Республика Адыгея - Ягъэхъагъэхэм къащыуцущтхэп\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат «Лидеры России» зыфиIорэ зэнэкъокъум хэлэжьагъэхэм ныбжьыкIэхэм я Мафэ тефэу зэIукIэгъу адыриIагъ. Финалныкъом ыкIи финалым хэхьагъэхэм республикэм ипащэ гущыIэгъу афэхъугъ.\nПэщэныгъэм мэхьанэу иIэр къызыгурыIоу ыкIи ар дэгъоу зыгъэцакIэхэрэм алъэныкъокIэ зэхащэгъэ зэнэкъокъоу «Лидеры России 2017-рэ» зыфиIорэр мыгъэ апэрэу тикъэралыгъо щырагъэкIокIыгъ. УФ-м и Президент игукъэкIкIэ Iофтхьабзэр тикъэралыгъо щызэхащагъ. Ащ пшъэрылъэу иIэр ыпэкIэ гъэхъэгъэшIухэр зышIынхэр зиамал пащэхэр къыхэгъэщыгъэнхэр, ахэм IэпыIэгъу афэхъугъэныр ары. ЗэхэщакIохэм зэрагъэнафэрэмкIэ, ар илъэс къэс рагъэкIокIыщт.\n«Лидеры России 2017-рэ» зыфиIорэм шъолъыр зэфэшъхьафхэм ащыпсэурэ нэбгырэ мини 170-м ехъу хэлэжьагъ. Зызыушэты зышIоигъоу, ишIэныгъэхэр къызфигъэфедэзэ тапэкIэ икъэралыгъо фэлэжьэн гухэлъ зиIэу Адыгеим щыпсэурэ нэбгырэ 200-м ехъу зэнэкъокъум ятхылъхэр агъэхьыгъэх.\nIофтхьабзэр уцугъо-уцугъоу рекIокIыгъ. Пстэуми къахагъэщыгъэхэм шIэныгъэ зэрагъэгъотыным пэIуагъэхьанэу сомэ миллион грантэу аратыгъ. Ащ нэмыкIэу, къэралыгъом игъэпсын, хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ зиIахьышIу хэзышIыхьагъэу, опыт ин зыIэкIэлъ министрэхэр, пащэхэр ахэм ягъусэхэу илъэсрэ Iоф адашIэщт. Мэзаем и 12-м УФ-м и Президентэу Владимир Путиныр зэнэкъокъум текIоныгъэр къыщыдэзыхыгъэхэм аIукIагъ, Iофтхьабзэм мэхьанэшхо зэрэритырэр ариIуагъ.\n— «Лидеры России» зыфиIорэ зэнэкъокъум зэрифэшъуашэу зыкъыщыжъугъэлъэгъуагъ, — закъыфигъэзагъ КъумпIыл Мурат. — ТапэкIэ экономикэм, социальнэ, общественнэ-политикэм алъэныкъокIэ республикэм хэхъоныгъэхэр ышIыным тызэгъусэу тыдэлэжьэн гухэлъ тиI. Ащ къыпкъырыкIэу IофшIэпIэ чIыпIэхэр къышъуфэдгъотыгъэх. Тизэдэлэжьэныгъэ тапэкIэ зэрэдгъэпытэщтым сицыхьэ телъ.\nФиналым ихьэгъэ Никита Кулейкин пшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «ИКЕА» Сентерс Рус Оперейшн» зыфиIорэм финанс-административнэ отделым испециалистэу Iоф ышIэщтыгъэ. Зэнэкъокъум анахь къыхагъэщыгъэ нэбгырэ 300-мэ ар ахэфагъ, сомэ миллион хъурэ грант къыфагъэшъошагъ. ИшIэныгъэхэм ахигъэхъоным ахъщэр пэIуигъэхьагъ. ШIэхэуи иIофшIэн зэблихъущт. Бэдзэогъум и 1-м къыщыублагъэу пшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «Газпром Газомоторное топливо» зыфиIорэм и Къыблэ къутамэ ипащэ игуадзэу агъэнэфагъ.\nФиналныкъом хэхьагъэхэм ащыщхэми джащ фэдэу IофшIэпIэ чIыпIэхэр къафагъотыщтых.\nПавел Долговыр ООО-у «Траст Металл» зыфиIорэм менеджерэу Iоф щешIэ. Дзэм къулыкъу зыщехьым, медалэу «За отличие в военной службе» зыфиIорэм ия III-рэ ыкIи ия II-рэ степеньхэр, нэмыкIхэри къыратыгъэх. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэрэ министрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие федеральнэ хэбзэ къулыкъухэм зэпхыныгъэ адыряIэнымкIэ ыкIи IэкIоцI политикэмкIэ и ГъэIорышIапIэ иупчIэжьэгъу шъхьаIэу щылэжьэным иIофыгъо хэплъэх.\nРоман Ермолиныр пшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «Коперс» зыфиIорэм ипащэ игуадзэу джырэ уахътэм Iоф ешIэ. Адыгеим мылъку зэфыщытыкIэхэмкIэ и Комитет зэхищэрэ бюджет учреждениеу «Къэралыгъо кадастрэ уасэмкIэ Адыгэ республикэ гупчэм» ипащэу гъэнэфэгъэным джырэ уахътэ хэплъэх.\nКонстантин Щербаковыр муниципальнэ гъэпсыкIэ зиIэ «Къалэу Мыекъуапэ» иадминистрацие гъэсэныгъэмкIэ и Комитет испециалист шъхьаIэу Iоф ешIэ. АР-м лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет ипащэ игуадзэу агъэнэфэнэу егупшысэх.\nВреж Мегрикьян ООО-у «АКСИС» зыфиIорэм игенеральнэ директор игуадзэу Iоф ешIэ. Мыгу Заур зэфэшIыгъэ Iахь-зэхэлъ обществэу «Дорстрой» зыфиIорэм ипащ. Мы нэбгыритIум къэралыгъо граждан къулыкъум епхыгъэ IофшIэнхэр къафагъотыгъэх, ау ушъхьагъу зэфэшъхьафхэм къахэкIэу ахэм аIухьанхэу фэягъэхэп.\n«Лидеры России» зыфиIорэ зэнэкъокъум тиреспубликэ зыщиушъомбгъуным хэбзэ къулыкъухэм яIахьышIу хашIыхьащт. Ащ хэлэжьэрэ ныбжьыкIэхэм тапэкIи гъэхъагъэу яIэхэм ахагъэхъоным, яшIэныгъэхэр, опытэу аIэкIэлъыр зэрифэшъуашэу къагъэлъэгъоным дэлэжьэщтых.\nПэщэныгъэм мэхьанэу иIэр къызыгурыIоу, непэ ышIыгъэ гъэхъагъэм къыщыуцун гухэлъ зимыIэу, тапэкIи лъэбэкъушIухэр зышIын зимурадхэм мы зэнэкъокъур IэпыIэгъу къафэхъущт.


Владимир Нарожный принял участие в открытии нового здания Тахтамукайской центральной районной больницыТэхъутэмыкъое район сымэджэщыр къызэIуахыгъ\n13 июня Председатель Государственного Совета – Хасэ РА Владимир Нарожный, его заместитель Аскер Савв, депутаты республиканского парламента приняли участие в торжественном открытии нового больнично-поликлинического корпуса Тахтамукайской центральной районной больницы на 50 коек и поликлиники на 200 посещений.\nОбращаясь к собравшимся, Глава Адыгеи подчеркнул, что открытие нового лечебного корпуса районной больницы – это еще один важный шаг в повышении качества и доступности медицинских услуг в рамках реализации стратегических инициатив Президента РФ Владимира Путина в сфере здравоохранения. Завершить начатое в 2007 году строительство здания удалось благодаря поддержке Правительства Российской Федерации и лично Дмитрия Медведева. Мурат Кумпилов выразил слова благодарности строителям, всем, кто принимал участие в создании медучреждения.\nМедицинэ IофышIэм и Мафэу къэблагъэрэм ипэгъокIэу район сымэджэщыр къызэIуахыгъ. Щэу зэтет псэуалъэр аужырэ шапхъэхэм адиштэу гъэпсыгъэ. Сымаджэхэр чIэгъолъхьанхэ алъэкIынэу чIыпIэ 50 иI, поликлиникэм зы сменэм къыкIоцI нэбгырэ 200-мэ IэпыIэгъу ащыфэхъунхэ алъэкIыщт.\n2007-рэ илъэсым Тэхъутэмыкъое район сымэджэщым ишIын рагъэжьагъ, ау ахъщэ зэрэщымыIэм ыпкъ къикIыкIэ IофшIэныр къызэтеуцагъ. УФ-м и Правительствэ ыкIи Дмитрий Медведевыр ышъхьэкIэ IэпыIэгъу къызэрафэхъугъэм ишIуагъэкIэ илъэсыбэрэ щытыгъэ псэуалъэм ишIын рагъэжьэжьыгъ. Сомэ миллиони 143-рэ фэдиз IофшIэнхэм апаIуагъэхьанэу къатIупщыгъ. Ахэм ащыщэу миллион 18-кIэ оборудованиякIэхэр зэрагъэгъотыгъэх.\nАхъщэу къатIупщыгъэр зэрифэшъуашэу зэрагъафэмэ, IофшIэнхэр зэрэкIорэм Адыгеим и ЛIышъхьэ ежь ышъхьэкIэ лъыплъагъ. Сымэджэщым икъызэIухын фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэм псэуалъэр зышIыгъэхэм рэзэныгъэ гущыIэхэр афигъэзагъэх. ПшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «Марк-Сервис» зыфиIорэм ипащэу Цуекъо Мурат ыкIи ащ иIофышIэхэм охътэ кIэкIым къыкIоцI зэрифэшъуашэу псэуалъэр зэрашIыгъэр КъумпIыл Мурат игущыIэ къыщыхигъэщыгъ.\n- СымэджэщыкIэм амалэу иIэхэм псауныгъэр къэухъумэгъэным исистемэ нахьышIу хъуным зэрэфэIорышIэщтым сицыхьэ телъ, - къыIуагъ КъумпIыл Мурат. - Республикэм икъэралыгъо хэбзэ къулыкъухэр федеральнэ программэхэм тапэкIи ахэлэжьэщтых, медицинэр цIыфхэм нахь апэблагъэ хъуным фэIорышIэщтых. Ау, Iофэу зэшIотхырэм медицинэ IофышIэхэри къыхэлэжьэнхэ, опытэу аIэкIэлъым хагъэхъо зэпытын, сымаджэхэм зэрифэшъуашэу апэгъокIынхэ фае.\nАдыгэ Республикэм псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэу Мэрэтыкъо Рустем къызэриIуагъэмкIэ, тапэкIэ сымэджэщэу районым иIагъэм уигъэрэзэнэу щытыгъэп. Псэуалъэр жъы дэдагъ, специалистхэм афикъун кабинет иIагъэп. Джы, ащ фэдэ гумэкIыгъо Тэхъутэмыкъое районым иIэжьэп. Аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ псэуалъэр зэтегъэпсыхьагъ, «бережливое производство» зыфиIорэ шIыкIэм тетэу гъэпсыгъэ.\nНэужым КъумпIыл Мурат сымэджэщыр къыплъыхьагъ, Iоф щызышIэхэрэ специалистхэм гущыIэгъу афэхъугъ, ипсауныгъэ изытети зэригъэшIагъ. Тэхъутэмыкъое район сымэджэщым иврач шъхьаIэу Нэхэе Светланэ къызэриIуагъэмкIэ, псэолъакIэм терапевтическэ, педиатрическэ, неврологическэ отделениехэр хэтых. Апэрэ къатым поликлиникэ, стоматологым, рентгенодиагносикэм ыкIи лабораторием якабинетхэр тетых. Врач шъхьаIэм игущыIэ къызэрэщыхигъэщыгъэмкIэ, врачхэм лъэшэу ащыкIэхэрэп. Республикэм анахьэу щымэкIэ кIэлэцIыкIу эндокринологыри сымэджэщым зэригъэгъотыгъ.\nТэхъутэмыкъое район сымэджэщым икъызэIухын зыхэлэжьэ нэуж Теуцожь районым щашIынэу щырагъэжьэгъэ спорт комплексыр КъумпIыл Мурат зэригъэлъэгъугъ. Федеральнэ целевой программэу «Развитие физической культуры и спорта в РФ 2014-2020 годы» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу псэуалъэм ишIын рагъэжьагъ. Пэнэжьыкъуае щырагъэжьэгъэ спорт комплексым сомэ миллион 73-м ехъу пэIухьанэу агъэнафэ. Нэбгырэ 200-м ехъу зычIэфэщт псэуалъэм ишIын мы илъэсым аухыщт.


Илъэсыр зикIыкIэ… | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 05.12.2018\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nМылъкум пае хэбзэIахьэу физическэ лицэхэм 2017-рэ илъэсымкIэ къафалъытагъэхэр 2018-р имыкIызэ атынхэ фаеу щыт. ХэбзэIахьхэм афэгъэхьыгъэ федеральнэ хэбзэгъэуцугъэм къызэрэщыдэлъытагъэмкIэ, чIыгу Iахьыр, транспортыр е нэмыкI мылъкоу иIэр ары зыфитырэр.\nМыгъэ мы хэбзэIахьхэр зыщатын фэе пIалъэу къагъэуцугъагъэр тыгъэгъазэм и 4-м нэс. Ар зекIым Адыгеим къызэрэщатыгъэмкIэ, пэшIорыгъэшъ зэфэхьысыжьхэм защыдгъэгъозэнэу хэбзэIахьхэмкIэ Федеральнэ къулыкъум и ГъэIорышIапIэу АР-м щыIэм зыфэдгъэзагъ. Ау ащ ипресс-къулыкъу къызэрэщытаIуагъэмкIэ, джыри жьы ягугъу пшIынкIэ. Илъэсым ыкIэм нэс цIыфым хэбзэIахьхэр ытынхэу фитыныгъэ законым къыреты. Тыгъэгъазэм и 4-р шIокI зимыIэ Iофэу щытэп, ау уахътэм шIомыкIэу ытымэ нахьышIу, ары илъэс къэс ащ фэдэ пIалъэ къызкIагъэнафэрэри. БлэкIыгъэ илъэсымкIэ Iофхэм язытетыгъэм къыпкъырыкIыхэзэ, физическэ лицэхэм хэбзэIахьхэр тиреспубликэ къызэрэщатыхэрэм уигъэрэзэным зэрэпэчыжьэр кIагъэтхъыгъ.\nХэбзэIахьэу цIыфым ытын фаер зыфэдизыр зэрытхэ тхылъхэр афагъэхьынхэу зырагъэжьагъэр мэкъуогъу мазэр ары. Къулыкъум иинтернет нэкIубгъо «унэе кабинет» щызыгъэпсыгъэхэм ащкIэ къаIукIагъ, адрэхэм почтэмкIэ аIэкIагъэхьагъ. ЗыгорэкIэ тхылъыр къызфэмыкIуагъэхэр, хэбзэIахьхэмкIэ чIыпIэ органэу зэпхыгъэхэм якIолIэнхэ фае.\nИнтернетыр ыгъэфедэзэ хэбзэIахьхэр зытыхэрэм мыгъэ ар джыри нахь IэшIэх къафашIыгъэу ары къызэрэтаIуагъэр. НахьыпэкIэ «унэе кабинетымкIэ» птыным пае банкэу къыздебгъаIэрэм хэбзэIахьхэмкIэ къулыкъум зэзэгъыныгъэ дыриIэн фэягъэ. Ащ фэдэ зэзэгъыныгъэ зэдашIыгъэми, ар къэуушыхьатынышъ, хэбзэIахьыр пхырыбгъэкIыным Iофыбэ къыпыкIыщтыгъ. Джы нахь къызэрыкIоу, охътаби ымыхьэу банкым икартэкIэ птын плъэкIыщт. Мыгъэ апэрэу ар агъэфедэ. ХэбзэIахьхэмкIэ къулыкъум къызэрэщытаIуагъэмкIэ, ежьхэмкIи ащ шIогъэшхо хэлъ. ЦIыфым къытыгъэ хэбзэIахьыр зыфэдэр, зыфэдизыр охътэ кIэкIым къыкIоцI къалъэIэсы.\nМылъкум пае хэбзэIахьхэм ятыни зэхъокIыныгъэхэр фэхъугъэх. Пенсионерхэм, ветеранхэм ыкIи нэмыкIхэу фэгъэкIотэн зиIэхэм къахиубытэхэрэм чIыгу Iахьым пае атырэм къыхэхыгъэ ахъщэм къырагъэгъэзэжьынэу 2017-рэ илъэсым къыщыублагъэу фитыныгъэ яIэ хъугъэ. ЧIыгу квадратнэ метрэ 600-м кадастровэ уасэу иIэм фэдизкIэ хэбзэIахьэу атыщтыр нахь макIэ мэхъу. ГущыIэм пае, чIыгу Iахь заулэ иIэмэ, зыр ары ащ фэдэ фэгъэкIотэн зэриIэщтыр. ЧIыгу Iахьыр сотки 6 нахьыбэ мыхъумэ е ащ фэдизи имыкъумэ, пенсионерхэм, ветеранхэм, нэмыкIхэм хэбзэIахьыр атырэп, ау ащ ехъумэ, къехъурэм къафытыралъытэщт. ЧIыгу Iахь заулэ зиIэхэм, хэбзэIахьэу ытыгъэм къыхэхыгъэ ахъщэм къызфырагъэгъэзэжьыщтыр ежь къыхихынышъ, хэбзэIахьхэмкIэ къулыкъур ащ щигъэгъозэн фит.\nАужырэ илъэсхэм хэбзэIахьэу мылъкум пае атырэм къызэрэхэхъуагъэм рихьылIэрэр нахьыбэ хъугъэ. ГъэIорышIапIэми нэбгырабэм хэбзэIахьхэр нахьыбэу атынхэу зэрэхъугъэр къыщаушыхьатыжьыгъ. Псэуалъэу зыфатырэм икадастрэ уасэ къыпкъырыкIыхэзэ хэбзэIахьыр къэлъытэгъэным къулыкъухэр зэрэтехьажьхэрэм ыпкъ къикIыгъэу ары къызэраIорэр. Кадастрэ уасэм псэуалъэм бэдзэршIыпIэм щиуасэм кIегъахьэ е шъхьадэкIы. Мыщ дэжьым гугъапIэ къэзытырэ закъор УФ-м и Президентэу Владимир Путиныр мы илъэсым ишышъхьэIу мазэ зыкIэтхэгъэ унашъор ары. ЦIыфым ыпэрэ илъэсым хэбзэIахьэу ытыгъэм проценти 10 нахьыбэ тырамыгъэхъонэу ащ къыщеIо. ЗэрэхъурэмкIэ, 2017-рэ илъэсымкIэ хэбзэIахьхэр къызфалъытагъэхэм 2016-м атыгъагъэм проценти 10 нахьыбэ къафыхагъэхъуагъэп.\nТранспортым пае хэбзэIахьхэм ятыни зэхъокIыныгъэхэр фэхъугъэх. Автомобиль лъапIэу, сомэ миллиони 3-м къыщымыкIэу зыуасэхэм апае хэбзэIахьхэр адрэхэм алъатырэм нахьи нахь къэзыIэтырэ коэффициентхэмкIэ (1,1-м къыщыублагъэу 3-м нэсэу) къафалъытэ. 2017-рэ илъэсымкIэ ащ фэдэ шIыкIэм тетэу къызфалъытэщтхэ автомобиль лъапIэхэм яспискэ нахь кIыхьэ ашIыгъ.\nХэбзэIахьхэр игъом зымытыхэрэм тазыр (пеня) зэрафытырагъэхъощтыр хэти ешIэ, ащ фэгъэзэгъэ къулыкъуми мызэу, мытIоу ар къыщыхагъэщыгъ. Мафэ къэс а тазырым хэхъощт… Зэтеомэ Iофым хьыкумыр хэплъэнэу тхылъхэр IэкIагъэхьащтых, нэужым чIыфэм иштэжьын хьыкум приставхэм афагъэзэщт. Мыщ дэжьым цIыфхэм бэрэ къатэу, тэри тызгъэгумэкIырэ упчIэр хэбзэIахьхэмкIэ къулыкъум фэдгъэзагъ. ГущыIэм пае, цIыфым хэбзэIахьхэмкIэ чIыфэу телъыр ытыжьыгъахэми, ащ пае къэмынэу уахътэ зытешIэкIэ илэжьапкIэ е нэмыкI мылъку къэкIуапIэу иIэм ар хьыкум приставхэм зэрэхахыжьырэм ыгъэтхьаусыхэрэр бэ. ХэбзэIахьыр зетым ащ зыпари хэукъоныгъэ фэмыхъугъэмэ, ежьхэм ар игъом къалъэIэсэу ыкIи хьыкум приставхэр ащ щагъэгъуазэхэу ары къулыкъум къызэрэщытаIуагъэр. Хьыкум приставхэм цIыфым ичIыфэ зэритыжьыгъэр къэзыушыхьатырэ тхылъыр игъом къаIэкIэмыхьагъэмэ, законым фитыныгъэу къаритыхэрэм адиштэу ар аштэжьэу аIуагъ. КъаIэкIэхьэгъахэу щытмэ, ятIонэрэу цIыфым ар къыIахыжьын зэрэфимытхэр кIагъэтхъыгъ.\nМы джэуапхэм джыри зэ къаушыхьатыжьырэр игъом ыкIи икъоу хэти ипшъэрылъхэр ыгъэцэкIэнхэм ущымыгугъышхоу, о пшъхьэкIэ ахъщэу птыгъэр зыдэкIуагъэм зыщыбгъэгъуазэмэ зэрэнахьышIур ары. ХэбзэIахьхэр игъом птыхэми нахьышIужь. Ау, гухэкIми, зэкIэми ар яамал къыхьырэп. Арэу щытми, ар шIокI зимыIэ Iоф. Тыгъэгъазэм и 4-р текIыгъэми, мазэм ыкIэм нэс джыри уахътэ щыI. Мазэри илъэсыри зикIыхэкIэ, тазырыр къалъытэнэу рагъэжьэщт.


«Къэралыгъо фэIо-фашIэхэр шIуагъэ къатэу гъэцэкIэгъэнхэ фае» атыгъах — Адыгэ макъ\n«Къэралыгъо фэIо-фашIэхэр шIуагъэ къатэу гъэцэкIэгъэнхэ фае» атыгъах\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат тхьамэтагъор зыщызэрихьэгъэ игъэкIотыгъэ зэхэсыгъо АР-м иминистрэхэм я Кабинет тыгъуасэ иIагъ.\nКъэралыгъо учреждениехэм фэIо-фашIэхэр агъэцэкIэнхэм пае къэралыгъо пшъэрылъхэр зэрэзэхащэхэрэм, «Цифровое развитие» зыфиIорэ программэм къыдыхэлъытагъэу документхэр электроннэ шIыкIэм тетэу хэбзэ органхэм агъэзекIонхэм фытегъэпсыхьэгъэ системэр пхырыщыгъэным, тхылъеджапIэхэм яIофшIэн, къэралыгъо закупкэхэм язэхэщэн, нэмыкIхэм ащ щатегущыIагъэх.\nКъэралыгъо учреждениехэм фэIо-фашIэхэр агъэцэкIэнхэм фэшI къэралыгъо пшъэрылъхэр зэрэзэхащэхэрэм фэгъэхьыгъэу къэгущыIагъ АР-м финансхэмкIэ иминистрэу Виктор Орловыр. Шапхъэхэм, мылъкоу ащ пэIухьащтым игъэзекIон, ыпкIэ зыхэлъ Iофэу ашIэрэм игъэпсын, нэмыкIэу къыщыдэлъытагъэхэм ащ щигъэгъозагъэх.\nДоклад ужым зэхэсыгъом хэлажьэхэрэр а зэпстэумэ игъэкIотыгъэу атегущыIагъэх. АР-м и ЛIышъхьэ иеплъыкIэхэр къыриIотыкIызэ, къэралыгъо фэIо-фашIэхэр шIуагъэ къатэу гъэцэкIэгъэнхэм ыкIи IофшIагъэхэр шъхьэихыгъэу къэгъэлъэгъогъэнхэм мэхьанэ зэриIэм къыкIигъэтхъыгъ.\n— Социальнэ псэолъэ зэфэшъхьафыбэ кIэу тэшIы е тэгъэцэкIэжьы. Ахэм ямэхьанэ къэзыгъэлъагъорэр цIыфхэм яфэIо-фашIэхэр зэращагъэцакIэхэрэр ары. Социальнэ учреждениехэм зэкIэми ащ анаIэ тетын фае, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nДжащ фэдэу республикэм ипащэ гъэсэныгъэм ипрограммэхэр экономикэм ищыкIагъэхэр къадэлъытагъэхэу гъэпсыгъэнхэм мэхьанэ зэриIэр къыхигъэщыгъ. Апшъэрэ ыкIи гурыт профессиональнэ еджапIэхэр къэзыухыхэрэм IофшIэпIэ чIыпIэхэмкIэ IэпыIэгъу афэхъугъэнхэм, хъызмэтшIапIэу республикэм итхэм специалистхэр афэгъэхьазырыгъэнхэм афытегъэпсыхьэгъэ IофшIэныри нахь агъэлъэшынэу къариIуагъ.\nКъэралыгъо хэбзэ органхэм документхэр электроннэ шIыкIэм тетэу агъэзекIонхэм фытегъэпсыхьэгъэ системэм ипхырыщын фэгъэхьыгъэу къэгущыIагъ АР-м цифрэ хэхъоныгъэхэмкIэ, къэбарлъыгъэIэс ыкIи телекоммуникационнэ технологиехэмкIэ иминистрэу Шыу Заурбэч. Ащ идоклад ыуж АР-м и ЛIышъхьэ электроннэ шIыкIэм тетэу цIыфхэр егъэблэгъэгъэнхэ амал къатынэу къариIуагъ. УФ-м и Президентэу Владимир Путиным цифрэ шIыкIэхэр пхырыщыгъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ унашъоу къышIыгъэхэр гъэцэкIэгъэнхэм фэшI пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр министрэм фишIыгъэх.\nТхылъеджапIэхэм яIофхэм афэгъэхьыгъэу АР-м культурэмкIэ иминистрэу Аулъэ Юрэ доклад къышIыгъ. ПстэумкIи 144-рэ республикэм ит, ахэм яфонд зэхэубытагъэу тхылъ миллиони 2-рэ мин 427-м ехъу хэлъ.\nМодель библиотекэхэм ягъэпсынкIэ пэрытныгъэр зыубытыгъэ шъолъырхэм Адыгеир ащыщ хъугъэ. Лъэпкъ проектэу «Культурэм» къыдыхэлъытагъэу 2019 — 2020-рэ илъэсхэм тхылъеджэпIи 8 республикэм щагъэкIэжьыгъ. Ахэр зычIэт унэхэр икIэрыкIэу зэрашIыжьыгъэхэм, лъэхъаным диштэу зэрэзэтырагъэпсыхьагъэхэм имызакъоу, фондхэр агъэкIэжьыгъэх. БлэкIыгъэ 2020-рэ илъэсым электроннэу е хэутыгъэу пстэумкIи тхылъ мин 47,4-м ехъу кIэу ахэм аIэкIагъэхьагъ.\nАР-м и ЛIышъхьэ модель библиотекэхэм ягъэпсын хэлэжьагъэхэм зэкIэми зэрафэразэр къыхигъэщыгъ, муниципальнэ образованиехэм тхылъеджапIэхэм яIофхэм нахьыбэу анаIэ атырагъэтыныр, мылъкоу халъхьэрэм хагъэхъоныр шIокI зимыIэ Iофэу зэрэщытым къыкIигъэтхъыгъ.\nДжэджэ районыр республикэм ипащэ щысэу къыхьыгъ. Джырэблагъэ Урысыем икъоджэ тхылъеджапIэхэр зызэрагъэнэкъокъухэм, станицэу Дондуковскэм дэтым «Стремительный рост числа читателей» зыфиIорэ лъэныкъомкIэ текIоныгъэр къыдихыгъ. Джащ фэдэу Теуцожь районым ит къуаджэу Очэпщые щашIыжьыгъэ модель библиотекэр цIыфэу екIуалIэрэр анахьыбэ зыщыхъугъэхэм ащыщэу стратегическэ инициативэхэмкIэ Агентствэм къыхигъэщыгъ.\nАР-м и ЛIышъхьэ сэкъатныгъэ зиIэхэмрэ зынэхэм амылъэгъухэрэмрэ апае тхылъеджапIэу Мыекъуапэ дэтым иIофшIэн зэрэзэхищэрэми осэ ин къыфишIыгъ. Ари джырэблагъэ агъэкIэжьыгъэхэм ащыщ.\n— Лъэхъаным диштэу зэтегъэпсыхьэгъэ тхылъеджапIэхэм ащыжъот, ныбжьыкIэхэр нахьыбэу якIуалIэ хъугъэ. Модель библиотекэхэм Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр зэхащэнхэм пае ящыкIагъэр зэкIэри яI. Арышъ, гъэкIэжьын IофшIэныр лъыгъэкIотэгъэн, тхылъеджапIэхэм яколлективхэри Iофэу ашIэрэм кIэгъэгушIужьыгъэнхэ фае, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nМы зэхэсыгъом къэралыгъо закупкэхэм япхыгъэ Iофхэми щатегущыIагъэх.\nПредыдущая Мэхъош Аслъан Ибрахьим ыкъор\nСледущая Адыгеим илIыкIо куп форумым хэлэжьэщт


«ШэхэкIэир» къахэщыгъ — Адыгэ макъ\nШъолъырым ичIыпIэ общественнэ зыгъэIорышIэжьынымкIэ къулыкъухэм Iофэу зэшIуахыгъэм Краснодар краим зэфэхьысыжьхэр щыфашIыгъэх. Зэнэкъокъум текIоныгъэ къыщыдэзыхыгъэхэр мэфэкI шIыкIэкIэ ТIуапсэ щагъэшIуагъэх. Тилъэпкъэгъухэр ахэм ащыщ хъугъэх.\nЗэхэщакIохэм къызэраIорэмкIэ, зэнэкъокъум пшъэрылъ шъхьаIэу иIэр шъолъырым щыпсэухэрэм янахьыбэр чIыпIэ мэхьанэ зиIэ Iофыгъохэм язэшIохын къыхэгъэлэжьэгъэнхэр ары. Ахэм ащыщых унэхэм къапэIулъ чIыналъэхэм язэтегъэпсыхьан, джащ фэдэу чIыпIэ общественнэ зыгъэIорышIэжьынымкIэ къулыкъухэм ямэхьанэ къэIэтыгъэныр.\n2019-рэ илъэсым изэфэхьысыжьхэмкIэ, краим чIыпIэ общественнэ зыгъэIорышIэжьынымкIэ икъулыкъу анахь дэгъуищым ахэхьагъ Шъачэ щылажьэу «ШэхэкIэй» зыфиIорэр. Ащ илъэсыбэ хъугъэу ипащэр ЛIыф Хъалид. Мы чIыналъэм къихъухьэгъэ лъэпкъыр анахьыбэу зыщыпсэурэ чIыпIэхэм яобщественникхэм мыр яапэрэ текIоныгъэу щытэп — Шъачэрэ ТIопсэ районымрэ ахэхьэрэ чылагъохэм чанэу ащылажьэхэрэм яIофшIакIэ муниципальнэ ыкIи шъолъыр лъэгапIэхэм къащыхагъэщэу пчъагъэрэ къыхэкIыгъ.\nМы зэнэкъокъум хэлэжьагъэхэм ахъщэ шIухьафтынхэр къаратыгъэх. Апэрэ чIыпIэр къэзыхьыгъэм — сомэ мин 531,1-рэ, ятIонэрэр — сомэ мин 318,7-рэ, ящэнэрэр къызыфагъэшъошагъэм — мин 212,5-рэ.\n«ШэхэкIэим» ахъщэр зыпэIуигъэхьанэу ыгъэнафэрэр ШэхэкIэишхо иурамитIумэ кIэлэцIыкIу джэгупIэхэр ащыгъэпсыгъэнхэр ары.\n— ТекIоныгъэр къыдэтхыным зиIахьышIу хэзышIыхьэгъэ тикъоджэгъухэм сызэрафэразэр ясIонэу сыфай, — къыкIигъэтхъыгъ ЛIыф Хъалидэ. — ЗэдэIужь куп инэу, гукъэкI дэгъухэр зиIэхэу тызэхэт. ЦIыфхэр ягуапэу къахэлажьэх кIэлэцIыкIу джэгупIэхэм яшIыни, урамхэм, псырыкIуапIэхэм ягъэцэкIэжьыни, къэбзэныгъэр къаухъумэ, мэхьанэшхо зиIэ проектхэм якIэщакIох. Районым, къалэм яадминистрациехэм, депутатхэм яIэпыIэгъу хэмытыгъэмэ, ахэр къыддэхъущтыгъэхэп.\nПредыдущая 2019-рэ илъэсымкIэ анахь дэгъух\nСледущая ТхэкIо цIэрыIоу Еутых Аскэр Къадырбэч ыкъор къызыхъугъэр илъэси 105-рэ хъугъэ


Home » Adyghe » 15 2. Corinthians » 03\nposted by derDaniel on Fri, 09/17/2010 - 15:46\nЗэзэгъыныгъакІэм икъэбар цІыфхэм ятэгъашІэ\nТызщытхъужьынэу джыри зэ къэтыубла? Хьауми зыгорэм къышъуфитхыгъэу е шъо шъутхыгъэу къытщытхъурэ тхылъ горэ тищыкІагъа, цІыф заулэмэ зэрящыкІагъэм фэдэу? 2Шъо къытщытхъурэ тхылъым шъуфэд. Ар тыгухэм арытхагъэу щыт. Щыф пстэуми а тхылъыр ашІэн ыкІи еджэнхэ алъэкІыщт. 3ТиІоф шІугъэу къыхэкІыгъэу, Христос ытхыгъэ тхылъым фэдэу шъузэрэщытыр къэшъогъэлъагъо. А тхылъыр къамзый мэрчэпкІэ тхыгъэп, щыІэныгъэ къытэзытырэ Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэкІэ тхыгъэ нахь. Мыжъобгъухэми атетхагъэу щытэп, цІыфхэм агухэм арытхагъэу щыт нахь.\n4Христос Тхьэм тызэрэщигъэгугъырэм пае, арэущтэу тэІо. 5Тэр-тэрэу тилъэкІыныгъэкІэ зыгорэ къэтыгупшы-\n2:13 Македоние хэкур – еплъ 1 Кор. 16:5.\nсын тлъэкІэу тІорэп, ау лъэкІыныгъэ къытэзытырэр Тхьэр ары. 6Ащ зэзэгъыныгъакІэм* тыфэлэжьэнэу лъэкІыныгъэ къытитыгъ. А зэзэгъыныгъэр гущыІэ тхыгъэхэм атет зэзэгъыныгъэу щытэп, Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ ыдэжь къикІырэ зэзэгъыныгъэу щыт нахь; сыда пІомэ гущыІэ тхыгъэм егъалІэ, ау Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ къегъэпсэужьы.\n7ХьарыфхэмкІэ мыжъобгъухэм атетхэгъэ Тэурат хабзэм Іофэу ышІагъэм лІэныгъэ цІыфхэм къафигъэкІонэу арыгъэ пэтми, щытхъушхо иІэу къэкІуагъ. Арэущтэу пегъымбар Мусэ ынэгу нэфынэшхоу кІэтыр* текІыжьэу щытыгъэ пэтми, Израил цІыфхэр ынэгу еплъынхэ алъэкІыщтыгъэп. 8Арэущтэу зэрэщытым пае, Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ Іофэу ышІэрэм ащ нахьи нахь щытхъушхо иІэн фаеба? 9Тэурат хабзэу цІыфхэр зыгъэмысэрэм Іофэу ышІагъэм щытхъушхо иІагъэмэ, Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэу цІыфхэм Тхьэм ыдэжькІэ шъыпкъагъэ яІэу зыгъэхъурэм Іофэу ышІэрэм ащ нахьи бэкІэ нахь щытхъушхо иІэн фае. 10Сыда пІомэ Тэурат хабзэу щытхъушхо иІэу щытыгъэм щытхъу зи имыІэжьэу къэнэ, ыужкІэ къэкІогъэ къэбарышІоу нахь щытхъушхо зиІэм фэбгъадэмэ. 11Тэурат хабзэу кІодыжьыщтыгъэм щытхъушхо иІагъэмэ, къэбарышІоу мыкІодэу къэнэжьырэм ащ нахьи бэкІэ нахь щытхъушхо иІэн фае.\n12Арышъ, ащ фэдэ щыгугъыгъэныр зэрэтиІэм пае, тыгушхоу тыкъэгущыІэ. 13Пегъымбар Мусэ зэрэзекІуагъэм фэдэу тызекІорэп. Израил цІыфхэм ащ ынэгу кІэт нэфынэшхор зэрэкІодырэр амылъэгъуным пае, ынэгу рихъуагъ*. 14Яакъылхэр гуркъэхэу хъугъэх. Непэрэ мафэм нэсы пэсэрэ зэзэгъыныгъэм итхылъхэм* зяджэхэкІэ, яакъылхэр ихъуагъэхэу къэнэх, сыда пІомэ Христос закъор а нэ-\n3:6 зэзэгъыныгъакІэр – Тхьэм ежьымрэ ицІыфхэрэ азыфагу дилъхьэгъэ зэзэгъыныгъэр ары. Мыщ дэжьым Паул зэзэгъыныгъакІэу Исус Христос ыгъэхъугъэр пэсэрэ зэзэгъыныгъэу пегъымбар Мусэ иТэурат хабзэм зигугъу ышІэу итым фегъадэ.\n3:7 пегъымбар Мусэ ынэгу нэфынэшхоу чІэтыр – еплъ Пегъымбар Мусэ ятІонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 34:29.\n3:13 ынэгу рихъуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятІонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 34:33.\n3:14 пэсэрэ зэзэгъыныгъэм итхылъхэр – джуртхэм ятхылъ лъапІэхэр ары: Тэурат, Сэбур, пегъымбархэм атхыгъэ тхылъхэри, нэмыкІхэри.\nкІурыхъор Іузыхыжьын зылъэкІырэр. 15Израил цІыфхэр непи пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ зеджэхэкІэ, агу техъон иІ. 16Ау зыгорэм Зиусхьаным зызэрэфигъазэу, а техъуагъэр техыгъэ мэхъу. 17Зиусхьаныр Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ ары, ар зыдэщыІэми шъхьафитныгъэри щыІ. 18Тэ зэкІэ, зынэгу имыхъуагъэу Зиусхьаным ищытхъушхо гъунджэм къызэрищырэм фэдэу еплъыхэрэм, нахь щытхъушхо тиІэ хъу зэпытэу, ежьым фэдэ тыхъоу, зэблэхъугъэу тэхъу зэпыт. Ар зэкІэри къызхэкІырэр Зиусхьаным Ыпсэ ЛъапІэ ары.


ЯмэфэкI хагъэунэфыкIыгъ — Голос Адыга\nРедактор 21.08.2019 21.08.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nЛIэшIэгъу ныбжьым ТIопсэ районым фиузэнкIыгъ. Районыр зызэхащагъэр илъэс 99-рэ зэрэхъурэр мыщ щыпсэухэрэм игъэкIотыгъэу хагъэунэфыкIыгъ.\nМэфэкIым ехъулIэу ащ ипсэупIэхэм ащыкIуагъэх зэIукIэгъухэр, къэгъэлъэгъонхэр, концертхэр, спорт зэнэкъокъухэр, нэмыкI Iофтхьабзэхэр.\nМэфэкIым ипэгъокIэу районым щыпсэурэ цIыфхэу анахь чанэу общественнэ ыкIи профессиональнэ IофшIэным зыкъыщызыгъэлъэгъуагъэхэр, гъэхъэгъэшIухэр зышIыгъэхэр ТIуапсэ щагъэшIуагъэх. Хъупхъэхэм анахь хъупхъэжьхэм щытхъу тхылъхэмрэ шIухьафтынхэмрэ афагъэшъошагъэх.\nАхэм ащыщых хыIушъо Шапсыгъэ къыщыхъугъэхэу, щапIугъэхэу, муниципальнэ учреждениеу «Черноморские курорты» зыфаIорэм ипащэу Къоджэшъэо Хьамзэтрэ Урысыем и Къэралыгъо Думэ идепутатэу Нэпсэу Юрэрэ. Муниципалитетым идепутатхэм я Совет иунашъокIэ ахэм «ТIопсэ районым ицIыф гъэшIуагъ» зыфиIорэ щытхъуцIэр афагъэшъошагъ.\n— Тирайон ианахь баиныгъэ шъхьаIэр цIыфхэр ары, — Iофтхьабзэм къырагъэблэгъагъэхэм къафэгушIозэ къыIуагъ районым ипащэу Анатолий Русиным. – КIэлэегъаджэхэр, врачхэр, нефтяникхэр, портым иIофышIэхэр, сурэтышIхэр, спортсменхэр – ти Хэгъэгу хэхъоныгъэ езыгъэшIыгъэхэр, непи езыгъэшIыхэрэр. Мы Iофтхьабзэм къедгъэблэгъагъэу хэлажьэхэрэр тирайон зэрыгушхорэ цIыфхэр ары. Лъэшэу тышъуфэраз щыIэныгъэм чанэу шъузэрэхэлажьэрэмкIэ, гугъуемылIыныгъэ къызэрэшъухэмыфэрэмкIэ! Тэ гухэлъыбэ тиI, ахэр тызэгъусэу щыIэныгъэм щыпхырытщыхэ зыхъукIэ, зэдытиунэ тирайон нахь бай, нахь тегъэпсыхьагъэ хъущт.\nМэфэкI Iофтхьабзэм къырагъэблэгъагъ ТIуапсэ щыщ зэлъашIэрэ дзюдоистэу, спортымкIэ дунэе класс зиIэ мастерэу, Европэм, дунаим ячемпионэу, ныбжьыкIэхэм я Олимпиадэу 2014-рэ илъэсым Китаим щыIагъэм текIоныгъэ къыщыдэзыхыгъэ Михаил Игольниковыр. Ащ мы мафэм ратыгъ псэупIэ зэригъэгъотыным фэшI сертификат. Урысыем изаслуженнэ тренерэу Нэгъуцу Джанболэт ыгъэсэрэ кIалэм ылъапсэ адыгэхэм къахэкIы – ащ янэу Фатимэ шапсыгъэ лIакъоу Алалэхэу (Аллало) ТIопсэ районым ыкIи къалэу Шъачэ ащыпсэухэрэм ащыщ.\nХабзэ зэрэхъугъэу, мэфэкI мафэм ТIуапсэ щыкIуагъэх лъэпкъ культурэхэм яфестивальрэ псэупIэхэм яермэлыкърэ. Къэлэ пчэгум къыщызэIуахыгъагъэх урыс, адыгэ ыкIи ермэл «щагухэу» хьакIэхэр зэрагъэблагъэщтыгъэхэр. Мыщ къыщагъэлъэгъуагъэх IэпэIасэхэм яIэшIагъэхэр, пасэм унагъом щагъэфедэщтыгъэ пкъыгъохэр, лъэпкъ шъуашэхэр, шхынхэр, къэшъокIо ыкIи орэдыIо коллективхэм яконцерт, лъэпкъ мэкъамэхэр щагъэжъынчыгъэх.\nПредыдущая Гъэстыныпхъэ шхъуантIэр аIэкIагъахьэ\nСледущая ЧIыгум зыщагъасэ, огум щэбыбых


Мэулид хэкум къыщыдигъэк1ыгъэх усэ тхылъэу «Къушъхьэ гупшысэхэр», адыгабзэк1э зэридзэк1ыгъэу Четин Онэр ироманэу «Гугъэ мыухыжьхэр». Енэмыкъо Мэулид Тыркуем къыщыхиутыгъэх рассказ 30-м ехъу, поэмэ, повесть пчъагъэ, тыркубзэк1э зэридзэк1ыгъэхэу «Шыу закъу» К1эрэщэ Тембот, «Бзыикъо зау», «Мыжъошъхьал», «Къок1ып1эм - къохьап1эм» Мэщбэш1э Исхьакъ. Ахэм анэмык1эу тырку тхак1оу Яшар Кемал ироманэу «Хыр гусагъэ» зыфи1орэр адыгабзэм рилъхьагъ, къыдэк1ыным фегъэхьазыры. Мэулид Урысыем итхак1охэм я Союз аштагъ, лъэпкъ факультетым иадыгэ Гупчэ илъэс пчъагъэрэ щылэжьагъ, усэк1о ныбжьык1эмэ тхэн 1эпэ1эсэныгъэмк1э 1оф адиш1агъ.\nЗэхахьэр профессорэу Унэрэкъо Рае зэрищагъ, Мэулид ищы1эныгъэ, итворчествэ доцентэу Хъуажъ Нурет къытегущы1агъ. Студентхэу Нэхэе Асыет, Тхьагъэпсэу Изабеллэ, Бэрэкъэе Маринэ, Т1эшъу Фаризэт, Ибрахьим Фатинэ, Шъхьэлэхъо Нафсэт зэ1ук1эгъум Мэулид иусэхэм къыщяджагъэх. Адыгэ Республикэм щызэлъаш1эрэ ц1ыфэу Гъук1э Замудин орэдыжъхэр зэхахьэм къыщи1уагъэх. Ащ къыщыгущы1агъэх усак1ор илъэсыбэ хъугъэу зыш1эхэрэ Т1ыжъ Джэмил, Чэтэо Ибрахьим, Беданэкъо Нихьат, Паштэ Мадинэ, Хьамырзэкъо Нуриет, Емык1 Нурджан.\nЕнэмыкъо Мэулид гущы1э зыратым, иусэмэ къяджагъ, факультетым зэрэфэразэр къы1уагъ. Зэхахьэр дахэу рек1ок1ыгъ, къек1ол1агъэхэми, къэгущы1агъэхэми рэзэныгъэр къахэщэу зэбгырык1ыжьыгъэх.


Какими сервисами можно заменить ePayments? | Traffnews.com\nКакими сервисами можно заменить ePayments? 17\nКакими сервисами можно заменить ePayments? 18\nКакими сервисами можно заменить ePayments? 19\nКакими сервисами можно заменить ePayments? 20\nКакими сервисами можно заменить ePayments? 21\nКакими сервисами можно заменить ePayments? 22\nКакими сервисами можно заменить ePayments? 23\nКакими сервисами можно заменить ePayments? 24\nКакими сервисами можно заменить ePayments? 25\nКакими сервисами можно заменить ePayments? 26\nКакими сервисами можно заменить ePayments? 27\nКакими сервисами можно заменить ePayments? 28\nКакими сервисами можно заменить ePayments? 29\nКакими сервисами можно заменить ePayments? 30


Гугъэ дахэм уфещэ — Адыгэ макъ\nГугъэ дахэм уфещэ\nРегистратурэм укъызынэсырэм, пытэу уиузынчъагъэ узэрэфежьагъэр нахь къыбгурэIожьы. Апэрэу уинэплъэгъу зэптырэ цIыфыми мэхьанэ еоты. Гугъэ дахи ошIы — къысшъхьапэщтых.\nУасэ фамышIэу, щытхъу къымылэжьыгъэу зы унагъуи дэсэп ти Улапэ, Тхьэм нахьышIум фещэх зэкIэ. ТицIыфхэр лэжьэкIо унагъомэ къарыхъухьагъэх.\nГъатхэу тызхэтым дунаири къытфызэIуехыжьы, лэжьэкIогури ащ къыдэущыжьы.\nЦIыфмэ хабзэм къыIорэр агъэцакIэ ашIоигъу, вакцинацием зыратыгъ, хэти псау шIоигъу, лэжьэнхэу, шхэжьынхэу рахъухьэ.\nМары непэ тифельдшер-мамыку IэзапIэ районым къикIынхэшъ, врачхэр къэкIонхэу макъэ къытагъэIугъ.\nЦIыфхэр регистратурэм дэжь Iутых. ЗэпэIудзыгъэ уахътэм тыхэтзэ, тызэрэмылъэгъузэ тызэфэзэщыгъ, ау нэгуихъохэр зэрэтIулъхэм къыхэкIэу псынкIэ дэдэу тыкъызэрэшIэжьырэп.\nРегистратурэм ишъхьангъупчъэ цIыкIу Iус бзылъфыгъэр къэсымышIэжьын сыфитыгъэп, ар дэгъу дэдэу бэшIагъэу сшIэрэ езгъэджэгъэ пшъэшъэжъые хъупхъэ Iушъабэу ШъхьахъутIэ Ась ары.\nЗы такъикъым Асе ищыIэныгъэ гъогу сшъхьэ къыщыречъэкIыгъ, шъори ащ нэIуасэ шъуфэсшIын.\n1978-рэ илъэсым чъэпыогъум и 12-м ШъхьахъутIэ Нурбыйрэ Нуриетрэ яунагъо ятфэнэрэ сабыеу Асе къихъухьагъ. Ыныбжь илъэситф нахь мыхъугъэу еджапIэм чIэхьагъ, 1995-рэ илъэсым улэпэ гурыт еджапIэр дэгъоу къыухыгъ, къутырэу Ханскэм дэт сэнэхьат училищым щеджагъ, «пщэрыхьакIу», «дакIо», «делопроизводитель» зыфиIохэрэр къызIэкIигъэхьагъэх, дахэу тхэщтыгъэ.\nСыда етIани адыгэ бзылъфыгъэ къызэрыкIом ищыкIагъэр? «Насып ерэгъоти, икъущт» пIон. Бэ темышIэу унагъо ихьагъ, пшъэшъитIу иIэ хъугъэ, ау ишъхьэгъусэ кIэлэ дэдэу идунай ыхъожьыгъ, ащ ыуж Асе илъэс 15-рэ изакъоу исабыйхэр ыпIужьхэу щысыгъ.\nПшъэшъэ дэхэ шIагъохэр къыIэтыгъэх, нахьыжъыр, Маринэ, медколледжыр къыухи, МКъТУ-м «Лечебное дело» зыфиIорэ лъэныкъом ия 3-рэ курс щеджэ, нахьыкIэр, Миланэ, я 9-рэ классыр къызеухым, Мыекъуапэ иполитехническэ техникум чIэхьагъ, 2-рэ курсым ис.\nЕжь Асе 2001-рэ илъэсым щегъэжьагъэу Улэпэ амбулаторием Iут, шышъхьэIум и 2-м илъэс 20 хъущт зэпымыоу Iоф зишIэрэр.\nБэшIагъэп Асе, ипшъашъэхэр акъылэгъу къыфэхъухи, ятIонэрэу зиIэтынэу зыхъугъэр. Шъэфрэкъо Салбый ишъхьэгъусэ хъугъэ. НэбгыритIуми уащыгушIукIынэу щытых, унэгъо дахэ яIэ хъугъэ, зэдэIужьых, зэдеIэх, шэн-хэбзэ дахэхэр ахэлъых. Салбый ислъам диныр ышта-гъэу иIофыгъохэр егъэцакIэх, ар зымыуасэ щыIэп, унагъом рэхьатныгъэ илъ, Асе ипшъашъэхэми тхьэшIошъхъуныгъэ яI, нэкIыри аIыгъ, псапи ашIэ. ЦIыфым ыгу Тхьэр илъмэ — ар ЦIыф шъыпкъ зыфаIорэр ары. Унагъор зэрэпсэущтым пылъ, унэгъо хъызмэтым зыкъырагъэIэты ашIоигъу. Къуаджэм удэсыщтмэ тхъагъоба, пшъхьэ Iоф фэпшIэжьымэ упсэущт, чылэр гупсэфыпI, гуIэтыпI. Асе узэрыгушхон цIыф, IофшIакIу, адыгэмэ «Iофыр зэшIозыутырэ бзылъфыгъ» зыфаIорэм фэд.\nАр сэ бэшIагъэ зысшIэрэр: еджапIэм зэрэщыхэбзагъэу, еджакIохэр колхозым IофышIэ тщэхэу бэрэ къыхэкIыщтыгъэ, ащ дэжьым сыд фэдэ Iофыгъо тиIагъэми, Асе фэдэ хъуныр зыфэлъэкIын къахэкIыщтыгъэп. Ащ дэжьым сэ сшIэщтыгъэ пшъэшъэжъыер лэжьэкIошхо унагъо къызэрикIыщтыгъэр.\nЦIыфым ежь зыгорэ къыдэхъоу ылъ хэлъэу щытмэ, Асе IофшIакIоу, гъэцэкIакIоу къэхъугъагъэу слъытэгъагъ, ар цIыфым хэплъхьан плъэкIынэу щытэп. А шэнэу хэлъыр псынкIэу зэкIэми халъагъо: Джэджэ районым и «Черкес чъыгхатэхэм» пандемием къыхэкIэу цIыфхэр лэжьакIо кIо хъугъагъэх. МэфитIу нахь Iоф ымышIагъэу Асе чъыгхатэм итхьаматэ гу къылъити, звеньевоеу ыгъэнэфагъ, джы тиулэпэ бзылъфыгъэхэр къесэмэркъэух — «Ася, уизвено тыхатх!».\nАсе цIыф лъэгъупхъ, мэшэлахьэу дахэ, ащ епэсыжьыгъэуи ицIыфыгъи дештэ. Мы охътэ гумэкIэу блэкIыгъэм, нэгуихъор Iулъын фаеу зэхъум, зимыджэгъо цIыфмэ къыраIоу хъугъэ шъхьэихыгъэу: «сыдэу гухэкIа мы пIулъым уидэхагъэ зэрэтимыгъэлъэгъурэр!».\nАсе цIыф гупсэф, хэти къылэжьырэ шъхьэкIафэр фишIын елъэкIы, чылэ Iофхэм ахэлажьэ. Республикэ зэнэкъокъоу хьалыжъом фэгъэхьыгъэм хагъэунэфыкIырэ чIыпIэр къыщыдихыгъ, щытхъу тхылъ къыратыгъ, сертификати къыхьыгъ.\nБзылъфыгъэ хъупхъэ IэпкIэ-лъапкIэр Iофым щыщынэрэп, иунагъо дахэу зэрехьэ, къэбзэ-лъабзэу иIофхэр егъэцакIэх, тIысыни шъхьахыни ышъхьэ къихьэхэрэп, адэ джыри кIалэба! Унагъом хатэри елэжьы, шкIэхэри, псычэтхэри аIыгъ, кIымафэми фэхьазыр зэпыт, ярызыкъ утIупщыгъэу, шIушIэным пылъых, пщэрыхьаныр Асе икIас.\nСеупчIы: Сыда анахьэу шIу плъэгъурэр?\nДжэуапыр: Си Улапэ сикIас! ТицIыфхэри шIагъох!\nБэгъашIэ охъу, утхъэжьэу ущэI!\nПредыдущая Къоджэ псэупIэхэм къащызэIуахыщт\nСледущая Бзэм узэгурегъаIо, пхегъахъо, уеухъумэ


Мэкъумэщ хъызмэтым епхыгъэ Iофыгъохэм атегущыIагъэх Мэкъумэщ хъызмэтым епхыгъэ Iофыгъохэм атегущыIагъэх » Шапсугия - История, культура, традиции адыгов-шапсугов\nТигъэзет къызэрэхиутыгъэу Ассоциациеу «Адыгэ Республикэм имуниципальнэ образованиехэм я Совет» зыфиIорэм ия XV-рэ зэфэс мы мафэхэм Красногвардейскэ районым щыкIуагъ. Тигъэзет къызэрэхиутыгъэу Ассоциациеу «Адыгэ Республикэм имуниципальнэ образованиехэм я Совет» зыфиIорэм ия XV-рэ зэфэс мы мафэхэм Красногвардейскэ районым щыкIуагъ.\nТигъэзет къызэрэхиутыгъэу Ассоциациеу «Адыгэ Республикэм имуниципальнэ образованиехэм я Совет» зыфиIорэм ия XV-рэ зэфэс мы мафэхэм Красногвардейскэ районым щыкIуагъ. БлэкIыгъэ илъэсым Ассоциацием Iофэу ышIагъэм изэфэхьысыжьхэр ащ щашIыгъэх, пшъэрылъ шъхьаIэхэр щагъэнэфагъэх. Iофтхьабзэм хэлэжьагъ Адыгеим и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат.\nАР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцакIэрэм зэхэсыгъом пэублэ псалъэ къыщишIызэ, экономикэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ, шъолъырым социальнэ зыпкъитыныгъэ илъынымкIэ чIыпIэ зыгъэIорышIэжьын къулыкъухэм яIофшIэн зэрэзэхащэрэм бэ зэрелъытыгъэр къыхигъэщыгъ.\n— ЦIыфхэм щыIэкIэ—псэукIэ амалэу яIэхэр нахьышIу шIыгъэным епхыгъэ Iофыгъохэр чIыпIэхэм ащызэшIуахынхэ фае. Джащ фэдэу чIыпIэ зыгъэIорышIэжьын къулыкъухэм тикъалэхэмрэ тикъуаджэхэмрэ язэтегъэпсыхьанкIэ, социальнэ инфраструктурэр гъэкIэжьыгъэнымкIэ пшъэдэкIыжьышхо ахьы, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат къэзэрэугъоигъэхэм закъыфигъазэзэ.\nБизнес цIыкIум ыкIи гурытым хэщагъэхэм, мэкъумэщ-фермер ыкIи унэе хъызмэтшIапIэхэм хэхъоныгъэхэр ашIынхэм фытегъэпсыхьэгъэ программэхэм ягъэцэкIэн мэхьанэшхо зэриIэр АР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцакIэрэм къыхигъэщыгъ. Ащ фэшI къэралыгъо IэпыIэгъоу, грантэу щыIэхэм афэгъэхьыгъэ къэбар тэрэзыр цIыфхэм игъом аIэкIэгъэхьэгъэн фаеу ылъытагъ.\n— Джырэ уахътэм ехъулIэу республикэм былымпIэшъэ мин 46,6-рэ щаIыгъ, блэкIыгъэ илъэсым егъэпшагъэмэ, а пчъагъэр тIэкIу нахь макIэ хъугъэ. Мыщ дэжьым пшъэрылъ шъхьаIэу къэуцурэр былымхэм япчъагъэ нахьыбэ шIыгъэныр, ащ фэгъэзэгъэ хъызмэтшIапIэхэм, цIыфхэм IэпыIэгъу афэхъугъэныр ары, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nАссоциацием и ГъэIорышIапIэ и Тхьаматэу Джармэкъо Азмэт Iофэу ашIагъэм изэфэхьысыжьхэр нэужым къышIыгъэх, мы илъэсым анахьэу анаIэ зытырагъэтыщт лъэныкъохэр къыгъэнэфагъэх.\nМы мэфэ дэдэм цумпэ лъэпкъ зэфэшъхьафхэмрэ хэтэрыкIхэмрэ якъэгъэкIын фэгъэзэгъэ мэкъумэщ-фермер ыкIи унэе хъызмэтшIапIэхэм хэхъоныгъэхэр ашIынхэмкIэ амалэу щыIэхэм защатегущыIэгъэхэ зэхэсыгъо щыIагъ. Ащ хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат, АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, республикэм ипрокурорэу Василий Пословскэр, вице-премьерэу Сапый Вячеслав, Адыгеим мэкъу-мэщымкIэ и Министерствэ ипащэу Юрий Петровыр, АР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцакIэрэм иупчIэжьэгъоу Тхьалъэнэ Вячеслав, республикэм имуниципальнэ образованиехэм ыкIи къоджэ псэупIэхэм япащэхэр, фермер хъызмэтшIапIэхэм ялIыкIохэр, нэмыкIхэри.\nАР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцакIэрэм къызэриIуагъэмкIэ, унэе хъызмэтшIэпIэ мыинхэм IэпыIэгъу афэхъугъэныр хэбзэ къулыкъухэм япшъэрылъ шъхьаIэу щытын фае. Ащ фэIорышIэрэ программэу щыIэхэм цIыфхэр ащыгъэгъозэгъэнхэм, ахэм амалэу къатыхэрэр къызфагъэфедэнхэм мэхьанэшхо иI. Мы IофыгъомкIэ АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм идепутатхэр район администрациехэм IэпыIэгъу афэхъунхэ алъэкIыщтых.\n— ЦIыфыбэ зыхэлэжьэрэ мыщ фэдэ зэхэсыгъо зыкIызэхэтщагъэм лъэпсэ гъэнэфагъэ иI. Хэбзэ къулыкъухэм, къоджэ псэупIэхэм, банкхэм, мелиорацием, шIэныгъэлэжьхэм, нэмыкI лъэныкъохэм ялIыкIохэр непэ къэзэрэугъоигъэх. Арышъ, ар къызфэдгъэфедэни, Iофыгъоу къэуцухэрэр зэшIотхынхэ фае. ТиIофшIэн изэхэщэн екIолIакIэу фытиIэр зэблэтхъунэу непэ обществэм пшъэрылъ къытфегъэуцу. Социальнэ-экономикэ гумэкIыгъоу щыIэхэр дэгъэзыжьыгъэнхэмкIэ лъэныкъуакIэхэр дгъэфедэнхэ фае. Ахэм зэу ащыщ ежь-ежьырэу зышъхьэ зыIыгъыжьрэ цIыфхэм IэпыIэгъу афэхъугъэныр. Мы пшъэрылъыр зэрифэшъуашэу зэшIохыгъэ зыхъукIэ IофшIэпIэ чIыпIакIэхэр къызэIутхынхэ, бюджетхэм арыхьэрэ хэбзэIахьхэр нахьыбэ тшIын ыкIи социальнэ проектхэр чIыпIэхэм ащыдгъэцэкIэнхэ амал тиIэщт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nАР-м мэкъу-мэщымкIэ и Министерствэ ипащэ къызэриIуагъэмкIэ, блэкIыгъэ илъэсым езгъэжьэгъэкIэ фермер 35-мэ ыкIи мэкъумэщ хъызмэтшIэпIи 7-мэ грантхэр аратыгъэх. Ахэм ахэтых хэтэрыкIхэм ыкIи цумпэ лъэпкъ зэфэшъхьафхэм якъэгъэкIын фэгъэзагъэхэри. Цумпэ лъэпкъ зэфэшъхьафхэм чIыгу гектар 790-рэ аубыты, ащ щыщэу гектари 118-р Красногвардейскэ районым телъытагъ. ЗэкIэмкIи республикэм тонн мини 5 къыщахьыжьыгъ, 2015-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, ар тонн 1336-кIэ нахьыб.\n— Къуаджэм щыпсэухэрэм ежь-ежьырэу Iоф ашIэн, ахъщэ къагъэхъэн ыкIи яунагъохэр аIыгъыжьынхэ зэралъэкIыщтымкIэ Красногвардейскэ районым щысэ дэгъу къегъэлъагъо. НэмыкI муниципальнэ образованиехэм, къоджэ псэупIэхэм а опытыр къызфагъэфедэнышъ, хэтэрыкIхэм ыкIи цумпэ лъэпкъ зэфэшъхьафхэм якъэгъэкIын нахь чанэу дэлэжьэнхэу тыщэгугъы, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nАР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцакIэрэр, зэхэсыгъом хэлэжьагъэхэр зэгъусэхэу районым Iоф щызышIэрэ мэкъумэщ-фермер ыкIи унэе хъызмэтшIапIэхэм ащыщхэм адэжь щыIагъэх. Ахэм яIофшIэн зэрэзэхащэрэр, къагъэкIырэр зыфэдэр нэрылъэгъу афэхъугъ.\nМэкъумэщ-фермер хъызмэтшIапIэм ипащэу Владимир Глуходед илъэси 10 фэдиз хъугъэу культурэ зэфэшъхьафхэм якъэгъэкIын пылъ. Непэрэ мафэм ехъулIэу ыгъэфедэрэ техникэм ыкIи ыгъэтIысыгъэ цумпэм язытет хьакIэхэм аригъэлъэгъугъ, къафиIотагъ. Илъэси 8 хъугъэу цумпэм дэлажьэ, ащ икъэгъэкIын федэшхо зэрэпылъыр щыIэныгъэм къыгъэлъэгъуагъ. Унэе хъызмэтшIапIэ къызэIузыхыгъэ Барэ Алый томатымрэ кабачкимрэ якъэгъэкIын фэгъэзагъ. Ащ къызэриIотагъэмкIэ, хэтэрыкIхэр ыгъэтIысыхэ зыхъукIэ ядохимикатхэр ыгъэфедэхэрэп, ащ къыхэкIыкIэ къыгъэкIыхэрэр цIыфхэм ашIоIэшIу, зыщэфынэу къыкIэупчIэрэр макIэп.\nМыщ фэдэ хъызмэтшIэпIэ мыинхэм IэпыIэгъу афэхъугъэн зэрэфаер КъумпIыл Мурат джыри зэ къыхигъэщыгъ. ЧIыгур зылэжьынэу езгъэжьэгъакIэхэр зэолIэхэрэ гумэкIыгъохэр дэгъэзыжьыгъэнхэмкIэ ахэм япащэхэм къахьыгъэ гухэлъхэм ядэIугъ. Ащ епхыгъэу мы чIыпIэ дэдэм профильнэ министрэм пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр фишIыгъэх.\nУахътэм къыгъэуцурэ пшъэрылъхэм язэшIохын Уахътэм къыгъэуцурэ пшъэрылъхэм язэшIохын


Дэгъоу зэхащэщт — Адыгэ макъ\nРедактор 30.04.2022 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\n2022-рэ илъэсым жъоныгъуакIэм и 27 — 30-м къэзэкъ культурэм ия ХХХI-рэ фестиваль Мыекъопэ районым игупчэу Тульскэм щэкIо.\nАдыгеир Краснодар краим къыхэкIыжьи, республикэ зыхъугъэм къыщегъэжьагъэу къэзэкъ культурэм ифестивальхэр Тульскэм игъэкIотыгъэу щэкIох. Урысыем ишъолъыр 25-мэ лъэIу тхылъ 79-рэ къатхыгъ мыгъэ зэхащэщт фестивалым хэлажьэхэ ашIоигъоу.\nБашкортостан, Саха (Якутия), Татарстан, Дагъыстан, Чэчэн Республикэр, Къэрэщэе-Щэрджэсыр, Удмуртиер, Ростов, Челябинскэ, Иркутскэ, Москва хэкухэр, Краснодар ыкIи Ставрополь крайхэр, къалэу Санкт-Петербург, Луганскэ Народнэ Республикэр, нэмыкIхэри пэшIорыгъэшъ зэнэкъокъухэм ахэлэжьагъэх.\nАдыгэ Республикэм IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерствэ, Адыгеим культурэмкIэ и Министерствэ, къалэу Мыекъуапэ ыкIи Мыекъопэ районым яадминистрациехэр, Мыекъуапэ икъэзэкъхэм яотдел, къэзэкъ культурэм ишъолъырхэм я Ассоциацие фестивалыр зэхащэ.\nАпэрэ едзыгъом хэхьэрэ зэнэкъокъур онлайн шIыкIэм тетэу кIуагъэ. ОсэшI купым изэфэхьысыжьхэм кIэух зэIукIэгъухэм ахэлэжьэщтхэр къащыхагъэщыгъэх.\n— Апэрэ мафэм фестивалым щызэнэкъокъущтых, — къытиIуагъ Мыекъуапэ икъэзэкъхэм яотдел ипащэ игуадзэу Екатерина Загорулько. — Лъэпкъхэм язэфыщытыкIэхэр гъэпытэгъэнхэм фэгъэхьыгъэ зэхахьэхэр, шIэныгъэлэжьхэр, общественнэ IофышIэхэр зыхэлэжьэщтхэ конференциер, нэмыкIхэри зэхащэщтых. IэпэIасэхэм яIофшIагъэхэр къагъэлъэгъощтых, спорт лъэпкъ зэфэшъхьафхэмкIэ зэнэкъокъущтых.\nАдыгеим ичIыпIэ дахэхэр фестивалым хэлажьэхэрэм арагъэлъэгъущтых. Мыекъуапэ изыгъэпсэфыпIэ парк зэIукIэгъу гъэшIэгъонхэр щыкIощтых.\nУрысхэр, къэзэкъхэр, адыгэхэр, нэмыкI лъэпкъхэр зыхэлэжьэщтхэ джэгур къэлэ паркым щызэхащэщт. Орэд къаIозэ, къашъохэзэ хъураеу пчэгур къакIухьащт, фестивалым хэлажьэхэрэр нахь благъэу нэIуасэ зэфэхъущтых.\n— Къэралыгъо гъэпсыкIэ иIэу Адыгеир зыпсэурэр илъэси 100 зэрэхъурэм фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэхэр зэхэтэщэх, — къеIуатэ Мыекъуапэ икъэзэкъхэм яотдел ипащэу Александр Даниловым. — Лъэпкъыбэ зыщыпсэурэ Адыгеим имамыр щыIакIэ зегъэушъомбгъугъэным тыпылъ. Фестивалым хьакIэу къэкIощтхэм зэгурыIоныгъэ тхэлъэу тызэрэпсэурэр ядгъэлъэгъущт. Фестивалым къэкIогъэ творческэ купхэм яконцертхэр Адыгеим, Краснодар краим къащатыщтых. Лъэпкъ культурэр зышIогъэшIэгъонхэр тизэхахьэхэм къятэгъэблагъэх.\nПредыдущая МэфэкI мафэхэм къызэратыщтхэр\nСледущая ЦIыфхэм яфитыныгъэхэр зэтырагъэуцожьых


Лъэпкъхэр зэфэзыщэхэрэ зэхахьэхэр | Адыгэ Макъ\nЛъэпкъхэр зэфэзыщэхэрэ зэхахьэхэр\nАвтор: Редакция\t/ 09.11.2018\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nАдыгэ Республикэм культурэмкIэ ыкIи искусствэмкIэ иIофышIэхэр Урысыем щыкIогъэ Iофтхьабзэу «Искусствэхэм ячэщ» зыфиIорэм чанэу хэлэжьагъэх.\nЛъэпкъ зыкIыныгъэм и Мафэ Мыекъуапэ культурэмкIэ и Унэу «Гигантым» «Искусствэм зэфещэх» зыфиIорэр щызэхащагъ. ИскусствэхэмкIэ къалэм икIэлэцIыкIу еджапIэу N 1-м, ансамблэу «Форвардым», фэшъхьафхэм яIэпэIэсэныгъэ къагъэлъэгъуагъ.\nЛъэпкъхэм язэпхыныгъэхэм яхьылIэгъэ къэгъэлъэгъонхэр дахэу зэрагъэфагъэх. Литературэм уфэзыщэхэрэ гупшысэхэр IупкIэу атхыгъэх. ЩыIэныгъэм икъиныгъохэри, цIыфхэм яшIушIагъэхэри лъэхъаным диштэхэу къагъэлъагъох.\nТемыр Къэралыгъо академическэ урыс лъэпкъ хорым иконцерт Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние щыкIуагъ. Артистхэр зэкIужьэу фэпагъэх. Лъэпкъ орэдхэм тамэ аратызэ шэн-хабзэхэри къыхагъэщых.\n— Концертым урысхэр, адыгэхэр, ермэлхэр, IэкIыб къэралыгъохэм къарыкIыгъэхэр еплъыгъэх, — къеIуатэ «Искусствэхэм ячэщ» изэхэщэкIо куп хэтэу, Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ иотдел ипащэу, Адыгэ Республикэм культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу Шэуджэн Бэлэ. — Урысыем лъэпкъыбэ щэпсэу, ар хорым къыдилъытэзэ, Темырым исхэм ятарихъ, шэн-хабзэхэр орэдхэмкIэ, къашъохэмкIэ цIыфхэм алъагъэIэсых. Артистхэм яшъуашэхэр дахэх, шъо зэфэшъхьафхэмкIэ ящыгъынхэр агъэкIэрэкIагъэх. ОрэдыIохэм сэнаущыгъэу ахэлъыр искусствэм ыбзэкIэ къызэIуахы.\nАдыгэ Республикэм и Лъэпкъ тхылъеджапIэ щыкIогъэ пчыхьэзэхахьэр лъэпкъхэр зэфэзыщэрэм, зыгъэгъуазэхэрэм ахэтэлъытэ. Мария Волынскаяр Адыгэ Республикэм щыпсэухэрэ лъэпкъхэм къатегущыIагъ. ШIэныгъэлэжьэу, тхакIоу Къуекъо Асфар нартхэм якъэбархэм яхьылIэгъэхэ едзыгъохэр изэфэхьысыжьхэм къащыхигъэщыгъэх. Адыгэ Iанэр щызэIуахыгъ, адыгэ шхыныгъохэр къыщагъэлъэгъуагъэх.\nТхылъеджапIэм иIофышIэхэу Тхьагъэпсэу Светланэ, ТIыгу Рэмэзанэ, Кучмэз Аминэт, ХьакIэмыз Саныет, Пэнэшъу Фатимэ, нэмыкIхэм зэхэщэн Iофхэр дэгъоу агъэцэкIагъэх. «УпчIэхэр, джэуапхэр» зыфиIорэр ХьакIэмызэ Саныет узыIэпищэу зэрищагъ. Республикэм, адыгэхэм яхьылIэгъэхэ упчIэхэр, цIыф цIэрыIохэм афэгъэхьыгъэхэр щыIэныгъэм епхыгъэх, ныбжьыкIэхэм пIуныгъэ дэгъу ятыгъэнымкIэ гурыIогъошIух.\nАдыгеим исхэ ермэлхэм яобществэ ипащэу Оник Нигоевыр, урымхэм яобществэ хэтэу Константин Михайловыр, Адыгэ Хасэм и Хэсашъхьэ ыцIэкIэ Къуекъо Асфар лъэпкъ гупшысэ зыхэлъхэ хъугъэ-шIагъэхэм яеплъыкIэхэр къараIолIагъэх. Ансамблэхэу «Ащэмэзым», «Нэбзыим» лъэпкъ орэдхэр агъэжъынчыгъэх.\n— Искусствэм лъэпкъхэр зэфещэх, — къытиIуагъ Лъэпкъ тхылъеджапIэм ипащэ игуадзэу Пэнэшъу Фатимэ. — Адыгеим мамыр псэукIэ дахэ зэриIэр урысхэм, урымхэм, ермэлхэм, фэшъхьафхэм къаIуагъ. Тхылъхэм яджэ зышIоигъохэр непэ тихьэкIагъэх. Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ илIыкIоу Ацумыжъ Лианэ зэхахьэм хэлэжьагъ, IэпыIэгъу къытфэхъугъ. Абрэдж Гощэфыжь IэпэIасэхэм язэIукIэ дахэу зэрищагъ, джыри къедгъэблагъэ тшIоигъу.\nИскусствэм зэфищагъэхэ лъэпкъхэм зэхахьэхэр шIукIэ агу къэкIыжьыщтых.


КъумпIыл Къадырбэч псаугъэмэ, ыныбжь илъэс 85-рэ хъущтыгъэ | Адыгэ Макъ\nКъумпIыл Къадырбэч псаугъэмэ, ыныбжь илъэс 85-рэ хъущтыгъэ\nЛъэгъо нэф къыгъэнагъ\nЗэлъашIэрэ адыгэ усакIоу, зэдзэкIакIоу КъумпIыл Къадырбэч ишIэжь фэгъэхьыгъэ пчыхьэзэхахьэ республикэ Лъэпкъ тхылъеджапIэм чъэпыогъум и 15-м щыкIуагъ.\nАщ хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм культурэмкIэ иминистрэу Аулъэ Юрэ, тхакIохэм я Союз хэтхэр, гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ республикэ институтым иIофышIэхэр, усакIом иIахьылхэр, иныбджэгъухэр, студентхэр, журналистхэр.\nАдыгеим итхакIохэм я Союз итхьаматэу, Адыгэ, Къэбэртэе-Бэлъкъар, Къэрэщэе-Щэрджэс республикэхэм янароднэ тхакIоу МэщбэшIэ Исхьакъ Iофтхьабзэр къызэIуихыгъ ыкIи зэрищагъ.\n— Къадырбэч къыспэблагъэу, синыбджэгъоу щытыгъ, дэгъоу сшIэщтыгъ, — къыIуагъ ащ. —ЛэжьэкIо унагъо къихъухьэгъэ кIалэм къиныгъуабэ зэпичыгъ. Ежь адыгэ литературэм къызхэхьагъэр бэшIагъэп, ау а илъэс чыжьэхэр иусэхэм къащыриIотыкIыгъ. Апэу сызэджэгъэгъэ иусэу ным фэгъэхьыгъэм гукIэгъу фабэр къыхэщэу ытхыгъ. Джаущтэу гукIэгъу зыхэлъ усэкIэ ар адыгэ литературэм къыхэхьагъ ыкIи хэмыкIокIэжьын лъагъо къыхинагъ. Къадырбэч илъэс 56-рэ ыныбжьэу дунаим ехыжьыгъ. Илъэс 30-м ехъурэ лъэпкъ литературэм фэлэжьагъ. ЦIыф хьалэлыгъ, ышIагъэри, ытхыгъэри шIодэгъоу къыхигъэщыгъэхэп. Непэ ар къытхэмытыжьми, шIукIэ тыгу илъыщт.\nПчыхьэзэхахьэм хэлэжьагъ культурэмкIэ министрэу Аулъэ Юрэ. Адыгэ гупшысэр зыгъэлъапIэу, адыгэ литературэм лъэгъо нэф къыхэзыгъэнагъэу КъумпIыл Къадырбэч ишIэжь зэрагъэлъапIэрэр ащ хигъэунэфыкIыгъ.\nГуманитар ушэтынхэмкIэ институтым литературэмкIэ иотдел ипащэу ЩэшIэ Щамсэт игущыIэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, Къадырбэч усэкIо-лирикыгъ, адрэ тхакIохэм атекIэу щытыгъ. Мыхъыжъэу гущыIэм бэрэ дэлажьэщтыгъ, ытхыгъэхэр истол зэхэлъэу телъхэу, къытыригъэзэжьызэ яджэжьыщтыгъ ыкIи ащ ыIощтыгъ «Сэ сишыхьатыр — систол гъожьыжъ». Адыгабзэр ыгъэжъынчэу, тамэу ыIэтэу лъэпкъым фэлэжьагъ. ШэнышIоу, шъабэу гущыIэу, цIыф рэхьатэу щытыгъ, ынэгу зэхэгъэхьагъэу егъашIи плъэгъущтыгъэп.\nГущыIэ фабэхэр усакIом къыфэзыIуагъэхэм ащыщ иныбджэгъоу, УФ-м инароднэ сурэтышIэу Къат Теуцожь.\n— Усэр – кIочIэшху, — къыIуагъ ащ. – Къадырбэч иусэхэм зэкIэми сащыгъуаз, гущыIэм кIуачIэу иIэр ащ къащыриIотыкIыгъ. Теубытэгъэ-пытагъэ хэлъэу лъэпкъ литературэм щылэжьагъ. ТомитIу хъурэ итхылъхэр сурэтхэмкIэ фэзгъэкIэрэкIагъэх, бэрэ Iоф зэдэтшIагъ. ШIукIэ ар егъашIэм сыгу илъыщт.\nКъумпIыл Къадырбэч итворческэ ыкIи ищыIэныгъэ гъогу афэгъэхьыгъэ видеофильмэ кIэкIэу «Лъэгъо нэф» зыфиIоу тхылъеджапIэм иIофышIэхэм къагъэхьазырыгъэм пчыхьэзэхахьэм къеблэгъагъэхэр еплъынхэ амал яIагъ. УсэкIо-лирикым тхылъи 10-м нахьыбэ адыгабзэкIэ къыдигъэкIыгъ. Игупсэ Адыгеим ичIыопс идэхагъэ, къыпэблэгъэ цIыфхэм шIулъэгъоу афыриIэр, адыгэ шэн-хабзэхэр ахэм къащыриIотыкIыгъ.\nПчыхьэзэхахьэм икIэухым ныбжьыкIэхэр КъумпIыл Къадырбэч иусэхэм къяджагъэх.


Участковэ анахь дэгъур къыхахыщт — Адыгэ макъ\nУчастковэ анахь дэгъур къыхахыщт\nУФ-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ кIэщакIо зыфэхъугъэ Урысые зэнэкъокъоу «Народный участковый-2020» зыфиIорэм иапэрэ едзыгъо Адыгеим щылъагъэкIуатэ. Мыгъэ Iофтхьабзэр онлайн шIыкIэм тетэу макIо.\nАР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ исайт шъуихьанышъ, шъугу рихьырэ къулыкъушIэм шъумакъэ фэшъутын амал шъуиI. Iоныгъом и 20-м нэс ар кIощт.\nЦIыфхэм анахьэу зыдырагъэштэгъэ, амакъэ зыфатыгъэ къулыкъушIэхэр зэнэкъокъум иятIонэрэ уцугъо щызэIукIэщтых. Республикэ мэхьанэ зиIэ Iофтхьабзэр 2020-рэ илъэсым чъэпыогъум и 7-м щегъэжьагъэу и 16-м нэс рагъэкIокIыщт. Ащ текIоныгъэр къыщыдэзыхырэм, Адыгеир ящэнэрэ федеральнэ едзыгъом къыщигъэлъэгъощт.\nПолициемрэ обществэмрэ зэпхыныгъэу яIэр гъэпытэгъэным, цIыфхэм хэбзэухъумакIохэм цыхьэу афашIырэм хэгъэхъогъэным, мы къулыкъум имэхьанэ зыкъегъэIэтыгъэным илъэс пчъагъэ хъугъэу зэхащэрэ зэнэкъокъур фэIорышIэ.\nПредыдущая Псэолъэ 23-рэ ашIыщт\nСледущая Артем Гармаш ишIэжь агъэлъэпIагъ


КIэзыгъэ фэмыхъунэу… | Адыгэ Макъ\nЗэIухыгъэ акционер обществэу «Предгорье» зыфиIорэр Адыгеим имэз хъызмэт щылажьэхэрэм ащыщ. Ар Мыекъопэ районым ит поселкэу Первомайскэм илъэсищкIэ узэкIэIэбэжьмэ щигъэпсыгъ ыкIи непэ ипащ ПIатIыкъо Сэфэрбый.\nМэз Iофым къыгъэшIагъэм инахьыбэр езыпхыгъэхэм ар ащыщ, илъэс 40 хъугъэу щэлажьэ. 1978-рэ илъэсым псыкIэгъэхъонымкIэ инженерхэр зыщагъэхьазырхэрэ институтэу къалэу Новочеркасскэ дэтым мэз хъызмэтымкIэ ифакультет къызеухым, Первомайскэм имэз хъызмэтшIапIэ иIофшIэн щыригъэжьэгъагъ. Нэужым Мыекъопэ мэз комбинатым, Мыекъопэ районым имэз хъызмэт епхыгъэ хъызмэтшIапIэм япэщагъ. Мэзхэм афэгъэхьыгъэ законым зэхъокIыныгъэхэр фэхъухи, бэджэнд зэфыщытыкIэхэр къызежьэхэм, республикэм имэзхэр бэджэндэу зыIыгъхэм ащыщ хъугъэ ыкIи «Предгорьер» ыгъэпсыгъ.\nСэфэрбый къызэриIуагъэмкIэ, Адыгеим имэзхэр бэджэндэу зыIыгъхэр хъызмэтшIэпIи 5 мэхъух, пстэумкIи мэз гектар пчъагъэу тиIэм ипроцент 80-р аубыты. «Предгорьеу» Сэфэрбый зипащэм Первомайскэм имэз хъызмэт хахьэхэу хъызмэтшIэпIи 8 бэджэндэу ыIыгъ. Ар мэз гектар 60 мэхъу. Илъэсым кубометрэ мин 83-рэ рахыкIынэу Адыгеим мэзхэмкIэ и ГъэIорышIапIэ пшъэрылъ къафегъэуцу. Ащ пае пхъэм дэлэжьэрэ цех 28-рэ къяпхыгъэу, ахэм мэзыр агъэфедэ.\n— Бэджэнд зэфыщытыкIэм тетэу Iоф тшIэнэу зетэгъажьэм пшъэрылъ шъхьаIэу къытфагъэуцугъагъэр пхъэр зэрэхъураеу республикэм рятымыгъэщынэу ары, — къеIуатэ Сэфэрбый. — Сыда пIомэ пхъэ хъураем пае хэбзэIахьэу къэзыгъэзэжьырэмрэ пхъэ зэгохыгъэм къыкIакIорэмрэ зэфэдэп. ПхъэмкIэ сатыу зышIыхэрэм ар зэгохыкIыгъэу IуагъэкIынэу тшIын фэягъ, ау ар Iоф псынкIагъэп. Хъураеу ращыныр ежьхэмкIэ нахь IэшIэхыгъ ыкIи федагъ, къызэкIэкIонхэу фэягъэхэп, законыр аукъозэ, гъэбылъыгъэу ращыным ыуж итыгъэх.\n1990-рэ илъэсхэм мэз хъызмэтыр Iэпэдэлэл хъугъэу, закон е шэпхъэ гъэнэфагъэ щымыIэжьэу, шъхьадж зэрэфаеу зэригъэфедэщтыгъэм къыздихьыгъэ Iофыгъохэм зэу ар ащыщэу Сэфэрбый елъытэ. Илъэс заулэрэ ащ пэшIуекIуагъэх ыкIи пхъэ хъураер Адыгеим рамыщынэу агъэпсыгъ. Джащ фэдэу мэзыр зэрэшъхьарытIупщыгъэм къыхэкIыкIэ, IыгъэкIэу, шапхъэхэм адимыштэжьэу хъугъагъэ. Бэджэндэу аIыгъ гектар 60-м изэтегъэуцожьын илъэсрэ ныкъорэ пылъыгъэх.\nДжы пхъэр хъураеуи, зэгохыгъэуи республикэм рамыщынэу, ащ хэшIыкIыгъэ псэуалъэхэр Адыгеим къыщашIынхэм ыкIи продукцие хьазырыр IуагъэкIыным къыфэкIонхэу АР-м и ЛIышъхьэ пшъэрылъ къыгъэуцугъ. Ар гъэцэкIагъэ хъуным фэшI мэзлэжьынымкIэ кластер республикэм щызэхащэнэу АР-м мэзхэмкIэ и ГъэIорышIапIэрэ мэзлэжьхэм я Союзэу зэхащагъэмрэ ыуж ихьагъэх. Сэфэрбый ащ еплъыкIэу фыриIэмкIэ теупчIыгъ. Iоф псынкIэ ар зэрэмыхъущтыр ащ къыхигъэщыгъ. Республикэр цIыкIу, пхъэм хэшIыкIыгъэ псэуалъэу цIыфхэм ящыкIагъэр макIэ, нэмыкI чIыпIэхэм къаращыгъэу щыIуагъэкIырэр зэрэбэри къыдэплъытэн фае. Арэу щытми, зэшIопхын плъэкIыщтэу ежь Сэфэрбый елъытэ. Ащ ишыхьатых гухэлъ гъэнэфагъэу яIэхэр, ахэм япхырыщын ыуж зэрихьагъэхэр.\n— Джы мы тызщылэжьэрэ поселкэу Первомайскэм пхъэм шIомыкI зыщыхашIыкIырэ завод цIыкIу щыдгъэуцунэу мы уахътэм ыуж тит, — къыIуагъ Сэфэрбый. — Мы лъэхъаным хъызмэтшIапIэхэм ащыщхэм пхъэм шIомыкI хашIыкIы, ау хьакоу къызщашIыхэрэр жъых, кIочIэшхо яIэп. ХьакуитIоу тэ дгъэуцущтхэм экологиеми зэрар къыфахьыщтэп, цIыфэу Iутхэм япсауныгъи яягъэ рагъэкIыщтэп, пкIэгъуасэ къапымыкIэу Iоф ашIэ. Ащ имызакъоу, хьакухэм фэбапIэхэр апыпшIэнхэ плъэкIынэу щыт, зы хьакум гектар хъурэ фэбапIэ ыгъэплъынэу кIуачIэ иI, шIомыкI тонн мини 10-м нэс илъэсым къыкIоцI къышIын ылъэкIыщт.\nСэфэрбый къызэриIуагъэмкIэ, Урысыем и Къыблэ шъолъыри, Темыр Кавказми ащ фэдэу зы завод ныIэп мы уахътэм итыр. Ар Ингушетиер ары зыщагъэпсыгъэр. Ащ щыIагъэх, хьакухэр зыфэдэхэм, шIыкIэу агъэфедэхэрэм, нэмыкI къэбарэу апылъхэм защагъэгъозагъ. Джы хьакуитIоу агъэуцущтыр гъунэгъу Краснодар краим къыращыщтых. «Предгорьем» къепхыгъэ хъызмэтшIэпIэ цIыкIухэм зэкIэми мы заводым шIомыкI щашIын алъэкIыщт. IофшIэпIэ чIыпIэхэр бэу къызэратыщтхэри шIогъэ инэу мы Iофым хэлъхэм ащыщ. Сэфэрбый къызэриIуагъэмкIэ, хьаку пэпчъ нэбгырэ 15 — 20-мэ Iоф щашIэщт, гектаритIу зыубытырэ фэбапIэу рапхыщтхэми нэбгырабэ ащылэжьэщт.\nШIомыкIэу къашIырэр зыдащэщтыри хьазыр. ЗэрагъэунэфыгъэмкIэ, Урысыем ащ фэдизэу ар зищыкIэгъабэ ибгъотэщтэп, IэкIыб къэралхэр, анахьэу Европэр, ары къызщыкIэупчIэхэрэр. Ежьхэм Зэхэт Араб Эмиратымрэ Ливанрэ япредпринимательхэм зэдэгущыIэгъухэр адыряIагъэх, лъэныкъуитIур зэгурыIуагъ, хьакухэр агъэу-цухэмэ, зэзэгъыныгъэм зэдыкIэтхэщтых. ЧIыгоу хьакухэмрэ фэбапIэхэмрэ зытетыщтхэр къащэфыгъахэу мы уахътэм тхылъхэр агъэпсых.\nШIомыкIым имызакъоу, пхъэм хэшIыкIыгъэ нэмыкI продукции къыдагъэкIынми ыуж итых. Хьакухэр зыдагъэуцущтхэ чIыпIэм пэмычыжьэу пхъэ хъураер зэгозыхыщт станокыр щагъэуцугъэу Сэфэрбый къытигъэлъэгъугъ. Пхъэм хэшIыкIыгъэу унэгъо псэуалъэхэр къэзышIырэ цеххэм ыкIи фабрикэ зэфэшъхьафыбэхэм зэзэгъыныгъэхэр адыряIэх. Ахэм псэуалъэхэм ахалъхьащт пкъыгъохэр афашIынхэу станокхэр зыдэщытыщтхэр агъэхьазыры.\nГухэлъ благъэу яIэхэм тызащегъэгъуазэм ыуж кластерым къыфигъэзэжьыгъ. — Джащ фэдэ Iофхэр зэшIохыгъэнхэм пай мэзлэжьынымкIэ кластер республикэм щызэхэщэгъэн зыкIыфаер, — къыIуагъ Сэфэрбый. — АщкIэ зэкIэ мэзым иарендаторхэм къыздырагъэштэщт. ГущыIэм пае, джа итхъухьагъэхэр щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэнхэм миллион 50 нахь мымакIэу ищыкIагъ. Непэ къэтылэжьырэ закъомкIэ зэшIохыгъуае хъущт. Кластерым изэхэщэн шапхъэу къыщыдэлъытэгъэ пстэури икъоу гъэцэкIагъэ хъумэ, хъызмэтшIапIэу ащ хэхьагъэхэм къэралыгъом IэпыIэгъу къаритыщт. Ащ шIуагъэу къытыщтыр нафэ.\nЗАО-у «Предгорьем» епхыгъэ хъызмэтшIапIэхэм ащыщэу ООО-у «Сербус» зыфиIорэм тизэдэгущыIэгъу ужым Сэфэрбый тыригъэблэгъагъ. Непи ащ шIомыкI къыщашIы, ау пкIэгъуасэр бэу къызпыкIэу, кIочIэшхо зимыIэ хьакужъых агъэфедэхэрэр. Завод цIыкIур агъэуцумэ, шIомыкIыр къэзышIыщт хьакухэр мы хъызмэтшIапIэми ыгъэфедэщтых, къышIырэм хэхъощт. ХъызмэтшIапIэм ипащэу Артем Кукосян къызэриIуагъэмкIэ, шIомыкIым нэмыкIэуи пхъэ зэпыхыгъэ плIэмые цIыкIухэр къашIых. Ахэр пхъэм хэшIыкIыгъэ хьарыфхэр къыдэзыгъэкIыхэрэ цехэу Мыекъуапэ дэтым раты. ПстэумкIи Iоф щызышIэрэр нэбгырэ 14.\nКластерыр зэхэщагъэ хъоу, къэралыгъор къадеIэмэ, ягухэлъхэр пхыращышъущтых. Ащ ишIуагъэкIэ IофшIэпIэ чIыпIэхэр нахьыбэ хъущтых, хэбзэIахьэу республикэм ибюджет къыхалъхьэрэм хэхъощт, мэзым кIэзыгъэ фэмыхъунымкIи шIогъэшхо къытыщт.


Пшъэрылъхэр къыгъэнэфагъэх — Адыгэ макъ\nРедактор 22.07.2020 22.07.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат видеоконференцие шIыкIэм тетэу зэхищэгъэ планернэ зэхэсыгъом муниципалитетхэм япащэхэр хэлэжьагъэх.\nКъоджэ чIыпIэхэм хэхъоныгъэ ашIыным, лъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэн, социальнэ мэхьанэ зиIэ псэолъэ инхэр муниципалитетхэм ащыгъэпсыгъэнхэм, нэмыкI Iофыгъохэм атегущыIагъэх.\n— Лъэныкъо пстэумкIи IофшIэныр гъэлъэшыгъэным, мэхьанэшхо зиIэ проектхэр гъэцэкIэгъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ пшъэрылъхэм анахьэу тынаIэ атедгъэтын фае. Ащ «Единэ Россием» ипроектхэри хэхьэх. Муниципалитет пэпчъ бюджетнэ планированием, федеральнэ программэхэм ыкIи инвестициехэм амалэу къатыхэрэр, экономикэм хэхъоныгъэ ышIынымкIэ шIуагъэ къэзытыщт лъэныкъо пстэури къызфигъэфедэнхэм мэхьанэшхо иI, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nНепэрэ мафэхэм ехъулIэу Iофэу ашIэрэм изэфэхьысыжьхэм, анахьэу анаIэ зытырагъэтыхэрэм къатегущыIагъэх муниципальнэ образованиехэм япащэхэр. КъызэрэхагъэщыгъэмкIэ, лъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэнкIэ планэу щыIэм диштэу пшъэрылъхэр зэшIуахых, Iофыгъоу къэуцухэрэр псынкIэу дагъэзыжьых. Адыгеим IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерствэ ылъэныкъокIэ тын зэфэшъхьафхэр зытефэхэрэм яфэIо-фашIэхэр зэрифэшъуашэу афагъэцакIэх. ГущыIэм пае, илъэси 3 — 7 зыныбжь кIэлэцIыкIухэм афатIупщын фэе тынхэмкIэ мафэ къэс специалистхэр тхыгъэ 300 фэдизмэ ахэплъэх. Непэрэ мафэм ехъулIэу республикэм щыпсэурэ сабый 10157-мэ мыщ фэдэ тынхэр аIукIагъэх, ащ сомэ миллион 280-рэ пэIуагъэхьагъ.\nКъоджэ чIыпIэхэм хэхъоныгъэ ашIыным фытегъэпсыхьэгъэ программэм къыдыхэлъытагъэу гъогухэм ягъэцэкIэжьын ыкIи яшIын зэрэлъыкIуатэрэм иIофыгъуи зэхэсыгъом щытегущыIагъэх. РеспубликэмкIэ мыщ фэдэ псэолъи 8 щыI: Мыекъопэ, Шэуджэн, Тэхъутэмы-къое районхэм ыкIи Адыгэкъалэ зырыз, Кощхьэблэ районым гъогуи 4.\nМы IофшIэныр игъом ыкIи шэпхъэшIухэм адиштэу ухыжьыгъэн зэрэфаер Адыгеим и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ, ащкIэ пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр афишIыгъэх. Джащ фэдэу зянэ-зятэ зимыIэжьхэм ыкIи зышъхьащымытхэм псэупIэхэр ягъэгъотыгъэнхэм ипрограмми шIокI имыIэу гъэцэкIэгъэн зэрэфаер къаIуагъ. Мэхьанэшхо зиIэ Iофыгъохэм ащыщыгъ сабыибэ зэрыс унагъохэм къаратыгъэ чIыгу Iахьхэм ищыкIэгъэ инфраструктурэмкIэ зэтегъэпсыхьэгъэнхэр. ГущыIэм пае, джырэ уахътэм ар къуаджэу Пэнэжьыкъуае щагъэпсы.\nРеспубликэм ипащэ псэупIэхэм яшIын мэхьанэшхо зэриIэр къыхигъэщызэ, муниципалитет пэпчъ мыщ фэдэ площадкэу щагъэнафэрэм ищыкIэгъэ инфраструктурэр ещэлIэгъэн зэрэфаер хигъэунэфыкIыгъ. Тэхъутэмыкъое районымрэ Мыекъуапэрэ арых непэ псэупIэхэр нахьыбэу зыщашIыхэрэр. ПсэолъэшIынымкIэ адрэ районхэми зэфэдэ амалхэр аIэкIэлъынхэм мэхьанэшхо иIэу къыIуагъ.\nКоронавирусым пэшIуекIогъэным, санитарнэ шапхъэхэр агъэцэкIэнхэм (анахьэу хьэдагъэхэм ыкIи нысащэхэм ялъэхъан) яIофыгъохэм, джащ фэдэу Къурмэн мэфэкIым ихэгъэунэфыкIын ехъулIэу шIушIэ Iофтхьабзэхэр зэхэщэгъэнхэм, нэмыкIхэм зэхэсыгъом хэлэжьагъэхэр атегущыIагъэх.\nПредыдущая КъумпIыл Мурат: «Непэрэ шапхъэхэм адиштэрэ псэупIэхэр шIыгъэнхэмкIэ шъолъырым амалышIухэр IэкIэлъ мэхъу»\nСледущая Коронавирусыр яIэмэ ауплъэкIущт


РАССКАЗ ЗЫТХЫРЭМЭ ЯЖЭХ\nАдыгэ Республикэм иныбжьыкIэхэм IэпыIэгъу афэхъурэ фондэу «Гуфэсым» тхэкIо цIэрыIоу Кэстэнэ Дмитрий ыцIэкIэ зэнэкъокъоу зэхищагъэр зэрэкIорэм къытедгъэгущыIэнэу гущыIэгъу тыфэхъугъ тхакIоу, уасэ афэзышIырэ купым хэтэу Енэмыкъо Мэулид.\n- Рассказ тхыным пае Кэстэнэ Дмитрий фэгъэхьыгъэ зэнэкъокъур ныбжьыкIэмэ я Илъэс зэрэщызэхэшъущагъэм мэхьэнэ ин иI. Лъэпкъ шIэжьым, литературэм, пIуныгъэм татегущыIэ зыхъукIэ, ежъугъэжьэгъэ Iофыр зэрэлъыкIотэщтым тегупшысэ.\n- Зэнэкъокъур зэхэтщэным ыпэкIэ «Гуфэсым» ипащэхэр зэупчIыжьыгъэх. Кэстэнэ Дмитрий Бжъэдыгъухьаблэ къыщыхъугъ. Урым лъэкъуацIэр ехьыми, тилъэпкъэгъумэ адэпсэузэ адыгабзэр зэригъэшIэгъэ къодыеп - рылэжьэн, сэнэхьат фэхъун ылъэкIыгъ. Зэкъошныгъэм игъэпытэн тызэрэпылъыр щыIэныгъэм къыщыдгъэлъэгъоным, шIэжьэу тиIэм лъэхъаным диштэу зедгъэушъомбгъуным афэшI ащ фэдэ зэнэкъокъухэр ныбжьыкIэхэм ящыкIагъэх.\n- Рассказ тхыным пае зэнэкъокъур зэхэшъущэныр сыда къызыхэкIыгъэр?\n- Кэстэнэ Дмитрий Хэгъэгу зэошхом хэлэжьагъ. Кавказ шъолъырым щыригъажьи Берлин изэо гъогухэм анэсыгъ. Орденхэр, медальхэр къыфагъэшъошагъэх. Рассказхэр, повестхэр, романхэр ытхыгъэх. 1941-рэ илъэсым къыщыублагъэу УФ-м итхакIомэ я Союз хэтыгъ. Адыгэ тхылъ тедзапIэм итхьаматэу щытыгъ, депутатэу зэп зэрэхадзыгъэр. Бэ зылъэгъугъэ цIыфыр, щысэ зытырахырэ тхакIор ныбжьыкIэхэм нахьышIоу ядгъашIэ тшIоигъуагъ. Кэстэнэ Дмитрий «Псыхъохэр зэхэлъадэх», «ЛIы пхъаш», «Орэдым тамэ къыгокIэ», нэмыкIхэри ытхыгъэх, зэдзэкIын Iофыми пылъыгъ. НэмыкI тхакIоу тиIэхэр къэтыубыхэрэп Кэстэнэ Дмитрий тыкъызэрэщытхъурэм пае. ИшIушIагъэ къыхэтэгъэщы.\n- Кэстэнэ Дмитрий ныбжьыкIэхэм ашIогъэшIэгъонэу шъолъытэ.\n- Ары зэрэщытыр. НыбжьыкIэхэр литературэм нахьышIоу хэпщэнхэм пае щыIэныгъэм илъэныкъохэми афэбгъэсэнхэ фае. АдыгабзэкIэ дэгъоу тхэн, еджэн зылъэкIэу тиныбжьыкIэмэ ахэтыр макIэу тлъытэрэп. ЯшIэныгъэ хагъэхъоным фэшI IэпыIэгъу тафэхъу тшIоигъу.\n- Зэнэкъокъур зэрэкIорэм шъутегущыIэу къыхэкIыгъа?\n- Журналэу «Нэплъэгъум» икъыдэгъэкIын чанэу хэлажьэх Хъуажъ Нурыет, ЛIыпцIэкъо Ларисэ, Хъупсэрэкъо Саидэ, Цуамыкъо Марзыет, нэмыкIхэри тигъусэх. Зэхахьэу джырэблагъэ Адыгэ къэралыгъо университетым щытиIагъэм тхэным пыщэгъэ ныбжьыкIэхэр къыщыгущыIагъэх. Зэнэкъокъоу зэхэтщагъэм кIэщакIо фэхъугъэмэ ащыщ «Гуфэсым» ипащэу Едыдж Мэмэт. Рассказ птхыныр IэшIэхэп, ар ныбжьыкIэхэм зыдашIэжьы, яшIэныгъэ ауплъэкIу.\nЗэнэкъокъум хэта хэлажьэхэрэр?\n- Кэстэнэ Дмитрий фэгъэхьыгъэ зэнэкъокъум хэлэжьэщтхэр хэта къыхэзыхырэр?\n- ЗэхэщакIомэ мыщ фэдэ лъэныкъохэр къыдалъытэх. Ыныбжь илъэс 35-м блэмыкIыгъэу, зыкIи къытырамыдзэгъэ рассказхэр адыгабзэкIэ тхыгъэхэу зэнэкъокъум къырахьылIэнхэу ятэIо.\n- Рассказ тхьапша къырахьылIэщтыр, хэутыгъэу нэкIубгъо тхьапша къышъуатыщтыр?\n- Рассказыр нэкIубгъуи 3-м къыщымыкIэу, 15-м емыхъоу тхыгъэн фае. Зы нэбгырэм рассказитIу къытын ылъэкIыщт. Рассказхэр компьютеркIэ хэхыгъэхэу, экземпляритф хъухэу, зытхыгъэмэ ацIэхэр тедзагъэхэу, ятелефон, адресыр атетхагъэу щытын фае.\n- Мэулид, зэнэкъокъухэм ащытекIорэмэ шIухьафтынхэр афашIыхэу хабзэ. АщкIэ сыда къытэпIощтыр?\n- Апэрэ чIыпIэр къыдэзыхырэм сомэ мин 15, ятIонэрэм - мини 10, ящэнэрэм - мини\n- Зэнэкъокъур сыдигъуа заухыщтыр?\n- ПэшIорыгъэшъэу Iоныгъом и 30-м нэс зэнэкъокъур кIощтэу итхъухьагъ, ау нахьыбэ хэдгъэлэжьэным фэшI уахътэм хэдгъахъо тшIоигъу.\n- НэмыкI зэнэкъокъухэри зэхэшъущэщтха?\n- Къуекъо Налбый, Бэрэтэрэ Хьамидэ, Нэхэе Руслъан, нэмыкI тхакIохэм афэгъэхьыгъэ зэнэкъокъухэри ныбжьыкIэмэ ашIогъэшIэгъоныщтхэу тэлъытэ. Поэзием, прозэм апыщагъэхэм талъыплъэщт. Литературэм жанрэу иIэр макIэп, ныбжьыкIэмэ зызыщаушэтыщтыр нахьыбэ тшIынэу тыфай.\n- Рассказхэр тыда зэрахьылIэщтыр?\n- Бзэхэр зыщызэрагъэшIэрэ Гупчэу «Активыр» ары ныбжьыкIэмэ яIофшIагъэхэр зыщытыугъоирэр. Унэр урамэу Лениным ыцIэ зыхьырэм тет, 36-рэ.\n- Шъуигухэлъхэр къыжъудэхъунхэу шъуфэсэIо.\n- Сурэтым итыр: зэнэкъокъум изэхэщакIомэ ащыщэу Енэмыкъо Мэулид.


Аужырэ гъэхьазырынхэр макIох — Адыгэ макъ\nМы мазэм и 25-м къыщыублагъэу тхылъ тедзапIэм ахэр къыщыхаутых. Ащ ыуж хэдзынхэмкIэ комиссиехэм ахэр аIэкIагъэхьащтых мафэхэу хэдзынхэр зыщырагъэкIокIыщтхэм нэс аухъумэнхэу. ХэбзэухъумэкIо къулыкъухэм тхылъ тедзапIэхэр къагъэгъунэщтых бюллетеньхэр зыщашIыхэрэ лъэхъаным ыкIи ахэм яухъумэни джащ фэдэу зэшIуахыщт.\nУФ-м и Къэралыгъо Думэ, АР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм ыкIи муниципальнэ псэупIэхэм якъулыкъухэм ядепутатхэм яхэдзынхэр кIохэ зыхъукIэ анаIэ анахьэу зытырагъэтыщтыр щынэгъончъэным иIофыгъохэр ары. ЗэкIэмкIи Iоныгъом и 17-м къыщыублагъэу и 19-м нэс Адыгеим хэдзын кампание 20 щыкIощт. Мафэ къэс пчэдыжьым сыхьатыр 8-м къыщыублагъэу пчыхьэм 8-м нэс хэдзынхэр рекIокIыщтых. Амакъэ атынымкIэ фитыныгъэ зиIэ нэбгырэ 339779-мэ Адыгеим ар къызщызфагъэфедэн алъэкIыщт, мыхэм ащыщэу нэбгырэ мини 130-м нахьыбэр Мыекъуапэ щэпсэу.\nХэдзынхэм языфэгъэхьазырын ыкIи ярегъэкIокIын зэшIозыхыхэрэр АР-м хэдзынхэмкIэ и Гупчэ комиссий, хэдзынхэмкIэ чIыпIэ комиссии 9 ыкIи хэдзынхэмкIэ участковэ комиссие 266-рэ. Мыхэр яIофшIэн Iоныгъом и 3-м фежьэщтых.\nХэбзэукъоныгъэхэр щызэрамыхьанхэм пае Адыгеим Iофтхьэбзэ гъэнэфагъэхэр щызэшIуахых, IофшIэкIо куп зэхащагъ, къулыкъу зэфэшъхьафхэр зэдэлажьэх. Общественнэ рэхьатныгъэр къэухъумэгъэным пае Лъэпкъ гвардиемрэ полициемрэ яIофышIэхэм ямызакъоу, унэе ухъумэкIо организациехэмрэ ежь яшIоигъоныгъэкIэ Iоф зышIэхэрэ народнэ дружинэхэм ахэтхэмрэ къыхагъэлэжьэщтых.\nХэдзыпIэ комиссие 266-р зычIэтыщт унэхэмрэ ахэм къапэIулъ чIыпIэхэмрэ къулыкъу зэхэтхэм къаплъыхьащтых, щынэгъончъэу щытыщт чIыналъэр агъэнэфэщт, металлодетекторхэр агъэфедэщтых. Амакъэ зыщатыщт чIыпIи 139-мэ видеолъыплъэнымкIэ камерэхэр ащагъэфедэщтых, джыри 127-мэ видеор тезытхэрэ пкъыгъохэр ачIэтыщтых.\nПредыдущая Хэдзынхэм япэгъокIэу\nСледущая «Линие занкIэм» ыуж


AdygPlus - Circassian Blog: Адыгэ кIалэу Геленджик щаубытыгъэ нэбгри 4-м щыщэу нэбгри 3 къатIупщыжьыгъ\nАдыгэ кIалэу Геленджик щаубытыгъэ нэбгри 4-м щыщэу нэбгри 3 къатIупщыжьыгъ\nШышъхьэIум и 13-м, Адыгэ хэкум и хы Iушъо Iут къалэу Геленджик Адыгэ кIалэ нэбгри 4 полициехэм аубытхи хьапсым чIадзагъэх. Ащ шъхьэусыгъэу полициехэм фашIыгъэр, ахэр урамым Адыгэ джэгу шашIыгъи ары.\nА хъугъэ шIагъэм хэтыгъэгорэм къызэриIуагъэмкIэ, Адыгэ кIалэ ыкIи пшъашъэ нэбгрэ заулэ хъущтыгъэх. Ахэр зэхэтыхэу, къалэм щыщ цIыфхэри ядэжь Iутыхэу, тэкIу къэшъуагъэх. ЫтIанэ, уахътабэ темышIэу полициехэм къазакъхэр аригъусэхэу купэу къашъохэрэм къахахьэхи нэбгри 4 аубыти хьапсым ащагъэх.\nА мафэ дэдэм нэбгри 2 къатIпщыжьыгъ. Тыгъуасэ джыри зы къатIупщыжьыгъ. Зы хьапсым къыкIэнагъ. Ащ судым мэфитф чIэсынэу тырилъхьагъ.\nМы Iофым ехьылIагъэу Адыгэ активистхэр къэбырсыргъэх. Ахэмэ ащыщхэр тыгъуасэ Геленджик кIуагъэх хьапсым чIагъэтIысхьагъэхэм акъоуцоныхэу.\nАщ нэмыкIэу, Къэбэртае-Бэлкъар Республикэм илIыкIоу (депутатэу) Урысые Федерацием ипарламент хэтэу Шъхьэгъушъэ Аделбый джэпсалъэ фигъэхьыгъ Краснодар краим итхьэматэу Кадратаев Венаминэ, джэпсалъэм зэритымкIэ полициехэм мы Iофыр нахь дахэу зэхафын алъэкIыщтыгъ еIо. Джащ фэдэу Къэрэщай-Черкес Республикэм илIыкIоу (депутатэу) Урысые Федерацием ипарламент хэтэу Арашъыкъо Рауф мы хъугъэр игу зэрэримыхьэрэр соц-сетым къыщитхыгъ.\nАдыгэ активистэу Геленджик кIуагъэхэм къызэраIуагъэмкIэ тыгъуасэ Краснодар краим итхьэматэ игудзэ мы хъугъэ шIагъэм пае зэхысыгъо зэхищэгъагъ. Я 4-рэ кIалэу аубытыгъэр непэ, шышъхьэIум и 15-м къатIупщыжьыныр ит.\nАдыгэ активистхэр Геленджик кIуагъэх


Хэкум ис Адыгэ ныбжьыкIэхэр Шам (Сирием) щыпсэурэ Адыгэхэм афэгумыкIых » NatPress.NET - Национальное Агентство Новостей России\nNatPress.NET - Национальное Агентство Новостей России » В Мире » Диаспора » Хэкум ис Адыгэ ныбжьыкIэхэр Шам (Сирием) щыпсэурэ Адыгэхэм афэгумыкIых\n01:34 Суббота 0 3 736\nДиаспора 3 736 0\nХэкум ис Адыгэ ныбжьыкIэхэр Шам (Сирием) щыпсэурэ Адыгэхэм афэгумыкIых\nМэкъуогъум и 3-м Адыгэ Интернет Порталэу elot.ru иадминистрациерэ порталым ныбжьыкIэу хэлажьэхэмрэ Шам ис Адыгэхэм яхьылIагъэу джэпсалъэ къатыгъ. Ар зыфэгъэзагъэр Урысые Зэгохьаныгъэм ипрезидентэу Димитри Медведевыр, Дунае Адыгэ Хасэм итхьэматэу Аджахъо Къаншъаубый, Адыгэ ик1и Къэбэртэе-Бэлъкъар Республикэхэм япащэхэу Къанэкъо Арсенрэ Тхьэкущынэ Асланрэ, Темерзов Рэщыд ыкIи Адыгэ организациеу щыIэ пстэухэм.\nДжэпсалъэм къыщаIо ахэр Шам къыщыхъухэрэм лъэшэу зэрагъэгумэкIыхэрэр ыкIи ащ цIыфыбэ зэрэхэкIуадэрэр къыхагъэщы. Шам заор нахь лъэшы зэрэщыхъущтым ыкIи ащ Адыгэхэр зэрэхэкIодэн зэрилъэкIыщтым къыкIагъэтхъы.\nДжэпсалъэм икIэухым Адыгэхэр хэкум къащэжьынхэу пащэхэм зафагъазэ.\nМыекъуапэ щылажьэрэ Хэкум къэзгъэзэжьыхэрэм IэпыIэгъоу афэхъурэ организациеу «ДАР» зыфиIорэм итхьэматэу Сташъу Андар Натпрессым къызэрэриIуагъэмкIэ, мафэ къэс Шам ис Адыгэхэм телефонкIэ адэгущыIэ яIофхэр зытетыр зэригъэшIэным пае. «Сирием бырсырэу къыщыхъухэрэм непэ нэс джыри Адыгэ ахэкIодагъэп, ау мы Iофым уигъэгумэкIынэу щыт», - еIо СтIашъум.\nКъэIогъэн фае, Шам нэбгырэ мини I80-рэ фэдиз Адыгэу исэу къатхы, ахэр къоджэ 20 фэдизмэ ащэпсэух, къалэхэу Дамаск, Алепо, Хьумс Адыгэ мин пчъагъэхэр ащэпсэух, нэмык1 къалэу Сирием итхэм Адыгэ нэбгыри шъэ пчъагъэхэри адэсых.


Адыгэ Хэку Таймс: ТхьакIущынэ Аслъан дашIыгъэ зэдэгущыIэгъур\nТхьакIущынэ Аслъан дашIыгъэ зэдэгущыIэгъур\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъан дашIыгъэ шъхьэихыгъэ зэдэгущыIэгъур\n«КъэбарлъыгъэIэс амалхэм афэдэу социальнэ хъытыухэми непэ мэхьанэшхо яI. Нахь къызэрыкIоу, мыофициальнэу цIыфхэм мыщ уащыдэгущыIэн олъэкIы, сэ сшъхьэкIэ обществэм еплъыкIэу иIэхэр зэзгъэшIэнхэмкIэ, цIыфхэм нахь апэблагъэ сыхъунымкIэ ахэр амалышIоу щытых», - джарэущтэу елъытэ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъан.\nРеспубликэм ипащэ социальнэ статусышхо зэриIэм елъытыгъэу ищыIэныгъэ фэгъэхьыгъэ пстэури цIыфхэм ашIэмэ ашIоигъу. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ Iофэу ышIэрэм такъытегущыIэми, ышъхьэ Iофхэм талъыIэсынэу зэрэмыхъурэм епхыгъэу Фэйсбукым иIофышIэу Фоснес Мариет ТхьакIущынэ Аслъан дишIыгъэ шъхьэихыгъэ зэдэгущыIэгъум а лъэныкъом анахьэу ынаIэ щытыригъэтыгъ.\n- Аслъан Кытэ ыкъор, Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу ущытыныр насыпыгъа, хьауми ар ушэтыпIэу олъыта?\n- Ар ушэтыпIэшхоу сэлъытэ. Мафэ къэс шIэныгъи, кIуачIи зищыкIэгъэ Iоф огъэцакIэ, унашъоу пштэхэрэмкIэ зэрэреспубликэуи, нэбгырэ пэпчъи апашъхьэ пшъэдэкIыжьышхо щыохьы. Ренэу хъугъэ-шIагъэхэм япчэгу уитын, къэбар тэрэзхэр къыпIэкIэхьанхэ, зэхэпфынхэ, унашъохэр пштэнхэ ыкIи ахэм кIэухэу афэхъун ылъэкIыщтхэр къыдэплъытэнхэ фае. Ащ кIочIэшхуи, акъыли зэрэпэIухьэрэм имызакъоу, уигушъхьэлэжьыгъи фэогъэлажьэ. Ащ лъыпытэу унашъо пэпчъ шIуагъэ къытырэп. НахьыбэрэмкIэ мэзэ пчъагъэрэ, загъорэ илъэс пчъагъэрэ кIэуххэм уяжэн фаеу мэхъу. Обществэм хэтхэр зэкIэ унэшъо пстэуми агъэрэзэнхэ алъэкIыщтэп. Зы лъэныкъо горэмкIэ укъызэкIэкIожьын фаеу мэхъу ыужыкIэ лъэбэкъуитIу бдзыным пае. Ар ушэтыпIэу щыт, зиIоф хэшIыкIышхо фызиIэхэр, еплъыкIэхэмкIэ къыбдезыгъаштэхэрэр къыбготынхэ фае. КIэух пстэумкIи пшъэдэкIыжь зыхьырэр республикэм и ЛIышъхь ары. А IэнатIэр ушэтыпIэшхоу щыт, сыда пIомэ уахътэр зэрэбгъэкIощтми, пшIэщтыми уафитэп, пшъхьэ иIофхэми уапылъынэу хъурэп. Пстэури зыфэбгъэIорышIэрэр IофшIэныр ары.\n- ТапэкIэ щыIэгъэ е непэ къытхэт политикхэм ащыщ горэ IофшIэнымкIэ щысэтехыпIэу уиIа?\n- Сэ щысэтехыпIэу сиIэр Владимир Путиныр ары. Ар пэщэ дэгъоу сэлъытэ - акъылышIу, цIыфыгъэшхуи хэлъ. Апшъэрэ IэнатIэ зиIэхэм зэряпащэм дакIоу, шэн шIагъоу хэлъхэм яшIуагъэкIэ цIыф къызэрыкIохэми ар шIу къалъэгъу, къыдырагъаштэ. Iофхэр лъэшэу къызыщыхьылъэгъэ лъэхъаным ар пащэу загъэнафэм, пIэлъэ кIэкIым къыкIоцI нахьышIум ылъэныкъокIэ хэгъэгум зэхъокIыныгъэхэр фишIынхэ, ар нахь лъэш ышIын ылъэкIыгъ. Непэ зэкIэ дунаим къыщыхъухэрэм ар къагъэшъыпкъэжьы. КъохьэпIэ хэгъэгухэм IэнэтIэшхохэр ащызыIыгъхэр Урысые лъэшымрэ пэщэ лъэшымрэ ащыщтэхэ хъугъэ. Ау сэ сызэрегупшысэрэмкIэ, непэ зэрэхэгъэгоу ипащэ къоуцонышъ, хэти фэлъэкIыщтыр ышIэзэ, ащ лъэныкъоу пхырищырэм дыригъэштэн, хэгъэгур нахь лъэш хъуным фэлэжьэн фае. Уахътэр къэсымэ, тэ тимызакъоу, тикIэлэцIыкIухэми, типхъорэлъфхэми а Iофым шIуагъэу къытыгъэр нэрылъэгъу къафэхъущт.\nДмитрий Медведевми, Валентина Матвиенкэми лъытэныгъэшхо афэсэшIы. Ахэр политик Iушых, цIыф дэгъух.\nАдыгэхэм афэгъэхьыгъэмэ, сэ къахэзгъэщы сшIоигъуагъэр лIэшIэгъу плIанэ фэдизрэ КПСС-м ихэку комитет ипэщэгъэ, Адыгейми, ащ щылажьэхэрэми апае бэ зышIэгъэ Бэрзэдж Нухь ары.\n- УиIофшIэгъухэм лъытэныгъэ къызэрэпфашIырэр нэрылъэгъу. Пащэм шэнэу хэлъхэм ащыщэу ащ фэдэ лъытэныгъэр сыда къызыкIакIорэр?\n- Мыщ фэдэ упчIэр сиIофшIэгъухэм яптыгъагъэмэ нахьышIугъэкIэ сенэгуе. ЦIыфхэм фыщытыкIэу афысиIэм укъытегущыIэн хъумэ, ахэм тэрэзэу сафыщытыным сыдигъуи сыпылъ, Iоф зыдэсшIэрэ пстэуми шъхьэкIафэ афэсэшIы. ЦIыфым IэнатIэу ыIыгъым сэркIэ мэхьанэ иIэп. Сэ пстэуми зэфэдэу, зафэу сафыщыт, зыкIи зызгъэиныгъэп, ащ фэдэ шэн зыхэлъхэри сикIасэхэп. Ащ фэдэ шэн зыхэлъхэу зызышIошIыжьыхэрэм нахь IэнэтIэ цIыкIухэр зыIыгъхэр агъэпыутынхэр, IэнэтIэшхохэм аIутхэм яубзэнхэр якIас.\nРекторэу сыщытызэ, сищыIэныгъэ къыхэхъухьэгъэ хъугъэ-шIагъэ горэм игугъу къэсшIы сшIоигъуагъ. Урамым сытетэу синэIуасэ горэ къысэкIуалIи, зызэригъэцIыкIурэр къыхэщэу лъхъанчэу шъхьащэ къысфишIыгъ. «Сыда арэущтэу зызыкIэбгъэпсырэр? Хэта зызыфэбгъэцIыкIурэр? Тэ тызэныбджэгъуи», - сIуагъэ. «О уректор!» - джащ фэдэ джэуап ащ къытыжьыгъэр. Уахътэ тешIагъэу нэужым ар урамым зыщысэлъэгъум, салъэныкъокIэ къэплъэгъахэп, къызэтеуцуагъэп ыкIи сэлам къысихыгъэп. Ышъхьэ лъагэу Iэтыгъэу, гъэутэкурэпщыгъэу зблэкIыгъ. «Сыда ащ къехъулIагъэр? СыдкIэ ыгу хэзгъэкIыгъа?» сIуи, синэIуасэхэм сызяупчIым, ащ IэнатIэ горэ къызэрэратыгъэр къысаIуагъ.\n- УиныбжьыкIэгъум республикэм и ЛIышъхьэ ухъунэу къыуаIогъагъэмэ пшIошъ хъуныгъа?\n- СиныбжьыкIэгъум ащ фэдэ хэти къысиIон ылъэкIыщтыгъэп. ТхьамыкIэу тыпсэущтыгъ, ащ фэдэ гупшысэхэр тшъхьэ къихьэщтыгъэхэп. ШъыпкъэмкIэ, къысаIолIагъэу зыгорэ къыздэхъугъ. Къуаджэм дэс нахьыжъхэм зыIапэхэр кIыхьэхэр кIэлэегъаджэ хъунэу алъытэщтыгъ. А лъэхъаным кIэлэегъэджэ сэнэхьатым къоджэдэсхэм осэшхо фашIыщтыгъ. Сэ джащыгъум апшъэрэ еджапIэм сычIэхьанышъ, кIэлэегъэджэ сэнэхьатыр сIэ къизгъэхьанэу мурад зыфэсшIыжьыгъагъ. ШъыпкъэмкIэ, а сэнэхьатымкIэ бэрэ Iоф сшIэнэу хъугъэп - къулыкъу схьынэу дзэм сащагъ. Ащ ыуж гъэсэныгъэм епхыгъэ пэщэ IэнатIэхэм сащылъыкIотагъ: спортым ылъэныкъокIэ пэщэ IэнатIэхэр сIыгъыгъэх, профтехучилищым идиректорэу, ректорэу Iоф сшIагъэ.\n- Iахьылныгъэм сыдигъокIи Адыгеим мэхьанэшхо щыратыщтыгъэ. Зы лъэныкъомкIэ, Iахьылыбэ уиIэныр дэгъу. Адрэ лъэныкъомкIэ, зэдеIэжьныгъэ хабзэу адыгэхэмкIэ тхэлъыр уиIофшIэн пэрыохъу фэхъурэба?\n- ЗэIахьылхэм азыфагу зэфыщытыкIэ дахэхэр зэрилъхэм, зэрэзэфэгумэкIыжьыхэрэм зи мыхъун хэслъагъорэп. Кавказыр пштэмэ, зэкъозыгъэуцохэрэ пытапIэу, зэдэIэпыIэжьыныгъэмрэ зэфэгумэкIыныгъэмрэ ятамыгъэу лIакъор щыт. Сабый ибэхэр зыщаIыгъ унэм кIэлэцIыкIухэр е нэжъ-Iужъхэр интернатхэм мыщ щаратыхэрэп. IофшIэным фэгъэхьыгъэу угущыIэн хъумэ, зэрэсиIахьылым е зэрэсимыIахьылым елъытыгъэу зыкIи кадрэхэр къыхэсхэу къыхэкIыгъэп. Пстэуми анахьэу мэхьанэ зэстырэр цIыфыр IофшIэным зэрэфытегъэпсыхьагъэр ары. Ау зиIоф хэшIыкIышхо фызиIэ Iахьылым удеIэными емыкIу хэмылъэу сэлъытэ.\n- Лъэпкъ зэхашIэм зыкъегъэIэтыгъэн зэрэфаем непэ бэрэ тегущыIэхэу зэхэтэхы. О уишIошIыкIэ, сыда адыгагъэм къикIырэр?\n- УиупчIэ джэуап къестыжьызэ, къэсIон слъэкIыщт «Уадыгэба, уцIыфба?» заIокIэ, мытэрэзэу зэрэзекIуагъэмкIэ зэрагъэукIытэжьырэр. Адыгэр адыгэ хабзэхэм атетэу зекIон, цIыфыгъэ хэлъын фае. Армырмэ, ар адыгэжьэп ыкIи цIыфыжьэп. Адыгагъэр лIэшIэгъу пчъагъэхэм къакIоцI апсыхьэгъэ адыгэ хабзэм изы Iахьэу щыт. Ащ къыдилъытэрэ шэн-хэбзэ шъхьаIэхэм - лIыгъэ, гукIэгъу, нэхъой пхэлъынхэм, чыжьэу уплъэным, нахьыжъхэм, ны-тыхэм шъхьэкIафэ афэпшIыным сыдигъуи осэшхо афашIыщтыгъэ. Зэмаными хабзэхэми зэхъокIыныгъэу афэхъурэм емылъытыгъэу адыгэхэм фэсакъыхэзэ ар къагъэгъунэн фае. ЩыIэныгъэм илъэныкъо пстэуми узэращызекIощтыр адыгэ хабзэм щыгъэнэфагъ. Джы къызнэсыгъэми нахьыжъхэм шъхьэкIафэ зэрафашIырэм ишыхьатэу ягущыIэ зэпаутырэп, афэтэджыхэзэ ахэм шIуфэс арахы.\nДжыдэдэм тиныбжьыкIэхэм ащыщхэр адыгэхэм ахэмылъ хабзэхэм атехьэхэ ашIоигъо фэдэу сыхаплъэ. Сыда арэущтэу узкIызекIон фаер лIэшIэгъу пчъагъэхэм къакIоцI ежь цIыфхэм къыхахыгъэ, зыпкъыращэгъэ хэбзэшIухэр тиIэхэзэ?!\n- Тихабзэхэр зепхьанкIэ къинба? Ахэр нахь къызэрыкIо шIыгъэн фаемэ шIэ?\n- КъызэрэсIогъахэу, лIэшIэгъу пчъагъэкIэ а хабзэхэр агъэфедагъэх ыкIи зыкъагъэшъыпкъэжьыгъ. Ахэм уахэIэзыхьажьын фаеу слъытэрэп. Дунаим зызэрихъожьырэр нэмыкI Iоф. Тэ джыдэдэм шым тешэсыжьырэп ыкIи ащ къызэрепсыхыхэрэ шIыкIэр щыIэныгъэм щыдгъэфедэжьынэу ищыкIагъэп. ТикIэлэцIыкIухэр апIунхэу пIурэу яттыжьыхэрэп. Ау унаIэ зытеозгъадзэмэ сшIоигъор адыгэ хабзэм къыдилъытэрэ шапхъэхэм янахьыбэр тыди щыбгъэфедэным зэрэтегъэпсыхьагъэхэр ары. ГущыIэм пае, нахьыжъхэм, бзылъфыгъэм узэрафыщытын, унэгъо кIоцIым узэрэщызэфыщытын фаер: ны-тыхэр ясабый щытхъухэ зэрэмыхъущтыр, лъфыгъэхэм зыныбжь хэкIотэгъэ ны-тыхэм анаIэ атырагъэтыжьыныр, ахэр зыкIи гум рамынэжьынхэр ащ къыщыдэлъытагъэх.\n- Гурыт, апшъэрэ еджапIэхэм къащыбдеджагъэхэм, укъызщыхъугъэ къуаджэм дэсхэм зэпхыныгъэ адыуиIа?\n- Зы класс зэдисыгъэхэр зэрэзэIукIэхэрэр, къэбархэр къызэрэзэфаIуатэрэр лъэшэу дэгъу. ШъыпкъэмкIэ, сэ ащкIэ синасып къыхьыгъэп - гурыт еджапIэми, институтми къыщыздеджагъэхэм зэрэугъоинхэр якIасэп. Сэ ахэр зэIузгъэкIэнхэу заулэрэ сыпыхьэгъагъ. Зэгорэми сиапэрэ кIэлэегъаджэу Нуриет Юсыф ыпхъумрэ къыздеджагъэхэмрэ Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым щезгъэблэгъэгъагъэх. Джащыгъум бэ къызэфэтIотэгъагъ, бэмэ талъыIэсыгъагъ, ау ащ ыуж зэгъо дэдэрэ тызэрэзэIукIагъэр. Чылэм сызыкIокIэ, къоджэдэсхэм саIокIэ, садэгущыIэ, адыгэ хабзэм тетэу хъяр зиIэхэм е къин къызыфыкъокIыгъэхэм ящагу сыдэхьэ.\n- НыбжьыкIэхэм сыдигъокIи щысэтехыпIэ горэхэр яIэх. УиныбжьыкIэгъум хэт фэдэ ухъумэ пшIоигъуагъа, хэта угу анахьэу зыфакIощтыгъэр?\n- СикIэлэцIыкIугъом разведчикхэм афэгъэхьыгъэ тхылъхэм сяджэныр лъэшэу сикIэсагъ. Николай Кузнецовыр ары анахьэу сыгу зыфэщэгъагъэр. Бандеровцэхэм ар зэраукIыгъэр сэркIэ тхьамыкIэгъошхо хъугъагъэ!\n- ЦIыфым шэнышIоу хэлъхэм ащыщэу анахьэу бгъэлъапIэхэрэр сыд фэдэха?\n- ЦIыфыгъэ пхэлъыныр, цыхьэшIэгъоу ущытыныр ыкIи угу къэбзэныр ары.\n- ЦIыфэу укъэзыуцухьэхэрэм ныбджэгъу шъыпкъэкIэ плъытэмэ хъун ахэта е ныбджэгъуныгъэ адыуиIэнымкIэ IофшIэным уахътэ къыпфигъанэрэба?\n- Сэ нэIосабэ сиI, ау ныбджэгъухэр зырызых. О тэрэзэу гу лъыптагъ - ныбджэгъуныгъэ адысиIэнэу, садэгущыIэнэу IофшIэным уахътэ къысфигъанэрэп. Арэу щыт нахь мышIэми, къысфэшъыпкъэхэр зэрэщыIэхэр сэшIэ.\n- Унэгъо кIоцIым зыгорэ щыошIа?\n- Унэгъо кIоцIым пстэури щысшIэным сыфытегъэпсыхьагъэми, зыкъыстырагъакIэрэп.\n- Сыд фэдэ тхылъа узаджэхэрэр?\n- Тхылъ зэфэшъхьафмэ сяджэ. Тарихъым, политикэм япхыгъэ тхылъхэр сикIасэх. Бестселлер горэ, гущыIэм пае, Дэн Браун ытхыгъэр сIыгъэу загъорэ зысэгъэпсэфы.\n- IофшIэгъу ужым сыдэущтэу зыбгъэпсэфыра? Тхылъеджэныр анахь тхъагъоу олъыта?\n- Ары, зыгъэпсэфыгъо анахь дэгъукIэ слъытэрэр тхылъ дэгъу седжэу зы мафэ рэхьатэу унэм сисыныр ары. Загъорэ рулым сыIотIысхьэшъ, къалэр къэсэчъыхьэ, псэуалъэу ашIыхэрэм сяплъы.\n- ЦIыфым ыпкъышъол псыхьэгъэным, псэукIэ тэрэз иIэным мэхьанэшхо раты. О сыд фэдэ еплъыкIа ащ фыуиIэр?\n- Сэ тутыни, аркъи сяшъорэп. Сыдигъуи спортым сыпылъыгъ, волейбол, теннис сешIэщтыгъ. СипсауныгъэкIи, ситеплъэкIи зыпкъ ситыным джыдэдэми сынаIэ тесэгъэты.\n- Ты пхъашэу ущыта?\n- Пхъашэу сыщытэу сфэIощтэп, ау ыкIи сышъабэп. ЗыкIи сIэ тесщаеу къыхэкIыгъэп, жабзэкIэ кIалэм сыгурыIоным сыпылъ ыкIи ар къыздэхъу.\n- Пкъо е уипхъорэлъфхэм политикэм хэхьанэу аIомэ афэбдэщта?\n- Пэрыохъу сафэхъущтэп. Хэти зэрэфаеу ищыIэныгъэ егъэпсы.\n- Яхэгъэгу шIу алъэгъоу аIозэ, нэмыкI хэгъэгухэмрэ лъэпкъхэмрэ непэ зэрагъэпыутырэр тэрэзэп. Патриотизмэ шъыпкъэкIэ сыда о плъытэрэр?\n- УпчIэ гъэшIэгъон къэптыгъэр. Патриотизмэ шъыпкъэмрэ нэпцIымрэ бэрэ зэхагъэкIуакIэх, анахьэу ныбжьыкIэхэм. Ахэр зэрэзэтекIырэ лъэныкъохэри щыIэх. ЦIыф зафэр сыдигъуи ыгукIэ рэхьат. Жъалымыгъэ зезыхьэрэ, щэIагъэ зыхэмылъ, куоныр зикIэсэ цIыфым узырихьылIэкIэ, ар патриот шъыпкъэу зэрэщымытым уицыхьэ тегъэлъ. Патриот нэпцIыр ежь къызыхэкIыгъэ лъэпкъым рэкъэи, ау нэмыкI цIыфхэм ялъэпкъ зэхашIэ зыкъызэриIэтырэр ыгукIэ фаштэрэп. Ащ фэдэ екIолIакIэм джэгъогъуныгъэм нэмыкI уфищэщтэп.\nАдыгэхэм уакъытегущыIэн хъумэ, щэIагъэ уиIэныр, шъырытэу ущытыныр сыдигъуи адыгагъэм изы Iахьэу зэрэщытыгъэр къыхэгъэщыгъэн фае. Сэ сишIошIыкIэ, адыгагъэм къыделъытэ зы лъэпкъым адрэ лъэпкъыр ылъытэныр, ахэм зэфагъэкIотэжьышъуныр. Ау, гухэкI нахь мышIэми, тиджырэ обществэ ащ фэныкъу. Адыгэм, ежь илъэпкъ щытхъузэ, нэмыкI лъэпкъыр ыушъхьакIущтэп, пыут ышIыщтэп. Лъэпкъэу къызыхэкIыгъэр ащ ыгъэбыракъыщтэп, сыд фэдэрэ лъэпкъ къыхэкIыгъэхэми ежь илъэпкъ ынапэ тыримыхэу, зыпкъ итэу, адыгагъэм къызэрэдилъытэрэм тетэу адэзекIощт.\n- Тиджырэ обществэ цIыфыгъэ шапхъэу хэлъхэм къазэракIичырэр Iофыгъошхоу щыт. НахьышIум ылъэныкъокIэ ащ зэхъокIыныгъэ фэшIыгъэным пае сыд фэдэ амала республикэм щызехьэгъэн фаеу плъытэрэр?\n- Обществэм цIыфыгъэ шапхъэу хэлъхэр къызэтегъэнэжьыгъэнхэмкIэ къэралыгъом Iофэу зэшIуихыхэрэм уакъытегущыIэным охътабэ ыхьыщт. Тэ лъэныкъо зэфэшъхьафхэм, лъэгэпIэ зэфэшъхьафхэм амалхэр ащызетэхьэх. АпэрэмкIэ, цIыфым ипIун къызыщежьэрэм - унагъом IэпыIэгъу етыгъэным тыпылъ. ЯтIонэрэмкIэ, гъэсэныгъэм ихэхъоныгъэ иIофыгъохэм лъэшэу тынаIэ атетэгъэты, сыда пIомэ пIуныгъэмкIэ ащ мэхьанэу иIэм уасэ фэшIыгъуай. ЯщэнэрэмкIэ, культурэми мэхьанэшхо етэты. ЦIыфлъэпкъым игушъхьэ гъомылэ культурэм иучреждение зэфэшъхьафхэм - дунэе художественнэ тхыгъэхэм атехыгъэ спектаклэхэр зыщагъэуцурэ театрэхэм, сурэтышI цIэрыIохэм якъэгъэлъэгъонхэм ыкIи нэмыкIхэм нахь бай ащэхъу. Адыгеим ис цIыф лъэпкъ пэпчъ шIоу хэлъым зэрэхэхъощтым тэ зэрэтфэлъэкIэу тыпылъ.\nНаркоманием ебэныжьыгъэными лъэшэу тынаIэ тетэгъэты. НыбжьыкIэхэм ягъэпсэфыгъо уахътэ гъэшIэгъонэу агъэкIоным, спортым ахэр пыщэгъэнхэм, псэукIэ тэрэз яIэным тапылъ. Ащ пае стадионхэр, велотрекхэр, бассейнхэр тэгъэпсых.\nIофыгъо гъэнэфагъэу зэшIотхыхэрэм бэрэ уакъытегущыIэн, цIыфыгъэу ахэлъыр къызэреIыхырэм ыкIи ащ идэгъэзыжьынкIэ тшIэхэрэм ягугъуи пшIын плъэкIыщт. Сыд фэдэрэ лъэныкъо пштагъэми, экономикэм къыщегъэжьагъэу культурэм нэсэу, зэкIэ тшIэрэр зытегъэпсыхьагъэр социальнэ щыIэкIэ-псэукIэ дэгъу цIыфхэм ягъэгъотыгъэныр, обществэм цIыфыгъэу хэлъыр къызэтегъэнэжьыгъэныр ары.\n- Фэйсбукым къэбарыбэ къиогъахьэ, ахэм яшIуагъэкIэ правительствэми, нэмыкI лъэныкъохэми къащыхъухэрэм нэIуасэ тафэхъу. УиеплъыкIэхэм къадезыгъаштэхэрэм яшIошIхэр зэбгъэшIэныри гъэшIэгъон.\nАдэ о зэпхыныгъэ зыдыуиIэхэм къыхаутыхэрэм уакъытегущыIэу мэхъуа?\n- Уахътэ сиIэ зыхъукIэ, загъорэ сакъытегущыIэ. Сэ дэхэкIаеу компьютерым сыхэзагъэщтыгъ. Ау технологиехэр зы чIыпIэ итыхэпышъ, ахэм тырягъусэу тэри зыхэдгъэхъон фаеу мэхъу. КъэбарлъыгъэIэс амалхэм афэдэу, социальнэ хъытыухэми непэ мэхьанэшхо яI. Къэралыгъо хабзэм икъулыкъухэм яофициальнэ сайт къимыхьэхэрэм е нахь гужъуагъэу къихьащтхэм мыщ ущяджэн олъэкIы. Нахь къызэрыкIоу, мыофициальнэу цIыфхэм мыщ уащыдэгущыIэн олъэкIы, сэ сшъхьэкIэ обществэм еплъыкIэу иIэхэр зэзгъэшIэнхэмкIэ, цIыфхэм нахь апэблагъэ сыхъунымкIэ ахэр амалышIоу щытых.\n- Узышъхьасыжьы зэрэмыхъущтым, къыбготхэм уафэсакъын зэрэфаем афэгъэхьыгъэ гупшысэхэр бэрэ зэдэгущыIэгъум къыщипIотыкIыгъэх. О тхьэшIошъхъуныгъэ уиIа?\n- Къэралыгъо политикэм диштэу атеизмэм зырыгъозэгъэхэ лъэхъаным сикIэлэцIыкIугъуи, синыбжьыкIэгъуи атефагъ. Ау къуаджэхэм адэсхэм, сэ сиунагъуи ахэм зэу ащыщ, Тхьэр зэрэщыIэр сыдигъуи ашIошъ хъущтыгъэ. Сянэжъ чэщрэ ренэу Тхьэ елъэIущтыгъ. Ар сицIыкIугъо сэри зыпкъырысщагъ, ащ елъытыгъэу диным иIофыгъохэми фыщытыкIэ гъэнэфагъэ афысиIэ хъугъэ.\n- Дэхагъэм дунаир къызэтыригъэнэжьынэу классикым зэриIогъагъэм деогъашта?\n- Ары, Достоевскэм «Дэхагъэм дунаир къызэтыригъэнэжьыщт» зэриIуагъэр тэрэзэу сэлъытэ. Ары ыкIи тызкIэпсэурэри, тызфэлажьэрэри, гъэпсын IофшIэнхэм тызкIапылъыри.\nИнтернет-журналэу «Къыблэ шъолъырыр».


КъызэIуахыным фэхьазыр — Адыгэ макъ\nРедактор 11.06.2020 11.06.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат мыл Ордэунэу «Ошъутен» зыфиIорэм тыгъуасэ щыIагъ ыкIи мыр къызэIуахыным зэрэфэхьазырым зыщигъэгъозагъ.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, федеральнэ программэу «Спортыр — щыIэныгъэм ишапхъ» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу объектыр агъэпсыгъ, зэкIэмкIи ащ сомэ миллион 262-м ехъу пэIуагъэхьагъ. Аужырэ шапхъэхэм адиштэу зэтырагъэпсыхьэгъэ объектым чIыпIэ 360-рэ къыдыхэлъытагъ, спортсменхэм, мыщ къекIолIэрэ цIыфхэм загъэсэнымкIэ амалышIухэр щыIэх.\nАР-м физическэ культурэмкIэ ыкIи спортымкIэ и Комитет итхьаматэу Дэгужъые Мурат къызэриIуагъэмкIэ, хоккеир зикIасэхэу республикэм щыпсэухэрэм илъэс заулэкIэ узэкIэIэбэжьымэ Федерацие зэхащагъ, ащ нэбгырэ 25-рэ хэхьагъ.\nМы мафэм спорткомплексым иаренэ къытехьагъэх ыкIи яIэпэIэсэныгъэ къагъэлъэгъуагъ Адыгеим хоккеимкIэ и Федерацие ипащэу КIыкI Ахьмэдрэ спортсмен ныбжьыкIэу Шъхьэлэхъо Тимуррэ.\nАР-м и ЛIышъхьэ ахэм гущыIэгъу афэхъугъ, Адыгеим щыщ спортсмен ныбжьыкIэу къалэу Воскресенскэ иклубэу «Химик» зыфиIорэм щешIэрэм игъэхъагъэхэм защигъэгъозагъ.\n— Мы аренэм ныбжьыкIэхэр къызэрищэлIэнхэу, ащ иамалкIэ япсауныгъэ агъэпытэным анаIэ тырагъэтынэу тыщэгугъы. Мы аужырэ илъэсхэм шъолъырым испорт инфраструктурэ зэхъокIыныгъэшIухэр фэхъугъэх. Джы проектэу «Спортыр — щыIэныгъэм ишапхъ» зыфиIорэм ишIуагъэкIэ хоккеим ыкIи фигурнэ катанием Адыгеим защаушъомбгъущт, ама-лышIухэр аIэкIэлъхэ хъущт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nПредыдущая ГъэсэныгъэмкIэ пшъэрылъыкIэхэр\nСледущая IофшIэнхэр зэрэлъыкIуатэхэрэр зэригъэлъэгъугъ


ЗэхъокIыныгъэхэр — Адыгэ макъ\nНы мылъкум фэгъэхьыгъэ программэм гъэтэрэзыжьынхэр фэшIыгъэнхэм УФ-м и Президентэу Владимир Путиныр кIэщакIо фэхъугъ ыкIи ащ фэгъэхьыгъэ федеральнэ хэбзэгъэуцугъэм джырэблагъэ кIэтхагъ.\nАхэм унагъом ахъщэ IэпыIэгъоу къэралыгъом къыритырэр нахьыбэ шIыгъэнэу, ны мылъкур зыпэIуагъэхьащтхэми ахэгъэхъогъэнэу, тхылъхэм ягъэпсын нахь къызэрыкIоу шIыгъэнэу, программэм ипIалъэ лъыгъэкIотэгъэнэу къащыдэлъытагъ.\nАпэрэ сабыим пае\nКIэу къыхэхьагъэхэм анахь шъхьаIэр ны мылъкум къыщыдэлъытэгъэ ахъщэр апэрэ сабыим пае унагъом къыратынэу зэрэхъугъэр ары. 2020-рэ илъэсэу тызхэхьагъэм ищылэ мазэ и 1-м къыщыублагъэу унагъоу апэрэ сабыир къызэрыхъухьагъэм е ыпIунэу къаIызыхыгъэм сомэ 466617-рэ къыратыщт.\n2020-рэ илъэсым ятIонэрэ е ащ къыкIэлъыкIорэ сабыир къызэрыхъухьагъэхэм е апIунэу къаIызыхыгъэхэм нахьыпэкIэ къаратыгъэм джыри сомэ 150000-рэ къыфыхагъэхъощт. ПстэумкIи ны мылъкум къыщыдэлъытагъэу къаратыщтыр сомэ 616617-рэ.\nДжы нахь гъэхьазырыгъошIу\n2021-рэ илъэсым къыщыублагъэу ны мылъкум исертификат игъэпсыни, игъэфедэни нахь IэшIэх хъущтых. Сертификатым игъэпсын IофшIэгъу мэфитф, ар зыпэIуагъэхьащтым фэгъэхьыгъэ лъэIу тхылъым зэрэхэплъэщтхэм мэфипшI нахьыбэ атырамыгъэкIодэнэу шэпхъакIэхэм къащыдэлъытагъ. ЗыгорэкIэ нэмыкI ведомствэ горэм зыфагъэзэн фаеу хъугъэми, мэфэ 15 — 20 ныIэп зэрэпылъынхэ фаер.\nШапхъэу щыIагъэхэм мы илъэсыр екIыфэкIэ джыри кIуачIэ яIэщт. Ны мылъкум исертификат игъэпсын пIалъэу пылъыр мэфэ 15, лъэIу тхылъым зэрэхэплъэщтхэм — зы маз. ПенсиехэмкIэ фондым ичIыпIэ къулыкъухэр охътэ нахь кIэкIым ахэр зэшIуахынхэм пылъых.\nПенсиехэмкIэ фондым уемыкIуалIэу\nМэлылъфэгъу мазэм ыгузэгу къыщыублагъэу джыри зы шэпхъакIэ кIуачIэ иIэ хъущт. Унагъом сабый къихъухьагъэмэ, ны мылъкум исертификат пае ныр е тыр ПенсиехэмкIэ фондым екIолIэн ищыкIэгъэжьыщтэп. ЗАГС-м сабыир къызэрэхъугъэмкIэ фондым макъэ ригъэIущт ыкIи ащ иIофышIэхэм тхылъхэр агъэпсыщтых. Ащ лъыпытэуи ахъщэм игъэфедэни унагъор ыуж ихьан ылъэкIыщт.\nСертификатыр гъэпсыгъэ зэрэхъугъэр ПенсиехэмкIэ фондым иинформационнэ системэ рагъэхьащт, интернет нэкIубгъом ным «унэе кабинетэу» щигъэпсыгъэми агъэхьыщт.\nКIэлэцIыкIур ыпIунэу къаIызыхыгъэ унагъом сертификатыр ыгъэпсыным пае, нахьыпэрэм фэдэу, лъэIу тхылъ ытын фае. Сыда пIомэ сабыир зэраштагъэмкIэ макъэ зыгъэIун зылъэкIыщтыр ны-тыхэр ары ныIэп.\nИпотекэм итыжьыни нахь IэшIэх хъугъэ\nНы мылъкум къыщыдэлъытэгъэ ахъщэр нахьыбэхэм псэукIэ амалхэр нахьышIу шIыгъэныр ары зыпэIуагъахьэрэр. Банкым чIыфэ къыIахи псэупIэ ащэфыгъэмэ, ащ агъэкIожьы е ипотекэр агъэпсынэу ыуж ихьагъэмэ, ежьхэм яIахьэу а ахъщэр халъхьэ. Джы ащ игъэпсыни нахь IэшIэх хъугъэ.\nНахьыпэкIэ ны мылъкум къыщыдэлъытэгъэ ахъщэр ипотекэм пэIубгъэхьажьынэу уфаемэ е о уиIахьэу хаплъхьэ пшIоигъомэ, ащ пае лъэIу тхылъыр ПенсиехэмкIэ фондми, банкми яптынхэ фаеу щытыгъ. ШэпхъакIэхэм къызэращыдэлъытагъэмкIэ, унагъор банкым екIуалIэмэ зэкIэри фагъэпсыщт.\nУФ-м ПенсиехэмкIэ ифондрэ банкхэмрэ зэзэгъыныгъэу зэдашIыхэрэм ялъытыгъэу мы фэIо-фашIэм тапэкIи зырагъэушъомбгъущт.\nДачэм унэ щыпшIыщтмэ\nДачэм унэ щишIымэ зышIоигъохэм ащ ны мылъкур пэIуагъэхьанэуи гъэтэрэзыжьынхэм къащыдэлъытагъ. Ащ чIыгур унагъом зэриунаер ыкIи псэолъэшIын Iофхэр щызэшIуихынхэу фитыныгъэ зэриIэр къэзыушыхьатырэ тхылъхэр ары ищыкIагъэхэр.\n2026-рэ илъэсым нэс\nА зэпстэумэ анэмыкIэу ны мылъкум фэгъэхьыгъэ программэм 2026-рэ илъэсым итыгъэгъазэ и 31-м нэс кIуачIэ иIэнэу ашIыгъ. Ащ нэс сабый къызыфэхъугъэхэм е апIунэу къаIызыхыгъэхэм зэкIэми а къэралыгъо IэпыIэгъур къаратыщт.\nПредыдущая Лэгъо-Накъ – Гъозэрыплъ\nСледущая НыбжьыкIэхэзэ щыгъозэнхэу


Адыгэхэмрэ футболымрэ… » JINEPS GAZETESİ\nШъыпкъэу къэп1ощтмэ, сэ футболым сылъэплъэ п1онэу щытэп. Ау анахь зэнэкъокъу шъхьа1эу Дунаим щалъытэрэ Чемпионатыр узщыпсэурэ къэралыгъом зыщызэхащэк1э, ащ икъэбар тыди щызэхэохы, 1офш1ап1эми еш1эгъухэм ащытегущы1эх, унэми спорт каналыр щыхэгъэнагъэ зэпыт. Теле-радио-гъэзет къэтынхэм футбол къэбархэр ащышъхьа1эх. Джы ахэмэ интернетри къахэхъуагъ. Арышъ, сыфаеми сыфэмыеми мундиалым сыхэщагъэ хъугъэ. Ык1и сэ сшъхьэк1э, сызщыщ лъэпкъым паек1э сызгъэгушхуагъэ лъэныкъохэр мы зэнэкъокъу иным хэслъэгъуагъэх.\nАпэрэмк1э ти Адыгэ быракъ стадион пчъагъэхэм ащыбыбэтагъ. Сурэт зэмл1эужыгъоу интернетым къырагъахьэхэрэр ащ ишыхьат. Тилъэпкъ тамыгъэ, Адыгэ республикэм икъэралыгъо быракъ футболым еплъыхэрэм бэу а1ыгъ. Анахьэу адыгэхэр зыдэк1уагъэхэр къалэу Шъачъэ. Зык1э гъогу чыжьэп, ш1эхэу унэсыщт, ет1ани титарихъ ч1ыгужъэу щыт а ч1ып1эр, тиунэу теплъы, тыщэгупсэфы. Адыгац1э зи1э стадионэу ФЫЩТ Шъачэ дагъэууцуагъ, ащ ымакъэ джы Дунаим зэрэщы1урэми тыщэгуш1ук1ы, адыгэ ныпхэр агъэбыбатэу мыщ щык1орэ еш1эгъухэм силъэпкъэгъухэр яплъых. 1эк1ыбым къик1ыгъэ адыгэхэри ахэм мымак1эу ахэтых. Урысыем щык1орэ чемпионатым еплъынхэу хэхэс адыгэхэр Шъачэ, Ростов, Москва къеблэгъагъэх.\nАдыгэ макъамэхэри, пщыналъэхэри стадионхэм ащы1у. Адыгэ республикэм илъэпкъ к1элэц1ык1у къэшъок1о купэу «Мыекъуапэ инэфылъэхэр» Ростов рагъэблагъи, Бразилиемрэ Швейцариемрэ яеш1эгъу зыщык1уагъэ мафэм тефэу, мэкъуогъум и 17-м ФИФА-м зэхищэгъэ фестиваль иным хэлэжьагъ. Культурэ бай зи1э лъэпкъ зэфэшъхьафхэмк1э къэралыгъор зэрэбаир аущтэу чемпионатым еплъынэу къэк1уагъэхэм арагъэлъэгъу. Урысыем икъэлэ 11-мэ зэнэкъокъур ащэк1ошъ, футболым ижъуагъохэр зик1асэу, ахэм яджэгунхэм яплъыщтхэр дунаим икъэралыгъо пчъагъэхэм къарык1ыгъэх. Ащ фэдэу Москва къэк1уагъэхэр еш1эгъу ужхэм къэлэ урамхэм атек1ыхэрэп, ахэмэ апае адыгэ джэгухэр ансамблэу «Адыгэхэр» зыфи1орэм зэхещэх. Москва икъэлэ пащэхэм 1уагъэ адаш1ыгъэу тилъэпкъ икультурэ хьак1эхэм арагъэлъэгъу, адыгэ уджым хащэхэшъ, къагъашъох, агъэчэфых, тилъэпкъ хабзэ идэхагъэ арагъэлъэгъу. Джаущтэу адыгэхэмк1э шъхьапэ тфэхъунэу, тилъэпкъ икъэбар нахь ц1ыфыбэмэ ядгъэш1эшъунэу, тикультурэ ядгъэлъэгъунэу футболымк1э Дунаим и Чемпионат амал къытитыгъ. Сэ сшъхьэк1э джар зэфэхьысыжьэу мундиалым сигъэш1ыгъ.


ЕшIэгъоу яIэщтхэр гъэшIэгъоных — Адыгэ макъ\nЕшIэгъоу яIэщтхэр гъэшIэгъоных\nУрысыем футболымкIэ иапшъэрэ куп щыкIорэ зэнэкъокъур мафэ къэс нахь гъэшIэгъон зэрэхъурэм тегъэгушIо.\n2019 — 2020-рэ илъэс зэнэкъокъум ия 29-рэ зэIукIэгъухэм якIэуххэр зэтэгъапшэх.\n«Урал» — «Арсенал» — 1:3, «Крылья Советов» — «Краснодар» — 0:0, «Спартак» — «Ахмат» — 3:0, «Зенит» — «Оренбург» — 4:1, «Рубин» — «Ростов» — 0:0, «Локомотив» — ЦСКА — 2:1, «Уфа» — «Динамо» — 0:1, «Тамбов» — «Шъачэ» — ешIагъэхэп.\nСердар щытхъум лъыхъурэп\n«Зенит» ауж къинэрэ «Оренбургым» зэрэтекIуагъэр дгъэшIагъорэп. Тигуапэу къыхэдгъэщырэр Сердар Азмун изекIуакI ары. «Зенит» 3:1-у «Оренбург» текIощтыгъ. С. Азмун гъогогъуитIо къэлапчъэм Iэгуаор дидзагъ.\nЕшIэгъур аухынымкIэ такъикъитIу фэдиз къэнагъэу «Зенит» ыпэкIэ илъыгъ. С. Азмун ухъумакIохэр псынкIэу къызэринэкIыгъэх, изакъоу къэлэпчъэIутым екIугъ. Ящэнэрэ Iэгуаор Сердар дидзэщтэу тыгугъэзэ, къэлапчъэм дэуагъэп. Iэгуаор Артем Дзюбэ ритыгъ. Къэлэпчъэ нэкIым А. Дзюбэ дауи, Iэгуаор хъагъэм щычэрэгъугъ — 4:1.\nА. Дзюбэ къэлапчъэм Iэгуаор зэрэдидзагъэр арэп къыхэдгъэщымэ тшIоигъор.\n2019 — 2020-рэ илъэс ешIэгъум къэлапчъэм анахьыбэрэ дэзыдзагъэхэм Артем Дзюбэрэ Сердар Азмунрэ ащыщых. ТIуми 16 зырызэ хъагъэм Iэгуаор радзагъ. «Бомбардир анахь дэгъу» зыфиIорэ щытхъуцIэр къэлапчъэм анахьыбэрэ дэзыдзагъэм фагъэшъошэщт.\n— Сэ щытхъоу сфаIощтыр арэп Iофыгъо шъхьаIэр, командэу сызыхэтым гъэхъагъэ зэришIыщтым сызэрэхэлажьэрэр ары нахь Iофыр, — къыIуагъ С. Азмун. — Артем Дзюбэ сыфэгушIо.\nТекIуагъэри, зышIуахьыгъэри мэгушIох\n«Спартак» 3:0-у «Ахмат» зытекIом, ешIакIэу къыгъэлъэгъуагъэм тигъэгушIуагъ. Роман Зобниным дахэу хъагъэм Iэгуаор дидзагъ. Александр Соболевым ухъумакIор «ыгъэунази», гъогогъуитIо IэкIэкIыгъ. ЕшIакIоу къыпэгъокIыгъэри, къэлэпчъэIутыри ыгъэплъэхъухи, къэлапчъэм Iэгуаор дидзагъ.\n«Спартак» иешIакIэ къызэригъотыжьырэм фэшI клубым ипащэхэр мэгушIох. «Ахмат» зэIукIэгъур 0:3-у шIуахьыгъэми, тренер шъхьаIэу Игорь Шалимовым къызэриIуагъэу, «Ахмат» мэгушIо апшъэрэ купым къызэрэхэнэжьыгъэм фэшI.\n«Краснодар» гугъэ иI\nАпэ итхэмрэ ауж къинэхэрэмрэ язэIукIэгъухэри гъэшIэгъонэу макIох. «Краснодар» тегъэгугъэ, ау «Рубин» къытекIуагъ, «Крылья Советов» къышIуихьын ылъэкIыгъэп.\n«Краснодар» дахэу ешIэ, бэрэ ыпэкIэ елъы шъхьае, ухъумэн Iофыгъохэр зэригъэцакIэхэрэм щыкIагъэхэр афэхъух. Опыт зиIэу хэтыр бэ, ау командэм иешIакIэ икъоу къымыгъотыгъэм фэд. «Крылья Советов» зыIокIэм, судьям Уткиныр ешIапIэм къызэрэригъэкIыгъэм къыхэдгъэщырэр зы: ешIапIэм къибгъэкIынэу Уткиныр зекIуагъэп.\nЕшIэгъуи 2 «Краснодар» къыфэнагъ, ау ятIонэрэ чIыпIэм фэбэнэн ылъэкIыщтми къэшIэгъуае.\nА. Миранчук къахэщы\n«Локомотив» ЦСКА-м зыIокIэм, Алексей Миранчук пенальтикIэ гъогогъуитIо хъагъэм Iэгуаор дидзагъ.\nЦСКА-м иешIакIоу М. Влашич «Локомотив» икъэлапчъэ Iэгуаор зыдедзэм, 1:1 пчъагъэр хъугъэ. Зэнэкъокъур арэущтэу аухыныр нахь тэрэзыгъ. Аужырэ такъикъхэм «Локомотив» ыпэкIэ илъыгъэу ЦСКА-м иухъумакIо Iэгуаор ошIэ-дэмышIэу тефи, А. Миранчук ятIонэрэ пенальтир И. Акинфеевым къыгъэгъунэрэ къэлапчъэм дидзагъ, 2:1-у «Локомотив» текIуагъ.\n«Реал» дышъэр ыхьыгъ\nИспанием изэнэкъокъу хэлэжьэрэ командэхэри бэдзэогъум и 16-м зэдешIагъэх. «Реал» зичэзыу зэIукIэгъум текIоныгъэр къыщыдихи, дышъэр къыфагъэшъошагъ. Тренер шъхьаIэу Зинедин Зидан, ар зипэщэ ешIакIохэм тафэгушIо, ешIэкIэ дахэ къагъэлъэгъуагъ.\nУрысыем футболымкIэ изэнэкъокъу хэлэжьэрэ командэхэу я 29-рэ ешIэгъухэм ахэлэжьагъэхэр медицинэм иIофышIэхэм, волонтерхэм лъэшэу зэрафэразэхэр зэхэщакIохэм къаIуагъ.\nЗэIукIэгъухэр рагъэжьэнхэм ыпэкIэ ешIакIохэр, судьяхэр майкэ фыжьхэр ащыгъыхэу ешIапIэм къихьагъэх. Зэпахырэ узым дунаим щыпэуцугъэхэ врачхэм яшIуагъэкIэ футболымкIэ зэнэкъокъур зэхащэн зэралъэкIыгъэр хагъэунэфыкIыгъ.\nХэгъэгум изэнэкъокъу хэлэжьэрэ командэхэу апшъэрэ купым хэтхэм очко пчъагъэу яIэр, чIыпIэу зыдэщытхэр къыхэтэутых.\n1. «Зенит» — 69\n2. «Локомотив» — 54\n3. «Краснодар» — 49\n6. «Динамо» — 38\n7. «Арсенал» — 37\n8. «Уфа» — 37\n9. «Спартак» — 36\n14. «Тамбов» — 28\n16. «Оренбург» — 24.\n«Крылья Советов» — «Шъачэ»\nШъунаIэ тешъудз: бэдзэогъум и 19-м «Краснодар» «Динамэм» Краснодар щыIукIэщт.\nХэгъэгум футболымкIэ и Кубок къыдэхыгъэным фэбэнэрэ командэхэу финалныкъом нэсыгъэхэр бэдзэогъум и 19-м зэдешIэщтых.\n«Урал» — «Химки».\n«Зенит» хэгъэгум изэнэкъокъу дышъэр къыщыдихыгъ, Кубокыр къыфагъэшъошэным фэбанэ. «Спартак» «Ахмат» зыIокIэм, ешIэкIэ дахэ къыгъэлъэгъуагъ. Кубокым фэгъэхьыгъэ ешIэгъур гъэшIэгъон хъущтэу тэлъытэ.\nЗэIукIэгъур Санкт-Петербург щыкIощт, сыхьатыр 18:10-м аублэщт.\nИлъэс ешIэгъур зэрэкIуагъэр зэхэщакIохэм зэфахьысыжьыщт. 2020 — 2021-рэ илъэс зэнэкъокъум зыфагъэхьазыры.\nПредыдущая В Волгограде установили памятник защитникам Сталинграда из Адыгеи


ЩыIэныгъэм гукIэ фэусэ — Адыгэ макъ\nЩыIэныгъэм гукIэ фэусэ\nОрэдыр щыIэныгъэм IэпыIэгъу къызэрэщытфэхъурэм композиторэу КIыргъ Юрэ къытегущыIэныр шэнышIу фэхъугъ.\n— IофышIэ сыщыIэми, унэм сыкъэкIожьыгъэми, орэдыр сыгу икIырэп, жъыур къыхэсэдзэ, — къеIуатэ Урысыем, Адыгеим культурэмкIэ язаслуженнэ IофышIэу КIыргъ Юрэ.\n— Орэдым изакъоп, произведение инхэри отхых.\n— Сыд сыусыщтми, орэдым хэлъ гупшысэр, мэкъамэр музыкальнэ произведением есэпхых.\n— Зэпимыгъэоу композиторыр усэн фаеу зылъытэрэмэ адеогъашта?\n— Искусствэм ыбзэкIэ цIыфхэм уалъыIэсы пшIоигъомэ, чэщымрэ мафэмрэ зэхэмыдзых. Уигупшысэхэр пшъэхъу пытэм зэрипхыхэзэ, щыIэныгъэм къыпкъырыкIыхэрэ мэкъамэхэр тхьапэм егъэкIух.\n— Мэкъамэр гум щычэрэгъузэ тхьапэр къэмыштэу къыхэкIа?\n— «Сыпшъыгъ, етIанэ стхыщт» зэпIожьыныр мытэрэзэу сэлъытэ. Гур зэлъызыкIурэ мэкъамэм удэмышъхьах.\n— Юр, дэгъоу узышIэрэ цIыфхэм сяупчIыгъ. Уисэнэхьат зэрэпшIогъэшIэгъоныр зэкIэми къыхагъэщы.\n— ГукIэ къыхэпхыгъэ сенэхьатым уемызэщ, зыфэмыгъэгус, ишъэфхэр зэгъашIэх.\n— Музыкальнэ нотэхэр умышIэхэу тхьакIумэм зэхихыгъэу гум къинэгъэ мэкъамэр пщынэм къебгъаIозэ искусствэм ухэхьагъ.\n— СыкIэлагъ. Пчыхьэм тызэIукIэмэ тэ, зэныбджэгъухэм, тызэгъусэу уахътэр зэдэдгъакIощтыгъ. Сэнэхьат зэфэшъхьафхэр яIэхэу орэдым зэфищагъэхэм шэн-хабзэхэр зэрахьэщтыгъэх.\n— Теуцожь районым ущапIугъ, илъэсыбэ хъугъэу Тэхъутэмыкъое районым ущэпсэу.\n— Дзэм къулыкъур щысхьыгъ. Мыекъуапэ музыкальнэ училищыр, Краснодар культурэмкIэ институтыр къащысыухыгъэх. Тыдэ сыщыIэми, пщынэмрэ орэдышъохэмрэ сщыгъупшэхэрэп.\n— Адыгэ музыкальнэ Iэмэ-псымэхэмкIэ орэдышъохэр огъэжъынчых. Къамылыр…\n— Тэхъутэмыкъое районым культурэмкIэ и Унэшхо иансамблэу «Къамылым» художественнэ пащэу сыриI. Къамылапщэуи ащ сыхэт.\n— Ижъырэ адыгэ орэдхэм ябаиныгъэ фольклорым хэгъэщагъэу щыт.\n— Пэсэрэ адыгэ орэдхэр ансамблэм къыригъаIохэ зыхъукIэ, сыхэщэтыкIы, гукIэ сядэIу.\n— Илъэсыбэ хъугъэу Iоф къыбдэзышIэрэ ШъэуапцIэкъо Адамэ къызэрэтиIуагъэу, адыгэ орэдыжъыр зэхэпхынэу уфаемэ, гукIэ едэIу.\n— Адамэ музыкант дэгъу, пщынаоу Къэлэкъутэкъо Инвери, нэмыкIхэми яIофшIакIэ сызыIэпащэ. Ныбжь зэфэшъхьафхэр тиIэх нахь мышIэми, псынкIэу тызэгурэIо. Ансамблэу «Уджым» тызэдыхэт.\n— Искусствэ шъыпкъэм ыбзэ орыкIэ сыда?\n— ГукIэ ар зэхэпхын фае. Искусствэм цIыфыр епIу, егъасэ. Искусствэр сигупшыс, сищыIэныгъ.\n— Тиансамблэ цIэрыIоу «Уджым» КIыргъ Юрэ хэт, — къеIуатэ Тэхъутэмыкъое районым иадминистрацие культурэмкIэ игъэIорышIапIэ ипащэу, Адыгэ Республикэм искусствэхэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшхоу Ацумыжъ Рустам. — Ахэджэго Мэджыдэ ыцIэ зыхьырэ ныбжьыкIэ театрэм иIофшIэн чанэу хэлажьэ. Тирайон илъэс 95-рэ зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэу адыгабзэкIи, урысыбзэкIи Тэхъутэмыкъое районым игимн ыусыгъ. МэфэкIым ар щыдгъэжъынчыгъ.\nКIыргъ Юрэ иорэдхэр зэхэугъоягъэхэу Тэхъутэмыкъое районым иадминистрацие шIэхэу къыдигъэкIыщт. Композиторыр илъэс 80 зэрэхъугъэм ехьылIэгъэ пчыхьэзэхахьэм Адыгэ Республикэм икъалэхэм, районхэм яансамблэхэр, Адыгеим иартист цIэрыIохэр хэлэжьэщтых.\n— Апэу тестхэгъэ орэдхэм ащыщых КIыргъ Юрэ ыусыгъэхэр, — игупшысэхэм тащегъэгъуазэ Урысыем, Абхъазым язаслуженнэ артисткэу, Адыгеим инароднэ артисткэу Нэхэе Тэмарэ. — «Гъунэгъу кIал», «Бжыхьэ шIулъэгъу» — ахэр егъэжьапIэ сфэхъугъэх. «Ситхьаркъо фыжь», «Сихэгъэгу», фэшъхьафхэри нэужым къасIохэу езгъэжьагъ. Усэм нахь къекIущт мэкъамэр къегъоты, тамэу фишIыгъэм орэдым псэ къыпегъакIэ. Юрэ сыфэраз, сигуапэу бэрэ Iоф дэсшIагъ.\nМэщбэшIэ Исхьакъ, Бэрэтэрэ Хьамидэ, Кощбэе Пщымафэ, Къуекъо Налбый, нэмыкIхэм яусэхэм атехыгъэ орэдыбэ Ю. КIыргъым ыусыгъ. Мэхъош Руслъан игъусэу орэд пшIы пчъагъэ ытхыгъ. Адыгэ къуаджэхэу Теуцожь районым щагъэкощыгъэхэм яхьылIэгъэ орэдыр Адыгэкъалэ культурэмкIэ и Унэу дэтым артистхэм къызыщаIом, зэхахьэм хэлажьэхэрэр къэтэджыхи едэIугъэх, бэмэ нэпсыр къяхыгъ…\n— КIыргъ Юрэ общественнэ IофышIэшху. Ансамблэм игъусэу Тыркуем, Урысыем ишъолъырхэм, фэшъхьафхэм ащыIагъ, — къеIуатэ Урысыем, Адыгеим янароднэ артистэу, Адыгэ Республикэм икомпозиторхэм я Союз итхьаматэу Нэхэе Аслъан. — КIыргъ Юрэ Урысыем икомпозиторхэм я Союз аштэнэу ищыкIэгъэ тхылъхэр дгъэхьазырхи, Москва дгъэхьыгъэх.\nКъуаджэхэм афэгъэхьыгъэ орэдхэм Хьалъэкъуае ехьылIагъэр къахэтэгъэщы, гум ар иорэд шъыпкъ. КIэлэцIыкIухэм, хорым апае ыусыгъэхэр еджапIэхэм ащэIух.\nМэщбэшIэ Исхьакъ игущыIэмэ атехыгъэу «Шъукъеблагъ» зыфиIорэр Мыекъопэ районым икIэлэцIыкIу ансамблэу лъэпкъ зэфэшъхьафхэр зыхэтым адыгабзэкIэ къеIо.\n— Орэдыр тэ тигущыI, тизэпхыныгъэхэм ялъэмыдж, — къытиIуагъ «Кубаночкэм» ихудожественнэ пащэу Полина Мокровам.\nКIыргъ Юрэ непэ имэфэкI, илъэс 80 мэхъу. Тигъэзетеджэхэм ацIэкIэ композитор цIэрыIом тыфэгушIо. Опсэу, Юр! Тхьэм нарт бэгъашIэ уешI. Уиорэдхэр дунаим щашIэх, лIэшIэгъухэм язэпхыныгъэ уфэлажьэ. Адыгэ Республикэм щытхъоу къыфэпхьырэм тегъэгушхо. Тиджэныкъо машIо гъашIэм щыогъаблэ.\nПредыдущая Новый телеканал GOLFTV стал на эксклюзивной основе доступен подписчикам видеосервиса Wink от «Ростелекома»\nСледущая Узыфаер къыхэпхын плъэкIыщт


Адыгеим и ЛIышъхьэ ымакъэ ытыгъ — Адыгэ макъ\nАдыгеим, зэрэкъэралыгъо фэдэу, УФ-м и Конституцие гъэтэрэзыжьынхэр фэшIыгъэнхэмкIэ тыгъуасэ щегъэжьагъэу амакъэ атынэу рагъэжьагъ. Ащ хэлэжьагъ Адыгеим и ЛIышъхьэ. КъумпIыл Мурат ымакъэ зыщитыгъэр спорт Ордэунэу «Кобл Якъуб» зыфиIорэм къыщызэIуахыгъэ участкэу N 157-р ары.\nМы мафэм зымакъэ зытыгъэхэм ащыщыгъэх федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокинымрэ АР-м и Апшъэрэ хьыкум итхьаматэу Шумэн Байзэтрэ.\nСанитар шапхъэхэм адиштэу зэхащэгъэ Iофтхьабзэм ымакъэ зыщитыгъэ нэуж республикэм ипащэ журналистхэм упчIэу къатыгъэхэм джэуапхэр къаритыжьхэзэ, плебисцитым ыкIи шъолъырым щыпсэухэрэр ащ хэлэжьэнхэм мэхьанэшхо зэряIэр хигъэунэфыкIыгъ.\n— Тэ зэкIэми, Адыгеим исхэм, регион ыкIи къэралыгъом щыпсэурэ нэбгырэ пэпчъ зы унэгъошхоу тызэрэщытыр къыдгурыIоным мэхьанэшхо иI. Ащ изыкIыныгъэ къэтыухъумэн, социальнэ гухэлъхэм ыкIи къыткIэхъухьэрэ лIэужхэм апае шIуагъэ къэзытырэ къэралыгъо политикэм ылъапсэ дгъэпытэн амал непэ тиI. Ар къызфэдгъэфедэн фае, — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.\nФедеральнэ программэхэм, президентскэ гухэлъхэм ягъэцэкIэн Адыгеим зэрифэшъуашэу щызэхэщагъэ зэрэхъурэр АР-м и ЛIышъхьэ анахь шъхьаIэу хигъэунэфыкIыгъ. Ащ фэ-\nдэ екIолIакIэм ишIуагъэкIэ инфраструктурэм хэхъоныгъэ ешIы, псэолъакIэхэр ашIых, IофшIэпIакIэхэр къызэIухыгъэнхэмкIэ амалышIухэр щыIэхэ мэхъу, цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу шIыгъэным фытегъэпсыхьэгъэ къэгъэлъэгъонхэм шъолъырыр акIэхьэ.\n— Мы IофшIэныр тапэкIи лъыдгъэкIотэщт. Специалист купхэм Iоф зыдашIэгъэ гъэтэрэзыжьынхэм ыкIи обществэр зытегущыIагъэхэм УФ-м и Конституцие купкI къыхалъхьэ, къэралыгъом цIыфхэм гарантиеу аритырэр къыщаIо. Къэралыгъо IэпыIэгъум, пенсиехэр индексацие шIыгъэнхэм, урыпсэунымкIэ ахъщэ анахь макIэм МРОТ-р къыщымыкIэным ахэр анахьэу фэгъэхьыгъэх. УФ-м и Конституцие гъэтэрэзыжьынэу фашIыхэрэм ыуж щынэгъончъэным ыкIи къэралыгъом исуверенитет къэухъумэгъэнхэм, лъэпкъыбэ зыщыпсэурэ хэгъэгум тапэкIэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэм ылъапсэ гъэпытагъэ хъущт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ къызэкIолIэгъэ хэдзыпIэ участкэм Iофтхьабзэр щызэхэщагъэ зэрэхъугъэм уасэ фишIыгъ. АР-м хэдзынхэмкIэ и Гупчэ комиссие къызэритыгъэмкIэ, амакъэ зыщатырэ мафэм, пчэдыжьым сыхьатыр 8-м, участкэ 264-мэ япчъэхэр къызэIуахыгъэх. Мэкъуогъум и 25-м щегъэжьагъэу бэдзэогъум и 1-м нэс республикэм щыпсэухэрэм амакъэ атын алъэкIыщт. Мыр зэрифэшъуашэу, мэфэкI шIыкIэм тетэу регъэкIокIыгъэным фэшI амалышIухэр щыIэх. Джащ фэдэу щынэгъончъэным ишапхъэхэри къыдалъытагъэх. Зымакъэ зытыхэрэм зэкIэми ятемпературэ ашы, маскэхэр ыкIи Iалъэхэр аратых.\nЦIыфхэр яунэхэм арысхэуи амакъэ атын алъэкIыщт. Ар зэхэщагъэ зэрэхъурэм лъыплъакIохэм анаIэ тырагъэтыщт. УФ-м и Конституцие иволонтерхэми мыщ дэжьым яшIогъэшхо къагъакIо.\nПредыдущая ПынджшIэныр зыпкъ рагъэуцожьы\nСледущая Муфтий Адыгеи и Краснодарского края: «Важно сохранить межнациональное и межконфессиональное согласие»