ЦIыфхэр зикIасэр цIыфмэ якIас — Адыгэ макъ\nЦIыфхэр зикIасэр цIыфмэ якIас\nРедактор 22.04.2020 НОВОСТИ\nШапсыгъэмэ я Адыгэ Хасэ зэхэзыщи ылъэ тезгъэуцуагъэу, джы ащ итхьэмэтэ гъэшIуагъэу, лъэпкъым къыгъэшIагъэм фэшъыпкъэу къэзыхьырэ ТIэшъу Мурдинэ ыныбжь илъэс 90-рэ хъугъэ. Тхьэм насып къыуитынышъ, уигъашIэ кIыхьэу, уищыIакIэ шъуашэу, пIорэр пшIэрэр цIыфымэ аштэу, узщыщым ущалъытэным нахь дэгъоу сыд цIыфымкIэ щыIэн. ТIэшъу Мурдинэ фэгъэхьыгъэ тхыгъэр къэзгъэхьазырыгъэр журналистэу, тхакIоу Къуекъо Асфар.\nУнэгъо зэгурыIожь укъихъухьагъэу, адыгэ чылэ ущапIугъэмэ, уиадыгагъэ къыщыкIэщтэп, уянэ-уятэмэ укъалъэгъу фэдэу ренэу узекIон фае, уиадыгагъэрэ уицIыфыгъэрэ ахэмэ яуушэтымэ ори зыгорэ ухъун. Джары нахьыжъымэ къытаIощтыгъэр, ары Мурдини егъашIэм зэрэпсэурэр, зыщыщымэ афэмыдэмэ хэт фэдэн, лIакъомрэ лъэпкъымрэ илъэуж арэкIо.\nЯтэжъэу Шъэлихьэ зыпишIын щыIагъэп. ШIоикъо къуаджэм анахь лэжьакIоу, псэуакIоу дэсыгъэмэ ащыщ ТIэшъу Шъэлихьэ иунагъо. Ащ ис кIалэхэр шIэхэу щыIэкIэ-псэукIэм хэщагъэ хъущтыгъэх, аIэ зэмыкIурэ щыIагъэп. Ащ дакIоу уадыгэмэ, узэрэадыгэн фаер, тыдэ ущыIэми, хэт ухэхьагъэми адыгагъэмкIэ уахэхьан, адыгагъэмкIэ уакъыхэкIыжьын зэрэфаер ицIыкIугъом къэзыубытыгъэмэ ащыщ ТIэшъу Мурдинэ.\nЗаом илыгъэ къызынэсыгъэми ар ащыщ. Шъэожъые IэтIахъоу чылэм зыщыдэсыгъэ уахътэм, якъуаджэ топхэр дэтхэу, тидзэкIолIхэр нэмыцымэ зэряощтыгъэхэр, Шъачэ иIэгъоблэгъу уIэгъэ мин пчъагъэхэр къызэращэщтыгъэхэр, «тхьапэр чъыгым зэрэпытым фэдэу», джащ фэдизэу бэу тидзэкIолIхэр мэзым зэрэхэлъыгъэхэр инэрылъэгъугъ. Шъачэ нэмыцымэ амыкъутэу аштэмэ къашъхьэпэщтэу мэгугъэхэти, къухьэлъатэкIи лагъымэ къытрадзэщтыгъэп, топыкIи къеощтыгъэхэп. Ары щымыщынахьыхэу тидзэкIолIхэр мыщ къызкIащэщтыгъэхэр.\n— УIагъэмэ ящыкIагъэм фэдиз йод тэ къэкIыни, — ыгу къэкIыжьы Мурдинэ. — Дэшхо чъыгымэ къапыкIагъэхэр джыри зэрэцIынэу къэтыутыхэти, ащ йод хашIыкIыщтыгъэ. Ащ фэдиз утын зышхыгъэ чъыгыхэр нэужым бэрэ сымэджагъэх, бэ гъугъэри.\n«Игъо къэсымэ аргъоири мэтэджы» аIо, Мурдини ШIоикъо къыдэкIыгъ, щыIэныгъэ гъогум ежь-ежьырэу теуцуагъ.\nБлэкIыгъэ лIэшIэгъум ия 50-рэ илъэсхэм Краснодар мэкъумэщ институтым щеджагъ, дэгъоу къыухыгъ, чIыпIабэмэ ащылэжьагъ, ищытхъу амыIуагъэмэ идэй зыми зэхихыгъэп. «Пырамыбжьэр мэшъхьалъэ, шъхьадж илъэпкъ еожьы», Мурдини лIыпкъ иуцуагъэу, хьазырэу чъэпхъыгъэу шапсыгъэ шъолъырым къыгъэзэжьыгъ, ежь хы Iушъо шапсыгъэмэ яIуагъэу, «Кубань къикIыжьи, къушъхьэм къыгъэзэжьыгъ». Анахь совхоз цIэрыIоу, игъэкIотыгъэу ПсышIуапэ районым итым иинженер шъхьаIэу агъэнэфагъ, илъэс тIокIым ехъурэ а IэнатIэр зэблимыхъоу Мурдинэ лэжьагъэ.\nИIоф дэгъоу, Шъачэ къалэ ПсышIуапэ итхьэматэмэ агурыIоу, гъот иIэу, гупсэфэу рэхьатэу щыIагъ Мурдинэ иунэкъощ Мэдинэ игукъанэхэмрэ игухэкIыхэмрэ ыдэжь къакIоу къыдигощыхэу регъэжьэфэ нэс. ТIэшъу Мэдинэ лъэпкъ музеим ТIуапсэ щылажьэщтыгъэ, археологыгъ, тарихъым дэгъоу хишIыкIыщтыгъэ, анахьэу адыгэм къырыкIуагъэм. Топонимикэм зэрэдэлажьэрэм елъытыгъэу лъэсэу къушъхьэхэр зэпикIухьэщтыгъэх, ижъыкIэ къыщегъэжьагъэу лъэпкъым анахь ыгъэлъапIэхэрэр, тхьэлъэIупIэ чъыгыхэр, гъэхъунэхэр, къэгъэсэй Iуашъхьэхэмрэ испыунэхэмрэ къыхигъэщыжьыщтыгъэх, ыгъэнафэщтыгъэх. Анахьэу Мэдинэ зыпылъыгъэр тхьэлъэIупIэ чъыгыжъыхэр арых. Илъэс шъитф, шъибл, миным ехъу зыныбжьыхэр, бэшIагъэу тхьэлъэIупIэ чъыгыкIэ агъэнэфагъэхэр лъэпкъым игушъхьэ лэжьыгъэ зэрэщыщхэм пае къыухъумэным ыгукIи, ыпсэкIи фаблэщтыгъ.\n— Садэжь къакIомэ, нэфышъагъом нэс тызэдэгущыIэу, мыхэмэ агъапэзэ ыгу зэгуагъэутыным зэрэнагъэсыгъэр хэслъагъощтыгъэ, — ыгу къэкIыжьыщтыгъэ Мурдинэ. — Хъулъфыгъэшхоу зыгу зыкIуачIэр нэку-нэпс хъущтыгъэ, укIочIэджэныр, Асфар, боу тхьэмыкIагъу…\nКраснодар краим, Шъачэ япащэмэ а Мэдинэ шIоIофэу зыпылъыхэр къырадзэщтыгъэп, мы чIыгум тесыгъэ шапсыгъэхэр агу къэзгъэкIыжьырэ топонимикэр, илъэс мин пчъагъэм адыгэм ыухъумагъэ испыунэхэр ашIоIофыгъэхэп, къяхъулIэщтыми ыгъэгумэкIыщтыгъэхэп. ЯщыкIэгъагъэхэпышъ ары. Мэдинэ мыр тхьэлъэIупIэ чъыгыжъышъ реестрэм хэдгъэуцон фай ыIоу тхылъ аритымэ, сыдым мыр щыщ аIоу амыштэу Iаджи къыхэкIыгъ.\nА зэкIэ Мэдинэ зэриIохэрэр бзэкуагъэх, дэгугъэх, «уиIоф зышIомыIофым уиIоф фэмыIуат» зэраIоу, сыд ышIагъэу ыIуагъэкIи иIоф къырагъэкIыщтыгъэп. Ау шъыпкъэ, зэ зыфаер къыдэхъугъагъ, ар шапсыгъэхэмкIэ текIоныгъэ иныгъ. Ар хы ШIуцIэ Iушъом Iут къалэхэр, анахьэу Шъачэ, ТIуапсэ, Геленджик зыфэпIощтымэ аныбжь илъэси 125-рэ мэхъушъ, игъэкIотыгъэу хэдгъэунэфыкIыщт аIуи Краснодар краим ипащэмэ зырахъухьэм, апэ ащ пэуцужьыгъэр Мэдин ары. Краим ипащэмэ зэрафэтхагъэм нэмыкIэу Москва шIэныгъэлэжьымэ яинститути макъэ ригъэIугъ, мы чIыпIэмэ егъашIэм адыгэр атесыгъ, сыд фэдэу хъумэ илъэси 125-рэ ыпэ мыщ зи темысыгъэу хъун, цIыф тIысыпIэ имыIагъэу пIон плъэкIына?\nАу ащ нахь Iофыжьыгъэр а къалэмэ аныбжь къызщыригъажьэрэ мафэр ары — 1838-рэ илъэсым жъоныгъуакIэм (маим)и 12. Мы мафэр ары адмиралэу Лазаревыр хы ШIуцIэ Iушъор ыштэнэу къызекIугъэр, хым тет къухьэхэмкIэ шапсыгъэ- убыхымэ къахаоу ригъэжьагъ, етIанэ десантыр къикIи, бэ цIыфэу щаукIыгъэр. Сыд фэдэу хъумэ пыйхэр къызекIугъэ мафэр къалэмэ алъапсэ хъурэ? Мыри лъэшэу Мэдинэ зыгъэгумэкIэу, чэщ чъыер Iызыхыгъэу, ичэф пызыутыгъэмэ ащыщыгъ. А чIыпIэр ары мы Iофым ТIэшъу Мурдини хэщагъэ зыхъугъэр. Къау-ожьи, Москва иакадемикмэ къатхыжьыгъ заор къазщырашIылIагъэ мафэр къалэмэ алъапсэ хъун зэримылъэкIырэр, тыдэ кIоныех, хабзэм иIоф мэхъаджэ зэкIихьажьыгъэ.\nМэдини зэо-банэм ыухыгъ, кIалэу ыгу зэгуагъэутыгъэ, адэ сыд пшIэн, тхьапш ащ фэдэу къурмэн лъэпкъ Iофым фэхъу-гъэр. Аущтэу 1987-рэ илъэсыр къэсыгъ. А уахътэм КПСС-м и Краснодар крайком иапэрэ секретарэу, СССР-м инароднэ депутатэу, Иван Полозковыр япащэу а зэгорэм къырахьыжьэгъэгъэ Iофыр къаIэтыжьыгъ. 1988-рэ илъэсым жъоныгъуакIэм и 12-м Шъачэ ыныбжь илъэси 150-рэ зэрэхъурэр хагъэунэфыкIынэу рахъухьагъ.\nИ. Полозковым тетыгъошхо иIагъ, партием и ЦК щылэжьагъэу, агурыIоу щытыгъ, арыти Москва мэфэкIым пэIухьанэу ахъщэшIу къафитIупщынэу къыгъэгугъагъэх. Театральнэ гъэуцукIэ мэфэкIым иIэнэу щытыгъ, къухьэхэр хы ШIуцIэ нэпкъым къыIухьэхэмэ, топыкIэ къеохэу, десантэу къарыкIырэр къушъхьэчIэсымэ язаохэу ары сценариер зэрэгъэпсыгъагъэр. Мыщ тыпэуцужьын фаеу хъугъэ, а уахътэр ары ТIэшъу Мурдинэрэ сэрырэ апэ тыззэрихьылIагъэр.\nТыпэуцужьыгъ сэIо шъхьай, ущ фэдиз лъэкI зиIэмэ янэкъокъун зылъэкIыщт куп тыдэ къэкIыни, шъхьэрышъхьэ зырызэу тызэрэугъоигъ. Шапсыгъэ тфыщалъэхэу Суворовым идзэ пэуцужьыгъагъэмэ ягъыбзэ «бжыхьэ хъумэ пэчъыхьадзэр къэсышъ тегъэсты, гъатхэр къэсымэ стафэр зэIатшIэ гущэу тэпсэу, мыр псэукIэ хъунэп» аIуи нэбгырэ пшIыкIутф нахьыбэ мыхъухэу минитIу хъурэ урысыдзэм пэIууцуагъэх. Тэри ащ фэдэ хьазырыгъ чIыпIэу тызэрытыгъэр.\nА лъэхъаным гъэзетэу «Адыгэ макъэм» иотдел сырипэщагъ, ащ къыфатхэрэмэ яписьмэхэр апэ къысIэкIахьэщтыгъэх, ащ дакIоу тэмэтелъ къулыкъушIэмэ яIофи къэзгъэлъагъощтыгъэ. Тыгъэмыпсы щыщэу Къэбж Щэбанэ мы шапсыгъэ Iофыр къемыжьэнкIэ бэ имыIэжьэу тигъэзет къэтхагъ. «АдыгабзэкIэ къыдэкIырэ гъэзет закъом адыгэмэ яIоф къымыIэтымэ хэт къыIэтын, арышъ «Черноморскэ здравницэм» (Шъачэ игъэзет) къыригъэхьэгъэ усэр къышъуфэсэгъэхьы, джэуап тэрэз ешъутыжьы сшIоигъу е шъо шъуигъэзет мыщ шъузэреплъырэр къижъугъэхьагъэмэ дэгъугъэ…», — джары, кIо, кIалэр зыфэягъэр. Джы а усэм итыгъэр хы ШIуцIэ Iушъом ошъопщэ шIуцIэхэр къышъхьарыхьагъэхэшъ, ахэмэ апэуцужьынэу къэзэкъымэ ядозорхэр зэпэIутых, черкесымэ ящэбзащэхэр къетэкъохых, ау къэзэкъымэ яшIуагъэкIэ псым хэтакъох нахь зыми къынэсырэп, зэрэхъурэмкIэ адыгэр пыеу Шъачэ иI, зыщыуухъумэн фае. Авторыр сыхэмыукъорэмэ Л. Леплейская.\nШапсыгъэ кIалэхэу къыхэлыдыкIыгъэмэ Мурдинэ апэ зэритэу ренэу тызэфытеожьэу, тшIэщтымкIэ тызэджэнджэшыжьэу едгъэжьагъ. Тиакъыл зынэсырэм елъытыгъэу узфэтхапхъэм тыфэтхагъ, уздэкIуапхъэм тыкIуагъ, краим, хэкум япащэмэ зафэдгъэзагъ, Михаил Горбачевыми шъхьафэу тыфэтхагъ. Ащ нэбгырэ пшIыкIубл къыкIэтхэгъагъ, Шъхьэлэхъо Абу, Къуекъо Налбый, ПытIыощэ Феликс, тэ тикупи ахэтыгъ, ашIагъэмэ ащ къыкIэтхэн Iаджи хэкум исыгъ, ау тиуахътэ зэжъугъэ, интеллигенцием нахь зытедгъэкIагъ. Ау а интеллигенцием щыщхэу улIа сылIа зыIорэмэ тяуалIэмэ гугъэ IэнэкIэу тыкъыIуагъэкIыжьэуи хъугъэ, адэ сыд пшIэн, ащ фэди мэхъу. Письмэр ЕмыкIэ Нурджан Москва ыщи, ыIашъхьэкIэ Партием и ЦК иобщий отдел чIилъхьагъ, ау зи джэуап къызэрэмыкIожьыщтым темынэгуе хъуна, а мэфэкIыхэр езгъэжьагъэмэ къэлэшхом ишIэ хэмылъэу зи рахъухьагъэп ныIа.\nЗытIо-зыщэ Мурдинэ мы Iофым пае Мыекъуапэ къэкIуагъ, тэри гъэбылъыгъэкIэ тахэхьагъ. ЕтIанэ мы зэкIэ къызпыкIыгъэ партием икрайком иапэрэ секретарэу Иван Полозковым дэжь адыгэ интеллигенцием ыцIэкIэ тыкIонэу итхъухьагъ. Крайкомым тытеуагъ, тызфаер зятэIом мафэ къытфагъэнафи, тыкIуагъ. ЛэупэкIэ Нурбый, Хьэпэе Арамбый, Мэрзэкъулэ Борис, сэры аIоу тибэнэкIо кIэлакIэу Беданэкъо Рэмэзан къалэм тищагъ. Иван Полозковым тыIуагъэкIагъэп, ау ятIонэрэ секретарэу идеологием ипащэ Борис Киберевым дэжь тычIащагъ. КIо, сыда кIыхьэ-лыхьэ Iофым зедгъэшIын, сыхьатитIурэ фэдизырэ тызэдэгущыIагъ, тызэнэкъокъугъ, ау ежь ыIуагъэм тэ тытырищэшъугъэп, тэ тIуагъэри ежь пкъырыхьагъэп.\nТэ тызэрэфэе дэдэу мыхъугъэми, мэфэкIэу рахъухьагъэр хьазырэу ашIузэIэдгъэхьагъ, къухьи нэпкъым къыращэлIагъэп, десанти къикIыгъэп. Шапсыгъэ кIалэмэ быракъымэ шъхьацхэгъадэ шIуцIэхэр арыкIохэу хыIушъо гъогушхом шъхьарыт остыгъэ лъагэмэ апалъагъэх, ахэр къашIэфэ, къакIоу пахыжьыфэ макIэ шIэна, цIыфымэ а акциер алъэгъугъ. Ащ ыуж бэрэ зышIагъэм лъыхъугъэх, ау хэт зыуигъэубытын, агъэунэфыгъэп.\nМэфэкIым зызщыфагъэхьазырыми, зашIыми, нэужыми шапсыгъэхэри, тэри тыуцугъэхэп, тытхагъ, къэлэ депутатымэ тафэтхагъ, тарихъ документ пчъагъэ афэдгъэхьыгъ. Шапсыгъэ усакIоу, юристэу Къоджэ Руслъанидэрэ сэрырэ «Правдэм» тытхагъ. Iофым ишъыпкъапIэ зэкIэ Шъачэ идепутатымэ ашIэщтыгъэпти, ахэми анэдгъэсыгъ. Ащ фэдизым нэбгырэ шъитф хъурэ депутатымэ адыгэу ахэтыгъэр нэбгыритIу. Ахэри къэуцущтыгъэп, акIуачIэ рахьылIэщтыгъэ.\n— Тызэрэфаеу зэкIэ мыхъуми, тыкъэуцущтэп, цIыфымэ шъыпкъэр ашIэн фае, анахьэу урысэу къытхэсмэ, «тэ шъо шъукъикIыгъ» къытаIоу, «мыщ егъашIэм тисыгъ» зытIокIэ IупшIэ къытфашIыщтыгъэ, ау тIорэр зэхэзышIэхэрэри къахэкIхэу ригъэжьэгъагъ, — къытфиIуатэщтыгъэ Мурдинэ.\n«Ос мыжъурэ пIэлъэ гъэнэфагъэу къэмысырэ щыIэп» аIо, мэфэкIыри текIыгъ, ау мы Iофым пае джыри тыкъэуцущтыгъэп, Мурдинэтхэми чэщи, мафи яIагъэп. Адэ ащ фэдизым сыд къыкIэкIуагъ пIомэ, ащи къепIолIэн щыI.\nАщыгъум сэ кандидатскэ диссертациер Тбилиси къыщысыушыхьати, адыгэ шIэныгъэлэжьымэ яинститут ученэ секретарэу 1988-рэ илъэсым, Шъачэ имэфэкI зыщыхагъэунэфыкIыгъэ илъэс дэдэм, сагъэкIуагъэу щытыгъ (ащ тхьэмэтэ гуадзэм истатус иIагъ). Ащ тефэу Иван Полозковыр Пшызэ шъолъыр ращыжьи, Урысыем икоммунистмэ пащэ афашIыгъ. Арыти ур зыхэт партием сыхэтыжьыщтэп сIуи зизгъэнагъ. Мэкъулэ Джэбраилэ тидиректор, ар къысэушъыи, нахьыжъэу институтым чIэсхэри Iофым ыгъэгумэкIыхэу къыздэгущыIагъэх, партием иобкоми къыслъигъэхъугъэх, «инасып перэмыупкIыжь, партием хэкIыжьымэ иIэнатIэ къыгъэтIылъыжьын фае хъущт» аIуагъ. ЗэIукIэшхуи тикоммунистымэ къыстырашIыхьагъ, «адэ крайкомым ышIэрэр тэрэзыба, зыфаер ерэшI, о сыд уиIоф ащ хэлъ» къэзыIон адыги тиеджэгъэ-епщагъэмэ къахэкIыгъ.\nАу а мафэм зэрэтетыубытагъэм фэдэу Хьэпэе Арамбыйрэ сэрырэ коммунистымэ япартие тыхэкIыжьыгъ. Непэ фэдэу заявлением истхэгъагъэри сыгу къэкIыжьы: «Тятэжъымэ яхьэдашъхьэ джэгу тырязыгъэшIыхьэгъэ Иван Полозковыр зипэщэ партием сыхэтыжьынэу зэспэсыжьырэпышъ, непэ щегъэжьагъэу партием сыхэмытыжьэу шъулъытэ…». Джар ихэкIыжьыкIэу партиеми сыхэкIыжьыгъ, сиIэнатIи згъэтIылъыжьыгъэ. УмыдэIуагъэу тхьэ-матэмэ къыпфагъэгъуна, ахэр хабзэр зызэхъокIыми къытенагъэх, илъэсипшIым ехъурэ а шапсыгъэ Iофым пае IэнатIэ сырамыгъэкIуалIэу къысагъэхьыгъ. УкIалэу, адыгэмэ яIуагъэу «уашъомрэ чIыгумрэ къопс яIагъэмэ зэпрызгъэзэныех» узщыгугъыжьэу, пкIуачIэ уамыгъэушэтыныр тхъэгъошхоп, ау зы мафи сшIагъэмкIэ сыкIэгъожьыгъэп…\nШъачэ и Парламент изэхэсыгъо шапсыгъэмэ ацIэкIэ ТIэшъу Мурдинэ къыщыгущыIагъ. ЗыщищыкIагъэм ар хигъажъэзэ, гущыIэ пэпчъ къэмапэу хиIузэ, анахьэу лъэпкъ Iофым рыгущыIэ хъумэ зэришIырэм фэдэу, шIоу къагуригъэIуагъ. Непэ хы ШIуцIэ Iушъом къыIунэжьыгъэ минипшI-пшIыкIутIур арэп, мыщ Iусыгъэ шапсыгъэмэ, убыхымэ, нэтыхъуаемэ ацIэкIэ къэгущыIагъ, зэхэзыхыгъэмэ агу нэсыгъ, IэгутеошхокIэ трибунэм къехыжьыгъ.\nЗы генерал горэ дзэм къызыхэкIыжьым псэупIэкIэ хы Iушъор къыхихи, илъэс зытIукIэ парламентым идепутат хъугъэ, угенералымэ ащ фэди пфызэшIокIыщтыба, шIукIаеу адыгэмэ къапэуцужьыщтыгъэ. «Черноморскэ здравницэми» урысымэ щынагъо ашъхьарыт, ар черкесмэ къапкъырэкIы ыIозэ къыщитхыгъагъ. Сессием ар джы къыщытэджи, «адыгэмэ тшIагъэмкIэ (мэфэкIыр зэрэхагъэунэфыкIыгъэр ары) къытфагъэгъунэу тялъэIу, мыщ фэдэу щыт Iоу тшIагъэмэ аущтэу тыпсэуныеп» къариIуагъ. Ар екъуба, тыгъуасэ къыопыищтыгъэм непэ зыдебгъэшIэжьымэ, кIэбгъэгъожьымэ.\nТэ, шапсыгъэмэ гъэшIэгъонышхо афэтымышIагъэми, сыд фэдэ IофыкIи тыгурэ тыпсэрэкIэ тярягъусагъ. МыщкIэ Iофышхо зыгъэцэкIагъэр ТIэшъу Мурдин ары. Непэ къызынэсыгъэми лъэпкъ Iофтхьабзэхэм ар чанэу ахэлажьэ, ыкIуачIэ къыхьырэр ешIэ. Шапсыгъэ Хасэм зэритхьэмэтэ гъэшIуагъэм елъытыгъэу лъэпкъ зэхахьэхэм, зэIукIэгъухэм бэрэ рагъэблагъэ, игущыIи уасэ фашIы.\nТэ, зэшъэогъуитIумкIэ, бэрэ тызэкIэлъырысэу мэхъу. Тхьэм ишыкур, джыри тызэлъэкIо, тызэлъэплъэ, тынаIэ зэтет. Ежь сэщ нахьи шIукIаеу зэрэнахьыжъызи, бэрэ сапэ къешъы, къыпкIэупчIэн, уикъэбар зыщигъэгъозэн, ищыкIагъэмэ дахэу ушъый къыпфишIын, джащ фэд мы сишъэогъу нахьыжъ. Мыекъуапэ къызщыдахьэрэм мыгуIэрэ дэдэмэ «о мыщ удэсэу сэ сыдыкIэ хьакIэщ сищыкIагъ» еIошъ, ихьакIэгъу уахътэ садэжь, сиунэ щегъакIо.\nХьакIэгъу мэфищыр Мурдинэ садэжь зыщиухыкIэ, ыгъэныбджэгъоу, ыгъэблагъэу къалэм дэсыр макIэпышъ, «зэIэпахызэ» ахьакIэ, дэгущыIэх, дыщысых, упчIэжьэгъу ашIы. ЕтIанэ Мурдинэ бэ зышIэу, бэ зылъэгъугъэу, ылъэгъурэмрэ зэхихырэмрэ ицIыкIугъом щегъэжьагъэу ыгу риубытэу щытышъ, лIы губзыгъэм зыгорэхэр къыпытхын аIошъ, тишIэныгъэлэжьымэ зэтырахы.\nМафэ горэм Мурдинэ тыригъэблэгъагъ, тIоу зэтетэу унэ дэгъу иIэти, унэ зырызымэ тарыгупсэфыхьагъ. Пчэдыжьым жьэу ежь къэтэджи, мэлыр зэIихыгъэ, щэджэгъуашхэм ехъулIэу къэсыупщэрыхьащтышъ, шъукъекIолIэжь ыIуи хым техыгъ. Мафэрэ хым тыIусымэ, пчыхьэрэ лъэпкъ Iофымэ тарыгущыIэзэ чэщ кIасэ нэс тыщысыщтыгъэ. АдыгеимкIэ депутатымэ азыныкъо адыгэу, адрэхэр нэмыкI лъэпкъыхэу ягъэштэгъэныр, быракъыр, декларациер зыфэпIощтымэ кIэщакIо Хасэр хъун фэягъэ, ахэр тиIофыгъэх, ащи тытегущыIэщтыгъэ. Шапсыгъэмэ, Iо хэмылъэу, зы анахьэу зыфэбанэщтыгъэхэр — ар Шапсыгъэ районыр ягъэштэжьыгъэныр ары. МакIа лъэпкъ Iофым фэщагъэхэр зэхахьэхэмэ зэрыгущыIэщтхэр, етIани шапсыгъэ санэ тегъэпсыхьагъэр Iанэм тетымэ бзэри нахь къетIупщыба, джаущтэу хьакIэгъу мэфищыр къэдгъакIуи тыкъэкIожьыгъ.\nТыкъызыкIожьыгъэр мэфэ зытIу хъугъэу зэхэсхыжьыгъэ — Мурдинэ икIэлэ нахьыжъ илъэс щэкIым тIэкIу ехъугъэ къодыеу сабыиплI къыкIэни, игъонэмысы хъугъэ. Тэ ыдэжь тызэкIом джыри мэфэ тIокIитIур къэсыгъагъэп. АI-анасын, сIуагъэ, мыхъун къытэхъулIагъ, ежь унагъом къызхигъэщыгъэп, зи къямыхъулIагъэм фэдэу хьакIэхэм къапэгъокIыгъэх. ЕтIанэ слъэгъугъэ Мурдинэ ягуащэ шъхьатехъо зэрэтехъогъагъэр, плъызэу къызэрэхэкIыщтыгъэр. Сыд фэдиз лIыгъэ пхэлъын фае уилъфыгъэ бгъэтIылъыжьыгъэу ар хьакIэмэ ямыгъэшIэныр…\nЗэрэзэхэсхэу тесыдзи, ыдэжь джыри сыкIуагъ, дахэу къыспэгъокIыгъэх, сагъэшIуагъ.\n— Мурдин, сшынахьыжъ дах, адэ мыщ фэдэ мэхъуа, сыда тэмыгъэшIагъа мыщ фэдиз хьэзаб ппэкIэкIыгъэмэ, — сыгу узэу есэIо, — уикъин пае апэ къэсын фаемэ тащыщыгъ, тэ тымышIэу мэфищырэ шъудгъэулэугъ…\n— Асфар, ар умыIо, хьакIэр хьакIэ, ащ иIоф ыпэ рагъэшъы. Тичылэ лIыжъ горэм икIалэ ыгъэтIылъыжьыгъагъ, игукъанэ къызхигъэщыщтыгъэп. Зэ ыдэжь сыIухьагъэу хъулъфыгъэ гъы макъэ къысэIугъ. Iэгур зэгъокIыгъ. Зыфэсхьын сымышIэу сыкъызэкIэкIожьи, тIэкIу тезгъашIи етIани сыIухьагъ. Джы щагум чъыг чIэгъым чIэсыгъ. ТIэкIурэ тыгущыIэу тыщысыгъ, икъин псынкIэ къыфэхъунэу сыфэлъэIуагъ. «О лIыгъэшхо пхэлъ, — сIуагъэ, — Тхьэм ащ фэдэ къытферэмыхь, мыщ ыуж цIыфэу укъэнэжьыныр къины дэд…». ТIэкIу щыси, етIанэ сынэ къыкIаплъи къысиIуагъ:\n«О гукъао уиIэмэ ар чылэ Iофэп, цIыфымэ къямыхъулIэрэ къытэхъулIагъэп. Угу жьы дэбгъэкIы пшIоигъомэ унэ зэгъокI щыI, мэз Iапчъи щыI…». Ащ къысиIогъагъэр бэрэ сыгу къэкIыжьы…\nТхьэм къызэритырэм къыретыпэ, Мурдини сэнэхьатыбэ хэлъ, матхэ, «Адыгэ макъэм» илъэс заулэрэ шапсыгъэмэ ацIэкIэ ясобкоррыгъ, хэгъэгум ижурналистымэ я Союз хэт, тхылъитIу шъхьафэу къыдигъэкIыгъ, джыри икъэлэмыпэ уцэкугъэп. ЕтIанэ шыкIэпщынэо Iаз, къызэригъаIохэри ежь ыIашъхьэкIэ ышIыгъэхэр ары. «Тэ щызэбгъэшIагъ?» сIуи сеупчIыгъэти, IущхыпцIыкIи джэуап къытыжьыгъ: «шъэожъые Iэтахъоу зэо ужым чылэм тыдэсэу, пшъашъэм адэжь тырекIокIэу, адэ чылэм укъыдэхъухьагъэмэ чылэм щашIэрэр пшIэн, сэри сшIыгъэу шыкIэпщынэ цIыкIу гори сIыгъэу цыргъ-щыргъ къезгъаIо хъумэ, къысщытхъухэзэ сшIошъ агъэхъуи сыкъэуцужьышъугъэп…».\nАщ дакIоу адыгэ цукужъым, кум яшIын, Iэмэ-псымэмэ ягъэхьазырын, адыгэ унэм, чэум ижъыкIэ зэрашIыщтыгъэм фэдэу ягъэпсын, ащ фэдэу бэ ыIэ джыри къыхьырэр. ЛэжьэкIошху, непэ къызынэсыгъэм ШIоикъо тхышъхьэм дэжъые гектаритIу щелэжьы. Ар улэжьыным пае мыжъоу къыхихыгъэр ингушымэ мыжъом хэшIыкIыгъэ башнехэр зэрашIырэм фэдэу хапIэм итых. Зэ натрыфырэ джэнчырэ ышIэ пэтэу Москва къикIыгъэ профессор горэ къылъэхъути, къыфащагъ. ХьакIэм ылъэгъугъэр ымыгъэшIэгъон ылъэкIыгъэп — мыжъоу хатэм хэлъым пае шъонацэр хэгъэкIи шъонапэр ерагъэу мыжъомэ апхырэкIы.\n— Арэп, Мурдин, — къеупчIыгъ, — сыда мы мыжъомэ уязаоу уахэт, хэт мыжъом лэжьыгъэ къытекIэу ылъэгъугъ?\n— Бжыхьапэм къакIо, — риIуагъ IущхыпцIыкIи.\nПрофессорыр къэкIуагъэти ылъэгъурэр ыгъэшIэгъон икъугъ — натрыфымэ уапыгъуалъхьэмэ уаIыгъынэу, натрыфышъхьэхэр Iэлджанэм фэдизыхэу, джэнчэу акIэпхъагъэр цIыутэхэу Iэхъомбэшхо къэуфапIэм фэдизых.\n— Ар умыгъэшIагъо, — ыIуагъ Мурдинэ, — тэ, шапсыгъэхэмкIэ, тичIыгу тэшIэ, ежьи тешIэ. Сыдэу хъумэ мыжъо хатэм лэжьыгъэ къыщыкIырэ пIомэ осIон — мыжъоу чIым телъым нэмыкIэу джыри чIышъхьашъом блэгъабзэу ахэр чIэлъых, ахэр мафэм тыгъэм къегъэплъых, чэщырэ мэпкIантIэх, ощх къемыщхыми шынэгъакIэ хатэр щыкIэрэп, ары мыр зыкIэбэгъуагъэр. ЕтIани зы хэлъ — шапсыгъэ унагъомэ натрыф агъэтIысхьаным ыпэ чылапхъэр зэкIэ жэ кIоцIым дагъэлъыти, етIанэ чIым рагъэкIущтыгъ…\nГектаритIу хъурэ хьасэм натрыф бэгъуагъэ къикIыгъ, ахэр тыдэ ыхьыгъэхэу шъушIошIырэ? ИконычIэ ритэкъуагъэп, машинэшхо ыубыти Адлер нигъэсыгъ, Абхъаз гъунапкъэм нэси, абхъаз кIалэхэу мандаринэ тIэкIу къизыщагъэхэмэ аритыгъ. Заор кIощтыгъэ, гъаблэм ыгъалIэрэ цIыфымэ хьалэл шхын афэхъун ыIуагъ. ЗэрялъэIугъэ къодыер хьалэлэу нэмыкIыхэми адэгощэныхэу ары. КIалэхэр нэку-нэпсы хъухи, мандарин дзыоу аIыгъыр къырати гушIохэзэ IукIыжьыгъэх. Ащ фэдэу абхъазымэ ишIуагъэу аригъэкIыгъэр бэ.\nАбхъаз лъэпкъымкIэ гъэхъагъэу иIэм фэшI республикэм итын анахь лъапIэр Владислав Ардзинбэ ежь ыIэшъхьитIукIэ Мурдинэ къыритыгъ. Ежьхэр дэгъоу зэрэшIэщтыгъэх, бэрэ зэхахьэщтыгъэх, анахьэу зэрэгъэблагъэщтыгъэхэр Владислав ышнахьыжъ Сергейрэ Мурдинэрэ. Сергей шапсыгъэ шъолъырым къихьагъэу ишъэогъу нахьыжъ дэжь къыдэмыхьэу кIожьырэп.\nТхьэ зэтагъэр джащ фэдэу цIыфымэ ахэзагъэ, шIу алъэгъу. ШIу зышIэу шIу IукIэжьырэр ащ фэдэу бэп, шIу зышIэу пый къызфэхъужьыхэри щыIэх, ау Мурдинэ фэдэр уимыкIэсэн плъэкIыщтэп, ежь цIыфхэр икIасэшъ.\nТIэшъу Мурдинэ фэдэлIым гъэзет нэкIубгъокIэ идахэ къипIотыкIын плъэкIыщтэп, къэстхыгъэм зы тIэкIукIэ шъущызгъэгъозагъэмэ сигуапэ.\nПредыдущая ИшIушIагъэ ащыгъупшэрэп\nСледущая Вакцинэм лъэхъух


Коронавирусым къыгъэуцурэ упчIэхэмрэ джэуапхэмрэ — Адыгэ макъ\nКоронавирусым къыгъэуцурэ упчIэхэмрэ джэуапхэмрэ\nВирусым фэгъэхьыгъэ къэбар зэфэшъхьафхэр эпидемиологхэм къытфаIуатэзэ зэпахырэ узыр зыфэдэм, зызэрэщыуухъумэщтым нахь тащыгъуазэ хъугъэ. Ау упчIэхэр щымыIэжьхэу пIон плъэкIыщтэп. Коронавирусым фэгъэхьыгъэ Iофыгъоу цIыфхэр нахь зыгъэгумэкIыхэрэр непэрэ тхыгъэм щызэхэтфыщтых.\nКоронавирусыр жьым хэтэу цIыфхэм зэпахыжьы, гущыIэм пае, сымаджэр гущыIэ хъумэ, къапскэмэ, къепсымэ ыжэ къыдэутхырэ, къыIукIырэ Iупс гъоткIо цIыкIухэр зэбгырэкIых. Джащ фэдэу мыр къызэутэкIыгъэ цIыфыр пкъыгъохэм атеIэбагъэу нэмыкIыр ащ нэсыжьэу ыкIи ыIэ ымытхьакIыжьызэ ыжэ, ыпэ е ынэхэм зяIэжьыкIэ, коронавирусыр къыпыхьаным ищынагъо къэуцу.\nСыд фэдэ нэшанэха коронавирусым иIэхэр?\nПкъышъолым итемпературэ лъэшэу къыдэкIоен, пскэныр, жьы къэщэныр нахь къины хъуныр, псынкIэу сымаджэр къэпшъыныр ары анахьэу коронавирусыр къызэрэпшIэщтыр. Шъхьэузыр, гузэIахьэр къыхахьэуи къыхэкIы.\nМыщ фэдэ нэшанэхэр уиIэу бгъэунэфымэ сыдэущтэу упсэущта?\nКоронавирусыр къызэутэкIыгъэм иIэ нэшанэхэр къызхэбгъэщыгъэхэ зыхъукIэ, унэм укъимыкIэу линие плъырым иномерэу 8-800-2000-112-м утеон, е IэпыIэгъу псынкIэм укъеджэн фае.\nСыда метрэрэ ныкъорэ цIыфхэм азыфагу дэлъымэ ыкIи пIэхэр бэрэ птхьакIыхэзэ пшIымэ нахьышIоу зыкIалъытэрэр?\nСыхьати 5 — 6-м къыкIоцI коронавирусым иягъэ къэкIон ылъэкIыщт, температурэу щыIэм, шынагъэм елъытыгъэу мэфитIу къыгъашIэу мэхъу. ЦIыфыр гущыIэ хъумэ, къапскэмэ къыIукIырэ Iупс гъоткIо цIыкIухэр зэбгырэкIых. Джары зы метрэрэ ныкъорэ уазыфагу дэлъын зыкIыфаер, а Iупсхэр къыбнэмысынхэм фэшI. Ау а зы шапхъэр огъэфедэкIэ икъурэп, а Iупс гъуаткIохэр цIыфыр къэзыуцухьэрэ пкъыгъохэми атехьэ, ахэр зыхэшIыкIыгъэ материалхэм ялъытыгъ вирусыр къазэратенэрэ уахътэм ибагъэ. ГущыIэм пае, гъучIым нахь макIэрэ телъы тхьапэм нахьи.\nСыдэущтэу а пкъыгъохэр бгъэкъэбзэжьыщтха? Тучаным къипхыгъэ Iалъмэкъ гъомылапхъэхэр зэрылъхэри дезинфекцие пшIынхэу щытха?\nПстэуми апэу къыхэгъэщыгъэн фае вирусыр зэрэгъэкIодыгъошIур. Ар дезинфектантэу щыIэмэ зэкIэмэ агъэкIодын алъэкIыщт. Спиртыр, хлоркэр зыхэлъ зэхэшIыхьэгъэ псыхэр бгъэфедэхэзэ псэуалъэхэр плъэкIыхэмэ ыкIи ахэр мэгъушъыфэхэ уежэжьымэ икъущт. Сабыныпсыми ишIуагъэ къэкIо, ащкIэ пIэхэри, пкъыгъо кIышъохэри птхьакIыхэмэ хъущт.\nКоронавирусыр псэу узашъорэмкIэ зэпыпхыжьын плъэкIыщта?\nСпециалистхэм къызэраIорэмкIэ, ащ фэдэ хъун ылъэкIыщт. Джырэ уахътэ мы упчIэр игъэкIотыгъэу зэхафы.\nКоронавирусым ебэныгъуае къэзышIырэр сыда?\nАнтибиотикхэр бэрэ зэрагъэпсэуалъэхэрэр ары зиягъэ къакIорэр. ЦIыфым икIэтIый бактерие минипшI фэдиз хэлъ, джащ фэдиз къабзэ вирусэу игъус. Ахэм яонтэгъугъэ килограммитIум кIахьэу мэхъу, имуннэ системэм изэгъэзэфэнкIэ мэхьанэшхо яI. Япчъагъэ зызэщыкъокIэ уз зэфэшъхьафхэр цIыфым къыфыкъокIых. Антибиотикхэм бактериехэр аукIых, вирусхэу кIэтIыим иклеткэмэ ахэлъхэм антибиотикхэр алъыIэсышъухэрэп. Ащ къыхэкIэу бактериехэр вирусхэм анахь макIэ мэхъух. Зэрарэу къыхьырэм медицинэм иIофышIэхэр щыгъуазэх, ау ащ пае къамыгъанэу антибиотикхэмкIэ мэIазэх.\nМаскэхэр хэта зыIулъын фаехэр?\nМаскэхэр зищыкIагъэхэр медикхэр ары, сыда пIомэ ахэм вирусыр къяутэкIынымкIэ нахь щынэгъуабэ щыI, агъэхъужьырэ сымаджэхэм инфекцие зыпылъхэр ахэтых. Ау ахэр нэмыкI маскэх, нахь щынэгъончъэу гъэпсыгъэх. Маскэ зызыIуплъхьан фаер сымаджэм упылъмэ, ащ ифэIо-фашIэхэр фэогъэцакIэхэмэ ары. Урамым зыщыIуплъхьаныр ищыкIагъэп. Жьы къабзэм ухэтэу инфекциер къыппыхьащтэп, ау зэфэшIыгъэ унэм уихьэмэ, ащ цIыфыбэ щызэхэтмэ, джащыгъум маскэр уищыкIэгъэщт, ар зыIуплъхьан фае. О пшIэрэп ныIа ахэм ащыщ горэ сымаджэмэ, инфекциер зэрехьэмэ? Маскэм проценти 100-м кIахьэу укъыухъумэщтэп, ау узыр къыппыхьанымкIэ щынагъоу щыIэр нахь макIэ ешIы.\nКоронавирусым зыщыуухъумэнымкIэ сыд фэдэ пэшIорыгъэшъ Iофтхьабза щыIэхэр?\nПIэхэр къабзэу пIыгъынхэ, ренэу сабыныпсыкIэ птхьакIынхэ е дезинфекцие пшIынхэ фае.\nПIэхэр шIоеу унэ, ужэ, е ппэ уямыIэжьымэ нахьышIу, ренэу узэIэрэ пкъыгъохэр дезинфекцие пшIынхэ фае.\nЗэ нахьрэ амыгъэфедэрэ салфеткэхэр ренэу зыдэшъуIыгъых, шъупскэ зыхъукIэ шъужэ Iушъулъхьэзэ шъушIы.\nНэмыкI цIыфхэр зыхэIэбэгъэхэ шхыныгъохэр шъужэ фэшъумыхьыжьых.\nВирусым зызэриушъомбгъурэ шIыкIэр сабыйхэм къафэшъуIуат.\nУнэу шъузэрысым жьы къабзэ ижъугъахьэзэ шъушIы.\nКоронавирусым пэшIуекIорэ вакцинэ щыIа?\nВакцинэм икъыдэгъэкIын шIэныгъэ организацие 17-мэ Iоф дашIэ. Непэрэ мафэм ехъулIэу вакцинэ зэфэшъхьаф 26-рэ щыI, 4-мэ ящынэгъончъагъэ ауплъэкIугъах, 2-мэ мыщ епхыгъэ IофшIэнхэр аужырэ уцугъом нагъэсыгъэх.\nКъэзыгъэхьазырыгъэр Гъонэжьыкъо Сэтэнай.\nПредыдущая «Адыифым» щешIэщтхэр агъасэх\nСледущая Шъуиунагъохэм ащыжъугъэмэфэкI


В.Нарожный: В парламенте республики есть много традиций, но одна из самых важных и святых для каждого депутата – это в предпраздничные дни на дому посетить ветеранов Великой Отечественной войныВетеранхэм афэгушIуагъэх\nАР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэмрэ ащ игуадзэу Шъэо Аскэррэ зэряхабзэу ТекIоныгъэм и Мафэ ипэгъокIэу Хэгъэгу зэошхом иветеранэу Мыекъуапэ дэсхэм ащыщхэм адэжь щыIагъэх.\nПстэумэ апэу зихьэкIагъэхэ Тэу Мухьамэд илъэс 17 ыныбжьыгъ партизанхэм яотряд зыхахьэм. Ар Кавказ шъхьафит зышIыжьыгъэхэм ащыщ, нэужым зэуапIэм Iутыгъ, къалэу Прагэ нэсыгъэу заор аухыгъ. ЛIыблэнагъэу зэрихьагъэр наградэ зэфэшъхьафыбэхэмкIэ къыхагъэщыгъ. Джащ фэдэу ар Японием щыкIогъэ заоми хэлэжьагъ. УIэгъэ хьылъэу зэуитIум ащытещагъэ хъугъэхэм апкъ къикIыкIэ сэкъатныгъэ иIэу къыгъэзэжьыгъ. Ащ пае къэмынэуи зэо ужым Адыгеир зыпкъ игъэуцожьыгъэным, хэхъоныгъэхэр егъэшIыгъэнхэм иIахь мымакIэу хилъхьагъ.\nАщ ыуж Парламентым и Тхьаматэрэ ащ игуадзэрэ Хэгъэгу зэошхом иветеранэу Владимир Малеевым дэжь щыIагъэх. Ар, илъэс 95-рэ ыныбжь нахь мышIэми, джыри чанэу хьакIэхэм къапэгъокIыгъ, зэо илъэсхэр дэгъоу къешIэжьых. Я 10-рэ классым исыгъ заор къызежьэм, еджэпIэ ужым кIэлъэIуи кIогъагъэхэм ащыщыгъ. Германием икъалэу Росток нэсыгъэу заор аухыгъ.\nДжащ фэдэу мы мафэм Владимир Нарожнэмрэ Шъэо Аскэррэ ветеранхэу Тыкъо Батчэрыерэ Николай Акопянрэ адэжь щыIагъэх. Тыкъо Батчэрые Хэгъэгу зэошхом иветеранхэм анахьыкIэу къытхэнэжьыгъэхэм ащыщ, илъэс 92-рэ ыныбжьыр. 1943-рэ илъэсыр ары зэуапIэм зыIухьэгъагъэр, я 25-рэ шхончэо дзэм иснайперщтыгъ.\nПарламентым ипащэхэр ТекIоныгъэм и МафэкIэ ветеранхэм афэгушIуагъэх, шIухьафтынэу афагъэхьазырыгъэхэр аратыжьыгъэх, нэбгырэ пэпчъ гущыIэ фабэхэмкIэ фэлъэIуагъэх. Хэгъэгу зэошхом иветеранэу къытхэнэжьыгъэр зэрэмакIэр, ахэр дгъэлъэпIэнхэр, дгъэшIонхэр, тынаIэ атедгъэтыныр пстэуми типшъэрылъ шъхьаIэу зэрэщытыр ахэм къыхагъэщыгъ.\n– Ветеранхэм, тинахьыжъхэм IэпыIэгъу ятыгъэным, псэукIэ амалэу яIэр нахьышIу шIыгъэным республикэм ипащэ лъэшэу ынаIэ тет, – къыIуагъ Владимир Нарожнэм. – Ащ фытегъэпсыхьэгъэ хэбзэгъэуцугъэу тикъэралыгъо ыкIи республикэм щаштагъэр макIэп. Ахэр ветеранхэми, ахэм яшъхьэгъусэу шъузабэу къэнагъэхэми, сэкъатныгъэ заом хэзыхыгъэхэми фэгъэкIотэнхэр яIэнхэм, ящыкIагъэр ягъэгъотыгъэным фэIорышIэх.


Республика Адыгея - ЯIофшIэн осэшIу къыфашIыгъ\nЯIофшIэн осэшIу къыфашIыгъ\nУФ-м и Следственнэ комитет и Следственнэ гъэIорышIапIэу Адыгэ Республикэм щыIэм иколлегие игъэкIотыгъэ зэхэсыгъо тыгъуасэ иIагъ. Ар 2019-рэ илъэсым къулыкъум ышIэгъэ IофшIэным изэфэхьысыжь ыкIи 2020-рэ илъэсым пшъэрылъэу зыфагъэуцужьыхэрэр агъэнэфэнхэм афэгъэхьыгъагъ.Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ иунашъокIэ зэхэсыгъом хэлэжьагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэрэ иминистрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу Владимир Свеженец. Джащ фэдэу АР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм ялIыкIохэр ащ къекIолIагъэх.\nIофтхьабзэр зэрищагъ Следственнэ гъэIорышIапIэм ипащэу Александр Глущенкэм. Пэублэ гущыIэ къышIыгъ Владимир Свеженец.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ыцIэкIэ пстэуми шIуфэс ащ къарихыгъ ыкIи зэгъусэхэу яIофшIэнкIэ анахьэу анаIэ зытырагъэтын фаехэм ягугъу къышIыгъ.\n— Социальнэ мэхьанэ зиIэ Iофыгъохэм тынаIэ атедгъэтынэу, ахэм япхыгъэ бзэджэшIагъэхэу цIыфхэм алъэныкъокIэ зэрахьэхэрэр лъэтемытэу къыхэдгъэщынхэу щыт. Джащ фэдэу медицинэ IэпыIэгъур тэрэзэу зэрарамыгъэгъотырэм епхыгъэ Iофхэм лъэшэу алъыплъэгъэныр апэрэхэм ащыщ. ЛэжьапкIэр, хэбзэIахьхэр тэрэзэу е икъу фэдизэу зымытыхэрэм ткIуачIэ зэхэлъэу тапэуцужьын фае. Ащ нэмыкIэу лъэпкъ проектхэр агъэцакIэхэ зыхъукIэ, ахъщэ къолъхьэ тын-Iыхыным епхыгъэ бзэджэшIагъэхэм пхъэшагъэ хэлъэу апэшIуекIогъэн фае. Типшъэрылъ шъхьаIэу — цIыфхэм ящынэгъончъагъэ гъэпытэгъэныр ыкIи ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу шIыгъэныр — хэбзэухъумэкIо ыкIи хэбзэ къулыкъухэм аIэ зэкIэдзагъэу зэшIохыгъэнхэм тыфэкIощт. ИкIыгъэ илъэсым изэфэхьысыжьхэм къызэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, бзэджэшIагъэхэм япчъагъэ Адыгеим зыкъыщиIэтыгъэп. Къыблэ федеральнэ шъолъырым ыкIи Урысыем зэрэпсаоу щызэрахьэхэрэ бзэджэшIагъэхэр зэбгъапшэхэмэ, Адыгеим щынахь макI, — къыIуагъ Владимир Свеженец.\nАлександр Глущенкэм гущыIэр зештэм, блэкIыгъэ илъэсым гъэIорышIапIэм Iофэу ышIагъэм изэфэхьысыжьхэм кIэкIэу ыкIи 2020-рэ илъэсым пшъэрылъхэу агъэнафэхэрэм ягугъу къышIыгъ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, шъолъырым зыпкъитыныгъэ илъ, бзэджэшIэгъэ хьылъэхэр процент 90-м ехъоу зэхафынхэ зэралъэкIыгъэр къэгъэлъэгъонышIоу щыт. УкIын Iофхэу ыкIи зыныбжь имыкъугъэхэм япхыгъэ уголовнэ Iофхэу къызэIуахыгъэхэр зэкIэ зэхафыгъэх.\nСледственнэ гъэIорышIапIэм бзэджэшIагъэхэм афэгъэхьыгъэ фэгъэзэн 3354-рэ мы илъэсым щатхыгъ, ар 2018-м ебгъапшэмэ, проценти 5-кIэ нахь макI. Уголовнэ Iофэу къызэкIагъэкIожьыгъэхэм япчъагъэ мы илъэсым процент 13-кIэ нахь макIэ хъугъэ. Арэущтэу щыт нахь мышIэми, материалхэр агъэхьазырхэ зыхъукIэ нахь екIолIэкIэ пхъашэхэр къыхахынхэу, Iофым тэрэзэу хэплъэнхэу следственнэ отделхэм япащэхэм А. Глущенкэм афигъэпытагъ.\nКъэкIощт илъэсым следовательхэм яIофшIэн нахь зыфагъэIорышIэщтхэ лъэныкъохэм къулыкъум ипащэ къащыуцугъ. АпэрапшIэу следственнэ гъэIорышIапIэм иIофшIэн щыкIагъэхэу прокуратурэм, хьыкумышIхэм къыхагъэщыгъэхэр дагъэзыжьынхэм пылъыщтых. Ащ дакIоу уголовнэ Iофэу къызэIуахыхэрэр икъу фэдизэу зэхэфыгъэнхэр, экономикэ щынэгъончъагъэр гъэпытэгъэныр, цIыфхэм зэIукIэгъухэр адэшIыгъэнхэр 2020-рэ илъэсым пшъэрылъ шъхьаIэщтых.


дифэпагъ - это... Что такое дифэпагъ?\nлъыI., дэшI. одел, -а, -о его вместе с ним\nНым кIалэр пшъашъэм дифэпагъ\nСмотреть что такое "дифэпагъ" в других словарях:\nдиIыгъыгъ — (деIыгъы) лъыI., дэшI. 1. держал, а, о вместе с ним Диубытыгъэу ыIыгъыгъ Дзыор апщы зэхъум кIалэм дзыуашъхьэр янэ диIыгъыгъ 2. ехьщ. содержал, а, о вместе с ним Дигъэщхагъ, дифэпагъ ЛIым ибын кIэлэ ибэри диIыгъыгъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ


Адыгэ джэгу - Википедие\nАдыгэ джэгу - нахь мэхьэнэ ин зи1эмэ ащыщэу адыгэ хабз.\nДи хабзэм и Iыхьэ нэхъ дахэхэм ящыщщ Адыгэ Джэгур. Пасэ зэманым ар ди адэжьхэм къадекIуэкIа, ди хабзэ екIухэр къэзытIэщIу щыта хъугъуэфIыгъуэщ. ИджыпстукIэ, Адыгэ Джэгур къыдэтхыжыныр, япэм хуэдэу ар ди гъащIэм хэтпщэжыныр къыдэхъулIэну пIэрэ жыпIэу ущIэупщIэмэ, шэч къозымыгъэхьын жэуап ептыжыфынущ. Къыдэтхыжыфын къудейкъым, атIэ щIэблэм и гъуазэу, и гъэсапIэу дгъэпсыфынущ. Адыгэ лъэпкъым ди гукъеуэ нэхъыщхьэщ ди Хабзэ уардэхэр тпэIэщIэ зэрыхъур. Хэкужьым щыIэхэм я Iуэхум нэхъ сыщыгъуазэщи, илъэс зыбжанэ дэхуащ а псоми гулъытэ мыбдеж щимыгъуэту. Иджы, узыгъэгуфIэнщи Iуэхур нэгъуэщIу къыщIедз. Ар дыгушхуэу жыдэзыгъэIэ Iуэхугъуэ зыбжанэ щапхъэу къэпхьыфынущ. Псалъэм папщIэ, и гугъу пщIы хъунущ Адыгэ Джэгур ди щIэблэм къызэрищтэжым, абы кIуэ пэтми ди щIыналъэм зэрызыщиубгъум.\nАдыгейми, Къэбэрдейми, ди къуэшхэр зыщыпсэу нэгъуэщI къэралхэми илъэс зыбжанэ хъуауэ адыгэ къафэр зи купщIэ Джэгур кърагъэжьэжауэ щрагъэкIуэкI. Иджы ар хабзэ дахэу къащтэж Шэрджэсым щыIэ адыгэ щIалэгъуалэми.\nАдыгэ-Хьэблэ районым и Адыгэ Хасэм и жардэмкIэ мы иужьрей зэманым зэкIэлъыкIуэу зэхашэ лъэпкъ щэнхабзэр къэзыIэтыж Джэгур. Иджыблагъэ район Хасэм и унафэщI Аслъэн Алий и къыхэлъхьэныгъэкIэ аргуэру адыгэ джэгум и утыкур зэIуахащ. Абы хуабжьу щыгуфIыкIащ, псом хуэмыдэу къуажэ щIалэгъуалэр. Щхьэж къызэрыфэр, лъэпкъ мэкъамэм зэрыдэхъур къигъэлъагъуэну Iэмал яIэт. КъинэмыщIауэ, а псори гулъытэншэу къэнэнутэкъым. Утыкум къыщыфэхэм якIэлъыплъыну, нэхъыфIу зыкъэзэгъэлъагъуэр къыхагъэщыну пщэрылъ хуащIащ Мэзыкъуэбз Юрэ, Гъуэзджэш Хъызыр, Гъуэщокъуэ Фаризэт сымэ. Ахэр я къалэным пэрымыхьэ щIыкIэ джэгур фIохъус псалъэкIэ къызэIуихащ Гъуэщокъуэ Дянэ. Пщащэм гуапэу утыкум къригъэблэгъащ къафэкIэ зыщIэу, къимыкIуэтыну хьэзыр дэтхэнэри. ... See More\nГуфIэгъуэ зэхыхьэр нэхъри игъэбжьыфIэт, и щхьэр Iэтауэ, дэ башыр игъэджэгуу къахэлъэда джэгуакIуэм. Пасэм щыгъуэ хьэгъуэлIыгъуэхэр зыIэту яIа а лъыхъужь гушыIэрейм и пщэрылъхэр хьэлэмэту игъэзащIэт Акъ Мухьэрбэч и цIэр зезыхьэ адыгэ театрым и актер Къардэн Заур. АдэкIэ щIадзащ къафэхэм. Пшынэр зыгъэбзэрабзэхэу Хьэту Фатимэ, ПэтI Фатимэ, Апсэ Дянэ сымэ мэкъамэхэр хэти зэрызыдищIыфынум хуэдэу кърагъэкIт.\nКIуэ пэтми «ислъэмей», «зэхуэкIуэ», нэгъуэщI къафэхэри къэзыщIыну къытехьэхэр нэхъыбэ хъут. УзыгъэгуфIэт ныбжьыщIэхэр къуагъэнапIэм щымыту, утыкум хуиту къызэрихьэр, пшыналъэм дэхъуу зыкъызэрызэкъуахыр.\nАбдеж щыIуар къафэ пшыналъэ къудейкъым, къызэхуэсахэм яфIэфIу щIэдэIуащ Куэбл Мухьэмэд, Хьэщкъуей Азэ сымэ ягъэзэщIа уэрэдхэм, кIэлъыплъахэщ «Черкесия (Шэрджэс)» гупым я къафэкIэ екIуми.\nДжэгур и кIэм щынэблэгъам щIалэгъуалэр «зэщIэплъа» къудейт, жэщ ныкъуэм нэс екIуэкIами емызэшу къэфэнур мащIэтэкъым. Ауэ пэ зиIэм, кIэух хуэщIыпхъэти нэхъыфIу зыкъэзыгъэлъэгъуахэм я цIэр кърамыIуэ щIыкIэ къызэхуэсахэм фIыщIэ хуащIу къэпсэлъащ нэхъыжьхэр. Адыгэ-Хьэблэ Хасэм и Тхьэмадэ Алий Аслъэн жиIащ, ди лъэпкъ хабзэхэм пщIэ хуэщIыныр, ахэр къэIэтыжыныр ди зыужьыжыныгъэм и къежьапIэу зэрыщытыр.\n—Адыгэ джэгур дызэрыгушхуэхэм ящыщ хабзэфIхэм ящыщщ, абы къафэкIэм ухуигъасэ къудейъкым, атIэ Iэдэб, щэн дахэ къыпхелъхьэ,—жиIащ Хасэ тхьэмадэм.\nАдэкIэ, нэхъ къафэкIэ дахэ къэзыгъэлъэгъуа нэрыбгэ 11-м я цIэ фIыкIэ къраIуащ икIи Аслъэн Алий фэеплъ саугъэтхэр яхуигъфэщащ. Адыгэ-Хьэблэ районым щапхъэ трахыу Адыгэ Джэгур къыкIэлъыкIуэу щызэхашащ Къэрэшей-Черкес Республикэм и къалащхьэм дежи. Черкесск къалэм и нэхъ утыку иным зыщаубгъуащ къэфэну хьэзыр пщащэхэмрэ щIалэхэмрэ. Абазэ, адыгэ лъэпкъым я щIалэгъуалэм абдежым къыщагъэлэнлакъым, Джэгур яIэту къыщыфахэщ.\nГъэмахуэр екIуэкIыхункIэ мазэм тIо-щэ Адыгэ Джэгур зэхашэмэ и фIагъэ къикIыну къалъытэ Адыгэ Хасэми щIэблэми. Аращи, къыкIэлъыкIуэу Адыгэ Джэгум и утыкур щызэIуихыным дыпоплъэ!\n"https://ady.wikipedia.org/w/index.php?title=Адыгэ_джэгу&oldid=5520" - м къикӀыгъ\nLast edited on 4 ШышъхьэӀу 2016, at 00:52\nМыщпэм мы нэкӀубгъор зеӀэзагъэхэр 4 ШышъхьэӀу 2016, 00:52-м.


Зы шIэныгъэлэжь иIофшIагъэх — Адыгэ макъ\nЗы шIэныгъэлэжь иIофшIагъэх\nРедактор 21.12.2021 21.12.2021 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nЗэпахырэ узым ыпкъ къикIэу илъэс зытIу хъугъэу яIофшIапIэ къэмыкIохэу унэм щылажьэхэрэр шIэныгъэлэжьхэм ахэтых. Ащ фэдэу IофшIэгъэ пчъагъэ ыгъэхьазырыгъ ыкIи тхылъ гъэкIэрэкIагъэхэр къыдигъэкIыгъэх тарихъ шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу, гуманитар шIэныгъэхэм апылъ Адыгэ республикэ институтым иIофышIэу, АР-м шIэныгъэхэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшхоу, УФ-м Апшъэрэ сэнэхьат гъэсэныгъэмкIэ иIофышIэ гъэшIуагъэу, РСФСР-м народнэ просвещениемкIэ иотличникэу ЕмтIылъ Разиет.\n2020-рэ илъэсым мэхьанэшхо зиIэ IофшIэгъитIу шIэныгъэлэжьым къыдигъэкIыгъ. Зыр Адыгэ Республикэм ипсэупIэ чIыпIэхэм афэгъэхьыгъэ Энциклопедием иапэрэ том ары. Адрэр адыгэ драматургием ыкIи лъэпкъ театральнэ искусствэм лъапсэ фэзышIыгъэу Цэй Ибрахьимэ ищыIэныгъэ гъогу ехьылIагъ.\n2021-рэ илъэсым етIани IофшIэгъэ инитIу шIэныгъэлэжьым ыгъэхьазырыгъ. Ахэр зыцIэ къетIогъэ Энциклопедием иятIонэрэ томрэ къуаджэу Щынджые фэгъэхьыгъэ тхылъэу «Щынджый. История через столетия» зыфиIорэмрэ. Ахэр къихьащт илъэсым къыдэкIынхэм фэхьазырых. ЯтIонэрэ тхылъыр Разиетрэ юридическэ шIэныгъэхэмкIэ докторэу Трэхъо Аслъанрэ зэдатхыгъ. Энциклопедием иятIонэрэ томэу къыдэкIыным ЕмтIылъым фигъэхьазырыгъэр нэкIубгъо 530-рэ фэдиз мэхъу. Ащ къыдэхьащтых Кощхьэблэ ыкIи Красногвардейскэ районхэм япсэупIэ чIыпIэхэм яхьылIэгъэ тарихъыр ыкIи цIыф гъэшIэгъонхэм афэгъэхьыгъэ тхыгъэхэр. ЗэкIэмкIи къуаджэ, къутыр ыкIи нэмыкI псэупIэ 49-мэ яхьылIэгъэ тхыгъэхэр мыщ щыугъоигъэх.\nКъыдэкIыгъахэхэм зафэдгъэзэн. Энциклопедием иапэрэ том IофышIэгъэшху. Ащ республикэм икъэлитIурэ ирайонищрэ яхьылIэгъэ материалхэр къыдэхьагъэх. Ахэр Адыгэкъалэ, Мыекъуапэ, Тэхъутэмыкъое, Теуцожь ыкIи Шэуджэн районхэм афэгъэхьыгъэх. Тхылъыр нэкIубгъо 600-м ехъу, тхылъыпIэ дэгъум къытырадзагъ, сурэтыбэ къыдэхьагъ, ыкIышъо дахэу гъэкIэрэкIагъэ. IофшIагъэм иапэрэ нэкIубгъохэм республикэм щыпсэухэрэм закъыщыфегъазэ АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат. Ащ ипсалъэ урысыбзэкIэ, инджылызыбзэкIэ ыкIи адыгабзэкIэ тхылъым къыщыхаутыгъ.\n«Лъэпкъыбэ зыщыпсэурэ Урысыем хэхьэрэ Адыгэ Республикэр анахь тарихъ бай зиIэ субъектхэм ащыщ, — къыщеIо ЛIышъхьэм ипсалъэ. — ЛIэшIэгъубэмэ къакIоцI зыфэдэ къэмыхъугъэ чIыпIэм щыпсэурэ цIыфхэм гъогоу къакIугъэр ары тарихъыр зыгъэпсыгъэр.\nАдыгэ Республикэм ипсэупIэ пэпчъ ежь итарихъ иI, ар цIыфэу ащ щыпсэухэрэм якъэбарэу къыткIэхъухьэхэрэм къафэдгъэнэныр типшъэрылъ. Ащ фэдэу зиIофшIэнкIэ, зиIэпэIэсэныгъэкIэ зихэгъэгу хэхъоныгъэ езыгъэшIырэ цIыфхэм якъэбар тарихъым изы Iахьэу къыхэнэн фае. АщкIэ мы IофшIагъэр къэкIопIэшIу хъущт. Тарихъ шIэжьыр къызэтенэнымкIэ ащ ишIуагъэ къэкIонэу, мы тхылъым еджэхэрэм республикэр нахь дэгъоу ашIэнымкIэ IэпыIэгъу хъунэу тэгугъэ».\nЯ 90-рэ илъэсхэм гуманитар шIэныгъэхэм апылъ республикэ институтым ишIэныгъэлэжьхэм Адыгеим ипсэупIэхэм афэгъэхьыгъэ материалхэм яугъоин рагъэжьэгъагъ, томыбэ хъурэ энциклопедие къыдагъэкIынэу пшъэрылъ зыфашIыжьыгъагъ ыкIи мыинхэу тхылъитф къыхаутыгъагъ. Ахэм очерк фэдэхэу Адыгеим ипсэупIэхэм яхьылIэгъэ материалхэр къадэхьэгъагъэх. Ащ тетэу зэфэшъхьаф Iофыгъохэм адэлэжьэрэ отделым апэрэу мы IофшIэныр ригъэжьэгъагъ, ары лъапсэ фэхъугъэр джы къыдэкIыгъэ Энциклопедием.\n— Адыгеим ипсэупIэхэм (къалэхэм, къуаджэхэм, къутырхэм) афэгъэхьыгъэ материалхэу илъэс 25-м тыугъоигъэхэр арых энциклопедием къыдэхьагъэхэр, — еIо IофшIагъэр зэхэзыгъэуцуагъэу ЕмтIылъ Разиет. — Ащ щыдгъэфедагъэх тарихъым, литературэм, культурэм, гъэсэныгъэм, псауныгъэм икъэухъумэн ыкIи нэмыкI лъэныкъохэм афэгъэхьыгъэ материалхэр. Этнографием, археологием ыкIи тарихъ-культурнэ саугъэтхэм япхыгъэ научнэ IофшIагъэхэри энциклопедием дэдгъэхьагъэх. Административнэ чIыпIэ гощыкIэу республикэм иIэм тынаIэ тедгъэтызэ, къалэхэм, чылэхэм ащызэлъашIэрэ цIыфхэр къыхэдгъэщыгъэх, ахэм яхьылIэгъэ къэбар кIэкIхэр ягъусэхэу ясурэтхэри къыдэдгъэхьагъэх. Энциклопедием уеджэнкIэ нахь псынкIэ хъуным пае алфавитыр зэрэзэкIэлъыкIорэм фэдэу материалхэр дгъэпсыгъэх.\nЫпшъэкIэ къызэрэщытIуагъэу, тхылъым къэлитIурэ районищрэ яхьылIэгъэ материалхэр къыдэхьагъэх. Ахэм ащыщэу Шэуджэн районым фэгъэхьыгъэр къыгъэхьазырыгъ шIэныгъэлэжьэу Гъыщ Нухьэ. Мыекъуапэ ехьылIэгъэ текстхэр Бузэрэ Азэмат ытхыгъэх.\nIофшIагъэм икIэухым районэу ащ къыдэхьагъэхэм ахэхьэрэ псэупIэхэм яспискэ къыщытыгъ. Ахэм ягъусэх географическэ, этнографическэ ыкIи политическэ картэхэр. Мыщ дэбгъотэщтых республикэм административнэ-чIыпIэ гъэпсыкIэу иIэм фэгъэхьыгъэ справочникри. Энциклопедиер узыIэпищэу гъэшIэгъонэу гъэпсыгъэ, псэупIэхэр зытIысыгъэхэм къыщегъэжьагъэу къарыкIуагъэр кIэкIэу ащ дэбгъотэщт. Пчъагъэхэм, картэхэм къаIуатэхэрэми къагъэлъагъохэрэми узыIэпащэ. Сыдэу щытми, цIыфэу ар къызэгозыхырэм шIогъэшIэгъон икъун дигъотэщт. Шъыпкъэ, «щыкIагъэ зимыIэ хъурэп» зэраIоу, тхылъым зыгорэхэр къыхэкIыхэми, ахэм акIыIу къэхъу ащ фэдэ IофшIагъэ апэрэу къызэрэдэкIыгъэр ыкIи щыIэ зэрэхъугъэр.\nЯтIонэрэ тхылъэу мы лъэхъаным ЕмтIылъ Разиет къыдигъэкIыгъэри къыхэбгъэщын тефэ. Ар фэгъэхьыгъ, ыпшъэкIэ къызэрэщытIуагъэу, адыгэ драматургием ыкIи театральнэ искусствэм лъапсэ фэзышIыгъэу Цэй Ибрахьимэ.\nИбрахьимэ я 19-рэ лIэшIэгъум икъихьагъум лъэпкъым фэлэжьэным фэхьазырэу, зышъхьамысыжьэу культурэм игъэпсын пылъыгъэмэ ащыщ. Шъхьэлэхъо Абу зэриIощтыгъэу, «жъогъо нэфэу» лъэпкъым фэлажьэхэрэм ахэтыгъ. Ау илъэсыбэмэ къакIоцI ащ ыцIэ къепIон уфимытэу къыхэкIыгъ. Абу ишIуагъэкIэ ащ утегущыIэнэуи, ехьылIагъэу птхынэуи амал щыIэ хъугъагъэ. Къиныгъохэр ыпэ къикIыгъэхэми, Абу Цэим ыцIэ зэтыригъэуцожьыгъагъ, IофшIэгъэшхуи ащ ехьылIагъэу къыдигъэкIыгъагъ. Тхылъым къыдэхьагъэх илъэсыбэмэ ежь Разиет Цэй Ибрахьимэ, ащ иIахьылхэм афэгъэхьыгъэу ыугъоигъэхэр.\nАхэм анэмыкIэу Цэим фэгъэхьыгъэу тхыгъэу щыIэхэри къыдэхьагъэх. Архивым къыхихыгъэ материалхэм тхылъыр къагъэбаигъ. Ахэм ащыщых Цэир зышIэщтыгъэхэм ыкIи иIахьылхэм къаIотэжьыгъэхэу гуманитар шIэныгъэхэм апылъ республикэ институтым чIэлъхэр. Цэир зэрэпублицист чаныгъэр къагъэнафэ гъэзетхэу «Майкопское эхо», «Мусульманская газета» зыфиIохэрэм илъэс зэкIэлъыкIохэм къаригъэхьагъэхэм. Ибрахьимэ щыIэныгъэ гъогу гъэшIэгъонэу къыкIугъэмкIэ тхылъыр къырегъажьэ. Ар 1890-рэ илъэсым къэхъугъ, революцием игъом зиакъыл къэкIуагъэу, ныбжь уцугъэ зиIэу щытыгъ, ыгукIэ ар ыштагъ ыкIи Адыгеим Совет хабзэр щыгъэуцугъэным ыкIи лъэпкъ культурэм, литературэм, искусствэм хэхъоныгъэ ашIыным зиIахьышхо хэзылъхьагъэмэ ащыщ.\nЯлъэпкъыкIэ Цэйхэр абдзахэх, хыIушъом къызыIуагъэкIыхэм Лъэустэнхьаблэ пэмычыжьэу щытыгъэ къуаджэу ХьамтIый зыфиIорэр къыхахыгъагъ, етIанэ Щынджые псэупIэкIэ кIожьыгъагъэх. 1905 — 1907-рэ илъэсхэм щыIэгъэ революцием Цэим ищыIэныгъэ гъогу къыхихынымкIэ мэхьанэшхо иIагъ. Пшызэ Александровскэ реальнэ училищым щеджагъ. Урысыбзэм, адыгабзэм анэмыкIэу бзэ заули дэгъоу ышIэщтыгъ.\n1933-рэ илъэсым Адыгэ театральнэ училищыр Краснодар къызыщызэIуахым, Ибрахьимэ пащэ фашIи, ишIэныгъи, ыкIуачIи хилъхьэзэ ащ Iоф щишIагъ. Училищым щеджэщт адыгэ пшъашъэхэм, кIалэхэм якъыхэхын, яегъэджэн мэхьанэшхо ритэу лэжьагъэ.\nЦэй Ибрахьимэ зышIэщтыгъэхэм ягукъэкIыжьхэм умыгумэкIэу уяджэн плъэкIырэп. Ахэм къазэращатхырэмкIэ, Цэй Ибрахьимэ лIыгъэшхо хэлъыгъ, щынэ ышIэщтыгъэп. Просветителэу Сихъу Сэфэрбый къызэритхыжьырэмкIэ, ар зыхэтмэ къахэщыщтыгъ, чэфылагъ, акъыл щэрыо иIагъ, щынэ зымышIэрэ публицистыгъ. Мамыр щыIакIэм щыцIыф шъабэу, бэнэныгъэм щылIыбланэу ары агу къызэринэжьыгъэр.\nТIэкIу нэмыIэми тарихъым, культурэм фэщагъэм тхылъым дигъотэщтыр макIэп.\nПредыдущая Телефон гъэпцIакIохэм Урысыер зэлъаштагъ\nСледущая Журналисты Адыгеи приглашены на Большую пресс-конференцию Владимира Путина.


1 Сэ сы Паул. Исус Христос сызэрэфэлажьэ-рэм пае, хьапсым сычІадзагъэу сычІэс. ШІу тлъэгъоу къыддэлажьэрэ Филимон, чылыс зэІукІэм щыщхэу уиунэ щызэрэугъоихэрэм,\n2 тшыпхъоу Апфие, Христос пае тэ къыддэлажьэрэ Архипп, тшы Тимофей* сигъусэу мы тхылъыр къышъуфэсэтхы.\n4 Тхьэм селъэІу зыхъукІэ, Тхьэм щытхъу фэсэшI зэпыт ощ пае.\n5 Сыда пІомэ, Зиусхьан ИсускІэ шІошъ-хъуныгъэу уиІэмрэ Тхьэм ицІыф лъэпІэ пстэуми шIулъэгъоу афыуиІэмрэ якъэбар зэхэсхыгъэшъ ары.\n6 ШІошъхъуныгъэу тиІэмкІэ гъусэ укъытфэхъугъ, Христос тыгухэм зэрарылъым пае, Тхьэм шІоу къытфишІэрэ пстэури а гъусэныгъэу оррэ тэррэ зэфытиІэм нахьыбэ къыдгуригъэІонэу селъэІу.\n7 УишІулъэгъукIэ инэу сыбгъэгушІуагъ ыкІи сыбгъэгушхуагъ, сыда пІомэ, о, сшы, Тхьэм ицІыф лъапІэхэм агу бгъэпсэфыжьыгъ.\n8 Арышъ, Христос тыгухэм зэрарылъым пае, пшІэн фаер унашъо пфэсшІынэу гушхо сиІэ пэтми,\n9 шІулъэгъукIэ сыкъыолъэІуныр нахь къэсэштэ. Сэ, Паул, сылІыжъэу Исус Христос сызэрэфэлажьэрэм пае, хьапсым сычІадзагъэу,\n10 скъо Онесим пае сыолъэІу, сыда пІомэ, хьапсым сычІэсэу ар скъом фэдэ хъугъэ.\n11 ЫпэкІэ оркІэ Онесим ишІуагъэ къакІощтыгъэп*, ау джы ори сэри ишІуагъэ къытегъэкІы.\n12 Ар, спсэ фэдэу шІу слъэгъурэр, джы къыпфэсэгъэкІожьы.\n13 КъэбарышІур зэрэзгъэІурэм пае, хьапсым сычІэсыфэ, о пчІыпІэкІэ ІэпыІэгъу къысфэхъунэу садэжь щызгъэІэнэу сыфаещтыгъ,\n14 ау о умыдэу ар сшІэнэу сыфэягъэп, о уишІушІагъэ егъэзыгъэ хэмылъэу, о ар уигуапэу пшІэным пае.\n15 Зы уахътэ горэкІэ Онесим къыбгъодэкІыгъэу зыкІэхъугъэр\n16 унэІутым фэдэу мыхъужьэу, ау унэІутым нахьи нахьышІужьэу, шІу плъэгъурэ тшы фэдэу егъашІэм бгъотыжьынэу къычІэкІынкІи мэхъу. СэркІэ ар бэу лъапІэ, оркІи нахь лъэпІэжь, цІыф фэдэу ыкІи Зиусхьаныр зыгу илъ пшы фэдэу.\n17 Сыкъыбдэлажьэу сыолъытэмэ, сэ сызэребгъэблагъэщтыгъэм фэдэу, ари егъэблагъ.\n18 ЗыгорэкІэ иягъэ къыокІыгъэмэ е уичІыфэ телъмэ, сэ ар къысфэгъаз.\n19 Сэ, Паул, ар остыжьыщт, сэ сІэкІэ сэтхы, ау Христос угу зэрилъым пае, сичІыфэ о зэрэптелъыр къыосІонэу ищыкІагъэп.\n20 Ары, сшы, Зиусхьаным пае уишІуагъэ къысэгъэкІ. Зиусхьаныр угу зэрилъым пае, сыгу гъэпсэфыжь.\n21 УкъызэрэсэдэІущтымкІэ сицыхьэ птелъэу къыпфэсэтхы. СыкъызэрэолъэІурэм нахьи нахьыбэ зэрэпшІэщтри сэшІэ.\n22 НэмыкІ горэмкІэ сыолъэІу: хьакІэщ къысфэгъэхьазыр; сыда пІомэ, Тхьэм шъукъызэрэсфелъэІугъэм ипэгъокІ фэдэу сыкъышъуитыжьынэу сыщэгугъы.\n23 Епафрасэу* Христос Исус зэрэфэлажьэрэм пае, сигъусэу хьапсым чІадзагъэу чІэсым шІуфэс къыуехыжьы.\n24 Сэ къыздэлажьэрэ Марки, Аристархи, Димаси, Луки шІуфэс къыуахыжьы.\n25 Зиусхьан Исус Христос ынэшІу шъугумэ къащерэф.


Илъэси 100 гъэшIэ гъогушху | Адыгэ Макъ\nИлъэси 100 гъэшIэ гъогушху\nМы мафэхэм ыныбжь илъэси 100 зэрэхъугъэр хигъэунэфыкIыгъ къуаджэу Блащэпсынэ щыщэу, IофшIэным иветеранэу, тылым щыIагъэу Ожъ Баблинэ Шыхьанчэрые ыпхъум. Илъэси 100 къэбгъэшIэныр хъугъэ-шIэгъэ къодыеу щытэп, ар гушIогъошху.\nБаблинэ имэфэкIыкIэ къыфэгушIуагъэх ибынхэр, икъо- рэлъфхэр ыкIи ахэм къакIэхъухьагъэхэр. Ахэм анэмыкIэу илъэсыбэ къэзыгъэшIэгъэ ныо чан цIыкIум шIухьафтынхэр къыфашIыгъэх ыкIи ыдэжь къыфеблэгъагъэх Кощхьэблэ район администрацием, народнэ депутатхэм ярайон Совет, ПенсиехэмкIэ фондым икъутамэу Кощхьэблэ районым щыIэм, IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ ухъумэнымкIэ и ГъэIорышIапIэ, цIыфхэр социальнэу къэухъумэгъэнхэмкIэ гупчэм ялIыкIохэр, Блащэпсынэ къоджэ псэупIэм ипащэ. ЗэкIэмэ анахь шIухьафтын лъапIэ хъугъэр Урысые Федерацием и Президентэу В. Путиныр ыкIи АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Ожъ Баблинэ къызэрэфэгушIуагъэхэр ары.\nБаблинэ ищыIэныгъэ гъогу псынкIагъэу пфэIощтэп. Я 30-рэ гъэблэ илъэсхэр къызэринэкIыгъэх, Хэгъэгу зэошхом илъэхъан тылым щыIэу Iоф ышIагъ. ИщыIэныгъэ къырыкIуагъэм узыхэдаIокIэ къыбгурэIо, къинэу, хьазабэу ылъэгъугъэр зыфэдэр.\nБаблинэ Блащэпсынэ Къушъхьэхэм яунагъо яплIэнэрэ сабыеу къихъухьагъ. Ежь нахьыжъхэу шищ иIагъ, ахэр афэпэнхэм, агъэшхэнхэм фэшI янэ-ятэхэм зыгъэпсэфыгъо ямыIэу Iоф ашIагъ. Сабыйхэри алъэ къызытеуцохэм, джа лъагъоу янэ-ятэхэр зытетыгъэм текIыгъэхэп, IофшIэныр апшъэу къэтэджыгъэх.\nСыд фэдизэу илъэсхэр къиныгъэхэми, Баблинэ Блащэпсынэ гурыт еджапIэм ия 7-рэ класс къыухыгъ. Илъэс 30-м ехъурэ колхоз конторэм учетчицэ шъхьаIэу Iоф щишIагъ. Ащ ыуж хъызмэтшIапIэм игубгъо бригадэ щылэжьагъ, пенсием зэкIоми тIысыжьыгъэп, чIыгур ылэжьыщтыгъэ. Илъэс 14-м итэу, колхозыр зызэхащагъэм къыщыригъажьи, ар зэхэзыжьыфэ Iоф щишIагъ. Хэгъэгу зэошхом илъэхъан нэмыцхэр къуаджэм къызыдахьэхэм, Баблинэ ицыхьэ телъыгъ тидзэхэм къызэрагъэзэжьыщтым, ыкIи ишIуагъэ къызэригъэкIощтым пылъыгъ. СыдигъокIи иIэпыIэгъушхуагъ ишъхьэгъусэу Ожъ Ахьмэд. 1996-рэ илъэсым ащ идунай зехъожьым, Баблинэ къинышхо щыхъугъагъ. Сыда пIомэ янэ-ятэхэри, ышхэри (анахьыкIэу Алихъан заом щыфэхыгъ) иIэжьыгъэхэп. Ар изэкъо дэдэу къэнэгъагъ.\nСыд фэдиз къин Баблинэ ылъэгъугъэми, къызхигъэщыгъэп, къыпэблагъэхэм ишIуагъэ аригъэкIызэ ыпэкIэ зэрэлъыкIотэщтым пылъыгъ.\nБэгъашIэ зэрэхъугъэмкIэ ащ шъэф зыпари иIэп, угу зэIухыгъэныр, цIыфхэм дэгъоу уафыщытыныр анахь шъхьаIэхэм ащыщэу къыхегъэщы. Непэ Баблинэ гу кIуачIэ къезытыхэрэм ащыщ ыпIугъэ ипшъашъэ ыкIи ащ къыкIэхъухьагъэхэр. Къорэлъфи 6-мэ ыкIи ахэм къалъфыжьыгъэхэу нэбгыри 9-мэ ащэгушIукIы. Икъорэлъфхэм ащыщ иунагъо непэ Баблинэ къыхэс. Сыд фэдизэу IофшIэным ныор рамыгъэкIуалIэми, ежь зэресагъэу, зыпари ымышIэу щысышъурэп, иамал къызэрихьэу унэгъо хъызмэтымкIэ адэIэпыIэ, ежьми ащ гухахъо хегъуатэ.\nОжъ Баблинэ имэфэкI дахэкIэ тыфэгушIо. КъыгъэшIэнэу къыфэнагъэм къин ымылъэгъоу, игупсэхэм адэтхъэжьэу щыIэнэу тыфэлъаIо.


КIэлэцIыкIухэмкIэ лъэшэу федэ | Адыгэ Макъ\nКIэлэцIыкIухэмкIэ лъэшэу федэ\nАвтор: Редакция\t/ 09.06.2018\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nМедицинэ ушэтынэу Барселонэ ишIэныгъэлэжьхэм ашIыгъэхэм язэфэхьысыжьэу ахэм къатыгъэр кIэлэцIыкIухэм нахь афэгъэхьыгъ.\nАхэм илъэс зэкIэлъыкIохэм зэрагъэунэфыгъэмкIэ, кIэлэцIыкIум иакъыл нахь хэхъонымкIэ, ар нахь куоу гупшысэн амал иIэнымкIэ лъэшэу яшIуагъэ къэкIо чъыг-уц гъэкIыгъэхэм. УшэтакIохэм къызэраIорэмкIэ, ублэпIэ классхэм ащеджэрэ кIэлэцIыкIухэу чъыг-уц гъэкIыгъэхэмкIэ бай чIыпIэм щыпсэухэрэм ашъхьэкуцI хэлъ вещество фыжьымрэ ежьашъомрэ нахьыб ахэм апэIэпчъэгъэ кIэлэцIыкIухэм анахьи. «Дунэе шхъуантIэм» хэтыгъэ кIэлэцIыкIухэм япIорэр нахь шIэхэу агурыIощтыгъ ыкIи нахьыбэри ащымыгъупшэщтыгъэу шIэныгъэлэжьхэм агъэунэфыгъ. Ащ имызакъоу, ягулъыти нахь иныгъ.\nШIэныгъэлэжьхэм зэралъытэрэмкIэ, цIыфым ипсихикэкIэ чъыг-уц гъэкIыгъэхэм шIогъэшхо яI, жьыр а чIыпIэхэм зэращыкъабзэм, зэрэнахь щырэхьатым ямызакъоу.


Анахь сэнаущхэр къэнэфагъэх Москва… | Адыгэ Макъ\nАнахь сэнаущхэр къэнэфагъэх Москва…\nАвтор: Редакция\t/ 08.10.2019\t/ КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\n«Россети Кубань» зыфиIорэм и Адыгэ къутамэ сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэцIыкIухэм язэнэкъокъоу «Энергия талантов» зыфиIорэм иапэрэ едзыгъо щыкIуагъ.\nПредприятием иIофышIэхэм якIэлэцIыкIухэр лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ яIэпэIэсэныгъэ къагъэлъэгъуагъ.\nИлъэси 5-м къыщегъэжьагъэу илъэси 9-м нэс зыныбжьхэм якуп хахьэхэрэм орэд къэIонымкIэ текIоныгъэр къыдахыгъ орэд къызэдэзыIогъэхэ Полина Ионовамрэ Кристина Бычковамрэ. КъэшъонымкIэ балеринэ ныбжьыкIэхэу Дэгужъые Аделинэрэ ХьакIэмыз Саидэрэ анахь къэшъокIо дэгъухэу алъытагъэх.\nИлъэси 10 — 14 зыныбжьхэм якуп орэд къэIонымкIэ ыкIи артист сэнаущыгъэу хэлъымкIэ — Иван Карповым, къэшъонымкIэ Валерия Силуковам текIоныгъэр къыдахыгъ.\nМэфэкI шIыкIэм тетэу рекIокIыгъэ Iофтхьабзэм текIоныгъэ къыдэзыхыгъэхэр щагъэшIуагъэх, дипломхэр ыкIи шIухьафтынхэр афагъэшъошагъэх. Хабзэ зэрэхъугъэу, Iофтхьабзэм хэлэжьагъэхэр IэшIу-IушIухэмкIэ шыгъэ Iанэм рагъэблэгъагъэх, сурэтхэр атырахыгъ.\nЧъэпыогъум апэрэ едзыгъом текIоныгъэ къыщыдэзыхыгъэ кIэлэцIыкIухэр Краснодар щыкIощт кIэух зэнэкъокъум хэлэжьэщтых, ялэгъухэм ащ щянэкъокъущтых.


ЛIыхъужъхэр егъашIэм къытхэтыщтых | Адыгэ Макъ\nЛIыхъужъхэр егъашIэм къытхэтыщтых\nХьатхъохъу Рэщыдэ ТекIоныгъэм и Мафэ анахь мэхьанэ ин зиIэ мэфэкIхэм ащыщэу елъытэ. ЖъоныгъуакIэм и 9-м ятэ зыщыфэхыгъэ чIыпIэм иунагъо игъусэу макIо. Iофтхьабзэхэу щырагъэкIокIыхэрэм ахэлажьэх, Хэгъэгу зэошхом лIыхъужъныгъэ щызезыхьагъэхэ дзэкIолIхэм яшIэжь агъэлъапIэ.\nТарихъым инэкIубгъохэр зэпырыдгъэзэжьыхэ зыхъукIэ, зэо жъалымым къинэу къызыдихьыгъэр арытэлъагъо. Ащ имашIо зэхэзымышIагъэ унагъо къэралыгъом исэп. Заом пэшIуекIонхэм пае къин макIэп тицIыфхэм къызэранэкIыгъэр, гухэкI нахь мышIэми, щыфэхыгъэр бэ. Зэо жъалымым хэтыгъэу, щызэуагъэу, щыфэхыгъэу, ау зыщагъэтIылъыгъэ чIыпIэр яIахьылхэм амышIэу зигугъу къашIырэр макIэп. Ахэм ащыщ ыпэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ Рэщыдэм ятэу Сэфэрбый.\nСэфэрбый Алэджыкъо ыкъор Теуцожь районым ит къуаджэу я 2-рэ Едэпсыкъуае къыщыхъугъ. 1939-рэ илъэсым, фин заор кIозэ, дзэ къулыкъум ащэгъагъ. 1940-рэ илъэсым къыгъэзэжьыгъ, ау ибынхэм бэрэ ахэсын ылъэкIыгъэп. 1941-рэ илъэсым Нижне-Баканскэ иапэрэ зэо гъогухэр щыригъэжьагъэх. КъызэраIотэжьырэмкIэ, а илъэсым икIымафэ Сэфэрбый ишъхьэгъусэу Гощэунае макъэ къыригъэIуи, зыдэщыIэм кIогъагъэ. Ащ ыуж лъэужыр мэкIоды, Сэфэрбый къыгъэзэжьынэу Гощэунае ежэщтыгъэ. ГъугъапIэу иIэр ымыухэу охътабэ блэкIыгъ, ау 1942-рэ илъэсым ишъхьэгъусэ щымыIэжьэу ащ къэбар къырагъэIугъ.\nГощэунае илъэс 20 нахь ыныбжьыгъэп шъузабэу къызэнэм. МакIэп бзылъфыгъэм къинэу зэринэкIыгъэр. Сабый цIыкIоу ыIыгъыгъэ Рэщыдэ гъогу занкIэ тыригъэхьаным, ятэ фэдэу лIыбланэу ыпIуным ныр ишъыпкъэу пылъыгъ. КIалэр нахь ин зэхъум, къыгурыIоу зырегъажьэм, ятэ фэгъэхьыгъэхэ къэбархэр Гощэунае къыфиIуатэщтыгъэх. Ар Хэгъэгу зэошхом зэрэщызэуагъэр, мамырныгъэр ицIыфхэм къафыдихыным фэбанэзэ иунэ къэзэримыгъэзэжьыгъэр икIалэ дэгъоу къыгурыIощтыгъэ. Ау зыщагъэтIылъыгъэр зэрамышIэрэм лъэшэу ыгъэгумэкIыщтыгъэх, ар зэрагъэшIэным кIэхъопсыщтыгъэх.\nЯтэ зымылъэгъугъэ, дэгущыIэн, упчIэжьэгъу фэхъунэу инасып къэзымыхьыгъэ Рэщыдэ лIы хъугъэ, унагъо ышIагъ. Ау ицIыкIугъом къыщегъэжьагъэу ыгукIэ зыдиIыгъыгъэ гухэлъыр чIинагъэп. 2011-рэ илъэсым ижъоныгъокIэ мазэ Рэщыдэ ишъаоу Адамэ УФ-м и Министерствэ исайт ихьи, ятэжъ ыцIэ, ылъэкъуацIэ щылъыхъузэ къыхигъотагъ.\nТIопсэ районым ит псэупIэу Шаумяным игупчэ 1975-рэ илъэсым жъоныгъуакIэм и 7-м нэбгырэ мини 2-мэ къащыфызэIуахыгъэ саугъэтым я 56-рэ шхончэо полкым хэтыгъэ Хьатхъохъу Сэфэрбый Алэджыкъо ыкъори тыратхагъэу къычIэкIыгъ.\nМыщ дэжьым чIыпIэ 19-мэ зэращызэуагъэхэр къэзыушыхьатырэ картэ къыднэсыжьыгъ. Я 373\_4-рэ зыухъумапIэм дэжь Хьатхъохъу Сэфэрбый щыфэхыгъэу ары къызэратхыжьыгъэр.\nШаумянскэ зэпырыкIыпIэр къэзыухъумагъэхэм, ащ лIыбланэу щызэуагъэхэм афэгъэхьыгъэ музей 2014-рэ илъэсым мыщ къыщызэIуахыгъ. Хьатхъохъу Сэфэрбый исурэти ащ чIэлъ.\nЫпэкIэ къызэрэщытIуагъэу, илъэс къэс ТекIоныгъэм и Мафэ Шаумяным къэу дэтым Хьатхъохъумэ яунагъо макIо. Мы илъэсым жъоныгъуакIэм и 9-ми ащ щыIагъэх.\n— ГухэкI нахь мышIэми, ТекIоныгъэм и Мафэ ехъулIэу Iофтхьабзэхэу зэхащэхэрэм Хэгъэгу зэошхом хэлэжьагъэу къяуалIэрэмэ япчъагъэ нахь макIэ мэхъу зэпыт, — еIо Рэщыдэ. — Мыгъэ псэупIэм щашIыгъэ зэхахьэм ветеран хэлэжьагъэп, щыпсэущтыгъэхэм ядунай ахъожьыгъ.\nТигущыIэгъу анахьэу ынаIэ зытыригъэтырэр саугъэтым изытет зыфэдэр ары. Ар зэрифэшъуашэу зэраIыгъым егъэгушхо. ЛIыхъужъныгъэшхо зезыхьагъэхэу, дунай мамырыр къытфэзыгъэнагъэхэр зэрагъэлъапIэхэрэр лъэшэу зэригуапэр игущыIэ къыщыхигъэщыгъ.\n— Сятэ зэрэхэкIодагъэр сыгу къео, ау ар лIыхъужъэу зекIуагъэ. СицIыкIугъом къыщегъэжьагъэу сырэгушхо, сэгъэлъапIэ. Шъыпкъэ, тыр къыпшъхьащымытыжьэу ущыIэныр псынкIэп, ау сызыщыфэе уахътэм сыкIоу, ащ икъэ секIолъэшъун амал зэрэсиIэмкIэ сэгушIо, — игупшысэхэмкIэ къыддэгуащэ Рэщыдэ. — Ащ лIыхъужъныгъэу зэрихьагъэр сищысэтехыпIэу сигъашIэ къэсэхьы, къыткIэхъухьэхэрэ ныбжьыкIэхэм мамырныгъэ къытфэзыхьыгъэхэр язгъэшIэным ыуж сит. СикIалэхэм ятэжъ зыфэдагъэр ашIэ, агъэлъапIэ. Ахэм къакIэхъухьагъэхэ пхъорэлъф-къорэлъфхэм тарихъыр язгъэшIэныр сипшъэрылъэу сэлъытэ.\nПсэупIэу Шаумяным ТекIоныгъэм и Мафэ илъэс къэс щыхагъэунэфыкIы. Рэщыдэ къызэриIуагъэмкIэ, мыгъи ар дахэу кIуагъэ. ПсэупIэм иадминистрацие илIыкIохэр, ветеранхэр, кIэлэеджакIохэр зэхахьэм къекIолIагъэх.\nЗэрэ Урысыеу чанэу зыхэлэжьэрэ Iофтхьабзэу «ЕгъэшIэрэ полк» зыфиIорэр къутырэу Шаумянми щырекIокIыгъ. Хьатхъохъу Рэщыдэ къызэриIуагъэмкIэ, мыщ хэлажьэрэмэ япчъагъэ илъэс къэс нахьыбэ мэхъу. Рэщыдэ икIалэу Адамэ, икъорэлъфхэу Заремэрэ Андзауррэ игъусэхэу ащ хэтыгъэх, ятэжъ исурэт аIыгъэу урамым къырыкIуагъэх.\n— Мамырныгъэр къытшъхьащытэу непэ тыпсэунымкIэ сятэжъ лIыхъужъныгъэу зэрихьагъэр сщыгъупшэщтэп, ар зэрэзгъэлъэпIэщтым сыпылъыщт, — къытфеIуатэ Заремэ. — Хэгъэгу зэошхом хэлэжьагъэхэр зэкIэ апсэ емыблэжьхэу тищыIакIэ нахьышIу хъуным фэбэнагъэх. Заом щыфэхыгъэхэм яшIэжь дгъэлъэпIэн, ежьхэр тыгу идгъэлъынхэ фае. Сятэжъ сырэгушхо. ЛIыхъужъхэм тидунай ахъожьы нахь мышIэми, ахэр егъашIэм къытхэтыщтых, къытфашIагъэр тщыгъупшэщтэп.\n«ЕгъэшIэрэ полкыр» зырагъэкIокI нэуж культурэм и Унэу псэупIэм дэтым зэхахьэр щылъагъэкIотагъ. Ащ къыщыгущыIагъэхэм Хьатхъохъу Рэщыдэ ащыщ. Зэо жъалымым нэбгырэ мин 30-м ехъу зэрэхэкIодагъэр, ащ ыпсэ хэзылъхьагъэхэр зыщыдгъэгъупшэ зэрэмыхъущтыр игущыIэ къыщыхигъэщыгъ.


Мыгъэ нахьыбэ хэлажьэ — Адыгэ макъ\nМыгъэ нахьыбэ хэлажьэ\nГъэсэныгъэ къэзытырэ научнэ-технологическэ проект программэу «Большие вызовы» зыфиIорэр гупчэу «Сириусым» бэдзэогъум и 5-м къыщегъэжьагъэу Iоф щешIэ. Ащ джыри тхьамафэрэ кIэлэеджакIохэм яшIэныгъэхэр къыщагъэлъэгъощтых.\nМыгъэ»Сириусым» кIэлэеджэкIо 435-рэ къекIолIагъ. Ахэр Урысыем ичIыпIэ 64-мэ къарыкIыгъэх. Программэр зыщыIэм къыщегъэжьагъэу мыгъэ АдыгеимкIэ кIэлэеджэкIо 12 хэлажьэ. Ар адрэ илъэсхэм ялъытыгъэмэ нахьыб.\nАдыгеир лъэныкъуиплIыкIэ программэм хэлажьэ. Ащ фэдэу генетикэр ыкIи медицинэр прогноз шIыгъэным фэгъэхьыгъэх Максим Богорубовым, Илья Викленкэм, Дарья Гоголевам, Мамый Ахьмэд, НатIэкъо Саидэ, Эвелина Кондратович ыкIи Анна Дорошенкэм яIофшIагъэхэр. Космическэ технологиехэм яхьылIагъ Кирилл Моисеенкэм иIофшIагъэхэр. Искусственнэ интеллектыр ыкIи финанс технологиехэр зэрагъашIэ Глеб Алиевымрэ ЖэнэлI Лилианэрэ. ЗыгъэIорышIэрэр зэрымыс транспортым ыкIи логистическэ системэхэм язэгъэшIэн пылъых Анна Сергеевамрэ Сергей Ситникрэ. Ахэр зэкIэри республикэ естественнэ-хьисап еджапIэм щеджэх ыкIи ЧIыпIэ гупчэу «Полярис – Адыгея» зыфиIорэм ипроектхэм ахэлажьэх.\nПрограммэу «Большие вызовы» зыфиIорэм кIэлэеджакIохэм ямызакъоу Урысыем иуниверситет ыкIи инаучнэ-ушэтэкIо пэрытхэр, къэралыгъо корпорациехэр, компание инхэр ыкIи общественнэ объединениехэр къыхэлажьэх. Къэралыгъор, предпринимательхэр ыкIи шIэныгъэлэжь пэрытхэр къэлэеджакIохэу зишIэ шIэгъошIухэм IэпыIэгъу афэхъух яшIэныгъэхэм, яIэпэIэсэныгъэ хагъэхъонымкIэ. Тхьамэфищым къы-кIоцI кIэлэеджакIохэр командэхэу гощыгъэхэу нэбгыри 4 – 6-у зэхэтхэу «Сириусым» наукэмкIэ ыкIи искусствэмкIэ илабораториехэм ыкIи имастерскойхэм Iоф ащашIэщт. ЕтIанэ бэдзэогъум и 27-м ыкIи и 29-м кIэух конференцие зэхащэщт. Ащ командэ пэпчъ иIофшIэн икIэуххэр къырихьылIэщтых, къыщигъэлъэгъощтых. Проектхэм Iоф адашIэжьын алъэкIыщт, етIанэ экономикэм е научнэ ушэтынхэм ащагъэфедэнхэ алъэкIыщт.\nГъэсэныгъэ къэзытырэ гупчэу «Сириусыр» 2016-рэ илъэсым УФ-м и Президент иунашъокIэ къызэIуихыгъ Фондэу «Талант и успех» зыфиIоу наукэм, искусствэм ыкIи спортым яIофышIэшхохэр зыхахьэхэрэм. Мыщ илъэс къэс кIэлэеджэкIо 800 фэдиз къэкIо. 2019-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу «Сириусым» Iоф щашIэ Инновационнэ научнэ-технологическэ гупчэм ыкIи научнэ-технологическэ университетым. 2020-рэ илъэсым мыщ Лицей, 2021-рэ илъэсым колледж къыщызэIуахыгъэх. Арышъ, «Сириусыр» непэ Урысыем иныбжьыкIэхэм янаучнэ гупчэ зэтегъэпсыхьагъэу щыт.\nПредыдущая Дунэе хьисап Олимпиадэу 2020-рэ илъэсым щыIагъэм щатекIогъэ Данил Деминыр езгъэджэрэ Мамый Даут Казбек ыкъом – Адыгэ къэралыгъо университетым иректор фэкIо\nСледущая Iофтхьабзэр лъагъэкIуатэ


Алырэгъур ящыIэныгъэ щыщ — Адыгэ макъ\nАлырэгъур ящыIэныгъэ щыщ\nРедактор 01.06.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nХэгъэгу, дунэе зэнэкъокъухэм тиныбжьыкIэхэр ахэлажьэхэзэ, нэIуасэ зэфэхъух, язэфыщытыкIэхэр щыIэныгъэм щагъэпытэх.\nУрысыем дзюдомкIэ ихэшыпыкIыгъэ командэ хэтэу Михаил Игольниковыр ТIуапсэ къыщыхъугъ. ИкIэлэцIыкIугъом къыщыублагъэу спорт лъэпкъхэм зафегъасэ.\n— Иныбджэгъухэм затыриIэтыкIырэп, цIыф шъырыт, ыпсэ спортым хэлъ. Алырэгъум щыбанэ зыхъукIэ, псынкIэу мэгупшысэ, шIыкIэу къыгъотырэм сыдигъуи купкI иI, — къытиIуагъ Михаил Игольниковыр зыгъасэу, Урысыем изаслуженнэ тренерэу Нэгъуцу Джамболэт.\nСпортымкIэ дунэе класс зиIэ мастерэу Михаил Игольниковым Урысыем иныбжьыкIэхэм язэIукIэгъухэм дышъэр гъогогъуи 3, джэрзыр гогогъуи 2 къащихьыгъ.\n2011-рэ илъэсым дунаим иныбжьыкIэхэм язэнэкъокъухэм иIэпэIэсэныгъэкIэ къащыхагъэщыгъ, апэрэ чIыпIэр къыфагъэшъошагъ.\nЗыпкъ итэу дзюдомкIэ зэнэкъокъу инхэм ахэлэжьэрэ М. Игольниковым Европэм икубокхэр гъогогъуи 8 къыдихыгъэх. Спортышхом цIэрыIо зэрэщыхъурэр къыушыхьатынымкIэ лъапсэу ышIыгъэр ыгъэпытагъ.\n2013-рэ илъэсым ныбжьыкIэхэм я Олимпиадэ джэгунхэу Китаим щыкIуагъэхэм М. Игольниковым ионтэгъугъэ елъытыгъэу купэу зыхэтым дышъэр къыщихьыгъ. Урысыем ихэшыпыкIыгъэ командэу дышъэр къызыфагъэшъошагъэми щыбэнагъ.\nХэгъэгум ихъулъфыгъэхэм яхэшыпыкIыгъэ командэ М. Игольниковыр апэрэу рагъэблагъи, Германием икъалэу Дюссельдорф «Большой шлем» зыфиIорэ дунэе зэIукIэгъушхом щыхэлэжьагъ.\nКилограмм 90-м нэс къэзыщэчыхэрэм янэкъокъугъ. Алырэгъум бэнэгъуи 6 щыриIагъ. Дышъэм фэгъэхьыгъэ зэIукIэгъур гъэшIэгъонэу кIуагъэ. Японием ибэнакIоу Олимпиадэ джэгун— хэм дышъэр къащызыхьыгъэм М. Игольниковыр текIуагъ, апэрэ чIыпIэр къыдихыгъ.\nЕвропэм дзюдомкIэ изэнэкъокъу Израиль зэрэщыкIуагъэр бэмэ шIукIэ агу къэкIыжьы. М. Игольниковым бэнэгъуи 5 иIагъ, зэкIэми текIоныгъэр къащихьыгъ. КIэух зэIукIэгъум Сербием щыщэу дунаим апэрэ чIыпIэр къыщыдэзыхыгъэмрэ Михаил Игольниковымрэ щызэнэкъокъугъэх. Дышъэр Михаил къыфагъэшъошагъ.\nУрысыем дзюдомкIэ ихэшыпыкIыгъэ командэ итренер шъхьаIэу Тао Хьасанбыйрэ тренерэу Гъэунэ Андзоррэ Мыекъуапэ щеджагъэх Израиль ис тилъэпкъэгъухэм Урысыем ихэшыпыкIыгъэ командэ итренерхэр, бэнакIохэр Кфар-Камэ рагъэблэгъагъэх. Гуфэбэныгъэ хэлъэу къапэгъокIыгъэх, адыгэ джэгоу зэхащагъэм Тао Хьасанбый, Гъэунэ Андзор, Михаил Игольниковыр, нэмыкIхэри щыуджыгъэх, зэдэгущыIэгъу гъэшIэгъонхэр зэдыряIагъэх.\n— Михаил Игольниковым янэ адыгэ, Алалэмэ ащыщ, — къеIуатэ Адыгэ Республикэм дзюдомкIэ ихэшыпыкIыгъэ командэ итренер шъхьаIэу Бастэ Сэлымэ. — Тилъэпкъ шэн-хабзэхэр унагъом щызэрахьэх, тызэкIэупчIэ.\nМ. Игольниковыр зыгъэсэрэ Нэгъуцу Джамболэт апшъэрэ спорт еджапIэр Мыекъуапэ къыщиухыгъ, СССР-м изаслуженнэ тренерэу Хьэпэе Арамбый ипащэу самбэмкIэ банэщтыгъ.\n— Адыгеим ныбджэгъубэ щытиI, — еIо Нэгъуцу Джамболэт. — Мыекъопэ бэнэпIэ еджапIэм шIэныгъэу щызэдгъэгъотыгъэр лъыдгъэкIуатэзэ, ныбжьыкIэхэр тэпIух.\n— Японием Олимпиадэ джэгунхэу щыкIощтхэм сахэлажьэ сшIоигъу, — къеIуатэ Михаил Игольниковым. — Сызыгъэсэрэ тренерэу Нэгъуцу Джамболэт фэдэу сэри Адыгеим ныбджэгъухэр щысиIэх. Сафэраз, спорт зэIукIэгъухэм зафэзгъэхьазырынымкIэ IэпыIэгъу къысфэхъух.\nИнгъуш Владимир Къэбэртэе-Бэлъкъарым икъалэу Тэрч щапIугъ. ИIэпэIэсэныгъэ хигъэхъон имурадэу Адыгеим къэкIуагъэу щэпсэу. Иапэрэ тренерыр Эдуард Марышевыр ары. Джырэ уахътэ Адыгеим изаслуженнэ тренерэу Бастэ Сэлым ипащ.\nМыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетыр В. Ингъушым къыухыгъ, самбэмкIи, дзюдомкIи Урысыем спортымкIэ имастер, дзэм къулыкъур щехьы. Космос кIуачIэхэм ядзэхэм самбэмкIэ язэнэкъокъу дышъэр къыщихьыгъ. Къыблэм дзюдомкIэ дышъэр къыщыфагъэшъошагъ. Урысыем и УIэшыгъэ КIуачIэхэм самбэмкIэ язэIукIэгъухэм дышъэр къащихьыгъ.\nМыекъопэ бэнэпIэ еджапIэм лъапсэ фэзышIыгъэ Кобл Якъубэ спортым, щыIэныгъэм афэгъэхьыгъэу къыIощтыгъэхэр тщыгъупшэхэрэп. Зы Iоф зэдэбгъэцакIэ зыхъукIэ, узэгурыIон, узэрэлъытэн зэрэфаем спортсменхэр фигъасэщтыгъэх.\nМихаил Игольниковыр, Ингъуш Владимир, Тулпэрэ Айдэмыр, Датхъужь Алый килограмм 90-м нэс къэзыщэчыхэрэм якуп щэбанэх. Спортым нэIуасэ зэфишIыгъэхэ кIалэхэр упчIэжьэгъу зэфэхъунхэр шэнышIу афэхъугъ.\n— Кощхьаблэ сыщыщ, — зэдэгущыIэгъур лъегъэкIуатэ Урысыем и Кубок къыдэзыхыгъэу, хэгъэгум истудентхэм гъогогъуитIо ячемпионэу Тулпэрэ Айдэмыр. — Ныбджэгъуныгъэу зэдытиIэр щыIэныгъэм щылъытэгъэкIуатэ. ТызэлъыкIоныр бэшIагъэу едгъэжьагъ. Датхъужь Алый Урысыем иныбжьыкIэхэм язэнэкъокъу бэмышIэу тыжьыныр къызыщыдехым тыфэгушIуагъ. Михаил Игольниковым Олимпиадэ джэгунхэм ишъыпкъэу зафегъэхьазыры. Тиныбджэгъу имурадхэр къыдэхъунхэу тыфэлъаIо.\nКраснодар краим, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Адыгэ Республикэм къащыхъугъэхэ кIалэхэу бэнэпIэ алырэгъум ныбджэгъу щызэфэхъугъэхэм спортышхор ящыIэныгъэ зэрэхъугъэм рэгушхох.\n— ЗэгурыIоныгъэ зыхэлъ ныбджэгъу зэдэгущыIэгъухэр зыпэтшIынхэ щыIэп, — къытиIуагъ Ингъуш Владимир. — Къэбэртэе-Бэлъкъарым сызыкIокIэ Мыекъопэ бэнэпIэ еджапIэм тинэIуасэхэр, Iахьылхэр къыкIэмыупчIэхэу къыхэкIырэп. Михаил Игольниковыр спортышхом цIэрыIо зэрэщыхъугъэр сигуапэу къафэсэIуатэ.\nПшызэ къэралыгъо университетым Михаил Игольниковыр щеджэ. ГукIэ къыхихыгъэ спортыр тренер дэгъухэмкIэ, ныбджэгъушIухэмкIэ къетэжьы.\nПредыдущая 1 Haziran, Uluslarası çocukları koruma günü\nСледущая Cомэ миллион 78,7-рэ атефагъ


Сэнаущхэр Адыгеим еугъоих — Адыгэ макъ\nСэнаущхэр Адыгеим еугъоих\nРедактор 16.09.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгэ Республикэм теннис цIыкIумкIэ изэIухыгъэ зэнэкъокъу Мыекъуапэ щыкIуагъ.\n— Краснодар, Ставрополь крайхэм, Адыгэ Республикэм якIэлэцIыкIухэмрэ ныбжьыкIэхэмрэ зэIукIэгъухэм ахэлэжьагъэх, — къытиIуагъ Мыекъуапэ иадминистрацие физкультурэмкIэ ыкIи спортымкIэ и Комитет иIофышIэу Бзаго Рустам. — «Адыгеим сэнаущхэр еугъоих» зыфиIорэ зэнэкъокъур спорт Унэшхоу Кобл Якъубэ ыцIэ зыхьырэм гъэшIэгъонэу щыкIуагъ, теннисыр зыгу рихьыхэрэр зэфищагъэх.\n— Адыгэ Республикэм теннис цIыкIумкIэ и Федерацие, Мыекъуапэ иадминистрацие физкультурэмкIэ ыкIи спортымкIэ и Комитет, Адыгэ къэралыгъо университетым зэнэкъокъур зэхащагъ. 2004 — 2013-рэ илъэсхэм къэхъугъэхэ кIалэхэр, пшъашъэхэр аныбжьхэм ялъытыгъэу купищэу гощыгъэхэу зэдешIагъэх. Теннис ешIэпIэ 24-мэ спортсменхэм яIэпэIэсэныгъэ къащагъэлъэгъуагъ.\nКIалэхэм язэIукIэгъухэм Владислав Курдюковым, Артем Крбашян, Борис Вайнштейн апэрэ чIыпIэхэр къащахьыгъэх, зэкIэри Кранодар краим щыщых.\nАдыгэ Республикэм ипсэупIэу Вольнэм къикIыгъэ Даниил Кузнецовым ятIонэрэ чIыпIэр къыдихыгъ, ар 2007 — 2009-рэ илъэсхэм къэхъугъэмэ якуп хэтыгъ.\nАпшерон районым щыщэу Эвелина Дубининам, 2004 – 2006-рэ илъэсхэм къэхъугъэмэ якуп, апэрэ чIыпIэр фагъэшъошагъ.\n2007 — 2009-рэ илъэсхэм къэхъугъэхэ пшъашъэхэм якуп Краснодар щыпсэурэ Элина Плачковскаям зэнэкъокъум апэрэ чIыпIэр къыщихьыгъ.\nТиреспубликэ и Кощхьэблэ район икIэлэеджакIоу Дарья Кузнецовар 2010 — 2013-рэ илъэсхэм къэхъугъэхэ пшъашъэхэм адешIагъ. Анахь IэпэIасэхэм ащыщхэм текIоныгъэр къашIуихьи, апэрэ чIыпIэр къыдихыгъ.\n— Зэнэкъокъур хэлэжьагъэхэм ашIогъэшIэгъон хъугъэ, — тизэдэгущыIэгъу лъегъэкIуатэ Бзаго Рустам. — Нэбгыри 170-м нахьыбэ теннис зэдешIагъ. Сэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIабэ Мыекъуапэ щызэIукIагъ. Илъэс къэс зэнэкъокъур зэхатщэ тшIоигъу.\nКIэлэцIыкIухэмрэ ныбжьыкIэхэмрэ физкультурэм, спортым апыщагъэхэу пIугъэнхэмкIэ, щыIэныгъэм фэгъэсэгъэнхэмкIэ зэнэкъокъухэм ямэхьанэ зыкъеIэты. Узэкъотмэ – улъэш. ЗэхэщакIохэм егъэжьэпIэшIу ашIыгъэу тэлъытэ. Спортым ныбжьыкIэхэр хащэхэзэ, ясэнаущыгъэ къызэIуахы. Спорт псэолъэ зэтегъэпсыхьагъэхэр республикэм иIэх, ахэр ныбжьыкIэхэм языгъэсапIэхэу щытых.\nПредыдущая В Адыгее ФК «Дружба» проводит для болельщиков открытую тренировку\nСледущая Апэрэ чIыпIэр къыдахыгъ


Республика Адыгея - Мурат Кумпилов проинспектировал ход реконструкции парка в ст. Гиагинской\nШъхьаIэр/Пресс-гупч/Къэбархэр/Мурат Кумпилов проинспектировал ход реконструкции парка в ст. Гиагинской\nДжащ фэдэу агъэкIэжьырэ чIыпIэм иIофхэм язытет зыщагъэгъозэнэу къэкIуагъэх Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет – Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, Къыблэ Федеральнэ шъолъырымкIэ федеральнэ инспектор шъхьаIэу Адыгэ Республикэм щыIэ Сергей Дрокиныр, Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэрэ Адыгэ Республикэм иминистрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу ТхьакIущынэ Мурат, Адыгэ Республикэм и Вице-премьерэу Сапый Вячеслав.\nАщ ишIуагъэкIэ гъогу цIыкIу пстэуми плиткэ атыралъхьагъ, тIысыпIэхэр агъэуцугъэх, нэфынэр къэзытыщтхэр, видео- амалхэр агъэуцугъэх. Паркым игупчэ сценэмрэ фонтанымрэ щашIыгъэх. Джаджэм щыпсэухэрэм яшIоигъоныгъэ тетэу ШIулъэгъум, Унагъом ыкIи Шъыпкъагъэм яаллее, къэзэрэщэгъакIэхэм апае беседкэр ашIыгъэх. КIэлэцIыкIухэр зыщыджэгущтхэ чIыпIэр агъэнэфагъ, саугъэтхэу яIэхэр зэтырагъэпсыхьажьыгъэх. СкульптуракIэ – Ным исаугъэт агъэуцугъ. Ащ нэфэшъхьафэу шъхьэихыгъэ спортивнэ площадкэ ашIынэу рахъухьагъ.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ агу къыгъэкIыжьыгъ IофшIэнхэу агъэцакIэхэрэр лъэшэу анаIэ тетэу ауплъэкIунхэ зэрэфаер, тапэкIэ зэшIуахынэу къэтхэмкIи анаIэ нахь зытырагъэтын фэе лъэныкъохэр къыхигъэщыгъэх. КъумпIыл Мурат къызэриIуагъэмкIэ, станицэмрэ районымрэ ащыпсэухэрэм апай мы пстэури зыкIашIырэр, арышъ, пстэуми апэу ахэм яшIоигъоныгъэхэр, яеплъыкIэхэр ары къыдэлъытэгъэнхэ фаер. Ащ нэмыкIэу пIэлъэ кIэкIым къыкIоцI чъыгхэр, къэгъагъэхэр агъэтIысхьанхэу пшъэрылъ афишIыгъ.\nА пстэуми адакIоу республикэм и ЛIышъхьэ районым ицIыф цIэрыIохэм ясурэт зытет стендым нэIуасэ зыфишIыгъ. Анахь IофышIэ дэгъухэр Щытхъу пхъэмбгъум къырагъэхьанхэу, нахьыпэм Iофым зэрэкIагъэгушIущтыгъэхэм къыфагъэзэжьынэу игъо афилъэгъугъ.\n«Джэджэ районым хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ амалышхохэр иIэх. МэшIоку гъогур, мэкъумэщ ыкIи перерабатывающэ предприятие инхэр, чIыгу гъэбэжъулъэхэр иIэх, а пстэуми шъуиамалхэр нахь къаIэтых. Ау анахь шъхьаIэр районым икадрэхэр ары. IофшIэным илъэныкъо пстэумкIи гъэхъэгъэшIухэр зышIыхэрэ цIыфхэр ыкIи районым ищытхъу чыжьэу зыгъэIухэрэр шъуиIэх. Ахэр нэмыкIхэм щысэ афэхъунхэ фае», — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.\nИкIэухым республикэм и ЛIышъхьэ районым ипащэхэм закъыфигъазэзэ къыIуагъ псэупIэм изэтегъэпсыхьанкIэ опытэу яIэ хъугъэр тапэкIи къызфагъэфедэнэу, проектхэм язэхэгъэуцон къулыкъу зэфэшъхьафхэм яIофышIэхэр къыхагъэлэжьэнхэу. Зичэзыу къэсыгъэр ТекIоныгъэм ипаркэу станицэм дэтымрэ район администрациер зычIэт унэм къыпэIулъ чIыпIэмрэ зэтегъэпсыхьэгъэнхэр ары.


Гъэсэныгъэм, наукэм яIофыгъохэм атегущыIагъэх | Адыгэ Макъ\nГъэсэныгъэм, наукэм яIофыгъохэм атегущыIагъэх\nАвтор: Редакция\t/ 15.09.2016\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР\t/\nАдыгеим ыкIи Краснодар краим арыт апшъэрэ еджапIэхэм яректорхэм я Совет ипрезидиум изэхэсыгъо тыгъуасэ Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ универ-ситетым щыкIуагъ. Ащ хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъан, республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, Краснодар краим гъэсэныгъэмкIэ, наукэмкIэ ыкIи ныбжьыкIэ политикэмкIэ иминистрэу Татьяна Синюгинар, Адыгеим гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ ипащэу Хъуажъ Аминэт, ректорхэр. Iофтхьабзэр зэрищагъ Пшызэ къэралыгъо технологическэ университетым иректорэу, мы Советым итхьаматэу Владимир Лобановым.\nАР-м и ЛIышъхьэ пэублэ псалъэ къышIызэ къэзэрэугъоигъэхэм шIуфэс къарихыгъ, зэхэсыгъор Мыекъуапэ зэрэщызэхащагъэм мэхьанэшхо иIэу ылъытагъ. Адыгеир шъолъыр шъхьафэу зыщытыр мыгъэ илъэс 25-рэ мэхъу нахь мышIэми, краимрэ республикэмрэ арыт апшъэрэ еджапIэхэм яректорхэм зэпхыныгъэу яIэр зэрэзэпымыугъэр, гъэсэныгъэм ылъэныкъокIэ субъектитIур зы шъолъырэу зэрэщытхэр хигъэунэфыкIыгъ. Республикэм иныбжьыкIабэ краим ит апшъэрэ еджапIэхэм зэращеджэрэр, джащ фэдэу тигъунэгъу шъолъырым къикIырэ студентхэми Адыгеим гъэсэныгъэ зэрэщызэрагъэгъотырэм мэхьанэшхо зэриIэр, ащ фэдэ екIолIакIэм тизэпхыныгъэ нахь зэригъэпытэрэр Адыгеим ипащэ къыхигъэщыгъ.\n— Субъект шъхьафэу тыщытэу сыдигъуи тегупшысагъэп, гъэсэныгъэм, наукэм, нэмыкI лъэныкъохэмкIи къэуцурэ Iофыгъохэр тызэгъусэу зэшIотэхых. Урысыем хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ гъэсэныгъэм исистемэ мэхьанэшхо иI. Непэрэ уахътэм къэралыгъом, предприятиехэм, организациехэм нахь ящыкIэгъэ специалистхэр гъэхьазырыгъэнхэр апшъэрэ еджапIэхэм япшъэрылъ шъхьаIэу щыт. Ар къыдэтлъытэзэ IофшIэныр зэхэтщэн фае. Тиапшъэрэ еджапIэхэр къэзыухырэ ныбжьыкIэхэм Урысыем ишъолъыр зэфэшъхьафхэм ямызакъоу, IэкIыбыми Iоф ащашIэ. Ащ къегъэлъагъо ахэм шIэныгъэ куухэр зэраIэкIэлъхэр. Мыщ тыкъыщымыуцоу ыпэкIэ тылъыкIотэным, тизэпхыныгъэ джыри нахь дгъэпытэным тынаIэ тедгъэтын фае, ащкIэ амалышIухэр тIэкIэлъых, — къыIуагъ ТхьакIущынэ Аслъан.\nАР-м и ЛIышъхьэ иунашъокIэ щытхъуцIэу «Адыгеим наукэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшху» зыфиIорэр афагъэшъошагъ министрэу Татьяна Синюгинам, маркетингымкIэ ыкIи социальнэ-къэбарлъыгъэIэс технологиехэмкIэ академием иректорэу Раиса Агабекян, Ермэлхьаблэ дэт къэралыгъо кIэлэегъэджэ академием иректорэу Амбарцум Галустовым, культурэмрэ искусствэмрэкIэ Краснодар икъэралыгъо университет иректорэу Сергей Зенгиным, Шъачэ дэт къэралыгъо университетым иректорэу Галина Романовам, УФ-м и МВД иуниверситет икъутамэу Краснодар щыIэм ипащэу Александр Симоненкэм. Ахэм зэкIэми республикэм ипащэ афэгушIуагъ, тапэкIэ шIуагъэ къытэу Iоф ашIэнэу, шъолъыритIум язэпхыныгъэ ыкIи яныбджэгъуныгъэ гъэпытэгъэным фэлэжьэнхэу афэлъэIуагъ.\nНэужым зэхэсыгъом иповесткэ итыгъэ Iофыгъохэм къэзэрэугъоигъэхэр атегущыIагъэх. Республикэм иэкономикэ пае инженернэ-техническэ кадрэхэр гъэхьазырыгъэнхэмкIэ Iофэу ашIэрэм, гурыт еджапIэхэм ачIэс кIэлэеджакIохэр ащ хэщагъэхэ зэрэхъурэм фэгъэхьыгъэ доклад къышIыгъ Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым иректорэу Къуижъ Саидэ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, непэ къэралыгъом, республикэм нахь ящыкIэгъэ специалистхэр гъэхьазырыгъэнхэм, анахьэу инженернэ-техническэ, медицинэ ыкIи псэолъэшI сэнэхьатхэм, университетым мэхьанэшхо реты. Предприятиехэм яшIоигъоныгъэхэр къыдалъытэхэзэ, ахэм ялъэIукIэ Адыгеим имызакъоу, Краснодар краим, Къэрэщэе-Щэрджэсым, Ингушетием, нэмыкI шъолъырхэм ящыкIэгъэ кадрэхэр агъэхьазырых. ТапэкIи а IофшIэныр лъагъэкIотэщт.\nАдыгеим ыкIи Краснодар краим яэкономикэ хэхъоныгъэ езыгъэшIыщт лъэныкъо шъхьаIэхэмкIэ специалистхэм ягъэхьазырын зыщызэхащэщт «гъэсэныгъэм икластерхэр» (гурыт еджапIэр — колледжыр — вузыр) гъэпсыгъэнхэмкIэ ашIэрэм къытегущыIагъ министрэу Хъуажъ Аминэт. Гурыт еджапIэм щегъэжьагъэу сэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэхэр къыхэгъэщыгъэнхэр, нэужым ахэм Iоф адэшIэгъэныр, экономикэм нахь ищыкIэгъэ сэнэхьатхэмкIэ колледжым, апшъэрэ еджапIэм ащегъэджэгъэнхэм мэхьанэшхо иIэу ылъытагъ.\n2016-рэ илъэсым шIэныгъэлэжь ныбжьыкIэхэм наукэм ыкIи инновациехэм алъэныкъокIэ УФ-м и Президент ипремие афэгъэшъошэгъэнымкIэ кандидатурэхэр къыхэхыгъэнхэм иIофыгъо зэхэсыгъом хэлэжьагъэхэр тегущыIагъэх, унэшъо гъэнэфагъэхэр ашIыгъэх. Советым изычэзыу зэхэсыгъо Пшызэ къэралыгъо технологическэ университетым щызэхащэнэу зэдаштагъ.


КIэлэцIыкIухэр ыгъэгушIуагъэх — Адыгэ макъ\nАР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм идепутатэу, политикэ партиеу «Единэ Россием» ифракцие хэтэу Бастэ Хьисэ шIушIэ Iофтхьабзэу «Елка желаний» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу кIэлэцIыкIухэр спорт лъэпкъэу ушум зыщыфагъасэхэрэ залым пае джэхэшъотедзэ (татами) къыщэфыгъ.\nБлэкIыгъэ тхьамафэм Къэралыгъо Советым — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэм пшъэрылъ афишIыгъэу Парламентым идепутатхэу Цэй Эдуардрэ Светлана Романовамрэ шIухьафтыныр Адыгэ Республикэм ушумкIэ ифедерацие ипащэу Владимир Василенкэм ратыжьыгъ. Ащ фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэм хэлэжьагъ Урысые политикэ партиеу «Единэ Россием» и Адыгэ шъолъыр къутамэ и Секретарь игуадзэу, гъэцэкIэкIо комитетым ипащэу АфэшIэгъо Рэмэзани.\n— Спортым шъузэрэпылъыр дэгъу дэд, шъухъупхъ, — къыIуагъ Цэй Эдуард кIэлэцIыкIухэм зафигъазэзэ. — Спортым щыIэныгъэр хъугъэ-шIэгъэ гъэшIэгъонхэмкIэ баи къешIы. Непэ шъуиIэ гъэхъэгъэ цIыкIухэм джыри мымакIэу зэрахэжъугъэхъощтыр, Адыгеим испортсменэу текIоныгъэ инхэмкIэ республикэм ыцIэ чыжьэу зыгъэIугъэхэм ясатыр шъузэрэхэуцощтыр къышъухэщы. Татамир ащкIэ IэпыIэгъу къызэрэшъуфэхъущтым, тренировкэхэм гухахъо нахьыбэу ахэжъугъотэным зэрэфэIорышIэщтым тицыхьэ телъ.\nСпортым ылъэныкъокIэ тиреспубликэ мызэу-мытIоу ыцIэ зэрэраIуагъэр, Урысые зэнэкъокъу зэфэшъхьафхэр щызэхащэнхэм фытегъэпсыхьагъэ зэрэхъугъэр, Адыгеим икIыгъэ спортсменхэм дунаим, Европэм, Урысыем текIоныгъабэхэр къазэращыдахыгъэхэр къыхигъэщыгъ. Ушум фэзыгъасэхэрэ ятренер щысэу къафихьыгъ. Ащ ищыIэныгъэ зэрэщытэу спортым рипхыгъ, каратэмкIэ, ушумкIэ, кобудомкIэ бгырыпх шIуцIэ иI, «уданскэкIэ» заджэхэрэ лъэныкъом хахьэрэ спорт лъэпкъхэмкIэ еджапIэ апэу зыгъэпсыгъэхэм ащыщ.\nДепутатхэр кIэлэцIыкIухэм псауныгъэ пытэ яIэнэу, гъэхъэгъэ инхэр спортым щашIынхэу къафэлъэIуагъэх.\nПредыдущая Къуалъхьэ зыштэхэрэр агъэпщынэх\nСледущая Япсауныгъэ щагъэпытэщт


Мы илъэсым Кощхьэблэ районым щаухыщт | Адыгэ Макъ\nМы илъэсым Кощхьэблэ районым щаухыщт\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Кощхьэблэ районым самбэмрэ дзюдомрэкIэ Гупчэу щагъэпсырэм щыIагъ.\nКвадрат метрэ 850-м ехъу зиинэгъэ унэм нэбгырэ 200-мэ ателъытэгъэ залыр, зытIэкIыпIэхэр, зыгъэпскIыпIэхэр, административнэ унэхэр хэтыщтых.\nШъолъырхэм хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэным фытегъэпсыхьэгъэ Федеральнэ фондым пхырищырэ программэм къыдыхэлъытагъэу 2008-рэ илъэсым Гупчэм игъэпсын рагъэжьэгъагъ. Федеральнэ, регион бюджетхэм а гухэлъым пае сомэ миллион 13 фэдиз къахагъэкIыгъагъ. Нэужым мылъкум икъэтIупщын зэпыугъо зэрэфэхъугъэм епхыгъэу джы къызнэсыгъэм псэуалъэр ныкъошIэу щытыгъ. Гупчэм ишIын ухыгъэным пае компаниеу «Южгазэнерджи» зыфиIорэм сомэ миллион 36-рэ къытIупщыгъ.\nПредприятиеу «Южгазэнерджи» зыфиIорэм игенеральнэ пащэу Александр Богдановым къызэриIуагъэмкIэ, агъэнэфэгъэ зэкIэлъыкIуакIэм тетэу IофшIэнхэр зэхащэх, мы илъэсыр имыкIызэ псэуалъэр атыщт. НепэкIэ унашъхьэм иIэтын аухыгъах, котелыр агъэуцугъах, унэр зэрагъэфэбэщт системэр агъэпсыгъах, псэолъэшIхэр унэ кIоцI IофшIэнхэмрэ щагум изэтегъэпсыхьанрэ ауж ихьагъэх.\n«ШIыхьафхэр зэхашъущэх, ныбжьыкIэхэр, спортсменхэр IофшIэным къыхэжъугъэлажьэх: бэнэнымкIэ Гупчэм ишIын цIыфхэм яIахь хашIыхьан фае. Джащыгъум а псэуалъэм ахэм уасэ зэрэфашIыщтым, зэрэфэсакъыщтхэм уицыхьэ телъы хъущт», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nДжащ фэдэу республикэм и ЛIышъхьэ заказ зытыгъэ компанием ипащэхэм ариIуагъ спорт оборудованиер къызащэщт, псэолъэшIын IофшIэнхэр зыщаухыщт пIалъэхэмкIэ зэдырагъэштэнэу.\nКъумпIыл Мурат джащ фэдэу мы мафэм цIыфхэм ясоциальнэ фэIо-фашIэхэр зыгъэцэкIэрэ Кощхьэблэ гупчэм щыIагъ. Мы унэм игъэцэкIэжьын пае федеральнэ бюджетым сомэ миллиони 9,6-рэ къыхагъэкIыгъ. Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ Урысые Федерацием IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ ухъумэнымкIэ иминистрэу Максим Топилинымрэ зызэдэгущыIэхэ нэуж ары ащ фэдэ зэзэгъыныгъэ зызэдашIыгъэр.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ гъэцэкIэжьынхэр зэрэкIорэм зыщигъэгъозагъ, Iофхэр зэшIозыхырэ организацием ипащэ дэгущыIагъ. КъумпIыл Мурат зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, амал зэриIэкIэ федеральнэ мылъкур нахь шIуагъэ къытэу агъэфедэн, игъом гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр аухынхэ фае.\nМы илъэсым итыгъэгъэзэ мазэ псэуалъэр атынэу рахъухьэ. ПсэолъэшIхэм унашъхьэр зэблахъун, унэм ыгупэ гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр рашIылIэнхэ, унэ кIоцIыр агъэдэхэн ыкIи щагур зэтырагъэпсыхьан фае.


Новогорскэ зыщагъасэ — Адыгэ макъ\nРедактор 06.07.2020 06.07.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nУрысыем дзюдомкIэ ихэшыпыкIыгъэ командэ иегъэджэн-зыгъэсэн зэхахьэ Москва хэкум икъалэу Новогорскэ щызэхищагъ.\nАдыгэ Республикэм испорт еджапIэу Кобл Якъубэ ыцIэ зыхьырэм зыщызыгъасэхэу Мерэм Дамиррэ, кг 60, Ордэн Андзауррэ, кг 66-рэ, Урысыем ихэшыпыкIыгъэ командэ рагъэблэгъагъэх.\n— Егъэджэн-зэхахьэр бэдзэогъум и 3-м рагъэжьагъ, — къытиIуагъ Адыгэ Республикэм дзюдомкIэ ихэшыпыкIыгъэ командэ итренер шъхьаIэу Бастэ Сэлымэ. – Олимпиадэ джэгунхэм, Дунэе зэнэкъокъухэм ахэлэжьэщтхэр къыхэхыгъэнхэмкIэ игъэкIотыгъэ зэхахьэр мыгъэ апэрэу зэхащагъ.\nХэгъэгум дзюдомкIэ ихэшыпыкIыгъэ командэ итренер шъхьаIэу Тао Хьасанбый, ащ игуадзэу Гъэунэ Андзор тиреспубликэ дэгъоу щашIэх. Адыгэ къэралыгъо университетым физкультурэмрэ дзюдомрэкIэ и Институт Тао Хьасанбый къыухыгъ, Мыекъопэ бэнэпIэ еджапIэм зыщигъасэзэ, спортым цIэрыIо щыхъугъ.\nНовогорскэ щыкIорэ зэIукIэгъум хэлажьэх Олимпиадэ джэгунхэм дышъэр къащыдэзыхыгъэ Мудрэнэ Бислъан, ТIуапсэ зыщызыгъэсэрэ Михаил Игольниковыр, Мыекъуапэ дэсэу иIэпэIэсэныгъэ хэзыгъахъощтыгъэ Лаша Ломидзе, Шъхьащэфыжь зыщызыгъэсэрэ Блый Аюбэ, нэмыкIхэри.\nЕгъэджэн-зыгъэсэн зэхахьэр зэрэкIорэм, Тао Хьасанбый къытфиIотэщтхэ къэбархэм афэгъэхьыгъэхэр «Адыгэ макъэм» къыщыхэтыутыщтых.\nПредыдущая Krasnogvardeyske Rayonu yeni yöneticisi seçildi\nСледущая Медальхэм афэбанэх


ТигъэгушIонэу фэтэIо — Адыгэ макъ\nРедактор 21.07.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nМыекъуапэ ифутбол клубэу «Зэкъошныгъэм» 2020 — 2021-рэ илъэс ешIэгъум зыфегъэхьазыры.\nРеспубликэм истадионэу «Юностым» егъэджэн-зыгъэсэн Iофыгъохэр щэкIох. Апэрэ мафэхэм къащегъэжьагъэу медицинэм икъулыкъушIэхэр ешIакIохэм япсауныгъэ изытет лъэплъэх.\nКомандэм хэтхэм кIуачIэр апсыхьаным фэшI спорт лъэпкъ зэфэшъхьафхэр къызыфагъэфедэх. Тренерхэм яунашъохэр агъэцакIэхэзэ, ешIакIохэм хэушъхьафыкIыгъэу Iоф зыдашIэжьы.\n— Илъэс ешIэгъур шышъхьэIум и 5-м едгъэжьэнэу щыт, — къытиIуагъ Мыекъопэ «Зэкъошныгъэм» итренер шъхьаIэу, Адыгэ Республикэм изаслуженнэ тренерэу Ешыгоо Сэфэрбый. — Бэдзэогъум и 25-м Москва щыкIощт зэIукIэгъум хэгъэгум футболымкIэ ипащэхэм зэфэхьысыжьхэр щашIыщтых.\nКомандэ пчъагъэу ятIонэрэ лигэм икупэу «Къыблэм» хэтыщтыр, ешIэгъухэр зыщыIэщтхэ мафэхэр, фэшъхьаф Iофыгъохэр Урысыем футболымкIэ и Федерацие къыщаIэтыщтых.\n— «Зэкъошныгъэр» апэрэ чIыпIэхэм якъыдэхын фэбэнэщтэп, арэу щытми, ешIэкIэ дахэ къызэригъэлъэгъощтым пылъыщт, — зэдэгущыIэгъур лъегъэкIуатэ тренер шъхьаIэу Ешыгоо Сэфэрбый. — Адыгеим щапIугъэ кIалэхэр нахьыбэ хъухэу «Зэкъошныгъэм» щедгъашIэхэ тшIоигъу. Командэм ныбжьыкIабэ тштагъэ. Джырэ уахътэ такIырэплъы, Iоф адэтэшIэ.\nСпорт псэолъэ дэгъухэр Адыгеим иIэх. Стадионхэм, футбол ешIапIэхэм япчъагъи, ягъэпсыкIи хэхъоныгъэхэр афэхъугъэх. Къоджэ спортыр къэIэтыгъэнымкIэ, ныбжьыкIэхэм ясэнаущыгъэ къызэIуахынымкIэ, амалышIухэр яIэх.\nФутболыр зыгу рихьыхэу тикомандэ фэгумэкIыхэрэр нахьыбэрэ къызыкIэупчIэхэрэр командэм хэкIыжьыгъэхэмрэ кIэу аштагъэхэмрэ арых.\nИлъэсыбэрэ «Зэкъошныгъэм» щешIэгъэ Ризван Ахмедхановыр ащ зэрэхэкIыжьыгъэр лъэшэу тыгу къеуагъ. Гупчэм ар щешIэщтыгъ, ухъумакIоуи тикомандэ хэтыгъ. Къэлапчъэм Iэгуаор дахэу зэрэдидзэрэр, пенальтир зэригъэцакIэрэр тшIогъэшIэгъоныгъэх.\nТофик Кадимовыр, Мурад Омаровыр, Никита Катаевыр – ахэри «Зэкъошныгъэм» щешIэжьыщтхэп. Пшъэрылъ инхэр зыфэзыгъэуцужьырэ командэ— хэм кIалэхэр ащешIэхэ ашIоигъу.\nРеспубликэм щыщ ныбжьыкIэхэм анэмыкIэу Москва хэкум икомандэхэм ащыщ щешIэщтыгъэ Станислав Каракоз «Зэкъошныгъэм» къырагъэблэгъагъ. Шъачэ ар щыщ.\nАдыгеим ифутбол клуб шъхьаIэу «Зэкъошныгъэм» илъэсыкIэ ешIэгъум дэгъоу зыфигъэхьазырынэу, ешIакIэу къыгъэлъагъорэмкIэ бэрэ тигъэгушIонэу фэтэIо.\nПредыдущая Anısı yadedildi\nСледущая Зыхьыщтыр шэмбэтым къэнэфэщт


Home » Adyghe » 02 Markus » 04\nposted by derDaniel on Fri, 06/11/2010 - 14:04\nЧылапхъэр зыпхъырэм ехьылІэгъэ гъэсэныгъэ тхыдэр\n(Маттэ 13:1-9; Лука 8:4-8)\nИсус джыри зэ псыхъурае Іушъом цІыфхэм Тхьэм игущыІэхэр щаригъашІэхэу ыублагъ. ЦІыфхэу Исус ыдэжь къыщызэрэугъоигъэхэр зэрэбагъэм пае, ежьыр псым тет къуашъо горэм дэкІуаий, итІысхьагъ. ЗэкІэ цІыф\nкупышхор псым игъунэгъоу Іушъом Іутыгъ. 2Гъэсэныгъэ тхыдэхэмкІэ цІыфхэм Іофыбэр аригъэшІагъ. ЦІыфхэм аригъашІэзэ, мыщ фэдэу ариІуагъ:\n3–ШъукъэдаГу. ЛІы горэм чылапхъэ ыпхъынэу дэкІыгъ. 4Чылапхъэр ыпхъызэ, ащ щыщ тІэкІу гъогум тетэкъуагъ. Бзыухэр къэбыбыхи, ар ашыпыгъ. 5Зы тІэкІуи ятІэ макІэ зыхэлъ чІыгу мыжъуалъэм тетэкъуагъ. ЧІыгур куугъэпти, шІэх дэдэу къыхэкІыгъ, 6ау тыгъэр къызыдэкІуаем пыгъукІыгъ, лъэпсэ куу зэрямыІагъэм паий, гъугъэх. 7НэмыкІ тІэкІуи панэхэм ахэтэкъуагъ. Панэхэр къэкІыхи, чылапхъэу къыхэкІыгъэхэр атхьалэхи, зи къапагъэкІагъэп. 8ЕтІани зы тІэкІу чІыгу дэгъум хэтэкъуагъ. Ахэр къэкІыхи, къыдэкІуаехи, шъхьэхэр къапыкІагъэх. Зы шъхьэ налъэм коцыцэ щэкІ къыпыкІагъ, адрэм тІокІищ, адрэми коцыцишъэ къыпыкІагъ.\n9ЕтІанэ Исус къыпигъэхъожьыгъ:\n–РыдэІонэу тхьакІумэ зиІэм зэхерэх.*\nИсус цІыфхэм Іофхэр аригъашІэхэзэ, гъэсэныгъэ тхыдэхэр къызыкІафиІотэщтыгъэхэр\n(Маттэ 13:10-17; Лука 8:9-10)\n10ЦІыфхэр зэбгырыкІыжьхи, Исус изакъоу къызэнэжьым, игъогу рыкІорэ нэбгырэ пшІыкІутІумрэ игъусэхэмрэ гъэсэныгъэ тхыдэхэм яхьылІагъэу къеупчІыгъэх.\n11–Тхьэм и Тетыгъошхо ишъэфхэр шъушІэнхэу Тхьэм фитыныгъэ къышъуитыгъ,– ариІуагъ Исус, –ау нэмыкІ цІыфхэм гъэсэныгъэ тхыдэхэмкІэ Іоф пстэури алъэІэсы. 12Арэущтэу*\n«ахэр анэхэмкІэ еплъыхэ пэтми, зи алъэгъущтэп,\nатхьакІумэхэмкІэ даІохэ пэтми, зи къагурыІощтэп.\nАрмырмэ Тхьэм ыдэжь къагъэзэжьыщтыгъ,\nащи япсэкІодхэр афигъэгъущтгъэх».\n4:12 Арэущтэу. . . – еплъ Пегъымбар Исайас тхылъэу ытхыгъэм 6:9-10.\nЧылапхъэр зыпхъырэм ехьылІэгъэ гъэсэныгъэ тхыдэм къикІырэр Исус игъогу рыкІохэрэм къызэрагуригъэІуагъэр\n(Маттэ 13:18-23; Лука 8:11-15)\n13Ащ ыужым Исус ахэмэ ариГуагъ:\n–Мы гъэсэныгъэ тхыдэр къыжъугурымыІоу, адрэ гъэсэныгъэ тхыдэ пстэури сыдэущтэу къыжъугурыІощта? 143ыпхъырэм Тхьэм игущыІэхэр епхъых. 15ЦІыфхэм ащыщэу зы купыр чылапхъэу гъогум тепхъагъэм фэд. Тхьэм игущыІэхэр зэрэзэхаххэу, шэйтаныр къэкІошъ, гущыІэхэу агухэм арылъ хъугъэхэр рехыжьых.\n16–Адрэ цІыф купыр чІыгу мыжъуалъэм тепхъэгъэ чылапхъэм фэд. Тхьэм игущыІэхэр зэрэзэхаххэу, а гущыІэхэр гушІуагъокІэ аштэх. 17Ау ахэмэ агухэмкІэ лъапсэ зэрямыІэм пае, шІошъхъуныгъэм игъогу бэрэ тетыжьхэрэп. Тхьэм игущыІэхэм апаекІэ, е гузэжъогъу зэрэхафэхэу, е цІыфхэм ахэмэ къин зэрарагъэщэчэу, шІошъхъуныгъэм игъогу текІыжьых. 18ЕтІанэ зы цІыф купыр панэхэм ахэпхъэгъэ чылапхъэм фэд. Ахэмэ Тхьэм игущыІэхэр зэхахых, 19ау мы дунаем игугъухэри, баиныгъэм игъэпцІэныгъэри, нэмыкІ Іоф мыхъомышІэхэм акІэхъопсэныри агухэм ехьэхэшъ, Тхьэм игущыІэхэу агухэм арылъхэр атхьалэхэшъ, а цІыфхэми шІугъэ къапыкІырэп. 20ЕтІани нэмыкІ цІыф куп чІыгу дэгъум хэпхъэгъэ чылапхъэм фэд. Ахэмэ Тхьэм игущыІэхэр зэхахыхэшъ, а гущыІэхэр аштэх, ахэми шІугъэ къапэкІы, е фэдэ щэкІ, е фэдэ тІокІищ, е фэдишъэ.\nЩэлъэ чІэгъым чІэт остыгъэр\n21Ащ ыужым Исус ариІуагъ:\n–Зыгорэм остыгъэр къыхьэу, щэлъэ чІэгъым е пІэкІор чІэгъым ар чІегъэуцуа? Остыгъэм итетыпІэ лъагэ тырегъэуцо нахь. 22Сыда пІомэ сыд щыщми гъэбылъыгъэр къэлъэгъожьыщт, сыд щыщми чІэухъумагъэри къэнэфэжьыщт. 23РыдэІонэу тхьакІумэ зиІэм зэхерэх.\n24Исус етІанэ ариІуагъ:\n–Зэхэшъухырэм тэрэзэу гу лъышъут. Шъо шапхъэу зэрэшъушырэм фэдэ шапхъэкІэ Тхьэм шъо къышъуфишыжьыщт, нахьыбэуи къышъуфыхигъэхъощт. Тхьэм\n25 зиІэм нахьыбэ къыритыщт, ау Тхьэм зимыІэм иІэ тІэкІури Іихыжьыщт.\nЧылапхъэу къэкІырэм ехьылІэгъэ гъэсэныгъэ тхыдэр\n26Исус мыри къыІуагъ:\n–Тхьэм и Тетыгъошхо зыфэдэр мары. ЛІы горэм чылапхъэр чІыгум хепхъэ. 27Чэщым мэчъые, мафэми къэущы, чылапхъэр къэкІы, къыдэкІуае, ау ар зэрэхъурэр ащ ышІэрэп. 28ЧІыгум ежь-ежьырэу къыхэкІы, ыпэ рапшІэу пкъыр къыхэкІы, етІанэ ар мэшъхьалъэ, етІанэ мэтІыргъо. 29Шъхьэналъэхэр зытІыргъохэкІэ, хыныгъор къэсыгъэшъ, ахыжьы.\nГорчицацэм ехьылІэгъэ гъэсэныгъэ тхыдэр\n(Маттэ 13:31-32; Лука 13:18-19)\n30–Тхьэм и Тетыгъошхо сыдым фэдгъэдэн?– къыІуагъ Исус. –Хьауми сыд гъэсэныгъэ тхыдэкІэ ар зыфэдэр къэтІон? 31Ар зыфэдэр горчицацэр* ары. ЧІыгум хэфэфэ, дунаим тет цэ пстэуми анахь цІыкІу. 32Ау чІыгум зыхафэкІэ, къэкІышъ, зы илъэс зыныбжь къэкІыгъэ пстэуми анахьи нахь инэу мэхъу. Ижьауи къолэбзыухэр чІэсынхэ алъэкІынэу къутэмэ инхэри къыгокІэх.\n33Ащ фэдэ гъэсэныгъэ тхыдабэхэмкІэ цІыфхэм зэхашІыкІын зэралъэкІыщтым тетэу, Исус Тхьэм игущыІэхэр ариІощтыгъэх. 34Гъэсэныгъэ тхыдэ хэмытэу цІыфхэм адэгущыІэщтыгъэп. Ау игъогу рыкІохэрэр язакъоу къызэнэжьхэкІэ, пстэури зэхаригъэшІыкІыщтыгъ.\nИсус жьыбгъэ щынэгъошхор зэригъэуцугъэр\n(Маттэ 8:23-27; Лука 8:22-25)\n35А мэфэ дэдэм пчъыхьэр къызэсым, Исус игъогу рыкІохэрэм ариІуагъ:\n4:31 горчицэ – арапыбзэкІи тыркубзэкІи «хъардэл» ары.\n–НекІо, псыхъураем иадрабгъу тызэпырыжъугъэкІ.\n36Игъогу рыкІохэрэр цІыф купышхом къыхэкІыхи, Исус къуашъоу зэрысым къыдитІысхьэхи ежьагъэх. НэмыкІ къуашъохэри игъусагъэх. 37Жьыбгъэ щынэгъошхо къэхъуи, къуашъом псыорхэр къиохэу, псыр изы хъоу фежьагъ. 38Исус ышъхьэ шъхьантэм телъэу, къошъо кІоцІым ыкІэкІэ щычъыещтыгъ. Ахэмэ къагъэущи раІуагъ:\n–Дин гъэсакІу, тызэрэкІодырэм уигъэгумэкІырэба?\n39Исус къэтэджи, жьыбгъэшхом егыий, псым риІуагъ:\nЖьыбгъэр уцужьи, кІым-сым дэдэу къэхъугъ. 40ЕтІанэ игъогу рыкІохэрэм ариІуагъ:\n–Сыд пае ащ фэдизэу шъущтэрэ? ШІошъхъуныгъэ джыри шъуимыІэу ара?\n41–Хэт мыр, жьыбгъэшхори псыри зыгъэдаІорэр?–зэраІожьыгъ ахэмэ щтагъэхэу.


Тендер на выполнение работ по капитальному ремонту вентиляционных киосков Московского метрополитена в Москве\nТендер 92181181. Тендер на выполнение работ по капитальному ремонту вентиляционных киосков Московского метрополитена | Закупка Москвы\nПодробная информация о тендере № 92181181\n1: Выполнение работ по капитальному ремонту объекта инфраструктуры метрополитена. 2: Выполнение работ по капитальному ремонту объекта инфраструктуры метрополитена. 3: Выполнение работ по капитальному ремонту объекта инфраструктуры метрополитена. 4: Выполнение работ по капитальному ремонту объекта инфраструктуры метрополитена. 5: Выполнение работ по капитальному ремонту объекта инфраструктуры метрополитена. 6: Выполнение работ по капитальному ремонту объекта инфраструктуры метрополитена. 7: Выполнение работ по капитальному ремонту объекта инфраструктуры метрополитена. 8: Выполнение работ по капитальному ремонту объекта инфраструктуры метрополитена. 9: Выполнение работ по капитальному ремонту объекта инфраструктуры метрополитена. 10: Выполнение работ по капитальному ремонту объекта инфраструктуры метрополитена. 11: Выполнение работ по капитальному ремонту объекта инфраструктуры метрополитена. 12: Выполнение работ по капитальному ремонту объекта инфраструктуры метрополитена. 13: Выполнение работ по капитальному ремонту объекта инфраструктуры метрополитена. 14: Выполнение работ по капитальному ремонту объекта инфраструктуры метрополитена. 15: Выполнение работ по капитальному ремонту объекта инфраструктуры метрополитена. 16: Выполнение работ по капитальному ремонту объекта инфраструктуры метрополитена. 17: Выполнение работ по капитальному ремонту объекта инфраструктуры метрополитена. 18: Выполнение работ по капитальному ремонту объекта инфраструктуры метрополитена. 19: Выполнение работ по капитальному ремонту объекта инфраструктуры метрополитена. 20: Выполнение работ по капитальному ремонту объекта инфраструктуры метрополитена. 21: Выполнение работ по капитальному ремонту объекта инфраструктуры метрополитена. 22: Выполнение работ по капитальному ремонту объекта инфраструктуры метрополитена. 23: Выполнение работ по капитальному ремонту объекта инфраструктуры метрополитена. 24: Выполнение работ по капитальному ремонту объекта инфраструктуры метрополитена. 25: Выполнение работ по капитальному ремонту объекта инфраструктуры метрополитена. 26: Выполнение работ по капитальному ремонту объекта инфраструктуры метрополитена. 27: Выполнение работ по капитальному ремонту объекта инфраструктуры метрополитена.\nПосмотреть документацию по закупке № 92181181\n125 271 771 руб.\n12 527 177 руб.


ШъхьаIэр/Пресс-гупч/Къэбархэр/Адыгеим и ЛIышъхьэ цIыфхэр ригъэблэгъагъэх\nЦIыфхэр егъэблэгъэгъэнхэмкIэ Урысые мэфэ зыкIым тегъэпсыхьагъэу Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат республикэм щыпсэухэрэм ащыщхэр ригъэблэгъагъэх.\nКъалэу Мыекъуапэ, Адыгэкъалэ, Джэджэ, Шэуджэн, Мыекъопэ ыкIи Теуцожь районхэм къарыкIыгъэхэм АР-м и ЛIышъхьэ зыкъыфагъэзагъ.\nIофыгъоу къаIэтыгъэхэр ашъхьэкIэ зыгъэгумэкIыхэрэм, джащ фэдэу социальнэ лъэныкъом япхыгъэу щытыгъэх. ГущыIэм пае, ящэнэрэ сабыир къызыхъукIэ унэе псэупIэ зыщашIын алъэкIыщт чIыгу Iахьхэр къафыхэгъэкIыгъэнхэр, социальнэ IэпыIэгъу зэраратыщт, зычIэсыщтхэ унэхэм, псауныгъэм икъэухъумэн ылъэныкъокIэ фэIо-фашIэхэр нахьышIоу зэшIохыгъэнхэм ыкIи нэмыкIхэм япхыгъэхэр.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ Iофыгъо пстэухэмкIи министерствэ, ведомствэ зэфэшъхьафхэм яIэшъхьэтетхэм, джащ фэдэу муниципалитетхэм япащэхэм пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр афишIыгъэх. Iофыгъо заулэ ащ лъыпытэу зэшIуахыгъ, нахь игъэкIотыгъэу Iоф зыдэшIэгъэн фаеу щытхэмкIэ пIалъэхэри амыукъонхэу афигъэпытагъ.


Гум къинэжьырэм уегъэгъуазэ — Адыгэ макъ\nГум къинэжьырэм уегъэгъуазэ\nРедактор 30.04.2021 30.04.2021 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\n— Тлъэгъурэр, зэхэтхырэр гум къенэжьы, — къытиIуагъ ТIуапсэ къикIыгъэ Александр Удаловым.\nКъокIыпIэм щыпсэурэ лъэпкъхэм искусствэхэмкIэ я Къэралыгъо музееу Мыекъуапэ дэтым ТIуапсэ къикIыгъэ купыр щыIагъ.\n— Музеим апэрэу сыкъэкIуагъ, — игупшысэхэм тащегъэгъуазэ Елена Семеновам. — Адыгэхэм тарихъ гъэшIэгъон яI. Пэсэрэ пкъыгъохэм тяплъызэ, бэмэ такIэупчIагъ.\nМузеим иIофышIэу Анна Кадорэ Мыекъопэ культурэм ехьылIэгъэ къэбархэм, адыгэ лъэпкъ Iэмэ-псымэхэм, дышъэм, тыжьыным, джэрзым ахэшIыкIыгъэхэу археологхэм къагъотыжьыгъэхэм, адыгэ шъуашэм, фэшъхьафхэм къатегущыIагъ.\nНартхэм ялэгъупышхоу музеим чIэтым ехьылIэгъэ хъугъэ-шIагъэхэр тарихъым хэкIуакIэрэп.\n— 1982-рэ илъэсым, бэдзэогъу мазэм лэгъупыр Улэ Iуашъхьэ къыщычIэтхыгъ, — къытиIуагъ Адыгэ Республикэм культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу, зэлъашIэрэ археологэу Тэу Аслъан. — Лэгъупыр Москва ащи, 2019-рэ илъэсым нэс къэтыгъ. Республикэ общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэр» кIэщакIо фэхъуи, нартхэм ялэгъуп Мыекъуапэ къащэжьыгъ.\nМузеим иIофышIэу Анна Кадорэ нартхэм япщэрыхьапIэ лэгъупыр зэрэщагъэфедэщтыгъэр къыIуатэзэ, ТIуапсэ къикIыгъэхэм упчIабэ къыратыгъ.\nЗэлъэпкъэгъухэр зэрэзэдэпсэущтыгъэхэр, зы лэгъупым щагъэхьазырырэ шхыныгъохэр цIыфхэм агу зэрэрихьыщтыгъэр щыIэныгъэм щыщ къэбарых.\nАдыгэ шъуашэр, тхыпхъэхэр\nСурэтышI-модельер цIэрыIоу, Адыгэ Республикэм культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу СтIашъу Юрэ ТIуапсэ къикIыгъэхэм нэIуасэ афэхъугъ.\nТыркуем, Иорданием, Сирием, США-м, Германием, Эстонием, Москва, Къыблэм, Темыр Кавказым Ю. СтIашъур ащыIагъ, иIофшIагъэ ехьылIэгъэ къэгъэлъэгъонхэр ащызэхищагъэх.\nАдыгэ шъуашэр, лъэпкъ тхыпхъэхэр ышIыхэзэ, дунэе Iофыгъохэр искусствэм къызэрэщиIэтыхэрэм республикэм ихьакIэхэр ядэIугъэх.\nЮ. СтIашъум адыгэ шъуашэу ышIыгъэхэр зэрэзэфэшъхьафхэр хьакIэхэм агъэшIэгъуагъ, упчIэхэр къатыгъэх, лъэпкъ искусствэм нахь куоу зыщагъэгъозагъ.\nЛIэкъо тамыгъэхэм, мамыр псэукIэм игъэпытэн, унагъом, нэмыкIхэм афэгъэхьыгъэхэр шъо зэфэшъхьафхэмкIэ гъэкIэрэкIагъэх.\nБзылъфыгъэ шъуашэхэу «Республикэр», «Зэзэгъыныгъэр», «Адыгеим икIэнхэр», фэшъхьафхэри щыIэныгъэм щыщых. «Тыргъэтау», «ТекIоныгъ», «Саусэрыкъу» зыфиIохэрэр лъэпкъ шIэжьым, Хэгъэгу зэошхом илъэхъан ТекIоныгъэр тидзэкIолIхэм къызэрэдахыгъэм афэгъэхьыгъэх.\nШъуашэу «Тыргъэтаом» уеплъызэ, бзылъфыгъэм Iашэр къыштэныр къызыхэкIыгъэм урегъэгупшысэ.\n«Гъобэкъуае щыщ амазонкэр» зыфиIорэ шъуашэри лъэпкъ шIэжьым епхыгъ. Узыщыщ къуаджэр, уичIыгу бгъэлъэпIэнхэ зэрэфаем шъуашэр ехьылIагъ. СтIашъу Юрэ Гъобэкъуае къыщыхъугъ, илъэныкъо гупсэ гум икIырэп.\nБзылъфыгъэм исае, хъулъфыгъэм ишъуашэ ядэхагъэ Ю. СтIашъум къегъэлъагъо. КIэлэцIыкIухэм апае зэригъэфэгъэ лъэпкъ шъуашэхэр гум къегущыIыкIых. Искусствэм лIэужхэр зэрэзэфищэхэрэр сурэтышI-модельерым иIофшIагъэ къыщыхегъэщы.\n— ЩыIэныгъэм хэхъоныгъэ ышIынымкIэ Дунэе культурэр хэкIыпIэу щыт. Ащ фэгъэхьыгъэ Дунэе фестиваль-зэнэкъокъоу Москва щыкIуагъэм сызыхэлажьэм, искусствэм щыцIэрыIо нэбгырабэ щыслъэгъугъ, — къыIуагъ СтIашъу Юрэ. — Лъэпкъ шъуашэм щыIэныгъэм мэхьанэу щыриIэм игъэкIотыгъэу зэрэтегущыIагъэхэр лъэшэу сигопагъ.\nШъуашэм и Маф\nРеспубликэм ихэбзэ шапхъэхэм адиштэу илъэс къэс адыгэ шъуашэм и Мафэ Iоныгъо мазэм и 28-м тэгъэмэфэкIы. Лъэпкъ шъуашэм имэфэкI СтIашъу Юрэ къызыхъугъэ мафэм тефэу зэрэхэдгъэунэфыкIырэм мэхьэнэ хэхыгъэ иI.\nАдыгэ Республикэм къыщежьэгъэ мэфэкIыр тилъэпкъэгъухэр зыщыпсэухэрэ шъолъырхэм, хэгъэгухэм ащагъэмэфэкIы зэрэхъугъэми тегъэгушIо. МэфэкIым адыгэхэм ямызакъоу, республикэм ис лъэпкъхэр хэлажьэх.\n— Къэралыгъо гъэпсыкIэ иIэу Адыгеир зыщыIэр илъэси 100 зэрэхъурэм фэгъэхьыгъэ зэхахьэхэр республикэм щэкIох. СтIашъу Юрэ зэрилъытэрэмкIэ, мэфэкIым лIэужхэм язэпхыныгъэ егъэпытэ, лъэпкъхэр зэфещэх.\n— Илъэс 78-рэ сыныбжь, унагъо сиI, — къеIуатэ ТIуапсэ къикIыгъэ Александр Удаловым. — Адыгэ Республикэм лъэпкъыбэ зэрэщыпсэурэр сэшIэ. Музеим щытлъэгъугъэр тыгу рихьыгъ. Тадэжь дгъэзэжьмэ, тигъунэгъухэм къафэтIотэщтыр макIэп.\nМузеир тарихъым иугъоякIу. ТIуапсэ къикIыгъэхэм Мыекъуапэ щалъэгъугъэр ащыгъупшэжьыщтэп. Джыри тикъалэ къэкIонхэ ямурад.\nПредыдущая ЯIэпэIэсэныгъэ хагъахъо\nСледущая ЯIэнатIэ къызфагъэфедэзэ…


Home » Adyghe » 26 Hebrews » 03\nИсус пегъымбар Мусэ нахьи нахь лъапІ\nСшы лъапІэхэр, Тхьэр шъори ежь ибынхэм ащыщ шъухъунэу къышъоджагъ. Арышъ, тишІошъхъуныгъэ идин эщэшхоу хъунэу Тхьэм къытфигъэкІогъэ Исус шъуегупшыс. 2Пегъымбар Мусэ Тхьэм иунагъо щыщ цІыф пстэуми шъыпкъагъэ афыриІэу зэрэщытыгъэм фэдэу, Исуси Тхьэу ежьыр зыгъэнэфагъэм шъыпкъагъэ фыриІэу щытыгъ. 3Унэм нахьи унэ зышІырэм нахь щытхъу зэриІэм фэдэу, Мусэ нахьи Исуси нахь щытхъу ифэшъуаш. 4Сыда пІомэ цІыф горэм ымышІыгъэ унэ щыІэп, ау пстэури зышІыгъэр Тхьэр ары. 5Мусэ Тхьэм фэлажьэу Тхьэм иунэ зэкІэ Іофхэу щишІэщтыгъэхэмкІэ шъыпкъагъэ иІэу\n2:13 мырэущтэуи къыІуагъ – еплъ Пегъымбар Исайас тхылъэу ытхыгъэм\n2:16 Еплъ Пегъымбар Исайас тхылъэу ытхыгъэм 41:8-9. 2:17 ышхэр – Тхьэм ибын хъугъэхэр ары.\nщытыгъ, Тхьэм къыІощтхэми шыхьат афэхъугъ. 6Ау Христос Тхьэм иунагъо зыІэ илъ Къор ары. Тыгу тымыгъэкІодэу Іофхэу тызэрыгушІохэу ыкІи тызщыгугъыхэу тызпаплъэхэрэм кІэухым нэсы шъыпкъэу татетэу тырыкІомэ, тэри ащ иунагъо тыщыщ.\nТхьэм ицІыфхэм языгъэпсэфыпІ\n7Арышъ, Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ зэриІорэм фэдэу,* «Непэ Тхьэм ымакъэ зэхэшъухымэ, 8шъугухэр гуркъэхэу* щышъумыгъэт, шъуятэжъхэм шъоф нэкІым зэрэщашІэщтыгъэм\nфэдэу.* Ахэр Тхьэм едэІунхэу адэщтыгъэп, Тхьэм ищыІагъэ зынэсырэр агъэунэфынэуи пылъыщтыгъэх». 9(Тхьэм мырэущтэу еІо:) «Шъоф нэкІым шъуятэжъхэм сищыІагъэ зынэ-\nсырэри сиІофхэр зыфэдэхэри агъэунэфынхэу пылъыщты-\nгъэх. Илъэс тІокІитІум сиІофхэр алъэгъущтыгъэх.\n10 Ащ пае, а цІыфхэм сафэгубжи мырэущтэу\nсІуагъэ: 'Ахэр агухэмкІэ мэгъощэ зэпытых, сигъогухэр зыфэдэхэри ашІэхэрэп'.\n11 Арэущтэу сафэгубжэу, 'Сэ ахэр сизыгъэпсэфы-\nпІэ къизгъэхьащтхэп'. сІуи, къэсІуагъэр згъэшъыпкъэжьызэ, гущыІэ пытэкІэ сІуагъэ». 12Сшыхэр, шъуащыщэу хэти щыІэныгъэ зиІэ Тхьэм игъогу ыкІыб фигъэзэжьэу, шІошъхъуныгъэ зимыІэ гу бзаджэ зэримыІэным шъуфэсакъ. 13Ау псэкІодшІэным итхьагъэпцІыгъэкІэ шъуащыщэу зыгорэм ыгу гуркъэу мыхъуным пае, мафэ къэси шъузэрэгъэгушху, «Непэ» зыфаІорэ\n3:7-11 Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ зэриІорэм фэдэу – еплъ Сэбур (Псалтыр) 95:7-11 (урыс библиемкІэ 94:8-11).\n3:8 гуркъагъэ – къайгъагъэкІэ къыбгурыІонэу умыдэныр ары.\n3:8 Шъуятэжъхэм шъоф нэкІым зэрэщашІэщтыгъэм фэдэу – еплъ Пегъымбар Мусэ ятІонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 17:1-7 ыкІи яплІэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 20:1-13.\nлъэхъанэм тытетыфэ. 14Сыда пІомэ Іофхэу ыпэм тызщыгугъыгъэхэм кІэухым нэсы шъыпкъэу татетэу тырыкІомэ, тэ пстэури Христос игъусэхэм тащыщэу тэхъу. 15Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу,* «Непэ Тхьэм ымакъэ зэхэшъухымэ, шъугухэр гуркъэхэу щышъумыгъэт, шъуятэжъхэм шъоф нэкІым зэрэщашІэщтыгъэм фэдэу>. 16Тхьэм ымакъэ зэхэзыхыгъэхэу, едэІунхэу зымыдагъэхэр хэтха? Пегъымбар Мусэ Мысырым къырищыжьыгъэгъэхэ цІыф пстэури арыба? 17 Тхьэр илъэс тІокІитІум цІыфхэу зыфэгубжыщтыгъэхэр хэтха? ПсэкІод зышІагъэхэу, зыпкъыхэр шъоф нэкІым къинэжьыгъэхэр арыба? 18 ЕтІани «Сэ ахэр сизыгъэпсэфыпІэ къизгъэхьащтхэп», ыІуи, къыІуагъэр ыгъэшъыпкъэжьызэ, Тхьэм гущыІэ пытэкІэ зэриІуагъэхэр хэтха? ЕдэІунхэу зымыдагъэхэр арыба? 19Арэущтэу ахэмэ шІошъхъуныгъэ яІэу зэрэщымытыгъэм пае, Тхьэм изыгъэпсэфыпІэ ихьанхэу амылъэкІэу къызэрэнагъэхэр тэлъэгъу.


Адыгэ сатыушIэхэм ыкIи бизнесменхэм афакIорэ джэпсалъ »\nАдыгэ лъэпкъ Iофлэжьхэм я Совет адыгэ сатыушIэхэм ыкIи бизнесменхэм афакIорэ джэпсалъэу къышIыгъэр\nАдыгабзэм ылъэныкъокIэ гумэкIыгъоу щыIэхэм апкъ къикIэу зыкъышъуфэтэгъазэ. Адыгэ Республикэм ицIыф зэхэхьэ купэу «Адыгэ КIотэныгъ» (Черкесский прогресс) адыгабзэм изытет фэгъэхьыгъэ джэпсалъэ мэзэ заулэкIэ узэкIэIэбэжьмэ къышIыгъагъ, ар куп зэхахьэм исайт ит (circassianprogress). Адыгабзэм изэгъэшIэн закъоп, ащ игъэфедэн ыкIи ихэхъоныгъэхэм тизэхахьэ ащ къыщышъуаджэ.\nБлэкIыгъэ илъэсым УФ-м и Къэралыгъо Думэ бзэхэр шIокI имыIэу зэбгъэшIэнхэу щымытэу (урысыбзэм нэмыкIхэрэр) зештэм ыуж, ау щытми кIодыжьыпIэ ифэгъэ бзэхэм язытет нахь дэй хъугъэ. Ау джыри федеральнэ, республикэ хэбзэгъэуцугъэхэм ыкIи къэралыгъом ихэбзэ шъхьаIэу УФ-м и Конституцие ахэтых тхыгъэхэу лъэпкъхэм яфитыныгъэхэм ягъэцэкIэнкIэ амал къэзытыхэрэр. ЛIэуж зэфэшъхьафхэу зиуахътэ, зыкIуачIэ, зищыIэныгъэ ащ фэзгъэхьыгъэхэм ар яхьатырэу хъугъэ.\nТиреспубликэхэм къэралыгъуабзэхэр тыди ыкIи ренэу ащыдгъэфедэнхэ фай, бзэм Iоф ышIэнымкIэ, ащ къыкIэлъыкIоу лъэпкъым икъэухъумэнкIэ ащ мэхьэнэ ин иI.\nАры, лъэпкъым ицIыф зэхахьэхэм мы IофыгъомкIэ УФ-м, Республикэхэм япащэхэм, политикэ партиехэм зафагъазэ. Тифитыныгъэхэр ыкIи тишIоигъоныгъэхэр къэтыухъумэнхэм пае ар тэшIэ, ежь лъэпкъыхэм икъу фэдизэу зэхашIэ ямыIэмэ, хэгъэгу горэми лъэпкъыхэм яфитыныгъэхэм икъоу уасэ афишIыщтэп.\nНепэ зэкIэми тэлъэгъу къэбарзехьэхэм, фирмэхэм ацIэхэм, ащэрэр, яфэIо-фашIэхэр зыщытхыгъэхэм, яIофшIакIэ зэрэгъэпсыгъэм ыкIи ащ фэдэхэм адыгабзэр макIэу зэрэщагъэфедэрэр.\nКъэралыгъо къулыкъу, IофшIапIэ зэфэшъхьафхэм ащкIэ охътабэ ыкIи зэгъэзэфэныгъабэ ящыкIагъэмэ, бизнесым пылъхэм тхыгъэр адыгабзэкIэ зэрадзэкIыным пае такъикъ е мэфэ заул, анахьыбэмэ тхьэмаф тефэщтыр. Мафэ къэс фэдэ рекламэ ашIы, етIани ар агъэуцугъахэми фэдэ зэхъокIыныгъэхэр фэпшIынхэ плъэкIыщт. Ащ мылъкубэ тефэщтэп, кIэу пшIын зыхъукIэ зы бзэм паекIи, бзэ заулэм апаекIи уасэр зэфэдэ. Арэу зыхъукIэ адыгабзэм изэгъэшIэн игъэпытэн къэлъагъоу ыкIи шIуагъэ зиIэ шъуиIахь хэшъулъхьащт.\nАдыгэ республики 3-м ащыпсэухэрэм фэдэ амалхэр яIэх ыкIэ ащ фэдиз амал яIэп хэгъэгум инэмыкI чIыпIэхэм ащыпсэурэ адыгэхэм. Ахэр дгъэфедэнхэ фай, икъоу ар тымыгъэцакIэмэ, мы амалхэри чIэтынэщтых.\nБзэм, лъэпкъ зэхашIэм яухъумэн шъухэлэжьэнэу тыкъышъуаджэ, ар джырэкIэ зыгъэцакIэхэрэм лъэшэу тафэраз. Типшъэрылъэу тшIэн фаер тымыгъэцакIэмэ тичIыпIэ нэмыкIхэм аубытыщт.\nТхьам гукIэгъу къытфишIын.\nАдыгэ лъэпкъ Iофлэжьхэм я Совет:\nЩэрджэс Мухьамэд, общественнэ IофышI (Къэрэщай-Черкес Республик);\nЦундышк Заурбый, Мыекъуапэ ицIыф куп зэхахьэу «Адыгэ Хасэ – Черкесский Совет» итхьэмат (Адыгэ Республик);\nЯгъэнэ Ибрахьим, общественнэ IофышI (Къэбартае-Бэлкъар Республик);\nЯхъулIэ Юрий, общественнэ IофышI (Адыгэ Республик);\nКъокIаскъо Мартин, цIыф куп зэхахьэу «Хабзэ» ипрезидент (Къэбартае-Бэлкъар Республик);\nЗыхьэ Амин, общественнэ IофышI (Адыгэ Республик);\nАгыр Аслъан, цIыф куп зэхахьэу «Адыгэ КIотэныгъ» (Черкесский Прогресс) итхьэмат (Адыгэ Республик).\nОпубликовал admin, 17-07-2019, 19:34. Просмотров: 221