Коллегием изэхэсыгъу — Адыгэ макъ\nАР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ иколлегие зичэзыу зэхэсыгъо тыгъуасэ иIагъ. Iофыгъуабэхэм ащ ащатегущыIагъэх.\nАпэ зигугъу ашIыгъэр автотранспортыр зезыгъэкIорэ водительхэм якъэгъэхьазырын зэрэзэхэщагъэр ары. Ащ фэгъэхьыгъэу игъэкIотыгъэу къэгущыIагъ министерствэм иотделэу уплъэкIуным ыкIи лицензие ятыгъэным фэгъэзагъэм ипащэу Марина Михайловскаяр.\nАвтоеджапIэу республикэм итхэм Iоф ашIэнэу фитыныгъэ язытырэр гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ Министерствэр ары. Ащ елъытыгъэу уплъэкIунхэр зышIынэу зипшъэрылъыри министерствэр ары. УплъэкIунэу мы аужырэ уахътэм зэхищагъэм икIэуххэм игъэкIотыгъэу отделым ипащэ къатегущыIагъ, щыкIагъэу щыIэхэр къыхигъэщыгъэх, автоеджапIэу хэбзэгъэуцугъэр зыукъуагъэу, фитыныгъэ ямыIэу Iоф зышIэу къыхагъэщыгъэхэм ацIэ къыриIуагъ. Ащ фэдэу тхылъыпIэхэм адресыр атетэу, ау еджапIэр щымыIэу районхэм ащагъэунэфыгъ.\nЩыкIагъэу мы лъэныкъомкIэ IофшIэным къыхагъэщыгъэхэм яхьылIагъэу министрэу Хъуажъ Аминэт кIэух зэфэхьысыжьхэр къышIызэ къызэриIуагъэмкIэ, непэ автомашинэр зезыфэрэр зэреджагъэм елъытыгъ гъогум зэрэщызекIощтыр гъогурыкIоныр зэрэщынэгъончъэщтыр.\n— Хэбзэгъэуцугъэм ыпашъхьэ зэкIэри щызэфэд, ар зыукъуагъэхэм пхъашэу адэзекIогъэн фае, — къыIуагъ министрэм.\nЯтIонэрэ Iофыгъор къэралыгъо кIэух аттестацием изэхэщэн ищыкIэгъэ IофышIэхэм якъэгъэхьазырын фэгъэхьыгъагъ. АщкIэ къэгущыIагъ шIэныгъэхэм яхэгъэхъон пылъ республикэ институтым ипащэ иIэнатIэ зыгъэцэкIэрэ Нэгъой Джанщыр. Ащ зэхэсыгъом упчIэхэр щыратыгъэх, щыкIагъэхэм ядэгъэзыжьын ынаIэ тырырагъэдзагъ.\nАщ къыкIэлъыкIоу зэхэсыгъом къыщыгущыIагъэх министерствэм иотделхэм япащэхэр, Адыгэ Республикэм икъэралыгъо аттестационнэ къулыкъу иIофышIэхэр ыкIи нэмыкIхэр.\nПредыдущая ГумэкIыгъор щагъэзыягъ\nСледущая АдыгабзэмкIэ заушэтыгъ


НыбжьыкIэхэр наркотикхэм ащыухъумэгъэнхэр | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nНаркотикхэр хэбзэнчъэу амыгъэзекIонхэмкIэ Комиссием зичэзыу зэхэсыгъоу тыгъуасэ иIагъэм тхьамэтагъор щызэрихьагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат.\nНаркотикхэр хэбзэнчъэу амыгъэзекIонхэм, ащ епхыгъэ бзэджэшIагъэхэм япчъагъэ нахь макIэ шIыгъэным апае мы илъэсым хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм Iофэу ашIагъэм къытегущыIагъ АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ иминистрэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ БрантIэ Мурадин. 2016-рэ илъэсым наркотикхэм япхыгъэ бзэджэшIэгъэ 224-рэ республикэм щызэрахьагъэу къыхагъэщыгъ. Iофи 174-рэ зэхафыгъ ыкIи хьыкумым IэкIагъэхьагъэх.\nБзэджашIэхэм наркотик грамм 28439-рэ къапкъырахыгъ. БзэджэшIагъэ зезыхьэгъэ нэбгыри 158-мэ уголовнэ пшъэдэкIыжь арагъэхьыгъ. ГумэкIыгъо шъхьаIэу къэуцухэрэм ащыщ бзэджашIэхэм Интернетым иамалхэр къызфагъэфедэзэ наркотикхэр зэращэрэр. Ахэр къэубытыгъэнхэр къинми, хэбзэухъумакIохэм оперативнэ Iофтхьабзэхэр зэхащэх, хэбзэгъэуцугъэр зыукъохэрэр гъэунэфыгъэнхэм ыуж итых.\nБлэкIыгъэ илъэсым мыщ фэдэ зэхэщэгъэ бзэджэшIэ купым хэтыгъэ нэбгыри 7 къаубытыгъэх. КъыткIэхъухьэрэ лIэужхэр мы тхьамыкIагъом щыухъумэгъэнхэм, ны-тыхэм Iоф адэшIэгъэным фытегъэпсыхьэгъэ пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэр зэхэщэгъэнхэм, ведомствэ зэфэшъхьафхэм язэпхыныгъэ джыри нахь гъэпытэгъэным мэхьанэшхо яIэу министрэм ипшъэрылъхэр зыгъэцакIэрэм ылъытагъ. Наркоманхэм реабилитацие акIунымкIэ ыкIи ахэр щыIэныгъэм хэгъэгъозэжьыгъэнхэмкIэ пшъэрылъхэр гъэцэкIагъэхэ зэрэхъурэм къытегущыIагъ министрэу Мырзэ Джанбэч. Джащ фэдэу наркотикхэр хэбзэнчъэу амыгъэзекIонхэмкIэ блэкIыгъэ илъэсым Iофэу ашIагъэм изэфэхьысыжьхэр къашIыгъэх къалэу Мыекъуапэрэ Теуцожь районымрэ яадминистрациехэм япащэхэу Александр Наролинымрэ Хьачмамыкъу Азэматрэ.\n— Наркотикхэм алъэныкъокIэ Iофхэр нахь зыщыдэй, зыщыхьылъэ районхэм хэбзэухъумакIохэми, нэмыкI къулыкъухэми анаIэ атырагъэтын, пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэу зэхатщэхэрэр зэрифэшъуашэу дгъэцэкIэнхэм тыпылъын фае. Республикэ наркодиспансерым ипшъэрылъхэр зэрэзэшIуихырэм федеральнэ гупчэм испециалистхэм осэшIу къыфашIыгъ, ащкIэ ащ ипащи, иIофышIэхэми тафэраз, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nЯIофшIэн агъэлъэшынэу къафигъэпытагъ →\nГъэстыныпхъэ шхъуантIэр ящэлIэгъэныр →


Санитар шапхъэхэр гурыт еджапIэхэм къазэращадалъытэрэм гъунэ зэрэлъафырэр гъэлъэшыгъэн фае — Адыгэ макъ\nСанитар шапхъэхэр гурыт еджапIэхэм къазэращадалъытэрэм гъунэ зэрэлъафырэр гъэлъэшыгъэн фае\nРедактор 12.01.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ Адыгэ Республикэм гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзауррэ зэIукIэгъу зызэдыряIэм илъэсыкIэ зыгъэпсэфыгъохэм ауж еджэныр зырагъэжьэжьыкIи санитар шапхъэхэр къыдалъытэнхэ зэрэфаем тегущыIагъэх.\nШъугу къэтэгъэкIыжьы республикэ оперативнэ штабым иунашъокIэ я 5 – 8-рэ, я 10-рэ классхэм арысхэмрэ кIэлэцIыкIухэм гъэсэныгъэ тедзэ языгъэгъотырэ организациехэм якIуалIэхэрэмрэ тыгъэгъазэм и 14-м къыщегъэжьагъэу и 31-м нэс пэIудзыгъэ шIыкIэм тетэу зэрэрагъэджагъэхэр. Тыгъэгъазэм и 24-м къыщегъэжьагъэу и 31-м нэс республикэм икIэлэеджакIохэр зэкIэ ащ фэдэ шапхъэм тырагъэхьагъэх. Ащ фэдэ унашъо зыкIаштагъэр коронавирусым зимыушъомбгъуным пай.\nГурыт еджапIэхэр тIэкIу-тIэкIузэ зэсэгъэ IофшIакIэм техьажьых. Адыгэ Республикэм гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэ къызэриIуагъэмкIэ, щылэ мазэм и 11-м къыщегъэжьагъэу пэублэ, я 9-рэ, я 11-рэ классхэм арысхэр еджапIэм кIощтых. Я 5 – 8-рэ, я 10-рэ классхэм арысхэр щылэ мазэм и 16-м нэс пэIудзыгъэ шIыкIэм тетэу еджэщтых. Республикэм икIэлэеджэкIо пстэуми щылэ мазэм и 18-м гурыт еджапIэхэм къарагъэгъэзэжьынэу рахъухьэ.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ Роспотребнадзорым игъо ылъэгъугъэхэр зэрагъэцакIэрэм гъунэ зэрэлъафырэр нахь агъэлъэшынэу, кIэлэеджакIохэр щынэгъончъэу рагъэджэнхэу, санитар-эпидемиологие шапхъэхэм адиштэу кIэлэцIыкIухэм ягъэшхэн зэхащэнэу пшъэрылъ афишIыгъ.\nЫпэкIэ зэрэщытыгъэм фэдэу гурыт еджапIэхэм кIэлэеджакIохэм ятемпературэ ащашын фае. Гъэсэныгъэ языгъэгъотырэ организациехэм яадминистрациехэм зы классым исхэр кабинет шъхьафхэм ащегъэджэгъэнхэмкIэ, игъом ахэр дезинфекцие шIыгъэнхэмкIэ, жьы къабзэ арыгъэхьэгъэнымкIэ ищыкIэгъэ амалхэр зэрахьанхэ фае. Джащ фэдэу гурыт еджапIэхэм ягъэшхапIэхэм Iоф ащызышIэхэрэми, кIэлэеджакIохэми шэпхъэ гъэнэфагъэхэр къыдалъытэнхэ фае.\nПредыдущая Шъолъырым игъэхъагъэхэм тарэгушхо


Зызэхащагъэр илъэси 153-рэ хъугъэ | Адыгэ Макъ\nЗызэхащагъэр илъэси 153-рэ хъугъэ\nУрысыем ихьыкум приставхэм яинститут зызэхащагъэр илъэси 153-рэ зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэ мы къулыкъум и ГъэIорышIапIэу Адыгэ Республикэм щыIэм щыкIуагъ.\nIофтхьабзэм цIыфыбэ хэлэжьагъ, ахэм ащыщыгъэх хьыкум приставхэм якъулыкъу иветеранхэу Любовь Ярошенкэмрэ Ольга Атамановамрэ.\nГъэIорышIапIэм ипащэу, республикэм ихьыкум пристав шъхьаIэу Дмитрий Лабазовыр зэхахьэм къыщыгущыIэзэ, мы къулыкъум зищыIэныгъэ гъогу езыпхыгъэ пстэуми, ветеранхэм мэфэкIымкIэ къафэгушIуагъ. Илъэси 153-рэ хъурэ тарихъ гъогу къэзыкIугъэ къулыкъум непэ социальнэ пшъэрылъышхо зэригъэцакIэрэр, цIыфхэм яфитыныгъэхэр къызэриухъумэхэрэр хигъэунэфыкIыгъ. Мы лъэныкъомкIэ гъэхъэгъэшIухэр зиIэхэ, къэралыгъом къыгъэуцугъэ пшъэрылъхэр зэрифэшъуашэу зэшIозыхырэ къулыкъушIэхэм афэрэзагъ. ТапэкIи яIофшIэн къыщамыгъакIэу Урысыем ыкIи шъолъырым хэхъоныгъэхэр ашIынхэм Iоф дашIэнэу къафэлъэIуагъ.\nЗимэфэкI хэзыгъэунэфыкIыхэрэм джащ фэдэу къафэгушIуагъ ГъэIорышIапIэм щызэхащэгъэ Общественнэ советым итхьаматэу Хъымыщ Казбек.\nХьыкум приставым зищыIэныгъэ гъогу езыпхыгъэ нэбгыри 6-мэ мы мафэм присягэр аштагъ. Нэужым къулыкъушIэ анахь дэгъухэр къыхагъэщыгъэх, ахэм ведомственнэ тын лъапIэхэр, рэзэныгъэ тхылъхэр афагъэшъошагъэх.


Интернетыр щынэгъончъэным пае — Адыгэ макъ\nРедактор 24.05.2019 24.05.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nТэ тиреспубликэкIэ ар естественнэ-хьисап еджапIэм щызэхащэгъагъ. Ащ къырагъэблэгъагъэх Мыекъуапэ игурыт еджапIэхэу NN 7-м, 11-м, 8-м, лицееу N 8-м ыкIи гимназиеу N 22-м якIэлэеджакIохэу естественнэ-хьисап еджапIэм щеджэхэу, анахьыбэрэ компьютерым кIэрысхэрэр.\nУрокыр зытыгъэр Адыгэ къэралыгъо университетым икафедрэ ипащэу, хьисап еджапIэм икIэлэегъаджэу Алый Марат. Ащ хэлэжьагъэх АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзауррэ республикэ естественнэ-хьисап еджапIэм ипащэу Бэджэнэ Светланэрэ.\nПэублэ гущыIэу урокыр рамыгъажьэзэ министрэм къышIыгъэм къызэрэщиIуагъэмкIэ, жъоныгъуакIэм и 24-м нэс Урысыем иеджапIэхэм «Пчъагъэм иурок» зыфиIорэ Iофтхьабзэр ащыкIощт. Ащ хэтэу рекIокIыгъ «Интернетыр щынэгъончъэнэу» зыфиIорэ урокри.\n«Касперскэм илабораторие» иматериалхэр агъэфедэхэзэ онлайн-тренажерхэм информатикэмкIэ гъэцэкIэнхэр кIэлэеджакIохэм ащашIыгъэх.\nМы проектыр ямышIыкIэу гъэпсыгъэ. Пшъэрылъэу ащ иIэр кIэлэеджакIохэр сетым зыщыIукIэщтхэ щынагъохэр, ахэм кIэухэу афэхъунхэ алъэкIыщтхэр къафэIотэгъэнхэр, къягъэлъэгъугъэнхэр ары. Мыщ фэдэхэм ащыухьэгъэным пае ашIэн фаехэр къагурагъэIуагъэх.\nАнахьэу зэхэщакIохэм къыхагъэщырэр кIэлэеджакIохэр социальнэ сетьхэм зэращызекIохэрэр, онлайн шIыкIэм тетэу яныбджэгъухэм зэрадэгущыIэхэрэр ары. Ушэтынхэм къызэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, кIэлэеджакIохэр анахьэу зыпылъхэр ащ фэдэ зэдэгущыIэгъухэр арых.\nГъэцэкIэнхэр джэгукIэ-шIыкIэм тетэу гъэпсыгъагъэх. ГъэцэкIэн пэпчъ кIэлэеджакIом онлайн-щынагъор зэпичыным пае ышIэн фаер къыдэлъытэгъагъ. КIэлэеджакIор хэукъомэ видеоролик кIэкI къыфагъэлъагъощтыгъ мы чIыпIэм щыпшIэн фаер къыIуатэу.\nУрокым хэлэжьагъэхэм къафаIотагъ «кибербуллингым», «фишингым» къарыкIырэр, ахэм афэдэ щынэгъо чIыпIэхэм ныбжьыкIэхэр арымыфэнхэм пае ашIэн фаехэр къарагъэлъэгъугъ, къагурагъэIуагъ.\nЯмынэIосэ цIыфхэм Интернетым ащадэмыгущыIэнхэу къараIуагъ, бзэджэшIэ-гъэпцIакIохэм защаухьаным пае ашIэн фаехэр къафаIотагъ.\nНепэрэ кIэлэеджакIохэм ящыIэныгъэ «виртуальнэ дунаим» чIыпIэшхо щеубыты. Ахэм сыд фэдэ сэнэхьат къыхахыгъэми, Интернетыр ыкIи гаджетхэр ренэу агъэфедэщтых. Пчъагъэхэм ядунай ухэмыкIуадэу ущыпсэуным пае къыткIэхъухьэхэрэм Интернет технологиехэр дэгъоу ашIэнхэ фае.\nНепэ ныбжьыкIэхэм сыхьат пчъагъэ Интернетым щагъакIо. Ахэм ащыгъупшэу къыхэкIы щыIэныгъэу зыщыпсэухэрэмрэ ИнтернетымкIэ зыхэхьэхэрэ дунаимрэ. Ежьхэм зыдамышIэжьэу ар къяхъулIэ.\nУзыщымыгъозэ соцсетьхэм зэрар къыпфахьын алъэкIыщт «ыпкIэ хэмылъэу» узыхащэгъэ джэгукIэм «зао» (кибератакэ) къыуишIылIэнышъ, уикомпьютер дэлъ материалыр зэкIэри ыгъэкIодын ылъэкIыщт.\nУрысые Iофтхьабзэр 2018-рэ илъэсым итыгъэгъазэ рагъэжьагъ. Ащ УФ-м просвещениемкIэ и Министерствэ кIэщакIо фэхъугъ. Проектым хэгъэгум итехнологическэ компание инхэр IэпыIэгъу къыфэхъух.\nУрок ужым ащ хэлэжьагъэхэм сертификатхэр аратыжьыгъэх.\nПредыдущая Францием ищыIэныгъэ рипхыгъэми…\nСледущая Бюджетым, илъэсыкIэ еджэгъум изыфэгъэхьазырын атегущыIагъэх


Студент 200 фэдиз хэлэжьагъ — Адыгэ макъ\nКъыблэ федеральнэ шъолъы-рым и Урысые зэнэкъокъоу «Студенческий лидер-2016» зыфиIорэм ишъолъыр уцугъо Адыгеим щыкIуагъ. Урысыем и Къыблэ иапшъэрэ еджэпIэ 14-мэ ястудент 200 фэдиз ащ хэлэжьагъ.\n2016-рэ илъэсым студентхэм яобъединениехэм зягъэушъомбгъугъэным епхыгъэ программэм къыдыхэлъытагъэу Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетыр, Адыгэ къэралыгъо университетыр ыкIи Волгоград къэралыгъо социальнэ-педагогическэ университетыр зэгъусэхэу ар зэхащагъ. АщкIэ Урысые Федерацием гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэрэ ректорхэм я Урысые Союзрэ IэпыIэгъу къафэхъугъ.\nСтудентхэм япрофсоюз организациехэм зягъэушъомбгъугъэныр, студент анахь чанхэр къыхэгъэщыгъэнхэр, ахэм ежь ашъхьэ Iоф фашIэжьыным фэгъэсэгъэнхэр, пэрыт нэшанэхэр студентхэм ахэлъхэу гъэсэгъэнхэр ары пшъэрылъэу зэхэщакIохэм зыфагъэуцужьыгъэр.\nАпэрэ мафэм ныбжьыкIэхэм зэнэкъокъуиплI афызэхащагъ: «Автопортрет», «Заседание профсоюзного комитета», «Блиц» ыкIи «Профтест» зыфиIохэрэмкIэ заушэтыгъ.\nЯтIонэрэ мафэм зэнэкъокъум ипрограммэ къыдыхэлъытагъэу «Инфографика», «Социальный опрос» ыкIи «Сюрприз» зыфиIохэрэмкIэ ныбжьыкIэхэр зэнэкъокъугъэх.\nНэужым Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым иректорэу Къуижъ Саидэ зэнэкъокъум хэлажьэхэрэр, экспертнэ купым хэтхэр ыкIи «Студенческий лидер-2016» зыфиIорэм ижюри ригъэблэгъагъэх. Студентхэм япрофсоюз организациехэм яIофшIэн епхыгъэ Iофыгъохэм ахэр атегущыIагъэх.\nСтудентхэм япрофсоюз организациехэмрэ апшъэрэ еджапIэхэм яадминистрациехэмрэ зэдэлэжьэнхэмкIэ гумэкIыгъоу къэуцухэрэр ары анахьэу зытегущыIагъэхэр. НыбжьыкIэ чанхэм якъыхэгъэщынкIэ, Урысыем иапшъэрэ еджапIэхэм ястудентхэм ныбджэгъуныгъэ, зэгурыIоныгъэ азыфагу илъынымкIэ, нахьыжъхэм щысэ атырахынымкIэ, пэрытныгъэ нэшанэхэр ныбжьыкIэхэм ахэлъынхэмкIэ мыщ фэдэ зэнэкъокъухэм мэхьанэ ин зэряIэр Къуижъ Саидэ къыIуагъ.\nХьакIэу къэкIуагъэхэм Урысые зэнэкъокъум иуцугъо Адыгеим зэрифэшъуашэу зэрэщызэхащагъэр къыхагъэщыгъ ыкIи нэгушIоу къазэрапэгъокIыгъэхэмкIэ зарафэразэхэр къаIуагъ. Зэнэкъокъур мэфэкI шIыкIэм тетэу зэфашIыжьыгъ. ТекIоныгъэ къыдэзыхыгъэхэм ацIэ къараIуагъ. Апэрэ ыкIи ятIонэрэ чIыпIэ къыдэзыхыгъэхэр Урысые зэнэкъокъоу «Студенческий лидер-2016» зыфиIорэм иаужырэ уцугъо хэлэжьэщтых.\nПредыдущая Зэфэхьысыжьхэм ялъэхъан\nСледущая Зичэзыу номерыр къыдэкIыгъ


Игъорыгъоу пхыращы — Адыгэ макъ\nРедактор 19.11.2020 19.11.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nКъэралыгъо программэу «Тилъэпкъэгъухэу IэкIыб къэралыгъохэм ащыпсэухэрэр ежь яшIоигъоныгъэкIэ Адыгэ Республикэм къэкощыжьынхэмкIэ IэпыIэгъу афэхъугъэныр» зыфиIорэр пхырыщыгъэным иIофыгъохэм афэгъэзэгъэ межведомственнэ комиссием зичэзыу зэхэсыгъо иIагъ.\nАр зэрищагъ Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэ игуадзэу Наталья Широковам.\nАщ ипэублэ псалъэ къызэрэщиIуагъэмкIэ, Урысые Федерацием ипрограммэ диштэу илъэситIу мэхъу тэ тишъолъыри ар зыщагъэцакIэрэр. Къэралыгъо программэр пхырыщыгъэнымкIэ ащ фэгъэзэгъэ ведомствэ пстэуми зэзэгъыныгъэхэр адашIыгъэх. Джащ фэдэу мы илъэсым имэзи 10 Iофэу ашIагъэр зэрэзэфахьысыжьыщтыр, тапэкIэ анахьэу анаIэ зытырагъэтыщтхэм ахэплъэнхэу зэрэзэрэугъоигъэхэр Наталья Широковам къыхигъэщыгъ.\nЗэхэсыгъом апэрэ Iофыгъоу зытегущыIагъэхэр къэралыгъо программэу «Тилъэпкъэгъухэу IэкIыб къэралыгъохэм ащыпсэухэрэр ежь яшIоигъоныгъэкIэ Адыгэ Республикэм къэкощыжьынхэмкIэ IэпыIэгъу афэхъугъэныр» зыфиIорэм епхыгъэу 2020-рэ илъэсым зэрахьэгъэ IофшIэныр ары. Ащ къытегущыIагъ АР-м лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет итхьаматэу Шъхьэлэхъо Аскэр.\nАщ къызэриIуагъэмкIэ, 2019-рэ илъэсым иятIонэрэ илъэсныкъо къыщегъэжьагъэу программэр республикэм щыпхыращы ыкIи ар 2021-м нэс телъытагъ. ЗыфэIорышIэрэр IэпэIэсэныгъэ ин зыхэлъ тилъэпкъэгъухэу IэкIыб къэралыгъохэм ащыпсэухэрэр тишъолъыр къагъэзэжьын, республикэм исоциальнэ-экономикэ хэхъоныгъэ яIахьышIу халъхьаныр ары.\nЫпшъэкIэ зыцIэ къетIогъэ комитетыр программэм игъэцэкIэн фэгъэзагъ, кощын IофхэмкIэ ГъэIорышIапIэми Iофыгъохэр зэшIуехых. Ащ хэлажьэрэмрэ иунагъорэ Адыгеим ишъолъыр къыхиубытэрэ муниципальнэ образованиехэм ащыпсэун фит. Тилъэпкъэгъухэр къэкощыжьынхэм кIэгъэгушIугъэнхэм, ахэр щыIэныгъэм хэгъэгъозэгъэнхэм афэшI цIыфхэм IофшIэн ягъэгъотыгъэнымкIэ къэралыгъо къулыкъум программэ гъэнэфагъэ зэхигъэуцуагъ. Джащ фэдэу къэкощыжьыкIэрэм псэупIэ зэригъэгъотынымкIэ зэтыгъо ахъщэ IэпыIэгъу ыкIи гъэсэныгъэу IэкIыбым щызэригъэгъотыгъэр мыщ къыщигъэшъыпкъэжьынымкIэ пэIухьащтыр ратыщт.\n— Мы илъэсым тилъэпкъэгъу 40 къэдгъэкощыжьынхэу итхъухьэгъагъ: программэм хэлажьэмэ зышIоигъо нэбгыри 10-р ыкIи ахэм яунагъохэм арыс нэбгырэ 30-р, — къыIуагъ Шъхьэлэхъо Аскэр. — Ау ушъхьагъу зэфэшъхьафхэм апкъ къикIыкIэ тфэгъэхъугъэп. Ахэм зэу ащыщ коронавирусым зимыушъомбгъунымкIэ къэралыгъо гъунапкъэхэр зэрэзэфашIыгъагъэхэр. 2020-рэ илъэсым ищылэ — чъэпыогъу мазэхэм программэм хэлажьэ зышIоигъомэ ялъэIу тхылъ 27-рэ хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ Министерствэм кощын IофхэмкIэ и ГъэIорышIапIэ къикIи Комитетым къыIэкIэхьагъ. Ахэм ахэплъагъэх ыкIи япэсыгъэ унашъохэр аштагъэх. Программэм ишапхъэхэм адимыштэу алъытэгъэ лъэIу тхылъи 7-р зэкIагъэкIожьыгъ, нэбгыри 5 учетым хагъэуцуагъ.\nКомитетым итхьаматэу Шъхьэлэхъо Аскэр къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, илъэсыр къызихьагъэм къыщегъэжьагъэу нэбгырэ 30-мэ шIыкIэ зэфэшъхьафхэмкIэ закъыфагъэзагъ. Программэм хэлажьэхэрэм зэхэф фэIо-фашIэхэр афагъэцэкIагъэх.\nКъэралыгъо программэр пхырыщыгъэнымкIэ Комитетым епхыгъэу Общественнэ совет, комиссие зэхащагъэх. Мы уахътэм етIупщыгъэу тилъэпкъэгъухэм макъэ зэрарагъэIущтым ыуж итых. Ащ пае Комитетми сайт ыгъэпсыгъ, цIыфхэм IофшIэн ягъэгъотыгъэнымкIэ къэралыгъо къулыкъум Адыгэ РеспубликэмкIэ и ГъэIорышIапIэ автомат мэкъэгъэIу системэу «Соотечественники» зыфиIорэм IофшIэпIэ чIыпIэу, IэнатIэу щыIэхэр къырегъахьэх.\nМежведомственнэ комиссием хэлажьэхэрэм анахьэу анаIэ зытырагъэтыщт лъэныкъохэр агъэнэфагъэх, тхылъхэм, нэмыкI тхьапэхэм ягъэпсын Iофыгъоу къапыкIыхырэм ядэгъэзыжьын фэIорышIэщт хэкIыпIэхэр къагъотынхэу рахъухьагъ.\nПредыдущая КIэлэцIыкIухэм языгъэпсэфын тегущыIагъэх\nСледущая УплъэкIуныр лъагъэкIуатэ


Адыгэхэр Якутием зэрифагъэхэр | Адыгэ Макъ\nАдыгэхэр Якутием зэрифагъэхэр\nАвтор: Редакция\t/ 11.07.2017\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nЗыгъэпсэфыпIэ къалэу Шъачэ итарихъ музей икъутамэу ПсышIуапэ дэтым инаучнэ IофышIэ шъхьаIэу Хъущт Аминэт къызэриIуатэрэмкIэ, апэ узэреплъыщтымкIэ, ар зыплъыхьэкIо къызэрыкIом фэдагъ. ИтеплъэкIэ Темырым ыкIи Урысыем и Сыбыр ащыпсэухэрэ цIыф лъэпкъхэр гум къыгъэкIэу гъэпсыгъагъэ: нэгу хъураеу, нэгушъхьэхэр къытепш хьазырхэу, нэзэжъоу, зэтырипхъанкIэзэ гущыIэщтыгъ. ЛIыр шIукIаерэ экспозициехэр зэпиплъыхьэу музеим къыщекIокIыгъ; анахьэу бэрэ зыкIэрытыгъэр хы ШIуцIэ Iушъом щыпсэурэ адыгэхэм якультурэ къизыIотыкIырэ чIыпIэр ары; зэкIэ ылъэгъурэр шIогъэшIэгъоныгъ, зэригъашIэмэ шIоигъоу, адыгэхэм ятарихъ чыжьэ ыкIи джырэ тимафэхэм зыщыпсэухэрэм, ящыIакIэ зыфэдэм къакIэупчIэщтыгъ. КъызэрэчIэкIыгъэмкIэ, ар зэкIэ аукъодыягъэп ыкIи зэщ фэшIыгъэп.\n— Сэ Республикэу Саха-Якутия ит къалэу Олекминскэ сыкъыщыхъугъ, сыщыщ, — къеIуатэ хьакIэм. — Iофэу сшIэрэм епхыгъэу Шъачэ командировкэ сыкъэкIуагъ. ПсышIуапэ аукъодыеу сыкъыдэфагъэп: къысфаIотагъ мыщ этнографическэ музей зэрэдэтыр ыкIи районым адыгэ къоджэ заулэ зэритыр. Сэ ижъырэ черкесхэм сакъытекIыгъ, сащыщ! Непэрэ мафэр сэркIэ мэфэ ялый — апэрэу силъэпкъэгъухэм ячIыгу, яхэгъэгу сыкъифагъ. Тиунагъо текIыгъэ лIэужыбэр егъашIэм зыкIэхъопсыгъэр непэ сэ къыздэхъугъ!\nМы гущыIэхэм къакIэлъыкIуагъ къэIотэн кIыхьэ гъэшIэгъонэу, адыгэ унэгъо пшIы заулэр янасыпынчъагъэкIэ Якутием зэрэращыгъагъэхэм икъэбар.\n— А гъэм гъэмафэр плъыр-жъэр стыр дэдагъэу къаIотэжьыщтыгъ, псыхъоу Ленэ псышхоу, псы куоу арыми зэрашIэрэр, а илъэсым лъэшэу зэкIэкIогъагъ, псыигъукIыпIэхэр иIагъэх, — къеIуатэ хьакIэ-зыплъыхьакIом. — Ращырэ черкесхэр нэбгырэ 97-рэ хъущтыгъэх, ахэр пароходыжъ цIыкIукIэ мэзым хэдзэгъэ поселкэ чыжьэ горэм ащэщтыгъэх. Ау нэрэ-Iэрэм къухьэм ыпэ псычIэ ятIэм чIиIугъ ыпэкIэ лъыкIотэн амал гори имыIэжьэу. ЦIыфхэр джащыгъум къырагъэкIыхи, нэпкъым къытыратIупщыхьэгъагъэх ыкIи якут къоджагъэм пэмычыжьэу щытIысынхэ фитхэу къараIуагъ. ЦIыфхэр апэ зыдэтIысыгъагъэхэр къалэу Олекминск хъугъэ.\nЗыхэдэIогъэ къэIотэгъум тарихълэжьэу, ШэхэкIэй щыщэу Гъуашъо Аслъан къызхигъэшхъуагъ. Мы Iофым ишъыпкъапIэ зэригъашIэмэ шIоигъо хъугъэ.\n— Интернетым ишIуагъэкIэ Якутием ичIыпIэ музей иадрес зэзгъэгъотыгъэ, — къыIотагъ Аслъан. — Ащ иIофышIэхэм псынкIэу силъэIу къысфагъэцэкIагъ: сурэттехыгъэ зытIущ къысфагъэхьыгъ, ахэр я XIX-м икIэухым, я XX-рэ лIэшIэгъум икъежьапIэм чIыпIэ сурэттех горэм атырихыгъагъэх. КъызэрэнэфагъэмкIэ, черкесхэр хъулъфыгъэ 94-рэ ыкIи бзылъфыгъищырэ хъущтыгъэх, якутхэм апэгъунэгъоу тIысыгъагъэх. Охътэ бэдэдэрэ зыми хэмыхьэхэу, ежь-ежьырэу псэугъэх. Ялъэпкъ шъуашэ — кIакIор ыкIи хъурышъо паIохэр ащыгъыгъэх, зэресагъэхэу щыIагъэх. Зыми щыхьэщтыгъэхэп, хэти агъэпыищтыгъэп, ау зыуагъэушъхьакIущтыгъэп. ШакIощтыгъэх, мэзыр раупкIыщтыгъ, дышъэр алъэсыщтыгъ. Зы тхыгъэ хэутыгъэ, Олекминскэ идышъэкъычIэхыпIэ фэгъэхьыгъэм, ахэм ацIэ зыгорэущтэу къыхэфэ: «Пшэхъо къычIэхыпIэм нэбгырэ 700 фэдизмэ Iоф щашIэ, — щитхыгъ итхылъэу «Наша страна: картины природы и быта народов России» зыфиIоу 1911-рэ илъэсым Москва къыщыдэкIыгъэм ушэтакIоу Д. М. Тимковскэм. — КъэтIысыгъэхэм ащыщ хъулъфыгъэ ин плIэIушхор ыкIи сыбырылI лъэкъымэр, тунгус е якут нэгуратIэу, пакIи жакIи зытемытыр, кавказ лъэпкъэу, черкесэу, жэкIэ шIуцIэшхор зытетыр, нэшIуцIэ инхэмкIэ гуфаплъэу, ау хьылъэу нэплъэгъур къыозытырэр…»\nЯкутием имузей иIофышIэу Ирина Никифоровам макъэ къызэригъэIугъэмкIэ, джырэ уахътэм мы чIыпIэм щэпсэух адыгэхэм атекIыгъэхэр, ар бзылъфыгъэ хэкIотагъэу, илIакъокIэ адыгэ лъэкъуацIэу Балдэ зиIэу зылъытэрэр ары. ГъэшIэгъоны, ШэхэкIэй щыпсэурэ лIакъоу Кобжхэми а лъэкъуацIэр — Балдэ яятIонэрэ лъэкъуацIэу алъытэ. Ау ащ къежьапIэу иIэр, къикIырэр къыIонэу хэти ышIэрэп, къэзышIэжьи щыIэп, арышъ, мыр хъугъэ-шIэгъэ гъэшIэгъонэу къэнэжьы.\nПсышIопэ музеим иIофышIэу Хъущт Аминэт къызэриIорэмкIэ, чыжьэу къикIыгъэ хьакIэм мэхьанэ зиIэ къиIотыкIынхэр къышIыгъ.\n— Адыгэхэм апэ зи зыхагъахьэщтыгъэп, ащымыщи зэрагъэкIуалIэщтыгъэп; ащ фэдэ унэшъо пытэ янахьыжъхэм ашIыгъагъ. Ау зэрэщыIэщтхэм ыкIи къызэрэзэтенэщтхэм пае ныбжьыкIэхэм къащэн-дэкIон амал ятыгъэн фаеу етIанэ алъытагъ, зыхэхьагъэхэм нахь зарапхы хъугъэ, — къеIуатэ ащ. — Ащ тетэу Олекминскэ иIэгъо-блэгъухэм игъорыгъозэ якут черкесхэр къарытэджагъэх. Уахътэ тешIи, абзи ашIокIодыгъ, ау агукIэ, яшэнкIэ кавказ лъэпкъхэу къэнагъэх, сыд хъугъэми, къызтекIыгъэхэ лъэпкъым зыфагъадэу, зырагъапшэу къырэкIох.\nНепи ахэр, ежьхэм яехэр, зыхэсхэм зэрафэмыдэхэр, гущыIэм пае, яинагъэкIэ, язэхэлъыкIэкIэ, япэтхыщэгъэ макIэкIэ, яшIыкIэ-IуакIэкIэ, нэмыкIхэмкIи къахэщхэу хьакIэм къыIотагъ.\nТIэкIу-тIэкIузэ, Якутием ращыгъэгъэ адыгэхэу Олекминскэ дэсыгъэхэр мокIэ-мыкIэ Республикэу Саха-Якутием ыкIи хэгъэгум игощагъэхэ хъугъэх. ЗэрэшIэх, зэдэгущыIэх, анахьэу зэлъэкъоцIэгъухэр.\n— Шъачэ сызэрэкIорэм икъэбар сиIахьылхэм зашIэм, нахьыжъхэм къысаIуагъ, къысфагъэпытагъ сичIыпIэгъухэм амал иIэмэ заIузгъэкIэнэу, япсэукIэ-щыIакIэ зэзгъэшIэнэу, — къыIуагъ хьакIэм. — ЯшIоигъоныгъэ згъэцэкIагъэ. Тэ адыгэхэу зичIыгу зэрагъэбгынагъэхэм такъытекIыгъ, охътэшхо, чIыгуонэшхо тазыфагугъэми, тыгукIи, тпсэкIи тихэкужъ тепхыгъагъ. Лъым хэлъыр къыхэмыкIыжьын ыкIи пщыгъупшэн е щыбгъэзыен плъэкIыщтэп.\nСурэтхэм арытхэр: якут адыгэр; адыгэхэр зыщыпсэущтыгъэхэр (Якутиер).


Сомэ миллион 334,8-рэ апэIуагъэхьащт — Адыгэ макъ\nСомэ миллион 334,8-рэ апэIуагъэхьащт\nРедактор 23.07.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nЛъэпкъ проектэу «Псауныгъэм» илъэныкъо шъхьаIэхэм ащыщ «Адэбз узым пэшIуекIогъэныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытэгъэ Iофтхьабзэхэм язэхэщэн. Анахьэу ар зыфэгъэхьыгъэр адэбзым илIыкIыхэрэм япчъагъэ нахь макIэ шIыгъэныр ары.\nПшъэрылъэу щыIэмкIэ 2024-рэ илъэсым ехъулIэу нэбгырэ мини 100-м телъытагъэу мы узым илIыкIыхэрэм япчъагъэ 196,6-м нагъэсын фае.\nНепэрэ мафэм ехъулIэу шъолъырымкIэ мы къэгъэлъэгъоныр 187,6-рэ мэхъу (2019-рэ илъэсым щылэ-мэлылъфэгъу мазэхэм 202,9-рэ хъущтыгъэ). Зидунай зыхъожьыхэрэм япчъагъэ проценти 7,5-кIэ нахь макIэ хъугъэ. БлэкIыгъэ илъэсым мыщ фэдэ иуахътэ егъэпшагъэмэ, уз Iаем илIыкIыгъэр нэбгырэ 16-кIэ нахь макI.\nАдэбз къулыкъум игъэкIэжьын къыдыхэлъытагъэу Адыгэкъалэ дэт район сымэджэщым епхыгъэу мы узым ылъэныкъокIэ цIыфхэм IэпыIэгъу защафэхъухэрэ гупчэм Iоф щешIэ. Ащ ишIуагъэкIэ уплъэкIун медицинэ фэIо-фашIэхэр цIыфхэм зэрифэшъуашэу афагъэцэкIэнхэ амал щыI. 2021-рэ илъэсым ехъулIэу мыщ фэдэ гупчэ Кощхьэблэ район сымэджэщым къыщызэIуахынэу агъэнафэ.\n2020-рэ илъэсым нэс медицинэ оборудование 44-рэ Адыгеим къыфатIупщынэу агъэнафэ. Ащ щыщэу 21-р къыIэкIэхьэгъах. Адыгэ республикэ клиническэ онкологическэ диспансерым, Адыгэ республикэ клиническэ ыкIи Мыекъопэ къэлэ клиническэ сымэджэщхэм сомэ миллион 334,8-рэ зытефэрэ оборудование атырагощэщт.\nШъолъыр проектэу «Адэбз узым пэшIуекIогъэныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу республикэм ит медицинэ организациехэм (мыщ фэдэ уз зиIэхэм IэпыIэгъу афэхъухэрэм) ачIэт оборудованиехэр агъэкIэжьынхэм анаIэ тырагъэтыщт, «адэбз уз» зыфиIорэ лъэныкъом специалистхэр фырагъэджэщтых. Адыгэ республикэ клиническэ онкологическэ диспансерымрэ АР-м медицинэ профилактикэхэмкIэ и Гупчэрэ зэгъусэхэу пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэр зыщырагъэкIокIыщт кабинет агъэпсынэу агъэнафэ. Мы узыр зыфэдэм, ащ зыщыухъумэгъэным фэшI унаIэ зытебгъэтын фэе лъэныкъохэм цIыфхэр нахь ащыгъэгъозэгъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ зэхахьэхэр рагъэкIокIынхэу, къэбарлъыгъэIэс амалхэм ялIыкIохэм тхыгъэхэр къыхаутынхэу, видеороликхэр къагъэлъэгъонхэу агъэнафэ.\nПредыдущая Унэхэм ягъэкIэжьын лъагъэкIуатэ\nСледущая Зэзэгъыныгъэм кIэтхагъэх


ТIуапсэ Пресс: Краснодар къыщыхъугъэм пае Израил щыпсэурэ Адыгэхэм мырэзэныгъэ зэхахьэ къырагъэкIокIыгъ\nМырэзэныгъэ-зэхахьэм хэлэжьагъэхэм анэхьыбэр ныбжьыкIэх, нэбг 100 ехъущтгъэ. Ахэм Iэшъынэ Темур зыукIыгъэхэм пшъэдэкIыжь зэрахьын фаем зэрэкIэдаохэрэр тхьапэ инэу аIыгъэхэм атетхэгъагъ. Зэхахьэм къыщыгущыIагъэхэм Адыгэ лъэпкъыр зэрэзыр ыкIи Израил щыпсэурэ Адыгэхэр Адыгэ хэкум зэрэкъотхэр къыхагъэщыгъ.\nКъэIогъэн фае, мы аужьырэ илъэсхэм Израил щыпсэурэ Адыгэ ныбжьыкIэхэр лъэпкъ Iофхэм, бзэм, хабзэм ыкIи хэкум нахь чанэу дэлажьэхэу аублагъ. БлэкIыгъэ тхьэмафэм ныбжьыкIэ 50 фэдиз хъухэу Израил ит къалэу Тел-Авив шъыгъо-зэхахьэ къыщырагъэкIокIыгъагъ. Ащ нэмыкIэу Кфар-Кама ихасэрэ Рихьанием ихасэрэ ныбжьыкIэхэр аригъусэхэу Израил ипарламент кIохи Адыгэ лъэпкъым къырикIуагъэр, лъэпкъ гъэкIодэу щыIагъэр зитхагъэ тхылъхэр депутатхэм аратыгъ.


Сабыищ-плIы зиIэхэри — Адыгэ макъ\nРедактор 08.04.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nПенсиехэм ясистемэ фэгъэхьыгъэ хэбзэгъэуцугъэм зэхъокIыныгъэу фэхъугъэхэм къазэращыдэлъытагъэмкIэ, бзылъфыгъэу сабыитф е нахьыбэ зиIэхэр ыкIи ахэм аныбжь илъэси 8-м нэсыфэкIэ зыпIугъэхэр, IофшIэгъэ илъэс 15 ыкIи пенсиехэмкIэ коэффициент 30 рагъэкъугъэмэ, аныбжь нэмысызэ пенсием кIон фитых.\n2019-рэ илъэсэу законым зэхъокIыныгъэхэр зыфэхъугъэхэм къыщыублагъэу сабыищ-плIы зиIэ бзылъфыгъэхэри ащ къыхеубытэх. Бзылъфыгъэм сабыищ иIэмэ, илъэсищкIэ, плIы иIэмэ, илъэсиплIыкIэ нахьыжьэу пенсиер ыгъэпсын ылъэкIыщт. Ау ахэми IофшIэгъэ илъэс 15-м къыщымыкIэу яIэн фае.\nМы фэгъэкIотэныр ыгъэфедэнэу апэу къызнэсыхэрэр 1965-рэ илъэсым къэхъугъэ бзылъфыгъэхэу сабыиплI зиIэхэр, ахэм аныбжь илъэси 8-м нэсыфэкIэ зыпIугъэхэр ары. 2021-рэ илъэсым аныбжь илъэс 56-рэ зыхъукIэ, ахъщэ тыныр агъэпсын фитых. Сабыищ зыпIугъэхэм 2023-рэ илъэсым пенсиер агъэпсын алъэкIыщт. Ащ къыхиубытэхэрэр 1966-рэ илъэсым къэхъугъэхэр ары.\nПенсием зыщыкIощтхэ ныбжьым нэмысызэ ар ыгъэпсынэу фитыныгъэ зиIэ ныхэм Интернетыр къызфагъэфедэзэ тхылъхэр атынхэ алъэкIыщт. Джащ фэдэу ПенсиехэмкIэ фондым ичIыпIэ органэу зыпэблагъэхэм екIуалIэхэми хъущт, ау ащ пае пэшIорыгъэшъэу зарагъэтхын фае.\nУФ-м ПенсиехэмкIэ ифонд и Къутамэу АР-м щыIэм\nПредыдущая ЫпкIэ хэмылъэу рыгущыIэщтых\nСледущая ЯшIэныгъэхэм ахагъэхъуагъ


Спорт Унэшхом щэкIо | Адыгэ Макъ\nСпорт Унэшхом щэкIо\nАвтор: Редакция\t/ 09.06.2018\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\t/\nЯ ХХ-рэ лIэшIэгъум Урысыем дзюдомкIэ итренер анахь дэгъоу, СССР-м изаслуженнэ тренерэу Кобл Якъубэ фэгъэхьыгъэ шIэжь зэнэкъокъур тыгъуасэ Мыекъуапэ къыщызэIуахыгъ. Непэ зэIукIэгъухэр аухыщтых.\nСпорт Унэшхоу Кобл Якъубэ ыцIэ зыхьырэм дзюдомкIэ зэнэкъокъур щэкIо. Воронеж, Москва хэкухэм, Санкт-Петербург, Башкортостан, Къалмыкъым, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым, Дагъыстан. Ингушетием, Ставрополь ыкIи Краснодар крайхэм, Ростов, Волгоград, Астрахань хэкухэм, Севастополь, Адыгеим, нэмыкIхэм ябэнакIохэр зэIукIагъэх.\nСпортымкIэ дунэе класс зиIэ мастерхэр, спортымкIэ мастерхэр, Урысыем изэнэкъокъухэм дышъэ, тыжьын медальхэр къащыдэзыхыгъэхэу ШъэоцIыкIу Рустам, Акбар Бейсагуровыр, Муслим Баркалаевыр, Мэлыщэ Ахьмэд, Тулпарэ Айдэмыр, фэшъхьафхэри алырэгъум щэбанэх.\nШъэоцIыкIу Рустам, Мэлыщэ Ахьмэд яапэрэ зэIукIэгъухэр дахэу къахьыгъэх. Краснодар краим къикIыгъэхэм медальхэр къыдахын ямурадэу яIэпэIэсэныгъэ къагъэлъагъо. Темыр Кавказым илIыкIохэр, фэшъхьаф спортсменхэр текIоныгъэр къыдэзыхын зылъэкIыщтхэм ащыщых.\nСпортым щыцIэрыIохэу Емыж Арамбый, Рудольф Бабоян, Тулпарэ Мыхьамэт, КIуае Хьазрэт, Игорь Вержбицкэм, Хъот Юныс, Беданыкъо Рэмэзан, Къадыр Аслъан, Беданыкъо Байзэт, нэмыкIхэу гущыIэгъу тызыфэхъугъэхэм Кобл Якъубэ фэгъэхьыгъэ яхэнэрэ зэнэкъокъум мэхьэнэ ин раты. БэнэкIуи 166-рэ апэрэ чIыпIэхэм афэбанэ.\n— Кобл Якъубэ дэгъоу тшIэщтыгъэ, Iоф дэтшIагъ, — къаIуатэ Краснодар краим къикIыгъэу Георгий Тутберидзерэ республикэм испорт Унэшхоу «Ошъутенэм» ипащэу Джарымэкъо Юсыфрэ. — Зэнэкъокъум ныбжьыкIэхэр, спортышхом гъэхъагъэ щызышIыгъэхэр щытэлъэгъух. Кобл Якъубэ ыгъэсагъэхэм тахаплъэшъ, тэгушхо.\nГеоргий Тутберидзе ионтэгъугъэ елъытыгъэу Владимир Невзоровым ебэнэу къызэрэхэкIыщтыгъэр шIукIэ ыгу къегъэкIыжьы. Ишъхьэгъусэу Ольгэ зэнэкъокъум игуапэу еплъыгъ.\nТренер ныбжьыкIэу Хьакурынэ Дамир зэгъэпшэнхэр ышIыхэзэ, дзюдом зэхъокIыныгъэу фэхъухэрэм къатегущыIэ. Кобл Якъубэ ишIуагъэкIэ Адыгеир спортышхом нахь зэрэщызэлъашIагъэм егъэгушхо.\nТекIоныгъэр къыдэзыхыхэрэм афагъэшъошэщт кубокхэр дахэх. Кобл Якъубэ исурэтышхоу бэнапIэм щытлъэгъугъэм теплъызэ, псэ зыпытым фэдгъэдагъ. Тренер цIэрыIор ынэгу ихыгъэу къытэплъы. Ыгъэсагъэхэм лъытэныгъэ фашIы, щыIэныгъэм лъэужэу къыщигъэнагъэм тэ тырэкIо.\nСурэтхэм арытхэр: Георгий Тутберидзе, ащ ишъхьэгъусэу Ольгэ, Джарымэкъо Юсыф зэнэкъокъум еплъых; ШъэоцIыкIу Рустам текIоныгъэм фэбанэ.


Галактика Кельвина • Просмотр темы - Анфиса Чехова\nТекущее время: 24 авг 2019, 14:53\nСписок форумов » Голые знаменитости России » Голые телеведущие россии\nЗаголовок сообщения: Анфиса Чехова\nДобавлено: 24 мар 2012, 20:25\nЧтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.\nЗаголовок сообщения: Re: Анфиса Чехова\nДобавлено: 22 июн 2016, 15:08\nДобавлено: 19 июн 2017, 17:58\nЧтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.\nДобавлено: 03 сен 2017, 08:32\nОткуда: Масквач 1487\nЧтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.\nДобавлено: 13 фев 2018, 11:00\nДобавлено: 03 июн 2018, 08:09\nЧтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.\nДобавлено: 07 июл 2018, 21:03\nДобавлено: 08 май 2019, 19:36\nДобавлено: 13 авг 2019, 17:07\nЧтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.


Непэ — ошIу, фабэ, неущ — щтыргъукI, ощхы е осы. Пщыгъупшэ мыхъущтыр, кIымафэр фаемэ, джыри зэрэхъушIэщтыр ары. Ау гъэтхэ жьы фабэу къытIупщырэм чъыгхэр, къэгъагъэхэр ыгъэгъощэнхэшъ, дэкъэгъэгъэнхи алъэкIыщт. Фабэм анахь псынкIэу зыкъэзыштэрэр уц шхъуантIэр арышъ, хъупIэхэр былымхэм — мэлы, чэмы, шкIэ, пчэны зыфэпIощтхэм къяжэ. Ау джыри кIымафэм уахътэ иI ыкIуачIэ тыхигъэплъэнэу, аужыпкъэм, гъэтхапэр сыдигъуи мэзэ пырэцэ-нэгъуцу хьазыр, зэкIихьэмэ, зэкIилъхьэу.\nАу чIыопсым хэбдзынэу зы мафи хэтэп: тыгъэри дахэу къытфыкъокIы ыкIи къохьа-\nжьы; тидунайи боу къытфэхъупхъ; зы гомыIу гори хэмылъэу, жьыр къабзэу, шъабэу, чIыри гъушъэ, ошIу зэпыт.\nЦIыфхэри нахь зэфэшIухэу, нахь гукIэгъухэу, шэн зэтет Iуш хъунхэу, тимурад инхэм хэти талъыкIэхьанэу, мэзаер мэзэшIу тфэхъунэу тэлъаIо.\n(1897 — 1985)\nКобл Билъэустэн Хьаджырэт ыкъор мэзаем и 20-м, 1897-рэ илъэсым Шэуджэн районым ит къуаджэу Хьакурынэхьаблэ къыщыхъугъ. Къуаджэм дэтыгъэ классищ еджапIэр къызеухым, станицэу Темиргоевскэм (Щэгъумэ) дэтыгъэ гимназием чIэхьагъ, ащ ыуж Ставрополь илъэситIу гимназиеу дэтыгъэр дэгъу дэдэу къыухыгъ, Краснодар къыщызэIуахыгъэгъэ университетым иобщественнэ-литературнэ факультет чIэхьэ, мы илъэсхэм чанэу общественнэ щыIэкIэ-псэукIэми хэлажьэ.\nБилъэустэн ытхыхэрэр 1920-рэ илъэсым къыщыублагъэу хиутыщтыгъэх.\nУрысыбзэкIи адыгабзэкIи тхэщтыгъ. Шъолъыр гъэзетхэм ыкIи журналхэм иусэхэр ыкIи идраматическэ произведениехэр къарыхьэщтыгъэх. «Къунчыкъорэ Гюлрэ», «Бурная Лаба», «Хьанэхэкъо Къымчэрый», «Месть», «Лермонтов», зы къэшIыгъо хъурэ нэмыкI пьесэхэр Билъэустэн ытхыгъэх.\nКобл Билъэустэн адыгэ литературнэ критикэм икъежьапIэ Iутыгъэхэм ащыщ. Поэзием фэгъэхьыгъэ итхыгъэхэр зэкIэлъыкIоу къыхиутыщтыгъэх. ШышъхьэIум и 25-м, 1985-рэ илъэсым Кобл Билъэустэн идунай ыхъожьыгъ.\n(1936 — 2013)\nКощбэе Пщымаф Къарбэч ыкъор Красногвардейскэ районым ит къуаджэу Адэмые мэзаем и 1-м, 1936-рэ илъэсым къыщыхъугъ, шIэныгъэшхорэ гупшысэкIэ амал дэгъурэ IэкIэлъыгъэх. Пщымафэ ытхыхэрэр 1956-рэ илъэсым къыщыублагъэу хиутыщтыгъэх.\nТхакIом ирассказхэр, повестхэр, романхэр зыдэт тхылъхэр (15-м нахьыбэ) къыдагъэкIыгъэх. «Сэтэнай», «Гум пае гу аты», «Мэфибл уай», «ЧIыфэ», «Дышъэ тас», нэмыкIхэри щыIэкIэ-псэукIэм иIофыгъо инхэр зыхэгощагъэх ыкIи къизыIотыкIых. Итхылъхэр урысыбзэкIи къыдэкIыгъэх, ипроизведениехэм ащыщхэр нэмыкI цIыф лъэпкъхэм абзэхэмкIэ зэрадзэкIыгъэх, хэгъэгу зэфэшъхьафхэм къащыхаутыгъэх. ЗэдзэкIын Iофыри къыдэхъущтыгъ, художественнэ тхылъхэм анэмыкIэу, гъусэ иIэу КъурIаныр адыгабзэм рилъхьагъ. Кощбэе Пщымафэ АР-м инароднэ тхакIу, УФ-м культурэмкIэ изаслуженнэ IофышI. Литературнэ премиеу Теуцожь Цыгъо ыцIэкIэ агъэнэфагъэмрэ журналистикэм ылъэныкъокIэ Андырхъое Хъусен ыцIэкIэ агъэуцугъэмрэ ялауреат, 1965-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу, УФ-м ижурналистхэм я Союз ыкIи 1970-рэ илъэсым къыщыублагъэу УФ-м итхакIохэм я Союз ахэтыгъ.\nТеуцожь Хьабиб Исмахьилэ ыкъор Теуцожь районым итыгъэ (хычIэгъ хъугъэ) къуаджэу Ленинэхьаблэ мэзаем, 1931-рэ илъэсым къыщыхъугъ.\nЫтхыхэрэр 1960-рэ илъэсым къыщыублагъэу хиутыщтыгъэх, ахэр гъэзетхэу «Социалистическэ Адыгеим», «Адыгэ макъэм», журналэу «Зэкъошныгъэм» къарыхьэщтыгъэх. Ежьыр адыгабзэмрэ адыгэ литературэмрэкIэ кIэлэегъэджагъ, Теуцожь районым ит еджапIэхэм Iоф ащишIагъ, адыгабзэр икIасэу, ащ хахъо зэрэфишIыщтым ыкIи зэриухъумэщтым пылъыгъ. ТхэкIо купым ятхыгъэхэр зыдэт тхылъэу «Псэемыблэжьхэр» (Мыекъуапэ, 1966) зыфиIорэм ирассказ заулэ къыдэхьагъ. Ащ къыкIэлъыкIуагъэх иповестэу «Ардаш», тхылъэу «Бзылъфыгъэм ишъэф», рассказхэр, повестхэр зыдэтхэу «Заом итыркъохэр», «НыбжьыкIэ тхыд», «СилъфыпIэ игутеу», нэмыкIхэри…\nПшысэ-поэмэу «Тэтэжърэ Гъулацыйрэ» зыфиIорэр кIэлэцIыкIухэм апае къыдигъэкIыгъ, Теуцожь Хьабибэ УФ-м итхакIохэм я Союз 1997-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу хэтыгъ.\nГущыIэжъхэм къарыкIырэр зэжъугъашIэ\nИмэлэхъо бэщ кIашъом дидзыежьыгъ («Мылъкоу иIэр шIокIодыгъ» зыфиIу).\nКIэнкIэ щыбгъэчъэным фэд иунэ («псэолъэ тэрэз ыцIэ къепIонэу итэп»).\nПчэдыжь пщагъом мэфэшIу къехьы.\nПредыдущая Сакъыныгъэ къызхэжъугъаф\nСледущая Фэдизрэ ныкъорэкIэ нахьыбэу Адыгеим ипотекэ чIыфэ къащаратыгъ


Адыгэ Хэку Таймс: Адыгэ культурэм ия 6 фестиваль Адыгэ республикэм щэкIо\nАдыгэ культурэм ия 6 фестиваль Адыгэ республикэм щэкIо\nАдыгеим чъэпыогъум и 1-м къыщегъэжьагъэу Адыгэ культурэм и я 6 фестиваль щэкIо. ЗэIукIэр гъэмэфэкIыгъэу чъэпыогъум и2 къызэIуахыгъ. Фестивалыр епхыгъ Адыгэ хэкум имафэ ихэгъэунэфыкIын.\nАщ къыдхэлъытагъ адыгэ шъуашэмэ якъэгъэлъэгъон, сурэт къэгъэлъэгъонхэр, орэдыIо-къэшъокIо купхэм якъэгъэлъэгъонхэр, конференцхэр. Джаущтэу, Адыгеим щыщ продюсерэу Нэгъэплъэ Аскэрбый тырихыгъэ фильмыр, къэбэртэе орэдыIоу, актрисэу Жаман Амина ифильм техыгъэу «ШIулъэгъуныгъэмкIэ фитыныгъэ» зыфиIорэр къагъэлъэгъощтых. Къэбэртае-Балъкъэрым щыщ зэлъашIэрэ орэдыIоу Тутэ Заур мэфэкIым ихьакIэщт.\nФестивалэу къалэу Мыекъуапэ щыкIорэм игъунапкъэхэм къадхэлъытагъэу КъокIыпIэм имузей шъошэ къэгъэлъэгъон къыщзэIуахыгъэу щэлажьэ. Къэбэртэе – Бэлъкъарым къикIыгъэ шъошэшIэу Саральп Мадинэ иджанэхэр, Адыгеим щыщ шъошэшIэу СтIашъу Юрэ иIэшIагъэхэр ащ къыщыгъэлъэгъуагъэх.\nСтIашъу Юрэ иIэшIэгъэ 35 фэдиз къэгъэлъэгъоным хэхьагъ. Ахэм ащыщ «толерантность», «нэфылъ бзыу», «адыгэ быракъ» зыфиIохэрэр. ЕжьымкIэ Адыгеим рекIокIырэ фестивалыр зэрэлъапIэр Юрэ къыхегъэщы.\nФитыныгъэ Радиом игущыIэгъугъэ Адыгеим щыщ шъошэшIэу СтIашъу Юр:\n- Мы зэIукIэр даэу зэрыгъэзэфэнэу фежьагъэх, мэхьанэшхо раты. ШъошэшIэу Къэбэртэе - Бэлъкъарым щыщ Саральп Мадинэ къырагъэблэгъагъэмэ ащыщ. IофшIэныбэ къыщагъ. Бзылъфыгъэм апаи, хъулъфыгъэхэми. Непэ зыщыплъэнхэу ахэр щытых. Сэ сишъуашэхэм философие ахэлъ. Фестивалым мэхьанэшхо есэты. Адыгэ лъэпкъэгъухэу бэ къекIолIагъэхэр. Непэрэ зэIукIэр ищыкIагъ.\nАдыгэ культурэм ифестиваль АдыгеимкIэ чъэпыогъум и 6 нэс щыIэщт.


ЩыIэныгъэм зыфагъэхьазыры | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 16.07.2018\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\t/\nНыбжьыкIэхэм япсауныгъэ зэрагъэпытэрэм, языгъэпсэфыгъо уахътэ гъэшIэгъонэу агъэкIоным зэрэпылъхэм шIуагъэу къытырэр тинэрылъэгъу.\nАдыгэ Республикэм изаслуженнэ тренерэу Беданыкъо Рэмэзан дзюдомкIэ ыгъэсэрэ кIалэхэм зэнэкъокъухэм гъэхъагъэу ащашIыгъэхэм къатегущыIэнэу телъэIугъ.\n— СССР-м изаслуженнэ тренерэу, Мыекъуапэ самбэмкIи дзюдомкIи ибэнэпIэ еджапIэ лъапсэ фэзышIыгъэу Кобл Якъубэ фэгъэхьыгъэ шIэжь зэнэкъокъу тикъалэ яхэнэрэу щыкIуагъ. ДзюдомкIэ зэIукIэгъухэм ахэлэжьагъэхэм тагъэгушIуагъ.\n— Рэмэзан, сурэтхэм тяплъызэ, нарт шъаохэм ацIэхэр, ягъэхъагъэхэр къытфеIоба.\n— Къуижъ Бислъан килограмм 73-м нэс къэзыщэчыхэрэм якуп щыбэнагъ. Апэрэ чIыпIэм икъыдэхын фэгъэхьыгъэ зэIукIэгъум мэхьэнэ ин иIагъ. Бислъанрэ ХьакIэмызэ Айтэчрэ финалым щызэбэныгъэх. Спортым имастер хъунхэмкIэ тIури кандидатых, апэрэ чIыпIэр зыхьырэр мастер хъущтыгъэ. Адыгэ шъаохэр яшъыпкъэу зэбэныгъэх, Къуижъ Бислъан иIэпэIэсэныгъэ нахь дэгъоу ыгъэфеди, текIоныгъэр къыфагъэшъошагъ.\nМыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым Бислъан щеджэ. Урысыем боевой самбэмкIэ изэнэкъокъухэм гъогогъуитIо дышъэ медальхэр къащыдихыгъ, Тэуехьаблэ щыщ, гуетыныгъэ хэлъэу спорт бэнакIэхэмкIэ зэIукIэгъухэм ахэлажьэ.\n— ЯтIонэрэ бэнакIоу сурэтым итыр Щыгъущэ Амир.\n— Европэм иныбжьыкIэхэм дзюдомкIэ язэнэкъокъу хагъэунэфыкIырэ чIыпIэр къыщыдихыгъ, Европэм и Кубок зыфэбанэм, джэрз медалыр къыфагъэшъошагъ.\nА. Щыгъущэр кг 73-рэ къэзыщэчыхэрэм ябэны. Адыгэ къэралыгъо университетым юристэу щеджэ, иIахьылхэр Хьатыгъужъыкъуае щэпсэух. Мыекъуапэ щыпсэузэ, къуаджэм ныбджэгъукIэхэр щыриIэ зэрэхъугъэм егъэгушIо.\nБатэ Аскэри кг 73-м нэс къэзыщэчыхэрэм якуп щэбанэ. Спорт обществэу «Динамэм» ыцIэкIи дзюдомкIэ, самбэмкIэ зэIукIэгъухэм ахэлажьэ. Студентхэм яхэгъэгу зэнэкъокъу дышъэ меда-лыр къыщыдихыгъ. Урысыем дзюдомкIэ изэIукIэгъухэу къалэу Грознэм щыкIощтхэм ахэлэжьэнэу зегъэхьазыры.\nКъыблэм изэнэкъокъухэм, Кобл Якъубэ фэгъэхьыгъэ шIэжь зэIукIэгъухэм къащыдихыгъэ медальхэм агъэгушхо. БэнакIом къызэрэтиIуагъэу, игъэхъагъэхэм ахигъэхъон имурад.\nКъэгъэзэжь Руслъан, кг 81-рэ, Джыракъые щапIугъ. Урысыем иныбжьыкIэхэм дзюдомкIэ язэIукIэгъухэм джэрз медалыр къащихьыгъ, Къыблэм изэнэкъокъухэм хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къащихьыгъэх. Джырэ уахътэ Р. Къэгъэзэжьым дзэм къулыкъур щехьы. Спортыр ищыIэныгъэ щыщ зэрэхъугъэм, якъуаджэ бэнакIохэм гупчэ зэрафэхъугъэм егъэгушIо.\nШъэоцIыкIу Рустам килограмм 73-рэ, 81-рэ къэзыщэчыхэрэм якупхэм ащэбанэ. ЫшнахьыкIэу Айдэмыр кг 81-рэ зионтэгъугъэхэм ябэны, зэшитIуми медальхэр зэнэкъокъухэм къащахьыгъэх.\nРустам Урысыем ихъулъфыгъэхэм язэнэкъокъу дышъэ медалыр къыщихьыгъ, Урысые Федерацием и Кубок къыдэхыгъэнымкIэ зэIукIэгъухэм апэрэ чIыпIэр къащихьи, Кубокыр къыфагъэшъошагъ. Джыракъые щапIугъэ нарт шъаом бэмышIэу унагъо иIэ хъугъэ. Урысыем ихэшыпыкIыгъэ командэ дзюдомкIэ хэт. Спорт обществэу «Динамэм» ыцIэкIи зэIукIэгъухэм ахэлажьэ. Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетыр, Адыгэ къэралыгъо университетым физкультурэмрэ дзюдомрэкIэ и Институт къыухыгъэх.\n— Кобл Якъубэ фэгъэхьыгъэ шIэжь зэнэкъокъухэр нахь ныбжьыкIаIохэм ушэтыпIэшIу зэрафэхъурэм мэхьэнэ ин етэты, — къытиIуагъ ШъэоцIыкIу Рустам. – Тренер цIэрыIом ыцIэкIэ зэхащэрэ зэIукIэгъум сигуапэу сыхэлажьэ. Къуаджэхэм къарыкIыгъэхэр бэ хъухэу бэнэгъухэм яплъых — ащ лъэшэу тегъэгушIо.\nДатхъужъ Алый Пщыжъхьаблэ щыщ, кг 81-рэ къэзыщэчыхэрэм якуп щэбанэ. Урысыем дзюдомкIэ иныбжьыкIэхэм яхэшыпыкIыгъэ командэ хэт. Урысыем ихъулъфыгъэхэм язэнэкъокъу я 5 – 6-рэ чIыпIэхэр къащихьыгъ. Европэм и Кубок зыфэбанэм, я 5 – 6-рэ чIыпIэхэр зыфагъэшъошагъэхэм ащыщ хъугъэ. Адыгэ къэралыгъо университетым и МГГТК къыухыгъ.\n— НыбжьыкIэхэм гупшысэу, шэн-хабзэу ахаплъхьэрэр мэбагъо, — къеIуатэ Адыгэ Республикэм изаслуженнэ тренерэу Беданыкъо Рэмэзан. — Непэ кIалэхэр алырэгъум щэбанэх, неущ щыIэныгъэм пытэу зэрэхэуцощтхэм пылъых. Хэгъэгум и УIэшыгъэ КIуачIэхэм язэнэкъокъу Санкт-Петербург щыкIуагъ. Къуижъ Бислъанрэ Къэгъэзэжь Руслъанрэ зэIукIэгъухэм ахэлэжьагъэх, адыгэ быракъыр щагъэбыбэтагъ. Псыхъоу Нева илъэмыджышхо ыгузэгу теуцохи, рес-публикэм икъэралыгъо быракъ чIэтхэу нэпэеплъ сурэтхэр атырахыгъэх.\n— Тимайкэхэм адыгэ быракъыр сурэт шIыгъэу къахэлыдыкIы, — еIо Къуижъ Бислъан. —Москва, Воронеж, Сыбыр ты-кIуагъэми, адыгэ быракъымкIэ псынкIэу тыкъашIэжьы хъугъэ. Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым ябэнакIохэм адыгэ быракъым исурэт яджанэхэм атедзагъэхэу тэлъэгъух.\n— УгукIэ пштагъэр огъэлъапIэ, — зэдэгущыIэгъур лъегъэкIуатэ Беданыкъо Рэмэзан.\n— Адыгэ быракъыр агъэбыбатэзэ, республикэм лъытэныгъэу фашIырэр къагъэлъагъо. Хэбзэ дахэу тиIэр нэмыкI лъэпкъхэм ядгъэлъэгъузэ, физкультурэм пыщагъэхэм япчъагъэ хэтэгъахъо, спортсменхэр щыIэныгъэм фэтэпIух, республикэм имэфэкIхэм ахэтэгъэлажьэх. Адыгэ шъуашэр зыщыгъ пшъашъэхэр пчэгум къехьэх, зэнэкъокъум медальхэр къащыдэзыхыгъэхэм афэгушIох.\nДзюдомкIэ бэнэпIэ еджапIэу Кобл Якъубэ ыцIэ зыхьырэм ипащэу Къуае Хьазрэт якIэщакIоу адыгэ къашъохэр бэнакIохэм еджапIэм щызэрагъашIэх. Урысхэр, ермэлхэр, адыгэхэр, нэмыкIхэри лъэпкъ къашъом нахь зэфещэх.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат спорт еджапIэхэм япащэхэм джырэблагъэ аIукIагъ. Псауныгъэм игъэпытэн, спортсмен цIэрыIохэр гъэсэгъэнхэм, нэмыкIхэм атегущыIагъэх. Дунаим футболымкIэ изэнэкъокъу Урысыем зэрэщыкIуагъэм ишIуагъэкIэ футболым еплъыкIэу фытиIэм имэхьанэ лъэшэу зыкъиIэтыгъ. ДзюдомкIэ, самбэмкIэ, нэмыкI спорт лъэпкъхэмкIи хэхъоныгъэхэр зэрэтшIыщтхэм теубытагъэ фытиIэ хъугъэ.\nСурэтым итхэр: Къуижъ Бислъан, ШъэоцIыкIу Амир, Къэгъэзэжь Руслъан, Беданыкъо Рэмэзан, ШъэоцIыкIу Рустам, Датхъужъ Алый, Батэ Аскэр.


Анахь дэгъухэм ащыщ хъугъэх — Адыгэ макъ\nАнахь дэгъухэм ащыщ хъугъэх\nРедактор 28.04.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nУрысые творческэ зэнэкъокъоу «Мои герои большой войны» зыфиIорэм изэфэхьысыжьхэр мы мафэхэм Урысыем ипочтэ ышIыгъэх.\nАдыгэ Республикэм щыщ ныбжьыкIитIумэ яIофшIэнхэр зэхэщакIохэм къыхагъэщыгъ. «Оригинальный жанр» зыфиIорэ лъэныкъомкIэ поселкэу Тульскэм дэт театральнэ студиеу «Зазеркальем» ивидео зэхэгъэуцуагъэ апэрэ чIыпIэр къыдихыгъ. Джащ фэдэу «Рисунок» зыфиIорэ лъэныкъомкIэ илъэсипшI зыныбжь Варвара Толстопятовам исурэтшIыгъэ анахь дэгъухэм ащыщ хъугъэ.\nМы илъэсым зэнэкъокъум IофшIэн 19175-рэ къырахьылIагъ. БлэкIыгъэ илъэсхэм ялъытыгъэмэ ар зэхапшIэу нахьыб. Анахьэу сурэтшIыным фэгъэхьыгъэ лъэныкъор ары ныбжьыкIэхэр зыхэлэжьагъэхэр.\nМы илъэсым апэрэу Урысыем ишъолъырхэр зэкIэ ащ хэлэжьагъэх. ЯныдэлъфыбзэкIэ агъэцэкIэгъэ IофшIэнхэри (урысыбзэкIэ зэдзэкIыжьыгъэу) кIэлэцIыкIухэм къырагъэхьыгъэх. 2021-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу зэнэкъокъум дунэе мэхьанэ иIэ хъугъэ. Италием, Израиль, Нидерланды ыкIи нэмыкI къэралыгъохэм ащыщ ныбжьыкIэхэм ятворческэ IофшIэнхэм зэхэщэкIо купым уасэ афишIыгъ.\nКIэлэцIыкIухэм сэнаущыгъэу ахэлъыр къыхагъэщын закъор арэп пшъэрылъ шъхьаIэр, ахэм тарихъыр ягъэшIэгъэныр, ятэжъ пIашъэхэм яшIэжь агъэлъэпIэныр, сурэтхэмкIэ, видео-техыгъэхэмкIэ, орэдхэмкIэ, усэхэмкIэ къыраIотыкIынхэр ары.\nАнахь сурэт дэгъуипшIэу агъэнэфагъэхэр открыткэ ашIыгъэх ыкIи мэлылъфэгъум и 25-м Iофтхьабзэм изэфэхьысыжь текIоныгъэ къыдэзыхыгъэхэм щафагъэшъошагъэх.\nСурэтым итыр: Варвара Толстопятовам исурэтшIыгъ.\nПредыдущая Сакурэр къызэрэрихыгъэм фэгъэхьыгъагъ\nСледущая Ялыуз мыухыжь


Вся гордость учителя в учениках, росте посеянных им семян Д. Менделеев | Образовательная социальная сеть\nОпубликовано 07.04.2014 - 19:26 - Гишева Нагмет Нурбиевна\nСочинение "Зы къэ ихъишъ" 23.5 КБ\nСочинение "Хъусен зыфэягъэр къыдэхъугъ" 26.5 КБ\nСочинение "ЦIыфэу щысэ къысфэхъурэр" 23 КБ\nСочинение "ШIу шIи, псым хадз" 25 КБ\nСочинение "Адыгэ шыур" 34 КБ\nСочинение "Адыгэ шыу" 27.5 КБ\nСочинение "Адыгэ хьак1эщыр" 33.5 КБ\nСочинение "Сыда ц1ыфыр зыгъэдахэрэр" 21 КБ\nСочинение "Адыгэ бэнак1охэр" 24 КБ\nЯ 6-рэ Б классым ис еджак1оу Цэй Сусанн.\nЗы къэ ихъишъ.\nЗэошхоу блэкIыгъэм текIоныгъэ къызщыдахыгъэр мы мафэхэм илъэс тIокIищрэ зырэ хъугъэу зэрэкъэралэу агъэмэфэкIы заом ихъишъэ цIыф миллион тIокIырэ блырэм къехъу хэкIодагъэу къыщагъэлъагъо. Пый техакIохэм жъалымагъэу зэрахьагъэр гъунэнчъ. Къали, чыли, заводи, фабрики агъэфыкъуагъэр бэ дэд. Исэпщтын зэрэхэгъэгоу зы унагъуи заом итхьамыкIагъо лъымыIэсыгъэу, лыуз гукIае къыфимыхьыгъэу. Ахэм ащыщ тэ тиунагъуи.\nЗаор къызежьэм апэрэ дзэкIолIэу тихэгъэгу къэзыухъумэнэу дащыгъэмэ ащыщыгъ сэ сятэжъэу (сятэжъ ятэу) Цэй Хьисэ ТIалибэ ыкъор. Ар Малая ЗемлякIэ заджэхэрэм щызэуагъ, етIанэ Геленджик немыц техакIохэр дафыжьхэ зэхъум лIыхъужъэу, ыпсэ емыблэжьэу щызаозэ уIэгъэ хьылъэхэр къытыращи, щыфэхыгъ. Геленджик братскэ къэхалъэм щагъэIылъыгъ. Набережнэ улицэм, хы Iушъо шъыпкъэм, братскэ могилэм зылъэкъуацIэ дышъэпсыкIэ тетхагъэмэ ащыщ. А къэр сянэжъ студентэу минрэ шъибгъурэ тIокIищырэ щырэ илъэсым пионерскэ лагерым практикэ щихьынэу загъакIом ылъэгъугъ. Ар шъыпкъэ дэдэу зэрэщытыр къеушыхьаты шIэжь тхылъэу заом хэкIодагъэмэ апае къыдагъэкIыгъэм инэкIубгъомэ ащыщ горэм. Сятэжъ ятэу зигугъу къэсшIырэр ылъэгъугъэп. Ятэ заом Iутэу ежьыр къэхъугъагъ. ПаркIи ымылъэгъугъахэу ятэ, дунаим ехыжьыгъ. Сятэжъ фэдэ тхьапша заом ибэу къыгъэнагъэр? Ар къэIогъошIоп, къэлъытэгъошIоп. ЩэрэмыI заор, ащ къыздихьырэ хьадэгъур!\nТемэр «Хъусен зыфэягъэр къыдэхъугъ»\n(Андырхъое Хъусен фэгъэхьыгъ)\nТхъэгъошхом сыгу шIугъэм фегъэпсэушъ,\nЧэфыныгъэ щыIакIэм иорэд зезгъэIэтэу\nСэ къэсIощт зэпысымгъэоу.\nТихэку лIыхъужъ пчъагъэ тичIыгу къытыригъэхьагъ. Ахэм ащыщ Андырхъое Хъусен. Илитературнэ-творческэ IофшIагъэкIи, ипсэемыблэжьыгъэкIи, ил1ыхъужъыныгъэкIи Хъусен зэрэкъэралыгъоу заригъэшIагъ. ИкIэлэгъум щегъэжьагъэу ащ мурад зыфигъэуцужьыгъ: адыгэ лъэпкъым ыцIэ дахэкIэ аригъэIонэу, ичIыгу фэлэжьэнэу, шIогъабэ къыфихьынэу. Ахэр къыдэхъугъэкIэ сэлъытэ.\nИусэхэм иродинэ шIулъэгъуныгъэ инэу фыриIэр къагъэлъагъо. ИщыIакIэ узэрэфэбэнэн фаер пыйхэм хьэкIэ-къокIагъэу зэрахьэрэр къащиIуатэщтыгъэ. Иусэхэм ямэкъамэ, ядэхагъэ дзэ Плъыжьым хэт лIыхъужъхэм агу машIо ришIыхьэщтыгъэ. А произведениехэм адыгэ литературэм чIыпIэшхо щаубытыгъ.\nЗаом иапэрэ мафэхэм ащегъэжьагъэу Андырхъое Хъусенэ пыйхэм язэонэу, ичIыгу къыухъумэнэу фэягъ. ЗыкIэхъопсыщтыгъэри къыдэхъугъ. Дзэм зыхэхьагъэм щегъэжьагъэу ащ гъэпсэфыгъо имыIэу Iоф ышIэщтыгъэ, ихэку фэбанэщтыгъэ. Ащ лIыхъужъыныгъэу зэрихьагъэр зэкIэми зэлъашIэ. ШэкIогъум и 8- м 1941-рэ илъэсым ар Украинэм ит къуаджэу Дьяково дэжь зэошхоу щыкIуагъэм лIыгъэ зэрихьэу щызэуагъ ыкIи ыпсэ щигъэтIылъыгъ. Инаградной тхьапэ мырэущтэу къыщетхы: «Ежь ыпси ыгъэтIылъыгъ, къеуцокIыгъэ пыйхэми апсэ Iуихыгъ». Ащ фэдэ псэемыблэжьыныгъэу зэрихьагъэм пае советскэ писательхэм ащыщэу Андырхъое Хъусен ары апэ дэдэ Советскэ Союзым и ЛIыхъужъыцIэ къызфагъэшъошагъэр. Иусэу «Орэд къэсIощт» зыфиIорэм мырэущтэу къыщетхы:\nПыим зызэхихырэм штыкэу пхырилэу,\nГушIоныгъэу сыгу илъыр IупкIэу къыщысIонэу\nШъхьафитныгъэ щыIакIэм скъошхэр фиIэтэу\nБэнэкIо орэд къэсIо зэпытыщт.\nУсакIом шIулъэгъуныгъэу ихэку фыриIэн фаер иусэхэмкIэ къытигъэлъэгъугъ, ичIыгу шIогъабэ къыфихьыгъ. ЛIыхъужъыныгъэу зэрихьагъэм пае, тилъэпкъ чIыпIабэмэ зэлъашIэу хъугъэ. Пшъэрылъэу зыфигъэуцужьыгъэр ыгъэцакIэзэ ищыIэныгъэ гъогу къыкIугъ. Андырхъуаем игъашIэ кIэкIыгъэми, игъэхъагъэ-илэжьыгъэ тхыдэ кIыхьэ хъугъэ, илъэс 21-рэ зыныбжь лIы бланэр, усакIор лIэужыкIэу къакIорэм пэпчъ дыщыIэнэу къэнагъ. ЫкIи тикъуаджэ икIалэу ар къэнэщт. ЛIыгъэу зэрихьагъэри цIыфмэ егъашIи ащыгъупшэщтэп.\nСтрикачэу Аид я 6-рэ А классым ис еджак1у\nСочинение ц1ыфэу щысэ къысфэхъурэр.\nСабыир иц1ык1угъом щегъэжьагъэу нахьыжьмэ ак1ырэплъы, нахьыжъхэр ищысэтехып1эх. Ц1ыфэу щысэ сфэхъугъэмэ ащыщ адыгэ тхэк1ошхоу К1эрэщэ Тембот. Ащ ытхыгъэ произведениехэр адыгэ прозэм лъапсэ фэхъугъэх. Ащ ирассказхэм, иповестхэм, ироманхэм ц1ыф жъугъэхэр яджэх. Ахэмэ ащыщхэр бзэ зэфэшъхьафхэмк1э – урысыбзэк1э, чехыбзэк1э, тыркубзэк1э къыдэк1ыгъэх. Ижъык1э къыщегъэжьагъэу адыгэхэм къарык1уагъэр, шъхьафитныгъэ банэу лэжьак1охэм аш1ыщтыгъэр ипроизведениехэу «Шыу закъу», «Шапсыгъэ пшъашъ», «Абдзэхэ шэк1ожъыр», «Хьаджырэт» зыфи1охэрэм ык1и нэмык1хэм уз1эпащэу, гъэш1эгъонэу К1эрэщэ Тембот къащигъэлъэгъуагъ. Ащ ытхыгъэмэ литературэм иурокхэм нэ1уасэ тащыфэхъу, игеройхэр тищысэ техып1эх. Писателым ирассказхэм, иповестхэм сяджэнэу сик1ас.\nСэри ащ иповестэу «Шапсыгъэ пшъашъ» зыфи1орэм игерой шхьа1эу, хэтрэ пшъашъи зыфэдэнэу фаеу, Гулэз сищысэтехып1. Гулэз – 1уш, губзыгъ, гулъытэ чан и1. Ащ иш1уагъэрэ изэхэш1ык1ырэк1э чылэм дэс пшъашъэмэ къахэщыщтыгъэ. Ыц1э зэрэ1ущтыгъэр дэн-бзэн 1эпэ1эсагъэу хэлъыгъэхэр ары. Идэхагъэк1э пшъашъэмэ къызэрахэщыщтыгъэм фэдэу, шъуашэу ы1апэ къык1эк1ырэри ц1ыфмэ аш1эжьэу гъуащэщтыгъэп. Пшъашъэм ыц1э дэгъугъэк1э зы1угъэ уж, ащ ыдыгъэ щыгъыныр зыщыгъымк1э ц1ыфыгъэ нэшанэу алъытэу, щытхъу шъуашэу зыфалъэгъужьэу хъугъэ. Гулэз къызэрэхъухьэгъэ унагъор мэкъумэщыш1э унэгъуагъ, фэш1ыгъэк1э алъытэрэ унагъомэ ащыщыгъ. Анахьэу Гулэз къэзгъэдахэщтыгъэр иакъыл ичаныгъэрэ ишэныш1уагъэрэ иш1ык1э дахэ аголъыжьэу зэрэщытыгъэр ары. Ащ и1ушыгъэ зэк1эми къахэщыщтыгъэ: и1ок1э-ш1ык1эхэм, изек1уак1эхэм, джэгум Хьатх Мыхьамэт джэуапэу щыритыгъэм.\nМы повестым игерой шъхьа1эу Гулэз сыгу ч1ып1эшхо щеубыты, лъэшэу сыгу рехьы, ар сищысэтехып1, ащ фэдэ сыхъунэу сыфай. Мыщ иобраз, тэ ныбжьык1эхэм, 1эдэб тхэлъыным, ц1ыфыгъэм, шъхьэк1эфэныгъэм, 1ушыгъэм тафегъасэ.\nТемэр «Ш1у ш1и, псым хадз».\nЦ1ыфыр дунаим къызтехъуагъэм щегъэжьагъэу бэ къинэу пэк1эк1ыгъэр, бэ къинэу ылъэгъугъэр, бэ щы1ак1эм зэригъэгупшысагъэр, бэ зэфэхьысыжьэу ыш1ыгъэр. Джащ фэдэ гупшысэ куумэ ахэтэу непэрэ мафэм къынэсыгъ.\nДжа лъэхъан чыжьэхэм щы1ак1эм ригъэш1ыгъэ гупшысэмэ як1эухэу сэлъытэ гущы1эжъхэу непэ бэрэ дгъэфедэхэу, тыбзэ хэмызэу хэтхэр. Гущы1эм пае, мыщ фэдэ гущы1эжъхэу бэрэ дгъэфедэхэрэр: «Улажьэмэ лыжъ пшхын», «Уиунэ зыщыгъаси хасэ к1о», «Ц1ыфыр зыгъэдахэрэр ишэн», «Гупшыси псалъэ, зыплъыхьи т1ыс», ык1и нэмык1хэри. Мы зигугъу къэсш1ыгъэ гущы1эжъ пэпчъ мэхьэнэ гъэнэфагъэ к1оц1ылъ, уригъэгупшысэнэу, уигъэсэнэу щыт.\nДжащ фэд сыкъызтегущы1э сш1оигъо гущы1эжъэу «Ш1у ш1и псым хадз» зыфи1орэри. Ащ мэхьэнэ лъапсэу и1эу слъытэрэр ш1ур псыми ыхьырэп, маш1оми ыстырэп, бгъэк1одын плъэк1ынэу щытэп. Ар бэрэ ц1ыфмэ аушэтыгъ, агъэунэфыгъ. Ц1ыфэу дахэк1э уздэзек1уагъэм щыгъупшэнэу щытэп, бэ теш1эн мак1э теш1эн, ш1ум къызэпригъэзэжьыщт, иш1уагъэ къыок1ыжьыщт.\nМы гущы1эжъым имэхьанэ адыгэ литературэм ипроизведениябэмэ нафэ къытфаш1ы ахэр: К1эрэщэ Тембот, Мэщбэш1э Исхьакъ, Хьадэгъэл1э Аскэр, Кощбэе Пщымаф, Лъэустэн Юсыф ык1и нэмык1 адыгэ тхак1омэ япроизведениемэ. Мы гущы1эжъыр ц1эу и1 Мэщбэш1э Исхьакъ ироманмэ ащыщ горэми. Мыхэмэ анэмык1эу мы гущы1эжъым имэхьанэ къыщызэ1уахы адыгэ 1оры1уатэхэми. Пшысэхэр пштэмэ, сыдигъок1и ш1у зыш1эрэм ш1ум къыфегъэзэжьы, ш1ур ем тек1о.\nМы произведениехэм тяджэ хъумэ, тэ ш1уш1эным тыфагъасэ, ц1ыфыгъэ, адыгагъэ, гук1эгъу тхэлъэу тыхъуным, ныхьыжъмэ лъытэныгъэ афэтш1ыным, к1оч1аджэм, амалынчъэм 1эпы1эгъу тыфэхъуным тыфагъасэ, тыфап1у.\nГущы1эжъых т1оми, ахэр жъы хъухэрэп. Сыдигъуи ахэр тигъогогъух, ахэмэ тарыгъуазэзэ тэзек1о.\nИжъык1э къыщегъэжьагъэу адыгэхэм шым осэшхо фаш1эу, ныбджэгъуш1ук1э, алъытэу, л1ыгъэмрэ адыгагъэмрэ ятамыгъэу, адыгэмэ ятарихъ пытэу хэуцуагъэу хъугъэ. Гущы1эу «адыг» зып1ок1э, ижъырэ зэманым фэгъэхьыгъэу, ягугъу горэ черкес-адыгэмэ зэхэзыхыгъахэу щытым ар «зэрилъэгъурэр — шым тесэу, цыер къеш1эк1ыгъэу, к1ак1ор теубгъуагъэу, 1эшэ-шъуашэхэмк1э зэтегъэпсыхьагъэу, гумэк1 нэшхъэигъэр ынэгоу зыгорэм ренэу гу1эу, ыпэ ригъэхъоу ары... Къызэра1отэжьырэмк1э, анахь адыгэ тхьамык1эу шъое-цыеу фэпагъэри и1ашэк1э зэтегъэпсыхьагъэу иши дэгъоу щытыщтыгъ. Онэгум имыс адыгэм, адыгэу зимылъытэжьыщтыгъэу къысщэхъу. Шы, 1ашэ — джары адыгэм ишъошэ шъхьа1ыгъэр! Адыгэм ищы1эныгъэ шым елъытыгъэу щытыгъ. Шыр, зэо маш1ом игупчэ л1ы у1агъэм к1эрыт1ысхьэмэ къырихыжьэу , хьадэгъум щиухъумэу бэрэ къыхэк1ыщтыгъэу къа1отэжьы. Л1ыгъэмрэ адыгагъэмрэ ятамыгъэу, тарихъым щыщы хъугъэхэу, ч1ыгоу къызэрыхъухьагъэхэм ш1улъэгъу мыухыжьэу фыря1эр ящы1эк1э зек1уак1э ык1и шыр ягъаш1э ылъапсэ хъугъэу щы1эгъэ адыгэл1 ц1эры1охэу Занэкъо Сэфэрбый, Хъырцыжъыкъо Алэр, Хьатх Мыхьамэт-Гъуаз, Къоджэбэрдыкъо Мыхьамэт, Хьатх я Кък1ас, Мафэкъо Урысбый къэбарэу апылъмэ анахь ч1ып1э ин зыубытырэр шыр ары.\nАдыгэ шыур, шыр зыфэдагъэм адыгэ литературэм ч1ып1эшхо щеубыты. Ар К1эрэщэ Тембот ипроизведениемэ игъэк1отыгъэу къаще1уатэ. Адыгэ шым, шыум язытет, зыфэдагъэу къытхыгъэр тхылъ шъхьаф пш1ыми хъущт. Ащ итхылъхэм ц1ыфымрэ шымрэ зэгъусэхэу, зым зыр ригъэкъужьэу щыгъэпсыгъэх: Хьатх Мыхьамэтрэ ишрэ, Анцокъорэ ишэу “Нальмэсрэ”, Гулэзрэ “Нальмэсрэ”, Батымрэ ишэу “Самумрэ”, нэмык1хэри. Ащк1э тхак1ом нэк1убгъуабэ адыгэ шы лъэпкъымэ яхьыл1агъэу к1итхырэр ц1ыфым икъэгъэлъэгъонрэ, лъэпкъ шэным икъызэ1ухынрэ апай. Лъэпкъым ил1ыхъужъхэм зэрахьэрэ л1ыгъэхэр зэк1э къык1адэхъурэр яшыхэр дэгъухэшъ ары. Л1ыхъужъымрэ л1ыхъужъым ишрэ зэгопчын умылъэк1ынэу зэгъусэх. Ахэр зэк1э лъэшэу игъэк1отыгъэу чIыпIабэ ригъэубытызэ адыгэшмэ ягугъу къеш1ы: шы лъэпкъ зэмыл1эужыгъуабэу адыгэмэ я1агъэхэр, ахэр къызэрэхахыщтыгъэхэр, зэрахъущтыгъэхэр, зэрагъэфедэщтыгъэхэр. Шым игъэпсык1эк1и, шыум итеплъэк1и зэтепфынхэ, зыгъэгумэк1ырэ 1офыгъор къэпш1эн плъэк1ынэу адыгэ шыри, адыгэ шыури ренэу гъэпсыгъэщтыгъэ. Гущы1эм пае К1эрэщэ Тембот иповестэу «Шапсыгъэ пшъашъ» зыфи1орэм щыщ сатырхэм мырэущтэу къа1уатэ: «Шыур, узэреплъынымк1э, зек1ол1 шыоу, бэ зынэгу к1эк1ыгъэу, бэ зытехъык1ыгъэ ц1ыфэу зэрэщытыр нэфагъэ: бгырыпхып1эхэм, ицые бгъэ1уэм ык1и лъэгонджэ-куашъохэм атедэгъэ шъохъстаныр хьазырэу хъок1ыгъагъэ; ицые гъуапэхэри, зек1ол1 хабзэу, 1энтэгъупэм нэсэу к1акохэу, пыутыгъэхэу щытыгьэх. Курдж 1алъмэкъышхоу ушъэгъэ хьазырэу еуч1эпхыгъэми а шыум гъогу чыжьэ къызэрик1угъэр къыгъэлъагъощтыгъэ...».\nИжъык1э къыщегъэжьагъэу адыгэхэм шым осэшхо фаш1эу, ныбджэгъуш1ук1э, алъытэу, адыгэмэ ятарихъ пытэу хэуцуагъэу хъугъэ. Адыгэм ищы1эныгъэ шым елъытыгъэу щытыгъ. Шыр, зэо маш1ом игупчэ л1ы у1агъэм к1эрыт1ысхьэмэ къырихыжьэу, хьадэгъум щиухъумэу бэрэ къыхэк1ыщтыгъэу къа1отэжьы. Ч1ыгоу къызэрыхъухьагъэхэм ш1улъэгъу мыухыжьэу фыря1эр ящы1эк1э зек1уак1э ык1и шыр ягъаш1э ылъапсэ хъугъэу щы1эгъэ адыгэл1 ц1эры1охэу Занэкъо Сэфэрбый, Хъырцыжъыкъо Алэр, Хьатх Мыхьамэт-Гъуаз, Къоджэбэрдыкъо Мыхьамэт, Хьатх я Къок1ас, Мафэкъо Урысбый къэбарэу апылъмэ анахь ч1ып1э ин зыубытырэр шыр ары. Мы л1ыхъужъхэм зэрахьэрэ л1ыгъэхэр зэк1э къык1адэхъурэр яшыхэр дэгъухэшъ ары. Къызэра1ожьырэмк1э, адыгэмэ шыр гъомлэпхъэ ш1агъо ымыгъотэу гъогууанэ тетэу чэщипш1э-мэфипш1э к1уагъэми, къэмыужъэжъэу, нахь чаны, нахь ябгэ хъоу, шхо1ум нахь еоу хъуным фэдэ лъэпшъэрыхьагъэ зыхэлъ шыхэр агъэпсыщтыгъэх.\nАдыгэ шыур, шыр, шыгъачъэр зыфэдагъэхэм адыгэ литературэм ч1ып1эшхо щаубыты. Ар К1эрэщэ Тембот ипроизведениемэ игъэк1отыгъэу къаще1уатэ. Гущы1эм пае, «Шапсыгъэ пшъашъ», «Шыу закъу», «Насыпым игъогу», «Шахъомрэ пшъэшъэ пагэмрэ» ык1и нэмык1хэми.\nПовестэу «Шапсыгъэ пшъашъ» зыфи1орэм щыщ сатырхэм шыум итеплъэ мырэущтэу къа1уатэ: «Шыур, узэреплъынымк1э, зек1ол1 шыоу, бэ зынэгу к1эк1ыгъэу, бэ зытехъык1ыгъэ ц1ыфэу зэрэщытыр нэфагъэ: бгырыпхып1эхэм, ицые бгъэ1уэм ык1и лъэгонджэ-куашъохэм атедэгъэ шъохъстаныр хьазырэу хъок1ыгъагъэ; ицые гъуапэхэри, зек1ол1 хабзэу, 1энтэгъупэм нэсэу к1акохэу, пыутыгъэхэу щытыгьэх. Курдж 1алъмэкъышхоу ушъэгъэ хьазырэу еуч1эпхыгъэми а шыум гъогу чыжьэ къызэрик1угъэр къыгъэлъагъощтыгъэ...».\nДжыри зы ч1ып1э. Анцокъо ишэу Нальмэсрэ Гулэзрэ пыимэ къазэра1эк1экIыжьхэрэр. Ари игъэк1отыгъэу повестым къыхэфэ: “Щтагъоу, гук1одыгъоу Гулэз ыгу илъыгъэм, къэп1он умылъэк1ын, гуш1огъошхок1э зыкъызэблихъугъ. Нибжьи фэдэ зэхимыш1агъэу шъхьафитныгъэм и1эш1у гуш1огъошхом ыгу зэлъипхъотагъ. Тамэхэр къыгок1агъэм фэдэу щыхъущтыгъэ ык1и, зыхьырэр Нальмэс арымырэу, ежь бзыу тэмэшхо хъугъэу быбырэм фэдэу къыщыхъущтыгъэ…». Авторым хэш1ык1эу и1эр къыхэщэу шымэ яхьыл1агъэу бэ повестым къыхафэрэр.\nАдыгэ шыур шэн-хабзэхэм афэ1орыш1эу щытыгъ. Адыгэ шыур бзылъфыгъэ 1ук1агъэмэ, шыур шым исэмэгубгъук1э къепсыхынышъ, 1э сэмэгумк1э шхомлак1эр ы1ыгъэу бзылъфыгъэр ежь иджабгъу лъэныкъок1э щытынэу еш1ы. Шыоу къэбар гухэк1 пае мэкъэгъэ1у агъэк1уагъэр зыдак1орэм зынэсык1э, джабгъу лъэныкъомк1э шым къепсыхышъ, джабгъу 1эмк1э шхомлак1эр ы1ыгъэу макъэ зэригъэ1ущтым к1элъырэхьэ. Мыщ фэдэ щысэу къэпхьын плъэк1ыщтыр мак1эп.\nШым пае адыгэмэ мыщ фэдэ гущы1эжъхэр я1эх, агъэфедэх: «Шыш1ур ныбджэгъуш1ум фэд», «Тесым ыгу к1одымэ, шыр чъэжьырэп», «Шым римыдзыхыгъэр шэсыгъахэп», «Шым зэрэтесымк1э шыур къаш1э», «Шыш1ур л1ыгъэм ызыныкъу», «Шы хъущтыр къунанзэ къаш1э» нэмык1хэри.\nАдыгэ шыхэмэ ядэгъугъэ, яшы гъэпсык1э нэмык1 ц1ыф лъэпкъымэ А. Дюма, А. Фонвиль ык1и нэмык1ми хагъэунэфык1ыгъ. Гущы1эм пае, А.Фонвиль адыгэ шыхэм «Жьы зык1этхэк1э ык1и дэхэ дэдэхэк1э» яджагъ.\nСэ къызэрэсш1ош1ырэмк1э, адыгэм щытхъоу къылэжьыгъэмрэ л1ыгъэу зэрахьагъэмрэ я1ахьыш1у шым ифэшъуаш.\nГъыщ Казбек я 11-рэ В классым ис еджак1у.\n«ХьакIэ» мы гущыIэр адыгабзэм къызхэхьагъэр адыгэ лъэпкъым, адыгэ цIыфмэ азфагу зэфыщытыкIэ гъэнэфагъэхэр илъы зыхъугъэм щегъэжьагъэн фае. Адыгэ лъэпкъыр анахь лъэпкъыжъэу Кавказым исмэ ащыщ. Арэу зыхъукIэ, мы гущыIэм ыныбжь илъэс мин пчъагъэкIэ плъытэн плъэкIынэу къысщэхъу.\nАмал горэ зиIэу, зышъхьэ зылъытэу, уасэ зыфэзышIыжьырэ адыгэ пэпчъ ищагу хьакIэщ дэтыгъ. Ащ ипчъэ хэт фэдэрэ хьакIэмк1и зэIухыгъагъ.\nХакIэщыр апэу узIуорэ псэолъагъ. Къэлапчъэм пэмычыжьэу агъэуцущтыгъ. ХьакIэщ пчъэIум Iудзыгъэу шышIоIу агъэуцущтыгъ. Ар мыгъум дэдэу ыкIи мыпсыгъо дэдэу чъыгыпкъэу, къутэмабэ щызэбгырыкIэу къыхахыщтыгъ. Пытэу чIыгум хатIэщтыгъ. ШхомлакIэр шIохадзэмэ къышIомызынэу къутамэхэр пахыкIыщтыгъ. ШышIоIум ыщэчын фэягъэ шы хьэкъу-жъокъу зытIущым акIуач1э.\nДжы хьак1эщ унэм тихьан. Унэ кIоцIыр хъоо-пщаоу, гуIэтыпIэу агъэпсыщтыгъэ. ХьакIэмэ апай гъолъыпIэ зытIу итэу, тIысыпIэхэри хьакIэщым рагъэуцощтыгъ. ГъолъыпIэм ышъхьагъ алырэгъу зиIэм пилъэщтыгъ. ащ ыкIыIукIэ лъытэныгъэ ин зыфашIырэ хъулъфыгъэу унагъом исыгъэм иIэшэ-шъуашэ палъэщтыгъ.\nУнагъом иблагъэми, иIахьылми е зыпарк1и фыщымытми зэригъэлъэгъунхэу, зыщигъэпсэфынэу къахахьэрэр ары адыгэхэр хьакIэкIэ заджэщтыгъэхэр.\nХьакIэ къызфэкIогъэ унагъор илыягъэу гумэкIыщтыгъ. ХьакIэм гъогууанэ къыкIугъэу, пшъыгъэу щытмэ, бэ тырамыгъашIэу гъомылэ хьазырэу яIэм щыщ фырахьэщтыгъ, хагъаIэщтыгъ. Адыгэ бзылъфыгъэ Iушэу, унэгъо тэрэз щапIугъэм гъэтIылъыгъэ IэпэчIэгъанэ имыIэу хъущтыгъэп. Ар къеушыхьаты мы гущыIэжъ дахэм: «ХьакIэ къэкIощт Iори гъэтIылъ, бэрэ щылъыгъ пIоу умышхыжь». ХьакIэм гъомылэм ишIу фызэблахыщтыгъ. ХьакIэр щысын хьак1эмэ, е псынкIэу тэджыжьынэу щытмэ кIэпщыр пчъаблэм зэрэпилъагъэмкIэ къашIэщтыгъэ.\nХакIэм гухэлъэу иIэмкIи, зыщежьэжьыщтымкIи бысымыр еупчIыщтыгъэп, хэбзагъэп. Ежь хьак1эм къы1омэ арыгъэ зиш1эщтыгъэр.\nХьакIэр щысын хьакIэмэ иши чIыпIэ къыфагъотыщтыгъэ, агъашхэщтыгъ, бэрэ щымысыщтымэ шышIоIум дэжь щагъашхэщтыгъ.\nХьакIэщыр, ныбжьыкIэхэр пIугъэн гъэсэгъэнхэмкIи, чIыпIэшIоу щытыгъ. ХьакIэр зэрагъэлъэгъунэу, рамгъэзэщынэу чылэм лIышIоу дэсмэ бысымым макъэ аригъэIущтыгъ къакIощтыгъэх. НыбжьыкIэу ащ къекIуалIэщтыгъэри\nХьакIэми, ар лIы цIэрыIоу лIы шъыпкъэу щытыгъэмэ, хэгъырэйхэми къэбар гъэшIэгъонэу, акъыл зыхэпхынэу къаIотэн алъэкIыщтыгъэр бэ.\nХьакIэщым унагъом ис хъулъфыгъэу жъы хъугъэу, зишыуанэ зэтезымыхыщтыгъэу, зилIыгъэ чIып1абэмэ ащызыушэтыгъэмкIи, зэщтегъэупIэ дэгъоу щытыгъ. Пчыхьэрэ ащ фэдэ лIым дэжь ежь фэдэуи нахь ныбжьыкIэхэуи чылэм адэсхэр къакIощтыгъэх, якIэлэгъум алъэгъугъэхэмрэ, къяхъулIагъэхэмрэ агу къагъэкIыжьыщтыгъэх. Ащ фэдэ къэбархэр, ныбжьыкIэхэр пIугъэнымкIэ, яшIэныгъэ, ягулъытэ нахь куу хъун, зиушъомбгъунымкIэ уасэ зимыIэ амалэу щытыгъ. ХьакIэщыр ныбжьыкIэхэмкIэ ублэпIэ еджапIэу щытыгъэу пIон плъэкIыщт.\nСыда ц1ыфыр зыгъэдахэрэр\nХъулъфыгъэми бзылъфыгъэми ыныбжь икъоу ц1ыфмэ ахахьэу зыхъук1э, ар зыфэдэ ц1ыфыр къэош1э. Ц1ыфэу унэгъо зэгуры1ом къихъуагъэу, ныжъ-тыжъмэ ягъэсэпэтхыдэ зынэсыгъэр дэи хъун ылъэк1ыщтэп. Ащ фэдэ ц1ыфыр адыгагъэм къыдилъытэрэ шэн-хабзэхэм арыгъозэщт, адэхыщтэп.\nДэхагъэр зыхэмылъ щы1эп: гущы1ак1эми, уцук1эми, т1ысык1эми, нахьыжъмэ зэрафыщытми. Шъорыш1 хэлъми къэпш1эщт. Ащ фэдэ ц1ыфым бэ зэпичыщтэп, икупк1 шъыпкъэр къыдэоещт. Ц1ыф шъырытэу зыпкъ ит зэпытыр зэк1ок1ырэп, и1эбак1и, иплъак1и, ифыщытык1и зы. Ащ фэдэм уедэ1у зэпыты пш1оигъу, пэблагъэ ухъунэу уфай, плъэгъунэу ук1эхъопсы охъу. Шэн-гъэпсык1э дахэм ащ фэдэ ц1ыфыр къегъэдахэ, къэзыуцухьэрэмэ къахегъэщы, зыш1эрэмэ агу дахэк1э елъы, щысэ тырахэу мэпсэу.\nДжары сэ сиш1ошък1э ц1ыфыр зыгъэдахэу къысщыхъурэр. Шэн-гъэпсык1э дахэ пхэлъмэ ц1ыфмэ дахэк1э уаш1эщт.\nГъыщ Казбек я 6-рэ В классым ис еджак1у\nТЕМЭР: «АДЫГЭ БЭНАКIОХЭР».\nСабыир иц1ык1угъом щегъэжьагъэу гухэлъ горэ къыздырехьак1ы. А гухэлъэу и1эм игъаш1э феузэнк1ы, фэк1о. Джащ фэдэу къысш1ош1ы тиреспубликэ ис бэнэк1о ц1эры1охэу Хьасэнэ Мурат, Хьапэе Арамбый, Емыж Арамбый джы бэнэк1о ныбжьык1эхэу Хьакурынэ Хазрэт, К1убэ Хьамед, ик1и нэмык1хэри. Мыхэр яц1ык1угъом щегъэжьагъэу бэнэным пылъыгъэх сыдигъуи ар ханэнэу агу къихьагъэп.\nМы сочинениер стхыным ыпэк1э бэрэ сегупшысагъ, хэт сыкъытегущы1эмэ хъуна? Хэт тикъуаджэ дэс спортсменмэ ащыщэу сыкъызтегущы1эщтыр? Хьауми тиреспубликэ исмэ ащыщэу хэт сыкъытегущы1эщта? Бэ сшъхьэ къихьагъэр, ау зэк1эмэ ак1ы1у къэхъу зэпытыгъэр сят.\nСятэ иц1ык1угъом щегъэжьагъэу бэнэным пылъыгъ. Ащ итренерыгъэр ары сэ джы ситренерыр. Ар Шънэхъо Мурат Исхьакъ ыкъор ары. Сятэ сырыгушхонэу щыт. Ар зэнэкъокъу зэфэшъхьафыбэмэ ахэлэжьагъ, апэрэ ч1ып1эхэр бэрэ къыхьыгъэх. Ащ областымк1и, краимк1и тек1оныгъэхэр къащихьыгъэх. Ар къаушыхьаты грамотэхэу медальхэу, кубокэу, ш1ухьафтын зэфэшъхьафэу къыфагъэшъошагъэмэ.\nАр къулыкъум зэк1оми спортыр хинагъэп. Северо-Кавказскэ военнэ округым зэнэкъокъухэу бэнэнымк1э къалэу Ереван щызэхащэгъагъэмэ апэрэ ч1ып1эхэр мызэу мыт1оу къащыдихыгъэх. Ык1и ар къаушыхьаты кубок зэпэлыдыжьымрэ грамотэхэу дышъэпсык1э хэутыгъэхэу тадэжь илъхэмрэ. Ар кандидатыгъ спортымк1э мастер хъунэу. Джыри ащ спортыр хинэрэп. Футболымк1э зэнэкъокъоу районым щызэхащэрэмэ ахэлажьэ. Сэ соревнованиехэм сызык1ок1э ежьыри къэк1о, сызэрэбанэрэм къеплъы. Сыкъызык1ожьык1э, прием зэфэшъхьафхэр къулай хэлъэу зэрэпш1ыщтхэр къысегъэлъэгъух. Сэ ащ лъэшэу сырэгушхо ык1и олимпийскэ джэгук1эхэу дунаим щык1орэмэ ащыщ горэм сыхэлэжьэнэу мурад зыфэзгъэуцужьыгъ.


Гухэлъыр агъэцэкIэнэу рагъэжьагъ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nГухэлъыр агъэцэкIэнэу рагъэжьагъ\nЭкономикэм зыпкъ итэу хэхъоныгъэ ышIыным фэгъэзэгъэ Комиссием изэхэсыгъоу тыгъуасэ щыIагъэр зэрищагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат. Экономикэм ыкIи социальнэ лъэныкъом IэпыIэгъу афэхъугъэнымкIэ федеральнэ ыкIи шъолъыр унашъоу ашIыгъэхэр гъэцэкIагъэхэ зэрэхъурэр ары зытегущыIагъэхэр.\nРеспубликэм ипащэ къызэрэхигъэщыгъэу, экономикэр игъорыгъоу егъэжьэжьыгъэныр Урысыем и Президентэу Владимир Путиным пшъэрылъ шъхьаIэу къыгъэуцугъэхэм ащыщ. А IофшIэныр Адыгеим щырагъэжьагъ. 2020-рэ илъэсым экономикэм зыпкъ итэу хэхъоныгъэ ышIыным фытегъэпсыхьэгъэ кризисым пэшIуекIорэ планэу аштагъэр шIуагъэ къытэу гъэцэкIэгъэн зэрэфаер КъумпIыл Мурат хигъэунэфыкIыгъ. Ащ лъэныкъуи 4 шъхьаIэхэм къадыхэлъытэгъэ Iофтхьэбзэ 45-рэ хэхьагъэх: цIыфхэм IофшIапIэхэр ягъэгъотыгъэнхэр, экономикэмкIэ мэхьанэшхо зиIэ предприятиехэм (чIыпIэ къин итхэм), предпринимательствэ цIыкIум ыкIи гурытым, псэолъэшIыным, цIыфхэм IэпыIэгъу афэхъугъэныр.\n«ТкIуачIэ ехьылIагъэу, шIуагъэ къытэу федеральнэ IэпыIэгъур зэрэдгъэфедэрэм, экономикэр игъорыгъоу едгъэжьэжьынымкIэ екIолIакIэу къыфэдгъотырэм бэкIэ елъытыгъэщт республикэм тапэкIэ хэхъоныгъэу ышIыщтхэр», — къыхигъэщыгъ Адыгеим и ЛIышъхьэ.\nАР-м экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ иминистрэу Геннадий Митрофановым къызэриIуагъэмкIэ, жъоныгъуакIэм и 28-м ехъулIэу банкхэм предпринимательствэ цIыкIум ыкIи гурытым исубъекти 188-мэ сомэ миллиардрэ миллион 24-рэ зытефэгъэ финанс IэпыIэгъу аIэкIагъэхьагъ. IэпыIэгъу шъхьаIэр — тынхэм пIалъэу апылъыр афызэкIэхьэгъэныр ары. ЛэжьапкIэм итын сомэ миллион 72-рэ пэIуагъэхьагъ, ащ ишIуагъэкIэ IофшIэпIэ чIыпIэ мини 3 фэдиз къызэтырагъэнагъ. IэпыIэгъур анахьэу зыгъэфедагъэхэр республикэм икъэлэ шъхьаIэ, Мыекъопэ ыкIи Кощхьэблэ районхэм ялIыкIохэр арых.\nАщ дакIоу Программэу 8,5-м къыдыхэлъытагъэу фэгъэкIотэныгъэ зиIэ чIыфэхэр предпринимательхэм аратых. ЯIофшIэн рагъэжьэжьынымкIэ кредитэу аштэрэм проценти 2 (илъэсымкIэ) пылъыр. IофшIапIэм Iутхэм япчъагъэ къызэтезыгъанэхэрэм мы чIыфэр зэрэпсаоу е ащ изы Iахь (процент 80) афапщыныжьыщт. Джащ фэдэу АР-м предпринимательствэм IэпыIэгъу фэхъугъэнымкIэ и Фонд фэгъэкIотэныгъэ зиIэ займ мыинхэр (зы процент пылъэу сомэ миллионым нэс) аретых, аштэгъахэхэмкIэ атын фаехэр мэзи 6-кIэ афызэкIехьэ. Непэрэ мафэм ехъулIэу сомэ миллиони 4,5-рэ зытефэрэ займи 5 аритыгъ, 6 агъэхьазыры, 19-мэ чIыфэр зыщатыжьыщт пIалъэр афызэкIахьагъ.\nМы лъэныкъомкIэ IофшIэнышхо егъэцакIэ КIыкI Артур зипэщэ гупчэу «Сибизнес» зыфиIорэм.\n«Гупчэм шIуагъэ къытэу Iоф зэришIэрэр, фэIо-фашIэхэр зэрифэшъуашэу зэригъэцакIэхэрэр тэлъэгъу. Арышъ мыщ фэдэ амалхэр муниципалитетхэм зэкIэми яIэн фае, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nОбщественнэ амалхэр гъэфедэгъэнхэм мэхьанэшхо иIэу республикэм ипащэ елъытэ. АщкIэ зишIогъэшхо къэкIощтэу ылъытэрэр Урысыем ипромышленникхэм ыкIи ипредпринимательхэм я Союз ишъолъыр къутамэ иIофшIэн зэрэзэхищэрэр ары. Ащ ипащэу Сергей Погодиным пшъэрылъ фишIыгъ IэпыIэгъум епхыгъэ шIыкIакIэхэм ягупшысэнхэу ыкIи бизнес-зэдэгущыIэгъумкIэ шIуагъэ къэзытыщт площадкэ агъэпсынэу. Мыщ имызакъоу псэолъэшIыным ылъэныкъокIи IофшIэныр нахь гъэлъэшыгъэн фаеу ащ фэгъэзагъэхэм къафигъэпытагъ.\nЭкономикэм хэхъоныгъэ ышIынымкIэ мэкъумэщ хъызмэтым мэхьанэшхо зэриIэр республикэм ипащэ къыIуагъ. Министрэу Къуанэ Анзаур къэзэрэугъоигъэхэр зэрэщигъэгъозагъэхэмкIэ, мы мэзиплIым продукцием икъыдэгъэкIынкIэ гъэхъэгъэшIухэр щыIэх, джащ фэдэу лэжьыгъэм ипхъын аухыгъ. 2020-рэ илъэсым хъызмэтым хэщагъэхэм сомэ миллион 553,3-рэ зытефэрэ къэралыгъо IэпыIэгъу арагъэгъотынэу агъэнафэ. Непэрэ мафэм ахэм ащыщэу 207-мэ сомэ миллиони 110-рэ аIукIагъ.\nХэбзэIахь фэгъэкIотэныгъэхэм ыкIи непэ щыIэ IэпыIэгъум афэгъэхьыгъэу къэгущыIагъ федеральнэ хьакъулахь къулыкъум АдыгеимкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу ДышъэкI Адам.\nУФ-м и Президент къызэригъэнэфагъэу, эпидемием ыуж экономикэр зэтезгъэуцожьыщт лъэпкъ планыр правительствэм шъолъырхэр ыкIи бизнесыр игъусэхэу зэхагъэуцон фае. Джащ фэдэу КъумпIыл Мурат ипшъэрылъкIэ федеральнэ мэхьанэ иIэу бизнес цIыкIум ыкIи гурытым IэпыIэгъу афэхъугъэным фытегъэпсыхьэгъэ шъолъыр предложениехэр агъэхьазырыгъэх. Ахэр къизыIотыкIыхэрэ тхыгъэхэр УФ-м и Правительствэ и Тхьаматэу Михаил Мишустиным ыцIэкIэ агъэхьыгъэх.


ТехнологиякIэхэм атетэу | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ гъогу отраслэмкIэ анахь мэхьанэ зиIэхэр къыгъэнэфагъэх, пстэуми апэу псэолъэшI ыкIи гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр зэшIохыгъэнхэр ары.\n«БэмышIэу тшIыгъэ ыкIи дгъэцэкIэжьыгъэ гъогухэм ягъэцэкIэжьын икIэрыкIэу ахъщэ пэIудгъэхьанэу щытэп. ЗэрищыкIагъэм тетэу IофшIэнхэр дэгъоу дгъэцэкIэнхэр ары тынаIэ зытедгъэтын фаер. Росавтодорым ипащэу Сергей Кельбах зэзэгъыныгъэу дэтшIыгъэм тегъэпсыхьагъэу Адыгеим экспертхэр къыгъэкIуагъэх, ахэр отраслэм испециалистхэм яегъэджэн фэгъэзэгъэщтых. Ащ нэмыкIэу ахэм пэщэныгъэ дызэрахьэзэ автомобиль гъогу километри 10 республикэм щагъэпсыщт, технологиякIэхэм шIуагъэу яIэм уасэ фэтшIыным иамал ащ къытыщт», — къыкIигъэтхъыгъ КъумпIыл Мурат.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, гъогухэр дэгъоу, зэрищыкIагъэм тетэу зыдгъэпсыхэкIэ, зэщымыкъохэу бэрэ ахэр тфэлэжьэнхэ алъэкIыным диштэу зытшIыхэкIэ, Гъогу фондым икъэкIуапIэхэр гъэцэкIэжьынхэм апэIутымыгъахьэу, транспорт сетым ихэхъоныгъэ пэIудгъэхьан тлъэкIыщт. ЦIыфхэми ящыIакIэ нахьышIу шIыгъэнымкIи, республикэм инвестициехэр нахьыбэу къихьанхэмкIи ащ ишIуагъэ къэкIощт.\nАщ къыкIэлъыкIоу КъумпIыл Мурат Тэхъутэмыкъое районым ипащэу Шъхьэлэхъо Азмэт пшъэрылъ фишIыгъ къалэу Краснодар екIолIэрэ федеральнэ трасситIур зэзыпхыщт автомобиль гъогум пае чIыгу къыхэгъэкIыгъэным иIофыгъо зэхифынэу.\nГъогухэм ягъэцэкIэжьынкIэ муниципалитетхэм Iофэу ашIэрэм фэгъэхьыгъэ къэбарым зэIукIэм щедэIугъэх. Адыгэкъалэ имэрэу ЛIыхэсэ Махьмудэ къызэриIуагъэмкIэ, республикэ бюджетым щыщэу сомэ миллион 20 фэдиз хъурэ ассигнование тедзэхэр Адыгэкъалэ ыIэ къыригъэхьагъэх. Республикэм и ЛIышъхьэ Адыгэ Республикэм псэолъэшIынымкIэ и Министерствэ пшъэрылъ фишIыгъ джыри сомэ миллиони 10 къалэм къыфыхэгъэкIыгъэным иамал хэплъэнэу.\nКъэлэ гъэпсыкIэ зиIэ псэупIэу Яблоновскэм сомэ миллион 70-м ехъу джыри IэкIагъэхьагъ, ащ хэхьэ гурыт еджапIэу N 27-м екIурэ гъогум ишIын пэIуагъэхьащтри. Районым ипащэу Шъхьэлэхъо Азмэт къызэриIуагъэмкIэ, графикым диштэу IофшIэнхэр макIох, къэзытхырэр Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу.\nИнэм къэлэ псэупIэм джыри сомэ миллион 20 IэкIэхьагъ, IофшIэнхэм яапэрэ чэзыу зэшIохыгъэным пае аукционымкIэ макъэ арагъэIугъах. Къэлэ псэупIэм ипащэу Хъоткъо Хъызыр къызэригъэгугъагъэхэмкIэ, пIалъэу рахъухьагъэхэм псэолъэшIыныр зэшIуахыщт.\nСтаницэхэу Джаджэмрэ Дондуковскэмрэ ягъогухэм ягъэцэкIэжьын телъытагъэу джыри сомэ миллион 20 къыхагъэкIыгъ. Районым ипащэу Александр Бутусовым къызэриIуагъэмкIэ, аукционым фэгъэхьыгъэу макъэ къагъэIугъах, пIалъэу агъэнэфагъэхэм ателъытагъэу псэолъэшIхэр IофшIэным фежьэщтых.\nКъумпIыл Мурат къызэрэкIигъэтхъыгъэмкIэ, гъогухэм яшIын иIофыгъо ренэу анаIэ тырагъэтын фае. Урысыем ихэхъоныгъэ истратегие зэшIохыгъэным пае Адыгеимрэ Пшызэ шъолъырымрэ зэдызэшIуахыщт Iофтхьабзэхэм ателъытагъэу муниципалитетхэм гъогу отраслэмкIэ проектхэр зэхагъэуцонхэ зэрэфаер шъхьафэу къыкIагъэтхъыгъ.


13 ноября 2010 / Новости/Общество Комментарии: 0\nЛъэпкъхэр "зэщызыхъо" зышIоигъохэмэ къадэхъущтэп\nУрыс-Кавказ заом илъэхъан пачъыхьэм идзэ хэтэу тичIыгу машIом зыкъыщезыгъэIэтыщтыгъэхэм, къуаджэхэр зыгъэстыщтыгъэхэм, мамыр цIыфхэр языгъэукIыщтыгъэхэм ащыщэу, дзэшхом ипащэу Михаил Романовым исаугъэт Мыекъопэ районым щагъэуцугъ.\nАщ еплъыкIэу фыряIэр зэдгъашIэмэ тшIоигъоу Адыгэ Республикэм ицIыф цIэрыIохэу, тинахьыжъ лъапIэхэм, зэлъашIэрэ тхакIохэм, шIэныгъэлэжьхэм, общественнэ IофышIэхэм гущыIэгъу тафэхъугъ.\nТхьаркъохъо Юныс, филологие шIэныгъэхэмкIэ доктор, адыгэ-урыс гущыIалъэм изэхэгъэуцуакIу, общественнэ IофышIэшху:\n- Политикэ зыхэлъ Iофыгъомэ уатегущыIэ зыхъукIэ уахътэр къыдэплъытэн фае. Илъэси 100-м ехъу зытешIэгъэ лъэхъаным къыфэбгъэзэжьмэ, макIэп къэбгъэпIэжъгъэин плъэкIыщтыр. Урысхэм непэ "тшынахьыжъкIэ" тяджэ. ЯшIуагъэ къытэмыкIэу сIорэп. Тызэдэпсэушъ, тэри тишIуагъэ ядгъэкIэу сэлъытэ. ИлъэсыбэкIэ узэкIэIэбэжьзэ, урысхэр бгъэпыинхэ фаеу слъытахэрэп. Тымыгъэпыйхэмэ нахьышIу.\nЗыгу къэкIи Михаил Романовым саугъэт фэзыгъэуцугъэхэр урысхэм шIукIэ афэмылажьэхэу сэлъытэ. ЯпчъагъэкIэ бэ мыхъурэ лъэпкъхэр урысхэм арагъэпыйхэ ашIоигъоу а Iофыгъор къаIэтыгъ. Урысмэ афэлажьэхэ, афэупсэхэ фэдэу зыкъагъэлъагъозэ, обществэм яягъэ рагъэкIы. Непэ урысхэм тафэупсэжьын ищыкIагъэп - ар адыгэмэ бэшIагъэу къагурыIуагъ. ЛъышIэжь Iофи тилъэпкъэгъумэ къаIэтырэп. Тызэкъошым фэдэу тызэхэт. Сэ адыгэу сыгу рихьэу сызыIукIагъэм нахь макIэп урысэу сыгу рихьэу сызыIукIагъэр.\nУрысыем ыIэ къытфищэеу, лъэпкъ IофыгъомкIэ ишIуагъэ къытигъэкIэу бэрэ къыхэкIы. Арышъ, урыс е адыг сIоу Iоф зыдасшIэхэрэр зэхэсыдзыхэрэп.\nДиным, политикэ мыкъабзэм афэгъэхьыгъэ саугъэтхэр агъэуцух, къащ тамыгъэхэри хьаIум фэдэу "къэтэджых". Ахэри тэрэзыхэп. адезгъаштэрэп. Джырэ уахътэм Темыр Кавказым тиреспубликэ нахь щырэхьатэу шъолъыр иIэп. Тэ щысэ къэтэгъэлъагъомэ, дахэу тыщыIэмэ сыда "укъытэцэлэшхэн" зыкIыфаер къызгурыIорэп, къызгурыIони ылъэкIыщтэп. ЗэрэхъурэмкIэ, тэ, адыгэхэм, ащ ипэгъокIэу зыгорэхэр тшIэн фае. Ар урысхэми яфедэп, тэри тифедэп. Ар лъэпкъ зэмызэгъыныгъэм фэлажьэ. Тифедэп. Бырсырыр къэзыIэтыгъэр тфызэхэмыфыжьынэуи къысщэхъу. Лъэпкъ пэпчъ узэрэщытхъуни, зэрэуубыщтыри щыIэх. Пачъыхьэу Романовым иунагъо аукIыгъ. Ар адыгэмэ аIэ къыралъхьагъэу щытыгъэмэ, гу шъабэ къызыхагъэфэни, унагъор къагъэнэжьынкIи пшIэхэныеп.\nМ. Романовым саугъэт фэзыгъэуцугъэхэр хэукъуагъэх. ТызэдыщыIэным пае ащ фэдэ саугъэтэп тищыкIагъэр. Советхэм яльэхъани ишIуагъэ къытэмыкIыгъэу къасIорэп. Адыгэхэр шIэныгъэм нахь пыщагъэ хъугъэх, лъэпкъэу къэнэжьынхэ алъэкIыгъ. Узэгупшысэн щыIэшъ, зэщыхъуакIомэ тафэжъугъэсакъ. Сыда рэхьатэу тызыкIыщымыIэщтыр? ЦIыфхэр ежьхэм арэмыухъужьых, тэри гъогу пхэндж тытыращэным пэрэмылъых. Мамырныгъэм нахьышIу псэукIэ щыIа? ЦIыф къызэрыкIомэ заом шIуагъэ хахэу хэта зылъэгъугъэр? Саугъэтым икъэбар къезыхьыжьагъэхэр урысхэм, зэкъошныгъэм афэусэхэрэпышъ, тызэрэщарэмыхъу.\nНахь кIочIэшхом нахь кIочIаджэр къыримыдзэу къыхэкIы. Адыгэ фольклорым упкIэкIыгъэу гупшысэ дэхабэ хэлъ, ащи зэщыхъуакIомэ зыфагъазэ сшIоигъу. "Къамзэгу такъэмрэ пыжъымрэ" зыфиIорэм ерэджэхи, саугъэтым къешIэкIыгъэ Iофэу къырахьыжьагъэм иегъэшхо къызэрэтэкIыщтыр къагурыIощт.\nШъхьэлэхъо Абу - филологие шIэныгъэхэмкIэ доктор, зэлъашIэрэ литератор, Адыгэ Хасэм, Дунэе Адыгэ Хасэм ятхьамэтагъ:\n- ШIу агу илъэу саугъэтыр агъэуцугъэу слъытэрэп. ЦIыфхэр зэфагъэблынхэ, зэпагъэуцунхэ ямурад. Саугъэт зыфагъэуцурэм пэшIорыгъэшIэу терэгущыIэх. ШIоу ышIагъэр, еу къыгъэнагъэр зэрарэгъашI. Непэ адыгэ чIыгум саугъэт макIэп щагъэуцурэр. Лъэпкъыр зыгъэкIоды зышIоигъогъэ дзэпащэм ыцIэ къаIэтыжьы ашIоигъу. Сыда ар къызыпкъырыкIырэр? Агу илъэу къысщыхъурэп. ЦIыфмэ агу джэнджэш къырагъэхьанэу, лъэпкъхэр зэпагъэуцунхэу фаех, мыкъабзэ Iофхэр зэрахьэх.\nПачъыхьэм иполитикэ, ащ дезыгъаштэщтыгъэмэ яхьылIэгъэ тхылъхэр къыдарагъэкIых - джащыгъум къэнэфэщт машIом кIэзыгъэстыщтыгъэхэр. ШIу зыгу къытфимылъмэ саугъэтыр агъэуцугъ. Адыгэ Хасэм пащэу илъэсыбэрэ сыриIагъ, лъэпкъхэр зэщытхъухэу Iоф зэгорэм къыщаIэтыгъэу къэсшIэжьырэп. ТичIыгу тисэу сыд къытаIуалIэми хъущтэу слъытэрэп. Тимамыр щыIакIэ арэмыукъоба, сыда тызэрагъэмысэщтыр? Къэралыгъо гъэпсыкIэ зиIэ республикэм тыщэпсэу, нахьышIум тыщэгугъы, тихэхъоныгъэхэр къягуаоу къащэхъуми сшIэрэп...\nМамый Руслъан - филологие шIэныгъэхэмкIэ доктор, гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ республикэ институтым идиректор игуадз:\n- Саугъэт бгъэуцуным пае бэ узэгупшысэн фаер. Адыги, урыси, нэмыкI лъэпкъэу исхэми шIуагъэ къафихьыщтмэ уемыгупшысэ хъущтэп. ЧIыгоу зыщыбгъэуцурэм итарихъ къыдэмылъытэныр тэрэзыхэп. "Лъэпкъ зэщыхъокIо" саугъэт тищыкIагъэп.\nТиунэ тис. Адыгэхэр бэ мэхъухэми, макIэхэми - ар Iоф шъхьаф. Лъэшэу зыгорэхэр къытфэгумэкIы ашIоигъомэ, макIэ адыгэхэр хъунхэр къызыхэкIыгъэр, хэгъэгу 55-м ехъумэ ащыпсэунхэр зэлъытыгъэ хъугъэр нахь куоу зэрагъашIэ сшIоигъу.\nУрыс лъэпкъыр тэгъэлъапIэ, зэфыщытыкIэшIухэр сыдигъуи дытиIэнхэу тыфай. Бырсыр къытэзышIылIэ зышIоигъохэр, Темыр Кавказым заом "щыкIэзыгъэстынэу" фаехэр къежэх Адыгеим зэмызэгъыныгъэхэр къитэджэнхэу. Егупшысэхэрэп Темыр Кавказым лъэпкъи 170-рэ зэрэщыпсэурэм. Урысыем зэкIэмкIи лъэпкъэу исыр 187-м къыщымыкIэу къалъытэ. Джырэблагъэ ащ фэгъэхьыгъэу УФ-м и Президентэу Дмитрий Медведевыр телевизорымкIэ къызэгущыIэм Iофыгъо инхэр къыIэтыгъэх.\nАкъыл хэлъэу ерэгупшысэх чылэм, къалэм, хэгъэгум апае. Адыгэ лъэпкъым гукIэ хьакIэу ымыштэрэ цIыф щыIэп. АщкIэ адыгэ хабзэм нэмыкI лъэпкъмэ тахигъэкIуакIэрэп. ДгъэлъапIэу тиIэр макIэп шъхьае, ащ ипропагандэ пымылъыхэу тызэрэзэщахъощтым Iоф зырагъэшIызэ, шIуагъэ къытфэзымыхьыщт саугъэтхэр Мыекъопэ районым, хы ШIуцIэ Iушъом зэрэщагъэуцухэрэр тигухэкIых.\nПэнэшъу Сэфэр - Адыгэ Республикэм инароднэ тхакIу:\n- Адыгэ лъэпкъым шIу къыфэзымышIагъэмэ ясаугъэтхэр тичIыгу зэрэщагъэуцухэрэм бэрэ тытегущыIэ. Ащ фэдэ саугъэтхэм сяуцуалIэу сынэгу ихыгъэу сяплъын слъэкIыщтэп. Тятэжъхэр хым хэзытэкъуагъэхэм, тикъуаджэхэр зыгъэстыгъэмэ сыда тащытхъун зыкIыфаер?\nЗэмызэгъыныгъэ обществэм къыхэзылъхьэ зышIоигъохэр бгъэпщынэнхэр нахь къесэгъэкIу. Урыс-Кавказ заом фэгъэхьыгъэ саугъэт джыри Мыекъуапэ щагъэуцуугъэп. ТичIыгу къэзыухъумагъэхэр тарихъым хэзыгъэкIуакIэ зышIоигъомэ тимыщыкIэгъэ саугъэтхэр агъэуцух, ахъщэу ащ пэIухьащтыри къагъоты.\nАдыгэхэр зэунэхъулIагъэхэр, заом ехьылIэгъэ тхылъхэр тишIэныгъэлэжьмэ нахьыбэрэ къыдагъэкIынхэ фае. Зыгорэм джыри тезэоным паеп, тарихъыр цIыфмэ нахь дэгъоу ашIэным бырсырхэр къытхамылъхьанхэм пае нахь.\nТэ, тхакIохэм, ащ фэдэ темэхэр нахьыбэрэ къэтIэтынхэ, мамырныгъэм игъэпытэн тызэрэдэлажьэрэр къэдгъэлъэгъоныр типшъэрылъхэм ахэсэлъытэ.\nСтIашъу Юр - дунаим щашIэ, сурэтышI-модельер, Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо шIухьафтын къыфагъэшъошагъ, Мамырныгъэм и Лигэ илауреат:\n- Ренэу тыгу къагъэкIыжьы тилъэпкъ зэрэмакIэр, тытхьамыкIэу тыкъагъэлъагъо ашIоигъу. Непэрэ мафэм, я XXI-рэ лIэшIэгъум ар къекIухэрэп. ТичIыгу заокIэ пачъыхьэм зэриштагъэр, илъэси 100-м нахьыбэрэ тилъэпкъ къызэрезэуагъэхэр щытхъукIэ зыфалъэгъужьа?\nТхьамыкIагъоу заом къытфихьыгъэм шъхьэихыгъэу тытегущыIэн тыфитыгъэп, тхылъэу ащ ехьылIагъэу къыдагъэкIыгъэри мэкIэ дэд.\nСэ сиIофшIэн мамырныгъэм игъэпытэн, цIыфыр дэхагъэм фэпIугъэным, шIэжь тиIэным фэгъэхьыгъ. ЗэщыхъуакIомэ сащыщэп, егъашIи ащыщ сыхъущтэп.\nАбрэдж Альмир, ХьакIэгъогъу Къэсэй, ЕмтIылъ Юсыф, Кощбэе Пщымаф, КIыргъ Асхьад, Хъоткъо Самир, Шэуджэн Эмилие, ЦуукI Налбый, Хъуажъ Мэджыдэ, нэмыкIхэми яеплъыкIэхэм общественнэ мэхьэнэ ин яI, ахэми шъуащыдгъэгъозэщт.\nУрысыем ижурналистхэм я Союз хэт


«ЦIыфхэм япсауныгъэ пстэумэ анахь шъхьаI» — Адыгэ макъ\n«ЦIыфхэм япсауныгъэ пстэумэ анахь шъхьаI»\nУФ-м и Президентэу Владимир Путиным зэпахырэ узэу «Коронавирус Covid-19» зыфиIоу зэрэдунаеу зэлъызыкIугъэм цIыфэу къэралыгъом исхэр щыухъумэгъэнхэм, къызэузыгъэхэм япчъагъэ хэмыхъоным, зэрарэу къыхьырэр нахь макIэ хъуным афытегъэпсыхьэгъэ унашъоу ышIыгъэхэр къызщыриIотыкIыгъэ джэпсалъэ тыгъуасэ къышIыгъ.\nКоронавирусыр къызежьагъэм къыщыублагъэу Iофтхьабзэу зэшIуахыгъэхэм яшIуагъэкIэ, нэмыкIхэм ягъэпшагъэмэ, Урысыем макIэу ащ зызэрэщиушъомбгъурэр пстэумэ апэу Владимир Путиным къыхигъэщыгъ. Ау къытпэблэгъэ къэралыгъуабэхэр лъэшэу зэрэзэлъикIугъэхэм ыпкъ къикIыкIэ, къытэнэмысыхэнэу пшIын зэрэмылъэкIыщтым, нэбгырэ пэпчъ зыфэсакъыжьыным, зиухъумэным, игупсэхэм афэсакъыным нэмыкIырэ хэкIыпIэ зэрэщымыIэм ащ къакIигъэтхъыгъ.\n— Тэ тиамалыр тызэдеIэжьзэ игъом типшъэрылъхэр зэшIотхынхэр, профессионализмагъэ хэлъэу тыпэшIуекIоныр ары, — къыIуагъ ащ. — ЦIыфхэм ящыIэныгъэрэ япсауныгъэрэ пстэумэ анахь шъхьаI.\nВладимир Путиным врачхэм, фельдшерхэм, IэпыIэгъу псынкIэм щылажьэхэрэм, медсестрахэм, ФАП-хэм ачIэсхэм закъыфигъазэзэ, коронавирусым пэшIуекIогъэнымкIэ ахэр пстэумэ апэ зэритхэр къыхигъэщыгъ, «тхьашъуегъэпсэу» къариIуагъ. УзэрэзекIон фэе шапхъэу ахэм къагъэнафэхэрэр зэпстэумэ, анахьэу нэжъ-Iужъхэм, агъэцэкIэныр шIокI зимыIэ Iофэу зэрэщытми мыщ дэжьым къыщыкIигъэтхъыгъ.\nВладимир Путиным УФ-м и Конституцие гъэтэрэзыжьынэу фашIыгъэхэм цIыфхэм амакъэхэр зыщыфатыщтхэ мафэу мэлылъфэгъум агъэнэфагъэр зэрэзэкIахьэрэр апэ къыхигъэщыгъэхэм ащыщ. Шъолъырхэм яIофхэм язытет, медицинэм иIофышIэхэм, шIэныгъэлэжьхэм, нэмыкI специалистхэм яеплъыкIэхэр къыдалъытэнхэшъ, а мафэр зытыраубытэщтыр нахь кIасэу агъэнэфэщт.\nЗэпахырэ узым зимыушъомбгъуныр, къэралыгъор зэлъимыкIуныр анахь шъхьаIэу зэрэщытыр, цIыфхэр яунэхэм арысынхэр хэкIыпIэ анахь тэрэз зэрэхъурэр къыдилъытэзэ, къихьащт тхьамафэр, гъэтхапэм и 28-м къыщыублагъэу мэлылъфэгъум и 5-м нэс, зыгъэпсэфыгъоу шIыгъэнэу зэрэрихъухьагъэр къыIуагъ. Сымэджэщхэр, аптекэхэр, щапIэхэр, банкхэр, общественнэ транспортым игъэзекIон пылъ организациехэр ары Iоф зышIэщтхэр.\nЦIыфхэр социальнэу ухъумэгъэнхэм, IофшIэпIэ чIыпIэхэр, гъотэу яIагъэхэр чIамынэнхэм, коронавирусым зэрарэу къафихьырэр нахь макIэ шIыгъэным, бизнес цIыкIур ыкIи гурытыр зэхэмытэкъонхэм афытегъэпсыхьэгъэ унэшъо зэфэшъхьафхэри къышIыгъэх.\nСоциальнэ ахъщэ тынхэр, фэгъэкIотэнхэр къызтефэхэрэм ахэр джыри къаратынхэм пае тхылъхэр икIэрыкIэу агъэхьазырыжьых. Джы ар имыщыкIагъэу илъэсныкъо благъэм къатефэрэр къафэкIощт. Джащ фэдэу Хэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къызщыдахыгъэр илъэс 75-рэ зэрэхъурэм ипэгъокIэу ахъщэ тынхэр зыфагъэнэфагъэхэм мэлылъфэгъу мазэм шIомыкIэу къаратыщтых.\nУнагъоу кIэлэцIыкIу зэрысхэм IэпыIэгъу тедзэ ятыгъэным фэшI илъэсищым емыхъугъэ сабый зиIэу ны мылъкур къызтефэхэрэм мэлылъфэгъу мазэм къыщыублагъэу, мэзищым къыкIоцI сабый пэпчъ сомэ мини 5 къыфэкIощт.\nУФ-м и Президент унагъоу зигъот макIэхэм арыс кIэлэцIыкIоу илъэси 3-м къыщегъэжьагъэу 7-м нэс зыныбжьхэм мазэ къэс ахъщэ тын къаратыным кIэщакIо фэхъугъэу, ащ фэгъэхьыгъэ унашъом джырэблагъэ кIэтхагъ. Ар къызтефэхэрэм бэдзэогъу мазэм къыщыублагъэу ахъщэр къафэкIонэу ары зэрэщытыгъэр. Джы Владимир Путиным къызэриIуагъэмкIэ, мэкъуогъу мазэм и 1-м къыщыублагъэу ар къатыщт.\nДжащ фэдэу коронавирусым ыпкъ къикIыкIэ сымэджэщхэм ачIэфагъэхэм е унэхэм арысхэм нахьыпэкIэ гъотэу яIагъэр къызэтегъэнэжьыгъэным пае цIыфыр сымаджэу зыщысыгъэ мафэм ахъщэу къыратын фаер къызэралъытэщтыгъэ шIыкIэм зэхъокIыныгъэхэр фэхъущтых. ЛэжьэпкIэ анахь макIэу агъэнэфагъэм къыпкъырыкIыхэзэ ар къалъытэнэу къэралыгъом ипащэ унашъо къышIыгъ.\n«Covid-19-м» къэралыгъохэм, зэкI пIоми хъунэу, яэкономикэ зэщигъэкъуагъ. Урысыери ахэм ащыщ. Президентым ар къыдилъытэзэ, IофшIэпIэ чIыпIэ имыIэу къэнагъэхэм, хъызмэтшIапIэхэр зэтезыхэмэ, тапэкIэ ар чIэзынэщтхэм IэпыIэгъоу ятыгъэн фаери къыгъэнэфагъ. Непэ IофшIэпIэ чIыпIэ зимыIэхэм пособиеу къаратырэр сомэ мини 8 мэхъу. Джы ар лэжьэпкIэ анахь макIэу агъэнэфагъэм, ар сомэ 12130-рэ, фэдиз ашIыщт.\nПсэукIэ амалэу иIэр нахьышIу шIыгъэным пае ипотекэ зыгъэпсыгъэхэми, нэмыкI Iоф пэIуагъэхьанэу чIыфэ банкым къыIызыхыгъэхэми IэпыIэгъу аратыщт. Ахэм илъэсныкъом банкхэм чIыфэр арамытыжьыныгоу, «каникулхэр» къафашIынхэу Владимир Путиным унашъо къышIыгъ. Банкхэм закъыфигъазэзэ, ар зэрэгъэпсыгъэщтым хэплъэнхэу къариIуагъ. Ащ фэдэ IэпыIэгъу къызэратыщтыр коронавирусым къыздихьыгъэ Iофыгъохэм апкъ къикIэу зищыIакIэ къин хъугъэу, зигъот процент 30-м ехъоу къыщыкIагъэхэр ары. Ау физическэ лицэхэм ямызакъоу, ащ фэдэ фэгъэкIотэнхэр унэе предпринимательхэми афэшIыгъэнхэм хэплъэнхэу банкхэм къафигъэпытагъ.\nБизнес цIыкIумрэ гурытымрэ ащылажьэхэрэм къиныгъо мымакIэу коронавирусым къызэрафихьырэри къэралыгъом ипащэ къыдилъытагъ. Ахэр зэтемызынхэм, цIыфэу Iоф ащызышIэхэрэр къаIуамыгъэкIынхэм фэшI хэбзэIахьхэр, НДС-р хэмытэу, мэзих благъэм атыщтхэп. ХъызмэтшIэпIэ цIыкIухэм ащ нэмыкIэуи страхованиемкIэ взносхэм ятын ылъэныкъокIэ фэгъэкIотэнхэр афашIыщтых.\nХъызмэтшIапIэхэми имыстыхьанхэм пае IэпыIэгъу аратыщт. Ахэм чIыфэ къязытыгъэхэм ар аIахыжьыным е банкрот хъугъэхэу лъытэгъэнхэм афэгъэхьыгъэ тхылъхэр мэзихым къыкIоцI атынхэ фимытхэу шIыгъэнэу Владимир Путиным унашъо къышIыгъ. Джащ фэдэу мыхэми страхованиемкIэ взносэу атыхэрэм алъэныкъокIэ фэгъэкIотэнхэр афагъэнэфагъэх.\nЭкономикэр зэтемызыным, унагъохэм, кIэлэцIыкIухэм, нэжъ-Iужъхэм социальнэ IэпыIэгъу ятыгъэным афэIорышIэнхэу нэмыкI унашъохэри УФ-м и Президент къышIыгъэх. IэкIыбым зимылъку зыгъакIохэрэм, осэ ин зиIэ тхьапэхэр зыIэкIэлъхэм, дивидентхэр къызфакIохэрэм ахэр афэгъэхьыгъэх.\n— Iофхэм язытет икъоу зэкIэми къыдгурыIоу, тызэдеIэжьэу, къэралыгъори, обществэри, цIыфхэри зэкъоуцохэмэ, мы итхъухьагъэхэми, тапэкIэ зэшIотхыщтхэми федэ къахьыщт, — къыIуагъ Владимир Путиным ипсалъэ икIэухым. — ТиIахьыл-гупсэхэм тафэсакъыныр, къэтыухъумэнхэр, IэпыIэгъу зищыкIагъэм тыдеIэныр зэкIэми типшъэрылъ.\nПредыдущая Узым зызэрэщытыухъумэщтым тегущыIагъэх\nСледущая Согласно Постановлению главного государственного санитарного врача по Республике Адыгея, в республике введён запрет на посещение ряда общественных мест.


Псауныгъэр агъэпытэ — Адыгэ макъ\nРедактор 18.12.2015 СПОРТЫР\nМыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым волейбол бзылъфыгъэ командэхэм язэнэкъокъу щэкIо. ЯIэпэIэсэныгъэ зэрэхагъахъорэм дакIоу, псауныгъэр гъэпытэгъэным, спортым пыщагъэхэм япчъагъэ хэгъэхъогъэным зэхэщакIохэр пылъых.\n— Зэнэкъокъур зыщызэхэтщэгъэ еджапIэм спортымкIэ иунэ зэтегъэпсыхьагъэ, — къытиIуагъ Мыекъуапэ иадминистрацие физкультурэмкIэ ыкIи спортымкIэ икомитет итхьаматэу Дмитрий Щербаневым. — ЕшIэгъухэм ахэлэжьэрэ бзылъфыгъэхэм псауныгъэр агъэпытэ, языгъэпсэфыгъо уахътэ гъэшIэгъонэу агъакIо.\nЕшIэгъухэм Мыекъопэ, Джэджэ районхэм, МГТУ-м, кIэлэегъэджэ колледжым, нэмыкIхэм якомандэхэр ахэлажьэх. «Пенсфонд», «Юность» зыфиIохэрэр, нэмыкIхэри текIоныгъэм яшъыпкъэу фэбанэх.\nУрысые Федерацием ПенсиехэмкIэ ифонд и Къутамэу Адыгэ Республикэм щыIэм ипащэу Къулэ Аскэрбый зэрилъытэрэмкIэ, волейболым, баскетболым, фэшъхьаф спорт лъэпкъхэм цIыфхэр зэфащэх. Студентхэр, Iоф зышIэхэрэр ягуапэу зэнэкъокъух.\n— «Пенсфондым» ешIэгъур тшIуихьыгъэми, тыгу дгъэкIодырэп, — еIо технологхэм якомандэ хэт пшъэшъэ ищыгъэу Анастасия Зборовскаям. — Зичэзыу зэIукIэгъухэм зафэдгъэхьазырыщт. Волейболыр спорт лъэпкъ дахэу сэлъытэ. Сэ къэшъокIо ансамблэм сыхэтыгъ, адыгэ къашъохэри къэсшIыщтыгъ. Искусствэмрэ спортымрэ зэрэзэпхыгъэхэр щыIэныгъэм къыщэлъагъо.\n«Джаджэ» — МГТУ — 0:3, «Тульский» — «Юность» — 0:3, «Пенсфонд» — «КIэлэегъэджэ колледж» — 3:0, «Юность» — «Джаджэ» — 3:0, МГТУ — «Пенсфонд» — 1:3, «Тульский» — «КIэлэегъэджэ колледж» — 3:0, «Мары» — «Псауныгъ» — 3:2, «Мары» — «Юность-2» — 3:0.\nЗэIукIэгъухэр тхьаумафэм зэхащэх, ашIогъэшIэгъонэу нэбгырабэ зэряплъырэр тигуапэ.\n— Непэ тетIысхьапIэм тытесэу зэнэкъокъум тылъэплъэ, неущ ешIэгъухэм тэри тахэлэжьэнкIи пшIэхэщтэп, — къытиIуагъ пшъэшъэ нэгушIоу Юлие. — Спортыр — псауныгъ, ар тэ дэгъоу къыдгурэIо.\nПредыдущая Пшъэрылъ шъхьаIэм фэбэнэщт\nСледущая Сэнаущыгъэу ахэлъыр къагъэлъэгъуагъ


Бэгъ Алый тигъэгушIуагъ | Адыгэ Макъ\nБэгъ Алый тигъэгушIуагъ\nАвтор: Редакция\t/ 13.09.2018\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\t/\nЗэхэпхъэгъэ шъхьэзэкъо зэнэкъокъухэр Краснодар джырэблагъэ щыкIуагъэх. ЗэIукIэгъухэм Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Адыгеим, Краснодар краим, нэмыкIхэм къарыкIыгъэхэр яплъыгъэх.\nШъхьэзэкъо зэнэкъокъухэр зыщыкIогъэ спорт Унэшхом тилъэпкъэгъухэм адыгэ быракъыр щагъэбыбэтагъ. Анахьэу ахэр зыфэгумэкIыгъэхэр килограмм 70-м нэс къэзыщэчыхэрэм якуп щыкIогъэ зэIукIэгъур ары.\nБэгъ Алыйрэ Абдул-Азиз Абдулвахабовымрэ спортышхом щызэрэшIэх. 2014-рэ илъэсым зэнэкъокъум зыщызэIокIэхэм, ящэнэрэ едзыгъом А. Абдулвахабовым текIоныгъэр къыщыдихыгъ. ЯтIонэрэ зэIукIэгъуми А. Абдулвахабовым кIуачIэр нахь дэгъоу щигъэфеди, текIоныгъэр къыщыдихыгъ.\n— Бэгъ Алый иIахьылхэр Адыгэ Республикэм къыщыхъугъэх, — къытиIуагъ Адыгеим зэхэпхъэгъэ шъхьэзэкъо зэнэкъокъухэмкIэ ифедерацие ипащэу ЕлъэшIыIэ Бислъан. — Алыйрэ сэрырэ тызэныбджэгъу, зэнэкъокъухэм зафигъэхьазыры зыхъукIэ IэпыIэгъу сыфэхъу. Краснодар щыкIуагъэхэ зэIукIэгъухэм сигуапэу сяплъыгъ. Бэгъ Алый текIоныгъэр къызэрэдихыгъэм фэшI тигъэгушIуагъ.\nА. Бэгъымрэ А. Абдулвахабовымрэ язэнэкъокъу дунэе зэIукIэгъухэм ахэхьэ, ящэнэрэ купым хэтых. Нэбгырэ мин пчъагъэ зэплъыгъэ зэнэкъокъум А. Бэгъыр зэрэхэлэжьагъэр егъашIи щыгъупшэжьыщтэп. Iэгу къыфытеохэзэ, адыгэ быракъыр агъэбыбатэзэ нарт шъаом ыгу кIуачIэ къызэраIэтыщтым пылъыгъэх. Алый икъулайныгъэ дэгъоу ыгъэфедагъ, текIоныгъэр къыдихыгъ.\nОпсэу, Алый! ТыбгъэгушIуагъ. Уигухэлъхэр къыбдэхъунхэу, спортышхом гъэхъагъэу щыпшIыхэрэм ахэбгъэхъонэу тыпфэлъаIо.\nКъэбэртэе-Бэлъкъарым икъалэу Бэхъсан А. Бэгъыр щэпсэу, апшъэрэ еджапIэр къыухыгъ. ЗэкIэ къыфэгумэкIыгъэхэм, текIоныгъэр къызэрэдихыгъэм фэшI къыфэгушIуагъэхэм «Тхьашъуегъэпсэу» къареIожьы.\nСурэтым итыр: Бэгъ Алый.


Нэфынэр къылъэгъужьыным кIэнэцIы — Адыгэ макъ\nНэфынэр къылъэгъужьыным кIэнэцIы\nРедактор 04.12.2017 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nНепэ фэдэу сыгу къэкIыжьы тиурам кIэлэцIыкIубэу тетхэм пшъэшъэжъые чэфэу, нэутхэу Маликэ ахэтэу зэрэджэгущтыгъэр. Пэтхъу-Iутхъу горэ къемыузыгъэмэ, уз гъэтIылъыгъэ иIэу щытыгъэп. «Тыдэ укъикIи, лажь» еIо адыгэ гущыIэжъым. Алыйхэм яунагъо тхьамыкIэгъошхо къыфыкъокIыгъ. Охътэ кIэкIым къыкIоцI япшъэшъэжъые дунэе нэфыр ымылъэгъужьэу, ары пакIошъ, адэбз узым ебэнын фаеу хъугъэ. Унагъор сигъунэгъоу, тызэхахьэу щытыти, къинэу зэпачыгъэр синэрылъэгъугъ.\n— Ар тиунагъокIэ тызэмыжэгъэ ошIэ-дэмышIагъэу щыт, — къеIуатэ Маликэ янэу Жаннэ, — тэ тизакъоп, хэтрэ унагъуи ащ фэдэ гухэкIым, исабый псауныгъэм игъунапкъэ зэпичыным ежэу щысэп. КIэлэцIыкIу IыгъыпIэр къыухынкIэ къэнагъэ щымыIэу иакъыл щыуи къыщызэхэфагъ. Сымэджэщым тщи уплъэкIунхэр зытэкIухэ нэужым, гухэкI нахь мышIэми, уахътэр тIэкIэкIыгъэу къычIэкIыгъ, адэ ин ышъхьэкуцI итэу врачхэм къыхагъэщыгъ. Операцие ужым типшъашъэ зи ымылъэгъужьы хъугъэ ыкIи ащ Iэзэгъу иIэу щытэп.\nМаликэ дунэе нэфыр къылъэгъужьыным янэ-ятэхэр бэрэ фэбэнагъэх. Врачхэм къараIуагъэм емыуцуалIэхэу, непэрэ уахътэм диштэрэ клиникэхэу гугъапIэ къязытыхэрэм зафагъэзагъ, мылъкушхуи пагъэкIодагъ. Ау зи къадэхъугъэп. Къафэнэгъэ закъор — щыIэныгъэм гъэшIэгъонэу ошIэ-дэмышIагъэхэр хэхъухьэхэшъ, ащ фэдэм щыгугъынхэр ары.\nИлъэси 6 ыныбжьыгъ Маликэ зи ымылъэгъужьэу къызэнэм. Мары шIэхэу ащ ыныбжь илъэси 10 хъущт. Ынэхэми, ышъхьи зэхэтэу операции 9 пшъэшъэжъыем рашIылIагъ. Ащ пае къэмынэу джыри я 3-рэу ышъхьэ адэр хэхъожьыгъ, ау мэкъуогъум къыщегъэжьагъэу ащ иинагъэ зыпкъ ит, зы сантиметрэ мэхъу. Тыгъэгъазэм ыгузэгухэм икIэрыкIэу ышъхьэ «сурэт» тырахыщт, ащ къыгъэлъагъорэм бэ елъытыгъэщтыр.\nМы уахътэм Маликэ янэ-ятэхэм агу амыгъэкIодэу ар зэрэрагъэджэщтым, щыIэныгъэм хэгъэгъозэгъэным, ежь-ежьырэу зиIыгъыжьыным фэгъэсэгъэным етIупщыгъэу акIуачIэ фагъэIорышIэ. Сыда пIомэ тилъэхъанэ зынэ ымылъэгъурэ сабыим щыIэныгъэм зыкъыхигъотэныр IэшIэхэп. Ащ дакIоу, ины хъугъэми, лэжьэнышъ, ышъхьэ ыIыгъыжьыным фэшI сэнэхьат тэрэз къыхихын фае.\n— КIэлэцIыкIухэу дэеу зылъэгъухэрэм ыкIи зэхэзымыххэрэм яхэушъхьафыкIыгъэ еджапIэу Мыекъуапэ дэтым ия 4-рэ класс сипшъашъэ щеджэ, — еIо Алый Жаннэ. — СызэрэщыгъуазэмкIэ, а еджапIэм апшъэрэ гъэсэныгъэ зыщызэрагъэгъотырэ еджэпIэ заулэм зэзэгъыныгъэ адыриIэу ар къэзыуххэрэр массажистэу ыкIи библиотекарьхэу ачIэхьанхэ амал яI. Ау МаликэкIэ а сэнэхьатхэр хъухэрэп. ЫIэ сэмэгу къызэрэдемыIэрэм къыхэкIэу ащ массажистэу Iоф ышIэшъущтэп, пшъэшъэ ныбжьыкIэмкIи библиотекарь сэнэхьатыр зэщыгъуаIоу къысшIошIы. Яти сэри тыфэягъ бзэ зэфэшъхьафхэм язэгъэшIэн, правоведением, экономикэм закъыхигъотэнэу. Зымылъэгъурэ цIыфхэмкIэ а лъэныкъохэр нахь теубытагъэх, нахь рыщыIэшъущтых.\nЕжь Маликэ джыри кIэлэцIыкIугъо уахътэм ит ыкIи нэмыкI лъэныкъох ыгукIэ къыхихыхэрэр.\n— Сэ лъэшэу псэушъхьэхэр сикIасэх, — къеIуатэ ащ. — Шыхэр згъэсэнхэу сыфай, Алфеяхэм яеджапIэ сыIутынэу сыкIэнэцIы.\nСэкъатныгъэ иIэ зэрэхъугъэм пае унэм ишIыхьагъэу, имафэхэр зэфэдэхэу зэримыгъэкIощтхэр къыдыхалъыти, пшъэшъэжъыер музыкальнэ еджапIэм чIагъэхьагъ, гъэхъэгъэ цIыкIухэри ешIых. МэфэкI Iофтхьабзэхэу къалэм щыкIохэрэм Маликэ чанэу ахэлажьэ, шIухьафтынхэри къыфагъэшъуашэх. Хэта зышIэрэр ар орэдыIо цIэрыIо хъущтмэ? Шъыпкъэ, Жаннэ зэрилъытэрэмкIэ, тиэстрадэ сэнаущыгъэ ин зыхэлъ орэдыIо ныбжьыкIэхэр бэу хэтых. Ахэм ащыщ ухъуныр псынкIэп, Маликэ сэнаущыгъэ хэмылъэу щытэп, ау а лъэгапIэм нигъэсырэп. НыбжьыкIэ губзыгъэм орэдкъэIоныр, къэшъоныр, фортепьянэм къыригъэIоныр ыгу рехьыхэшъ, фагъэIаехэрэп, ищыкIагъэр рагъэгъоты.\nКъыхэзгъэщымэ сшIоигъу, сэкъатныгъэ зиIэхэ сабыйхэр, анахьэу зынэ ымылъэгъухэрэр, зыми фытемыгъэпсыхьагъэхэу къэтэджых. НахьыбэрэмкIэ ар зэлъытыгъэр ны-тыхэр арых. Маликэ ахэм къахиубытэрэп. Апэ сымаджэ хъугъакIэу янэ ащ пхъашэу зэрэфыщытыр зысэлъэгъум згъэмысэгъагъэ. Нэужым сэ сызэрэхэукъощтыгъэр къызгурыIожьыгъ.\n— Специалист хьалэмэтэу Венера Денисовар щыI, ащи ылъэгъурэп, — къеIуатэ Жаннэ. — Ащ игущыIэхэм анахь тэрэз щымыIэу сэлъытэ: «Сэкъатныгъэ зиIэ кIэлэцIыкIу зэрысхэ унагъохэм япроцент 90-м Iэзэныр апэу янэхэм къащебгъэжьэн фае». Нахьыбэ слъэгъу къэс ар зэрэшъыпкъэр къызгурэIо. Ныхэм янахьыбэм ясабыйхэр афапэх, «уемыI, пфызщылъэщтэп» араIо, аIуалъхьэзэ агъашхэх — зэрэракIутыщтэу е къызэрэзытыракIэжьыщтым пае апэ ишъыхэзэ пчъэхэр къафыIуахых. Ащ фэдэу апIухэрэр зыми фытемыгъэпсыхьагъэхэу къэтэджых. ЗэкIэми тызэрэщыгъуазэмкIэ, сэкъатныгъэ зиIи зимыIи ны-тыхэр егъашIэм ашъхьарытыщтхэп, неущрэ мафэм язакъоу къызынэхэкIэ къинэу зыхэтыщтхэр икъоу къагурыIорэп.\nМаликэ зыщеджэрэ еджапIэм машинэкIэ зыIуащэкIэ, къэлапчъэм къыщегъэжьагъэу изакъоу чIэхьэшъ, я 2-рэ къатым IэпыIэгъу имыIэу дэкIуае. Ымылъэгъужьы зыщыхъугъэм къыщыублагъэу ежь-ежьырэу зызэрифапэрэм имызакъоу, джы ышнахьыкIэ цIыкIуи ыфэпэнэу зэригъэшIагъ. Ары, бэрэ щыгъынхэр зэпырыгъэзагъэхэу зыщилъэхэу къыхэкIыгъ, хьакъу-шыкъуби ыкъутагъ, тефэмэ, ыпкъышъол хэушIуцIыкIыгъэхэри иIэхэу джы къызнэсыгъэм мэхъу. Ау ахэм къамыгъащтэхэу етIупщыгъэу щыIэныгъэм хагъэгъуазэ. Янэ пщэрыхьакIошъ, ащ бэрэ дэIэпыIэ. Тхьацур дэгъоу ыфынэу зэригъэшIагъ, ежь изакъоу къинагъэмэ, къэкIожьыщтхэм щай афишIыгъэу, Iанэр шыгъахэу къырегъэхьажьых. Илъэси 3-у зи зимылъэгъужьырэм къыщегъэжьагъэу пстэуми зафигъэсэн ылъэкIыгъ.\nИныбджэгъу цIыкIухэми ахэхьани, адэджэгуни елъэкIы. Задырегъаштэ, къэбар гъэшIэгъонхэр къафеIуатэх. Ау зэпымыоу ар ежэ ылъэгъу зыщыхъужьыщт уахътэм. Джыри къыгурыIорэп ащ фэдэ амал зэрэщымыIэр. ЦIыфыр апэрэ мафэм къыщегъэжьагъэу ымылъэгъоу къэхъугъэми, къин къыщэхъу, ау илъэси 6-рэ дунэе нэфым иIэшIугъэ зышIагъэу, зэрэфаеу джэгущтыгъэу, зыфаем кIощтыгъэу шIункIым къыхэнагъэм лъэш дэдэу къехьылъэкIы. Психологхэм Iоф зэрэдашIагъэм нахьи а пэрыохъур зэпичынымкIэ янэ ишIогъэшхо къэкIуагъ.\nАпэрэ операцием ыуж Маликэ нэшъу хъугъэ къодыягъэп сымэджэщым къызычIэкIыжьхэм, ылъэ темыуцожьышъунэу, ыIэпкъ-лъэпкъхэр зэкIиубытагъэхэу къаратыжьыгъагъ. АщкIи агу агъэкIодыгъэп, Жаннэ мыпшъыжьэу Iэзэгъу зэфэшъхьафхэр ришIылIагъэх, мызэнкIэ дэдэми, дэхэкIаеу зекIошъунэу хъугъэ.\nГухэлъ чыжьэхэр зыдэзымыIыгъ цIыф щыIэп. Пстэури зыгорэм кIэнэцIы. Ащ фэдэу Маликэ хьэ цIыкIу иIэнэу бэрэ фэягъ. Ар лъэпкъышIухэм ащыщэу, ыуаси лъапIэу щытыти, къыфащэфынэу янэ-ятэхэр игъо имыфэхэзэ, янэ ипшъэшъэгъум ар зэхихыгъ. Хьэ фыжьыбзэу Фия зыфиусыгъэр шIухьафтынэу къыфахьыгъ. Имафэхэр къыфэзыгъэчэфыхэрэм ар къахэхъуагъ, азыфагу илъ зэгурыIоныгъэр бэмэ агъэшIагъо.\nДжащ фэдэу ИлъэсыкIэм ипэгъокIэу зычIэс еджапIэм ялъэIухэр тхьапэ цIыкIухэм атыратхэхэшъ, щэпIэ гупчэу «Столицэм» чIэт елкэм ахьыхэшъ, палъэх. БлэкIырэ пстэуми ар къыпахын, итхагъэр афагъэцэкIэн алъэкIы. ИкIыгъэ илъэсым синтезатор фаеу ытхыгъагъ. Щымыгугъыгъэхэу, «Касио» зыфаIорэ лъэпкъым фэдэу зыщыщ амышIэрэ цIыфым къыфищэфи къыратыжьыгъ. ГушIуагъоу иIагъэр гъунэнчъ, джы ащ музыкэм зырыфегъасэ.\nУз бзаджэм зэребэныхэрэм къыфэсымыгъэзэжьын слъэкIыщтэп. Унагъом жьы къымыщэжьэу тыгъэгъэзэ мазэм къараIощтым ежэх. Адэм хэхъуагъэ зыхъукIэ, джыри ар операцие ашIын фае хъущт. Урысыем имедицинэ зэрэщалъытэрэмкIэ, Маликэ иуз къытыримыгъэзэжьэу ары, къызыхэкIырэр къашIэрэп. Янэ IэкIыб къэралыгъо клиникэ зэфэшъхьафхэм зафигъэзагъ ыкIи иIэзэгъу зыдэщыIэ закъоу къыхагъэщыгъэр Барселонэ ары. Ащ къыщеIэзэнхэм сомэ миллиони 7 пэIухьащт. Арэу щытми, а ахъщэр зы мафэкIэ зэрамыугъоищтыр къагурыIозэ, бэшIагъэу фежьагъэх. Зэхэзыхыгъэ цIыфыбэхэр IэпыIэгъу къафэхъух.\nКультурэм и Унэу «Налмэсым» иIофышIэу Мэрэтыкъо Асе кIэщакIо фэхъуи, охътэ гъэнэфагъэкIэ узэкIэIэбэжьымэ, шIушIэ концерт Адыгеим иорэдыIохэм Маликэ къыфатыгъ. Ащ сомэ мин 250-рэ щыхахыгъ. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурати, псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ Министерствэри яIэпыIэгъухэу Урысыем иклиникэ зэфэшъхьафхэм ятхылъхэр афагъэхьыгъэх, джэуапым ежэх.\nАнахьэу зажэхэрэр Маликэ имедицинэ уплъэкIунхэм къэбар гушIуагъо къагъэлъэгъоныр ары.\nСледущая Ягуапэу яIэшIагъэхэр къагъэлъэгъуагъэх