Коронавирусым зимыушъомбгъунымкIэ шъолъыр оперативнэ штабым зэхэсыгъоу иIагъэр Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зэрищагъ.\nНепэрэ мафэм ехъулIэу Iофхэм язытет зыфэдэм къытегущыIагъэх АР-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэу Мэрэтыкъо Рустемрэ Роспотребнадзорым АдыгеимкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу Сергей Завгороднемрэ.\nКъызэраIуагъэмкIэ, зэпахырэ узым зызэриушъомбгъурэмкIэ къэгъэлъэгъоныр процент 0,8-рэ мэхъу. Сымаджэхэм япчъагъэ зыщыхэхъуагъэхэр Кощхьэблэ ыкIи Тэхъутэмыкъое районхэр арых. Мыекъуапэрэ Теуцожь районымрэ яIофхэм изытет зыпкъ еуцожьы.\nПандемиер зыщыIэм щыублагъэу шъолъырым щыпсэурэ 2308-мэ мы узыр къахагъэщыгъ, хъужьыгъэр нэбгырэ 1868-рэ мэхъу.\nНепэрэ мафэм ехъулIэу шъолъырым ит госпиталищым мы узыр къызпыхьэгъэ нэбгырэ 304-мэ ащяIазэх. Реанимацием нэбгыри 10 илъ, зы нэбгырэ ИВЛ-аппаратым пыгъэнагъ. Мы аужырэ мафэхэм коронавирусым ыпкъ къикIыкIэ нэбгыритIумэ ядунай ахъожьыгъ. БлэкIыгъэ чэщ-зымафэм пневмоние зиIэу, тхьамафэ хъугъэу госпиталым чIэлъыгъэ сымаджэр лIагъэ. Ар Теуцожь районым къыращыгъ, илъэс 75-рэ ыныбжьыгъ. Экспертизэу зэхащэрэм ыуж ащ идунай зэрихъожьыгъэм лъапсэу фэхъугъэр къэнэфэщт.\nРосстатым къызэритырэмкIэ, блэкIыгъэ илъэсым мыщ фэдэ иуахътэ егъэпшагъэмэ (мэзитф пштэмэ), республикэмкIэ зидунай зыхъожьыгъэхэм япчъагъэ 111-кIэ нахь макI, ащ дакIоу сабыеу къэхъугъэр 144-кIэ нахьыб. Ау 2019-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, мы илъэсым ижъоныгъокIэ ыкIи мэкъуогъу мазэхэм зидунай зыхъожьыгъэхэм япчъагъэ хэхъуагъ.\n— Мыщ фэдэ къэгъэлъэгъонхэм тагъэразэрэп. Ащ къыхэкIыкIэ пандемием къыкIэлъыкIон ылъэкIыщтхэр къыдгурыIоным ыкIи демографием ылъэныкъокIэ Iофхэм язытет нахь дэи мыхъуным афэшI непэ зэфэхьысыжь тэрэзхэр тшIынхэ фае, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nЗэпахырэ узым зимыушъомбгъуным фэшI зиIофшIэн езгъэжьэжьыгъэ предприятиехэм ыкIи организациехэм санитарнэ шапхъэхэр агъэцэкIэнхэм пытагъэ хэлъэу лъыплъэгъэн зэрэфаер республикэм ипащэ хигъэунэфыкIыгъ.\nАР-м экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ и Министерствэ къызэритырэмкIэ, мы аужырэ тхьамэфитIум къыкIоцI уплъэкIун Iофтхьэбзэ 1660-рэ зэхащагъ, мэлылъфэгъум и 29-м щыублагъэу протокол 46-рэ зэхагъэуцуагъ. СатыушIыным фэгъэзагъэхэр арых хэукъоныгъэхэр нахьыбэу къызхагъэщыгъэхэр, Тэхъутэмыкъое районымкIэ —псэолъэшI отраслэр ары.\nЗэфэхьысыжьхэм къызэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, нахьыбэрэ сымаджэхэрэр псауныгъэр къэухъумэгъэным, къэралыгъо къулыкъум ыкIи гъомылэпхъэ промышленностым яIофышIэхэр арых.\n— Режимэу щыIэм тытекIыжьынымкIэ ящэнэрэ чэзыум непэ тыхэт. Предприятиехэм ыкIи организациехэм яIофшIэн рагъэжьэжьын амал яIэ хъугъэ. Ау ащ къикIырэп санитарнэ шапхъэхэр умыгъэцэкIэнхэр, арышъ пшъэдэкIыжьыр нахь дгъэлъэшын фае, — къыIуагъ Адыгеим и ЛIышъхьэ.\nКъумпIыл Мурат къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, экономикэр зэрежьэжьыгъэм къикIырэп зэпахырэ узым зиушъомбгъуным ищынагъо щымыIэжьэу. Ащ къыхэкIыкIэ джыри шэпхъэ гъэнэфагъэхэр агъэцэкIэнхэ фае, анахьэу ар зыфэгъэхьыгъэр нысащэхэм ыкIи хьадагъэхэм ярегъэкIокIын.\nМы лъэныкъомкIэ Iофэу ашIэрэм къытегущыIагъэх Адыгеим ыкIи Пшызэ шъолъыр ащыпсэурэ быслъымэнхэм ямуфтиеу Къэрдэнэ Аскэрбыйрэ архиепископэу Тихонрэ. Коронавирусым зимыушъомбгъуным пае санитарнэ шапхъэхэр гъэцэкIэгъэнхэм мэхьанэшхо зэриIэр ахэм къыхагъэщыгъ.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ анахьэу ынаIэ зытыридзагъэр бэдзэогъум зиIофшIэн езгъэжьэжьыгъэ зекIон отраслэр ары. Туристэу республикэм къакIохэрэм апэгъокIынхэм зэрэфэхьазырхэр гъэунэфыгъэным фэшI IофшIэкIо куп зэхащэгъагъ. Непэрэ мафэм ехъулIэу Iоф зышIэрэ организацие 48-м щыщэу 43-р ауплъэкIугъэх. Профильнэ комитетым изэфэхьысыжьхэмкIэ хьакIэщхэм янахьыбэр шапхъэхэм адештэх, хэукъоныгъэу къахагъэщыгъэхэр псынкIэу дагъэзыжьых.\nЗекIохэм япчъагъэ зэрэхахъорэм къыхэкIыкIэ турпредприятиехэм санитарнэ шапхъэхэр зэрагъэцакIэхэрэм лъыплъэгъэным мэхьанэшхо зэриIэр АР-м и ЛIышъхьэ къыIуагъ. Республикэм щыпсэурэ кIэлэцIыкIухэм гупчэхэу «Орленок» ыкIи «Артек» зыфиIохэрэм защагъэпсэфыным изэхэщэн анахьэу анаIэ тырагъэтынэу къафигъэпытагъ.\nБэдзэогъум и 17-м нэбгырэ 40 хъурэ апэрэ купыр «Орленкэм» кIощт. Путевкабэ медицинэм иIофышIэхэм ясабыйхэм атырагощагъэх. КъыкIэлъыкIощт сменэми кIэлэеджэкIо 40 къыхиубытэнэу агъэнафэ.\nПоселкэу Яблоновскэм щыIэгъэ ощхышхом къыздихьыгъэ гумэкIыгъохэм ядэгъэзыжьын иIофыгъуи зэхэсыгъом щытегущыIагъэх. КъызэраIуагъэмкIэ, унэ 290-мэ псыр акIэуагъ, ахэм ащыщэу 246-мэ ыкIоцI арыхьагъ. Тэхъутэмыкъое район администрацием ипащэу Шъхьэлэхъо Азмэт къызэриIуагъэмкIэ, ачIэуцогъэ псы кубометрэ мини 3 фэдиз къачIащыгъ, заявкэу яIагъэм ипроцент 33-рэ фэдиз агъэцэкIагъ, IофшIэныр лъагъэкIуатэ.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ ипшъэрылъкIэ ошIэ-дэмышIагъэр къызщыхъугъэ чIыпIэм кIочIэ ыкIи техникэ тедзэхэр агъэкIуагъэх.\n16.07.2020 Ахъщэ тедзэ Адыгеим къыIэкIэхьащт


Автор: Редакция\t/ 14.11.2017\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\t/\n«Эльбрус» Щэрджэскъал — «Динамо-МГТУ» Мыекъуапэ — 92:84.\n«Эльбрус» — «Динамо-МГТУ» — 65:70.\nШэкIогъум и 11 — 12-м ешIэгъухэр Щэрджэскъалэ щыкIуагъэх.\nТекIоныгъэр зыхьыщтыр язэрэмыгъашIэу зэдешIагъэх. Апэрэ зэIукIэгъур «Динамо-МГТУ-м» дэгъоу ыублагъ, хъагъэм Iэгуаор ридзэзэ, бысымхэм апэ ишъыгъ. «Эльбрус» кIэухым нахь щылъэшыгъ. ЯтIонэрэ ешIэгъум Адыгеим икомандэ нахь пхъашэу ухъумэн Iофыгъохэр ыгъэцэкIагъэх, ифэшъуашэу текIоныгъэр къыдихыгъ.\nТиешIакIоу Усольцевым Ставрополь шъобж къыщытыращагъ, зичэзыу зэIукIэгъухэм ахэлэжьэн ылъэкIыщтэп. «Динамо-МГТУ-м» итренер шъхьаIэу Андрей Синельниковым къызэрэтиIуагъэу, шэкIогъум и 21 — 22-м ешIэгъу къинхэр тикомандэ иIэщтых. Зэнэкъокъум апэрэ чIыпIэр щызыIыгъэу «Буревестник», Ярослав хэку, тIогъогогъо IукIэщт. СпортымкIэ дунэе класс зиIэ мастерэу, Мыекъуапэ щапIугъэу Илья Александровыр «Буревестникым» щешIэ.\nЗэIукIэгъухэр спорт Унэшхоу «Ошъутенэм» щыкIощтых, пчыхьэм сыхьатыр 6-м аублэщтых.


Республика Адыгея - Прокурор хъунымкiэ зикандидатурэ къагъэлъэгъуагъэм комиссием дыригъэштагъ\nШъхьаIэр/Пресс-гупч/Къэбархэр/Прокурор хъунымкiэ зикандидатурэ къагъэлъэгъуагъэм комиссием дыригъэштагъ\nПрокурор хъунымкiэ зикандидатурэ къагъэлъэгъуагъэм комиссием дыригъэштагъ\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат УФ-м и Генеральнэ прокурорэу Юрий Чайкэ АР-м ипрокурор хъунымкIэ къыгъэлъэгъогъэ кандидатурэм хэплъэгъэным фэгъэзэгъэ комиссием изэхэсыгъо зэрищагъ. Iофтхьабзэм хэлэжьагъ Урысыем и Генеральнэ прокурор игуадзэу Юрий Пономаревыр ыкIи мы IэнатIэм IугъэхьэгъэнымкIэ Краснодар краим ипрокурор иапэрэ гуадзэу — Шъачэ ипрокурорэу къагъэлъэгъогъэ Марк Большедворскэр.\nУрысыем и Генаральнэ прокурорэу Юрий Чайкэ пшъэрылъэу къыфишIыгъэм диштэу республикэм ипрокурор хъунымкIэ М. Большедворскэм икандидатурэ республикэм игъэцэкIэкIо ыкIи хэбзэгъэуцу къулыкъухэм къызэрахилъхьэрэр Юрий Пономаревым къыIуагъ, ащ къыдырагъэштэнэу закъыфигъэзагъ. Зисэнэхьат хэшIыкIышхо фызиIэ, опытышхо зыIэкIэлъ къулыкъушIэу ар зэрэщытыр, следственнэ органхэм къащыригъажьи, Краснодар краим ипрокурор игуадзэу — Шъачэ ипрокурорэу Iоф зэришIагъэр къыIотагъ.\n— ХэбзэухъумэкIо къулыкъухэм Iоф ащызышIэрэ пащэхэр охътэ гъэнэфагъэкIэ зэблахъух. Адыгеим ипрокурор IэнатIэ нэмыкI пащэ Iугъэхьэгъэным иуахътэ къэсыгъ. Республикэм ипащэхэм дэгъоу Iоф зэрашIэрэм, мыщ щыпсэухэрэр зэрэзэгурыIожьхэрэм афэгъэхьыгъэ къэбарыбэ зэхэсхыгъ. АР-м ипрокурорэу щытыгъэ Василий Пословскэр нэмыкI шъолъыр агъэкIуагъ. Ащ къыхэкIыкIэ непэ зикандидатурэ къэдгъэлъэгъорэ М.Большедворскэм къыдежъугъэштэнэу тышъущэгугъы, — къыIуагъ Юрий Пономаревым.\nАР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр зыгъэцакIэрэм мы кандидатурэм дыригъэштагъ.\n— Тишъолъыр зыфэдэм Марк Александр ыкъор дэгъоу зэрэщыгъуазэм мэхьанэшхо иI, ащ Iофыр къыгъэпсынкIэщт. Краснодар краим ипрокуратурэ опытэу щызэригъэгъотыгъэр Адыгеим щигъэфедэн зэрилъэкIыщтым щэч хэлъэп. Республикэм икъэралыгъо хэбзэ къулыкъухэм апшъэрылъ шъхьаIэу — законыр ыкIи правопорядкэр къэухъумэгъэнхэм — зикандидатурэ къагъэлъэгъуагъэм ыкIуачIэ зэрэрихьылIэщтым сицыхьэ телъ. Регионым тапэкIэ социальнэ-экономическэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэм фэIорышIэщт лъэныкъо пстэумкIи Iоф зэдэтшIэным тэ тыфэхьазыр, — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, АР-м ипрокурор хъунымкIэ зикандидатурэ къагъэлъагъорэм тегущыIэгъэным пае АР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат пэщэныгъэ зыдызэрихьэрэ республикэ комиссие зэхащагъ. Адыгеим игъэцэкIэкIо хэбзэ къулыкъухэм ыкIи АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм ялIыкIо нэбгырэ тфырытф ащ хэхьагъэх.\nКомиссием хэтхэм зэIухыгъэ шIыкIэм тетэу амакъэ атыгъ ыкIи республикэм ипрокурор хъунымкIэ къагъэлъэгъогъэ кандидатурэм дырагъэштагъ. Зэхэсыгъом зэфэхьысыжьэу фэхъугъэхэр зэрытхэгъэ тхьапэм КъумпIыл Мурат кIэтхэжьыгъ, ар УФ-м и Генеральнэ прокурор IэкIагъэхьащт. Марк Большедворскэр мы IэнатIэм IугъэхьэгъэнымкIэ аужырэ унашъор зышIыщтыр УФ-м и Президент ары.


Адыгэ Сайт: Адыгэ ныпым и мафэ Адыгэ Республикэм игъэкIотыгъэу щагъэмэфэкIыщт\nАдыгэ ныпым и мафэ Адыгэ Республикэм игъэкIотыгъэу щагъэмэфэкIыщт\nАдыгэ ныпым и мафэ Адыгэ Республикэм мэлылъфэгъум и 25-м щагъэмэфэкIыщт. Республикэм лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет зэхэщэкIо купым изэхэсыгъо щыкIуагъ.\nКомитетым итхьаматэу Шъхьэлэхъо Аскэр къызэриIуагъэу, хабзэм икъулыкъушIэхэмрэ общественнэ движениехэмрэ зэгъусэхэу мэфэкIыр зэхащэщт. Къэлэ паркым къыщаублэнышъ, быракъхэр аIыгъэу Мыекъуапэ иурам шъхьаIэу Краснооктябрьскэм къырыкIощтых. Шыухэр апэ итхэу автомобильхэр зыхэт купышхори къалэм иурамхэм къарыкIощтых. Ахэми адыгэ быракъхэр агъэбыбэтэщтых.\nРеспубликэм и Къэралыгъо филармоние мэфэкI зэхахьэр щыкIощт. Концертым дунаим щыцIэрыIо ансамблэу «Налмэсыр», Адыгеим иартистхэр хэлэжьэщтых. ЗыкIыныгъэмрэ Зэзэгъыныгъэмрэ ясаугъэтэу филармонием ыпашъхьэ щытым дэжь хэушъхьафыкIыгъэ зэIукIэгъухэр щыкIощтых, адыгэ быракъыр щаIэтын ямурад.


11 3. John / 3 Иуан\nЯЩЭНЭРЭ ТХЫЛЪЭУ ЫТХЫГЪЭР\nСэ чылыс зэІукІэм инахьыжъхэм сащыщэу,* о Гай лъапІэу шъыпкъагъэкІэ шІу слъэгъурэм мы тхылъыр къыпфэсэтхы.\n2СилъапІ, упсаоу, пстэумкІи утхъэжьэу ущыІэнэу Тхьэм селъэІу, угурэ упсэрэ зэрэпсэфырэм фэдэу. 3Сыда пІомэ тшы куп заулэ къакІуи, о уишъыпкъагъэ тегущыІэхэзэ, шъыпкъагъэм тетэу узэрэзекІорэр къызаушыхьатым, лъэшэу сыгушІуагъ. 4Сибынхэр шъыпкъагъэм тетхэу зэрэзекІохэрэр зызэхэсхыкІэ, ащ нахьи нахь гушІогъошхо зи сиІэп.\n5СилъапІ, тшыхэр хымэхэу щытхэ пэтми, шІоу афапшІэрэмкІэ шъыпкъагъэ уиІэу озекІо. 6Ахэмэ чылыс зэІукІэм ыпашъхьэ уишІулъэгъуныгъэ къыщыфаушыхьатыгъ. Тхьэм ыгу зэреІурэм тетэу, ягъогукІэ ахэмэ ІэпыІэгъу уафэхъумэ, шІу пшІагъэу мэхъу. 7Сыда пІомэ а тшыхэм шІошъхъуныгъэ зимыІэхэм ІэпыІэгъу зи къаІамыхэу, Христос ыцІэ пае гъогум техьагъэх. 8Арышъ, ащ фэдэ цІыфхэм ІэпыІэгъу тафэхъун фае, Іофэу шъыпкъагъэм фашІэрэмкІэ гъусэ тафэхъуным пае.\n1 Сэ чылыс зэІукІэм инахьыжъхэм сащыщэу – еплъ Якъубэ 5:14.\n9Чылыс зэІукІэм тхылъ фэстхыгъ, ау Диотрефэу ахэмэ пащэу афэхъунэу фаем тидэрэп. 10Арышъ, сыкъызыкІокІэ, Іофхэу ащ ышІэхэрэр къэзгъэнэфэщтых, гущыІэ ІаехэмкІэ къызэрэттегущыІэрэр ары. Ащи къыщымыуцоу тшыхэр ригъэблагъэхэрэп, езыгъэблэгъэнхэу фаехэми афимыдэу апэуцу, чылыс зэІукІэми чІефыжьых.\n11СилъапІ, ер зышІэрэм илъэужхэм шъуарымыкІоу, шІугъэ зышІэрэм илъэужхэм шъуарыкІо. ШІугъэ зышІэрэр Тхьэм ибын. Ер зышІэрэм шІошъхъуныгъэкІэ Тхьэр ылъэгъугъэп. 12ЦІыф пстэури Димитрый шІукІэ шыхьат къыфэхъух, ежь шъыпкъагъэри шІукІэ ащ шыхьат фэхъу. Тэри шІукІэ шыхьат тыфэхъу, тишыхьатныгъи зэрэшъыпкъэр ошІэ.\nАужырэ шІуфэс гущыІэхэр\n13Къыпфэстхынэу сиІэр бэ, ау джы къэлэмрэ мэрчэп къамзыйрэкІэ къыпфэстхынэу сыфаеп. 14ШІэхэу услъэгъунышъ, тызэдэтІысэу тызэдэгущыІэным сыщэгугъы.\n15Гупсэфыныгъэ уиІэу опсэу. МыщкІэ щыІэ ныбджэгъухэми шІуфэс къыуахыжьы. МодэкІэ щыІэ ныбджэгъухэм ацІэкІи шІуфэс сфяхыжьи, аІапэ сфэубытыжь. Амин.


Адыгэ Хэку Таймс: Адыгабзэр хъытыум (интернет) нахь щыгъэфедагъэмэ нахьышIу хъунэу къыхагъэщы\nАдыгабзэр хъытыум (интернет) нахь щыгъэфедагъэмэ нахьышIу хъунэу къыхагъэщы\nДунэе хъытыур джырэ уахътэмкIэ адыгэхэм язэлъыIэсышъуныгъэкIэ анахь амалышIухэм ащыщэу цIыфыбэмэ алъытэ. IэкIыб къэралыгъо 50 нахьыбэм ащыпсэурэ адыгэхэу ныдэлъфыбзэр зэзгъашIэ зышIоигъохэмкIэ, адыгэхэм афэгъэхьыгъэ къэбархэм ащыгъуазэ зышIоигъохэм, зэдэгущыIэнхэу фаехэм апае хъытыум иамалхэр бэмэ къызфагъэфедэ.\nАу адыгабэмэ къызэрэхагъэщрэмкIэ, хъытыу нэкIубгъохэу адыгэмэ афэгъэхьыгъэхэр макIэх, икъу фэдизхэп. Адыгабзэм изэгъэшIэн нахь амалышIу хъуным тегъэпсыхьагъэу бэмышIэу фэгъэзэныгъэ хъытыум къихьагъ зэлъашIэрэ амалэу гугл-зэдзэджакIо зыцIэм илъ бзэхэм адыгабзэри хагъэхьанымкIэ.\nФэгъэзэныгъэм зэритымкIэ, Темыр Кавказыбзэмэ ащыщ адыгабзэм рыгущыIэхэрэм зэрахэкIрэм къыхэкIэу ащ кIодыжьын щынагъор къышъхьащыуцуагъ.\nЫужрэ илъэситIум гугл-зэдзэджакIом хэхьагъэх Гурыт Азием, Африкым ижъкIэ ащыпсэурэ лъэпкъхэм абзэхэр. Фэгъэзэныгъэм икIэщакIохэм зэралъытэрэмкIэ, адыгабзэр ащкIэ нахь зэгъэшIэгъошIу хъущт.\nФитыныгъэ Радиом игущыIэгъугъэ Бгъанэ Алий ежь ышъхьэкIи адыгэ сайтхэм адэлажьэу къыхегъэщы. Анахьэу адыгабзэкIэ хъытыум щытхэу еIо. Гукъаоу бэдауш лэжьакIом къеIо адыгэ хъытыу нэкIубгъохэу джырэкIэ щыIэр зэрэмакIэр.\nАдыгабзэкIэ къэгущыIэу е къыкъэлъагъоу хъытыумкIэ къигущыIыкIхэрэ радиорэ телеканалрэ джырэкIэ зэрэщыIэнхэ фаехэм имэхьанэшхо Алий къычIегъэтхъы.\nМыхэр бгъэпсыщтмэ Iэмэ-псымэ амалыби техьащтэп, мылку зытефэщтыр ащ щылэжьэщтхэмрэ лэжьапкIэхэмрэ ары нахь, еIо ащ. Адыгеим къыщдэкIрэ гъэзетэу «Адыгэ макъэм» ыкIи Къэбэртэе-Бэлъкъарым игъэзетэу «Адыгэ псалъ» зыфиIорэмрэ къыхаутхэрэр арых ныIэп хъытыум къырагъахьэхэрэр.\nБгъанэ Алий къызэриIуагъэмкIэ, адыгэхэм бэ къащыкIэрэр интернетым имызакъоуи.\nБгъанэ: АдыгэхэмкIэ тытхьамыкIэу, е тымакIэу тыщытэп. Iофыр зэпхыгъэр зыгорэ тшIэным тыфэен зэрэфаер ары. Адыгабзэр къэтыухъумэным тыфэе дэдэмэ ахъщэри амалри къэдгъотыщт.\nФитыныгъэ Радио: Адыгабзэр зэгъэшIэгъэнымкIэ джырэкIэ щыIэ хъытыу нэкIубгъохэмкIэ сыд къепIолIэн плъэкIыщтыр?\nБгъанэ: Адыгабзэр зэзгъэшIэнэу фаехэм апае зыгорэхэр интернетым къырагъэуцуагъэх. Ахэр нахь лъэшы пшIыхэмэ дэгъу.\nФитыныгъэ Радиом игущыIэгъугъэ Тыркуем щыщ Жъыкъо Щамил адыгабзэмкIэ тхэн-еджэныр илъэсищкIэ хъытыумкIэ зэригъэшIагъэу къеIуатэ. АдыгабзэмкIэ ащ къыщигъотыгъэ тхыгъэхэр, усэхэр, чIыгужъым щыпсэурэ адыгэхэм ядэгущыIэныгъэ лъэшэу ныдэлъфыбзэу IэкIэлъыгъэм иупсыхьанкIэ IэпыIэгъушхо къыфэхъугъэу Щамил къыхегъэщы. Адыгабзэр янэ-ятэхэм рагъэшIагъ. ДжырэкIэ компьютер зэхэгъэуцуагъэхэр Щамил егъэпсых. Адыгабзэм идиалект зэфэшъхьафхэм мэкъэ зэтекIэу яIэхэм афэгъэхьыгъэ компьютер зэхэгъэуцогъэ 12 ыгъэпсыгъ.\nЖъыкъо: Интернетым къизгъотэгъэ усэхэмкIэ, тхыгъэхэмкIэ адыгабзэмкIэ тхэныр, еджэныр зэзгъэшIагъэ. Сиблагъэхэр къэзгъотыжьынхэм пае ныдэлъфыбзэр зэзгъэшIагъэ.\nФитыныгъэ Радио: Адыгэхэм афэгъэхьыгъэ хъытыу нэкIубгъохэр икъу фэдизхэу щыIэха?\nЖъыкъо: Хьау, икъу фэдизэу адыгабзэкIэ сайтхэр щыIэхэп. Ахэр нахьыбэ тшIын фай тыбзэ, титарихъ, тищыIэныгъэ фэгъэхьыгъэхэу. Тилэжьыгъэхэр нахьыбэу хъытыум идгъэхьан фае.\nФитыныгъэ Радио: Гугл – зэдзэкIакIоу бзэ зэфэшъхьафыбэхэр зыгъэфедэрэм адыгабзэри хэгъэхьаным иIофкIэ сыда уиеплъыкIэр?\nЖъыкъо: Ащ адыгабзэр илъын фай. Мафэ къэс ащ цIыф миллион 200 фэдиз ехьэ. Адыгабзэр гугл-зэдзэджакIом илъы хъумэ бзэм пае, ныдэлъфыбзэм дэлажьэхэрэм пае шIу дэдэ хъущт. НэмыкI интернет нэкIубгъохэми арылъыщтыгъэмэ дэгъугъэ.\nФитыныгъэ Радиом игущыIэгъугъэ адыгэхэм къызэрэхагъэщрэмкIэ, адыгабзэм икъэгъэнэжьын, илъыгъэкIотэн, изэгъэшIэн, иушэтын зыфэпIощтхэмкIэ ныдэлъфыбзэр бгъу зэфэшъхьафхэмкIэ интернетым нахьыбэу къыщыгъэфедэгъагъэмэ нахь ишIуагъэ къакIощтыгъэ.\nФитыныгъэ Радио, Щэрджэс Ларис


Автор Тема: Альбомы, монетники и листы для монет, Монетники от 90р., листы от 19р. (Прочитано 23615 раз)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (94.46 кБ, 500x500 - просмотрено 278 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (37.4 кБ, 500x500 - просмотрено 253 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (16.91 кБ, 1024x273 - просмотрено 144 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (54.31 кБ, 500x500 - просмотрено 147 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (15.6 кБ, 500x500 - просмотрено 136 раз.)


«Коронавирусым тыщызыухъумэщтыр вакцинэр ары» — Адыгэ макъ\n«Коронавирусым тыщызыухъумэщтыр вакцинэр ары»\nCOVID-19-м пэшIуекIорэ апэрэ вакцинэу «Гам-Ковид-Вак» зыфиIорэм, «Спутник V» нахьыбэу зэрэтшIэрэр, мэзэ заулэ хъугъэу ихэлъхьан епхыгъэ Iофтхьабзэр игъорыгъозэ макIо. Ащ нэмыкIэу джыри вакцинитIу Урысыем къыщыдагъэкIыгъ ыкIи ахэр Адыгеим къэсыгъэх.\nВакцинациер зэрыкIорэм изытет, вакцинэхэр зэрэзэтекIыхэрэм, ахэм шIуагъэу апылъым, зыхэзылъхьэхэ хъущтхэм, нэмыкIхэми къатедгъэгущыIагъ Адыгэ Республикэм псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ и Министерствэ иштат хэмыт врач-эпидемиолог шъхьаIэу Шъэожъ Альбинэ.\n— Вакцинацием епхыгъэ Iофтхьабзэр республикэм зыщыкIорэм охътэ гъэнэфагъэ тешIагъ. Мы уахътэм ехъулIэу сыда Iофым изытетыр? Вакцинэхэр икъоу тишъолъыр къэсыгъэха?\n— Апэу къасIомэ сшIоигъор, Урысыем къыщыдагъэкIырэ вакцинэ лъэпкъи 3-р Адыгеим къэсыгъэх, ау япчъагъэхэр зэфэшъхьафых. ПстэумкIи вакцинэ хэлъхьагъу мин 32-м ехъу тишъолъыр къыIэкIэхьагъ. «Спутник V» зыфиIорэр нэбгырэ мин 27-м ехъурэмэ ахалъхьагъ, «ЭпиВакКорона» зыфиIорэр — нэбгырэ 300-мэ, «КовиВак» зыфиIорэр — жъоныгъуакIэм и 24-м къэсыгъэ къодый.\n«ЭпиВакКорона» зыфиIорэ лъэпкъым фэдэ хэлъхьагъу 810-рэ, «КовиВакым» фэдэу хэлъхьагъу 780-рэ республикэм къыIэкIэхьагъ. Мы лъэпкъитIур шIоигъоныгъэ зиIэ пстэуми непэ зыхарагъэлъхьан алъэкIыщтэп. Анахь щынагъо зышъхьарыт купхэм къахиубытэхэрэм ыкIи терапевтым ипсауныгъэкIэ цIыфым нахь къекIунэу ылъытэрэм апэу ахалъхьащтых.\nВакцинациер зыпкъ итэу Адыгеим щэкIо, ау ащ къикIырэп ащ зыщытыдзыенэу. Гъэмэфэ зыгъэпсэфыгъохэр къэсых, чIыпIэ зэфэшъхьафхэм къарыкIырэ цIыфхэр зэIукIэхэу фежьэщтых, арышъ, нахь чанэу вакцинацием тыхэлэжьэн фае. Сымаджэхэм япчъагъэ нахь макIэ хъугъэми, узыр джыри щыI, къытпыхьаным ищынагъуи къытшъхьарыт. Тыщызыухъумэщт закъоу непэкIэ щыIэр вакцинэр ары.\n— Альбина, вакцинэхэм нахь игъэкIотыгъэу къатегущыIэба. Сыда ахэр зэрэзэтекIыхэрэр?\n— ХэзгъэунэфыкIымэ сшIоигъу, зыхалъхьэ хъущтхэр е мыхъущтхэр нэбгырэ пэпчъ ежь ипсауныгъэ елъытыгъ ыкIи а унашъор терапевтым ешIы. Ау зэфэдэр — зыныбжь илъэс 18-м къыщегъэжьагъэу гъунапкъэ имыIэу вакцинищыр тIо едзыгъоу, тхьамэфищ азыфагоу, ахалъхьэ. Специалистхэм зэралъытэрэмкIэ, вакцинэхэр узым пэуцух, иммунитетыр агъэпытэ, ау пкъынэ-лынэм зэрэхэлъыхэрэ уахътэр зэфэшъхьаф. Анахь макIэр «КовиВак» зыфиIорэр ары, мэзи 6-м къыщегъэжьагъэу зы илъэсым нэс. Мы вакцинэхэм иммунитетыр коронавирусым пэуцужьынымкIэ агъэпытэ, охътэ кIэкIым къаугупшысыгъэхэми, ищыкIэгъэ уплъэкIунхэр акIугъэх.\nЗыхэшIыкIыгъэхэм уарыгущыIэмэ, Гам-Ковид-Вак («Спутник V») зыфиIорэр генно-инженернэ векторнэу щыт — цIыфым иаденовирус псаухэм къахахыгъэ штаммитIумэ ахашIыкIыгъ.\nПроцент 91,4-м нэсэу узым пэуцужьы. ЗэрагъэнафэрэмкIэ, пкъынэ-лынэм илъэситIум кIахьэу хэлъынэу ары (мэзи 9-м зэрэхэлъырэр агъэунэфыгъах).\n«ЭпиВакКорона» зыфиIорэр искусственнэ пептидхэм ахашIыкIыгъ (синтетическэ вакцинэкIэ макIо). Илъэсым къыщымыкIэу пкъынэ-лынэм хэлъыщт. Проценти 100-м кIахьэу шIуагъэ къехьы.\n«КовиВак» зыфиIорэр Чумаковым ыцIэ зыхьырэ институтым къыгъэхьазырыгъ. Ыпэрэ лIэшIэгъухэм агъэфедэрэ къы-зэрыкIо шIыкIэм тетэу ашIыгъ — коронавирус «укIыгъэм» хашIыкIыгъ. Процент 85-м кIахьэу узым пэуцужьы.\n— Мэхьанэ зиIэхэм ащыщ вакцинэр зыхалъхьэрэ ужым нэмыкI уз гуадзэхэр къыхэкIыхэмэ. «Спутник V» зыфиIорэр мэзэ заулэм аушэтыгъ ыкIи гумэкIыгъо къыхэкIыгъэп. Мыдрэ вакцинэхэм сыда къяпIолIэн плъэкIыщтыр?\n— Вакцинищми зэфэд къараIуалIэрэр. Ученэхэм ашIыгъэхэ клиническэ ушэтынхэм къызэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, зыхалъхьэгъэ чIыпIэр тIэкIу мэузы, апкъышъол градус 37 — 38-м нэсэу мэплъы, шъхьэр, Iэпкъ-лъэпкъхэр, чыир макIэу мэузых, ащыщхэм гузэIыхьэ яIэу къыхэ-кIыгъ. Адыгеим прививкэр зыхалъхьагъэхэми джа плъышъохэр арых къыхагъэщыгъэхэр.\n— Вакцинэр зыхарагъэлъхьаным сыдэущтэу зыфагъэхьазырыщта? COVID-19-р къызэузыгъэхэм сыда ашIэн фаер?\n— Мы прививкэм ихэлъхьанкIэ бгъэцэкIэн фэе шапхъэхэр щыIэх. АпэрэмкIэ, цIыфым ипсауныгъэ изытет ежь зэрэзэхишIэрэм елъытыгъэу зекIон фае. ГущыIэм пае, пэтхъу-Iутхъур къытхахьэмэ, шъхьэр, чыир узыхэу къежьэ. Ащ фэдэу зыхъурэм зыпIажэнэу щыт. ЯтIонэрэмкIэ, врач къызэбгъэплъынышъ, ищыкIэгъэ уплъэкIунхэр къызыпфашIыхэкIэ прививкэм ишIын ыуж уихьэ хъущт. Къыдыхэплъытэн фае — коронавирусыр къызэузырэ цIыфым уIукIагъэу щытмэ, тхьамэфитIо уежэщт.\nCOVID-19-р къызэузыгъэхэм шIэхэу вакцинэр зыхалъхьэ хъущтэп. Пкъынэ-лынэр бэрэ зыпкъ еуцожьы. ЦIыфым хэлъ антителахэр зыфэдизыр уплъэкIунхэмкIэ зэригъэшIэнхэу щыт. Ахэр икъоу цIыфым имыIэхэмэ, икIэрыкIэу къэсымэджэжьын ылъэкIыщт.\n— Сыд фэдэ купым хахьэхэрэр ара вакцинэр зыхамылъхьэ хъущтхэр?\n— Бзылъфыгъэу сабый ежэхэрэм е къыфэхъугъахэу зыгъашхэхэрэм, зыныбжь имыкъугъэхэм, илъэс 18 мыхъугъэхэм вакцинэр зыхалъхьэ хъущтэп. Медицинэ шэпхъэ гъэнэфагъэхэм ащыщ хэужъыныхьэгъэ узхэр зиIэхэу ахэр къызщыбырсырырэм, зэпахрэ узхэмкIэ сымаджэхэм, аллергие зиIэхэм прививкэр арагъэшIы зэрэмыхъущтыр. Джащ фэдэу COVID-м пэшIуекIорэ вакцинэр къызыпхалъхьэрэм ыуж мэфищым къыкIоцI шъон пытэ бгъэфедэ хъущтэп.\n— Альбина, Лъэпкъ мэфэпчъым къыщыдыхэлъытэгъэ прививкэхэм мыдрэхэр сыдэущтэу адебгъэштэщтха?\n— НэмыкI прививкэ, гущыIэм пае, пэтхъу-Iутхъум пэшIуекIорэр къыпфашIыгъэми, мыр къызэрэпхалъхьащтым иягъэ екIыщтэп. Ау ащ ыуж мэфэ 30 тебгъэшIэн фае.\n— «Коллективнэ иммунитетым» сыда имэхьанэр? Ащ республикэр нэсыным пае процент тхьапша вакцинэр зыхалъхьанэу щытыр?\n— Узым пэуцужьырэ антителахэр зыхэлъхэ цIыф зэхэтхэр — сымэджагъэхэр е прививкэр зыфашIыгъэхэр — зэрепхых. «Коллективнэ иммунитетым» ишапхъэ тынэсыным фэшI республикэм щыпсэухэрэм япроцент 60-м вакцинациер акIун фае. Мы уахътэм ехъулIэу проценти 10-мэ вакцинэр ахалъхьагъ.\n— Альбина, цIыфхэр зыгъэгумэкIыхэу къызкIэупчIэхэрэм ащыщ коронавирусым ыпкъ къикIыкIэ зидунай зыхъожьыхэрэм япчъагъэ къызэрэхэхъуагъэр. Сыда ащ иушъхьагъур?\n— ЦIыфым узыр хьылъэу къызыфакIокIэ лIэныгъэр къыхэкIы. Сыд фэдэрэ зэпахырэ узи уахътэ тешIэ къэс хэлъ штаммхэр зэхъокIых, кIэу къежьэх. ЩыIагъэхэр зы цIыфым къыпыкIыхэмэ, адрэм пыхьэхэзэ дгъэфедэхэрэ Iэзэгъу шIыкIэхэм ясэх. Джахэм лIэныгъэр къыздахьы.\nСымаджэхэм къахахъорэ пчъагъэр зыпкъ ит нахь мышIэми, тызфэсакъыжьын фае. Джыри зэ къэсэIожьы, коронавирус узым пэуцужьырэ закъор вакцинэр ары.\n— Коронавирусым иящэнэрэ едзыгъо бжыхьэм къежьэщтэу зэраIорэм о сыдэущтэу уеплъыра?\n— Ащ епхыгъэ къэбар игъэкIотыгъэу сшIэрэп. Уахътэм къыгъэлъэгъощт. Ау хэзгъэунэфыкIымэ сшIоигъу, узым зызэрэщытыухъумэщт амалхэр зэкIэ къэралыгъо пащэхэм зэрагъэфедэхэрэр. Къэралыгъо гъунапкъэхэр зэфэшIыгъэх, вакцинэхэр икъоу шъолъырхэм аIэкIагъахьэх.\nПредыдущая ГъэшIэгъонэу, дахэу кIуагъэ\nСледущая Шапхъэхэр ыгъэцэкIагъэхэп


ЯпшIэнэрэу хэдгъэунэфыкIыщт | Адыгэ Макъ\nАдыгэ къуаем имэфэкI мы мазэм Адыгеим игъэкIотыгъэу щыхагъэунэфыкIыщт. Апэрэу мыгъэ ар мэфитIурэ кIощт —Iоныгъом и 20-м ыкIи и 21-м.\nАпэрэ мафэм Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым шIэныгъэ-практическэ конференциеу «Адыгэ къуаер: тарихъыр, хабзэр, кIэу къыхэхьагъэр» зыфиIорэр щызэхащэщт.\nКъыкIэлъыкIорэ мафэм зэхэхьэшхор зыщыкIо хэбзэ чIыпIэм, Дахъо ихыгъэхъунэ, мафэм сыхьатыр 10-м къыщыублагъэу 4-м нэс щырагъэкIокIыщт, мэфэкI шIыкIэм тетэу 11-м къызэIуахыщт.\nКъуаем иихын фэIэзэ бысымгуащэхэу республикэм ичIыпIэ зэфэшъхьафыбэмэ къарыкIыщтхэр, хъызмэтшIапIэхэу мы шхыныгъор къэзышIыхэрэр ащ къекIолIэщтых, лъэпкъ щагухэр къыщызэIуахыщтых, лъэпкъ Iэпэщысэхэр къыщагъэлъэгъощтых. Адыгэ къуаем иихынкIи зэрагъэнэкъокъущтых – шхыныгъом ишIын шапхъэу пылъыр зы, ау шъхьадж ар къызэрэдэхъурэр зэфэшъхьаф. Мыщ дэжьым мэхьанэ яI чэмэу щэр къэзытыгъэр зыщыхъугъэми, бысымгуащэм иIэпэIэсэныгъи… Мы зэпстэуми уасэ афэзышIыщтхэм ащыщых мэфэкIым къекIолIэщтхэри.\nХьакIэхэм джащ фэдэу зыдащэжьын амал яIэщт Адыгеим къыщашIырэ шхын зэмлIэужыгъохэр: адыгэ къуаер, ар агъэфедэзэ аупщэрыхьырэ нэмыкI шхыныгъохэр, шъоур, щаир, дагъэр, мыIэрысэр.\nДжащ фэдэу мэфэкIым къыдыхэлъытагъэх лъэпкъ шхыныгъохэм якъэгъэлъэгъон, ахэм ыкIи Iэпэщысэхэм яшIынкIэ егъэджэнхэр, джэгукIэ зэфэшъхьафхэр, Адыгеим иорэдыIохэмрэ икъэшъуакIохэмри Iофтхьабзэм хэлэжьэщтых.\nМэфэкIым хэлажьэхэрэмрэ ащ ихьакIэхэмрэ хыгъэхъунэм пэмычыжьэу машинэ уцупIэшхохэу иIэхэр Iэрыфэгъоу къызфагъэфедэнхэ алъэкIыщт.\nАдыгеим мэкъу-мэщымкIэ и Министерствэ, зекIонымрэ зыгъэпсэфыпIэхэмрэкIэ АР-м и Комитет, «Адыгэ къуаер» къыдэзыгъэкIыхэрэм я Союз, шъолъыр общественнэ организациеу «Туристическая Адыгея» зыфиIорэр мэфэкIым изэхэщакIох.\nАхэм зыфэдэ къэмыхъугъэ лъэпкъ шхыныгъом и Мафэ пстэури къырагъэблагъэ. Адыгэ къуаем иIэшIугъэ джыри тыда зыщызэхэпшIэшъущтыр? Ар къызыщашIышъущт закъор Адыгеир арыба!


Осэ иным гъэхъагъэхэм уафещэ — Адыгэ макъ\nОсэ иным гъэхъагъэхэм уафещэ\nМихаил Курунчук «Россети Кубань» зыфиIорэм и Адыгэ шъолъыр къутамэ иучасткэу поселкэу Тульскэм щыIэм электромонтерэу Iоф щешIэ. Энергетикым и Мафэ ипэгъокIэу ыкIи ГОЭЛРО планыр заштагъэр илъэси 100 зэрэхъугъэм фэшI ащ АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ирэзэныгъэ тхылъ къыфагъэшъошагъ.\nМихаил поселкэу Тульскэм къыщыхъугъ. Станицэу Ханскэм дэт профтехучилищыр къыухи, дзэ къулыкъуми къызекIыжьым комбайнерэу колхозым иIофшIэн щыригъэжьэгъагъ, водителэуи организацие зэфэшъхьафхэм аIутыгъ. А зэпстэумэ ауж энергетик сэнэхьатым зыщиушэтынэу ыгу къызыкIыгъэр. Апэ бригадэр зэзыщэрэ водителэу Iухьэгъагъ, сэнэхьатыр къызыIэкIахьэм электромонтерэу кIожьыгъэ. Илъэс 17 хъугъэ а IофшIэныр зигъэцакIэрэр.\nИIофшIэгъухэм къызэрэхагъэщырэмкIэ, мы сэнэхьатым анахь ищыкIэгъэ шэнхэр, гулъытэ ин, кIочIэшхо ыкIи зыфагъэзагъэр хэзыгъэ имыIэу ыгъэцэкIэныр, Михаил хэлъых. Ащ ипрофессионализмагъэ чIыпIэ зэфэшъхьафхэм ащиушэтыгъ. ГущыIэм пае, 2020-рэ илъэсым, жъоныгъокIэ мазэм ыкIэм Мыекъопэ районым икъушъхьэ лъапэхэм осышхо къащеси, электричествэр къэзытырэ оборудованиер зызэщегъакъом, иIофшIэгъухэр игъусэхэу охътэ кIэкIым ар зэтыригъэуцожьыгъагъ. Ащ фэдэу ищыIэныгъэ къыхэфагъэр зэп ыкIи тIоп.\nАщ имызакъоу цIыфхэр къыгъэнэжьынхэ фаеуи чIыпIэ ифагъ. Мызэу, мытIоу гъогу хъугъэ-шIагъэхэм арихьылIэнэу хъугъэ, ахэм ахэфагъэхэм апэрэ IэпыIэгъу аритыгъ. Джырэблагъэ хьэ бзаджэу гъогум тегубжыхьагъэм цIыфхэр щиухъумагъэх.\nМихаил IофшIэкIошху. Идэсыгъо мафэхэм ищагу хъызмэт пылъ. Ащ псэушъхьэ зэфэшъхьафхэр щиIыгъых. ИщыIэныгъэ гъогу къытегущыIэмэ, ар мыдэеу зэпыфагъэу еIо. Унагъо иI, иIофшIэн шIу елъэгъу, гухахъо хегъуатэ. Наградэу къыратыгъэр осэ инэу елъытэ, нахьыбэу гъэхъагъэхэр пшIынхэм уфещэу еIо.\nСледущая Нэжъ-Iужъхэм къызфагъэфедэ


диубыгъ - это... Что такое диубыгъ?\nлъыI., дэшI. толок, -ла, -ло вместе с ним\nПшъашъэм шъоущыгъу янэ диубыгъ\nлъыI., дэшI. злословил, -а, -о вместе с ним\nАщ ар диубыгъ\nСмотреть что такое "диубыгъ" в других словарях:\nдиушъэбыгъ — (деушъэбы) лъыI. еплъ. диубыгъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ


Псэуалъэу тшIырэ пстэуми къоджэдэсхэм шIуагъэ къафахьын фае | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nПсэуалъэу тшIырэ пстэуми къоджэдэсхэм шIуагъэ къафахьын фае\nКультурэм и Унэу станицэу Джаджэм щагъэкIэжьыгъэми АР-м и ЛIышъхьэ щыIагъ.\nАр 1953-рэ илъэсыр ары загъэуцугъагъэр. Лъэпкъ проектэу «Культурэм» къыдыхэлъытагъэу ащ игъэкIэжьын сомэ миллион 19,9-рэ пэIуагъэхьагъ. АщкIэ унашъхьэр, фабэм, псым, электричествэм якIуапIэхэр зэблахъугъэх, мызекIошъоу курэжъыем исхэм апае пандус фашIыгъ, ыкIоцIи, ыкIыби дэпкъхэр агъэкIэжьыгъэх. ЕтIани муниципальнэ образованием сомэ миллиони 4 бюджетым къыхихи, ащкIэ къыпэIулъ чIыпIэр зэтырагъэпсыхьагъ.\nАР-м и ЛIышъхьэ культурэм иучреждениеу къуаджэхэм адэтхэр лъэхъаным диштэу гъэпсыгъэнхэм, ныбжьыкIэхэр нахьыбэу ящэлIэгъэнхэм мэхьэнэ ин зэряIэм къыкIигъэтхъыгъ.\nНэужым тхылъеджапIэу станицэм дэтым кIуагъэ. Ар псэолъэ анахьыжъэу районым итхэм ащыщ, блэкIыгъэ илъэсым ыныбжь илъэс 90-рэ хъугъэ. Лъэпкъ проектэу «Культурэм» къыдыхэлъытагъэу блэкIыгъэ илъэсым ащ гъэцэкIэжьынхэр рашIылIагъэх, псэуалъэу чIэтхэр зэблахъугъэх, къыпэIулъ чIыпIэр зэтырагъэпсыхьагъ, тхылъ мини 6, оборудование зэфэшъхьафхэр къыфащэфыгъэх. ТхылъеджапIэм игъэкIэжьын пстэумкIи сомэ миллион 14,7-рэ пэIухьагъ.\nАР-м и ЛIышъхьэ зихэхъогъухэмрэ ныбжьыкIэхэмрэ художественнэ литературэм еджэнхэм фэщэгъэнхэм пылъынхэ, культурэм, шIэныгъэхэм ахэзыгъахъорэ Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр нахьыбэу зэхащэнхэ фаеу зэрилъытэрэм къыкIигъэтхъыгъ.\nМы мэфэ дэдэм республикэм ипащэ станицэм ипаркэу Лъэпкъ проектэу «ПсэупIэр ыкIи къэлэ щыIакIэр» зыфиIорэмрэ «Къэлэ Iэрыфэгъу щыIакIэр гъэпсыгъэныр» зыфиIорэ федеральнэ проектымрэ къадыхэлъытагъэу блэкIыгъэ илъэсым зэтырагъэпсыхьажьыгъэм дэхьэгъагъ. Жъы хъугъэ чъыгэу ащ дэтыгъэхэр рахыкIыгъэх, лъэсрыкIо гъогухэр агъэпсыгъэх, къэгъагъэхэр, куандэхэр дагъэтIысхьагъэх, чэщырэ къэнэфынэу ашIыгъ.\n«Социальнэ псэуалъэу къуаджэхэм ащытшIыхэрэм ахэм адэсхэм шIуагъэ къафахьын фае. УФ-м и Президентэу Владимир Путинымрэ Правительствэмрэ яIэпыIэгъукIэ программэхэр, проектхэр пхырытэщых. Лъэхъаным диштэу шIыгъэ гъэпсэфыпIэ учреждениехэр, чIыпIэ зэфэшъхьафхэр щыIэнхэм лъэшэу тыпылъ. Ахэр цIыфхэр зыщызэхахьэхэу, ашIогъэшIэгъонэу яуахътэ зыщагъакIорэ гупчэхэу хъунхэр муниципальнэ къулыкъухэм яIофшIэн бэкIэ елъытыгъ», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.


ШIэныгъэлэжь, ны гукIэгъу, ныжъ насыпышIу — Адыгэ макъ\nШIэныгъэлэжь, ны гукIэгъу, ныжъ насыпышIу\nСитимэ Сарэ апэ зыщыслъэгъугъэр АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерств ары. Я 90-рэ илъэсхэу лъэпкъ зэхашIэм зыкъызыщиIэтыгъэ лъэхъаным къыщегъэжьагъэу мы ведомствэм Iоф щишIагъ. А уахътэм ащ бэрэ зыфэдгъазэу хъущтыгъ, егъэджэнымкIэ лъэпкъ компонентыкIэ заджэхэрэ Iахьым къыхиубытэрэ предметхэм тиупчIэхэр анахьэу афэгъэхьыгъагъэх. А лъэхъаным отделыкIэу наукэм ыкIи лъэпкъ еджапIэм афэгъэзагъэм ар щылажьэщтыгъ. Анахь лъэныкъо зэхэмыфыгъэу, Iофыгъуабэ къызыпыкIэу а отделыр щытыгъ. Сарэ сыдрэ упчIи уигъэразэу джэуап къыритыжьыщтыгъ, Iофым рыкIорэм ущигъэгъуазэщтыгъ.\nЕджапIэу N 5-м ыуж министерствэм къэкIуагъэр адыгабзэм изэгъэшIэн щыгъуазэу, адыгэ классэу зэхащагъэхэм Iоф ащишIагъэу щытыгъ. ЗэIукIэгъухэм, Iэнэ хъураехэм кIэлэегъаджэхэм адыгабзэм иегъэджэнкIэ IэпыIэгъу литературэ зэрэщымыIэм, тхылъхэр зэримыкъухэрэм, нэмыкI щыкIагъэу щыIэхэм яхьылIэгъэ упчIэхэр бэу къащатыщтыгъэх. Сарэ шъырытэу джэуап къаритыжьыщтыгъ. А лъэхъаныр мы мафэхэм тыгу къэкIыжьыгъэти, сеупчIыгъ ыгу кIодэу къыхэкIыгъэмэ.\n— Ащ фэдэу щыкIагъэхэр къаIохэ хъумэ, сыгу кIодыщтыгъэп, ау сегупшысэщтыгъ сэ сшъхьэкIэ сшIэн слъэкIыщтым, сишIуагъэу къэзгъэкIощтым. Адыгэ кIэлэцIыкIухэм апае щыIэр зэрэмэкIэ дэдэр къызызгурыIуагъэр кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм Iоф щысшIэ зэхъур ары. Ары Къуекъо Налбый сиредакторэу адыгэ усакIохэм ыкIи тхакIохэм кIэлэцIыкIухэм апае атхыгъэхэр дэтхэу 1997-рэ илъэсым сборник къыдэзгъэкIынэу зыкIисхъухьэгъагъэр. Ар тIоуцогъо къытырадзэжьыгъагъ. Ащ фэдэу цIыкIу дэдэхэм апае урысыбзэкIэ тхыгъэ пшысэхэр зэсыдзэкIыхэзэ ащ ыуж къыдэзгъэкIыгъагъ, — еIо Сарэ.\nСитимэ Сарэ филологие шIэныгъэхэмкIэ кандидат, гуманитар шIэныгъэхэм апылъ республикэ институтым бзэ шIэныгъэмкIэ иотдел инаучнэ IофышIэ шъхьаI, УФ-м общэ гъэсэныгъэмкIэ иIофышIэ гъэшIуагъ. ЫныбжьыкIэ зы лъэгэпIэ гъэнэфагъэ нэсыгъ, ары тызэдэгущыIэныр къызыхэкIыгъэри.\nСарэ адыгабзэр сэнэхьатэу къыхихынымкIэ щысэ фэхъугъ икIэлэегъаджэу ПхъэчэешIэ Саудэт. Ары Адыгэ къэралыгъо кIэлэегъэджэ институтым чIэхьанэуи къызыхэкIыгъэр.\n— Сэ сизакъоп Саудэт илъагъо рыкIуагъэр, — къеIуатэ Сарэ. — Ащ адыгабзэмрэ литературэмрэкIэ ригъэджагъэхэм непэ бзэшIэныгъэлэжьхэр, усакIохэр, актерхэр, журналистхэр, композиторхэр ахэтых. Ахэм ащыщых Нэхэе Аслъан, Уджыхъу Тэмарэ, Беданэкъо Марет ыкIи нэмыкIхэр.\nКIэлэегъэджэ институтым ыуж Сарэ къоджэ ыкIи къэлэ еджапIэхэми, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэми, нэмыкI чIыпIэхэми ащылэжьагъ. Игуапэу ыгу къэкIыжьы Мыекъопэ гимназием адыгэ кIэлэцIыкIухэр зэрыс классым адыгабзэр зэращаригъэшIагъэр.\n— А лъэхъаным еджэным кIэлэеджакIохэр лъэшэу егугъущтыгъэх. КъэIотэныр къэлэ адыгэ кIэлэцIыкIухэм къафэкъиныгъ, ау дахэу тхэщтыгъэх. Ахэм ащыщыбэхэм ясэнэхьат адыгабзэм рапхыгъ. Непэ адыгэ радиом, телевидением Iоф ащашIэ Бэгъ (ХьакIэмыз) Сусанэ, Мырзэ (Тэу) Замирэ. Мыекъуапэ идепутатхэм я Совет итхьамат Джармэкъо Азмэт, къэлэ кIалэми, дэгъоу урыгушхонэу адыгабзэкIэ мэгущыIэ, — еIо Сарэ.\nАР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ Iоф зыщишIэгъэ илъэсхэр ыпшъэкIэ къызэрэщысIуагъэу, зэхъокIыныгъэу хэгъэгум щыкIуагъэхэм атефагъэх. Анахь Iофышхо зыдишIагъэхэм ащыщ Адыгеим щыпсэурэ лъэпкъхэм абзэхэм яхьылIэгъэ законыр. Ащ изэхэгъэуцони, игъэцэкIэнкIэ программэм игъэпсыни, иштэни Сарэ иIахьышхо ахэлъ. А лъэхъаным ар ведомствэм наукэмкIэ ыкIи лъэпкъ еджапIэмкIэ иотдел иIофышIагъ. Адыгабзэр къэралыгъуабзэ хъуным Iофыгъуабэ къыпыкIыщтыгъ. Мыадыгэхэр ащ зэрэфэмыягъэхэм изакъоп, тилъэпкъэгъухэми ахэтыгъэх ащ имэхьанэ икъоу къызыгурымыIохэрэр. Адрэхэми, мыдрэхэми Iоф адэпшIэн фэягъ.\n— А лъэхъаным республикэм икъуаджэ горэм къикIыхи министерствэм къэкIогъэ лIитIур министрэу Бырсыр Батырбый дэжь чIэсщагъэх, — къеIуатэ Сарэ. — ТIэкIу тешIагъэу сызычIахьэм министрэу зымакъэ Iэтыгъэу зыкIи зэхэсымыхыгъэр лъэшэу губжыгъэу лIыхэм адэгущыIэу сырихьылIагъ. АдыгэлIхэр фэягъэхэп якIалэхэм адыгабзэ арагъэшIэнэу…\nМыщ Iоф щешIэфэ Ситимэ Сарэ лъэпкъ компонентым къыхиубытэрэ программэхэм, зэреджэщтхэ тхылъхэм, нэрылъэгъу IэпыIэгъухэм якъыдэгъэкIын фэлъэкIыщтымкIэ иIахь хилъхьагъ. Министерствэм ыуж илъэси 5 хъугъэу Сарэ ыпшъэкIэ зыцIэ къетIогъэ институтым Iоф щешIэ. Тхылъхэм, егъэджэнымкIэ IэпыIэгъухэм ятхын хэлажьэ. Ащ фэдэу научнэ IофшIэгъэ 60 фэдиз шIэныгъэлэжьым къыхиутыгъ. Ахэм ащыщых бжъэдыгъу диалектыр адыгэ бзэ дунаим зэрэхэтым ехьылIэгъэ монографиер, гъусэхэр иIэхэу Iэшъхьэмэфэ Даутэ фэгъэхьыгъэ тхылъыр, адыгэ литературэм егъэджэнхэмкIэ IэпыIэгъоу «Родные просторы» ыIоу а 1 — 4-рэ классхэм апае ыкIи нэмыкIхэу къыдигъэкIыгъэхэр.\nАхэм анэмыкIэу институтым къызыкIожьыгъэм къыщегъэжьагъэу нэмыкI авторхэр игъусэхэу Андырхъое Хъусен ытхыгъэхэр къызыдэхьэгъэ сборникыр, тхакIоу Iэшъынэ Хьазрэт ытхыгъэхэм адыгабзэр зэращигъэфедэрэм фэгъэхьыгъэу «ШIэныгъэм екIурэ кIуачI», «Адыгабзэхэм глаголыр ащызэгъэшIэгъэным епхыгъэ Iофыгъохэр» зыфиIорэр ыкIи нэмыкIхэр. Ситимэр яредактор егъэджэнымкIэ тхылъ IэпыIэгъу пчъагъэхэм. Ахэм ащыщых я 2-рэ классым пае реджэнхэу тхылъэу ХъокIо Муслъимэтрэ Шъхьэпэцэ Минэрэ зэхагъэуцуагъэр, Тхьаркъохъо Юныс и «Адыгэ урыс гущыIалъэ» ия 2-рэ том ыкIи нэмыкIхэр.\n«Тематическэ адыгэ-урыс-инджылыз гущыIалъэр» ыкIи сборникэу «Региональная литература» зыфиIохэрэр шIэныгъэлэжьым еухыхэ пэт. Мы аужырэ уахътэм Сарэ Iоф зыдишIэрэмэ ащыщ хьатикъое-адэмые къэIокIэ зэфэшъхьафхэу адыгабзэм хэтхэр.\nСитимэ Сарэ дунэе, чIыпIэ ыкIи республикэ конференциехэу институтым щызэхащэхэрэм чанэу ахэлажьэ, ахэм язэхэщэкIо купхэм ренэу ахэт.\nРеспубликэ зэнэкъокъоу «Сыбзэ — сидунай» зыфиIорэм изэхэщакIохэм ащыщ. Илъэсыбэхэм къакIоцI адыгабзэмкIэ АР-м и Президент, етIанэ АР-м и ЛIышъхьэ дэжь щыIэ Советым исекретарыгъ.\nСитимэ Сарэ унэгъо дахэ ышIагъ, икIалэ къыкIэхъогъэ сабыйхэм ащэгушIукIы. ИтеплъэкIэ ыныбжь ептыщтэп, бзылъфыгъэ псынкIэ, зэкIужь цIыкIу. ЗыгъэгушIон нэмыкI ыпэкIэ къэмыкIэу джыри илъэсыбэ къыгъэшIэнэу ащ фэтэIо.\nСитимэ Сарэ къызыхъугъэ мафэмкIэ институтым иотделэу ащ Iоф зыщишIэрэм Iутхэр ягуапэу къыфэгушIох. Псауныгъэ пытэ иIэу, иунагъо нэхъоирэ бэрэчэтрэ илъэу, ибын-унагъо датхъэу, икъорэлъф цIыкIухэм бэрэ ашъхьагъ итынэу къыфэлъаIох.\nПредыдущая Ищытхъу къыгъэнагъ\nСледущая Бирамыр къэблагъэ


ЯтIонэрэ чIыпIэр Саидэ къыхьыгъ\nЛитературэм ыкIи сурэт проектхэм я Дунэе творческэ зэнэкъокъоу кIэлэеджакIохэмрэ студентхэмрэ зыхэлэжьагъэхэм изэфэхьысыжьхэр къалэу Ставрополь щашIыгъэх. Ащ зэреджагъэхэр «Урысыемрэ Франциемрэ: зэрэзэфэдэхэр ыкIи зэрэзэтекIхэрэр». ЗэхэщакIор Темыр-Кавказ федеральнэ университетымрэ къэлэ администрациемрэ.\nНэбгыри 170-рэ хъурэ ныбжьыкIэхэу Урысыем ишъолъыр зэфэшъхьафхэм ыкIи IэкIыб къэралыгъохэм къарыкIыгъэхэр лъэпкъ культурэм, лъэпкъ литературэм, шхыныгъохэм, шэн-зэхэтыкIэхэм, нэмыкI лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ шIэныгъэу яIэхэр зэрагъэпшагъэх. Бэмэ чIыопсым икъэбзэныгъэ, яхэгъэгухэм ятарихъ, цIыф цIэрыIоу яIэхэр игъэкIотыгъэу яIофшIагъэхэмкIэ къагъэлъэгъуагъэх.\nСтудентхэм къагъэхьазырыгъэ тхыгъэхэр, сурэтхэр, видеохэр зызэрагъапшэхэм, зэнэкъокъум илауреат хъугъэхэм ахэфагъ шапсыгъэ пшъашъэу Темыр-Кавказ федеральнэ университетым иапэрэ курс щеджэрэ Ныбэ Саидэ, ащ ятIонэрэ чIыпIэр къыфагъэшъошагъ.\n— Зэнэкъокъум узэрэхэлэжьэщтыр къэзгъэхьылъагъэхэм ащыщ къыхэтхыгъэ темэм икъызэIухынкIэ уахътэу къытатыгъэр зэрэмэкIагъэр. ЕтIани уилъэпкъ тарихъ баи зыхъукIэ, ар псынкIэу къипIотыкIыныр псынкIагъоп, — еIо Саидэ. — Жюрим хэтхэм зэнэкъокъум хэлэжьагъэхэр зэкIэ зэфагъэдагъэх, зы нэбгыри фэгъэкIотэныгъэ фашIыгъэп. Ар къэзгъэшъыпкъэрэр апэрэ шъуашэ зиIэ дипломыр зыми зэрэфамыгъэшъошагъэр ары.\nКIэлэ ныбжьыкIэу Гъошъо Григорий Шъачэ щэпсэу. Ушу-таолу зыфиIорэ спорт лъэпкъыр къыхихыгъэу, ишъыпкъэу зегъасэ, гъэхъагъэхэр ешIых. Григорий Урысыем, Европэм, дунаим ащыкIорэ зэнэкъокъухэм медальхэр къащихьыгъэх.\nЯтIонэрэ къэлэ кIэлэцIыкIу еджапIэм зыкIорэм къыщегъэжьагъэу спортсменхэм бэрэ атекIуагъ. Ар зыгъэсэрэ тренерэу Павел Макаровым къызэриIорэмкIэ, Григорий илъэсибл ыныбжьыгъэр апэрэ текIоныгъэхэр къыдихынхэу зырегъажьэм.\n— Григорий спортым ишъыпкъэу пылъ, ыгу еты-гъэу IэпэIэсэныгъэ зэригъэгъотыным фэбанэ. ТапэкIи гъэхъэгъакIэхэр зэришIыщтым сицыхьэ телъ, — еIо П. Макаровым.\nГригорий ятэу Валерий ШэхэкIае щыщ, ащ къызэриIуагъэмкIэ, кIалэр мы лъэхъаным колледжым щеджэ. Тренировкэхэми зэнэкъокъухэми илъэс хъугъэ захэмылажьэрэр. Ылъэгонджэ зэрыт фыкъогъагъэ, операцие ашIыгъ. Джы ар зыпкъ иуцожьыным уахътэ ищыкIагъ. Илъэс 17 зыныбжь спортсменым зэкIэ къыгурэIо, ищыкIагъэр егъэцакIэ. Спортым къызыфигъэзэжьыщт лъэхъаным кIэхъопсы.\nГригорий адыгэлI, шэн пытэ хэлъ. Ыгу ыгъэкIодырэп, пшъэрылъэу зыфигъэуцужьыгъэм кIэхьанэу мэгугъэ. Ар пшъэрылъ къызэрыкIоп, кIалэр Олимпийскэ джэгунхэм анэсынэу, текIоныгъэр къащыдихынэу ары зызтыригъэпсыхьэрэр. Уигухэлъ къыбдэхъунэу тыпфэлъаIо, Григорий.\nФутбол цIыкIумкIэ зэхащэгъэ зэнэкъокъоу Ныбгъу къоджэ псэупIэм ипащэ ишIухьафтын зэрылъыгъэр ТIопсэ районым ит поселкэу Тюменскэм щыкIуагъ.\nАщ псэупIэ зэфэшъхьафхэм къарыкIыгъэхэ командиплI хэлэжьагъ.\nКъызэхэхьэгъэ командэхэр дэгъоу зэрэшIэх, кIэлэцIыкIухэм азыфагу ныбджэгъуныгъэ илъэу зэхэтых. Командэхэм ащыщэу Агуй-Шапсыгъэ къикIыгъэм апэрэ чIыпIэр ыхьыгъ. Командэм хэтыгъэх Нажьэ Зураб, АкIэгъу Ахьмэд, Руслан Стратневыр, Шъаукъо Мур-дин, Аслан Филипповыр. ЯтIонэрэ хъугъэ Агуе къикIыгъэ командэр. Ящэнэрэри Агуй-Шапсыгъэ ифутболист цIыкIухэм къыдахыгъ. Дэгъоу джэгугъэхэм ащыщых Къоджэ Руслъан, Шъхьэлэхъо Заур, Ацумыжъ Мурат, Мэфэгъэл Аслъан ыкIи Шъхьэлэхъо Инвер.\nБизнесменэу Къанэкъо Арсен ресторанэу «Высота 5642» зыфиIорэр илъэс заулэкIэ узэкIэIэбэжьымэ къалэу Шъачэ къыщызэIуихыгъ.\nЦIыфхэм ар агу рехьы, лъэпкъ шхыныгъо зэфэшъхьафхэр зикIасэхэр ягуапэу къэкIох. Пчъагъэу 5642-рэм къикIырэр Эльбрус икъушъхьэ шыгу шъхьаIэ ащ фэдиз зэрилъэгагъэр ары. Мы лъэхъаным Арсен иресторанхэр зыхэхьэрэ хъытыуми «Высота 5642-кIэ» еджэх. Ахэр плIы мэхъух, къалэхэу Шъачэ, Кисловодскэ, Москва адэтых. ШхэпIэ зэхэтхэм джыри зы къахэхъуагъ. Ар къэралыгъом икъэлэ шъхьаIэ ирайонэу «Большая ЯкиманкакIэ» заджэхэрэм къыщызэIуахыгъ.\nМыщ ипроект зыгъэхьазырыгъэхэр Къанэкъо-Кахадо Маринэрэ (Арсен ипшъашъ) зэлъашIэхэрэ урыс рестораторхэу Аркадий Новиковымрэ Антон Глинскэмрэ.\nРестораным европейскэ ыкIи кавказскэ шхынхэр ары нахьыбэу щагъэхьазырхэрэр. Адыгэ гъомылапхъэхэм афэшъхьафэу грузин, бэлъкъар, нэмыкI къушъхьэчIэсхэми яшхыныгъохэр мыщ щыбгъотыщтых. Рестораным ренэу мэкъэмэ дахэхэр чIэIукIых.\nА. Къанэкъом зэрэхигъэунэфыкIырэмкIэ, шхыныгъохэр зыхашIыкIхэрэ гъомылапхъэхэр Налщыкрэ Грузиемрэ къаращых. Хьалыгъур пхъэ машIокIэ агъажъэ, лыр, пцэжъыер, къуаер шхапIэм щагъэгъух.\nАдыгэ шхыныгъохэм ахэгъуазэрэм лъэпкъым ишэнхабзэхэр зыфэдэхэри зэригъашIэ шIоигъоу мэхъу. Iэнэ бэрэчэтым зэдыпэтIысхьэрэ цIыфхэри зэгурэIох, зэпэблагъэ мэхъух.\nМедали 7 къырахыгъ\nТIопсэ районым ибэнэкIо цIыкIухэм гъэхъагъэхэр ашIыгъэхэу илъэсыр аухыгъ.\nКраснодар краим изэнэкъокъоу къалэу Ермэлхьаблэ щырагъэкIокIыгъэм спортсмен ныбжьыкIэхэм медали 7 къыщалэжьыгъ.\nЗэнэкъокъум ТIуапсэ иапэрэ кIэлэцIыкIу спорт еджапIэ итренерхэу Нэгъуцу Джанболэтрэ Шъхьэлэхъо Зауррэ агъасэхэрэр хэлэжьагъэх. Зыныбжь илъэс 14 мыхъугъэ кIалэхэм ащыщхэу Артем Чамурян (кг 46-м нэс), Иракли Джомидава (кг 60-м нэс), Малик Башкаевым (кг 60-м ехъу) ыкIи чемпион унагъоу нэгъуцухэм ялIыкIо анахьыкIэу Нэгъуцу Нарт (кг 42-м нэс) текIоныгъэр къыдахыгъ.\nХагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къафагъэшъошагъэх Артем Бабонец, Глеб Стекановым, Павел Солоповым, Шъхьэлэхъо Салим.\nЗэнэкъокъум хэлэжьэгъэ командэхэм ащыщэу ТIопсэ районым икIыгъэм апэрэ чIыпIэр къыфагъэшъошагъ.\nМыхэм анэмыкIэу бэнэнымкIэ зэхащэгъэгъэ краим изэнэкъокъуми селоу Георгиевскэм щыщ пшъашъэхэу Кобл Фатимэрэ Владислава Бородаенкэмрэ медальхэр къыщахьыгъэх. Ахэр зыгъасэхэрэр тренерэу Сергей Поповыр ары.\nнэкIубгъор зыгъэхьазырыгъэр Ныбэ Анзор.\nПредыдущая Тренерэу агъэнэфагъ


Молодые парламентарии приняли решение провести конкурс социальной рекламы и единый парламентский урок «Парламентаризм будущего»НыбжьыкIэхэм ягупшысэ щыпхырыщыгъэу...\nIофтхьабзэм хэлэжьагъэх АР-м и Парламент гъэсэныгъэмкIэ, наукэмкIэ, ныбжьыкIэ IофхэмкIэ, спортымкIэ, СМИ-мкIэ ыкIи общественнэ организациехэм зэпхыныгъэ адыряIэнымкIэ икомитет итхьаматэу Шэуджэн Тембот, гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ Министерствэм кIэлэцIыкIухэм ыкIи ныбжьыкIэхэм япIун ылъэныкъокIэ щыIэ къэралыгъо политикэр пхырыщыгъэнымкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу Нэгэрэкъо Алый, гъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ зэхэщэн, пропагандэ Iофхэм афэгъэзэгъэ отделым ипащэу Бзэджэжъыкъо Мурат, нэмыкIхэри.\nГъогурыкIоныр щынэгъончъэным фэIорышIэщт социальнэ рекламэм фэгъэхьыгъэ зэнэкъокъоу «Безопасные дороги» зыфиIорэм къытегущыIагъ Шэуджэн Тембот. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, мыщ фэдэ Iофтхьабзэ республикэм апэрэу щызэхащэ. АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ Министерствэм, лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ Комитетым, гъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ къэралыгъо автоинспекциер игъусэхэу Iофтхьабзэр республикэм щырагъэкIокIыщт.\nIофтхьабзэр мэзаем и 28-м къыщегъэжьагъэу бэдзэогъум и 1-м нэс кIощт. Ар лъэныкъуищэу зэтеутыгъэщт. СурэтшIыныр зикIасэхэм ягупшысэхэр плакатым къыщыраIотыкIынхэ алъэкIыщт. Джащ фэдэу зы такъикъ хъурэ видео кIэкI, нэгъэупIэпIэгъу 30-м къыубытырэ мэкъамэхэр (аудиоролик) зэнэкъокъум къырахьылIэнхэу зэхэщакIохэр къяжэх. Анахь плакат дэгъухэр республикэм ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм апалъэщтых, видео кIэкIыр телевизорымкIэ мазэрэ къагъэлъэгъощт, аудиороликыр радиоу «Говорит Майкоп» зыфиIорэмкIэ къатыщт. Ащ нэмыкIэу ахъщэ шIухьафтынхэр, щытхъу тхылъхэр афагъэхьазырыгъэх.\nБзэджэжъыкъо Мурат къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, гъогурыкIоным ишапхъэхэр зэраукъорэм гумэкIыгъоу къыздихьырэр макIэп. БлэкIыгъэ илъэсым республикэм игъогухэм хъугъэ-шIэгъэ 563-рэ къатехъухьагъ. Ахэм нэбгырэ 94-рэ ахэкIодагъ, 658-мэ шъобж зэфэшъхьафхэр атещагъэхэ хъугъэ.\nМыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым истудентэу Мадина Абдурахмановам «Добрая дорога детства» зыфиIорэ проектым зэхэсыгъом къыщытегущыIагъ. Сабыйхэм гъогурыкIоным ишапхъэхэр ябгъэшIэным мэхьанэу иIэр къыриIотыкIыгъ. ДжэгукIэ шъуашэм е нымыкI шIыкIэхэмкIэ шапхъэхэр кIэлэцIыкIухэм ябгъэшIэн зэрэплъэкIыщтыр ащ ипроект къыщигъэлъэгъуагъ.\nНыбжьыкIэ парламентым хэтхэр нэмыкI Iофыгъохэми атегущыIагъэх, унэшъо гъэнэфагъэхэр ашIыгъэх.


Адыгэ Хэку Таймс: Кушъхьэфэчъэ спортымкIэ Анахь чаныр СтIашъу Мамыр\nКушъхьэфэчъэ спортымкIэ Анахь чаныр СтIашъу Мамыр\nШIукIэ тыгу къинэжьыщтмэ ащыщ кушъхьэфэчъэ спортымкIэ Дунэе зэIукIэгъоу «Кавказым итур» зыфиIоу чъэпыогъум и 2 - 6-м тиреспубликэ игъогухэм ащыкIуагъэр. Австрием, Украинэм, Беларусым, Урысыем яспортсмен 90-рэ зэнэкъокъухэм ахэлэжьагъэх, километрэ 570-рэ къакIугъ.\nАдыгэ Республикэм кушъхьэфэчъэ спортымкIэ икIэлэцIыкIу-ныбжьыкIэ спорт еджапIэ щагъэсагъэу, «ИТЕРА-Катюшэм» хэтэу СтIашъу Мамыр едзыгъуи 5 зэIукIэгъухэм ащыщэу 2-м текIоныгъэр къащыдихыгъ. Километри 171,4-рэ хъурэ гъогоу Мыекъуапэ - Улап - Мыекъуапэ апэрэ чIыпIэр къыщихьыгъ.\nЯтIонэрэ зэIукIэгъоу Мыекъуапэ - Гавердовскэр - Мыекъуапэ гъэшIэгъонэу кIуагъэ. Километри 108-рэ хъурэ гъогур къакIузэ, апэ ишъыщтыр язэрэмыгъашIэу спортсменхэм яухьазырыныгъэ къагъэлъэгъуагъ. Мыекъуапэ иурамэу А. Пушкиным ыцIэ зыхьырэм кIэух зэнэкъокъур щыкIуагъ. НэгъэупIэпIэгъухэм къакIоцI апэ итыр зэблэхъугъэ хъущтыгъэ. Урамыр зэрэшъуамбгъом фэшI спортсменыбэ зэготэу аужырэ метрэхэр къакIущтыгъ. Адыгэ кIалэу СтIашъу Мамыр апэрэхэм ахэтлъагъощтыгъ, ау текIоныгъэр зыхьыщтыр къэпшIэнэу щытыгъэп.\nСпортыр зикIасэхэу зэнэкъокъум лъыплъэхэрэр бэ хъущтыгъэх. СтIашъу Мамыр фэгумэкIыхэрэр мэкъэ IэтыгъэкIэ еджэх: «Мамыр, Мамыр, уапэ егъэхъу! Мамыр...»\nКупышхо хъухэу спортсменхэр зэнэкъокъух. Метри 2 - 3 къафэнагъэу СтIашъу Мамыр кушъхьэфачъэм ыIэхэр къытыриIэтыкIыхи, нэгушIоу гъунэпкъэ плъыжьыр къызэринэкIыгъ. Янэ-ятэхэу Жаннэрэ Басамрэ, ышнахьыкIэу Насып, ныбджэгъухэр, спортым пыщагъэхэр Мамыр фэгушIох. Николай Морозовыр джырэ уахътэ М. СтIашъум итренер. Спортым щызэлъашIэрэ журналистэу Андрей Кондрашовыр ащ къыгот. НэбгыритIури Iэгу теох, М. СтIашъум игушIуагъо дагощы.\n- Мамыр цIыфышIу, гуетыныгъэ хэлъ, Адыгеим щытхъур къыфихьы зэрэшIоигъор къыхэщы, - къытиIуагъ Андрей Кондрашовым.\n- Тхьаегъэпсэух къысфэгумэкIыхэрэр. Адыгэ Республикэм имэфэкI ехъулIэу зэнэкъокъум текIоныгъэр къызэрэщыдэсхыгъэр сэркIи гушIуагъо, - игупшысэхэм тащегъэгъуазэ СтIашъу Мамыр. - Тикомандэ хэтхэу IэпыIэгъу къысфэхъугъэхэм лъэшэу сафэраз.\n- Узэкъотмэ - улъэш, - зэдэгущыIэгъур лъегъэкIуатэ Адыгэ Республикэм кушъхьэфэчъэ спортымкIэ икIэлэцIыкIу-ныбжьыкIэ спорт еджапIэ ипащэу, зэнэкъокъоу «Кавказым итур» идиректорэу Анатолий Лелюк. - Мыекъуапэ иадминистрацие, хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ Министерствэм икъулыкъушIэхэм, зэхэщэн IофыгъохэмкIэ зишIуагъэ къытэзыгъэкIыгъэхэм гъэзетымкIи «тхьашъуегъэпсэу» ясIожьы сшIоигъу.\n«Кавказым итур» Москва хэкум испортсменэу Сергей Фирсановым апэрэ чIыпIэр къыщыдихыгъ. Спортсмен анахь чанэу къыхахыгъэр СтIашъу Мамыр. Къушъхьэ гъогухэм «Русвелэм» хэтэу Игорь Боевым текIоныгъэр къащихьыгъ.\nДунэе комиссарэу зэнэкъокъум иIагъэу Филл Полат Англием къикIыгъ. Ащ зэрэхигъэунэфыкIыгъэу, спорт зэIукIэгъухэр Адыгеим дэгъоу щыкIуагъэх. Ти ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъан, республикэм спортымкIэ ипащэхэм афэраз.


ПсышIопэ районым зыкъешIэжьы — Адыгэ макъ\nПсышIопэ районым зыкъешIэжьы\nБлэкIыгъэ зыгъэпсэфыгъо мафэхэм Тыгъэмыпс къыщегъэжьагъэу Магри нэс ощхышхо къыщещхыгъ, псым зэрарышхо къыхьыгъ.\nЦIыфхэм игъом макъэ зэрарагъэIугъагъэмрэ къулыкъу зэфэшъхьафхэр псышхоу къэкIуагъэм зэрэпэгъокIыгъэхэмрэ яшIуагъэкIэ зы нэбгыри ащ щыфыкъуагъэп, ау гъогухэм, лъэмыджхэм, псэупIэхэм зэрарышхо аригъэкIыгъ.\nАпэрэ псэу къэуагъэр Тыгъэмыпс дэт унэхэм ащыщхэм ячIыунэхэм арыхьагъ. Варданэ пхырыкIырэ федеральнэ гъогум псы шIоеу теуцуагъэм автомобильхэр пхырымыкIышъухэу хъугъагъэ. Псыхъоу Цускваджэ дэт псыр чэщым инэу къыдэкIуайи, ащ телъ лъэмыджэу Шъачэрэ ПсышIуапэрэ зэзыпхырэм ипкъэухэм ащыщ кIиутыгъ. ОшIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ Министерствэм икъутамэу Краснодар краим щыIэм макъэ къызэригъэIугъэмкIэ, гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр лъэтемытэу зэхащэгъагъэх, ахэм нэбгырэ 43-рэ ыкIи гъогушIхэм агъэфедэрэ техникэ зэфэшъхьафхэу 11 ахэлэжьагъэх.\nРайон гупчэм щыпсэухэрэр чэщым гумэкIыгъэх, ПсышIуапэ игъогухэр псым зэлъиубытыгъагъэх, ау унэхэм къызэхигъэуагъэ ахэтэп. ПсэупIэхэу Солоникирэ Зубова Шель зыфиIорэмрэ азыфагу электроэнергиер къызэрыкIорэ гъучIычхэр щызэпиутыхи, псынкIэ шъыпкъэу зэпашIэжьыгъэх.\nПсыр нахьыбэу зыщыхъушIагъэр Кировскэ чIыпIэ округыр ары, ар псэупIэхэу Алексеевкэм, Татьяновкэм, Марьино ыкIи Тхьагъапшъэ бэу адэтыгъ, унэхэм къакIэуагъ, лъэмыджыр ыгъэфыкъуагъ. Къушъхьэм къехыгъэ мыжъо-пшэхъо зэхэлъым чъыгхэри къыздырихьыхыхи, гъогоу псэупIэхэм якIуалIэрэм щыщ зэпигъэIыгъагъ. ГъэцэкIэжьын IофшIэнхэр зэралъэкIэу лъагъэкIуатэх.\nШъачэ имэри районым итхьамати псышхом къыхьыгъэ гумэкIыгъохэр зэрагъэлъэгъугъэх, яамал къызэрихьэу ахэр зэрэдагъэзыжьыхэрэм Краснодар краим игубернатор щагъэгъозагъ.\nТхьагъапшъэ псыр къызкIэогъэ унагъохэм ащыпсэухэрэмрэ сабый цIыкIухэмрэ вертолеткIэ къыдащыгъэх. Чылэм IэпыIэгъу фэхъунэу къэкIогъэ къэгъэнэжьэкIо купыр ащ щэлажьэ. ЦIыфхэм ящагухэр, яIухьапIэхэр, гъогухэр аукъэбзыжьых. ГумэкIыгъо хэфэгъэ цIыфхэм гъомылапхъэр, щыгъынхэр, остыгъэхэр апэгъунэгъу псэупIэхэм къафарагъащэх. Псым зэрар къызфихьыгъэ псэуалъэхэри тхьамафэм ыкIэм ыпкъ рагъэуцожьыщтых.\nПредыдущая IофшIэн щыIагъ ыкIи щыIэщт, ау…\nСледущая Тхылъ къэгъэлъэгъонхэр афызэхащагъ


Бзылъфыгъэхэм афэгушIуагъэх | Адыгэ Макъ\nБзылъфыгъэхэм я Дунэе мафэ ехъулIэу Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат республикэм щыпсэурэ бзылъфыгъэ цIэрыIохэм аIукIагъ, ямэфэкIыкIэ ахэм афэгушIуагъ.\nАхэм ахэтыгъэх Адыгеим имуниципальнэ образованиехэм Iоф ащызышIэрэ кIэлэегъаджэхэр, медицинэм, культурэм ыкIи искусствэм яIофышIэхэр, спортсменхэр, общественникхэр, сабыибэ зыпIухэрэр, нэмыкIхэри.\nАР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцакIэрэм мэфэкI зэхахьэм пэублэ псалъэ къыщишIызэ, къэзэрэугъоигъэхэм, республикэм щыпсэурэ бзылъфыгъэхэм зэкIэми игуапэу къафэгушIуагъ. Бзылъфыгъэр щыIэныгъэм, гукIэгъум, шIум ятамыгъэу зэрэщытыр хигъэунэфыкIыгъ.\n— Адыгеим хэхъоныгъэхэр ышIынхэм тыпылъ, ащкIэ шъо шъукъызэрэдготыр, шъуишIогъэшхо къызэрэкIорэр дэгъоу зэхэтэшIэ, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат бзылъфыгъэхэм закъыфигъазэзэ. — Мы мафэм тянэхэм, тшыпхъухэм, тишъхьэгъусэхэм гущыIэ дэхабэ афэтIоныр къатефэ. Непэ унагъор, ныр ары обществэм ылъапсэхэр. Гъэсэныгъэм, псауныгъэм икъэухъумэн, нэмыкI лъэныкъуабэхэм Iоф ащышъошIэ, ащ дакIоу унэгъо хъызмэтми, сабыйхэм япIуни шъунаIэ атет, ащкIэ тэ, хъулъфыгъэхэм, инэу тышъуфэраз. Непэ шъхьэихыгъэ зэдэгущыIэгъоу тиIэм тишъолъыр щыпсэурэ бзылъфыгъэхэм ягумэкIыгъохэр щызэфэтхьысыжьынхэшъ, унагъом, ным, сабыибэ зэрысхэм ыкIи кIэлэцIыкIухэр зыпIунэу къаIызыхыгъэхэм IэпыIэгъу тызэрафэхъущтым фытегъэпсыхьэгъэ программэхэм зэхъокIыныгъэхэр афэтшIынхэу тэгугъэ.\nБзылъфыгъэу къэзэрэугъоигъэхэм ащыщхэр нэужым къэгущыIагъэх, ахэм ящыIакIэ зыфэдэр, ягъэхъагъэхэр ыкIи щыкIагъэу яIэхэр къыраIотыкIыгъэх. ГущыIэм пае, Виктория Кульбаевам сабый 11 епIу, ахэм ащыщэу 2-р ежь илъфыгъэх, адрэхэр ыпIунхэу къаIихыгъэх. Бзылъфыгъэ ныбжьыкIэм зэхэдз ымышIэу сабыйхэр зэрифэшъуашэу зэрипIущтхэм, гъэсэныгъэ тэрэз зэраригъэгъотыщтым пылъ. Сабыйхэми ныр къагъэукIытэжьырэп, дэгъоу еджэх, фестиваль ыкIи зэнэкъокъу зэфэшъхьафхэм ахэлажьэх, зэгурыIохэу зэдэпсэух. Викторие зэрилъытэрэмкIэ, унагъом шIулъэгъуныгъэ, гуфэбэныгъэ илъынхэр ары анахь шъхьаIэр.\nЗэIукIэгъум къекIолIэгъэ бзылъфыгъэхэм ясэнэхьаткIэ гъэхъэгъэшхохэр ашIыгъэх. Адыгеим имызакъоу, тикъэралыгъо, IэкIыбым дэгъоу ащызэлъашIэ Еутых Асе. Ащ иIэшIагъэхэр къэгъэлъэгъон анахь инхэм, музейхэм ащыплъэгъун плъэкIыщт.\nХъулъфыгъэм нахь фытегъэпсыхьэгъэ сэнэхьатхэмкIи бзылъфыгъэхэм чанэу Iоф ашIэ. Iофтхьабзэм хэлэжьэгъэ КIэдэкIой Маринэ ахэм ащыщ. Илъэс пчъагъэ хъугъэу ищытхъу аригъаIозэ ар хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм ахэт. СамбэмкIэ тренерэу Мэрэтыкъо Щамсэт Адыгеим дэгъоу щызэлъашIэ, тиспортсменхэр зэнэкъокъухэм афегъэхьазырых, ахэм ащыщыбэхэм гъэхъэгъэшIухэр ашIыгъэх.\nМедицинэм, культурэм, гъэсэныгъэм, нэмыкI лъэныкъохэм зищыIэныгъэ гъогу езыпхыгъэ бзылъфыгъэхэр къэгущыIагъэх, яIофшIэн зэфэхьысыжьхэр фашIыгъэх, ялъэIухэр пащэм фагъэзагъэх.\nМыхэм зэкIэми КъумпIыл Мурат афэрэзагъ ыкIи ахэм ягумэкIыгъохэр зэкIэ зэхэфыгъэхэ зэрэхъущтыр, ащкIэ профильнэ министрэхэм пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр зэрафишIыщтхэр къариIуагъ.\nМы мэфэ дэдэм бзылъфыгъэхэм я Дунэе мафэ фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэ республикэм и Къэралыгъо филармоние щыкIуагъ. Ащ хэлэжьагъэх АР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат, партиеу «Единэ Россием» и Апшъэрэ совет хэтэу, АР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцакIэрэм иупчIэжьэгъу гъэшIуагъэу ТхьакIущынэ Аслъан, Адыгеим и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, федеральнэ ыкIи республикэ къулыкъухэмрэ ведомствэхэмрэ япащэхэр, Хэгъэгу зэошхом хэлэжьэгъэ бзылъфыгъэхэр, сабыибэ зыпIурэ ныхэр, нэмыкIхэри.\nКъумпIыл Мурат мэфэкI зэхахьэм къыщыгущыIэзэ, заом хэлэжьэгъэ бзылъфыгъэ-ветеранхэр анахьэу къыхигъэщыгъэх.\n— Къинышхо шъулъэгъугъэ, заом имашIо шъухэтыгъ. Къэралыгъор зэрэзэтежъугъэуцожьыгъэм дакIоу, шъуиунагъохэм IэпыIэгъу шъуафэхъущтыгъ, сабыйхэр алъэ теуцонхэм шъунаIэ тетыгъ. Ар зымыуасэ щыIэп, — къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцакIэрэм.\nРеспубликэм иэкономикэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэм, къыткIэхъухьэрэ лIэужхэр зэрифэшъуашэу пIугъэнхэм бзылъфыгъэхэм яIахьышхо зэрэхэлъыр пащэм джыри зэ хигъэунэфыкIыгъ.\n— Сабыибэ зыпIурэ ныхэм тафэраз, ахэм тарэгушхо. Непэ къэралыгъом ипшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщ унагъор, ныр, сабыйхэр къэухъумэгъэнхэр. Адыгеим щыпсэурэ сабыибэ зэрыс унэгъо мини 4,5-м ехъумэ социальнэ IэпыIэгъу ятэгъэгъоты. БлэкIыгъэ илъэсым а фэIо—фашIэхэм сомэ миллион 68-рэ фэдиз апэIудгъэхьагъ. ТапэкIи а IофшIэныр лъыдгъэкIотэщт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nНы мылъкур республикэм зэращыратырэм дакIоу, 2012-рэ илъэсым къыщыублагъэу ящэнэрэ ыкIи ащ къыкIэлъыкIорэ сабый къызэрыхъухьэгъэ унагъохэм шъолъырым ибюджет къыхэхыгъэ сомэ мин 50 зырыз араты. Ащ дакIоу кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэр зэтегъэпсыхьэгъэнхэм, зыныбжь имыкъугъэхэм языгъэпсэфыгъо уахътэ зэрифэшъуашэу зэхэщэгъэным Адыгеим ипащэхэм анаIэ тет.\nЗимэфэкI хэзыгъэунэфыкIырэ бзылъфыгъэхэм къафэгушIуагъ АР-м и Парламент и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр. Адыгеим итворческэ купхэр зыхэлэжьэгъэхэ мэфэкI концертымкIэ Iофтхьабзэр зэфашIыжьыгъ.


КIэуххэм шъуагъэраза? | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 04.06.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\t/\n«Биолог» Прогресс – «Зэкъошныгъ» Мыекъуапэ – 0:1.\nЖъоныгъуакIэм и 31-м Краснодар краим ипсэупIэу Прогрессым щызэдешIагъэх.\nКъэлапчъэм Iэгуаор дэзыдзагъэр – Ризван Ахмедханов – 37.\nКупэу «Къыблэм» 2018 – 2019-рэ илъэс ешIэгъур щаухыгъ. «Зэкъошныгъэр» «Биологым» 1:0-у зэрэтекIуагъэм ишIуагъэкIэ я 5-рэ чIыпIэм къэнэжьыгъ. «Спартак» Налщык я 6-рэ чIыпIэм нахь лъагэу дэкIоен ылъэкIыгъэп.\n«Зэкъошныгъэр» «Биологым» зыIокIэм, апэрэ такъикъхэм къащыублагъэу ыпэкIэ илъыщтыгъ. Iащэ Анзор, Къонэ Амир, Тофик Кадиевым, фэшъхьафхэм «Биологым» иухъумакIохэр агъэгумэкIыщтыгъэх. Ризван Ахмедхановыр метрэ 25-рэ фэдизкIэ зыпэчыжьэ къэлапчъэм лъэшэу зыдэом, Iэгуаор чэрэгъузэ хъагъэм икъогъупэ къофагъ. «Биологыр» пчъагъэм емызэгъэу ыпэкIэ къылъыкIуатэщтыгъ, тикъэлапчъэ Iэгуаор къыдидзэнэу чIыпIэшIу ешIакIохэр ифэхэу къыхэкIыгъ. КъэлэпчъэIутэу Гиголаевыр, ухъумакIохэр цыхьэшIэгъоу ешIагъэх, «Зэкъошныгъэм» текIоныгъэр 1:0-у къыдихыгъ.\n«Черноморец» — «Мэщыкъу» — 2:0, «Ангушт» — «Динамо» — 1:7, «Волгарь» — «Легион» — 1:1, СКА – «Чайка» — 0:1, «Спартак» Налщык – «Спартак» — Владикавказ – 3:0.\n5. «Зэкъошныгъ» — 45\n6. «Спартак» Нч — 43\n7. «Легион» — 42\n9. «Динамо» — 34\n10. Спартак» Вл – 30\n13. СКА – 24\n«Зэкъошныгъэм» ешIэгъу 15 къыхьыгъ, 13-р шIуахьыгъ, зэфэдэу пчъагъэр зыкIи ешIагъэп.\nИлъэс ешIэгъум еплъыкIэу фытиIэм ехьылIагъэхэ тхыгъэхэр «Адыгэ макъэм» къыщыхэтыутыщтых.\nТренер шъхьаIэу Ешыгоо Сэфэрбый упчIэ езытхэ зышIоигъохэр гъэзетым иредакцие мыщ фэдэ телефонкIэ къытеонхэу тяжэ: 52-51-84; 8 928 472-85-88.\nШъуеужьыр, упчIэхэм мэкъуогъум и 10-м нэс тыкъяжэщт.


Журналистхэр къыхагъэщыгъэх — Адыгэ макъ\nТыгъуасэ, Урысые печатым и Мафэ, АР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм итынхэр къызыфагъэшъошэгъэ журналистхэм къаратыжьыгъэх.\nПарламентым и Тхьаматэу Владимир Нарожнэм ащ фэгъэхьыгъэ зэхахьэр къызэIуихызэ, пстэумэ апэу тынхэмкIэ къыхагъэщыгъэхэм, зэкIэ къэбар жъугъэм иамалхэм яIофышIэхэм япрофессиональнэ мэфэкIкIэ къафэгушIуагъ.\n— Республикэм ихъухьэрэр, къэбар шъхьаIэхэр шъоры цIыфхэм алъызгъэIэсырэр. Хабзэмрэ обществэмрэ зэпхыныгъэ яIэным, шъхьэихыгъэу зэдэгущыIэнхэм шъуфэгъэзагъ. Хэхъоныгъэхэм адакIоу, гумэкIыгъохэми хэзыгъэ имыIэу ягугъу шъошIы. Зэпахырэ узэу дунаир зэлъызыкIугъэр къызежьагъэм къыщегъэжьагъэу ар мызэу, мытIоу шъуитхыгъэхэмкIэ, къэтынхэмкIэ къэшъуушыхьатыжьыгъ. Псауныгъэ пытэ шъуиIэнэу, шъуиIофшIэн гъэхъагъэхэмкIэ лъыжъугъэкIотэнэу, шъуигухэлъхэр къыжъудэхъунхэу сышъуфэлъаIо, — къыIуагъ Владимир Нарожнэм.\nАР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм итын анахь лъапIэу «Закон.Пшъэрылъ.ЦIыфыгъ» зыфиIорэр къыфагъэшъошагъэу ар къэзыушыхьатырэ бгъэхалъхьэмрэ тхылъымрэ къыритыжьыгъэх республикэ гъэзетэу «Адыгэ макъэм» иотдел ипащэу Хъут Нэфсэт.\nДжащ фэдэу республикэ Парламентым ищытхъу тхылъ къафагъэшъошагъ республикэ гъэзетэу «Советская Адыгея» зыфиIорэм иредактор шъхьаIэ игуадзэу Аулъэ Руслъан, икорректорэу Татьяна Сидоринам, Адыгэ телерадиокомпанием иIофышIэхэу Хьэжэкъо Маритэ, Татьяна Беловам, Мыекъопэ къэлэ телевидением иIофышIэу Светлана Абакумовам, нэмыкIхэм.\nНэужым журналистхэм къафэгушIуагъэх Къэралыгъо Советым – Хасэм и Тхьаматэ игуадзэу Шъэо Аскэррэ гъэсэныгъэмкIэ, наукэмкIэ, ныбжьыкIэхэм яIофхэмкIэ, СМИ-мкIэ ыкIи общественнэ организациехэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ Комитетым ипащэу Шэуджэн Темботрэ.\nСурэтыр тезыхыгъэр Артур Лаутеншлегер.\nПредыдущая Автомобиль аритыгъ\nСледущая Адыгеим и ЛIышъхьэ журналистхэм къафэгушIуагъ


Адыгэ лъэпкъшIэныгъэм и Гупчэ игъэхъагъэхэмрэ ипшъэрылъхэмрэ » Адыги.RU - Новости Адыгеи, история, культура и традиции адыгов (черкесов)\nАдыги - Новости Адыгеи, история, культура и традиции » Статьи » Культура » Адыгэ лъэпкъшIэныгъэм и Гупчэ игъэхъагъэхэмрэ ипшъэрылъхэмрэ\nАдыгэ лъэпкъшIэныгъэм и Гупчэ игъэхъагъэхэмрэ ипшъэрылъхэмрэ\n15:56, 20 февраль 2019\nАдыгэ лъэпкъшIэныгъэм и Гупчэ игъэхъагъэхэмрэ ипшъэрылъхэмрэ. Улъэпкъмэ урыгушхон фэдиз екъу тятэжъхэм алэжьыгъэ Адыгэ Хабзэу тыкъызкъонэжьынэу тызщыгугърэр шIэныгъэ плIапIэ зэрэхъугъэр. Сэ зигугъу къышъуфэсшIыщтыр, Адыгэ Хабзэри зэрахэтэу, культурэм, тарихъым, IорыIуатэм телэжьыхьэрэ лъэпкъшIэныгъэм и Гупчэу илъэсипшIкIэ узэкIэIэбэжьмэ адыгэ факультетым щызэхэтщагъэр ары. Iофыгъо зэфэшъхьафхэр зыщаушэтрэ шIэныгъэ институтэу мыгъэ Адыгэ къэралыгъо университетым къызэIуихыгъэм ар зы къутамэу хэуцуагъ. Апэрэ мафэм щыублагъэу пшъэрылъ заулэ зыфэдгъэуцужьыгъагъ. Анахь шъхьаIэу тлъытагъэхэр: адыгэм фэгъэхьыгъэ лъэпкъ къэбарэу тэкIэ щыIэри къэтыугъоижьыныр, шIэныгъэ лъапсэм тетэу гъэтIылъыпIэ тэрэз ахэмэ афэтшIыныр; адыгэм икультурэ, итарихъ, иIорыIуатэ япхыгъэ хэхыгъэ Iофыгъохэр куоу тыушэтынхэр ыкIи ахэр тхылъ шIыгъэхэу\nАдыгэ лъэпкъшIэныгъэм и Гупчэ игъэхъагъэхэмрэ ипшъэрылъхэмрэ. Улъэпкъмэ урыгушхон фэдиз екъу тятэжъхэм алэжьыгъэ Адыгэ Хабзэу тыкъызкъонэжьынэу тызщыгугърэр шIэныгъэ плIапIэ зэрэхъугъэр. Сэ зигугъу къышъуфэсшIыщтыр, Адыгэ Хабзэри зэрахэтэу, культурэм, тарихъым, IорыIуатэм телэжьыхьэрэ лъэпкъшIэныгъэм и Гупчэу илъэсипшIкIэ узэкIэIэбэжьмэ адыгэ факультетым щызэхэтщагъэр ары. Iофыгъо зэфэшъхьафхэр зыщаушэтрэ шIэныгъэ институтэу мыгъэ Адыгэ къэралыгъо университетым къызэIуихыгъэм ар зы къутамэу хэуцуагъ.\nАпэрэ мафэм щыублагъэу пшъэрылъ заулэ зыфэдгъэуцужьыгъагъ. Анахь шъхьаIэу тлъытагъэхэр:\nадыгэм фэгъэхьыгъэ лъэпкъ къэбарэу тэкIэ щыIэри къэтыугъоижьыныр, шIэныгъэ лъапсэм тетэу гъэтIылъыпIэ тэрэз ахэмэ афэтшIыныр;\nадыгэм икультурэ, итарихъ, иIорыIуатэ япхыгъэ хэхыгъэ Iофыгъохэр куоу тыушэтынхэр ыкIи ахэр тхылъ шIыгъэхэу къыдэдгъэкIынхэр;\nшIэныгъакIэу къэдгъотыгъэхэр гурыт ыкIи апшъэрэ еджапIэм ащакIурэ программэхэм ахэдгъэхьанхэр;\nныбжьыкIэхэр шIэныгъэм хэтщэнхэр.\nМы пшъэрылъхэм ащыщэу сыд къыддэхъугъэр, сыда джыри тыздэлэжьэн фаеу тапэ илъыр?\nАпэрэмкIэ, джырэ технологиехэм адиштэдэдэу щымытми, алъыкIэдгъахьэу лъэпкъшIэныгъэм и Гупчэ архивышхо щызэдгъэпэшыгъ. Ащ хэлъых мин пчъагъэ хъухэу аудио, видео, Iэпэрытх, сурэт материалхэр. Архивым инахьыбэр – 1997-рэ илъэсым щегъэжьагъэу 2005-м нэсэ Тыркуем тфэгъогогъо тызэкIом къыщытыугъоигъэхэр ары. Сыхьатрэ ныкъорэ зытефэрэ аудиокассетэ 550-рэ, видеокассети 106-рэ, CD – 350-рэ, сурэт (фотографие) – 3500-рэ, ахэмэ ягъусэх картэхэр, тхылъхэр – шъэ пчъагъэ хъухэу.\nАнахь тызэрыгушхорэмэ ащыщых: Тыркуем щыпсэурэ тилъэпкъэгъухэу ХыдзэлI Хьазыр, Цурмыт Музэфэр, Гъунэкъо Джумалдин, Тхьагъэзит Рафикъ фэдэмэ ежьмэ зэрагъэшIэгъэ адыгабзэмкIэ атхыжьыгъэ документ шъэ заулэу къытатыжьыгъэхэр; СтIашъу Ихьсан Сирием къырихыжьыгъэ аудиокассетэхэу адыгэ къэбархэр, орэдхэр, гущыIэжъхэр зытетхагъэхэр, Иорданием щыщыгъэ къэбарIотэ губзыгъэу Шапсыгъэ Индырыс къыIотэжьыгъэхэр зытетхэгъэ кассетэ 15-р, ахэмэ ащыщэу плIыр Бгъэжънэкъо Барасби ытхыгъагъэхэу Бэрзэдж Нихьат къытитыжьыгъэх; Адыгэмэ яхьылIэгъэ тхылъхэу тыркубзэкIэ тхыгъэхэу пшIы пчъагъэ хъоу Юнал Мухьадин, Озбай Оздэмыр, Енэмыкъо Моулид, нэмыкIхэм архивым къытатыжьыгъэхэр. ИлъэсипшI пчъагъэкIэ шIэныгъэлэжьхэр зытелэжьыхьан икъун информацие мыхэмэ апкъырылъ.\nЛъэпкъшIэныгъэм и Гупчэ иархив къэзгъэбаигъэмэ ащыщхэу джыри зы заулэмэ ацIэ къесIон: илъэсыбэрэ лъэпкъшIэныгъэм дэлэжьагъэу, адыгэ тарихъым ыкIи культурэм якафедрэ иапэрэ Iэшъхьэтетщтыгъэу, университетым лъэпкъ гупшысэу къыщырахьыжьэрэмэ якIэщакIощтыгъэу, лъытэныгъэшхо зыфэтшIыщтыгъэу Зэфэс Айдэмыркъан иIэпэрытххэмрэ ишIэныгъэ библиотекэрэ ибынхэм къытатыжьыгъ. Айдэмыркъан зэрэдунаеу щагъэшIэгъорэ адыгэшым ехьылIэгъэ материал гъэшIэгъон дэдэхэр къыугъоигъагъэх. Ащ нэмыкIэу адыгэмэ ячIыгулэжьын, былымхъун культурэ, дин шIошъхъуныгъэу яIагъэмэ яхьылIагъэхэу монографиехэр ытхыгъэх. Ахэр тхылъ шъхьафхэу къыдигъэкIынхэу игъо ифагъэп. Ахэмэ джы лъэпкъшIэныгъэм и Гупчэ Iоф адешIэ, Iэпэрытхыхэм ащыщхэр хэутыным фэдгъэхьазырыгъэх.\nАдыгэ факультетым бэрэ щылэжьагъэу Болэкъо Люсэ ибиблиотекэ щыщхэри, иIэпэрытххэри ти Гупчэ къыратыжьыгъэх. Ащ иIэпэрытххэм ащыщхэу унэшIыным ехьылIэгъэ материал гъэшIэгъонхэр "Псалъэм" къыщыхэтыутыгъэх.\nБэмышIэу джыри зы Iэпэрытх къытIэкIэхьагъ. Ар Пщыжъхьаблэ щыщыгъэ орэдыIо-къэбарIотэ цIэрыIоу ШъхьакIумыдэ Кимэ итетрадь. Ащ дэтых Кимэ къыIощтыгъэ орэдыжъ 30-м ехъу. Ызыныкъор джы нэсэ атхыжьыгъэу щытыгъэп.\nЭтнологиемкIэ докторэу Едыдж Батырай илъэс зытIу хъугъэу лъэпкъшIэныгъэм и Гупчэ щэлажьэ. Ар Европэм щэIэфэ Югославием (Косово), Тыркуем (Елэмэ) къащиугъоигъэ адыгэ къэбархэр зытетхэгъэ кассетишъэ архивым къыритыжьыгъ. Ахэмэ ащыщхэу Косово щитхыжьыгъэхэр "Псалъэм" къыхэтыутыгъэх.\nЛъэпкъшIэныгъэм и Гупчэ иархив хэтлъхьагъэх Унэрэкъо Мири сэри илъэсипшI пчъагъэм адыгэ шъолъырым къыщытыугъоигъэ лъэпкъ къэбархэри.\nДжыдэдэм анахь Iофышхоу тиIэр – архивым изэгъэзэфэн, икъэтхыхьан. Каталог зэфэшъхьафхэр дгъэхьазырыгъэх: къэбарIуатэхэм ацIэхэмкIэ, чIыпIэу зыщатхыгъэхэмкIэ, темэу зыфэгъэхьыгъэхэмкIэ архивым хэлъхэр зэтетыутыгъэх. Узлъыхъурэр нахь псынкIэу къэбгъотыным пае компьютерым программэ идгъэуцуагъ. Материал мин зыбгъу-зыпшIэу тиIэхэр дискхэм атеттхэжьыгъэх.\nДжы тызфэныкъор шIэныгъэ куу зиIэ ныбжьыкIэхэу, текстологхэу архивым Iоф дэзышIэщтхэр ары. Ахэмэ ягъэхьазырын апэрэ пшъэрылъэу тиIэр.\nЛъэпкъшIэныгъэм, IорыIуатэм непэ пэчыжьэ хъугъэ адыгэ ныбжьыкIэхэр псэкIэ, акъылкIэ ащ пышIэгъэнхэр, лъэпкъ Iофхэм къафэгъэущыгъэныр, тызэрэщыгъуазэу, пстэуми анахь Iоф къинэу щыт. Къэралыгъо планым тетэу университетым щагъотрэ шIэныгъэр икъурэп. Ащ пае лъэпкъшIэныгъэм и Гупчэ иIофшIэн студентхэр хэтэгъэлажьэх. Гъатхэ къэс студентмэ яшIэныгъэ конференцие ахэр къыщэгущыIэх. Зырызхэр ыужкIэ аспирантурэм чIэхьэх. Ащ нэмыкIэу илъэситIу хъугъэу адыгэ факультетым апэрэ курсым щеджэхэрэм апае IорыIуатэм ипрактикум щызэхэтщагъ. Джыдэдэм ахэр "Жъыум" къыIорэ орэдхэм ядэIух, хъохъухэр зэрагъашIэх. А студентхэм къахэкIынэу тащэгугъы непэ тшIэрэ Iофхэр ыужкIэ лъызгъэкIотэщтхэр.\nДжыри зы Iофыгъо игугъу къэсшIы сшIоигъу: непэ зэкIэми тегъэгумэкIы къэбэртэе-кIэхэ адыгэ гущыIакIэр нахь зэпэблагъэ зэрэхъущтым. ЛъэпкъшIэныгъэм и Гупчэ ащ гъогу къыфигъотыгъэу сэлъытэ. "Псалъ" зыцIэ шIэныгъэ журналэу адыгэ литературэбзитIумкIэ (къэбэртэябзэмрэ кIэхэ адыгабзэмрэкIэ) къыдэдгъэкIырэм зы лъэныкъо горэкIэ а пшъэрылъышхор зэшIуихын ылъэкIынэу сеплъы. Журналым иномеритф къыдэкIыгъах. Адыгэм итарихъ, икультурэ исыдрэ лъэныкъокIи адыгабзэкIэ утетхыхьан зэрэплъэкIыщтыр журналым нафэ къышIыгъ. Къыхэзгъэщмэ сшIоигъу, "Псалъ"-м джырэ шIэныгъэлэжьхэм атхыгъэхэр къызэрэхиутыхэрэм имызакъоу я XVIII-ХIХ-рэ лIэшIэгъухэм урысыбзэкIэ, осмэныбзэкIэ, нэмыцыбзэкIэ IэкIыбым къыщыхаутыгъэ тхыгъэхэр адыгабзэкIэ зэдзэкIыгъэу къыдэтэгъахьэх. Ахэмэ ахэтых апэрэу шIэныгъэм къыщынэфэгъэ документ хьалэмэтхэр. ГущыIэм пае, Едыдж Батырай осмэныбзэм къырихи, апэу тыркубзэкIэ, етIанэ адыгабзэкIэ зэридзэкIыгъэу ЛIыIэпIэ Махьирэ Каир я ХIХ-рэ лIэшIэгъум къыщыхиутыгъэгъэ адыгэ къэбархэр. Ащ фэд 1779-рэ илъэсым Осмэн империем илIыкIоу адыгэ хэгъэгум къагъэкIогъагъэу Феррахь Али зыфаIощтыгъэу Анапэ пытапIэм дэсыгъэм итхакIощтыгъэм игукъэкIыжьхэр Енэмыкъо Моулид адыгабзэкIэ зэридзэкIыгъэхэу "Псалъэм" къыхиутыгъэх. Лъэшэу тырэгушхо Енэмыкъо Моулидрэ Едыдж Батырайрэ лъэпкъшIэныгъэм и Гупчэ зэрэщылажьэхэрэм. Бзэ зэфэшъхьафхэмкIэ адыгэм тыратхыхьэгъэ документыбэ ахэмэ адыгэ шIэныгъэм къыхалъхьажьынэу тащэгугъы.\nЛъэпкъшIэныгъэм и Гупчэ иIофышIэхэр IэкIыбым, Россием, Кавказым ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм ащызэхащэрэ шIэныгъэ форумхэм, зэIукIэхэм, проектхэм ахэлажьэх, ятхыгъэхэр къащыхаутых, ушэтынэу ашIыхэрэр егъэджэн Iофым хагъахьэх, шIэныгъэм ныбжьыкIэхэр хащэх. ИлъэсипшIым къыкIоцI тарихъшIэныгъэхэмкIэ кандидатыцIэр къыдахыгъ Цэй Заремэрэ Гъубжьэкъо Маратрэ, филологиемкIэ – Хьакъунэ Эльзэ. Доктор хъунхэу монографиехэр агъэхьазырыгъ Унэрэкъо Мирэрэ Пашты Мадинэрэ. Мы мафэхэм Унэрэкъо Мирэ итхылъэу тыжьыным ехьылIагъэр къыдэкIыгъ. ХэзгъэунэфыкIы сшIоигъу, ащ икъыдэгъэкIын пэIухьэгъэ ахъщэр СтIашъу Ихьсан ихьатыркIэ Германием икъалэу Ойтэн щызэхэщэгъэ культурэм и Гупчэ къытитыгъ. Мы Ойтэн хасэ дэдэм имылъкукIэ "Тыркуем ис адыгэхэр. IорыIуатэр" (2004) зыфиIорэ тхылъри, сурэтышIэу Бырсыр Абдулахь "Къоджэ орэдым" ехьылIэгъэ сурэтэу ышIыгъэхэр зыдэт альбомри (2007) къыдэкIыгъэх.\nМыгъэ лъэпкъшIэныгъэм и Гупчэ иIофышIэу Пашты Мадинэрэ Къэбэртэе-Бэлъкъар ушэтэкIо институтым иIофышIэу Табышъ Муратрэ зэгъусэхэу Тыркуем мазэрэ къыщылажьэхи къэкIожьыгъэх. Лъэпкъ къэбар гъэшIэгъонхэу Мадинэ къыхьыгъэхэр тиархив къыхэхъощтых.\nАнахь мэхьанэшхо зиIэу джыдэдэм лъэпкъшIэныгъэм и Гупчэ Iоф зыдишIэрэр Тыркуем къыщытыугъоигъэ материалхэр дэтхэу том пчъагъэ хъурэ тхылъхэм ягъэхьазырын. Апэрэ тхылъыр – "Тыркуем ис адыгэмэ яIорыIуат" зыфиIорэр къыдэкIыгъах. Ащ IорыIотэ зэфэшъхьафхэу шъэ пчъагъэ къыдэхьагъ, зэхэфхэр, гущыIалъэхэр игъусэхэу, сурэтхэмкIэ гъэкIэрэкIагъэу тхылъыр зэгъэзэфагъэу хъугъэ. Тыркуем ис адыгэмэ яIорыIуатэ инэшанэхэр еушэтых ыкIи диссертацие егъэхьазыры аспирантэу Даур Рузанэ.\nТыркуем щыIэгъэ экспедициехэм атехыгъэу къыкIэлъыкIощт тхылъхэр лъэпкъ щыIакIэм илъэныкъо зэфэшъхьафхэм афэгъэхьыгъэщтых: адыгэм имэщшIакIэ, ихъызмэт зехьакIэ, идунэегурыIуакIэ, ихэбзэ зэхэтыкIэ, ищыгъын, игъомлапхъэ, иунэ-щагу зэгъэзэфакIэ, ичъыг гъэтIысыкIэ – зы гущыIэкIэ къэпIон хъумэ, адыгэм икультурэ зэхъокIныгъэу фэхъугъэхэр къэзгъэлъэгъощт тхылъхэр Унэрэкъо Мирэрэ КIубэ Нартрэ агъэхьазырых.\nМы зигугъу къэсшIырэ экспедициехэми, ахэмэ атехыгъэ апэрэ тхылъэу къыдэкIыгъэми анахьэу къаушыхьатыгъэр адыгэ лъэпкъ культурэм изэгъэшIэн IэкIыбым щыIэр хэмыгъэлажьэмэ ныкъо зэрэхъущтыр, зэфэхьысыжьмэ къызэращыкIэщтыр ары.\nКонференцием ехъулIэу лъэпкъшIэныгъэм и Гупчэ мы илъэсипшIым ылэжьыгъэхэр зыхэт выставкэ-къэгъэлъэгъон зэхэтщагъ. Ащ хэлъых монографиехэр, егъэджэн IэпыIэгъухэр адыгэм итарихъ, икультурэ щыщ Iэхьэ хэхыгъэхэм, IорыIуатэм яхьылIагъэхэу, шIэныгъэ статьяхэу Берлин, Мюнхен, Москва, Санкт-Петербург, Омскэ, Саранскэ, Пятигорскэ, Нальчик, Мыекъуапэ къащыдэкIыгъэхэр.\nЛъэпкъшIэныгъэм и Гупчэ зэшIуихрэ Iофмэ ащыщ Россием, гъэсэныгъэм и Министерствэ зэхищэрэ шIэныгъэ проектхэм зэрахэлажьэрэр. Ащ фэдэу проект заулэхэмкIэ Грантхэр сомэ мин пчъагъэхэр арылъэу къэдлэжьыгъэх.\nМы аужрэ илъэсхэм анахь лэжьыгъэшхоу лъэпкъшIэныгъэм и Гупчэ зэшIуихыгъэр непэрэ зэIукIэм лъэтегъэуцо зыфишIырэ учебникхэу "Адыгэ Хабзэ" зыфиIохэрэр къызэрэдэкIыгъэхэр ары.\nМы учебникхэм видео, аудио хрестоматиехэр акIыгъух. Ахэр шъэ пчъагъэу дгъэбэгъощтых. Мы тхылъхэмкIэ Iоф зышIэрэ кIэлэегъаджэхэм апае методическэ IэпыIэгъу Унэрэкъо Мирэ егъэхьазыры. Илъэсым зэ кIэлэегъаджэхэр зэIудгъэкIэнхэу, хабзэм иучебникхэмкIэ гущыIэгъу тшIынхэу тыхьазыр.\nЛъэпкъшIэныгъэм и Гупчэ анахь пшъэрылъышхоу зыфилъэгъужьырэмэ ащыщ адыгэм ехьылIэгъэ информациеу дунаим щашIэрэм инахьыбэр угъоижьыгъэу зы чIыпIэ щызэхьылIэжьыгъэныр. Ар зэрэзэшIопхыщтым шIыкIэ заулэ иI. Ахэмэ ащыщхэр Адыгэ къэралыгъо университетым зэшIуихынхэ зэрилъэкIыщтым ректорэу, профессорэу Хъунэго Рэщыдэ мызэу-мытIоу журналэу "Псалъэми", гъэзетэу "Адыгэ макъэми" къащытегущыIагъ. Джыри зэ а упчIэмэ къафэдгъэзэжьын, сыда пIомэ ащыщхэр лъэпкъшIэныгъэм и Гупчэ ыпшъэ рилъхьанхэм фэхьазыр.\nАпэрэмкIэ, библиографическэ зэфэхьысыжьыгъэ банк зэIугъэкIэгъэн фае. Европэм, Къыблэ Тыгъэ КъокIыпIэм, Россием, нэмыкI чIыпIэхэм библиографие угъоигъэу щыIэхэр къарыхыжьыгъэу зэхэлъхьажьыгъэнхэ фае. АщкIэ гъуазэ хъун ылъэкIыщт "Черкес библиографие" зыфиIорэ тхылъэу зэлъашIэрэ шIэныгъэлэжьэу Едыдж Батырай Европэм къыщиугъоигъэ библиографие информациер зэрытыр.\nЯтIонэрэмкIэ, адыгэмэ яхьылIэгъэ тхылъэу, литературэу тэкIэ щыIэри зы чIыпIэ шIыжьыгъэн фае. Адыгэр дунэе гупшысэм, дунэе акъылым къызэрэщытхыхьэгъэ шIыкIэр ащ къыгъэлъэгъощт. Бзэ зэфэшъхьафкIэ тхыгъэхэр адыгабзэкIэ зэдзэкIыжьыгъэныр апэрэ пшъэрылъмэ ащыщ. ЗэкIэ шIэныгъэу адыгэ лъэпкъым ехьылIагъэу дунаим щызекIорэр адыгабзэм илъмэ, лъэпкъым иакъыли ыбзи хигъэхъощт, лъэпкъыбзэр зышIэрэм зэкIэ лъэпкъым ехьылIэгъэ информациеу щыIэр IэкIэхьащт. Ар кIэух хъопсапIэу адыгэм иIэмэ ащыщ. А Iофри егъэжьэгъахэу плъытэ хъущт. "Псалъэм" къыхиутрэ материалхэр ащкIэ шыхьатых.\nШъыпкъэ, зэдзэкIын Iофым зы къыдэлъытэгъэн фае: адыгэу дунаим тетыр млн. 5-6 мэхъумэ, ащ щыщэу нэбгырэ шъэ заул ныIэп ышъхьэ ыIыгъыжьыным пае, къэралыгъо Iоф зэрихьанымкIэ е шIэныгъэм телэжьыхьанымкIэ адыгабзэр зыгъэфедэу щыIэр. Ахэр Кавказым ит адыгэ республикищмэ ягъэзет-радио-телевидение-театрэхэм, тхылъ тедзапIэмэ яIофышIэхэр, тхакIохэр, адыгэбзэ егъэджакIохэр арых. Адрэ мин пчъагъэу къэралыгъо 40-мэ арысхэр нэмыкI лъэпкъмэ абзэ рэлажьэх. Арышъ, тыфай тыфэмыеми, адыгэм ехьылIэгъэ информациеу тыугъоищтыр урысыбзэм, тыркубзэм, арапыбзэм, инджылызыбзэм, французыбзэм, нэмыцыбзэм арылъхьажьыгъэн фае. Ар зэшIозыхыщт специалистхэм ягъэхьазырын пшъэрылъышхоу тапэ илъ.\nТхыгъахэхэр, хэутыгъахэхэр угъоижьыгъошIу хъущт. Ау зэкIэми анахь Iофыр нэбгырэ пэпчъ акъылкIэ псэкIэ зэхишIагъэу лъэпкъ культурэм иIахьэу, ежь къыздырихьакIэу, дунаим ехыжьмэ зыдихьыжьыщтыр зэбгъэуIужьыныр ары.\nЗэкIэми тэшIэ адыгэ лъэпкъым игубзыгъагъэ, ихабзэ, икультурэ зезыхьэрэ цIыфхэр псынкIэу дунаим ехыжьых. Информацие гъэшIэгъонэу аIэкIэлъыр угъоижьыгъо тимыфэзэ зыдахьыжьы. Илъэси 5-I0 горэкIэ къэтыугъоижьышъущтыр ары нахь, ащ ыужкIэ узщыгугъыжьын щыIэп. Ащ пае чэщи мафи тимыIэу тыугъоеныр типшъэрылъ. Лъэпкъ къэбарэу зэфэтхьысыжьын фаем мэхьанэу иIэр зы гущыIэкIэ къэпIон хъумэ: адыгэр дунаим текIодыкIыжьыгъэми, шумерхэм е убыххэм афэдэу тигугъу зэрашIыжьын информацие зэгъэзэфагъэ, шIэныгъэ зэгъэуIугъэ адыгэ лъэпкъым къыгъэнэн фае.\nАщкIэ фызэшIокIыщтыр адыгэ лъэпкъшIэныгъэм и Гупчэ ешIэ: информациер къеугъои, зэрегъэзафэ, архивым егъэтIылъы, ушэтынхэр ешIых, тхылъхэр, журналэу "Псалъэр" къыдегъэкIых.\nДжыри зы Iоф тыхэлэжьэн тлъэкIыщт: тызэрэщыгъуазэмкIэ, Тыркуем икъэралыгъо архивхэм документ бэдэдэ ачIэлъ осмэныбзэкIэ, тыркубзэкIэ, урысыбзэкIэ тхыгъэхэу Россиемрэ Тыркуемрэ язэфыщытыкIэхэм яхьылIагъэу. Ахэмэ адыгэм икIыжьыкIэу фэхъугъэр къэзгъэлъагъоу къахэбгъэщын плъэкIыщтым гъунэ иIэп. А документхэм Iоф адэзышIэщт специалистхэр дгъэхьазырынхэ фае. ЕгъэжьапIэу плъытэн плъэкIыщт адыгэ факультетым литературное творчество зыфиIорэ отделением Тыркуем къикIыжьыгъэ ткъошхэу мыгъэ къычIэхьэгъэ студентхэр. Тыркубзэр дэгъоу зышIэхэрэм урысыбзэрэ адыгабзэрэ зэрагъэшIэщт, ащ игъусэу илъэситфым къыкIоцI а ныбжьыкIэ купым Енэмыкъо Моулид осмэныбзэм изэгъэшIэнкIэ ыкIи архивмэ ахэлъ документхэм язэдзэкIынкIэ адэлэжьэщт.\nIэкIыбым щыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адытиIэ зэпышIэныгъэхэм япхыгъэ гупшысэр лъыдгъэкIуатэмэ, адыгэхэу адыгабзэ зымышIэхэрэм зэрагъэшIэным пае кIэлэегъаджэхэр гъэхьазырыгъэнхэ фае. АщкIэ адыгэ лъэпкъ факультетым фызэшIокIыщтыр бэ. IэкIыбым щыIэ адыгэ ныбжьыкIэхэр къатщэхэу адыгабзэкIэ рагъэджэнхэу дгъэхьазырыщтхэми, тэ тифакультет къэзыухыгъэхэр IэкIыбым дгъэкIощтхэми, амалхэр тиIэх. БлэкIыгъэ илъэсхэм, гущыIэм пае, Тыркуем (Дюзджэ) егъэджакIоу щыIагъэх Къэбэртае щыщэу Табышъ Муратрэ адыгэ факультетыр къэзыухыгъэу Аулъэ Руслъанрэ.\nСигущыIэ къызщысыухыщтым шъунаIэ тешъозгъадзэ сшIоигъу: дунаим тет адыгэмэ азыпшIан ныIэп Россием, Кавказым къинэжьыгъэр. Ау дунаим щагъэшIэгъорэ культурэу адыгэмэ алэжьыгъэр, Адыгэ Хабзэу непэ тызтегущыIэрэри зэрахэтэу, джы итэкъухьагъэ хъугъэр, акъылкIэ, шIэныгъэкIэ зэкIэзыугъоежьын, къэзытхыхьажьын зылъэкIыщт закъоу джыдэдэм щыIэр адыгабзэ зыIулъэу, адыгэ шIэныгъэлэжь тIэкIоу Россием, Адыгэ Республикэм, Къэбэртаем, Щэрджэсым ащыпсэухэрэр ары. Ар зыщытымгъэгъупшэу, шъхьадж фызэшIокIрэм фэдизэу Iоф хэхыгъэхэр зэшIотхыхэу, мылъкукIэ, акъылкIэ, кIуачIэкIэ, цIыфышъхьэкIэ тызэдэIэпыIэжьмэ, бэкIэ ыпэ тылъыкIотэн тлъэкIыщт. Амал зэриIэу а Iофым адыгэ лъэпкъшIэныгъэм и Гупчэ дэлэжьэнэу хьазыр.


Тигъэзет иныбджэгъу полковникыр | Адыгэ Макъ\nТигъэзет иныбджэгъу полковникыр\nАскъэлае икIэлэ пIугъэу Теуцожь межрайон регистрационнэ, ушэтын отделением ипащэу, полицием иполковникэу, тигъэзет иныбджэгъоу, зыщыпсэурэ, зыщылэжьэрэ районым имызакъоу, чIыпIабэхэми дэгъоу ащызэлъашIэрэ ГъукIэлI Теуцожь ары мы тхыгъэр зыфэгъэхьыгъэр.\nШэн-хабзэр унагъом къыщежьэ\nШIукIэ, дахэкIэ игугъу зыкIашIырэр ипшъэрылъхэр щытхъу хэлъэу зэригъэцакIэхэрэр, цIыфыбэ дэдэу къеуалIэхэрэм адыгэгъэ дахэ хэлъэу зэрадэгущыIэрэр, IэпыIэгъу зэрафэхъурэр ары.\nХэбзэ шэпхъэ гъэнэфагъэхэр укъуагъэ мыхъоу аущтэу упсэуныр зэкIэми афызэшIокIырэп. Ауми, «икIыгъо зимыIэ щыIэп» аIошъ, Теуцожь унагъоу зыщапIугъэм зэрэщагъэсагъэм тетэу Iэдэб хэлъэу ахэр зэшIуихынхэ, Iофхэм хэкIыпIэ къафигъотын елъэкIы.\nТеуцожь ятэу Аслъанбэч шъыпкъагъэ зиIэу, иIо Iуагъэу, ишIэ шIагъэу Аскъэлае дэсыгъэхэм ащыщ. Лъытэныгъэшхо фашIыщтыгъ, кладовщикыгъ, хьамэм щылажьэщтыгъ, щэчакIощтыгъ, зыфагъазэрэр еIолIапIэ имыIэу ыгъэцакIэщтыгъ.\nИшъхьэгъусагъэр ПэнэжьыкъуаекIэ Хъутмэ япхъоу Щамсэт лэжьэкIо-псэокIо унагъо къикIыгъэу щытыгъ. Зэшъхьэгъусэхэр зэфэдэхэу зэрихьылIагъэхэти, колхозым щысэтехыпIэу зэрэщылажьэхэрэм дакIоуи унэгъо дахи зэдашIэн алъэкIыгъ. Щамсэт тутынлэжь бригадэм извеньевоищтыгъ, икIалэхэр зыдищэхэзэ, къыздыригъаIэхэзэ IофшIэныр шIу алъэгъоу ыпIугъэх. ЩэIэфэкIэ «Адыгэ макъэр» къыритхыкIыгъ, еджагъ, иунагъо исмэ шIу аригъэлъэгъугъ.\nАслъанбэчрэ Щамсэтрэ лъфыгъитф зэдагъотыгъ, дахэу апIугъэх, дэгъоуи рагъэджагъэх – Мэлайчэт, Сар, Рим, Мухьдин, Теуцожь. ЗэкIэми унэгъо дахэхэр ашIагъэх, мэлажьэх, янэ-ятэхэу щымыIэжьхэм (Алахьым джэнэтыр къарет) ялъагъо агъэкIэракIэзэ рэкIох, хъупхъэу мэлажьэх, мэпсэух. Ащ фэшыхьат мы тхыгъэр зэхьылIэгъэ ГъукIэлI Теуцожь ищыIэкIэ-псэукIэ.\nТеуцожь 1951-рэ илъэсым Аскъэлае къыщыхъугъ. Къоджэ гурыт еджапIэр къызеухым, Волгоград дзэ къулыкъур щихьыгъ, МВД-м идзэкIолIыгъ. Ащ къызекIыжьым милицием хэхьагъ. Конвой къулыкъум хэтыгъ, гъогу патрулэу илъэсибгъу фэдизрэ Iоф ышIагъ. Нэужым ГАИ-м административнэ IофхэмкIэ иинспекторэу щытыгъ. Хъупхъэу, чанэу зипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Теуцожь нэужым район Къэралыгъо автоинспекцием пащэ фашIыгъ. 2009-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу Теуцожь МРЭО-м итхьамат. Iоф ышIэзэ апэ Мыекъуапэ дэтыгъэ автодорожнэ техникумым заочнэу щеджагъ. Нэужым Московскэ социальнэ къэралыгъо университетым июрфак къыухыжьыгъ. Корр.: Дзэм къулыкъу зэрэщыпхьыгъэри хэт зыхъукIэ, милициемрэ полициемрэ Iоф зэращыпшIэрэр илъэс 40 фэдиз хъугъэ. Апэрэ званиер сыд фэдагъа, сыдым унэсыгъа?\nГъу. Т. Шапхъэм тетэу, апэ сысержантыгъ, етIанэ старшина сыхъугъ. Офицер званиер младший лейтенанткIэ езгъэжьэгъагъ, 2017-рэ илъэсым полицием иполковник сыхъугъ.\nКорр.: ТыпфэгушIозэ тыпфэлъаIо уищытхъоу аIорэм хэхъонэу. Адэ, IофшIэныр зеогъэжьакIэм IэпыIэгъу, упчIэжьэгъу къыпфэхъугъэхэр, гъогу лъэгъо дахэу къэпкIугъэм утезыгъэхьагъэхэр угу къэкIыжьыха?\nГъу. Т. ШIу къыпфэзышIагъэхэр зыщыгъупшэхэрэм сащыщэп, сыгу илъых апэрэ мафэхэр. ТыкIэлагъ, зыщедгъэжьэщтыр тшIэщтыгъэп. А лъэхъаным район гупчэр Тэхъутэмыкъуае щыIагъ. Ащ ыуж Адыгэкъалэ, етIанэ Пэнэжьыкъуае къахьыжьыгъ. Милицием иотдел ипэщагъэхэу Iоф зыдэсшIагъэхэр Мамыекъо Ким, ЛIыхьэтыкъо Аскэр, Ситкин Хьэсан, IофшIэкIэшIум тыфигъасэщтыгъ милицием иучастковэ инспекторхэм япэщагъэу Мамый Кимэ. Пасэу идунае ыхъожьыгъ, Тхьэм джэнэтыр къырет. Едыдж Пщымафи къытфэдэгъугъ, тщыгъупшэрэп.\n— Сызипэщэ Теуцожь МРЭО-м къегъэгъунэх Адыгэкъалэ, Теуцожь ыкIи Тэхъутэмыкъое районхэр. Мы лъэхъаным Псыфабэри къытапхыгъэгу. КъытфэкIох Северскэ районми, Краснодари, нэмыкI чIыпIэхэми къарыкIыхэрэри, — еIо Теуцожь. — Сызипэщэ коллективым ипшъэрылъ шъхьаIэр автомашинэхэр регистрацие шIыгъэнхэр ыкIи автоеджэпIэ 11-мэ ачIэсхэм экзаменхэр аIыхыгъэныр ары. А IофшIэнхэр Адыгэкъалэ щытэгъэцакIэх. Ащ нэмыкIэу тифилиалэу Тэхъутэмыкъуае дэтым автомашинэхэр учетым щыхагъэуцох.\nНафэ къызэрэтфэхъугъэмкIэ, автоеджэпIэ 11-у Теуцожь зигугъу къытфишIыгъэхэм ащыщэу 8-р унэе еджапIэх, адырищыр ДОСААФ-м иеджапIэхэу Адыгэкъалэ, Тэхъутэмыкъуае, Пэнэжьыкъуае адэтхэр арых. Ахэм ащырагъэджагъэхэр график гъэнэфагъэм тетэу МРЭО-м къафащэхэшъ, экзаменхэр ащаIахых.\n— ТиIофшIэн амалхэри дэгъух. АвтомашинэхэмкIи, компьютерхэмкIи, нэмыкIхэмкIи тызэтегъэпсыхьагъ, — икъэIотэнхэм къахегъахъо Теуцожь. — Тиуни олъэгъу, хъоо-пщау, гуIэтыпI, нэфын. Тищагуи зэтегъэпсыхьагъ. АщкIэ республикэ ГАИ-м ипащэу Александр Курпас тызщигъакIэрэ щыIэп, лъэшэу тыфэраз.\nТэри тлъэкI къэдгъанэрэп. Тиколлектив инэп, нэбгырий тызэрэхъурэр. Мы лъэхъаным цIыфхэм автомашинэхэр бэу ащэфых, ащэжьы, зым адырэм тыретхэжьы, тыгъон Iофри къызхэхьажькIэ, бэ узфэсакъынэу хъурэр. Автомашинэр тыди учетым щыхэбгъэуцон уфит хъугъэшъ, Краснодари, тигъунэгъу районхэми къарэкIых. ЗэкIэхэри мэгуIэх, фэбэшху, хым ежьагъэхэри, санаторием нэсынхэ фаехэри ахэтых. Экзаменхэр зытынхэу къытфащэхэрэри къазыхэхьажьхэкIэ, мафэ къэс Iофышху тызхэтыр.\nДжа зэпстэумэ тиIофышIэхэр нэгушIоу апэгъокIых, цIыфхэм яфэIо-фашIэхэр афагъэцакIэх, къытфэразэхэу агъэкIожьых. Апэу зигугъу къэсшIыщтыр къэралыгъо автоинспекторэу, компьютерымкIэ экзаменхэр аIызыхэу, регистрацие Iофыми фэгъэзагъэу Шэуджэн Аслъан. Ащ игъус, иIэпыIэгъу ЛIыхьэтыкъо Руслъан, УдыкIэко Руслъани ищытхъу нэмыкI аIорэп. Ахэм мафэ къэс нэбгыришъэ фэдиз яфэIо-фашIэхэр афагъэцакIэ.\nГъукIэлI Теуцожь илъэс зэкIэлъыкIохэм ыгурэ ыпсэрэ етыгъэу Iоф зэришIэрэм ифэшъошэ уасэ къэралыгъом къыфишIыгъ. Урысыем и МВД иминистрэу В. Колокольцевым къыфигъэшъошагъ медалэу «За доблесть в службе» зыфиIорэр. Ащ ыпэкIэ къыратыгъэх «За отличие в службе» зыфиIорэ медалэу ятIонэрэ степень зиIэр, бгъэхалъхьэхэу «Отличник милиции» ыкIи «За верность долгу», щытхъу тхылъ 15-м къехъу.\nГъукIэлI Теуцожь шъхьэгъусэ фэхъугъэр Краснодарскэ псыIыгъыпIэр ашIы зэхъум къагъэкощыгъэ къоджэ шIагъощтыгъэу Едэпсыкъоешхом щыщэу, Нэхаймэ япхъоу Разыет. МэкъумэщышIэ унагъо щапIугъэ пшъэшъэжъыер ишъхьэгъусэ дыригъаштэзэ псэугъэ, лэжьагъэ, илъэсыбэрэ Сбербанкым икъутамэу Пэнэжьыкъуае дэтым ипэщагъ.\nНэбгыритIумэ лъфыгъитIоу зэдагъотыгъэр дахэу зэдапIугъэх, дэгъоуи рагъэджагъэх, тIуми Пшызэ мэкъумэщ институтыр къаухыгъ. Заремэ унагъо ихьагъэу Инэм щэпсэу, ащ ичIыпIэ кой иадминистрацие щэлажьэ. Азэмат полицием икапитан, Красногвардейскэ районым къэралыгъо автоинспекторэу Iоф щешIэ.\n«Адыгэ макъэр» ягъогогъу\n— Лъэпкъ гъэзетыр тиунэ илъэу слъэгъу зэхъум сыцIыкIугъ, седжэшъущтыгъэп, — еIо Теуцожь, — тянэ тхьамыкIэр тутынлэжь бэлахьыгъ. ТIэкIу зыкъызытэIэтым, тэри тыздыригъаIэщтыгъ, тутыныр тыблэщтыгъ, къытиIорэр тшIэщтыгъ. ТыкъызэрэкIожьэу почтальоным адыгэ гъэзетыр къыхьыгъэмэ зэригъашIэщтыгъ. Ащ нахь икIэсэ гъэзет щыIагъэп. Зыпари химынэу къихьагъэхэм яджэщтыгъ, анахь ыгу ыхьыгъэхэр шъхьафэу ыгъэтIылъыщтыгъ, етIани пчъагъэрэ кIиджыкIыжьыщтыгъ. Идунай ехъожьыфэ джары зэрэщытыгъэр. Ар къитымытхыкIэу, тиунэ къимыхьэу илъэс къыхигъэкIыгъэп. Тэри ащ тыригъэсагъэу игъогу тырэкIо, къитэтхыкIы, тикIасэу теджэ.\nАущтэу зэрэщытым тэри тыщыгъуаз. Джыри ГъукIэлI Теуцожь ГАИ-м ипэщагъ гъэзет кIэгъэтхэгъур къэсэу, тызежьэкIэ, ащ дэжь тыкIощтыгъ, ыкIи тэкIо. Сыдигъуи нэгушIоу къытпэгъокIы, иIофшIэгъухэм къызэрэраригъэтхыкIырэм имызакъоу, иныбджэгъухэу, ишъэогъухэу, иIахьылхэу, ветеранэу къалэхэм, къоджэ зэфэшъхьафхэм адэсхэм шIухьафтын фэдэу адыгэ гъэзетыр къафыретхыкIы, лъэшэу тегъэразэ, тхьаегъэпсэу.\nПсауныгъэ иIэу, иунагъо датхъэу, шIукIэ, дахэкIэ ягугъу аригъэшIэу илъэсыбэрэ псэунэу фэтэIо.


Адэмые дэт унэ-интернатыр мы илъэсым ыкIэм нэс зэтырагъэпсыхьажьыщт | Адыгэ Макъ\nАдэмые дэт унэ-интернатыр мы илъэсым ыкIэм нэс зэтырагъэпсыхьажьыщт\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Адэмые психоневрологическэ унэ-интернатым щыIагъ.\nУнэм изэтегъэпсыхьан къыдилъытэу кIэлэцIыкIу сэкъатхэм апае унакIэм ишIын падзэжьыгъ. МазэкIэ узэкIэIэбэжьмэ псэолъэшIхэр а IофшIэным фежьагъэх ыкIи мы илъэсым ыкIэм ехъулIэу псэуалъэр атын фае.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ Iофхэр зэрэкIохэрэм зыщигъэгъозагъ, социальнэ учреждением ипащэу Ягъумэ Мариетрэ Адыгэ Республикэм икъэралыгъо учреждениеу «Стройзаказчикым» ипащэу Абрэдж Аслъанрэ гущыIэгъу афэхъугъ.\nКъумпIыл Мурат къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, ахъщэу къыхагъэкIырэр шIогъэ ин хэлъэу агъэфедэн фае. ХэушъхьафыкIыгъэу къыIуагъ а чIыпIэр зэтегъэпсыхьэгъэн, чъыгхэр, къэгъагъэхэр щыгъэтIысыгъэнхэ зэрэфаер. Адыгэ Республикэм IофшIэнымрэ социальнэ хэхъоныгъэмрэкIэ иминистрэу Мырзэ Джанбэч пшъэрылъ фишIыгъ тхьамафэ къэс псэолъэшI IофшIэнхэр зэрэкIохэрэр ыгъэунэфынэу.\nШъугу къэтэгъэкIыжьы: Урысые Федерацием и Правительствэ и Тхьаматэу Дмитрий Медведевым иунашъокIэ республикэм сомэ миллион 35,5-рэ къыIэкIэхьагъ къэралыгъо учреждениеу «Адэмые психоневрологическэ унэ-интернатыр» зыфиIорэм изэтегъэпсыхьажьын пэIуагъэхьанэу. Ащ нэфэшъхьафэу республикэ бюджетым сомэ миллион 15-м ехъу къыхагъэкIыгъ. Сэкъатныгъэ зиIэ кIэлэцIыкIухэм апае нэбгырэ 40-м телъытэгъэ унэм ишIын а ахъщэмкIэ аухыжьыщт. ДжырэкIэ къызфагъэфедэрэ унэм кIэлэцIыкIухэри зыныбжь хэкIотагъэхэри щаIыгъых, ар шапхъэхэм адиштэрэп. ПстэумкIи нэбгыри 130-рэ мыщ щэпсэу, ахэм ащыщэу кIэлэцIыкIухэр 16 зэрэхъухэрэр. УнакIэм амал къытыщт нахьышIоу мыщ щаIыгъынхэу, ащ фэдэ учреждениехэм ащаIыгъынхэм пае чэзыур щымыIэжьынэуи амал къытыщт.\nУнэм зызэрэрагъэушъомбгъущтым нэмыкIэу нахьышIум ылъэныкъокIи зэхъокIыныгъэ гъэнэфагъэхэр фашIыщтых. ГущыIэм пае, Адыгеим ибюджет къыхагъэкIи, гыкIапIэр зычIэт унэм игъэцэкIэжьын рагъэжьагъ, ащ сомэ миллиони 3,7-рэ пэIухьащт. Джащ фэдэу унэ-интернатым иахъщэу кIаугъоягъэмрэ бюджетым къыхэмыкIыгъэ ахъщэмрэ яшIуагъэкIэ котельнэр зэрэпсаоу уахътэм диштэу зэтырагъэпсыхьажьыгъ, IофшIэнхэмрэ оборудованиемрэ сомэ миллиони 3,4-рэ фэдиз апэIухьагъ.


Зыхьыщтыр язэрэгъашIэрэп — Адыгэ макъ\nБэрэ тызэжэгъэ ешIэгъухэр гъэшIэгъонэу кIуагъэх. ТекIоныгъэр къыдэзыхыщтыр язэрэмыгъашIэу зэIукIэгъу дахэмэ талъыплъагъ.\n«Ахмат» — «Шъачэ» — 0:1, «Динамо» — «Рубин» — 0:1, «Зенит» — «Арсенал» — 3:1, «Ростов» — «Локомотив» — 0:0, «Тамбов» — «Уфа» — 2:0, «Урал» — «Химки» — 3:1, ЦСКА — «Спартак» — 3:1, «Ротор» — «Краснодар» — ешIагъэхэп.\nЕшIэгъу шъхьаIэмэ ахэтлъытэщтыгъэр гъэнэфагъэ. ЦСКА — «Спартак». Апэрэ чIыпIэм «Спартак» зэрэщыIэр, ЦСКА-р медальхэм зэрафэбанэрэр къыдэтлъытэхэзэ, нахь лъэшыр къыхэгъэщыгъуае хъущтыгъэ.\n«Спартак» иешIакIоу Андрес Понсе я 11-рэ такъикъым ухъумакIохэм къадзыхьагъэу щытэу зигъэчэрэгъуи, ЦСКА-м икъэлапчъэ лъэшэу дэуагъ. КъэлэпчъэIутэу Игорь Акинфеевым Iэгуаом зылъидзыгъ, ау къыубытыщтыр хэгъэкIи, IапэхэмкIэ нэсынэу игъо ифагъэп. Пчъагъэр — 0:1.\nИешIакIэ хигъахъозэ, «Спартак» ыпэкIэ илъыщтыгъ. А уахътэм ЦСКА-р хэкIыпIэхэм алъыхъузэ, нахь шъуамбгъоу ешIэу зеублэм, зэIукIэгъум къырыкIощтыр нахь къэшIэгъуае хъугъэ. «Спартак» ятIонэрэ Iэгуаор къэлапчъэм дидзэн ылъэкIыщтэу тыгугъэзэ, Магнуссон ухъумакIохэм ябэныгъ, хъагъэм Iэгуаор дидзагъ — 1:1.\nЯ 45-рэ такъикъым ЦСКА-м шэпхъэ лъагэхэм адиштэрэ пычыгъо къыгъэлъэгъуагъ. Влашич лъэдакъэкIэ игъусэхэм ащыщ Iэгуаор рити, ежь ыпэкIэ илъыгъ. Тазыр ешIапIэм Влашич итэу Iэгуаор къызыратыжьым, шIыкIэшIу къыгъотыгъ. УхъумакIохэм къадзыхьагъэу щытыгъэми, Iэгуаом еуи, къэлапчъэм дидзагъ.\n«Спартак» итренер шъхьаIэу Тедеско ешIэгъум ия 2-рэ едзыгъо командэм зэхъокIыныгъэхэр фишIыгъэх. Кокоринымрэ Соболевымрэ ешIапIэм къыригъэхьагъэх, ау хъагъэм Iэгуаор дадзэнэу афэгъэхъугъэп. ЕшIэгъум иаужырэ такъикъхэм ЦСКА-р нахь чанэу къэлъэгъуагъ, Эдгуке пчъагъэм хигъэхъуагъ – 3:1.\nЗэIукIэгъум ешIэкIо анахь дэгъоу къыщыхахыгъ ЦСКА-м икъэлэпчъэIутэу Акинфеевыр.\nАдыгэхэм ятарихъ къалэу Шъачэ икомандэ иешIакIэ хегъахъо. Грознэм щыриIэгъэ зэIукIэгъур къинэу кIуагъэ. Я 24-рэ такъикъым Нобоа «Ахмат» икъэлапчъэ Iэгуаор дидзагъ. Чэчэным икомандэ зэIукIэгъум зэхъокIыныгъэ фишIынымкIэ уахътэ иIагъ шъхьае, «Шъачэ» ипытапIэхэм ашIокIын ылъэкIыгъэп.\n«Шъачэ» Урысыем щыщхэр, IэкIыб къэралхэм къарыкIыгъэхэр щешIэх. Адыгеим, Къэбэртэе- Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым ащапIугъэхэри командэм щешIэхэ тшIоигъу. Ащ фэшI чIыпIэ футболыр къэIэтыгъэн, ешIэкIо дэгъухэр гъэсэгъэнхэ фае.\n«Рубин» 1:0-у зэIукIэгъур «Динамэм» къышIуихьыгъ. Ащ ыпэкIэ «Динамэр» 1:0-у «Зенит» текIуагъ.\n«Урал» «Химки» 3:1-у къышIуихьыгъ. ЗэIукIэгъухэм гъэшIэгъонэу ахэтлъагъорэр макIэп.\nМазэкIэ узэкIэIэбэжьмэ, «Химки» ыкIи «Урал» Екатеринбург зыщызэIокIэхэм, «Химки» текIоныгъэр къыдихыгъагъ. Ащ къыхэкIэу «Урал» итренер шъхьаIэу Д. Парфеновыр иIэнатIэ IуагъэкIыгъ. ГъэшIэгъоныр, «Химки» итренер шъхьаIэу С. Юрани бэ темышIэу иIэнатIэ зэрэIуащыгъэр ары. Командэхэм ятренерхэм, ешIакIохэм зэхъокIыныгъэхэр афэхъугъэхэу зызэдешIэхэм, «Урал» 3:1-у къыхьыгъ. «Химки» итренер шъхьаIэ джыри иIэнатIэ IуагъэкIынымкIэ щынагъо щыI.\n«Зенит» 3:1-у «Арсенал» текIуагъ. Мостовоим, Дзюбэ ыкIи Ерохиным зырызэ «Арсенал» икъэлапчъэ Iэгуаор дадзагъ. «Ростов» ыкIи «Локомотив» текIоныгъэм фэбэнагъэх, ау къэлапчъэм бэрэ дэуагъэхэп.\n1. «Зенит» — 16\n2. «Шъачэ» — 15\n4. ЦСКА – 13\n5. «Рубин» — 11\n6. «Динамо» — 11\n7. «Ростов» — 11\n8. «Ахмат» — 10\n9. «Локомотив» — 9\n10. «Урал» — 9\n11. «Краснодар» — 8\n12. «Тамбов» — 7\n13. «Уфа» — 5\n14. «Арсенал» — 5\n15. «Химки» — 3\n16. «Ротор» — 2.\nЯ 8-рэ ешIэгъухэр Iоныгъом и 19-м аублэщтых.\nПредыдущая Mıyekuape günü kutlamaları nasıl yapılacak\nСледущая Ещенкэм кIэухым тегъэгушIо


Тызэфэзыщэрэ мэфэкI — Адыгэ макъ\nРедактор 17.06.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nСпортышхом зэфищагъэхэ Роман Болотцкэр, Евгений Барковыр, Хъот Юныс зэлъэкIох, Урысыем ишъолъырхэм бэрэ ащызэIокIэх.\nУрысые Федерацием самбэмкIэ ихэшыпыкIыгъэ командэу илъэс 18-м нэс зыныбжьхэр зыхэтым итренер шъхьаIэу Роман Болотцкэр Адыгэ Республикэм пчъагъэрэ щыIагъ.\nХъот Юныс Урысыем, Адыгеим язаслуженнэ тренер, республикэм испорт еджапIэу N 2-м ипащ. ИлъэсыбэкIэ узэкIэIэбэжьмэ, Ю. Хъотым ыгъасэщтыгъэ Байчорэ Пилялрэ Роман Болотцкэмрэ яонтэгъугъэхэр зэрэзэфэдэм къыхэкIэу самбэмкIэ зы купым щыбанэщтыгъэх. ТекIоныгъэр хэт къыдихыщтми, зэIукIэгъухэр сыдигъуи гъэшIэгъонэу кIощтыгъэх.\n— Урысыем ихэшыпыкIыгъэ командэ тыхэтэу дунэе зэнэкъокъухэм тахэлажьэуи къыхэкIыщтыгъ, — зэдэгущыIэгъур лъегъэкIуатэ Байчорэ Пилял. —Лъэпкъ зэфэшъхьафхэр спортышхом ныбджэгъу зэрэщызэфэхъухэрэр тигопагъ.\nДунэе категорие зиIэ судьяу Евгений Барковыр самбэмкIэ банэхэрэм алъыплъэзэ, уасэ афишIыныр ипшъэрылъэу щыт. Судьям иягъэ къымыгъакIоу зэIукIэгъур алырэгъум зэрэщызэхищэрэм имэхьани зэдэгущыIэгъум къыщыхегъэщы.\n— Мыекъопэ бэнэпIэ еджапIэр дунаим щашIэ, — къеIуатэ Роман Болотцкэм. – Адыгеим самбэмкIэ гъэхъэгъэшхохэр иIэх. Хьэпэе Арамбый, Хьасанэкъо Мурат, Мэрэтыкъо Сахьидэ, Алхъо Сыхьатбый, нэмыкIхэм ацIэхэр къетIохэзэ, сэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIабэ республикэм непэ зэрэщагъасэрэм тегъэгушIо.\n— Новороссийскэ, Къырым тащыIэу лIыхъужъ ыкIи лэжьэкIо щытхъум япхыгъэ чIыпIэхэр ныбжьыкIэхэм ядгъэлъэгъугъэх, — къеIуатэ Хъот Юныс. — Ащ фэдэ зэIукIэгъухэр тапэкIи зэхэтщэщтых. Роман Болотцкэм Новороссийскэ къызэрэщытиIуагъэу, лIэужхэр зэзыпхырэ Iофтхьабзэхэм пIуныгъэ мэхьанэу яIэм хэпшIыкIэу зыкъиIэтыгъ. Тызэгъусэу Iофэу дгъэцэкIэщтхэм тягупшысэ.\n— Хъот Юныс зэхэщэкIо дэгъу. Кобл Якъубэ, Хьасанэкъо Мурат, нэмыкIхэм афэгъэхьыгъэ зэнэкъокъухэр узыIэпищэу зэрищагъэх. Ригъэжьэрэ Iофыр егъэдахэ, лъэпкъхэм язэкъотныгъэ гъэпытэгъэным гукIэ фэлажьэ, — къытиIуагъ Адыгэ Республикэм изаслуженнэ тренерэу, Адыгеим дзюдомкIэ испорт еджапIэу Кобл Якъубэ ыцIэ зыхьырэм ипащэу Бастэ Сэлымэ. — Урысыем и Мафэ фэгъэхьыгъэ зэхахьэхэм Хъот Юныс ахэлэжьагъ, иныбджэгъухэм телефонкIэ афытеуагъ, шIуфэс тхыгъэхэр афигъэхьыгъэх.\n— Лъэпкъхэр зэфэзыщэрэ мэфэкIхэм Урысыем и Мафэ ащыщ. ЦIыфхэм шIоу щыIэр къадэхъунэу Тхьэм сафелъэIу, — къытиIуагъ Хъот Юныс. — Спортым ишIуагъэкIи Адыгеир хэгъэгум нахьышIоу щашIэ зэрэхъугъэм сегъэгушIо.\nСурэтым итхэр: Хъот Юныс, Роман Болотцкэр, Евгений Барковыр.\nСледущая Лъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэн


Дунаим щагъэмэфэкIы — Адыгэ макъ\nРедактор 16.09.2021 16.09.2021 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгэ шъуашэм и Мафэ Iоныгъом и 28-м дунаим щагъэмэфэкIыщт.\nРеспубликэм иобщественнэ движениеу «Адыгэ Хасэр» кIэщакIо фэхъуи, адыгэ шъуашэм и Мафэ дгъэмэфэкIэу зытыублагъэр илъэси 10 мэхъу.\n— Апэрэ мэфэкI зэхахьэр Мыекъуапэ щыкIуагъ, — къеIуатэ Адыгэ Хасэм итхьаматэу ЛIымыщэкъо Рэмэзан. — Адыгэ шъуашэм и Мафэ мэхьанэу еттырэр республикэм ис лъэпкъхэм псынкIэу къагурыIуагъ. КъыкIэлъыкIогъэ илъэсым урысхэр, къэндзалхэр, урымхэр, нэмыкI лъэпкъхэу тиреспубликэ щыпсэухэрэр мэфэкIым чанэу къыхэлэжьагъэх.\nКъэбарыр Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым, Краснодар краим, тилъэпкъэгъухэр зэрысхэ IэкIыб хэгъэгухэм алъыIэсыгъ, адыгэ шъуашэм и Мафэ агъэмэфэкIэу рагъэжьагъ.\nИлъэс къэс мэфэкIым Iоф дэзышIэщт зэхэщэкIо купыр агъэнафэ. Джырэблагъэ зэIукIэгъоу тиIагъэм хабзэм икъулыкъушIэхэр, Адыгэ Хасэм и Хэсашъхьэ хэтхэр хэлэжьагъэх.\nАдыгэ Республикэм культурэмкIэ иминистрэу Аулъэ Юрэ, ащ игуадзэу Кушъу Светланэ, Адыгэ Республикэм лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет ипащэу Шъхьэлэхъо Аскэр, республикэм и Къэралыгъо филармоние ипащэу Къулэ Мыхьамэт, Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо академическэ къэшъокIо ансамблэу «Налмэсым» ихудожественнэ пащэу Хъоджэе Аслъан, Адыгэ Хасэм игъэцэкIэкIо куп хэтэу Хъот Юныс, фэшъхьафхэри мэфэкIым изэхэщэн ехьылIэгъэ зэIукIэгъухэм ахэлэжьагъэх.\nАдыгэ шъуашэм имэфэкI мафэ илъэс къэс нахь зеушъомбгъу, — къыIуагъ Шъхьэлэхъо Аскэр. — Адыгэ Республикэм ирайонхэм, Мыекъуапэ мэфэкIыр зэращыкIорэр нахь гъэшIэгъон зэрэтшIыщтым тыпылъ. Тигъунэгъу Краснодар краим, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым, нэмыкIхэм адытиIэ зэпхыныгъэхэр дгъэфедэхэзэ, мэфэкIым лъэпсэшIоу фэхъугъэм зеушъомбгъу.\nМэфэкI зэхахьэм изэхэщэн фэгъэзагъэхэм ащыщ дунаим щашIэрэ ансамблэу «Налмэсыр».\n«Налмэсым» икъашъохэм язакъоп зэхахьэм щытлъэгъущтыр. Художественнэ пащэу Хъоджэе Аслъан зэрилъытэрэмкIэ, «Налмэсым» Iофыгъуабэ мэфэкIым щигъэцэкIэщт.\nАдыгэ шъуашэм идэхагъэ, лъэпкъ шъуашэр зезыхьэрэ къэшъуакIохэр, нэмыкIхэри зэрэзэдиштэхэрэр искусствэм ыбзэкIэ артистхэм къагъэлъэгъощт.\nАдыгэ Республикэм имэфэкI мафэ къызэрэблагъэрэр, сурэтышI-модельер цIэрыIоу СтIашъу Юрэ имэфэкI мафэ тефэу адыгэ шъуашэм и Мафэ зэрэдгъэмэфэкIырэм гупшысэ гъэнэфагъэхэр хэлъых. Лъэпкъ шIэжьым имэхьанэ къэзыIэтырэ мэфэкIхэм адыгэ шъуашэм и Мафэ ахэтэлъытэ.\nДагъыстан, нэмыкI шъолъырхэм лъэпкъ шъуашэм и Мафэ ащагъэмэфэкIэу зэрэрагъэжьагъэм къегъэжьапIэ афэхъугъэр Адыгэ Республикэр ары.\nАдыгэ Хасэм игъэцэкIэкIо куп хэтэу, Урысыем, Адыгеим язаслуженнэ тренерэу Хъот Юныс изэфэхьысыжьхэм къащыхигъэщыгъэм тегъэгушIо. Адыгэ шъуашэр зыщызылъэхэрэм япчъагъэ хэпшIыкIэу хэхъуагъ. Хэбзэ къулыкъушIэхэм, кIэлэеджакIохэм, общественнэ IофышIэхэм адыгэ шъуашэр ащыгъэу тэлъэгъух.\nIэпэIасэхэу адыгэ шъуашэр зыдыхэм япчъагъи хэпшIыкIэу зыкъиIэтыгъ. Республикэм лъэпкъ культурэмкIэ и Гупчэ иIофышIэ IэпэIасэу Гумэ Ларисэ иIофшIагъэкIэ Москва, нэмыкI къалэхэм ащашIэ хъугъэ.\nЦурмыт Рузанэ Адыгэ къэралыгъо университетым иансамблэу «Нартым» къыщышъощтыгъ. Джырэ уахътэ Рузанэ ышIырэ адыгэ шъуашэхэм ятеплъэкIи ядэгъугъэкIи узыIэпащэ.\n— Сисэнэхьат сшIогъэшIэгъон, — къытиIуагъ Цурмыт Рузанэ. — Адыгэ шъуашэр сыды зыхъукIэ цIыфэу ар зыщыгъыщтым игупшысэхэри къыдэсэлъытэх. Адыгэ шъуашэр щыгъын къодыеп. Шъуашэр пщыгъэу лъэпкъ шэн-хабзэхэр нахьышIоу къэоухъумэх.\n— КIэлэцIыкIухэм адыгэ шъуашэм имэхьанэ нахьышIоу къагурыIо хъугъэ, — къытиIуагъ Дунэе Адыгэ Хасэм хэтэу ЦIыкIушъо Аслъан. — КъэшъокIо ансамблэхэм шъуашэу ащыгъыщтым икъыхэхын нахь куоу егупшысэхэу зэраублагъэм тегъэгушIо. Адыгэ паIор зыщыгъхэм япчъагъи хэпшIыкIэу хэхъуагъ.\nЗыныбжь хэкIотагъэхэмрэ кIэлэцIыкIухэмрэ адыгэ шъуашэм зэфещэх, лIэужхэм язэпхыныгъэхэр егъэпытэх.\nЗыкIыныгъэмрэ ЗэгурыIоныгъэмрэ япчэгу адыгэ шъуашэм имэфэкI Iоныгъом и 28-м, пчыхьэм сыхьатыр 5-м щызэхащэщт. Къещхы зыхъукIэ республикэ филармонием мэфэкIыр щагъэмэфэкIыщт.\nЗэхэщакIохэм искусствэр зышIогъэшIэгъонхэр рагъэблагъэх.\nПредыдущая Апэрэ чIыпIэр къыдахыгъ\nСледущая ЫцIэ чыжьэу Iугъэ


ЛIыхъужъныгъэр ящысэшIу — Адыгэ макъ\nРедактор 02.03.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nУрысыем самбэмкIэ изэIукIэгъухэр къалэу Новороссийскэ щыкIуагъэх.\nХэгъэгу зэошхом илъэхъан фашист техакIохэм Новороссийскэ заштэм, къалэр шъхьафит шIыжьыгъэным тидзэкIолIхэр пхъашэу фэбэнагъэх. Я 18-рэ дзэр, флотым къулыкъур щызыхьыхэрэр, фэшъхьафхэри къалэм благъэу къекIунхэм фэшI гъогу къинхэр зэпачыгъэх.\n1943-рэ илъэсым, мэзаем «ЧIы залэкIэ» зэджэгъэхэ шъолъыр цIыкIум тидзэкIолIхэр десантэу къитIысыкIыхи, пыйхэм чIэнэгъэ инхэр арагъэшIыгъэх. Новороссийскэ, ащ къыпэгъунэгъу псэупIэхэм фашист дзэхэр ащызэхакъутэхэзэ, тичIыгу рафыжьыхэу рагъэжьагъ.\nЛIыгъэшхо зезыхьэгъэ дзэкIолIхэм урысхэр, адыгэхэр, грузинхэр, къэндзалхэр, нэмыкI лъэпкъхэр ахэтыгъэх.\n— Новороссийскэ щызэхащэгъэ спорт зэнэкъокъум бэнэкIо 200-м нахьыбэ хэлэжьагъ. Хэгъэгум ишъолъыр 14-мэ къарыкIыгъэ ныбжьыкIэхэм яIэпэIэсэныгъэ къагъэлъэгъуагъ. Тятэжъхэр зыщызэогъэхэ чIыпIэхэр ныбжьыкIэхэм алъэгъугъэх, — къыти-Iуагъ Адыгэ Республикэм самбэмкIэ иеджапIэ ипащэу, спортымкIэ дунэе класс зиIэ мастерэу Делэкъо Адамэ.\n2005 – 2007-рэ илъэсхэм къэхъугъэ кIалэхэр алырэгъум самбэмкIэ щыбэнагъэх. Адыгэ Республикэм зыщызыгъасэхэрэм медали 5 зэIукIэгъухэм къащыдахыгъ.\nТыгъужъ Тимур, кг 46-рэ, тыжьыныр къыхьыгъ. Джэрзыр къыдэзыхыгъэхэр: Хьакъуй Эльдар, кг 49-рэ, Илья Ивановыр, кг 53-рэ, СтIашъу Эльдар, кг 58-рэ, Мырзэ Арамбый, кг 79-рэ. Тренерхэу Хьабэхъу Адамэ, Гъомлэшк Алый, Нэгъой Ибрахьимэ, Чэтыжъ Алый, ГуIэтыжь Хъалидэ бэнэкIо ныбжьыкIэхэр агъасэх.\nЗэнэкъокъум хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къыщыдэзыхыгъэхэм зэхэщакIохэр къафэгушIуагъэх, щытхъу тхылъхэр, медальхэр къаратыжьыгъэх.\nПредыдущая В Адыгее на благоустройство скверов и дворов направят 137,6 млн. рублей\nСледущая Гугъэм уегъэлъэшы


Препарат Сагриппин гомеопатический: инструкция по применению, цена, описание.\nАнгинит-ГФ: инструкция по применению, цена, описание.\nАллергоит-ГФ: инструкция по применению, цена, описание.\nГаморин: инструкция по применению, цена, описание.\nЦистоит-ГФ: инструкция по применению, цена, описание.\nАллиум сативум: инструкция по применению, цена, описание.