ЯпсэукIэ амалхэр нахьышIу ашIынхэ алъэкIыщт | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъан 2014 — 2017-рэ илъэсхэм ыкIи 2020-рэ илъэсым нэс ателъытэгъэ гухэлъ гъэнэфагъэ зиIэ федеральнэ программэу «Къуаджэм зыпкъ итэу хэхъоныгъэхэр ышIынхэр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу Адыгеим Iоф щызышIэрэ специалист ыкIи унэгъо ныбжьыкIэ 14-мэ атефэрэ псэупIэ сертификатхэр тыгъуасэ аритыжьыгъэх.\nПрограммэм игъэцэкIэн сомэ миллион 14,8-рэ пэIуагъэхьагъ, а мылъкумкIэ унэгъо ныбжьыкIэхэм ыкIи специалистхэм псэупIэ ашIын е ащэфын амал яIэщт. Ахэм гъэсэныгъэм ыкIи псауныгъэр къэухъумэгъэным ясистемэхэм, агропромышленнэ комплексым Iоф ащашIэ. Ахъщэу къаратыгъэр унагъом ис пчъагъэм елъытыгъ.\nГушIогъо зэхахьэм хэлэжьагъэх министрэхэм я Кабинет хэтхэр. АР-м и ЛIышъхьэ Iофтхьабзэм пэублэ псалъэ къыщишIызэ, федеральнэ программэм хэлэжьэгъэ ыкIи сертификатхэр къызфагъэшъошэгъэ пстэуми игуапэу къафэгушIуагъ. Программэм Iоф зишIэрэм къыщегъэжьагъэу республикэм ис специалист ыкIи унэгъо ныбжьыкIэ 272-мэ псэукIэ амалэу яIэхэр нахьышIу ашIынхэ зэралъэкIыгъэр игуапэу къыхигъэщыгъ. ШIуагъэ къэзытырэ мыщ фэдэ программэхэм илъэс пчъагъэ хъугъэу Адыгеир чанэу зэрахэлажьэрэр кIигъэтхъыгъ, къэзытхырэр «Адыгэ Макъ».\n— Республикэм хэхъоныгъэхэр ешIых, ыпэкIэ лъэкIуатэ. Мы аужырэ илъэсхэр пштэхэмэ, тишъолъыр псэолъэкIэ 350-рэ щытшIыгъ. Ахэр гурыт еджапIэх, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэх, фельдшер-мамыку IэзапIэх, нэмыкIых. Амалэу тиIэм елъытыгъэу, социальнэу мыухъумэгъэ цIыфхэм IэпыIэгъу тызэрафэхъущтым тыпылъ. ТиIофшIэнкIэ пшъэрылъ шъхьаIэу зыфэдгъэуцужьырэр республикэм щыпсэурэ нэбгырэ пэпчъ щыIэкIэ-псэукIэ тэрэз иIэныр ары. Непэрэ зэхахьэм къекIолIэгъэ ныбжьыкIэхэм бэкIэ тышъущэгугъы, сыда пIомэ тинеущырэ мафэ шъоры лъызыгъэкIотэщтыр. Унагъохэм къарыхъухьэрэ сабыйхэм япчъагъэ нахьыбэ хъунми мэхьанэшхо иI. Зисэнэхьат хэшIыкIышхо фызиIэ специалистхэу тикъуаджэхэм Iоф ащызышIэщтхэр непэ тищыкIагъэх, ахэм шъо зэу шъуащыщ, — къыIуагъ ТхьакIущынэ Аслъан къэзэрэугъоигъэхэм закъыфигъазэзэ.\nПсэупIэ сертификатхэр зэратыжьыгъэхэм ащыщхэр нэужым къэгущыIагъэх, сыд фэдэрэ лъэныкъокIи IэпыIэгъу къафэхъухэрэ АР-м и ЛIышъхьэ, министрэхэм я Кабинет, профильнэ министерствэхэм афэрэзагъэх. Программэм ишIуагъэкIэ гухэлъэу яIэхэр щыIэныгъэм щыпхыращынхэ амал яIэ зэрэхъугъэр ахэм къаIуагъ. ЫпэкIэ къызэрэхэдгъэщыгъэу, программэм Iоф зишIэрэм къыщегъэжьагъэу специалист 272-мэ япсэукIэ амалхэр нахьышIу ашIынхэ алъэкIыгъ.\nМыщ къыдыхэлъытагъэу газрыкIопIэ километрэ 343-рэ ыкIи псырыкIопIэ километрэ 292-рэ республикэм щагъэпсыгъ.\nДжащ фэдэу фельдшер-мамыку IэзэпIэ 28-рэ, культурэм и Унэ ыкIи зы гурыт еджапIэ ашIыгъэх. УФ-м мэкъу-мэщымкIэ и Министерствэ зэзэгъыныгъэу дашIыгъэм диштэу 2016-рэ илъэсми мы IофшIэныр лъагъэкIо-тэщт, пшъэрылъэу зыфагъэуцужьыгъэхэр зэшIохыгъэ хъунхэм анаIэ тырагъэтыщт.\nТаксихэр зыфэдэщтыр Адыгеим щагъэнэфагъ →


«Ижьау тычIэтэу тэпсэу» — Адыгэ макъ\n«Ижьау тычIэтэу тэпсэу»\nРедактор 28.08.2017 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\n— Тятэ джыри къытхэтым фэдэу игугъу тэшIы, ар зэрэщымыIэжьым джыри теуцолIагъэп, — аIо Налбый исабыйхэм. — ТицIыкIугъом къыщегъэжьагъэу тятэ шъхьэкIэфэшхо фытиIэу тянэ тигъэсагъ. Ащ ыIорэм тыблэкIынэу щытыгъэп. Ащ псынкIэу теуцолIэгъагъ, сыда пIомэ тятэ ыIуагъэр ренэу тэрэзэу къычIэкIыщтыгъ. «Сэ сIуагъэр сIуагъэшъ» ыIощтыгъэп, тызэдегупшысэнэу, зы кIэух тыкъыфэкIонэу ренэу ыIощтыгъ. Тятэ лъэшэу тыфэраз, тэр-тэрэу тегупшысэным, кIэух тэрэзым тыкъыфэкIоным тызэрэфигъэсагъэм пае.\nАу зэпстэури псынкIэу тыухыгъэ. ЩыIэныгъэм иIудэнакIэ зэпычыгъэ хъугъэ, зыгорэм тигъэпцIагъэу, къумалыгъэ къыддызэрихьагъэу къытшIошIыгъ. Ар а лъэхъаныр ары. Джы икъу фэдизэу къэтымыухъумагъэу, икъу фэдизэу уасэ фэтымышIыгъэу, тышъхьамысыгъэу къытшIошIэу тэпсэу. Тидунай ибэ хъугъэ, ау итхылъхэр щыIэх. Игупшысэхэр, ишIулъэгъу, ихьалэлныгъэ, иIушыгъэ, иосыетхэр ахэм ахэлъых — зэкIэри ахэлъ.\n— Сишъхьэгъусэ ишIуагъэкIэ цIыф Iушхэм, цIыф гъэшIэгъонхэм сядэIунэу синасып къыхьыгъ. — еIо Жаннэ. — Типчъэхэр ренэу зэIухыгъагъэх, «Мыщ нахь сыщэгупсэфы» аIощтыгъ Налбый иныбджэгъухэм ащыщыбэхэм. Ежь зэрыхьанэу анахь зыфэягъэр Хъут Щамсэдинэ иунэрэ сэ сшэу Аслъан адэжьрэ. Ахэм лъэшэу афэщэгъагъ. Хьагъундэкъо Хьамедэ лъэшэу къыфэщагъэу щытыгъ. Сщыгъупшахэрэп Налбый дунаим зехыжьым къызыфэтхьаусыхэжьынхэу къэуцугъэ Къуекъо лIакъом щыщ лIыхэм ар къазэрахэуцогъагъэр…\n— Илъэс 70-р гъашIэмкIэ зи арыхэп. Налбый ренэу ныбжь иIэм фэдэу къысшIошIыщтыгъ.\n— Ары, ицIыкIугъом, икIэлэгъум къыщегъэжьагъэу гъашIэ къыгъэшIэгъахэ фэдагъ, — еIо Жаннэ. — ИцIыкIугъом Налбый янэжъ дэжь чэщым къэтынэу агъэкIожьыщтыгъ. КIалэм къыгурыIощтыгъэп бын Iужъушхом хэкIэу ащ пчыхьэ къэс зыкIэкIожьын фаер. ЗыдэкIожьырэ унэм рэхьатныгъэу илъым, зы макъэ зэримыIукIырэм кIэдэIукIэу бэрэ къыхэкIыщтыгъ. Ишэн уцунымкIэ ащ мэхьанэ иIэгъэнкIи хъун.\n— Илъфыгъэхэм зэкIэми ятэ ишэн къахафэми, анахь фэдэр хэт?\n— Зарэ анахь фэд. Ятэ фэдэу шъабэ, къыIорэр макIэ. ТхьагъэпцIыгъэ ышIэрэп, ишIошI занкIэу къеIо. Ятэ зэлIэм, ащ анахь къин къыщыхъугъ. Угъымэ къэхъужьыщтмэ, джыри мэгъы, тэгъы. ТиунагъокIэ зыгорэ тшIэным ыпэкIэ Зарэ теупчIыжьы. Бэлэ бэрэ еIо «Давай сначала у Зары спросим» еIошъ. Мэфэ 40-р текIыгъэ къодыеу Зарэ икандидатскэ IофшIагъэ къыгъэшъыпкъэжьын фаеу хъугъэ. Ау ар зыми фэежьыгъэп, ренэу гъыщтыгъ, «хэт джы ар ищыкIэгъэжь, пап ары фэягъэр» ыIощтыгъ. Арэу щытми, «уятэ зэкIэри къелъэгъу» тIозэ дгъэкIуагъэ ыкIи къыгъэшъыпкъэжьыгъ.\n— Тхьауегъэпсэу, Жанн, гущыIэгъу укъызэрэтфэхъугъэмкIэ, уилъфыгъэхэм Тхьэм уадегъэтхъэжь.\nЗысщыхьажьмэ — сфэбгъузагъ.\nШъорышъ — хэт къысэупчIыгъ?\nАу сызэлIэм — сэгъэшIагъо —\nСипыйхэр арых сигъашIэ къэсэзгъэхьыгъэр,\nПредыдущая Советскэ Союзым и ЛIыхъужъэу Нэхэе Даутэ ыныбжь илъэсишъэ зэрэхъурэм ипэгъокI\nСледущая Районым хэхъоныгъэхэр ышIынхэм анаIэ тет


МэфэкI шIыкIэм тетэу къызэIуахыгъ МэфэкI шIыкIэм тетэу къызэIуахыгъ » Шапсугия - История, культура, традиции адыгов-шапсугов\nМэфэкI шIыкIэм тетэу къызэIуахыгъ МэфэкI шIыкIэм тетэу къызэIуахыгъ\nСатыушIыпIэ-зыгъэпсэфыпIэ гупчэу «Мыекъуапэ Молл» зыфиIорэр мы мафэхэм къызэIуахыгъ. СатыушIыпIэ-зыгъэпсэфыпIэ гупчэу «Мыекъуапэ Молл» зыфиIорэр мы мафэхэм къызэIуахыгъ.\nСатыушIыпIэ-зыгъэпсэфыпIэ гупчэу «Мыекъуапэ Молл» зыфиIорэр мы мафэхэм къызэIуахыгъ.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ипшъэрылъкIэ мыщ фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэм хэлэжьагъэх Адыгеим и Премьер-министрэу Александр Наролиныр, министрэхэм я Кабинет хэтхэр, шъолъырым ибизнес-сообществэ илIыкIохэр. ХьакIэхэм къапэгъокIыгъэх мы проектым иинвесторэу пшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «Мыекъопэ пивэшI заводым» игенеральнэ пащэу Пэнэшъу Къэплъан, «Lenta Ltd» зыфиIорэм иоперационнэ пащэу Эдвард Деффингер, нэмыкIхэри.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, илъэситIукIэ узэкIэIэбэжьымэ Шъачэ щыкIогъэ экономическэ форумым АР-м иминистрэхэм я Кабинетрэ Мыекъопэ пивэшI заводымрэ инвестиционнэ IофшIэным ылъэныкъокIэ зэзэгъыныгъэ зэдашIыгъ. Ащ къыдыхэлъытагъэу гупчэу «Мыекъуапэ Молл» зыфиIорэр ашIыгъ. Проектым игъэцэкIэн зэкIэмкIи сомэ миллиард 1,1-рэ фэдиз пэIухьагъ. Машинэхэр зыдагъэуцун алъэкIыщт чIыпIэ 760-рэ агъэпсыгъ. Джы мыщ нэбгырэ 200 фэдизмэ Iоф щашIэ, тапэкIэ а пчъагъэр 220-м нагъэсынэу ары.\nМэфэкI Iофхьабзэм Александр Наролиным пэублэ псалъэ къыщишIызэ, Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ыцIэкIэ къэзэрэугъоигъэхэм, мэхьанэшхо зиIэ проектыр зыгъэцэкIэгъэ инвесторым къафэгушIуагъ. Нэужым гущыIэр зыштэгъэ Пэнэшъу Къэплъан проектым игъэцэкIэн иедзыгъохэм къатегущыIагъ, республикэм ипащэхэу сыд фэдэрэ лъэныкъокIи IэпыIэгъу къафэхъугъэхэм афэрэзагъ. Ащ фэдэ екIолIакIэм ишIуагъэкIэ къызэIуахырэ гупчэм иинфраструктурэ зэрифэшъуашэу зэтегъэпсыхьагъэ, Iоф щызышIэ зышIоигъохэм ящыкIагъэр аIэкIэлъ хъугъэ.\nКомплексышхоу ашIыгъэм квадратнэ метрэ мин 15,5-м ехъу илъ, ащ ызыныкъом ехъур пшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «Лентэм» еубыты. «Мыекъуапэ Молл» зыфиIорэм къекIуалIэхэрэ щэфакIохэм апае дунаим щызэлъашIэхэрэ брендхэм, гъомылапхъэхэм ящэн фэгъэзагъэхэ организациехэм ятучанхэм, социальнэ аптекэмэ япчъэхэр зэIухыгъэх.\nАР-м и Правительствэ и Тхьаматэ зэрилъытагъэмкIэ, республикэм щыпсэухэрэр зыщыщэфэщтхэ ыкIи яуахътэ зыщагъэкIощт чIыпIэу мы гупчэр хъун ылъэкIыщт. Ащ пае ищыкIэгъэ пстэури IэкIэлъ, зыдэщыт чIыпIэм унэсынкIи Iэрыфэгъу.\n— ТицIыфхэм ящыIакIэ нахьышIу хъуным тылъыплъэн фае, ащ фэдэ пшъэрылъ къытфегъэуцу АР-м и ЛIышъхьэ. Ар гъэцэкIэгъэным кIуачIэу тиIэр етхьылIэщт. «Мыекъуапэ Молл» зыфиIорэ гупчэр зыдэщытым нэмыкI псэуалъэхэр щыдгъэпсынхэ гухэлъ тиI. ЦIыфхэр зыщыщэфэнхэ ыкIи гупсэфэу зызщагъэпсэфын алъэкIыщт чIыпIэу мыр хъун фае. Ар зэшIохыгъэ зэрэхъущтыми сицыхьэ телъ, — къыIуагъ Александр Наролиным.\nСатыушIыпIэ гупчэр мэфэкI шIыкIэм тетэу къызызэIуахым ыуж къэзэрэугъоигъэхэр ащ чIэхьагъэх, ыкIоцIкIэ зэрэзэтегъэпсыхьагъэр зэрагъэлъэгъугъ. Урысыем ишъолъыр зэфэшъхьафхэм, ащ хэхьэ Адыгейри, къащадагъэкIхэрэ продукциехэр мыщ телъых. Республикэм итовар 60-м ехъу гупчэм хахьэхэрэ тучанхэм атеплъэгъощт: хьалыгъур, къое зэфэшъхьафхэр, щэм хэшIыкIыгъэ продукциер, псы IэшIухэр, нэмыкIхэри.\nГипермаркетэу «Лентэм» къыщыгъэлъэгъогъэ чIыпIэ продукциехэм япчъагъэ джыри хэгъэхъогъэн зэрэфаер Адыгеим и Премьер-министрэ къыIуагъ. Мыщ фэдэ проектхэм ягъэцэкIэн ишIуагъэкIэ бюджетым къихьэхэрэ хэбзэIахьхэм, IофшIэпIэ чIыпIэхэм япчъагъэ хэхъо. Джащ фэдэу предпринимательствэ цIыкIум ыкIи гурытым хэхъоныгъэхэр ашIынхэм, административнэ пэрыохъухэр дэгъэзыжьыгъэнхэм республикэм ипащэхэм анаIэ тет, ащкIэ зэшIуахырэр бэ.\nРеспубликэм итворческэ купхэм къагъэхьазырыгъэ программэм мэфэкI зэхахьэр къыгъэбаигъ.


АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ къеты — Адыгэ макъ\nАР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ къеты\nСтатистикэм къызэритырэмкIэ, 2020-рэ илъэсым иятIонэрэ мэзищ АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ нэбгырэ 584-мэ зыкъыфагъэзагъ, ахэм ахэтых объединение зэфэшъхьафхэм ялIыкIохэр ыкIи юридическэ цIыфхэр.\nАР-м и МВД исайтэу (www.01.мвд.рф) зыфиIорэмкIэ закъыфэзгъэзагъэхэм япчъагъэ 160-рэ мэхъу.\nНахьыбэу цIыфхэм зызфагъэзагъэхэр Урысыем и МВД иотделэу Мыекъуапэ щыIэм (276-рэ), Тэхъутэмыкъое районым (193-рэ) ыкIи Мыекъопэ районымкIэ (115-рэ) арых.\nХабзэ зэрэхъугъэу, цIыфхэр нахьыбэу АР-м и Къэралыгъо автоинспекцие иIофшIэн зыфэдэм зыщагъэгъуазэ. Уахътэу зигугъу къэтшIыгъэм къыриубытэу къулыкъум тхылъ 403-рэ къыIэкIэхьагъ.\nГъогогъу 14-рэ Адыгеим щыпсэухэрэм ыкIи хьакIэу къэкIуагъэхэм рэзэныгъэ тхыгъэхэмкIэ полицием иIофышIэхэм закъыфагъэзагъ.\nШъугу къэтэгъэкIыжьы, коронавирус узыр цIыфхэм зэпамыхыным фэшI 2020-рэ илъэсым гъэтхапэм и 27-м къыщегъэжьагъэу Урысыем хэгъэгу кIоцI къулыкъум иуполномоченнэ пащэхэм УФ-м ицIыфхэр, IэкIыбым къикIыгъэхэр зэрэрагъэблагъэхэрэр охътэ гъэнэфагъэкIэ къызэтырагъэуцуагъ.\nВодитель 26-рэ ешъуагъэу къаубытыгъэх\nБэдзэогъум и 6-м къыщегъэжьагъэу и 12-м нэс Адыгеим игъогухэм хъугъэ-шIэгъэ 12 къатехъухьагъ, нэбгыри 7-мэ шъобжхэр атещагъэхэ хъугъэ. Мы уахътэм къыриубытэу аварие 79-у Адыгеим игъогухэм къащыхъугъэхэм зыпари ахэкIодагъэп.\nАдыгеим и Къэралыгъо автоинспекцие къызэритыгъэмкIэ, хъугъэ-шIэгъэ 23-м лъапсэ афэхъугъэр апэ кIощтыр зэрамыгъашIэу чэзыур зэраукъуагъэр ыкIи 17-р — гъогурыкIоным ишапхъэхэр зэраукъуагъэхэр арых. АвтомобилитIум азыфагу илъ гъогууанэр зэраукъуагъэм къыхэкIэу 14, автотранспорт щытым еутэкIыгъэхэу хъугъэ-шIэгъэ 13, ащ нэмыкIэу гъогогъуи 6-рэ лъэсрыкIор тыраутыгъэу агъэунэфыгъэх.\nЫпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ уахътэм къыриубытэу гъогурыкIоным ишапхъэхэр гъогогъу 2274-рэ аукъуагъэхэу Къэралыгъо автоинспекцием иподразделениехэм къыхагъэщыгъэх. Ешъуагъэу автомобилыр зезыфэщтыгъэ водитель 26-мэ административнэ пшъэдэкIыжь атыралъхьагъ. Мыщ фэдэ хъугъэ-шIагъэхэр нахьыбэу зыщагъэунэфыгъэхэр Мыекъуапэ ыкIи Тэхъутэмыкъое районыр арых.\nГъогурыкIоным ишапхъэхэр зыукъогъэхэ лъэсрыкIо нэбгыри 151-мэ административнэ протоколхэр афызэхагъэуцуагъэх. Инспекцием икъулыкъушIэхэр водительхэм ыкIи лъэсрыкIохэм закъыфагъазэ гъогум сакъыныгъэрэ Iэдэбрэ къыщызхагъэфэнэу, гъогурыкIоным ишапхъэхэр амыукъонхэу.\nИпчъагъэкIэ бэу къаIахыгъ\nПрофилактическэ Iофтхьабзэу «Iушъхьэ-2020-рэ» зыфиIорэм изэхэщэн лъагъэкIуатэзэ наркотикхэр хэбзэнчъэу амыгъэзекIонхэм лъыплъэгъэнымкIэ Урысыем хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ иподразделениеу Мыекъуапэ щыIэм къэбар къыIэкIэхьагъ ыпэкIэ хьапс зытелъыгъэ хъулъфыгъэу илъэс 36-рэ зыныбжьым хэбзэнчъэу наркотикыр къыригъэкIокIэу.\nКъулыкъушIэхэм Мыекъуапэ щыпсэурэ хъулъфыгъэм иунэ къызалъыхъум, наркотик зыхэлъ къэкIырэ уц гъугъэ щыхьагъэхэр къырагъотагъэх.\nЭксперт-криминалистхэм ушэтынэу ашIыгъэхэм къызэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, къырахыгъэр кIэпэу къычIэкIыгъ. Ащ ихьылъагъэ грамм 430-м ехъущтыгъэ, хэбзэгъэуцугъэм къызэригъэнафэрэмкIэ, а пчъагъэр бэ хъухэрэм ахалъытэ. Джащ фэдэу хэбзэухъумакIохэм къычIагъэщыгъ хъулъфыгъэм кIэпыр ежь ищагу къызэрэщигъэкIыщтыгъэр. Игъунэгъухэм ашIуигъэбылъызэ, гъэфэбапIэ ышIыгъэу, куандэ 80 фэдиз къыгъэкIыщтыгъ.\nАщ уголовнэ Iоф къыфызэIуахыгъ, джащ фэдэу хъулъфыгъэр нэмыкI бзэджэшIагъэхэм ахэщагъэмэ ауплъэкIу.\nУФ-м и Уголовнэ кодекс къызэригъэнафэу «ЧIыфэ къыIихыным ылъэныкъокIэ гъэпцIагъэ зыхэлъ бзэджэшIагъэ зезыхьан гухэлъ зиIагъэм ехьылIагъ» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу Адыгеим иполицие уголовнэ Iоф къызэIуихыгъ.\nАщ лъапсэ фэхъугъэр Тэхъутэмыкъое районым щыпсэурэ илъэс 47-рэ зыныбжь хъулъфыгъэм банкым чIыфэ къыIихынымкIэ документ нэпцIхэр зэришIыгъэхэм епхыгъэу АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ Урысыем щынэгъончъэнымкIэ ифедеральнэ къулыкъу ишъолъыр ГъэIорышIапIэ игъусэу зэхищэгъэ уплъэкIун Iофтхьабзэр ары.\nХэбзэухъумэкIо къулыкъухэм зэрагъэунэфыгъэмкIэ, 2018-рэ илъэсым шышъхьэIум хъулъфыгъэр Тэхъутэмыкъое районым ит банк горэм зыфигъэзагъ сомэ миллиони 2,8-м ехъу чIыфэ къыIихы шIоигъоу.\nХъулъфыгъэм ышIэзэ тхылъ нэпцIхэр ыгъэхьазырхи, финанс организацием ритыгъ. Ау документхэм ягъэхьазырын ыкIэм нигъэсын ылъэкIыгъэп.\nАщ итхылъхэр зауплъэкIухэм ыгъэпцIэнхэ гухэлъ зэриIагъэр хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм къыхагъэщыгъ.\nМы уахътэм ехъулIэу уголовнэ Iофым изэхэфын макIо.\nПIалъэм диштэу Урысыем и МВД иотделэу Мыекъуапэ щыIэм административнэ пшъэдэкIыжь зытыралъхьагъэхэр зычIэс хэушъхьафыкIыгъэ чIыпIэм межведомственнэ зэхэубытэгъэ уплъэкIунхэр щыкIуагъэх.\nАщ хэлэжьагъэх лъыплъэн къулыкъум, мэшIогъэкIосэ инспекцием ыкIи Роспотребнадзорым ялIыкIохэр. Отставкэм щыIэ милицием иполковникэу Николай Киселевыр министерствэм епхыгъэу Iоф зышIэрэ Общественнэ советым ыцIэкIэ ащ хэлэжьагъ.\nIофтхьабзэм изэхэщэнкIэ мурадэу яIагъэр хэушъхьафыкIыгъэ приемникым чIэсхэм щыIэкIэ амалэу яIэхэм защагъэгъозэныр ыкIи ахэм фитыныгъэу яIэхэр аукъохэмэ уплъэкIугъэныр ары. Джащ фэдэу зэрагъашхэхэрэм ыкIи медицинэ IэпыIэгъу зэрарагъэгъотырэм иIофыгъохэм лIыкIохэр акIэупчIагъэх.\nХэушъхьафыкIыгъэ приемникым ипащэу Александр Шевляковым подразделением иIофшIэн зыфэдэм, ащ чIэсхэм фитыныгъэу ыкIи пшъэрылъэу яIэхэм хьакIэхэр щигъэгъозагъэх.\nЛIыкIохэм приемникыр къаплъыхьагъ ыкIи алъэгъугъэм осэшIу фашIыгъ. Общественнэ советым илIыкIоу Н. Киселевым къызэриIуагъэмкIэ, мыщ фэдэ Iофтхьабзэхэм язэхэщэн мэхьанэшхо иI, сыда пIомэ хэгъэгу кIоцI къулыкъум иучреждениехэр зэрэзэтегъэпсыхьагъэхэр, яIофшIэн зыфэдэр нафэ къыпфашIы.\nПредыдущая ЕшIэгъоу яIэщтхэр гъэшIэгъоных\nСледущая Шъхьадж ынэтIэгу итхагъэр


Ти ЛIышъхьэ кIэщакIо афэхъугъ — Адыгэ макъ\nТи ЛIышъхьэ кIэщакIо афэхъугъ\nРедактор 15.05.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ыгъэнэфэгъэ шIухьафтынхэм якъыдэхын фэгъэхьыгъэ ешIэгъухэр шахматхэмкIэ Мыекъуапэ щыкIуагъэх. Республикэм физкультурэмкIэ ыкIи спортымкIэ и Комитет, Адыгеим шахматхэмкIэ и Федерацие зэнэкъокъум кIэщакIо фэхъугъэх. ЗэIукIэгъухэм ясудья шъхьаIэу, дунэе арбитрэу Артем Ахметовыр Москва къикIыгъ. Ащ къызэрэтиIуагъэу, зэнэкъокъум нэбгырэ 39-рэ хэлэжьагъ. Урысыем ишъолъыри 10-мэ ялIыкIохэр Мыекъуапэ щызэIукIагъэх. ЕшIэгъухэр гъэшIэгъонэу кIуагъэх.\n«Блиц» зыфиIорэ зэнэкъокъум Новороссийскэ щыщэу Никита Петровым апэрэ чIыпIэр къыщыдихыгъ. Очко 11-м щыщэу 9-р къыхьыгъ. Ставрополь краим щыпсэу-\nрэ Артур Габриелян я 2-рэ чIыпIэр фагъэшъошагъ, очкоуи 9 ригъэкъугъэр. Новороссийскэ иешIакIоу Антон Демченкэми очкоуи 9 ригъэкъугъ, ащ я 3-рэ чIыпIэр къыдихыгъ.\nВетеранхэм язэIукIэгъухэри зэнэкъокъум къыщыдалъытагъэх. Тэхъутэмыкъое районым щыпсэурэ Хьагъур Нухьэ иIэпэIэсэныгъэ къыхагъэщи, хэушъхьафыкIыгъэ шIухьафтын фашIыгъ.\n— НыбжьыкIэхэм ягъэсэн сыфэгъэзагъэу Iоф сэшIэ, — къытиIуагъ Хьагъур Нухьэ. — Ветеранхэм щысэ атырахызэ зэIукIэгъухэм кIэлэеджакIохэр зэрахэлажьэхэ-\nрэм фэшI сэгушIо.\nРостов хэкум илIыкIоу Артемий Данченкэр ныбжьыкIэхэм нахь къахэщыгъ, шIухьафтын фашIыгъ.\nАдыгэ Республикэм щыщхэр зэнэкъокъум зэрэхэлэжьагъэхэр зэхэщакIохэм зэфахьысыжьыгъэх. Мария Пивоваровам очкоуи 6 къыдихи, апэрэ чIыпIэр купым щыфагъэшъошагъ. Лъэцэр Джульетти зэхэщакIохэм къыхагъэщыгъ.\n— Зэнэкъокъум изэхэщэнкIэ IэпыIэгъу къытфэхъугъэхэ Дэгужъые Мурат, Долэ Долэтбый, нэмыкIхэм тафэраз, — къытиIуагъ республикэм шахматхэмкIэ и Федерацие итхьаматэу, зэнэкъокъум ипащэу Юрий Мешалкиным. — Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат бэмышIэу къытIукIагъ, шахматхэмкIэ зэнэкъокъу гъэшIэгъонхэр зэрэзэхатщэхэрэм фэшI къытщытхъугъ.\n— Мыекъуапэ тыгу рихьыгъ, шахматхэмкIэ ешIапIэм изытет лъэшэу тигъэрэзагъ. Мыекъуапэ щыкIогъэ зэIукIэгъухэм электрон шIыкIэм тетэу шахмат ешIэным пыщагъэхэр Англием, Испанием, Урысыем щяплъыгъэх. Ар кIэу дгъэфедэрэмэ ащыщ. Адыгеим хэгъэгу ыкIи дунэе зэIукIэгъухэр щызэхэтщэнхэ тлъэкIыщт. Республикэм и ЛIышъхьэ ишIуагъэкIэ зэнэкъокъу иныр Мыекъуапэ щызэхэтщагъ, — къытиIуагъ дунэе арбитрэу Артем Ахметовым.\nПредыдущая Къафэнагъэр зэIукIэгъу тIурытIу


дэхьагъ - это... Что такое дэхьагъ?\n1. зашел, -а, -о; заехал, -а, -о\nЩагум, чылэм, къалэм, кIэим, пэмыкIым лъэсэу дэхьагъ\n2. проник, -ла, -ло\nПсыр щагум дэхьагъ\nСмотреть что такое "дэхьагъ" в других словарях:\nдэбыбагъ — (дэбыбэ) лъым. залетел, а, о (в) Быбызэ дэхьагъ Чэтыр хатэм дэбыбагъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nдэкIошъагъ — (дэкIуашъэ) лъым. прокрался, лась, лось (в) Шъэфэу дэхьагъ ТыгъуакIор чэщым щагум дэкIошъагъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nдэлъэдагъ — (дэлъадэ) лъым. вбежал, а, о (в), забежал, а, о 1. Чъэзэ дэхьагъ Машинэр щагум дэлъэдагъ 2. ехьщ. Псыр щагум дэлъэдагъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nдэпшыхьагъ — (дэпшыхьэ) лъым. заполз, ла, ло (в) Цуахъозэ дэхьагъ Кэнаум дэпшыхьагъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nдэутысагъ — (дэутысэ) лъым. проник, ла, ло (в), (рассеянный, распыленный порошок, пыль) Утысэзэ дэхьагъ Хьаджыгъэр ящикым дэутысагъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nдэфэрзагъ — (дэфэрзэ) лъым. вбежал, а, о (в), заскочил, а, о (в) ПсынкIэу дэхьагъ КIалэр щагум дэфэрзагъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ\nдэцохъуагъ — (дэцуахъо) лъым. заполз, а, о (в) ЦIанлъэзэ дэхьагъ ДзэкIолIыр окопым дэцохъуагъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ


Зэгуцафэхэрэр шъхьэихыгъэу — Адыгэ макъ\nРедактор 09.08.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nУФ-м и Следственнэ комитет иследственнэ ГъэIорышIапIэу АР-м щыIэм пресс-конференциеу зэхищагъэм Даша Шопинам икIодыкIэ хъугъэм лъапсэ фэхъунхэ ылъэкIыщтхэр къыщаIуагъэх.\nИлъэс 16 зыныбжь пшъэшъэ Iэтахъом икIодыкIэкIэ телъхьэпIэ шъхьаIэу следовательхэм агъэнафэхэрэр ащ ылъэныкъокIэ бзэджэшIагъэ зэрахьагъэу е ар атыгъугъэу, мэзитIу хъугъэу зыдэщыIэр къыIон зэримылъэкIырэр ары.\n— Пшъэшъэжъыер зыщыкIодыгъэ мафэм ыуж следственнэ-оперативнэ куп зэхэтщагъ, ащ хэхьагъэх Следственнэ комитетым и Мыекъопэ къэлэ отдел икъулыкъушIэхэр. МыщкIэ хэбзэухъумакIохэм Iофышхо агъэцэкIагъ, непи ар лъагъэкIуатэ. Дашэ зэрыкIогъэ гъогур агъэунэфыгъ, ар зылъэгъугъэхэм адэгущыIагъэх, автомобильхэм атетхэ видеорегистраторхэм къэбархэу тыратхагъэхэр къытIэкIэхьагъэх, — къыIуагъ УФ-м и Следственнэ комитет иследственнэ ГъэIорышIапIэу АР-м щыIэм ипащэу Александр Глущенкэм.\nКIэлэеджакIор псыхъом хэфэн ылъэкIыщтэу апэ егупшысагъэх. Хэгъэгу кIоцI ыкIи ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ министерствэхэм ялIыкIохэр, волонтерхэр ягъусэхэу следовательхэм Шъхьэгуащэ инэпкъхэр къалъыхъугъэх, джащ фэдэу псычIэгъыри ауплъэкIугъ. Лъыхъон Iофыр нахь гъэпсынкIэгъэным фэшI Мыекъопэ ГЭС-м иканал псыр дагъэчъыгъ.\n— Дашэ псыхъо лъэныкъом ыгъэзагъэу къэбар щыIагъэп. Ау арэущтэу хъугъэ зыхъукIэ, лъыхъоным охътабэ ыхьын ылъэкIыщт, — къыIуагъ Александр Глущенкэм.\nАщ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, системэу «Къэлэ щынэгъончъэр» зыфиIорэм иIофшIэн зэригъэпсырэм ылъэныкъокIэ упчIэхэр къэуцугъэх. Пшъэшъэжъыер зэрыкIогъэ гъогум камерэхэу тетхэм ащыщхэм Iоф ашIэщтыгъэп, адрэхэм техническэ амалэу аIэкIэлъым уигъэрэзэнэу щытэп. ГъэIорышIапIэм игукъэкIыкIэ мы Iофыгъор щызэхафыщт Адыгеим и ЛIышъхьэ дэжь щызэхащэгъэ Координационнэ советым.\nМы илъэсым имэзих зыныбжь имыкъугъэхэр зыдэхъугъэхэр амышIэу хъугъэ-шIэгъэ 40 агъэунэфыгъ, охътэ кIэкIым къыкIоцI нэбгырэ 39-р къагъотыжьыгъ.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, Дарья Шопинар мы илъэсым жъоныгъуакIэм и 24-м кIодыгъэ. Аужырэу ар зыщалъэгъугъэр зыщеджэщтыгъэ Мыекъопэ лицееу N 34-р ары. Мафэм, сыхьатыр 12-м такъикъ 11-кIэ ежьагъэу еджапIэм къычIэкIыжьыгъ, ау унэм ыгъэзэжьыгъэп. Адыгэ къэралыгъо университетым волейболымкIэ тренировкэм кIонэу щытыгъ, ау ащи щалъэгъугъэп.\nДарья Шопинар илъэгагъэкIэ гурыт, ынэхэр уцышъох, ышъхьац фыжьышъу, ынапэ къыхэщэу лыпцIэхэр тетых. Гъончэдж шIуцIэ, джэнэ фыжь ыкIи гъуапэ зыпыт кофтэ шхъуантIэ щыгъыгъэх. Шъо плъыжьыр ыкIи ежьашъор зыхэдэгъэхэ Iалъмэкъыр ыIыгъыгъ.\nМыщ епхыгъэу уголовнэ Iоф къызэIуахыгъ. Непэрэ мафэм ехъулIэу лъыхъон Iофтхьабзэхэр зэрахьэх.\nПредыдущая Игорь Овчинниковыр агъэнэфагъ\nСледущая IофшIэныр лъагъэкIотэнэу пшъэрылъ къафишIыгъ


Home » Adyghe » 13 Romans » 12\nХристос тыгухэм арылъэу тызэрэзекІон фаер\nАрышъ, Тхьэм гукІэгъу къызэрэтфишІыгъэм пае, инэу сышъолъэІу: Тхьэм ыгу зэІурэ къурмэныпхъэ псаоу, къурмэныпхъэ лъапІэм фэдэу зешъут. Ары гурэ псэрэкІэ Тхьэр зэрэжъугъэлъэпІэн фаер. 2Мы лъэхъанэм ихабзэхэмэ шъукъыращэкІэу шъущымыт. Ау Тхьэм шъугухэм арылъхэр зэрерэхъокІых, шэнышІу шъуиІэным пае. Арэущтэу шъушІымэ, Тхьэр зыфаер къыжъугурыІощт,\n11:34-35 Еплъ Пегъымбар Исайас тхылъэу ытхыгъэм 40:13; Аюбэ икъэбар зэрыт тхылъым (Иов) 41:11.\nдэгъур зыфэдэри, Тхьэм ыгу зэІурэри, щыкІагъэ зимыІэ икъугъэр зыфэдэри къыжъугурыІощт.\n3Тхьэм ынэшІу сэ къызэрэсщифагъэм пае, шъуащыщэу хэти есэІо: узышІомышІыжь ыкІи зымыгъэин, шІошъхъуныгъэу Тхьэм о къыпфигъэшъошагъэм ишапхъэ тетэуи гурыІоныгъэкІэ зэплъыжь. 4Сыда пІомэ тпкъы щыщхэр бэ, ау ахэмэ зэкІэмэ Іофхэу ашІэхэрэр зэп. 5Джащ фэдэу тэри бэ тэхъу пэтми, Христос тыгухэм зэрарылъым пае, зы зыпкъы закъо тэхъу, хэт пэпчъи адрэхэм ащыщ. 6Тхьэм ынэшІу хэти къызэрэщифагъэм елъытыгъэу лъэкІыныгъэ зэфэшъхьафхэр тиІэх. Тхьэм игущыІэхэр зыгорэм ыгу къырилъхьэхэу, ахэр къыІонхэу лъэкІыныгъэ къыритыгъэмэ, а цІыфым шІошъхъуныгъэу иІэм тетэу Тхьэм игущыІэхэр къерэІох. 7ЦІыфхэм ишІуагъэ аригъэкІынэу Тхьэм зыгорэм лъэкІыныгъэ къыритыгъэмэ, а цІыфым ахэмэ ишІуагъэ арерэгъэкІ. ЦІыфхэм Іофхэр аригъэшІэнхэу Тхьэм зыгорэм лъэкІыныгъэ къыритыгъэмэ, а цІыфым Іофхэр арерэгъашІэх. 8ЦІыфхэр ыгъэгушхонхэу Тхьэм зыгорэм лъэкІыныгъэ къыритыгъэмэ, ерэгъэгушхох. ИІэр цІыфхэм адигощынэу Тхьэм зыгорэм лъэкІыныгъэ къыритыгъэмэ, игуапэу адерэгощ. Тхьэмэтэнэу Тхьэм зыгорэм лъэкІыныгъэ къыритыгъэмэ, егугъоу орэтхьамат. ЦІыфхэм гукІэгъу афишІынэу Тхьэм зыгорэм лъэкІыныгъэ къыритыгъэмэ, гушІуагъокІэ гукІэгъу аферэшІ.\n9ШъуишІулъэгъуныгъэ шъыпкъэу орэхъу. Бзэджагъэм зыщышъудзый, дэгъугъэм ыуж шъуит. 103экъошхэм фэдэу шІу шъузэрэлъэгъу; шъушъхьэ зэрэшъулъытэрэм нахьи, адрэхэр нахь шъулъытэх. 11Гуетыныгъэшхо зижъугъэІэ зэпыт, Зиусхьаным шъуфэлэжьэным гурэ псэрэкІэ зешъут. 12Іофхэу шъузщыгугъыхэу, шъузпаплъэхэрэм шъуакІэгушІу. Гузэжъогъу шъухафэмэ, теубытэныгъэ зижъугъаІ. Тхьэм шъуелъэІу зэпыт. 13Тхьэм ицІыф лъапІэхэм щыкІагъэ яІэмэ, шъуадэІэпыІ. ХьакІэр жъугъэлъэпІэными шъупылъ.\n14Къин шъозыгъэщэчхэрэм Тхьэм ынэшІу къащифэнэу шъуелъэІу. Ары, сэІо, ахэмэ шъуямыбгэу, Тхьэм ынэшІу къащифэнэу шъуелъэІу. 15ГушІохэрэм шъуадэгушІу, гъыхэрэми шъуадэгъ. 16ШъуигупшысакІэ зы орэ-\nхъу. Зышъумыгъэпаг, цІыф цІыкІухэми ныбджэгъуныгъэ адэшъушІ. ШъузышІомышІыжь.\n17Зыгорэм ибзэджагъэ бзэджагъэкІэ шъупэмыгъокІыжь. ЦІыф пстэуми шІоу алъытэрэр зэрэшъушІэным ыуж шъуит. 18Амал иІэмэ, шъулъэкІыщтым фэдизкІэ цІыф пстэуми шъузэрагурыІоным ыуж шъуит. 19СилъапІэхэр, зыгорэм бзэджагъэ къышъуихмэ, бзэджагъэ ешъумыхыжь, ау Тхьэм цІыфым ибзэджагъэ рерэгъэпщыныжь, сыда пІомэ Зиусхьаным къызэриІорэр игущыІэ тхыгъэхэм арыт:* «ЦІыфхэм ябзэджагъэ языгъэпщыныжьыщтыр сэры, яфэшъуашэ язгъэгъотыжьыщт». 20Арэущтэу «Уипый мэлакІэ лІэмэ, гъашхэ, псыфалІэ лІэмэ, егъашъу; сыда пІомэ арэущтэу зыпшІырэм, шІомыкІ плъыгъэхэр ышъхьэ теплъхьащтых».* 21Бзэджагъэр зыптемыгъакІоу, шІушІэнымкІэ бзэджагъэм текІу.


Автор Тема: 5 рублей 2009г (Прочитано 2656 раз)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (860.78 кБ, 2976x1632 - просмотрено 136 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (121.78 кБ, 1000x664 - просмотрено 75 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (28.33 кБ, 395x400 - просмотрено 91 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (32.92 кБ, 400x400 - просмотрено 95 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (30.43 кБ, 400x396 - просмотрено 91 раз.)


Домбай цIыкIум зэрэIукIагъэхэр | Адыгэ Макъ\nДомбай цIыкIум зэрэIукIагъэхэр\nУрысые географическэ обществэм икъутамэу Адыгеим щыIэм ятфэнэрэу мыгъэ фотоэкспедицие чIыопс паркэу ТхьачIышхо щызэхищэгъагъ. Хабзэ зэрэхъугъэу, паркым иIофышIэхэри Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх.\nЭкспедицием хэтыгъэхэм мэзхэм ыкIи къушъхьэтхыхэм апхырыкIырэ лъэсгъогухэр къыхагъэщыжьыгъэх, цIыф къэуцупIэхэм ахэIэзыхьажьыгъэх, зыгъэпсэфакIохэр зэрэмыгъощэнхэу лъэсгъогухэм тамыгъэхэр ащагъэкIэжьыгъэх. Ахэм зэрэхагъэунэфыкIырэмкIэ, блэкIыгъэ илъэсхэм ялъытыгъэмэ, къэуцупIэхэм язытет нахьышIу хъугъэ.\nЗыгъэпсэфыгъо уахътэр къызщыблагъэрэм гъогухэри, чIыунэ зэхэпцагъэхэри, нэмыкI къэуцупIэхэри зыгъэцэкIэжьыхэрэм туристхэри, турфирмэхэм яIофышIэхэри къахэлэжьагъэх. Экспедицием хэтыгъэхэм къаIорэр пстэуми афэгъэзагъ: «ЗыгъэпсэфакIохэм зэ-\nкIэми агу къэдгъэкIыжьы тшIоигъу къакIухьэрэ чIыпIэхэр амыушIоинхэр, чIыопсым изытет зэщамыгъэкъоныр япшъэрылъэу зэрэщытыр. ЦIыфыр къызщыуцунэу ыкIи зызщигъэпсэфынэу мэзхэми, къушъхьэхэми ахашIыхьэрэ псэолъэ цIыкIухэм мэхьанэшхо яI. Ахэм зызэращагъэпсэфырэм фэшъхьафэу гузэжъогъу хэфэрэ цIыфым ыпсэ къагъэнэжьын алъэкIыщт, жьыбгъэм, чъыIэм, ощхым ащаухъумэщт. Шъусакъ, чIыопсыри зэщышъумыгъакъу».\nТхьачIышхор анахь чIыпIэ дахэу тиIэхэм ащыщ. ЧIыгу гектар 3705-рэ къызэлъеубыты, чIыопсым исаугъэтэу алъытэ, шъолъыр мэхьанэ иI. 1999-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу хабзэм къыгъэгъунэрэ чIыопс шъолъырхэм ахалъытагъ, Дунэе чIыопс кIэнэу «КъохьэпIэ Кавказыр» зыфиIорэм хэхьэрэ чIыпIэхэм ащыщ.\nМыщ цIыфхэм къыщакIухьаныр якIас, зыгъэпсэфакIохэр бэу къэкIох. ЗипчъагъэкIэ макIэ хъурэ псэушъхьэхэм паркым уащыIокIэ. Экспедицием хэтхэу ащ сурэтхэр къыщытезыхыгъэхэм домбай цIыкIу апэ къифэнэу янасып къыхьыгъ. Тхыгъэм хэт сурэтыр ащ техыгъ.\nЭкспедицием ипащэу Вадим Малышевым къыIотагъ:\n— Мафэ горэм чъыг тхьапэхэм тапхырыплъызэ тылъыкIуатэзэ, къытпэблэгъэ къушъхьэтхым тет домбай иныр тлъэгъугъэ. Ащ зэрэгумэкIырэр къыхэщыщтыгъ, чыжьэу IукIынэу фэягъэп. Тыкъэуцугъэу чъыг бырабэм ылъэпсэ гъумхэу зэхэкIыхьагъэхэм сынаIэ атесыдзагъ. СшIогъэшIэгъонэу фотоаппаратым зытIо-зыщэ сытеIункIагъ. Тесхыгъэм сызеплъыжьым, лъэшэу сыгушIуагъ. Сэ сынасыпышIуагъ ащ дэжьым! Чъыг лъапсэм дэжь домбай цIыкIоу мэфищ-плIы нахь зымыныбжьыр мыхъыеу щытыгъ.\nАр тымыгъэщтэнэу, цIыкIу-цIыкIоу тепшылIэу едгъэжьагъ. Ау ащ янэ «пыф-сыф» ригъаIоу, хъурэр ыгу зэрэримыхьырэр къытигъашIэу, табгъукIэ щыгъумытIымыщтыгъ. Тыкъызэтеуцуагъэу, къушъхьэтхым щыщ шъыпкъэ «зытшIыгъэу», дгъэшIагъозэ, домбай цIыкIум теплъыщтыгъ. Ежьыр нахь благъэу къытэкIуалIэу ригъэжьагъ, мары блэгъэ дэдэ къэхъугъ. ПIэ пщэимэ унэсынэу зыщыхъурэм сыкъэтэджи, сIэгушъохэр зэтезгъэуагъэх. Ащ къыгъэщтагъэу, ылъэкъо псыгъохэмкIэ кIырыугъ, янэ зыдэщыIэ лъэныкъомкIэ зигъэзэжьи, чъыгхэм ахэхьажьыгъ.\nСыфэягъэп ар цIыфхэм къясэнэу, къэхъумэ, ар ахэм анахьи бэкIэ нахь къарыушIо хъущт, ау цIыф закъор ары зыщыщынэнэу дунаим тетыри. Тэри зыкъэтшIэжьыгъ ыкIи тыкъэтэджыжьыгъ. Хэти игъогу техьажьыгъ…


Адыгеимрэ Казахстанрэ зэгъусэх | Адыгэ Макъ\nАдыгеимрэ Казахстанрэ зэгъусэх\nАвтор: Редакция\t/ 17.05.2018\t/ КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nХудожественнэ гъэсэныгъэмкIэ лъэхъанэу тызыхэтым гумэкIыгъоу тиIэхэм, Iофхэр тапэкIэ лъагъэкIотэнхэм фэшI щыкIагъэхэр зэрэдагъэзыжьыщтхэм, нэмыкIхэм яхьылIэгъэ зэхахьэ тыгъуасэ Мыекъуапэ щыкIуагъ. Культурэм, искусствэм яIофышIэхэм зэгъэпшэнхэу ашIыгъэхэм язэфэхьысыжьхэр къызэрыкIохэп.\n— Адыгэ Республикэм искусствэхэмкIэ икIэлэцIыкIу еджапIэу Лъэцэрыкъо Кимэ ыцIэ зыхьырэм ипащэу Андзэрэкъо Марзыет Iофтхьабзэр зэрищагъ. Зэхахьэр нахь гъэшIэгъон къэзышIыгъэр Адыгэ Республикэмрэ Казахстанрэ лъэпкъ искусствэм фэгъэхьыгъэ егъэджэныр зэрэзэхащэрэм зэрэтегущыIагъэхэр ары.\nТехникэм хэпшIыкIэу зеушъомбгъу. Адыгеимрэ Казахстанрэ эфирым итхэу занкIэу зэдэгущыIагъэх. Казахстан икъалэу Астана искусствэхэмкIэ икIэлэцIыкIу еджапIэу N 1-м иеджакIохэр, кIэлэегъаджэхэр тлъэгъухэзэ яеплъыкIэхэм защыдгъэгъозагъ.\nИскусствэхэмкIэ Казахстан илъэпкъ университет икафедрэ ипащэу, искусствоведениемкIэ кандидатэу, профессорэу, искусствэхэмкIэ Казахстан изаслуженнэ IофышIэу Гульнара Альпеисовам къызэриIотагъэмкIэ, лъэпкъ искусствэм изэгъэшIэн мэхьэнэ ин ратэу заублэжьыгъэр 1991-рэ илъэсым ыуж.\nГ. Альпеисовам къызэриIуагъэмкIэ, 1917-рэ, 1936-рэ илъэсхэм искусствэхэмкIэ егъэджэныр зэрэзэхащэщтым пылъхэу гъэхъагъэхэр ашIыщтыгъэх. Советскэ Союзым Казахстан зыхэтыгъэ уахътэм опытэу яIэ хъугъагъэм къыфагъэзэжьы.\nЛъэпкъ искусствэмкIэ якIэлэцIыкIу еджапIэхэм музыкальнэ Iэмэ-псымэхэр икIэрыкIэу къаштэжьыгъэх, ансамблэхэр зэхащэжьыгъэх. Казаххэм ялъэпкъ шъуашэхэр зыщыгъхэ пшъэшъэжъыехэм яныдэлъфыбзэкIэ къаIогъэхэ орэдхэр гум къегущыIыкIых.\nИскусствэм иIофыгъохэр лъыгъэкIотэгъэнхэмкIэ Казахстан икъэралыгъо IофышIэхэр IэпыIэгъу къафэхъух. Хэбзэ шапхъэхэм адиштэу программэу яIэ хъугъэм зэрэхатхагъэу, лъэпкъ искусствэмкIэ езыгъаджэхэрэм IэпыIэгъу тедзэхэр афашIых. Ахъщэу пэIухьащтми хэбзэ екIолIакIэ иIэу щыт. ЛъэкI зиIэхэу мылъкукIэ яшIуагъэ къэзыгъэкIонхэ зылъэкIыщтхэ цIыфхэри янэплъэгъу итых.\nКIэлэцIыкIу 800 фэдиз рагъаджэ. Фольклорым къыпкъырыкIыхэзэ лъэпкъ искусствэм къыкIугъэ гъогур агъэлъапIэ, шIэныгъэлэжьхэр гъусэ зыфэхъугъэхэ кIэлэегъаджэхэм IофшIэныр нахь дэгъоу зэхащэу аублагъ.\nАдыгэ Республикэм культурэмкIэ иминистрэ иапэрэ гуадзэу Ольга Гавшинам зэхахьэм къыщыхигъэщыгъ Адыгеимрэ Казахстанрэ тапэкIи Iоф зэрэзэдашIэщтыр.\nЛъэпкъ искусствэм итарихъ къызэдэтыухъумэзэ хэкIыпIэхэр къызэрэдгъотыщтхэм къытегущыIагъэхэм ащыщ Адыгэ къэралыгъо университетым икIэлэегъаджэу, тарихъ шIэныгъэхэмкIэ докторэу, профессорэу, Адыгэ Республикэм икомпозиторхэм я Союз итхьаматэу Къэгъэзэжь Байзэт.\n— БэшIагъэу тытегущыIэ, ау Iофхэр лъыкIуатэхэрэп, — къытиIуагъ Б. Къэгъэзэжьым. — Адыгэ лъэпкъ музыкальнэ Iэмэ-псымэхэр зыхэт ансамблэ республикэм щызэхэтщэн фае. Ащ ишIуагъэкIэ тимузыкальнэ искусствэ хэхъоныгъэхэр ышIыщтых.\nБ. Къэгъэзэжьым зэрилъытэрэмкIэ, лъэпкъ музыкальнэ Iэмэ-псымэхэу шыкIэпщынэр, Iэпэпщынэр, нэмыкIхэри къызыщашIыщтхэ IофшIапIэри къызэIухыгъэн фае. Адыгэ унагъо пэпчъ шыкIэпщынэ иIэн, бзэпсхэмкIэ орэдышъохэр къыригъэIонхэ ылъэкIын фае. Адыгэ къэралыгъо университетым лъэпкъ музыкальнэ Iэмэ-псымэхэмкIэ ансамблэ щызэхащэмэ, Iофыр етIанэ лъагъэкIотэнымкIэ амалхэм къахэхъощт.\nФилологие шIэныгъэхэмкIэ докторэу, профессорэу Унэрэкъо Рае, Адыгэ Республикэм искусствэхэмкIэ иколледжэу У. Тхьабысымэм ыцIэ зыхьырэм ипащэу, Адыгеим культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу Куфэнэ Щамсэт, республикэм искусствэхэмкIэ икIэлэцIыкIу еджапIэу К. Лъэцэрыкъом ыцIэкIэ щытым икIэлэегъаджэу, Адыгеим изаслуженнэ сурэтышIэу ГъукIэ Замудин, нэмыкIхэри къэгущыIагъэх.\nФольклорым укъыпкъырыкIызэ лъэпкъ искусствэм итарихъ зэбгъэшIэным фэшI амалэу щыIэхэм Унэрэкъо Рае IупкIэу иеплъыкIэхэр къариIолIагъэх.\nЗэхахьэм къыщаIэтыгъэхэ Iофхэр зэфахьысыжьыщтых. Къэбар хэхыгъэхэм гъэзетеджэхэр ащыдгъэгъозэщтых.


Республикэм и Мафэ фэгъэхьыгъ — Адыгэ макъ\nРедактор 01.10.2020 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгэ Республикэм и Мафэ фэгъэхьыгъэ къэгъэлъэгъон Мыекъуапэ къыщызэIуахыгъ.\nСурэтхэм якъэгъэлъэгъон фэгъэхьыгъэ зэхахьэм Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ иотдел ипащэу Шэуджэн Бэлэ, республикэм исурэт къэгъэлъэгъуапIэ ипащэу Бырсыр Абдулахь, Адыгэ Республикэм исурэтышIхэм я Союз итхьаматэу Елена Абакумовар къыщыгущыIагъэх. Республикэм икъэралыгъо гъэпсыкIэ игъэпытэн сурэтышIхэр зэрэхэлажьэхэрэр, искусствэм зегъэушъомбгъугъэным яIахьышIу зэрэхалъхьэрэр хагъэунэфыкIыгъэх.\nЯсэнэхьат рылэжьэрэ сурэтышI 40-м нахьыбэмэ яIофшIагъэ къэгъэлъэгъоным къыщыхахыгъ. Сурэти 100-м къехъу зэхэщэкIо купым къыгъэлъэгъоныр игъоу ылъытагъ.\nАдыгеим исурэтышI цIэрыIохэу Бырсыр Абдулахь, Эдуард Овчаренкэм, Хъуажъ Рэмэзан, Елена Абакумовам, Борис Воронкиным, Абрэдж Гощэфыжь, Гъогунэкъо Мурат, фэшъхьафхэм яIофшIагъэ узыIэпащэ.\nЛэупэкIэ Нурбый уцышъор нахь къебэкIэу ышIыгъэ сурэтхэу лъэпкъ искусствэм ехьылIагъэхэр псынкIэу къахэтэгъэщых. Абрэдж Гощэфыжь мастэр, Iуданэр, къэтабэр, фэшъхьафхэр ыгъэфедэхэзэ, хэдыкIынхэу зэнэкъокъум къырихьылIагъэхэм уагъэгушIо. Плъыжьышъор къызыщекIурэм нахь щигъэфедэзэ, адыгэ шэн-хабзэхэр, лъэпкъ тхыпхъэхэр гъэшIэгъонэу къегъэлъагъох.\n— Сурэт пэпчъ гупшысэ шъхьаф хэсэлъхьэ, — къыти-Iуагъ Адыгэ Республикэм изаслуженнэ сурэтышIэу Эдуард Овчаренкэм. — Къэгъагъ Iэрамыр сурэткIэ къэбгъэлъагъо зыхъукIэ, псэ пытым фэдэу цIыфхэм алъыбгъэIэсын фаеу сэлъытэ.\nIэкIыб къэрал къикIыжьыгъэ Шъэожъ Хьасан скульптурэм нахь фэщагъ. Республикэм, лъэпкъым яцIыф цIэрыIохэм ямыжъобгъухэр ешIых. Сурэтхэм уяплъызэ, уадэгущыIэ пшIоигъоу нахь благъэу уякIуалIэ…\nГъогунэкъо Мурат лъэпкъ искусствэр зыщагъэлъэпIэрэ унагъом щапIугъ. Ащ иIэшIагъэхэр дахэх. Зэнэкъокъухэм апэ-рэ чIыпIэхэр къащыдихыгъэх.\n— Щытхъу тхылъитIу къызэрэсатыгъэм сегъэгушIо, къыкIэлъыкIощт IофшIагъэхэм сягупшысэ, — къытиIуагъ Гъогунэкъо Мурат. — Лъэпкъым иIэшэ-шъуашэхэр сшIыщтых. Зэгъэпшэнхэм яшIуагъэкIэ адыгэхэм нахьыпэкIэ щыIэкIэ-псэукIэу яIагъэм нахьышIоу зыщытэгъэгъуазэ.\nЗэлъашIэрэ сурэтышIэу, архитекторэу Бырсыр Абдулахь изэхэт сурэтхэм гур агъэлъыхъо. Плъыжьыр, шхъуантIэр, ошъопщэ фыжьыр, нэмыкIхэр сурэтхэм купкI афишIызэ, образэу къызэIуихы шIоигъом ухещэ. «Айщэт» зыфиIорэ сурэтыр лъэгъупхъэ. Пшъашъэм ищысыкIэ, инэплъэгъу зэрэгъэпсыгъэм, къэгущыIэмэ къыIощтым уягупшысэ.\nБырсыр Абдулахь къызэрэтиIуагъэу, сурэтым хэлъ гупшысэмрэ щыIэныгъэмрэ язэпхыныгъэхэр шIыкIэ зэфэшъхьафхэмкIэ къэбгъэлъэгъон плъэкIыщт.\n«Зэпэуцуныгъ» зыфиIорэ сурэтыр гъашIэм хэмыкIокIэщтмэ ащыщ. Пшъашъэм ыгу ихъыкIырэр хэта зышIэрэр? МашIом хэфагъэми, гупшысэ шъэфэу иIэр зэриIо шIоигъом лъэхъуми, пшъашъэр шэн-хабзэхэм ягъэлъэпIэн пылъ.\nСурэт къэгъэлъэгъуапIэм ифонд къыхахыгъэхэм, бэмышIэу ашIыгъэ сурэтхэм язэпхыныгъэхэр искусствэ лъагэм дештэх. СурэтышIым зэпимыгъэоу Iоф зэришIэрэр щыIэныгъэм къыщэлъагъо.\nАдыгэ Республикэм имэфэкI фэгъэхьыгъэ зэнэкъокъум хэлэжьэгъэ сурэтышIхэм Шэуджэн Бэлэрэ Елена Абакумовамрэ къафэгушIуагъэх. ХагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къыдэзыхыгъэхэм щытхъу тхылъхэр аратыжьыгъэх.\nКъызыщытхъугъэхэм ащыщых Бырсыр Абдулахь, Абрэдж Гощэфыжь, Гъогунэкъо Мурат, Борис Воронкиныр, Шъэожъ Хьасан, Эдуард Овчаренкэр, Ольга Бреславцевар, Елена Абакумовар, Давид Манакьян, нэмыкIхэри.\nКъэгъэлъэгъоныр чъэпыогъум и 12-м нэс Мыекъуапэ щыкIощт. Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ зэхищэгъэ зэнэкъокъум хэлэжьагъэхэ сурэтышIхэр кIэщакIохэм афэразэх, «Тхьашъуегъэпсэу» гъэзетымкIи араIожьы ашIоигъу.\nСледущая В Красногвардейском районе открыли первую модельную библиотеку


Костенко Вадим ибынхэм Сирием ар зэрэщаукIыгъэ шIыкIэу къаIорэр ашIошъ хъурэп »\nСирием щыхэкIодэгъэ урысые дзэкIолIэу Костенко Вадим ибынхэм, Краснодар къуапэмкIэ зыщыщ Гречанэ Балкэ икъоджэдэсхэм зызэрэзиукIыжьыыгъэу къаIуагъэр ашIошъ хъурэп. Джащ пае гъэтIылъыми ипIалъэ благъэкIыгъ, зыщашIыщтыри ашIэгорэп.\nЯнэ-ятэхэм лъэIу тхылъ полицием иIофышIэхэм аратыгъ. Зыфаехэр, ятIуанэрэу уплъэкIунхэр ашIыныр ары, сыда зыпIокIэ, тыркъохэу хьадэм тещагъэмэ, ахэмэ зэралъытэрэмкIэ, къагъэлъагъорэр нэмыкI.\nКъызэратхырэмкIэ, Костенко ыпэ зэхэкъутагъ, ыжэпкъымрэ, ыпшъэмрэ зэшIокIыгъэх ышъхьатыку пхырыутыгъ, ылъэгуанджэмэ телъэшъугъэхэр яI. Джахэр ары зызэрэзитхьалэжьыгъэр къэзыушыхьатэу аIуагъэр. Ащ къекIы фэд иIэшъхьэтетхэми зи ямылажьэу.\nЦIыфэу заом, ищыкIагъэ хъумэ, ыпсэ ыгъэтIылъынэу кIуагъэм, зызебгъэукIыжьным пае жъалымагъэу епшIэн фаер бэдэд. Дзэ къулыкъур Урысыем щызыхьыгъэмэ ашIэ, ащ фэдэхэр дзэм щэхъух, цIыфым ыщэчын ымылъэкIынхэр арашIэ, зызыукIыжьхэрэр къахафэ.\nАу мыдрэр фэшъхьафэу къэлъагъо. КIалэм бэрэ еуагъэхэу мэхъу, етIани ар аущтэу зыкIашIыгъэр псаоу къэмынэу аукIыпэным пае фэд.\nКъэIогъэн фае, мыр Сирием щыхэкIодагъэу зигугъу ашIыгъэмэ яапэр.\nОпубликовал admin, 28-10-2015, 18:27. Просмотров: 999


О состоянии дел в сфере соблюдения и защиты законных интересов предпринимателей в период борьбы с коронавирусной инфекциейКоронавирусым пэуцужьыгъэным илъэхъан предпринимательхэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэм фэгъэхьыгъ\nКоронавирусым пэуцужьыгъэным илъэхъан предпринимательхэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэм фэгъэхьыгъ\nРегионым ипарламент и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, ащ игуадзэхэу Iащэ Мухьамэдрэ Шъэо Аскэррэ, парламент комитетхэм япащэхэр, лъыплъэн, уплъэкIун ведомствэхэм ялIыкIохэр бэмышIэу IукIагъэх УФ-м и Федеральнэ ЗэIукIэ ФедерациемкIэ и Совет РегламентымкIэ ыкIи парламентскэ IофшIэныр зэхэщэгънымкIэ и Комитет итхьаматэ иапэрэ гуадзэу Светлана Горячевам. А хъугъэ-шIагъэм епхыгъэу республикэ парламентым изэхэсыгъо Федеральнэ Законэу «Урысые Федерацием къэралыгъо уплъэкIуныр (лъыплъэныр) ыкIи муниципальнэ уплъэкIуныр щызэхэщэгъэнхэм фэгъэхьыгъ» зыфиIорэм ипроект итегущыIэн къыхиубытэу Адыгэ Республикэм предпринимательхэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэмкIэ и Уполномоченнэу Зэфэс Вячеслав къыгъэхьазырыгъэ къэбарым едэIугъэх. Ар фэгъэхьыгъагъ коронавирусым зыщыпэуцужьыхэрэ лъэхъаным предпринимательхэм яфедэхэмрэ яфитыныгъэхэмрэ къэухъумэгъэнхэм ылъэныкъокIэ Iофхэм язытет.\n– Iоф зытшIэрэм къыщыублагъэу республикэм ипредпринимательхэм гъогогъу мини 10-м ехъурэ зыкъытфагъэзагъ. Ахэм азыныкъом нахьыбэр яфедэ хэлъэу зэшIотхыгъ. Илъэс къэс зыкъызэрэтфагъэзэрэ пчъагъэм хэхъо. Ащ къегъэлъагъо предпринимательхэм цыхьэ нахь къытфашIы зэрэхъугъэр. ТиIофшIэнкIэ анахь къэгъэлъэгъон шъхьаIэр ащ ишыхьат – бизнесым административнэу зэрэтеIункIэхэрэм ииндекс. Къыхэзгъэщын ащкIэ Адыгеим я 3-рэ чIыпIэр зэриIыгъыр, - къыIуагъ Зэфэс Вячеслав пэублэм.\nАщ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, пандемием илъэхъан анахьыбэу зыкъызэрафагъэзагъэр субсидиехэм япхыгъ. Анахь зыгъэгумэкIыщтыгъэхэр ОКВЭД-хэм ащыщыбэ коронавирусым нахь зэрарыбэ зэригъэшIыгъэхэм ахэфэнэу зэрэмыхъугъэр ары, анахьэу ОКВЭД-хэу: 47,1-р, 47,8-р, 47,9-р, 45,2-р. Ащ къыхэкIэу субсидие ахэм аратыгъэп. УФ-м и Правительствэ и Постановлениеу N 434-р ыкIи N 576-р заштэхэм ыуж Iофхэр нахь къэбырсырыгъэх. Адырэ ОКВЭД-хэу коронавирусым зэрар зэрихыгъэкIэ алъытагъэхэми игъом банкхэм субсидие къаратыгъэп.\n– ГъогогъуитIоу Мыекъопэ прокуратурэм зыфэзгъэзэнэу хъугъэ, Iофыр зэшIохыгъэным фэшI. КъызэрэтэолIэгъэ Iофыгъохэр зэфэпхьысыжьмэ, ахэм янахьыбэр унэе предпринимательхэу мыгъомылэпхъэ товархэр зыщэхэрэр, шхапIэхэр зыIыгъхэр, туристическэ секторыр, транспортым итехническэ зытет лъыплъэхэрэр, парикмахерскэхэр, химчисткэхэр, цIыфхэр зезыщэхэрэр ары зыкъытфэзыгъэзагъэхэр. Ахэм юридическэ консультацие яттыгъ, IэпыIэгъуи тафэхъугъ. Банкым реструктуризациеу ригъэкIокIырэм епхыгъэ Iофыгъохэм ямэхьанэ къыпкъырыкIызэ, Уполномоченнэм Национальнэ Банкым Зэзэгъыныгъэ дишIыгъ предпринимательхэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэм фэгъэхьыгъэу. Iофхэм ащыщхэм УФНС-м илIыкIохэр къыхэлажьэхэзэ тахэплъагъ, - къыхигъэщыгъ Зэфэс Вячеслав.\nДжащ фэдэу ащ къыхигъэщыгъ мы илъэсым игъэтхапэ къыщыублагъэу КНО-м уплъэкIунэу ышIыгъэхэми Уполномоченнэм ынаIэ зэратетыгъэр. ЛъыплъэкIо къулыкъухэм ащыщхэм уплъэкIунхэр бэкIэ нахь макIэ ашIыгъэх.\nМы лъэныкъомкIэ щыIэ законодательствэр нахь гъэтэрэзыгъэнымкIэ предложениеу Уполномоченнэм къыхьыгъэхэр къыдалъытагъэх ыкIи УФ-м ФедерациемкIэ и Совет РегламентымкIэ ыкIи парламентскэ IофшIэныр зэхэщэгъэнымкIэ и Комитет агъэхьыгъэх ахэм ахэплъэнхэм фэшI. Ахэр зыфэгъэхьыгъэхэр коронавирусым зэрар нахь зэригъэшIыгъэкIэ алъытэрэ отраслэхэм яперечень нахь зырагъэушъомбгъуныр; бизнесым хьакъулахь емыгъэтыгъэным, бэджэнд уасэм итын 2022-рэ илъэсым нэс зэпыгъэугъэным, АР-м и ЛIышъхьэ дэжь бизнесыр къэухъумэгъэнымкIэ Совет щызэхэщэгъэным иамал щыIэным.


ГукIэ къыхэпхырэр нахьышIу — Адыгэ макъ\nГукIэ къыхэпхырэр нахьышIу\nРедактор 29.06.2020 29.06.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nАдыгэ къэралыгъо университетым физкультурэмрэ дзюдомрэкIэ и Институт щеджэрэ Къэлэбый Рузанэ Урысыем спортымкIэ имастер хъугъэ.\nУкъызыщыхъугъэ къуаджэм щытхъоу фаIорэм уегъэгушхо. Къэлэбый Рузанэ зыщапIугъэ Еджэркъуае самбэмкIэ бэнэкIо цIэрыIохэр къыдэкIыгъэх. Адыгэ Республикэм иапэрэ Президентэу Джарымэ Аслъан спортым иветеранхэм самбэмкIэ ядунэе зэнэкъокъу дышъэр къыщихьыгъ, спортымкIэ дунэе класс зиIэ мастер.\nГостэкъо Хьумэр Мыекъопэ бэнэпIэ еджапIэм зыщигъэсагъ. ТибэнакIохэмкIэ Европэм самбэмкIэ изэнэкъокъу апэрэ дышъэр къыщызыхьыгъэр спортымкIэ дунэе класс зиIэ мастерэу Гостэкъо Хьумэр ары.\nУрысыем и Къэралыгъо Думэ идепутатэу Хьасанэкъо Мурат дунаим самбэмкIэ гъогогъу 11 дышъэр къыщыфагъэшъошагъ.\nЕджэркъое гурыт еджапIэм Къэлэбый Рузанэ щеджэзэ, спортыр гукIэ къыхихыгъ. Зэнэкъокъухэм дышъэр къащызыхьыхэрэм щысэу къагъэлъагъорэм лъыкIо шIоигъоу шIыкIэшIухэм алъыхъущтыгъ.\nКъуаджэм щыпсэурэ пшъашъэр дзюдомкIэ, самбэмкIэ алырэгъум щыбанэу бэрэ къыхэкIырэп. Рузанэ ар дэгъоу къыгурыIозэ, тренерэу Дэгужъые Мухьамэд зипэщэ купым зыщигъасэщтыгъ.\n— ЩысэшIум лъыкIу, Рузан. Ебгъэжьагъэмэ, укIэмыгъожь. Гъогу тэрэз узэрэтетыр уахътэм къыгъэнэфэщт, — тренерым къыриIуагъ.\nМыекъопэ къэралыгъо гуманитар-техническэ колледжым Р. Къэлэбыир зэрэчIэхьагъэм лъыпытэу ищыIэныгъэ зэхъокIыныгъэхэр фэхъугъэх.\nКъашъор е дзюдор\n— Еджэркъуае сыщеджэзэ, илъэси 5 адыгэ къашъохэм зафэзгъэсагъ, — игукъэкIыжьхэм къатегущыIэ Къэлэбый Рузанэ. — Саехэр, цыехэр купэу тызыхэтым иIагъэхэп. Ащ пае къэтымыгъанэу лъэпкъ къашъохэр къэтшIыщтыгъэх. Шъуашэхэр тфадыщтхэу къызытаIом тыгушIуагъ, ау сэе кIэракIэр сщыгъэу адыгэ къашъохэр къэсшIынхэу синасып къыхьыгъэп.\n— Сыда ар къызыхэкIыгъэр?\n— ДзюдомкIэ сыбанэщтыгъ. Уахътэр зэрэсфимыкъурэм фэшI спортымрэ искусствэмрэ сахэдэн фэягъэ. КъэшъуакIохэм сакъыхэмыкIыжьынэу нэбгырабэ къысэушъыигъэми, сыгу къысиIорэр къыхэсхыгъ.\n— Адыгэ шъуашэр дэхэдэд, тилъэпкъ шэн-хабзэхэр гъэшIэгъоных. «Налмэсэу» тилъапIэм икъашъохэр дунаим щашIэх. Ахэри, нэмыкI гупшысэхэри къыдэслъытагъэх. Искусствэм сищыIэныгъэ къыгъэбаигъэу слъытэзэ, сэр-сэрэу спортым зестыгъ.\n— Аужырэ илъэсхэм Урысыем изэIукIэгъуи 9-мэ уахэлэжьагъ. ЯтIонэрэ чIыпIэр бэмэ къащыпхьыгъ, дышъэри къыдэпхыгъ.\n— Спортыр нахь гъэшIэгъон къэзышIырэр текIоныгъэр къыдэзыхыщтыр къэшIэгъуае зэрэхъурэр ары.\n— Алырэгъум утет зыхъукIэ, гугъэр чIэмынэу узэрэбанэрэр тренерхэм къыхагъэщы.\n— Тренерхэу Беданыкъо Байзэтрэ Роман Оробцовымрэ сипащэхэу дзюдомкIи, самбэмкIи сэбанэ. СфэмылъэкIыщтэу къысщыхъущтыгъэхэр къызэсынэкIыхэу бэрэ къыхэкIы. Тренерхэм ар яшIушIагъэу сэлъытэ, сафэраз. Тыжьыныр къэпхьыныри дэеп.\n— Новочеркасскэ, Новороссийскэ, Щэрджэскъалэ, Волгоград, Мыекъуапэ, фэшъхьафхэм ащыкIогъэ зэIукIэгъухэм дзюдомкIэ уащыбэнагъ.\n— Хэгъэгу зэнэкъокъоу «Урысыем иныбжьыкIэхэр» зыфиIоу Волгоград щызэхащагъэм дышъэр къыщысхьыгъ. Урысыем и Къыблэ изэнэкъокъоу Мыекъуапэ 2019-рэ илъэсым щыкIуагъэм апэрэ чIыпIэр къыщыдэсхыгъ.\n— Новороссийскэ узэрэщыбэнагъэр къытаIоба.\n— Новороссийскэ икъэухъумэн хэлажьэхэзэ, лIыхъужъэу фэхыгъэхэ тидзэкIолIхэм афэгъэхьыгъэ шIэжь зэнэкъокъур дэгъоу зэхащагъ. ЗэIукIэм тарихъым инэкIубгъохэр къыщаIотагъэх. Адыгеим щыщ нэбгырабэ Новороссийскэ зэрэщыбэнагъэр тэри тшIэщтыгъэ. Джэрзыр зэнэкъокъум къыщысхьыгъэу Мыекъуапэ сыкъызэкIожьым кIэлэегъаджэхэр, ныбджэгъухэр къысфэгушIуагъэх.\n— Рузан, спортыр орыкIэ сыда?\n— Зэнэкъокъу къодыеу спортыр щытэп. ПIуныгъэ мэхьанэу иIэр хэушъхьафыкIыгъэу къыхэсэгъэщы. Спортым гушъхьэ кIуачIэр къеIэты, къиныгъохэр къызэунэкIынхэм уфегъасэ, лъэпкъхэр зэфещэх. Спортым ныбджэгъу щызэфэхъухэрэм шъыпкъэныгъэр агъэлъэпIэн зэралъэкIырэр щыIэныгъэм щыолъэгъу. Спортым ор-орэу ущызэупчIыжьы, уишэн-зекIуакIэхэр, псауныгъэр щыогъэпытэх. Спортыр — гъэшIэ щыIэныгъ.\n— Тарихъымрэ спортымрэ язэпхыныгъэ укъытегущыIэ пшIоигъуа?\n— Физкультурэмрэ дзюдомрэкIэ институтым учIахьэ зыхъукIэ, Адыгеим испортсменхэу спортышхом гъэхъагъэ щызышIыгъэхэм афэгъэхьыгъэ мыжъобгъухэр олъэгъух. Владимир Невзоровым, Лъэцэр Хьазрэт, Анна Кареевам, Емыж Арамбый, фэшъхьафхэм ягъэхъагъэхэм тарэгушхо. Хьасанэкъо Мурат изакъоу медаль тхьапша къыхьы- гъэр?!\n— Рузан, институтэу зыцIэ къепIуагъэм ори ущеджэ.\n— Физкультурэмрэ дзюдомрэкIэ институтым ипащэу Бгъуашэ Айдэмыр тызэреджэрэм дакIоу, зэнэкъокъухэм гъэхъагъэу ащытшIырэм лъэплъэ. Тарихъыр нахьышIоу зэдгъэшIэным фэшI тикIэлэегъаджэхэм хэушъхьафыкIыгъэу тагъэгъуазэ. Институтыр еджэпIэшIу.\n— Адыгэ Республикэм дзю- домкIэ испорт еджапIэу Кобл Якъубэ ыцIэ зыхьырэм зыщыогъасэ.\n— ЕджапIэм ипащэу, Адыгэ Республикэм дзюдомкIэ ихэшыпыкIыгъэ командэ итренер шъхьаIэу Бастэ Сэлымэ къызэрэтиIуагъэу, тиIэпэIэсэныгъэ хэдгъэхъонымкIэ амалышIухэр тиIэх. ЗыгъэсапIэр зэтегъэпсыхьагъ, нэфын. Тарихъым, пIуныгъэм яхьылIэгъэ нэрылъэгъу IэпыIэгъухэр нэплъэгъум итых.\n— Килограмм 52-м нэс къэзыщэчыхэрэм якуп зыщыогъасэ.\n— Ульяна Ткаченкэмрэ сэрырэ тионтэгъугъэхэр зэпэчыжьэхэп, зэнэкъокъухэм зафэдгъэхьазырынымкIэ IэпыIэгъу тызэфэхъужьы.\nУльяна Ткаченкэр адыгэ къашъохэм афэгъэсагъ.\n— Адыгэ къашъохэр къызэдэтшIынхэу уахътэ къытэкIункIи пшIэхэщтэп. Мэфэ гушIуагъохэр къэблагъэх.\n— Дэгъу, шъуибэнакIи, шъуикъэшъуакIи тигуапэу тыкъяплъыщт.\n— Шъуиунагъо спортым фыщытыкIэу фыриIэр къытэпIощтба?\n— Сшынахьыжърэ сшынахьыкIэрэ сиIэх. Сшынахьыжъи къэшъокIо купым хэтыгъ, зэшитIури футбол ешIэх.\n— Еджэным ыуж сэнэхьатэу къыхэпхы- щтыр къытапIомэ тигопэщт.\n— Ащ шъэф хэлъэп. Спортым сыхэкIыщтэп, тренер-кIэлэегъаджэу Iоф сшIэнэу зысэгъэхьазыры.\n— Уимурадхэр къыбдэхъунхэу Тхьэм сыпфелъэIу. ДзюдомкIэ убанэзэ Урысыем спортымкIэ имастер узэрэхъугъэм фэшI тигъэзетеджэхэм ацIэкIэ сыпфэгушIо.\nПредыдущая Tele2 запускает тариф для геймеров\nСледущая «Жъогъожъыехэр» гъашIэм илъэпэмафэх


Адыгеим и ЛIышъхьэ сенаторым IукIагъ — Адыгэ макъ\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Урысые Федерацием республикэм ыцIэкIэ исенаторэу Олег Селезневым тыгъуасэ Адыгэ Республикэм и Правительствэ и Унэ зэIукIэгъу щыдыриIагъ.\nУрысые Федерацием и Президентэу Владимир Путиным Федеральнэ ЗэIукIэм факIоу къышIыгъэ Джэпсалъэм къыщыхигъэщыгъэ пшъэрылъхэм ягъэцэкIэнкIэ федеральнэ гупчэм дыряIэ зэдэлэжьэныгъэм иIофыгъохэм ахэр атегущыIагъэх.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат республикэр шIуагъэ хэлъэу ФедерациемкIэ Советым зэрэдэлажьэрэм мэхьанэшхо зэриIэр къыхигъэщыгъ. Проектышхохэр, республикэмкIэ анахь мэхьанэ зиIэхэр пхырыщыгъэнхэмкIэ Адыгеим ыцIэкIэ сенаторхэм яшIогъэшхо къэкIо. Ахэм зыкIэ ащыщ Тэхъутэмыкъое районым щагъэпсырэ индустриальнэ паркыр. Республикэм иэкономикэ хэхъоныгъэ ышIынымкIэ ыкIи промышленностым шIуагъэ къытэу джыри нахь зиушъомбгъунымкIэ ащ мэхьанэшхо иIэщт.\nХабзэ зэрэхъугъэу, Адыгеим иагропромышленнэ комплекс республикэм иэкономикэ ихэхъоныгъэ иIахьышхо хешIыхьэ. Ащ епхыгъэу мэкъу-мэщым, чIыгулэжьхэм IэпыIэгъу ятыгъэнымкIэ къэралыгъо программэхэр пхырыщыгъэнхэм, лэжьыгъэм иIухыжьын зэрэкIорэм япхыгъэ Iофыгъохэм зэIукIэгъум илъэхъан атегущыIагъэх.\nАнахьэу анаIэ зытырагъэтыгъэр мэкъэтыныр зыщыкIощт мэфэ зыкIым изыфэгъэхьазырын ары: Урысые Федерацием и Къэралыгъо Думэрэ Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэмрэ ядепутатхэм яхэдзынхэр зэрэкIощтхэр. Адыгеим и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, хэгъэгум и Президент анахьэу ынаIэ зытыригъэтырэр цIыфхэм ящыIакIэ хэпшIыкIэу нахьышIу шIыгъэныр ары, ащкIэ хабзэм икъутэмэ пстэуми язэдэлэжьэныгъэ мэхьанэшхо иIэу щыт.\nПредыдущая АмалышIухэр къетых\nСледущая Джы нахь IэшIэх хъущт


Галактика Кельвина • Просмотр темы - Меган Фокс\nЗаголовок сообщения: Меган Фокс\nЗаголовок сообщения: Re: Меган Фокс\nДобавлено: 25 фев 2017, 09:05\nЧтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.\nДобавлено: 03 июн 2018, 14:17\nДобавлено: 15 май 2019, 09:35


ЛIыхъужъныгъэу зэрихьагъэр ныбжьыкIэхэм арагъашIэ — Адыгэ макъ\nЛIыхъужъныгъэу зэрихьагъэр ныбжьыкIэхэм арагъашIэ\nМилицием исержантэу Чэркэе Юрэ хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ къулыкъум хэтэу ипшъэрылъхэр ыгъэцакIэхэзэ идунай зихъожьыгъэр чъэпыогъум и 13-м илъэс 15 хъугъэ. Ащ ишIэжь фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэ зэолIыр къызыщыхъугъэ къуаджэу Пщыжъхьаблэ культурэм и Унэу дэтым щыкIуагъ.\nАщ кIэщакIо фэхъугъэх культурэм и Унэ иIофышIэхэу Датхъужъ Фатимэ, Устэ Саидэ ыкIи тхылъеджапIэм иIофышIэу Къохъужъ Алинэ. ШIэжьым исыхьатэу «Тыгу къэкIыжьы ыкIи тырэгушхо!» зыфиIоу зэхащагъэм Пщыжъхьэблэ гурыт еджапIэм ия 5 — 8-рэ классхэм ащеджэхэрэр къырагъэблэгъагъэх.\nЮрэ икIодыкIэу хъугъэм икъэбар культурэм и Унэ иIофышIэхэм къэзэрэугъоигъэ ныбжьыкIэхэм къафаIотагъ. 2005-рэ илъэсым чъэпыогъум и 13-м Къэбэртэе-Бэлъкъар Республикэм икъалэу Налщык зэпэуцужьэу щыIагъэм ар хэфагъ. Хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ отделэу Налщык щыIэм бзэджашIэхэр къызытебанэхэм апэ IэпыIэгъу языгъэгъотыгъэхэм Чэркаер ахэтыгъ. МашIоу къызэIуахыгъэм хэтхэзэ, Юрэ иныбджэгъоу къыщауIагъэм ыпсэ къыгъэнэнымкIэ амалэу иIэр фигъэIорышIагъ. Ау, гухэкI нахь мышIэми, ежь уIэгъэ хьылъэ пчъагъэу къытыращагъэхэр фэукIочIыгъэхэп, идунай ыхъожьыгъ.\nУрысые Федерацием и Президент иунашъокIэ иIофшIэн пшъэрылъхэр ыгъэцакIэхэзэ лIыблэнагъэу ыкIи лIыхъужъныгъэу зэрихьагъэхэм апае щымыIэжь Чэркэе Юрэ ЛIыхъужъныгъэм иорден къыфагъэшъошагъ.\nЮрэ ишIэжь агъэлъапIэзэ, илъэс заулэкIэ узэкIэбэжьмэ, зыщеджэгъэ игупсэ еджапIэми мыжъобгъу къыщыфызэIуахыгъ.\nХъугъэ-шIагъэм фэгъэхьыгъэ документальнэ фильм цIыкIу кIэлэеджакIохэм къафагъэлъэгъуагъ. НыбжьыкIэхэр къагъэхьазырыгъэ усэхэм къяджагъэх. Мы мафэм ЛIыхъужъым ишIэжь агъэлъэпIагъ, Юрэ кIэлэ шэнышIоу, гупцIанэу, IэпыIэгъу зищыкIагъэм блэмыкIэу зэрэщытыгъэр агу къагъэкIыжьыгъ. Такъикърэ фэшъыгъуагъэх.\n— Чэркэе Юрэ фэдэ кIалэхэр зэрэтиIэхэм тырэгушхо, — къыIуагъ культурэм и Унэ ипащэу Пщыжъ Мурат. — Ащ лIыхъужъныгъэу зэрихьагъэр икъоджэгъухэм тэгъэлъапIэ, егъашIэм тыгу илъыщт. Ащ фэдэ зекIуакIэхэр щысэтехыпIэу зэрэщытхэр ныбжьыкIэхэм ядгъэшIэнэу, щысэшIу афэхъунэу къедгъэблэгъагъэх.\nПредыдущая Шхыныгъо стырхэр зэраратырэм лъэплъэх\nСледущая Узым зимыушъомбгъуным пае


Гупчэм и Мафэ тимэфэкI — Адыгэ макъ\nАдыгэ Республикэм лъэпкъ культурэмкIэ и Гупчэ ипащэ игуадзэу Анцокъо Фатимэ IофшIапIэу зыIутыр зызэхащагъэр илъэс 60 зэрэхъугъэм, мурадэу яIэхэм афэгъэхьыгъэу гущыIэгъу тыфэхъугъ.\n— ТэрыкIэ ар хъугъэ-шIэгъэ ин, — къеIуатэ Анцокъо Фатимэ. – ТиIофшIэнкIэ Урысыем ишъолъырхэм, IэкIыб къэралхэм талъыIэсыгъ, шIукIэ ташIэ.\n— Лъэпкъым итарихъ, культурэ баеу иIэм къащебгъэжьэщтмэ, илъэс 60-р бэп.\n— Нурбый, къызгурэIо къапIо пшIоигъор. Сэ къыхэзгъэщмэ сшIоигъор Адыгэ хэкум инароднэ депутатхэм я Совет иунашъокIэ 1961-рэ илъэсым щылэ мазэм и 23-м Адыгэ хэкум лъэпкъ творчествэмкIэ и Унэ зэрэзэхащагъэм мэхьэнэ ин иIэу зэрэщытыгъэр ары.\n— Апэрэ илъэсхэм IофшIапIэм сыд фэдэ гъэпсыкIа иIагъэр?\n— Лъэпкъ творчествэмкIэ Унэм нэбгыри 5 Iоф щызышIэщтыгъэр. Пащэр, художественнэ самодеятельностымкIэ, хорымкIэ, музыкальнэ купхэмкIэ методистэу нэбгыри 2, бухгалтерыр, хэутыным фэгъэзэгъэ секретарыр. Ахэр Унэм егъэжьапIэ фэхъугъэх.\n— Апэрэ пащэу иIагъэр къытаIоба.\n— А. И. Мартыновар тиIофшIапIэ апэрэ пащэу иIагъ. ЕгъэжьапIэм лъэпсэшIу фэзышIыгъэхэм тафэраз.\n— ЦIыф цIэрыIохэр Унэм пащэ зэрэфашIыщтыгъэхэм сыда къепIуалIэ пшIоигъор?\n— Адыгэ лъэпкъ культурэм лIэшIэгъу пчъагъэ къыкIугъ. Исэнэхьат хэшIыкI зэрэфыриIэм дакIоу, щыIэныгъэм лъытэныгъэу къыщыфашIырэми мэхьэнэ ин иIагъэу сэлъытэ.\n— УгукIэ IофшIэным уфэщэгъэн зэрэфаери\n— Ащ фэдэ цIыфхэр а лъэхъаным Адыгеим иIагъэх, непи щэпсэух.\n— Унэм илъэс зэфэшъхьафхэм пащэу иIагъэхэм тигъэзетеджэхэри къыкIэупчIэх.\n— Сигуапэу ацIэхэр къесIощтых. Шыу Щэбан, Шъхьаплъэкъо ГъучIыпс, ЛIыхъукIэ Андзаур, Хъут Юсыф, Нэгъуцу Аслъан, Беданыкъо Нэфсэт, Кукэнэ Мурат, Къулэ Амэрбый.\n— Урысые Федерацием икинематографист гъэшIуагъэу, Адыгэ Республикэм культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу Бадый Къэплъан джырэ уахътэ пэщэныгъэ Гупчэм дызэрехьэ.\n— 2017-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу Бадый Къэплъан иIэнатIэ Iут.\n— Лъэпкъ культурэмкIэ Гупчэм хэхъоныгъэ ышIынымкIэ гъусэныгъэ къыдэзышIыщтыгъэхэр бэ мэхъухэба?\n— Хэбзэ IэнатIэхэм аIутхэу Iофыр лъыгъэкIотэгъэным пылъыгъэхэр цIыфхэм къашIэжьых. Тэ анахьэу къыхэдгъэщыхэрэр гукIи, псэкIи IэпыIэгъу къытфэхъущтыгъэхэр арых.\n— Шыу Щэбанэ Хэгъэгу зэошхом, ТекIоныгъэм и Парадэу Москва 1945-рэ илъэсым щыкIуагъэм ахэлэжьагъ, полковникэу щытыгъ, композитор, искусствовед…\n— Ащ фэдэ пащэхэм лъытэныгъэ ин афашIыщтыгъ. IэпыIэгъу къафэхъущтхэр зэнэкъокъухэуи къыхэкIыщтыгъ.\n— Искусствэм щашIэхэрэм ацIэ къытфеIоба.\n— Хэгъэгу зэошхом лIыгъэ щызэрихьагъ Тхьабысымэ Умарэ. Пщынаоу, офицерэу дзэ къулыкъум хэтыгъ. Заом ыуж лъэпкъ искусствэр щыIэныгъэм пытэу щызыгъэуцугъэхэм ащыщ. Урысыем, Адыгеим янароднэ артист, композитор. Ащ иорэдхэр дунаим щэжъынчых.\n— Хэта джыри къахэбгъэщынэу узыфаер?\n— Ахэр бэ мэхъух. Бэшкэкъо Масхьудэ адыгэ къашъор дунэе искусствэм лъагэу щыIэтыгъэным иIахьышIу хэлъ, «Налмэсыр» цIэрыIо зышIыгъэхэм ащыщ.\nТхакIоу, драматургэу, Урысыем, Къэбэртэе-Бэлъкъарым язаслуженнэ артистэу, Адыгеим инароднэ артистэу Мурэтэ Чэпай, зэлъашIэрэ тхакIоу, драматургэу Къуекъо Налбый, композиторхэу Сихъу Рэмэзан, Натхъо Джанхъот, фэшъхьафхэм лъэпкъ культурэм хэхъоныгъэ ин фашIыгъ.\n— IофшIапIэм цIэу иIэр зэблахъоу бэрэ къыхэкIыгъэми, пшъэрылъ хэхыгъэхэр дэгъоу ыгъэцакIэщтыгъэх.\n— Лъэхъаным диштэу зиушъомбгъузэ, щыIэныгъэм щылъыкIотагъ. 1995-рэ илъэсым «Адыгэ Республикэм лъэпкъ культурэмкIэ и Гупч» фаусыгъ.\n— Гупчэм иIофшIакIэ тыщыгъэгъуазэба.\n— Нэбгырэ 26-мэ Iоф щашIэ, отделэу тиIэр 3. Ахэр лъэпкъ творчествэм, лъэпкъ шэн-хабзэхэм, лъэпкъ творчествэм, кинопрокатым, зэгъэпшэн-зэфэхьысыжьхэр шIыгъэнхэм, нэмыкIхэм афэгъэзагъэх.\nЛъэпкъ творчествэмкIэ Къэралыгъо Унэу В. Д. Поленовым ыцIэ зыхьырэм, Урысыем культурэмкIэ и Министерствэ, нэмыкIхэм Гупчэм иIофшIагъэ ащыхагъэунэфыкIыгъ, щытхъу тхылъхэр, нэпэеплъ шIухьафтынхэр къытфагъэшъошагъэх.\n— Республикэм имэфэкIхэм, зэхахьэхэм Гупчэр чанэу ахэлажьэ.\n— Гупчэм ипащэу Бадый Къэплъан Iофтхьабзэхэм мэхьэнэ ин ареты, культурэмкIэ Министерствэр игъусэу Iофыгъуабэмэ кIэщакIо афэхъу.\n— Щысэ къэхьыба.\n— «Лъапсэм фэзыгъэзэжьырэм», «Адыгэ джэгу» зыфиIохэрэм, адыгэ пшъэшъэ дахэм икъыхэхын, театрэхэм язэнэкъокъу, «Адыгеим ижъогъожъыехэр», нэмыкIхэри тшIогъэшIэгъоных.\n— Республикэ общественнэ движениеу «Адыгэ хасэм» гъусэныгъэ дышъуиI.\n— «Адыгэ ИлъэсыкIэм» зыфэтэгъэхьазыры. Адыгэ быракъым, адыгэ шъуашэм, тилъэпкъэгъухэу ячIыгу къэзыгъэзэжьыгъэхэм ямэфэкI мафэхэр игъэкIотыгъэу хэтэгъэунэфыкIых.\n— Культурэм иунэхэм, тхылъеджапIэхэм, нэмыкIхэм сыда къяпIолIэщтыр?\n— ЗэкIэми гъусэныгъэ адытиI. Адыгэ Республикэм лъэпкъыбэ щэпсэу. ТизэфыщытыкIэхэр гъэпытэгъэнхэмкIэ Правительствэм хэушъхьафыкIыгъэ Iофыгъоу ыгъэцакIэхэрэм тахэлажьэ. Къэгъэлъэгъонхэр зэхэтэщэх. Гупчэм лъапсэу ышIыгъэр дгъэпытэзэ, щыIэныгъэм тыщылъэкIуатэ.\n— Шъуимурадхэр къыжъудэхъунхэу шъуфэсэIо.\nПредыдущая Язэныбджэгъуныгъэ щылъагъэкIуатэ\nСледущая ПэшIорыгъэшъэу щагъэгъозэщтых


Home » Adyghe » 04 John / ИУАН » 16\n–А Іофхэр зэкІэ къызыфышъосІуагъэхэр сэ сигъогу шъутемыкІынэу ары. 2Синэгогухэм шъукъачІафыщт. Ащ имызакъоу, хэт щыщми шъузыукІырэр Тхьэм фэлажьэкІэ зыгугъэщт мафэри къэсыщт. 3Ты лъапІэри сэри тызэрамышІагъэм пае, а Іофхэр ашІэщт. 4Ау а Іофхэр джы къызфышъосІуагъэхэр а мафэр къызыскІэ, ахэр къызэрэшъосІуагъэхэр шъугу къэжъугъэкІыжьынхэу ары. Сышъуигъусагъэти, нахьыпэкІэ ахэр сэ къышъуасІощтыгъэхэп.\nТхьэм Ыпсэ ЛъапІэ Іофхэу ыгъэцакІэхэрэр\n5–Джы сыкъэзыгъэкІуагъэм ыдэжь сыкІожьыщт. Ау шъуащыщ гори «Тыдэ укІорэ?» ыІоу къысэупчІырэп. 6Ау а Іофхэр зэрэшъосІуагъэхэм пае, шъугу мапэ. 7Ау шъыпкъэр шъосэІо, сэ сызэрэшъухэкІырэр шъоркІэ нахьышІу; сыда пІомэ сышъухэмыкІымэ, шъуигукъао Шъушъхьэщызыхыжьрэр къышъуфэкІощтэп. СызыкІокІэ, ар къышъуфезгъэхыщт. 8Шъуигукъао Шъушъхьэщызыхыжьрэр къызыкІокІэ, псэкІодшІэныр зыфэдэри, шъыпкъагъэр зыфэдэри, Тхьэм мы дунаем ицІыфхэм хьыкум зэратыришІыхьащтри зэхаригъэшІыкІыщт: 9сэркІэ шІошъхъуныгъэ яІэ зэрэмыхъугъэр зэрэпсэкІодыр зэхаригъэшІыкІыщт. 10Шъыпкъагъэ зэрэсиІэри зэхаригъэшІыкІыщт, сыда пІомэ сэ Ты лъапІэм ыдэжь сыдэкІоежьынышъ, сышъулъэгъужьыщтэп. 11Тхьэм ихьыкум цІыфхэм атыришІыхьаныр зыфэдэри зэхаригъэшІыкІыщт, сыда пІомэ Тхьэм мы дунаем ипщ* ыгъэмысэгъах.\n12–Джыри къышъосІонэу щыІэр бэ, ау джы шъо ар шъущыІэн шъулъэкІыщтэп. 13Ау Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэу цІыфхэм шъыпкъагъэр языгъашІэрэр къызыкІокІэ, шъыпкъагъэр зэкІэ зэхэшъуигъэшІыкІыщт. Ежь-ежьырэу зи къыІощтэп, Тхьэм къыІохэу зэхиххэрэр ары къыІощтхэр, къэхъущт-къэшІэщтхэри къышъуигъэІущтых. 14Ащ щытхъушхо къысфишІыщт, сыда пІомэ Іофхэу шъуигъэшІэщтхэр зэкІэ сэ садэжь къекІыхэшъ ары. 15Ты лъапІэм\n16:11 мы дунаем ипщ – шэйтаныр ары.\nиІэр зэкІэ сэсый. Ары зыкІэсІуагъэр Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэу цІыфхэм шъыпкъагъэр языгъашІэрэр Іофхэу сІохэрэр къызэрэшъуигъэшІэжьыщтхэр.\nИсус игъогу рыкІохэрэм ягукъао текІынышъ, гушІуагъокІэ зэрэзэблихъущтыр\n16–ТІэкІу шІэмэ, сышъулъэгъужьыщтэп, етІани тІэкІу шІэмэ сышъулъэгъужьыщт; сыда пІомэ Ты лъапІэм ыдэжь сыдэкІоежьыщтышъ ары.\n17Исус ар зеІом, игъогу рыкІохэрэм ащыщхэу заулэмэ зэраІожьыгъ:\n–«ТІэкІу шІэмэ сышъулъэгъужьыщтэп, етІани тІэкІу шІэмэ сышъулъэгъужьыщт», ыкІи «Ты лъапІэм ыдэжь сыдэкІоежьыщт», зиІокІэ къыригъэкІырэр сыд шъуІуа?\n18Арэущтэу ахэмэ аІо зэпытыщтыгъ:\n–«ТІэкІу шІэмэ» зыфиІорэм къыригъэкІырэр тшІэрэп.\n19Исус ахэр къеупчІыхэмэ зэрашІоигъор къышІи ариІуагъ:\n–«ТІэкІу шІэмэ сышъулъэгъужьыщтэп, етІани тІэкІу шІэмэ сышъулъэгъужьыщт», сІуи, зыфэсІуагъэмкІэ шъузэупчІыжьа? 20Шъыпкъэ дэдэр шъосэІо, шъо шъугъыщт ыкІи шъупыхьащт, ау дунаем ицІыфхэр гушІощтых. Шъо шъугу къеощт, ау шъуигукъао текІынышъ, гушІуагъокІэ зэблихъущт. 21Бзылъфыгъэм сабый къыфэхъунэу зыхъукІэ, къин ещэчы, сыда пІомэ къин зыщищэчын фае игъор къэсыгъэшъ ары. Ау бын къызыфэхъукІэ, гушІозэ къинэу ыщэчыгъэр щэгъупшэжьы, сыда пІомэ дунаем зы цІыф къытехъуагъэшъ ары. 22Ащ фэдэу шъори джы гукъао шъуиІ, ау сэ шъуслъэгъужьыщт. Джащыгъум шъори шъугушІожьыщт, а гушІуагъори зыми шъутырихыщтэп. 23А мафэм зыкІи шъукъысэупчІыщтэп. Шъыпкъэ дэдэр шъосэІо, сэ сцІэкІэ Ты лъапІэм сыд щыщкІи шъуелъэІумэ, ар къышъуфишІэщт. 24Джы нэсы сэ сцІэкІэ Сятэ зыкІи шъуелъэІугъэп. ШъуелъэІуи, шъузэрелъэІурэри шъуиІэ ыгъэхъущт, шъуигушІуагъо икъугъэу хъуным пае.\n25–А Іофхэр гъэсэныгъэ тхыдэхэмкІэ шъосІуагъэх. Ау гъэсэныгъэ тхыдэхэмкІэ сыкъызыжъудэмыгущыІэжьын мафэр къэсыщт. А мафэр къызыскІэ, Ты лъапІэм ехьылІагъэу нафэу шъосІощт. 26А мафэм сэ сцІэкІэ Ты лъапІэм шъуелъэІущт. Шъо къышъохьылІагъэу Ты лъапІэм селъэІунэу шъуасІорэп; 27сыда пІомэ шъо сэ шІу сышъулъэгъугъэу, Тхьэм сызэрэщыщымкІэ шІошъхъуныгъэ шъуиІэ зэрэхъугъэм пае, ежь Ты лъапІэми шъо шІу шъуелъэгъу. 28Ты лъапІэм сыщыщэу сэ дунаем сыкъытехьагъ. Джыри зэ дунаем сытекІыжьынышъ, Ты лъапІэм ыдэжь сыдэкІоежьыщт.\n29–Джы гъэсэныгъэ тхыдэ хэмытэу, нафэу укъэгущыІэ,– къаІуагъ Исус игъогу рыкІохэрэм. 30–О зэкІэри зэрэпшІэрэри, цІыф горэм ыгу илъыр пшІэным пае, а цІыфыр къыоупчІыжьынэу щыкІагъэ зэрэуимыІэри джы зэдгъэшІагъ. Ащ пае Тхьэм о узэрэщыщымкІэ шІошъхъуныгъэ тиІ.\n31–Джы шІошъхъуныгъэ шъуиІэ хъугъа?– ариІуагъ Исус ахэмэ. 32–Мары, шъо шъузэбгырыкІыжьэу, шъуащыщэу хэти иунэ зигъэзэжьыщт игъор къэсы пэт ыкІи къэсыгъах. Сэ сизакъоу утыгум сыкъишъунэщт, ау сэ сизакъоп, сыда пІомэ, Ты лъапІэр сигъусэшъ ары.\n33–А Іофхэр сэ къызфышъосІуагъэхэр сэ шъугухэм сызэрарылъым пае, гупсэфыныгъэ шъуиІэ хъуныр ары. Дунаем къин щышъущэчыщт, ау шъугу шъумыгъэкІоды: сэ дунаем сытекІуагъ.


ТхьамыкIагъо къыздихьын ылъэкIыщт — Адыгэ макъ\nТхьамыкIагъо къыздихьын ылъэкIыщт\nУрысые Федерацием ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ и Министерствэ и ГъэIорышIэпIэ шъхьаIэу АР-м щыIэм машIор щынэгъончъэнымкIэ ипресс-къулыкъу къызэритыгъэмкIэ, 2019-рэ илъэсыр къызихьагъэм къыщыублагъэу Адыгеим ичIыпIэхэм гъогогъу 981-рэ машIом закъыщиштагъ. БлэкIыгъэ илъэсым мыщ фэдэ иуахътэ егъэпшагъэмэ, а пчъагъэр процент 18-кIэ нахь макI.\nМашIом ыпкъ къикIэу нэбгыри 7-мэ ядунай ахъожьыгъ, нэбгыри 4-мэ шъобжхэр атещагъэхэ хъугъэ. ЗэкIэмкIи зэрарэу ашIыгъэр сомэ миллион 28-рэ мин 830-рэ. Нэбгыри 100 фэдиз машIом къыхахыжьыгъ, нэбгыри 125-р агъэкощыгъэх. Сомэ миллиони 196-м ехъурэ мылъкур къагъэнэжьын алъэкIыгъ.\nУц гъугъэм, куандэм, хыпкъым, джащ фэдэу мэкъумэщ хъызмэтшIапIэхэм гъогогъу 608-рэ машIор къащыкIэнагъэу агъэунэфыгъ. Нахьыбэу машIор зыщыхъугъэу къыхагъэщыгъэр Джэджэ (процент 70-рэ) ыкIи Кощхьэблэ (процент 32-рэ) районхэр арых. Адрэ къалэхэм ыкIи муниципальнэ районхэм, блэкIыгъэ илъэсым егъэпшагъэмэ, мыгъэ нахь макIэу машIом закъыщиштагъэу ары къызэраIуагъэр.\nМашIор къызэкIэнэным лъапсэ фэхъухэрэм ащыщых ащ икъоу зэрэфэмысакъхэрэр, электрическэ Iэмэ-псымэхэм ягъэфедэнкIэ шапхъэхэр зэраукъохэрэр, пхъэкIэ агъэплъырэ хьакухэр тэрэзэу зэрамыгъэпсэуалъэхэрэр, нэмыкIхэри.\nМашIом ыпкъ къикIэу Мыекъопэ районым нэбгыри 2, Тэхъутэмыкъое районым нэбгыри 2, къалэу Мыекъуапэ 2 ыкIи Джэджэ районым зы нэбгырэ ащыхэкIодагъэх. Мыхэм янахьыбэр ешъуагъэхэу чъыехэзэ машIом къыпыкIырэ Iугъом ытхьэлагъэх. Тэхъутэмыкъое районым щыпсэухэрэ нэбгыри 3-мэ ыкIи Шэуджэн районым зы нэбгырэм шъобжхэр атещагъэхэ хъугъэ.\nМы илъэсэу тызхэтым мэкъумэщ хъызмэтшIапIэхэм ячIыгухэм гъогогъу 42-рэ машIор къащызэкIэнагъ, ахэм ащыщэу гъогогъуи 8-рэ фышъхьэхэм ыкIи мэкъумэщ техникэм, гъогогъу 34-рэ хыпкъым къытенэжьыгъэхэм къакIэнагъэх.\nКрасногвардейскэ (гъогогъу 13-рэ), Шэуджэн (11-рэ), Кощхьэблэ (10-рэ) ыкIи Джэджэ (7-рэ) районхэм ямэкъумэщ хъызмэтшIапIэхэм нахьыбэу машIор къащызэкIэнагъ. Ахэм лъапсэу афэхъугъэхэм ащыщых техникэр губгъо IофшIэнхэм фагъэхьазырхэ зэхъум машIор щынэгъончъэным ишапхъэхэр зэраукъуагъэхэр.\n2019-рэ илъэсыр къызихьагъэм къыщыублагъэу ошIэ-дэмышIагъэ зыхэлъ ыкIи мэхьанэшхо зэптын хъугъэ-шIэгъэ гухэкI Адыгеим имэзхэм ащагъэунэфыгъэп. МашIор щынэгъончъэу щытыным пылъ шапхъэхэр аукъуагъэхэу нэбгырэ 288-мэ административнэ пшъэ дэкIыжьхэр атыралъхьагъэх.\nМашIор къэмыхъуным лъыплъэрэ къулыкъоу республикэм щыIэм цIыфхэм закъыфегъазэ сакъыныгъэ къызхагъэфэнэу, машIор щынэгъончъэнымкIэ шапхъэхэр амыукъонхэу, фабэр къэзытырэ Iэмэ-псымэ къутагъэхэр амыгъэфедэнхэу, унэр къабгынэ хъумэ ар къэзыгъэфэбэрэ пкъыгъохэр ыкIи утыр пахынхэу. Зэрыпщэрыхьэхэрэ хьакум узэрэдэзекIощт шIыкIэр икъоу ны-тыхэм якIэлэцIыкIухэм агурагъэIон фае. МашIом пылъ шапхъэхэр зышъуукъохэкIэ ащ тхьамыкIагъо къыздихьын зэрилъэкIыщтыр зыщышъумыгъэгъупш.\nПредыдущая Участковэхэм язэнэкъокъу\nСледущая Республикэм фэгъэхьыгъэщт


«Хэкум унагъо пэпчь сыщыщэу зысэлъытэжьы» - Jıneps Gazetesi\nAna Sayfa Anadilimde Jıneps Adığece / Адыгэбзэ «Хэкум унагъо пэпчь сыщыщэу зысэлъытэжьы»\n«Мыекъуапэ шIу сэлъэгъу», ощхыр щещхэу зытеужьыкIэ, гъый зэIу- нэжьыгъэ сабый ибэу янэ лъыхъурэм фэд… зыфиIорэ Мыекъуапэ нэIуасэ тыщфэхъугъ МэфэшIукъо Щенгюл.\nАдыгеим тызэрэкIощтыр тиныбджэгъоу Дзыбэ (Махыгъэ) Фуля зызэхехым, «Щенгюл шъуигъусэу музеир зэжъугъэлъэгъу» къытиIогъагъ.\nТэрэзэу тигъэгъозагъ синыбджэгъу, Щенгюл музир гъэшIэгъонэу къызэрэтфиIотагъэм нахь зэпэблагъэ тызэфишIыгъ. Къыхэзгъэщы сшIоигъу, Щенгюл зышIэрэ цIыфыбэхэм, ащ хэкум ыгъэзэжьынэу зэрэхъугъэр къытфаIотагъэу щытыгъ нахь мышIэми, Хъущт Эмел «Лъэпкъым Ипшъашъ» ыIоу филмэу тырихыгъэм ежь къыщиIотагъэ- гъэхэм, иныбджэгъухэм ащ игугъу къызэрашIыгъэм, 2013-рэ илъэсым бзылъфыгъэ режьисёрхэм я 16. Дунэе Фестифалэу «ПхьэнкIыпхьэу быбырэр» зыфиIорэм филмыр къызэрэщагъэлъэ гъуагъэм тыщыгъозагъ.\nМэфэшIукъо Щенгюл Мыекъуапэ зэрэщыпсэурэм, Iофэу ышIэрэм тигъэзэт еджэхэм нахь благъэу нэIуасэ афэтшIы тшIоигъэу гущыIэгъу фэхъугъэр тилIыкIоу Мыекъуапэ щыпсэрэ ЛIышэ Синэм.\n-Музеим Iофэу щыпшIэрэм игъугъ къытфэпшIына?\n-Адыгэ къэралыгъо лъэпкъ музеим IэкIыбым щыIэ адыгэхэм адэлэжьэрэ къутамэм сирипащэу Iоф сэшIэ.\nЫпэкIэ Краевически-шъолъыр музеу щытыгъ. Абрэдж Алмир тхьаматэу загъэнафэм ыуж лъэубэкъукIэхэр ышIыгъэх… Тыркуем къикIыжьыгъэ ткъошэу Жанэ Хьанджэрые IофышIэ ыштагъ. ЭкIыб хэгъэгу Адыгэхэу къакIохэрэм музеим епэсыгъэ Iэмэпсымэхэр къахьых. Хьанджэрие псэуалъэшIэу апшъэрэ гъэсэныгъэ иIагъэти, иIэнатIэ IофшIапIэ Iуагъ. Абрэджым ащ ычIыпIэ IэкIыб къикIырэ Адыгэхэм садэлэжьэнэу, зэдзэкIакIоу музеим сиштагъ (02-16-1993).\nМузеир бгъэгъакIэу ашIыгъэм 1994-рэ илъэсым тыгъэгъэзэм чIэхьажьыгъ. ШIэныгъэ ин зыIагъэ чыжьэрыплъэу, инджылыбзэ,нэмыцыбзэ, урысыбзэ,адыгабзэ ыкIи абхьазыбзэ зышIэрэщтыгъэ Абрэдж Алмир, музеим, Лъэпкъ МузейцIэр къыфагъэшъошэным кIэдэугъ ыкIи къыдихыгъ. Диаспорэм Iоф дэзышIэрэ къутамэм нахь зиушъомбгъугъ.\nСэ нэмыкIэу арапыбзэкIэ, инджылыбзэкIэ,ибранибзэкIэ хэкум къэкIожьыгъэ ткъошхэр щылэжьагъэх. Зэрэ дунэе Адыгэу пштагъэми, къэралыгъо мэхьанэ зиIэу Лъэпкъ музеим щэлажьэрэ диаспорэм икъутамэ ары. Арын фае, тэдэ къикIыгъэми Адыгэхэм музеир якIуапIэу зыкIэхъугъэр. Ащ ишIуагъэкIэ лъэпкъым хэкум зыдрахыгъэ гушъхьабайны- гъэ пкъыгъохэр, эмэпсымэхэр къыхьыжьыгъэх. Сэри мыдэеу сылэжьагъ. Пкъыгъо гъэш- Iэгъонэу сыугъоигъэхэм ащыщхэр тихьазнэщ щытэгъэгъунэх: сурэтхэр, тхылъхэр, – гъэзэтхэр, журналхэр, чIымэтххэр… Станбул апэрэ хасэу щызахащагъагъэм къыщдэкIы- гъэ тхыбзэхэр, буквархэр,а лъэхьаным лъэпкъым фэлэжьагъэхэм атхыгъэхэр, Мэт Иззэт пашэм итхылъэу «Кавказым Итарихь» зыфиIо 1937-рэ илъэсым Каир къыщдэкIыгъэр.\nСирием, Тыркуем, Иорданем, Еврупэм, Америкэм ащылажьэрэ Адыгэ Хасэхэм бзэ зээфэ- шъхьафкIэ къащдэкIыгъэхэр тиIэх. 1930-рэ илъэсхэм бзиплIыкIэ Шам къыщдэкIыгъэ гъэзэтэу «Мардж» къэсхьыгъагъ. ИлъэситIу нэуж Марджым имыхъур Сирием щэпсэурэ шIэныгъэлэжь префесэрэу Лъащ Абдул Сэлам къыхьыжьыгъ. Ар тхылъыжьхэр зыщащэ рэ щапIэм телъэу зелъэгъум къыщищэфыжьыгъ.\nДиаспорэм икъутамэ зыфэгъзагъэ лъэныкъохэм къапкъырыкIэу, ЖъоныгъуакIэм и 21-рэм, ШышъхьаIум и I-м къэгъэлъэгъонхэм ыкIи музем щагъэуцугъэ къэгъэлъэгъонхэм бэрэ ахэльажьэх. Непэ IэкIыб къэрал адыгэхэр къэзыIотэрэ къэгъэлъэгъон дгъэуцум, тыугъоигъэ пкъыгъохэм зал псау аушъэным сыщэгугъу.\n«Музеим щылэжьэрэ Адыгэ Диаспорэм икъутамэ шIу алъэгъугъ, ар сэрыыкIэ гушхуагъ»\nМузеим пае лъэпкъым идышъэ кIэн сыугъоин фэшI Тыркуем нахь сыкъщэуцу. Сыда пIомэ, ащ сыкIоныр нахь IэшIэх. Адыгэхэм ианахьыбэр Тыркуем щэпсэу. Узуняйла шъольырым, тиунагъо, тикъуаджэ къыщысыугъоигъэхэр хэкум икIыхэ зэхъум зыдрахыгъэ пкъыгъох, Iэмэпсымэх; Щыуан, ар Анцокъохэм къысатыгъ, «хэкум къырахыгъ» аIозэ тикъуаджэ нысащэ зыхъукIэ щызэрахьащтыгъ. Тыжьын чыIухэрхэр, дышъэ идэным, уагъэм шьагъэм, упкIэм, шъошIэным, гъукIэным дызарахьэрэ Iэмэпсымэхэр, щэгъэчьалъ, щэрыуахь, кIэпщ, шъхьархъон, упкIэцуакъэ, Iумбырылъ, льао, шыкIэм хэшIыкIыгъэ ыкIи гъучь лъахьэхэр, шхо зэгъэпэшыгъэ тыжьынхэр телъэу къэсхьыжьыгъэх. Мыхэм ыкIи хэкум къакIохэрэм къахьыгъэхэм афэдэхэр музеим зы чIэлъыр е чIэмылхэри ахэтых.\nИорданем 1986-рэ илъэсым Москва пасолымкIэ Тыжьын къамэ Мыекъуапэ къагъахьыжьыгъ. Я ХIХ-рэ льэшIэгъум ашIыгъэу агъэнэфагъ. 1857-рэ илъэсым Казан къыщдэкIыгъэхэу КъурIатIу, зыр Тыркуем Дюзджэ, ятIонэрэр Косова къырахыжьыгъ. Шыхьабжьэ, Самсун къыщыуцугъэ Убых унагъом хэкум зыдрахыгъагъ, чылэм щашIыгъагъэ мэщытым идэпкъ палъэгъагь. Мэщытыжъыр закъутэм Шыхьаб -жьэр Цупэ Муса иунэ щигъэгъунагъ. Мурэтэ Чэпай Тыркуем зэкIом ащ къыратыжьи музеим къыфра- гъахьыжьыгъ.\nАдыгэ Нып уцушъо дахэ, Абрэдж Алмир шIухьафтын къыфашIыгъ, Израил Адыгэхэм. Ныпыр музеим ихьазнэщ хэль. Сирием Уанэу къырахыжьыгъэр хэкум зыдрахыгъ Биданыкъохэм. Апэу Балканым, нэужым Сирием зыдахьыгъ. Косово Адыгэхэр къызэкIожьхэм Цэй Исхьакъ кушъитIу къыздищэжьыгъ. Зыр пшъэшъэжьые къушъ, адырэр кIэлцIыкIу пае ашIыгъагъ. Хэкум зыдрахьыгъэхэм ащыщых.\nАужырэ илъэсхэм кIэу шIыгъэхэу дышъэ идагъэхэр къарахьыгъ музеим. Дыпхъухэу Элмасрэ Айшэрэ дышъэ идагъэ дэпкъ пылъэхэр, Пщэу Атие Кескин исае ащ ыпхъу къытфаригъэщэжьыгъ. Ягъан Захьра ыIэкIэ ыдыгъэ Къэтэбэ плъыжь дышъэ идагъэ Адыгэ Сае, паIо, дэпкъ пылъэхэр тимузей шIухьафтын къыфашIыгъ. Захьра икIалэ ахэр къыхьын пае факIоу Мыекъуапэ къэкIуагъ. Биданэкъо зэшыпхъухэу Мелечхьанрэ Мералрэ Адыгэ тхыпхьэхэмкIэ гъэкIэрэкIагъэу Iэнэ тепхьохэр шIухьафтын музеим къыфашIыгъ. Ыджыри къэсымыIуагъэу къэнагъэр нахьыб.\nДиаспорэм дэлэжьэрэ къутамэр шIу зэралъэгъурэр, уасэ къызэрэфашIырэр Абрэдж Алмир ишIушIагъ, ащ IэкIыб щыпсэурэ Адыгэхэм лъытэныгъэу афишIырэм къыкIэкIуагъ. Аущтэу зыкIасIорэр, Музеим къычIэхьагъэу зы нэбгырэ Алмир зэрамгъэлъэгъоу чIэкIыжьыгъэп. Ахэм дахэу апэгъокIыщтыгъ, къаIуатэхэрэм нэку нэпсэу ядэIоу къыхэкIыщтыгъ, цIыф зэхэдз ышIыщтыгъэп. Абрэдж Алмир диаспорэм ыгу фызэIухыгъэу зэрэщытыгъэм музеим иIофышIэхэри нэшIукIэ аригъэплъыгъэх. Непэ сэ адыгабзэрэ тыркубзэрэ сызэрэлажьэрэр. Урысыбзэр нахь макI.\n«Зао къэхъум апэрэ огъур музейхэм атефэ»\nАдыгэ Къэралыгъо Лъэпкъ Музеим ихьазнэщ бай дэд. Уасэ зыфэшIыгъуае пкъыгъо гъэшIэгъонхэр ихьазнэщ чIэлъых. Ахэр щагъэгъунэнхэу, фэшIу, уцуахьыгъэу бгъэгъакIэ зэгъэпэшыгъэ музеим ищагу щагъэуцу. Ащ лъэпкъым идышъэ кIэн фэгумэкIыхэрэм гушхуагъэ къареты. Адыгэ хьакIэщ музеим ищагу дашIахьыщт… Проектыр Абрэджыр щыIэзэ рагъэжьэгъагъ.\nМузейхэм апэрэ огъур закIтефэрэр, Лъэпкъым ихьишъэ, инэущэ ахэм ягъэбылъыпIэщ ары. Лъэшэу гукъау блэкIыгъэ лIэшIэгъум Адыгэ музеищтыгъэм нэмыц фашистхэм машIо зэрэкIадзэгъагъэр. Къанэрэ щымыIэу хэстахьыгъэх ныбжьи къэзымгъэзэжьыщт щыгъын шъуашэхэр, лъэпкь Iэмэпсыэхэр… ахэр апэдэдэ музеим лъпсэ фэзышIыгъэ дышъэ кIэн пъкыгъохэу аугъоигъэхэр арыгъэх. Ащ фэд Грузин Абхьаз зэпэуцужь заом илъэхьан, Абхьазхэм ямузэй чIэлъхэм ащыщхэр Уанэ дэхэдэдэхэр, шы Iэпс лъэпсхэр… тимузей къащэнэу зэрэхъугъагъэр. Ахэр «Кавказыр Зэдитиун» зышъхьа къэгъэлъэгъоным Абрэдж Алмирэ хигъэлэжьэгъагъэх. Заор Iэсэжьыфэ щыIагъэх.\nМыщ фэгъахьыгъэу щысэхэр бэу щыIэх.\n-Тхамафэм Щыкъэбархэр зыфиIорэ радио придачэр лъэкIуатэха? Адыгэ радиом онлаинкIэ тедэIун лъэкIыщта?\n-Ары, къэтыныр лъэкIуатэ. ЭкIыб хэгъэгухэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм апе зэхагъэуцо. АрапыбзэкIэ, ТыркубзэкIэ «ЧIыгужьым Ымакъ» зыфиIоэрэ къэтын. АдыгыбзэкIэ Къэбархэр къытаты.\nСиныбджэгъу арапыбзэкIэ, сэ тыркубзэкIэ зэтэдзэкIыжьы, тыкъяджэ. ОнлаинкIэ шъядэIун шъулъэ – кIыщт. Адыгэ телевидинем инэкIубгъо интернетыми ит. ГТРК зыптхыкIэ телевидинеми янэкIубгъо радиор иновишания ибгъотэщт.\n«Узуняйла сыфезэщы адэ, сыфемызэщын лъэкIына»\n-Хэкум узэкIожьым илъэсищ укIуагъэп, ащ ыуж илъэс къэсми уанэ зэбгъэлъэгъунэу укIуагъ. 1997-рэ илъэсым прф. др. Унэрэкъо Рае зыхэтыгъэ шIэныгъэлэжьхэм урягъусэу Тыркуем укъэкIогъагъ. Узуняйла уфезэща?\n-Узуняйла сыфезэщы адэ, сыфэмызэщын лъэкIына, сызыпIугъэр, гъуазэ сыфэхъугъэр Узуняйла арыба. СицIыкIугъор,синыбжьыкIэгъур ащ щызгъэкIуагъ. Тиунагъо ащ щыI. Сянэ Сятэ, Хэкум икIыгъэ тятэжъ пIашъэу МэфэшIукъо Исхьакъ щыублагъэу сыкъызтекIыгъэхэм, сянэкъылъфыгъэхэм якъэхэр ащ щыIэх. Гумэхагъэр мыщ къебэкIыми, цIыфзэхашIэм сэ нахь сыдехьыхы…\nМыекъуапэ сызэрэщыщыр инэу зэхэсэшIэ. СицIыкIугъо щегъэжьагъэу сихъопсэпIагъ. Мыщ дэжьым ащфэгьахьыгъэу сигукъэкIыжь горэм игугъу къэсшIы сшIоигъу. 1963 илъэсым мэкъуогъу мэзагъ, еджапIэхэр зэфашIыгъэу чылэм тыкIожьыгъагъ. Жанэхэм янэнэжъ илъэс 112-рэм итэу идунае ыхъожьыгъ. ТиунагъокIэ къытпэблагъэхэу щытыгъэх. Сянэ хьадагъэм тесхэм апае пщэрахьыщтыгъ. Сэри ыдэжь сыщытыгъ. Сшынахьыжъ (ащ дэжьым я енэрэ классым щеджэщтыгъ) джэхашъом къытелъади, Сян! Нэнэжь бэным зыдалъхьэм лIыхэм сахэпши сыдэплъагъ, бэным Кавказым ымэ къыдихыщтыгъ» зэриIуагъэм сисабыигу зэлъиштэгъагъ. «Жанэ ПIатIу ягуащ хэкум къикIыгъагъ» аIощтыгъ игугъ ашIы зыхъукIэ. Ежьхэр хэкум щымыщыгъэм фэдэу… Хэкум икIыгъэу а зыр ары псаоу къэнэгъагъэр. Пшъэшъэ ныбжьыкIэу ятэжъхэм ячIыгу къызэрэзэринэкIыгъэр ыгу зэримыкIырэр, гукъэкIыжьхэр, орэдьыжьхэр, къэбархэр тянэ дэхэм, игъунэгъухэм къафиIотэжьыщтыгъ. Анахь щымыгъупшэщтыгъэр, гъогум техьагъэхэу кум зэряшIупкIыжьыгъагъэр, ятэ зэкIиуIпаIи кум зэрэригъэIыстэжьыгъагъэр, «къуаджэр къэмылъэгъожьы охьуфэкIэ шъуфэсакъ мыщ!» ятэ зэриIогъагъэр ары. Псэлъыхъоу иIагъэм игугъ къытфишIы зыхъукIэ ынапIэхэр ридзыхыхэти, зи къымыIоу тIэкIурэ щысыщтыгъэу игущыIэгъухэм къаIожьыщтыгъ. ТыжьынашIэхэм япхъугъ Нэнэжь. «Тызэрелъэгъоу Хэкум игугъ къыригъажьэщтыгъ, нэнэжъ тыригъэзэщыгъагъ, тэ Iоф мыухыжь гущэ тиIагъ. Джы тгъотыжьыгъэем къыIуатэрэм зэкIэми тядэIуныгъэба»ыIогъагъ сянэ..\nСэри нэнэжъ къэсэшIэжьы. ЦIыкIужъые хъужьыгъагъ. Ынэгу фыжьыбзэу, упкIэу къэгущыIэщтыгъ, дэеу зэхихыщтыгъ. Бирам мафэхэм ПIатIу адэжь тызихьакIэ тлъэгъущтыгъ. Яунэ чапэм кIэрытыгъ, ар ти, гъэмафэм тыгъэм зыригъэунэу пчьэIупэм къыращыщтыгъ. Сда ащ фэдиз илъэсым Жанэхэм янэнэжъ сищыIэныгъэ зыкIхэтыгъэр. Ащ пае «Хэкум къикIыгъ» зэраIощтыгъэр сэрыкIэ хэушъхьафыкIыгъэу зыкIэхъущтыгъэр… Нэнэжъ ибэн къыдихыгъэ Кавказым ымэ сыд фэдэгъа? Сщыгъупшагъэхэп. Си Мыекъуап! шIу усэлъэгъу..\n«ЕджапIэм сызчIахьэм тыркубзэ сшIэщтыгъэп»\n-Щангул игущыIакIэ, игупшысэхэм ялъапсэ янэ къыпкъырихыгъ» еIо професэрэу Унэрэкъо Рае. Непэ ныдэлъфыбзэм изытет сыдым фэда, хымэ чIыгур е хэкур пштэмэ?\n-Ныдэлъфыбзэр ным къыпIуилъхьарэ бзэр арыба! Сэ ар исабыигъом зынасып къыхьыгъэхэм сащыщ. Къалэу Кайсери тызэкощым тыркубзэ сымышIэу еджапIэм сычIэхьагъ. Мэзих нээуж еджэнымкIэ зэнэкъокъум ти класс сащтекIуагъ. Ащ лъэшэу сырыгушхогъагъ… Тиунагъо сшыхэр, сшыпхъу нахьыжь, тигупсэхэр къалэм зэрэщыпсэухэрэм пае бэрэ сэри къалэм сыщыIэнэу хъущтыгъэ. Илъэс 23-м сыдэсыгъ сIоми хъун. Ау тиунагъо тиныдэлъфыбзэкIэ тыщыгущыIэныр зэ нэмыIэми зэпыугъэп. Сятэрэ Сянэрэ ныбжь яIагъ, ахэр адыгабзэкIэ гущыIагъэх. Тэри тыбзэ тщыгъупшагъэп, нахь кIуачIэу хъугъэ нахь.\n«Хэкум сыщыгупсэфынымкIэ Сянэ ишIуагъэ инэу къэкIуагъ»\nАры, Сянэ ары зишIуагъэр. Тиныдэлъфыбзэ, орэдэжьхэр, гъыбзэхэр, IорыIуатэхэр ренэу титхьакIумэ ригъэтыгъэх, шIу тигъэлъэгъугъэх. Адыгэ гущыIэжъхэр бэрэ щысэ къыхьыщтыгъ Джы сегупшысэщ, сыдэу губзыгъагъа сянэ, этнограф шъыпкъагъ. Зэ зэхихырэр щыгъупшэщ тыгъэп. Псыхъохэу Лабэ зыдэщыIэр, Шъхьагуащэ зэрэчьэрэр, ахэм къэбарэу апылъыр тынэгу къычIигъэуцоу къыIуатэщтыгъэх. Хэкум ехьылIагъэ къэбархэр ятэшыпхъоу Хьагожь къыфи Iотагъэр непэ зэхихыгъэм фэдэу къыIожьыщтыгъэх. Хьагожь, «илъэс 15-16-м ситыгъ, Хэкум тыкъызрагъэкIым, пкIышъхьа мэшъхьахэр дгъэгъунхэу чыим тетлъхьагъагъэх, тхьацу Iанлъэр игъэжьэгъу къэсыгъэу къэдгъэнагъ…» зэриIощтыгъэр сянэ нэку нэпсэу къытфиIотэжьыщтыгъ Ащ исае ары сянэ къызащэм нысэ джанэу щыгъыгъэр. Дышъэидэу тедэгъагъэхэм ащыщ зытIу сэри къызнэсыжьыгъ, сэгъагъашIох, сэгъэбылъых…\nАхэр зэкIэ зэхэбгъэхьожьымэ, Хэкум сыщыщныр, сыщыгупсэфыныр сянэ ишIуагъэу сэлъытэ. Ныдэлъфыбзэм иIоф урыгущыIэныр псынкIагъоп. Ау щысэ зытIу къэсхьын. Адыгабзэр гъощэным ежьапIэр хэхэс чIыгур ары. АщкIэ зы щысэ сыгу къэкIыжьы, сыкъэкIожьыгъакIэу Тыркуем къикIыгъэ хьакIэхэр музеим къэкIуагъэх, ныбжьыкIагъэхэп, адыгабзэ ашIэщтыгъэп, е мэкIэдэдэу къызгурыIохэрэр ахэтыгъ. Лъэшэу сыгу хэкIыгъагъ. Узуняйла джыри адыгабзэр щылъэшыгъ, тыркубзэри ащ фэдизэу ахэхьагъагъэп.\nАу 1970-рэ илъэсхэм телевизерхэр уна- гъохэм арыты зэхъум ащи чылэхэм мэкIэ макIэу тыркубзэр щыIоу ыублэгъагъ. Ащ чыжьэу къежьэгъэ политически лъапсэ иIаъ. ЛъыкIуатэ къэсми мулт икхэм, сериялхэм адыгабзэр ацIыцIыгъ. Тыркубзэ зыщамышIэщтыгъэ къуаджэхэм адыгабзэр амышIэжьы хъугъэ. Тэ тиунагъокIи сыдэу зытэшIи тыпэлъэшыгъэп.\nИлъэс пчьагъэ хъугъэу Тыркуем адыгабзэр къагъэнэжьыным пае Iофыгъубэ зэрахьэ. Джы аужырэ илъэсхэм Хэкуми ащ фэдэу ныдэлъфыбзэм иIоф къыщыхьыльагъ. Бэ темышIэу Iэ- кIыбым щыIэ адыгэхэм афэдэу ныдэлъфыбзэр тхылъыпIэхэм къатенэным сегъэщынэ… мы Iофым зэрэлъэпкъэу тишъыпкъэу тыпылъын фае. Тилъэпкъ къелыщтэп тыдэмылажьэм технологиякIэу къежьагъэм.\nСовет хабзэм лъэпкъхэм я литературэ, якултурэ адиргъаштэщтгъэ. НыдэлъфыбзэмкIэ тхэрэ тхакIохэм, усакIохэм щытхъу тхылъкIэ ятэщтыгъ, ыгъашIощтыгъэх.\nАр зэхэтэкъуи «Шъхьадж ышъхьа херехехыжь» заIом, Адыгэхэм ялъэпкъ Iофхэр махэ хъугъэ АдыгабзэкIэ тхылъэу къыдэкIхэрэр мэкIаймэ атекIырэп. Илъэс пшIы ужым адыгвбзэкIэ тхэрэ еджэрэ къэмынэжьыным ищынагъо къэуцу. Лъэпкъыр сыдым къыкъонэжьыщта.\n«Адыгэ бзылъфыгъэр лъэпкъым ибайныгъэ кIочIэгъу зэрэфэхъугъэр нафэ»\n-IэкIыб Адыгэхэм ялъэныкъокIи, Хэкум ылъэныкъокIи бзылъфыгъэным еплъыкIэу уиIэм тыщыбгъэгъозэна…\n-ШъыпкъэмкIэ гуфаплъэу узяплъырэм къыбгурэIо, тибзылъффыгъэхэм социялнэ щыIакIэм чIыпIэу щыряIэр зэрэзэфэдэр. ЫбгъуитIукIи тибзылъфыгъэхэр къэралыгъо къинхэм якъин (мыщ игъэкIоты гъэу тегущыIэгъэн фае) зехьакIох. БгъуитIуми тибзылъфыгъэхэр културэ, бзэ, дин зэфэшъхьафхэр зылэжьырэ цIыф лъэпкъхэм адагощы ящыIэныгъэ. Ахэм яфэмэбжьымэ къазэрэтирихьарэм щэч хэлъэп. ЗэрэзэтекIхэрэ лъэныкъор пштэмэ, тырку хэгъэгум егъэпшагъэм, мы лъэныкъор еджэным, апшъэрэ гъэсэныгъэм нахь пасэу зэрэнэсыгъэр ары. Бзылъфыгъэм ышъхьа ыIыгъыжьын амал ащ аритыгъ. Шъхьафитэу гупшысэнхэр аригъэшIагъ. Адыгэ бзылъфыгъэхэри ригъэшIокIуагъэх. Къэралыгъом иIофшIапIэхэм ащэлажьэх. Унагъо бысымгуащэу, Адыгэ бзылъфыгъэу зэрэщытым имызакъоу, дунэе културэ щыIакIэм изыIахьых. ГущыIэм пае, илъэс 80 зыныбжь Нанэм, Совет хабзэм иунашъохэр, нэмыкI къэралыгъохэм яполитикэ, ялъэпкъхэм, ящыIакIэ къатегущыIэн елъэкIы. Адыгэ хабзэр игъуазэу зэрэщытым инэу рэгушхо. Зы урысыбзэ гущыIэ ымышIэу чылэм дэкIыгъагъэу апшъэрэ гъэсэныгъэ иIэу хэкум къегъэзэжьы… Бзылъфыгъэ шъхьазакъоу къэнагъэр арыми, ибын унагъо, янэ ятэхэр, зыхагъэ лIакъор къегъэгъунэ; Ны, нысэ, шыпхъу… ипшъэрылъ щыгъупшэрэп. Шъыпкъэ зэкIэ зэфэд пIоныр къин, уахьтэм къыздихьыщтыр къэшIэгъуай, ау сэ нахьыбэрэм слъэгъу гъэр арары. Мы лъэныкъомкIэ Тыркуем иадыгэ бзылъфыгъэхэр нахь гупсэфых сIом сыхэукъонэп къысшIошIы.\nСыдэущтэу пльытагъэми, ти Адыгэ бзылъфыгъэхэм, Адыгэм лъэпкъым илъэпкъ зэхашIэ, ныдэлъфыбзэр непэ къызэрагъэсыгъэр нафэ.\n-Уи усэхэм тяджагъ, тядэIугъ, хэкум цIыф гъэсагъэхэми ахэм уасэ афэшIыгъ. Зэхэубытагъэу ахэр къыдэбгъэкIынхэу угу хэльба?\n-Мыщ дэжьым апэу къэсIонэу сызфаер, силэжьыгъэ уасэ къыфэзышIыгъэхэм, сезгъэджагъэхэм, къуачIэгъу къысфэхъугъэхэм зэкIэхэми инэу шъхьашъэ афэсэшIы.\nСиусэхэр сыугъоижьхэу тхылъцIыкIу къыдэзгъэкIыным сыкIэхъопсы. Ау сыусакIо чьэпхьыгъэу сыкъызщыхъужьырэп. Ащыщхэр Узуняйла щыстхыгъэх. Кирил тхакIэ сэшIэ сшIошIызэ. Зэримыкъугъэр хэкум сыкъзэкIожьым къызгурыIуагъ. ЩыкIагъэхэр яIэми, сызеджэжьыкIэ сынэпс къэзгъакIохэрэр ахэтых. «УнэцIыкIу щытиIагъ» зыфиIорэр хэкум сыкъфезэщыгъэу стыхыгъагъэ. ТIэшъу Ясин Мыекъуапэ щыIагъэу зэрэкIожьыгъэр журналым итэу седжагъагъ. Ащ къыпкъырыкIэу стхыгъэ усэр. Тиунэ цIыкIоу усэм хэтыр къызэрэдгъэнагъэу щытым фэдэу сынэгу ренэу чIэтыгъ. Мыекъуапэ итыгъэкъокIыпIэ лъэныкъо IошъхьацIыкIум кIэрытыгъ.\n«ЗэкIэ зэлъытыгъэр о зэреплъэгъурэр, угукIэ узэрэфыщытыр ары»\n-Хэкум зыгъэзэжьынэу фаехэм сыд япIом пшIоигъор? О къин дэхэкIае ппэкIэкIыгъ, ахэр амыушэтынхэм фэшI сыда зэрагъэпэшын фаер?\n-Хэкум къэзгъэзэжьынэу зыгу хэлъхэм «афэзгъэпытэщтхэр» сIоным ычIыпIэ, сигупшысэхэр къасIом нахь игъоу сэлъытэ.\nХэкум Гъэзэжьыныр Тхьа псалъэ унашъоу лъаIпIэ; ар пшIошъ зэрэхъурэмкIэ уицахь зытелъыжьын, Хэкум узэрэщыгугъурэм фэдэу, О хэкум фэпшIэщтыр гукIэ зыдэпштэн, Уныдэлъфыбзэ, е унагъом щыщэу зынэбгырэм адыгабзэр ышIэн, УзкъоIэбэжьым къэпштэнэу зызэбгъэпэшым фае.\nМатериалнэу узэгъэпэшыгъэныр зэкIэм апшъа? пIом, ари хэку шIулъэгъум ипкъэоп-сIон. Сыда пIомэ, гущыIэм пае, бэу дэгъоу зэгъэпэшыгъэхэр якIэджыб ушъагъэу къэкIожьыгъагъэх, ау зэIо зашIэу къыздикIыгъэм агъэзэжьыгъ. Ахэм, хэкум нэшIукIэ цIыфхэр къырагъэплъыгъэхэп.\nХэкум къэкIожьыныр АдыгэхэмкIэ Iахь мыгощ, пшъэрылъ… ГукIэ, ПсэкIэ «ащ сэ сышыIэн фае, сыд фэдэми арары сихэку» ыIон фае. Ащ фэдэу зымыштэрэр гъогу къытемыхьахэм нахьышIу…\nХэкум къэкIожьыщтхэмкIэ сэ сыщысэ техыпIа? хьау, сыщысэ техыпэп: сэрсэрэу, сэ зыкъэспхъути сыкъэкIожьыгъ. УнагъоукIэ къэкIожьыщтхэм яIоф нэпэмыкI, ар зы, ятIонэрэу, сыкъзэкIожьым, лъэпкъыр къырищэлIэжьыным Хэкур фэхьазырыгъэп. Хэгъэгушхоу зыхэтыр гъогу зэхэкIыпIэм щытыгъ. Анахь макIэм, телефонкIэ узщыщым уадэгущыIэщтым тхьамафэрэ оежэнэу щытыгъ. бэрэ Сэ ащ фэдэ хъопсапIэ сиIагъэп, Тыркуем, сянэ къуаджэм щыIагъ, ащ джыри телефон дэтыгъэп…\nСилъэпкъ ичIыгу зэрэщыпсэурэм, зэрэщыгушхорэм кIуачIэ къыситыгъ. Агу зэIухыгъэу зэгупсэхэр, унагъохэр зэрэзэхэтым сигугъэ къыIэтыгъ. Сятэжъ пIашъэхэм ячIыгу, Мыекъуапэ ижь къэсэщэ сэрыкIэ ар осэнчь. Гукъабзэу, сыкъызфэкIожьыгъэр зэхэзышIыкIыгъэхэр къызэрэсфэгу мэкIыхэрэм сазэрщыщым гугъэ къыситыгъ… Мыхъурэ алъэгъумэ, сыгу къыдащэягъ, къысэушъыигъэх…\nТэ «къинэу плъэгъугъэр амылъэгъун фэшI» зыфиIорэ упчьэм иджэуап къептым, непэ ра шIошъ хъугъаенкIи мэхъу.Къэралыгъоми, хэкуми щыыIакIэм бэ зэхъокIыгъэ щыфэхъугъ.\nУнэ симыIэу илъэс дэхэкIае сыпсэугъ. СиIахьылхэм, синыбджэгъухэм адэжь сисыгъ. сигъэцыхагъ. Урысыбзэ сшIэщтыгъэп, ыджы фэдэу унэ зэтетхэм цIыф лъэпкъ зэфэшъхьафхэр, Тыркуем, Сирием къикIыжьыгъэ унагъохэр ачIэсэу щытыгъэп. Бэрэ пэмытэу, илъэсиплIы Адыгэ унагъохэм атырэ унэ фэтэр сэри сыубыти сачIэсыгъ. Илъэсих Косово къыкIыжьыгъэ адыгэхэр зычIэс унэм хэт пэщым сиунаеу сисыгъ. Сыдыгъуи ты гумэкIэу къысшъхьащытыгъ Абрэдж Алмир къыслъыIэсыгъ. Ар къызэрэсшъхьагущыIэ кIырэм Лъэпкъым итхэкIо цIэрыIоу МэщбэшIэ Исхьакъ зэрэхэгущыIагъэм ишIуагъэкIэ, 2006-рэ илъэсым, хабзэм унэ къыситыгъ. Непэ тизэдэгущэIэгъу сгъэфедезэ, Хэкум, Мыекъуапэ сыщыгупсэфынымкIэ, сылъэ сытеуцонымкIэ кIочIэгъу къысфэхъугъэ пстэум шъхьащэ зэрафэсшIырэр къасIо сшIоигъу. КъэкIожьытхэм ясIо сшоигъор, Хэкум о угукIэ узэрэфыщытым фэд, унэкIэ зэрэплъэгъущтыр ары.\n-Гъэзэтэу Жьынэпс еджэхэрэм ацIэкIэ бзылъфыгъэ гушхохэу ЛIышэ Синэмрэ МэфэшIукъо Щенгюлрэ тхьашъоегъэпсэу шъосэIо.\nУзуняйла шъолъырым ит къуаджэу Пэдысые къыщыхъугъ. Хэкур шIу ылъэгъуным, ащ ыгъэзэжьыным гу тырезгъэшIахьыгъэр янэ къыфиIотэжьыщтыгъэ хэку къэбархэр ары. Ышнахьыжь игъусэу Хэкум зэдэкIожьынхэу арыгъэ, ау ащ къыдэмыхъугъэп, Щенгюл, Совет къэралыгъощтыгъэр ззэхэтэкъуи пчьэхэр зэIуихыгъэ зэхъум 1991-рэ илъэсым изакъоу Хэкум ыгъэзэжьыгъ. Ыпэрэ мазэхэм иныбджэгъоу Налчык кIожьыгъэу янэрэ ежьырырэ щыпсэущтыгъэ ипшъшъэгъу ыдэж, Мыекъуапэ зэкIожьым илъэситфым иIахьылхэм, иныбджэгъухэм адэжь щыпсэугъ. Илъэсым ехъурэ Адыгэ лъэпкъ Iэпэщысэхэр, тхылъхэр зыщащэрэ щэпIэ цIыкIум Iоф щылэжьагъ. ЦIыфыбэмэ ащ щызэлъашIагъ, шIу алъэгъугъ, ащыщ хъугъэ. Хэкум зыдрахыгъэ ныдэлъфыбзэр зэмыхъокIыгъэм фэдэу зэригъэIорышIэрэм, итхыхэрэм, цIыф гъэсагъэхэм гулъатагъ. Мыекъуапэ дэт музеим IофышIэ аштагъ. Адыгэ Къэралыгъо Университетым лъэпкъ факултетыр къыухыгъ. Адыгэ радиом «Фсыжьапщи» зыфиIорэ радио къэтынхэр Унэрэкъо Рае игъусэу ыгъэхьазырыгъэх. Филм кIэкхэр, декументалнэ фимхэр адыгабзэкIэ-тыркубзэкIэ зэридзэкIыгъ, текстхэм къяджагъ. ИIофшIагъэхэм Адыгеим щагъэшIуагъ, Урысые Къэралыгъо Теле Радио Компание уасэ къафишIыгъ, щытхъу тхыл къыфагъэшъошагъ.\nМэфэшIукъо Щенгюл непи, Адыгэ Къэралыгъо Лъэпкъ Музеим IэкIыб къэрал Адыгэхэм адэлэжьэрэ къутамэм ипащэу, Адыгэ радиом IэкIыб къэралхэм апае бзыщкIэ къыдэкIырэ «ЧIыгужьым Ымакъ» зыфIорэ къэтыным тыркубзэм фэгъэзагъэу ащэлажьэ.\nÖnceki İçerik«Дыгъуасэ жэщ зы пщIыхьэпIэ слъэгъуат… СIуэтэжми, зэхэфщIыкIынукъым… Убыхыбзэщ зэрыслъэгъуар…» Зэишъу Тэвфикъ Эсэнч (1906 – 8.10.1992)\nМазэм и бынхэр (2)\nХэкужъым къэзыгъэзэжьыгъэм и Мафэ фэгъэхьыгъ


14:47 - 05.09.2018\nАщ фэдэ зэфэщытыкIэр зэряхабзэр Еджэркъуае икъоджэдэсхэм мы мафэхэм джыри зэ нафэ къытфашIы. АщкIэ IэпыIэгъу къафэхъурэр - тыгъэгъазэм иIухыжьын.\nМы къэкIырэ лъэпкъыр мыгъэ Еджэркъуае ичIыгулэжьхэм чIыгу гектаришъэ пчъагъэмэ ащапхъыгъ. Апэу ащ иIухыжьын Кощхьэблэ районым щезгъэжьагъэми ахэр ащыщых.\nПчъагъэу къэтIуагъэм щыщэу гектар пшIыкIутфыр зиер джырэблагъэ гущыIэгъу тызыфэхъугъэ Шышъхьэ Щамил иунагъу. Ежь Щамил Адыгэ къэралыгъо уиниверситетым и лъэпкъ факультет щеджэми, чIыгулэжьыным ыгукIэ фэщагъ, иныбжьыкIагъэ емылъытыгъэу чIыгум узэрэдэлэжьэн фэе шIыкIэ зэфэшъхьафхэмкIэ къыбдэгощэни, упчIэжьэгъу пфэхъуни ылъэкIыщт. Ау пстэуми апэу ащ къыкIигъэтхъырэр - узэдэмыIэпыIэжьэу сыдырэ Iофи зэшIопхын зэрэмылъэкIыщтыр ары:\n- Комбайнэм тесхэр Айтэчыкъо Болэтрэ Адамрэ. Ащ къахырэ тыгъэгъазэр сфыкIэзыщырэр Айтэчыкъо Зураб. Ахэм яшIуагъэкIэ мы Iофтхьабзэ къодыер арэп зэшIохыгъэ хъурэр. Сэ сфэдэ кIэлакIэу чылэм дэсхэми ахэм яшIуагъэ арагъэкIы зэпыт. Джащ фэдэу къабзэу сэ слъэкIырэмкIи сикъоджэгъу-хэм садэIэпыIэ. Ары тихабзэр! - къыхегъэщы кIалэм.\nНыбджэгъуныгъэ-хьалэлныгъэр зэпхьылIэрэ Iофыгъо анахь къиными гур ыгъэкIодырэп, изэшIохыни нахь псынкIэ мэхъу. Тыгъэгъэзэ гектар пшIыкIутфым мэкъу-мэщышIэхэр бэрэ пылъыгъэхэп. ГуртымкIэ зы гектарым центнер 18 къытыгъ.\n- Мыгъэ щыIэгъэ огъум елъытыгъэмэ ари гъэбэжъу дэеп, – еIо Щамил. - Джы чIыгум иупкIэтэн, игъэкъэбзэжьын, ижъон тапэ илъ. Гъатхэм натрыфым ипхъэн ыуж тихьащт. АщкIи синыбджэгъухэр къызэрэскъоуцощтхэм сицыхьэ телъ.\nФэдэ екIолIакIэр къызэрэзыфагъэфедэрэм ихьатыркIэ тыдэгущыIэгъэ чIыгулэжь ныбжьыкIэм имызакъоу чылэм дэс пстэуми яIофхэр зэшIохыгъэ зэрэхъущтым тэри тицыхьэ телъ. Ягухэлъхэр къадэхъунхэшъ, ягъэбэжъу кIэгушIукIыжьынхэу птэуми тафэлъаIо.


Урысыем ипэрытхэр къыхахыщтых | Адыгэ Макъ\nУрысыем ипэрытхэр къыхахыщтых\nАвтор: Редакция\t/ 16.10.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nУФ-м и Президентэу Владимир Путиным игукъэкIыкIэ зэхащэрэ къэралыгъо зэнэкъокъоу «Урысыем ипэрытхэр» зыфиIорэр мыгъэ ящэнэрэу рагъэкIокIы. ЗэрагъэнэфагъэмкIэ, чъэпыогъум и 4-м щегъэжьагъэу и 27-м нэс апэрэ едзыгъор кIощт.\nАщ хэлажьэ зышIоигъохэм онлайн шIыкIэм тетэу затхын, видеоинтервью тыратхэн фае. ЯтIонэрэ уцугъор чъэпыогъум щегъэжьагъэу тыгъэгъазэм нэс кIощт. Нэужым, 2020-рэ илъэсым щылэ мазэм щыублагъэу гъэтхапэм нэс, федеральнэ шъолъыри 8-мэ очнэ шIыкIэм тетэу финал ныкъохэр ащыкIощтых. ЯплIэнэрэ едзыгъор — финал шъхьаIэр гъэтхапэм зэхащэщт. ГъэIорышIэным ылъэныкъокIэ сэнаущыгъэ зыхэлъхэ анахь дэгъухэр мыщ дэжьым къэнэфэщтых.\n2019 — 2020-рэ илъэсхэм ателъытэгъэ зэнэкъокъум кIэу къыхэхьагъэр макIэп. ГущыIэм пае, сэнэхьатым епхыгъэ хэушъхьафыкIыгъэ зэнэкъокъухэу «Псауныгъэр къэухъумэгъэныр», «Наукэр», «Финансхэр ыкIи технологиехэр» зыфиIохэрэм алъэныкъокIэ чанэу зыкъэзыгъэлъагъохэрэм афытегъэпсыхьэгъэ IофшIэпIэ чIыпIэхэр агъотыщтых. Джащ фэдэу Iофтхьабзэм хэлажьэхэрэм шIэныгъэу аIэкIэлъхэр къэзыушыхьатырэ тестым изэхэгъэуцон гъэкIэжьынхэр фашIыгъэх. Джы ащ егъэджэн нэшанэ нахь иI, ар пкIуным пае гъогогъуи 3-рэ зыуушэтыжьын плъэкIыщт.\nАнахь къэгъэлъэгъон дэгъур ары зэхэщакIохэм IэубытыпIэ ашIыщтыр. Мыщ фэгъэхьыгъэ къэбар тедзэ зэзыгъашIэ зышIоигъохэр зэнэкъокъум иофициальнэ сайтэу «лидерыроссии.рф» зыфиIорэм ихьанхэ амал яI.\nЗэнэкъокъур зызэхащэрэр бэшIагъэп нахь мышIэми, ар цIыфхэм зэрашIогъэшIэгъоныр щыIэныгъэм къыгъэлъэгъуагъ. 2017 — 2018-рэ илъэсхэм мыщ нэбгырэ мини 199-рэ хэлэжьагъэмэ, ащ къыкIэлъыкIогъэ 2018 — 2019-рэ илъэсхэм ахэм япчъагъэ мин 227-м кIэхьагъ. Урысыем ипэрытхэм ащыщэу нэбгыри 150-р пэщэ IэнатIэхэм аIухьагъэх: нэбгыритIур — губернатор хъугъэх, нэбгыри 4-р — федеральнэ министрэхэм ягуадзэх.\nШъолъырхэм ащыIэхэ ныбжьыкIэ пэрытхэм зыкъызэIуахынымкIэ мы зэнэкъокъур егъэжьэпIэшIоу зэрэщытым щэч хэлъэп. Бэ егупшысэхэрэр регионхэм IофшIэпIэ тэрэз ащыбгъотыныр къинэу. Ау, гъэсэныгъэ дэгъу уиIэмэ, ипхъухьагъэм шIокI имыIэу уфакIомэ, ащ пкIуачIэ епхьылIэмэ пстэури къызэрэбдэхъущтым щэч хэлъэп. Сэнаущыгъэу ахэлъыр ыкIи гъэIорышIэным ылъэныкъокIэ шIэныгъэу аIэкIэлъхэр ныбжьыкIэхэм къагъэлъэгъон амал мы зэнэкъокъум къареты. Федеральнэ ведомствэхэм, къулыкъухэм, корпорацие инхэм япащэхэм, шIэныгъэлэжьхэм, предпринимательхэм, къэралыгъом щызэлъашIэрэ гъэIорышIакIохэм ныбжьыкIэхэм анаIэ зэратетыщтым ыкIи IэпыIэгъу зэрафэхъущтхэм мэхьанэшхо иI.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат мы зэнэкъокъум мэхьанэшхо реты. Адыгеим ыцIэкIэ ащ хэлажьэхэрэм япчъагъэ нахьыбэ шIыгъэныр пшъэрылъ шъхьаIэу къегъэнафэ.\n— ЦIыфхэм ясэнэхьат ыкIи ясоциальнэ статус хагъэхъоным фытегъэпсыхьэгъэ системэр ылъапсэу «кадровэ резервыр» гъэпсыгъэныр УФ-м и Президентэу Владимир Путиным шъолъырхэм пшъэрылъ шъхьаIэу къафегъэуцу. Зэнэкъокъоу «Урысыем ипэрытхэр» ащ фытегъэпсыхьагъ, ныбжьыкIэхэм зыкъэзэIуахыным, щыIэныгъэм чIыпIэ гъэнэфагъэ щаубытыным ыкIи шIуагъэ къытэу яIофшIэн зэхащэным ар фэIорышIэ, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nАдыгеим илIыкIохэр мы зэнэкъокъум зэрэхэлажьэхэрэм зэфэхьысыжь дэгъухэр зэрэфэхъухэрэм республикэм ипащэ ягугъу къышIыгъ. Проектым гъэхъагъэ щызышIыгъэхэм IофшIэпIэ чIыпIэхэр зэрагъэгъотынымкIэ предложениехэр афашIыгъэх. Зэнэкъокъум ифинал ныкъо ихьагъэхэр ыкIи изы финалист хъугъэр шъолъырым икадровэ резерв хагъэуцуагъэх. Ахэм ащыщэу нэбгыритIумэ республикэм игъэцэкIэкIо хэбзэ къулыкъухэм пэщэ IэнатIэхэр ащагъотыгъэх.\n— Пшъэрылъ къинхэр зэшIохыгъэнхэмкIэ пшъэдэкIыжь зыхьын зылъэкIыщтхэу, шIэныгъэ куухэр зыIэкIэлъ гъэIорышIакIохэр, зисэнэхьат хэшIыкIышхо фызиIэ цIыфхэр къэралыгъоми, республикэми ящыкIагъэх, — къыIуагъ Адыгеим и ЛIышъхьэ.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, блэкIыгъэ зэнэкъокъум изэфэхьысыжьхэмкIэ республикэм илIыкIуиплI финал ныкъом нэсыгъ. Ахэр: Нэхэе Мурат, Алексей Белэр, Вреж Мегрикян ыкIи Александр Очковыр. Финалым хэхьагъэ тиIагъэп.\n2018-рэ илъэсым зы финалистрэ финал ныкъом нэсыгъэ нэбгыритфырэ тиIагъэх. Республикэм щыпсэурэ Никита Кулейкиныр зэнэкъокъум ифинал хэхьэгъэ нэбгырэ 300-мэ ащыщ хъугъэ. Ащ сомэ миллион хъурэ грант къыфагъэшъошагъ.\nМыгу Заур, Павел Долговыр, Вреж Мегрикян, Роман Ермолиныр, Константин Щербаковыр 2018-рэ илъэсым финал ныкъом хэхьагъэх. IофшIапIэ арагъэгъотынымкIэ ахэм предложениехэр афашIыгъэх. ЫпшъэкIэ къызэрэщытIуагъэу, нэбгыритIур пэщэ IэнатIэхэм аIухьагъэх.\nЗэнэкъокъум хэлажьэхэрэм шъолъыр хэбзэ къулыкъухэр IэпыIэгъу афэхъунхэр зэхэщакIохэм анахь шъхьаIэу къыхагъэщы. Мы пшъэрылъыр Адыгеим зэрифэшъуашэу щагъэцакIэ. АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат блэкIыгъэ зэнэкъокъум зэфэхьысыжь дэгъухэр къэзыгъэлъэгъогъэ ныбжьыкIэ пэрытхэм аIукIагъ ыкIи ахэм бэкIэ зэращыгугъыхэрэр ариIуагъ. ЩыIэныгъэм гухэлъ гъэнэфагъэ щызиIэ цIыфхэм, анахьэу ныбжьыкIэхэм, шIэныгъэу аIэкIэлъымкIэ зыкъызэIуахын ыкIи ащ хагъэхъон, гъэхъэгъэшIухэр ашIынхэ амал зэнэкъокъум къареты. Арышъ, мыщ шъухэлэжьэнэу зэхэщакIохэм шъукъырагъэблагъэ.\nКъэралыгъо зэнэкъокъоу «Урысыем ипредприниматель ныбжьыкI» зыфиIорэм ишъо-лъыр едзыгъо непэ Адыгеим щыкIощт. Ащ изэхэщакIохэр АР-м предпринимательствэм IэпыIэгъу фэхъугъэнымкIэ и Гупчэрэ Адыгеим экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ и Министерствэрэ.\nУрысыем ицIыфхэу илъэс 30-м нэс зыныбжь предпринимательхэр (зиIофшIэн республикэм щызэхэзыщэхэрэр) мы зэнэкъокъум хэлэжьэнхэ алъэкIыщт.\nIофтхьабзэм изэфэхьысыжьхэм адиштэу лъэныкъуищымкIэ текIоныгъэр къыдэзыхыгъэхэр къэнэфэщтых: «Мэкъумэщ предпринимательствэр», «Сатыур», «ФэIо-фашIэхэр». Зэнэкъокъум иаужырэ едзыгъоу (финалыр) 2019-рэ илъэсым къалэу Казань щыкIощтым хэлэжьэнхэу анахь дэгъухэр рагъэблэгъэщтых.


ЖъоныгъуакIэм и 24-р – славян тхыбзэмрэ культурэмрэ я Маф | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 24.05.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nСлавян тхыбзэмрэ культурэмрэ я Мафэ фэшI тышъуфэгушIо!\nКириллрэ Мефодийрэ апэрэ славян хьарыфылъэр къызэрэхахыгъэр тарихъ мэхьанэшхо зиIэ хъугъэ-шIагъэу хъугъэ славян лъэпъкъхэмкIэ. Тхыбзэм амалышIу къытыгъ славян культурэм хэхъоныгъэ ышIынымкIэ.\nЦIыф лъэпкъ зэфэшъхьафи 100-м ехъу Адыгэ Республикэм щэпсэу, анахьэу Адыгеим анаIэ зыщатырагъэтыхэрэм ащыщ лъэпкъ шэн-хабзэхэмрэ тарихъ гъогоу ахэм къакIугъэмрэ ащымыгъупшэнхэр. Лъэпкъ мэфэкIхэу республикэм щызэхащэхэрэм пстэуми анахь къахэщырэр Адыгеим ис пстэуми якультурэрэ ятарихърэ шъхьэкIафэ афыряIэу зэрэзэдэпсэухэрэр ары.\nЦIыфхэм азыфагу мамырныгъэмрэ зэгурыIоныгъэмрэ щыгъэпытэгъэнхэмкIэ, къыткIэхъухьэхэрэр цIыфыгъэ шэпхъэ дахэхэм арыгъозэнхэмкIэ, я Хэгъэгу шIу алъэгъоу къэтэджынхэмкIэ мы мэфэкIым мэхьэнэ гъэнэфагъэ зэриIэм ыкIи ишIуагъэ къызэрэкIощтым тицыхьэ телъ.\nТичIыпIэгъу лъапIэхэр, зэкIэми тышъуфэлъаIо псауныгъэ пытэ, щыIэкIэшIу шъуиIэнэу, IофышIоу ешъухьыжьэрэ пстэуми гъэхъагъэхэр ащышъушIынхэу!\nи Къэралыгъо Совет – Хасэм


Home » Adyghe » 03 Luke » 08\nЧылапхъэ зыпхъырэм ехьылІэгъэ гъэсэпэ тхыдэр\n(Маттэ 13:1-9; Марк 4:1-9)\n4Ащ нэужым цІыф купышхо къэзэрэугъоигъэу, тэдрэ къуаджэм къикІыгъэ цІыфхэри Хьисэ ыдэжь къызэкІохэм, мы гъэсэпэ тхыдэр афиІотагъ:\n5 –Зы лІы горэ чылапхъэ ыпхъынэу дэкІыгъ. Чылапхъэр ыпхъызэ, ащ щыщ тІэкІу гъогум тетэкъуагъ. ЦІыфхэм ар лъэгукІэ аубагъ, ошъогу бзыухэми ашыпыгъ. 6ТІэкІуи чІыгу мыжъуалъэм тетэкъуагъ. Ахэр къызыхэкІыхэм, псы агъотыгъэпти, гъужьыгъэх. 7НэмыкІ тІэкІуи панэхэм ахэтэкъуагъ. Панэхэр ахэмэ ягъусэхэу къэкІыхи, чылапхъэу къыхэкІыгъэхэр атхьалагъэх. 8 ЕтІани зы тІэкІуи чІыгу дэгъум хэтэкъуагъ. Ахэр къэкІыхи, шъхьэхэр къапыкІэхи, зы шъхьэ налъэм коцишъэ къикІагъ.\nАр Хьисэ къызеІо нэужым, мэкъэшхокІэ къыІуагъ:\nХьисэ цІыфхэм Іофхэр аригъашІэхэзэ, гъэсэпэ тхыдэхэр къызыкІафиІотэщтыгъэхэр\n(Маттэ 13:10-17; Марк 4:10-12)\n9Игъогу рыкІохэрэр Хьисэ къеупчІыгъэх:\n–Мы гъэсэпэ тхыдэм сыда къикІырэр?\n10–Тхьэм и Тетыгъошхо ишъэфхэр шъушІэнхэу Тхьэм фитыныгъэ къышъуитыгъ,– къыІуагъ Хьисэ, –ау нэмыкІ цІыфхэм гъэсэпэ тхыдэхэмкІэ садэгущыІэ. Арэущтэу*\n8:3 пщэу Ирод – еплъ 3:1.\n«ахэр еплъыхэ пэтми, алъэгъущтэп,\nдаІохэ пэтми, къагурыІощтэп».\nЧылапхъэр зыпхъырэм ехьылІэгъэ гъэсэпэ тхыдэм къикІырэр Хьисэ игъогу рыкІохэрэм къызэрагуригъэІуагъэр\n(Маттэ 13:18-23; Марк 4:13-20)\n11 –Гъэсэпэ тхыдэм къикІырэр мыры: Чылапхъэр Тхьэм игущыІэу ары. 12ЦІыфхэм ащыщэу зы купыр чылапхъэу гъогум тетэкъуагъэм фэд. Мыхэр ары Тхьэм игущыІэхэр зэхэзыххэрэр, ау етІанэ шэйтаныр къэкІошъ, шІошъхъуныгъэ аримыгъэгъотызэ, а гущыІэхэр агухэм арехыжьых, Тхьэм а цІыфхэр къымыгъэнэжьынхэм пае. 13Адрэ цІыф купыр чІыгу мыжъуалъэм тетэкъогъэ чылапхъэм фэд. Мыхэр ары Тхьэм игущыІэхэр зэрэзэхаххэу, а гущыІэхэр гушІуагъокІэ зыштэхэрэр, ау ахэмэ лъапсэ яІэп. ШІошъхъуныгъэм игъогу бэрэ тетыжьхэрэп. ЯшІошъхъуныгъэ ишъыпкъагъэ гъэунэфыгъэу зыхъукІэ, шІошъхъуныгъэм игъогу текІыжьых. 14ЕтІанэ зы цІыф купыр панэхэм ахэтэкъогъэ чылапхъэм фэд. Мыхэр ары Тхьэм игущыІэхэр зэхэзыххэрэр, ау мы дунаим игугъухэмкІи, баиныгъэмкІиэ, щыІэныгъэм итхъагъохэмкІи мэкІэ-макІэу зырагъэтхьалэ, ахэми шІугъэ къапыкІырэп. 15ЕтІани нэмыкІ цІыф куп чІыгу дэгъум хэтэкъогъэ чылапхъэм фэд. Мыхэр ары шІугъэрэ шъыпкъагъэрэ зыгу илъхэу, Тхьэм игущыІэхэр зэхэзыххэу зыубытхэрэр. Теубытэныгъэ яІэу, шІугъэ къапэкІы.\nХьисэ ар къызеІо ужым, мэкъэшхокІэ къыІуагъ:\n16–3ыми остыгъэ хигъанэу, щэлъэ чІэгъым е пІэкІор чІэгъым чІигъэуцорэп, ау унэм къихьахэрэм инэфынэ алъэгъуным пае, итетыпІэ лъагэ тырегъэуцо. 17Сыда\n8:10 Арэущтэу ... – еплъ Пегъымбар Ешай тхылъэу ытхыгъэм 6:9-10.\nпІомэ къэмылъэгъожьынэу гъэбылъыгъэу зи щыІэп, цІыфхэм къамышІэнэуи къэмылъэгъожьынэуи чІэухъумагъэу зи щыІэп. 18Арышъ, шъузэрэдэІощтым шъуфэсакъ. Тхьэм хэт щыщми зиІэм нахьыбэ къыритыщт, ау Тхьэм зи зимыІэм иІэу шІошІырэри Іихыжьыщт.\nХьисэ янэрэ ышхэмрэ\n(Маттэ 12:46-50; Марк 3:31-35)\n19Хьисэ янэрэ ышхэмрэ ежьым ыдэжь къэкІуагъэх, арышъхьакІэ цІыфхэр багъэхэти, екІолІэнхэ алъэкІыгъэп. 2()Джащыгъум Хьисэ къэбар фахьыгъ:\n–О уянэрэ пшыхэмрэ уалъэгъумэ ашІоигъоу щагум дэтых.\n21 –Тхьэм игущыІэхэр зэхэзыххэу зыгъэцакІэхэрэр ары сэ сянэри сшыхэри,– ариІожьыгъ Хьисэ ахэмэ.\nХьисэ жьыбгъэ щынэгъошхор зэригъэуцугъэр\n(Маттэ 8:23-27; Марк 4:35-41)\n22Мафэ горэм игъогу рыкІохэрэр игъусэхэу къуашъо горэм Йсус итІысхьи ариІуагъ:\nАрэущтэу ежьагъэх. 23 Къуашъом исхэу кІохэзэ, Хьисэ хэчъыягъ. Псыхъураем жьыбгъэшхо къыщепщи, къуашъом псыр изы къэхъоу фежьи, щынэгъошхо хэфагъэх.\n24Джащыгъум Хьисэ къыбгъодахьэхи, къагъэущи аІуагъ:\n–Зиусхьан, Зиусхьан, тэкІоды!\nХьисэ къэтэджи, жьыбгъэшхоми псыорхэми ягыий, зэтыригъэуцуагъэх, кІым-сыми къэхъугъ. 25 ЕтІанэ ахэмэ ариІуагъ:\n–ШъуишІошъхъуныгъэ тыдэ щыІа?\n–Хэта мыр? Жьыбгъэшхоми псыми унашъо афишІызэ егъэдаІох,– щтагъэхэу, агъэшІагъоу зэупчІыжьыгъэх ахэр.\nХьисэ джынэпцІабэхэр зыхэс лІы горэ зэригъэхъужьыгъэр\n(Маттэ 8:28-34; Марк 5:1-20)\n26Галилей хэкум къыпэІулъ хэкоу Гадарэ зыцІэ къалэм епхыгъэм къуашъомкІэ нэсыгъэх. 27Хьисэ къуашъом икІи, псы Іушъом зытехьэм, къалэм щыщэу джынапцІэхэр зыхэс лІы горэ къачъэзэ къыпэгъокІыгъ. А лІым бэшІагъэу щыгъын щыгъыжьыгъэп, унэ горэми исыжьыгъэп, ау къэунэхэм ахэсыгъ. 28Ащ Хьисэ зелъэгъум, ыпашъхьэ чІыгум зыкъыщыридзыхи, мэкъэшхокІэ къэкуозэ, къыІуагъ:\n–Хьисэ, Тхьэу анахь Иным ы Къу, сыда уиІофэу къысхэлъыр? СыолъэІу, къин сэмыгъэлъэгъу.\n29 Ар зыкІиІуагъэр джынэпцІэ Іаер лІым хэкІыжьынэу Хьисэ унашъо фишІыгъэти ары. ДжынапцІэхэр а лІым бэрэ хахьэщтыгъэх. ЦІыфхэм гъучІ Іэхъу-лъэхъу ащ тыралъхьэти, аухъумэу аІыгъыщтыгъ. Ау Іэхъу-лъэхъухэр зэпиутхэти, джынапцІэм а лІыр шъоф нэкІым ригъэзыхьэщтыгъ.\n30–Сыда о пцІэр?– еупчІыгъ Хьисэ а лІым.\n–Сэ сцІэр дзэ,– къыІожьыгъ ащ. Ар зыкІиІуагъэр джынэпцІабэхэр хэхьагъэхэу шытыгъэти ары. 31 ДжынапцІэхэр чІылъэм икуупІэу чІэ зимыІэм кІонхэу унашъо афимышІынэу Хьисэ къелъэІугъэх.\n32 А чІыпІэ дэдэм къо Іэхъогъушхо Іошъхьэ нэпкъым щыхъущтыгъ. А къохэм апкъыхэм ахэхьанхэу фит къышІынхэу джынапцІэхэр Хьисэ къелъэІугъэх. Хьисэ ахэр фит ышІыгъэх. 33Ардэдэм джынапцІэхэр лІым хэкІыжьхи, къохэм апкъыхэм ахэхьагъэх. Къо Іэхъогъур Іошъхьэ нэпкъым къечъэхи, псыхъураем хэлъадэхи, псым ытхьалагъэх.\n34Къуахъохэм хъугъэ-шІагъэр залъэгъум, хэхьажьхи, къалэмрэ къуаджэхэмрэ хъугъэ-шІагъэр ащаІотагъ. 35 ЦІыфхэр хъугъэ-шІагъэр зэрагъэлъэгъунэу дэкІыгъэх. Ахэр Хьисэ ыдэжь къызэкІохэм, джынапцІэхэр къызхэкІыгъэ лІыр фэпагъэу, иакъыл къыгъотыжьыгъэу Хьисэ ыдэжь щысэу алъэгъугъ. Ар залъэгъум, лъэшэу къэщтагъэх. 36Хъугъэр зылъэгъугъэ цІыфхэм джынапцІэхэр зыхэсыгъэ лІыр Хьисэ зэригъэхъужьыгъэр джы араІотэжьыгъ. 37Джащыгъум яхэку ыбгынэнэу Гадарэ цІыф пстэури Хьисэ къелъэІугъэх, сыда пІомэ ахэр щынэгъошхо хэфагъэхэти ары. Арэущтэу ІукІыжьыным пае, Хьисэ къуашъом итІысхьагъ.\n38Хьисэ къуашъом итІысхьэ пэтызэ, джынапцІэхэр къызхэкІыгъэ лІыр Хьисэ къелъэІугъ:\n39–О уиунэ кІожьи, Тхьэм къыпфишІэгъэ шІугъэшхор уицІыфхэм яІотэжь!– риІуагъ Хьисэ а лІым. ЕтІанэ ытІупщыжьыгъ. ЛІыр кІожьи, Хьисэ къыфишІэгъэ шІугъэшхор къалэм щиІотэжьыгъ.\nХьисэ Иаир зыцІэм ыпхъоу лІагъэр\nкъызэригъэтэджыжьыгъэр; Хьисэ ищыгъын кІапэ\nкъынэсыгъэ бзылъфыгъэр зэригъэхъужьыгъэр\n(Маттэ 9:18-26; Марк 5:21-43)\n40 ЕтІанэ Хьисэ къызегъэзэжьым, цІыф купышхор къыпэгъокІыгъ, сыда пІомэ зэкІэри ащ паплъэщтыгъэхэти ары. 41Иаир зыцІэ синэгогу пащэ горэ къакІуи, Хьисэ ылъакъохэм адэжь зыкъыщыридзыхи къелъэІугъ:\n42 Сыда пІомэ илъэс пшІыкІутІу фэдиз ыныбжьэу зы пхъу закъо иІагъ. Ар лІэным нэсыгъэу сымаджэу щылъыгъ.\nАрэущтэу Хьисэ Иаир ыдэжь кІо зэхъум, цІыф купышхор тезэрэгъэбэнагъ. 43Ахэмэ зы бзылъфыгъэ горэ ахэтыгъ. Илъэс пшІыкІутІу хъугъэу, ащ бэрэ лъы къыкІэкІэу гуІэщтыгъэ. Ащ иІэр зэкІэ Іазэхэм атыригъэкІодэгъагъ, ау зыми ыгъэхъужьын ылъэкІыщтыгъэп. 44А бзылъфыгъэр Хьисэ ыкІыбкІэ къекІуалІи, ищыгъын кІапэ къынэсыгъ. Ащ зэрэнэсэу илъыкІэкІын уцужьыгъэ.\n45 –Хэта къызнэсыгъэр?– къыІуагъ Хьисэ.\nЗэпстэуми загъэхые зэхъум, Петр къыІуагъ:\n–Тхьаматэ, цІыфхэм укъауцухьызэ, къыптебанэхэу зэрэщытхэр плъэгъурэба?\n46–Зыгорэ къызнэсыгъ,– къыІуагъ Хьисэ. -Сыда пІомэ кІуачІэ зэрэсхэкІыгъэр зэхэсшІагъэшъ ары.\n47 Ау бзылъфыгъэм ышІагъэр къызэрашІэщтыр зелъэгъум, кІэзэзэу къыІухьи, Хьисэ ыпашъхьэ зыкъыщыридзыхи, цІыф пстэуми апашъхьэ къызкІынэсыгъэри, занкІэу зэрэхъужьыгъэри къыІуагъ:\n48–Сипшъашъ, уишІошъхъуныгъэ уигъэхъужьыгъ,–риІуагъ Хьисэ. –Гъогу маф. Гупсэфыныгъэ уиІэу опсэу.\n49Хьисэ гущыІэзэ, синэгогу пащэм иунэ зыгорэ къикІыгъэу, къакІуи къыІуагъ:\n–О ппхъу дунаим ехыжьыгъ. Дин гъэсакІом къин джыри емыгъэлъэгъужь.\n50 Ау Хьисэ ар зызэхехым, Иаир риІуагъ:\n–О умыщын. ШІошъхъуныгъэ зигъаІэ къодый. Ппхъу къэхъужьыщт.\n51 Хьисэ Иаир иунэ зынэсым, Петрэ, Иуан, Якъубэ, пшъэшъэжъыем ятэ-янэ анэмыкІ унэм зыдыригъэхьагъэп. 52ЦІыф пстэуми хьадагъэ ашІызэ, абгъэгухэм яожьыщтыгъэх. Ау Хьисэ ыІуагъ:\n–Хьадагъэ шъумышІы. Ар лІагъэп, мэчъые нахь.\n53 Ау ахэмэ ар зэрэлІагъэр ашІэти, Хьисэ къыдэхьащхыгъэх. 54Ау Хьисэ пшъэшъэжъыем ыІэ къыубыти, мэкъэшхокІэ къыІуагъ:\n55 Пшъэшъэжъыем ыпсэ къыпыхьажьи, ардэдэм къэтэджыжьыгъ. Ар агъэшхэнэу Хьисэ ариІуагъ. 56Пшъэшъэжъыем ятэ-янэхэм лъэшэу агъэшІэгъуагъ, ау Хьисэ хъугъэ-шІагъэр зыми рамыІотэжьынэу афигъэпытагъ.