъан, лъэпкъхэм якощын, гурыт лъэхъанхэр.\nШытхьэлэ культурэм хахьэхэрэ пкъыгъохэу къуаджэу Щынджые къыщычIахыгъэхэри мыщ щыплъэгъунхэ плъэкIыщтых — бзылъфыгъэ къэхалъэм къычIахыгъэ бгырыпхыр, Iэлъынэхэр, чыIухэр.\n1981-рэ илъэсым къыщыублагъэу мы пкъыгъохэр музеим щаухъумэх, гъэтIылъыпIэ шъхьафыр зыщыIэр илъэс 18 хъугъэ. Мы уахътэм щыщэу илъэси 3-р ары цIыфхэр къычIащэхэзэ зарагъэлъэгъурэр. ЕтIани аукъодыеу чIагъахьэхэрэп — апэрапшIэу пэшIорыгъэшъэу зябгъэтхын фае, зэ чIэхьагъум нэбгыри 5 нахьыбэ чIащэрэп — унэр цIыкIу.\nМыщ чIэлъхэ пкъыгъохэм яапэрэ къэгъэлъэгъон зыщыкIуагъэр КъокIыпIэ музеир ары, ятIонэрэуи щызэхащэгъагъ, джащ фэдэу Болгарием, Испанием, Мексикэм, Германием, Италием къащагъэлъэгъуагъэх, Адыгеими 1983-рэ илъэсым къащэгъагъ.\nМы музеир загъэпсыгъэр мыгъэ илъэси 100 хъущт. Ащ ехъулIэу агъэхьазырырэ къэгъэлъэгъоным Улэ ыкIи Улэпэ Iуашъхьэхэм къащычIахыгъэхэ пкъыгъо хьалэмэтхэр хагъэлэжьэщтых.\nВладимир Эрлих къызэриIуагъэмкIэ, Улэ Iуашъхьэхэм къачIахыгъэхэ пкъыгъохэр музеиплIымэ ачIэлъыхэ хъугъэ: тарихъымкIэ музееу Москва дэтыр, КъокIыпIэм имузей, Къэралыгъо Эрмитажыр ыкIи Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ музей.\nАу пкъыгъо пстэури зэхэтэу зы тхылъ дэбгъотэн плъэкIыщт — ащ пэпчъ къызщытхыхьэгъэ, итеплъэ къызщыгъэлъэгъогъэ тхылъ илъэси 2-кIэ узэкIэIэбэжьмэ бзитIукIэ къыдагъэкIыгъ — урысыбзэкIэ ыкIи инджылызыбзэкIэ.\nТэу Аслъан къыдигъэкIыгъэ тхылъэу «Адыгэмэ ядышъэ кIэныжъ» зыфиIорэми а пкъыгъохэр дэбгъотэнхэ плъэкIыщт. АдыгабзэкIэ ар тхыгъэ.\nУлэ Iуашъхьэхэм зэкIэ къаIотэгъаха?\n2008-рэ илъэсым В. Эрлих зипэщэ купыр Н. Веселовскэр зыщытIэгъэ Iуашъхьэм ятIонэрэу етIэнэу къэкIогъагъ.\n— А. Лесковыр ащыгъум Америкэм кIожьыгъэу щыпсэущтыгъ, — къеIуатэ В. Эрлих. — Ащ зэрилъытэщтыгъэмкIэ, ар анахь пэсэрэ Iошъхьагъ, ау ар аущтэу щымытэу къычIэкIыгъ. КъычIэтхыгъэхэмкIэ, я 2-рэ Iуашъхьэм илэгъугъ — тиэрэ ыпэкIэ я VI-рэ лIэшIэгъум икIэух — я V-м икъежьапI. Ащи щэтырэ гъэпсыкIэ иIагъ. Веселовскэр зэрэщытIэгъахэм, Iуашъхьэр зэрахъункIэгъагъэм къахэкIыкIэ хъатэ къыщыдгъотыгъэп — къошын, онэ IапIэм пылъыгъэхэр, дышъэ пкъыгъо цIыкIоу къушъхьэ пчэныр. Мыхэр АР-м и Лъэпкъ музей чIэлъых.\nДжы къызнэсыгъэми Iуашъхьэм шы къупшъхьэхэр къытебгъотэнхэ плъэкIыщт.\n— ТыуплъэкIужьыгъэгъэ Iошъхьэ ныкъом фэдэхэу джыри Iошъхьий купым хэт, — еIо Тэу Аслъан. — Ахэми шъэфхэр яIэх.\nМыекъуапэ — Москва — Мыекъуапэ.


ЩыIэныгъэм дэшIэтых — Адыгэ макъ\nРедактор 08.06.2016 КУЛЬТУРЭР\nЯ VIII-рэ Дунэе фестиваль-зэнэкъокъоу «Адыгеим ижъогъожъыехэр» Мыекъуапэ зэрэщыкIуагъэр зэфэтхьысыжьызэ, гупшысэу хэтхыгъэм, еплъыкIэхэм гъэзетеджэхэр ащыдгъэгъуазэхэ тшIоигъу.\nАдыгэ Республикэм культурэмкIэ иминистрэ игуадзэу, Дунэе фестиваль-зэнэкъокъум изэхэщэкIо куп итхьаматэу, фестивалым идееу хэлъым икIэщакIоу, Урысыем, Адыгеим, Ингушетием культурэмкIэ язаслуженнэ IофышIэу ШъэуапцIэкъо Аминэт зэхахьэм изэфэхьысыжь къызэрэщыхигъэщыгъэу, Адыгэ Республикэм ия 25-рэ илъэс фэгъэхьыгъэ Дунэе фестивалым лъэпкъхэр зэфищагъэх, ясэнаущыгъэ нэбгырабэмэ къыщызэIуахыгъ. Парламентым и Комитет ипащэу Ирина Ширинам «жъогъожъыехэм» шIухьафтынхэр аритыжьыгъ.\nАбхъазыр, Вьетнам, Казахстан, Молдовэр, Румыниер, Украинэр, Урысыем ишъолъыри 10, Астрахань, Волгоград, Ростов, Москва, Орловскэ хэкухэр, Къырым, Къэбэртэе-Бэлъкъарыр, Краснодар краир, Адыгеир, нэмыкIхэри.\nКIэлэцIыкIу ыкIи ныбжьыкIэ 300 фэдиз зэнэкъокъугъ. Илъэс 19 хъугъэ фестивалыр зызэхащэрэр, дунэе мэхьанэ зыратыгъэр илъэси 9-м ежьагъ.\nЩыIэныгъэм зэхъокIыныгъэу къызыдихьыхэрэр, кIэлэцIыкIухэмрэ ныбжьыкIэхэмрэ яшIэныгъэ зэрэхагъахъорэр къызыщагъэлъэгъон алъэкIыщт Iофтхьабзэм имэхьанэ зыкъиIэтыгъ.\nОрэд къаIуагъ, къэшъуагъэх, художественнэ творчествэм пыщагъэхэр усэхэм къяджагъэх, лъэпкъ музыкальнэ Iэмэ-псымэхэмкIэ орэдышъохэр агъэжъынчыгъэх, циркым якъулайныгъэ щауплъэкIугъ.\nМыекъуапэ изыгъэпсэфыпIэ парк къыщырагъажьи Дунэе фестивалым хэлажьэхэрэр къалэм иурам шъхьаIэу Краснооктябрьскэм къырыкIуагъэх. В. И. Лениным ыцIэ зыхьырэ пчэгум къынэсыфэхэ къяплъырэ цIыфхэр Iэгу къафытеуагъэх, дахэу ныбжьыкIэхэр зэрэфэпагъэхэр бэмэ гуапэ ащыхъугъ. Къэлэ паркым иоркестрэ апэ итэу Адыгеим икомпозиторхэм аусыгъэ орэдхэр, мэкъэмэ зэфэшъхьафхэр къырагъэIуагъэх. Урысыемрэ Адыгеимрэ ябыракъхэр щагъэбыбэтагъэх. Ансамблэу «Майкопчанкэр», пащэр Къулэ Амэрбый, ипчъагъэкIи къахэщыгъ, лъэпкъ тхыпхъэхэмкIэ яшъуашэхэр гъэкIэрэкIагъэхэу урамым къырыкIуагъэх. Адыгэ шъошэ зэкIужьхэр зыщыгъхэр, Ростов хэкум къикIыгъэхэр, фэшъхьафхэри лъэгъупхъагъэх.\nФестивалым хэлэжьэрэ хэгъэгухэм, шъолъырхэм ацIэхэр атетхагъэхэу пхъэмбгъужъыехэр зыхьырэ пшъашъэхэм зэхахьэр къагъэкIэрэкIагъ. Нэрылъэгъу IэпыIэгъухэм шIуагъэу къатырэр ащ къыщынэфагъ. Къалэм ипчэгу шъхьаIэ щыуджыгъэх, Дунэе феcтивалым ыцIэ зытетхэгъэ уцышъо быракъыр шар гъэпщыгъэхэм апышIагъэу ошъогум ныбжьыкIэхэм ратIупщыхьагъ.\nШIухьафтын шъхьаIэр Румыниемрэ Вьетнамрэ яорэдыIохэу Стартан Михаеларэ Нгуен Хоарэ афагъэшъошагъ. Илъэси 6 — 9 зыныбжьхэм якуп Хьасанэкъо Бэлэрэ Шэлбэе Дамиррэ апэрэ чIыпIэр къыщыдахыгъ, пащэр КIэдэкIой Азид. Илъэси 10 — 15-м итхэр: Артем Мокровыр, пащэр Полина Мокрова. Илъэс 16 — 22-рэ зыныбжьхэр: Инрбул Дойна — Молдовэр, Къасымэ Къасим — Кощхьэблэ районым щыщ.\nАпэрэ лъэгапIэ зиIэ Дипломхэр зыфагъэшъошагъэхэм къахэтэгъэщых тиреспубликэ щапIугъэхэ Маргарита Заваленковар, Мыекъопэ район, Трэхъо Дианэрэ Мамый Батыррэ, пащэр Лъэцэр Римм, Хьапыщтэ Ринат, Каралина Гоевар, Кощхьэблэ районым щыщых.\nХъокIон Зарэ, Тхьэхъо Фатимэ, Къасымэ Марат, Нэпсэу Самирэ, ЛIышэ Ислъам тиреспубликэ щыщых, лъэгэпIэ зэфэшъхьафхэр зиIэ Дипломхэр аратыжьыгъэх.\nМыекъуапэ илъэпкъ кIэлэцIыкIу къэшъокIо ансамблэу «Абрекхэр» зыфиIорэм апэрэ чIыпIэр къыдихыгъ, художественнэ пащэр ТхьакIумэщэ Налбек. Гурыт ныбжь зиIэхэм ермэл ансамблэу «Наири» къахагъэщыгъ. Тэхъутэмыкъое районым иансамблэу «Кавказым» ятIонэрэ чIыпIэр къыдихыгъ, пащэр Сихъу Мурат.\nАпэрэ лъэгапIэ зиIэ Дипломыр «Нартым» фагъэшъошагъ, пащэр Тутарыщэ СултIан, Тэхъутэмыкъое район.\nАдыгэкъалэ ипщынаохэр, пащэр Хьэкомэ Сим, Тэхъутэмыкъое районым икIэлэцIыкIу орэдыIо куп, нэмыкIхэм щытхъуцIэхэр къыдахыгъэх. Адыгэ Республикэм искусствэхэмкIэ икIэлэцIыкIу еджапIэу К. Лъэцэрыкъом ыцIэ зыхьырэм ишыкIэпщынаоу Гъогъо Дамир къыдежъыугъэр ЛIыбзыу Джанти, пащэр ГъукIэ Замудин. ТикIалэхэм апэрэ чIыпIэр къыдахыгъ.\nЖюрим пэщэныгъэ дызезыхьэгъэ Урсу Евгение ЮНЕСКО-м илIыкIу, дунэе культурэм щашIэ. ШъэуапцIэкъо Аминэт зэхэщэкIо купым ыцIэкIэ Е. Урсум «тхьауеегъэпсэу» риIожьыгъ, рэзэныгъэ тхылъыр ритыжьыгъ.\nФестивалыр концерт хэхыгъэкIэ Мыекъуапэ ипарк щаухыгъ. ЩытхъуцIэхэр зыфаусыгъэхэр ошъогум ит жъуагъохэм къадэжъыугъэх, ясэнаущыгъэ хагъэхъонэу афэтэIо. Фестивалым еплъыкIэу фытиIэхэм яхьылIэгъэ тхыгъэхэр Адыгэ Республикэм имэфэкI ипэгъокIэу къыхэтыутыщтых.\nПредыдущая Koca dünya yüreğinde dönerken\nСледущая Адыгэ пшъашъэм изэо лъэужхэр


ХЬАШЪОКЪО АДЭЛ МЫХЬАМЧЭРИ (1933-1984) – Gerçek sizi özgür kılar! ⚜ The truth will set you free!\nАмман дэс адыгэхэм яджэмакъэ хъугъэу п1он плэк1ыщт хасэхэу ”Черкес Зэдежь” ык1и ”Черкес ныбжьк1эхэр” зыфи1охэрэм к1эщак1оу ахэты. Адэл К1убэ Щэбан ытхыгъэу пиесэхэр ”Къэбэртаемэ ячэщ теу”, ”Псы ик1ыжь” зыфи1оэхэрэр сцэнэм щыгъэуцугъэным чанэу дэлажьэ, ык1и ежьыри рол шъхьа1эхэр къеш1ых, хасэхэм адыгабзэк1э тхэн-еджэн курсхэр ащызехе.\nщэ. Мыхэм пстэ уми адыгэхэр,ныбжьык1эхэр лъэпкъ ш1эжьым къыфигъэу щых. Ау ахэр агу рихьырэп адыгэхэу хэгъэгум ихабзэ и1орыш1э хъугъэхэу бюрогратхэм. Къалъэлъэх. Ащ къыхэк1эу Адэли ежь фэдэхэу лъэпкъым фэ лажьэхэрэ к1алэхэр гущы1энхэ хъумэ чыжьэу шъофым к1охэзэ зэдэгущ1э щтыгъэх. Гукъау ау щы1ак1эш1ум хэгъозэнэу есагъэхэр тэри къытхэк1ых. ”Адыгэл1эу!”, Иорданем ихэгъэгу к1оц11оф шъэфыхэм адэлажьэрэм ятхьа аматэ иунашъок1э Адэлрэ иныбджэгъо Тхьабысым Семихьрэ аубытыхэщ губгъом псуцуагъэу щыря1эм ащэх, мэфэ пчъагъэрэ ащ хагъэтых.К1элит1у ми ч1ы1эу ахэхьагъэм яжъэжъыехэр егъэщыных, хьадэгъу узи ар афэхъу.\nГерманем Вуппертал къалэм къыщэуцу. Нэмыц бзылъфыгъэу Элкэ нэ1уасэ Щыфэхъу, унагъо зэдаш1э, япшъашъэу ”Дианэ” зэдагъоты.\nАрын фае, иныбжык1эгу, игугъэ лъагэхэр зыугул1ыгъэ 1орыш1эхэм писмо ”къытфэгъэгъу” а1уи зыфатхым зэк1эри зак1фигъэгъугъагъэри. Адэл иц1ы фыгъэ напэ ар зыш1агъэхэм нахьыри нахь ук1ытагъэти ары, ац1эхэр лъэпкъ ым ыш1энэу писмор къыштэнэу зыра1ом, ”як1алэхэр, къак1эхъуахьыхэрэр ук1ытэжьынхэу, лъэпкъып пэ1ачъэ хъунхэу сыфаеп” ы1у1и писмор зык1и гъэк1одыгъэр.\nТыркуем щыщы ц1ыфи ыгъотыщтыгъэп. Ишъхьагъусэ щэхъу гъусэ зыщим гъотырэ лъэхьаным нэ1уасэу къафкъок1ых, Иорданем ик1ыгъэхэзэшъхьагъ усэхэу Аднанэрэ Хелгамрэ, Мэмдухьэрэ Мелечрэ, Маиик Жобэ ык1и ащ и шьхьагъусэ а1оу зэхэтхэу 1973-рэ илъэсым Германем икъалэу Схвэлм апэ рэу ”Адыгэ Хасэ” щызахащэ. Хасэм ”Адыгэ” зэрэфаусыгъэр зымыдэхэрэри къыкъок1ых, ау адэл ахэми апеш1ок1оныр елъэк1ы, Хасэм ыц1э къэнэжьы.\nАдыгэ хасэу Адэл псэк1э зыфэбэнагъэм идэпкъыхэм адыгэим итхак1охэм, и ц1ыф ц1эры1охэм я сурэтхэр пилъыгъэх, адыгабзэк1э щыгущы1энхэу ха бзэ ч1илъхьагъ, адыгабзэк1э еджэн-тхэн курсхэр зэхищагъ. Мыхэм къахэ к1эу Хьашъокъор джыри нэкъокъогъухэм къафэрзахьэу, къур1ан курсхэр зэхищэм нахь тэрэзэу алъытэу, комунистыц1эк1э аумысэу зэхьум,” ашъыу ма 1унк1ыбзэр шъосэты, хасэр тхьаумафэм щыублагъэу шэмбэтым сыхьа тыр зым нэсэ шъу1ахь,езгъэджэн зышъумгъотык1и сэ сыхьазыр” ари1ощт ыгъ. Зэмыжэгъэхэ джэуапым Адэл инэкъокъогъухэр ушъхьагъончъэу къы гъанэщтыгъэх, 1унк1ыбзэри къыратыжьыщтыгъ, ащ имызакъоу Хасэм ч1э мыхьажьыгъэри щы1агъэх. Къык1элъык1огъэ илъэсхэм Германем икъалэхэу Звингенберг,Нюрюнберг.\nОйтен, Хамбургхасэу щызахащагъэхэми ”Адыгэ” ц1эр афаусыгъ. Мюнхен, Кёлн ык1и нэмык1 къалэхэм Кафкас ы1оу хасэхэм атыратхагъэ ц1эхэри т1эк1у зытеш1эм Адыгэк1э зэблахъужьыгъагъ.\nГерманем щы1э зэхъум Адэл мыпшъыжъэу тхагъэ; Ди анабзэ-1958, Адыгэ Алфабэ-1959, Зэхэсхыгъэу адыгэ орэд заул-1960, Мэфэпчъ-1960,нарт тхы дэжъхэр-1972,Адыгэ алфабэм игъуаз-1977, Зы мафэгорэм-1977,Адыгэ Алф ыб-1977,Ублэгъум пае бзэхабз-1979 зыфи1охэрэ ыгъэхьазырыгъэх. Ащ нэм ык1эу, 1974-1976-рэ илъэсхэм Германем къыщдэк1ыгъэ журналэу ”Зэкъо шыныгъ” зыфи1орэм и1ахь инэу хилъхьагъ. Вуппертал хасэм къыщдигъэк 1ыгъэхэм афэшъхьафэу, Адыгабзэк1э адыгэ орэдыжъхэр, орэдхэ рзытетхэ гъэ аудио кассетэхэр тыритхэщтыгъэх, ахэр ыпк1э хэмылъэу афигощыщт ыгъэх, хасэм пщынэ еонымк1э курсхэр, лъэпкъ къошъохэм язэгъэш1энк1э купхэр зэхищэщтыгъэх. Исраил, Кфар-Камэ адыгэ еджап1эм Адэл итхыбзэ хэр зэрэщырагъэджагъэхэр.\nСигущы1эхэр, Кфар-камэ еджап1эм ик1элэегъэджак1оу Хьатикъое Рэджэп игущы1эк1э сыухын. ”Ти К1элэегъэджак1о ш1агъоу Адэл, Вуппертал къы тфыраригъэхэыгъэ тхыбзэхэмрэ, бзэхабзэхэр зыдэт тхзылъхэмрэ щымы1а гъэемэ ти1о дэи хъущтагъэ. Ащ инэу тыфэраз.А уасэ зыфэш1ыгъуае тхылъ эхэм яш1уагъэк1э хэхэс адыгэ к1элэц1ык1убэм тиныдэлъфыбзэк1э тхэк1э-еджак1э зэрагъэш1агъ, джыри зэрагъаш1э”.