Антологием иятфэнэрэ том къыдэкIыгъ — Адыгэ макъ\nАнтологием иятфэнэрэ том къыдэкIыгъ\nТхылъ тедзапIэу «О.Г.И.» зыфиIорэм Урысыем ис лъэпкъхэм яджырэ литературэ и Антологие иятфэнэрэ том къыдигъэкIыгъ.\nАр художественнэ публицистикэм фэгъэхьыгъ. Тихэгъэгу ис лъэпкъ зэфэшъхьафхэм абзэ 45-кIэ автори 134-мэ атхыгъэ публицистическэ произведениехэу урысыбзэм рагъэкIужьыгъэхэр мыщ къыдэхьагъэх. ТхакIохэм яныдэлъфыбзэкIэ атхыгъэ очеркхэр, портретхэр, эссехэр, зарисовкэхэр, фельетонхэр ыкIи нэмыкIхэр тхылъым дэжъугъотэщтых.\n«Урысыем щыпсэурэ лъэпкъхэм яджырэ литературэ» зыфиIорэ антологием ипроект 2016-рэ илъэсым рагъэжьагъ. 2017 — 2018-рэ илъэсхэм а серием щыщэу тхылъищ къыдэкIыгъ: поэзием и Антологие, кIэлэцIыкIу литературэм и Антологие, прозэм и Антологие. Тиреспубликэ щыщ усэкIуитIумэ — Къуикъо Шыхьамбыйрэ Дэрбэ Тимуррэ ятхыгъэхэр джащыгъум сборникым къыдэхьэгъагъэх. Шъолъыр советым ахэм ятхыгъэхэр игъо ылъэгъугъагъэх, редактор купми ахэр къыхахыгъагъэх. НыдэлъфыбзэкIэ тхыгъэ заул къыхахыгъагъэр, урысыбзэм ралъхьагъэхэри тхылъым къыдэхьагъэх. Къуикъо Шыхьамбый иусэ заулэ, Дэрбэ Тимур ипоэмэу Тыгъужъыкъо Къызбэч фэгъэхьыгъэр ыкIи исатыриплI заулэ адыгабзэкIи урысыбзэкIи а тхылъым къыдэхьэгъагъэх. ТомыкIэм джыри Дэрбэ Тимур итхыгъэу лIыгъэм фэгъэхьыгъэр дэжъугъотэщт.\n«Урысыем щыпсэухэрэм ялъэпкъ литературэ» зыфиIорэ проектым иредактор шъхьаIэу Максим Амелиным Адыгеим ис публицистым иIофшIагъэ осэшхо къыфишIыгъ. Интеллектуальнэ литературэм икъэгъэлъэгъон-ермэлыкъэу Non/fiction зыфиIоу 2021-рэ илъэсым тыгъэгъазэм и 2-м къыщегъэжьагъэу тыгъэгъазэм и 6-м нэс щыIагъэм тхылъыр ащ къыщигъэлъэгъуагъ.\nГущыIэм пае, Максим Амелиныр материалым иугъоинкIэ, текстхэм язэдзэкIынкIэ Iофэу ашIагъэм, лъэпкъ публицистхэр зыгъэгумэкIырэ Iофыгъо шъхьаIэхэм къатегущыIагъ. Ахэм зэу ащыщых шэн-хэбзэ дахэхэу къушъхьэчIэсхэм ахэлъхэр мыукъогъэнхэр. «Ащ фэдэ хабзэхэм цIыфыр зэрыгъозэн фэе цIыфыгъэ шапхъэхэр къагъэнафэх, ахэм адиштэу ищыIэныгъи егъэпсы», — къыIуагъ Максим Амелиным. Ащ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, авторыбэмэ ятхыгъэхэм къушъхьэчIэсхэр зэрыгъозэрэ хэбзэ шIагъохэр ащыпхыращых. ГущыIэм пае, Адыгеим ипублицистэу Дэрбэ Тимур итхыгъэу лIыхъужъныгъэм фэгъэхьыгъэр гъэшIэгъон дэдэу гъэпсыгъэ.\n«ЩыIэныгъэм къыхэхыгъэ щысэхэмкIэ, Адыгеим итарихъкIэ лIыгъэ зыхэлъ цIыфхэр авторым къегъэлъагъох. Заом лIыхъужъныгъэ щызезыхьагъэхэм, тинепэрэ мафэ зышъхьэ зылъытэжьэу, цIыфыгъэ шапхъэхэм атетэу зекIохэрэм, лIыгъэ къызыхафэхэрэм ар къатегущыIэ», — къыIуагъ Максим Амелиным.\nШъугу къэтэгъэкIыжьы лъэпкъ зэфыщытыкIэхэмкIэ Советэу Президентым дэжь щызэхэщагъэм изэхэсыгъоу 2021-рэ илъэсым гъэтхапэм и 30-м щыIагъэм Владимир Путиныр джырэ литературэм и Антологие зэхэзыгъэуцуагъэхэу Максим Амелиным, Владимир Григорьевым, Дмитрий Ицкович зэращыфэгушIуагъэр Урысыем ис лъэпкъхэм языкIыныгъэ игъэпытэн яIахь 2020-рэ илъэсым зэрэхашIыхьагъэм фэшI шIухьафтын къазэрафагъэшъошагъэмкIэ. «Ахэм проектыкIэ гъэшIэгъон къыхахыгъ — Урысыем щыпсэурэ лъэпкъ зэфэшъхьафхэм яджырэ литературэ иантологие зэхагъэуцуагъ, Урысыем ис лъэпкъхэм языкIыныгъэ игъэпытэн яIахь зэрэхашIыхьэрэм фэшI шIухьафтын къафагъэшъошагъ», — хигъэунэфыкIыгъ Президентым.\nПредыдущая «Адыгэ хапIэр» гъэшIэгъоныщт\nСледущая ЦIыфхэм яшIоигъоныгъэхэр зэтырагъэуцожьых


День русской культуры в АдыгееКультурэм зэфищагъэх\nДень русской культуры в Адыгее\nВ рамках государственной программы РФ «Реализация государственной национальной политики» и госпрограммы РА «Укрепление межнациональных отношений и патриотическое воспитание», при поддержке Федерального агентства по делам национальностей в Государственной филармонии состоялось пленарное заседание, посвященное Дню русской культуры в Республике Адыгея.\nВ нем приняли участие депутаты Государственного Совета – Хасэ РА, представители органов исполнительной власти регионов Северо – Кавказского и Южного федеральных округов, курирующих вопросы национальной политики, а также представители научного сообщества, средств массовой информации.\nУчастники заседания обсудили исторический опыт, современное состояние и перспективы межкультурного взаимодействия народов Республики Адыгея и Северного Кавказа.\nАщ Адыгеим и Къэралыгъо Совет — Хасэм идепутатхэр, Урысые Федерацием и Темыр Кавказ ыкIи Къыблэ федеральнэ шъолъырхэм ягъэцэкIэкIо органхэм ялIыкIохэу лъэпкъ политикэм игъэцэкIэн фэгъэзагъэхэр, шIэныгъэлэжьхэр хэлэжьагъэх.\nПэублэ зэIукIэгъум «Адыгэ Республикэмрэ Темыр Кавказымрэ ащыпсэурэ лъэпкъхэм якультурэ къырыкIуагъэр, непэ изытет ыкIи лъэпкъ зэфэшъхьафхэм тапэкIэ зэфыщытыкIэу яIэщтхэр» зыфиIорэ Iофыгъом щытегущыIагъэх.\nIофтхьабзэр Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние щыкIуагъ. ХьакIэхэр, культурэм иIофышIэхэу чIыпIэ зэфэшъхьафхэм къарыкIыгъэхэр залым чIизыгъэх. Ахэм пэублэ гущыIэкIэ закъыфигъэзагъ Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэ игуадзэу Наталья Широковам.\nУрысые Федерацием и Къыблэ шъолъыррэ Темыр Кавказым исубъектхэмрэ къарыкIыгъэхэм ащыщхэр къэгущыIагъэх. Волгоградскэ, Астрахань хэкухэм, Ставропольем, Краснодар краим, Адыгеим ялIыкIохэм лъэпкъ зэфэшъхьафхэм зэгурыIоныгъэрэ шъхьэкIэфагъэрэ зэфыряIэу зэдэпсэунхэмкIэ Iофтхьабзэу зэшIуахыхэрэр къаIотагъэх. Нэужым лъэпкъ творческэ коллективхэм къагъэхьазырыгъэ концертым еплъыгъэх.\nМэфэкIыр цIыфхэм яIэшIагъэхэм якъэгъэлъэгъонкIэ рагъэжьагъ. Ар филармонием ифойе щыкIуагъ. ЦIыф IэпэIасэхэм къагъэхьазырыгъэу ащ къырахьылIагъэхэр пхъэм, керамикэм, тхылъыпIэм, апчым, гъучIым ахэшIыкIыгъэ пкъыгъох, нысхъап кIэракIэх, бэмышIэу къыдэкIыгъэ тхылъых, дышъэкIэ е тыжьынкIэ хэдыкIыгъэ тхыпхъэх.\nНэужым секцие зэфэшъхьафхэм Къэралыгъо филармонием Iоф щашIагъ. ХьакIэхэр Лъэпкъ музеим рагъэблэгъагъэх, ар къарагъэплъыхьагъ.\nЧъэпыогъум и 27-м тикъушъхьэхэм ядэхагъэ арагъэлъэгъунэу ахэр Мыекъопэ районым ащэгъагъэх. ПсэупIэу Дахъо дэт хьакIэщэу «Даховская слобода» зыфиIорэм щыIагъэх, ащ секциехэм ащыщ Iоф щишIагъ.\nБэшIагъэп Адыгэ Республикэм Дунэе адыгэ культурэм ифестиваль зыщыкIуагъэр, ащ къыкIэлъыкIуагъ лъэпкъ цIыкIухэм яфорум, джы мары урыс культурэм имэфэкIэу Урысыем ишъолъыритIумэ ащыпсэухэрэр зыхэлэжьагъэхэр чъэпыогъум и 25 — 27-рэ мафэхэм щыIагъ.\nАхэм къагъэлъагъо Адыгэ Республикэм ипащэхэми, шъолъырым щыпсэухэрэми къэралыгъом илъэпкъ зэрэрэдырагъаштэрэр, лъэпкъ культурэхэм уасэ зэрафашIырэр.\nТарихъ лъапсэр егъэпытэ\nИнгушетием, Ставропольем, Адыгеим, Къэрэщэе-Щэрджэсым, Краснодар краим, Волгоградскэ ыкIи Астраханскэ хэкухэм къарыкIыгъэхэм мамырэу зэдэпсэурэ лъэпкъхэм якультурэ къызэтегъэнэгъэным ыкIи хэхъоныгъэхэр егъэшIыгъэным зэрэпылъхэр мэфэкIым къекIолIагъэхэм къафаIотагъ.\nСекциехэм яIофшIэн чанэу хэлэжьагъэх Урысые Федерацием и Къыблэ федеральнэ ыкIи Темыр Кавказ федеральнэ шъолъырхэм, къэбар жъугъэм иамалхэм ялIыкIохэр.\nШъыпкъэ, культурэм цIыфхэри лъэпкъхэри зэрепхых, ятарихъ лъапсэхэр егъэпытэх. Къэралыгъо лъэпкъ политикэм гъогу занкIэ пхырыщынымкIэ ащ мэхьанэшхо иI. Урысыешхом икультурэ зэрэбаим фэдэу лъэпкъ зэфэшъхьафхэм яехэри гъэшIэгъоных. Ахэр зэкIэ зэхэтмэ мамырныгъэр зэрэпытэрэри, цIыфхэм агухэр зэрэзэфызэIуахыхэрэри Адыгеим щыкIогъэ Iофтхьабзэм нэрылъэгъу къышIыгъ.


Адыгеим и ЛIышъхьэ Адыгэ Хасэм итхьаматэ IукIагъ — Адыгэ макъ\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Адыгэ Хасэм итхьа матэу ЛIымыщэкъо Рэмэзан республикэм и Правительствэ зычIэт унэм тыгъуасэ щыIукIагъ.ЗэIукIэгъум хэлэжьагъэх АР-м и ЛIышъхьэрэ АР-м иминистрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэ игуадзэу Къонэ Заур, АР-м лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет итхьаматэу Шъхьэлэхъо Аскэр.\nАдыгэ Хасэр хэлажьэзэ республикэм щызэхащэрэ Iофтхьабзэхэу общественнэ мэхьанэ зиIэхэм зэIукIэгъум щатегущыIагъэх. Анахьэу ахэр зылъыIэсыгъэхэр адыгэ тхыбзэм, Адыгеим и Къэралыгъо быракъ я Мафэ, я ХIХ-рэ лIэшIэгъум щыIэгъэ Кавказ заом хэкIодагъэхэм афэгъэхьыгъэ шъыгъо-шIэжь мафэр, зи Хэкужъ къэзыгъэзэжьыгъэхэм, адыгэ шъуашэм я Мафэ зэрэхагъэунэфыкIырэр ары. Адыгеим къэралыгъо гъэпсыкIэ зиIэр мыгъэ илъэси 100 зэрэхъурэм ихэгъэунэфыкIын анахьэу мэхьанэшхо раты.\nРеспубликэм ипащэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, ковидым ыпкъ къикIыкIэ культурэ Iофтхьабзэхэр пэIудзыгъэ шIыкIэм тетэу зэхащэн фаеу хъущтыгъэ. Iофхэм язытет нахьышIу зэрэхъугъэм епхыгъэу ыпэкIэ щыIэгъэ шапхъэхэм атехьажьыгъэн фае.\n«КоронавирусымкIэ Iофхэм язытет зэрэхъугъэм епхыгъэу очнэ Iофтхьабзэхэр нахьыбэу непэ зэрахьан алъэкIы. АщкIэ щысэу къэпхьымэ хъущт «МыкIодыжьыщт полк» зыфиIорэ Iофтхьабзэу жъоныгъуакIэм и 9-м Мыекъуапэ щызэхащагъэм нэбгырэ мин 36-рэ фэдиз зэрэхэлэжьагъэр. Общественнэ рэхьатныгъэрэ зыпкъитыныгъэрэ щыIэнхэмкIэ мэхьанэшхо зиIэ Iофтхьэбзабэ джыри зехьэгъэн фаеу тапэкIэ къэт», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nЛIымыщэкъо Рэмэзан зэIукIэгъум къыщиIотагъ Адыгэ Хасэр республикэм иобщественнэ щыIэныгъэ зэрэхэлажьэрэм, адыгэ хабзэхэм, ныдэлъфыбзэм, культурэм якъэухъумэнкIэ амалэу зэрахьэхэрэм, нэмыкI лъэпкъ-культурэ движениехэм зэдэлэжьэныгъэу адыряIэм афэгъэхьыгъэу.\nКавказ заом хэкIодагъэхэм афэгъэхьыгъэ шъыгъо-шIэжь мафэр къызэрэблагъэрэм епхыгъэу зэIукIэгъум хэлажьэхэрэр Мыекъуапэрэ муниципалитетхэмрэ ащкIэ Iофтхьабзэу ащызэрахьащтхэм шъхьафэу атегущыIагъэх.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, Адыгеим ис цIыф лъэпкъхэм язэгъунэгъушIу зэфыщытыкIэхэм ягъэпытэнкIэ, мамырныгъэм икъэухъумэнкIэ мыщ фэдэ Iофтхьабзэм мэхьанэшхо иI.\n«БлэкIыгъэм зыфэдгъазэзэ, мамырныгъэм, зэгурыIоныгъэм, зыкIыныгъэм уасэу яIэр нахь зэхэтэшIэ. АхэмкIэ тиныбжьыкIэхэм щысэшIу ядгъэлъэгъун фае», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nСледущая ЛIыхъужъхэр гъашIэм тищысэх


Автор: Редакция\t/ 25.07.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\t/\nАдыгэ Республикэм иIофшIапIэхэм я Спартакиадэ тыгъуасэ Мыекъуапэ щыкIуагъ.\nАтлетикэ псынкIэмкIэ, хьылъэ IэтынымкIэ, Iэпшъэ уфэнымкIэ, футболымкIэ, нэмыкI спорт лъэпкъхэмкIэ республикэм ирайонхэм, къалэхэм къарыкIыгъэхэр зэнэкъокъугъэх. Красногвардейскэ, Тэхъутэмыкъое районхэм, къалэу Мыекъуапэ, нэмыкIхэм ялIыкIохэу гущыIэгъу тызыфэхъугъэхэр физкультурэм пыщагъэх, япсауныгъэ агъэпытэ. ЗекIогъу Казбек, Хъоткъо Джэнэт, Трахъо Азэмат, Батмэн Аслъан, Татьяна Болычевам, нэмыкIхэм гъэхъагъэ ашIыгъ.\nСпартакиадэм икIэуххэм афэгъэхьыгъэ тхыгъэхэр къыхэтыутыщтых.


ЧIыфэр къырагъэпщыныгъ — Адыгэ макъ\nРедактор 08.02.2021 08.02.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nХьыкум приставхэм Iофэу ашIагъэм ишIуагъэкIэ агропромышленнэ предприятиеу хэбзэIахь тынхэмкIэ ыкIи тазырхэмкIэ чIыфэшхо зэIузгъэкIагъэм ар къырагъэпщыныжьын алъэкIыгъ.\nХьыкумым унашъоу ышIыгъэм диштэу хьыкум приставхэм я Федеральнэ къулыкъу и ГъэIорышIапIэу Адыгеим щыIэм и Теуцожь межрайон отдел Iоф къызэIуихыгъ, ащ зэритхагъэмкIэ, ыпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ предприятием сомэ мин 300 къыпщынын фэягъ.\nХьыкум приставыр организацием ипащэхэм аIукIагъ, Iоф къызэрэзэIуахыгъэр ыкIи чIыфэр къызщызэкIагъэкIожьын фэе пIалъэр афигъэнэфагъ. Ащ дакIоу предприятием мылъкоу IэкIэлъыр ыкIи банкхэм счетэу ащыриIэр зэригъэшIагъ.\nАу унашъоу щыIэр организацием игъом ыгъэцэкIагъэп, ащ къыхэкIыкIэ ар нахь пхъашэу агъэпщынагъ, чIыфэу телъыгъэм нэмыкIэу Iофыр зэрэзэхафырэм къыдыхэлъытагъэу джыри сомэ мини 170-рэ къырагъэпщыныгъ.\nПредыдущая БзэджэшIагъэ зэрихьагъэу егуцафэх\nСледущая ГъогурыкIоныр щынэгъончъэным пай


Адыгэмэ япIур егъэгушхох — Адыгэ макъ\nАдыгэмэ япIур егъэгушхох\nРедактор 21.09.2021 21.09.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nУрыс кIэлэ къызэрыкIор Европэм дзюдомкIэ ичемпион хъуным пае шапсыгъэ къуаджэм къызэрэкIуагъэр умыгъэшIэгъон плъэкIырэп. Кропоткин щыщ Тимур Арбузовым илъэс 18 ыныбжь, спортымкIэ гухэлъ инхэр иIэх.\nИлъэситIу фэдизкIэ узэкIэIэбэжьмэ къуаджэу Агуй-Шапсыгъэ щыпсэурэ Ныбэ Джамбулат лъфыгъиплIэу иIэм (кIэлитIурэ пшъэшъитIурэ) джыри зы къахэхъуагъ – урыс кIалэу Тимур. Темыр Кавказым щыпсэухэрэм лIэшIэгъу пчъагъэрэ аталыкъ хабзэр зэрахьагъ. КIалэу унагъом къихъухьагъэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ нэмыкI унагъом ратыщтыгъэ ащ щапIунэу. ЕтIанэ ыныбжь зикъукIэ, янэ-ятэмэ адэжь къыгъэзэжьыщтыгъ. ЛIы шъыпкъэ хъунымкIэ – гъэшIогъэ-шъэбэгъэ лыягъэ хэмылъэу, ежь-ежьырэу псэуным фытегъэпсыхьэгъэнымкIэ — амал дэгъоу ар алъытэщтыгъэ. Непэ къызынэсыгъэми а хабзэр зезыхьэхэрэр щыIэх. ГущыIэм пае, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым, Адыгеим ыкIи хыIушъо Шапсыгъэм.\n— Илъэси 4-м къыщыублагъэу Тимур спортым пылъ, — къеIуатэ ятэу Денис Арбузовым. —Анахьэу дзюдор ары ыгукIэ зыфэщагъэр, спортсмен цIэрыIо хъунэу ренэу фэягъ. Илъэсибл горэкIэ узэкIэIэбэжьмэ, самбэмкIэ ыкIи дзюдомкIэ къалэу ТIуапсэ дэт гъэсапIэм ищытхъу чыжьэу зэрэIугъэр зэхэтхыгъагъ. Джащ тетэу тренер цIэрыIоу Нэгъуцу Джанболэт нэIуасэ тыфэхъугъ. Апэ Кропоткин къисщыти, сишъао ТIуапсэ къасщэщтыгъэ кIалэхэм ягъусэу тренировкэхэр ышIынхэм пае. ЕтIанэ къызгурыIуагъ гъэхъагъэ ышIыным фэшI тренерэу Нэгъуцур ренэу ащ игъусэн зэрэфаер. ИлъэситIукIэ узэкIэIэбэжьмэ Тимур шапсыгъэ къуаджэу Агуй-Шапсыгъэ зыкъыгъэзагъ, Ныбэхэм яунагъо хэс хъугъэ.\nТимур ятэу Денис гущыIэ заулэ къесIолIэнэу сыфай. Ар бэшIагъэу спортым пылъ, самбэмкIэ мастер. КIэлэцIыкIу тренерэу Iоф ешIэ. Енэгуягъо ащ ифэмэ-бжьымэ икIалэ къытырихьагъэкIэ.\n— Ныбэ Джамбулатрэ сэрырэ илъэситф фэдиз хъугъэ тызызэныбджэгъур, — еIо Денис. — ТIуми спортым тызэрэпыщагъэм нахь зэпэблагъэ тешIы. Сэ кIэлэцIыкIухэр сэ-гъасэх, Джамбулат ТIопсэ районым дзюдомкIэ и Федерацие ипащ. Общественнэ Iофхэми ишъыпкъэу апылъ. Сыдэу щытми, синыбджэгъу иунагъо Тимур хэсыныр зэрэнахьышIум игъорыгъозэ сыкъыфэкIуагъ.\nАпэрэ лъэхъаным ятэ гумэкIыщтыгъ. Сыд Iо фаеми, я 9-рэ классыр къэзыухыгъэ шъэожъыер апэрэу иунэ пэчыжьэ хъугъэ. Ны-тыхэмкIэ ар ушэтыпIэ цIыкIоп. Анахьэу Тимур ян ары гумэкIыщтыгъэр: сыдэущтэу яхъулIэн, шэн-хабзэхэри зэфэшъхьафых, унагъо пэпчъ щыIэкIэ-псэукIэ гъэнэфагъи иI.\n— Шъыпкъэ, адыгэхэм афэгъэхьыгъэу дахэу бэ зэхэтхыгъэр. ЯкIалэхэр зэрамыгъэсэхъуджэхэрэм, хэбзэ-зэхэтыкIэхэр къызэраухъумэхэрэм дэгъоу тащыгъуаз, — еIо Денис. — Адыгэ унагъом тикIалэ щапIуным тызыкIыфэягъэм иушъхьагъухэм ахэр ащыщых. Шъыпкъэ, тэри хъатэу Тимур фэдгъэкIуатэрэ щыIагъэп. Ау, хэтрэ ны-ти фэдэу, тэри загъорэ дгъашIоу къыхэкIыщтыгъэ. Ау къохэм нахь пхъэшаIоу уафыщытын зэрэфаер тымышIэуи щытэп.\n— Тиунагъо къихъухьагъэм фэдэу Тимур псынкIэу тщыщ хъугъэ, — еIо Джамбулат. —Iэдэб хэлъ, IорышI, цIыф рэхьат. СикIалэхэми псынкIэу агурыIуагъ. Амири Тамерлани дзюдом пылъых. Къоджэ ныбжьыкIэхэми псынкIэу Тимур ахэкIухьагъ, тэри ящэнэрэ тикIалэу ар тэлъытэ.\n— Кропоткин къыщыхъугъэ ыкIи бэрэ щыпсэугъэ сикIалэ адыгэ къуаджэм зэрэдэгупсэфыхьагъэм ишыхьат спортымкIэ гъэхъагъэу ышIыхэрэр, — еIо ятэу Денис. — Опытышхо зиIэ Нэгъуцу Джанболэтэу зыгъасэрэмрэ Ныбэ унагъоу зыщапIурэмрэ шIуагъэу афэплъэгъун плъэкIыщт самбэмкIэ ныбжьыкIэхэм азыфагу дунаим ичемпион ар зэрэхъугъэр. Мы илъэсым Красноярскэ илъэс 18-м шIомыкIыгъэхэм азыфагу дзюдомкIэ щыкIогъэ зэнэкъокъум дышъэр къызэрэщихьыгъэр ащ игъэхъагъэхэм зыкIэ ащыщ.\n— БэмышIэу Ригэ щыкIогъэ зэнэкъокъоу ЕвропэмкIэ анахь ныбжьыкIэ лъэшхэр зыщызэIукIагъэхэм Тимур щатекIуагъ. Соцсетьхэм къарыхьэгъэ сурэтым чIыналъэм ичемпион ныбжьыкIэу Тимур Арбузовыр анахь лъэгэпIэ иным зэрэтетыр итэлъагъо. Дунэе мэхьанэ зиIэ турнирым хэлэжьэгъэ кIалэм ынэ лъэныкъо медалым къуегъэбылъхьэ — банэзэ утынэу къырахыгъэм къыхэкIэу зэхэбэгыхьэгъэ нэр къыгъэлъэгъонэу фэягъэп. Нэм тэрэзэу зэримылъэгъурэм къыхэкIэу къинышхо ылъэгъузэ бэнагъэ, ау сыдэу щытми, текIоныгъэр ащ къыдихыгъ. Блэнагъэ хэлъэу, лIы шъыпкъэу адыгэ унагъом щапIугъэ кIалэр зекIуагъэ, зэрэдунаеу аригъэлъэгъугъ уишъыпкъэу угукIэ пшIоигъо Iофым зыфэбгъазэмэ текIоныгъэ къыдэпхын зэрэплъэкIыщтыр. Тимур ЕвропэмкIэ анахь дэгъу хъугъэ. Агуй-Шапсыгъэ дэсхэр япIур рэгушхох.\nПредыдущая Адыгабзэм ыкIи культурэм якъэIэтыжьын тызэдыдэлэжьэщтых\nСледущая Лъэпкъхэм яфестиваль


Нахь пхъашэу адэзекIогъэн фае | Адыгэ Макъ\nНахь пхъашэу адэзекIогъэн фае\nЕшъуагъэу рулым зэрэIутIысхьэхэрэм къыхэкIэу 2017-рэ илъэсым республикэм игъогухэм тхьамыкIэгъо 70-рэ къащыхъугъ, ахэм нэбгырэ 22-рэ ахэкIодагъ, нэбгырэ 87-мэ шъобжхэр атещагъэ хъугъэ. ГъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ республикэ комиссием изэхэсыгъоу Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зэрищагъэм ащ фэдэ пчъагъэхэм ягугъу къыщашIыгъ.\n«Ашъхьэ имызакъоу, нэмыкIхэм ящыIэныгъи, япсауныгъи щынагъо къафэзыхьырэ водитель ешъуагъэхэм нахь пхъашэу адэзекIогъэн фае», — къыIуагъ Адыгеим и ЛIышъхьэ.\nКъэралыгъо автоинспекцием иIофышIэхэм ешъуагъэу рулым Iусхэу нэбгырэ мини 2-м ехъу гъэрекIо къыхагъэщыгъ. Нэбгырэ 1477-мэ правахэр аIахыгъ, нэбгырэ 305-мэ административнэ пщыныжь арагъэхьыгъ. Ешъуагъэу рулым Iусэу нэбгырэ 308-рэ ятIонэрэу къагъэуцугъ. Водительхэр ешъуагъэхэмэ зэгъэшIэгъэным епхыгъэ медицинэ уплъэкIунхэр зэрэзэхащэхэрэми мы зэхэсыгъом щыхэплъагъэх. Ащ фэдэ медицинэ уплъэкIунхэм якIэуххэр нафэ къызыхъурэр тхьамафэм къыкIоцI ары. Адыгеим и ЛIышъхьэ республикэм псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ и Министерствэ пшъэрылъ фишIыгъ нэмыкI шъолъырхэм яопыт мыщкIэ зыщигъэгъозэнэу ыкIи ащ фэдэ уплъэкIунхэр нахь псынкIэу зэхащэнхэмкIэ амалэу щыIэхэр зэригъэшIэнхэу.\nДжащ фэдэу КъумпIыл Мурат къалэхэмрэ районхэмрэ япащэхэм пшъэрылъ афишIыгъ хэукъоныгъэ зышIыгъэхэу тазыр зытефэхэрэм ятранспорт зыщаIыгъыщт муниципальнэ гъэуцупIэхэм язэхэщэнкIэ предложениехэр къахьынхэу. НепэкIэ ащ фэдэ гъэуцупIэхэр къалэу Мыекъуапэ, Тэхъутэмыкъое, Теуцожь районхэр ары ныIэп зиIэхэр.\nТХЬАМЫКIАГЪОХЭР НАХЬ МАКIЭУ ГЪОГУХЭМ АТЕХЪУХЬАНХЭМ АТЕГЪЭПСЫХЬЭГЪЭ IОФТХЬАБЗЭХЭР АДЫГЕИМ ИЕДЖАПIЭХЭМ НАХЬЫБЭУ АЩЫЗЭРАХЬАЩТЫХ\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Адыгэ Республикэм гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэрэ ГИБДД-мрэ пшъэрылъ афишIыгъ кIэлэцIыкIухэр нахь макIэу гъогухэм ащыфыкъонхэмкIэ Iофэу ашIэрэр нахь агъэлъэшынэу. КIэлэцIыкIухэр зыхэфэрэ тхьамыкIагъохэм тиреспубликэ гъэрекIо зэращыхэхъуагъэр къэIогъэн фае.\nГъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ республикэ комиссием изэхэсыгъоу Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат тхьамэтагъор зыщызэрихьагъэм гъогухэм язытет лъыплъэнхэ, тхьамыкIагъоу ахэм атехъухьэрэр нахь макIэ шIыгъэн зэрэфаем щатегущыIагъэх.\n«Гурыт еджапIэхэм ащыкIорэ Iофтхьабзэхэм къазэрахырагъэубытэрэм имызакъоу, гъогурыкIонымкIэ шапхъэхэр къыдалъытэнхэм атегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэм кIэлэцIыкIухэр ренэу ахагъэлэжьэнхэ фае. ПэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэу зешъухьащтхэр къыхэшъухи, кIэлэцIыкIухэм ягъэмэфэ зыгъэпсэфыгъо уахъти ахэр къыщыдэшъулъытэх», — хигъэунэфыкIыгъ республикэм и ЛIышъхьэ.\nГъогухэм атехъухьэрэ тхьамыкIагъохэм кIэлэцIыкIухэм нахь макIэу шъобж ащыхахынымкIэ Iофтхьабзэу зэрахьэхэрэм афэгъэхьыгъэу Адыгэ Республикэм и МВД ГИБДД-мкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу Александр Курпасрэ Адыгэ Республикэм гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэ игуадзэу Пэрэныкъо Сусаннэрэ къаIотагъ.\nКъумпIыл Мурат кIэлэцIыкIухэм нахь макIэу шъобжхэр атещэгъэнхэмкIэ пшъэрылъ заулэ афишIыгъ. Ахэм ахэхьэ гурыт еджапIэхэмрэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэмрэ тематическэ литературэхэр ащэфынхэр, урамхэр агъэнэфынхэр ыкIи нэмыкIхэр.\nТХЬАМЫКIАГЪОХЭР КЪЫЗЫЩЫХЪУН ЫЛЪЭКIЫЩТ ГЪОГУХЭМ ЯЗЫТЕТ АДЫГЕИМ АНАIЭ НАХЬ ЩЫТЫРАГЪЭТЫ\nАварие зыщыхъун ылъэкIыщт чIыпIэхэм ягъэцэкIэжьынкIэ Iофтхьабзэу зэрахьащтхэм яплан 2017-рэ илъэсым аухэсыгъагъ. Ащ тетэу чIыпIитIумэ транспортыр нахьышIоу ащызекIонымкIэ Iофтхьабзэхэр зэрахьагъэх. ГущыIэм пае, гъогоу «Мыекъуапэ — Джаджэ» зыфиIорэм изы Iахь дэжь метрэ 400 къызэлъиубытэу остыгъэхэр щыпалъагъэх. Автомобиль гъогоу «Шытхьалэ — Джаджэ — Дружба» зыфиIорэм ищынэгъопIэ чIыпIэ къэралыгъо шапхъэхэм адиштэу илъэсыр имыкIызэ зэтырагъэпсыхьажьынэу рахъухьэ.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ муниципальнэ хэбзэ Iэшъхьэтетхэмрэ «Адыгеяавтодорым» ипащэхэмрэ афигъэпытагъ гъогунапцэхэм псэуалъэхэр ащашIыхэ зыхъукIэ щынэгъончъагъэмкIэ шапхъэхэм ахэр зэрадиштэрэр ауплъэкIузэ ашIынэу ыкIи хэукъоныгъэхэр щыIэхэмэ, ахэр атынэу афамыдэнэу.\nДжащ фэдэу КъумпIыл Мурат гъогухэмкIэ ГъэIорышIапIэу «Черноморье» зыфиIорэм илIыкIохэм анаIэ тыраригъэдзагъ гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр зыщыкIорэ гъогухэр щынэгъончъэнхэм ыкIи мэзахэ зыхъукIэ ахэр агъэнэфынхэм мэхьанэшхо зэряIэр къыдалъытэным.


Home » Adyghe » 03 Luke » 13\nО уипсэкІодшІагъэхэм афыкІэгъожь\nе ор-орэу зыбгъэкІодыжьыгъэу мэхъу\nА мафэхэм цІыф куп Хьисэ ыдэжь къакІохи, Галилей цІыфхэу Іэшъхьэтет Пилат* ицІыфхэм аригъэукІыгъагъэхэм якъэбар къыфахьыгъ. А Галилей цІыфхэм алъырэ якъурмэныпхъэ ылъымрэ зэхэлъадэхэу, Пилат ицІыфхэм ахэр аригъэукІыгъагъэх.\n12:58 хьыкумышІэр – зы цІыф горэ хыеу е мысэу щытмэ, хабзэм иунашъо тетэу зэхэзыфырэр ары.\n13:1 Пилат – еплъ 3:1.\n2Хьисэ ыдэжь къэкІуагъэхэм ариІожьыгъ:\n–Мы Галилей цІыфхэр арэущтэу зэрэкІодыгъэхэм пае, Галилеим щыщхэу адрэ цІыф пстэумэ анахьи нахь псэкІодышІэхэу шъогугъа? 3Хьау, арэущтэу щытэп, сэ шъосэІо! Ау шъуипсэкІодшІагъэхэм шъуафыкІэмыгъожьмэ, шъори зэкІэ ащ фэдэ къабзэу шъукІодыщт. 4Хьаури Силоам зыцІэ чІыпІэм ит унэ плъэпІэ лъагэр нэбгырэ пшІыкІуеу къызытеуи, чІиукІыхьагъэхэр адрэ цІыфхэу Ерусалим дэс пстэуми анахьи нахь мысагъэхэкІэ шъогугъа? 5Хьау, арэущтэу щытэп, сэ шъосэІо! Ау шъуипсэкІодшІагъэхэм шъуафыкІэмыгъожьмэ, шъори зэкІэ ащ фэдэ къабзэу шъукІодыщт.\nЫнджыр чъыг гъугъэм ехьылІэгъэ гъэсэпэ тхыдэр\n6ЕтІанэ Хьисэ мы гъэсэпэ тхыдэр къафиІотагъ:\n–ЛІы горэм исэнэшъхьэ хатэ ынджыр чъыг хэтэу иІагъ. Зыгорэ къыпыкІагъэмэ еплъынэу зэкІом, зи къыпыкІагъэу ыгъотыгъэп. 7Джащыгъум сэнэшъхьашІэм риІуагъ: «Мары илъэсищ хъугъэу мы чъыгым зыгорэ къыпыкІэмэ сеплъынэу сыкъэкІо, ау зи пытэу згъотырэп. Арышъ иупкІыжь, сыд пае чІыгум ыкІуачІэ хьаулыеу хихыра?»\n8– СэнэшъхьашІэм къыриІожьыгъ: «Тхьаматэ, мы илъэсым щигъэтыгу. Чъыгыр ихъурэягъэкІэ къэстІыхьанышъ, ебз тІэкІуи чІэстэкъон. 9 КъэкІорэгъэм къыпыкІэнкІи мэхъу. Джащыгъуми къызыпымыкІэкІэ, иупкІын плъэкІын».\nХьисэ бзылъфыгъэ горэу зиузэнкІыжьын зымылъэкІэу,\nзытхыцІэ уфагъэу щытыр шэмбэт мафэм зэригъэхъужьыгъэр\n10 Шэмбэт мафэм синэгогу горэм Хьисэ цІыфхэм Тхьэм игущыІэхэр щаригъашІэщтыгъэх. 11 Бзылъфыгъэ горэ илъэс пшІыкІуй хъугъэу, зыгъэсымаджэрэ\nджынапцІэ хэсэу ащ дэжьым щыІагъ. ЗиузэнкІыжьын ымылъэкІэу, ытхыцІэ уфагъэу щытыгъ. 12Хьисэ ар зелъэгъум, еджи риІуагъ:\n– Нын, джы щегъэжьагъэу ухъужьыгъэу, шъхьафитэу ухъугъ.\n13ЕтІанэ ыІэхэр а бзылъфыгъэм зытырелъхьэм, ардэдэм ащ зиузэнкІыжьи хъужьыгъэ, Тхьэми щытхъу фишІыгъ.\n14 Ау Хьисэ шэмбэт мафэм сымаджэр зэригъэхъужьыгъэм пае, синэгогу пащэр губжи, цІыфмэ ариІуагъ:\n– ЦІыфыр лэжьэн фаеу мэфих щыІ. А мафэхэм зыжъугъэхъужьынэу шъукъакІо нахь, шэмбэт мафэм шъукъэмыкІу.\n15 –Шъо нэпитІу зиІэхэр!– риІожьыгъ Зиусхьаным а пащэм. –Шъуащыщэу зыгорэ щыІа, зицу е зищыд шэмбэт мафэми къыкІэзытІэтыкІэу, цощым къычІэзыщэу псы езымыгъашъорэ? 16Арэу зыхъукІэ, мы бзылъфыгъэу Ибрахьимэ къытехъукІыгъэ цІыфхэм ащыщэу, илъэс пшІыкІуй хъугъэу шэйтаным ыпхыгъэр шэмбэт мафэм шъхьафит сшІэу згъэхъужьын фэягъэба?\n17Хьисэ ар къызеІом, къыпэгущыІэжьырэ цІыф пстэури укІытэжьыгъэх, къэнэгъэ цІыфхэри Хьисэ Іофышхо гъэшІэгъонхэу ышІагъэ пстэуми апае гушІощтыгъэх.\nГорчицэцэмрэ тэджэпсымрэ яхьылІэгъэ гъэсэпэ тхыдэхэр\n(Маттэ 13:31-33; Марк 4:30-32)\n18–Тхьэм и Тетыгъошхо* зыфэдэр сыда?– къыІуагъ Хьисэ. –Ар сыдым фэзгъэдэна? 19Ар зыфэдэр горчицацэр* ары. Ар лІы горэм къышти, ихатэ щишІагъ. Ар къэкІи, чъыгы хъугъэ, ошъогу бзыухэри икъутамэхэм атесхэу хъугъэ.\n20 – Тхьэм и Тетыгъошхо сыдым фэзгъэдэна?– джыри зэ къыІуагъ Хьисэ. 21–Ар зыфэдэр тэджэпсыр ары. Зы бзылъфыгъэ горэм ар къышти, ІэнлъищымкІэ хьаджыгъэ зэхипшыхьагъ, зэпстэури къэтэджыфэ.\n13:18 Тхьэм и Тетыгъошхо – еплъ 6:20.\n13:19 горчицэ – арапыбзэкІи тыркубзэкІи «хъардэл» зыфаІорэр ары.\n(Маттэ 7:13-14, 21-23)\n22Хьисэ къалэхэмрэ къуаджэхэмрэ къыкІухьэхэзэ, цІыфхэм Тхьэм игущыІэхэр аригъашІэхэзэ, игъогу Ерусалим фигъэзагъ. 23Зыгорэ ежьым къеупчІыгъ:\n–Тхьаматэ, мыкІодхэу, Тхьэм къыгъэнэжьыщт цІыфхэр макІэха?\n24 –Къэлэпчъэ зэжъумкІэ шъузэрэдэхьащтым зэрэшъулъэкІэу ыуж шъуит,– ариІожьыгъ Хьисэ, –сыда пІомэ сэ шъосэІо, цІыфыбэхэр дэхьанхэу ыуж итыщтых, ау алъэкІыщтэп. 25Унэ бысымыр къэтэджынышъ, къэлапчъэр зыщыфишІыжьыщт сыхьатыр къэсышт. ЕтІанэ, «Тхьаматэ, къэлапчъэр къытфыІух», шъуІоу, кІыбым шъудэтэу, къэлапчъэм шъукъытеонкІи мэхъу.\n–Джащыгъум ащ къышъуиІожьыщт: «Шъо хэтми шъузщыщыр сшІэрэп».\n26 –ЕтІанэ шъуІоу шъуублэщт: «Тыуигъусэу тышхэщтыгъ ыкІи тешъощтыгъ, тикъалэ иурамхэми Тхьэм игущыІэхэр ащытэбгъашІэщтыгъэх».\n27 –Ау ащ къышъуиІощт: «Шъо хэтми шъузщыщыр сшІэрэп, санэІу шъуикІ, зэкІэ шъо бзэджашІэхэр!»\n28–Ибрахьими, Исхьакъи, Якъуби, адрэ пегъымбар пстэури Тхьэм и Тетыгъошхо ыІэчІэгъ чІэхьагъэхэу, ау шъо а Тетыгъошхом ыІэчІэгъ шъукъычІафыгъэу зышъулъэгъукІэ, куохьауныгъэрэ цэ зэрэгъэшхыныгъэрэ къэхъущтых. 29ЦІыфхэр тыгъэ къыкъокІыпІэмкІи, тыгъэ къохьапІэмкІи, темырымкІи, къыблэмкІи къикІынхэшъ, Тхьэм и Тетыгъошхо иешхэ-ешъошхо чІыпІэхэр щаубытыщтых. 30Джащыгъум ауж итхэм ащыщхэр апэу хъущтых, апэ итхэм ащыщхэри ауж къинэщтых.\n31А сыхьат дэдэм фарисей* куп къакІуи, Хьисэ къыриІуагъ:\n13:31 фарисейхэр – еплъ 5:17.\n–Мыщ дэжьым ІукІ. Армырмэ пщэу Ирод ицІыфхэм уаригъэукІыщт.\n32–ШъукІуи,– ариІожьыгъ Хьисэ, –а баджэм ешъуІу: «Сэ непи неущи джынапцІэхэр цІыфхэм ахэсфыщтых, сымаджэхэри згъэхъужьыщтых, ящэнэрэ мафэми сиІоф сыухыщт». 33Ау щытми, непи, неущи, неущмыщкІи сигъогу сырыкІон фаеу щыт, сыда пІомэ пегъымбарыр Ерусалим нэмыкІ чІыпІэ щылІэ хъущтэп.\n34–Ей Ерусалим, Ерусалим! УицІыфхэм пегъымбархэр аукІых, Тхьэм илІыкІохэми мыжъокІэ яохэзэ аукІых. Бзыум ищырхэр ытамэмэ ачІэгъ зэрэщычІиугъуаехэрэм фэдэу, сыд фэдизрэ уибынхэр сэ зэсыугъоилІэнхэу сыфэягъ, ау шъо шъуфэягъэп. 35Мо зэ шъуеплъ, Тхьэр шъуикъалэ нэшІукІэ къеплъыжьыщтэп. Сэ шъосэІо, «Зиусхьаным ыцІэкІэ къакІорэм щытхъушхор ий!» зыщышъуІощт мафэм нэсыфэ, сышъулъэгъужьыщтэп.


Республика Адыгея - Адыгеим и ЛIышъхьэ паспортхэр аритыжьыгъ\nУрысыем и Мафэ фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэхэр Мыекъуапэ икъэлэ парк мэкъуогъум и 12-м щыкIуагъэх. А мафэм Урысыем иныбжьыкIэхэм ащыщхэм паспортхэр аратыжьыгъэх, концерти щыIагъ.\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат мэфэкI Iофтхьабзэхэм ахэлэжьагъ. Республикэм щыпсэухэрэмрэ ихьакIэхэмрэ зафигъазэзэ, республикэм и ЛIышъхьэ хигъэунэфыкIыгъ мэкъуогъум и 12-р тихэгъэгу итарихъ пытэу зэрэхэхьагъэр.\n«ИлъэсипшI заулэ хъугъэ Урысыем и Мафэ хэгъэгум инепэрэ, инеущырэ мафэкIэ пшъэдэкIыжь зэрэтхьырэм, ащ шIулъэгъуныгъэу фытиIэм, цIыф лъэпкъыбэхэр зэкъозыгъэуцорэ шIуагъэхэм ятамыгъэу зыщытыр», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, Урысыем и Президентэу Владимир Путиным къыгъэуцугъэ стратегическэ пшъэрылъхэм зэу ащыщ урысые обществэм изыкIыныгъэ ехьылIэгъэ Iофыгъор. КъумпIыл Мурат ицыхьэ зэрэтелъымкIэ, лъэпкъхэм языкIыныгъэрэ язэкъотыныгъэрэ къызаухъумэкIэ ары ныIэп гухэлъэу яIэхэр къадэхъунхэ, Адыгеимрэ Урысыемрэ апае бэ ашIэн залъэкIыщтыр.\nЕджэнымкIэ гъэхъэгъэ дэгъухэр зышIыгъэ кIэлэеджэкIо 12-мэ Урысыем и Мафэ Урысые Федерацием игражданин ипаспорт аратыгъ. Ар аритыжьзэ, Адыгеим и ЛIышъхьэ ныбжьыкIэхэм афэлъэIуагъ ящыIэныгъэ дахэу зэпыфэнэу, тыдэрэ лъэныкъокIи гъэхъагъэхэр щашIынхэу.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ нэмыкIэу кIэлэеджакIохэм афэгушIуагъэх Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет —Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, Урысые Федерацием и Общественнэ палатэ хэтэу МэщбэшIэ Исхьакъ, Мыекъуапэ имэрэу Андрей Гетмановыр.\nРеспубликэм ихабзэ игъэцэкIэкIо, изаконодательнэ къулыкъухэм, общественнэ объединениехэм ялIыкIохэр, общественностыр мэфэкI Iофтхьабзэхэм ахэлэжьагъэх.\nЛъэпкъ орэдхэмкIэ Къэралыгъо ансамблэу «Ислъамыем», Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние, эстрадэ ансамблэу «Ошъутенэм», урыс лъэпкъ Iэмэ-псымэхэмкIэ оркестрэу «Русская удаль» зыфаIорэм яартистхэр, республикэм итворческэ коллектив анахь дэгъухэм якъэшъуакIохэр концертым хэлэжьагъэх.


Коронавирусым пае яIофшIэн къызэтырагъэуцуагъ — Адыгэ макъ\nКоронавирусым пае яIофшIэн къызэтырагъэуцуагъ\nИкIыгъэ илъэсым икIэух Китаим къыщежьэгъэ зэпахырэ узэу «Коронавирус Covid-19» зыфиIорэм етIупщыгъэу дунаим зыщиушъомбгъугъ. Ащ епхыгъэ къэбархэм, къызэузыхэрэм япчъагъэ мафэ къэс зэхъокIыныгъэхэр афэхъух. Амал зэриIэкIэ ахэм талъэплъэ, щыгъуазэ шъуафэтэшIы.\nАужырэ хэутыгъэхэм къызэращаIорэмкIэ, нэбгырэ 358993-мэ мы узыр къапыхьагъ, 15486-мэ ядунай ахъожьыгъ, 99384-р хъужьыгъэ.\nАнтарктидэм нэмыкIэу къэралыгъо пстэуми коронавирусыр анэсыгъ.\nИталием анахьэу мы узым зыщиушъомбгъугъ ыкIи нэбгырэ 59139-мэ алъыIэсыгъ, 5476-р щыIэжьэп (Китаим зидунай щызыхъожьыгъэхэм анахьи мы пчъагъэр нахьыб), адрэ къэралыгъохэм лIэхэрэм япчъагъэ нахь ащымакI. Коронавирусыр Испанием нэбгырэ 33089-мэ, Германием – 27558-мэ, Швейцарием – 8547-мэ, Великобританием – 5683-мэ, нэмыкIхэми къащахагъэщыгъ.\nКъэралыгъо 17-мэ, Иран ыкIи Венесуэлэ ахэтхэу, зэпахырэ узым зыкъызэращиштагъэм фэшI ахъщэ IэпыIэгъу ящыкIагъэу Евросоюзым зыфагъэзагъ.\nЕС-м хахьэхэрэ къэралыгъомэ ягъунапкъэхэр зэфашIыгъэх ыкIи ащыпсэухэрэр зэрэзекIощтхэм шэпхъэ гъэнэфагъэхэр фашIыгъэх.\nМэзитIу пIалъэкIэ ошIэ-дэмышIэ режимым Франциер техьагъ. Мы уахътэм агъэфедэрэ Iэзэгъу уцитIоу коронавирусым зэреIэзэнхэ алъэкIыщтхэр шIуагъэ къытэу мыщ щаушэтыгъэх.\nСтатистикэм къызэригъэлъэгъуагъэмкIэ, дунаим зэпахырэ узыр къыщызэузыгъэхэм япчъагъэкIэ США-м ящэнэрэ чIыпIэр ыубытыгъ. Нэбгырэ 35409-мэ къахагъэщыгъ, 462-мэ ядунай ахъожьыгъ, Канадэм – 1459-мэ къяузыгъ, нэбгырэ 21-рэ илIыкIыгъ.\nШтатэу Нью-Йорк ары анахьыбэу зыщысымэджагъэхэр. Джащ пае тучанхэр, шхапIэхэр ащ щызэфашIыгъэх, телефонкIэ афытеохэшъ, гъомылапхъэхэр афащэх.\nЗыкъэзыIэтыгъэ узыр Китаим нахь кIалIэ щыхъоу фежьагъ. Мы уахътэм ехъулIэу ар къызэузэу агъэунэфыгъэр нэбгырэ 81405-рэ мэхъу, 72848-р хъужьыгъэ, 3270-мэ ядунай ахъожьыгъ.\nАу Китаим испециалистхэр егъэгумэкIых IэкIыб къэралыгъохэм къарыкIыжьхэрэм икIэрыкIэу узыр къафахьыжьыным.\nЯпонием коронавирусым зызэрэщиушъомбгъурэр зэпагъэун алъэкIыгъ. Сыда пIомэ мэфэ заулэм къыкIоцI сымаджэхэм япчъагъэ зэхъокIыныгъэ фэхъугъэп – нэбгырэ 1151-мэ къахагъэщыгъ, 41-мэ ядунай ахъожьыгъ.\nПремьер-министрэу Борис Джонсон цIыфхэм закъыфигъазэзэ, къэралыгъом ишъолъыр тхьамэфищ карантин зэрэтырилъхьэрэр къариIуагъ. Коронавирусым псынкIэу зызэриушъомбгъурэр зэтеIэжэгъэным къэралыгъом псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ икъулыкъу кIочIэгъу зэрэфэмыхъущтым ар епхыгъ.\nБританцэхэр унэм къикIынхэ зыфитыр – апэрэ Iэрыфэгъу пкъыгъохэр къащэфыщтмэ, медицинэ IэпыIэгъу ящыкIагъэмэ, амал имыIэу IофышIэм кIон фаемэ. Социальнэ Iофтхьабзэхэр щагъэзыягъэх, мыгъомылэпхъэ щапIэхэм, тхылъеджапIэхэм, тхьэлъэIупIэхэм яIофшIэн зэпагъэугъ.\nУрысыер, Москва, Санкт-Петербург\nУрысыем непэкIэ нэбгырэ 495-мэ коронавирусыр къахагъэщыгъ, нахьыбэр Москва – 290-рэ, ащ къыкIэлъэкIо Петербург – 21-рэ, пстэумкIи шъолъыр 48-мэ анэсыгъ. ЗэкIэ урысые шъолъырхэр гъэлъэшыгъэ шIыкIэм тетэу Iоф зышIэщт режимым техьагъэх.\nМосква, мэрэу Собяниным иунашъокIэ, илъэс 65-м къехъугъэхэр ыкIи уз гъэтIылъыгъэ зиIэхэр мэлылъфэгъум и 14-м нэс зыми мыкIохэу яунэхэм арысынхэ фаеу алъытагъ. ЗищыкIагъэхэм зэрэсымаджэхэмкIэ тхьапэхэр, зэтыгъо ахъщэ IэпыIэгъу аратыщтых. Къулыкъу гъэнэфагъэхэм яспециалистхэм къафытеохэрэм яфэIо-фашIэхэр афагъэцэкIэщтых.\nВрачэу Леонид Рошаль къызэриIуагъэмкIэ, коронавирусым пае Урысыер гумэкIыгъошхо хэтынэу ыкIи къэбар нэпцIхэмкIэ цIыфхэр агъэщынэнхэу ищыкIагъэп.\nКоронавирусыр тишъолъыр къыщыхагъэщыгъэп. НепэкIэ нэбгырэ 322-мэ япсауныгъэ изытет гъунэ лъафы, ахэм ащыщэу 314-р – унэм ис, 8-р – пэтхъу-Iутхъу яIэу сымэджэщым чIэлъ. Нэбгырэ 61-мэ тхьамэфитIо залъэплъэхэ нэуж медицинэ уплъэкIунхэу арашIылIагъэхэм узыр ямыIэу къызагъэлъагъом, карантиныр атырахыжьыгъ.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат коронавирусым шъолъырыр щыухъумэгъэным фэшI унэшъо гъэнэфагъэу ышIыгъэхэм япхыгъэу гъэсэныгъэм иучреждениехэр, нэжъ-Iужъхэр зыщаIыгъхэрэ, культурнэ Iофтхьабзэхэр зыщыкIохэрэ унэхэр зэфашIыгъэх. Джащ фэдэу гъэтхапэм и 23-м къыщегъэжьагъэу спортзалхэм, кинотеатрэхэм, фитнес-гупчэхэм яIофшIэн къызэтырагъэуцуагъ. Медицинэм иучреждениехэм карантин шапхъэхэм атетэу Iоф ашIэ.\nРеспубликэмрэ Краcнодар краимрэ я ДиндэлэжьапIэ иунашъокIэ Адыгеим ит мэщыт пстэуми япчъэхэр мэлылъфэгъум и 20-м нэс зэфашIыгъэх.\nМэфэ 14-м къыкIоцI унэм къикIынхэ фимытхэу исхэ цIыфхэм къиныгъохэр зэпачых: тучан кIоныр, хэкIым иихын, къапэблагъэхэм аIукIэнхэр джы щынагъо ыкIи хъущтэп.\nЦIыф пстэуми ар зэфэдэу афэукIочIырэп. Зыхэр – гумэкIыгъом щынэм, адрэхэр – зэщым зэлъештэх. Фэдэ къыхэмыкIыгъэу волонтер-медикхэм яIэпыIэгъу джыдэдэм лъэшэу ящыкIагъ. Ахэм акIуачIэ нахь зэрагъэлъэшыщтым пылъхэу купхэр зэхащэх ыкIи телефонкIэ зыдэгущыIэнхэ фэе сымаджэхэр агъэнафэх. ЯщыкIагъэ щыIэмэ, фэIо-фашIэу афагъэцэкIэщтым кIэупчIэх. Медик хъущтхэм яIэпыIэгъу сымаджэхэм осэшIу къыфашIыгъ.\nГъэтхапэм и 18-м къыщегъэжьагъэу мэлылъфэгъум и 12-м нэс, Адыгеим и ЛIышъхьэ иунашъокIэ, гъэсэныгъэм иучреждениехэр зэфашIыгъэх нахь мышIэми, дезинфекцие Iофтхьабзэхэр ащагъэлъэшыгъэх. Зыщеджэхэрэ классхэр игъэкIотыгъэу атхьакIыгъэх, пчъэкъопсхэр, дэкIоепIэ IыгъыпIэхэр, электрохэгъэнапIэхэр шъхьафэу зэпалъэкIыхьагъэх, зэпымыоу жьы къабзэр ачIагъахьэ.\nНы-тыхэу зисабый къызфэзгъэнэн щымыIэхэм кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм ащэх. Ащ Iоф щызышIэхэрэри, сабыеу къащэхэрэри мафэ къэс пэтхъу-Iутхъу яIэмэ, ятемпературэ ауплъэкIух.\nЭпидемиолог зэфэшъхьафхэм къызэраIорэмкIэ, жъоныгъокIэ мазэм «коронавирус COVID-19-р» къызэузыхэрэм япчъагъэ зэхатшIэу къыкIичыщт. Узым изыушъомбгъун илъэшыгъэ нахь кIалIэ хъущт. Гриппым фэдэу мыри фабэ къызыхъукIэ къызэузыхэрэм япчъагъэ къыщэкIэ.\nКитаим вирусым изыушъомбгъун къыщызэтырагъэуцуагъ, нэмыкI къэралыгъохэри игъорыгъозэ нахьышIум фэкIох. Коронавирусым зэреIэзэщтхэ ыкIи зыгъэхъужьыщтхэ Iэзэгъу уцхэм якъыдэгъэкIын тыдрэ къэралыгъуи Iоф щыдашIэ. ПэшIорыгъэшъэу къызэралъытэрэмкIэ, гъэмафэм ехъулIэу ар къадэхъунэу ары.\nПредыдущая Лъэпкъым иапэрэ еджапI\nСледущая IофшIэныр агъэлъэшын фае


«ТиIофшIэнкIэ къин тэлъэгъуми, ащ фэдэ унашъо зэрэсшIыгъэм сырыкIэгъожьырэп» — Адыгэ макъ\nИкIыгъэ илъэсым игъэтхэпэ мазэ къыщыублагъэу дунаир зэлъызыштэгъэ уз мэхъаджэу коронавирусыр Адыгеими къэсыгъ. КъызэрэтшIомышIыгъэу ащ ищынагъо цIыфхэм япсауныгъэ къышъхьарыхьагъ. Зыпкъ ит щыIэкIэ-псэукIэу тызхэтыгъэр зэщигъэкъуагъ.\nАпэрэ мафэм къыщегъэжьагъэу джы къызнэсыгъэм ащ пэуцужьырэ, цIыфхэм япсауныгъэ къэзыухъумэрэ врачхэм ащыщ Пэнэжьыкъое район поликлиникэм иучастковэ терапевтэу Уджыхъу Альбинэ.\nАщ поликлиникэм ипчъэшъхьаIу зызэпичыгъэр бэшIагъэп (илъэси 4 хъущт) нахь мышIэми, непэ медицинэр зыхэт къиныгъом игупчэ плъыр врач ныбжьыкIэр хэфагъ. Альбинэ исэнэхьат къыхихынэу зэрэхъугъэм, ковиднэ бригадэм иIофышIэхэр узым зэрэпэуцужьыхэрэм, нэмыкIхэми афэгъэхьыгъэу гущыIэгъу тыфэхъугъ.\nМыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым имедицинэ институт IэзэнымкIэ ифакультет 2016-рэ илъэсым къыухыгъ. Ащ ыуж интернатурэр Краснодар зэрэщикIугъэм тетэу Теуцожь районым къыгъэзэжьыгъ. Альбинэ поликлиникэм Iоф зэрэщишIэрэм имызакъоу, Пэнэжьыкъое район сымэджэщым, Гъобэкъое амбулаторием дежурствэхэр ащыриIэх.\n— СицIыкIугъом къыщегъэжьагъэу врач сыхъунэу лъэш дэдэу сыфэягъ, — къеIуатэ ащ. — Сымаджэхэм сяIэзэнэу, згъэхъужьынхэу. Сянэ кIэлэегъаджэти, илъагъо сырищэмэ шIоигъоу бэрэ къысиIощтыгъ. Ау сэ сызкIэхъопсыщтыгъэ сэнэхьатыр ыпэ изгъэшъыгъ, къызэрэхэсхыгъэмкIи сырыкIэгъожьырэп. Врач сэнэхьатыр етIани сыгу зыкIырихьырэр кIэу къежьэрэ пстэури зэбгъэшIэнэу, уфеджэнэу зэрэщытыр ары. Сыда пIомэ, медицинэм зэпымыоу хэхъоныгъэхэр ешIых, ар сыдигъокIи гъэшIэгъоны.\nГухэкI нахь мышIэми, зэхъокIыныгъэ пстэуми уагъэгушIорэп. Гъатхэм пандемиер тикъэралыгъо къызэсым, ащ щыпсэухэрэм ящыIэныгъэ зэрэзэблэхъугъэм фэдэу Альбинэ ищыIэныгъи зэхъокIыгъ.\nНепэ коронавирусым пэуцужьырэ врачхэм яапэрэ сатыр хэтэу Альбинэ Iоф ешIэ.\n— Ковиднэ сымаджэхэм сахэтэу Iоф сшIэщтэп сIоу зы мафи сегупшысагъэп, — еIо врач ныбжьыкIэм. — Врачым ипшъэрылъыр сыд фэдэ чIыпIэ ифагъэми, цIыфым узыр зэпичынымкIэ IэпыIэгъу фэхъуныр ары. ТиIофшIэнкIэ къин тэлъэгъуми, ащ фэдэ унашъо зэрэсшIыгъэм сырыкIэгъожьырэп.\nШъыпкъэ, терапевтхэм яIофшIэн къэхьылъагъ. Ковиднэ бригадэм нэбгырищ хэхьэ: врачыр, медсестрар, водителыр. Непэ ахэр сменэм зытехьэхэкIэ къяжэрэр ашIэрэп. Теуцожь районыр ины, мафэм нэбгырэ 20 фэдизмэ ядэжь макIох.\n— Пчэдыжьым сыхьатыр 8-м IофшIэныр етэгъажьэшъ, пчыхьэм 9-м нэс тыкъэтэу мэхъу. IэпыIэгъу зищыкIагъэу къытеуагъэхэр — плъыр-стыр, пэтхъу- Iутхъу нэшанэ зиIэхэр, пэмэныр зышIокIодыгъэхэр, пскэхэрэр, жьы зымыгъотыхэрэр — зэкIэ къэтымыкIухьэхэу, ящыкIэгъэ Iэзэгъур ятымыгъэгъотэу тыкъэкIожьырэп. СымаджэмкIэ мэхьанэ зиIэр игъом иIэзэгъу къыфэбгъотыныр ары, уахътэу тешIэрэм елъытыгъэр бэ. Зыдгъэпсэфыщтыр хэгъэкIи, тышхэнэу игъо тимыфэу къыхэкIы. Нахь пасэу поликлиникэм тыкъычIэхьажьымэ, тхьапэхэр тэтхыжьых, — къыIуагъ Альбинэ.\nКоронавирусыр къызежьэгъэ апэрэ мазэхэмрэ ятIонэрэ едзыгъоу джы тызхэтымрэ зэбгъапшэхэмэ, медикхэр зыпхырыкIырэ къиныгъохэр зэфэшъхьафых. Узыр къызежьакIэм, цIыфхэм ашIошъ хъущтыгъэп, шапхъэхэр агъэцакIэщтыгъэхэп. Ау медицинэм иIофышIэхэм зэрэщынагъор зэхашIыкIыщтыгъ, зэрэзекIощтхэр амышIэу, зыщалъэщтхэр имыкъухэу, IэзакIэу къыхахыщтыр мыгъэнэфагъэу щытыгъ. А Iофыгъохэр джы зэпачыгъэх. Шъуашэхэри икъоу аIэкIэлъых, узыр зэрэщыIэри нахь ашIошъ хъугъэ.\n— ВирусыкIэу къежьагъэр зэрэщынагъор агурыдгъэIон тлъэкIыщтыгъэп, — еIо тигущыIэгъу. — Зызэрэфэсакъыжьынхэ фаер, санитарнэ амалхэр агъэфедэщтыгъэхэп. Ары пакIошъ, хьадагъэхэри, джэгухэри къакIухьэхэзэ, нэбгырабэмэ узыр зэпахыжьыгъ. Ар къызэузыхэрэми, зидунай зыхъожьыхэрэми япчъагъэ зыкъызеIэтым, узыр зэрэщынагъор цIыфхэм къагурыIуагъ. Коронавирусыр къызэрамыугупшысыгъэр къэнэфагъ.\nКовиднэ бригадэхэм яIофшIэн лъэшэу къызыхьылъагъэр икIыгъэ илъэсым чъэпыогъум ыгузэгухэм, шэкIогъу ыкIи тыгъэгъэзэ мазэхэм сымаджэхэм япчъагъэ лъэшэу зыкъызеIэтыр ары. Чэщ-зымафэм нэбгыри 100-м шIокIэу республикэм узыр къащахагъэщыщтыгъ. Медикхэр кIочIэгъу фыримыкъухэу къин хэтыгъэх.\nПоликлиникэхэм яIофшIэн нахь зэтеуцожьыгъ. Участковэ терапевтхэм къяуалIэрэр бэ, лъыдэкIуаем, гриппым, пэтхъу-Iутхъум ыгъэгумэкIыхэрэр, нэмыкIхэри. Пандемием ыпкъ къикIыкIэ ахэм яфэшъошэ IэпыIэгъур игъом агъотыгъэп. Уджыхъу Альбинэ къызэриIуагъэмкIэ, ахэм поликлиникэм шъхьафэу щяIазэх. Мафэрэ Iоф зышIэрэ стационархэм яIофшIэн тIэкIу шIагъэу рагъэжьэжьыгъэу щытыгъ, джы илъэсыкIэм ыуж чэщи мафи Iоф зышIэрэр къызэIуахыжьыгъ. Плъыр-стыр зиIэхэм хэхыгъэ унэм щяплъых.\nЦIыф къызэрыкIохэм афэдэу, медицинэм иIофышIэхэми узыр къапыхьаным ищынагъо къашъхьарыт. ГущыIэм пае, сымэджэщым ащагъэхэм коронавирусыр гъэнэфагъэу зэрапылъыр ашIэшъ нахь зыфэсакъыжьых, ау поликлиникэм зэхэпхъагъэу бэмэ зафагъазэ. Мы уз мэхъаджэр къыпыхьаным тещыныхьэмэ тигущыIэгъу теупчIыгъ.\n— А узым пхырыкIыгъэхэм сэри сащыщ, — къеIуатэ ащ. – Сымаджэхэм адэжь тыкIо зыхъукIэ хэушъхьафыкIыгъэ шъуашэр тщыгъ. Унагъо пэпчъ тихьэ зыхъукIэ ар зэблэтэхъу. Арэущтэу зэрэщытзи, коронавирусыр къысэутэкIыгъ, унэм сисэу зызгъэхъужьыгъ. Анахьэу сызытещыныхьагъэр сиунагъо исхэм апызгъэхьаныр ары. Тхьэм ишыкуркIэ, къыспахыгъэп.\nАльбинэрэ ишъхьэгъусэу Аслъанрэ сабыитIу зэдапIу. Каринэ апэрэ классым ис, Ислъам джыри еджапIэм чIэхьагъэп. Ау, ахэр ины хъухэу, янэ исэнэхьат гъогу къыхахымэ, лъэшэу зэригопэщтыр тигущыIэгъу къыхигъэщыгъ.\nЩыIэныгъэ къызэрыкIоу, гупсэфэу тызхэтыгъэм къыфэдгъэзэжьыным медицинэм иIофышIэ пстэури зэрэкIэхъопсыхэрэм фэдэу, Альбини гукIэ зыдиIыгъ а мафэхэм такъызэрэфэкIожьыщтыр. Коронавирус уз мэхъаджэм тызэрэтекIощтым ащ ицыхьэ телъ.\nСледущая Власти Адыгеи совместно с ЦУР помогают жителям республики.


Узэу къежьэгъакIэми пэуцужьышъущтых — Адыгэ макъ\nУзэу къежьэгъакIэми пэуцужьышъущтых\nРедактор 19.02.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nВирусологиемкIэ ыкIи биотехнологиемкIэ Къэралыгъо шIэныгъэ гупчэу «Вектор» зыфиIорэм иIофышIэхэм къаушыхьатыгъ урысые вакцинэхэу «Спутник V», «Эпиваккорона» зыфиIохэрэр британскэ зэпахырэ узыкIэм пэуцужьынхэ зэралъэкIырэр.\nАщ фэгъэхьыгъэ къэбарыр гъубдж мафэм журналистхэм къалъигъэIэсыгъ Роспотребнадзорым ипресс-къулыкъу.\n«Зэгъэпшэн ушэтынхэм къахиубытэу «Векторым» иIофышIэхэм къагъэлъэгъуагъ вакцинэхэу «Спутник V» ыкIи «Эпиваккорона» зыфиIохэрэм коронавирусым ибританскэ шъуашэ пэуцужьыгъэнымкIэ яшIуагъэу къакIорэр. Мы вакцинэхэр зыхалъхьэгъахэхэу SARS-CoV-2-м иантителэхэр къызыхагъэщыгъэхэм ясывороткэхэр пагъэуцужьыхэзэ яшIуагъэ къаушыхьатыгъ», — къыщеIо пресс-къулыкъум къытыгъэ къэбарым.\nВакцинэхэр зыхалъхьагъэхэм ясывороткэхэр коронавирусым ибританскэ шъуашэ имызакъоу, къызэрыкIоми зэрэпэуцужьышъугъэхэр къыхагъэщыгъ. ТапэкIэ Урысыем и Президентэу Владимир Путиным правительствэм пшъэрылъ фишIыгъагъ урысые вакцинэхэм коронавирусым иштаммыкIэхэм апэуцужьыгъэнхэмкIэ шIуагъэу яIэр зэхафынэу.\nПредыдущая ИщыIэныгъэ гъогу щысэтехыпI\nСледущая Щынэгъончъэным иIофыгъохэм атегущыIагъэх


Илъэс 65-рэ къызэдэбгъэшIэныр — насыпыгъ — Адыгэ макъ\nИлъэс 65-рэ къызэдэбгъэшIэныр — насыпыгъ\nРедактор 28.07.2020 28.07.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\n«Бэ зыгъэшIагъэ нахьи, бэ зылъэгъугъ», — аIо адыгэхэм. Шэуджэн районым ит къуаджэу Пщычэу щыщ (джыдэдэм Гавердовскэм щэпсэух) ХьакIэцIыкIу зэшъхьэгъусэхэу Джамботрэ Нурэрэ би къагъэшIагъ, би алъэгъугъ. Къиныр ыкIи тхъагъор зэдагощыхэзэ илъэс 65-м къыкIоцI щыIэныгъэ гъогум ахэр къызэдырыкIуагъэх.\nУзэкIыгъоу ар къыбдэхъуныр насыпыгъэшхоу ыкIи IофшIэгъэшхоу щыт.\nНахьыжъхэм шъхьэкIафэрэ лъытэныгъэрэ зыщафашIырэ, зэгурыIоныгъэ зэрылъ, тишэн-хэбзэ дахэхэр къакIэхъухьэхэрэм лъагъэкIотэным зыщыдэлэжьэрэ унагъохэр Адыгеим зэрэщытиIэхэм урымыгушхон плъэкIырэп. Сыд фэдэрэ лъэхъани унагъом имэхьанэ зэхъокIырэп. Илъэсишъэ пчъагъэм лIэуж зэфэшъхьафхэр зэрипхыхэзэ, сыд фэдэрэ лъэныкъомкIи обществэмрэ къэралыгъомрэ япытапIэу унагъор щыт.\nДжащ фэд ХьакIэцIыкIухэри. ЗэрафэлъэкIэу гъогу занкIэм рыкIуагъэх. Унагъор зэрэбаир ахъщэп, дышъэп, ащ щапIурэ цIыфхэр арэу сыдигъуи аIо. Зэшъхьэгъусэхэм Тхьэм къарипэси, нэбгыри 5-у зэдапIугъэм шIукIэ ягугъу арагъэшIын алъэкIыгъ.\nЕжь Джамбот илъэс 85-рэ ыныбжь нахь мышIэми, ащ фэдиз ептыщтэп, дэгъоу къызэтенагъ. Иакъыл губзыгъэу, игущыIэ чанэу, сэмэркъэур къебэкIэу, ышъокIи, итеплъэкIи зэкIужьэу щыт. Непэ реным удэгущыIагъэми, къыпфиIотэн къэбар гъэшIэгъоныбэ ешIэ. ИкIасэу усэхэр етхых. Ятэу Шъалихьэ заом хэкIуади, 1949-рэ илъэсым яни идунай ыхъожьи, Джамбот пасэу ибэу къэнагъ. Илъэси 10 классыр къыухи, еджэным пидзэжьынэу мыхъоу унагъо ышIэн фае хъугъэ.\nУнагъом ятIонэрэ пкъэоу бзылъфыгъэр кIэт. Нурэ илъэс 18-м итыгъ лIакъом къызыхахьэм. ИныбжьыкIэгъум зэрэдэхагъэр къыхэщэу джыри ынэгу нурэр къыкIехы, бзылъфыгъэ ищыгъэ зэкIужь. Ар къуаджэу Еджэркъуае щыщ, Абасэмэ япхъу.\nПстэури къызыщежьагъэр дэгъоу Джамбот щхыпцIызэ ыгу къэкIыжьы:\n— Синыбджэгъу нэбгыри 7 сигъусэу пхъэ щэрэхъхэр зыкIэт шыкум тисэу Еджэркъуае тыкIуи къэтхьыгъагъ. ГъэшIэгъон къытщышIы пэтыгъ. Псэогъу сфэхъунэу къыхэсхыгъэм ыш ТIуапсэ дэсэу щытти, ащ ыдэжь къэтынэу кIогъагъэ. Ар тэ тшIэгъахэп. Тинасыпти къэтхьынэу тызщыкIогъэ мафэм ипчэдыжь ар къэкIожьыгъ. Армэ ащ фэдиз гъогу хьылъэр хьаулыеу ткIугъэу хъущтыгъ.\nДжамбот игущыIэхэм Нурэ къапегъэхъожьы:\n— КъыздэгущыIагъэу, пIалъэ тиIэу щытыгъэп. Ау сянэш Дзэукъожьхэр Пщычэу дэсхэти ядэжь сыкъэкIуагъэу сыщилъэгъугъ. Джары зэкIэ зэрэхъугъэр.\nЗэшъхьэгъусэ зэфэхъугъакIэхэм апэ ящыIэныгъэ гъогу мыжъокIэ шъабэкIэ убагъэу, къэгъагъэхэр телъхэу щытыгъэп. Зэо ужым я 50-рэ илъэсхэр хэткIи къиныгъэ. Пэрыохъубэ зэпачызэ къырыкIуагъэх. Ащ пае къэмынэу нэбгыритIум азыфагу илъ лъытэныгъэр, шIулъэгъуныгъэр ыкIи шъыпкъэныгъэр чIанагъэхэп. ЩыIэныгъэр шIу зэралъэгъурэр къахэщэу, зы къин алъэгъугъ Iоу умышIэу, джы яжъышъхьэ дахэу пэгъокIых.\n— Узы нэбгырэкIэ лъэпсэ пытэ зиIэ унагъо пфэгъэпсыщтэп, — къеIуатэ Нурэ. — НэбгыритIуми пIэ зэкIэдзагъэу, узэдэIужьэу, зым Iэпызырэр адрэм къыштэжьымэ ары ишIуагъэ къызыкIощтыр. Бзылъфы-гъэр хъулъфыгъэм фэдэп, нахьыбэр дигъэзын, ыгъэгъун фае. Тэ тызэдэлэжьагъ, тызэдэпIуагъ. Сыкъызэрыхьэгъэ унагъом пщи гуащи симыIэхэу, сабыи 5-ри сIыгъыхэу къин макIэп схьыгъэр. Чэми, чэти тIыгъыгъэх, хатэри дгъэлэжьагъэ, колхоз IофшIэнми сыкIуагъ.\n1955-рэ илъэсым ХьакIэцIыкIухэм Нурэ къахахьи, илъэситIу тешIагъэу Рэмэзан къэхъугъ. Ащ мэзи 7 нахь ымыныбжьэу, Джамбот дзэ къулыкъум ащагъэу къэтзэ, 1958-рэ илъэсым Светэ къэхъугъ (ышъо хэлъми ымышIэу). Сабый цIыкIуитIури, унагъори пылъхэу бзылъфыгъэ ныбжьыкIэр къэнагъ. Пщыпхъури, гъунэгъу дэгъухэри иIэхэу щытти, ахэр IэпыIэгъу къыфэхъугъэх. Илъэсрэ ныкъорэ Джамбот къулыкъур ыхьыгъэу, Iыгъынхэр зэриIэхэмкIэ тхылъхэр агъэпсыхи, къэкIожьынэу хъугъагъэ.\nАщ ыуж бэ темышIэу зэшъхьэгъусэхэм Руслъан (1960-м) къафэхъугъ. Ащ къыкIэлъыкIуагъэх зэтIуазэхэу Муратрэ Рустемрэ (1963-м).\n— ЗэрэтфэлъэкIэу, амалэу тиIэмкIэ тисабыйхэр тпIугъэх, едгъэджагъэх, шэн-хэбзэшIухэр ахэлъхэу алъэ тедгъэуцонхэм тыпылъыгъ, — еIо ХьакIэцIыкIу Нурэ. — ЗэкIэми унагъохэр ашIагъэх, дахэу мэпсэух, тыгу къыдащае.\n— Сэри колхозым сыхэтыгъ, — еIо Джамбот. — Фермэми, хьамэми учетчикэу Iоф ащысшIагъ. ШхапIэр къуаджэм къызыщызэIуахым, илъэсищ фэдизрэ сыIутыгъ. Нэужым, егерэу илъэси 7 Iоф сшIагъэу, 1996-рэ илъэсым Гавердовскэм тыкъащэжьыгъ. ТикIалэу Руслъанрэ ишъхьэгъусэу Аминэтрэ такIэрыс. ТхьэмкIэ шыкур, гумэкIы-\nгъо тиIэп, тагъэразэ.\n— Сынэгу кIэкIыгъэ пстэуми сытIысэу сызягупшысэжьыкIэ, зэрэсфэукъарыугъэр сэгъэшIагъо,— мэщхыпцIы Нурэ. — Зы къин закъо слъэгъугъэ Iоу джы къэсшIэжьырэп, жъышъхьэ мафэ къытэкIугъ. Ар пстэуми анахь шъхьаI.\nЗэшъхьэгъусэхэм пхъорэлъф-къорэлъфи 7, ахэм къакIэхъухьэжьыгъэу сабый цIыкIуи 7 яI. Ахэр арых яжъышъхьэ къафэзгъэчэфырэр, къафэзгъэнэфырэр. Нэнэжъ-тэтэжъхэм гухэкI закъоу яIэр — сабый нэбгырэ пчъагъэр ашIомакI, яцIыфышъхьэ бэу хахъо ашIоигъу.\nШъыпкъэ, Тхьэм къарипэси, илъэс 65-рэ къызэдэзыгъэшIэгъэ унагъоу джырэ уахътэм бэп тызэрихьылIэрэр. Ащ уимыгъэгушIони, урымыгушхони плъэкIырэп. Зэшъхьэгъусэхэм тыгу къыддеIэу лъэпкъыми, гъэзетми ацIэкIэ ямэфэкIкIэ тафэгушIо!\nМы пчъагъэр «гъучI джэгукIэ» алъытэ. ГъучIым ипытагъэ фэдэу унэгъо пытэ зэрашIагъэр къагъэшъыпкъэжьыгъ. Джамботрэ Нурэрэ гъучI псауныгъэ яIэу, яунагъо мамыр, насып ыкIи зэгурыIоныгъэ илъэу джыри илъэсыбэ къагъэшIэнэу афэтэIо.\nПредыдущая Гупшысэу ахэлъым узыфещэ\nСледущая Кадастрэ уасэр зэжъугъэшIэнэу шъуфаемэ…\nВ Майкопе открыли новое здание МРЭО\nВ Адыгее в ходе поисков туристов в реке обнаружено тело мужчины\nГлава Адыгеи побывал в штабе по поиску пропавших туристов


Республика Адыгея - Гухэлъым дыригъэштагъ\nАдыгеим и Конституцие заштагъэр илъэс 24-рэ зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэу Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат АР-м и Конституционнэ хьыкум и Тхьаматэу ЛIыхьэтыкъо Аскэр IофшIэгъу зэIукIэгъу дыриIагъ.\nАщ хэлэжьагъэх Адыгеим и Премьер-министрэу Александр Наролинымрэ АР-м и ЛIышъхьэрэ министрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу ТхьакIущынэ Муратрэ.\nШъолъырым ипащэ пэублэ псалъэ къышIызэ, республикэм и Конституцие заштагъэр илъэс 24-рэ зэрэхъугъэмкIэ цIыфхэм, хьыкумым икъулыкъушIэхэм къафэгушIуагъ, Адыгеим зыпкъ итэу хэхъоныгъэхэр ышIынхэм ар лъэпсэшIу зэрэфэхъугъэр хигъэунэфыкIыгъ.\n— Гъэтхапэм и 10-р — Адыгеим инепэрэ тарихъкIэ мэхьанэшхо зиIэ мафэу щыт. Республикэм икъэралыгъо хэбзэ къулыкъухэм, хьыкум сообществэм ыкIи граждан обществэм иинститутхэм яIофшIэн Конституцием зэрепхых, зыкIыныгъэ къахелъхьэ. Ащ дакIоу республикэм щыпсэухэрэм яфитыныгъэхэр ыкIи яшъхьафитыныгъэхэр документ шъхьаIэм къыдыхэлъытагъэх, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nДжащ фэдэу шъолъырым щыпсэухэрэм правэм ылъэныкъокIэ шIэныгъэу аIэкIэлъхэм ахэгъэхъогъэным, зищыкIагъэхэм ыпкIэ хэмылъэу юридическэ IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэным алъэныкъокIэ АР-м и Конституционнэ хьыкум Iофышхо зэригъэцакIэрэр ыкIи ащкIэ къулыкъушIэхэм зэрафэразэхэр Адыгеим и ЛIышъхьэ къыIуагъ.\nЛIыхьэтыкъо Аскэр къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, правэм ыкIи демократием атегъэпсыхьэгъэ къэралыгъо гъэпсыгъэным афэгъэхьыгъэхэ егъэджэнхэр, Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр зэхащэх. АР-м и Конституционнэ хьыкум загъэпсыгъэр къэкIорэгъэм илъэс 25-рэ хъущт. Ащ къыхэкIэу мэфэкIым ихэгъэунэфыкIын изыфэгъэхьазырын фэгъэзэгъэщт IофшIэкIо куп зэхэщэгъэныр игъоу ылъэгъугъ.\nАР-м и ЛIышъхьэ ащ дыригъэштагъ ыкIи 2009-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу зэхъокIыныгъэхэу фэхъугъэхэр хэтэу, АР-м и Конституцие итхылъыкIэ къыдэгъэкIыжьыгъэн фаеу ылъытагъ.\n— ГъэкIэжьыгъэ тхылъыкIэр шэпхъэшIухэм адиштэн ыкIи республикэм щыпсэухэрэм алъыIэсын фае. Библиотекэхэм, гъэсэныгъэм иучреждениехэм, тхылъхэр зыщэхэрэ тучанхэм ящыкIагъэм фэдизэу ар аIэкIэгъэхьэгъэным мэхьанэшхо иI. Конституцием къэбарэу, тарихъэу пылъыр, ащ игъэпсын лъапсэ фэзышIыгъэхэр цIыфхэм агурыгъэIогъэным тыпылъын фае, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nЗэIукIэгъум икIэух АР-м и ЛIышъхьэ мэфэкI Iофтхьабзэхэм язэхэщэнкIэ Александр Наролинымрэ ТхьакIущынэ Муратрэ пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр афишIыгъэх.


Адыгеим и ЛIышъхьэ Советым изэхэсыгъо хэлэжьагъ | Адыгэ Макъ\nУрысые Федерацием ишъолъырхэм япащэхэм я Совет ия ХХХIII-рэ зэхэсыгъоу тыгъуасэ щыIагъэм Урысые Федерацием IэкIыб къэралыгъо IофхэмкIэ иминистрэу Сергей Лавровым тхьамэтагъор щызэрихьагъ. Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ащ хэлэжьагъ.\nРегион форумхэм язэхэщэн Урысые Федерацием ишъолъырхэм яIахьышIу хашIыхьан зэрэфаем зэхэсыгъом щытегущыIагъэх.\nДунэе туризмэм зегъэушъомбгъугъэнымкIэ унашъохэу Урысые Федерацием ишъолъырхэм япащэхэм я Совет изэхэсыгъохэм тапэкIэ ащаштэгъагъэхэр зэрагъэцакIэхэрэм Сергей Лавровым игугъу къышIыгъ.\nУрысые Федерацием и МИД ипащэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, шъолъырхэр дунэе турист къэгъэлъэгъонхэм нахь чанэу ахэлэжьэнхэу, зекIохэмкIэ Лъэпкъ порталэу «Russiа TrаvеI» зыфиIорэм зэдэлэжьэныгъэ дыряIэнэу, зекIоным илъэныкъуакIэхэм зарагъэушъомбгъунэу непэ пшъэрылъ къэуцу.\nТарихъ мэхьанэ зиIэ Iофтхьабзэхэми лъэшэу анаIэ атырагъэты. МыщкIи Сергей Лавровым Адыгеир щысэу къыхьыгъ, проектэу «Партизан лъэс гъогухэр» зыфиIорэр ащ щагъэцакIэ.\nШъолъырхэм социальнэ-экономикэ хэхъоныгъэ ашIынымкIэ, хэгъэгум фэгъэхьыгъэхэ къэбар тэрэзхэр цIыфхэм аIэкIэгъэхьэгъэнхэмкIэ мыхэм мэхьанэшхо зэряIэр IэкIыб къэралыгъо IофхэмкIэ министрэм хигъэунэфыкIыгъ.\n«Зигугъу къэсшIыгъэ лъэныкъохэмкIэ Iофхэр зэрэлъагъэкIотэщтхэм сицыхьэ телъ. Игъо тлъэгъугъэхэм Урысые Федерацием и Президентэу Владимир Путинымрэ Урысые Федерацием и Правительствэрэ къазыдырагъэштэ нэуж Iофхэр нахьышIу хъугъэх. Ахэр лъыгъэкIотэгъэнхэм мэхьанэшхо иI. Шъолъырхэм ящыкIэгъэ IэпыIэгъур ядгъэгъотыщт», — хигъэунэфыкIыгъ Урысые Федерацием и МИД ипащэ.\nСергей Лавровым зэрилъытэрэмкIэ, хэгъэгум ишъолъырхэм яхэхъоныгъэ фэIорышIэщт бизнесымкIэ, культурэмкIэ, нэмыкI лъэныкъохэмкIэ зэпхыныгъэу IэкIыб къэралыгъохэм адыряIэм зызэрэрагъэушъомбгъурэри.\nУФ-м и МИД ипащэ регион зэдэлэжьэныгъэм мэхьанэшхо зэриIэр зэхэсыгъом щыхигъэунэфыкIыгъ, нэмыкI къэралыгъохэм зэпхыныгъэу адыряIэм зырагъэушъомбгъунэу хэгъэгум ишъолъырхэм япащэхэм къяджагъ.\n«ЫпэкIэ Советскэ Союзым чIыпIэу зэлъиубытыщтыгъэм щыпсэухэрэм гъусэныгъэу адытиIэм хэдгъэхъоным, Азиатскэ-Тихоокеанскэ регионым хахьэхэрэ къэралыгъохэм зэдэлэжьэныгъэ адытиIэным мэхьанэшхо яI», — къыIуагъ Сергей Лавровым.\nДжащ фэдэу министрэм къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, 2019-рэ илъэсым Абхъазым, Азербайджан, Армением, Белоруссием, Казахстан, Узбекистан зэдэлэжьэныгъэ адыряIэным тегъэпсыхьэгъэ конференциехэр зэхащэнхэу рахъухьэ. Мыгъэ урысые-китай, урысые-иран, урысые-индие форумхэр щыIэщтых. 2020-рэ илъэсыр Урысыемрэ Франциемрэ язэдэлэжьэныгъэ и Илъэсэу щытыщт.\nЗэхэсыгъом икIэух гъэцэкIэкIо хабзэм ифедеральнэ къулыкъухэмрэ Федерацием ишъолъырхэмрэ пшъэрылъ афашIыгъ Федерацием ишъолъырхэм социальнэ-экономикэ хэхъоныгъэ ашIынымкIэ, бизнесымкIэ, культурэмкIэ ыкIи нэмыкI лъэныкъохэмкIэ ахэм IэкIыб къэралхэм зэпхыныгъэу адыряIэм зегъэушъомбгъугъэнымкIэ регион форумхэм амалэу къатыхэрэр къызыфагъэфедэнэу.


ШIэжьыр гъэпытэгъэным фэгъэхьыгъэ Iофтхьабз — Адыгэ макъ\nШIэжьыр гъэпытэгъэным фэгъэхьыгъэ Iофтхьабз\nРедактор 10.10.2019 10.10.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nПроектэу «Тлъапсэ къэтыухъумэн» зыфиIорэр Адыгеим щагъэцакIэ. Илъэсэу икIыгъэм Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат кIэщакIо фэхъуи, а Iофтхьабзэр щыIэныгъэм щыпхыращэу рагъэжьагъ.\nУрысые географическэ обществэм и Адыгэ шъолъыр къутам ары мыщ епхыгъэ Iофхэр зэшIозыхыхэрэр. ГуфакIохэм ядвижениеу «Тлъапсэ къэтыухъумэн» зыфиIорэр, къутырэу Суповскэм щызэхащэгъэ дзэ-патриот клубэу «ШIэжьыр» хэлажьэхэзэ, псэупIэу Инэм километрэ 35-кIэ пэIудзыгъэу мэзым лъыхъон IофшIэн щагъэцэкIагъ.\nАщ ишIуагъэкIэ советскэ дзэкIолIхэр, ахэм партизанхэри ахэтыгъэх, зыщагъэтIылъыгъэхэ чIыпIэ заулэ къыхагъэщын алъэкIыгъ. КIэлэеджакIохэмрэ общественнэ Iофтхьабзэхэм язэшIохын фэгъэзэгъэ цIыфхэмрэ а чIыпIэр аукъэбзынэу агу къэкIыгъ. Джащ тетэу чъэпыогъум и 6-м игъэкIотыгъэ патриотическэ Iофтхьабзэр агъэцэкIагъ. Мыщ хэлэжьагъэх Адыгэ РеспубликэмкIэ Урысые народнэ фронтым хэтхэр, чIыпIэ зэфэшъхьафхэм ащыкIогъэ Iэшэ зэIуупIэныгъэхэм яветеранхэм я Ассоциацие, джащ фэдэу зигугъу къэтшIыгъэ къутырым щызэхащэгъэ дзэ-патриот клубэу «ШIэжьым» хэтхэр, гуфакIохэр, лъыхъо отрядэу «Кубанский плацдарм» зыфиIорэм анахь чанэу хэлажьэхэрэр.\nХэгъэгу зэошхом илъэхъан, 1942-рэ илъэсым, Раиса Толстовам блэнагъэ зэрихьэгъагъ. Илъэс 20 зыныбжь медсестрау партизан отрядэу «Красногвардейцэм» хэтыгъэм партизан отрядыр псаоу къэнэным пае щэм зыпэIуидзи, къауIэгъагъ, нэужым гъэр хъугъагъэ. Чэщ-мэфитIо ащ хьазаб рагъэлъэгъугъ, ау сыд фэдизэу къин ыщэчыгъэми, партизан отрядыр зыдэщыIэ чIыпIэр ариIуагъэп. АукIыным ыпэкIэ бэнэу зыдалъхьащтыр ежь-ежьырэу ащ рагъэтIыгъагъ. Клубэу «ШIэжьым» ипащэу, лъыхъон IофхэмкIэ Урысые обществэм и Адыгэ къутамэ хэтэу Иван Портноим ащ фэгъэхьыгъэу къафиIотагъ.\nМы Iофтхьабзэм илъэхъан кIэлэеджакIохэм саугъэтыр агъэлагъ, а чIыпIэр аукъэбзыгъ, къэгъагъэхэр агъэтIысыгъэх. Хэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къызщыдахыгъэм ия 75-рэ илъэс ипэгъокIэу кипариситIу а чIыпIэм щагъэтIысыгъ.\nПредыдущая ЩыIэныгъэ илъэсхэр — тибаиныгъ!\nСледущая Адыгабзэм иухъумакIу\n3925 kişide tesbit edildi\nUluslarası Çerkes Kültür Festivali Adıgeyde yapılacak\nАдыгея оборудовала Тахтамукайскую ЦРБ на 5 млн рублей\nВ Адыгее организовали мобильный прививочный пункт\nВ Адыгее в ходе акции «Сохраним лес» заложат аллеи Победы и Мира


ШIэжьыр агъэлъапIэ — Адыгэ макъ\nРедактор 24.07.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ипшъэрылъкIэ Адыгеим илIыкIохэр къалэу Волгоград щыIагъэх. Республикэм икIалэхэу ыкIи ипшъашъэхэу Сталинград къэзыухъумагъэхэм шIэжь саугъэтэу афагъэуцугъэм икъызэIухын фэгъэхьыгъэ зэхахьэм ахэр хэлэжьагъэх.\nМамай Iуашъхьэм къыщызэIуахыгъэ саугъэтым Адыгеим илIыкIохэм къэгъагъэхэр кIэралъхьагъэх.\n— ЛIэужхэр зэпхыгъэнхэр, Хэгъэгу зэошхом тицIыфхэм ТекIоныгъэу\nкъыщыдахыгъэм итарихъ шIэжь дгъэлъэпIэныр пстэуми анахь шъхьаI. Адыгэ Республикэм щыпсэухэрэм ацIэкIэ Волгоград хэкум ихэбзэ къулыкъухэм ыкIи саугъэтым игъэуцун къыхэлэжьэгъэ пстэуми инэу сызэрафэразэр ясIомэ сшIоигъу. Мамай Iуашъхьэр, «Родина-мать зовет!» зыфиIорэ монументыр шIэжьыр зыпхырыщыгъэ чIыпIэх, тихэгъэгу ис лъэпкъ зэфэшъхьафхэм зэрахьэгъэ лIыхъужъныгъэм итамыгъэх, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nШъугу къэтэгъэкIыжьы, Хэгъэгу зэошхор заухыгъэр илъэс 75-рэ зэрэхъугъэм ыкIи шIэжьымрэ щытхъумрэ я Илъэс фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэхэм къадыхэлъытагъэу, Волгоград щыIэ Мамай Iуашъхьэм ШIэжьым и Тхылъ фэдэу саугъэт щагъэуцугъ. Ащ адыгабзэкIи урысыбзэкIи тыратхагъ: «Адыгеим ыкъохэу, ыпхъухэу Сталинград иухъумакIохэм егъэшIэрэ щытхъур яй» ыкIи «Вечная слава сыновьям и дочерям Адыгеи — защитникам Сталинграда».\nСталинград ишъхьафитныгъэ фэбанэхэзэ Адыгеим идзэкIолI 475-мэ апсэ атыгъ. Джащ фэдэу республикэм щыщхэу «За оборону Сталинграда» зыфиIорэ медалыр къызфагъэшъошэгъэ нэбгырэ 808-мэ ацIэхэр агъэунэфыгъэх.\nПредыдущая IофшIэпIэ чIыпIэ зимыIэжьхэм апай\nСледущая Жителям Адыгеи предлагают оценить уровень финансовой доступности


Сыдэущтэу къэпшIэщта адыгэ къэбыр? | Адыгэ Макъ\nСыдэущтэу къэпшIэщта адыгэ къэбыр?\nИжъыкIэ къыщегъэжьагъэу адыгэхэм агъэфедэщтыгъэ гъомылапхъэхэм уяплъымэ, къэбым чIыпIэ гъэнэфагъэ зэриубытыщтыгъэр нафэ къыпфэхъу.\nКъэбыр биологическэ вещество зэфэшъхьафхэмкIэ (пектинымкIэ, органическэ кислотэхэмкIэ, витаминхэмкIэ, минеральнэ щыгъухэмкIэ, нэмыкIхэмкIи) баи, диетическэ гъомылапхъэуи щыт.\nХимическэу къэбыр зэрэзэхэлъыр, ушэтынхэм нафэ къызэрашIырэмкIэ, бэкIэ ялъытыгъ ар къагъэкIы зыхъукIэ технологическэ амалэу агъэфедэхэрэм, ар зыфэдэ лъэпкъым, чIыгоу зыщалэжьырэм изытет… Къэбыр дэеу къащэкIы чIыгу шыналъэхэм, етIэ онтэгъоу щытым, чIыгу «хафэм». Ау Адыгеим ичIыгухэр къэбым къекIух, дэгъоу къащэкIы.\nАдыгэ къэралыгъо университетым хэхьэрэ научнэ-ушэтыпIэ институтым нутрициологиемрэ экологиемрэкIэ илабораторие ушэтынэу щызэхащагъэхэм ащыщ къэбым шIуагъэу хэлъхэмрэ псауныгъэмкIэ щынэгъончъэу зэрэщытымрэ язэгъэшIэн.\nУшэтынхэм ялъэхъан дгъэфедагъэх сатыушI организациехэм ыкIи унагъохэм адыгэ къэбэу ащэщтыгъэхэр, а къэб лъэпкъыр арэу къыщагъэлъэгъуагъэхэр. Ахэр къарытщыгъэх къуаджэхэу Блащэпсынэ (бэдзэршIыпIэм), Тыгъургъойрэ Аскъэлаерэ (унэгъо хатэхэм), Хьатыгъужъыкъуае (бэдзэршIыпIэм). Ушэтынхэм яегъэжьэгъум къэбхэр мэзи 5 – 6 фэдиз хъугъэу щылъыгъэх.\nКъэбэу Iоф зыдэтшIагъэхэм яонтэгъуагъэ килограмми 3,3 – 3,8-рэ зэрэхъущтыгъэр, шъуампIэм иIужъуагъэ миллиметрэ 0,16 – 7,25-рэ хъущтыгъэ, ыкIоцI илъыр («мякоть» зыфаIорэр) сантиметри 2,3 – 3,8-м нэсыщтыгъ. КъэбыкIэу арылъыгъэр багъэ ыкIи шапхъэм тетэу, дэгъоу зэхэлъэу щытыгъ.\nКъэбым идэгъугъэ къэзыгъэлъагъорэр ащ иIэшIугъэрэ мэу къыпыурэмрэ. Ахэр дгъэунэфынхэм фэшI тикъэбхэм ащыщ Iахьхэр дистиллированнэ псым къыщыдгъэжъуагъэх. Ахэм зэкIэми къэбымэ апыущтыгъ. ИIэшIугъэ фэгъэхьыгъэмэ, пстэуми тэшIэ адыгэ къэбыр нэмыкI къэб лъэпкъхэм зэратекIырэр: ар IэшIоу, такъоу щытын фае. Ау тIэкIурэ къэбыр зыщылъыкIэ, иIэшIугъи къыщэкIэ, ежьыри нахь лъэтхъоибэ иIэу мэхъу («волокнистый» зыфаIорэр). Ау пшхы мыхъунэу щытэп ар.\nНафэ зэрэхъугъэмкIэ, къэбым иIэшIугъэ бэкIэ ялъытыгъ органическэ кислотау ащ хэлъхэм. ШIэныгъэлэжьхэм ащыщхэм зэралъытэрэмкIэ, къэбым нахьыбэу хэлъыр яблочнэ кислотар ары. Ау тIэкIурэ зыщылъкIэ, мы кислотау къэбым хэлъыр фэди 1,5 – 3,5-кIэ нахь макIэ мэхъу. Ары иIэшIугъи зыкIызэблихъурэр.\nГъомылапхъэхэм ащыщэу анахьыбэу каротиноидхэр, бета-каротинри ахэтэу, къэзытыхэрэм къэбыр ахалъытэ. АщкIэ пхъыми (морковь) нахь баеу алъытэ къэб лъэпкъхэм ащыщхэр. Ау мэхьанэшхо зиIэр ар зэрэулэжьырэмрэ зэрэпIыгъымрэ. Нэфынэмрэ кислородымрэ ыкIи ферментхэм апкъ къикIыкIэ гъомылапхъэхэм каротиноидэу ахэлъым къыкIичын ылъэкIыщт.\nБэшIагъэу зэрагъэунэфыгъэу, къэбыр къэгъэкIыгъошIу, химическэ амалхэр, чIыгъэшIухэр епхьылIэнхэри ищыкIагъэп. Тэ ушэтынхэм ялъэхъан тыуплъэкIугъэ къэбхэм къахэдгъотагъэп ахэм афэдэ горэ къахэнагъэу.\nКIэкIэу къэпIон хъумэ, тиушэтынхэм къызэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, къэбыр щылъы зыхъукIэ, органическэ кислотау, шъоущыгъоу, бета-каротинэу хэлъхэр нахь макIэ мэхъух, ау къыханэрэри макIэп, пшхы хъунэу, шхыныгъо зэфэшъхьафхэр хэпшIыкIын плъэкIынэу къызэрэнэрэр ахэм къаушыхьаты. Къэбым ишIуагъэхэм ари ащыщ – иIыгъынкIэ мыкъинэу, ау охътабэрэ биологическэ шIуагъэу хэлъыр, гъомылапхъэкIэ бгъэфедэн плъэкIынэу зэрэщытыр къызэрэзэтенэхэрэр.\nАу ушэтынхэр тэшIыфэхэ темыгупшысэн тлъэкIыгъэп – къэбэу тIыгъыгъэхэр зэкIэ адыгэ къэбэу плъытэнхэ плъэкIыщта? Сыдэущтэу къэпшIэщта адыгэ къэбыр? Сыдэущтэу ар къахэпхыщта?\nМы упчIэхэм джэуап къятыжьыгъэнымкIэ IэпыIэгъу шъукъытфэхъуным тыщыгугъэу, гъэзетеджэ лъапIэхэр, анкетэ зэхэдгъэуцуагъ. Тигуапэ хъущт шъуиджэуапхэр «Адыгэ макъэм» иредакцие почтэмкIэ е электроннэ адресэу E-mail:adyqvoice@mail.ru зыфиIорэмкIэ къэжъугъэхьыхэмэ.


Гъогур щынэгъончъэныр | Адыгэ Макъ\nГъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ зекIорэ хэбзэгъэуцугъэр зэрагъэцэкIагъэм рымыразэу къэлэдэсхэм ащыщ прокуратурэм зыфигъэзагъ.\nЗэрагъэунэфыгъэмкIэ, Мыекъуапэ игъогухэм ащыщ изытет шапхъэхэм адиштэрэп. Ащ имызакъоу, общественнэ транспортыр къызщыуцурэ чIыпIэр зэрэшIыгъэм хэукъоныгъэхэр къыхагъэщыгъэх.\nАхэр дагъэзыжьынхэм епхыгъэу къэлэ прокуратурэм илъэIу Мыекъопэ къэлэ хьыкумым фигъэхьыгъ ыкIи ащ къыдыригъэштагъ.\nХьыкумым иунашъо гъэцэкIагъэ зэрэхъущтым ыкIи хэукъоныгъэхэр зэрэдагъэзыжьхэрэм прокуратурэр лъыплъэщт.


Сабыибэ зиIэ унагъохэмкIэ IэпыIэгъушIу Сабыибэ зиIэ унагъохэмкIэ IэпыIэгъушIу » Адыги.RU - Новости Адыгеи, история, культура и традиции адыгов (черкесов)\nАдыги - Новости Адыгеи, история, культура и традиции » Новости » Сабыибэ зиIэ унагъохэмкIэ IэпыIэгъушIу Сабыибэ зиIэ унагъохэмкIэ IэпыIэгъушIу\nУФ-м и Президентэу Владимир Путиным УФ-м и Федеральнэ ЗэIукIэ фигъэхьыгъэ Джэпсалъэм къыщиIуагъ сабыибэ зэрысхэ унагъохэм хэбзэIахьхэу арагъэтыхэрэр нахь макIэ афашIынхэу. Къэралыгъом ипащэ къыхьыгъэ предложением гупшысэу хэлъыр къэшIэгъуаеп, унагъом нахь сабыибэ ис къэси, хэбзэIахьэу атыщтыр нахь мэкIэщт. УФ-м и Президентэу Владимир Путиным УФ-м и Федеральнэ ЗэIукIэ фигъэхьыгъэ Джэпсалъэм къыщиIуагъ сабыибэ зэрысхэ унагъохэм хэбзэIахьхэу арагъэтыхэрэр нахь макIэ афашIынхэу. Къэралыгъом ипащэ къыхьыгъэ предложением гупшысэу хэлъыр къэшIэгъуаеп, унагъом нахь сабыибэ ис къэси, хэбзэIахьэу атыщтыр нахь мэкIэщт.\nУФ-м и Президентэу Владимир Путиным УФ-м и Федеральнэ ЗэIукIэ фигъэхьыгъэ Джэпсалъэм къыщиIуагъ сабыибэ зэрысхэ унагъохэм хэбзэIахьхэу арагъэтыхэрэр нахь макIэ афашIынхэу. Къэралыгъом ипащэ къыхьыгъэ предложением гупшысэу хэлъыр къэшIэгъуаеп, унагъом нахь сабыибэ ис къэси, хэбзэIахьэу атыщтыр нахь мэкIэщт.\n«Сабыибэ зэрысхэ унагъохэм амыгъэкощырэ мылъкум лъатырэ хэбзэIахьым федеральнэ фэгъэкIотэнхэу пылъхэр нахьыбэ афэшIыгъэнхэ фае. Джащ фэдэу хэбзэIахьыр амытынэу апшъэ ихыжьыгъэн фае: фэтэрхэмкIэ — сабый пэпчъ телъытагъэу квадратнэ метри 5-м, унэе псэупIэхэмкIэ — квадратнэ метри 7-м. Сабыибэ зэрысхэ унагъохэм аIэкIэлъхэ чIыгу Iахьхэм закъыфэдгъазэмэ, сотки 6-м хэбзэIахьыр техыгъэныр игъоу сэлъытэ», — къыIуагъ Владимир Путиным\nСабыищ е нахьыбэ зиIэ ны-тыхэр мы Iофыгъом сыдэущтэу еплъыхэра?\nГущыIэм пае, сабыиплI зиIэ Вера Корпусевам къызэриIуагъэмкIэ, адрэ сабыибэ зиIэ ныхэм афэдэу ежьыри мы къэбарым щыгушIукIыгъ. Шъыпкъэ, мы законыр щыIэ хъумэ хэбзэIахьэу атыщтыр нахь макIэ хъущт. Унагъохэу, сабыи 3 — 4 е нахьыбэ зэрысхэр бгъэшхэнхэ, пфэпэнхэ зыхъукIэ чапыч пэпчъ мэхьанэ иI. Анахьэу ар зыщыкъиныр кIэлэцIыкIухэр еджапIэм чIэбгъэхьажьынхэ е кIымэфэ щыгъынхэр афэпщэфынхэ зыхъукIэ ары. А уахътэр ары етIани хэбзэIахьыр зыщыптынэу зытефэрэр.\nСабыибэ зиIэ Маринэ яплIэнэрэ сабый къыфэхъунэу ежэ. Нахьыжъхэм илъэси 9, 7 ыкIи 5 аныбжьых.\n— УФ-м и Президент къышIыгъэ псалъэм осэшIу фэсшIыгъ ыкIи сигъэгушIуагъ, — еIо Маринэ. — Сабыибэ зиIэ унагъохэм атефэхэрэ фэгъэкIотэнхэр ыкIи ахъщэ тедзэхэр зэкIэ къытатых: коммунальнэ фэIо-фашIэхэм, кIэлэцIыкIу IыгъыпIыпкIэм ыкIи еджапIэм зэращагъашхэхэрэм апае кIэлэцIыкIу пэпчъ телъытагъэу сомэ 350-рэ къытфырагъэгъэзэжьы.\nАР-м IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерствэ къызэрэщытаIуагъэмкIэ, 2018-рэ илъэсым сабыибэ зэрыс унэгъо 1255-мэ чIыгу Iахьхэр аратыгъэх. ЗэкIэмкIи ащ фэдэ IэпыIэгъу зытефагъэу республикэм исыр 3362-рэ мэхъу. 2019-рэ илъэсым мэзаем и 1-м ехъулIэу сабыибэ зиIэ нэбгырэ 6770-рэ Адыгеим щатхыгъ. Къэралыгъом къафишIырэ фэгъэкIотэнхэр мыхэмкIэ IэпыIэгъушIоу щыт.\nШъхьэкIэфэныгъэр, зэгурыIоныгъэр зыщагъэлъэпIэрэ унагъу ШъхьэкIэфэныгъэр, зэгурыIоныгъэр зыщагъэлъэпIэрэ унагъу


ИшIушIагъэ щыIэныгъэм щытэлъэгъу — Адыгэ макъ\nИшIушIагъэ щыIэныгъэм щытэлъэгъу\nРедактор 26.12.2020 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nКъокIыпIэм щыпсэурэ лъэпкъхэм искусствэхэмкIэ я Къэралыгъо музей икъутамэу Мыекъуапэ дэтым къыщызэIуахыгъэ къэгъэлъэгъоныр Бырсыр Абдулахь сурэтэу ышIыгъэхэм афэгъэхьыгъ.\nМузеим ипащэу Кушъу Нэфсэт зэхахьэм къызыщэгущыIэм, сурэтышI ыкIи архитектор цIэрыоу Бырсыр Абдулахь жанрэ зэфэшъхьафхэмкIэ Iоф ышIэзэ исэнаущыгъэ къызэрэзэIуихыгъэр иеплъыкIэхэм къащыхигъэщыгъ.\nАдыгэ Республикэм культурэмкIэ иминистрэу Аулъэ Юрэ, республикэм исурэтышIхэм я Союз итхьаматэу Елена Абакумовар, Адыгэ Республикэм изаслуженнэ сурэтышIэу Хъуажъ Рэмэзан къэгъэлъэгъоным икъызэIухын хэлэжьагъэх. КъэгущыIагъэхэр Бырсыр Абдулахь фэгушIуагъэх, сэнэхьатэу къыхихыгъэм шIогъэшIэгъонэу зэрэрылажьэрэм мэхьэнэ ин иIэу алъытагъ.\n— Архитекторэу ыкIи сурэтышIэу зэрэщытыр исэнаущыгъэ къыщегъэлъагъо, — къытиIуагъ республикэм культурэмкIэ иминистрэу Аулъэ Юрэ. – Исурэтхэм сигуапэу сяплъыгъ…\n— Бырсыр Абдулахь иIофшIагъэ бэшIагъэу уасэ фашIыгъ, тэ къэгъэлъэгъоным тыкъэкIуагъ, цIыфхэм къаIуатэрэм тедэIу, сурэтхэм защытэгъэгъуазэ, — тизэдэгущыIэгъу лъегъэкIуатэ искусствэм щыцIэрыIо Хъуажъ Рэмэзан. — Абдулахь дунаим шIукIэ щашIэ, тырэгушхо иIофшIагъэ.\nЖивописыр, графикэр. Ахэр искусствэм ижанрэ гъэшIэгъонхэм ащыщых. А. Бырсырым исурэтхэмкIэ щыIэныгъэр зэрилъэгъурэ шIыкIэм гукIэ къытегущыIэ.\nХьакурынэхьаблэ къыщыхъугъ. Мамхыгъэ гурыт еджапIэр къызеухым, кIэлэеджакIохэр сурэтыр зэрашIыщтым фигъасэхэу ригъэжьагъ. 1967-рэ илъэсым Ленинград дэт институтэу живописым, скульптурэм ыкIи архитектурэм зыщыфагъасэхэу И. Е. Репиным ыцIэ зыхьырэм чIэхьагъ.\nСэнэхьат хэхыгъэ зэригъэгъотыгъэу Адыгеим къызегъэзэжьым IофшIэным зыритыгъ. 1990-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ исурэт къэгъэлъэгъуапIэ ипащ.\nХэгъэгу ыкIи дунэе къэгъэлъэгъон-зэнэкъокъухэм Бырсыр Абдулахь ахэлажьэ. 1998-рэ илъэсым Сирием икъэлэ шъхьаIэу Дамаск рагъэблагъи, иIофшIагъэ къыщигъэлъэгъуагъ. Тилъэпкъэгъухэу IэкIыб хэгъэгум исхэм аIукIагъ, лъэпкъ искусствэм ибаиныгъэ къафиIотагъ.\nШъолъырхэм искусствэхэмкIэ язэнэкъокъоу «Биеннале» зыфиIоу Краснодар щызэхащэрэм пчъагъэрэ ахэлэжьагъ, апэрэ чIыпIэхэр къащыдихыгъ.\nСурэтищыр зэгъусэу къыгъэлъэгъоныр Бырсыр Абдулахь шэнышIу фэхъугъ. Искусствэм иамалхэр ыгъэфедэхэзэ, тарихъыр, лъэпкъ шэн-хабзэхэр, щыIэныгъэм идэхагъэ къегъэлъагъох.\nТхыдэжъ къэбархэм афэгъэхьыгъэ сурэтхэр гъэшIэгъоных. Тарихъым щыщ пычыгъохэм уягупшысэзэ, непэрэ щыIакIэм гукIэ укъыфещэ.\nБырсыр Абдулахь Урысыем культурэмкIэ изаслуженнэ IофышI, Адыгэ Республикэм, Къэрэщэе-Щэрджэсым язаслуженнэ сурэтышI, Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо шIухьафтын къыфагъэшъошагъ.\nМэщытэу Мыекъуапэ дэтым ипроект шIыгъэным А. Бырсырыр чанэу хэлэжьагъ. Урысыем изэнэкъокъоу «Зодчество-99-рэ» зыфиIорэм хэлажьи, ящэнэрэ шъуашэ зиIэ дипломыр къыфагъэшъошагъ.\nАдыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние ыпашъхьэ щагъэпсыгъэ саугъэтэу лъэпкъ шIэжьым фэгъэхьыгъэм дунэе мэхьанэ иI. ЗыкIыныгъэмрэ ЗэгурыIоныгъэмрэ ясаугъэтэу ар щыт. А. Бырсырым эскизым Iоф дишIагъ. Саугъэтыр агъэуцунымкIэ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу а лъэхъаным щытыгъэ ТхьакIущынэ Аслъан, Правительствэм Iофышхо агъэцэкIагъэу А. Бырсырым елъытэ, лъэшэу афэраз.\nЛъэпкъым, республикэм яхьылIэгъэ сурэтхэр ышIыхэ зыхъукIэ, А. Бырсырым фольклорым, тарихъым янэкIубгъохэм зафегъазэ. Адыгэмэ щыIэныгъэ гъогоу къакIугъэр исурэтхэмкIэ къеIуатэ. Графикэр шIогъэшIэгъон, гупшысэу хилъхьэрэр лIэшIэгъухэм арепхы.\nАдыгэ Республикэм имэфэкI мафэхэм афэгъэхьыгъэ зэнэкъокъухэм гъогогъуитIо апэрэ чIыпIэр къащыдихыгъ. Кавказ заор заухыгъэр илъэси 150-рэ зэрэхъугъэм ехьылIэгъэ сурэтхэу ышIыгъэхэр искусствэм хэшIыкI фызиIэхэм лъэшэу агу рихьыгъэх.\n— Фольклорым сыкъыщыгущыIэзэ, непэрэ щыIакIэм сыкъекIуалIэ, — къытиIуагъ Бырсыр Абдулахь. — ЦIыфым ыгу ихъыкIырэр, ипсэукIэ сурэтым есэпхы.\nБырсыр Абдулахь лIакъоу зыщыщым, унагъоу зыщапIугъэм шIэныгъэу ащызэригъэгъотыгъэр хэушъхьафыкIыгъэхэу ищыIэныгъэ къыщыхегъэщых. Ахэр университет зэгъэкIугъэхэу елъытэ.\n«Къоджэ орэдхэр» ыIоу къыдэкIыгъэ тхылъым сурэт 42-рэ дэт. Шъо зэфэшъхьафхэмкIэ ыгъэкIэракIэхэзэ, сурэтхэр лъэпкъ шIэжьым, лъэпкъ гупшысэм зэряпхыгъэхэр къыхегъэщых. Пэсэрэ орэдхэу тщыгъупшэжьыпэным нэсыгъагъэхэм псэ къапигъэкIэжьыгъ.\nУсэкIэ тхыгъэ «ТхьачIэгъыр» тхылъ гъэшIэгъон. Адыгэхэм дунаим чIыпIэу щыряIэм, ячIыгу идэхагъэ, язэхэшIыкI пIуныгъэм зэрепхыгъэр, фэшъхьафхэри усэхэмкIэ къытлъегъэIэсых.\nА. Бырсырым игущыIэхэм атехыгъэ орэдхэр Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние иансамблэу «Ошъутенэм», нэмыкIхэм агъэжъынчых. Абдулахь ижъырэ лъэпкъ орэдхэр зыми фэмыдэу къеIох, дискым тыритхагъэхэр иIэх.\nЗы нэбгырэм ущытхъузэ, архитекторэу, сурэтышIэу, усакIоу, орэдыIоу, IофшIапIэм ипащэу зэрэщытыр къэптхы зыхъукIэ, «щытхъу бащэ фэтэIоба?» зыфэпIощт упчIэр гум щэчэрэгъу. Арэу щытми, А. Бырсырым ищыIэныгъэ гъогу ущыгъуазэ зыхъукIэ, фэстхыгъэр сшIомакI.\nСурэтхэмкIэ тхылъхэр, журналхэр егъэкIэракIэх. «Ленфильмэм» апэрэ адыгэ фильмэу «Гугъэм имэзахэ» зыщытырахым сурэтышIэу ащ хэлэжьагъэр А. Бырсырыр ары.\nТхэкIо цIэрыIоу А. Шолоховым июбилей медаль А. Бырсырым къыфагъэшъошагъ.\nИлъэс заулэкIэ узэкIэIэбэжьмэ, зэхахьэм хэлажьэзэ, «умыбырсыр» Бырсырым къыраIуагъ.\n— Сэ Бырсыр лIакъом сыщыщ, бырсырэу сыщымытын слъэкIыщтэп, — ариIожьыгъ Абдулахь щхызэ.\nЖивописым, графикэм афэгъэхьыгъэ сурэти 130-рэ фэдиз музеим къыщагъэлъагъо. ИIофшIагъэ ухэмыдэу сурэт пэпчъ уеплъы пшIоигъо охъу.\nШыур, щыIэныгъэм изэхъокIыныгъэхэр бэмэ ахэолъагъох. Шыур мэзао, мэбанэ — ащи шъхьафэу уегупшысэ. Сирием щыкIорэ заом къыхэхыгъэу адыгэ унагъом ищагу изытет, былымэу ащ дэтым изекIуакIэ сурэтым хэолъагъох.\nКъамылапщэм исурэт псэ пытым фэд. ШыкIэпщынаоу А. Коблым исурэти ащ фэогъадэ. Бэгъэдыр Ибрахьимэ, Бэрсэй Умарэ ясурэтхэри лъэгъупхъэх. Нарт Акуандэ ищыIакIэ щыщ пычыгъори сурэтым хэгъэщагъ.\nНэгъуцу Аслъан, Беданыкъо Нихьад, Сулейманова Фатимэ, ГутIэ Рэмэзан, нэмыкIхэр сурэтхэм яплъыхэзэ гущыIэгъу тафэхъугъ.\n— Лъэшэу тшIогъэшIэгъон, иIофшIагъэ тигуапэу теплъы, — къытиIуагъ Нэгъуцу Аслъан.\nСтудентхэр, кIэлэегъаджэхэр сурэтхэм яплъыгъэхэ къодыеп, тхьапэхэр къаштэхэзэ зыгорэхэр атхыгъэх.\n— Искусствэр щыIэныгъэм иIотакIу. Къэгъэлъэгъоныр зэхэзыщагъэхэм, зэхахьэм хэлэжьагъэхэм сафэраз, — къытиIуагъ Бырсыр Абдулахь.\n2021-рэ илъэсым щылэ мазэм и 10-м нэс къэгъэлъэгъоныр музеим щыкIощт.\nСледущая «Россети» къеты


Адыгэ Хэку Таймс: Украинэм Адыгэ лъэпкъ гъэкIодыр ыщтэнэу джэпсалъэ фагъэхьыгъ\nУкраинэм Адыгэ лъэпкъ гъэкIодыр ыщтэнэу джэпсалъэ фагъэхьыгъ\nИА НатПресс (natpress.info) къызэритырэмкIэ жьоныгъуакIэм и 20, 2014 илъэсым, Урыс-Адыгэ заор заухыгъыр илъэс 150 зэрэхъугъэм тефэу, зэфэшъхьэф организацие куп зэхэтхэу,\nАдыгэ лъэпкъ гъэкIодым икъэштэн фэгъэхьыгъэ джэпсалъэ Украинэм иIэшъхьэтет Турчинов Александр фагъэхьыгъ.\nДжэпсалъэр бзищыкIэ тхыгъэ, Адыгабзэ, Урысбзэ ыкIи Украинбзэ.\nУкраинэм и Апшъэрэ Радэ илIышъхьэу\nУкраинэм иIэшъхьэтет ипшъэрылъхэр зыгъэцакIэрэ\nТурчинов Александр фэкIо.\nАдыгэ лъэпкъ гъэкIодым икъэштэн\nКавказымрэ диаспорэмрэ ащыпсэурэ адыгэ лъэпкъым ыцIэкIэ зыкъышъуфэтэгъазэ лъэIукIэ, Урысые пачъыхьэмрэ ащ идзэрэ я I8-I9 лIэшIэгъухэм зэрахьэгъэ адыгэ лъэпкъгъэкIодыр къэшъуштэнэу.\nАдыгэ лъэпкъымрэ ыкIи урысые пачъыхьагъумрэ азфагу щыIэгъэ заор фэдэ щымыIэу бэрэ кIуагъэ – илъэсишъэм ехъу, 1763 илъэсым къыщегъэжьагъэу 1864 нэс. Адыгэхэм языныкъом ехъур Урысые дзэхэм раупкIэхыгъагъэх е ахэр илIыкIыгъагъэх IэшIэу къырагъэжьэгъэгъэ гъаблэгъэлIэн-гъэкIодыным къыхэкIэу. Къэнагъэхэр урысыдзэм егъэзыгъэу Кавказ иIэкIыб ригъэкощыкIыгъагъэх. Ежьэжьыгъэхэр Тырку империем ыштэгъагъэх ыкIи ичIыгу итэкъухьагъэхэу ригъэтIысхьэгъагъэх. Адыгэ лъэпкъым ичIыгужъэу, Кавказым, къинэжьыгъэр адыгэхэм я %5 нахь макI. ДжырэкIэ адыгэхэр ащэпсэух къэралыгъо 50 нахьыбэм. Урысыем иIэкIыб адыгэ цIыф нэбгырэ миллиони 7.5 фэдиз щэпсэу, зы миллион фэдизыр – Темыр Кавказымрэ Урысыем иадырэ чIыпIэхэмрэ арыс. Ащ дыкIыгъоу, Мэзкуу ышIэзэ ушъхьагъухэр егъэпсых, адыгэ ныбжьыкIэхэр лэжьапIэ лъыхъухэзэ Кавказым икIын фаехэ хъунхэу ыкIи Урысыем ыкIоцI хэхьанхэу.\nИтэкъухьэгъэ лъэпкъэу, псэоу къэнэжьынэу фаем ыкIи илъэпкъ кIэныгъэ зыуухъумэмэ зышIоигъом ыцIэкIэ лъыкIотэныгъэ зыхэлъ дунаим тэ тыкIэлъэIу IэпыIэгъу къытфэхъунэу тигугъапIэ къыддигъэхъунымкIэ – ар тиунэу, Черкесием, Кавказым дгъэзэжьыныр ары.\nТилъэпкъ анаIэ къытрядгъэдзэнымкIэ дгъэфедэрэ амалхэм къахиубытэу, тэ дунаим зыфэтэгъазэ лъэIукIэ, адыгэ лъэпкъгъэкIодыр къыштэнэу. Хъурцэр апэрэ къэралыгъу фэдэ фэгъэзэныгъэм джэуап къезытыжьыгъэр. ЫкIи 2011 илъэсым Хъурцэ Парламентым адыгэ лъэпкъгъэкIодыр къыштагъ.\nТэ, адыгэхэм, къэтэштэх ыкIи уасэ ятэты украинэ лъэпкъым дытиIэ зэпхыныгъэхэм. Мы мафэхэм ащ тыгот изыкIыныгъэрэ Украинэм ишъхьафитыныгъэрэ икъэухъумэнкIэ ригъэкIокIырэ бэнэныгъэм. ЫкIи тиемызэгъ къыхэтэгъэщы Украинэм ичIыгухэм Урысыем иихьэныгъэ филъыныгъэхэмкIэ.\nАрышъ, икIэрыкIэу тышъолъэIу, Украинэ парламентым къыштэнэу щынэгъо гъэкIодыныгъэу, адыгэ лъэпкъыр зыпхырыкIыгъэр. Тэ тшIоигъоу тыфэлъаIо украинэ лъэпкъым щэIэныгъэ иIэнэу русификацие ашIынымкIэ филъыныгъэхэм зэкIэм апэуцужьышъунымкIэ.\nШмулевич Авраам (къ. Хеврон, Израиль).\nЩэшIэ Аслъан, Къэбар-аналитикэ агенствэу Натпрессым иредактор шъхьаI (къ. Мыекъуапэ, Адегея, Урысые).\nАбрэдж Альмир, тарихълэжь, Адыгеим культурэмкIэ игъэшIогъэ IофшIакIу (къ. Мыекъуапэ, Адегея, Урысые).\nМагомедов Магомед (Мухаммад Авари), Дунэе Къушъхьэ Конгрессым икоординатор (къ. Махачкала, Дагъстан, Урысые).\nКулокова Эльвира, Къохьэпэ хэхыныгъэ зыфиIорэ партым хэт (къ. Мыекъуапэ, Адегея, Урысые).\nАдыгэ дунэе лъэпкъ-культурэ гупчэу «Фитыныгъэ».


IэшIагъэр щыIэныгъэм щагъэфедэ | Адыгэ Макъ\nIэшIагъэр щыIэныгъэм щагъэфедэ\nШэнышIу зэрэхъугъэу, адыгэ культурэм ифестиваль Хьакъунае (Гавердовскэм) дэт IофшIапIэу «Нанэм» щыкIуагъ. Лъэпкъым иIэпэIасэхэм, ныбжьыкIэхэм яIэшIагъэхэр фестиваль-зэнэкъокъум къыщагъэлъэгъуагъэх. Культурэм иIофышIэхэр къыщыгущыIагъэх, кIэлэеджакIохэр усэхэм къяджагъэх, орэдхэр къаIуагъэх.\nАдыгэ Республикэм лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет кIэщакIо зыфэхъугъэ зэхахьэр лъэпкъ шIэжьым къыпкъырэкIы. Шъолъыр фестивалэу «IэпэIасэм» республикэм ирайонхэм, къалэхэм къарыкIыгъэхэр хэлэжьагъэх.\n— Пхъэм, шъом, шэкIым, гъучIым, фэшъхьафхэм ахэшIыкIыгъэхэр, дышъэидагъэхэр фестивалым къырахьылIагъэх, — къытиIуагъ Комитетым итхьаматэу Шъхьэлэхъо Аскэр. — Лъэпкъ культурэм зиужьыжьыным фэшI лъэныкъуабэ къыдэтлъытэзэ фестивалыр зэхэтщагъ.\nАдыгэ IэпэIасэхэу тиIагъэхэм ялъагъо дахэу пызыдзэжьыгъэхэр, сэнаущыгъэшхо зыхэлъ цIыфхэр тиIэхэ хъужьыгъэх. Фестивалым къырахьылIэгъэхэ пкъыгъохэм узыIэпащэ, плъэгъурэм уегъэгушхо. Ошъадэ къычIахыжьыгъэ дышъэ ыкIи тыжьын IэшIагъэхэм илъэс мини 4-м ехъу аныбжь — Европэм къыщагъотыжьыгъэхэ тарихъ пкъыгъохэм анахьыжъых.\n— Адыгэкъалэ къикIыгъэ ЛIымыщэкъо Марыет, ащ игъусэ пшъэшъэжъыехэм лIакъохэм ятамыгъэхэр, лъэпкъ тхыпхъэхэр гъэшIэгъонэу къагъэлъэгъуагъэх, — къеIуатэ археолог цIэрыIоу Тэу Аслъан. — Анахьэу къыхэзгъэщырэр пшъэшъэжъыехэм сэе дахэхэр ащыгъхэу яIэшIагъэхэр къызэрагъэлъэгъуагъэр ары. ЛIымыщэкъохэу Эммэ, Даринэ сакъыщытхъу сшIоигъу.\nIэпэIасэхэм яIофшIагъэ уасэ фэзышIыгъэ купым хэтыгъэхэу ШъэуапцIэкъо Аминэт, СтIашъу Юрэ, Нэхэе Саидэ, Нэгъуцу Аслъан, МэщфэшIу Нэдждэт къызэрэтаIуагъэу, фестиваль-зэнэкъокъум хэлэжьагъэхэр IэпэIасэх, лъэпкъ искусствэр лъагэу аIэты.\nДышъэидагъэхэм лIэужхэр зэрапхых. Псэушъхьэхэм афэдэу ашIыгъэхэ сурэтхэр шъуашэхэм, тхыпхъэхэм атырадагъэх. Гъобэкъуае щыщэу Iэшъынэ МыIуминатэ кIэлэеджакIохэр игъусэх. «IэпэIасэм икласс» зыфиIорэ зэхахьэм дэгъоу зыкъыщагъэлъэгъуагъ. Унагъом ищыкIэгъэ пкъыгъохэр Абрэдж Гощэфыжь ышIыгъэх. Зэмышъогъу Iуданэхэр, шэкIыхэр гъэшIэгъонэу ыгъэфедагъэх.\nКушъэхэр, пхъэкIычхэр, бысымгуащэу щыуанымрэ хьакумрэ акIэрытым ищыкIэгъэ пкъыгъохэр, джэмышххэм анэсыжьэу, къэзыгъэлъэгъуагъэхэм сыдэущтэу рэхьатэу яIофшIагъэ уеплъыщта?! Уджыхъу Вячеславрэ Гостэкъо Руслъанрэ пхъэм хашIыкIыгъэхэр лъэпкъ шIэжьым иIотакIох.\n— СиIофшIэн сыгу рехьы, — къытиIуагъ Гостэкъо Руслъан. — СызыIэпищагъэшъ, нэмыкI сэнэхьат къыхэсхынэу сыфаеп.\nБэгъушъэ Алый, ГъукIэлI Асхьад, Абрэдж Нурдин, Шэуджэн Бислъан, Къуижъ Къэплъан, нэмыкIхэм ягуапэу Р. Гостэкъом икъэгъэлъэгъонхэм яплъыгъэх.\n— IэпэIасэхэр нахьыбэрэ ныбжьыкIэхэм аIудгъэкIэщтых, лIэужхэр зэзыпххэрэ пчыхьэзэхахьэхэр зэхэтщэщтых, — къеIуатэ Адыгэ Хасэм итхьаматэу ЛIымыщэкъо Рэмэзан.\nМыекъуапэ инароднэ депутатхэм я Совет итхьаматэу Джармэкъо Азмэт зэхахьэм гущыIэгъу тыщыфэхъугъ. Ащ зэрилъытэрэмкIэ, фестивалым сабыйхэр, зыныбжь хэкIотагъэхэр зэIуигъакIэхи, лъэпкъым идэхагъэ къызэфаIотэн алъэкIыгъ.\nНыбжьыкIэхэу Бэрзэдж Асыет, Мырзэ Суандэ, КъумпIыл ТIахьир, Дэнэжьыкъо Муратэ, фэшъхьафхэм язэгъэпшэнхэр щыIэныгъэм епхыгъэх.\n— IэпэIасэхэр тикIэлэегъаджэх, тищысэх, — къеIуатэ Мырзэ Суандэ. — Фестивалым еплъынэу игъо имыфагъэхэм тлъэгъугъэр къафэтIотэжьыщт.\nИсае Анжелэ, Джармэкъо Зурыет, ХъутIыжъ Гощсымэ, Гумэ Ларисэ къаIуатэрэр зэфэтхьысыжьэу нахьыпэкIи уахътэ къыхэкIыгъ. Бзылъфыгъэхэм ашIогъэшIэгъоныр лъэпкъ IэпэщысэхэмкIэ адыгэхэм яблэкIыгъэ лIэшIэгъухэр IупкIэу къаIуатэхэзэ, неущрэ мафэм ягупшысэхэмкIэ ухащэным зэрэфэхьазырхэр ары.\n«Нанэм» ипащэу Нэгъуцу Аслъан фестиваль-зэнэкъокъум къыхигъэщыгъэр шIэжьым цIыфыр зэрипIурэр ары. Хабзэм икъулыкъушIэхэмрэ IэпэIасэхэмрэ язэдэлэжьэн зэрэлъыкIуатэрэм IофшIагъэхэр къыкIэлъэкIох. ХьакIэм узэрэпэгъокIыщтым ехьылIагъэу Тэу Аслъан къыIотагъэр гъэшIэгъон дэдэу щытыгъ.\nАдыгэ Республикэм культурэмкIэ иминистрэ игуадзэу ШъэуапцIэкъо Аминэт осэшI купым ыцIэкIэ IэпэIасэхэм къафэгушIуагъ, шIухьафтынхэр аритыжьыгъэх. КIэлэцIыкIухэр шъхьафэу къыхагъэщыгъэх. Апэрэ чIыпIэр Гостэкъо Руслъан къыдихыгъ. «Гран-при» зыфиIорэ шIухьафтын шъхьаIэр Мыекъуапэ щыпсэурэ Уджыхъу Вячеслав фагъэшъошагъ. Гумэ Ларисэ, ЛIымыщэкъо Марыет, Iэшъынэ МыIуминат, Исае Анжелэ, ХъутIыжъ Гощсымэ, нэмыкIхэри къыхагъэщыгъэх.\nЖурналистэу Беданыкъо Замирэ зэхахьэр зэрищагъ. Фестивалым иегъэжьэгъу адыгэ быракъыр лъагэу щаIэтыгъ. Быракъ уцышъоу жъогъо 12-р къызыхэлыдыкIырэм фэгъэхьыгъэ орэдэу Андзэрэкъо Чеслав ыусыгъэр Беданыкъо Замирэ Iэгу къыфытеохэзэ ыгъэжъынчыгъ. Адыгеим инароднэ артисткэу Уджыхъу Марыет зипэщэ кIэлэцIыкIу купэу «Щыгъыжъыем» едзыгъохэр къышIыгъэх, орэдхэр къыIуагъэх.\nАрхивым къыхахыжьыгъэ орэдэу Шэбатныкъо фэгъэхьыгъэу КIуае Зэфэс къыIозэ тыратхагъэр зэригъэфэжьи Нэгъой Заур къызэриIуагъэм осэ ин фэтэшIы. А. Хъуажъым, Р. Хьаткъом, З. Цышэм адыгэ орэдхэр дахэу къаIуагъэх. Пшъэшъэжъые цIыкIоу Хьаджэбыекъо Адыиф Адыгэ Республикэм и Гимн фэгъэхьыгъэу МэщбэшIэ Исхьакъ ытхыгъэм адыгабзэкIэ IупкIэу къеджагъ. Сирием къикIыжьыгъэ Цэй НэшIат лъэпкъым зиугъоижьыным ехьылIэгъэ орэдэу ыусыгъэр ишъхьэгъусэ зэхахьэм къыщиIуагъ.\nЗэхэщакIохэм, адыгэ хьалыжъохэр зыгъэжъагъэхэм, зыгощыгъэхэм зэхахьэр адыгабзэкIэ зезыщагъэу Беданыкъо Замирэ лъэшэу зэрафэразэхэр Мамый Руслъан, Пэрэныкъо Чатибэ, МэщфэшIу Нэдждэт, нэмыкIхэм къыхагъэщыгъ.\nОпсэу, лъэпкъ фестивалыр! Нахьыбэрэ тыгъэгушIу.


Галактика Кельвина :: Просмотр темы - Алиса Вокс\nhttp://sgkplus.ru/viewtopic.php?f=109&t=10755 Страница 1 из 1\nАвтор: speechwriter [ 06 авг 2017, 11:28 ]\nЗаголовок сообщения: Алиса Вокс\nЧтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.\nАвтор: wrangler [ 22 янв 2019, 20:11 ]\nЗаголовок сообщения: Re: Алиса Вокс\nЧтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.\nАвтор: speechwriter [ 21 дек 2019, 14:38 ]\nАвтор: Vinitu [ 08 сен 2020, 17:25 ]


2020 илъэсым и Сэтэнай – Circassian Repatriation Organization\nУджыхъу Марет Адыгэ лъэпкъым илъэс 40-м къехъугъэу фэлажьэ, ц1ыфыбэхэр зэрыгушхорэ артистхэм ащыщ, ныдэлъфыбзэм икъэухъумэн пшъэрылъ шъхьа1эу зыфегъэуцужьы. Жъоныгъуак1эм и 2-м 1950-рэ илъэсым къуаджэу Джэджэхьаблэ Марет къыщыхъугъ. Иц1ык1угъом щегъэжьагъэу артист хъуным к1эхъопсыщтыгъэ. Я 9-рэ классыр къызеухым Ленинград ( джы СанктПетербург ) дэт институтым аштагъ ык1и апшъэрэ гъэсэныгъэ ащ щызэригъэгъотыгъ. 1976-рэ илъэсым Адыгэ Хэкум къыгъэзэжьыгъ. Ащ къыщегъэжьагъэу лъэпкъ театрэм щэлажьэ. Илъэс 40-м къык1оц1 роль 200 фэдиз къыш1ыгъ. «Шапсыгъэ пшъашъ», «Насыпым игъогу», «Пщыоркъ зау», «Тэтэжъмэ яорэд», «Сомэ мин 600», «Мэдэя»,«Тыкъэсыжьыгъ»зыфи1орэ спектакльхэм ык1и нэмык1ыбэхэм закъыщиш1ыгъ. Ащ нэмык1эу Адыгэ телевидением илъэс заулэрэ Марет щылэжьагъ. Лъэпкъ шэн-хабзэхэм яухъумэн фэгъэхьыгъэ къэтынхэр ыгъэхьазырыгъ,сэмэркъэу зыхэлъ фильм к1акохэм ахэлэжьагъ, адыгэ тхак1охэм яусэхэм къяджэзэ къэтынхэ тыритхэщтыгъэх.\nХэхэсхэмрэ хэкурысхэмрэ язэпхыныгъэ нахь пытэ хъуным Уджыхъу Марет псэемыблэжьэу дэлажьэ. 1эк1ыбым щыпсэурэ ык1и къик1ыжьырэ тилъэпкъэгъухэм афэгумэк1ы, ныдэлъфыбзэм икъэухъумэнк1э ык1и изэгъэш1энк1э 1эпы1эгъу мэхъу. 2008 – рэ илъэсым Тыркуем къик1ыжьыгъэ тилъэпкъэгъухэм ялъэ1ук1э ныбжьык1э театральнэ купэу «Щыгъыжъый» зыфи1орэр зэхищагъ. Сабыйхэм яныдэлъфыбзэ ш1у алъэгъунымк1э, аш1энымк1э ар амалыш1у хъугъэ. Хэкум къыщыхъугъэ сабыйхэри , 1эк1ыб хэгъэгу зэфэшъхьафхэм къарык1ыжьыгъэхэри «Щыгъыжъыем» непэ хэтых. Аныбжь илъэсихым къыщегъэжьагъэу 17-м нэсы. Джэгук1э шъуашэм илъэу Марет сабыймэ 1оф адеш1э, Адыгэ тхак1охэм яусэхэр, 1уры1упчъэхэр, пшысэхэр , гущы1эжъхэр арегъаш1э. Сэмэркъэу къэгъэлъэгъон ц1ык1ухэр , Нарт эпосым щыщ пычыгъохэр къарегъэш1ы. 2017-рэ илъэсым Тыркуем щы1э Кавказ Хасэхэм яфедерациеу «Кафед» зыфи1орэм «Щыгъыжъыер» мы хэгъэгум ригъэблэгъэгъагъ, 2019-рэ илъэсми ят1онэрэу ныбжьык1эхэр Тыркуем ащэхи къэлэ зэфэшъхьафхэм къэгъэлъэгъонхэр къыщатыгъ.\nЛъэпкъ лъэмыджыр зыгъэпытэгъэ лъэубэкъухэм ар ащыщ хъугъэ. Адыгэ хасэр агъэпсы зэхъум ащ ик1эщак1охэм ясатыр Уджыхъу Марет хэтыгъ. «Ны хасэм» непэ итхьэмат. Ныдэлъфыбзэм икъэухъумэн илъэсыбэ хъугъэу зэрэдэлажьэрэм фэш1 , 2019 илъэсым Адыгэ республикэм икъэралыгъо ш1ухьафтын Л1ышъхьэу Къумп1ыл Мурат къыфигъэшъошагъ. «Адыгеим ищытхъузехь» зыфи1орэ бгъэхалъхьэу къыратыгъэри анахь лъап1эхэм ащыщ. Джащ фэдэу «Адыгеим илъэпкъ артист» , «Урысыем игъэш1огъэ артист» зыфи1орэ щытхъуц1эхэр къылэжьыгъэх. Теуцожь Цыгъо ыц1э зыхьырэ бгъэхалъхьэми изехьак1у. Уджыхъу Марет бзылъфыгъэ насып дахи ыгъотыгъ. 1989 илъэсым Беданэкъо Аднан шъхьэгъусэ фэхъугъ. Ащыгъум Аднан Сирием щыпсэущтыгъэ, къызызэрэщэхэм ыуж Хэкум къыгъэзэжьыгъ. Аднанрэ Маретрэ к1элит1у зэдап1угъ- Нартрэ Кощбайрэ. Къызхэк1ыгъэхэ лъэпкъым фэшъыпкъэхэу , яныдэлъфыбзэ ш1у алъэгъоу ахэр агъэсагъэх.


Cэнэхьатым рылэжьэн амал джы Иi — Адыгэ макъ\nCэнэхьатым рылэжьэн амал джы Иi\nРедактор 10.02.2016 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nМыекъопэ къэлэ хьыкумым бэмышIэу гражданскэ Iоф щызэхафыгъ апэрэ купым хэхьэрэ сэкъатныгъэ зиIэу курэжъыекIэ зекIорэм идао фэгъэхьыгъэу. Ащ ишIоигъоныгъэхэр къэзыгъэлъэгъуагъэхэр Урысые организациеу «Сэкъатныгъэ зиIэхэм я Обществ» зыфиIорэм и Адыгэ республикэ организацие июристэу Элеонора Халатовар ары.\nМы къэбарым ямышIыкIэу хэлъыр ежь Элеонори сэкъатныгъэ иIэу курэжъыем зэрисыр ары. Ащ пае къэмынэу, нэмыкI пстэуми афэдэу, сэнэхьатэу иIэмкIэ ащ IофшIэни ыгъотынышъ, цIыф псаумэ ясатырэ къыхэуцоныр республикэ программэу «ЦIыфхэм IофшIэн ягъэгъотыгъэным фэIорышIэгъэныр» зыфиIорэм ишIуагъэкIэ къыдэхъугъ.\n— Мыекъуапэ псэупIэкIэ къыхэсхи сыкъызыкIожьыгъэр икIыгъэ илъэсым игъатх, — къеIуатэ Элеонора Халатовам, — къэлакIэр, ныбджэгъу благъэхэр, нэIуасэхэр зэрэщымыIэхэр… пстэуми, шъыпкъэр пIощтмэ, къин сагъэлъэгъущтыгъ. НахьышIум ренэу сыщэгугъы, зы чIыпIэ сисышъурэп. ПсынкIэуи сэщ фэдэхэр къалэм къыщызгъотыгъэх ыкIи щыIакIэр нэмыкI лъэныкъокIэ ежьагъ: проект гъэшIэгъонхэу, мэхьанэшхо зиIэ форумхэу, Iэнэ хъураехэу сэкъатныгъэ зиIэхэм ясоциальнэ гумэкIыгъохэм язэшIохын тегъэпсыхьагъэхэм сахэлэжьэнэу езгъэжьагъ. ЩыIэныгъэм чIыпIэ къин ригъэуцуагъэхэм зэкIэми, сэщ фэдэхэм сишIэныгъэхэр, сиамалхэр афэзгъэIорышIэнхэ зэрэфаер уахътэ тешIэ къэс нахь зэхасшIэщтыгъэ. ЦIыфхэм IофшIэн ягъэгъотыгъэнымкIэ республикэ къулыкъухэм зафэзгъэзагъ ыкIи охътэ кIэкIым къыкIоцI IофшIэн сагъэгъотыгъ — икIыгъэ илъэсым итыгъэгъэзэ мазэ ыкIэм ар езгъэжьагъ. Сэщ пае юрист IэнатIэмкIэ чIыпIэр Урысые организациеу «Сэкъатныгъэ зиIэхэм я Обществ» зыфиIорэм и Адыгэ республикэ организацие къыщызэIуахыгъ.\nРеспубликэ программэу «ЦIыфхэм IофшIэн ягъэгъотыгъэным фэIорышIэгъэныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу сэкъатныгъэ зиIэхэм IофшIэн ягъэгъотыгъэным къыдеубыты IофшIэпIэ чIыпIэм ихэушъхьафыкIыгъэ зэтегъэпсыхьани. ЮристыкIэм пае псэуалъэхэри, нэмыкIэу ищыкIэгъэщтхэри зэрагъэгъотыгъ, Iэрыфэгъоу пстэури зэтырагъэпсыхьагъ.\n— Джырэ уахътэм цIыф къызэрыкIохэми, хэбзэ IофышIэхэми, IофшIэн къэзытыхэрэми сэкъатныгъэ зиIэхэм фыщытыкIэу афыряIэр нахь дэгъум ылъэныкъокIэ зэблэхъугъэ. Тиорганизацие анахьэу зыпылъыр сэкъатныгъэ зиIэ цIыфхэм шIуагъэу къахьырэм нахьи нахь гумэкIыгъуабэ къапыкIэу зэрэщымытыр пстэуми къагурыдгъэIоныр ары. Ахэр щыIэныгъэм хэгъэгъозэжьыгъэнхэм, псаухэмрэ сэкъатныгъэ зиIэхэмрэ зэфэдэу амал ятыгъэным тынаIэ атедгъэтын фае. IофшIэн агъотынымкIэ фитыныгъэу яIэхэр агъэфедэнхэм фэIорышIэгъэныр тиорганизацие ипшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщ. АщкIэ IофыгъуитIу зэшIохыгъэщт: апэрэмкIэ — мылъкумкIэ яIоф нахьышIу хъущт, ятIонэрэмкIэ — IофшIэным ишIуагъэкIэ социальнэу зэгъэпэшыгъэщтых, — еIо Урысые организациеу «Сэкъатныгъэ зиIэхэм я Обществ» зыфиIорэм и Адыгэ республикэ организацие итхьаматэу Агъыржьэнэкъо Симхъан.\nЭлеонора Халатовам зэрилъытэрэмкIэ, сэкъатныгъэ зиIэ цIыфхэр зэрыт чIыпIэм щыIэныгъэм ригъэуцуагъэх, ар ежьхэм къыхахыгъэу щытэп ыкIи емыкIу зыхэлъ зекIуакIэхэмкIэ нэмыкIмэ анаIэ къызтырарагъадзэрэп нахь зарарагъэшIэным фэшI.\n— Ахэр щыIэх яцIыфыгъэ шапхъэхэр къаухъумэзэ. ЧIыпIэу зэрытхэм, псауныгъэу ямыIэм, IофыгъуабэкIэ щыIакIэр зэрэмыIэрыфэгъум, фыщытыкIэу къафыряIэр зэрэзэфэмыдэм ямылъытыгъэу, нэмыкIхэм яшIуагъэ арагъэкIыным пылъых. Нэфыр къэзытырэ щхыпэм ахэм анэпсхэр къоушъэфагъэх, сыда пIомэ цIыф лъэшхэр арых зыгорэм егуаокIэ щымыIэхэу, пэрыохъухэм апэшIуекIохэзэ зигъашIэ къэзыхьыхэрэр, — елъытэ Элеонора Халатовам. — Программэу «ЦIыфхэм IофшIэн ягъэгъотыгъэным фэIорышIэгъэныр» зыфиIорэм ишIуагъэкIэ, илъэсыкIэр мафэ сфэхъугъэу сэ сэлъытэ. СисэнэхьаткIэ шIэныгъэу сIэкIэлъхэр згъэфедэшъуным иамал щыIэ хъугъэ, ащ хэтрэ цIыфи кIэмыгушIун ылъэкIыщтэп.\nПредыдущая Дэхагъэм ишапхъэ гъунэнчъ\nСледущая Гум къылъыIэсырэм псэр егъэфабэ


ШIэжьыр зыгъэлъапIэрэм инеущрэ мафэ мамырыщт | Адыгэ Макъ\nШIэжьыр зыгъэлъапIэрэм инеущрэ мафэ мамырыщт\nЗэо жъалымэр ошIэ-дэмышIэу къызэрежьэгъагъэр тинахьыжъхэм къаIотэжьэу зэхэтэхы. Иунагъо, исабыйхэм афэлажьэхэрэ цIыфхэр ащ имашIо пэIуадзэнхэ фаеу хъугъэ. Заом ижъалымыгъэ, ащ имэшIо лыгъэ зэхэзымышIэгъэ унагъо къэралыгъом исэп тIоми хэукъуагъэ хъущтэп. Ащ пэшIуекIонхэм пае къин макIэп тицIыфхэм къызэранэкIыгъэр, псаоу къыхэмыкIыжьыгъэри бэ. Зэо жъалымым хэтыгъэхэу, щызэуагъэхэу, щыфэхыгъэхэу, ау зыщагъэтIылъыгъэ чIыпIэр яIахьылхэм амышIэу зигугъу къашIырэр макIэп. Ахэм ащыщ Хьатхъохъу Сэфэрбый.\nКъэралыгъор шъхьафит зышIыжьынэу дэкIыгъэ купым хэтэу ащ ибын ыбгынагъ ыкIи къыгъэзэжьыгъэп. ГухэкI нахь мышIэми, зыщыкIодыгъэр игупсэхэм ашIагъэп.\nСэфэрбый Алэджыкъо ыкъор Теуцожь районым ит къуаджэу я 2-рэ Едэпсыкъуае къыщыхъугъ. 1939-рэ илъэсым фин заор кIозэ дзэ къулыкъум ащэгъагъ. 1940-рэ илъэсым икъоджэ гупсэ къыгъэзэжьыгъ, ау бэрэ рэхьатэу псэун ылъэкIыгъэп. Заом иапэрэ илъэсхэм къащегъэжьагъэу Сэфэрбый лIыхъужъныгъэ къызхигъафэзэ зэуагъэ.\n1941-рэ илъэсым Нижне-Баканскэ иапэрэ зэо гъогухэр щыригъэжьагъэх. КъызэраIотэжьырэмкIэ, а илъэсым икIымафэ Сэфэрбый ишъхьэгъусэу Гощэунае макъэ къыригъэIуи, зыдэщыIэм кIогъагъэ. Ащ ыуж лъэужыр кIодыгъэ, ишъхьэгъусэ къыгъэзэжьыным Гощэунае ежэщтыгъэ, ау ащ икъэбар зэхихыщтыгъэп. ГугъапIэу иIэр ымыухэу охътабэ блэкIыгъ, ау 1942-рэ илъэсым ишъхьэгъусэ зэрэфэхыгъэм икъэбар гухэкI къылъагъэIэсыгъ.\nГощэунае илъэс 20 нахь ыныбжьыгъэп шъузабэу къызэнэм. Бзылъфыгъэм къинэу зэринэкIыгъэр бэ, ау зэкIакIо имыIэу ыпшъэ къифагъэр ыгъэцэкIагъ. Сабый цIыкIоу ыIыгъыгъэ Рэщыдэ гъогу занкIэ тыригъэхьаным, ятэ фэдэу лIыбланэу ыпIуным ныр пылъыгъ. КIалэр сыдигъуи тым фэщагъ, ащ щысэ тырехы, фэдэ хъуным кIэнэцIы. Рэщыдэ нахь ины хъуи, къыгурыIоу зырегъажьэм, ятэ фэгъэхьыгъэ къэбархэр Гощэунае къыфиIуатэщтыгъэх. Ар Хэгъэгу зэошхом зэрэщызэуагъэр, мамырныгъэр цIыфхэм къафыдихыным фэбанэзэ иунэ къэзэримыгъэзэжьыгъэр икIалэ дэгъоу къыгурыIощтыгъэ. Ау зыщагъэтIылъыгъэр зэрамышIэрэм лъэшэу ыгъэгумэкIыщтыгъэх. Ащ лъыхъущтыгъэх, зэрагъэшIэным кIэхъопсыщтыгъэх.\nУахътэр къызэтеуцорэп, сыд фэдэ гумэкIыгъо уиIэми, илъэсхэр зэкIэлъэкIох. Ятэ зымылъэгъугъэ Рэщыдэ лIы хъугъэ, унагъо ышIагъ. Ау ицIыкIугъом къыщегъэжьагъэу ыгукIэ зыдиIыгъыгъэ гухэлъыр чIинагъэп. АмалышIоу щыIэ хъугъэхэм яшIуагъэкIэ, ащ фэдиз уахътэ тешIагъэми, Сэфэрбый зыщагъэтIылъыгъэр зэрагъэшIэн алъэкIыгъ. 2011-рэ илъэсым ижъоныгъокIэ мазэ Рэщыдэ ишъаоу Адамэ УФ-м ухъумэнымкIэ и Министерствэ исайт ихьи, ятэжъ ыцIэ, ылъэкъуацIэ щылъыхъузэ къыхигъотагъ.\nТIопсэ районым ит псэупIэу Шаумяным игупчэ 1975-рэ илъэсым жъоныгъуакIэм и 7-м нэбгырэ мини 2-мэ къащыфызэIуахыгъэ саугъэтым я 56-рэ шхончэо полкым хэтыгъэ Хьатхъохъу Сэфэрбый Алэджыкъо ыкъори тыратхагъэу къычIэкIыгъ.\nМыщ дэжь чIыпIэ 19-мэ зэращызэуагъэхэр къэзыушыхьатырэ картэ къыднэсыжьыгъ. Я 373,4-рэ зыухъумапIэм дэжь Хьатхъохъу Сэфэрбый щыфэхыгъэу ары къызэратхыжьыгъэр.\nМамырныгъэр къытфэзыухъумагъэу, лIыхъужъэу фэхыгъэ Сэфэрбый ишIэжь Хьатхъохъухэм яунагъо щагъэлъапIэ. Илъэс къэс ахэр ТекIоныгъэм и Мафэ тефэу къэм макIох. Мы илъэсым жъоныгъуакIэм и 9-ми ащ щыIагъэх.\nШаумянскэ перевалыр къэзыухъумагъэхэм, ащ лIыбланэу щызэуагъэхэм афэгъэхьыгъэ музей 2014-рэ илъэсым мыщ къыщызэIуахыгъ. Хьатхъохъу Сэфэрбый исурэти ащ чIэлъ.\n— ГухэкI нахь мышIэми, ТекIоныгъэм и Мафэ ехъулIэу Iофтхьабзэу зэхащэхэрэм Хэгъэгу зэошхом хэлэжьагъэу къякIуалIэрэмэ япчъагъэ нахь макIэ мэхъу зэпыт, — къыIуагъ Рэщыдэ. — Мыгъэ псэупIэм щашIыгъэ зэхахьэм зы ветеран нахь хэлэжьагъэп.\nТигущыIэгъу къызэриIуагъэмкIэ, анахьэу зылъыплъэрэр саугъэтым изытет зыфэдэр ары. Ар къабзэу зэраIыгъым егъэгушхо. ЛIыхъужъныгъэшхо зезыхьагъэхэу, дунай мамырыр къытфэзыгъэнагъэхэм зэряфэшъуашэу зэрагъэлъапIэхэрэр зэригуапэр ащ игущыIэ къыщыхигъэщыгъ.\n— Сятэ зэрэхэкIодагъэр сыгу къеоми, сызыщыфэе уахътэм сыкIоу, ащ икъэ секIолIэшъун амал зэрэсиIэмкIэ сэгушIо, — еIо Рэщыдэ. — Ащ лIыхъужъныгъэу зэрихьагъэр сищысэтехыпIэу сигъашIэ къэсэхьы, къыткIэхъухьэхэрэ ныбжьыкIэхэм мамырныгъэр къытфэзыхьыгъэхэр язгъэшIэным, агурызгъэIоным ыуж сит. СикIалэхэм ятэжъ зыфэдагъэр ашIэ, осэ ин фашIы. Ахэм къакIэхъухьэгъэ пхъорэлъф-къорэлъфхэм тарихъыр язгъэшIэныр сипшъэрылъэу сэлъытэ.\nПсэупIэу Шаумяным ТекIоныгъэм и Мафэ илъэс къэс щыхагъэунэфыкIы. Рэщыдэ къызэриIуагъэмкIэ, мыгъи ар игъэкIотыгъэу кIуагъэ. ПсэупIэм иадминистрацие илIыкIохэр, ветеранхэр, кIэлэеджакIохэр зэхахьэм къекIолIагъэх. Зэо илъэсхэм тицIыфхэр зыхэтыгъэхэ къиныгъохэм афэгъэхьыгъэ къэбархэр къаIотагъэх, орэдхэр къаIуагъэх.\nЗэрэ Урысыеу чанэу зыхэлэжьэрэ Iофтхьабзэу «МыкIодыжьыщт полк» зыфиIорэр Шаумяным щырекIокIыгъ. Ащ изэхэщакIохэм къызэраIорэмкIэ, пшъэрылъэу иIэр заом хэлэжьагъэхэм, мамырныгъэм фэбанэхэзэ зыпсэ зыгъэтIылъыгъэхэм яшIэжь цIыфхэм агъэлъэпIэныр, ныбжьыкIэу къэтэджыхэрэм ар икъу фэдизэу зэхашIыкIыныр ары. ПсэупIэу Шаумяным дэсхэри «МыкIодыжьыщт полк» зыфиIорэ Iофтхьабзэм чанэу хэлэжьагъэх. ТIуапсэ, псэупIэм пэгъунэгъу къуаджэхэм ащыпсэухэрэри мы Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх. Рэщыдэ къызэриIуагъэмкIэ, нэбгырэ 400 — 500 фэдиз урамхэм арыкIуагъ. Хьатхъохъу Рэщыдэ икIалэу Адамэ, ащ ишъхьэгъусэу Аннэ, икъорэлъфхэу Заремэрэ Андзауррэ игъусэхэу ащ хэтыгъэх, ятэжъ пIашъэ ишIэжь агъэлъапIэзэ ныбжьыкIэхэр урам шъхьаIэм къырыкIуагъэх.\nХьатхъохъу Рэщыдэ икIалэхэм, ахэм къакIэхъухьажьыгъэ сабыйхэм ятэжъэу Сэфэрбый зыфэдагъэр аригъэшIэным, ыпсэ зыфитыгъэ мамыр щыIакIэр гъэлъэпIэгъэн зэрэфаер агуригъэIоным ишъыпкъэу пылъ. Хэгъэгу зэошхом зэрэщызэуагъэм фэгъэхьыгъэ къэбарэу зэхихыгъэхэр икIалэхэм къафеIуатэх, сурэтхэр арегъэлъэгъух.\n— Мамырныгъэ щыIакIэр къытфыдэзыхыгъэхэр тиныбжьыкIэхэм ашIэн фае, — къытиIуагъ Рэщыдэ. — Ыпсэ емыблэжьэу тищыIакIэ нахьышIу хъуным фэбэнагъэхэр тыгу идгъэлъынхэ, заом щыфэхыгъэхэм яшIэжь дгъэлъэпIэн фае.


ШъхьаIэр/Пресс-гупч/АР-м иминистрэхэм я Кабинет икъэбарыкIэхэр/КIэрэщэ Андзаур Адыгеим гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу агъэнэфагъ\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцакIэрэм и УказкIэ КIэрэщэ Андзаур Адыгеим гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу агъэнэфагъ.\nАщ ыпэкIэ Адыгэ къэралыгъо университетым зэпыу зыфэмыхъурэ гъэсэныгъэмкIэ ыкIи инновационнэ IофшIэнымкIэ ипроректорэу, зигугъу къэтшIыгъэ университетым и Мыекъопэ къэралыгъо гуманитар-техническэ колледж идиректорэу ар щытыгъ.\nКъумпIыл Мурат мэзаем и 7-м ащ дыриIэгъэ зэIукIэгъум министракIэм иIофшIэнкIэ анахьэу ынаIэ зытыригъэтын фэе Iофыгъохэм щатегущыIагъэх. Апэрэ чэзыоу ар зыфэгъэхьыгъэр ныбжьыкIэхэм гъэсэныгъэу, пIуныгъэу арагъэгъотырэм зыкъегъэIэтыгъэныр ары.\nКъумпIыл Мурат зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, инновациехэр гъэсэныгъэм щыгъэфедэгъэнхэмкIэ Iофэу пхыращыщтыгъэхэр джыри лъыгъэкIотэгъэнхэ, IэпэIэсэныгъэшхо зыхэлъ кадрэхэм якъэгъэхьазырын хэбзэ икъу хэлъхьэгъэн фае. Ащ епхыгъэу кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм къыщегъэжьагъэу апшъэрэ еджапIэм ыужи зэпыу фэмыхъоу ныбжьыкIэхэм гъэсэныгъэ ягъэгъотыгъэным Iоф дэшIэгъэн фае.\nКъумпIыл Мурат джащ фэдэу КIэрэщэ Андзаур ынаIэ зытырыригъэдзагъэр жъоныгъокIэ указхэмрэ кIэлэегъаджэхэм ялэжьапкIэ зыкъегъэIэтыгъэнымкIэ гъогу картэхэмрэ ягъэцэкIэн, гъэсэныгъэ языгъэгъотырэ учреждениехэр тапэкIэ нахьышIоу мылъкукIи, техникэкIи зэтегъэпсыхьэгъэнхэр ары.\nФедеральнэ гупчэм къыгъэуцугъэ пшъэрылъхэм зэу ащыщ зэкIэ гурыт еджапIэхэм зы сменэкIэ Iоф ягъэшIэгъэныр. Къэралыгъо программэу «Гъэсэныгъэм зыкъегъэIэтыгъэныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу мы илъэсым республикэм гурыт еджэпIи 5 щагъэпсынэу рахъухьэ. ЕджэпIи 2-р Тэхъутэмыкъое районым, 3-р — Мыекъуапэ щашIыщтых.\n«О опытышхо уиI, гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэ алъэныкъо узыщылажьэрэр бэшIагъэ. ЗэкIэ Iофыгъохэм уащыгъуаз. Пшъэрылъэу къыпфагъэуцухэрэр зэрэпфэгъэцэкIэшъущтхэм сицыхьэ телъ», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nКIэрэщэ Андзаур республикэм ипащэ цыхьэу къыфишIыгъэр къыгъэшъыпкъэжьыным зэрэпылъыщтыр, КъумпIыл Мурат къыфишIыгъэ пшъэрылъхэм ягъэцэкIэн ыкIуачIэ зэрэщытэу зэрэрихьылIэщтыр къыIуагъ.\nКIэрэщэ Андзаур экономикэ шIэныгъэхэмкIэ доктор, профессор. Илъэси 10 Адыгэ къэралыгъо университетым щыригъэджагъэх. ЫпэрапшIэу университетым икафедрэ идоцентыгъ, етIанэ экономикэмкIэ факультетым идеканыгъ. Хабзэм илIыкIо, изаконодательнэ къулыкъухэм Iоф ащишIагъ. 2011-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу 2016-рэ илъэсым нэс Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм гъэсэныгъэмкIэ, шIэныгъэмкIэ, СМИ-хэмкIэ ыкIи ныбжьыкIэхэм яIофхэмкIэ икомитет ипэщагъ.


Тхьэм ежь ы Псэ ЛъапІэ апостолхэм къафыригъэхынэу къызэригъэгугъагъэхэр\n1,2 Теофил* лъапІ, апэм къыщегъэжьагъэу Тхьэм Исус уашъом зыдищэежьыгъэ мафэм нэсыфэ, Исус ышІэгъэ Іоф пстэури, цІыфхэм аригъэшІэгъэ Іоф пстэури апэрэ тхылъэу* сэ стхыгъэм ит. Исус, Тхьэм ежь уашъом дищэежьыным ыпэкІэ, къыхихыгъэ апостолхэм* Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ илъэкIыкIэ унашъохэр афишІыгъ.\n3 Исус къин зещэчым ыуж, щэч хэмылъэу лІагъэхэм къызэрахэтэджыкІыжьыгъэр бэрэ афигъэшъыпкъэжьэу ахэмэ заригъэлъэгъущтыгъ. Мэфэ тІокІитІум къыкІоцІ апостолхэм бэрэ заригъэлъэгъущтыгъ, Тхьэм и Тетыгъошхо иІофхэм яхьылІагъэуи къадэгущыІэщтыгъ.\n4 Исус ахэмэ ягъусэ зэхъум, унашъо афишІыгъ: Къалэу Ерусалим шъудэмыкІ, ау сэ зигугъу къышъуфэсшІыгъэу, Ты лъапІэм шъукъызэригъэгугъагъэм* шъупаплъ;\n5 сыда пІомэ, Иуан псыкІэ цІыфхэр ыумэхъыщтыгъэх, ау мэфэ заулэ зытешІэкІэ, Тхьэм ежь ы Псэ ЛъапІэкІэ шъуиумэхъыщт.\n6 Апостолхэр зызэрэугъоихэм, Исус къеупчІыгъэх: Зиусхьан, Израиль ипачъыхьагъу мы мафэхэм зэтебгъэуцожьыщта?\n7 – Ты лъапІэм итетыгъошхокІэ уахътэхэуи лъэхъанэхэуи ыгъэнэфагъэхэр шъушІэнхэ шъуфитэп, – ариІожьыгъ Исус.\n8 Ау Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ къызышъуфехыкІэ, лъэкІ шъуиІэ хъунышъ, Ерусалими, зэкІэ Иудей хэкуми, Самарие хэкуми, дунаим ыкъуапэ нэс шыхьат шъукъыщысфэхъущт.\n9 Исус а гущыІэхэр къызеІохэм ыуж, ахэмэ алъэгъоу Тхьэм ар уашъом дищэежьыгъ. Зы ошъуапщэ горэ Исус къышъхьащыхьи, ежь амылъэгъужьы хъугъэ.\n10 Исус уашъом зыдэкІоежьым, апостолхэм анэхэр уашъом тырагъэдыкъагъэхэу, ошІэ-дэмышІэу лІитІу шъошэ фыжькІэ фэпагъэхэу* ахэмэ адэжькIэ къэуцугъэх.\n11 Шъо, Галилей цІыфхэр, – къаIуагъ а лІитІумэ, – сыд пае мыщ дэжьым шъущытэу уашъом шъудэплъыера? Мы Исусэу Тхьэм уашъом дищэежьыгъэр уашъом дэкІоежьыгъэу зэрэшъулъэгъугъэм фэдэ къабзэу къехыжьыщт.\nАпостолхэм ежьхэм ащыщ хъунэу Иудэ ычІыпІэкІэ Матфый зэрэхахыгъэр\n12 Ащ нэужым апостолхэр Елеон Іуашъхьэм ехыжьхи, Ерусалим агъэзэжьыгъ. Елеон Іуашъхьэр Ерусалим игъунэгъоу щыт, шэмбэт гъогум* икІыхьагъэ фэдизэу.\n13 Къалэм дэхьажьхи, ахэр зэрыс унэ лъагэм дэкІоежьыгъэх; ахэр мыхэр арыгъэх: Петрэ, Иуан, Якъуб, Индрыс; етІанэ Филипп, Фомэ, Бар-Талмай, Маттэ; Алфей ыкъо Якъуб, Симонэу ихэгъэгу ыпсэ емыблэжьэу фэлажьэщтыгъэр, Якъубэ ыкъо Иуд.\n14 Бзылъфыгъэ заулэ, Исус янэу Мерэм, Исус ышхэр ягъусэхэу, ахэмэ зэкІэ зэдаштэу Тхьэм елъэІу зэпытыщтыгъэх.\n15 А мафэхэм ИсускІэ шІошъхъуныгъэ зиІэ купэу нэбгыришъэрэ тІокІырэ фэдиз хъущтыгъэм Петрэ къыхэуцуи, къыІуагъ:\n16 – Сшыхэр, Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэр Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ пачъыхьэ Даутэ ыгу къырилъхьэхи, Иудэ зыцІэм ехьылІагъэу къыригъэІуагъэхэр къэшъыпкъэжьынхэ фэягъэх. А Иудэр ары* Исус къэзыубытыгъэхэм гъогур язгъэлъэгъугъэр.\n17 Ари тэ тщыщыгъ, мы Іофыми тигъусэу фэлажьэщтыгъ.\n18 Бзэджагъэу ышІагъэм пае пкІэу ратыгъэмкІэ* Иудэ хьасэ къыщэфыгъ. А хьасэм бгъэгукІэ хафи, ыныбэ зэгоути, икІэтІыйхэр зэкІэ къикІыгъэх.\n19 Ерусалим дэс цІыф пстэуми Иудэ къехъулІагъэм икъэбар зэхахыгъ, абзэкІи а хьасэм АкелдамэкІэ еджэщтыгъэх. Ащ къикІырэр «Лъыосэ Хьас».\n20 ЕтІанэ Петрэ къыхигъэхъожьыгъ: – Орэд ЛъапIэхэм мыщ фэдэу арыт*: «ИпсэупIэ нэкІ орэхъу. Зи ерэмыс». Мыщ фэдэуи арыт: «Ащ ипшъэрылъ нэмыкІ горэм ерэштэжьи, ычІыпІэ ерэуцожь».\n21,22 – Арыти, Исус лІагъэхэм къызэрахэтэджыкІыжьыгъэр Иудэ ычІыпІэкІэ нэмыкІ горэм къыддиушыхьатын фае. А шыхьатыр Исус къытхахьэу, къытхэкІэу зыщытыгъэ лъэхъаным зэкІэ, Иуан Исус зиумэхъыгъэ мафэм щегъэжьагъэу Тхьэм Исус уашъом дищэежьыфэ, тигъусагъэхэм ащыщын фае.\n23 Аущтэу нэбгыритІу агъэуцугъ: Юсыфэу Бар-ШаббэкІэ заджэхэрэмрэ (ащ Иусти раІуагъ) Матфыйрэ.\n24,25 ЕтІанэ Тхьэм елъэІухэзэ аІуагъ: – Зиусхьан, о цІыф пстэуми агухэм арылъыр ошІэ. Мы нэбгыритІумэ ащыщэу, апостолым иІоф ышІэнэу хэпхыгъэр къытэгъэлъэгъу; сыда пІомэ, Иудэ а Іофыр къыгъани, ежь фэшъошэ чІыпІэм кІуагъэ.\n26 ЕтІанэ пхъэдз радзи, пхъэдзыр Матфый тефагъ. Аущтэу апостол пшІыкІузымэ ягъусэу Матфыий апостол хъугъэ.