Cайт аула Егерухай - Хъуаджэ икъэбархэр\nПонедельник, 09.11.2015, 09:07\nХъуаджэ икъэбархэр, игущыIэ щэрыохэр, итхьагъэпц1ыгъэ, и1ушыгъэ ц1ыф лъэпкъ зэфэшъхьафмэ ахэлъ. Адыгэхэми Хъуаджэ икъэбархэр бэш1агъэу къахэхьагъэхэу, ежьхэм яем фэдэу къызэфа1отэжьы, рэчэфых, рэщхых, акъыл хахы. 1934-рэ илъэсым щегъэжьагъэу непэ къызнэсыгъэм Хъуаджэ икъэбархэм яугъоин Бэрэтэрэ Исхьакъ пылъ.\nКъэбар1отэ зэфэшъхьафхэм илъэс зэфэшъхьафмэ къа1отэжьыгъэ къэбархэр мы тхылъым зэхэубытагъэхэу къыдэхьагъ.\n_ Синэнэ дах, синэнэ гупс! Чэм уасэ къысэт! Ермэ-\nлыкъым сыгъак1у. Непэ ермэлыкъ щы1, чэм дэгъу къы- фэсщэфын.\n— Чэм зи1эмэ сяхъуапсэ, спсэ зикъурмэн, чэм уасэ остын, чэм щаш1о къэщэф! — ы1уи, Хъуаджэ янэ ахъщэ т1эк1оу и1эр ыкъо ритыгъ.\nХъуаджэ ермэлыкъым хахьи, чэмэу къыращэл1агъэмэ ахэлъыхъухьи, зы чэм къыщэфи, к1апсэр къытырилъхьи, гуш1озэ къэк1ожьыгъ.\n— Нан! А сянэ дах! Унэм къик1и, чэмэу къыфэсщэ- фыгъэм еплъ. К1эпсэ дак1у, щаш1у, шъуаш1у, ыбыдзхэр гъумы. Джы хэти уехъопсэжьынэп. Тигъунэгъухэр къыо- хъопсэн.\nНыор гуш1озэ унэм къик1и, чэмым пыплъыхьагъ, ет1а- нэ ц1ац1эу фежьагъ:\n— Тхьэр къысауи, сыунэхъуи, къо делэ къысфэхъуи! Сыд къысэпш1агъэр? Ахъщэ т1эк1оу ти1эр къэбгъэк1оди укъэк1ожьыгъ. Мыщ фэдэ ц1ыф ещэфа? Чэмы п1уи, быгъу къэпщэфи укъэк1ожьыгъ. Быгъум сыд есэбгъэш1эщт? Къыздипщыгъэм щэжь, сиахъщэ къысфахьыжь,— ы1уи, ныор гъы фежьагъ.\nХъуаджэ къызк1эщтэжьыгъэу т1эк1урэ щыти, къы- 1уагъ: Орэбыгъу фаеми, щэ къык1эк1ымэ хъугъэ!\nК1эпсэшхо Хъуаджэ и1агъ. Ар гъунэгъум ыш1эщтыгъэ. Мэкъу къищыжьыгъор къызэсым, игъунэгъу Хъуаджэ къелъэ1угъ:\n- ''Уик1эпсэшхо хьафэу къысэт.''\n''Нэмык1эу узфаер остын, ау непэ к1эпсэшхор остын слъэк1ыщтэп.''- ы1уагъ Хъуаджэ.\n- ''Сыда къысэптын зык1эмылъэк1ыщтыр? Гъунэгъумэ ащ фэдэ нахь зэфаш1эрэба?'' —- ыгъэш1эгъуагъ гъунэгъум\n- ''Остын зык1эсымылъэк1ыщтыр сэ непэ к1эпсэшхом\n''- Ащ фэдэ мэхъуа? Хэт ылъэгъугъ мэфэ реным\n''- Адэ, сигъунэгъу, удела сэ1о?'' — ы1уагъ Хъуаджэ.''Къыозымытыщтым ушъхьагъу горэ ыш1ын фаеба!?''\nХъуаджэ ымыгъапц1эрэ щы1эп, ау ежь зыгъэпц1эн дунаим къытехъуагъэп, ухэтми уигъэпц1эщт aloy л1ы 1уш горэм зэхихыгъ.\n— Ар л1ымэ, сэ серэгъапц1, иш1эныгъэ зынэсрэр къызэзгъэш1эн,— ы1уи, л1ы 1ушыр Хъуаджэ дэжь ежьагъ.\nКъэбарыр Хъуаджэ нагъэсыгъ. Ар къуаджэм къыдэк1и, л1ы 1ушыр къызэрык1ощт гъогоу зыфа1уагъэм теуцуагъ. Шыу горэ къак1оу зелъэгъум, лъэмыдж ебагъэм ч1эуцуагъ.\nШыур къэси, л1эу лъэмыджым ч1этым еупч1ыгъ:\n— Тхьэмэтэмаф, Хъуаджэ иунэ сэбгъэлъэгъуна?\n— Боу озгъэлъэгъун,— ы1уагъ Хъуаджэ,— ау, мышъэфмэ, а пц1ыусым лъэгъунэу дыуи1эр къыса1у.\n— Боу къыос1он,— ы1уагъ л1ы 1ушым,— ащ ц1ыфхэр зэк1э егъапц1эх aloy зэхэсхыгъэти, сигъэпц1эшъумэ сеплъынэу 1уагъэ сш1и сыкъежьагъ.\n— Ащыгъум Хъуаджэ у1ук1агъ.\n— Орымэ Хъуаджэр, сыгъапц1.\n— 1уагъэ къыздэпш1ымэ, узгъэпц1эн.\n— Сыд зэпитлъхьащт?\n— Сызыбгъапц1эк1э, сишыонэ зэтелъ остыщт. Сызыфэмыгъапц1эк1э, сионак1э укъешэсынышъ, 1уагъэ къыздихьагъэмэ уафэсхьыщт.\n— Сеуцуал1э,— ы1уагъ Хъуаджэм.\n— Уеуцуал1эмэ, сыгъапц1.\n— Сыдэущтэу узгъэпц1эн, сипц1ылъэ унэм илъ.\n— К1уи къахь.\n— Сык1она, мы лъэмыджым сыч1эк1 хъущтэп.\n— Сыда зык1эмыхъущтыр?\n— Сыч1эк1ымэ, къызэхэощт. Пхъаш1эхэр мэзым к1уагъэх. Ахэмэ пкъэу къащэни, лъэмыджым к1агъэуцон фае, къэк1ожьыфэхэ сямыжэ хъущтэп. Ащ нэс къысаж.\n— Ащ фэдизэ сыожэн слъэк1ыщтэп.\n— Арэу пш1уабэ маш1эмэ, уиш къепсыхи, лъэмыджым к1эуцу, сыкъэк1ожьыфэ лъэмыджыр къемыгъэфэх.\nЛ1ы 1ушыр шым къепсыхи, лъэмыджым к1эуцуагъ.\n— Уипц1ылъэ къэхьи, ш1эхэу къэк1ожь,— ы1уагъ л1ы 1ушым.\n— Ш1эхэу сыкъэк1ожьыщт с1омэ, усэгъапц1э,— ы1уагъ Хъуаджэ сыздэк1ожьыщтыр чыжьэ.\n- Сиш тет1ысхьи, ш1эхэу къэгъэзэжь.\n- Сышыумэ, бэрэ сыкъэмытэу сыкъэк1ожьын, ау сыкъэсыжьыфэ лъэмыджым уч1эмык1, зэхэбгъаоу чылэр умыгъэунэхъу,— ы1уи, къыфигъэпыти, шым къешэси, Хъуаджэ ядэжь къэк1ожьыгъ.\nПчыхьэ къэхъуи Хъуаджэ къэмык1ожьыхэ зэхъум, л1ы 1ушыр лъэмыджым къыч1эк1и, губжыгъаеу Хъуаджэ дэжь къэк1уагъ.\n- Хъуаджэ,— ы1уагъ л1ы 1ушым,— сыдэу къэрар уимы1. Сыдэуи бэрэ сызэбгъэжагъ. Уипц1ылъэ тыдэ щы1?\n— Сипц1ылъэ сик1эджыбэ илъ, ау сыд пае о лъэмыджым укъыч1эк1ыгъ? Ар зэхэуагъэмэ, чылэр бгъэунэхъугъэба? Пш1агъэм фэдэ ц1ыф eшla?\n— Сэ зи мыхъун сш1агъэп, сыкъызыч1эк1ыми, уилъэмыдж зэхэуагъэп, ау сыпфэмыгъэпц1эщтмэ, сиш къысэтыжь, ори сишык1э къыпыт1ысхьи, 1уагъэ зыдыси1эмэ уафэсхьынышъ, ощ фэдэ делэм сызэримыгъэпц1эшъущтыр язгъэлъэгъущт.\n— Ащ нахьэу таущта узэрэзгъэпц1эщтыгъэр,— ы1уагъ Хъуаджэ.— У1ушыгъэмэ лъэмыджыр къызэхэмыгъэон зэрэмылъэк1ыщтыр пш1эн фэягъ, мэфэ реным ук1эзгъэтыгъ.\n— Олахьэ укъыстек1уагъэм! — ы1уагъ л1ым. Шыми къык1эмыдэожьэу щагум лъэсэу дэк1ыжьыгъ.\nКъуаджэ горэм к1уагъэу, Хъуаджэ бэджын къырагъэшхыгъ. Шхын 1эш1ум ыц1э бысымым къыригъа1уи, къежьэжьыгъ. Къэк1ожьзэ, шхыным ыц1э 1эк1эк1одагъ. Къыгъотыжьын ылъэк1рэп, ыш1эщтым еусэу т1эк1урэ къэк1уагъэу, орыжъ горэм къызэсым, щыдым епсыхи, ылъэк1эп1ашъохэр дищаи, ыутэу фежьагъ.\nШыу куп къак1озэ, Хъуаджэ ыш1эрэр залъэгъум, ащыщ горэ къеупч1ыгъ:\n— Хъуаджэ, сыд пш1ок1одыгъ, сыд пае орыжъыр уутэрэ?\n— Хъуни къысэхъул1агъэп,— ы1уагъ Хъуаджэ,— дышъэ чысэ закъоу си1эр орыжъым хэфагъ. Сылъэхъу шъхьаем, згъотыжьрэп.\n— О дышъэ тэ къипхын? — ыш1ошъ хъугъэп къеупч1ыгъэм.\n— Сидышъэ мыщ хэмыфагъэмэ, сыд пае орыжъыр сыутэн? Сшъхьэ сыуджэгъужьыгъэ пш1ош1а? — ы1уи, Хъуаджэ тхьаусыхэ зэхъум, шыумэ агу къегъуи, яшымэ къяпсыхыгъэх, ягъончэдж лъапэхэр дащаехи, орыжъым къыхэхьагъэх, дышъэм лъыхъухэу фежьагъэх.\nБэрэ лъыхъугъэха, мак1эрэ лъыхъугъэха, хэт ыш1эрэ? Ащыщ горэм къы1уагъ:\n— Олахьэ сымыш1эрэ, дышъэ чысэр мастэ мыхъугъэмэ, къэдгъотын фэягъ. Орыжъыр бэджыным фэдэу тыутагъэ.\nХъуаджэ ар дэдэм орыжъым къыхэк1ыжьи, ылъакъохэр ытхьак1ыжьыгъэх, зифэпэжьыгъ.\nТхьашъуегъэпсэу, сидышъэ чысэ сэжъугъэгъотыжьыгъэ, — ы1уи, ищыд къытет1ысхьажьи, «бэджын, бэджын» ы1озэ, ядэжь къэк1ожьыгъ.\nДжыри ск1уач1э къыщык1агъэп\nМэщыт пчъэ1упэм л1ы куп щызэхэсэу гущыIэхэзэ, зынэмысыгъэхэ щы1эп. К1элэгъури агу къэк1ыжьыгъ. Хъуаджэ чэзыур зынэсым, ы1уагъ:\nШъыпкъэ, сыныбжьи хэк1отагъ, ау Тхьамк1э шыкур, ск1уач1э зытетыгъэм тет, зи къыщык1агъэп.\nСыда ар зытеп1ухьэрэр? — къеупч1ыгъэх щысхэр.\nТиунэ нат1э 1улъ мыжъошхор сызэк1алэми сфэ1этыщтыгъэп, джыри сфэ1этырэп, — ы1уагъ Хъуаджэ.\nКъэбар къа1уатэу купышхо зэхэсэу, къэбарк1э нэсхи, аныбжьхэр къязэрэгъэ1уагъэх. Хъуаджи еупч1ыгъэх:\nИлъэс тхьапш уныбжьын?\nТ1ок1ит1у сыхъугъ, — ы1уагъ Хъуаджэ.\nИлъэс заулэ теш1агъэу джыри ыныбжьыкIэ еупч1ыгъэх.\nИлъэс т1ок1ит1у сыныбжь, — ы1уагъ Хъуаджэ.\nАщ фэдэ мэхъуа?! — агъэш1эгъуагъ щысмэ. — Илъэс заулэкIэ узэкIэбэжьмэ, т1ок1ит1у уныбжьэу пloгъагъэ. Джыри а дэдэр olo.\nСэ си1о за1о, — ы1уагъ Хъуаджэ, — с1уагъэр зэблэсхъужьэу сихабзэп.\nШ1угуащэр псым зэрихьыгъэр\nХъуаджэ чылэ гъунэгъу къик1ыжьзэ, псы къиугъэм къы1ухьажьыгъ. Псы нэпкъым купышхо тет, зы купи псым щэлъыхъо.\nСыд къэхъугъэр? — ы1уи, Хъуаджэ яупч1ыгъ.\nУиш1угуащэ псы къиугъэм хафи, ыхьыгъ, ытхьэлагъэк1э щынагъо. Чылэр мэлъыхъо, ау къагъотын алъэк1рэп, — гумэк1хэу къыра1уагъ нэпкъым тетмэ.\nМоу мы ч1ып1эр ары.\nМы ч1ып1эм щыхэфагъэмэ, сыд пае мыщ шъущылъыхъорэ? — ы1уи, псышъхьэмкIэ Хъуаджэ к1и1агъ. — Ащ ишэн сэ сэш1э: псыр зыдачъэрэмк1э ар к1ощтэп, псышъхьэмкIэ дэк1оещт нахь. Нек1ох, къэдгъотыжьыщт!\nШопэм фэдэ ц1ыф elya?! Ныом псыпшъэмк1э есын ылъэк1ына, — адагъэп щытмэ, ау Хъуаджэ къафигъэзагъэп, псыпшъэмк1э чъэзэ, elo:\nАщ ишэн сэ сэш1э: узэгоутынк1и ц1ыфмэ а1орэр ы1уагъэп, зыдак1охэрэми афэк1уагъэп…\nЯНЭРЭ ЫКЪОРЭ МЫГУЩЫIЭ–МЫГУЩЫIЭ ЗЭРЭЗЭДЕШIАГЪЭХЭР\nХъуаджэ икIэлэгъум щыд закъо иIагъ. Зы мафэм щыдыр ежь псы ригъашъощтыгъэ, адырэ мафэм — янэ.\nХъуаджэ ыгу къэкIыгъ янэ мыгущыIэ–мыгущыIэ дешIэнышъ къышIуихьынэу, щыдыр мафэ къэс янэ псы ригъэшъонэу тыригъэфэнышъ, ежь рэхьатэу Iофи дэлъи имыIэу, чылэр къыкIухьэу хэтынэу. Янэ риIуагъ:\n— Нан, мыгущыIэ–мыгущыIэ тегъашI.\n— ТегъашI, — ыIуагъ ным. — Сыд къиплъхьащт, сикIал?\n— ТитIу яз апэу къэгущыIэрэм ренэу тищыд псы ригъэшъощт.\n— Дэгъу, сикIал, сыкьезэгъы. О ужэмыIан дэд, сапэ укъэгущыIэн, пшIосхьынышъ, мафэ къэс щыдыр псы ебгъэшъон, сэри рэхьатэу сыщысын.\nТеплъын, нан, — ыIуи, Хъуаджэ ыжэ зэтыриуIубагъ. Ным зи къыIорэп, Хъуаджи ыжэ псы дэгъэхъуагъэм фэд.\nМэфэ реным тIумэ язи къэгущыIагъэп. Ныр зэгоут хъуи, гъунэгъумэ адэжь кIуагъэ. Гъунэгъу шъузым риIуагъ ыкъорэ ежьыррэ Iуагъэу зэдашIыгъэр. Ар зэхэзыхыгъэ кIэлэ бзаджэхэр Хъуаджэ дэжь къачъэхи, къагъэгущыIэнэу пыхьагъэх, ау къафэгущыIагъэп, къэ- мыгущыIахэ зэхъум, ипаIо щихи зым рихьыжьагъ, адырэм къамыщыр бгыкъужъыем пихи, рыджэгузэ ежьэжьыгъ. Ащ паий гущыIэ къышIыгъэп.\nГъунэгъу ныом бэджынэ IэшIу къыфишIи, Хъуаджэ янэ ыгъэшхагъ. НыуитIумэ зызагъэшхэкIым, ным ыгу къэкIыжьыгъ Хъуаджэ зэрэмышхагъэр.\n— Тэ tиtIo дэгъоу тышхагъ, Хъуаджэ фыгукIэ Iумыфагъэу щыс. Уипшъэшъэ цIыкIу бэджынэм щыщ фегъэхьи егъэгъашх, псэпэшхо хъун, — ыIуагъ ным.\n— Бэу фезгъахьын, ар фэсымышIэщтмэ, сыд фэсшIэн, — ыIун, гъунэгъу ныом ипшъэшъэжъые бэджын стырыр гъозыр шъхьарихэу Хъуаджэ фыригъэхьыгъ.\nПшъэшъэ цIыкIум Хъуаджэ риIуагъ:\n— Сянэ бэджынэ IэшIу къыпфысигъэхьыгъ, зыогъэшхэкIыфэ шхэ.\nХъуаджэ зи къыIуагъэп, ышъхьэ теIэбэжьи, бгыкъужъыем Iапэ фишIыгъ, ышъхьэ етхъожьи пчъэмкIэ Iэ ышIы зэхъум, бэджынэр сшъхьэ къытекIи кIожь eloy пшъэшъэжъыем къышIошIи, Хъуаджэ ышъхьэ бэджынэ стырыр къырикIыхыгъ. Хъуаджэ зэтхъожь зэхъум, пшъэшъэжъыем кIитхъужьи, янэ дэжь ечъэжьэжьыгъ.\n— УикIалэ ыбзэ ыубытыгъ, къэгущыIэрэп, ышъхьэ етхъожьэу пчъэмкIэ Iапэ ышIы зэхъум, бэджынэ стырыр ышъхьэ къытескIи, сыкъэчъэжьыгъ, — ыIуагъ пшъэшъэжъыем.\n— Тхьа къысауи! СикIэлэ закъо ышъхьэ бэджынэ стырыр къепкIыхыгъэмэ, бгъэстыгъэба! — ыIуи, ныр къэчъэжьыгъ.\nИкIалэ ышъхьэ бэджыныр къетIэтIэхэу щысти, ныр ечъалIи, риIуагъ:\n— А симыгъо закъу, пшъэшъэжъые делэм сыд пае умыгущыIэу пшъхьэ ебгъэгъэстыгъ?\nХъуаджэ къызщылъэти, ыIуагъ:\n— Шъоурэ тхъурэкIэ сыхэIэжь! Къэсхьыгъ! О джы мызыкIым щыдыр псы егъашъу.\nЧэщыр хэкIотагъэу Хъуаджэ гъунэгъу чылэ къикIыжьыгъ. Щыдым тесэу щагум дэхьажьи шъхьангъупчъэм зеплъэм, ишъуз лIы къыщагъэу, голъэу ылъэгъугъ.\n«ХьакIэ иIэмэ, сишъуз сиягъэ езгъэкIынэп, игонахьи сыхэхьанэп», — ыIуи, щыдыр шэщым чIищи, шхылъэм мэкъу диз ышIи дэгъуалъхьи, нэф къэшъыфэ дэлъыгъ.\nНэф къызэшъым, зи ымышIэрэм фэдэу янэ дэжь ихьагъ. Хъуаджэ янэрэ ишъузрэ зэрэгъэщхыхэу, зэщыгушIукIыхэу ахэхьагъ.\n— А сикIал, тучаным кIуи, уишъуз цокъапхъэ къыфахь. Плъэгъурэба ицокъэ лъапэ къызэрищрэр?\nЗи ымыIоу Хъуаджэ тучаным кIуи, тхылъыпIэ цокъапхъэ ишъуз къыфищэфыгъ.\n— Тхьэ къысауи, сикIал, узэкIокIыгъа? Хэт тхылъыпIэ цуакъэ фашIыгъэу плъэгъугъэ? Мыщ фэдэ цIыф ешIа? Зы мафи фэхъунэп, — къыфэгубжыгъ ныр ыкъо.\n— УмыгумэкI, нан, — ыIуагъ Хъуаджэ. — Нычэпэ ащ ылъэкъуитIу зыдэщыIагъэм фэдэу щыIэщтмэ, тхьэ сэIо олIэжьыфэ а цокъапхъэр фэхъункIэ.


Лъэпкъ проектхэмрэ къэралыгъо программэхэмрэ зэрагъэцакIэхэрэр — Адыгэ макъ\nЛъэпкъ проектхэмрэ къэралыгъо программэхэмрэ зэрагъэцакIэхэрэр\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Адыгэ Республикэм иминистерствэхэм япащэхэм адыриIэгъэ зэхэсыгъор 2021-рэ илъэсым лъэпкъ проектхэмрэ къэралыгъо программэхэмрэ зэрэпхыращыгъэхэм, мыгъэрэ пшъэрылъхэр зэрагъэцэкIэщтхэм афэгъэхьыгъагъ.\nЗэхэсыгъом хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, АР-м и Премьер-министрэ ипшъэрылъхэр зыгъэцакIэу КIэрэщэ Анзаур, республикэм и ЛIышъхьэрэ Адыгеим иминистрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу Владимир Свеженец, Адыгэ Республикэм иминистрэхэм я Кабинет хэтхэр, муниципальнэ образованиехэм япащэхэр.\nАдыгэ Республикэм и Премьер-министрэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ КIэрэщэ Анзаур зэхэсыгъом къызэрэщиIуагъэмкIэ, лъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэн пае гъэрекIо сомэ миллиарди 5,6-рэ къатIупщыгъагъ, мылъкум ипроцент 95,5-р къызыфагъэфедагъ. Проектхэм къадыхэлъытэгъэ псэолъэ заулэ амытэу къэнагъ, ахэр мыгъэ аухыщтых. 2022-рэ илъэсымкIэ лъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэн пае сомэ миллиарди 5,3-рэ къатIупщыщт. НепэкIэ зэзэгъыныгъэхэм япроцент 31,3-р адашIыгъах.\nГъэрекIо афэмыгъэцэкIэгъэ IофшIэнхэр зэраухын, зэзэгъыныгъэхэмрэ проект-сметэ документхэмрэ зэрагъэхьазырын фаем, псэолъэшIынымкIи, гъэцэкIэжьын IофшIэнхэмкIи пIалъэхэр аукъо зэрэмыхъущтым КъумпIыл Мурат анаIэ тыраригъэдзагъ. ИпIалъэм амыухыгъэ псэуалъэм изытет, ащкIэ амалэу зэрахьэхэрэм афэгъэхьыгъэу муниципальнэ образованиехэм япащэхэм къаIотагъ. Муниципалитетхэмрэ министерствэхэмрэ япащэхэм подряднэ организациехэм яIофшIэн гъунэ зэрэлъафырэр нахь зэрагъэлъэшын фаер республикэм и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ.\n«Лъэпкъ проектхэмрэ къэралыгъо программэхэмрэ ягъэцэкIэн кIуачIэу тиIэр зэкIэ етхьылIэн фае. Министерствэхэмрэ муниципалитетхэмрэ япащэхэм подряднэ организациехэм гъусэныгъэ адыряIэу ищыкIэгъэ унашъохэр аштэнхэ фае», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\n«Къуаджэхэм зэдиштэу хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэныр» зыфиIорэ къэралыгъо программэр зэрагъэцакIэрэм Адыгэ Республикэм мэкъу-мэщымкIэ иминистрэу Къуанэ Анзаур къытегущыIагъ. Ащ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, мы илъэсым ищылэ мазэ станицэу Абдзэхэхьаблэ, къутырэу Днепровскэм, селоу Сергиевскэм культурэм иунэхэу адэтхэм, станицэу Кужорскэм дэт кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм, станицэу Джаджэ культурэмкIэ и Гупчэ ягъэцэкIэжьын аухыщт. Апэрэ кварталым икIэух къутырэу Краснэ Улькэм, стани-\nцэу Келермесскэмрэ Джаджэрэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэ зырыз ащатынэу рахъухьэ.\nКъэралыгъо программэу «Къуаджэхэм зэдиштэу хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу сомэ миллиард 1,6-м ехъу зытефэщт псэуалъэхэм ягъэпсынкIэ ыкIи ягъэкIэжьынкIэ джыдэдэм зэзэгъыныгъэхэр адашIых. Ахэм къахеубытэх гъэсэныгъэмкIэ, псауныгъэм икъэухъумэнкIэ, спортымкIэ учреждениехэр, псыр, газыр аIэкIэзыгъахьэрэ псэуалъэхэр.\nЗэхэсыгъом хэлэжьагъэхэр 2022-рэ илъэсым Адыгеим социальнэ-экономикэ хэхъоныгъэ зэришIыщт унэе программэм къыщыдэлъытэгъэ Iофтхьабзэхэм шъхьафэу атегущыIагъэх. Адыгэ Республикэм экономикэ хэхъоныгъэмрэ сатыумрэкIэ иминистрэу Шэуджэн Заур зэхэсыгъом къызэрэщиIуагъэмкIэ, предпринимательхэм Тэхъутэмыкъое районым ипромышленнэ шъолъыр фэгъэкIотэныгъэхэр щафашIынхэу рахъухьэ; Мыекъуапэ дэжь псыхъоу Шъхьэгуащэ иджабгъу, исэмэгу нэпкъхэм ягъэпытэнкIэ IофшIэнхэр щызэхащэщтых. Сабыибэ зэрыс унагъохэм унэе унэхэр зыщашIыщт чIыгу Iахьхэу къаратыгъэхэм яинженер инфраструктурэ игъэпсын лъагъэкIотэщт. Мыщ фэдэ Iофтхьабзэхэм ягъэцэкIэн пае сомэ миллиардым ехъу къатIупщыщт.\nДжащ фэдэу фэтэрыбэу зэхэт унэхэм ягъэцэкIэжьын пае мылъкоу къыхагъэкIыгъэр зэрагъэфедагъэми зэхэсыгъом щыхэплъагъэх. Адыгэ Республикэм псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, псэупIэ-коммунальнэ, гъогу хъызмэтымкIэ иминистрэу Валерий Картамышевым зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, фэтэрыбэу зэхэт уни 143-у сомэ миллион 223-м ехъу зыпэIухьагъэр 2021-рэ илъэсым агъэцэкIэжьыгъ. Мыгъэ фэтэрыбэу зэхэт уни 159-у сомэ миллион 260-рэ зыпэIухьащтыр агъэцэкIэжьынэу рахъухьэ. Шъолъыр операторым ифонд мылъкум ипроцент 84,2-р къихьэгъах. ЧIыфэу къатенагъэр къаIыхыжьыгъэными ыуж итых.\nФэтэрыбэу зэхэт унэхэу агъэцэкIэжьыгъэхэр къаIызыхыжьхэрэм япшъэдэкIыжь гъэлъэшыгъэн зэрэфаем КъумпIыл Мурат анаIэ тыраригъэдзагъ. Фэтэрыбэу зэхэт унэхэм ачIэсхэм ятхьаусыхэ тхылъхэм ахэплъэнхэ, щыкIагъэу къыхагъэщыгъэхэр псынкIэу дагъэзыжьынхэ фае. УплъэкIунхэм афэгъэзэгъэ гъэIорышIапIэм ищыкIэгъэ уплъэкIунхэр зэхищэнхэу пшъэрылъ фашIыгъ.\nАдыгэ Республикэм гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэ иапэрэ гуадзэу Евгений Лебедевым гъэсэныгъэ языгъэгъотырэ учреждениехэм ягъэпсынкIэ ыкIи ягъэцэкIэжьынкIэ гухэлъэу яIэхэм ягугъу къышIыгъ.\nМыекъуапэ ирайон цIыкIоу Михайловым нэбгырэ 1100-мэ ателъытэгъэ гурыт еджапIэу щагъэпсыщтым ипроект 2021-рэ илъэсым къэралыгъо экспертизэ ашIыгъ. Мыгъэ ащ ишIын аухынэу щыт. 2022 — 2023-рэ илъэсхэм къуаджэхэу АдыгеякIэм, Бжыхьэкъоежъым, поселкэу Яблоновскэм гурыт еджапIэхэр ащагъэпсыщтых. Ахэм пстэумкIи сомэ миллиард 1,9-м ехъу апэIухьащт. 2023 — 2024-рэ илъэсхэм нэбгырэ 1100-мэ атегъэпсыхьэгъэ гурыт еджапIэ джыри Тэхъутэмыкъое районым щатынэу рахъухьэ.\n2022-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу 2023-рэ илъэсым нэс республикэм игурыт еджэпIи 10-у агъэцэкIэжьыщтхэм сомэ миллион 713-рэ апэIухьащт. Мы илъэсым игъэтхапэ республикэм игурыт еджэпIи 5 джыри гъэцэкIэжьын IофшIэнхэмкIэ программэм зэрэхагъэхьащтхэ зэнэкъокъум хэлэжьэщтых.\nЗэхэсыгъом икIэух Адыгеим и ЛIышъхьэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, лъэпкъ проектхэм адиштэу культурэмкIэ, гъэсэныгъэмкIэ, спортымкIэ учреждениехэу агъэпсыгъэхэри, агъэкIэжьыгъэхэри шIуагъэ къатэу агъэфедэнхэ фае.\n«Гурыт еджапIэхэу, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэу, тхылъеджапIэхэу, культурэм иунэхэу, спорт псэуалъэхэу агъэпсыгъэхэри агъэцэкIэжьыгъэхэри зыфытегъэпсыхьагъэхэр цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ зыкъегъэIэтыгъэныр ары. Ахэр нахь шIуагъэ къытэу гъэфедэнхэм мэхьанэшхо иI», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nПредыдущая ШIухьафтын дэгъу афэхъугъ\nСледущая Adigey’de halkın aşılanma seviyesi neredeyse %70’e ulaştı.


ЯIофшIагъэкIэ къалэжьыгъ | Адыгэ Макъ\nЖурналистикэм ылъэныкъокIэ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ишIухьафтын къэбарлъыгъэIэс амалхэм ялIыкIохэу ар къэзылэжьыгъэхэм КъумпIыл Мурат тыгъуасэ аритыжьыгъэх. Тигуапэу къыхэтэгъэщы «Адыгэ макъэм» иобозревателэу Тхьаркъохъо Адам итхыгъэу «Хэхъоныгъэм игъогу» зыфиIорэр гъэзетхэм ыкIи журналхэм къащахаутыгъэхэм анахь дэгъоу къазэрахагъэщыгъэр ыкIи АР-м и ЛIышъхьэ ишIухьафтын къызэрэратыгъэр.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипэублэ гущыIэ къызэрэщыхигъэщыгъэмкIэ, IофшIэныр зэрэзэхащэрэм, пшъэрылъэу зыфагъэуцужьыхэрэм ыкIи ахэр зэрэзэшIуахыхэрэм обществэр ащыгъэгъозэгъэным мэхьанэшхо иI.\n— ШъуиIофшIагъэхэмкIэ, шъуишIэныгъэхэмкIэ мы тын лъапIэр къэжъулэжьыгъ, — закъыфигъэзагъ КъумпIыл Мурат. — ЦIыфхэр нахь зыгъэгумэкIырэ Iофыгъохэр шъуиIофшIагъэхэм зэрифэшъуашэу къащишъуIотыкIын шъулъэкIыгъ. Хабзэмрэ обществэмрэ азыфагу журналистхэр итых. Iофыгъоу зэшIотхыгъэхэр зэрифэшъуашэу къэзыгъэлъагъорэр шъуитхыгъэхэр, шъуикъэтынхэр арых. ТапэкIи шъуигъэхъагъэхэм ахэжъугъэхъонэу шъуфэсэIо, тэ талъэныкъокIэ IэпыIэгъу тыкъышъуфэхъуным тыфэхьазыр.\nАдыгэ Республикэм лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет ипащэу Шъхьэлэхъо Аскэр къызэриIуагъэмкIэ, зэнэкъокъум IофшIэгъэ 20 къырахьылIагъ.\nАР-м и Къэралыгъо телерадиокомпание иIофышIэхэу ЛIыхъукIэ Айдэмыррэ ЛIыпIцIэ Адамэрэ агъэхьазырыгъэ информационнэ-аналитическэ къэгъэлъэгъонэу «Адыгея в цифрах» зыфиIорэм джащ фэдэу АР-м и ЛIышъхьэ ишIухьафтын къыфагъэшъошагъ.\nЖурналистхэм лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ IэпыIэгъу зэрагъотырэр ягущыIэ къыщыхагъэщыгъ, ащкIэ Адыгеим и ЛIышъхьэ зэрэфэразэхэр къаIуагъ.\nТиIофшIэгъоу Тхьаркъохъо Адам тыгу къыддеIэу тыфэгушIо иIофшIагъэ осэшхо къызэрэфашIыгъэмкIэ ыкIи тапэкIи псауныгъэ иIэу гъэхъэгъэшIухэм афэкIонэу тыфэлъаIо.


Лъэпкъ шIэжьыр пхыращы — Адыгэ макъ\nЛъэпкъ шIэжьыр пхыращы\nДунэе Адыгэ Хасэм игъэцэкIэкIо куп онлайн зэхахьэу иIагъэм лъэпкъ Iофыгъохэм ягъэцэкIэн щытегущыIагъэх.\nТыркуем, Иорданием, Израиль, Германием, Голландием, Урысыем, Европэм инэмыкI къэралыгъохэм я Адыгэ Хасэхэм ахэтхэр зэхахьэм хэлэжьагъэх.\nГумэкIыгъо Iофыгъохэм ащыщэу апэу зытегущыIагъэхэр цIыфхэм япсауныгъэ изытет ары. Зэпахырэ узым зыщаухъумэнымкIэ хэкIыпIэу къагъотыгъэхэр зэфахьысыжьыгъэх. Шъолъыр зырызхэм узым закъыщиIэтынэу ригъэжьэгъагъ. Шыкур. Джырэ уахътэ цIыфхэм рэхьатныгъэ яI, ящыIакIэ зыпкъ еуцожьы.\nГум икIырэ IэпыIэгъухэр\nРеспубликэ общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» итхьаматэу ЛIымыщэкъо Рэмэзан шIушIэ IэпыIэгъухэм язэхэщэн фэгъэзагъэу щытыгъ.\n— Хэгъэгу зэфэшъхьафхэм къарыкIыжьыгъэхэ тилъэпкъэгъухэу Хэкужъым къэзыгъэзэжьыгъэхэм ящыIакIэ тылъыплъагъ, IэпыIэгъу зищыкIагъэхэм тишIуагъэ ядгъэкIыгъ, — къыIуагъ ЛIымыщэкъо Рэмэзан.\nСирием щыщ студентхэу тиреспубликэ щеджэхэрэм гъомылэпхъэ, нэмыкI Iахьхэр аратыгъэх. Успенскэ районым щыпсэурэ къуаджэхэм Дунэе Адыгэ Хасэм (ДАХ) хэтхэр ащыIагъэх. Шъхьащэфыжь дэсхэм аIукIагъэх, ящыIэкIэ-псэукIэ зыщагъэгъозагъ. Унэгъо 300-мэ IэпыIэгъу афэхъугъэх.\nТэхъутэмыкъое районым икъуаджэу Пэнэхэс IэкIыб къэралхэм къарыкIыжьыгъэхэ тилъэпкъэгъухэу дэсхэм Адыгэ Хасэм илIыкIохэр аIукIагъэх, Iахь хэхыгъэхэр аратыжьыгъэх.\nШыу Хасэм ишIушIагъи зэхахьэм къыщыхагъэщыгъ. Iахь 75-рэ унагъохэм афищагъ.\nХэкужъым къэзыгъэзэжьыгъэхэр, студентхэр, IэпыIэгъу нахь зищыкIагъэхэр пэшIорыгъэшъэу Адыгэ Хасэм зэригъэшIагъэх, ащ ишIуагъэкIэ IэпыIэгъу Iофыгъохэр псынкIэу зэхащагъэх.\nАдыгэ Республикэм лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет итхьаматэу Шъхьэлэхъо Аскэр, Хэкужъым къэзыгъэзэжьыгъэхэр щыIэныгъэм хэгъэгъозэгъэнхэмкIэ Гупчэм ипащэу ГъукIэлI Асхьадэ иIофшIэгъухэр республикэ общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» итхьаматэу ЛIымыщэкъо Рэмэзан зэгъусэхэу зэхэщэн Iофхэр агъэцэкIагъэх. IэпыIэгъу зыфэхъущтхэр къыхагъэщыгъэхэ къодыеп, псынкIэу алъыIэсыгъэх.\nХабзэм икъулыкъушIэхэмрэ общественнэ движениехэмрэ зэгъусэхэу Iофхэр зэрагъэцэкIагъэхэм шIушIэ IэпыIэгъум имэхьанэ хэпшIыкIэу зыкъыригъэIэтыгъ. ЛъэкI зиIэхэр, районхэмрэ къалэхэмрэ яадминистрациехэм якъулыкъушIэхэр зэхэщэн Iофхэм кIэщакIо афэхъугъэх.\nЦIыфхэм алъыIэсынхэмкIэ шIыкIэу къагъотыгъэр щыIэныгъэм дештэ. ЕгъэжьапIэу ашIыгъэм ылъапсэ агъэпытэщт.\nДАХ-м онлайн зэхахьэр зэрэзэхищагъэм шIуагъэу хэлъыр зэхахьэм къыщыхагъэщыгъ. ПсынкIэу гъэцэкIэгъэн фэе Iофыгъохэм атегущыIэнхэм, унашъохэр аштэнхэм афэшI онлайныр агъэфедэщт.\nКъэбэртэе-Бэлъкъарым адыгабзэм изэгъэшIэнкIэ онлайныр, нэмыкI зэлъыIэсыкIэ амалхэр щагъэфедэх. Тилъэпкъэгъухэу Хэкужъым къэзыгъэзэжьыгъэхэм, анахьэу студентхэм, адыгабзэр зэрагъэшIэнымкIэ кIэлэегъаджэхэр къафагъотых.\nЛIымыщэкъо Рэмэзан къызэрэтиIуагъэу, Адыгеим къэзыгъэзэжьыгъэхэ тилъэпкъэгъухэм, тиеджапIэхэм якIэлэеджакIохэм ныдэлъфыбзэр нахьышIоу зэрагъэшIэнымкIэ онлайным игъэфедэн пылъ кIэлэегъаджэхэр къагъотыщтых, Iофыр лъагъэкIотэщт.\nКраснодар краим ишапсыгъэ къуаджэхэм Адыгэ Хасэм илIыкIохэр ащыIагъэх, шIушIэ IэпыIэгъухэр алъагъэIэсыгъэх. Адыгабзэм изэгъэшIэн къуаджэхэм зэращызэхащэхэрэм зэхъокIыныгъэхэр афэшIыгъэнхэм Адыгэ Хасэм зэфэхьысыжьхэр щашIыщтых.\nДАХ-м ипрезидентэу Сэхъурэкъо Хьаутий адыгабзэм изэгъэшIэн фэгъэхьыгъэу онлайн зэхахьэм къыщыгущыIагъ. Ныдэлъфыбзэм изэгъэшIэн лъэпкъ гупшысэр щыпхырыщыгъэн зэрэфаем иеплъыкIэхэр къыриIолIагъэх.\nТыркуем ис тилъэпкъэгъухэм язэхэт хасэу КАФФЕД-м итхьаматэу Йилдыз Шекерджи, Израиль ит адыгэ къуаджэу Кфар-Камэ и Адыгэ Хасэ ипащэу Нэпсэу Зэчэрый, нэмыкIхэм яеплъыкIэхэри лъэпкъ гупшысэм къыпкъырэкIых. Адыгабзэм изэгъэшIэн шIэныгъэлэжьхэр, гъэсэныгъэм, культурэмрэ искусствэмрэ яIофышIэхэр нахь чанэу хэгъэлэжьэгъэнхэм ягупшысэхэр къэгущыIагъэхэм къаIотагъэх, унашъохэр рахъухьагъэх.\nКъэкIощт Iофтхьабзэр Iоныгъо мазэм зэхащэн ямурад.\nРеспубликэ общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» игъэцэкIэкIо куп изэхахьэ Конституцием изэхъокIыныгъэхэм, ДАХ-м изичэзыу зэIукIэгъу щаштэгъэ унашъохэм, нэмыкIхэм щатегущыIагъэх.\nЛъэпкъ пэпчъ иныдэлъфыбзэ, итарихъ зэригъэшIэным имэхьанэ къэIэтыгъэным, цIыфхэм ящыIакIэ нахьышIу шIыгъэным яхьылIэгъэ зэхъокIыныгъэхэр Урысыем и Конституцие хэтхэгъэнхэ фаеу къэгущыIагъэхэм хагъэунэфыкIыгъ.\nБолэкъо Аслъан, ЦIыкIушъо Аслъан, Тхьапшъэкъо Альберт, фэшъхьафхэу Адыгэ Хасэм игъэцэкIэкIо куп хэтхэр шIушIэ IэпыIэгъухэм зэрахэлэжьагъэхэм, хасэм иунашъохэр зэрагъэцэкIэщтхэм къатегущыIагъэх.\nСурэтхэм арытхэр: IэпыIэгъум хэлажьэх.\nПредыдущая Ошъогу бгъашхъу\nСледущая Коцым фежьагъэх


НэмыкI дунаим ухащэ — Адыгэ макъ\nНэмыкI дунаим ухащэ\nРедактор 12.11.2019 12.11.2019 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nЗэIухыгъэ амалхэм яя II-рэ Дунэе инклюзивнэ форумэу «Творчество – мир без границ» зыфиIорэр КъокIыпIэм щыпсэурэ лъэпкъхэм яискусствэ и Къэралыгъо музей икъутамэу Мыекъуапэ дэтым шэкIогъум и 8-м щыкIуагъ.\nЗипсауныгъэ амалхэр зэщыкъогъэ цIыфхэм обществэм зыкъыхагъотэнымкIэ ясоциальнэ-культурнэ IофшIэн мэхьанэу иIэм ар фэгъэхьыгъагъ.\nУрысыем ыкIи Италием яобщественнэ IофышIэхэр, ятворческэ цIыфхэр мы Iофтхьабзэм зэфищагъэх. Форумым икъызэIухын хэлэжьагъэх лъэпкъ «Инва-Академии РФ» зыфиIорэм и Президент, Адыгэ Республикэм ихэбзэ ыкIи игъэцэкIэкIо къулыкъухэм, ведомствэ зэфэшъхьафхэм, сэкъатныгъэ зиIэхэм яобщественнэ организациехэм ялIыкIохэр, Темыр Кавказым, Италием ащызэлъашIэрэ сурэтышIхэр, Санкт-Петербург, Ханты-Мансийскэ, Калининград къарыкIыгъэ хьакIэхэр.\nIофтхьабзэр къызэIуихызэ, ыпшъэкIэ зыцIэ къетIогъэ музеим ипащэу Кушъу Нэфсэт шIуфэс гущыIэхэмкIэ закъыфигъэзагъ. Искусствэм ылъэныкъокIэ IэпэIэсэныгъэ куу зиIэ зэлъашIэрэ цIыфхэри, япсауныгъэ амалхэр зэщыкъуагъэх нахь мышIэми, ятворческэ амалхэр яIэшIагъэхэмкIэ къизыIотыкIыгъэ сурэтышIхэри непэ мы Iофтхьабзэм зэрэщызэIукIагъэхэр ащ хигъэунэфыкIыгъ.\nГущыIэр лъигъэкIотагъ Адыгэ Республикэм культурэмкIэ министрэу Аулъэ Юрэ.\n— Сигуапэ мыщ фэдэ фэбагъэ зыхэлъ зэIукIэгъум сызэрэхэлажьэрэр, — къыIуагъ министрэм. – Дунаим цIыф зэфэшъхьафыбэ щэпсэу, ау ушъхьагъу зэфэшъхьафхэм апкъ къикIыкIэ зыхэм япсауныгъэ зэщыкъоу мэхъу. Ащ пае къэмынэу ахэм ядунэееплъыкIэ, ягупшысакIэ куу. Ащ ишыхьат ясурэтшIыгъэхэу мыщ щытлъэгъухэрэр. Авторхэм сафэлъаIо сшIоигъу тапэкIи ятворчествэкIэ хэхъоныгъэ ашIынэу, щыIэныгъэ кIочIэ пытэ яIэнэу, шIу алъэгъурэ Iофыр лъагъэкIотэнэу.\nФорумым къыщыгущыIагъэхэм ащыщ зэлъашIэрэ сурэтышIэу, Италием къикIыгъэ Омбретта дель Монте.\n— Мыщ фэдэ Iофтхьабзэ зэхэзыщагъэхэм «тхьашъуегъэпсэу» ясIо сшIоигъу, — къыIуагъ ащ. — Синыбджэгъубэмэ къэгъэлъэгъоным сащыIукIагъ. Искусствэр — цIыфым ыгу, ышъхьэ арыхъыкIырэр къизыIотыкIырэ амал. Зипсауныгъэ амалхэр зэщыкъогъэ цIыфхэм ягугъу къэтшIымэ, искусствэм ылъэныкъокIэ ахэм яамалхэм гъунэ яIэп. Ахэм язэхашIэ, агу щышIэрэр къыраIотыкIынымкIэ IэпыIэгъу афэхъугъэхэм сышъуфэраз. Мы купым хэхьэрэ цIыфхэм апае пхыращырэ проектыбэхэм сахэлажьэ, сфэлъэкIырэмкIэ IэпыIэгъу сафэхъу.\nОмбретта дель Монте шIухьафтынэу Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат исурэтэу ышIыгъэр культурэмкIэ министрэм ритыжьыгъ.\nФорумым къыдыхэлъытагъэу музеим къэгъэлъэгъон бай къыщызэIуахыгъагъ. Мыщ зипсауныгъэ амалхэр зэщыкъогъэ кIэлэцIыкIухэу, ныбжь зиIэхэу шъолъыр зэфэшъхьафхэм къарыкIыгъэхэм яIофшIагъэхэр къырахьылIагъэх. Ахэр пкъыгъо зэфэшъхьафхэм ахэшIыкIыгъэ Iэпэщысэр, чIыопсыр, дунаир къизыIотыкIырэ, пхъэшъхьэ-мышъхьэхэм ыкIи псэушъхьэхэм афэгъэхьыгъэ сурэтшIыгъэх. ЯIофшIагъэхэм узяплъыкIэ, нэмыкI дунаим ухащэ, нэр агъэгушIо.\nМыгъэ ятIонэрэу зэIухыгъэ амалхэм я Дунэе инклюзивнэ форум зэхащэ. ТапэкIи ащ игеографие зырагъэушъомбгъун, хэлажьэхэрэм япчъагъэ нахьыбэ ашIызэ лъагъэкIотэн мурад яI.\nПредыдущая Нэжъ-Iужъхэр агъэгушIуагъэх\nСледущая ЯгумэкIыгъохэм защигъэгъозагъ


Медальхэм афэбанэх — Адыгэ макъ\nРедактор 13.07.2020 13.07.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nХэгъэгум футболымкIэ иапшъэрэ куп щыкIорэ зэнэкъокъур мыгъэ аухынымкIэ командэ пэпчъ ешIэгъуи 3 къыфэнагъ.\nБэдзэогъум и 7 — 9-м зэрешIагъэхэр зэфэтэхьысыжьых.\n«Тамбов» — «Ахмат» — 1:2, «Арсенал» — «Крылья Советов» — 2:4, «Оренбург» — ЦСКА — 0:4, «Зенит» — «Шъачэ» — 2:1, «Спартак» — «Локомотив» — 1:1, «Ростов» — «Уфа» — 1:2, «Урал» — «Динамо» — 2:1, «Рубин» — «Краснодар» — 1:0.\n2019 — 2020-рэ илъэс ешIэгъур аухынымкIэ командэхэм ешIэгъу плIырыплI къафэнагъэу «Зенит» апэрэ чIыпIэр къыдихи, дышъэ медальхэр къыфагъэшъошагъэх.\n— Яблэнэрэу «Зенит» хэгъэгум ичемпион хъугъэ, — къыIуагъ спорт журналистэу Геннадий Орловым. — ИлъэситIо зэкIэлъыкIоу «Зенит» апэрэ чIыпIэр къыдихыгъ. Ащ фэдэ гъэхъагъэхэр ышIыщтхэми сшIэгъахэп.\n2020 — 2021-рэ илъэс зэнэкъокъур джыри рагъэжьагъэп, ау дышъэр зыхьын зылъэкIыщтым игъэкIотыгъэу джырэ уахътэ тегущыIагъэх. Тренер цIэрыIоу Рашид Рахимовыр футбол дэгъоу ешIэщтыгъ, IэкIыб къэралхэм ащашIэ. Ащ зэрилъытэрэмкIэ, «Зенит» дышъэр къэкIощт илъэсым къыдихыщт. Пхъашэу къенэкъокъун, дышъэм фэбэнэн зылъэкIыщтхэм «Краснодар» ащыщ.\nУрысыем футболымкIэ и Союз ипрезидентэу Александр Дюковыр «Санкт-Петербург» щыкIогъэ зэхахьэм «Зенит» щыфэгушIуагъ, игъэхъагъэхэм ахигъэхъонэу фиIуагъ.\n«Зенит» итренер шъхьаIэу Сергей Семак изэфэхьысыжьхэм ащыхигъэунэфыкIыгъ «Зенит» Урысыем икомандэхэм анахь лъэшэу зэрэщытыр.\nЕвропэм сыда щигъэхъэщтыр?\nУрысыем апэрэ чIыпIэр «Зенит» къызэрэщыдихыгъэр дэгъу. Европэм и Кубок фэбэнэным фэхьазыра? А упчIэр бэмэ къаIоу зэхэтэхы. Командэр мылъкум щыкIэрэп, ешIакIоу къыригъэблэгъэн ылъэкIыщтыр макIэп. Урысыем зэрэщылъэшым фэдэу, Европэм изэнэкъокъухэм гъэхъагъэхэр ащишIынхэу «Зенит тигъэгугъэнэу чIыпIэ ит.\n«Спартак» — «Локомотив» зыIокIэм Понсе къэлапчъэм Iэгуаор дидзагъ. «Локомотив» иешIакIоу Алексей Миранчук пенальтикIэ «Спартак» икъэлапчъэ Iэгуаор дидзи, зэIукIэгъур 1:1-у аухыгъ.\nЕшIэгъур къызэрыкIоу щытыгъэп. «Спартак» итренер шъхьаIэу Тедеско тамыгъэ плъыжьыр судьям къыригъэлъэгъуи, ешIэгъур зэрищэн фимытэу хъугъэ. «Локомотив» 1:1-у зэрешIагъэм ишIуагъэкIэ ятIонэрэ чIыпIэм нахь зыщигъэпытагъэми, тыжьыныр къыдихын ылъэкIыщтми къэшIэгъуае.\nЦСКА-м аужырэ ешIэгъуищыр къыхьыгъ. «Спартак» 2:0-у, «Ахмат» 4:0-у, «Оренбург» 4:0-у атекIуагъ. Виктор Гончарен-\nкэм ЦСКА-м къызегъэзэжьым, командэр иешIакIэ нахьышIоу лъыхъоу фежьагъ. Ухъумэн Iофыгъохэр ыгъэцакIэхэзэ, ыпэкIэ илъыным зэрэпылъым зыкъегъэшъыпкъэжьы.\nМедальхэм афэбэнэнхэу мурад зышIыгъэхэ «Краснодар», «Ростов» зичэзыу ешIэгъухэр ашIуахьыгъэх. «Краснодар» «Рубин» зыIокIэм, къэлапчъэм бэрэ дэуагъэми, хъагъэм Iэгуаор зыкIи ридзагъэп. ГухэкIыр «Краснодар» ыпэкIэ лъыкIотэным фэшI амалэу ыгъэфедэрэр зэрэмакIэр ары. Къэлапчъэм дэощт ешIакIохэр хэушъхьафыкIыгъэхэу къэлъагъохэрэп, М. Сулеймановыр ухъумэн Iофхэм апылъэу ыпэкIэ лъыкIотэным фэмыхьазырэу уахътэ къыхэкIы.\nЧIэнагъэу «Краснодар» ышIыгъэр къегоощт — медалэу къыдихыщтыр зыми ышIэрэп.\nЕвропэм и Кубок икъыдэхын фэбэнэщтэу «Динамэм» имурадыгъ, ау «Урал» къытекIуагъ. Я 93-рэ такъикъым Павел Погребняк «Динамэм» икъэлапчъэ Iэгуаор дидзагъ. «Динамэр» «Краснодар» дешIэнэу щыт, «Оренбург», «Уфа», «Крылья Советов» — ахэри «Динамэм» IукIэщтых. Я 6-рэ чIыпIэр къыдэзыхыщтыр Европэм и Кубок фэбэнэщтхэм ащыщ хъун ылъэкIыщт.\nАпшъэрэ купым къыхэнэжьынхэм ауж къинэрэ командэхэр фэбанэх. Гугъэр зыми зэрэчIимынагъэм зэнэкъокъур къегъэдахэ. «Крылья Советов» итренер шъхьаIэу Андрей Талалаевыр иIэнатIэ зыIухьагъэм къыщегъэжьагъэу командэм очко пчъагъэу иIэм хегъахъо, ау илъэс ешIэгъум щимыгъэхъагъэр аужырэ ешIэгъухэм къащихьыжьын ылъэкIыщтмэ къэшIэгъуае.\nМосква хэкум икомандэу «Химки» апэрэ купым ятIонэрэ чIыпIэр къыщыдихи, апшъэрэ купым щешIэнэу фитныгъэ иIэ хъугъэ, ау командэр ащ фэмыхьазырэу клубым ипащэхэм къаIуагъ. «Химки» апшъэрэ купым зыхэмыхьэкIэ зы команд ныIэп анахь лъэшхэм якуп къыхагъэкIыщтыр.\n«Оренбург», «Крылья Советов», «Ахмат», «Тамбов», «Рубин» — ахэр арых апшъэрэ купым къыхэзынхэмкIэ гумэкIыгъо зиIэхэр.\n«Спартак» Москва идиректор шъхьаIэу Щамил Газизовыр агъэнэфагъ. НахьыпэкIэ ащ «Уфа» Iоф щишIэщтыгъ.\n— СишIэныгъэ хэзгъэхъощт, «Спартак» гъэхъагъэхэр ышIынхэм сишъыпкъэу сыпылъыщт, — къыIуагъ Щамил Газизовым.\nЯ 27-рэ ешIэгъухэм ауж командэхэр чIыпIэу зыдэщытхэм, очко пчъагъэу яIэм гъэзет еджэхэр ащытэгъэгъуазэх.\n«Зенит» — 65\n«Локомотив» — 50\n«Ростов» — 43\n«Уфа» — 36\n«Урал» — 35\n«Спартак» — 33\n«Рубин» — 33\n«Арсенал» — 31\n«Шъачэ» — 30\n«Ахмат» — 30\n«Тамбов» — 28\n«Кр.Советов» — 27\n«Оренбург» — 23.\nЯ 28-рэ зэIукIэгъухэр\n«Шъачэ» — «Спартак»\n«Динамо» — «Кр.Советов»\nЗэнэкъокъу щырыщ къафэнагъэр\nИлъэс ешIэгъур аухынымкIэ командэ пэпчъ ешIэгъуищ къыфэнагъэр. Зэнэкъокъур гъэшIэгъон къэзышIырэр медальхэр зыхьыщтхэр, ауж къинэщтхэр къэшIэгъуае зэрэхъугъэхэр ары.\nПредыдущая Doğalgaz hattı tamamlandı\nСледущая СиупчIэжьэгъоу Цушъхьэ (Уджыхъу) Гощэхъурай


Псэуалъэхэм яшIын нахь псынкIэу аухынэу Адыгеим и ЛIышъхьэ афигъэпытагъ — Адыгэ макъ\nПсэуалъэхэм яшIын нахь псынкIэу аухынэу Адыгеим и ЛIышъхьэ афигъэпытагъ\nКъэралыгъо программэу «Къуаджэхэм хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытэгъэ псэуалъэхэу мыгъэ ашIынэу, агъэцэкIэжьынэу, агъэкIэжьынэу рахъухьагъэхэр ухыгъэнхэ зэрэфаем фэгъэхьыгъэ зэхэсыгъор Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зэрищагъ.\nЗэIукIэгъум хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэу Геннадий Митрофановыр, вице-премьерхэр, Адыгеим иминистрэхэм я Кабинет хэтхэр, АР-м икъэралыгъо бюджет учреждениеу «Стройзаказчикым», Красногвардейскэ, Мыекъопэ, Шэуджэн районхэм япащэхэр, псэолъэшI организациехэм ялIыкIохэр.\nАдыгэ Республикэм мэкъу-мэщымкIэ иминистрэу Къуанэ Анзаур зэхэсыгъом къызэрэщиIуагъэмкIэ, мыгъэ Адыгеир къэралыгъо программэу «Къуаджэхэм хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытэгъэ Iофтхьэбзи 6-мэ япхырыщын хэлажьэ.\nМыекъопэ районымкIэ поселкэу Табачнэм сомэ миллион 64,5-рэ зыпэIухьэгъэ псэолъэшIын IофшIэнхэр щырагъэкIокIых. Ащ япроцент 85-р агъэцэкIэгъах. Поселкэу Тульскэм иурамхэм ащыщ горэм игъэкIэжьын илъэсыр имыкIызэ аухынэу рахъухьэ. IофшIэнхэр процент 80-у агъэцэкIагъэх, ахэм сомэ миллион 42,7-рэ апэIухьагъ. Джащ фэдэу тыгъэгъазэм и 25-м нэс поселкэу Тульскэм ипсырыкIуапIэу сомэ миллион 27,2-рэ зыпэIухьагъэм игъэкIэжьын аухын фае. Поселкэу Каменномостскэмрэ къутырэу Северо-Восточные Сады зыфиIорэмрэ культурэм и Унэу адэтхэм ягъэцэкIэжьын ыкIэм фэкIо.\nКъэралыгъо программэу «Къуаджэхэм хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэныр» зыфиIорэм диштэу Красногвардейскэ районымкIэ къуаджэу Улапэрэ селоу Белэмрэ культурэм иучреждениеу ащагъэпсыхэрэм яшIын ыкIэм фэкIо. Джэджэ районымкIэ къутырэу Днепровскэм сомэ миллиони 4,1-рэ зытефэрэ фельдшер-мамыку IэзапIэм ишIын щылъагъэкIуатэ.\nПрограммэм къыдыхэлъытэгъэ IофтхьабзэхэмкIэ муниципальнэ образованиехэм япащэхэмрэ псэолъэшI организациехэм ялIыкIохэмрэ отчетхэр къашIыгъэх.\nМы илъэсым атынэу щыт псэуалъэхэр аухынхэм мэхьанэшхо зэриIэр республикэм и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ.\n«Къэралыгъо программэм къыдыхэлъытэгъэ IофтхьабзэхэмкIэ пIалъэхэр аукъохэ хъущтэп. Подрядчикхэм нахь загъэпсынкIэн фае, IофшIэнхэм къакIырагъэчы хъущтэп. УплъэкIунхэр зэхэзыщэрэ гъэIорышIапIэм Iофхэм язытет ренэу гъунэ лъифын фае. КъэкIорэгъым аухынэу щыт псэуалъэхэмкIэ графикым ыпэ итхэу Iоф ашIэным, ахэр энергосетьхэм апашIэным мэхьанэшхо яI», — хигъэунэфыкIыгъ КъумпIыл Мурат.\nПредыдущая «Урысыем иIэшIугъакIэхэр»\nСледущая В Адыгее выбрали самую красивую сотрудницу УФСИН по РА


IофшIэн щыIагъ ыкIи щыIэщт, ау… — Адыгэ макъ\nIофшIэн щыIагъ ыкIи щыIэщт, ау…\nАужырэ илъэситIум экономикэм ылъэныкъокIэ Урысыем зэпичырэ къиныгъохэм цIыфхэм IофшIэн зэрамыгъотырэм иягъэ емыкIыгъэу пфэIощтэп. Арэу щыт нахь мышIэми, Iофым изытет гукIодыгъо дэдэу щытэп.\nСыд фэдэ лъэхъан къытэкIугъэми, IофшIэн щыIагъ ыкIи щыIэщт, ау джы зылъыхъухэрэр лэжьапкIэр ары. Тикъэралыгъо имызакъоу, узыфэе IофшIэныр е пфэгъэцэкIэщтыр къэбгъотыныр тыди щыгумэкIыгъу.\n«IофшIэн згъотырэп» пIоу зыуукIыжьын ищыкIагъэп, къиныгъо пстэуми обществэр ыкIи цIыфыр апсыхьэ. Куоу гупшысэщтыгъэ цIыфхэр гузэжъогъу чIыпIэ зифэхэкIэ, къяхъулIагъэр къагурыIоу, ащ хэкIыпIэ къызэрэфагъотыщтым игупшысэ ишIуагъэ къякIыщтыгъэ. ЦIыфым ищыIэныгъэ къэгъэзэгъу фишIынымкIэ, икIэрыкIэу зэкIэ къыригъэжьэжьынымкIэ мыр ушъхьагъу дэгъу.\nХэбзэ IофшIэн зыгъэцакIэщтыгъэу къыIуагъэкIырэр къэралыгъом социальнэу къеухъумэ. Ащ мазэ къэс охътэ гъэнэфагъэм къыкIоцI ахъщэ IэпыIэгъу къыраты. Ар зыфэдизыр къыIуагъэкIыгъэм къыгъахъэщтыгъэ ахъщэм къыпкъырыкIызэ, цIыфхэм IофшIэн къафэгъотыгъэнымкIэ къулыкъум къелъытэ.\nIофшIэн къафэгъотыгъэным фэгъэзэгъэ къулыкъухэм къатырэ пчъагъэхэм УрысыемкIи, АдыгеимкIи талъыплъагъ, зэдгъэпшагъэх. IофшIэн лъыхъухэрэм аныбжь илъэс 15-м къыщегъэжьагъэу 72-м нэсы. Нахьыбэу лъыхъохэрэр илъэс 35-м ехъугъэхэр ары. Мы купым хэхьэх хьапсым дэсыгъэу къычIэкIыжьыгъэхэри. Унагъо зымышIагъэхэм — япроцент 35-м, унагъо зиIэхэм япроцент 16-м IофшIэн агъотырэп.\nСтатистикэмкIэ Федеральнэ къулыкъум къызэритыгъэмкIэ, 2016-рэ илъэсым Урысыем IофшIэнмыгъотыныгъэр проценти 6-м щыблэкIыщтэп. Пчъагъэр шъолъырхэм ащызэфэшъхьаф: анахь зыщылъагэр Ингушетиер — процент 29-рэ. Шъолъыр чыжьэхэми Iофым изытет ащыдэгъушхоп (Забайкальскэ краир, Ставрополь, нэмыкIхэри), IофшIэн зымыгъотхэрэм япчъагъэ проценти 10-м ащыкIэхьагъ. Москва ыкIи Санкт-Петербург зыпштэхэкIэ, мыщ фэдэ гумэкIыгъо хэтыр проценти 3-м нахь макI.\nАдыгэ Республикэм щыпсэухэрэм IофшIэн къафэгъотыгъэнымкIэ къэралыгъо къулыкъум къызэритыгъэмкIэ, 2016-рэ илъэсым ищылэ-мэлылъфэгъу мазэхэм IофшIэн зимыIэ нэбгырэ 2862-рэ атхыгъ, IофшIэн мыгъотыныгъэр процент 1,42-м фэдиз мэхъу. ЛэжьэкIо кIуачIэхэм ягъэфедэнкIэ бэдзэрым гумэкIыгъоу илъымкIэ коэффициентыр тызхэт джырэ уахътэм ехъулIэу Адыгэ Республикэм 0,8-м щынэсыгъ.\nIофшIэпIэ чIыпIэ нэкI 4155-рэ республикэм иI, ахэм ащыщэу 3024-р рабочэ сэнэхьатых. Щылэ-мэлылъфэгъу мазэхэм къакIоцI къэралыгъо фэIо-фашIэхэр къафагъэцэкIэнхэм пае нэбгырэ 18610-мэ IофшIэн къафэгъотыгъэнымкIэ къулыкъухэм зафагъэзагъ. Ахэм ащыщэу нэбгырэ 3323-р къякIущт IофшIэным икъэгъотынкIэ къадеIэнхэу къыкIэлъэIугъэх. Нэбгырэ 2034-р IофшIэн ямыIэкIэ алъытагъ.\nИлъэс 14 — 18 зыныбжь нэбгырэ 667-мэ пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ агъэцэкIэщт IофшIэнхэр къафагъотыгъэх. Общественнэ IофшIэнхэм нэбгырэ 515-рэ ахэлэжьагъ. ЫпэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ уахътэм къыкIоцI IофшIэн зимыIэу алъытагъэхэм ащыщэу нэбгырэ 54-р пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ IофшIапIэхэм аIуагъэхьагъэх.\nМы гумэкIыгъом хэт нэбгырэ заулэхэм гущыIэгъу тафэхъугъ.\nСергей, илъэс 24-рэ ыныбжь, джыдэдэм Iоф ышIэрэп:\n— Гурыт еджапIэр къызысэухым ыуж сигъэсэныгъэ лъызгъэкIотагъэп. Арышъ, зисэнэхьаткIэ IофшIэн лъыхъухэрэм сащыщэп. Автомашинэ зесфэнымкIэ фитыныгъэ сиI, ащ епхыгъэу IофшIэн къафэгъотыгъэнымкIэ къулыкъум зыфэзгъэзэн гухэлъ сиI. ЫпэкIэ рабочэ IофшIэн зэфэшъхьафэу згъэцакIэщтыгъэхэм къакIэкIорэ лэжьапкIэр цIыкIугъэ, гъогупкIэмрэ пшхырэмрэ атекIодэжьы.\nМарина, илъэс 36-рэ ыныбжь:\n— Хэбзэ IофшIэн дэгъу сэгъэцакIэ, ау охътэ благъэм къыкIоцI ар зэфашIыжьыным ищынагъо щыIэ хъугъэ. Юрист сэнэхьатэу сызыфеджагъэмкIэ къысэкIущт IофшIэн къысфагъотынэу гупчэм зыхэстхагъ.\nЛида, пенсионер, илъэс 68-рэ ыныбжь:\n— Пенсием сызэкIо ужым илъэс 13-рэ кIэлэцIыкIу ибэхэр зыщаIыгъ унэм Iоф щысшIагъ. Сэщ фэдэу нэбгырэ заулэ тыхъоу тыкъыIуагъэкIынэу хъугъэ. УлъыхъуагъэкIи, сэ сыныбжьыкIэ джы IофшIэн къысфэгъотыщтэп. Пенсие закъокIэ ущыIэныр, коммунальнэ фэIо—фашIэхэм ауасэ птыныр псынкIагъоп. СшIэщтым сегупшысэ.\nIофшIэн къафэгъотыгъэнымкIэ къулыкъухэм къатырэ къэбархэм нафэ къызэрашIырэмкIэ, чанэу, къарыу зиIэм рабочэ IофшIэнхэр ыгъотыщтых. Зи умышIэу ущысыным е тыгъон бзэджэшIагъэхэр зепхьанхэм нахьи ащ уеуцуалIэмэ нахьышIу.\nПредыдущая Адыгэ пшъашъэм изэо лъэужхэр\nСледущая ПсышIопэ районым зыкъешIэжьы


Апэнэс Астемир тыIукIэщт — Адыгэ макъ\nАпэнэс Астемир тыIукIэщт\nЖъоныгъуакIэм и 13 — 14-м Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние щыкIощт концертитIумэ бэрэ тяжагъ.Адыгэ Республикэм, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым язаслуженнэ артистэу Апэнэс Астемир ипчыхьэзэхахьэхэр филармонием щыкIощтых.\nСэнаущыгъэ зыхэлъ артистым ГИТИС-р къыухыгъ. Ар езыгъэджагъэхэм ащыщэу, Адыгэ Республикэм искусствэхэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшхоу Хьакъуй Аслъан зэгъэпшэнхэр ышIыхэзэ, хъугъэ-шIагъэхэм тащигъэгъозагъ.\n— Астемир игуетыныгъэкIэ, упчIэу къытитыхэрэмкIэ студентхэм къахэщыщтыгъ. Искусствэм цIэрыIо зэрэщыхъущтыр пшIэнэу щытыгъ, — къеIуатэ Хьакъуй Аслъан. — Лъэпкъ гупшысэр еджэным зэрэщигъэфедэрэр тшIогъэшIэгъоныгъ.\nИнджылызыбзэкIэ, испаныбзэкIэ, чэчэныбзэкIэ, бэлъкъарыбзэкIэ, адыгабзэкIэ, нэмыкI бзэхэмкIэ А. Апэнэсым орэдхэр къеIох. США-м, Австрием, Францием, Бельгием, Китаим, Урысыем, фэшъхьаф хэгъэгухэм иконцертхэр ащыкIуагъэх. Дунэе зэнэкъокъухэм ялауреат, «Кавказ имэкъэдышъ» зыфиIорэ шIухьафтыныр 2020-рэ илъэсым къыфагъэшъошагъ.\nДунаим щыцIэрыIо ансамблэу «Мыекуъапэ инэфылъэхэм» хэтэу орэд къыIоу бэрэ къыхэкIыгъ. Ыныбжь илъэси 6 зыхъугъэм къыщегъэжьагъэу концертхэм, телекъэтынхэм ахэлажьэ.\nАужырэ уахътэм Апэнэс Астемир ирепертуар къэзыгъэбаигъэмэ ащыщ «Я 9-рэ волна» зыфиIорэ телеканалым къыщиIорэ орэдыр. Жэнэ Къырымызэрэ Сэмэгу Гощнагъорэ зэдаусыгъэ орэдэу «Адыгэмэ яхабзэ джащ фэд» зыфиIорэ орэдым къэIокIэ гъэшIэгъон къыфигъотыгъ.\nОрэдыр Апэнэс Астемир къырегъажьэ, нэмыкI артистхэм лъагъэкIуатэ. Сэкъурэ Ольгэ, Быщтэкъо Азэмат, Дзыбэ Мыхьамэт, Нэфышъэ Чэрим, фэшъхьафхэм лъэпкъ орэдыр агъэжъынчы. Псыблэнэ Муратрэ ЛIыбзыу Аслъанрэ япщынэхэр агъэбзэрабзэх. Орэдым уедэIузэ, адыгэр адыгэу дунаим зэрэщыпсэурэр, ихабзэхэр зэрэдахэхэр зэхэошIэх. Орэдыр гум къегущыIыкIы, гушхоныгъэ къыпхелъхьэ.\nОпсэу, Астемир! Лъэпкъ искусствэр лъагэу оIэты, псэ зыпыт гущыIэхэмкIэ нэмыкI лъэпкъхэм уалъэIэсы. Уиорэдхэм цIыфыр апIу, щыIэныгъэм фагъасэ. Искусствэм ыбзэкIэ уадэгущыIэзэ, ячIыгу, яхэгъэгу шIулъэгъоу афыряIэр огъэпытэ.\nКIэлэцIыкIухэр, зыныбжь икъугъэхэр, искусствэр гукIэ къызыгурыIохэрэр Адыгеим къыщыо-\nдэIущтых, уагъэлъэпIэщт. ШIукIэ Тхьэм тызэIуегъакI.\nПредыдущая ЦУР Адыгеи информирует: жители региона могут выбрать объект благоустройства\nСледущая Я IХ-рэ зэнэкъокъур


ИешIакIэ гум рехьы — Адыгэ макъ\nИешIакIэ гум рехьы\nРедактор 07.03.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nКсения Дьяченкэр Мыекъуапэ игандбол бзылъфыгъэ командэу «АГУ-Адыифым» иешIакIу. Республикэм ыцIэ спортышхом щызыIэтыхэрэм ащыщ.\nКлубэу «Адыифым» аужырэ илъэсхэм зэхъокIыныгъабэ фэхъугъ. Илъэсыбэрэ щешIагъэхэр хэкIыжьыгъэх, кIэу аштагъэхэм яIэпэIэсэныгъэ хагъахъо. Ксения Дьяченкэр Урысыем гандболымкIэ ихэшыпыкIыгъэ ныбжьыкIэ командэ хэтэу дунэе зэIукIэгъухэм ахэлэжьагъ. 2018-рэ илъэсым пшъэшъэ ищыгъэр «Адыифым» къырагъэблэгъагъ.\nДжабгъу лъэныкъом щыIэу ыпэкIэ илъыныр шэнышIу зыфэхъугъэ К. Дьяченкэр чIыпIэ зэфэшъхьафхэм дэгъоу ащешIэ. Къэлапчъэм Iэгуаор дидзэным нахь фэщагъэу зэрэщытым тыщыгъуаз.\n«Кубань» Краснодар, «Ставрополье» Ставрополь, «Луч» Москва, фэшъхьаф командэхэм Ксение адешIагъ, иIэпэIэсэныгъэкIэ зэхэщакIохэм къыхагъэщыгъ. «ЕшIэкIо анахь дэгъу» зыфиIорэ щытхъуцIэр заулэрэ къыфагъэшъошагъ.\n— «Адыифым» шэн-хэбзэ дэгъухэр иIэх. ЕшIакIохэр агу ихыгъэу къыспэгъокIыгъэх. НыбжьыкIэу хэтхэм ясэнаущыгъэ къызэIуахынэу, тикомандэ ауж къинэхэрэм къахэкIыжьынэу сэгугъэ, — къытиIуагъ Ксения Дьяченкэм.\n— «Адыифыр» нахь лъэш зышIыгъэхэм Ксения Дьяченкэр ащыщ, — къеIуатэ трене-\nрэу Ольга Рюхинам. — Пшъэшъэжъыер гандболым къыфэхъугъэу сэлъытэ. ЕшIапIэм зэхэщэн Iофхэр дэгъоу щегъэцакIэх, къэлапчъэм Iэгуаор дидзэнымкIэ амалышIухэр къегъотых.\nБзылъфыгъэхэм я Дунэе мафэ къэмысызэ К. Дьяченкэм гущыIэгъу тыфэхъугъ. Адыгэ Республикэм испорт псэуалъэхэр дахэу гъэпсыгъэхэу ащ елъытэ. Ти ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, Правительствэм спортым зиушъомбгъунымкIэ Iофыгъуабэ зэрагъэцакIэрэм ар щыгъуаз. Спортышхом щылъыкIотэным, Джэнчэтэ СултIан лъапсэ зыфишIыгъэ клубэу «Адыифыр» дунаим нахь щашIэным фэшI Ксение зичэзыу зэIукIэгъухэм зафегъэхьазыры.\nПредыдущая Идахэ арегъаIо\nСледущая «Адыгэ макъэр» лъэпкъым ымакъ


Белгород къыщахьыныр псынкIагъэп — Адыгэ макъ\nМэзаем и 6 — 7-м Белгород щызэдешIагъэх.\nТелефонкIэ къатыгъ. «Динамо-МГТУ-м» итренер шъхьаIэу Павел Зборовскэм къэбар гушIуагъор къытфиIотагъ. Мэзаем и 6-м ешIэгъур хьылъэу Белгород щыкIуагъ. ЗэIукIэгъур 2:0-у Адыгеим икомандэ къыхьыщтыгъ, ау бысымхэм яешIакIэ хагъахъуи, 2:2 пчъагъэр хъугъэ. КIэух едзыгъор тиспортсменхэм къахьыгъ, 3:2-у «Технологым» текIуагъэх.\nМэзаем и 7-м едзыгъохэр нэмыкIэу кIуагъэх. Пчъагъэр 1:0-у «Технологым» ыхьыщтыгъ. Залым чIэсхэр бысымхэм Iэгу къафытеох, текIоныгъэр къыдахын ямурад. «Технологыр» тикомандэ къыIукIэным ыпэкIэ хэпшIыкIэу «зигъэпытагъ», апшъэрэ купым ешIэкIуитIу къыхищыгъ, ахэр опыт зиIэ спортсменых.\n«Динамо-МГТУ-м» иешIакIохэм зэгурыIоныгъэ дэгъу зэIукIэгъум къыщагъэлъэгъуагъ, 3:1-у текIоныгъэр къыдахыгъ.\nУрысыем волейболымкIэ изэнэкъокъоу апшъэрэ купэу «Б-м» щыкIорэм Красногорскэ икомандэу «Зоркий» зыфиIорэр къыхэщы, апэрэ чIыпIэм щыI. «Динамо-МГТУ-м» очко 40 иI, ятIонэрэ чIыпIэм щыт. Калугэ икоманди очко 40 иI, ащ ящэнэрэ чIыпIэр ехьы. Белгород икомандэ очко 35-рэ, къалэу Владимир 34-рэ яIэу я 4 — 5-рэ чIыпIэхэм ащыIэх.\nМэзаем и 20 — 21-м «Динамо-МГТУ-р» Саратов икомандэу «Энергетикэм» Мыекъуапэ щыIукIэщт.\nПредыдущая Батырхэм ялъэгапIэхэр\nСледущая ТекIоныгъэр зэкъошныгъэм къыдихыгъ


Адыгэ хьалыжъом и Маф | Адыгэ Макъ\nАдыгэ хьалыжъом и Маф\nЛъэпкъхэм, лIэужхэм ямэфэкI\nАдыгэ хьалыжъом и Мафэ Мыекъопэ районым ит Сырыфыбг псыкъефэххэм игъэкIотыгъэу ащыкIуагъ.\nСырыфыбг. УрысыбзэкIэ ащ «Къушъхьэ фыжькIэ» еджэх. Адыгэхэм чIыпIацIэр дэгъоу ашIэ, псыхъоу Сырыфым нэмыкI лъэпкъхэм «Псыхъо фыжь» раIо. ЗыгъэпсэфыпIэм итеплъэ дахэм идэхэжь. Къушъхьэпсэу Сырыфым икъэбзагъэ зэбгъашIэ пшIоигъомэ, нэпкъхэм уадэкIоен, лъэмыджхэм уатетэу зыпплъыхьан фае. Жьым икъэбзагъэ гур къеIэты, кIуачIэу къыпхилъхьэрэр зыдэпшIэжьызэ, нэм ылъэгъурэр гум шъхьапэ зэрэфэхъущтыр зэхэошIэ.\nСырыф псыхъошхор Шъхьэгуащэ хэлъэдэжьышъ, лъагъоу къыгъанэхэрэм уалъымыхъоу цIыфхэм зэIукIапIэ афэхъугъэ чIыпIэхэр зэбгъэлъэгъухэ пшIоигъоу нэм фэплъыщтым зеогъэушъомбгъу.\nАдыгэ Республикэм зекIонымрэ зыгъэпсэфыпIэхэмрэкIэ и Комитетрэ IофшIапIэу «Руфа-Турымрэ» зэхащэгъэ Iофтхьабзэу адыгэ хьалыжъом фэгъэхьыгъэм нэбгырэ 32-рэ щызэнэкъокъугъ. ОсэшI купым ипащэу ЛIыхъукIэ Азэмат къызэриIуагъэу, зэнэкъокъум яIэпэIэсэныгъэ къыщагъэлъэгъоным фэшI пэшIорыгъэшъэу зэхэщакIохэм къыдалъытагъэр макIэп. Хьалыжъор зыхашIыкIыщт тхьацур нахьыжьэу къагъэхьазырыгъ.\n«Нанэ ихьалыжъу», «МэфэкI хьалыжъу», «Бысымгуащэм ихьалыжъу», «Нысэщэ хьалыжъу», «Нысэ Iап» зыфиIохэрэмкIэ бзылъфыгъэхэр зэнэкъокъугъэх. Зэхахьэр зезыщэгъэ журналистэу Беданыкъо Замирэ хьалыжъом ехьылIэгъэ пэсэрэ къэбархэр къыIуатэхэзэ, Iофтхьабзэр зэхэщакIохэм лъагъэкIотагъ.\nБлащэпсынэ къикIыгъэхэм япащэу Отрэщ Симэ мэфэкI Iанэу къыгъэлъэгъуагъэм къэралыгъом иIэшъхьэтет къебгъэблагъэми щытхъу нэмыкI къэмыхьыщтэу тэлъытэ.\nЕджэркъуае къикIыгъэхэм нэрылъэгъу IэпыIэгъухэр гъэшIэгъонэу агъэпсыгъэх. Къуаджэм ыцIэ дэпкъым тетхагъ Хьалыжъоу агъэжъагъэхэмкIи ячылэ ыцIэ атхи, Iанэм шхыныгъор къытыралъхьагъ.\nЧыпэкъо Альбинэ, Хьасанэкъо Мадинэ, Ешэкъо Анжелэ, нэмыкIхэм Еджэркъуаеу якъоджэ гупсэ щытхъоу къыраIуалIэрэр макIэп.\nТеуцожь районым иадминистрацие культурэмкIэ игъэIорышIапIэ ипащэ иIэнатIэ зыгъэцэкIэрэ Теуцожь Марыет куп гъэшIэгъон игъусэр. Пэсэрэ лъэхъаным ашIыгъэ пхъуантэу илъэси 105-рэ зыныбжьым гъомылапхъэу дэлъыр итеплъэкIи дахэ. Шхыныгъохэр рызепхьанхэм фытегъэпсыхьэгъэ пхъуантэм хьалыжъоми чIыпIэ хэхыгъэ щыриI.\nХьалыжъом идэгъугъэ бысымгуащэу Iанэр зыгъэхьазырырэм бэкIэ елъытыгъэми, зэхахьэм къыщаIуагъэм мэхьэнэ ин етэты. Тхъум изытет, хьаджыгъэм игъэфедакIэ, фэшъхьафхэм уалъыплъэн фае. МашIоу щыуаным кIэпшIыхьащтыри хэушъхьафыкIыгъэ Iофыгъохэм ащыщ.\nЛIыхъукIэ Азэмат, Къуекъо Марыет, ЛIымыщэкъо Рэмэзан, Гъазые Бирамхъан, фэшъхьафхэу осэшI купым хэтхэм яеплъыкIэхэри гум екIух. Археологхэм къагъотыгъэ тарихъ пкъыгъохэм ясурэтхэм атешIыкIыгъэ хьалыжъохэр зэнэкъокъум щагъэжъагъэх. Гъазые Бирамхъан къыIуагъэм пащэхэм мэхьэнэ ин ратыщтэу тэгугъэ.\n— Шъолъырхэм ямызакъоу, IэкIыб хэгъэгухэм къарыкIыхэрэ тилъэпкъэгъухэр зэнэкъокъум хэлажьэхэ тшIоигъу, — къыIуагъ Бирамхъан.\nIофтхьабзэм Израиль, Тыркуем, Сирием, Иорданием къарыкIыгъэхэр щытлъэгъугъэх. Ахэри хьалыжъом ехьылIэгъэ къэбархэм ащыгъуазэх. ЛIэуж-\nхэр мэфэкIым зэрэзэфищэхэрэм тигъэгушIуагъ.\n— Джэджэ районым сыщэпсэу, тхылъеджапIэм Iоф щысэшIэ, — къытиIуагъ пшъэшъэ ищыгъэу Снежана Галицкаям. — Адыгэхэм сахэт, тызэгъусэу лъэпкъ шэн-хабзэхэм татегущыIэ. Аулъэ Бибэ типащ. Ар зэнэкъокъум хэлажьи, хагъэунэфыкIырэ чIыпIэр къызэрэдихыгъэм фэшI тыфэгушIо.\nСнежана Галицкаям игуапэу хигъэунэфыкIыгъ мэфэкIым урысхэр, адыгэхэр, нэмыкI лъэпкъхэр зэрэщызэIукIагъэхэр. КъэкIощт илъэсым зэнэкъокъум щытхъуцIэ къыщыдихы шIоигъу.\nРостов хэкум къикIыгъэх зэшъхьэгъусэхэу Яна ыкIи Константин Матросовхэр. МэфэкIыр ашIогъэшIэгъон. Сырыфыбг зыщагъэпсэфынэу Адыгеим къызэкIохэм, тилъэпкъ шэн-хабзэхэри нахьышIоу зэрагъэшIагъэх.\nКрасногвардейскэ районым къикIыгъэ Аджырэ Жаннэрэ Кощхьэблэ районым щыщ Чыпэкъо Альбинэрэ шIухьафтын шъхьаIэу Гран-прир афагъэшъошагъ. «Нысэщэ хьалыжъу» зыфиIорэ зэнэкъокъум БрантI Анжелэ апэрэ чIыпIэр къыщыдихыгъ. Хэшх Саидэ «Нысэ Iап» зыфиIорэ зэнэкъокъум ятIонэрэ чIыпIэр къыщихьыгъ. Брагъунэ Сусанэ, Сихъу Светланэ, КIыкI Мирэ, Аулъэ Бибэ, Отрэщ Симэ, Хьаткъо Саидэ, фэшъхьафхэм хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр афагъэшъошагъэх.\n— КIэлэеджакIоу Брафтэ Эммэ Гъонэжьыкъо Аскэррэ Мырзэ Дзэпщрэ зэдаусыгъэ орэдэу «Си Адыгеир» дахэу къыIуагъ. Ансамблэу «Пламям» лъэпкъ къашъохэр къышIыгъэх. Беданыкъо Замирэ артист цIэрыIоу Андзэрэко Чеслав ыусыгъэ орэдэу «Адыгэ быракъыр» ыгъэжъынчыгъ. Зэхахьэм хэлажьэхэрэр къелъэIухи, орэдыр ятIонэрэу къыIоу зыфежьэм, къыдэшъуагъэх, къыдежъыугъэх. IофшIапIэу «Руфа-Турым» ипащэу Бибэ Мурат, археолог цIэрыIоу Тэу Аслъан, Адыгэ Хасэм итхьаматэу ЛIымыщэкъо Рэмэзан, нэмыкIхэри мэфэкI зэхахьэм къыщыгущыIагъэх, Iофтхьабзэр адыгэ джэгукIэ аухыгъ.


Тхьамэтэ гуадзэм нэIуасэ фишIыгъэх — Адыгэ макъ\nТхьамэтэ гуадзэм нэIуасэ фишIыгъэх\nРеспубликэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Росимуществэм Краснодар краимкIэ ыкIи Адыгэ РеспубликэмкIэ ишъолъыр чIыпIэ гъэIорышIапIэ ипащэу Сергей Маркевич АР-м и Правительствэ зычIэт унэм тыгъуасэ зэIукIэгъу щыдыриIагъ. Ащ игуадзэу Гъунажьэкъо Аслъан — къэралыгъо мылъкур Адыгеим щызезыгъэкIощтым зэIукIэгъум хэлажьэхэрэр нэIуасэ фишIыгъэх.\nДжащ фэдэу Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх АР-м и Премьер-министрэ ипшъэрылъхэр зыгъэцакIэу КIэрэщэ Анзаур, АР-м и ЛIышъхьэрэ АР-м иминистрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэ игуадзэу Хъоткъо Саниет, АР-м мылъку зэфыщытыкIэхэмкIэ и Комитет итхьаматэу Ирина Бочарниковар.\nРосимуществэм ичIыпIэ гъэIорышIапIэ зэпхыныгъэ дэгъу зэрэдыряIэр, федеральнэ мылъкум иучетрэ игъэзекIонрэ япхыгъэ къэралыгъо пшъэрылъхэм язэшIохынкIэ язэдэлэжьэныгъэ тапэкIи зэрагъэпытэн фаер Адыгеим и ЛIышъхьэ хигъэунэфыкIыгъ.\nРосимуществэм ишъолъыр чIыпIэ гъэIорышIапIэ ипащэ къызэриIотагъэмкIэ, ведомствэм фэхъугъэ зэхъокIыныгъэхэр зэпхыгъэр штатым къызэрэщагъэкIагъэр ары. Ау пшъэрылъэу яIагъэр зытетым тетэу къэнэжьы — къэралыгъо мылъкум игъэзекIонкIэ республикэм ихэбзэ къулыкъухэм зэпхыныгъэу адыряIэр нахь гъэпытэгъэнэу. Росимуществэм ишъолъыр чIыпIэ гъэIорышIапIэ ипащэ игуадзэу агъэнэфагъэм Адыгеим хэшIыкI дэгъу зэрэфыриIэм, опытышIу зэрэIэкIэлъым яшIуагъэкIэ пшъэрылъэу къыфашIыхэрэр гъэхъагъэ хэлъэу зэригъэцэкIэщтхэм яцы-\nхьэ зэрэтелъыр лъэныкъохэм къаIуагъ.\nГъунажьэкъо Аслъан 1980-рэ илъэсым Мыекъуапэ къыщыхъугъ, сэнэхьатэу «Юриспруденция» зыфиIорэмкIэ Адыгэ къэралыгъо университетыр къыухыгъ. Адыгэ Республикэм мылъку зэфыщытыкIэхэмкIэ и Комитет Iоф щишIагъ, Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым кIэлэегъаджэу щылэжьагъ. МУП-у «Землеустройство» зыфиIорэм ипэщагъ, аужырэ илъэси 8-м ООО-у «БТИ-Землеустройство» зыфиIорэм пэщэныгъэ дызэрихьагъ.\nПредыдущая Я IХ-рэ зэнэкъокъур\nСледущая Спорт джэгупIэхэр зэрашIыщтхэм тегущыIагъэх


Къуаджэм имэфэкI » NatPress.NET - Национальное Агентство Новостей России\nNatPress.NET - Национальное Агентство Новостей России » В Мире » Мероприятие » Къуаджэм имэфэкI\n19:15 Понедельник 0 3 404\nМероприятие 3 404 0\nЧъэпыогъум и 15 къуаджэу Улапэ имэфэкI хигъэунэфыкIыгъ – ыныбжь илъэс 150-рэ хъугъэ. Мы мафэм ехъулэу къуаджэм щызэрэугъоигъэх Адыгеим иIэшъхьэтетхэр, къуаджэм щыщхэр, хьакIэхэр. Ахэр зэкIэ еджапIэм къекIолIагъэх.\nУлапэхэм къафэгушIуагъ АР-м и ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслан. Улапэ щыщхэу хэгъэгу зэошхом хэкIодагъэхэм ясаугъэты Адыгеим и ЛIышъхьэ къэгъагъ Iэрамыр тырилъхьагъ, нэужым къоджэдэсхэм афэгушIуагъ. ТхьакIущынэ Аслъан и гущыIэ къыщихигъэщыгъ Улапэ шIэныгъэлэжьэу, кIэлэегъаджэу, IорэдыIоу, тхакIоу мымакIэу къызэрэдэкIыгъэр. ГущыIэ фабэхэмкIэ зафигъэзагъ чIыгулэжьхэми. Анахь дэгъоу ясэнэхьаткIэ лажьэхэрэм щытхъуцIэхэр ыкIи щытхъу тхылъхэр афагъэшъошагъэх. Ахэмэ ащыщ мэкъумэщышIэ хъызмэтшIапIэм и пащэу КъумпIыл Къэралбый, Улапэ къоджэ псэупIэм ипащэу Куфэнэ Нурыет, ООО-у «Синдика-Агро» зыфиIорэм игидротехникэу Симболет Мурат, Красногвардейскэ район сымэджэщым медицинэ IэпыIэгъу псынкIэмкIэ истанцие ифельдшерэу Хьао Аминэт, Улапэ еджапIэм икIэлэегъаджэу Шыкъултыр Кукусс.\nУлапэхэм джащ фэдэу афэгушIуагъ АР-м и Къэралыгъо Совет-Хасэм и Тхьэматэу Федор Федорко, Красногвардейскэ районым и администрацие ипащэу ТхытлIэнэ Вячеслав, хакIэу Краснодар краим къикIыгъэхэр, заом и ветеранхэр.\nКъэгъэлъэгъонэу Улапэ и тарихъ къизыIотыкIырэмкIэ мэфэкIыр лъагъэкIотагъ. Анахь пщэрыхьакIо дэгъоу Улапэ дэсхэм аупщэрахьыгъэ адыгэ шхынхэр хакIэхэм апагъохыгъэх. Нэужым спорт зэнэкъокъухэр ыкIи ижъырэ адыгэ джэгукIэхэр щыIагъэх. МэфэкI мафэм кIэух фэхъугъ орэдыIо ыкIи къэшъуакIо цIэрыIохэм яконцерт.


Илъэсым изэфэхьысыжьхэм, пшъэрылъхэм атегущыIагъэх | Адыгэ Макъ\nИлъэсым изэфэхьысыжьхэм, пшъэрылъхэм атегущыIагъэх\nАвтор: Редакция\t/ 10.01.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР\t/\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат республикэм ипрокурорэу Игорь Шевченкэм тыгъуасэ IофшIэгъу зэIукIэгъу дыриIагъ. Шъолъырым ипрокуратурэ 2018-рэ илъэсым Iофэу ышIагъэм ипэшIорыгъэшъ зэфэхьысыжьхэм, республикэм игъэцэкIэкIо хэбзэ къулыкъухэм зэпхыныгъэу адыриIэр гъэпытэгъэнымкIэ анахьэу анаIэ зытырагъэтын фаехэм атегущыIагъэх. АР-м и ЛIышъхьэ зэIукIэгъум ипэублэ УФ-м ипрокуратурэ иIофышIэ и Мафэ фэгъэхьыгъэ мэфэкIэу къэблагъэрэмкIэ прокурорым ыкIи мы къулыкъум зищыIэныгъэ гъогу езыпхыгъэхэм къафэгушIуагъ. Шъолъырым рэхьатныгъэ илъыным, социальнэ-экономикэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэм ыкIи зэкIэми зэдыряпшъэрылъым, цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу шIыгъэным, Адыгеим ипрокуратурэ иIахьышIу зэрэхэлъыр республикэм ипащэ хигъэунэфыкIыгъ.\n— Хэбзэгъэуцугъэм къы-дилъытэрэ лъэныкъо пстэури гъэцэкIэгъэным лъыплъэгъэнымкIэ прокуратурэм шIуагъэ къытэу иIофшIэн зэрэзэхищэрэр тэлъэгъу. ХэбзэухъумакIохэм яIо зэхэлъэу Iоф зэдашIэнымкIэ узипэщэ къулыкъум IофшIэнышхо зэшIуехы. Ащ ишыхьат хъугъэ-шIагъэхэр зыщамыгъэунэфыгъэхэ мафэхэм япчъагъэ нахьыбэ зэрэхъугъэр. Шъолъырым зыпкъ итэу хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ ащ мэхьанэшхо иI. ТапэкIи ащ фэдэ зэпхыныгъэ, зэгурыIоныгъэ тазыфагу илъэу Iоф зэдэтшIэным сыщэгугъы, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nАР-м ипрокуратурэ икъулыкъушIэхэм ясэнэхьат хэшIыкIышхо зэрэфыряIэм, ветеранхэм шIуагъэ къытэу Iоф зэрадашIэрэм мэхьанэшхо яIэу АР-м и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ.\nИлъэсэу икIыгъэм ипэшIорыгъэшъ зэфэхьысыжьхэм Игорь Шевченкэр кIэкIэу къащыуцугъ, пшъэрылъхэр зэшIохыгъэнхэмкIэ прокуратурэмрэ республикэм игъэцэкIэкIо хэбзэ къулыкъухэмрэ шIуагъэ къытэу Iоф зэдашIэныр пстэуми анахь шъхьаIэу щытын фаеу къыIуагъ. Прокуратурэм икъулыкъухэр зызэхащагъэхэр илъэс 297-рэ зэрэхъурэм фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэу щыIэщтым республикэм ипащэхэр хэлэжьэнхэу ригъэблэгъагъэх.


Загъэпсэфы ыкIи яшIэныгъэхэм ахагъахъо — Адыгэ макъ\nЗагъэпсэфы ыкIи яшIэныгъэхэм ахагъахъо\nРедактор 22.06.2016 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nМыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым мэкъуогъум и 20-м къыщегъэжьагъэу кIэлэцIыкIу лагерэу «Страна профессий» зыфиIорэр къыщызэIуахыгъ. Апшъэрэ еджапIэм карьерэмкIэ ыкIи профориентациемкIэ и Гупч ары Iофтхьабзэм кIэщакIо фэхъугъэр. 2015-рэ илъэсым чъэпыогъу мазэм ар апэрэу зэхащэгъагъ. Ащ дэжьым нэбгырэ 30 фэдиз къекIолIэгъагъ, ахэр отрядиплIэу гощыгъагъэх.\n— Джы нэбгырэ 50-м ехъу загъэпсэфынэу ыкIи яшIэныгъэхэм ахагъэхъонэу тилагерь къекIолIагъ, — еIо Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым карьерэмкIэ ыкIи профориентациемкIэ и Гупчэ ыкIи къызэIуахыгъэ лагерым ипащэу Галина Измайловам. — Мафэ къэс темэ зэфэшъхьафхэмкIэ кIэлэцIыкIухэм Iоф адэтэшIэ. Пчэдыжьыр зарядкэкIэ етэгъажьэ, нэужым отряд пэпчъ яIофхэм ауж ехьэх, усэхэр, орэдхэр зэхалъхэх, зэнэкъокъух. КIэлэцIыкIухэм ашIогъэшIэгъонэу, шIуагъэ къытэу языгъэпсэфыгъо уахътэ афызэхэтщэныр ары пшъэрылъ шъхьаIэу зыфэдгъэуцужьырэр.\nЗэрэчэфхэрэм нэмыкIэу апшъэрэ еджапIэм факультети 9 зэриIэр, сэнэхьат 27-м зэрэфагъэхьазырхэрэр къафаIотэщтых, лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ шIэныгъэ зэзыгъэгъотырэ студентхэр къакIохэзэ кIэлэцIыкIухэм Iоф адашIэщт, сэнэхьатэу зыфеджэхэрэм епхыгъэ мастер-классхэр къафашIыщтых.\nМэфитфым къыкIоцI кIэлэцIыкIухэр сэнэхьат зэфэшъхьафхэм нэIуасэ зэрафашIыщтхэм имызакъоу, нахьыжъхэм афэ-дэу учреждение зэмылIэужыгъохэм Iоф ащашIэн амал яIэщт. ГущыIэм пае, полицием икъулыкъушIэхэм, тхылъеджапIэм иIофышIэхэм, дизайнерхэм, кIэлэцIыкIухэр зыгъэхъужьхэрэ врачхэм афэдэу тIэкIурэ Iоф арагъэшIэщт. Лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ шIэныгъакIэхэр арагъэгъотыщтых. Мыекъуапэ дэт предприятиехэм ащыщхэм ащэщтых, лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ зиIофшIэн хэшIыкIышхо фызиIэхэм нэIуасэ афашIыщтых. Отряд пэпчъ кIэлэпIуитIурэ вожатитIурэ ахэт. Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым истудентхэм ямызакъоу, гурыт еджапIэхэм яапшъэрэ классхэм ащеджэхэрэми вожатэу Iоф ашIэ.\nПрограммэ гъэшIэгъон кIэлэцIыкIухэм афызэхагъэуцуагъ. Мафэ къэс чIыпIэ зэфэшъхьафхэм зэращэщтхэм нэмыкIэу, джэгукIэ шIыкIэм тетэу лекциехэм къафеджэщтых, къэшъонымкIэ ыкIи орэд къэIонымкIэ флешмобхэр, къэгъэлъэгъонхэр къарагъэшIыщтых. Отрядхэр зэнэкъокъущтых, текIоныгъэ къыдэзыхыгъэхэм шIухьафтынхэр аратыщтых.\nПредыдущая Бэмэ IэпыIэгъу афэхъугъэх\nСледущая Яуахътэ щынэгъончъэным пай


ШIушIагъэр къыотэжьы | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 04.04.2017\t/ КУЛЬТУРЭР\t/\nАдыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние щыкIогъэ зэхахьэр хэушъхьафыкIыгъэу узылъыплъэн фэе цIыфхэм афэгъэхьыгъагъ. Аутизм — ащ къикIырэр тыкъэзыуцухьэрэ дунаим икъоу щагъэунэфыгъэп.\nХэгъэгум зэфэхьысыжьэу щашIыгъэхэм къызэраушыхьатырэмкIэ, сабыеу дунаим къытехъуагъэхэм япсауныгъэ зэрэзэщыкъуагъэр гумэкIыгъоу щыт. ЯпчъагъэкIэ бэ зэрэхъухэрэм фэшI IэпыIэгъоу аратыщтым имэхьанэ зыкъеIэты.\nГущыIэ дахэкIэ цIыфым упэгъокIыныр, амалэу бгъотырэм елъытыгъэу уишIуагъэ ебгъэкIыныр сыдым ымыуасэха? Аутистхэм сэнаущыгъэ зыхэлъхэр, музыкэм, поэзием, нэмыкIхэм апыщагъэхэр ахэтых.\nПчыхьэзэхахьэм къызэрэщаIуагъэу, кIэщакIоу Тыу Нэфсэт, ащ игъусэхэу ХьакIэмы-\nзэ Маринэ, Баджэ Марыет, Ошхъунэ Аннэ, Шъоджэ Анжеликэ, Тамара Трепалинам, Екатерина Шеметовам, нэмыкIхэм Iофыгъуабэ агъэцакIэ. ЦIыфым уишIуагъэ ебгъэкIыным имэхьанэ къаIэты.\nШIушIэ фондэу «Родинэр — ти Ун» зыфиIорэм ипащэу Уджыхъу Сусанэ, IофшIапIэу «Фунтикым», фэшъхьафхэм къащытхъугъэх. ГукIэгъу пхэлъыным фэшI щыIэныгъэм уфэхьазырын зэрэфаер зэхахьэр зезыщагъэхэм къыхагъэщыгъ.\nКонцертым хэлэжьэгъэхэ артистхэу Баджэ Дзэхъанэ, Кушъэкъо Симэ, Быщтэкъо Азэмат, ЛIыбзыу Аслъан, Еутых Вячеслав, къэшъокIо ыкIи орэдыIо ансамблэхэм шIушIэ пчыхьэзэхахьэр къагъэбаигъ. ЦIыфым ыгу къэпIэтыным фэшI ор-орэу гукIэгъу къызыхэбгъэфэн зэрэфаем нэбгырабэ къытегущыIагъ. Пчыхьэзэхахьэм нэрылъэгъу IэпыIэгъухэр гъэшIэгъонэу щагъэпсыгъагъэх, сэкъатныгъэ зиIэу хэлэжьагъэхэр артистхэм гущыIэгъу афэхъугъэх, нэпэеплъ сурэтхэр атырахыгъэх.


Volkswagen Polo 2019: комплектации и цены официальных дилеров в Москве\nГлавная / Модельный ряд Volkswagen / Polo\n1.6 MPI MT Conceptline 1.6 MPI MT Trendline 1.6 MPI MT Drive 1.6 MPI MT Trendline 1.6 MPI MT Comfortline 1.6 MPI MT Drive 1.6 MPI MT Comfortline 1.6 MPI ATTrendline 1.4 TSI MT Highline 1.6 MPI AT Drive 1.6 MPI AT Comfortline 1.6 MPI MT Highline 1.4 TSI DSG Drive 1.4 TSI MT GT 1.6 MPI AT Highline 1.4 TSI DSG Highline 1.4 TSI DSG GT\n1.6 MPI MT Conceptline 409 000руб. Купить за наличные Купить в кредит\n1.6 MPI MT Trendline 474 000руб. Купить за наличные Купить в кредит\n1.6 MPI MT Drive 504 000руб. Купить за наличные Купить в кредит\n1.6 MPI MT Trendline 519 000руб. Купить за наличные Купить в кредит\n1.6 MPI MT Comfortline 524 000руб. Купить за наличные Купить в кредит\n1.6 MPI MT Drive 544 000руб. Купить за наличные Купить в кредит\n1.6 MPI MT Comfortline 564 000руб. Купить за наличные Купить в кредит\n1.6 MPI ATTrendline 564 000руб. Купить за наличные Купить в кредит\n1.4 TSI MT Highline 579 000руб. Купить за наличные Купить в кредит\n1.6 MPI AT Drive 589 000руб. Купить за наличные Купить в кредит\n1.6 MPI AT Comfortline 609 000руб. Купить за наличные Купить в кредит\n1.6 MPI MT Highline 624 000руб. Купить за наличные Купить в кредит\n1.4 TSI DSG Drive 649 000руб. Купить за наличные Купить в кредит\n1.4 TSI MT GT 659 000руб. Купить за наличные Купить в кредит\n1.6 MPI AT Highline 669 000руб. Купить за наличные Купить в кредит\n1.4 TSI DSG Highline 709 000руб. Купить за наличные Купить в кредит\n1.4 TSI DSG GT 729 000руб. Купить за наличные Купить в кредит\nКупить Фольксваген у официального дилера\nVolkswagen Polo - новый кузов в наличии: комплектации и цены 2017-2018, фото и отзывы владельцев авто, характеристики и видео тест-драйв. Официальный дилер Фольксваген Поло!


Медицинэ ыкIи социальнэ IэпыIэгъур | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nМедицинэ ыкIи социальнэ IэпыIэгъур\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Красногвардейскэ гупчэ район сымэджэщым хирургиемкIэ иотделение гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр зэрэщыкIорэр ыуплъэкIугъ, джащ фэдэу унагъомрэ кIэлэцIыкIухэмрэ IэпыIэгъу языгъэгъотырэ Красногвардейскэ чIыпIэ гупчэу «Доверием» иIофшIэн зэрэзэхищэрэр зэригъэшIагъ.\nРеспубликэм ипащэ игъусагъэх Адыгэ Республикэм IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ иминистрэу Мырзэ Джанбэчрэ муниципальнэ образованиеу «Красногвардейскэ районым» ипащэу Гъубжьэкъо Темуррэ.\nКрасногвардейскэ сымэджэщым иврач шъхьаIэу Сергей Василенкэм къызэриIуагъэмкIэ, ыпкIэ зылъатырэ фэIо-фашIэхэу цIыфхэм афагъэцэкIагъэхэм къакIэкIогъэ ахъщэмкIэ хирургиемкIэ отделением игъэцэкIэжьын тегъэпсыхьэгъэ проект-сметэ документациер зэхагъэуцуагъ. IэзапIэхэр джырэ уахътэм диштэу зэрэзэтырагъэпсыхьэрэ шъолъыр программэм къыдыхэлъытагъэу ащ тефэщт сомэ миллион 42-р къаIэкIэхьагъ. 2021-рэ илъэсым итыгъэгъазэ ехъулIэу IофшIэнхэр аухынхэ фае.\nКрасногвардейскэ сымэджэщым амбулатории 6-рэ фельдшер-мамыку IэзэпIи 10-рэ хэхьэх. Сымэджэщым хирургиемкIэ иотделениеу квадрат метрэ миным ехъу зэлъызыубытырэр 1931-рэ илъэсым агъэпсыгъ. Аужырэ гъэцэкIэн IофшIэнхэр мыщ зыщыкIуагъэр 1998-рэ илъэсыр ары.\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат сымэджэщыр къызызэпеплъыхьэм, Адыгэ Республикэм псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэрэ зигугъу къэтшIыгъэ IэзапIэм ипащэрэ гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр зэрэкIорэм гъунэ лъыфыгъэнымкIэ ыкIи отделениеу агъэкIэжьырэр затIупщын фэе пIалъэр къыдэлъытэгъэнымкIэ пшъэрылъ заулэ афишIыгъ.\n«Дэгъоу зэтегъэпсыхьажьыгъэ, джырэ шапхъэхэм адиштэрэ оборудованиер зычIэтыщт IэзапIэ тиIэн фае. Медицинэ IэпыIэгъу языгъэгъотырэ къулыкъум иIофшIэн нахьышIоу зэхэщэгъэным мэхьанэшхо иI. Анахьэу тынаIэ зытедгъэтын фэе лъэныкъохэм ащыщ медицинэм нахьыбэу шIуагъэ къегъэтыгъэныр, цIыф пстэуми медицинэ IэпыIэгъур алъыгъэIэсыгъэныр», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nСоциальнэ IэпыIэгъу языгъэгъотырэ Гупчэу «Доверием» ипащэу Лариса Адаменкэм зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, мы учреждением испециалистхэм кIэлэцIыкIу 700-м ехъумэ яфэIо-фашIэхэр афагъэцакIэх. ЗипсауныгъэкIэ щыкIагъэ зиIэ кIэлэцIыкIухэу физиотерапиекIэ зэIэзэгъэнхэ фаехэм, медикэ-социальнэ IэпыIэгъу зищыкIагъэхэм япсауныгъэ зыпкъ зыщырагъэуцожьырэ отделение мыщ щызэхэщагъ. ЧIыпIэ 31-рэ зиIэ стационар отделением илъэс 18-м нэс зыныбжь кIэлэцIыкIухэм ащяIазэх. Зышъхьэ Iофхэр зыфэмыгъэцэкIэжьхэрэм янэ-ятэхэр мыщ щырягъусэнхэ алъэкIыщт. КIэлэцIыкIухэм ящыкIэгъэ фэIо-фашIэхэр Гупчэм ипсихологхэм, логопедхэм, терапевтхэм ыкIи нэмыкI специалистхэм афагъэцакIэх, къытыгъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу.\nИнновационнэ проектхэмкIэ зэнэкъокъоу щыIэныгъэм чIыпIэ къин ригъэуцогъэ кIэлэцIыкIухэм IэпыIэгъу афэхъурэ Фондым 2020-рэ илъэсым щыкIуагъэм Гупчэр щыпхырыкIыгъ ыкIи грантэу сомэ миллиони 5 къыхьыгъ. А мылъкумкIэ социальнэ учреждением сэкъатныгъэ зиIэ кIэлэцIыкIухэр яунэ зэрисхэу зэрэзэтырагъэуцожьыщтхэ программэхэр ыгъэхьазырыгъэх.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ Гупчэм амалэу иIэхэм нэIуасэ зафишIыгъ, массаж зыщашIырэ чIыпIэхэр, сенсор унэхэр, врачдефектологымрэ реабилитациемкIэ специалистхэмрэ якабинетхэр къыплъыхьагъэх, сымаджэхэми, учреждением Iоф щызышIэхэрэми адэгущыIагъ.\n«ЗипсауныгъэкIэ щыкIагъэ зиIэ кIэлэцIыкIухэр зэрыс унагъохэр яцыхьэ зытелъыжьэу псэунхэм тэркIэ мэхьанэшхо иI. Шъо шъузэрафэгумэкIырэм ишIуагъэкIэ а сабыйхэм ахэхъо, ахэр обществэм хэщагъэ мэхъух. Гупчэм амалэу иIэхэм зягъэушъомбгъугъэн фае. Къуаджэхэм медикэ-социальнэ IэпыIэгъу дэгъу ащарагъэгъотын, хэти ащ къыхырагъэубытэн фае. Хэгъэгум социальнэ хэхъоныгъэ зэришIыщт мыщ фэдэ лъэныкъохэри, нэмыкIхэри Урысыем и Президентэу Владимир Путиным истратегическэ инициативэхэм къащыдэлъытагъэх», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.


Республика Адыгея - Щысэ зытепхын унагъох\nЩысэ зытепхын унагъох\nУнагъом иджэныкъо машIо и Мафэ ипэгъокIэу 2019-рэ илъэсым зэхащэгъэ Урысые зэнэкъокъоу «Илъэсым иунагъу» зыфиIорэм ыкIи мыщ ишъолъыр едзыгъо ахэлэжьагъэхэмрэ текIоныгъэ къащыдэзыхыгъэхэмрэ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат тыгъуасэ аIукIагъ. МэфэкI шIыкIэм тетэу кIогъэ зэхахьэм хэлэжьагъэх ыпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ зэнэкъокъум илъэныкъо зэфэшъхьафхэм чанэу закъыщызыгъэлъэгъогъэхэ зэшъхьэгъусэхэу Шэуджэн Кимэрэ Асиетрэ, Николай ыкIи Лариса Удаловхэр, Дачэ Беслъанрэ Маринэрэ, Олег ыкIи Анна Сидоровхэр, КIэмэщ Муратрэ Фатимэрэ, ахэм ялъфыгъэхэр, къакIэхъухьажьыгъэхэр.\nУрысые зэнэкъокъум изэхэщакIохэм зэфэхьысыжьэу ашIыгъэмкIэ, лъэныкъоу «Къоджэ унагъор» зыфиIорэм ащытекIуагъ Дачэ Беслъанрэ Маринэрэ яунагъо. Мы илъэсым чъэпыогъум и 29 — 31-м Москва щыкIощт зэхахьэм унагъор рагъэблэгъагъ, ащ къащафэгушIощтых.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ мэфэкI зэхахьэм пэублэ псалъэ къыщишIызэ, Iофтхьабзэм хэлажьэхэрэм шIуфэс гущыIэхэмкIэ зафигъэзагъ, унагъор зыфэдэн фаемкIэ щысэшIу къызэрагъэлъагъорэр, ащкIэ ахэм зэрафэразэр хигъэунэфыкIыгъ.\n— ЗэгурыIоныгъэ зэрылъ, сабыибэ зэрыс унагъор обществэм ылъапс, шъо ахэм зэу шъуащыщ. Сыд фэдэрэ псэупIэ тыкIуагъэми, уахътэ къыхэтэгъэкIышъ, сабыибэ зэрыс унагъохэм адэжь теблагъэ, ахэм ящыIэкIэ-псэукIэ зыфэдэм зыщытэгъэгъуазэ, Iофыгъо зэфэшъхьафхэм татегущыIэ, тишIуагъэ зэрядгъэкIыщтым тыпылъ. УФ-м и Президентэу Владимир Путиным пшъэрылъ шъхьаIэу къыгъэуцухэрэм ащыщ унагъом, ным, кIэлэцIыкIугъом къэралыгъом ынаIэ атыригъэтыныр, IэпыIэгъу афэхъуныр. Ар зэрифэшъуашэу республикэм щыдгъэцэкIэным тыпылъ. Непэрэ зэIукIэгъум къекIолIэгъэ бзылъфыгъэхэр сабыйхэм япIункIэ, унагъом иджэныкъо машIо икъэухъумэнкIэ щысэтехыпIэу зэрэщытхэм дакIоу, ящыIэныгъэ гъогу къыщыхахыгъэ сэнэхьатми чанэу рэлажьэх, общественнэ щыIакIэм къыхэлажьэх, гъэхъэгъэшIухэр ашIых. Ащ фэдэ екIолIакIэр ары хэхъоныгъэ тэзыгъэшIыщтыр, зыпкъитыныгъэ къытхэзылъхьащтыр, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nШъхьэихыгъэ зэдэгущыIэгъум илъэхъан унагъохэм ялIыкIохэм яеплъыкIэхэр, гъэхъагъэу яIэхэр къыраIотыкIыгъэх. Унагъор гъэпытэгъэным ыкIи ащ IэпыIэгъу фэхъугъэным ынаIэ зэратетымкIэ республикэм ипащэ къыфэрэзагъэх. Мыхэм илъэс шъэныкъом ехъугъэу зэдэпсэухэрэ зэшъхьэгъусэхэр, сабыибэ зыпIухэрэр, унэгъо ныбжьыкIэхэр ахэтых. Къэралыгъор, республикэр IэпыIэгъу къазэрафэхъухэрэм ишIуагъэкIэ ныбжьыкIэхэм къуаджэм къызэрагъэзэжьырэр, чIыгулэжьыным зыкъызэриIэтыжьыгъэр анахь шъхьаIэу къыхагъэщы.\n— Къуаджэр специалистхэм ащэкIэ. Ар къыдэтлъытэзэ, къэралыгъо программэу щыIэхэм яшIуагъэкIэ ныбжьыкIэхэр, зисэнэхьат хэшIыкI фызиIэ специалистхэр къоджэ псэупIэхэм къятщэлIэнхэм, IофшIэным кIэдгъэгушIунхэм тыпылъ, ар тапэкIи лъыдгъэкIотэщт, — къариIуагъ къэзэрэугъоигъэхэм КъумпIыл Мурат.\nЗэхахьэм хэлэжьэгъэ унагъохэм къафэгушIуагъэх ыкIи гущыIэ фабэхэр къафаIуагъэх АР-м ивице-премьерэу Наталья Широковамрэ Адыгеим IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерствэ ипащэу Мырзэ Джанбэчрэ.\n— УФ-м и Президент, федеральнэ гупчэр IэпыIэгъу къытфэмыхъухэу мыщ фэдэ къэгъэлъэгъон дэгъухэр тиIэнхэ тлъэкIыщтыгъэп, ащкIэ ахэм лъэшэу тафэраз. Адыгеим зэрэщыпсэухэрэм тицIыфхэр рыгушхонхэм, джыри нахь хэхъоныгъэшIухэм тафэкIоным тишъыпкъэу Iоф дэтшIэщт. АщкIэ шъощ фэдэ унагъохэм бэкIэ тащэгугъы, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nIофтхьабзэм икIэухым мэфэкI зэхахьэм къырагъэблэгъэгъэ унагъохэм щытхъу тхылъхэр, шIухьафтынхэр республикэм ипащэ аритыжьыгъэх.\n02.09.2019 Ылъэгъугъэм осэшIу фишIыгъ


Къулыкъум кIэгъэгушIугъэнхэ фае | Адыгэ Макъ\nАщ иIофшIэн хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэу Александр Наролиныр, ведомствэ зэфэшъхьафхэм япащэхэр, дзэ комиссариатым иIофышIэхэр, нэмыкIхэри.\nБжыхьэ дзэ дэщыгъор тиреспубликэ зэрэщызэхащагъэм ехьылIагъэу къэгущыIагъ АР-м идзэ комиссарэу Александр Авериныр. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, 2018-рэ илъэсым пстэумкIи аныбжькIэ къулыкъур ахьыным къыхиубытэрэ нэбгырэ 2700-рэ къэлэ ыкIи район комиссариатхэм къаращэлIэгъагъ. Комиссием къекIолIагъэхэм ащыщэу процент 21,4-м япсауныгъэ елъытыгъэу ятхылъхэр зэкIагъэкIожьыгъэх. Къулыкъур зыхьынэу къызтефэхэрэм япроценти 6,6-мэ ушъхьагъу зэфэшъхьафхэмкIэ къулыкъур афызэкIахьагъ.\nКъыблэ дзэ округым и Командующэ иунашъокIэ 2018-рэ илъэсым ибжыхьэ зэкIэмкIи нэбгырэ 600 къулыкъум ащагъ. Ахэм ащыщэу 84-мэ апшъэрэ гъэсэныгъэ яI. Дзэ дэщыгъо кампаниер ушъхьагъу гъэнэфагъэхэмкIэ аукъуагъэу къыхэкIыгъэп, ау медицинэ комиссием иIофшIэнкIэ щыкIагъэхэр зэряIэхэр А. Авериным къыIуагъ. Къулыкъум кIо зышIомыигъо ныбжьыкIабэ загъэбылъэу, комиссариатхэм къямыкIуалIэхэу къыхэкIы.\nАР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ ыкIи кощын IофхэмкIэ иотдел дзэ комиссариатым зэпхыныгъэ дыряIэу Iоф зэрэзэдашIэрэм ишIуагъэкIэ дзэ къулыкъум зыщызыдзыехэрэр къыхагъэщы, нэбгырэ 334-р зыдэщыIэхэр агъэунэфыгъэх ыкIи дзэ комиссариатым къыращэлIагъэх. Арэу щытми, дзэ учетым зыхамытхыкIыжьыгъэу нэбгырэ 90-мэ зыдэщыIэхэр амышIэу джырэ уахътэ алъэхъух. Ащ фэдэхэр анахьыбэу къызыщыхагъэщыгъэхэр къалэу Мыекъуапэ, Кощхьэблэ ыкIи Джэджэ районхэр арых. Комиссием къемыкIолIагъэхэм ятхылъхэр следственнэ отделхэм аIэкIагъэхьагъэх. Зы нэбгырэм ылъэныкъокIэ уголовнэ Iоф къызэIуахыгъ ыкIи тазырэу сомэ мин 30 тыралъхьагъ.\nНыбжьыкIэхэр дзэ къулыкъум фэгъэхьазырыгъэнхэм иIофыгъохэми ар къатегущыIагъ. Дзэ-патриотическэ гупчэ Мыекъуапэ ыкIи республикэм ирайонхэм ащыгъэпсыгъэн зэрэ-фаем бэшIагъэу игугъу ашIыми, а проектхэм Iоф ашIэрэп. Мы Iофым къэралыгъо екIолIакIэ иIэн зэрэфаер А. Авериным къыIуагъ.\nДзэ комиссарым къызэриIуагъэмкIэ, къулыкъум зыщызыдзыехэрэм япчъагъэ зэрэхэхъуагъэм ылъапсэр дзэ-патриотическэ пIуныгъэм ылъэныкъокIэ Iофтхьабзэхэр еджапIэхэм икъоу зэращызэхамыщэхэрэр ары. ЗишIуагъэ къакIоу къыхигъэщыгъэхэм ащыщ Урысые кIэлэцIыкIу-ныбжьыкIэ дзэпатриотическэ общественнэ движениеу «Юнармия» зыфиIоу тиреспубликэ щызэхащагъэр. Мы мафэм ехъулIэу илъэси 8-м къыщегъэжьагъэу илъэс 18-м нэс зыныбжьхэ нэбгырэ 1900-рэ фэдиз ащ хэт. Гъэтхэ дзэ дэщыгъом ехъулIэу джыри нэбгырэ 300-м нэс аштэнэу щыт.\nДзэ къулыкъум имэхьанэ къэIэтыгъэным фэшI илъэс къэс чъэпыогъу мазэм дзэм кIощтхэм я Мафэ хагъэунэфыкIы.ТапэкIэ республикэ мэхьанэ зиIэ мыщ фэдэ Iофтхьабзэхэр зэхащэныр военкоматым иIофышIэхэм ямурад шъхьаIэу зыфагъэуцужьы.\nДжащ фэдэу дзэ къулыкъум ащэщт ныбжьыкIэхэм япсауныгъэ изытет аужырэ илъэсхэм уигъэрэзэнэу зэрэщытыр дзэ комиссарым къыхигъэщыгъ. 2018-рэ илъэсым ибжыхьэ дзэ дэщыгъо япсауныгъэ изытеткIэ ныбжьыкIэхэм япроцент 72-м къулыкъур ахьын алъэкIыщтэу агъэунэфыгъ, 2017-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, процент 1,6-кIэ нахьыб. А. Авериным къызэриIуагъэмкIэ, мы илъэсым гъэтхапэм и 20-м ехъулIэу къулыкъум ащэнэу къызытефэхэрэ нэбгырэ 2858-м ащыщэу нэбгырэ 392-мэ макъэ арагъэIушъугъэп. ЗэкIэмкIи гъэтхэ дзэ дэщыгъом тиреспубликэ щыщ нэбгырэ 465-рэ къыхеубытэ.\nАР-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэу Мэрэтыкъо Рустем къызэриIуагъэмкIэ, ныбжьыкIэу дзэм ащэщтхэм япсауныгъэ изытет АР-м имедицинэ учреждениехэм ащауплъэкIу. Нэбгырэ 2514-у ауплъэкIугъэхэм ащыщэу 165-мэ япсауныгъэ елъытыгъэу охътэ гъэнэфагъэкIэ къулыкъур афызэкIахьагъ, 23-мэ ар ахьын амылъэкIыщтэу агъэунэфыгъ. Бжыхьэ дзэ дэщыгъом изэфэхьысыжьхэр блэкIыгъэ илъэ-сым ебгъапшэхэмэ, пчъагъэр къыкIичыгъэп, макIэу хэхъуагъ ыкIи процент 72-р къулыкъу ахьыным фэхьазырхэу алъы-тагъ. Арэу щыт нахь мышIэми, къупшъхьэ-лъынтфэ уз, лъым икъекIокIын епхыгъэ, кIэтIый уз зиIэу къыхагъэщыгъэр бэ. Ар нахьыбэрэмкIэ зэлъытыгъэу агъэунэфыгъэр унагъоу къызэрыхъухьагъэр ыкIи шъхьадж ипсауныгъэ зэрэлъыплъэрэ шIыкIэр ары. Ащ къыхэкIэу, УФ-м зыкъэухъумэжьыгъэнымкIэ и Министерствэрэ псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэхэмкIэ и Министерствэрэ унашъо зэрэзэдашIыгъэм тетэу илъэс 15-м къыщегъэжьагъэу зипсауныгъэкIэ узылъыплъэнэу щыт кIэлэцIыкIухэм тисымэджэщхэр адэлажьэх.\nАР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзаур къызэриIуагъэмкIэ, гурыт гъэсэныгъэ зыщарагъэгъотырэ еджэпIи 125-мэ ыкIи сэнэхьатхэр языгъэгъотырэ организации 10-мэ Iэтахъохэр дзэ къулыкъум фэгъэхьазырыгъэнхэмкIэ егъэджэнхэр афызэхащэх. Лъэпкъ зэфыщытыкIэхэр гъэпытэгъэнхэм ыкIи ныбжьыкIэхэм яхэгъэгу шIу алъэгъоу пIугъэнхэм епхыгъэ Iофтхьабзэхэр илъэс къэс министерствэм зэхещэ. Ащ нэмыкIэу республикэ дзэ-спорт джэгунэу «Зарницэм», дзэ-патриотическэ движениеу «Юнармием» мэхьанэшхо араты. 2019-рэ илъэсым АР-м икъэралыгъо программэу «Гъэсэныгъэм хэхъоныгъэ егъэшIыгъэныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу Iофтхьабзэхэр зэхащэнхэм ыкIи ныбжьыкIэхэм ащыгъыщтхэр къаращэфынхэм фэшI сомэ миллион 1,8-рэ афатIупщынэу щыт.\nЗэфэхьысыжьхэм ауж АР-м и Премьер-министрэу Александр Наролиныр зэхэсыгъом къыщыгущыIагъ. Дзэ дэщыгъо кампанием щыкIагъэу, гумэкIыгъоу иIэхэм ар къащыуцузэ, мы Iофым епхыгъэу лэжьэрэ министерствэ ыкIи къулыкъу зэфэшъхьафхэм аIэ зэкIэдзагъэу зэдэлажьэхэзэ гумэкIыгъоу щыIэхэр зэрэдагъэзыжьын фаер къариIуагъ.


Адыгеим и ЛIышъхьэ зэпахырэ узым зырамыгъэушъомбгъунэу афигъэпытагъ — Адыгэ макъ\nАдыгеим и ЛIышъхьэ зэпахырэ узым зырамыгъэушъомбгъунэу афигъэпытагъ\nРедактор 19.05.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат коронавирусым зыкъимыштэнымкIэ шапхъэхэр лъэшэу зыщаукъогъэ Красногвардейскэ районым бэмышIэу щыIагъ.\nЗэрэреспубликэу зыпштэкIэ, джыдэдэм Красногвардейскэ районыр ары зэпахырэ узымкIэ Iофхэр зыщынахь дэир. ЖъоныгъуакIэм и 17-м ехъулIэу сымэджи 104-рэ ащ къыщыхагъэщыгъагъ.\nЦIыфыбэ къызэкIолIэгъэ хьадагъэу къуаджэу Бжъэдыгъухьаблэ щыIагъэм ар къыпкъырыкIыгъэу алъытэ. Коронавирусым зиушъомбгъунымкIэ лъапсэ хъухэрэр агъэуцугъэ шапхъэхэм зэрадэхыхэрэр, цIыфхэр жъугъэу псэупIэ заулэмэ зэращызэхахьэхэрэр ары.\nКоронавирусым нахь зыкъызыщиштэгъэ псэупIэ заулэмэ КъумпIыл Мурат ащыIагъ. Къуаджэу Бжъэдыгъухьаблэ зэкIом, чIыпIэ мэкъумэщ продукциер зыщащэрэ бэдзэрым санитар-эпидемиологие шапхъэхэр къызэрэщыдалъытэхэрэр ыуплъэкIугъ.\nЦIыфхэм шэпхъэ гъэнэфагъэхэр, социальнэ дистанциехэр къыдалъытэнхэм, зызэраухъумэрэ пкъыгъохэр къызфагъэфедэнхэм мэхьанэшхо зэряIэр КъумпIыл Мурат хигъэунэфыкIыгъ. Джащ фэдэу Адыгеим и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, Роспотребнадзорым шапхъэу ыгъэуцугъэхэр къыдэзымылъытэхэрэм бэдзэрхэр зэфашIыжьынхэм нэсэу пшъэдэкIыжь арагъэхьыщт, джащ фэдэу федеральнэ хэбзэгъэуцугъэр зыукъохэрэми административнэ, уголовнэ пшъэдэкIыжь арагъэхьыщт.\nКрасногвардейскэ районым ипащэу Осмэн Альберт Адыгеим и ЛIышъхьэ къызэрэфиIотагъэмкIэ, коронавирусыр къызэутэлIагъэхэр Бжъэдыгъухьаблэ зыщагъэунэфхэм, ахэр зыIукIагъэхэм якъыхэгъэщынкIэ Iофышхо ашIагъ. Джыдэдэм къоджэдэс мини 3-м ехъумэ тестхэр аIахыгъэх. Сымаджэхэм аIукIэгъэ нэбгырэ 295-мэ япсауныгъэ изытет гъунэ лъафы. Общественнэ чIыпIэхэр зэкIэ дезинфекцие ашIых, сатыушIыпIэхэр ауплъэкIух, рейдхэр зэхащэх. Автовокзалыр зэфашIыгъ, автобусхэр муниципальнэ маршрутхэм атыращыгъэх. Красногвардейскэ районым хэхьэрэ псэупIэхэм ядэхьагъухэм адэжь пости 9 щагъэуцугъ.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ коронавирусым земыгъэушъомбгъугъэнымкIэ, шэпхъэ гъэнэфагъэхэр къыдэлъытэгъэнхэмкIэ ищыкIэгъэ амалхэр зэрахьанхэу афигъэпытагъ. ЦIыфхэм федеральнэ, республикэ IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэнымкIи КъумпIыл Мурат пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр афишIыгъэх.\n— ЩыкIагъэхэр зэкIэ охътэ кIэкIым къыкIоцI дэгъэзыжьыгъэнхэ фае. Районым, къоджэ псэупIэхэм япащэхэр ары санитар-эпидемиологие шапхъэхэр псэупIэ пэпчъ зэрэщагъэцакIэрэмкIэ пшъэдэкIыжь зыхьыхэрэр. Мыщ дэжьым цIыфхэм къагурыIон фае шэпхъэ гъэнэфагъэхэр къызэрэдалъытэрэм республикэм исхэм япсауныгъэ изытет хъущтри, Адыгеир шэпхъакIэхэм затехьажьыщтри зэрялъытыгъэр, — хигъэунэфыкIыгъ КъумпIыл Мурат.\nПредыдущая IофшIэныр зэрэзэхащэрэм зыщигъэгъозагъ\nСледущая Шапхъэхэр зымыгъэцакIэхэрэм пхъашэу адэзекIощтых\nSemt pazarlarına davet


Бизнесым Iоф зэрэдашIэщт шIыкIэм тегущыIагъэх | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат Краснодар краим ибизнесменхэм ащыщхэм тыгъуасэ аIукIагъ\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат Краснодар краим ибизнесменхэм ащыщхэм тыгъуасэ аIукIагъ.\nIофтхьабзэм хэлэжьагъэх АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, Адыгэкъалэ имэрэу Хьатэгъу Налбый, Адыгеим иофициальнэ лIыкIоу Краснодар краим иадминистрацие ипащэ дэжь щыIэ Трахъо Тимур.\nРеспубликэм ипащэ пэублэ псалъэ къышIызэ, шъолъырым инвестициеу къыхалъхьэрэр нахьыбэ шIыгъэным Адыгеим мэхьанэшхо зэрэщыратырэр, ащкIэ предпринимательхэм яшIоигъоныгъэхэр къыдалъытэнхэм зэрэфэхьазырхэр къыхигъэщыгъ. Непэ регионым общественнэ-политическэ зыпкъитыныгъэ зэрилъым экономикэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ амалышIухэр къызэритырэр къыхигъэунэфыкIыгъ.\n«Республикэм инеущырэ мафэ зыфэдэщтым ыгъэгумэкIыхэрэр, обществэм ишIоигъоныгъэхэр къыдэзылъытэрэ пстэури тигъогогъух, ахэм Iоф адэтшIэным, тизэпхыныгъэ дгъэпытэным тыфэхьазыр. Непэрэ зэIукIэгъум хэлэжьэрэ предпринимательхэм опытышхоу аIэкIэлъыр къызфэдгъэфедэн фае. Республикэмрэ краимрэ зэгурыIоныгъэ азыфагу илъэу лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ зэдэлажьэх. Джырэ уахътэм пшъэрылъ шъхьаIэу тиIэр экономикэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэр ары, ащ бизнес-сообществэр нахь чанэу къыхэлэжьэным тэркIэ мэхьанэшхо иI», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nЭкономикэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ амалышIу къэзытын зылъэкIыщт лъэныкъохэр АР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцакIэрэм къыхигъэщыгъэх. Инвесторхэм рэхьатэу Iоф ашIэнымкIэ Адыгеим апигъохын ылъэкIыщтхэм ягугъу къышIыгъ. Ащ хэхьэх инфраструктурэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэр, промышленнэ паркхэм ягъэпсын, инвесторхэм хьакъулахь фэгъэкIотэныгъэхэр яIэнхэр, административнэ пэрыохъухэр щымыIэнхэр, нэмыкIхэри.\n«Социальнэ пшъэрылъхэр зэрэдгъэцэкIэщтхэм дакIоу, промышленнэ предприятиехэу къызэIутхыхэрэм япчъагъэ нахьыбэ шIыгъэныр пшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщ. АщкIэ бизнесым бэкIэ тыщэгугъы. ЗекIон отраслэм зиушъомбгъуными тынаIэ тет. Илъэсым къыкIоцI тиреспубликэ зыщызыгъэпсэфхэрэ цIыфхэм япчъагъэ нэбгырэ мин 400-м кIэхьагъ. Аужырэ илъэсхэр пштэхэмэ, мы отраслэм иинфраструктурэ изэтегъэпсыхьан сомэ миллиарди 5 фэдиз пэIудгъэхьагъ. ГумэкIыгъоу къэуцухэрэр дэгъэзыжьыгъэнхэмкIэ бизнесым хэщагъэхэм Iоф адэтшIэным тыфэхьазыр. Тэ талъэныкъокIэ къыттефэрэр зэрэдгъэцэкIэщтым щэч хэлъэп», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nКраим ибизнесменхэм ащыщхэу нэужым къэгущыIагъэхэм къызэраIуагъэмкIэ, Краснодар краим Iоф щашIэми, Адыгеим инеущырэ мафэ зыфэдэщтым лъэшэу егъэгумэкIых. СубъектитIур зэикI экономикэ шъолъырэу зэрэщытыр къыдалъытэзэ, шIуагъэ къэзытын зылъэкIыщт проектхэр щыIэныгъэм щыпхыращынхэм, Адыгеим мылъку къыхалъхьаным зэрэфэхьазырхэр къыхагъэщыгъ.\nЗэдэгущыIэгъур шъхьэихыгъэу зэрэкIуагъэм мэхьанэшхо ратыгъ, ащ дакIоу ежьхэр зыгъэгумэкIыхэрэ Iофыгъохэр дэгъэзыжьыгъэнхэм республикэм ипащэхэм анаIэ тырагъэтынэу закъыфагъэзагъ.\nЗэфэхьысыжьхэм пшъэрылъхэр къакIэлъэкIох 0\nАР-м и ЛIышъхьэ республикэ стадионым IофшIэнхэр зэрэщыкIохэрэр ыуплъэкIугъ 0\nIофыгъо шъхьаIэр — ЕГЭ-м изэхэщэн 0\nГъэстыныпхъэ шхъуантIэр ящэлIэгъэныр 0\nЗигъо Iофыгъохэм атегущыIагъэх 0


Пшъэрылъхэр гъэцэкIагъэ хъущтых | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 18.10.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nШъугу къэдгъэкIыжьын, мы программэр 2024-рэ илъэсым нэс телъытагъ. Непэрэ мафэм ехъулIэу ащ хэлажьэхэрэр Мыекъуапэрэ къэлэ гъэпсыкIэ зиIэ псэупIэу Яблоновскэмрэ.\nСапый Вячеслав къызэриIуагъэмкIэ, 2019 — 2024-рэ илъэсхэм мы проектым игъэцэкIэн шъолъырым сомэ миллиарди 3,3-м ехъу щыпэIуагъэхьащт. Ащ щыщэу сомэ миллиарди 2-м ехъур — федеральнэ гупчэм, сомэ миллиард 1,2-м ехъур — республикэ бюджетым къатIупщых. Щынэгъончъэу ыкIи шэпхъэшIухэм адиштэхэу гъогухэр гъэпсыгъэнхэмкIэ илъэс къэс республикэр къэгъэлъэгъон гъэнэфагъэхэм акIэхьан фае. ГущыIэм пае, хъугъэ-шIагъэхэр нахьыбэу къызыщыхъухэрэ щынэгъо чIыпIэхэм япчъагъэ илъэс къэс нахь макIэ шIыгъэныр пшъэрылъ шъхьаI. Илъэсэу тызхэтым а пчъагъэр проценти 7-кIэ нахь макIэ ашIын, 2024-рэ илъэсым ехъулIэу процент 50-кIэ къырагъэIыхын фае. Мы уахътэм ехъулIэу шъолъыр ыкIи чIыпIэ мэхьанэ зиIэхэ гъогухэм ягъэцэкIэжьынкIэ, ахэм ящыкIэгъэ тамыгъэхэр атегъэуцогъэнхэмкIэ, нэмыкI лъэныкъохэмкIи гухэлъхэу щыIэхэр зэшIохыгъэнхэ фае.\nМы илъэсымкIэ проектым игъэцэкIэн республикэм ипсэолъэ 62-рэ къыдыхэлъытагъ. Ахэм ащыщэу непэрэ мафэм ехъулIэу 61-р зэтырагъэпсыхьагъ, адрэри шIэхэу аухыщт. Джащ фэдэу мылъкоу къаIэкIэхьагъэр шIуагъэ къытэу зэрагъэфедагъэм ишIуагъэкIэ экономие ашIын алъэкIыгъ. Къызэтырагъэнэгъэ ахъщэмкIэ Мыекъуапэ иурамэу Шэуджэным ыцIэ зыхьырэм гъэцэкIэжьын тедзэхэр рашIылIагъэх. 2019-рэ илъэсым мы проектым игъэцэкIэн сомэ миллион 463,3-рэ пэIуагъэхьанэу щыт.\nАР-м псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, псэупIэ-коммунальнэ ыкIи гъогу хъызмэтымкIэ иминистрэ игуадзэу Лафышъэ Рэмэзанэ, Мыекъуапэрэ къэлэ гъэпсыкIэ зиIэ псэупIэу Яблоновскэмрэ яадминистрациехэм ялIыкIохэр нэужым къэгущыIагъэх, проектыр гъэцэкIагъэ зэрэхъурэм изэфэхьысыжьхэр къашIыгъэх, тапэкIэ анахьэу анаIэ зытырагъэтыщт лъэныкъохэр къагъэнэфагъэх. КъызэраIуагъэмкIэ, мы илъэсым къыдыхэлъытэгъэ Iофтхьабзэхэр зэшIохыгъэхэ хъущтых, шэкIогъум и 1-м ехъулIэу зэкIэ объектхэр атыщтых.\nМы лъэпкъ проектым игъэцэкIэн Адыгеим мэхьанэшхо щыраты, ащ бэкIэ щэгугъых. Ар зэшIохыгъэ зэрэхъурэм лъэплъэ Адыгеим и ЛIышъхьэ.\n— Шъолъырым тапэкIи хэхъоныгъэ ышIынымкIэ, цIыфхэм ящынэгъончъагъэ къэухъумэгъэнымкIэ гъогухэм язытет зыфэдэм мэхьанэшхо иI. Ар къыдэтлъытэзэ IофшIэныр зэхэтщэщт, амалышIухэр къэзытырэ проектым игъэцэкIэнкIэ итхъухьагъэр щыIэныгъэм щыпхырытщыным тыпылъыщт, — еIо КъумпIыл Мурат.\n2020-рэ илъэсым проектым къыдыхэлъытэгъэ Iофтхьабзэхэм ягъэцэкIэн сомэ миллион 475,7-рэ республикэм щыпэIуагъэхьащт. Ащ къыхэкIыкIэ илъэсэу тызхэтым шэкIогъум и 25-м ехъулIэу федеральнэ гупчэм зэзэгъыныгъэхэр дашIынхэ фае.


Circassian Site | Адыгэ Сайт | eLot.ru - Адыгэ Хасэм и Тхьэматэу Хьэпэе Юсыф ыкъо Арамбый факIо\nАдыгэ Хасэм и Тхьэматэу Хьэпэе Юсыф ыкъо Арамбый факIо\nАдыгэ Хасэм и Тхьэматэу\nХьэпэе Юсыф ыкъо Арамбый факIо\nЗигъашIэ кIахьы хъун Тхьэмат!\n"ШIэжьымрэ зыкIыныгъэмрэ" зыфиIорэ саугъэтэу Адыгэ Хасэр икIэщакIоу агъэуцурэм екIолIэкIэу ори Хэсашъхьэми фышъуиIэм дезымыгъаштэрэр непэ макIэп. Сэри ахэмэ сащыщ. Саугъэтым лъэкъоцIэ гъэнэфагъэхэр тептхэныр, зыхэр адрэхэмэ ашъхьарыбгъэкIоныр лъэпкъым ыпашъхьэкIэ хэукъоныгъэшхоу, тилIэужымэ къягоожьынэу, зэпыщыт къытхазылъхьащт Iофыгъоу тэлъытэ.\nСаугъэтым игъэуцун тэ зэрэтлъэгъурэм фэгъэхьыгъэу республикэм щыпсэухэрэмэ яконституционнэ фитныгъэхэмэ ягарантэу щытыр Президентыр арыти, мы IофымкIэ ащ зыфэдгъэзагъ (шъхьаихыгъэу фэттхыгъэм икопие къыпфэтэгъэхьы). Тэ мы Iофым тызэреплъырэр Президентымрэ Адыгэ Хэсашъхьэм хэтыхэмрэ къызэрэшъуфэдгъэхьыгъэм имызакъоу тиамал къызэрихьыкIэ лъэпкъыми етхьылIэщт, гъэзетыхэми Интернетыми къарыдгъэхьащт, фаем нэIуасэ зыфишIын ылъэкIынэу. Ори, Хэсашъхьэм хэтыхэми кIасэ шъумыхъузэ мы Iофым къыфэжъугъэзэжьыным игъу.\nУзэрэщыгъуазэу сэ сшъхьэкIэ сишIошI адыгэ организациехэмэ я Советэу зэхэтщагъэми къыфэзгъэхьыгъ, бэмышIэ Черкескъалэ щыкIогъэ зэIукIэм шъущыхэплъагъ, ау тигупшысэ къышъупкъырыхьагъэу слъэгъурэп. Саугъэтым иIоф лъэпкъ Iоф, лъэпкъ IофымкIэ хэтырэ адыги пшъэдэкIыжь ехьы. Ары ори Хэсашъхьэми шъухэукъо зыкIытшIомыигъор. Саугъэтым иIоф Адыгэ Хасэми Унэ фыжьыми язакъоу унашъо зытырашIыхьан Iофэп, зэрэлъэпкъэу Хасэм зэрэхэмытым фэдэу зэрэлъэпкъэуи Унэ фыжьым чIэсэп.\nЗэ паIор жъугъэIыстыжьи шъуеупчIыжь.\nАРОД "Самгъур" и Тхьэматэу Къуекъо Асфар


тыридзыгъ - это... Что такое тыридзыгъ?\nлъыI. сбросил, -а, -о (с)\nЫшъхьэ телъыр шъхьащидзыгъ\nКъакъырэм ышъхьэ бгъэнэу телъыр жьыбгъэм тыридзыгъ\nСмотреть что такое "тыридзыгъ" в других словарях:\nзэтыридзыгъ — (зэтыредзы) лъыI. разбросал, а, о Зыр зым тыридзыгъ ПхъэмбгъуитIур зэтыридзыгъ Мэкъу Iатэр жьыбгъэм зэтыридзыгъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nзэтыритэкъугъ — (зэтыретэкъу) лъыI. разбросал, а, о Зыр зым тыридзыгъ Пхъэр зэтыритэкъугъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nтыритэкъугъ — (тыретэкъу) лъыI. сбросил, а, о Тыридзыгъ, тыригъэзыгъ Столым натрыфэу телъыр тыритэкъугъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nщидзыгъ — (щедзы) лъыI. сбросил, а, о Тыридзыгъ ЕIи Iатэм ышъхьэ щидзыгъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ


Къэгъэлъэгъон 15 кIэу къыхэхьагъ — Адыгэ макъ\nКъэгъэлъэгъон 15 кIэу къыхэхьагъ\nРедактор 22.05.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nУФ-м и Правительствэ и Тхьаматэ игуадзэу Антон Силуановым тыгъуасэ зэхищэгъэ видеоселектор шIыкIэм тет зэхэсыгъом къэралыгъом ишъолъырхэм япащэхэр хэлэжьагъэх.\nСубъектхэм ялIышъхьэхэм яIофшIагъэ шIуагъэу къытырэр зэрагъэунэфырэ ыкIи къызэралъытэрэ шIыкIэм къэгъэлъэгъоныкIэхэр хэгъэхьэгъэнхэм Урысыем и Президентэу Владимир Путиным дыригъэштагъ. А Iофыгъор ары зэхэсыгъом хэлэжьагъэхэр анахь шъхьаIэу зытегущыIагъэхэр.\nАдыгеим ыцIэкIэ видеоселектор зэхэсыгъом хэлэжьагъэх АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, министрэхэм я Кабинет хэтхэр.\nКъэралыгъом и Президент къыдигъэкIыгъэ унашъом диштэу, шъолъырхэм япащэхэм яIофшIэн зэрэзэхащэрэр зэхэфыгъэнымкIэ ащ фытегъэпсыхьэгъэ къэгъэлъэгъон 15 кIэу агъэфедэ хъущт. Правительственнэ грантхэм яшIуагъэкIэ анахь дэгъоу Iоф зышIэрэ субъектхэр къыхагъыщыхэзэ ашIыщт, ахъщэ IэпыIэгъу аратыщт. Шъолъырхэм япащэхэм шIуагъэ къытэу Iоф зэрашIэрэр къызэралъытэщтым екIолIакIэу фэхъущтыр илъэсэу тызхэтым мэкъуогъум и 1-м УФ-м и Правительствэ ыштэщт. Ащ ехъулIэу субъектхэм ялIышъхьэхэм ежьхэми предложениехэр къагъэхьазырынхэ фае.\nIэубытыпIэ ашIыщт къэгъэлъэгъонхэм ащыщых – шъолъырым хабзэм цыхьэу щыфашIырэр зынэсырэр, бизнес цIыкIум ыкIи гурытым хэщагъэхэм япчъагъэ зыфэдизыр, гурыт лэжьапкIэу IофышIэхэм къахьырэр, тхьамыкIэу псэухэрэм япчъагъэ зыфэдизыр, цIыфхэм ягъашIэ зынэсырэр, нэмыкIхэри.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, лъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэн къыдыхэлъытагъэу шолъыр мэхьанэ зиIэ проект 48-рэ республикэм щагъэхьазырыгъ ыкIи щаштагъ. Региональнэ проектхэм япаспортхэр къэралыгъо къэбарлъыгъэIэс системэу «Электроннэ бюджет» зыфиIорэм къырагъэхьагъэх ыкIи джырэблагъэ аштэнхэу щытых. 2019-рэ илъэсымкIэ ахэм ягъэцэкIэн сомэ миллиарди 3,4-рэ пэIуагъэхьанэу агъэнафэ.\nПредыдущая Адыгеир фэхьазыр\nСледущая ЛъэгапIэр зыштэгъэ гупшысакIу


Узылъызыщэрэ IофшIагъэх | Адыгэ Макъ\nКушъу Аслъан журналистикэм щызэлъашIэрэ цIыф. Адыгеим ыкIи Краснодар краим щызэхащэрэ зэнэкъокъухэу журналистхэр зыхэлажьэхэрэм иIофшIагъэхэр анахь дэгъухэу къащыхахых.\n2018-рэ илъэсым зэнэкъокъоу «Патриот» зыфиIорэм Аслъан иочеркэу «Полет орлицы над бездной, или Они были первыми» зыфиIорэ очеркым апэрэ чIыпIэр къыщыфагъэшъошагъ. А илъэс дэдэм АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм парламент IофшIэныр дэгъоу журналистым къызэригъэлъагъорэм ыкIи Къэралыгъо Советыр — Хасэр илъэс 25-рэ зэрэхъурэм ехъулIэу ытхыгъэ очеркэу «Шихан-Гирей Хакурате — яркая звезда революции» зыфиIорэм журналистхэм ятын анахь лъапIэу АР-м и ЛIышъхьэ и Премие къыфагъэшъошагъ. Мы илъэсым Аслъан хэутынымкIэ ыкIи коммуникацие жъугъэмкIэ Федеральнэ агентствэм ыкIи Дунэе пресс- клубым зэхащэгъэ зэнэкъокъоу «Патриот России 2019-рэ» зыфиIорэм щытекIуагъ.\nЛитературэми непэп къызыхэхьагъэр. БлэкIыгъэ лIэшIэгъум ия 80-рэ илъэсхэм прозэ цIыкIоу тапэкIэ Цэй Ибрахьимэ, Къуекъо Налбый зыщылэжьагъэхэм ащ гъэхъагъэхэр щишIыгъэх. Кушъум иапэрэ сборникэу «Гончарный круг» зыфиIорэр 2006-рэ илъэсым, иятIонэрэ тхылъ 2017-м къыдэкIыгъэх. ЯтIонэрэ тхылъэу «Письма в вечность» зыфиIорэм сыкъытегущыIэмэ сшIоигъу. НэмыкI образкIэ, кIэнэкIалъэ зыхэлъ къэIотакIэр ыгъэфедэзэ сюжетхэр мыщ щыгъэпсыгъэх. ЫпшъэкIэ зыцIэ къесIогъэ тхэкIо IэпэIасэхэм ятхылъхэм Аслъан иIофшIагъэ агобгъэуцон плъэкIыщт. Ау Кушъум тхэкIо цIэрыIохэм атыритхыкIырэп, ежь щыIэныгъэм еплъыкIэ шъхьаф фыриI, мэкъэ шъхьафи егъэIу. Арышъ, Аслъан икъэлэмыпэ художественнэ произведение къодыеп, узылъызыщэрэ, адыгэ лъэпкъым итарихъ ухэзыщэрэ гъуаз къычIэкIыгъэр.\nАщ фэдэу Аслъан итхылъ гъуазэ зыфэхъугъэ пшъэшъэжъые синэIуас. «Письма в вечность» зыфиIорэ тхылъыр ащкIэ апэрэу гъунэм нэсэу ыджыгъэ тхылъэу хъугъэ. Непэ пшъашъэр художественнэ литературэм имызакъоу, илъэпкъ къырыкIуагъэм ыгъэгумэкIырэ цIыфэу щыт. Ар зишIушIагъэр Кушъу Аслъан итхылъ ары. Тхылъым шIэныгъэм уфещэ, узылъещэ. Heпэ ныбжьыкIэр тхылъым еджэ шIоигъо хъуным мэхьанэшхо иI.\nАслъан творческэ IофшIэным ренэу пылъ — журналистикэми литературэми зэфэдэу ащэлажьэ, IэпэIэсэныгъэкIэ, гупшысэкIэ лъэныкъуитIур зэрэгъэбаижьы. Арышъ, иIофшIакIэ уехъопсэнэу щыт.\nДжырэблагъэ романэу «На седом Кавказе» зышъхьэр ыухыгъ, къыхаутынэу Адыгэ тхылъ тедзапIэм ритыгъ.\n«Письма в вечность» зыфиIоу Кушъу Аслъан къыгъэлъэгъогъэ тхылъым АР-м и Къэралыгъо премие тефэу сэ къысшIошIы.\nАР-м изаслуженнэ журналист, премиеу «Золотое перо Кубани» зыфиIорэр къыфагъэшъошагъ.


Зэпыугъом ыуж | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 11.09.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\t/\nУрысыем футболымкIэ иапшъэрэ куп щыкIорэ зэнэкъокъум хэлэжьэрэ командэхэм я 9-рэ зэIукIэгъухэр Iоныгъом и 13 – 16-м яIэщтых.\nХэгъэгум футболымкIэ ихэшыпыкIыгъэ командэ Европэм изэнэкъокъу хэлэжьэным фэшI пэшIорыгъэшъ зэIукIэгъухэм апэрэ чIыпIитIумэ ащыщ къащыдихын фае. Iоныгъом и 6-м Шотландием 2:1-у, и 9-м Казахстан 1:0-у тиешIакIохэр атекIуагъэх. Чъэпыогъум и 15-м Урысыер Шотландием ятIонэрэу дешIэщт, зэIукIэгъур Москва щыкIощт.\nТихэшыпыкIыгъэ командэ Европэм изэIукIэгъухэм зэрахэлажьэрэм къыхэкIэу хэгъэгум изэнэкъокъу зэпыугъо фашIыгъагъ. Урысыем ихэшыпыкIыгъэ командэ итренер шъхьаIэу Станислав Черчесовым къызэриIуагъэу, тиешIакIохэр Европэм икIэух зэнэкъокъу хэлэжьэнхэм фэшI яшъыпкъэу Iоф зыдашIэжьы.\nЯ 9-рэ зэIукIэгъухэр\n«Шъачэ» — «Локомотив»


Адыгэ Хэку Таймс: Урысыем икъэлэ анахь къэшIэжьыгъошIу раIолIэнэу Мэекъуапэ «мэбанэ»\nХэгъэгум икъэлэ анахь къэшIэжьыгъошIуитфым ясатыр Мэекъуапэ хэхьагъ, уахътэм яплъэнэрэ чIыпIэм уцугъэ, нэбгырэ мин 23 амакъэ ащ фатыгъ.\n«Урысыем икъалэ – лъэпкъым къыхехы» зыфиIорэ интернет-зэнэкъокъур щылэ мазэм рагъэжьэгъагъ. Компьтерыр зыгъэфедэхэрэм яшIошъкIэ нахь къэшIэжьыгъошIу къалэу къэралыгъом итхэр гъэнэфэгъэным мы Iофтхьабзэр фэIорышIэ.\nМы мафэм ехъулIэу анахьбэм зыдрагъэштагъэр Башкортостан икъэлэ шъхьаIэу Уфа. Ащ пае «мэкъэ» мин 30-м ехъу непэрэмкIэ атыгъ. Ащ ыужкIэ – бэдэдэ азфагу имылъэу Чебоксаррэ Калининградрэ. Ткъош Къэбэртэе-Бэлъкъар республикэм икъэлэ шъхьаIэу Налщыкъ я 14 чIыпэм джырэкIэ щыт. Нэбгырэ мини 7-м ар къыхахыгъ. Краснодар нэбгырэ 1500 къэшIэжьгъошIоу зылъытагъэр.\nЗэнэкъокъум изэфэхьысыжьхэр тыгъэгъазэм и 30 ашIыщтых. Унашъоуи мы Iофтхьабзэм пылъымкIэ, нэбгырэ пэпчъ чэщзымафэм зэ зэнэкъокъум хэлэжьэн ылъэкIыщт. Арышъ тиреспубликэ икъэлэ шъхьаIэ апэрэ сатырым уцунымкIэ уахъти амали джыри щыIэх.\nКъэIогъэн фае, икIыгъэ илъэсыми мыщ фэдэ зэнэкъокъур зэхащэгъагъ. Ащ Мыекъуапэ яблэнэрэ чIыпIэм щынэсыгъагъ.\nЗэнэкъкъум узщыхэлэжьэн плъкIыщтыр мары.\nАдыгэ Радиом къытыгъэ къэбарымэ атешIыкIыгъ,


Жъуагъоу «Полярис» — Адыгэ макъ\nУрысые наукэм и Мафэ ыкIи Адыгэ къэралыгъо университетыр загъэпсыгъэр илъэс 80 зэрэхъурэм яхэгъэунэфыкIын къыдыхэлъытэгъэ фестивалэу «Наукоград» зыфиIорэм икъызэIухын хэлэжьагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат.\nАщ епхыгъэу сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэцIыкIухэр къыхэгъэщыгъэнхэм ыкIи ахэм IэпыIэгъу афэхъугъэным афытегъэпсыхьэгъэ шъолъыр гупчэу «Полярис- Адыгеир» тыгъуасэ мэфэкI шIыкIэм тетэу Мыекъуапэ къыщызэIуахыгъ. Фестивалым ихьэкIэ лъэпIагъ гъэсэныгъэм ифондэу «Сэнаущыгъ ыкIи гъэхъагъ» зыфиIорэм ипащэу Елена Шмелевар. Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, вице-премьерэу Наталья Широковар, республикэм ит апшъэрэ еджэпIитIум яректорхэу Мамый Даутэрэ Къуижъ Саидэрэ, министрэ- хэр, депутатхэр, нэмыкIхэри.\nГупчэр аужырэ шапхъэхэм адиштэу зэтырагъэпсыхьагъ, ищыкIэгъэ оборудованиер чIэт, ащ ишIуагъэкIэ сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэцIыкIухэм, ныбжьыкIэхэм зыкъызэIуахынымкIэ амалышIухэр аIэкIэлъхэ хъугъэ. КъумпIыл Муратрэ Елена Шмелевамрэ Полярисым ижъуагъо аIэгухэр тыралъхьэхи, ар зэхагъэнагъ, ащкIэ псэуалъэр къызэIуахыгъ.\nГупчэм ипащэу Роман Чумаковыр непэ амалэу аIэкIэлъ хъугъэхэм къатегущыIагъ, ащ илъэныкъо анахь гъэшIэгъонхэр къэзэрэугъоигъэхэм къафиIотагъэх, нэрылъэгъу афишIыгъэх. Псэуалъэм лабораторие пшIыкIубл хэт: спортым, шIэныгъэм ыкIи искусствэм ахэщагъэхэм ахэр атегъэпсыхьагъэх. Лъэныкъоу «Спортым» къыдыхэлъытагъэу блэкIыгъэ илъэсым кIэлэцIыкIуи 140-рэ, хьисапымкIэ – нэбгыри 160-рэ, биологиемкIэ – 110-рэ рагъэджагъэх. Адыгеим икIэлэеджакIохэм анэмыкIэу къэралыгъом ишъолъыр 16-мэ къарыкIыгъэ лIыкIохэр Iофтхьабзэхэм ахэлэжьагъэх. Апэрэу искусствэмкIэ гъэмэфэ еджэныр республикэм щырагъэкIокIыгъ.\nГущыIэм пае, проектнэ еджапIэм илIыкIоу Михаил Пчелинцевым коронавирусыр къызэузын зылъэкIыщтхэм якъыхэгъэщынкIэ генетическэ ушэтынхэу зэхищэхэрэм КъумпIыл Муратрэ Елена Шмелевамрэ щигъэгъозагъэх. Адэбз узым пэшIуекIогъэным фытегъэпсыхьэгъэ научнэ IофшIагъэу иIэхэм къатегущыIагъ сэнаущыгъэ зыхэлъ Илья Викленкэр.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, 2018-рэ илъэсым шэкIогъум и 20-м гъэсэныгъэм игупчэу «Сириус» зыфиIорэм КъумпIыл Муратрэ Елена Шмелевамрэ щызэIукIагъэх, Iоф зэрэзэдашIэщтым епхыгъэ зэзэгъыныгъэм зэдыкIэтхагъэх. Ащ илъэныкъо шъхьаIэхэм ащыщыгъ шIэныгъэмкIэ, искусствэмкIэ ыкIи спортымкIэ сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэцIыкIухэр къыхэгъэщыгъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ шъолъыр Гупчэ Адыгеим щыгъэпсыгъэныр.\nПроектыр щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэным фэшI лъэпкъ проектэу «Гъэсэныгъэм» къыдыхэлъытагъэу федеральнэ бюджетым къыхэхыгъэ сомэ миллион 213,5-м ехъу шъолъырым къыIэкIэхьагъ, ежь республикэми сомэ миллион 13,5-рэ ащ пэIуигъэхьагъ, зэкIэмкIи сомэ миллион 227-рэ агъэфедагъ.\n— Илъэс къэс мыщ фэдэ проектхэм ахэлажьэхэрэ тикIэлэцIыкIухэм япчъагъэ нахьыбэ мэхъу. Урысыем и Президентэу Владимир Путиным сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэеджакIохэм, гъэсэныгъэм исистемэ зэрэпсаоу ынаIэ зэратетым, IэпыIэгъу зэрафэхъурэм ишIуагъэкIэ ахэм зыкъызэIуахын, ыпэкIэ лъыкIотэнхэ амал яIэ мэхъу, — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.\nПредыдущая ТиIофшIэгъу Къыблэм ипэрытхэм ахэт\nСледущая В научной образовательной сфере появилась новая звезда – «Полярис-Адыгея»


Яамалхэм ахэхъуагъ — Адыгэ макъ\nРедактор 11.01.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ ыкIи гъэсэныгъэмкIэ къулыкъухэм къафащэфыгъэ хэушъхьафыкIыгъэ автомобильхэм яIункIыбзэхэр тыгъуасэ мэфэкI шIыкIэм тетэу зытефэхэрэм аритыжьыгъэх. АР-м и Правительствэ и Унэ дэжь щыкIогъэ зэхахьэм хэлэжьагъэх Адыгеим и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, профильнэ министрэхэу Мэрэтыкъо Рустемрэ КIэрэщэ Анзауррэ, министрэхэм я Кабинет хэтхэр, депутатхэр, медицинэм ыкIи гъэсэныгъэм яIофышIэхэр, нэмыкIхэри.\nАР-м и ЛIышъхьэ мэфэкI Iофтхьабзэм пэублэ псалъэ къыщишIызэ, хэушъхьафыкIыгъэ техникэр зэратырэ пстэуми игуапэу къафэгушIуагъ. Адыгеим щыпсэухэрэм апашъхьэ пшъэдэкIыжь зэрахьырэр къагурыIозэ, гъэсэныгъэмрэ псауныгъэр къэухъумэгъэнымрэ ясистемэхэм хэхъоныгъэхэр ашIынхэмкIэ пшъэрылъхэр зэрифэшъуашэу зэшIуахынхэм анаIэ зэрэтетым республикэм ипащэ къыкIигъэтхъыгъ. Ахэм зэу ащыщ IэпыIэгъу псынкIэм ыкIи кIэлэеджакIохэр зезыщэрэ автобусхэм яавтопаркхэм ягъэкIэжьын. Джырэ уахътэм ехъулIэу автобус 70-мэ шъолъырым Iоф щашIэ, ахэм кIэлэеджэкIо минищым ехъу еджапIэхэм къаращалIэх. ИлъэсипшI къэс мы автотранспортыр зэблэпхъун фаеу щыт. А пшъэрылъыр республикэм егъэцакIэ, блэкIыгъэ илъэсым Iоф зышIэщтыгъэхэм ачIыпIэ автобусыкIэ 11 муниципалитетхэм атырагощагъ.\nАдыгеим ипащэхэм анахьэу анаIэ зытырагъэтырэ лъэныкъохэм ащыщ псауныгъэр къэухъумэгъэным хэхъоныгъэхэр ышIынхэр, медицинэ IэпыIэгъу зищыкIэгъэ цIыфхэм яфэIо-фашIэхэр зэрифэшъуашэу афэгъэцэкIэгъэнхэр. Ащ къыдыхэлъытагъэу медицинэ IэпыIэгъу псынкIэм и Адыгэ республикэ станцие аужырэ шапхъэхэм адиштэу зэтегъэпсыхьэгъэ хэушъхьафыкIыгъэ техникакIэ къыфащэфы.\nАужырэ илъэси 5-м федеральнэ ыкIи республикэ бюджетхэм къахэхыгъэ мылъкумкIэ медицинэ IэпыIэгъу псынкIэм иавтопарк зэтырагъэпсыхьагъ, агъэкIэжьыгъ. Джырэ уахътэм машинэ 45-мэ Iоф ашIэ. Ахэм зэкIэми аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ оборудованиер арыт, системэу «ГЛОНАСС-GPS» зыфиIорэр, навигаторхэр ахэтых.\n— Псауныгъэр къэухъумэгъэным иIофышIэхэм непэ автомобиль 18 яттыщт. Ащ ишIуагъэкIэ илъэситф нахьыбэрэ Iоф зышIэгъэ хэушъхьафыкIыгъэ техникэ IэпыIэгъу псынкIэм иавтопарк дэтыжьыщтэп. Джащ фэдэу зекIорэ медицинэ комплексэу фельдшер-мамыку IэзапIэр зыхэтыр Мыекъопэ районым къыфэтщэфыгъ. Ащ пэIухьэгъэ сомэ миллиони 6,3-м ехъур федеральнэ ыкIи республикэ бюджетхэм къахэхыгъ. Мыщ фэдэ екIолIакIэм ишIуагъэкIэ медицинэ IэпыIэгъу псынкIэр цIыфхэм зэралъыIэсырэ уахътэр, ащ епхыгъэу зидунай зыхъожьыхэрэм япчъагъэ нахь макIэ тшIынхэ амал щыIэ мэхъу. Мыщ тыкъыщымыуцоу тапэкIи IофшIэныр лъыдгъэкIотэщт, программэ зэфэшъхьафхэр дгъэцакIэхэзэ, цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу шIыгъэным тыпылъыщт, — къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэ.\nАР-м и ЛIышъхьэ хэушъхьафыкIыгъэ автомобильхэм яIункIыбзэхэр зытефэхэрэм аритыжьыгъэх, ахэр зэрэзетегъэпсыхьагъэхэр ыуплъэкIугъ, ылъэгъугъэм осэшIу фишIыгъ.\nПредыдущая ШIушIагъэр кIодыщтэп\nСледущая Yeni yılda Adıgey’de 45 bebek dünyaya geldi


Анахь дэгъухэм ащыщ хъугъэ — Адыгэ макъ\nШIэныгъэ–гъэсэныгъэ проектэу «Школа Кавказоведения» зыфиIорэм иаужырэ уцугъо Адыгэ къэралыгъо университетым тарихъымкIэ ифакультет щеджэрэ Мэлгощ Марианнэ хэлэжьагъ ыкIи текIоныгъэ къыщыдихыгъ.\nШышъхьэIум и 16-м къыщегъэжьагъэу Iоныгъом и 30-м нэс Iофтхьабзэм хэлэжьэщтхэм якъыхэхын онлайн шIыкIэм тетэу кIуагъэ. Кавказым щыпсэурэ цIыф лъэпкъхэм яшэн-хабзэхэм афэгъэхьыгъэ тест IофшIэнхэр ахэм агъэцэкIагъэх. Нэбгырэ 1014-м щыщэу финалым нэбгырэ 50 ихьагъ. Ахэр Къыблэ ыкIи Темыр Кавказ федеральнэ шъолъыри 9-мэ къарыкIыгъэ студентых. Iофтхьабзэр Пятигорскэ дэт музееу «Урысыер — сэ ситарихъ» зыфиIорэм щыкIуагъ.\nIофтхьабзэм кIэщакIо фэхъугъэр шъолъыр ушэтынхэмкIэ Фондэу «Страна» зыфиIорэр ары. Ащ иIэпыIэгъух Къыблэ ыкIи Темыр Кавказ федеральнэ шъолъырхэмкIэ Президент грантхэмкIэ фондымрэ Президент платформэу «Россия — страна возможностей» зыфиIорэмрэ.\nКавказым исоциальнэ-политическэ ыкIи экономическэ зытет афэгъэхьыгъэ ушэтынхэм япхыгъэу Iоф ашIэным аналитик ныбжьыкIэхэр фагъэсэнхэр ары зэхэщакIохэм пшъэрылъ шъхьаIэу зыфагъэуцужьырэр.\n«Школа Кавказоведения» зыфиIорэм проект гъэшIэгъоныбэ къыщагъэлъэгъуагъ. ТекIоныгъэ къыдэзыхыгъэхэм анэмыкIэу къыхэбгъэщын фае «Здоровое село — здоровая нация» зыфиIорэр. Шъолъыр зэфэшъхьафхэм якъоджэ псэупIэхэм адэсхэм IофшIэпIэ чIыпIэ арагъэгъотыным ар фэгъэхьыгъагъ. «Молодые кадры» зыфиIорэм лъэныкъуитIу къызэлъеубыты — апшъэрэ еджапIэр къэзыухыхэрэм IофшIэпIэ чIыпIэ ягъэгъотыгъэныр ыкIи предприятиехэм специалистхэр яIэнхэр. Социальнэ проектхэри ныбжьыкIэхэм агъэхьазырыгъэх. «Полноценные граждане» зыфиIорэм сэкъатныгъэ зиIэхэр щыIэныгъэм хэгъэгъозэгъэнхэр, ахэм яфитыныгъэхэр амыукъонхэр, нэмыкIхэм афэдэу адэзекIонхэр къыделъытэ. «Школа современной кавказской семьи» зыфиIорэр Темыр Кавказым щыпсэурэ цIыф лъэпкъхэм яшэн-хабзэхэр къэухъумэгъэным фэгъэхьыгъагъ.\nАдыгэ къэралыгъо университетым истуденткэу Мэлгощ Марианнэ команднэ IофшIэнымкIэ, кейсхэм ыкIи проектхэм афэгъэхьыгъэ лъэныкъохэмкIэ анахь дэгъухэм ащыщ хъугъэ.\n— Проектхэм ягъэхьазырынкIэ шIэныгъэ дэгъухэр зэдгъэгъотыгъэх. НэIуасэхэр бэу тшIыгъэх, гухэлъэу тиIэхэмкIэ тызэхъожьыгъ, мы мафэхэр зэрэдгъэкIуагъэр джыри бэрэ тыгу илъыщт, — еIо Марианнэ.\nПшъэшъэжъыем финалым шIэныгъэ куухэр къызэрэщигъэлъэгъуагъэм ишIуагъэкIэ эксперт шъхьаIэхэм ащыщ егъэджакIо къыфэхъущт, ахэм ахэтых апшъэрэ еджапIэхэм яректорхэр, шIэныгъэ ыкIи общественнэ организациехэм япащэхэр. Ащ нэмыкIэу хэбзэ гъэцэкIэкIо къулыкъум практикэ щихьын амал иIэщт.\nЖюрим хэхьагъэх Пятигорскэ ныбжьыкIэ IофхэмкIэ отделэу щылажьэрэм ипащэу Мария Даниловар ыкIи шъолъыр ушэтынхэмкIэ фондэу «Страна» зыфиIорэм ипащэу Дмитрий Садко.\nКавказым фэгъэхьыгъэ къэбархэр ащ щыпсэурэ закъохэр арэп зышIогъэшIэгъонхэр. Мысатыу организациеу «Россия — страна возможностей» зыфиIорэм ипащэ игуадзэу Антон Сериковым тикъэралыгъо ыкIи IэкIыбым ащыIэ общественнэ организацие пчъагъэхэу кавказоведением епхыгъэу Iоф зышIэхэрэр щысэ къыхьыгъэх.\n— Кавказым фэгъэхьыгъэу Краснодар, Ростов-на-Дону, Адыгеим, Санкт-Петербург, Москва ыкIи IэкIыбымкIэ: Белоруссием, къыблэ къэралыгъохэм, Польшэм, США-м, Великобританием, Норвегием ащызэрагъашIэ. Бизнесым ылъэныкъокIэ политикхэм ыкIи гъэIорышIэпIэ зэфэшъхьафхэм Iоф ащызышIэхэрэм апае экспертхэм, аналитикхэм хэкIыпIэхэр къыфагъотых, — еIо Антон Сериковым.\nНыбжьыкIэхэм яшIэныгъэхэм ахагъэхъонымкIэ, ягухэлъхэр щыIэныгъэм щыпхыращынымкIэ мыщ фэдэ Iофтхьабзэхэм шIогъэ гъэнэфагъэ зэрапылъыр кIэухым зэхэщакIохэм къыхагъэщыгъ, ыпэкIи мыщ фэдэ еджапIэхэр зэрэзэхащэщтхэр къаIуагъ.\nПредыдущая Пстэури хэлэжьэн фае\nСледущая Адыгэ Республикэм зэхъокIыныгъэшIухэр ышIынхэм фэшI