Тыгъэгъазэм и 1-р – СПИД-м пэуцужьыгъэным и Дунэе маф — Адыгэ макъ\nТыгъэгъазэм и 1-р – СПИД-м пэуцужьыгъэным и Дунэе маф\nГумэкIыгъом тыпэшIуекIоныр пшъэрылъ шъхьаI\nСПИД-м пэуцужьыгъэным и Мафэ къыхэгъэщыгъэным мэхьанэу иIэр ВИЧ/СПИД-м фэгъэхьыгъэу цIыфхэм нахьыбэу ягъэшIэгъэныр ыкIи зэрэдунаеу ащ зэрэпэуцужьырэр къэгъэлъэгъогъэныр ары.\n1988-рэ илъэсым къыщыублагъэу мы мафэр тищыIэныгъэ къыхэхьагъ. Ащ лъапсэ фэхъугъэр уз щынагъом зызэриушъомбгъурэм, эпидемием хэкIи зэрэдунаеу зэрэзэлъиштагъэм къыхэкIэу ООН-м и Генеральнэ Ассамблее унашъоу ышIыгъэр ары.\nИлъэс 38-кIэ узэкIэIэбэжьмэ ВИЧ-инфекциер апэрэу агъэунэфыгъ. ООН-м къызэритырэмкIэ, аужырэ илъэси 7-м СПИД-ыр къызхагъэщыхэрэм ипчъагъэ процент 18-кIэ нахь макIэ хъугъэ. Аущтэу щыт нахь мышIэми, 2020-рэ илъэсым ехъулIэу ВИЧ-р апэрэу къызхагъэщырэмэ япчъагъэ нэбгырэ мин 500-м нэгъэсыгъэн пшъэрылъэу къагъэуцурэр гъэцэкIагъэ мыхъуным ищынагъо щыI. ВИЧ-р зимыIэ лIэуж къэтэджыныр ары зэрэдунаеу зыфэбэнэн фаер.\n2020-рэ илъэсым ехъулIэу «90 – 90 – 90-м» къыфэкIонхэу ары. Ащ къикIырэр ВИЧ-р къызэузыгъэхэм япроцент 90-р ащ щыгъэгъозэгъэныр, мыр зиIэхэм япроцент 90-м ящыкIэгъэ медицинэ IэпыIэгъур арагъэгъотыныр, зэIазэхэрэм япроцент 90-м вирусыр нэмыкIхэм аратын амал щымыIэныр. 2030-рэ илъэсым ехъулIэу эпидемиер уцужьынымкIэ мыщ фэдэ шIыкIэр анахь шъхьаIэу къыхахыгъ.\n2019-рэ илъэсым мэкъуогъум и 30-м ехъулIэу Урысыем ВИЧ-р нэбгырэ 1376904-мэ къыщахагъэщыгъ. Аужырэ илъэсхэм мы узыр зыныбжь нахь хэкIотагъэмэ яIэу агъэунэфэу аублагъ. Тызхэт илъэсым сымаджэхэм япроцент 84,5-м аныбжь илъэс 30-м къехъугъэу апэрэу ВИЧ-р къахагъэщыгъ.\nМы илъэсым иапэрэ илъэсныкъо «антиретровирусная терапия» зыфаIорэр нэбгырэ 472533-мэ арагъэгъотыгъ. Къыблэ шъолъырым ВИЧ-р анахьэу къызщяузыгъэу агъэунэфырэр Республикэу Къырым, къалэу Севастополь ыкIи Волгоградскэ хэкур.\nАдыгэ Республикэми мы лъэныкъомкIэ изытет гумэкIыгъоу щыт. 1997-рэ илъэсым къыщыублагъэу Адыгеим сымаджэ хъугъэу къыщалъытагъэр, учетым хагъэуцуагъэр нэбгырэ 1233-рэ. Ахэм ащыщэу 320-р дунаим ехыжьыгъ. Ащ хэхьэ мыгъэ нэбгырэ 21-у зидунай зыхъожьыгъэхэр. Мы илъэсым пыкIыгъэ мэзибгъум ВИЧ-инфекцие яIэу нэбгыри 111-рэ къыхагъэщыгъ. БлэкIыгъэ илъэсым мыщ фэдэ иуахътэ нэбгыри 102-рэ агъэунэфыгъагъэр. Анахьыбэу ахэр Мыекъопэ, Джэджэ, Тэхъутэмыкъое районхэр ары къызщыхагъэщыгъэхэр.\nМыщ дэжьым къэIогъэн фае бзылъфыгъэхэм янахьыбэм узыр яIэ хъуныр къызхэкIыгъэр шъхьэмылъытэжьныгъэ зекIуакIэу къахафэхэрэр арэу зэрагъэунэфыгъэр. Хъулъфыгъэхэм янахьыбэм наркотикхэр мастэкIэ зэрэзыхалъхьэхэрэм узыр хахыгъ.\nВИЧ-инфекцие зиIэ бзылъфыгъэу республикэм исхэм къафэхъугъэ сабыи 149-м щыщэу псаухэу диспансер учетым нэбгыри 104-рэ хахыжьыгъ. Джырэ уахътэм диспансер учетым сабый 35-рэ хэт, нэбгыри 8-мэ ВИЧ-инфекцие яI. Ахэм зэкIэми антиретровируснэ терапие афашIы.\nМы гумэкIыгъом цIыфхэр щыухъумагъэхэ хъуным пае специалистхэм анахьэу анаIэ зытырагъэтырэр СПИД-м фэгъэхьыгъэу нахьыбэу къафаIотэныр ары. НыбжьыкIэхэм, гъэсэныгъэм иучреждениехэм ачIэсхэм анахь Iоф адашIэ. Джащ фэдэу тестирование республикэм щыпсэухэрэм арагъэкIу. Узыр нахь псынкIэу къыхэбгъэщы къэс уеIэзэныр нахь IэшIэх мэхъу.\nМы гумэкIыгъор дэгъэзыжьыгъэ хъуным фэIорышIэрэ Iофтхьабзэу «Стоп ВИЧ/СПИД» зыфиIорэм республикэм щыпсэухэрэр зэкIэ хэлэжьэнхэу къяджэх. Апэрэ лъэбэкъур цIыфым ышIын – ВИЧ-р иIэ-имыIэр ыгъэунэфын фае. Мыщ епхыгъэу зыууплъэкIуным пае ыпкIэ птыныр ищыкIагъэп ыкIи уикъэбар зыми ышIэщтэп. Республикэм ит медицинэ организациехэм фэе пстэуми защарагъэуплъэкIун алъэкIыщт.\nСПИД-м пэуцужьыгъэнымкIэ Адыгэ республикэ Гупчэм иврач шъхьаIэу Л. В. Мартьянова.\nПредыдущая Лъэпкъыбзэхэм яхэхъоныгъ\nСледущая ЦIыфхэр рагъэблэгъэщтых


Къалэм, шъолъырым, хэгъэгум якъэбзагъ — Адыгэ макъ\nКъалэм, шъолъырым, хэгъэгум якъэбзагъ\nРедактор 22.02.2017 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\n2017-р — Урысыем экологием и Илъэсэу щагъэнэфагъ. Ащ елъытыгъэу, субъектхэми, къалэхэми, нэмыкI псэупIэ чIыпIэхэми къытэшIэкIыгъэ чIыопсым икъэбзэныгъэ къэухъумэгъэнымкIэ Iофыбэу ашIэн зэшIуахын фаемкIэ пшъэрылъхэр зыфашIыжьыгъэх, планхэр зэхагъэуцуагъэх. Къэнэжьырэр зэрифэшъуашэм тетэу а Iофыгъохэр зэкIэ зэшIохыгъэнхэр ары.\nТыгу къэдгъэкIыжьын 2013-рэ илъэсыр тыкъэзыуцухьэрэ дунаим ыкIи ащ ичIыопс байныгъэхэм якъэухъумэн зэрэфэгъэхьыгъагъэр. ИлъэситIу ащ тешIагъэу Iофыгъуабэу къэуцухэрэм япхыгъэу джыри экологием и Илъэс къыхагъэщы. Мыщ фэдэ къэралыгъо унэшъо инхэм илъэс пIалъэ яI ыкIи ахэм сыдигъуи унаIэ атетыныр ищыкIагъ. Сыда пIомэ мыщ фэдэ Iофыгъо инхэмкIэ Iофтхьабзэхэр щыIэкIэ-псэукIэ лъапсэр нахьышIу шIыгъэным, тыкъэзыуцухьэрэ дунаишхом ищыпэ теплъэ изытет къэухъумэгъэным, къызэтегъэнэгъэным, фэсакъыгъэным фэлажьэх. Жьэу къатщэрэм, псэу тызашъорэм, гъомылапхъэхэм ядэгъугъэ шапхъэ цIыфым ипсауныгъэкIэ анахьэу мэхьанэшхо яI. Ар къыдалъытэзэ, АР-м и Лъэпкъ тхылъеджапIэ иIофышIэхэм къалэм икъэбзэныгъэ къэухъумэгъэнымкIэ, цIыфхэм къяшIэкIыгъэ дунаир гуIэтыпIэу щытынымкIэ Iофыгъуабэу къэуцухэрэр зыщызэхафыхэрэ зэIукIэгъухэр, зэхахьэхэр, зэхэгущыIэгъу сыхьатхэр щызэхащэх. ТхылъеджапIэм «Зеленая гостиная» зыфиIорэр илъэси 5 мэхъу зыщызэхэщагъэр, ащ иIофшIэн министерствэ, къулыкъу зэфэшъхьафхэм ялIыкIохэр, къалэм иапшъэрэ ыкIи сэнэхьат зэгъэгъотыпIэхэм ащеджэхэрэр, кIэлэегъаджэхэр чанэу хэлажьэх.\nМэзаем и 15-м, 2017-рэ илъэсым Лъэпкъ тхылъеджапIэм Iэнэ хъурае «Чистый город, чистый регион, чистая страна» ыIоу щызэхащэгъагъ. КIэщакIоу ащ иIагъэх техническэ ыкIи экономическэ литературэмкIэ отделымрэ массовэ секторымрэ. Экологием изытеткIэ шъыпкъагъэ зыхэлъ къэбархэр цIыфхэм аIэкIэгъэхьэгъэнхэр ыкIи экологическэ IофшIэныр гъэлъэшыгъэныр, ныбжьыкIэхэм экологиемкIэ зэрифэшъуашэу гъэсэныгъэ ыкIи пIуныгъэ ягъэгъотыгъэныр ары мурад шъхьаIэу зыфагъэуцужьырэр.\nЗигъо IофыгъомкIэ Iэнэ хъураем хэлэжьагъэх отраслэ зэфэшъхьафхэмкIэ специалист-ушэтакIохэр, АР-м тыкъэзыуцухьэрэ дунаир къэухъумэгъэнымкIэ ыкIи чIыопс байныгъэхэмкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэ игуадзэу Ешэкъо Аслъан, АР-м туризмэмкIэ ыкIи курортхэмкIэ и Комитет иотдел ипащэу Уджыхъу Джамбулат, муниципальнэ гъэпсыкIэ зиIэ «Къалэу Мыекъуапэ» иадминистрацие ЖКХ-мкIэ ыкIи\nкъалэм игъэдэхэн-зэтегъэпсыхьанкIэ ГъэIорышIапIэм иотдел ипащэу Светлана Левченкэр, Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым ландшафт архитектурэмкIэ ыкIи мэз IофымкIэ икафедрэ идоцентэу, мэкъумэщ шIэныгъэхэм-\nкIэ кандидатэу Н. Трушевар, МКъТУ-м экологиемкIэ икафедрэ идоцентэу А. Шъуаджэр, мыхэм анэмыкIхэри.\nIэнэ хъураем хэлажьэхэрэм шIуфэс гущыIэкIэ закъыфигъэзагъ Лъэпкъ тхылъеджапIэм идиректор игуадзэу Пэнэшъу ФатIимэт. ЦIыфлъэпкъымкIэ ыкIи тыдэрэ чIыналъэкIи анахь мэхьанэ зиIэ экологием — чIыопсым икъэбзэныгъэ иIофыгъо инхэр къызыщыраIотыкIыщтхэу, ахэмкIэ шIэгъэн фаехэр зыщагъэнэфэщтхэу, тикъалэ ыкIи тишъолъыр якъэбзагъэ икъызэтегъэнэн-къэухъумэн фэлэжьэрэ Iофтхьабзэм хэлажьэхэрэм гухэлъышIоу зыдаIыгъхэр дахэу зэшIуахынхэу, шIуагъэ къытэу Iэнэ хъураер лъагъэкIотэнэу къафэлъэIуагъ.\nАщ пыдзагъэу Iэнэ хъураем иIофшIэн ыублагъ. АР-м тыкъэзыуцухьэрэ дунаир къэухъумэгъэнымкIэ ыкIи чIыопс байныгъэхэмкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэ игуадзэу Ешэкъо Аслъан зигъо IофыгъомкIэ гущыIэ игъэкIотыгъэ къышIыгъ. Адыгеир шъолъыр шхъуантIэу, анахь ухъумэгъэ чIыпIэ къабзэу зэрэщытыр, ипроцент 15 Кавказ биосфернэ заповедникым, къушъхьэхэм, мэзхэм, псыхъохэм зэраубытырэм анаIэ тыраригъэдзагъ. Ау ащ емылъытыгъэу, щыIэкIэ-псэукIэм ыкIи ежь цIыфхэм къапыкIырэ хэкIым, пыдзэфэ пытэхэм ядэщын ахэм Iофыбэу апылъым къащыуцугъ. Унэ зэтетхэм адэжь ащагъэуцугъэ хэкIитэкъупIэ бакхэм зэкIэ зэхэлъэу зэрэратакъорэм екIолIэкIэ шапхъэ фэшIыгъэным, пхъэр, апчыр, пластикэр, гъучIыр ыкIи ртут пкъыгъохэр — телевизорыжъхэр, батарейкэхэр, къэнэжьыгъэ гъомылапхъэхэр зэфэшъхьафэу ащызэхэшыпыкIыгъэным ишIуагъэ къэкIонэу ылъытагъ. КъалэмкIэ анахь пыдзэфабэ къызыпыкIыхэрэр пхъэр зыгъэфедэхэрэ псэолъэшIхэр арэу зэрэщытыр къыхигъэщыгъ. Ахэм зыщыIукIэрэм пхъэупсафэри, пхъэIучIэнхэри щыратэкъух. Ау ащ фэдэ лэжьэпIэ зытIущэу тикъалэ дэтым зэращыIагъэхэр, язекIуакIэ зэрафамыдэщтыр, ыужыкIи ащ фэдэ къызахафэкIэ, тазырышхо зэрарагъэтыщтыр араIуагъ. ЧIыопсым изытет къэухъумэгъэнымкIэ мы илъэсыкIэм проектыкIэхэр зэрэзэхагъэуцуагъэхэм, ахэм ялъытыгъэу Iофэу ашIэщтым къащыуцугъ. Ау сыд фэдиз пIуагъэми, пшIагъэми, уалъыплъагъэми, анахь мэхьанэ зиIэу ылъытагъэр цIыфхэм экологиемкIэ якультурэ къэIэтыгъэныр ары.\nМы гупшысэр джыри нахь къызэIуахэу чIыопсым икъэбзэныгъэ зэщызыгъэкъорэ лъэныкъуабэм къатегущыIагъэхэм ащыщ Светлана Левченкэр. «ЗыщамыушIоирэм зэрэщыкъабзэр» ащ кIигъэтхъыгъ, хэкI-идзыпIэ чIыпIэхэмкIэ къалэр къызэрэухъурэигъэр, ахэр изытэкъухэрэр зэтеубытэгъуаеу зэрэщытхэр, пшъэдэкIыжь мы зэкIэмкIэ къэлэ администрацием ехьыми, хэкIыр чIыгу унаем щитэкъугъэ зыхъукIэ, а чIыгур зыем ащкIэ мысагъэр зэрэфакIорэр къыIотагъэх. МКъТУ-м истудентхэр къалэм икъэбзэныгъэкIэ анахь чанхэу, сыд фэдэрэ Iофыгъуи хэлажьэхэу зэрэхъугъэхэр ащ къыхигъэщыгъ. Ау шэмбэт шIыхьаф закъохэмкIэ е волонтер IофшIэнымкIэ экологиер къэбгъэгъунэнэу зэрэщымытыр, шIоибэу щыIэкIэ-псэукIэм къызыдихьырэр гъэкIодыгъэным е ащ федэ къыхьэу гъэпсыгъэным ахъщэшхо зэрэпэIухьэрэр къыIуагъ.\nГущыIэм пае, къалэм дэт унэ зэтетхэм ящагухэр, гупчэ джэгупIэхэр, кIэлэцIыкIу площадкэхэр, гъогунапцэхэр гъэкъэбзэгъэнхэм, адэт чъыгхэр къэупкIыхьэгъэнхэм, урамыбэу къалэм пхырыкIырэмэ язакъоми, уафэсакъэу уакъыдекIокIыным ахъщэ зэрищыкIагъэр, а зэкIэ къэлэ бюджетым къызэрикIырэр къыIуагъ. Ау щыни, укIыти амышIэу, зыIукIэрэм хэкIыжъ самэр зыщэу изытэкъухэрэм нахь зэрафэплъырыщтхэми, ахэмкIэ санкциехэр ыпэкIэ фэмыдэу къызэраIэтыгъэхэми, видеолъыплъэн камерэхэу агъэуцугъэхэми зигъо Iофыгъор тэрэзэу лэжьэнымкIэ яшIуагъэ къэкIонэу ылъытагъ.\nКъалэу Мыекъуапэ итеплъэ-шъуашэкIэ анахь мэхьанэ зиIэхэм къэкIырэ лъэпкъхэр зэращыщхэм къащыуцугъэхэри къахэкIыгъ. Мы лъэныкъомкIэ къэпIон хъумэ, къэгъэгъэ лъэпкъ ыкIи чъыгыкIэ цIыкIухэр тикъалэ бэу мы аужырэ илъэси 2 — 3-м зэрэщагъэтIысыгъэхэм тижьи нахь къабзэ зэрашIыщтымкIэ, тыгуи нахь зызэрэрагъэIэтыщтымкIэ гугъапIэ щыI. Iэнэ хъураем хэлажьэрэ пэпчъ экологиемкIэ зы упчIэ гъэнэфагъэ къызэIуихэу, ащкIэ пшIэмэ хъущтыр кIигъэтхъэу къэгущыIагъ. Хэти ежь елъытыгъэр, къытефэрэр ышIэу, тыкъэзыуцухьэрэ дунаим ыкIи ащ ичIыопс бай изэрар римыгъэкIэу, къэбзэныгъэ шапхъэхэр гъэлъэшыгъэнхэм Iоф дишIэмэ, мы илъэсыр — 2017-р — экологием и Илъэс, цIыфхэмкIэ IотэжьыпIэу хъун зэрилъэкIыщтыр специалистхэм кIагъэтхъыгъ.\n«Iоф мыублэ блэ хэс» аIо, бэрэ пIоным нахьи зэ упэуцоу пшIэмэ, пшIагъэм уигъэгушIожьыщт.\nIэнэ хъураем къыщашIыгъэ гущыIэхэр ыкIи къиIотыкIынхэр зы тхылъ цIыкIу ашIын унашъо яI.\nСурэтхэр Iэшъынэ Аслъан Iофтхьабзэм къыщытырихыгъэх.\nПредыдущая Къэхъурэр нахьыб\nСледущая Яфитыныгъэхэм къапкъырыкIыхэзэ…


Адыгабзэ » Страница 14 »\nОпубликовал administrator, 26-02-2012, 21:49\nАдыгэ Республикэм и Адыгэ Хасэ изэфэс зэрэхигъэунэфыкIырэмкIэ, Сирийскэ Арабскэ Республикэу адыгабэ зыщыпсэурэм хэгъэгу кIоцI политикэ гумэкIыгъошхоу илъ хъугъэм IэкIыб къэралхэм яIоф къызэрэхалъхьэрэм къыхэкIэу непэ Iэшэ зэпэуцужьыныгъэм нэсыгъ. Лажьи-хьакъи зимыIэ мамыр цIыфхэр хэкIуадэх, граждан заомрэ терроризмэмрэ ящынагъо хэгъэгум къышъхьащыхьагъ.\nKАФФЕД-ым итхьаматэ Урысые къэралыгъом илъыкIошъхьаIэу Тыркуем щылажьэрэм IукIагъ\nОпубликовал administrator, 14-01-2012, 18:28\nСирием щыпсэурэ Адыгэхэм ащыщ горэхэр Адыгеим къагъэзэжьынэу зэрэфаехэм пае Каффед-ым ипащэхэр Урысые къэралыгъом илъыкIошъхьаIэу Тыркуем щылажьэрэ Владимир Ивановскэм IукIагъэх. Каффед-ым итхьаматэу Уаджит Къадыогълур зипащэ купыр посольствэм кIуи, Урысые къэралыгъом илъыкIошъхьаIэу Владимир Ивановскэмрэ ащ иупчIэжьэгъоу Александр Епифановым дэгущыIагъэх.\nКАФФЕД-ыр (Тыркуер) Сирием щыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм къагот\nОпубликовал administrator, 12-01-2012, 17:14\nКаффед-ым илIыкIохэр Сирием щыпсэурэ Черкесхэм ящыIакIэ зытетым еплъынхэу Сирием кIощтых. Федерацием къызэрэщыкIагъэтхъырэмкIэ, Сирие Посольствэмрэ, IэкIыб къэралыгъо IофхэмкIэ Тыркум иминистерствэмрэ, ХэкужъымкIэ мы Iофым ехьылIэгъэ пшъэрылъхэр зиIэхэмрэ мы IофымкIэ адэгущыIэх. Сирием ыкIоцI къыщытэджыгъэ бырсырым къыхэкIэу Каффед-ым щыщ куп горэ ащ щыпсэурэ Черкесхэм ящыIакIэ зытетыр зэригъэшIэнэу кIощт.\nОпубликовал administrator, 29-11-2011, 15:31\nДзыбэ Мыхьамэт иорэдыкIэхэр Мыекъуапэ къыщигъэлъэгъонхэу зэухьазыры\nОпубликовал administrator, 15-11-2011, 14:51\nПщынаоу, орэдыIоу Дзыбэ Мыхьамэт итворчествэ шIу зылъэгъурэмэ апае зичэзыу концертыкIэ ыгъэхьазырыгъ. Непэрэ нэущырэ Адыгэ республикэм икъэралыгъо филармоние ар къыщитыщт. Дзыбэ Мыхьамэт цIыфхэр зэдэIунэу анахь якIасэ орэдыIомэ ащыщ. Ащ иконцертхэр сыдигъуи мэфэкI шъыпкъэ мэхъу. Мыхьамэт гъорекIо бжыхьэм апэрэу концерт шъхьаф зэхищэгъагъ. Ащ еплъы зышIоигъохэр зэрэбедэдагъэм пае зэкIэлъыкIоу концерти 4 къытыгъагъ.\nСэхъут Аскэр: «Лъытэныгъэ зыфэсшIырэ Адыгэ Хасэм итхъаматэу Тургут Левент»\nОпубликовал administrator, 25-10-2011, 20:27\nСыгу къыздеIэу «Адыгэ Хасэм» ыцIэкIэ, тишъолъыр ис адыгэхэм ацIэкIэ шIуфэс сэлам гуапэ шъосэхы. ЦIыфхэу къыпщыгугъыхэу ухэзыдзыгъэхэр бгъэрэзэнхэ плъэкIын амалрэ кIуачIэрэ къыуитынэу Алахь талэм телъэIу. Тхьам селъэIу тилъэпкъэгъухэу Мрамор шъолъырым исхэм мамырныгъэ яIэу, насыпышIухэу, зэгурыIоныгъэ ахэлъэу, лъэпкъэу зыхэсыхэм, хэгъэгоу зэрысыхэм щагъэлъэпIэнхэу, лъытэныгъэшхо аратэу псэунхэу.\nОпубликовал administrator, 25-08-2011, 18:13\nМы илъэсым ишышъхьаIу и 1-рэ мафэм Рамадан мазэр къежьэ\nОпубликовал administrator, 31-07-2011, 15:22\nБыслъымэнэу Адыгэ Хэкум ыкIи Пшызэ шъолъыр ащыпсэухэрэм тыгу къыддеIэу тышъуфэгушIо нэкIмэзэ мазэу къихьэрэм фэшI! Алахь зизакъом тышъуфелъэIу нэкIмэзэ мазэм къыкIоцI зешъухьэрэ шIушIэхэр, зэфэгъэ-Iэдэбныгъэхэр, шъуинэмазхэр, шъуитхьэлъэ-Iухэр Тхьам къабыл шъуфишIынэу, ипсэпагъэ мыухыжь къызэритыщтхэу, джэнэт лъапIэмкIэ ыгъэгушIощт быслъымэнхэм ащыщ зэкIэхэми Тхьам шъуишIынэу.


Home » Adyghe » 17 Ephesians » 04\nЗыпкъ закъом фэдэу тызэрэхъурэр\nСэ Зиусхьаным сызэрэфэлажьэрэм пае, хьапсым сычІадзагъэу сычІэсэу сышъолъэІу: псэукІэу шъуиІэнэу Тхьэр къызфышъоджагъэм тетэу шъузекІу. 2Мыпэгэныгъэри, гушъэбагъэри, щыІагъэри шъугухэм арыжъугъэлъхэу, шІулъэгъуныгъэкІэ зым зыр ерэщыІ. 3Зэзэгъыныгъэу шъузэзыпхырэмкІэ Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ зы шъуищытыныгъэу шъуигъэгъотырэр зэрэшъуухъумэным ыуж шъуит. 4Пкъэу тызщыщыр зы, Тхьэм Ыпсэ ЛъапІи зы, Іофэу тызщыгугъэу тызпаплъэу, Тхьэр къызфышъоджагъэри зы. 53иусхьаныри зы, шІошъхъуныгъэри зы, тызкІаумэхъырэри зы. 6Тхьэу цІыф пстэуми Ятэ лъапІи зы. Ащ цІыф пстэуми тетыгъо афыриІ, зэкІэмкІи Іоф ешІэ, тэ зэкІэми ар тыгухэм арылъ.\n7Тэ тщыщэу хэти Христос ынэшІу къыщифагъ, хэти тынэу къыритынэу зэрэфигъэшъошагъэм тетэу. 8Джары Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм зыкІарытыр:\n«ЫпшъэкІэ зыдэкІоежьым, гъэрхэри игъусэхэу\nзыдыдищэягъэх, цІыфхэми тынхэр аритыгъэх».\n9(ЫпшъэкІэ дэкІоежьыгъ зыфиІорэ гущыІэхэм къарыкІырэр ыпэкІэ чІылъэм ыхэ дэдэм нэс къызэрехыгъэр ары. 10Ыхэ дэдэм нэс къехыгъэр ежь дэдэр ары ошъо пстэуми анахьи нахь лъагэу дэкІоежьыгъэр, щыІэ пстэуми щыкІагъэ зи ямыІэу, икъугъэу ыгъэхъуным пае.) 11Христос цІыфхэм тынхэр зэраритыгъэхэр мары: ежьым цІыф заулэ апостолхэу* ыгъэнэфагъэх, нэмыкІхэри пегъымбархэу* ыгъэнэфагъэх, адрэхэри ежьым икъэбарышІу агъэІунэу ыгъэнэфагъэх, етІани нэмыкІхэри дин пащэхэу ыкІи дин гъэсакІохэу ыгъэнэфагъэх. 12Тхьэм ахэр зыфигъэнэфагъэхэр ицІыф лъапІэхэр ежьым фэлэжьэнхэу аригъэлъэкІынри, Христос ыпкъ щыщхэм гурэ псэрэкІэ нахь лъэкІыныгъэ аригъэгъотынри ары. 13Арэущтэу тэ зэкІэ Тхьэм ЫкъокІэ шІошъхъуныгъэ тиІэу, ари тшІэу, зы тыхъущт, Христос зишъыпкъагъэ щыкІагъэ зи зимыІэ цІыф икъугъэу зэрэщытым фэдэу, тэри зишъыпкъагъэ щыкІагъэ зи зимыІэ цІыф икъугъэхэу тыхъущт.\n14ЕтІанэ тысабыижьыщтэп, хыорхэм адыкІэ мыдыкІэ тызэрамыдзэжьэу, цІыф заулэм адрэ цІыфхэм Іофхэу арагъашІэхэрэм яжьыбгъэ пстэуми тызэрафыжьыщтэп. ЦІыфхэу адрэ цІыфхэр дахьыхынхэмкІэ фэІазэхэм ятхьагъэпцІыгъэ тыкъыфэнэжьыщтэп. 15Арэущтэу мыхъоу, шІулъэгъуныгъэр тыгухэм арылъэу, шъыпкъагъэр къатІозэ, сыд фэдэ лъэныкъокІи Христос тыфэдэнэу къытхэхъощт. Ежьыр ары шъхьэр. 16Ежь Христос ары пкъым кІуачІэ езыгъэгъотырэри, пкъыр зэзыпхырэ щыІэ пстэумкІэ пкъыр зэкІэ зэхэзыгъэуцорэри, зэкІэзыубытэрэри. Арэущтэу пкъым щыщэу тэдрэ Іахьэр зэрэлэжьэн фаем фэдэу зылажьэкІэ, пкъым хэхъо, шІулъэгъуныгъэкІи нахь кІуачІэ егъоты.\n4:11 апостолхэр – ыпэ рапшІэу нэбгырэ пшІыкІутІоу Исус игъогу рыкІонхэу къыхихыгъэхэр ары, етІанэ Паул фэдэхэу, нэмыкІ цІыфхэу Христос ыгъэнэфагъэхэр ары.\n4:11 пегъымбархэр – еплъ 2:20.\nХристос зыгу илъхэм щыІэкІакІэу яІэр\n173иусхьаным ыцІэкІэ лъэшэу къышъуфэсэгъэпытэ: Хымэ лъэпкъхэм яшъхьэнэкІыгъэкІэ зэрэзекІохэрэм фэдэу шъумызекІу. 18ЯзэхэшІыкІыныгъэ шІункІы, ягуркъагъэ* къыхэкІыкІи зи амышІэу, Тхьэм цІыфхэм къаритырэ щыІэныгъэм пэчыжьэх. 19Агухэм гулъытэ зи ямыІэу, мыхъомышІэ псэукІэм зыратыгъ, загъэшхэкІыни амылъэкІэу, сыд щыщырэ гумыкъэбзагъэм пылъых.\n20Ау Христос икъэбар шъозыгъэшІэгъэ цІыфхэм арэущтэу шъузекІонэу шъуагъэшІагъэп. 21Сыда пІомэ Христос икъэбар шъо зэхэшъухыгъ, ежьыри шъугухэм арылъэу, ежьым хэлъ шъыпкъагъэр зэжъугъэшІагъ. 22ШъуипсэукІэжъ щыщ шъуишэныжъ бзаджэр хэшъунэжьын зэрэфаер зэжъугъэшІагъ. Сыда пІомэ шъуишэныжъ бзаджэ ихъопсэныгъэ мыхъунхэу шъукъэзыгъапцІэхэрэмкІэ шъуигъэкІоды пэтыгъ. 23Шъугухэм арылъи шъуигупшысакІи Тхьэм зэрежъугъэхъокІын зэрэфаери зэжъугъэшІагъэ. 24Шъыпкъагъэрэ гукъэбзагъэрэ шъыпкъэу шъуиІэнэуи, ежьым шъуфэдэнэуи, Тхьэм шъукъигъэхъужьыгъэу, шэныкІэшІур шъуашэу зэшъущэкІын зэрэфаери зэжъугъэшІагъэ.\n25Арышъ, пцІыусыныр хэшъунэжьи, хэти игъунэгъу шъыпкъагъэр рерэІу, сыда пІомэ тэ зэкІэри зы пкъы закъом тыщыщ. 26Шъугубжыми, псэкІод шъумышІэ. Шъугубжыгъэу, тыгъэр къошъумыгъэхьажь. 27Шэйтаным гъогу ешъумыт. 28ТыгъуакІор орэмытыгъожь, ау орэлажьи, ыІэхэмкІэ шІу ерэшІ, щыкІагъэ зиІэхэм афигощынэу иІэным пае.\n29ГущыІэ емыкІухэр шъужэхэм къадэшъумыгъэкІых, ау адрэ цІыфхэм зэрящыкІагъэм фэшъуашэу, гурэ псэрэкІэ нахь лъэкІыныгъэ яжъугъэгъотызэ, гущыІэшІухэр шъужэхэм къадэжъугъэкІыхэ нахь, цІыфхэу зэхэзыххэрэм шъуишІуагъэ яжъугъэкІыным пае. 30Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ ыгу хэшъумыгъэкІ. Тхьэм шъушъхьэхэр зищэфыжьыщт мафэм* нэсыфэ, ежь Ыпсэ ЛъапІэ мыхъурым фэдэу, Тхьэм шъугухэм къарилъхьагъ. 31Сыд фэдэ гу-\n4:18 гуркъагъэ – къаигъагъэкІэ къыбгурыІонэу умыдэныр, пІуагъэми утемыкІыныр ары.\n4:30 Тхьэм шъо шъушъхьэхэр зищэфыжьыщт мафэр – ахърэт мафэр ары.\nжъри, къызэкІэплъыхьанри, губжыни, куохьауни, цІыфхэм ІэягъэкІэ атегущыІэни, сыд щыщырэ бзэджагъи хэшъунэжьых. 323ыр зым шІу фэрэхъу, гукІэгъу зэфэшъушІ ыкІи зэфэжъугъэгъу, Тхьэм Христос шъок къызэрэшъуфыригъэгъэгъугъэм фэдэу.


Язэпхыныгъэ агъэпытэщт | Адыгэ Макъ\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Урысыем и Къыблэ федеральнэ шъолъыр хэхьэрэ субъектхэм экономикэ зэпхыныгъэ зэдыряIэным и Ассоциациеу «Къыблэ» зыфиIорэм игъэцэкIэкIо комитет итхьаматэу Павел Прониным тыгъуасэ IофшIэгъу зэIукIэгъу дыриIагъ. Лъэныкъохэм язэпхыныгъэ гъэпытэгъэным, Iофыгъо шъхьаIэу къэуцухэрэр зэшIохыгъэнхэм, нэмыкIхэм атегущыIагъэх. Мы структурэмрэ республикэмрэ зэгурыIоныгъэ азыфагу илъэу Iоф зэрэзэдашIэрэр, мыщ фэдэ екIолIакIэм шIуагъэ къызэритырэр, ащ дакIоу язэфыщытыкIэ тапэкIи агъэпытэным зэрэфэхьазырхэр Адыгеим и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ.\nПавел Прониным республикэм Iоф зэрэдашIэрэм, ежь шъолъырым ипшъэрылъхэр зэригъэцакIэхэрэм осэшIу фишIыгъ. Къыблэ федеральнэ шъолъырым хэхьэхэрэ субъектхэм экономикэ зэпхыныгъэ зэдыряIэным и Ассоциациеу «Къыблэ» зыфиIорэм итхьамэтэ IэнатIэ IухьанымкIэ КъумпIыл Мурат икандидатурэ ащ къыгъэлъэгъуагъ.\nМы организацием пэщэныгъэ дызэрихьаным республикэр зэрэфэхьазырыр, шIуагъэ къытэу IофшIэныр зэхэщэгъэным ынаIэ зэрэтыригъэтыщтыр Адыгеим\nи ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ.\nАссоциацием и Совет изэхэсыгъоу тыгъэгъазэм щыIэщтым мы Iофыгъом нахь игъэкIотыгъэу щыхэплъэщтых.


Лъэпкъ проектхэр зэрагъэцакIэхэрэр — Адыгэ макъ\nЛъэпкъ проектхэр зэрагъэцакIэхэрэр\nРедактор 16.07.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР\nПсауныгъэр анахь шъхьаIэхэм ащыщ\nУрысые Федерацием и Президентэу Владимир Путиным къыгъэнэфагъэхэ Лъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэн Адыгеим зэрифэшъуашэу щырагъэжьагъ. Анахь мэхьанэшхо зиIэ лъэныкъохэм ащыщ проектэу «Псауныгъ» зыфиIорэр.\nМыщ игъэцэкIэн сомэ миллиарди 3-рэ миллиони 151-рэ республикэм щыпэIуагъэхьанэу агъэнафэ. Ащ щыщэу сомэ миллион 237,2-р республикэ бюджетым къытIупщыщт. Лъэпкъ проектэу «Псауныгъ» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэхэм япхырыщын фытегъэпсыхьэгъэ шъолъыр проекти 7 Адыгеим щаштагъ.\nАпэрэ медицинэ IэпыIэгъур ягъэгъотыгъэным исистемэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэм фэIорышIэщт фельдшер-мамыку IэзапIэ ашIыщт, ФАП 23-мэ, врачебнэ амбулатории 5-мэ гъэцэкIэжьынхэр арашIылIэщтых. Мобильнэ комплекси 6 зэрагъэгъотыщт.\nЗидунай зыхъожьыхэрэм япчъагъэ нахь макIэ шIыгъэным фэIорышIэщтхэ зэхъокIыныгъэхэр республикэм ит медицинэ учреждениехэм ащашIынхэу агъэнафэ. Гу-лъынтфэ узхэм зыщяIэзэхэрэ шъолъыр лъынтфэ гупчэу Адыгэ республикэ клиническэ сымэджэщым хэтым оборудованиеу чIэтыр нахь дэгъукIэ зэблахъущт. Джащ фэдэ зэхъокIыныгъэхэр фашIыщтых Адыгэкъалэ дэт сымэджэщми.\nАдыгэ Республикэм псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэу Мэрэтыкъо Рустем къызэриIуагъэмкIэ, республикэм илъэс къэс адэбз узым ыпкъ къикIыкIэ нэбгырэ миным ехъумэ ядунай щахъожьы. ЦIыфхэр нахьыбэу зэрылIыкIхэрэ узхэмкIэ адэбзыр ятIонэрэу щыт.\nЛъэпкъ проектэу мыгъэ агъэцэкIэнэу рагъэжьагъэм ахъщэр нахьыбэу зыпэIуагъэхьащтыр адэбз узым гумэкIыгъохэу епхыгъэхэм ядэгъэзыжьын ары. Мы илъэсым Iоныгъом и 1-м щегъэжьагъэу Адыгэкъалэ дэт межрайон сымэджэщэу Батмэным ыцIэкIэ щытым амбулаторнэ шIыкIэкIэ адэбз уз зиIэхэм IэпыIэгъу зыщарагъэгъотырэ гупчэм иIофшIэн щыригъэжьэщт. Мы узыр зиIэхэм ящыкIэгъэ медицинэ IэпыIэгъур, ащ къыдыхэлъытагъ химиотерапиер, арагъэгъотыщт. 2021-рэ илъэсым мыщ фэдэ гупчэ Кощхьэблэ район сымэджэщми къыщызэIуахыщт.\nКIэлэцIыкIухэм медицинэ IэпыIэгъу зыщарагъэгъотхэрэ учреждениехэми оборудованиякIэ аIэкIагъэхьащт. Джащ фэдэу специалистхэм шIэныгъэ куухэр аIэкIэлъхэу Iоф ашIэным мэхьанэшхо ратыщт.\nАдыгеим щыпсэухэрэм япсауныгъэ изытет лъыплъэнхэм, уплъэкIунхэр зэрифэшъуашэу ашIынхэм диспансеризациер фэIорышIэ. 2019-рэ илъэсым мэкъуогъум и 1-м къыщыублагъэу мыщ зэхъокIыныгъэхэр фэхъугъэх. Джы нахьыбэрэ цIыфхэм диспансеризациер акIун фае. Илъэс 18 — 39-м къыхиубытэхэрэм илъэсищым къыкIоцI зэ, илъэс 40-м ехъугъэмэ илъэс къэс уплъэкIунхэр ашIынхэ фае. Диспансеризацием хахьэхэрэ медицинэ фэIо-фашIэхэм япчъагъэ нахьыбэ хъугъэ. Мыхэр зыщакIухэрэ учреждениехэм пчыхьэм, зыгъэпсэфыгъо мафэхэм цIыфыр яолIэн амал щыIэ хъугъэ. IофшIэгъу уахътэм диспансеризациер зыкIурэм ыпкIэ хэлъэу зыгъэпсэфыгъо мафэ къыратыщт.\nПредыдущая Зэрифэшъуашэу Iоф адашIэ\nСледущая КIэлэцIыкIу сэнаущхэр къырегъэблагъэх


ГазрыкIопIакIэр атIупщыгъ — Адыгэ макъ\nРедактор 18.08.2021 18.08.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ ООО-у «Газпром меж-регионгаз» зыфиIорэм газыр аIэкIэ гъэхьэгъэнымкIэ игенеральнэ пащэ игуадзэу Юрий Пахомовскэмрэ Джэджэ районым километри 9,28-рэ зикIыхьэгъэ газрыкIуапIэр щытIупщыгъэным епхыгъэ Iофтхьабзэм тыгъуасэ хэлэжьагъэх.\nМы Iофтхьабзэм джащ фэдэу хэлэжьагъэх АО-у «Газпром газораспределение Майкоп» зыфиIорэм игенеральнэ пащэу Игорь Сырчиныр, Адыгэ Республикэм экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ иминистрэу Шэуджэн Заур, мэкъу-мэщымкIэ министрэу Къуанэ Анзаур, культурэмкIэ министрэу Аулъэ Юр, муниципальнэ образованиеу «Джэджэ районым» иадминистрацие ипащэу Андрей Таранухиныр. Урысые проектэу «Эстафета газа» зыфиIорэм тегъэпсыхьагъэу газрыкIуапIэр атIупщыгъ, Президентэу Владимир Путиным хэгъэгум ипсэупIэхэм газыр аIэкIэгъэхьэгъэнымкIэ пшъэрылъэу къафишIыгъэхэм ар адештэ.\nМы проектым республикэмкIэ къыхиубытагъ къутырэу Днепровскэр. Джащ фэдэу къутырхэу Козополянскэр, Карцевыр ыкIи Колхознэр чIыопс газым пашIагъэх. Адыгеим и ЛIышъхьэ а хъугъэ-шIагъэмкIэ къоджэдэсхэм афэгушIуагъ.\nГазрыкIопIакIэм ишIуагъэкIэ Джэджэ районым пэIудзыгъэ псэупIи 6-мэ газыр аIэкIэхьащт, уни 153-мэ газыр аращэнымкIэ ищыкIагъэр зэкIэ хьазыр.\n«Республикэм ипсэупIэ анахь цIыкIухэм газыр къызэралъыIэсырэр непэ тинэрылъэгъу хъугъэ. Урысыем нахьи, гурытымкIэ пштэмэ, тиреспубликэ газыр зэращыIэкIагъахьэрэр нахь лъаг, 2026-рэ илъэсым ехъулIэу зэрэпсаоу Адыгеим газыр IэкIахьэ хъущт», — къыхигъэщыгъ Юрий Пахомовскэм.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ компаниеу «Газпромым» ипащэхэм зэрафэразэр къыIуагъ ыкIи социальнэ газификациемкIэ пшъэрылъхэу яIэхэм афэгъэхьыгъэу къыIотагъ.\n«ГазрыкIуапIэр зэрэтшIыгъэм къикIырэп IофшIэныр ащ щытыухыгъэу. Джы газыр цIыфхэм яунэхэм арытщэн фае, къэралыгъори хьазыр ащкIэ IэпыIэгъу афэхъунэу. Партиеу «Единэ Россием» игъо ылъэгъугъ ыпкIэ хэмылъэу чIыгу Iахьхэм ягъунапкъэхэм газыр афыращэлIэнэу. Хэгъэгум и Президентэу Владимир Путиным ащ дыригъэштагъ ыкIи пшъэрылъхэр афишIыгъэх», — къыIуагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ.\nКъэралыгъом ипащэ къыгъэуцугъэ пшъэрылъхэр гъэцэкIагъэ зыхъухэкIэ, 2022-рэ илъэсым ыкIэм нэс Адыгеим ипсэупIэ 207-мэ адэт унэ мин 16,8-м ехъумэ газыр икъоу аIэкIэхьащт. ПэшIорыгъэшъэу къызэрэрадзагъэмкIэ, Джэджэ районым ипсэупIэ 24-рэ, чIыгу Iахь 1752-рэ ащ къыхиубытэщт.\nКъоджэдэсхэм гущыIэгъу зафэхъум КъумпIыл Мурат къафиIотагъ транспорт, инженер ыкIи социальнэ инфраструктурэм хэхъоныгъэ ашIынымкIэ, псэупIэхэр зэтегъэпсыхьэгъэнхэмкIэ гухэлъхэу яIэхэм афэгъэхьыгъэу, зыщыпсэухэрэ чIыпIэхэм нахь хэхъоныгъэ ашIыным, нахь зэтегъэпсыхьагъэ хъунхэм ежь цIыфхэри чанэу къыхэлэжьэнхэу ар къяджагъ.\nБэмышIэу къутырым щашIыгъэ ФАП-р Адыгеим и ЛIышъхьэ къыплъыхьагъ ыкIи вакцинациемкIэ мобильнэ пункт ащ къызэрэщызэIуахыщтыр ариIуагъ. Ащ нэмыкIэу программэу «Земский доктор» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу къутырым Iоф щишIэнэу специалист агъэкIощт.\nКультурэм и Унэ гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр зэрэщыкIохэрэр зызэрагъашIэ нэуж Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ пшъэрылъ фашIыгъ мы илъэсым ыкIэм ехъулIэу IофшIэнхэр аухынхэу ыкIи ищыкIэгъэ оборудованиемкIэ зэтырагъэпсыхьанэу.\n«Газыр щыIэмэ, чIыпIэхэм нахь хэхъоныгъэ ашIынымкIэ амалыкIэхэр яIэ хъущтых; ягупсэ къутырхэм, къуаджэхэм цIыфхэр къадэнэщтых ыкIи Iоф ащашIэщт», — къыхигъэщыгъ АР-м и ЛIышъхьэ.\nАщ нэужым КъумпIыл Муратрэ Юрий Пахомовскэмрэ Босенкэхэм яунагъо щыIагъэх. Апэрэу газыр зэращэлIэщтхэм ахэр ащыщых.\nКъумпIыл Муратрэ Юрий Пахомовскэмрэ атегущыIагъэх Адыгеим ичIыпIэхэу джыри икъоу газыр зыIэкIэмыхьагъэхэм зэранагъэсыщтхэмкIэ гухэлъхэу яIэхэм. Шъугу къэдгъэкIыжьын: 2020-рэ илъэсым чъэпыогъум ПАО-у «Газпромым» и ГъэIорышIапIэ и Тхьаматэу Алексей Миллеррэ АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ республикэм 2021 — 2025-рэ илъэсхэм газыр зэраIэкIагъэхьащтым ипрограммэ кIэтхагъэх. «Газпромым» иинвестициехэр сомэ миллиарди 3,4-рэ фэдиз хъущтых. 2005 — 2020-рэ илъэсхэм ащ фэдэ программэм телъытагъэу километрэ 204-рэ фэдиз зикIыхьэгъэ газрыкIуапIэхэр ашIыгъагъэх.\n2026-рэ илъэсым нэс республикэм ирайонищмэ япсэупIэ 17-мэ газыр аIэкIэгъэхьэгъэным пае газрыкIопIэ 15 джыри ашIынэу щыт.\nЮрий Пахомовскэм къызэриIуагъэмкIэ, нэ-мыкI чIыпIэхэм газыр аIэкIэгъэхьэгъэнымкIэ, анахьэу етIани индустриальнэ паркыр зыщагъэпсырэ Тэхъутэмыкъое районым IэкIагъахьэрэр нахьыбэ шIыгъэнымкIэ амалхэр щыIэ хъущтых.\n«Хэгъэгур пштэмэ, газыр зэраIэкIагъахьэрэмкIэ Адыгеир пэрытныгъэр зыIыгъхэм ащыщ — процент 90-м ехъу. ДжырэкIэ гухэлъэу тиIэр республикэм ипсэупIэхэм газыр зэраIэкIэдгъахьэрэм ипсынкIагъэ хэдгъэхъоныр ары», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nПредыдущая ЗэхъокIыныгъэхэр фэхъущтых\nСледущая В Адыгее потушили возгорание на предприятии «Картонтара»


Унагъор – егъэшIэрэ пытапI | Адыгэ Макъ\nУнагъор – егъэшIэрэ пытапI\nАдыгэ тхакIоу Гъыщ Рахьмэт иповестэу «Аминат» зыфиIорэм ехьылIагъ\nХэти иунэ шIодышъэ лъакъу, шIогупсэфыпI. БэшIагъэ цIыфхэм ар загъэунэфыгъэр. Арэу къычIэкIын Москва щеджагъэу ыкIи ащ щыпсэурэ тхакIоу Гъыщ Рахьмэт адыгэ унагъомкIэ гъэзэгъэ Iофыгъо инхэр игупшысэ зыкIыпхырищыхэрэр.\nУнагъо пэпчъ иI унашъо: зыхэр – тынчых, фэбагъэр зэрылъых, зыщызэгурыIох ыкIи зыщынасыпышIох; адрэхэр – рэхьатыгъо зимыIэх сыд хъугъэкIи, шэнхэр зыщызэтемыхьэх, арысхэр зыщымыгупсэфых, фэбагъэр хэгъэкIи, чъыIэрымэр зэрытых. Сыда ар къызхэкIырэр ыкIи сыдэущтэу мы гумэкIыгъо иныр дэбгъэзыжьын плъэкIыщта? А упчIэм джэуап фэхъурэ произведений тхакIом иповестэу «Аминат» зыфиIорэр.\nХэткIи шъэфэп унагъо умыхъоу къуаджэ узэрэмыхъущтыр, джащ фэд, унагъор пытэмэ, хэгъэгуми зеIэты. Унэгъо кIоцIым фэбэгъэ-IэшIугъэу, хэткIи Iэзэгъу папкIэр, илъхьэгъэныр апэрэ. Мы гупшысэр кIигъэтхъэу тхыгъэ Гъыщ Рахьмэт имэфэкI тхылъыкIэу «Букет сирени» ыIоу урысыбзэкIэ къыдэкIыгъэм дэт повестэу «Аминат» зыцIэр. Тынчыгъэр зэрылъ унагъор шIэгъошIоп, ащ пае ащ ис нэбгырэ пэпчъ щэIагъэрэ гулъытэрэ иIэу псэун фае, гулъытэ-гумэкI ин зэфыряIэныр, хэти иIэм уасэ фишIыныр ищыкIагъ.\nКIэкI дэдэу къэпIон плъэкIыщт произведениер зэхьылIагъэр — хэбзэ-унэшъо тэрэз зэрымылъ унагъом ис сабыйхэр тхъэхэрэп.\nЗянэ икIыжьыгъэ сабый быным афэгъэхьыгъ повестыр. Произведением хэлъ гукIаер гущыIэхэу «…унэ зэблэхъуным сигъэпшъыгъ…» зыфиIохэрэм ащыкIэгъэтхъыгъ. Илъэс 17 зыныбжь пшъэшъэжъые дахэу я 10-рэ классыр къэзыухырэ Аминат образ шъхьаIэу повестым хэтыр, ащ ышыпхъу нахьыкIэ зэтIуазэхэу Сулетрэ Русетрэ ыкIи ышнахьыкIэу Алый къешIэкIыгъэх. ЯтэкIэ инэнэжъэу Щамсэт къоджапшъэмкIэ щыпсэурэ къо нахьыкIэм иунагъо лъэхэс, зэгурэIох, шъэожъые лъэрыкIори апIу. Ау къо нахьыжъым иунэ, ишъуз икъэкIо-кIожь мыухыжь нахь хэмылъэу гупсэфыгъо унэм илъыжьэп. Къо нахьыжъэу Салбый «адыгэ кIэлэ къэбзэшху» зыфаIохэрэм ащыщ; Iуи шIи пылъэп; ау Светэ – ягуащэ, кIэсэ хьазырэу ны-тымэ къафэхъугъэу, гъэутэшъогъэ хьазыр, ятэу Хъалидэ лIы Iуш зэкIэубытагъ, ау янэу Кукулэ шэн псынкIэ хьазыр, ыпхъу игъэпсыкIэ-шIыкIэ, мафэ къэс унэгъуитIум азыфагу зэритыр, исабыиплI зэрямыгупшысэрэр, унагъо ихьагъэмэ, щэIагъэрэ акъылрэ хэлъын зэрэфаер гуригъаIорэп, тыщ унэм уисыкIэ, уибын ппэIапчъэу, узэрэмытхъэщтыр зэхыригъэшIыкIыным пылъэп.\nИнысэ зэрикIыжьыгъэр къызэрешIэу Салбый янэ, сабыиплIым янэнэжъ къом иунэ гугъум хэтэу, мыныбжьыкIэжьыми, къэсыгъ, зэкIэ ежь зыдэщыIэм ыщэнхэу къареIо. Ау ны-тыхэм язекIокIэ пхэндж езэщыгъэ Аминат инэнэжъ пытагъэ хэлъэу гурегъаIо зыми плIыри зэрэмыкIощтхэр, ятэ кIэрысхэу язакъоу яунэ зэрисыщтхэр кIегъэтхъы; икIыжьыгъэм фэгъэзагъэу нэнэжъыр къэупчIэ:\n— Сыда шъо ащ шъузкIыдэмыкIуагъэр?!\nСалбый IофышIэ ужым унэм къызэрехьажьэу чъыIэрымэ кIым-сымэу итым гу лъитагъ, шъузыр джыри кIожьыгъагъэ.\n…— Пап, тиунэ тикIэу тэ зыми тыкIощтэп! – хъугъэмкIэ къэупчIэгъэ ятэ ынэ занкIэу кIаплъэзэ Аминат ащ къыриIожьыгъ. Ашыпхъу нахьыжъ ыкIыб дэтхэу нахьыкIэхэр къаплъэщтыгъэх.\nТхьапшырэ ныр – Светэ ядэжь кIожьыгъэ, ар къэс елъэIугъ, ядэжь къэкIожьынышъ, къахэтIысхьажьынэу…, ау джы пшъыгъэ лIыр, сыд шъхьакIуа мафэ къэс къырихэу зыхигъэтырэр?! Сыд хъункIи лъыкIощтэп.\nНасыпыр чъыгышъхьэ епхыгъа?!\n«ЦIыфыр зыщытхъэщтым гъызэ макIо, зыщылIэщтым щхызэ макIо» зэраIорэр шъыпкъэ. Салбый ишъхьэгъусэу Светэ сабыиплI иIэ хъужьыгъагъэми, джыри унагъом гукIэ еубытылIэгъагъэп, джау шIоигъор ышIэу щыIэмэ хъунэу къыщыхъущтыгъ. УнасыпышIоным пае нэбгыритIум уиIорэ-уишIэрэ зэтехьэу, узэфэсакъыжьыным унагъор еухъумэми гу лъитэщтыгъэп. Кукули ыпхъу къызычъэжькIэ ежь ыдэжь щытхъэщтэу къыщыхъущтыгъ. Ау Светэ ятэу Хъалидэ, сабыиплIым ятатэ, гъашIэ зылъэгъугъэу, бэ зыпэкIэкIыгъэу, Хэгъэгу зэошхом хэтыгъэу, ТекIоныгъэр къытфыдэзыхыгъэхэм ащыщыгъ. Пхъур къызэкIожьыми ыжэ къызэтырихэу зы гущыIэ риIуагъэп, ау ыгукIэ бэ кIэхэкIыгъэр. Повестым кIэзыгъэ имыIэу зянэ икIыжьыгъэ кIэлэцIыкIухэм ащэчырэр, ятэу Салбый игупшысэ шъончъэхэр зыфэдэхэр, ежь Светэ илъфыгъэхэу мазэ хъугъэу ымылъэгъухэрэм зэрафалIэрэр, ау ышIэщтыр зэримышIэрэр, Аминат – япшъэшъэ нахьыжъ яунэгъо дахэ къызэтегъэнэжьыгъэн мурадэу ышIыгъэм зэрэфэшъыпкъэр, иеджэни, унэгъо Iофи, хэтэшIэни, нахьыкIэхэм афэсакъынри зэрэзэшIуихыхэрэм, сыд къин елъэгъуми, уегъэразэ, пшъэшъэжъые нахьыжъыр яни, яти, нэмыкIи анахь Iушэу къызэрэчIэкIыгъэр огъэшIагъо. Насыпыр, ухэтми, ор-орэу зызэрэфэпшIыжьырэр уидунэететыкIэкIэ Р. Гъыщым повестым дэгъоу къыщыриIотыкIыгъ.\nПовестым сюжет уфэупцIэ гъэшIэгъон пхырэкIы. ЯнэкIэ ятэтэжъэу Хъалидэ ышъхьэ къырыкIуагъэр, инасып зэрэзэпычынэу хъугъэр, къыгъэшIагъэм кIэлэегъэджэ бзылъфыгъэу Любэ иныбжьыкIэгъум къыщегъэжьагъэу щэIэфэ ыгу зэрилъыгъэр, шIулъэгъу мыухыжь зэрэфыриIагъэр, чъыIагъэр щыIэныгъэм зэрэхэмызагъэрэр щысэ зэфэшъхьафхэмкIэ авторым щыкIигъэтхъыгъ. Светэу къащэжьыным кIэхъопсэу щысыгъэми акъыл къезыгъэгъотыжьыгъэр ятэу Хъалидэ иаужырэ зэдэгущыIэгъу, игущыIэхэр арых. Щэч хэлъэп Гъыщ Рахьмэт тхэкIо гъэшIэгъонэу, ежь иунэе гупшысэкIэ гъэнэфагъэ зыгъотыгъэу зэрэщытым.\nТхылъыр художественнэ хэбзэ дахэкIэ тхыгъэ, образ пэпчъ нэфэгъэ ин хэлъэу, къыIорэм цыхьэ фыуигъэшIэу къытыныр фызэшIокIыгъ.\nТхакIом ау сыдми иповесть «Аминат» цIэу фишIыгъэп. Ар произведением игерой шъхьаI, зэкIэ хъурэ-шIэрэр зыфэкIожьэу, зэхэзыфэу, зэзыгъэзафэу, хэкIыпIэр сыдымкIи къыгъотыныр зыфызэшIокI. ГукIочIэ лъэш зыпкъырылъ ыкIи иIуагъэ емыпцIыжьыщт ныбжьыкI. Аминат унагъом къихъогъэ нэбгыри 4-м анахьыжъ, илъэс 17 ыныбжь, нэпкъ-пэпкъ дахэу зэрэзэхэлъым фэдэу ыгукIэ сакъ, гулъытэшхорэ акъылрэ зыкъолъ ныбжьыкI, теубытэгъэ-пытагъэр ишэн. Унэгъо Iофхэри есагъэу IэпкIэ-лъапкIэу ешIэх, джащ фэдэу, еджэнымкIи чан, хъупхъэ, сэнаущыгъэ ин хэлъ, ащ фэдэ нахьыжъыр нахьыкIэ зэтIозитIоу Сулетрэ РусетрэкIэ, ышнахьыкIэ цIыкIоу спортыр зикIасэу АлыйкIэ узыкIырыплъын щыс. Ны-тыхэр зэфэгубж-зэфэмыгъэгъум хэтыфэхэкIэ Аминат ышыпхъу-ышхэр ишэн зэтеткIэ зэриубытылIэнхэр ыкIи нэмыкI унэгъо фэIо-фэшIабэр ыгъэцэкIэнхэр дахэу фызэшIокIыгъ.\nАминат иобразкIэ тхакIоу Гъыщ Рахьмэт непэрэ адыгэ пшъашъэр зыфэдэр, щыIакIэм зэрэхэуцорэр пшIошъ ыгъэхъоу къызэрэриIотыкIыгъэм уегъэразэ, ежь тхакIом итворческэ амалхэм зэрахэхъуагъэм ишыхьат.\nУнэгъошIэныр пшъэдэкIыжь инэу зэрэщытыр, зэлI-зэшъузхэм язэфыщытыкIэ-зэмышIуныгъэ якIалэхэр сымаджэ зэришIыхэрэр, ащэчэу акIэхэкIырэ пстэур ыкIи «Сыда анахьэу унагъор зэзыщхырэр?» зыфиIорэ упчIэ иным джэуап ритэу Гъыщ Рахьмэт иповестэу «Аминат» гъэпсыгъэ. ЦIэцIэ фэжъу макъэ къыхэIукIырэп, ау зигугъу къышIырэ нэбгырэу произведением хэт образ пэпчъ нэфэгъэ- зэфагъэ хэлъэу танэIу къыкIигъэуцоныр тхакIом дэгъоу фызэшIокIыгъ. Хэти пIукIэу, гъэсэныгъэу иIэм елъытыгъэу гъэпсыкIэ-шIыкIэ хэлъ зэрэхъурэр щыкIэгъэтхъыгъ. Повестым хэт образ гупчэу, шъхьаIэу Аминат, нэмыкI пстэумэ ашъхьащэщы, хьау, ялыягъэкIэ арэп, Iоф зыдишIэжьыным, цIыфхэм афэдэу, адиштэу, IаекIэ къахэмыщэу щыIэмэ ащ шIоигъу.\nАминат ныбжьыкIэ дэдэми, гулъытэшхо иI: уиунэгъо дахэ кIэрытIупщы пшIымэ, егъашIэм узэрэкIэмыхьажьыщтыр зэхешIыкIы; сыд ихьылъагъэми, ушэтынхэми зафигъэхьазырыныр, дэгъоу еджэныр, яунагъо къыщимыгъэкIэныр, янэжъи, яти, ышыпхъу-ышхэми ыIорэр аригъэштэныр, агуригъэIоныр, нэу икIыжьын-кIожьыныр шэны зыфэхъугъэри, ышIагъэм рыкIэгъожьы, ежь-ежьырэу, илъфыгъэхэр пэчыжьэ зэрэхъухэрэм къауфэ…\nАминат гупшысэн ыкIи хэкIыпIэ тэрэзым лъыхъуныр, ар къэзыгъотыныр зыфызэшIокIырэ ныбжьыкI; язакъоу къэзгъанэхи, ядэжь кIожьыгъэ ным – Светэ еппэсымэ хъущтым, ежь-ежьырэу ыгу еIэжьымэ къыгъэзэжьыным игупшысэ Аминат зыдиIыгъыгъ, ар къыздэбгъэхъуныр къиныбэм япхыгъагъэми, фэлъэкIыгъ. Унэшъо пытэ зыфешIыжьы: сыд хъункIи ежьыри, ышыпхъухэри, ыш цIыкIуи зы лъэбэкъу мы унэм джы радзыщтэп, ятэ дисхэу щыIэщтых, аужыпкъэм, ятэш нахьыкIэу янанэ зыкIэрысым дэжьи лъэбэкъу адзыщтэп. «Сезэщыгъ мы унэ зэблэхъуным», — еIо Аминат. НыбжьыкIэми, ны-тыхэм язекIокIэ мытэрэз, ягугъуемылIыныгъэ дигъэзыжьэу, хьын- хьылъэр сабыйми, ежь ыпшъэ дигъэкIагъ, унагъом зэщхыныгъэ фэбагъэр ригъэгъотыжьыгъ; ныри пагъэу, пшъыгъэу къафэкIожьыгъ, Алый цIыкIур борщ стырым зэрэзэхистыхьагъэр зэришIагъэм лъыпытэу. Арыщтын зыкIаIорэр унагъо пэпчъ инасыпынчъагъэ зэпечэу, ащ унэгъо лъапсэр егъэпытэу.\nГъыщ Рахьмэт иповестэу «Аминат» зыфиIорэр лъэпкъ нэшанэр щыIэкIэ-псэукIэмкIэ куоу къызыщиIотыкIыгъэ тхылъ, тхылъеджабэ ыгъотынэу, ежь тхакIоми итворчествэ джыри нахь зиштэнэу фэтэIо.


ЦIыфхэм ягумэкIыгъохэр дэгъэзыжьыгъэнхэм дэлажьэх | Адыгэ Макъ\nЦIыфхэм ягумэкIыгъохэр дэгъэзыжьыгъэнхэм дэлажьэх\nМыекъопэ районым ит еджапIэхэм ыкIи кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм ащыщхэм мы мафэхэм гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр ащэкIох.\nАщ лъапсэ фэхъугъэр «Линие занкIэр» кIо зэхъум къэралыгъом ипащэ районым щыпсэурэ цIыфхэм ащыщхэр анахьэу зыгъэгумэкIырэ IофыгъохэмкIэ зызэрэфагъэзагъэр ары. Нэужым В. Путиныр Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зыIокIэм, цIыфхэм ялъэIу тхылъхэр зыдэлъ папкэр ащ къыритыжьыгъагъ.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ Мыекъопэ районым ит псэупIэ заулэмэ ащыIагъ ыкIи Iофхэм язытет зызыщегъэгъозэ нэуж гумэкIыгъоу щыIэхэм ядэгъэзыжьынкIэ гъогу картэм игъэцэкIэн фежьагъ.\nСоциальнэ мэхьанэ зиIэ псэуалъэхэу ыпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэхэм гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр зэращыкIохэрэр зэдгъэлъэгъу тшIоигъоу тыгъуасэ Мыекъопэ районым тыщыIагъ. Апэ тызэкIолIагъэр поселкэу Къурджыпс дэт еджапIэу N 6-р ары. Нафэ къызэрэтфэхъугъэмкIэ, еджапIэм иунашъхьэ изэблэхъун, тхьамэфитIу-щыкIэ къаухыщт. ГъэцэкIэжьын IофшIэнхэр мыщ зэрэщыкIохэрэм къыхэкIэу кIэлэеджакIохэр еджапIэм къакIохэрэп. Нэужым языгъэпсэфыгъо уахътэ ахэр рагъэджэжьыщтых.\nКъурджыпс гурыт еджапIэм ипащэу Андрей Бондаренкэм тызэрэщигъэгъозагъэмкIэ, еджапIэр 1965-рэ илъэсым ашIыгъ, ар кIэлэцIыкIу 320-мэ афытегъэпсыхьагъ, мы уахътэм ехъулIэу нэбгыри 191-рэ мыщ щеджэ. ЕджапIэм гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр зырамышIылIагъэхэр бэдэдэ шIагъэ, ау ежьхэм якъарыукIэ илъэс къэс зыгорэхэр рашIэх. Арэу щытми, псэуалъэр непэрэ шапхъэхэм адиштэжьырэп. Классхэм язытет дэи, спортзалым иджэхашъо шъугъэ, унашъхьэм къыкIэщхы, гъэстыныпхъэ шхъуантIэр ещэлIагъэп.\n— Илъэс 25 — 30-кIэ узэкIэIэбэжьмэ, спортзалым гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр рашIылIэгъагъэх. ЕджапIэр бгы чIэгъым зэрэчIэтым къыхэкIэу ощх къызещхыкIэ псыр спортзалым кIэлъадэ, ащ джэхашъор егъэшъу, дэпкъхэр егъэфыкъох. Спортзалхэм гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр яшIылIэгъэнхэм епхыгъэ программэу 2017 — 2018-рэ илъэсхэм ателъытагъэм тыхэуцуагъ. Ау ащ темыжэу тикъарыукIэ джэхэшъо шъугъэ зырызхэр кIэхэмкIэ зэблэтэхъух, — къыIуагъ пащэм.\nДжащ фэдэу еджапIэм ипащэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, джыдэдэм шIомыкIкIэ ыкIи пхъэкIэ еджапIэр агъэплъы, ащ Iофхэр къегъэхьылъэх. Адыгеим и ЛIышъхьэ еджапIэм къызэкIом, гъэстыныпхъэ шхъуантIэр ращэлIэнэу ыгъэгугъагъэх. БэмышIэу ащ ипроект агъэхьазырыгъ, кIымафэм еджапIэр газкIэ агъэплъынэу мэгугъэх.\nПоселкэу Цветочнэм дэт гурыт еджапIэу N 13-м спортзалыр зыхэтыгъэ псэуалъэу дэтыгъэр шапхъэхэм зэрадимыштэжьырэм ыкIи кIэлэцIыкIухэр чIэсынхэм ищынагъо зэрэщыIэм къыхэкIэу Iуахыжьыгъ. Ащ ычIыпIэ тренажерхэр зыхэтыщт спортплощадкэу щагум дашIыхьащтым пае тхылъхэр агъэхьазырых.\nЕджапIэм ипащэу Светлана Олейниковам къызэриIуагъэмкIэ, я 5 — 11-рэ классхэм арысхэр зыщеджэхэрэмрэ пэублэ еджапIэмрэ зэхахьэхэрэп, шъхьафэу щытых. Апшъэрэ классхэм афыхэхыгъэ спортзалыр 1980-рэ илъэсхэм ашIыгъагъ. 1990-рэ илъэсхэм къэзыгъэфэбэрэ системэр къызыIуетхъым, псэуалъэр ыгъэфыкъуагъ, ышъхьэ псыр къыкIэщхыщтыгъ. Ащ къыхэкIэу зэхэоным ищынагъо щыIэ хъугъагъэ ыкIи комиссием ар аварийнэкIэ ылъытагъ, нэужым ар акъутэжьынэу унашъо ашIыгъ. КIэлэцIыкIухэр щагум дэт площадкэм кIымафэм еджэпIэ кIоцIым физкультурэр ащарагъэхьыщтыгъэ. Спортзалым ишIын ахъщэшхо зэрэтефэрэм къыхэкIэу ар еджапIэм фызэшIокIыщтыгъэп.\n— ТиеджапIэ щеджэрэ пшъэшъэжъыем лъэIу тхылъкIэ В. Путиным ышIыгъэ «Линие занкIэм» зыфигъэзагъ. Ащ ыужи поселкэм щыпсэухэрэм ащыщхэр Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат дэжь щыIагъэх. Нэужым ежь ышъхьэкIэ къакIуи Iофхэм зазыщегъэгъуазэм, гумэкIыгъоу, щыкIагъэу тиIэхэр дагъэзыжьынхэу тыкъыгъэгугъагъ,— еIо С. Олейниковам. — Мары, зэриIуагъэм фэдэуи, Iофхэр мэкIэ-макIэу лъэкIуатэх. УблэпIэ еджапIэм ышъхьэ тфызэблахъугъ. Джыри апшъэрэ классхэм арысхэр зыщеджэхэрэ еджапIэм ишъхьаныгъупчъэхэр тфызэблэхъунхэу, щагум асфальт далъхьанэу тыкъагъэгугъагъ.\nМы мафэм ехъулIэу апшъэрэ классхэм кIэлэеджэкIуи 130-рэ, ублэпIэ еджапIэм нэбгырэ 59-рэ ащеджэх.\nМыекъопэ районым ит псэупIэу Первомайскэм дэт кIэлэцIыкIу IыгъыпIэу «Теремок» зыфиIорэми етIупщыгъэу гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр щэкIох. Унэр 1975-рэ илъэсым ашIыгъ, ащ къыщегъэжьагъэу игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр зыкIи рашIылIагъэхэп. Мы IыгъыпIэм сабый 67-рэ чIэс.\nКIэлэцIыкIу IыгъыпIэм ипащэу Татьяна Старицкаям къызэриIуагъэмкIэ, ощхышхохэр зыщыIэхэрэ лъэхъаным учреждением ищагу псыр дэуцо, шIоипс илъэдапIэм къыпихырэ мэ Iаем учIигъэсыжьырэп, сабыйхэм япсауныгъэкIи ар щынагъоу щыт.\nIыгъыпIэм иджэхашъо зэрэшъугъэм къыхэкIэу ратхъыжьыгъ. Ащ кафель ралъхьанэу агъэхьазырыгъ. Ащ нэмыкIэу псэуалъэм ышъхьэ зэблахъугъ. Зэрагъэфэбэрэ системэр ыкIи псырыкIуапIэр зэблэхъугъэнхэм фэшI проектыр агъэхьазыры. Ащ нэмыкIэу шIоипсыр зэрыкIощтыр, котельнэр гъэкIэжьыгъэнхэ фае.\nПоселкэу Каменномостскэм дэт гурыт еджапIэу N 7-м ублэпIэ еджапIэу дэтым ышъхьэ зэблахъугъ. «Псыунэ фабэкIэ» заджэхэрэ псэуалъэр кIэу ашIы, ащ чIэтыщт псэуалъэхэр ащэфыгъэх, мы мафэхэм ащ плиткэ ралъхьащт.\nЕджапIэм ипащэу Ольга Репниковам къызэриIуагъэмкIэ, къоджэ псэупIэхэм адэт еджапIэхэм алъэныкъокIэ гъэсэныгъэм иучреждение анахь дэгъу 300-мэ мыр ахэфагъ. Гъэсэныгъэ дэгъу еджакIохэм зэрэрагъэгъотыщтым кIэлэегъаджэхэр яшъыпкъэу дэлажьэх. Ар къеушыхьаты мыщ щеджэрэ кIэлэеджакIохэр ренэу олимпиадэхэм зэрахэлажьэхэрэм, чIыпIэ дэгъухэр къызэрэщахьыхэрэм.\nОльга Репниковар АР-м и ЛIышъхьэ, джащ фэдэу Мыекъопэ район администрацием ипащэ зэрафэразэхэр къыкIигъэтхъыгъ. Амал зэриIэу, алъэкIыщтымкIэ яшIуагъэ еджапIэм къырагъэкIы.\nЕджапIэм щыкIагъэу иIэхэм ядэгъэзыжьын ны-тыхэр къыхагъэлажьэхэ зэрэмыхъущтыр АР-м и ЛIышъхьэ ренэу къыкIегъэтхъы. Ащ пае ищыкIагъэ хъумэ, спонсорхэр къыхигъэлажьэхэзэ, еджапIэхэм ящыкIагъэр арагъэгъоты.


Волонтерхэм аIукIагъ — Адыгэ макъ\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Урысые Iофтхьабзэу «#МЫ ВМЕСТЕ» зыфиIорэм хэлажьэхэрэм тыгъуасэ аIукIагъ.\nУрысые Iофтхьабзэу «#МЫ ВМЕСТЕ» зыфиIорэм республикэм щыщ нэбгырэ мин 1,2-м ехъу хэлэжьагъ. Медицинэ колледжым ыкIи институтым ястудентхэм ковиднэ госпитальхэм, IэпыIэгъу псынкIэм Iоф ащашIагъ. Партиеу «Единэ Россием» игъусэхэу волонтерхэм гъомылапхъэхэр зэрылъ Iалъмэкъхэр агъэпсыгъэх, ахэр зыныбжь хэкIотагъэхэм алъагъэIэсыгъэх.\nРеспубликэм ипащэ дэгущыIэнхэу къеблэгъагъэх Урысые общественнэ движениеу «Волонтеры — медики» зыфиIорэм иреспубликэ организацие, гуфитхэм яресурснэ гупчэу «Адыгеим иволонтерхэр», Урысыем иныбжьыкIэхэм я Союз ишъолъыр организацие», гупчэу «Адыгеим иныбжьыкIэхэр», Адыгэ къэралыгъо университетым истудентхэм ыкIи иаспирантхэм я Союз ялIыкIохэр.\nIофтхьабзэм хэлэжьагъэх АР-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэу Мэрэтыкъо Рустем, Адыгеим гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэ иапэрэ гуадзэу Евгений Лебедевыр, республикэм и Къэралыгъо Совет – Хасэм и Комитет итхьаматэу Наталья Широковар, Адыгэ къэралыгъо университетым ыкIи Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым яректорхэр, партиеу «Единэ Россием» ишъолъыр гъэцэкIэкIо комитет ипащэ, нэмыкIхэри.\nПандемием илъэхъан республикэм щыпсэухэрэм IэпыIэгъу афэхъухэрэ волонтерхэм Адыгеим и ЛIышъхьэ афэрэзагъ.\n— Пандемием ылъэныкъокIэ Iофхэм язытет джыри къины, ащ къыхэкIыкIэ шъо шъуиIэпыIэгъу лъэшэу тищыкIагъ. Коронавирусым иштаммыкIэу «омикроныр» къызэрежьагъэм къыкIэлъыкIоу узыр къызпыхьагъэхэм япчъагъэ нахьыбэ хъуным ищынагъо щыI, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат волонтерхэм закъыфигъазэзэ.\nЗэпахырэ узым зиушъомбгъун зэрилъэкIыщтым псауныгъэр къэухъумэгъэным исистемэ зэрэфагъэхьазырырэр республикэм ипащэ хигъэунэфыкIыгъ. Медицинэ учреждениехэм пшъэрылъ шъхьаIэу апашъхьэ щытыр Iэзэгъу уцхэмкIэ ыкIи укъэзыухъумэрэ пкъыгъохэмкIэ IэпэчIэгъэнэ тедзэхэр яIэнхэм фэхьазырынхэр.\nДжащ фэдэу колл-гупчэм Iоф щызышIэхэрэм япчъагъэ хэгъэхъогъэн фаеу КъумпIыл Мурат пшъэрылъ къыгъэуцугъ. Мыщ дэжьым анахьэу анаIэ зытырагъэтын фаер волонтер-медикхэм яегъэджэн епхыгъэ Iофыгъохэр ары.\n«Единэ Россием» ылъэныкъокIи волонтерхэм IэпыIэгъу агъотын зэралъэкIыщтыр Адыгеим ипащэ къыхигъэщыгъ. Партием ишъолъыр гъэцэкIэкIо комитет ипащэхэм къызэратыгъэмкIэ, колл-гупчэм Iутхэм тапэкIи шхыныгъо стырхэр аIэкIагъэхьащт.\nРеспубликэм игуфит организациехэм, колл-гупчэм яIофшIэн нахьышIу шIыгъэнымкIэ, язэпхыныгъэ джыри нахь гъэпытэгъэнымкIэ волонтерхэм предложениехэр къахьыгъэх.\n— Шъо опыт гъэнэфагъэ шъуIэкIэлъ, арышъ непэ шъуиIэпыIэгъу тищыкIагъ. Тызэгъусэмэ ары тицIыфхэм япсауныгъи, ящыIэныгъи къэтыухъумэнхэ зытлъэкIыщтыр, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, Урысые Iофтхьабзэу «#МЫ ВМЕСТЕ» зыфиIорэм республикэм щыщ нэбгырэ мини 1,2-м ехъу хэлэжьагъ. Медицинэ колледжым ыкIи институтым ястудентхэм ковиднэ госпитальхэм, IэпыIэгъу псынкIэм Iоф ащашIагъ. Партиеу «Единэ Россием» игъусэхэу волонтерхэм гъомылапхъэхэр зэрылъ Iалъмэкъхэр агъэпсыгъэх, ахэр зыныбжь хэкIотагъэхэм алъагъэIэсыгъэх.\nПредыдущая Из событий в Казахстане «торчат уши» британской разведки MI6\nСледущая УшэтыпIэхэм афэхьазырынхэу


Адыгея Сегодня – Пшъэрылъхэр агъэнэфагъэх\nПшъэрылъхэр агъэнэфагъэх\tПоделиться материалом\nДата публикации: 16.12.2016 16:47\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъан бзэджашIэхэм пшъэдэкIыжь ягъэхьыгъэнымкIэ федеральнэ къулыкъум и ГъэIорышIапIэу АР-м щыIэм ипэщагъэу, пенсием зэрэкIуагъэм къыхэкIыкIэ иIэнатIэ IукIыжьыгъэ Сергей Клюй тыгъуасэ IукIагъ.\nМы къулыкъум ипащэ ипшъэрылъхэр ыгъэцэкIэнхэу агъэнэфагъ ФСИН-м и ГъэIорышIапIэу Краснодар краим щыIэм ипащэ иапэрэ гуадзэу щытыгъэ Александр Просвериныр.\nПшъэдэкIыжьышхо зыхьырэ, краимрэ республикэмрэ яуголовнэ-гъэцэкIэкIо системэхэр зэрэзэдэлэжьэнхэ алъэкIыщт лъэныкъохэм хэшIыкIышхо афызиIэ цIыфэу А. Просвериныр зэрэщытыр къыIуагъ Сергей Клюй. Джащ фэдэу ежь ипшъэрылъхэр егъэцэкIэфэ зэшIуахын алъэкIыгъэм, гухэлъэу щыIэхэм республикэм ипащэ ащигъэгъозагъ. ФСИН-м и ГъэIорышIапIэу Адыгеим щыIэм хэхьэрэ учреждении 6-р тапэкIи зэтегъэпсыхьэгъэнхэм, хьапсым дэс цIыфхэм яфэIо-фашIэхэр зэрифэшъуашэу зэшIохыгъэнхэм пэщакIэм ынаIэ тыригъэтын фаеу ылъытагъ.\nАлександр Просвериныр Ставрополь краим ит къалэу Железноводскэ 1978-рэ илъэсым къыщыхъугъ, апшъэрэ гъэсэныгъитIу иI. Уголовнэ-гъэцэкIэкIо системэм иорганхэм 2000-рэ илъэсым къыщыублагъэу ахэт.\nАР-м и ЛIышъхьэ пэщакIэу агъэнэфагъэм фэгушIуагъ. Зипшъэрылъхэр щытхъу хэлъэу зыгъэцэкIэгъэ, республикэм игъэцэкIэкIо хэбзэ къулыкъухэм агурыIоу Iоф адэзышIэгъэ Сергей Клюй зэрэфэразэр риIуагъ ыкIи шIэжь медалэу «Адыгэ Республикэм ыныбжь илъэс 25-рэ хъугъэ» зыфиIорэр фигъэшъошагъ.\n- Къулыкъум и ГъэIорышIапIэу Адыгеим щыIэм мы аужырэ уахътэм зэхъокIыныгъэшIухэр щыкIуагъэх: ведомствэм епхыгъэ учреждениехэм яматериальнэ-техническэ базэ нахьышIу хъугъэ, колониехэм къащадагъэкIырэ продукцием ипчъагъэ хэхъуагъ. Ащ ишIуагъэкIэ, къэгъэлъэгъонэу иIэхэмкIэ Урысыем аужырэ чIыпIэхэр щызыубытыщтыгъэ ГъэIорышIапIэр я 18-м нэс къыдэкIоен ылъэкIыгъ, ар гъэхъэгъэшIоу плъытэ хъущт, - къыIуагъ ТхьакIущынэ Аслъан.\nАР-м и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, къулыкъум амалэу, лъэкIэу иIэхэр мыщ къыщыуцухэрэп, хэхъоныгъэр ышIынхэмкIэ джыри IэпэчIэгъанэхэр иI. АщкIэ ГъэIорышIапIэм ипащэу агъэнэфагъэм бэкIэ зэрэщыгугъырэр риIуагъ.\nРеспубликэм иуголовнэ-гъэцэкIэкIо системэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэм Iоф зэрэдишIэщтыр, цыхьэу къыфашIыгъэр къыгъэшъыпкъэжьыным зэрэпылъыщтыр къыIуагъ А. Просвериным.


Республика Адыгея - Адыгеим щашIыщт\nМегаватти 150-рэ кIуачIэ зиIэ жьыкIэ Iоф зышIэщт паркым ишIын иапэрэ едзыгъо Адыгеим щырагъэжьагъ. Ащ фэгъэхьыгъэ зэхэсыгъо тыгъуасэ Мыекъуапэ щыкIуагъ.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат пшъэрылъэу къафишIыгъэм диштэу, Iахьзэхэлъ обществэу «ОТЭК» зыфиIорэм (къэралыгъо корпорациеу «Росатомым» иструктурэ хэхьэ) игенеральнэ директорэу Александр Корчагиным IукIагъ АР-м ивице-премьерэу Сапый Вячеслав. Мы компанием электричествэр къэзытыщт жьыкIэ Iоф зышIэрэ паркхэр Шэуджэн ыкIи Джэджэ районхэм ащишIынхэ гухэлъ иI. Ахэм акIуачIэ мегаватти 150-м нэсыщт. Зэхэщэн Iофыгъохэм, тапэкIэ анахьэу анаIэ зытырагъэтыщтхэм лъэныкъохэр атегущыIагъэх.\nСапый Вячеслав пэублэ псалъэ къышIызэ инвесторхэм шIуфэс гущыIэхэмкIэ зафигъэзагъ. Республикэм имуниципальнэ образованиитIум мы проектыр ащыгъэцэкIэгъэным мэхьанэшхо зэрэратырэр, ар щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэныр пшъэрылъ шъхьаIэу зэрэщытыр къыхигъэщыгъ. Джырэ уахътэм ехъулIэу мы лъэныкъомкIэ Iофышхо зэрашIагъэр къыкIигъэтхъыгъ, ау гумэкIыгъохэри щыIэхэшъ ахэм атегущыIэгъэн, зэхэфыгъэнхэ фаеу ылъытагъ.\n— Мы инфраструктурнэ псэуалъэр шIыгъэ зыхъукIэ, Адыгеим ибюджет къихьэрэ хэбзэIахьхэм ахэхъощт, IофшIэпIэ чIыпIакIэхэр гъэпсыгъэхэ хъущт, — къыIуагъ Сапый Вячеслав.\nАлександр Корчагиныр проектыр зыфэдэщтым, ащ шIуагъэу къытыщтым нэужым къытегущыIагъ. Ащ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, жьыкIэ Iоф зышIэрэ кIочIэшхо зиIэ паркыр 2017 — 2019-рэ илъэсхэм къакIоцI ашIынэу агъэнафэ, инвестициехэр сомэ миллиард 12-м кIэхьащт. Адыгеир ары апэрэу мыщ фэдэ проектышхо зыщызэшIуахыщтыр.\nОбъектым ишIын епхыгъэ проектым изэхэгъэуцон джырэ уахътэм Iоф дашIэ. 2018-рэ илъэсым ыкIэхэм адэжь оборудованием игъэуцун рагъэжьэщт. ЗэрагъэнэфагъэмкIэ, Шэуджэн ыкIи Джэджэ районхэм яплощадкэхэм жьыкIэ Iоф зышIэрэ пкъыгъо 60 ащагъэуцущтых.\nКомпанием ипащэ къызэриIуагъэмкIэ, Адыгеим щагъэцэкIэщт проектыр нэмыкI шъолъырхэм IэубытыпIэ афэхъущт. Джащ фэдэу республикэм ипащэхэм зэпхыныгъэ пытэ адыряIэу Iоф зэрашIэрэм осэшIу фишIыгъ, ащкIэ «тхьашъуегъэпсэу» къариIуагъ.\nАдыгеим иэкономикэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ энерго- кIочIакIэхэм ягъэпсын мэхьанэшхо зэриIэр вице-премьерым къыхигъэщыгъ. Ащ къыхэкIыкIэ мы проектыр зэшIохыгъэным анаIэ зэрэтырагъэтыщтыр, инвесторым IэпыIэгъу зэрэфэхъущтхэр хигъэунэфыкIыгъ.\nЗэдэгущыIэгъоу щыIагъэм изэфэхьысыжьхэмкIэ унашъо-\nхэр ашIыгъэх, пшъэдэкIыжь зыхьыщтхэр агъэнэфагъэх.


Гъогухэр щынэгъончъэнхэм фэIорышIэ — Адыгэ макъ\nГъогухэр щынэгъончъэнхэм фэIорышIэ\nЛъэпкъ проектэу «Щынэгъончъэ ыкIи шэпхъэшIухэм адиштэрэ автомобиль гъогухэр» зыфиIорэм гъогурыкIоныр щынэгъончъэ шIыгъэныр пшъэрылъ шъхьаIэу иIэхэм ащыщ. 2024-рэ илъэсым нэс хъугъэ-шIагъэхэр нахьыбэу зытехъухьэрэ чIыпIэхэр фэдитIукIэ нахь макIэ шIыгъэнхэу ащ къыдыхэлъытагъ.\nГъогур щынэгъончъэ хъуным пае ар бгъэцэкIэжьын закъор икъурэп. Зэхэубытагъэу Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафыбэ ащыгъэцэкIэгъэн фаеу щыт. Адыгеим гъогоу щагъэкIэжьыгъэхэр щынэгъончъэнхэм пае зэшIуахыщтхэм АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат кIэщакIо афэхъугъ. Ахэм шIуагъэ къызэратырэр цIыфхэм еплъыкIэу яIэхэм къаушыхьаты. Республикэм игъогухэм нахьышIум ылъэныкъокIэ зэхъокIыныгъэхэр зэрафэхъугъэхэр бэмэ къыхагъэщыгъ.\n«Адыгеяавтодорым» лъэпкъ проектым къыдыхэлъытагъэу псэупIэхэм ащагъэцэкIэжьыгъэхэр къызэрагъэнэфыщтхэ кIуапIэхэр илъэситIу хъугъэу егъэпсых. Адыгеим икъэлэ шъхьаIэ нэфрыгъози 7 щагъэуцугъ, щыр «Т7» зыфиIорэ лъэпкъым фэдэх.\nДжащ фэдэу гъогушIхэм гъогу зэхэкIыпIэхэм тамыгъэхэр ащагъэкIэжьыгъэх, лъэсрыкIохэр бэу зыщызэблэкIырэ чIыпIэхэм ыкIи гъэсэныгъэм иучреждениехэм адэжькIэ гъогухэм теIэтыкIыгъэ чIыпIэхэр ащагъэпсыгъэх, зэпырыкIыпIэхэр агъэтхъыжьыгъэх. Поселкэу Яблоновскэм общественнэ транспортыр къызщыуцущт чIыпIэхэр иIэ хъугъэх, урам зэблэкIыпIэхэм адэжькIэ лъэсрыкIо гъогухэр къашIыхьагъэх.\n— Гъогур зыдгъэцэкIэжьыкIэ ащ къыпэIулъ лъэсрыкIо гъогум, тамыгъэхэм, зэпырыкIыпIэхэм тынаIэ атедгъэтын фае, — къыIуагъ «Адыгеяавтодорым» ипащэу Алексей Корешкиным. — Видео ыкIи сурэт тезыхырэ камерэ 56-у дгъэуцугъэми игугъу къэпшIын фае. Непэ гъогур огъэкIэжь закъокIэ икъурэп. Арышъ, тапэкIи зэпстэур къыдэлъытэгъэным тынаIэ тетыщт.\nГъогурыкIоныр щынэгъончъэным фытегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэм яшIуагъэкIэ 2020-рэ илъэсым имэзэ 11 гъогухэм къатехъухьэгъэ хъугъэ-шIагъэхэм япчъагъэ къыщыкIагъ. ПстэумкIи 419-рэ агъэунэфыгъэр, гъэрекIо ар 505-рэ хъущтыгъэ.\nПредыдущая ТХЬЭРКЪОХЪО Теуцожь Якъубэ ыкъор\nСледущая Гъогухэм яшIын пае


Сусанэ жъуагъоу къытфэнэфы | Адыгэ Макъ\nСусанэ жъуагъоу къытфэнэфы\nУрысыем ителеканалэу «Жъуагъом» зэхищэгъэ зэнэкъокъум Адыгэ Республикэм изаслуженнэ артисткэу Даутэ Сусанэ хэлэжьагъ. ЩытхъуцIэр къыдихыгъэу Мыекъуапэ къэзыгъэзэжьыгъэ орэдыIом республикэ общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» щыIукIагъэх.\nХэгъэгум ишъолъыр 85-мэ къарыкIыгъэ орэдыIохэм ясэнаущыгъэ къызыщагъэлъэгъогъэ зэнэкъокъоу «ЖъогъуакIэм» Даутэ Сусанэ ыцIэ дахэкIэ щыраIуагъ. ОсэшI купым ипащэу, композитор цIэрыIоу М. Дунаевскэр, артистхэу Ю. Николаевыр, Зарэ, нэмыкIхэри къыщытхъугъэх.\n— ОрэдыIоу ыкIи купэу финалым хэхьагъэр 11 ныIэп. А пчъагъэм ори ущыщ, — къыщиIуагъ зэхахьэм Адыгэ Хасэм итхьаматэу ЛIымыщэкъо Рэмэзан. — Сусан, тыбгъэгушIуагъ.\nДаутэ Сусанэ икIэлэегъаджэу, Урысыем, Абхъазым язаслуженнэ артисткэу, Адыгэ Республикэм инароднэ артисткэу Нэхэе Тэмари зэIукIэм къырагъэблэгъагъ.\n— Адыгэ къэралыгъо университетым искусствэхэмкIэ и Институт имагистратурэ Даутэ Сусанэ щесэгъаджэ, — къыIуагъ Нэхэе Тэмарэ. — Мэкъэ дахэ иI. Ыныбжьи, ымакъи зэдештэх. Сэнаущыгъэу хэлъыр непэ ыгъэфедэн фае. Эстрадэ купэу «Ошъутенэм» Сусанэ хэт. Ащ имызакъоу, симфоническэ оркестрэм, «Русская удалым», нэмыкIхэм орэд къащиIоным фэхьазыр.\nЭстрадэ, лъэпкъ орэдхэм, фэшъхьаф жанрэхэм С. Даутэм ымакъэ афытегъэпсыхьагъ. Рэхьатэу щыбгъэсы хъущтэп. Лъэныкъуабэ къыдэплъытэзэ концертхэм ахэбгъэлэжьэныр игъу.\n— Нэхэе Тэмарэ къызытегущыIэрэ орэдыIо ныбжьыкIэм телевизорымкIэ теплъыгъ, — зэдэгущыIэгъур лъагъэкIуатэ Адыгэ Хасэм игъэцэкIэкIо куп хэтхэу Бэгъушъэ Алый, Болэкъо Аслъан, ЦIыкIушъо Аслъан, Тэу Аслъан. — Тэмарэ детэгъаштэ. Сусанэ концертхэр фызэхарэщэх, тэ тедэIущт.\n— Искусствэмрэ спортымрэ тиреспубликэ ыцIэ лъагэу аIэты, — къыIуагъ Урысыем, Адыгеим язаслуженнэ тренерэу Хъот Юныс. – Хэгъэгум изэнэкъокъухэм тиныбжьыкIэхэр нахьыбэрэ ахэлажьэхэ тшIоигъу.\nТхьапшъэкъо Альберт, Мыгу Эдуард, ГъукIэлI Сусан, Къуижъ Къэплъан, Къэзэнэ Юсыф, нэмыкIхэри зэхахьэм къыщыгущыIагъэх. СурэтышI-модельер цIэрыIоу СтIашъу Юрэ Москва Дунэе фестивалэу щыкIуагъэм зыхэлэжьагъэм ыуж илъэс заулэ тешIагъ, арэу щытми, псэ зыпыт зэIукIэгъухэу иIагъэхэр щыгъупшэхэрэп. Дунаим щызэлъашIэрэ Зураб Церетели Мыекъуапэ къызэкIом, СтIашъу Юрэ иIофшIагъэ Москва зэрэщилъэгъугъэр, итворчествэ осэ ин зэрэфишIыгъэр къытиIогъагъ.\n— Даутэ Сусанэ Урысыем щызэлъашIагъ, — къыIуагъ Ю. СтIашъум. — ОрэдыIо ныбжьыкIэр искусствэм лъагэу щылъыкIотэщтэу тэгугъэ.\nМузыкальнэ искусствэм ныбжьыкIэхэм зыкъыщызэIуахыным фэшI IэпыIэгъу ящыкIагъ. Нэхэе Тэмарэ къызэриIуагъэу, Тхьабысымэ Умар, Натхъо Джанхъот, Сихъу Рэмэзан, Андзэрэкъо Чеслав, нэмыкIхэм атхыгъэ орэдхэр зыдэт тхылъхэр ныбжьыкIэхэм афикъухэрэп. КIэу къыдагъэкIынхэм кIэлэегъаджэхэр, студентхэр кIэлъэIух.\nТелеканалэу «Жъуагъом» изэнэкъокъу джыри зэхащэщт. Адыгеим илIыкIоу ащ хэлэжьэщтыр тшIэгорэп. Сыдэу хъугъэми, ныбжьыкIэу ащ рагъэблэгъэщтым икъыхэхын тигъэгумэкIын фае.\nЛIымыщэкъо Рэмэзан изэфэхьысыжьхэр щыIэныгъэм епхыгъэх. Ащ зэрилъытэрэмкIэ, Правительствэм икъулыкъушIэхэм нахьыбэрэ аIукIэхэу зэрэфежьагъэхэм шIуагъэ къеты. «Щыгъыжъыер», «Абрекхэр», нэмыкIхэри пытэу алъэ теуцуагъэх. Iофхэр лъыкIотэнхэм фэшI амалыкIэхэм алъэхъух.\nАдыгэ орэдым уедэIузэ, ныдэлъфыбзэр, шэн-хабзэхэр зэогъашIэх.\n— Тхьабысымэ Умарэ зы орэдкIэ адыгэу дунаим тетыр къыугъоижьыгъ, — къыIуагъ Нэхэе Тэмарэ. — Орэдэу «Синанэр» Урысыем имызакъоу, тилъэпкъэгъухэр зыщыпсэухэрэ къэралыгъохэм алъыIэсыгъ. ТиныбжьыкIэхэм тагоуцоу тишIуагъэ ядгъэкIмэ, нэмыкI адыгэ орэдхэри дунаим нахьыбэрэ щыIущтых, тигупсэ республикэ ыцIи зиIэтыщт.\nДаутэ Сусанэ икIэлэегъаджэхэм, иIофшIэгъухэм, Москва кIоным пае IэпыIэгъу къыфэхъугъэхэм, итворчествэ зышIогъэшIэгъонхэм лъэшэу зэрафэразэр Адыгэ Хасэм къыщиIуагъ.\nАдыгэхэм яшэн-хабзэхэм афэгъэхьыгъэ орэдэу Сэмэгу Гощнагъо ыусыгъэр, «Джары шIулъэгъур зыфэдэр» зыфиIоу Мыр-зэ Дзэпщрэ Гъонэжьыкъо Аскэррэ зэдаусыгъэр Нэхэе Тэмарэрэ Даутэ Сусанэрэ къызэдаIуагъэх.\nАдыгэ Хасэм ищытхъу тхылъхэр, нэпэеплъ шIухьафтынхэр ЛIымыщэкъо Рэмэзан Нэхэе Тэмарэрэ Даутэ Сусанэрэ аритыжьыгъэх, шIоу щыIэр къадэхъу-


Адыгэ Хэку Таймс: Адыгэ Республикэр "шъолъырэп" ар Республикэ (хэгъэгу - государство)\nАдыгэ Республикэр "шъолъырэп" ар Республикэ (хэгъэгу - государство)\nМы аужьырэ уахътэм Адыгэ Республикэм фэгъэхьыгъэ къэбархэр къатхы зыхъукIэ республикэ гущыIэм иблэкIэу шъолъыр гущыIэр нахь бэрэ агъэфедэу аублагъ. Мыр тэрэзэп ыкIи закон шъхьаIыхэм (конституциехэм) къадищтэрэп.\nАдыгэ Республикэр шъолъырэп, ар къэралыгъо (хэгъэгу - государство). Мыр джащ фэдэу Урысые Федерациемрэ Адыгэ Республикэмрэ язакон шъхьаIхэм аритхагъ.\nУпчIэ къэуцу, сыда ада шъолъыр аIуоу атхы? Мыщ фэдэу къэзытхыхэрэр тIоу угощыгъэх. Апэрэ купым Адыгэ Республикэр ыгъэцыкIунэу ары. АтIуанэрэ купым Адыгэ Республикэр игукIэ ыгъэцыкIунэу фаеп ау Адыгэ Республикэр зигъэцыкIухэрэр ыгъэрэзэнэу ары.\nМыщ фэдэу шъолъыр ыIоу къэзытхыхэрэр хьыкумэтым ищытхъу зехьэу Адыгэ МакъэкIэ зэджэжьырэр ары ыкIи Адыгэ Республикэм и лIышъхьэ ипресс-къулыкъурэ ары.\nКIо, унэIут гупщысэ цIыфым хэлъэу зыхъукIэ джащ фэдэ зекIощт ау ахэм атIорэр зы: шъущынэу, шъузыпыгъутхьажьыгъэ фэдэу дунаем шъутемыт. Адыгэ Республикэр закон шъхьаIхэм зэраритым фэдэу къэшъуIу къэшъутх.


Мэкъуогъум и 1-р — кIэлэцIыкIухэм якъэухъумэн и Дунэе маф\nУрысыем ыкIи ащ исубъектхэм зэфэдэу сабыигъор тхъэгъоным ыкIи насыпышIоным тегъэпсыхьэгъэ къэралыгъо программэ зэфэшъхьафыбэ ащэлажьэ.\nХэпшIыкIэу мы аужырэ илъэси 10-м унагъом ищыIакIэ нахьышIу шIыгъэным лъэшэу хабзэм ынаIэ тет, «сабыим дэрмэныр къыдэкIо» зэраIорэр гум къыгъэкIэу, апэрэ ыкIи ятIонэрэ, ящэнэрэ сабыир къызыфэхъухэрэм ахъщэ тынхэр аратых. УнэгъуакIэхэм унэ IофымкIи нахь афэсакъхэ, мылъкукIэ IэпыIэгъу арагъэгъоты хъугъэ. Ежь унагъоми ипшъэрылъ ин зыдишIэжьэу, сабыим ипIун ишъыпкъэ рехьылIэ; ныжъ-тыжъхэри, ныбжьыкIэхэм янэ-ятэхэри, амал-лъэкIэу яIэм елъытыгъэу, ялъфыгъэхэм адэIэпыIэх. Сабыим, щэч хэлъэп, унагъом гушIогъуабэ къырелъхьэ.\nМазэ, мэзитIу, мэзищ мэхъу, «ыгъы-сагъхэр» къыIутэкъоу, щхырыIу цIыкIум зэкIэ лъэшэу фэщагъэ мэхъух; нэрэ-Iэрэм тIысэу ыкIи макIэу зыкъиIэтэу регъажьэ, мэпшы, мэуцу, хэкIукIы…\nАпэрэ лъэбэкъур сабыим едзы, ар ны-тыхэмкIи, зэкIэ зиехэмкIи мэфэкI шъыпкъ, арыба адыгэхэм кIоныр езыгъэжьэгъэ цIыкIум, лъэпытэ-лъэмафэ хъунэу аIозэ, лъэтегъэуцор зыкIыфашIыщтыгъэр. ЗэкIэ унагъом исхэр сабыим ягуапэу, ыгъатхъэу къыдекIокIых, джарэу сабыир хэткIи — жъыхэмкIи кIэхэмкIи гудэчъыгъо шъыпкъ. КIуагъэ аIозэ, «мам», «пап», «нанэ», «татэ» гущыIэхэм ямызакъоу, дунаир къыIушIыкIэу, Iоные-шIэные мэхъу, анахьэу зы илъэсым къыщегъэжьагъэу 3-м нэс кIэлэцIыкIухэр зыгъэшIэгъон дэдэхэр.\nСабыигъор насыпышIоным пае бэ къэралыгъом Iофыгъоу зэшIуихырэр: кIэлэцIыкIу IыгъыпIэ дахэхэр фэныкъуагъэ горэ ямыIэу, зэкIэупкIэгъэ-кIэракIэхэу къэлэ шъхьаIэу Мыекъуапэ имызакъоу, район гупчэхэми, станицэхэми, къуаджэхэми бэу къадэтэджагъэх. КIэлэцIыкIу IыгъыпIэм кIорэ сабыйхэм шIыкIэ-IокIэ дахэхэм, IупкIэ къеджэным, лъытакIэм, сурэтшIыным, нэмыкI лъэныкъохэм зафагъасэ, еджапIэм кIонхэм тырагъэпсыхьэх. Непэ Мыекъуапэ унэ зэтетхэм апашъхьэ кIэлэцIыкIу джэгупIэ зэтегъэпсыхьагъэхэр ащашIыгъэх. Ахэм хъэренхэр, нэмыкI джэгупIабэр адэт, сабыйхэри, ны-тыхэри, нанэ-татэхэри лъэшэу мы зэхъокIыныгъэхэм агъэразэх.\nКIэлэцIыкIухэм якъэухъумэн и Дунэе мафэ тиреспублики, хабзэ зэрэхъугъэу, дахэу щагъэмэфэкIы: В. И. Лениным и Гупчэ, Мыекъопэ къэлэ паркым мы мафэм сабый щхы мэкъэ чэфыр, орэдыр ащэжъынчы, кIэлэцIыкIухэм ясэнаущыгъи мы мэфэкIым къызэIуехы. Анахь уасэ зиIэр тичIыопс къэбзэ дахэ, хэгъэгушхом, ти Адыгей орэд-пщынэ макъэр, джэгу жъотыр, щхы-гушIо макъэр зэращыIущтыр ары. Тидунэе дахэ мамырынэу, нэфынэнэу, сабыигъор насыпышIонэу тэлъаIо!\nШъэо цIыкIур, зыгъэхъый.\nЛъабы, лъабы, лъабытый,\nЛъэкъо цIыкIухэр умгъэпIый.\nУемыплъых чIым, ыпэ плъэ.\nПлъэгу зынэсрэр зэкIэ уий,\nАферэм, гъырэп. Укъэхъу!\nО укъэхъумэ лIы ухъун,\nIэхэр тамэу зэгощэй,\nЛъэкъо цIыкIухэр кIэмыщэй.\nКъэIэт лъакъор, къызэкIэщ,\nКIуатэ, кIуатэ, уемызэщ!\nЧIыгум пытэу о теуцу,\nСыпшъыгъ пIокIэ умыуцу.\nЧIыр къэмыщтэу укъэмыщт —\nУиIэтыщт чIым, ущымыщт.\nОщ нахь дэгъуи ыIэтыгъ,\nНахь онтэгъуи ыщэчыгъ.\nПшъэрылъыбэ чIым щыуиI:\nИгъо уифэн фай, дэгуI.\nТый, тый, лъабытый,\nДахэу кIорэр хэты ий?\n— Къытфэхъунэу тисабый,\nНарты шъаоу Батырбый.\nАдыгеимкIэ тигъэмафэ гохь дэд: тыгъэр лъагэу къыдэкIуае, къэплъы; дунаир къэфабэ, псыхъор узыфикъудыеу къаргъо, фабэ, тхъагъо.\nГъэмафэр пхъэшъхьэ-мышъхьэхэмкIэ бай: пстэуми апэу цумпэр, черешнер, абрикос пасэр, пхъэгулъышхо плъыжьэу псыр зыкIизыр къызэлъэхъух. Ахэр кIэлэцIыкIухэм яшхыныгъо шъыпкъэх, якIас. Мэкъуогъум ыкIэм губгъо ыкIи хэтэ лэжьыгъэ шIагъэхэри дахэу къызэлъэхъух.\nТиреспубликэ гъэмафэр щыфаб, щыстыр, гурытымкIэ мэфи 140-рэ фэдиз екъудыи. Ощххэр бэрэ щыIэхэрэп. Мэкъуогъум тыгъэпс мафэхэр къебэкIых, фабэ.\nАнахь мэзэ фабэр бэдзэогъур ары. Ар гъэмафэм ишIугъуапI. Фабэр градус 30-м шъхьадэкIышъ, 40-м нэсын елъэкIы. Губгъохэм лэжьыгъэр, анахьэу коцыр, ащыIуахыжьы. Чъыгхатэхэм яшIугъу: абрикосыр, къыцэр, мыIэрысэр, чэрэзыр, къыпцIэр, малинэр къызэлъэхъух. Къэгъагъэхэри мы мазэм мэбагъох, бзыухэми яшъыпкъ, ящырхэм лъэшэу анаIэ атет, мэIэчъэ-лъачъэх; пчэдыжьыпэ, пчыхьэшъхьапэхэм бзыу орэдыр ахэм кIырагъэщы.\nШышъхьэIур — зэкIэ гум шIоигъор зыщыI, Iанэхэм гъомылапхъэхэр атиз: хъырбыдзыр, нашэр, семчыкыр, натрыфыр; хэтэрыкIхэр — помидор-нэшэбэгухэр, къэбыжъыер, бжьыныр, къужъхэр къызэлъэхъух. Гъэмафэм ибаигъэ, дэрмэныр зэригъусэр гущыIэжъхэм ащыкIэгъэтхъыгъ. «Гъэмэфэ мафэм илъэсыр егъашхэ», «ЦIыфхэр гъэмафэм егъэгушIох, бжьэхэр — къэгъагъэхэм», «Гъэмафэм кIымафэр егъашхэ», «Гъэмэфэ тыгъэм узыгъуибл егъэхъужьы», нэмыкIхэри. Тигуапэу, «къеблагъ, гъэмафэр!» тэIо.\nКIэлэцIыкIухэр, зы лъытакIэ\nШъозгъэшIэныр сыгу къихьагъ:\nМышкIу, мышкIу, мышкIу закIэу\nМышкIу, мышкIу — къэсэлъытэ,\nЗы хэсэхышъ, цызэм пай.\nМыдрэ мышкIур кIышъо пытэшъ,\nЗгъэтIысхьани — зы чъыгай!\nМышкIу, мышкIу, мышкIур хъоеу\nМэзы чIэгъым щысэшып.\nМышкIу закIэу дышъэ бжыб.\nМышкIу пчъагъэ згъэтIысхьагъи,\nПредыдущая ЖъоныгъуакIэм и 31-р – тутын емышъогъэным и Дунэе маф\nСледущая Бын Iужъур гъэбэжъу


Препарат Целестон: инструкция по применению, цена, описание.\nБетакортал: инструкция по применению, цена, описание.\nБетазон: инструкция по применению, цена, описание.\nБетновейт: инструкция по применению, цена, описание.\nВалодерм: инструкция по применению, цена, описание.\nПерсиват: инструкция по применению, цена, описание.


Черкесие илъэпкъыпсэхэм хэкурысхэм афэгъэзэгъэ яджэпсалъ »\n16.09.2010 – 23:30 – Натпресс\nУрысыем цIыф пчъагъэу исым икIэтхыкIыжьынэу чэпыогъу мазэм щыкIощтым бэп къыфэнагъэр. Зы мазэ нэуж кIэтхыкIыжьакIохэм шъузщыщ лъэпкъымкIэ къышъоупчIынхэу зыкъышъуфагъэзэщт.\nШъо акъыл шъодгъэгъотын гухэлъ тиIэкIэ арэп. Непэ, джыри хэку тиI тэIошъумэ, ар, сыдырэ къиныгъуи зыпэкIэкIыгъэхэу хэкум щыпсэурэ адыгэхэм къызэрэдахыгъэр тэшIэ ыкIи шъори хъурэ-шIэрэ пстэуми гу зэралъышъутэрэм тыщыгъуаз.\nШъушIэн фаеу тызыфаер ары; бэ шIагъэу тышъупэкIэрэплъы ыкIи "Черкессием ихэкупсэхэу" зытлъытэжьынымкIэ гушхуагъэ къытэзытырэри шъоры. Мыщ дакIоу шъо кIуачIэу къытэшъутырэм ишIуагъэкIэ хэкумрэ хэхэсымрэ азфагу лъэпкъ гупшысэм фэгъэхьыгъэу зэпхыныгъэ пытэ илъы хъуным тыдэлажьэ.\nЦIыфхэмрэ лъэпкъхэмрэ я гъэшIэ гъогу, мэхьанэшхо зи1э къэгъэзап1эхэр, мафэхэр ык1и нэгъэупIэпIэгъу уахътэхэр къафыкъокIэу къыхэкIы. Ащ фэдэ уахътэр къызысырэм, лъэпкъым ыпэ итэу кIэщакIо фэхъухэрэм аIощт-ашIэщтхэм, ахэр зэрэзекIощтхэм мэхьанэшхо яIэ мэхъу. Мы гупшысэ-зэхашIэм тыкъыпкъырыкIызэ къэтIонэу тызыфаер, къэблагъэрэ кIэтхыкIыжьыным Адыгэ – Чэркэс лъэпкъым пае мэхьанэ ин иIэу тш1ош1ы.\nТятэжъмэ лъэпкъгъэкIод къязышIылIэу ахэр яхэку изыфыгъэхэм, хэкум къинэжьыгъэ тIэкIоу шъори купитфэу шъуаугощыгъ. Тэри титарихърэ тихэкурэ адытиIэ зэпхыныгъэр зэпаутышъ, тызэпэIапчъэ ташIыгъагъ. Непэ лъэпкъэу тыщыIэным, тинеущырэ мафэрэ зыфэдэщтым фэгъэхьыгъэу тиIэ щынагъор; джа тызэрэзэрэугощыгъэр, тызэрэзэкIэрычыгъэр ары.\nТэ Абдзахэхэр, Къэбартаехэр, Шапсыгъэхэр, Убыххэр, Бжъэдыгъухэр, КIэмгуехэр... зэкIэ Адыгэхэр зы лъэпкъэу тызэрэщытым, тэ "Адыгэ"кIэ тызэджэжьы пэтми нэмыкIхэр "Черкес"кIэ къызэрэтаджэхэрэм; тятэжъхэми Черкес лъэпкъ гупшысэм дырагъаштэу яхэку ЧеркессиекIэ зэреджагъэхэм шIошъхъуныгъэ афытиI.\nМы кIэтхыкIыжьыным тэ къызэрэтэупчIыщтхэр непэ "ты хэт?" къодыер арэп, къэкIощт лъэхъаным тызэрэхъущтыр, тыхъунэу тызыфэещтыри ары. Арышъ, кIэтхыкIыжьын Iофтхьабзэр екIокIыфэ мы итэкъухьагъэ шIыкIэ-гъэпсыкIэм тызэрэфэмыер, зэкIэми зэдатштэу "Тызэрэадыгэр, Тызэрэчеркес"ыр имыкIыжьынэу гум-шъхьэм идгъэтIысхьан, зы лъэпкъ тыхъужьынэу тызэрэфаер зэрэдунаеу щыдгъэIун фае.\nАры! КIэтхыкIыжьыным е адыгейцэу, къэбэртаеу, шапсыгъэу ... зыщядгъэтхынышъ, тызэритэкъухьагъэр ыкIи Урыс, Тырку, Араб тызэрэхъужьыщтыр къэдгъэлъэгъощт е зэкIэми тызылъэпкъ - тыадыг, тычеркес тIонышъ, зы лъэпкъ тыхъужьыным игъогу тытеуцощт.\nТилъэпкъы ипащэхэр, тихабзэ IофшIапIэхэр, ШIэныгъэхэмкIэ Урысие Академием зы лъэпкъэу тызэрэщытыр къыкIиIотыкIыжьыгъэ пэтзэ Дунэе Адыгэ Хасэмрэ Тиреспубликэхэм япащэхэмрэ мыщ фэдэ мэхьэнэ ин зиIэ Iофыгъом ыдэжькIэ гугъуемыл1ыхэу зи къызэрамы1орэр, ари пакIошъ тицIыфхэм ашъхьа нахь къызэIагъэхьау зэрэдезэкIохэрэр лъэшэу тэгъэшIагъо ыкIи тилъэпкъыр лъэпкъ хъужьыным пае мы лъэубэкъоу тарихъ мэхьанэ ин зиIэр шъудзынэу гугъапIэу тиIэр нахь ины шъушIынэу тышъущэгугъу.\nОрэпсэу Адыгэ Лъэпкъым илъэпкъ банэр!\nТэгъулан ЕкъубХьапэе Эрхьан\nЖадэ Умар Губж Иляс ЩэшIыкъо Мурат\nНэхущ СэдатКlубэ Мэрвэ\nЧеркессия.нет – www.cherkessia.net\nЧеркес.нет – www.cerkes.net\nПамуккалэ университет икъафкъас ныбжьыкIэ куп\nОпубликовал administrator, 16-09-2010, 17:25. Просмотров: 1512\n– Адыгэ хэгъэгу Хасэмрэ Адыгеим ыкIи Пшызэ шъолъырым ямуфтиятрэ зэдаштэгъэ дж ...\n– Лъэпкъым итарихъ тегущыIагъэх


Адыгеим хьакIабэ иIагъ — Адыгэ макъ\nАдыгеим хьакIабэ иIагъ\nРедактор 14.05.2019 14.05.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nИлъэс къэс жъоныгъокIэ мазэм иапэрэ мэфипшI окIофэкIэ тиреспубликэ зыщызыгъэпсэфынэу къакIохэрэ цIыфхэм япчъагъэ хэхъо. Адыгеим туризмэмрэ зыгъэпсэфыпIэхэмрэкIэ и Комитет ипащэу Къэлэшъэо Инвер мэфэкI ыкIи зыгъэпсэфыгъо мафэхэр къэмысыхэзэ нэбгырэ мин 40 фэдизмэ тикъушъхьэхэм зызэрэщагъэпсэфыщтыр къыIогъагъ.\nЦIыфхэм нахь ашIогъэшIэгъонэу къыхахыхэрэ Iофтхьабзэхэм ащыщ гъэтхэ туристическэ спортивнэ зэнэкъокъоу «Интерралли — Белая» зыфиIорэр. Мыгъэ я 43-у ар Адыгеим щызэхащэ.\nТикъушъхьэхэр, типсыкъефэххэр, тигъочIэгъхэр зыгу рихьыхэрэм пэшIорыгъэшъэу хьакIэщхэу зэрысыщтхэм унэхэр ащаубытых, маршрутхэу зэрыкIощтхэр къагъэнафэх. Яунагъохэр ягъусэхэу е цIыф купэу зэхэтхэу къытфакIохэрэри макIэп. Ахэр нахьыбэмкIэ тиреспубликэ къыпэблэгъэ шъолъырхэм къарэкIых, тичIыгу саугъэтхэмкIэ, мэзхэмкIэ, биосфернэ заповедникымкIэ зэрэбаир зышIэхэрэри нахь чIыпIэ чыжьэхэм къарыкIыхэзэ къэкIох.\nАдыгеим зекIоным зыщегъэушъомбгъугъэным пае тимэзхэм ыкIи тикъушъхьэхэм апхырыкIыхэрэ лъэсгъогухэм япчъагъэ зэрэхэгъэхъогъэн фаер аужырэ уахътэм хагъэунэфыкIы. Гъозэрыплъэ, Лэгъо-Накъэ итешъо, Хьаджыкъо къушъхьэ тIуакIэм, къушъхьэтхэу Унэ-Коз, кIэпсэ паркэу «Тетис» якIолIэрэ маршрутхэр нахьыбэу тищыкIагъэх. Джащ фэдэу аммонитхэр, исп унэхэр зыщыплъэгъущт чIыпIэхэр зыгъэпсэфакIохэм ашIогъэшIэгъоных.\nПредыдущая КIэпсэ паркыр къяжэ\nСледущая IофшIапIэхэм аIуагъэхьагъэхэр


Адыгеим и Премьер-министрэ зекIоным хэхъоныгъэ ышIынымкIэ гухэлъэу щыIэхэм къатегущыIагъ — Адыгэ макъ\nАдыгеим и Премьер-министрэ зекIоным хэхъоныгъэ ышIынымкIэ гухэлъэу щыIэхэм къатегущыIагъ\nРедактор 07.04.2021 07.04.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nУрысые Федерацием и Правительствэ гъэтхапэм къыдигъэкIыгъэ унашъом диштэу Кавказ къэралыгъо заповедникым хэхьэрэ Лэгъонэкъэ полигоным статусэу «биосферный» зыфиIорэр къыфагъэшъошагъ. ЗекIоным хэхъоныгъэ ышIыным, республикэм зыми фэмыдэ ичIыопс къэухъумэгъэным афэшI Iофэу ашIэрэм, гухэлъэу яIэхэм къатегущыIагъ ыкIи «РИА Новости» зыфиIорэм ижурналист иупчIэхэм джэуапхэр къаритыжьыгъ АР-м и Премьер-министрэу Геннадий Митрофановым.\n— Геннадий Алексей ыкъор, зекIоным хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ Адыгеим амалэу IэкIэлъхэм иIофыгъо апэрэ илъэсэп зытегущыIэхэрэр…\n— Шыпкъэ, мы Iофыгъом епхыгъэу федеральнэ гупчэм, профильнэ ведомствэм, Кавказ биосфернэ заповедникым, чIыопсым икъэухъумэн фэгъэзэгъэ общественнэ организациехэм ыкIи эксперт-экологхэм илъэс заулэ хъугъэу тадэгущыIэ.\nЧIыопс ыкIи культурнэ-тарихъ кIэн бай зиIэ республикэм иэкономикэкIэ зекIоным хэхъоныгъэхэр ышIынхэр пшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщ. Анахьэу мыщ дэжьым тынаIэ зытетыр экологическэ, культурнэ-тарихъ, гастрономическэ ыкIи агротуризмэм заушъомбгъуныр ары. Щысэ къэпхьын плъэкIыщт илъэс къэс цIыфхэм нахь ашIогъэшIэгъон хъурэ адыгэ къуаем ифестиваль.\nЗекIоным хэхъоныгъэхэр едгъэшIызэ, мы чIыпIэм щыпсэурэ цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу тэшIы. Зэхэубытэгъэ IофшIэнэу дгъэцакIэрэм ишIуагъэкIэ къушъхьэ поселкэхэм гъогукIэхэр ащытшIыгъэх, псыр ыкIи гъэстыныпхъэ шхъуантIэр ятщэлIагъэх. ЗекIоным ипсэуалъакIэхэр шIыгъэнхэмкIэ мы инфраструктурэр тэгъэфедэ.\n— Адыгеир пштэмэ, экологием ылъэныкъокIэ Iофхэм язытет непэ сыд фэда?\n— МыщкIэ шъолъырым зыпкъитыныгъэ илъ. Лъэпкъ экологическэ рейтингым икъэгъэлъэгъонхэм ар къаушыхьаты. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат мы лъэныкъом мэхьанэшхо реты. Проектышхоу дгъэцакIэхэрэм ыкIи тапэкIэ зэшIотхынэу щытхэм зэкIэми шIокI имыIэу экологическэ экспертизэр акIу.\nДжыри зэ къыхэзгъэщымэ сшIоигъу, чIыопсым икъэухъумэнкIэ Адыгеим опытышхо IэкIэлъ хъугъэ, ащкIэ федеральнэ ыкIи республикэ хэбзэ къулыкъухэм яIо зэхэлъэу Iоф зэдашIэ, общественнэ организациехэм ыкIи цIыфхэм яшIогъэшхо къагъакIо. Джащ фэдэу экологическэ волонтерствэм зеушъомбгъу. КIэлэцIыкIухэр ыкIи нахьыжъхэр зэгъусэхэу чъыг цIыкIухэр агъэтIысых, чIыпIэ зэфэшъхьафхэр агъэкъабзэх.\nКолхидскэ хэшъаер ежь-ежьырэу къызщыкIырэ чIыпIэхэр къызщагъэнэжьыгъэ шъолъыр закъоу щыIэр Адыгеир ары. Хэшъаем икъэухъумэн фытегъэпсыхьагъэу Адыгеим и ЛIышъхьэ мыкъэралыгъо чIыопсым икъэухъумэн фэгъэзэгъэ гупчэу «НАБУ-Кавказ» зыфиIорэм ипроект дыригъэштагъ ыкIи волонтер движениеу «Сохраним корни» зыфиIорэр республикэм щыгъэпсыгъэным кIэщакIо фэхъугъ. Тызэгъусэу зэхэтщэгъэ проектэу «Защита горного зубра и мест его обитания» зыфиIорэр щыIэныгъэм щыпхырытэщы.\nЭкологическэ зекIоным хэхъоныгъэ ышIыныр пытэу зэпхыгъэхэм ащыщ тикъушъхьэхэм защызгъэпсэфынэу къэкIорэ хьакIэхэм ыкIи республикэм щыпсэухэрэм тыкъэзыуцухьэрэ чIыопсыр къаухъумэным фэгъэсэгъэнхэр. Кавказ биосфернэ заповедникыр тигъусэу а IофшIэныр тэгъэцакIэ. Ащ нэмыкIэу, 2020-рэ илъэсым ыкIэм щегъэжьагъэу мэзхэм якъэухъумэн фытегъэпсыхьэгъэ проект зэдэтэгъэцакIэ. Ащ пае заповедникым игъунапкъэхэм стационар пост тедзэхэр ащыдгъэуцугъэх. Экологическэ Iофтхьабзэхэр ыкIи зекIо маршрутхэр зэхэтэщэх. Проектэу дгъэцэкIагъэхэм ащыщ «Тропа леопарда» зыфиIорэр. УФ-м и Президент иIэпыIэгъукIэ мы мэхьанэшхо зиIэ проектыр щыIэныгъэм щыпхырытщыгъ.\n— Ау, арэу щыт нахь мышIэми, Мыекъопэ районым зекIо инфраструктуракIэ зэрэщагъэпсыщтым экологическэ общественностыр егъэгумэкIы…\n— ЧIыопс къэкIуапIэхэр зэрифэшъуашэу гъэфедэгъэнхэм ыкIи тыкъэзыуцухьэрэ дунаир къэтыухъумэным яIофыгъохэм тэри лъэшэу тагъэгумэкIы. Арышъ, зекIоным хэхъоныгъэ ышIыным фытегъэпсыхьэгъэ Iофэу етхьыжьэрэ пэпчъ чIыопсым иягъэ римыгъэкIыным анахьэу тынаIэ тетэгъэты.\nМы лъэныкъомкIэ тшIэнэу къытпыщылъыр джыри бэ. Тыкъэзыуцухьэрэ дунаим, чIыопсым иягъэ рамыгъэкIэу зекIоным хэхъоныгъэ зыщашIырэ къушъхьэ шъолъырхэр дунаим тетых. Ахэм опытышхоу аIэкIэлъыр къызфэдгъэфедэным непэ тыфэхьазыр. Мыщ дэжьым экспертхэр ыкIи общественностыр IэпыIэгъу къытфэхъунхэу тыщэгугъы.\nАщ фэдэ екIолIакIэр тиIэубытыпIэу шIуагъэ къэзытыщт Лэгъонэкъэ биосфернэ полигоныр дгъэпсын тлъэкIыщт. Тыкъэзыуцухьэрэ дунаир къэухъумэгъэным фытегъэпсыхьэгъэ хэбзэгъэуцугъэм къыдыхэлъытэгъэ шапхъэхэр гъэцэкIэгъэнхэр анахь шъхьаIэу зэрэщытыри зыщыдгъэгъупшэрэп.\nЫпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ чIыпIэр мэкъумэщ IофшIэным фытегъэпсыхьагъэу ыпэкIэ щытыгъ ыкIи мыщ былымхэр щахъущтыгъэх. Советскэ Союзым илъэхъан лъэсрыкIо гъогу хэхыгъэхэр мыщ пхырыкIыщтыгъэх. А чIыгухэм янахьыбэр Адыгеим и Правительствэ Кавказ заповедникым 1992-рэ илъэсым ритыжьыгъэх полигон щыгъэпсыгъэным пай. Ау ушъхьагъу зэфэшъхьафхэм апкъ къикIэу а гухэлъыр зэрэпсаоу гъэцэкIагъэ хъугъэп.\nАу джы непэ Лэгъонэкъэ биосфернэ полигоныр щыIэ зэрэхъугъэр къыдэтлъытэзэ шапхъэхэм адиштэрэ зекIо инфраструктурэ мыщ щыгъэпсыгъэныр игъоу тэлъытэ. Къушъхьэ чIыпIэхэм хэхъоныгъэ ашIынымкIэ опыт зыIэкIэлъ ыкIи пшъэдэкIыжь зыхьырэ бизнесыр, общественностыр, ежь заповедникыр проектым къыхэлэжьэнхэм мэхьанэшхо иI. Ащ дакIоу ЮНЕСКО-м къыгъэгъунэрэ чIыпIэхэм Адыгеим зыгъэпсэфыпIэ ащишIын гухэлъ иIэп. ЗекIоным хэхъоныгъэ ышIыным полигоным игъэпсын зэрэфэIорышIэщтым сицыхьэ телъ.\nПредыдущая Адыгэм идунай. Америкэр\nСледущая Культурэм и Унэ агъэцэкIэжьыщт


Работа: Менеджер по развитию / агент в Адыгейске - 44 вакансии | Jooble\nменеджеp по pаботе с клиентами в сети интеpнет Адыгейск, Республика Адыгея\nменеджер по продажам программ обучения Адыгейск, Республика Адыгея\nменеджер по работе с клиентами телефонные переговоры Адыгейск, Республика Адыгея\nменеджер по работе со складами Адыгейск, Республика Адыгея\nменеджер по комплектации объектов Адыгейск, Республика Адыгея\nотделочник вахтовый метод Адыгейск, Республика Адыгея\nкомплектовщик на склад/сотрудник склада вахта Адыгейск, Республика Адыгея\nупаковщик на склад на производство Адыгейск, Республика Адыгея\nбригадир в ночную смену Адыгейск, Республика Адыгея\nдля работы вахтовым методом токарь Адыгейск, Республика Адыгея\nРабота Менеджер по развитию / агент Адыгейск, Республика Адыгея\nKOREABEAUTYLUX - Адыгейск, Республика Адыгея 15000 руб.\nINTERNATIONAL SERVICE CHECK - Адыгейск, Республика Адыгея 7000 - 20000 руб.\nТинькофф Банк - Адыгейск, Республика Адыгея 39150 руб.\nТинькофф Банк, АО - Адыгейск, Республика Адыгея\nUber-Like - Адыгейск, Республика Адыгея 50000 - 180000 руб.\nТейлор Сьют - Адыгейск, Республика Адыгея 15000 - 60000 руб.\nЕдиный контакт-центр, ООО - Адыгейск, Республика Адыгея 10000 - 30000 руб.\nГевариус - Адыгейск, Республика Адыгея 40000 - 45000 руб.\nТинькофф Банк, АО - Адыгейск, Республика Адыгея 60000 руб.\nЕдиный контакт-центр, ООО - Адыгейск, Республика Адыгея 15000 руб.\nООО Центр найма водителей - Адыгейск, Республика Адыгея\nТинькофф Банк, АО - Адыгейск, Республика Адыгея 32000 руб.\nВелес - Адыгейск, Республика Адыгея 25000 руб.\nОбразование : Не имеет значения Опыт работы : Не имеет значения График работы : Свободный график Город : Адыгейск Должностные обязанности : В ваши обязанности будут входить: размещение рекламы, ведение электронной базы, прием заявок, переписка, консультирование ...


ГукIэгъумрэ лIыхъужъныгъэмрэ — Адыгэ макъ\nРедактор 14.09.2020 14.09.2020 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nДжырэблагъэ Темыр Осетием — Аланием, Ставропольскэ краим ксенофобием, этническэ зэдэмыщыIэныгъэм апэшIуекIогъэным афэгъэхьыгъэ семинар ащыкIуагъ. Холокост, Хэгъэгу зэошхом илъэхъан еврей лъэпкъыр нэмыцхэм зэрагъэкIодыщтыгъэр ыкIи терроризмэм екIодылIагъэхэр щысэу щаштагъэх.\nМы Iофтхьабзэм рагъэблэгъагъэу хэлэжьагъ зэлъашIэрэ режиссерэу, продюсерэу, сценаристэу, УФ-м икинематографистхэм я Союз хэтэу, Союзым и Представительствэу АР-м щыIэм ипащэу Нэгъэплъэ Аскэрбый. Илъэсэу тызыхэтым ищылэ мазэ къыдэкIыгъ ащ ыгъэуцугъэ документальнэ фильмэу «Подвиг милосердия» зыфиIорэр. Холокостым илъэхъан адыгэхэр, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым ыкIи Адыгеим ялIыкIохэр, еврейхэм IэпыIэгъу зэрафэхъущтыгъэхэм, нэмыцхэм къазэраIэкIахыжьыщтыгъэм ар фэгъэхьыгъ. Мы кинофильмэр ары ушъхьагъу шъхьаIэу фэхъугъэр режиссерыр семинарым рагъэблэгъэным.\nАскэрбый къызэкIожьым къызэрэтфиIотагъэмкIэ, научнэ-просветительскэ Гупчэу «Холокост» зыфиIорэр ары Iофтхьабзэр зэхэзыщагъэр. Ащ икIэщакIоу ыкIи иучредителэу Илья Альтман фильмэмкIэ упчIэжьэгъоу ежь иIагъ. Режиссерым иIофшIагъэ лъэшэу ыгу рихьыгъэу Iофтхьабзэм ригъэблэгъагъ.\nСеминарыр мэфитфырэ, Iоныгъом и 2-м къыщегъэжьагъэу и 6-м нэс, къалэхэу Владикавказ, Беслан, Пятигорск ыкIи Кисловодск ащыкIуагъ. Урысыем ишъолъыр 20-мэ къарыкIыгъэхэу, Холокостым хэкIодагъэхэм, терроризмэм екIодылIагъэхэм афэгъэхьыгъэ IофшIагъэхэр зиIэ журналист нэбгырэ 30 хэлэжьагъ.\n«Дети — жертвы Холокоста и террора» зыфиIорэ конференциемкIэ ар Владикавказ къыщызэIуахыгъ. Аскэрбый къызэрэтлъигъэIэсыжьыгъэмкIэ, 2004-рэ илъэсым къалэу Беслан къыщыхъугъэ тхьамыкIагъом хэкIодагъэхэм яшIэжь гъэпытэгъэным епхыгъэ Iофхэр ары нахьыбэу зытегущыIагъэхэр.\nДжащ фэдэу конференцием къыдыхэлъытагъэу, террактхэм ахэкIодагъэхэр СМИ-м къызэратыхэрэм фэгъэхьыгъэу «Iэнэ хъурае» зэхащэгъагъ. Ащ къыщыгущыIагъэхэм ащыщ Нэгъэплъэ Аскэрбый. Документальнэ фильмэу мы Iофтхьабзэм рагъэблэгъэным ушъхьагъу шъхьаIэ фэхъугъэм къытегущыIэзэ, Хэгъэгу зэошхом илъэхъан нэмыцхэм еврейхэр агъэкIодынхэм ыуж зэритыгъэхэр цIыф лъэпкъым пэшIуекIорэ бзэджэшIагъэу зэрилъытэрэр къыхигъэщыгъ.\n— Ащ фэдэ къыхэмыкIыжьыным пае хъугъэ-шIагъэхэр зытетым тетэу зэпстэумэ алъыIэсынхэ фае. Ары мы фильмэр сшIыным ушъхьагъу шъхьаIэу фэхъугъэр, — къыIуагъ режиссерым.\nКъыкIэлъыкIорэ мафэм, Iоныгъом и 3-м, Беслан хъугъэ-шIэгъэ тхьамыкIагъор зыщыIагъэр илъэс 16 хъугъэ. Ащ фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэу сыхьатыр 13.05-м Беслан щырагъэжьагъэм семинарым къекIолIагъэхэр хэлэжьагъэх. Ащ фэдэ уахътэм рагъэжьэныр зэпхыгъэр 2004-рэ илъэсым, Iоныгъом и 3-м, сыхьатыр 13.03-м гурыт еджапIэу цIыфхэр гъэрэу зыщаубытыгъэхэм апэрэ къэгъэогъум ымакъэ къызэрэщыIугъэр ары.\nНэгъэплъэ Аскэрбый къызэриIуагъэмкIэ, террактым хэкIодагъэхэм зы такъикърэ афэшъыгъуагъэх. Нэужым, хабзэ зэрэхъугъэу, хэкIодагъэм ипчъагъэ фэдиз хъоу шархэр ошъогум ратIупщыхьагъэх. Ащ ыуж мы тхьамыкIагъом къыхэмыкIыжьыгъэхэм апае агъэпсыгъэ саугъэт зэхэтэу «Город Ангелов» зыфиIорэм кIуагъэх.\nПстэумкIи нэбгырэ 1127-рэ гъэрэу бзэджашIэхэм аубытыгъагъ, нэбгырэ 334-р хэкIодагъ. Ахэм ащыщэу 186-р кIэлэцIыкIух.\nСеминарым иящэнэрэ ыкIи къыкIэлъыкIорэ мафэхэр къалэхэу Пятигорскэрэ Кисловодскэрэ ащыкIуагъэх. Iофтхьабзэм къыдыхэлъытагъэу еврей лъэпкъым щыщэу Холокостым хэкIодагъэхэм яшIэжь къэгъэнэжьыгъэным фэгъэхьыгъэ зэхэсыгъохэр, «Iэнэ хъураехэр» яIагъэх.\nДжащ фэдэу Iофтхьабзэм хэлажьэхэрэр Холокостым хэкIодагъэхэм апае Ставрополь-скэ краим икъалэу Минеральные воды щагъэпсыгъэ саугъэтым кIогъагъэх. 1942-рэ илъэсым Iоныгъом и 6 — 9-м а чIыпIэм еврей нэбгырэ 7500-рэ нэмыцхэм щаукIыгъ.\nАщ ыуж мэфэ заулэ нахьыбэ темышIагъэу селоу Сол-дато-Александровское зыфиIорэм дэжьи нэбгырэ 269-рэ щаукIыгъ. А чIыпIэм саугъэт щашIыгъэу ар къызэрэзэIуахырэм фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэм семинарым къекIолIагъэхэр хэлэжьагъэх.\nНэгъэплъэ Аскэрбый ыгъэуцугъэ фильмэу «Подвиг милосердия» зыфиIорэм ипычыгъуи мы Iофтхьабзэм хэлэжьэгъэ журналистхэр еплъыгъэх. Нэужым режиссерым а IофшIагъэм къыфэкIонэу зэрэхъугъэм къыщигъэгъозагъэх. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, Холокостым хэкIодагъэхэм апае къалэу Минеральные воды щагъэпсыгъэ саугъэт зэхэтыр 2019-рэ илъэсым имэкъуогъу мазэ къызызэIуахым хэлэжьэгъагъ. Ары документальнэ фильмэр ыгъэуцуным къежьапIэ фэхъугъэр.\n— Еврей лъэпкъым тхьамыкIагъоу ышъхьэ къырыкIуагъэм мы фильмэр изы шыхьат, — къыIуагъ ащ. — Кавказ заом илъэхъан ащ фэдэ хьэзаб зэпызычыгъэу, зилъэпкъ кIодыпэным нэсыгъэгъэ адыгэхэм еврей нэбгыришъэ пчъагъэ къызэрагъэнэжьыгъэм ар фэгъэхьыгъ.\nАщ лъыпыдзагъэу адыгэ лъэпкъым нэIуасэ фишIыгъэх, итарихъ, къиныгъуабэ къызэрэзэпичыгъэр, ау а зэпстэумэ зэрэзэрамыхъокIыгъэр къафиIотагъ. Фильмэр зэкIэми агу зэрэрихьыгъэр гуапэ щыхъугъэу тизэдэгущыIэгъу къыщыхигъэщыгъ, ау игукъаоу зигугъу къышIыгъэр Урысыем ишъолъыр зэфэшъхьафхэм къарыкIыгъэ журналистхэм адыгэ лъэпкъ зэрэщыIэр, ащ итарихъ, Кавказ заом илъэхъан тхьамыкIагъоу ышъхьэ къырыкIуагъэм зыпари хэшIыкI зэрэфырямыIэр ары. Ар дэгъэзыжьыгъэнымкIи фильмэм ишIуагъэ къэкIонэу гугъапIэ зэрэрипхырэм зэлъашIэрэ режиссерым къыкIигъэтхъыгъ.\nПредыдущая Нэфсэт ымакъэ зызэхэпхырэм…\nСледущая Яшэн-хабзэхэр къаухъумэх


Лъэпкъ проектым диштэу — Адыгэ макъ\nЛъэпкъ проектым диштэу\nЛъэпкъ проектэу «Псауныгъэм икъэухъумэн» зыфиIорэм диштэу фельдшер-мамыку IэзапIэхэм ягъэпсын ухыгъэным епхыгъэ IофыгъохэмкIэ зэхэсыгъор Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат тыгъуасэ зэрищагъ. Зэхэсыгъом хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм иминистрэхэм я Кабинет хэтхэр, муниципальнэ образованиехэм япащэхэр, подрядчикхэм ялIыкIохэр.\nЗэхэсыгъор къызэIуихызэ, Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ хигъэунэфыкIыгъ медицинэ IэпыIэгъоу къуаджэхэм ащаратырэр нахьышIу шIыгъэным пае IофшIэнхэмкIэ пIалъэу агъэуцугъэхэр къыдалъытэнхэм мэхьанэшхо зэриIэр.\n«Мыгъэрэ илъэсыр зэрэкъиныр къыдгурэIо, ау фельдшер-мамыку IэзапIэхэр псэолъэшхохэп, агъэнэфэгъэ пIалъэхэм ахэр бгъэцэкIэнхэ плъэкIыщт. ЕтIани къэIогъэн фае къоджэдэсхэмкIэ ахэм социальнэ мэхьанэшхо зэряIэр. ЦIыфхэм ящыIэныгъи япсауныгъи къарыкIощтыр бэкIэ ялъытыгъ тэрэзэу узыр зэрагъэунэфырэм, диспансеризацием къызэрэхырагъэубытэхэрэм, медицинэ IэпыIэгъур игъом зэраратырэм. Технологие пэрытхэр зыщыгъэфедэгъэ IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэным имызакъоу, поликлиникэхэм хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэнымкIи тфэлъэкIыщтыр зэкIэ тшIэн фае», — хигъэунэфыкIыгъ КъумпIыл Мурат.\nАдыгэ Республикэм псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэу Мэрэтыкъо Рустем зэхэсыгъом къызэрэщиIуагъэмкIэ, сомэ миллиони 124-рэ зытефэрэ фельдшер-мамыку IэзэпIэ 23-рэ мыгъэ республикэм щагъэпсы. Мыекъопэ, Джэджэ, Шэуджэн, Кощхьэблэ, Тэхъутэмыкъое, Теуцожь районхэм псэуалъэхэр къадэтэджэщтых. Ахэм яшIуагъэкIэ къоджэдэсхэм медицинэ IэпыIэгъоу аратырэр нахьышIу хъущт.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ муниципалитетхэм япащэхэм пшъэрылъ афишIыгъ фельдшер-мамыку IэзапIэхэм яшIын зыщаухырэ лъэхъаным уплъэкIун IофшIэнхэр нахь агъэлъэшынхэу.\n«Социальнэ мэхьанэ зиIэ псэуалъэхэм яшIын ренэу тынаIэ зытетхэм ащыщ. Проектхэр зэкIэ графикым диштэу атынхэ фае. Псэуалъэхэм яшIын ухыгъэнымкIэ, ахэм къапэIулъ чIыпIэхэр зэтегъэпсыхьэгъэнхэмкIэ подрядчикхэм пшъэрылъэу зыфашIыжьыгъэхэр дэх имыIэу агъэцэкIэнхэ фае», — къыIуагъ Адыгеим ипащэ.\nПредыдущая Нэжъ-Iужъхэм апай\nСледущая «Урысыем иIэшIугъакIэхэр»


Псауныгъэ пытэ зиIэ кIэлэцIыкIухэр Адыгеим щэпсэух | Адыгэ Макъ\nПсауныгъэ пытэ зиIэ кIэлэцIыкIухэр Адыгеим щэпсэух\nАвтор: Редакция\t/ 09.08.2018\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nИлъэс 14-м нэс зыныбжь кIэлэцIыкIухэм нахь макIэу ыкIи нахьыбэу узхэр къызщяузырэ шъолъырхэр УФ-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ и Министерствэ ыгъэунэфыгъэх. Шъолъыритфэу къыхагъэщыгъэхэм Адыгеир ащыщ хъугъэ. КIэлэцIыкIухэр макIэу зыщысымаджэхэрэр Чэчэн Республикэр ары. Алтайскэ краим бэрэ щысымаджэхэу агъэунэфыгъ.\nРейтингэу ашIыгъэм ятIонэрэ чIыпIэр Къэбэртэе-Бэлькъарым щиIыгъ. Ящэнэрэр — Республикэу Тыва. Адыгеир яплIэнэрэ хъугъэ, Бурятиер ащ къыкIэлъэкIо.\nАдыгэ Республикэм псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ и Министерствэ къызэритырэмкIэ, зидунай зыхъожьырэ сабый-хэм япчъагъэ нахь макIэ хъугъэ. 2018-рэ илъэсым пыкIыгъэ мэзихым Адыгеим нэбгырэ 2117-рэ къыщыхъугъ. АР-м медицинэ профилактикэмкIэ и Гупчэ районхэм ащыпсэурэ цIыфхэм скрининговэ уплъэкIунхэр афешIых. Ахэм яшIуагъэкIэ узыр нахь пасэу къыхагъэщы. Мыхэм афэдэ уплъэкIунхэр нэбгырэ мини 2-м ехъумэ акIугъэх.\nАР-м медицинэ профилактикэмкIэ и Гупчэ анахьэу ынаIэ зытыригъэтырэ лъэныкъохэм ащыщ ныбжьыкIэхэр япсауныгъэ изытет лъыплъэнхэм къыфэщэгъэнхэр. Тутыным, наркотикхэм, шъон пытэхэм апыщагъэ мыхъунхэм пае кIэлэеджакIохэм зэIуагъакIэ, гущыIэгъу афэхъух. Апэрэ IэпыIэгъур цIыфым зэребгъэгъотыщтыр, ежьхэм япсауныгъэ лъыплъэнхэм, апкъышъол апсыхьаным мэхьанэу яIэр къафаIуатэ.


Узэрыпсэун плъэкIыщт ахъщэ анахь макIэм фэдиз… — Адыгэ макъ\nУзэрыпсэун плъэкIыщт ахъщэ анахь макIэм фэдиз…\nУФ-м и Президентэу Владимир Путиныр кIэщакIо фэхъугъэу, цIыфым чIыфэу телъыр хьыкум приставхэм заштэжьыкIэ, узэрыпсэун плъэкIыщт ахъщэ анахь макIэм фэдиз къыфагъэнэным фэгъэхьыгъэ закон УФ-м и Къэралыгъо Думэ блэкIыгъэ илъэсым ыштагъ. 2022-рэ илъэсыкIэу тызыхэхьагъэм ищылэ мазэ и 1-м хэбзэгъэуцугъэм кIуачIэ иIэ хъугъэ.\nНахьыпэкIэ чIыфэр зытелъым илэжьапкIэ е ипенсие ызыныкъор хаубытыкIынэу приставхэм фитыныгъэ къаритыщтыгъ. Джы цIыфым узэрыпсэун плъэкIыщт ахъщэ анахь макIэм фэдиз къыфагъэнэнэу приставхэм зафигъэзэн фитэу законым къыщеIо. Ащ фэгъэхьыгъэ лъэIу тхылъыр къэралыгъо фэIо-фашIэхэм япортал щитыми хъущт. ЗыгорэкIэ «должникым» зылъыплъэн фаехэр (иждивенцы) иунагъо исхэмэ, нэбгырэ пэпчъ зэрыпсэун ылъэкIыщт ахъщэ анахь макIэр къафагъэнэн фае.\nКIэлэпIупкIэр зымытэу чIыфэ къызтефагъэхэм ыкIи цIыфым ипсауныгъэ е ищыIэныгъэ зэрар езыхыгъэхэм мы зэхъокIыныгъэхэр анэсыхэрэп. Законым къызэрэщиIорэмкIэ, ахэм ахъщэу къаIэкIахьэрэм ипроцент 70-м нэсэу аубытынэу хьыкум приставхэм фитыныгъэ яI.\nДжащ фэдэу УФ-м и Президент иунашъокIэ социальнэ ахъщэ тынэу къэралыгъом цIыфым къыфигъэхьырэр банкхэм аштэжьын фимытхэу къэзышIырэ законыр Къэралыгъо Думэм ыштагъ. Ащ къэралыгъом ипащэ зыкIэтхагъэм ыуж кIуачIэ иIэ хъугъэ. Законым къызэрэщиIорэмкIэ, цIыфым ишIэ хэмылъэу, къемызэгъыгъэу социальнэ ахъщэу исчет къихьагъэр чIыфэм пае банкым ыштэжьын фитэп.\nАщ имызакъоу, цIыфыр къезэгъыгъэу, ау тхьамэфитIум къыкIоцI кIэгъожьыгъэмэ, ахъщэм къырагъэгъэзэжьынэу банкым едэон фит. IофшIэгъу мэфищым шIомыкIэу ар исчет къырагъэхьажьын фае. Урысыем и Президентрэ и Правительствэрэ кIэщакIо зыфэхъугъэхэ зэтыгъо социальнэ ахъщэ тынхэри мыщ къыхеубытэх.\nПредыдущая Пшъэрылъ шъхьаIэхэр къыгъэнэфагъэх\nСледущая КIэлэцIыкIу мини 4,4-м ехъу къихъухьагъ


Сомэ 483881-рэ хъущт — Адыгэ макъ\nСомэ 483881-рэ хъущт\n2021-рэ илъэсэу къихьагъэм ны мылъкум къыщыдэлъытэгъэ ахъщэр индексацие ашIыгъ. Джы ар сомэ 483881-рэ зэрэхъущтыр.\nАпэрэ сабый къызэрыхъухьэгъэ унагъоу ны мылъкур къызэратыгъэхэм ятIонэрэр къызафэхъукIэ ащ сомэ 155550-рэ къафыхагъахъо. Зэхэубытагъэу къатефэрэр сомэ 639431,8-рэ мэхъу. Ны мылъкум щыщ Iахь зыгъэфедагъэхэм къафэнэгъэ ахъщэри мы илъэсым индексацие ашIыгъ.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, 2020-рэ илъэсым икъихьагъум къыщегъэжьагъэу мы къэралыгъо IэпыIэгъур къыуатыным пае лъэIу тхылъ птынэу ищыкIэгъэжьэп. УФ-м ПенсиехэмкIэ ифонд испециалистхэм, кIэлэцIыкIур къызэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ къэбарэу ЗАГС-м къытыгъэм къыпкъырыкIыхэзэ, тхылъхэр агъэхьазырых.\nДжащ фэдэу 2020-рэ илъэсым имэлылъфэгъу мазэ къыщегъэжьагъэу сертификатыр тхьапэм тетэу къатыжьырэп. Тхылъыр электроннэ шIыкIэм тетэу агъэпсы, ар зэрэхьазырыр ным «иунэе кабинет» е къэралыгъо фэIо-фашIэхэм япортал къырагъахьэ.\nУнагъоу кIэлэцIыкIур ыпIунэу зыштагъэхэм мы шапхъэхэр анэсыхэрэп, ахэм ар къэзыушыхьатырэ тхылъхэри, лъэIу тхылъыри ежьхэм атынхэ фае.\nНы мылъкум фэгъэхьыгъэ программэр 2026-рэ илъэсым итыгъэгъазэ и 31-м нэс лъагъэкIотагъ. Ахъщэу къыдэлъытагъэр унагъом зэригъэфедэщтым пIэлъэ гъэнэфагъэ иIэп.\nПрограммэр зыщыIэм къыщыублагъэу Адыгеим ис унэгъо 35281-мэ ны мылъкур къаратыгъ. Ахэм ащыщэу 27647-мэ ахъщэр агъэфедэгъах. 2007-рэ илъэсэу ар зыщыIэм къыщегъэжьагъэу ащ къыщыдэлъытагъэу къэралыгъо IэпыIэгъоу Адыгеим щатыгъэр сомэ миллиарди 10-м шъхьарэкIы.\nСледущая Нэм кIэтыр гум икIас


Адыгея Сегодня – Пшъэрылъхэр къафигъэнэфагъэх\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Красногвардейскэ районым ипащэу Осмэн Альберт IофшIэн зэIукIэгъу дыриIагъ. ЗэдэгущыIэгъум илъэхъан анахьэу анаIэ зытырагъэтыгъэр былымхъуным ихэхъоныгъ.\nОсмэн Альберт къызэриIуагъэмкIэ, былым пIэшъэ 990-рэ непэкIэ районым иI. Мы илъэсым нэбгыри 4-мэ программэу «ЕзыгъэжьэгъэкIэ фермерыр» зыфиIорэм тетэу сомэ миллионрэ ныкъорэ грантэу къаратыгъ. 2018-рэ илъэсым ащ фэдэ IэпыIэгъу къаратыным пае предпринимательхэм яспискэ непэкIэ зэхагъэуцо. Колхозэу «Родина» зыфиIорэм иIэр чэмышъхьэ 200-кIэ нахьыбэ ашIынэу рахъухьагъ.\nКъумпIыл Мурат Красногвардейскэ районым ипащэ пшъэрылъ фишIыгъ IофшIэныр езыгъэжьэгъэкIэ фермерхэм IэпыIэгъу зэрафэхъущтхэ ыкIи унэгъо былымэхъо фермэхэм хэхъоныгъэ зэрашIыщтым япхыгъэ программэхэр гъэцэкIагъэ хъунхэм пае IофшIэныр нахь агъэлъэшынэу, къэзытхырэр Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу.\n«Былымхъуным пылъынхэм пае цIыфхэм амал тэрэзхэр ягъэгъотыгъэнхэ фае. Ащ къыхеубытэх хъупIэхэр къафыхэгъэкIыгъэнхэр, ветеринархэр яIэнхэр, джащ фэдэу унэе IэпыIэгъу хъызмэтшIапIэхэр зэхащэнхэмкIэ цIыфхэм къафэфедэщт нэмыкI Iофтхьабзэхэр. Адыгэ Республикэм мэкъу-мэщымкIэ и Министерствэ шъуригъусэу а Iофыгъохэм шъуадэлажь. ИщыкIэгъэ шэпхъэ базэр щыI, джы а лъэныкъом лъэшэу шъунаIэ тежъугъэт», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, Адыгеим инэмыкI районхэми ащ фэдэ IофшIэн ащагъэцэкIэн фае. ХъызмэтшIапIэхэм заушъомбгъумэ, хахъохэри нахьыбэ хъущтых, къоджэдэсхэм ящыIакIи нахь зыкъыIэтыщт.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ агу къыгъэкIыжьыгъ инвестициехэр нахьыбэу къаIэкIэхьанхэ зэрэфаер. Къалэхэмрэ районхэмрэ япащэхэм Iофэу ашIэрэм шIуагъэу къытырэм уасэу фашIыщтыри ащ елъытыгъ.\nУрысые Федерацием и Президент ижъоныгъокIэ унашъохэм ягъэцэкIэн зэрэкIорэм шъхьафэу тегущыIагъэх. Анахьэу анаIэ зытырадзагъэр бюджетым епхыгъэу Iоф зышIэхэрэм ялэжьапкIэ хэгъэхъогъэныр ары. Ащ елъытыгъэу республикэм субсидиехэр муниципалитетым къыфыхигъэкIыгъэх.\nКъумпIыл Мурат районым ипащэу Осмэн Альберт пшъэрылъ фишIыгъ лэжьапкIэмкIэ фондыр зэфагъэ хэлъэу районым щатырагощэным ышъхьэкIэ ынаIэ тыригъэтынэу.


Унагъор сыдымкIи апэрэ — Адыгэ макъ\nСабыйхэм, кIэлэцIыкIухэм, ныбжьыкIэхэм алъэгъурэр ары ящысэр. Джа пIуныгъэ лъэбэкъухэр зэкIэ къызыщежьэхэрэр ыкIи апэдэдэ псыхьагъэ зыщыхъухэрэр унагъор ары. Унагъор цIыфыкIэм ипIункIэ сыдигъуи апэрэ лъэоянэу щытыгъ ыкIи къэнэжьы. Ащ ишыхьат непэрэ мафэхэми тикъуаджэхэм адэс цIыф Iушхэр лъэпкъым ищыIакIэ зэфэдэкIэ лъыплъэхэу, ралъэгъукIэу, мыхъурэ щыIэмэ ыгъэгумэкIхэу зэрэщытхэр. Ащ ищыс тигъэзет иредакцие письмэ зэфэшъхьафыбэу къатхыхэу ягумэкI-гукIаехэр къызыщаIохэрэр. Ахэм ушъый зэфабэ гъашIэмкIэ пшъхьапэ хъоу ахэлъ.\nУнагъом ипшъэрылъ ин къагурыIоу адыгэхэми ягъашIэ кIащы. «Чэтыу щысэу пшысэ умыIуатэ» (кIэлэцIыкIум ыпашъхьэ щыпIощтми, щыпшIэщтми уфэсакъын зэрэфаер къыуегъашIэ), дэгъум нахь псынкIэу, сабыим ытхьакIумэ дэир зэриIорэм унаIэ тебгъэтыныр зэрищыкIагъэр мы гущыIэжъымкIэ къэIуагъ.\n«Чыри бгъэкIымэ, пчэгъу мэхъу» аIо, уздэулэоу, блэжьырэм цIыф зэрэхэкIыщтыр нафэ. ПIуныгъэмкIэ анахь мэхьанэ зиIэр ренэу ужэ кIэрымыхэу епIоныр арэп, джа епIорэ гущыIэхэр зэхихынхэр, зыхигъэхьанхэр ары. АдыгэхэмкIэ анахь мэхьанэ иI къыткIэхъухьэхэрэр цIыф тэрэз хъунхэм. Ашъхьэ алъытэжьэу, абзэ агъэбзэрабзэу, лъэпкъ шэн-хабзэхэм ямылъэпэкIа-охэу, нахьыжъхэм IупшIэ афамышIэу, ахэм акIэдэIукIхэу, ящысэшIухэр агу раубытэзэ, хэти илъагъо щыIэныгъэм щигъотыныр ары.\n«ЩыIэныгъэм уепIу» аIо етIани цIыфхэм, ар шъыпкъэ, унагъом илъ хэшъо-унашъохэм къащежьэу, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэмкIэ, еджапIэхэмкIэ, IофшIапIэхэмкIэ кIэкIыжьэу ачIэлъ зэфыщытыкIэхэм, культурэм пIуныгъэ IофымкIэ осэшхо яI. Джары зэкIэ обществэр лIэужыкIэм ипIун-лэжьын зэрэхэлажьэу хъурэр.\nКIэлэцIыкIухэмкIэ анахь мэхьанэ зиIэр игъом зигъор къагурыIоныр, ашIэныр, дэIон алъэкIэу пIугъэнхэр ары. Нахьыжъым шъхьэкIафэ зыщыфашIэу, унэшъо гъэнэфагъэхэр зэрылъ унагъохэм къарыкIхэрэмрэ унэгъо «итэкъухьагъэхэм» къащыхъухэрэмрэ бэкIэ зэтекIых. Сыда пIомэ зым гъэсэпэ макъэр, щысэ дэгъухэр илъых, адрэм — куо-хьау, бырсыр-зэпыджыр ренэу ит.\nАу адыгэ унагъохэм непэ къызнэсыгъэми зыфэсакъыжьныгъэр арылъышъ, шыкур!\n«Сабыим ылъэгъурэр ищыс» — еIо гущыIэжъым. Джары сыд фэдэрэ лъэхъани, охътакIи щысэшIухэм чIыпIэ зыкIыщыряIэр. УнагъомкIэ зэкIэ къежьэ: ным игъэпсыкI, тым ихабз, нэжъ-Iужъхэм ягумзэгъэгъэ-гукIэгъоу кIэлэцIыкIухэр къызэрыуцухьагъэхэр. Унэгъо зэгурыIом сабыйхэри рэхьат IорышIэу къетаджэх. ЧIым хаплъхьэрэ лэжьыгъацэр къызэрэхэкIыжьырэм фэдэ къабз пIуныгъэм иIофи.\nАдыгэ лъэпкъэу зэгорэм лъэпкъышхуагъэр непэ мэкIэ хьазыр, гушхоу лIыбланэми. ТызэрэмакIэр, урыс лъэпкъышхоу къытэшIэкIыгъэм ифэмэ-бжьымэ къыттырихьэ зэрэхъурэм (бзабэ пшIэныр дэгъуми, кIэлэцIыкIу акъыл мыуцугъэм зэкIэ фызэпырымыгъазэу, ежьыркIэ нахь псынкIэр зэрипхъуатэрэр), ащ елъытыгъэу тилъэпкъыбзэу, тиныдэлъфыбзэ адыгабзэ тэ, а бзэ гъэшIэгъоныр зие дэдэхэм, зэрэтIэпызырэр, тиныбжьыкIэхэми, нахь ныбжь уцугъэхэми, урысыбзэр нахь ашIоIэшIу зэрэхъурэм гумэкIыгъо гъэнэфагъэхэр епхыгъэх ыкIи къегъэущых.\nНепэ щыIэныгъэм хэхъухьэрэ-хэшIыхэрэм лъэпкъ шъхьэлъытэжь, лъэпкъ гумэкI зиIэхэр ыгъэгупсэфыхэрэп. Ахэм ащыщ Шэуджэн районым ит къуаджэу Мамхыгъэ щыпсэурэ Хьагъундэкъо Щамсэт. Хьагъундэкъохэм яунагъо илъэс пчъэгъабэ хъугъэу лъэпкъ гъэзет закъоу «Адыгэ макъэр» яIанэтемых. Щамсэт сыдигъуи адыгэ гъэзетым, ащ ит тхыгъэ зэфэшъхьафхэм ышIуабэ шIэу яжэ. ЕшIэ убзэкIэ къэпIорэ гущыIэм фэдэ хъун зэрэщымыIэр. Ау непэрэ щыIакIэм гъэзэпIэ гомыIухэу ышIыхэрэм Щамсэт агъэгумэкIы. Ащ фэдэ такъикъхэм тхьапэр къештэ, гъэзетым къэтхэ.\n«Сыгу къеорэр къэсэтхы — мы гущыIэхэмкIэ къырегъажьэ Хьагъундэкъо Щамсэт ишIошI-гумэкI. — Дунаишхом ыбзэ, илъэпкъ ымыгъэгумэкIэу, ащ идахэ аригъаIомэ имыгуапэу цIыф щымыIэу къысшIошIыгъ бэрэ. Ау непэ зэхэсхырэмэ, слъэгъурэмэ гупсэфыгъор сIэпахы. Сэ симызакъоу, сэщ фэдабэ зымыгъэрэзэрэ гумэкIыгъу ар — тыбзэ, адыгабзэр, тэр-тэрэу Iум-пэм зэрэтшIохъурэр.\nНым къыпIуилъхьэгъэ убзэу, псэм фэдэр ор-орэу хъэтэпэмыхь умышIы ухэтми. Уянэ-уятэхэм яхьатыр пае уисабыйхэм уиадыгабзэкIэ адэгущыI, уихэбзэ дахэхэр агурыгъаIох. Сабыим иплъапIэр нахьыжъхэр — нанэ-татэхэр, ны-тыхэр арых. Джары тэ зэкIэми, унэкIоцIым адыгабзэкIэ тыщызэдэгущыIэн зыкIыфаер, адыгэ тхылъхэр такокIхэу, адыгэ гъэзетым тызкIеджэрэр; ахэм къаIоу, арытыр тэ тшъхьэкIи зетхьэ зыхъукIэ, тикIэлэцIыкIухэри, неущырэ ныбжьыкIэхэри шъхьафитыщтых, лъэрыхьэщтых».\nЩамсэт егъэгумэкIы адыгэ гъэзетри къырамытхыкIэу, еджэн-гъэсэныгъэми, анахьэу адыгабзэм, пымылъыр нахьыбэ зэрэхъурэм. Ащ фэдэ фыщытыкIэм, лъэпкъым ыпсэ хъыбэй зэрехъулIэрэр зэхешIэ бзылъфыгъэ Iушым.\n«Адыгэ пшысэхэм, тхыдэжъхэм ямыдэIухэу, гъэзетэу «Адыгэ макъэм» уиунэ ис сабыйхэм уафемыджэу (къехьэ гъэзетым ренэу кIэлэцIыкIухэм апае «Тыгъэнэбзый» нэкIубгъори, нэмыкI гъэшIэгъоныби), сыдэущтэу кIэлэцIыкIухэр цIыф тэрэз хъущтха?» — еIошъ, къэупчIэ.\nМафэ къэс тыбзи, тихабзи кыткIэхъухьэхэрэм ягъэшIэгъэнхэмкIэ унагъор къежьапIэу ыкIи а зэкIэ еджапIэм щылъагъэкIуатэу елъытэ. Джащ фэдэу Хьагъундэкъо Щамсэт, нэмыкI гъэзетеджэхэми яшIошI дыригъаштэзэ, мызэу, мытIоу гъэзетым къыщыIэтыгъэ хъугъэ Iофыгъоу адыгацIэхэр къэхъу-рэ сабыйхэм зэрафамыусыжьхэрэр зэрэшIомытэрэзыр кIегъэтхъы. Ащи изакъоп, тиреспубликэ икъэлэ шъхьаIэу Мыекъуапэ ыкIи тикъоджэшхо район гупчэхэм яурамхэм лъэпкъым къыхэкIыгъэ цIыфхэу шIур зылэжьыгъэхэм ацIэхэр зэратемытхэм дыригъаштэрэп. Лъэпкъ лъачIэу адыгэр, Адыгэ Республикэм идахэ зыIэтыгъэхэр ыкIи зыIэтыхэрэр зэлъягъэшIэгъэныр шIотэрэз.\nАуми, Щамсэт рыраз Адыгеими, Урысыеми мамырныгъэ зэрарылъым, щыIакIэри утхьаусыхэнэу щымытэу тыди зэрэщыгупсэфым. 2016-рэ илъэсыкIэр тикъэралыгъошхокIи, тиреспубликэкIи мафэ тфэхъунхэу къытфэхъохъу. Адыгэ пстэуми — зэрэлъэпкъэу, нахь тшъхьэ тыфэгумэкIыжьэу, тыбзэ, тшъхьэ дгъэлъапIэу, тишIоигъоныгъэхэр, гухэлъ ехьыжьагъэхэр къыщытфэпсынкIэнхэу къытфеIо.\nПредыдущая ТекIоныгъэр зэкъошныгъэм къыдихыгъ\nСледущая Ветеранхэр агъашIох


Адыгея Сегодня – Сатыу гупчэм зырагъэушъомбгъу\nСатыу гупчэм зырагъэушъомбгъу\nСатыу гупчэу «МЕГА Адыгея-Кубань» зыфиIорэм изегъэушъомбгъункIэ инвестиционнэ проектышхом Iоф дашIэу зэрэрагъэжьагъэм фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэр тыгъуасэ Тэхъутэмыкъое районым щыкIуагъ.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ IKEA Centres Russia игенеральнэ директорэу Милен Генчевымрэ МЕГА Адыгея-Кубань исатыушIыпIакIэ лъапсэу фашIыщтым апэрэ мыжъор ралъхьагъ.\nIофтхьабзэм джащ фэдэу хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэ игуадзэу Сапый Вячеслав, Адыгэ Республикэм экономикэ хэхъоныгъэмрэ сатыумрэкIэ иминистрэу Олег Топоровыр, муниципальнэ гъэпсыкIэ зиIэ «Тэхъутэмыкъое районым» иадминистрацие ипащэу Шъхьэлэхъо Азмэт, МЕГА Адыгея-Кубань изегъэушъомбгъун тегъэпсыхьэгъэ проектым ипащэу Павел Градек, сатыу гупчэу МЕГА Адыгея-Кубань ипащэу Михаил Латкиныр, Адыгеим ихабзэ икъулыкъухэм, компаниеу ИКЕА ялIыкIохэр.\nIофтхьабзэм къыдыхэлъытагъэу проектым илъэтегъэуцо щыIагъ, Адыгэ Республикэм и Правительствэрэ IKEA Centres Russia зыфиIорэмрэ зэрэзэдэлэжьэщтхэмкIэ зэзэгъыгъэх. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэрэ «IKEA Centres Russia» зыфиIорэм игенеральнэ директоррэ а зэзэгъыныгъэм кIэтхэжьыгъэх. Нэужым унакIэм ылъапсэ игъэтIылъын хэлэжьагъэх.\nКъумпIыл Мурат инвестиционнэ проектым АдыгеимкIэ мэхьанэшхо зэриIэр, сатыу гупчэм зызэрэрагъэушъомбгъурэм республикэм хэхъоныгъэ ышIынэу амал зэриIэр къызэригъэлъагъорэр хигъэунэфыкIыгъ.\n«БэшIагъэу гъусэныгъэ зыдытиIэ компанием исатыушIыпIэхэм зарегъэушъомбгъу. Ащ дэгъоу къеушыхьаты тиреспубликэ экономикэ амалышхохэр зэриIэр, инвестициехэр къыхалъхьанымкIэ цыхьэшIэгъоу зэрэщытыр. Адыгеим ихабзэ икъулыкъухэмрэ компаниемрэ зэдэлэжьэныгъэ зэрэзэдыряIэр лъэныкъуитIумкIи федэу щыт», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, ИКЕА-Адыгеим ибюджетхэм хэбзэIахьхэр бэу арегъахьэ. Нэбгырэ 4000 фэдизмэ непэ ащ Iоф щашIэ. СатыушIыпIакIэхэр затIупщыхэкIэ, Iоф зышIэрэмэ япчъагъэ джыри нэбгырэ 2000-м ехъу къыхэхъощт. Республикэ хэбзэ Iэшъхьэтетхэм зэралъытэрэмкIэ, проектым ишIуагъэкIэ республикэм иинфраструктурэрэ исатыурэ зарагъэушъомбгъун алъэкIыщт, къэзытхырэр Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу.\nКъумпIыл Мурат къызэриIуагъэмкIэ, Адыгеим ихабзэ икъулыкъухэр зэдэлэжьэныгъэр лъагъэкIотэным, инвестиционнэ проектыр игъом гъэцэкIэгъэнымкIэ ящыкIэгъэ пстэур арагъэгъотыным фэхьазырых. СатыушIыпIэхэм Iоф зашIэщт апэрэ илъэсхэм хэбзэIахьхэмкIэ фэгъэкIотэныгъэхэр афэшIыгъэнхэм япхыгъэ Iофыгъохэми ахэплъэщтых.\nМилен Генчевым Адыгеим ихэбзэ Iэшъхьэтетхэм зэпхыныгъэ пытэ къызэрадыряIэм ыкIи инвестиционнэ проектым игъэхьазырынкIэ IэпыIэгъу къазэрафэхъухэрэм фэшI зэрафэразэр ариIуагъ. ТапэкIэ гухэлъэу яIэхэр къадэхъунымкIэ зэфыщытыкIэшIоу зэдыряIэр лъагъэкIотэным зэрэщыгугъхэрэр къыхигъэщыгъ.\n«ЦIыфхэм шIоигъоныгъэу яIэхэр зэрэзэхъокIырэр тэлъэгъу. Ахэр зыщызэIукIэщтхэ чIыпIэхэр дгъэпсыхэзэ, къалэ пэпчъ щыпсэурэ цIыфхэм яшIоигъоныгъэхэм тадегупшысэ. Республикэм экономикэ амалышхохэр зэриIэхэм, инвестициехэр ащ хэплъхьанхэр зэрэфедэм яшIуагъэкIэ проект гъэшIэгъоныр мыщ щыпхырытщын тлъэкIыщт», — хигъэунэфыкIыгъ Милен Генчевым.\nИнвесторым къызэриIуагъэмкIэ, 2021-рэ илъэсым нэс проектыр чэзыуиплIэу пхыращыщт. 2019-рэ илъэсым сатыу гупчэу «Леруа Мерлен» зыфиIорэм иунакIэ къызэIуахынэу, МЕГА Адыгея-Кубань исатыушIыпIакIэхэм язы Iахь агъэкIэжьынэу, псыIыгъыпIитIу агъэпсынэу рахъухьэ.\nЫужкIэ фудкортыкIэ агъэпсын, сатыу гупчэу «Мини-город» зыфиIорэм ыгупэрэ игалерейрэ агъэкIэжьын ямурад. Я 3-рэ чэзыум кинотеатрэрэ паркышхорэ агъэпсыщтых. «МЕГА Адыгея-Кубань» зыфиIорэ сатыу гупчэм фэдитIукIэ зырагъэушъомбгъунэу, квадрат метрэ мини 190-рэ фэдиз ащ иинэгъэнэу рахъухьэ. ПстэумкIи сомэ миллиард 14 фэдиз хъурэ инвестициехэр ащ изегъэушъомбгъун халъхьащтых.