Дунэе мэфэкI хъугъэ | Адыгэ Макъ\nДунэе мэфэкI хъугъэ\nАдыгэ Республикэм лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ иКомитет зэхахьэу щыIагъэр Хэкужъым къэзыгъэзэжьыгъэм и Мафэ зэрэхэдгъэунэфыкIыгъэм, адыгэ шъуашэм и Мафэ Iоныгъом и 28-м зэрэдгъэмэфэкIыщтым, нэмыкIхэм афэгъэхьыгъагъ.\nКомитетым итхьаматэу Шъхьэлэхъо Аскэр Хэкужъым къэзыгъэзэжьыгъэм и Мафэ республикэм зэрэщыкIуагъэр зэфихьысыжьзэ, шIушIагъэхэр къыхигъэщыгъэх. Филармонием щызэхащэгъэ мэфэкI концертым нэбгырабэ еплъыгъ. Иорданием къикIыгъэ купэу тилъэпкъэгъуи 150-рэ фэдиз зыхэтыр зэхахьэм щытлъэгъугъ. IэпэIасэхэм якъэгъэлъэгъонхэр гъэшIэгъоныгъэх. Дзыбэ Мыхьамэт, Кушъэкъо Симэ, Цышэ Зарет, Еутых Вячеслав, Нэчэс Анжеликэ, Дер Абир,\nЦэй Эркан, нэмыкIхэм лъэпкъ орэдхэр къаIуагъэх, ансамблэу «Адыгэхэр» дахэу уджыгъэ, Мышъэ Андзаур пщынэр ыгъэбзэрэбзагъ. Арэу щытми, концертыр нахь гъэшIэгъон шIыгъэн фаеу А. Шъхьэлахъом ылъытагъ. Артистэу хэлэжьэщтхэм орэдэу къаIощтхэм якъыхэхын пэшIорыгъэшъэу Iоф дэшIэгъэныр пшъэрылъ шъхьаIэхэм ахилъытагъ.\nАдыгэ шъуашэм и Мафэ Iоныгъом и 28-м дгъэмэфэкIыщт. ЗэхэщэкIо купэу ащ Iоф дэзышIэщтым хэтхэу Адыгэ Республикэм культурэмкIэ иминистрэу Аулъэ Юрэ, ащ игуадзэу ШъэуапцIэкъо Аминэт, Адыгэ\nХасэм итхьаматэу ЛIымыщэкъо Рэмэзанэ, ащ игуадзэу Бэгъушъэ Алый, сурэтышI-модельер цIэрыIоу СтIашъу Юрэ, IофшIапIэу «Нанэм» ипащэу Нэгъуцу Аслъан яеплъыкIэхэр къаIуагъэх.\nАдыгэ шъуашэм и Маф, адыгэ быракъым и Маф — а мэфэкIхэр тиреспубликэ къыщегъэжьагъэу дунаим тет адыгэхэм агъэмэфэкIых. Лъэпкъ шIэжьым изыкъегъэIэтын мэхьанэу иIэр къыдалъытэзэ, зэхахьэм къыщыгущыIагъэх Бадые Къэплъан, СтIашъу Яхьер, Мурэтэ ГощэлъапIэ, Нэхэе Саидэ, Амурэ Рузанэ, ГъукIэлI Асхьад, ХыдзэлI Абдулахь, нэмыкIхэри. Адыгэ шъуашэм идэхагъэ мэфэкIым къыщыдгъэлъагъозэ, лъэпкъым итарихъ, шэн-хабзэхэр дунаим нахьышIоу щашIэщтых.\nШъхьэлэхъо Аскэр, Аулъэ Юрэ, ЛIымыщэкъо Рэмэзанэ къаIуагъэхэм къахэтхыгъэр мэфэкIым зызэриушъомбгъурэр ары. Республикэм итхылъеджапIэхэм, музейхэм, культурэм иунэхэм, еджапIэхэм зэхахьэхэр ащэкIох, цIыфыбэ ахэлажьэ.\nМэфэкIым изэхэщэкIо куп зэIукIэгъу заулэ иIэщт, зэфэхьысыжьхэм тигъэзетеджэхэр ащыдгъэгъозэщтых.\nСурэтым итхэр: мэфэкIым изэхэщэкIо куп хэтхэу Аулъэ Юр, ШъэуапцIэкъо Аминэт, Шъхьэлэхъо Аскэр, СтIашъу Юр, СтIашъу Яхьер.


Адыгея Сегодня – МэфэкI шIыкIэм тетэу къызэIуахыгъ\nМайкоп 29 марта, 00:00:00 15 °C\nГъэцэкIэжьынхэр зыщыкIогъэ республикэ стадионыр мэфэкI шIыкIэм тетэу блэкIыгъэ тхьаумафэм къызэIуахыжьыгъ. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат псэуалъэр зэрэзэтырагъэпсыхьагъэр зэригъэлъэгъугъ, мэфэкI зэхахьэм къеблэгъэгъэ Москва икомандэу «Спартак» итренер шъхьаIэу щытыгъэОлег Романцевым, цIыфхэм, спортыр, футболыр зикIасэхэм гущыIэгъу афэхъугъ.\nIофтхьабзэм джащ фэдэу хэлэжьагъэх Адыгеим и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, УФ-м и Къэралыгъо Думэ идепутатэу Хьасанэкъо Мурат, АР-м и Премьер-министрэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Наталья Широковар, хэбзэ къулыкъухэм ыкIи муниципальнэ образованиехэм япащэхэр, нэмыкIхэри.\nМэфэкI Iофтхьабзэхэм къадыхэлъытагъэу чемпионхэм яаллееу республикэ стадионым итемыр трибунэ дэжь щыIэм АР-м и ЛIышъхьэрэ спортым иветеранхэмрэ чъыгхэр щагъэтIысыгъэх.\nАдыгеим истадион шъхьаIэ икъызэIухын фэгъэхьыгъэ зэхахьэм цIыф бэдэдэ къекIолIагъ, ахэр нэгушIох, чэфых, яреспубликэ рэгушхох.\nСпортыр, футболыр зикIасэхэм республикэм ипащэ закъыфигъазэзэ, аужырэ шапхъэхэм адиштэу зэтырагъэпсыхьэгъэ стадионыр къызэрэзэIуахырэмкIэ къафэгушIуагъ. Непэрэ мафэр Адыгеим итарихъ шIукIэ къызэрэхэнэжьыщтыр хигъэунэфыкIыгъ, къэзытхырэр Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу.\n— ГъэцэкIэжьынхэр зыщыкIогъэ е, шъыпкъэр пIощтмэ, икIэрыкIэу тшIыжьыгъэ стадионыр мэфэкI шIыкIэм тетэу непэ къызэIутэхыжьы. АщкIэ гушIогъо зэхахьэм къекIолIэгъэ пстэуми, республикэм щыпсэухэрэм, сышъуфэгушIо, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат зэхахьэм къыщыгущыIэзэ. — ТицIыфхэм япсауныгъэ агъэпытэным, физическэ культурэм ыкIи спортым апыщэгъэ ныбжьыкIэхэм япчъагъэ нахьыбэ хъуным мы псэуалъэр афэIорышIэщт, амалышIухэр къытыщтых. Спортым ылъэныкъокIэ гъэхъэгъэшхо зышIыгъэхэр, дунаим щыцIэрыIо цIыфхэр бэу тиIэх, ахэм республикэр арэгушхо, къыткIэхъухьэрэ лIэужхэмкIэ щысэтехыпIэх. Мыекъопэ «Зэкъошныгъэм» ибысым ешIэгъухэр зыщызэхищэщт чIыпIэу зэрэщытым дакIоу, тистадионыкIэ культурэм ыкIи спортым ягупчэ шъхьаIэу хъуным тыщэгугъы.\nМэфэкI Iофтхьабзэхэм къадыхэлъытагъэу лазернэ шоу зэхащагъ, къэзэрэугъоигъэхэм, анахьэу кIэлэцIыкIухэм, ар ашIогъэшIэгъоныгъ. Республикэ стадионым ыкIи Мыекъопэ «Зэкъошныгъэм» ятарихъ гъогу фэгъэхьыгъэ фильмэу къагъэлъэгъуагъэм цIыфхэр еплъыгъэх.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, республикэм ипащэхэм ягукъэкIыкIэ 2008-рэ илъэсым стадионым игъэцэкIэжьын рагъэжьэгъагъ. Илъэс зэкIэлъыкIохэм федеральнэ гупчэм зэпхыныгъэ дыряIэу пшъэрылъэу къэуцухэрэр зэшIуахыгъэх, ежь Адыгеим къытефэрэ пстэури ыгъэцэкIагъ. Проектым изэшIохын зэкIэмкIи сомэ миллион 925-рэ тефагъ, мылъкур федеральнэ ыкIи республикэ бюджетхэм къахахыгъ. Проектым диштэу трибунэхэр икIэрыкIэу зэтырагъэпсыхьажьыгъэх, зэкIэми аужэу ашIыгъэ темыр лъэныкъом щыIэр заухым, стадионым нэбгырэ мин 14-м ехъу дафэ хъугъэ. Футболым имызакъоу, атлетикэ псынкIэм, нэмыкIхэм япхыгъэ спорт зэнэкъокъухэр мыщ щызэхэпщэнхэ плъэкIыщт, дунэе шапхъэхэм ар адештэ. Джащ фэдэу хьакIэщыр, спортзалхэр, теннис узщешIэн плъэкIыщтхэр, нэмыкIхэри ащ къыдыхэлъытагъэх. Стадионым къыпыщылъ чIыпIэхэри зэрифэшъуашэу зэтырагъэпсыхьагъэх.\nФизическэ культурэм ыкIи спортым апыщагъэхэм япсауныгъэ агъэпытэнымкIэ, яухьазырыныгъэ хагъэхъонымкIэ республикэ стадионым амалышIухэр къетых. Ары Адыгеим ипащэхэм пшъэрылъ шъхьаIэу зыфагъэуцужьыгъагъэр ыкIи гъэцэкIагъэ хъугъэр.


«Къеблагъ, почтальоныр, къеблагъ!» — Адыгэ макъ\n«Къеблагъ, почтальоныр, къеблагъ!»\nМы гущыIэхэр бэрэ къэтIонхэкIэ сыгугъэрэп. Тхьамафэм зэ гъэзетхэр къахьых, телепрограммэр игъусэу, ари къамыхьыжьэу хъункIи мэхъу.\nХьарунэ къыфеIуатэ иныбджэгъу кIалэу ыдэжь къэкIуагъэм: «Адэ, Хьарун, гъэзет къизытхыкIэу чылэм дэсыр мэкIэ дэд, лэжьапкIэу почтальонхэм аратырэр макIэ, гъэзетхэр лъапIэх уакIэтхэнкIэ, джары Iофыр зымыгъакIорэр». «Ары, ары», — ыIуагъ Хьарунэ.\nБлэкIыгъэ лъэхъаным гъэзетхэр бэдэдэу къыратхыкIыщтыгъэх. Зы унагъом щы, плIы, тфы, ахэм ягъусагъэх журналхэу «Зэкъошныгъэр», «Жъогъобыныр», «Крестьянкэр», нэмыкIхэри.\nКъизымытхыкIэу къуаджэм дэсыгъэр мэкIэ дэдагъ. А лъэхъаным почтальонэу тиIагъэр Хъалыщмэ янысэу Загрэт. «Загрэт цIыкIур» аIоти, гъэшIуабзэу цIыфхэр еджэщтыгъэх. Лъытэныгъэшхо зыфашIырэ бзылъфыгъ. Ащ фэдиз гъэзетыр, журналыр онтэгъунба, ащ нэмыкIэу пенсионермэ пенсиер афихьыщтыгъ, коммунальнэ фэIо-фашIэхэм ауаси афитыщтыгъ, зыхьын зымылъэкIыщт ныо-лIыжъхэм ахэр афыдигъэцакIэу щытыгъ, конверт, открытк «уищыкIэгъэщтмэ» ыIоти, ахэри диIыгъхэу ыщэщтыгъэх. Джащ фэдизыр а бзылъфыгъэ цIыкIум фызэшIокIыщтыгъ. Илъэс 27-рэ почтэм Iоф щишIагъ.\nПочтэр поселкэу Отраднэм дэтыгъ, ар километрищкIэ тпэчыжьагъ. Джащ къырихыти, чылэм къыхьыти, игъом хэти игъэзети ижурнали нигъэсыжьыщтыгъ. ЦIыфхэр лъэш дэдэу фэрэзагъэх, ипащэхэри къызэрэфэразэхэр тшIэщтыгъ. Хэкур краим ащыгъум хахьэщтыгъ. Краим ахэм шIухьафтын дэгъухэр къафишIыщтыгъ, щытхъу тхылъхэр къыфагъэшъошагъэу бэу иIэх. Загрэт еджагъ, сэнэхьат иI, ар Тэхъутэмыкъуае нэс кIозэ район сымэджэщым бухгалтер шъхьаIэу Iоф щишIэщтыгъ, ау машинэ пIэ имылъэу укIон-укъэкIожьыныр зэрэхьылъэм къыхэкIэу почтэм зыкъигъэзэжьыгъагъ.\nЗагрэт адыгэгъэ, цIыфыгъэ шэн-хэбзэ дахэ хэлъ. Гъогум цIыф къырэкIомэ, ыпэ зэпичыщтэп, лIыжъы е ныо IукIагъэмэ, гущыIэ дахэ хэти къыфигъотыщтыгъ. Джащ фэд, ягъунэгъу бзылъфыгъэр къызэсымаджэм, янэ къылъфыгъэм фэдэу ар ыIыгъыжьыгъ. Гъунэгъухэри лъыплъэщтыгъэх а бзылъфыгъэм, ау анахь пылъыгъэр Загрэт арыгъэ. Бзылъфыгъэр щэIэфэ зыми щигъэкIагъэп. Хъяр е къин чылэм дэтэу хъумэ, Загрэт пчэдыжьым жьэу кIощтыгъ, быным дэIэпыIэщтыгъ. Ащ ыужым почтэм кIоти, поселкэу Отраднэм а зэкIэ къыхьыщтыгъэ. ИIофшIэн ыгъэцакIэщтыгъ. Зы мафэ химынэу мы бзылъфыгъэм игъом почтэр къыхьыщтыгъ.\nУайи, оси, щтыргъукIи къагъанэщтыгъэп. Джы асфальт зэрэтиIэм фэдэу а лъэхъаным щытыгъэп, псынжъыгъэ, къиныгъэ укIоныр, етIани онтэгъушхор ыIыгъэу а зэкIэри къыкIухьэщтыгъ.\nМы бзылъфыгъэм гъунэгъухэм, Iахьылхэм, гупсэхэм е зимыIэ шIошIыхэрэм сыдигъуи ылэжьыгъэм щыщ афехьы, «чылапхъэ шъушIын» ыIозэ. Загрэт ыгу зэIухыгъ, цIыфмэ шIу афишIэ шIоигъу, ар ишэн-хабз. Ары адыгэхэр сыдигъуи зэрэщытыгъэхэр.\nЗагрэт унагъо иI. Мыхьамодэрэ Загрэтрэ пшъэшъитIу зэдапIугъ: Светэ кIэлэегъадж, унэгъо дахэ ихьагъ, Римми ащ фэд, унагъо ис. Зэшъхьэгъусэхэм пхъорэлъфищ яI, ахэм лъэш дэдэу ащэгушIукIых. Ежь IофшIэнэу иIэм нэмыкIэу чылэм дэсхэм Мыхьамодэ къэхалъэм лъыплъэнэу хадзыгъ. ЗэрэIухьагъэм тетэу Iофым фежьагъ, хьадэ фэIо-фашIэхэр зыщагъэцэкIэрэ унэр къоджэ администрацием ипащэу Хьахъурэтэ Адамрэ ежьыррэ аIэ зэкIэдзагъэу агъэцэкIэжьыгъ. Унэ цIыкIум ыIупэ IуигъэчъыкIыгъ, шIыхьафкIэ чъыгыжъэу дэтхэр рахыкIыгъэх. Къэхалъэм уцэу дэтыр игъом аригъэупкIэщтыгъ. Мыхьамодэ цIыфхэр щыгугъхэу зыфагъэзэгъэ Iофыр дэгъу дэдэу зэрэзэшIуихырэм пае къоджэ администрацием Щытхъу тхылъ къыфигъэшъошагъ. ЛIым ипсауныгъэ тIэкIу къызызэщэкъом, IукIыжьын фаеу хъугъэ, ау цIыфхэр лъэшэу кIэлъэIугъэх къыгъэзэжьынэу, а Iофэу ригъэжьагъэр лъигъэкIотэнэу. Джарэу хъупхъэх зэшъхьэгъусэхэр.\nСэ насыпыгъэу сэлъытэ ащ фэдэ цIыфхэр чылэм зэрэдэсхэр.\nДжы Загрэт пенсием щыI. Гумызэгъэ хъупхъэу, шIушIэныр зикIэсэ Хъалыщ Загрэт Юныс ыпхъум къызыхъугъэ мафэр бэмышIэу хигъэунэфыкIыгъ, фэкIуагъэри, фэгушIуагъэри бэ. Псауныгъэ пытэ иIэу, иунагъо, илъфыгъэхэм, икъуаджэ бэрэ ашъхьэщытынэу тыфэлъаIо.\nСледущая Ос лъыхъухэрэм якIуапI


ЫпкIэ ытызэ еджэрэр нахьыб — Адыгэ макъ\nЫпкIэ ытызэ еджэрэр нахьыб\nРедактор 16.08.2016 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nИлъэс къэс апшъэрэ къэралыгъо еджапIэхэм бюджет ахъщэкIэ ащарагъэджэщтхэм апае чIыпIэхэр къафагъэнафэх.\nНыбжьыкIэхэу дэгъоу еджагъэхэм е фэгъэкIотэныгъэ зиIэхэм ахэр атефэхэшъ, адрэ къанэхэрэр нытыхэм ыпкIэ атызэ рагъаджэх.\nБалл заулэ зыщыкIагъэхэу чыжьэу зикIалэ зыгъэкIонэу фэмыехэр коммерческэ шIыкIэм тетэу ахэр рагъэджэнхэм езэгъых. Ау гъот зимыIэ унагъом ыпкIэ ытызэ икIалэ ригъэджэныр къин къыщэхъу.\nАрэу щытми, мы аужырэ илъэсхэм ыпкIэ зытызэ апшъэрэ къэралыгъо еджапIэм чIахьэрэр, щеджэрэр нахьыбэ мэхъу. Бюджет чIыпIэу апшъэрэ къэралыгъо еджэпIитIумэ мыгъэ яIэщтым тызыкIэупчIэм, Адыгэ къэралыгъо университетым къызэрэщытаIуагъэмкIэ, очнэу еджэн зылъэкIыщтым ипчъагъэ нэбгыри 100 фэдизкIэ нахь макIэ хъугъэ. ГъэрекIо 622-мэ, мыгъэ 529-м нэсыгъ.\nСыд факультетха ыпкIэ атызэ анахьыбэу зыщеджэхэрэр? Ахэр юридическэр, экономикэмкIэ факультетыр арых. ГущыIэм пае, юридическэ факультетым бюджет чIыпIэ 20 нахьыбэ къырамытми, ащ ыпкIэ атызэ нэбгыри 100 щеджэ. ЭкономикэмкIэ факультетым бюджет чIыпIэу иIэр 52-мэ, ыпкIэ атызэ нэбгыри 130-рэ щеджэ. ЩыIэныгъэм къызэригъэлъагъорэмкIэ, илъэсыбэ хъугъэу а факультетхэм анахьыбэ къякIуалIэ.\nАдэ тхьапша еджапкIэр зыфэдизыр?\nКоммерческэ лъапсэм тетэу Адыгэ къэралыгъо университетым гъэсэныгъэ щызэбгъэгъотыным тефэщт ахъщэм тыкIэупчIагъ. Университетым къызэрэщытаIуагъэмкIэ, анахь студентыбэ ыпкIэ атызэ зыщеджэхэрэр ыпшъэкIэ къызэрэщыхэдгъэщыгъэу, экономикэм, хьисапым, юриспруденцием япхыгъэ сэнэхьатхэр арых. АхэмкIэ апшъэрэ гъэсэныгъэ зэбгъэгъотыным пае илъэс еджэгъум къыкIоцI сомэ мин 71-рэ соми 100-рэ птын фае. А еджапкIэр илъэситф хъугъэу зыпкъ ит. Ахъщэм ыкIуачIэ къеIыхыми, шапхъэу щыIэм университетым хигъахъорэп.\nХьисапымкIэ, прикладной хьисапымкIэ ыкIи информатикэмкIэ, бизнес-информатикэмкIэ, информационнэ системэм ыкIи хьисапым, информатикэм япхыгъэ сэнэхьатхэр зэбгъэгъотынхэм паий сомэ 71100-р ары птын фаер. Ары ыуасэр кIэлэегъэджэ сэнэхьатхэр зэрэзэбгъэшIэщтхэми. ГущыIэм пае, географиемкIэ, биологиемкIэ, урысыбзэмкIэ ыкIи нэмыкI предметхэмкIэ еджапкIэр ащ фэдиз. ТарихъымкIэ, юриспруденциемкIэ, экономикэмкIэ, филологиемкIэ, туризмэмкIэ апшъэрэ гъэсэныгъэ зэбгъэгъотыным пае а осэ дэдэр ары птын фаер. Шапхъэхэр ежь еджапIэр арэп, Урысые Федерацием гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ къегъэуцух, зы студентым иегъэджэн пэIухьэрэр ащ къегъэнафэ.\nИнформациер щынэгъончъэнымкIэ, психологиемкIэ, журналистикэмкIэ, техническэ системэхэм ягъэIорышIэнкIэ сэнэхьатхэр зэбгъэгъотынхэм тIэкIу нахь баIо атефэ — сомэ мин 78,5-рэ ыуас.\nАу анахьыбэ зыфатыхэрэр физкультурэмкIэ ыкIи дизайнымкIэ сэнэхьатхэр арых. Ахэм сомэ 127900-рэ атефэ.\nМыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым коммерческэ лъапсэм тетэу узэрэщеджэщтым джащ фэдиз пIоми хъущт тефэрэр. Бюджет чIыпIэхэм яхьылIагъэу къэпIон хъумэ, 2016 — 2017-рэ илъэс еджэгъум къэралыгъом иахъщэкIэ еджэнэу чIэхьащтым ипчъагъэ мыщи нахь макIэ щыхъугъ. ГъэрекIо чIыпIэ 436-рэ хъущтыгъэмэ, мыгъэ 399-м ар къэсыгъ. Мы еджапIэмкIэ анахь бюджет чIыпIабэ фагъэнэфагъ IэзэнымкIэ сэнэхьатым. Ащ чIыпIэ 49-рэ тефагъ. Фармакологием нэбгырэ 22-рэ къэралыгъо бюджет ахъщэкIэ щеджэщт. Сэнэхьатэу ландшафтым иархитектурэ зэзыгъэгъоты зышIоигъохэм чIыпIэ 20 къараты, ащ фэдиз чIыдагъэмрэ газымрэ япхыгъэ сэнэхьатым чIыпIэу иIэри. А сэнэхьатхэмкIэ бюджет чIыпIэу къаратырэр бэкIэ нахь макI.\nАщ тетэу бюджет чIыпIэр зыщымакIэм коммерческэ чIыпIэр нахьыбэ щэхъу.\nПредыдущая Илъэхъан ыгъэбаигъ\nСледущая Чъэпыогъум и 1-м нэс


КIуачIэр къулаим епсыхьэ | Адыгэ Макъ\nКIуачIэр къулаим епсыхьэ\nАвтор: Редакция\t/ 18.04.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\t/\nУрысыем иныбжьыкIэхэм атлетикэ онтэгъумкIэ язэнэкъокъу Москва щыкIуагъ. Кощхьаблэ щыщ нарт шъаоу Дзэсэжъ Аслъан зэIукIэгъухэм дышъэр къащыдихыгъ.\nАдыгэ Республикэм атлетикэ онтэгъумкIэ испорт еджапIэу Чыржьын Мухьарбый ыцIэ зыхьырэм Дзэсэжъ Аслъан зыщегъасэ. ЕджапIэм итхьаматэу, спортымкIэ дунэе класс зиIэ мастерэу Сихъу Рэмэзан анахьэу тизэдэгущыIэгъу къыщыхигъэщыгъэр адыгэ унагъом щапIугъэ батырыр инеущырэ мафэ фэкIоным фэшI гуетыныгъэ ин къызхигъэфэн зэрилъэкIырэр ары.\nМосква зэIукIэгъухэу щыкIуагъэхэм А. Дзэсэжъыр ахэлажьэзэ, апэрэ екIолIэгъум килограмми 105-рэ рывокым щиIэтыгъ. ЯтIонэрэ ыкIи ящэнэрэ уплъэкIунхэм, Аслъан къызэрэтиIуагъэу, «лъэпэуагъэ». Щылычыр «къедэIугъэп», килограмми 105-м хигъэхъон ылъэкIыгъэп.\nКъэнагъэр толчокыр ары. Татарстан къикIыгъэ батырыр дышъэм фэбанэ, амалышIухэр егъэфедэх.\n— Аслъан рывокым килограмми 113 – 114-рэ щиIэтынэу тыгугъэщтыгъ, — зэдэгущыIэгъур лъегъэкIуатэ А. Дзэсэжъым итренерэу, спортымкIэ дунэе класс зиIэ мастерэу Сихъу Аслъан. — Гъогогъуищэ щылычым зекIуалIэм, иIэпэIэсэныгъэ икъоу къыгъэлъэгъон ылъэкIыгъэп. ЯтIонэрэ чIыпIэр къыдихыгъ.\nТатарстан испортсмен толчокым килограмми 134-рэ къыщиIэтыгъ. А. Дзэсэжъым дышъэр къыхьыным фэшI кг 137-м къыщымыкIэу къыIэтын фэягъэ.\nАпэрэ чIыпIэр къыдэзыхырэр Европэм изэнэкъокъу агъэкIощт. Ар нарт шъаом дэгъоу ышIэщтыгъ. Тренерэу А. Сихъур Кощхьэблэ кIалэм еушъыигъ. «Ор-орэу укъызыхэшхъожьынэу тыолъэIу, уикъулайныгъэ гъэфедэ», — ыIуагъ А. Сихъум. Дзэсэжъ Аслъан тренерым нэшIукIэ къеплъыгъ, кIуачIэу хэлъыр нахь зыдишIэжьыгъэу ылъытэзэ пчэгум ихьагъ. Щылычым ебэнынэу зыфежьэм, кIуачIэмрэ къулаимрэ гугъэм фигъэIорышIагъэх.\nУрысыем иныбжьыкIэхэм язэнэкъокъу дышъэр къыщызыхьыгъэ Дзэсэжъ Аслъан Адыгеим испорт шIукIэ щашIэ. Урысыем изэIукIэгъухэу илъэс 21-м нэс зыныбжьхэр зыхэлэжьагъэхэм джэрзыр къащихьыгъ. Хэгъэгум и Кубок икъыдэхын фэгъэхьыгъэ зэнэкъокъоу хъулъфыгъэхэм яIагъэм я 4-рэ чIыпIэр къыщыдихыгъ. Зэнэкъокъум рывокымкIэ ящэнэрэ чIыпIэр къыщихьыгъ.\n— ЗэкIэ медальхэр дахэх, ау дышъэр анахь гъэшIэгъонэу къэшIэты, — къеIуатэ А. Дзэсэжъым. — Зэнэкъокъу пэпчъ дэгъоу уфэмыхьазырэу текIоныгъэр къызэрэдэмыхыщтыр тренерхэм къытаIо. Тхьаегъэпсэух, бэмэ тафагъасэ.\nДзэсэжъ Аслъан иапэрэ тренерыр Сэнащэкъо Адам. Спорт унагъом ар щапIугъ, къоджэ спортым изыкъегъэIэтын иIахьышIу хелъхьэ.\n— Спорт Унэшхоу Кощхьаблэ къыщызэIуахыгъэм ныбжьыкIэхэм ямызакъоу, зыныбжь хэкIотагъэхэри къэкIох,— зэдэгущыIэгъур лъегъэкIуатэ Сихъу Рэмэзан. – Физкультурэм пыщагъэхэм япчъагъэ хэпшIыкIэу хэхъуагъ. Чылэм дэсхэм япсауныгъэ агъэпытэнымкIэ амалышIухэр яIэх. Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, Правительствэм, Кощхьэблэ районым иадминистрацие ипащэу Хьамырзэ Заур, нэмыкIхэм тафэраз. Къоджэ спортым къыхэкIыгъэ кIалэхэм тапэкIи талъыплъэщт, ахэр тэ тигугъэх.\nА. Дзэсэжъым янэ-ятэхэр Кощхьаблэ дэсых. Ятэу Мухьарбый футболым нахь пыщагъ, янэу Светэ спорт къэбархэр шIогъэшIэгъоных. Килограмм 61-м нэс къэзыщэчыхэрэм якуп А. Дзэсэжъым дышъэр къызэрэщихьыгъэм фэшI икъоджэ гупсэ къыщэтхъу, игъэхъагъэхэр Кощхьаблэ къыщежьагъэхэу елъытэ. Олимпиадэ джэгунхэм дышъэр къащыдэзыхыгъэ Чыржьын Мухьарбый Кощхьаблэ къыщыхъугъ.\n— НыбжьыкIэхэр спортсмен цIэрыIом IокIэх, щысэ тырахы, — къеIуатэ Дзэсэжъ Аслъан. – Тикъуаджэ ыцIэ лъагэу зыIэтыгъэ спортсменыр упчIэжьэгъу тэшIы.\nМосква зэнэкъокъоу щыкIуагъэм Урысыем атлетикэ онтэгъумкIэ ихэшыпыкIыгъэ командэ итренер шъхьаIэу Асланбек Эдиевыр еплъыгъ. Дзэсэжъ Аслъан щылычым ебэнынэу пчэгум зехьэм, А. Эдиевыр Адыгеим икIыгъэ тренерхэм ахэтыгъ, нарт шъаом зэрэфэгумэкIырэр изекIокIэ-шIыкIэхэм къахэщыщтыгъ. Адыгеим ибатырхэм яIэпэIэсэныгъэ зэрэхагъэхъощтым ицыхьэ телъ.\nАдыгэ къэралыгъо университетым физкультурэмрэ дзюдомрэкIэ и Институт иапэрэ курс А. Дзэсэжъыр щеджэ. ЕджапIэм ипащэу Бгъуашэ Айдэмыр кощхьэблэ кIалэм игъэхъагъэхэм ащыгъуаз. Батырым, ащ итренерхэм А. Бгъуашэр афэгушIуагъ.\nБылымыхьэ Рэщыдэ Адыгэ Республикэм атлетикэ онтэгъумкIэ ифедерацие ипащ. Спорт еджапIэм ар IэпыIэгъу къыфэхъу.\nАдыгэ Республикэм имэфэкIхэм Дзэсэжъ Аслъан чанэу ахэлажьэ. Шыу зекIохэм ахэтэу республикэм икъуаджэхэм ащыIагъ. «Адыгэ быракъыр спорт еджапIэм къызэрэсфигъэшъошагъэм сырэгушхо. Мыгъэ адыгэ быракъым имэфэкIэу Мыекъуапэ щыкIощтым сырагъэблэгъагъ, ау сэ а мафэм Урысыем ихэшыпыкIыгъэ командэ сыхэтэу зэнэкъокъухэм зафэзгъэхьазырыщт. Гъогу чыжьэ сытехьэ къэс адыгэ быракъыр зыдэсэштэ», — къытиIуагъ Дзэсэжъ Аслъан.\nОпсэу, Аслъан! Щылычым уебэнызэ спортышхом гъэхъагъэу щыпшIырэм Адыгэ Республикэм ыцIэ лъагэу еIэты. Щытхъоу къыдэпхыхэрэм тарэгушхо.\nСурэтым итхэр: Дзэсэжъ Аслъан, Сихъу Аслъан, Сихъу Рэмэзан.


Iоф шъхьаIэм тегущыIагъэх — Адыгэ макъ\nIоф шъхьаIэм тегущыIагъэх\nРедактор 19.01.2022 19.01.2022 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Урысые Федерацием и Правительствэ дэжь щызэхэщэгъэ Координационнэ советым ипрезидиум изэхэсыгъоу коронавирусым Урысые Федерацием зэрэщыпэуцужьыхэрэм фэгъэхьыгъэм тыгъуасэ хэлэжьагъ. Урысые Федерацием и Правительствэ и Тхьаматэу Михаил Мишустиным видеоконференцие шIыкIэм тетэу ар зэрищагъ.\nЗэхэсыгъом анахьэу зыщытегущыIагъэхэр коронавирусым иштаммыкIэу «омикроныр» хэгъэгум къазэрэщыхагъэщыгъэм епхыгъэу сымаджэхэм къахэхъон зэрилъэкIыщтым псауныгъэм икъэухъумэн фэгъэзэгъэ учреждениехэр фэхьазырынхэр ары.\nЗэпахырэ узым зимыушъомбгъунымкIэ, Iэзэгъу уц IэпэчIэгъанэхэр щыIэнхэмкIэ Iофтхьэбзэ тедзэхэр зехьэгъэнхэ зэрэфаер Михаил Мишустиным къыхигъэщыгъ. Джащ фэдэу Премьер-министрэм хигъэунэфыкIыгъ цIыфхэм ятхылъхэм икъоу Iоф адашIэным мэхьанэшхо зэриIэр.\nХэгъэгум и Президент пшъэрылъ къызэрэфишIыгъэм тетэу Урысые Федерацием и Правительствэ Iофтхьэбзэ тедзэу зэрахьащтхэм яплан къыгъэхьазырыгъ.\n«Анахь шъхьаIэр поликлиникэхэр узым зиушъомбгъун зэрилъэкIыщтым фэгъэхьазырыгъэнхэр ары. Поликлиникэхэр ары нахь лъэшэу Iоф зышIэн фаеу хъущтхэр. Джащ пае планым къыхиубытэрэ Iофтхьабзэхэм азыныкъо нахьыбэр зылъыIэсхэрэр а медицинэ организациехэр ары. Iэзэгъу уцхэм апае шъолъырхэм джыри сомэ миллиарди 5 къафэттIупщыщт. Препаратхэм якъэщэфын пае джыри сомэ миллиард 15 къыхэдгъэкIыщт. Псауныгъэм икъэухъумэнкIэ Министерствэмрэ финансхэмкIэ Министерствэмрэ сялъэIу Правительствэм зэхэсыгъоу иIэщтым щаштэщт унашъохэм япроектхэр къахалъхьанэу. Поликлиникэхэм коронавирусыр къызэутэлIагъэхэр зэрэрагъэблэгъэщтхэм епхыгъэу хъарджэу ашIыщтхэм атефэщт мылъкур къыхагъэкIыщт. Ау ар икъущтэп, шIокI зимыIэ медицинэ страхованием IэпыIэгъу егъэгъотыгъэным пае мылъку тедзи къэттIупщыщт», — къыIуагъ Михаил Мишустиным.\nУрысые Федерацием и Правительствэ и Тхьаматэ шъолъырхэм япащэхэм пшъэрылъ афишIыгъ тестхэр нахьыбэу къащэфынэу, цIыфхэр жъугъэу зыщызэIукIэрэ чIыпIэхэм санитар шапхъэхэр къазэращыдалъытэрэр зэрауплъэкIурэр нахь агъэлъэшынэу, колл-гупчэхэм нахьышIоу Iоф ашIэнэу.\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат республикэм иведомствэхэм япащэхэм оперативнэ зэхэсыгъо адыриIагъ. Ащ Адыгэ Республикэм псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ и Министерствэ пшъэрылъ фишIыгъ Iэзэгъу уцэу ящыкIагъэм фэдиз игъом къащэфынэу, поликлиникэхэмрэ медицинэ IэпыIэгъу псынкIэ языгъэгъотырэ къулыкъухэмрэ Iоф зэрашIэрэм гъунэ зэрэлъафырэр агъэлъэшынэу. Республикэм ипащэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, амалэу щыIэхэр къызфагъэфедэн фае. ИщыкIагъэу зыхъурэм шъолъырым ибюджет учреждениехэм яавтопарк хэт машинэхэм ащыщ медикхэм язещэнкIэ къаратын фае.\nКолл-гупчэхэм зэпыу имыIэу Iоф ашIэнэу, волонтерхэм ащыщхэр операторэу агъэсэнхэу пшъэрылъ афашIыгъ.\n«Коронавирусым пэуцужьыгъэнымкIэ мэхьанэшхо зиIэ лъэныкъоу ар щыт. Колл-гупчэм дэгъоу Iоф ышIэ зыхъукIэ, поликлиникэхэми IофшIэныр нахь къафэпсынкIэщт. Поликлиникэхэм амбулаторнэ IэпыIэгъу зэращыратыщтым ишIуагъэкIэ сымэджэщхэми Iофэу атегъэуагъэр нахь макIэ хъущт», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nРоспотребнадзорым Адыгэ РеспубликэмкIэ и ГъэIорышIапIэ къызэритыгъэмкIэ, нэбгыритIумэ штаммэу «омикроныр» къахагъэщыгъ. БлэкIыгъэ тхьамафэм республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат шъолъырым имедицинэ учреждениехэм яврач шъхьаIэхэм зэхэсыгъо адыриIагъ. ЛIышъхьэм пшъэрылъ зэрафишIыгъэм тетэу Iэзэгъу уцхэу, зызэраухъумэрэ пкъыгъохэу, медицинэ оборудованиеу ящыкIэгъэщтым фэдиз республикэм щызэрагъэуIу.\nПандемием зыкъызиштагъэм щегъэжьагъэу Адыгеим ис нэбгырэ 28450-мэ коронавирусыр къяутэлIагъэу агъэунэфыгъ. НепэкIэ нэбгырэ 625-рэ сымэджэщхэм ачIэлъ, 2846-мэ амбулаторнэу яIазэх. Нэбгырэ 24217-мэ япсауныгъэ зыпкъ иуцожьыгъ, нэбгырэ 792-мэ хьадэгъур къалъыIэсыгъ.\nМедицинэ организации 3-мэ къащызэIуахыгъэ госпитальхэм пIэкIор 900-р ачIэт, чIыпIэ 629-р аIыгъ. ЧIыпIэ 671-мэ медицинэ кислородыр, чIыпIэ 94-мэ ИВЛ-м иаппаратхэр яIэх. Ковидыр нахь псынкIэу зыпэкIэкIырэ сымаджэхэм поликлиникэхэм IэпыIэгъу ащарагъэгъоты, ащ фэдэ врачебнэ-сестринскэ бригадэ 30-мэ Iоф ашIэ.\nРеспубликэм илаборатории 4-мэ ковидымкIэ анализхэр ащаIахых. Щылэ мазэм и 17-м ехъулIэу анализ 660782-рэ аIахыгъагъ. Коронавирусыр къяутэлIагъэкIэ зэгуцафэхэрэм компьютернэ томографиер арагъэкIу. Ащ фэдэ компьютери 8 къызфагъэфедэ, ахэм ащыщэу 4-р инфекционнэ госпитальхэм ачIэт.\nМыекъуапэ щызэхэщэгъэ колл-гупчэм автоматизированнэ IофшIэпIэ чIыпIэ 34-рэ иI. Волонтерхэри ащ щэлажьэх.\nМедицинэ IофышIэ 1619-р коронавирусыр къызэуталIэхэрэм яIазэх. COVID-19-м пэуцужьыгъэнымкIэ волонтер-медикхэм Iофышхо зэшIуахы. Ахэр Iофтхьабзэу «#мы вместе» зыфиIорэм хэлажьэх, вакцинациемкIэ IэпыIэгъу афэхъух, гурыт еджапIэхэм лекциехэр ащызэхащэх.\nЩылэ мазэм и 17-м ехъулIэу Адыгеим ис нэбгырэ 199614-мэ Адыгеим вакцинэр халъхьэгъагъ. Прививкэ ашIын фаехэм япроцент 68,78-рэ ар мэхъу. Зыныбжь илъэс 60-м шъхьадэкIыгъэ нэбгырэ 56484-мэ вакцинэхэр ахалъхьагъэх.\nПредыдущая Ассоциацием мэхьанэшхо зэриIэр къыхагъэщыгъ\nСледущая НэбгыритIумэ къахагъэщыгъ


Зэгъусэхэу дэлэжьэщтых — Адыгэ макъ\nРедактор 26.09.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Краснодар краим ит гъэсэныгъэ организациехэм ыкIи и Адыгэ Хасэ икъутамэхэм ялIыкIохэм тыгъуасэ аIукIагъ. Краснодар краим ит гурыт еджапIэхэу адыгабзэр зыщызэрагъашIэхэрэм ялIыкIохэм адыгабзэмрэ литературэмрэкIэ егъэджэн-методическэ литературэр аритыжьыгъ.\nIофтхьабзэм хэлэжьагъэх АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзаур, КIэрэщэ Тембот ыцIэ зыхьырэ гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ республикэ институтым ипащэу ЛIыIужъу Адам, УФ-м IофшIэнымкIэ и ЛIыхъужъэу, Адыгеим, Къэбэртэе-Бэлъкъарым ыкIи Къэрэщэе- Щэрджэсым янароднэ тхакIоу МэщбэшIэ Исхьакъ, Краснодар краим иадминистрацие иуполномоченнэ лIыкIоу Адыгеим щыIэ Николай Пивоваровыр, АР-м иобщественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» итхьаматэу ЛIымыщэкъо Рэмэзан, хышIуцIэ шапсыгъэхэм яобщественнэ организациеу «Адыгэ Хасэм» итхьаматэу КIакIыхъу Мэджыдэ, Краснодар краим игурыт еджапIэхэм япащэхэр, нэмыкIхэри.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, 2018-рэ илъэсым шэкIогъум и 23-м адыгабзэм изэгъэшIэнкIэ Советэу Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ дэжь щызэхащагъэм зэхэсыгъоу иIагъэм къыкIэлъыкIоу, АР-м и ЛIышъхьэ гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ Министерствэм унашъо фишIыгъагъ хышIуцIэ Iушъом ыкIи Краснодар краим ащыIэ еджапIэхэу гъэсэныгъэ зыщызэрагъэгъотыхэрэм адыгабзэм изэгъэшIэнкIэ ящыкIэгъэ егъэджэн-методическэ литературэр аIэкIэгъэхьэгъэнэу.\nАщ къыкIэлъыкIоу Краснодар краим ит еджапIэхэм ящыкIэгъэ егъэджэн тхылъхэр, методическэ IэпыIэгъухэр къыдалъыти, АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ икIэщакIоу ящыкIагъэм фэдиз егъэджэн IэпыIэгъухэр къафыдагъэкIыгъэх. ЗэкIэмкIи сомэ 785742-рэ зыосэ егъэджэн тхылъ 1477-рэ гъэсэныгъэ организациехэм ыкIи кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм аратыжьыгъ.\nКъумпIыл Мурат пэублэм хьакIэхэм шIуфэс гущыIэхэмкIэ закъыфигъэзагъ ыкIи Краснодар краим зэпхыныгъэ дэгъу Адыгеим дыриIэу зэрэзэдэлажьэхэрэр къыIуагъ. Лъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэнкIэ бзэм изэгъэшIэн ыкIи икъэухъумэн анахь пшъэрылъ шъхьаIэхэм зэращыщыр къыкIигъэтхъыгъ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, убзэ умышIэу лъэпкъ ухъущтэп. КъыткIэхъухьэрэ лIэужхэм яныдэлъфыбзэ ыкIи якультурэ икъоу ягъэшIэгъэным мэхьанэшхо зэриIэр, нахьыжъхэм ащкIэ пшъэдэкIыжь ин зэрахьырэр АР-м и ЛIышъхьэ къыкIигъэтхъыгъ. Ащ пае адыгэхэр зэкъотхэу мы Iофыгъом яшъыпкъэу зэрэдэлэжьэнхэ фаер къыIуагъ.\nЛIышъхьэм къызэриIуагъэмкIэ, АР-м ихэбзэ къулыкъухэм, наукэм, гъэсэныгъэм яIофышIэхэм бзэм изэгъэшIэнкIэ ыкIи икъэухъумэнкIэ макIэп Iофэу агъэцакIэрэр. МыщкIэ щысэшIоу щыт КIэрэщэ Тембот ыцIэ зыхьырэ гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ республикэ институтыр кIэщакIо фэхъуи бзэм изэгъэшIэнкIэ Проектнэ офис зэрагъэпсыгъэр. Мы гупчэм ишIуагъэкIэ ыпкIэ хэмылъэу фаехэм адыгабзэр зэрагъэшIэн амал яIэ хъугъэ. Джащ фэдэу Тыркуем щыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм лъэшэу анаIэ атырагъэты, илъэс къэс ахэм ащыщхэр Адыгеим къырагъэблагъэх, бзэм изэгъэшIэнкIэ Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр афызэхащэх.\nЛIыIужъу Адам къызэриIуагъэмкIэ, адыгабзэм изэгъэшIэнкIэ ыкIи икъэгъэнэжьынкIэ мы Iофтхьабзэр игъо шъыпкъэу щыт. Мыгъэ апэрэу адыгабзэм изэгъэшIэнкIэ курсхэр Краснодар краим ис кIэлэеджакIохэм афызэхащагъэх. Ащ ишIогъэшхо къызэрэкIуагъэм щэч хэлъэп. Джащ фэдэу Адыгэ къэралыгъо университетым зэзэгъыныгъэ дашIыгъэу зэдэлажьэх. Проектнэ офисыр загъэпсыгъэм къыщыублагъэу нэбгырэ 75-мэ адыгабзэр арагъэшIагъ, ахэм азыныкъор урысых. Джыри нэбгыри 145-мэ ащ фэдэ шIоигъоныгъэ яIэу курсхэм захарагъэтхагъ. ТапэкIи егъэджэн-методическэ IэпыIэгъухэмкIэ Краснодар краим ит еджапIэхэм яшIуагъэ зэрарагъэкIыщтыр А. ЛIыIужъум къыIуагъ.\nДжащ фэдэу зэхахьэм къыщыгущыIагъэх МэщбэшIэ Исхьакъ, КIакIыхъу Мэджыдэ, ЛIымыщэкъо Рэмэзан, еджапIэхэм япащэхэм ащыщхэр. ЗэкIэми зэдырагъа- штэу къаIуагъ адыгабзэм изэгъэшIэн унагъом къызэрэщежьэрэр, хэтрэ адыги ар зыщигъэгъупшэ зэрэмыхъущтыр, зэкIэри зэгъусэхэу адыгабзэм изэгъэшIэн зэрэдэлэжьэнхэ фаер.\nКраснодар краим ит гъэсэныгъэ организациехэм ыкIи Адыгэ Хасэм ялIыкIохэм ярэзэныгъэ гущыIэхэр АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат фагъэзагъэх IэпыIэгъу зэрафэхъухэрэм фэшI.\nПредыдущая Адыгабзэм имэхьанэ къыIэтыщт\nСледущая Гъогухэр щынэгъончъэнхэм пае


Адыгэ Хэку Таймс: Адыгэ сайт: Адыгабзэр мыкIодыным пае сыд шIэгъэн фаер?\nНепэ, гъэнэфагъэу Адыгэхэм Адыгабзэр зышIуагъэкIодын гъогум техьагъэхэу макIох, мачъэх пIоми ухэукъощтэп. Мыщ фэдэу бзэр зыфэкIодырэм шъхьэусыгъо бэ иI, ау ахэм лъапсэу афэхъурэр мыхэр арых :\n1. Адыгэхэр итэкъохьыгъэхэу зэрэщытыр.\n2. Урысые-Федерацием ихьыкумэтрэ ипарламентрэ лъэпкъ бзэхэм политикэу афыряIэр ыкIи законэу къыдагъэкIыхэрэр арых.\nАдыгабзэр хэхъон гъогум тедгъэхьэным пае занкIэу къэтIощт шIэгъэн фаехэр къызэкIэлъыкIоу:\n1. АдыгабзэкIэ чэщи мафи мэлажьэрэ тв-спутник къызэIухыгъэныр. Мы тв-м игупчъэ Европэм итмэ нахьышIу.\n2. АдыгабзэкIэ чэщи мафи мэлажьэрэ радио. Мыщи игупчъэ Европэм итмэ нахьышIу.\n3. Къэралыгъом емыпхыгъэ Адыгэ егъэджапIэхэр къызэIухыгъэныр. Мыхэм бзэ шъхьаIэу ачIэлъыщтыр Адыгабзэр ары, ытIанэ нэмыкI бзэхэр къыкIэлъыкIощт. Мы егъэджапIэхэр хэкуми хэхэсми къыщызэIутхын тлъэкIыщт.\n4. АдыгабзэкIэ чэщи мафи мэлажьэрэ интернет сайт. Мыщ Адыгэ лъэпкъым епхыгъэ пстэуми афэгъэхьыгъэу тхыгъэхэр итыщтых ыкIи Адыгабзэм изэгъэшIэн, игъэлэжьэн, ихэгъэхъон афэгъэхьыгъэ лъэныкъо пстэури итыщтых.\n5. Адыгабзэм фэлажьэр дунае фонд къызэIухыгъэныр.\nМы Iофыгъохэм анэмыкIхэри щыIэх ау анахь шъхьаIхэр ары къэттхыгъэхэр. Непэ тихнологием амал къытеты мы Iофыгъохэр тгъэцэкIэнэу ыкIи ахъщэу атефэщтыри бэдэдэп. Неущ тымыIоу непэ мыхэр тгъэцэкIэнэу тфежьэнэу ары.\nМы Iофыгъохэр тгъэцэкIэным пае апэдэдэу сыд шIэгъэн фаер?\nДунае Адыгабзэ хасэ зэхэщэгъэныр ары. Ащ Адыгабзэм фэгумэкIырэ пстэури хэхьэщтых. Ащ изэхэщэн пае узэхэхьэн фаеп, хэти ежь зыдэщыIэм щыIэу мы хасэр зэхэтщэн тлъэкIыщт интернетымкIэ.\nIоф цыкIу тфежьэмэ Iоф цыкIу хъущтыр, Iоф ин тфежьэм Iоф ин хъущтыр.


Къыхэлэжьэнхэу къяджэх — Адыгэ макъ\nРедактор 13.04.2021 13.04.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nКавказ заповедникым волонтер движениер зыщыIэр илъэс заулэ хъугъэ. Ащ гъэ къэс проектыкIэхэр щызэхащэх, зы лъэныкъомкIэ гупшысэрэ цIыфхэр щаугъоих, заповедникым зекIохэр нахь къеблэгъэнхэм фэIорышIэрэ шIыкIэ гъэнэфагъэхэр къаугупшысых. БлэкIыгъэ илъэсым нэбгырэ 300-м ехъу заповедникым IэпыIэгъу къыфэхъугъ.\nВолонтер IэпыIэгъум къазгъыр пIыгъын закъор арэп хэхьэрэр, Кавказ заповедникым осэшхо афешIы акъылышIоу къяолIэрэ волонтерхэм, къадэIэпыIэным фэхьазыр купи яIэ хъугъэ. Къыхэгъэщыгъэн фае ащ хэтыр нахьыбэ зэрэхъурэр.\nДжырэ уахътэ заповедникым гъэмэфэ зекIо уахътэм зыфигъэхьазырынэу ригъэжьагъ. Ащ къыхэкIэу шIоигъоныгъэ зиIэ пстэуми IэпыIэгъу афэхъунэу затхын алъэкIыщт. Осыр зэрэжъурэм елъытыгъэу зекIо лъагъохэм гъэцэкIэнхэр ащашIыщтых.\nЗаповедникым ипресс-къулыкъу къызэритырэмкIэ, 2021-рэ илъэсым Iофтхьабзэу зэхащэнэу агъэнэфагъэр бэ. Ахэм волонтерхэр къарагъэблэгъэщтых.\nПредыдущая Шапхъэхэр кIаджыкIыжьых\nСледущая Урысыбзэр зэрашIэрэр къагъэлъэгъуагъ


Редактор 29.12.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nТэхъутэмыкъое районым икъуаджэу Щынджые шъхьэфит бэнакIэмкIэ къыщызэIуахыгъэ зыгъэсапIэм илъэситIу хъугъэу Iоф ешIэ.\nЗыгъэсапIэр Щынджые гурыт еджапIэм хэт. ИтеплъэкIэ зэтегъэпсыхьагъ, лъэхъаным дештэ. ПсэупIэу Яблоновскэм дэт спорт еджапIэм ипащэу Къадэ Руслъан IэпыIэгъу къафэхъуи, бэнапIэм ищыкIэгъэ алырэгъур, фэшъхьафхэри къыратыгъэх.\nКъуаджэм испорт унагъо щапIугъэ Бэгугъэ Мыхьарбый икIэлэцIыкIугъом къыщегъэжьагъэу физкультурэм, спортым апылъ. Олимпиадэм хэлэжьэщтхэр зыщагъэхьазырхэрэ еджапIэр Ростов-на-Дону къыщиухыгъ. Пшызэ къэралыгъо университетым иаужырэ курс щеджэ.\nУзыгъасэрэр, цыхьэ фэпшIызэ щыIэныгъэм ухэзыщэрэр уянэ-уятэхэм афэогъадэ. IэнатIэу ащ иIэр зы гущыIэкIэ къэоIо — тренер. Бэгугъэ Мыхьарбый икъоджэ гупсэ щыригъажьи, спортым щылъыкIотагъ. Апэрэ тренерыр Тэчэхъо Байзэт. Унэгъо Iужъум ар щапIугъ. Ятэу Мэдинэ Хэгъэгу зэошхом хэлэжьагъ. Новороссийскэ, ЧIыгу Залэм ащыкIогъэ заохэм лIыгъэ ащызэрихьагъ.\nТэчэхъо Байзэт бэнэкIэ зэфэшъхьафхэр, волейболыр, нэмыкIхэри ыгу рихьыщтыгъэх. Къоджэ колхозым икомсомольскэ организацие исекретарэу щытыгъ. Лъэныкъуабэ къызэлъиубытызэ ныбжьыкIэхэр спортым, щыIэныгъэм афигъасэщтыгъэх.\nБэгугъэ Мыхьарбый иапэрэ тренер зэрэфэразэр гущыIэкIэ къызэриIорэр шIомакI. Iофэу ышIэрэмкIэ цIыфышIухэм зэрафэшъыпкъэр щыIэныгъэм къыщегъэлъагъо.\nIэпыIэгъум тамэ къыуеты\nТэчэхъо Байзэт фэгъэхьыгъэ шIэжь зэнэкъокъур зэхащи, шъхьафит бэнакIэмкIэ кIэлэеджакIохэр зэнэкъокъугъэх.\nМ. Бэгугъэм къызэрэтиIуагъэу, илъэс къэс ащ фэдэ зэIукIэгъухэр зэхащэхэ ашIоигъу.\nЩынджые гурыт еджапIэм шъхьафит бэнакIэмкIэ зыгъэсапIэ къыщызэIуахынэу зыфежьэхэм М. Бэгугъэм IэпыIэгъу къыфэхъугъэхэм агъэгушхуагъ. Къоджэ псэупIэм ипащэу ПщыукI Алый апэ гъусэ къыфэхъугъэхэм ащыщ.\nГурыт еджапIэм ипащэу Iэшъынэ Налбый пытэу къыгоуцуагъ, зэхэщэн Iофхэр зэрихьэхэзэ, шIыкIэшIухэр къызэдагъотыгъэх. Пащэхэр, ны-тыхэр къызэрэготхэм М. Бэгугъэм мэхьэнэ ин ритыгъ. Ытамэхэм заушъомбгъугъэу къыщыхъузэ, ригъэжьэгъэ Iофыр лъигъэкIотагъ.\nСпортым пыщагъэм зигъасэ зыхъукIэ апэ зэгупшысэрэмэ ащыщ зэнэкъокъухэм зэрахэлэжьэщтыр, медальхэр къызэрихьыщтхэр. Щынджые, Тэхъутэмыкъое районым икъуаджэу Бжыхьэкъоежъым, Краснодар краим, нэмыкIхэм ащыкIогъэ зэнэкъокъухэм Бэгугъэ Мыхьарбый ыгъасэхэрэр ахэлэжьагъэх.\nЗэнэкъокъухэм апэрэ медальхэр къащыдэзыхыгъэхэм ягушIуагъо къаIуатэу зызэхэпхыкIэ, спортым изакъоп узэгупшысэрэр. КIалэхэм янэ-ятэхэр, нэнэжъ-тэтэжъхэр, ныбджэгъухэр нэгум къыкIэуцох. Спортымрэ пIуныгъэмрэ зэрэзэпхыгъэхэр щыIэныгъэм къыщэлъагъо.\nНахьыжъхэр зыхэт купым къыщыхэщыгъэх Трахъо Аслъан, Бэгугъэ Ислъам, Мырзэ Аслъан, Гъомлэшк Тимур, Тэчэхъо Айдэмыр. Ахэр анахьыкIэхэм щысэшIу афэхъух. АнахьыкIэхэм якуп хэтых Батмэн Азэмат, Бэрэтэрэ Аслъанбый, ЕмтIылъ СултIан, Мамый Дамир, Тэчэхъо Тимур, Мамый Алим, Чэужъ Тимран, НакI Алим, Бэрэтэрэ Аслъамбый.\nАпэрэ медальхэр къыдэзыхыгъэхэм нэнэжъ-тэтэжъхэр афэгушIохэу сарихьылIагъ. КIэлэцIыкIухэм анэгу укIаплъэмэ, гу къабзэкIэ зэнэкъокъухэм зэрахэлэжьагъэхэр шIэхэу олъэгъу. Батмэн Азэмат, ЕмтIылъ СултIан, нэмыкIхэм къаIуагъ ямедальхэм ахагъэхъонэу мурад зэрашIыгъэр.\n«Ухыемэ узаф, узафэмэ улъэш» адыгэмэ аIо. Бэгугъэ Мыхьарбый ыгъасэхэрэм зекIокIэ дэйхэр къахэмыфэнхэм фэшI шIушIагъэм фепIух. ГукIэгъу ахэлъэу, шъыпкъэныгъэр агъэлъапIэу псэунхэр япшъэрылъэу елъытэ. Адыгэ шэн-хабзэхэм ядэхагъэ дунаим щызэлъашIэ. Нарт эпосым, ижъырэ адыгэ орэдхэм яхьылIэгъэ къэбархэр кIэлэеджакIохэм къафаIотэщтых.\nГурыт еджапIэм адыгэ къашъохэр щызэрагъашIэх, пIуныгъэм фэгъэхьыгъэ купхэр щызэхащагъэх. М. Бэгугъэм зэфэхьысыжьхэр ышIыхэзэ, кIэлэцIыкIухэм нахь дэгъоу зыкъызэIуахынымкIэ игъом уишIуагъэ ябгъэкIыным уфэхьазырын фаеу елъытэ. Спортсмен, артист, шIэныгъэлэжь хъущтыр яцIыкIугъом къэшIэгъуае, арэу щытми, цыхьэ къыпфашIыныр, шъхьэихыгъэ зэдэгущыIэгъу зэдыуиIэныр Iофым ищыкIагъэу щыт.\nМ. Бэгугъэр Урысыем спортымкIэ имастер. Шъхьафит бэнакIэмкIэ Ростов-на-Дону, Грузием ащыкIогъэ зэнэкъокъухэм ятIонэрэ чIыпIэхэр къащихьыгъ. Москва щызэхащэгъэ турни-рышхом апэрэ чIыпIэр къыщыдихыгъ.\nАлырэгъум пытагъэ къызщыхигъафэзэ, имурадхэм афэкIоным сыдигъуи мэхьанэ ритыщтыгъ.\n— Олимпиадэ джэгунхэм, дунаим дышъэр къащысхьынэу сыфай, — къысиIуагъ Бэгугъэ Мыхьарбый ыгъэсэрэ кIэлэцIыкIухэм ащыщ. Насыпыр агощырэп, ащи уфэбэнэн фае. Спортым лъэкIэу уиIэр, сэнаущыгъэу пхэлъыр къыщыбгъэлъэгъонхэм пае уишъыпкъэу Iоф зыдэпшIэжьыным имэхьанэ Бэгугъэ Мыхьарбый къытегущыIагъ.\nЩынджые шъхьафит бэнакIэмкIэ зыщызыгъэсэрэ кIэлэеджакIохэм егъэжьэпIэшIухэр ашIыгъэх. Апэрэ зэнэкъокъухэм ахэлажьэхи, медальхэр къэзыхьыгъэхэм ягушIуагъо адэзыгощыгъэхэм тафэраз. Медалыр ипчъагъэкIэ зы, гушIуагъоу къыхэкIырэр бэмэ алъэIэсы.\nТеатрэм, литературэм, нэмыкIхэм зафэбгъазэмэ, Щынджые цIыф цIэрыIоу къыдэкIыгъэхэр Адыгэ Республикэм щашIэх. ТхакIоу, драматургэу Цэй Ибрахьимэ ыцIэ Адыгеим и Лъэпкъ театрэ ехьы. Шъхьафит бэнакIэмкIэ, фэшъхьафхэмкIи зэлъашIэщт спортсменхэр джыри ащ къыдэкIыщтхэу тэгугъэ. М. Бэгугъэм имурадхэр къыдэхъунхэу фэтэIо.\nПредыдущая ЦIэрыIо хъунхэу ямурад\nСледущая Апэрищым тахэфагъ


Къыблэ шъолъырымкIэ апэрэх | Адыгэ Макъ\nКъыблэ шъолъырымкIэ апэрэх\nАвтор: Редакция\t/ 16.04.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nУФ-м ПенсиехэмкIэ ифонд и Правление хэтхэр, икъутамэхэм ыкIи подразделениехэм япащэхэр зыхэлэжьэгъэхэ семинар–зэхэсыгъо джырэблагъэ Москва щыкIуагъ.\n2019-рэ илъэсым лъэныкъо анахь шъхьаIэу зыдэлэжьэщтхэм, уахътэу пыкIыгъэм шIагъэ хъугъэхэм ащ щатегущыIагъэх.\nМы Iофтхьабзэм ПенсиехэмкIэ фондым ичIыпIэ къулыкъу анахь дэгъур къызщыхахырэ зэнэкъокъум икIэухи щызэфахьысыжьыгъ. 2018-рэ илъэсымкIэ фондым и Къутамэу АР-м щыIэр Къыблэ Федеральнэ шъолъырым итхэм анахь дэгъоу къыхахыгъэу ар къэзыушыхьатырэ дипломыр ащ ипащэу Къулэ Аскэрбый къыратыжьыгъ. Мыр къулыкъум ияблэнэрэ текIоныгъ. Къыблэ шъолъырымкIэ анахь дэгъоу къызэрэхахырэр яплIэнэрэ.\nЗэнэкъокъур УФ-м ПенсиехэмкIэ ифонд 2005-рэ илъэсым къыщыублагъэу зэхещэ. ЧIыпIэ органхэм цIыфхэм Iоф зэрадашIэрэр, къэралыгъо фэIо-фашIэхэр зэрагъэцакIэхэрэм уахътэу тырагъэкIуадэрэр, электроннэ шIыкIэхэр зэрагъэфедэхэрэр, къэралыгъо программэхэм япхырыщын, нэмыкIхэри къыдалъытэхэзэ анахь дэгъур ащ къыщыхахы.


МэфэкIым фегъэхьы | Адыгэ Макъ\nУрысыем кушъхьэфэчъэ спортымкIэ изэнэкъокъу Санкт-Петербург щыкIуагъ. Мыекъуапэ щапIугъэ Александр Евтушенкэр трекым щызэIукIагъэхэм ащыщ.\nШъхьэзэкъо зэнэкъокъум Александр Евтушенкэр хэлэжьагъ. Трекым километри 4-р къызыщекIум, апэрэ чIыпIэр къыфагъэшъошагъ.\nАдыгэ Республикэм кушъхьэфэчъэ спортымкIэ ифедерацие ипащэу Анатолий Лелюк хэгъэгум ихэшыпыкIыгъэ командэ хэтэу Александр Евтушенкэм фэгушIуагъ, дышъэу къыхьыгъэр ритыжьыгъ.\nАлександр Евтушенкэм спорт зэнэкъокъум гъэхъагъэу щишIыгъэр хэгъэгум иухъумакIо и Мафэ фегъэхьы. Гъэзетеджэхэм ацIэкIэ тиспортсмен тэри тыфэгушIо, имедальхэм ахигъэхъонэу фэтэIо.


Автор Тема: Альбомы для монет: плюсы и минусы (Прочитано 24051 раз)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (19.33 кБ, 448x257 - просмотрено 235 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (22.44 кБ, 448x330 - просмотрено 202 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (24.01 кБ, 448x336 - просмотрено 202 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (30.89 кБ, 414x336 - просмотрено 342 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (21.45 кБ, 448x183 - просмотрено 239 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (50.33 кБ, 800x435 - просмотрено 231 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (44.71 кБ, 800x430 - просмотрено 200 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (45.17 кБ, 800x347 - просмотрено 183 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (21.12 кБ, 448x336 - просмотрено 206 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (14.3 кБ, 448x184 - просмотрено 160 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (8.27 кБ, 249x228 - просмотрено 138 раз.)


Щынэгъончъагъэм фэгъэхьыгъагъ — Адыгэ макъ\n«Россети Кубань» и Адыгэ шъолъыр къутамэрэ Мыекъопэ къэлэ администрацием гъэсэныгъэмкIэ и Комитетрэ яIофышIэхэм электроэнергиер щынэгъончъэу гъэфедэгъэным фэгъэхьыгъэ урок гурыт еджапIэу N 8-м щызэхащэгъагъ.\nЭнергетикхэм электричествэм имэхьанэ, щыIэныгъэм чIыпIэу щиубытырэр, ащ дакIоуи, уфэмысакъымэ, щынагъо зэрэхэлъыр кIэлэеджакIохэм къафаIотагъ. Электропсэуалъэу унагъохэм агъэфедэхэрэм узэрадэзекIощтым, урамым утетымэ электричествэм икIуапIэхэм, подстанциехэм узэрафэсакъыщтым специалистхэр къатегущыIагъэх, тамыгъэу ахэм атырагъэуцохэрэр къарагъэлъэгъугъэх, ямэхьанэ къаIотагъ. Джащ фэдэу мы темэм фэгъэхьыгъэу мультфильмэ къафагъэлъэгъуагъ. Ежь кIэлэеджакIохэми электроэнергием, щынэгъончъагъэм афэгъэхьыгъэу ашIэхэрэмкIэ ягуапэу къадэгощагъэх.\n— Электричествэм шъобж цIыфхэм атыримыщэным, ащ епхыгъэ псэуалъэхэм яягъэ къэмыкIоным фытегъэпсыхьагъэу программэ компанием пхырещы. Ащ къыдыхэлъытагъ кIэлэцIыкIухэмрэ зихэхъогъухэмрэ щынэгъончъэу электричествэр зэрагъэфедэщтым фэзыгъасэхэрэм Iофтхьабзэхэр гъэсэныгъэм иучреждениехэм ащызэхэщэгъэнхэр. Мары мэфэ фабэхэр къэблагъэх, ахэр нахьыбэу урамыр ары зыщагъакIохэрэр. Арышъ, электричествэм епхыгъэ псэуалъэхэм апэблагъэхэ зыхъукIэ шапхъэу агъэцэкIэн фаехэр алъыдгъэIэсынхэр шIокI зимыIэ Iофэу щыт, — къыIуагъ «Россети Кубань» и Адыгэ шъолъыр къутамэ ипащэу Рустам Магдеевым.\nПредыдущая ШIэныгъэр лъэпсэшIум икъутам\nСледущая Хэбзэгъэуцугъэм диштэу


«Спартак» лъэкIуатэ, ЦСКА-р… — Адыгэ макъ\n«Спартак» лъэкIуатэ, ЦСКА-р…\nРедактор 24.03.2021 24.03.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nУрысые Федерацием футболымкIэ изэнэкъокъоу апшъэрэ купым щыкIорэм хэлэжьэрэ клубхэм я 23-рэ зэIукIэгъухэр яIагъэх.\n2020 — 2021-рэ илъэс ешIэгъум текIоныгъэр къыщыдэзыхыщтыр язэрэмыгъашIэу зэIукIэгъухэр макIох.\n«Ротор» — «Ростов» — 0:4, «Ахмат» — «Арсенал» — 2:0, ЦСКА — «Зенит» — 2:3, «Уфа» — «Локомотив» — 0:1, «Спартак» — «Урал» — 5:1, «Краснодар» — «Динамо» — 2:3, «Шъачэ» — «Тамбов» — 5:0, «Рубин» — «Химки» — 1:3.\n«Ахмат» блэкIыгъэ ешIэгъуитIури шIуахьыгъэу «Арсенал» зыIокIэм, Семеновым я 33-рэ, Ильин я 47-рэ такъикъхэм къэлапчъэм Iэгуаор дадзагъ. Ауж къинэрэ командэхэм «Ахмат» псынкIэу къахэкIыжьы.\nЦСКА-р «Зенит» кIэхьажьыщтэу нэбгырабэ гугъэщтыгъэ. Ары шъхьае, Iофхэр нэмыкIэу лъэкIуатэх. Рондон я 28-рэ такъикъым «Зенит» икъэлапчъэ Iэгуаор дидзагъ. Дзюбэ я 33-рэ, Вендел я 50, 77-рэ такъикъхэм пчъагъэм хагъэхъуагъ — 1:3.\nДзюбэ я 45-рэ такъикъым пенальтир зегъэцакIэм, ЦСКА-м икъэлэпчъэIутэу Акинфеевым Iэгуаор къыубытыгъ. ЕшIэгъур кIэухым факIозэ Влашич пенальтикIэ «Зенит» икъэлапчъэ Iэгуаор дидзагъ. «Зенит» текIоныгъэр 3:2-у къыдихи, зэнэкъокъум щылъыкIотагъ. ЦСКА-м зэкIэлъыкIоу зэIукIэгъуи 2 шIуахьыгъ. Зичэзыу зэIукIэгъухэр «Тамбов», «Ротор» къашIуихьыщтми тшIэрэп, ау «Шъачэ», «Спартак» адешIэмэ, зэнэкъокъум къырыкIощтыр нахь нафэ хъущт.\n«Спартак» зэкIэлъыкIоу текIоныгъи 3 къыдихыгъ, гъогогъу 13 хъагъэм Iэгуаор дидзагъ. «Спартак» «Урал» зыдешIэм, Ларссон я 12,58-рэ, Промес я 26-рэ, Соболевым пенальтикIэ я 45,90+7-рэ такъикъхэм хъагъэм Iэгуаор дадзагъ.\nЦСКА-р къызэкIэкIуагъ, «Спартак» лъыкIотагъ. «Зенит» апэ итми, гумэкIыгъуабэ иI. «Химки», «Шъачэ», «Краснодар», нэмыкI клуб лъэшхэм зэкIэлъыкIоу адешIэщт.\n«Рубин» апэ ишъыгъэхэм бэрэ ахэтын ылъэкIыгъэп. Казань зэIукIэгъур щышIуахьыгъ. Мырзэ Резыуан пенальтикIэ «Рубин» икъэлапчъэ Iэгуаор дидзагъ. Могилевец, Кухарчук пчъагъэм хагъэхъуагъ, 3:1-у текIоныгъэр къыдихыгъ.\nКрыховяк я 80-рэ такъикъым «Уфа» икъэлапчъэ Iэгуаор дидзагъ, «Локомотив» 1:0-у зэIукIэгъум щытекIуагъ. «Ростов» 4:0-у «Ротор» зытекIом, Волгоград икомандэ итренерхэр яIэнатIэхэм аIуагъэкIыгъэх.\n«Краснодар» «Динамэм» текIон фэягъэ. Вильен я 11-рэ, Газинскэм я 51-рэ такъикъхэм «Динамэм» икъэлапчъэ ихъагъэ Iэгуаор дадзагъ — 2:0. «Динамэм» иешIакIоу Фоминыр лъэшэу зэогъэ Iэгуаор чэрэгъузэ, Бабуриным къыухъумэрэ къэлапчъэм икъогъупэ къофагъ. Я 66-рэ такъикъым «Краснодар» иухъумэкIуитIу щытэу Тюкавиныр ешIапIэм тефэзэ шъхьэкIэ Iэгуаом еуи, хъагъэм дидзагъ. Лъэшэу дгъэшIагъорэр пчъагъэр 2:2 хъугъэу Тюкавиным ящэнэрэ Iэгуаор хъагъэм зэрэдидзагъэр ары. Тюкавиныр ыпэкIэ зелъым, «Краснодар» иухъумакIо IэкIэ еIункIи, ешIапIэм тыридзагъ, къэлапчъэм Iэгуаор дидзагъ — 2:3.\nСудьяхэм ар икъоу зыкIамылъэгъугъэр, ВАР-м унэшъо тэрэз зыкIимышIыгъэр гурыIогъуаех. Зэфагъэ къызыхагъэфэным ычIыпIэкIэ ар спорт бэнэгъум хэхьэрэ ешIакIэу судьяхэм ащыщ къыIуагъ. Евгений Ловчевым зэфэхьысыжь ышIызэ, Тюкавиныр ухъумакIом IэкIэ зэреIункIыгъэр къыхигъэщыгъ, ау судьям пхъашэу пэуцугъэп.\n«Краснодар» икапитанэу А. Мартынович зэIукIэгъум хэлэжьагъэп. Клубыр шIэхэу «Ахмат», «Зенит», нэмыкI командэ лъэшхэм адешIэщт. «Краснодар» «Динамэм» зыIокIэм, ухъумакIоу Кайо судьям ешIапIэм ригъэкIи, «Краснодар» нэбгыри 10 хъоу такъикъ 65-м нахьыбэ «Динамэм» дешIагъ. «Шъачэ» тегъэгушIо, апэ итхэм пытэу ахэуцуагъ.\n1. «Зенит» — 48\n2. «Спартак» — 44\n3. «Локомотив» — 40\n4. «Шъачэ» — 40\n5. ЦСКА – 40\n6. «Динамо» — 39\n7. «Ростов» — 37\n8. «Рубин» — 37\n9. «Химки» — 35\n10. «Краснодар» — 34\n12. «Урал» — 26\n14. «Арсенал» — 17\n15. «Уфа» — 14\nПредыдущая Катар хэта кIощтыр?\nСледущая ЩыIэныгъэм лъэуж дахэ щыпхырищыгъ


Вакцинэм ишIуагъэ къэкIощт — Адыгэ макъ\nВакцинэм ишIуагъэ къэкIощт\nДжырэ лъэхъаным вакцинацием иупчIэ ымыгъэгумэкIырэ цIыф щыIэп сIоми сыхэукъонэп къысшIошIы. Къэбар жъугъэм иамалхэм ащ фэгъэхьыгъэ еплъыкIэ зэфэшъхьафэу къарыхьэрэр бэдэд. КоронавирусыкIэм пэуцужьырэ вакцинэм игъэхьазырын къэралыгъуабэхэр ыуж итых, къызыщыдагъэкIыгъэхэри щыIэх.\nCOVID-19-м пэшIуекIорэ апэрэ вакцинэу «Гам-Ковид-Вак» зыфиIорэр, «Спутник V» нахьыбэу зэрэтшIэрэр, Урысыем къыщыдагъэкIыгъ ыкIи ащ ихэлъхьан епхыгъэ Iофтхьабзэр игъорыгъоу макIо. Iофым изытет, вакцинэм шIуагъэу пылъым, зыхэзылъхьэ хъущтхэм, фэшъхьаф прививкэхэм ар зэрадиштэрэм, нэмыкIхэми къатедгъэгущыIагъ Адыгэ Республикэм псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ и Министерствэ иштат хэмыт врач-эпидемиолог шъхьаIэу Шъэожъ Альбинэ.\n— Альбина, вакцинакIэу къежьагъэм ихэлъхьанкIэ план гъэнэфагъэ щыIа, хэлъхьагъу тхьапша республикэм къыIэкIэхьагъэр?\n— Мы лъэныкъомкIэ план гъэнэфагъэ щыIэп, сыда пIомэ вакцинэр къежьэгъакI, къытIэкIэхьащт пчъагъэр джыри тшIэрэп. Ау, къыхэзгъэщымэ сшIоигъор, зыхязыгъалъхьэ зышIоигъохэм япчъагъэ макIэп. Вакцинациер къызежьагъэм къыщегъэжьагъэу «Спутник V» зыфиIорэм фэдэ хэлъхьагъу 942-рэ Адыгеим къыIэкIэхьагъ. Нэбгырэ 870-мэ ахалъхьагъ (вирусыр къеолIэным ищынагъо нахьыбэу зышъхьащыт купым хахьэхэрэм язакъоп). ЗэрагъэнафэрэмкIэ, охътэ благъэхэм джыри хэлъхьагъу 700 тишъолъыр къэкIонэу щыт.\n— ШIоигъоныгъэ зиIэхэм тыдэ вакцинэр зыщахарагъэлъхьан алъэкIыщта?\n— Мыекъуапэ ащ фэдэу зы чIыпIэ къыщызэIуахыгъ: урамэу Жуковскэм иунэу N 20-м хэт студенческэ поликлиникэр. Муниципалитети 9-ми ащ фэдэ чIыпIэхэр ащыIэх, ау вакцинэу афащагъэр бэп, медицинэ ыкIи социальнэ IофышIэхэм апай.\n— Сыда мы вакцинэр цIыфым зыкIищыкIагъэр?\n— КоронавирусыкIэу къежьагъэр джыри типкъынэлынэ инэIуасэп. Арышъ, цIыфым ар джыри къемыузыгъэмэ е сымэджэгъахэу антителлахэр имыIэхэмэ, узым зыщиухъумэным фэшI зыхаригъэлъхьан фае. Джащ фэдэу зэпахырэ узыр зыпэкIэкIыгъэхэм япсауныгъэ изытет елъытыгъэу зекIонхэу щыт. Ащ къикIырэр пкъынэлынэр зыпкъ еуцожьыфэ уежэныр ары.\n— Альбина, цIыфыбэ зыгъэгумэкIырэ упчIэхэм ащыщ охътэ кIэкIым къыкIоцI ашIыгъэ вакцинэр зыхябгъэлъхьаныр щынагъоу щытмэ, ишIуагъэ къэкIощтмэ?\n— «Спутник V» зыфиIорэр эпидемиологиемкIэ ыкIи микробиологиемкIэ Лъэпкъ ушэтыпIэ Гупчэу академикэу Н.Ф. Гамалея ыцIэ зыхьырэм щагъэхьазырыгъ. Ащ иIофышIэхэм къызэраIорэмкIэ, вакцинэм цыхьэ фэпшIынэу щыт. Процент 96-м нэсэу ащ ишIуагъэ къэкIо. Зыхалъхьагъэу адрэ проценти 4-у сымаджэ хъухэрэми (шъхьадж ежь ипкъынэлынэ елъытыгъ) къафэпсынкIэщт: апэ къызэричъыщтыр, апкъышъол зэрэплъыщтыр, зэрэпскэщтхэр бэкIэ нахь мэкIэщт, анахь шъхьаIэр — коронавирусыр къезыгъажьэрэм тхьабылым зыхидзэрэп.\n— Адэ усымаджэмэ нахьышIуа, хьауми вакцинэр зыхябгъалъхьэмэ ара?\n— Мы узымкIэ усымэджэныр къины. Ары пакIошъ, ащ ыуж цIыфым ипсауныгъэ къэзгъэхьылъэрэ нэмыкI узхэу къыфэтэджырэр бэ. Псауныгъэр зыпкъ ибгъэуцожьыным охътабэ текIуадэ. ЕтIани тщыгъупшэ мыхъущтыр коронавирусыр унэм къыддис нэжъ-Iужъхэм апыдгъэхьан зэрэтлъэкIыщтыр ары. Ащ дыхэт зидунай зыхъожьыхэрэр. Арышъ, вакцинэр зыхябгъалъхьэмэ нахьышIу, ащ нахь дэгъоу ыкIи псынкIэу иммунитетыр егъэпытэ.\n— Сыдэущтэу вакцинэр ахалъхьэра?\n— Адрэ вакцинэхэм афэдэу мыри Iэм халъхьэ. А чIыпIэр тIэкIу мэузы, плъыжьы къэхъоу, хъупцIэу къыхэкIы, ау шIэхэу текIы.\n«Спутник V» зыфиIорэр едзыгъуитIоу ашIы. Апэрэ хэлъхьагъум «аденовируснэ векторэу серотипа 26-р» халъхьэ. Мэфэ 21-рэ зытешIэкIэ, «аденовирусэу я 5-рэ серотипыр» хагъахъо. Аущтэу зыкIашIыгъэр: апэрэ едзыгъом цIыфым ииммунитет нахь макIэу ыгъэпытэмэ, ятIонэрэм — щэч хэмылъэу пкъынэлынэр узым щиухъумэщт.\nА шIыкIэр дунаим щызэлъашIэ ыкIи шIуагъэ къытэу агъэунэфыгъ.\n— Альбина, мэхьанэ зиIэхэм ащыщ вакцинэр зыхалъхьэрэ ужым нэмыкI уз гуадзэхэр къыхэкIыхэмэ. Ащ сыд къепIолIэн плъэкIыщта?\n— Вакцинэр къэзышIыгъэ Гупчэм ишIэныгъэлэжьхэм ашIыгъэ клиническэ ушэтынхэм къызэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, зыхалъхьэгъэ чIыпIэр тIэкIу мэузы, апкъышъол градус 37-38-м нэсэу мэплъы, шъхьэр, Iэпкъ-лъэпкъхэр, чыир макIэу мэузых, ащыщхэм гузэIыхьэ яIэу къыхэкIыгъ. Адыгеим нэбгырэ 900-м кIахьэу зыхалъхьагъэхэми джа нэшанэхэр арых къахагъэщыгъэхэр.\n— Вакцинэр зыхарагъэлъхьаным сыдэущтэу зыфагъэхьазырыщта? COVID-19-р къызэузыгъэхэм сыда ашIэн фаер?\n— Мы вакцинэм ихэлъхьанкIэ бгъэцэкIэн фэе шапхъэхэр щыIэх. АпэрэмкIэ, цIыфым ипсауныгъэ изытет ежь зэрэзэхишIэрэм елъытыгъэу зекIон фае. ГущыIэм пае, пэтхъу-Iутхъур къытхахьэмэ, шъхьэр, чыир узыхэу къежьэ. Ащ фэдэ зыхъурэм зыпIажэнэу щыт. ЯтIонэрэмкIэ, врачыр къызэбгъэплъын, ищыкIэгъэ уплъэкIунхэр къызыпфашIыхэкIэ прививкэм ишIын ыуж уихьэ хъущт. Къыдыхэплъытэн фае — коронавирусыр къызэузырэ цIыфым уIукIагъэу щытмэ, тхьамэфитIо уежэщт.\nCOVID-19-р къызэузыгъэхэм шIэхэу вакцинэр зыхалъхьэ хъущтэп. Пкъынэлынэр бэрэ зыпкъ еуцожьы. ЦIыфым хэлъ антителлахэр зыфэдизыр ушэтынхэмкIэ зэригъэшIэнхэу щыт. Ахэр икъоу цIыфым имыIэхэмэ, икIэрыкIэу къэсымэджэжьын ылъэкIыщт.\n— Сыд фэдэ купым хахьэхэрэр ара вакцинэр зыхамылъхьэ хъущтхэр?\n— Бзылъфыгъэу сабый ежэхэрэм е къыфэхъугъахэу зыгъашхэхэрэм, зыныбжь имыкъугъэхэм вакцинэр зыхалъхьэ хъущтэп. Медицинэ шэпхъэ гъэнэфагъэхэм ащыщ хэужъыныхьэгъэ узхэр зиIэхэу ахэр къызщыбырсырырэм, зэпахрэ узхэмкIэ сымаджэхэм прививкэр арагъэшIы зэрэмыхъущтыр. Джащ фэдэу COVID-м пэшIуекIорэ вакцинэр къызыпхалъхьэрэм ыуж мэфищым къыкIоцI шъон пытэ бгъэфедэ хъущтэп.\n— Лъэпкъ мэфэпчъым къыщыдэхэлъытэгъэ прививкэхэм мыдрэрэр сыдэущтэу адебгъэштэщта?\n— НэмыкI прививкэ, гущыIэм пае, пэтхъу-Iутхъум пэшIуекIорэр къыпфашIыгъэми, мыр къызэрэпхалъхьащтым иягъэ екIыщтэп. Ау ащ ыуж мэфэ 30 тебшIэгъэн фае.\n— Адэ вакцинэр къызыпхалъхьэрэ нэужым нэгуихъор пIумылъыжьымэ хъущта?\n— ШIокI имыIэу пIулъын фае. Сыда пIомэ вакцинэм иятIонэрэ хэлъхьагъу тхьамэфищ зытешIэкIэ ары иммунитетыр зыпытэрэр (апэрэ хэлъхьагъум мэфэ 42-рэ зытешIэкIэ). А уахътэм къыкIоцI цIыфым ухъумэнымкIэ зэкIэ пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэр ыгъэцэкIэнхэ фае. Ащ дакIоу, Урысыем ишъолъырхэм зэкIэми нэгуихъор шIокI имыIэу пстэуми аIулъын фаеу ащаштагъ.\n— Альбина, уахътэ къыхэбгъэкIи гущыIэгъу укъызэрэтфэхъугъэмкIэ тхьауегъэпсэу.\nПредыдущая Фэдэ 30-кIэ нахьыбэу\nСледущая Экстренные службы рекомендуют населению быть внимательными из-за сложных погодных условий в Адыгее


Фольклорыр — шIэныгъэ хъарзынэщ лъапI — Адыгэ макъ\nФольклорыр — шIэныгъэ хъарзынэщ лъапI\nРедактор 16.12.2021 16.12.2021 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nДунаим тет цIыф лъэпкъхэм зыкIэ афэдэхэу адыгэхэми лIэшIэгъу мин пчъагъэм акъыллэжьыгъэ дахэ ухигъэлъыхъухьанэу зэIуагъэкIагъ, лIэужхэм къафагъэнагъ. Ар лъэпкъ фольклорыр ары. Ащ бгъэшIагъо икъоу шIэныгъэшхо хэлъ. Лъэпкъ фольклорым имэхьанэ илъэшыгъэ зышIэу, ащ дэлажьэу, гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ республикэ институтэу Т. М. КIэращэм ыцIэ зыхьырэм фольклорымкIэ иотдел ипащэу Цуекъо Нэфсэт мы мафэхэм гущыIэгъу тыфэхъугъ.\n— 1929-рэ илъэсым зэхащэгъэ Адыгэ научнэ-исследовательскэ институтым фольклор къутамэр хэушъхьафыкIыгъэу сыдигъуа иIэ зыхъугъэр? Ащ иапэрэ пэщагъэр, ыужыкIэ къикIыгъэхэр? О сыд илъэсым уIухьагъа, мы отделым Iоф щыпшIэ зыхъугъэр, пэщэныгъэр зыдызепхьэрэр?\n— Апэрэ мафэу институтыр къызызэIуахыгъэм щегъэжьагъ IорIуатэм дэлэжьэнхэр зырагъэжьагъэр. Апэрэ уахътэм IорIуатэмрэ литературэмрэ зэхэтыгъэх, нэужым зэхагъэушъхьафыкIыгъэх. Ар зыхъугъэр 1996-рэ илъэсыр ары. ОтделитIур зэхэт зэхъум, Шъхьэлэхъо Абу, ХьэдэгъэлIэ Аскэр, Хъут Щамсудин пэщэныгъэ ащ дызэрахьагъ. IорIуатэм иотдел шъхьафы зэхъум Шъхьаплъэкъо ГъучIыпсэ пащэ фашIыгъагъ.\nСэ 1987-рэ илъэсым мы отделым IофшIэныр щезгъэжьагъ, 1998-рэ илъэсым щегъэжьагъэу пэщэныгъэ дызесэхьэ.\n— Непэ сектора е отдела фольклорыр?\n— Непэ секторэп, отдел нахь. IорIуатэм иотдел.\n— Отделым нэбгырэ тхьапша Iоф щызышIэрэр, ахэр зыфэгъэзагъэхэр, ори шъхьафэу пшIэрэр?\n— Мы отделым нэбгырибл, нэбгырий щылажьэуи къыхэкIыгъ. Ау «оптимизациекIэ» зэджэгъэхэ Iофыр къызежьэм, IуагъэкIыгъэхэр къахэкIыгъ, илъэс зэфэшъхьафхэм нэбгыри 3-мэ ядунай ахъожьыгъ. Джы непэ зэкIэмкIи отделым чIэсыр нэбгырищ: сэры, Къуекъо Асфар, Нэхэе Саид. Отделым Iофышхо чIэлъ, пшъэрылъ инхэр иIэх. Нахь шIэныгъэлэжьыбэ чIэсын фай, ау тлъэкI къэдгъанэрэп. ЗэрэтфэлъэкIэу Iоф тэшIэ, IофшIэгъэшIуи тиI. Нахьыжъхэм къытфагъэнэгъэ лэжьыгъэм хэтэгъахъо, гъогоу къытагъэлъэгъугъэм тырэкIо. Къуекъо Асфар анахьэу нарт эпосыр ары зыфэгъэзагъэр. Нэхэе Саидэ лъэпкъ поэзием, сэ — жанрэ жъгъэйхэм, мыскъарэм, лакъырдым, сэмэркъэум чIыпIэу адыгэ IорIуатэм ижанрэ пстэуми ащаубытырэр, адыгэ хабзэм IорIуатэм чIыпIэу щыриIэр ыкIи нэмыкIхэр сэгъэунэфы. Джащ фэд, пшысэ эпосым, мыпшысэ эпосым, тарихъ-лIыхъужъ эпосым тадэлажьэ.\n— Илъэсэу икIырэм IофшIагъэу шъуиIэр сыд фэд?\n— Мы илъэсэу икIырэр гъэхъэгъэ дэгъухэмкIэ тэгъэкIотэжьы. Отделым иIофышIэу Къуекъо Асфар филологие шIэныгъэхэмкIэ доктор хъугъэ бэмышIэу.\nСтавропольскэ къэралыгъо кIэлэегъэджэ институтым урыс ыкIи дунэе литературэмрэ технологиехэмрэкIэ икафедрэ идоцентэу, институтым и Ученэ секретарэу Мхцэ (Цуекъо) Бэлэрэ сэрырэ «Губзыгъагъэм ипсынэкIэчъхэр» зыцIэ тхылъыр къыдэдгъэкIыгъ. Ащ адыгэ гущыIэжъ 1636-рэ къыдэхьагъ, бзищкIэ хэутыгъ — адыгабзэкIэ, урысыбзэкIэ ыкIи инджылызыбзэкIэ. Инджылызыбзэм изылъхьагъэр филологие шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу, АКъУ-м икIэлэегъаджэу Кобэщыч Сафьят. Тиинститут «ШIэныгъэгъуаз» ыIоу журнал къыдегъэкIы, ар илъэсым плIэ къыдэкIы. Тиотдел иIофышIэхэм ястатьяхэр а номериплIымэ къадэхьагъ. Статьяхэм ямызакъоу, тхылъ зэфэшъхьафхэмкIэ рецензиехэри дэтых.\n«Свод адыгского фольклора» зыфиIорэм ия 12-рэ том хэутыным шIэныгъэлэжьхэу Нэхэе Саидэрэ Унэрэкъо Раерэ фагъэхьазырыгъ. Ар тхылъитIу мэхъу.\nШIэныгъэлIэу Хъут Щамсудин псаугъэмэ, ыныбжь мыгъэ илъэс 85-рэ хъущтыгъэ. Ащ епхыгъэу тиотдел Iэнэ хъурае зэхищагъ. Нэхэе Саидэ мы Iофтхьабзэм чанэу Iоф дишIагъ. Зигъо Iофыгъом хэлэжьагъэхэм ягущыIэхэр — научнэ тхыгъэхэр «ШIэныгъэгъуазэм» ия 4-рэ чэзыу къыдэхьэх. ШIэхэу журналыр къыдэкIыщт. Уз щынагъом — пандемием иягъэ къытэкIыгъ. Дунэе конференциеу Щамсудинэ ыцIэ епхыгъэу тшIын тыгу хэлъыгъэр ащ щигъэзыягъ, ауми, институтым щыфэтшIыгъ, дахэуи кIуагъэ — ыпхъухэу Замирэрэ Тэмарэрэ ащ хэлэжьагъэх.\nТиинститут нэмыкI отделхэми щызэхащэхэрэ шIэныгъэ форум зэфэшъхьафхэм тахэлажьэ. ГущыIэм пае, бзэм, литературэм, тарихъым, славян-адыгэ культурэ зэпхыныгъэхэмкIэ отделхэм зэхащэгъэ Iофтхьабзэхэм къиIотыкIынхэр къащытшIыгъ. ТиIофшIагъэхэр Урысыем, Кавказым, IэкIыб благъэм къащыхэтыутыгъэх. Джащ фэдэу Краснодар, Черкесскэ, Магас, Карачаевскэ, Сыхъум, Тифлис ыкIи нэмыкIхэм къащыдэкIыгъэх.\n— Адыгэ лъэпкъым егъашIэм акъыл-губзыгъагъэу зэIуигъэкIагъэр фольклорым хэлъ. Ар къыдэшъулъытэзэ, лъэныкъуабэу шъунаIэ зытежъугъэтыхэрэр, проект зэфэшъхьафхэу пхырышъущыхэрэр сыд фэдэха?\n— ТиотделкIэ адыгэхэр зэрыс къэралыгъохэм зэпхыныгъэхэр адытиIэным тыпылъ, ахэм зигъо IофыгъохэмкIэ тадэгущыIэ, хэкIыпIэхэм тызэдяусэ. КIэзгъэтхъымэ сшIоигъу фольклористым иIофшIэн бэу зэрэзэхэтыр. КIэкI дэдэу ахэм ягугъу къэсшIын: тхыдэIотэ-орэдыIо-орэдусхэр къыхигъэщыныр; IорIуатэхэр къытхыжьынхэр, зэригъэфэнхэр, институтым иархив ифольклор фонд хилъхьажьынхэр; IорIуатэхэр тхылъ шIыгъэу къыдэгъэкIыгъэнхэр; ушэтын инхэр (монографическэ ушэтынхэр) ышIыныр; IорIуатэм, IорIотэ шIэныгъэм къагъэуцурэ Iофыгъохэм ялъытыгъэу статьяхэр къыхэутыгъэнхэр; научнэ Iофтхьабзэхэр зэхэщэгъэнхэр, къащыгущыIэгъэныр; нэмыкI чIыпIэхэм ащыкIохэрэм гущыIэхэр къащышIыгъэнхэр; экспедициехэр зэхэщэгъэнхэр ыкIи ахэмкIэ зэфэхьысыжьхэр шIыгъэнхэр.\nНепэрэ мафэм къыгъэуцурэ Iофыгъохэм ащыщ нэмыкI шъолъырхэм, республикэхэм, къэралыгъохэм яшIэныгъэ лэжьапIэхэм, апшъэрэ еджапIэхэм, культурнэ IофшIапIэхэм гъусэныгъэ адытиIэныр. Ари тэгъэцакIэ. Къуекъо Асфар Дагъыстан, Ингушетием, Краснодар краим научнэ гупчэу яIэхэм зэпхыныгъэ адыриI. Нэхэе Саидэ Адыгэ къэралыгъо университетым, ансамблэу «Ислъамыем», сэ — Адыгэ къэралыгъо университетым, Абхъаз къэралыгъо университетым, Ставропольскэ къэралыгъо институтым тадэлажьэ.\nФольклорым иотделкIэ анахь проект инэу щытыр (институтыр щыIэ зыхъугъэм къыщегъэжьагъэу) «Свод адыгского фольклора» зыфиIорэр ары. Ар зэхэзыгъэуцуагъэр ыкIи ипэщагъэр Хъут Щамсудин. Ар том 12 мэхъу ыкIи темэхэмкIэ зэтеутыгъ: пшысэхэр — тхылъищ, нарт эпосми тхылъищ фэдгъэшъошэщт, нарэхэр — тхылъитIу, мыхэм анэмыкIхэри.\nНэхэе Саидэрэ Къуекъо Асфаррэ «Нартский эпос — самосознание народа» аIуи зэджэгъэхэ проектыр типлан хэмытэу ашIы. Мыхэм япроект «Ислъамыем» ипащэ игуадзэу Нэхэе Азэмати хэлэжьэнэу къырагъэблэгъагъ.\n— Эпосэу «НартхэмкIэ» гъэзагъэу шIагъэу щыIэр ыкIи джы шъо Iоф зыдашъушIэрэр?\n— Нарт пщыналъэхэр, хъишъэхэр, орэдхэр, тарихъ тхыдэхэр угъоигъэу бэу тиархив хэлъых. Ахэр адыгэ къош республикищым, Шапсыгъэ, IэкIыб хэгъэгухэм къащаугъоижьыгъэх. Ахэр тхылъибл хъоу шIэныгъэлэжьышхоу ХьэдэгъэлIэ Аскэр 1968 – 1971-рэ илъэсхэм къыдигъэкIыгъ. Адыгабзэм идиалект зэфэшъхьафхэмкIэ текстхэр тхыгъэх. Ащ мэхьанэшхо иI. Дилетантхэм Аскэр аумысэу, «Тхылъибл хъун фэягъэп. Нахь мэкIэнэу щытыгъ. Нахьыбэ зэрэхъунэу диалект пстэумкIи текстхэр къытыгъ» аIоу джы къызнэсыгъэми зэхэтэхы. Адыгэхэм аIо: «ТхьалъэIукIэ зымышIэрэм бгыбзэ зешхыжьы». Джары ахэми къяхъулIэрэр. Нарт эпосыр ары тыбзи, тихабзи, тишхыныгъохэри, чIыгоу, чIыпIэу тызэрысыгъэри къытфэзыгъэнагъэр. Ары тэ, адыгэхэм, анахь цIыф лъэпкъ ныбжьышхо зиIэхэм тахязгъэтхагъэр. Эпосым специалист зэфэшъхьафыбэмэ зыдэлэжьэнхэ темэ хагъотэщт. ГущыIэм пае, бзэшIэныгъэм илъэныкъуабэкIэ, этнологиемкIэ, этнографиемкIэ. Ахэм зэкIэми зэгъэпшэн шапхъэ яIэн ылъэкIыщт.\nХьэдэгъэлIэ Аскэр шIуфэшIэшхо адыгэхэмкIэ къытфишIагъ. Томиблыр къыдигъэкIыгъ. Ушэтын инхэр эпосымкIэ ышIыгъэх. Зэрэдунаеу адыгэхэр аригъэшIагъ, нарт эпосым игупшысэ купкI адыгэхэм зэряер аригъэштагъ. Аскэр саугъэт фэбгъэуцуныр тефэ.\nЭпосыр ятIонэрэу къытетыдзэжьыгъ. Мы уахътэм Къуекъо Асфар ары эпосым нахь дэлажьэрэр. 2018-рэ илъэсым монографие «Мир нартов» ыIоу къыдигъэкIыгъ. Монографическэ ушэтын инхэр ХьэдэгъэлIэ Аскэр илэжьыгъэ ришIылIагъ. «Мифическая модель мира в адыгской (черкесской) нартиаде» къыхиутыгъ. Статья пшIы пчъагъэ тиотделкIэ ттхыгъэ. ШIэныгъэлэжь инхэу Къомафэхэу Зарэрэ Мухьадинрэ, ГутIэ Адэм, Алые Аллэ монографическэ IофшIэгъэ инхэр атхыгъэх. Дунэе конференциехэр, симпозиумхэр, тиэпос фэгъэхьыгъэу щыIагъэх. Мыекъуапэ пчъагъэрэ республикэ ыкIи Дунэе конференциехэр щытшIыгъ. Къихьащт илъэсым ХьэдэгъэлIэ Аскэр илъэси 100 зэрэхъурэр игъэкIотыгъэу хэдгъэунэфыкIыщтышъ, шIэныгъэлэжьым ыцIэкIэ а Дунэе конференциер эпосымкIэ зэхэтщэн гухэлъ тиI.\nНепэ фольклор фондэу (угъоигъабэу щыIэм) институтым иархив хэлъхэм тадэлажьэ. Шъыпкъэ, укъызкIэупчIэгъэ экспедициехэр, командировкэхэр, дунаир зэрэхъугъэм елъытыгъэу, джырэкIэ зэхатщэхэрэп.\n— Тхьауегъэпсэу, Нэфсэт, тызэрэбгъэгъозагъэмкIэ.\nПредыдущая Кавказскэ заповедникыр\nСледущая Автомобиль IункIыбзэхэр аратыжьыгъэх


Home » Adyghe » 03 Luke » 17\nposted by derDaniel on Mon, 06/14/2010 - 09:27\nЦІыфхэм псэкІод ашІэнэу дэзыхьыхырэ Іофхэм, псэкІод гъэгъуным, шІошъхъуныгъэм, ІорышІэным яхьылІагъ\n(Маттэ 18:6-7, 21-22; Марк 9:42)\n–ЦІыфхэм псэкІод ашІэнэу дэзыхьыхырэ Іофхэр къэхъунхэ фае, ау а Іофхэр къызпкъырыкІырэ цІыфыр сыхьатмыгъо ежьагъ, – ариІуагъ Хьисэ игъогу рыкІохэрэм. 2 –А цІыфым мы цІыкІухэм ащыщэу зыгорэм псэкІод ышІэнэу дихьыхыным нахьи, мыжъо шъхьал ежьым ыпшъэтыкъ кІэрашІэу хым хадзагъэмэ, ежьымкІэ нахьышІущтыгъ. 3 Арышъ, шъузфэсакъыжь.\n–О пшы* псэкІод ышІэмэ, ар зэрэпсэкІодыр еІожь, ыкІи ар кІэгъожьмэ, фэгъэгъу. 43ы мафэм ыкІоцІы гъогогъуиблэ оркІэ псэкІод ышІэмэ, къыгъэзэжьэу, «СыкІэгъожьыгъ», ыІомэ, фэгъэгъужь.\n5–ШІошъхъуныгъэу тиІэм къытфыхэгъахъу!– аІуи, апостолхэм* Зиусхьаным къыраІуагъ.\n6–Горчицацэм* фэдизэу шІошъхъуныгъэ шъуиІэу, мы ынджыр чъыгым, «Зыкъыхэтхъыжьи, хым зыщыхэшІэжь», ешъуІомэ, къышъодэІущт,– къыІуагъ Зиусхьаным.\n7 –Шъуащыщэу зыгорэм унэІутэу иІэр жъоу е мэлхэр ыгъэхъухэу тІон. А унэІутыр губгъом къызикІыжькІэ, «ПсынкІэу къакІуи, Іанэм къыпытІысхь», риІона? 8Ар хэгъэкІыри, риІощтыр мыры: «Пчыхьэшъхьашхэ къысфэгъэхьазыри, уицыякІэ дэупкІи, сэшхэфэ, сешъофэ, къысшъхьэщыт. Ащ нэужым о ушхэни уешъони уфит». 9УнэІутым унашъоу фэпшІыгъэр зэригъэцэкІагъэм пае, щытхъу фэпшІыщта? Сыгугъэрэп. 10Ащ фэдэу шъори унашъоу Тхьэм къышъуфишІыгъэр зыжъугъэцэкІэрэ ужым, мырэущтэу шъуІон фае: «Тэ тыунэІут ныІэп. Тэ тшІагъэр тшІэн фаеу щытыр ары ныІэп».\n17:3 О пшы – шыхэр зы диным рыкІохэрэр ары.\n17:5 апостолхэр – еплъ 6:13.,\n17:6 горчицэ – арапыбзэкІи тыркубзэкІи «хъардэл» зыфаІорэр ары.\nХьисэ шъоджэ уз Іаер зиІэ лІы нэбгырипшІ зэригъэхъужьыгъэхэр\n11 Хьисэ Ерусалим кІозэ, Самарие хэкумрэ Галилей хэкумрэ азыфагу кІоцІырыкІыщтыгъ. 12Къуаджэ горэм дахьэ пэтызэ, шъоджэ уз Іаер зиІэ лІы нэбгырипшІ къыІукІагъэх. Чыжьэу къэуцухи, 13 мэкъэшхокІэ къэджагъэх:\n–Хьисэ, тхьаматэ, гукІэгъу къытфэшІ!\n14Ахэр зелъэгъухэм, Хьисэ къыІуагъ:\n–ШъукІуи, дин пащэхэм зяжъугъэлъэгъу.\nАхэр гъогум рыкІохэзэ, къабзэу хъужьыгъэх.\n15Ахэмэ ащыщэу зым зэрэхъужьыгъэр зелъэгъум, мэкъэшхокІэ Тхьэм щытхъу фишІэу къыгъэзэжьыгъ. 16Хьисэ ылъакъохэм адэжь бгъэгукІэ зыкъыщыридзыхи, щытхъу фишІыгъ. А лІыр Самарие хэкум* щыщыгъ.\n17 –НэбгырипшІыр къабзэу хъужьыгъэхэба?– къыІуагъ Хьисэ. –Адрэ нэбгырибгъур тыдэ къэнагъэха? 18Мы лІы хымэ закъом нэмыкІ къыгъэзэжьэу, Тхьэм щытхъу фишІынэу зи къахэкІыгъэп, ара?\n19ЕтІанэ Хьисэ а лІым риІуагъ:\n–Тэджи кІожь, уишІошъхъуныгъэ уигъэхъужьыгъ.\nТхьэм и Тетыгъошхо къызэрэкІощтыр\n(Маттэ 24:23-28, 37-41)\n20 –Тхьэм и Тетыгъошхо сыдигъо къэкІощта?– аІуи, фарисейхэр Хьисэ къызеупчІыхэм, ащ ариІожьыгъ:\n–Тхьэм и Тетыгъошхо нэрылъэгъоу къэкІощтэп, 21 цІыфхэми, «Мары, ар мыщ дэжьым щыІ», е «Муары, модэ щыІ», аІощтэп. Сыда пІомэ Тхьэм и Тетыгъошхо шъо къышъухэт.*\n22ЕтІанэ Хьисэ игъогу рыкІохэрэм ариІуагъ:\n–ЦІыф Лъэпкъым ы Къо* имафэхэм ащыщэу зы мэфэ закъо нэмыІэми шъулъэгъу зышъушІоигъо мафэхэр къэкІощтых, ау ар шъулъэгъущтэп. 23 «Мары, ЦІыф Лъэ\n17:16 Самарие хэкур – еплъ 9:52.\n17:21 Тхьэм и Тетыгъошхо шъо къышъухэт – е шъо шъугухэм арылъ. Еплъ 6:20.\n17:22 ЦІыф Лъэпкъым ы Къо – еплъ 5:34.\nЦIыф Лъэпкъым ы Къо мыщ дэжьым щыІ», е «Муары, модэ щыІ», къышъуаІощт, ау ащ дэжьым шъумыкIу, а цІыфхэми шъуакІэлъымычъ; 24сыда пІомэ зы ошъокъуапэм къыщегъэжьагъэу адрэ ошъокъуапэм нэс пчыкІэм* дунаир зэригъэнэфырэм фэдэу, ежьыр къызыкІожьыщт мафэм ыдэжь ЦІыф Лъэпкъым ы Къо къэлъэгъожьыщт. 25Ау ыпэ рапшІэу къиныбэ ыщэчын фаеу щыт, джырэ цІыфхэми ежьыр зэрамыпэсын фаеу щыт.\n26 –Пегъымбар Нухьэ имафэхэм адэжь Іофхэр зэрэщытыгъэхэм фэдэу, ЦІыф Лъэпкъым ы Къо дунаим къызыкІожьыным ыпэрэ мафэхэм адэжь Іофхэр щытыщтых. 27 ЦІыфхэр шхэщтыгъэх ыкІи ешъощтыгъэх, къащэщтыгъ ыкІи дакІощтыгъэх, Нухьэ къухьэм зитІысхьэгъэ мафэм нэсыфэкІэ. ЕтІанэ псы къиугъэшхор* къакІуи, ахэр зэкІэ ыгъэкІодыгъэх.\n28–Пегъымбар Лут* имафэхэм адэжь Іофхэри ащ фэдэу щытыгъэх: ЦІыфхэр шхэщтыгъэх ыкІи ешъощтыгъэх, щэщтыгъэх ыкІи щафэщтыгъэх, чІыгуми хапхъэщтыгъэх, унэхэри ашІыщтыгъэх. 29Ау Лут Содом къалэм зыдэкІыгъэ мафэм машІорэ тхъомзашхъорэ уашъом къыщещхыхи, ахэр зэкІэ ыгъэкІодыгъэх.\n30–ЦІыф Лъэпкъым ы Къо къызылъэгъожьыщт мафэм ыдэжьи Іофхэр ащ фэдэ къабзэу щытыщтых. 31А мафэм унашъхьэм тетыр ихьапщыпхэу унэм илъхэр зыдихьынхэу унэм ерэмыхьажь. Губгъом итыми унэм къерэмыгъэзэжь. 32Лут ишъуз* къехъулІагъэр шъугу къэжъугъэкІыжь. 33Хэтми зыпсэ мыкІодэу къызэригъэнэжьыщтым ыуж итым ыпсэ шІокІодыщт, ау хэти зыпсэ зышІокІодырэм ыпсэ мыкІодэу къыгъэнэжьыщт. 34Сэ шъосэІо, а чэщым нэбгыритІу зы пІэм хэлъыщтых. Язырэр мэлэІичхэм уашъом дахьыещт, адрэри къагъэнэщт. 35БзылъфыгъитІу зэдэхьаджэщтых, язырэр мэлэІичхэм уашъом дахьыещт, адрэри къагъэнэщт. 36 НэбгыритІури губгъом итыщтых, язырэр мэлэІичхэм уашъом дахьыещт, адрэри къагъэнэщт.\n17:24 пчыкІэ – шыблэм инэфын ары.\n17:27 псы къиугъэшхор – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм 7:6-23.\n17:28-29 пегъымбар Лут – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхы-гъэм 19:15-25.\n17:32 Лут ишъуз – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм 19:26.\n37–Тыда ар зыщыхъущтыр, Зиусхьан?– къыраІуагъ Хьисэ.\n–Хьайуан псэхалІэр зыдэщыІэм бгъэжъхэри щызэрэугъоищтых,-- ариІожьыгъ Хьисэ.


Республикэм хэхъоныгъэ езыгъэшIырэ IофышIэх | Адыгэ Макъ\nРеспубликэм хэхъоныгъэ езыгъэшIырэ IофышIэх\nАдыгэ Республикэр зызэхащагъэр илъэс 28-рэ зэрэхъурэм ипэгъокIэу Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат республикэ тын лъапIэхэмрэ щытхъуцIэхэмрэ зыфагъэшъошагъэхэм ар къэзыушыхьатырэ бгъэхалъхьэхэмрэ тхылъхэмрэ тыгъуасэ аритыжьыгъэх.\nМыщ фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэу АР-м и Къэралыгъо филармоние щыкIуагъэм хэлэжьагъэх федеральнэ ыкIи республикэ къулыкъухэм япащэхэр, министрэхэр, депутатхэр, нэмыкIхэри.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ Iофтхьабзэм пэублэ псалъэ къыщишIызэ, къэзэрэугъоигъэхэм мэфэкIымкIэ къафэгушIуагъ. Шъолъырым иэкономикэ, гъэсэныгъэм ыкIи шIэныгъэм, псауныгъэр къэухъумэгъэным, культурэм ыкIи спортым, общественнэ организациехэм яIофшIэн хэхъоныгъэхэр ашIынхэм зиIахьышIу хэзылъхьагъэхэм яIофшIагъэ осэшIу фишIыгъ, мыщ фэдэ цIыфхэр республикэм зэриIэхэм урыгушхонэу зэрэщытыр къыхигъэщыгъ.\nЗыфэгушIуагъэхэм ащыщых Урысые Федерацием икъэралыгъо тын лъапIэу — орденэу «За заслуги перед Отечеством» зыфиIорэм имедапэу я II-рэ шъуашэ зиIэр зэратыгъэхэр. Ветеран движением хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ, зэо зэпэуцужьхэм ахэлэжьагъэхэм IэпыIэгъу афэхъугъэнымкIэ Мырзэ Джанбэчрэ ДышъэкI Адамрэ IофшIэнэу агъэцакIэрэм къэралыгъом ипащэхэм осэшхо къыфашIыгъ. Ахэм мы тын лъапIэр къалэжьыгъ. Мыхэм Афганистан къулыкъур щахьыгъ, хэгъэгум къафигъэуцугъэ пшъэрылъыр зэрифэшъуашэу агъэцэкIагъ. Джы мары илъэс 20 хъугъэу зэо зэпэуцужьым хэкIодагъэхэм яшIэжь къэухъумэгъэным, ахэм яунагъохэм, ветеранхэм IэпыIэгъу афэхъугъэным, къыткIэхъухьэрэ ныбжьыкIэхэм яхэгъэгу шIу алъэгъоу пIугъэнхэм епхыгъэ IофшIэнышхо агъэцакIэ.\n— Лъэныкъо зэфэшъхьафхэм Iоф ащышъошIэ, ау шъуисэнэхьат шъузэрэфэшъыпкъэм, пшъэрылъэу зыфэжъугъэуцужьхэрэр зэшIохыгъэнхэм шъузэрэпылъым пстэуми шъузэрепхы. Щытхъу хэлъэу IофшIэныр зэрэбгъэцэкIэн плъэкIыщтымкIэ шъуащыщ пэпчъ щысэ къегъэлъагъо, опытышхоу шъуIэкIэлъымкIэ къыткIэхъухьэрэ лIэужхэм шъуадэгуащэ, ащкIэ инэу тышъуфэраз, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nРеспубликэм итын анахь лъапIэр — медалэу «Адыгеим и Щытхъузехь» зыфиIорэр Нэпсэу Юрэ фагъэшъошагъ. Мыщ гъэIорышIэн ыкIи хэбзэгъэуцу IофшIэнышхоу ыгъэцакIэрэр Адыгеимрэ Пшызэ шъолъыррэ язэпхыныгъэ гъэпытэгъэным фэIорышIэ.\n«Адыгэ Республикэм инароднэ кIэлэегъадж» зыфиIорэ щытхъуцIэр къылэжьыгъ зипсауныгъэ зэщыкъогъэ сабыйхэм Iоф адэшIэгъэным зищыIэныгъэ гъогу езыпхыгъэ Уджыхъу Айщэт.\nАдыгабзэмрэ литературэмрэ ямэхьанэ зыкъегъэIэтыгъэным ыкIи къэухъумэгъэнхэм, театральнэ искусствэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэм зиIахьышIу хэлъ Биданэкъо (Уджыхъу) Марет Адыгеим и Къэралыгъо шIухьафтын фагъэшъошагъ.\nЛитературнэ творчествэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ Надежда Байновам IофшIэнышхо егъэцакIэ. Ащ ыгъэхьазырыгъэ тхылъэу «Къоджэ тарихъхэр» зыфиIорэм непэрэ щыIакIэр шъыпкъагъэ хэлъэу къегъэлъагъо. Литературэм ылъэныкъокIэ Н. Байновам Адыгеим и Къэралыгъо шIухьафтын ратыгъ. ШIэныгъэмкIэ шIухьафтыныр зытефэу алъытагъэр Адыгэ къэралыгъо университетым икафедрэ ипащэу, профессорэу, физикэ-хьисап шIэныгъэхэмкIэ докторэу Шыумэфэ Мыхьамэт.\nЛIэшIэгъу ныкъо фэдизрэ Ожъубанэкъо Зинаидэ тренер IофшIэным фэлэжьагъ. А илъэсхэм Урысыем спортымкIэ мастери 9, спортымкIэ мастер хъунымкIэ кандидат 29-рэ, спорт ориентированиемкIэ къэралыгъо зэнэкъокъухэм хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къащыдэзыхыгъэхэр ыгъэсагъэх.\nРеспубликэм ипащэ зыфэгушIуагъэхэм ыкIи тын лъапIэхэр зэритыжьыгъэхэм къахэфагъэх сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэегъаджэхэри. Ахэм ащыщых Хьалил Светланэ, Екатерина Кисель, Ирина Андреевар, нэмыкIхэри. Гъэсэныгъэм исистемэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэм мыхэм яIахьышхо хэлъ.\nДжащ фэдэу IофшIэн сэнэхьатым зищыIэныгъэ гъогу езыпхыгъэхэм, шъыпкъагъэ ыкIи щытхъу хэлъэу зипшъэрылъхэр зыгъэцакIэхэрэм Адыгеим и ЛIышъхьэ афэгушIуагъ. Ахэм ащыщых чырбыщзэтелъхьэу Игорь Вдовиныр, асфальтобетонщикэу Къуижъ Аслъан, автогрейдерым имашинистэу Николай Кардашовыр.\n— Ныбджэгъу лъапIэхэр! ШIуагъэ къытызэ шъуиIофшIэн зэрэжъугъэцакIэрэм фэшI инэу сышъуфэраз.\nТын лъапIэу къышъуфагъэшъошагъэхэмкIэ зэкIэми сышъуфэгушIо, псауныгъэ пы-\nтэ шъуиIэу, шъуисэнэхьаткIэ гъэхъагъэхэр шъушIыхэзэ ыпэкIэ шъулъыкIотэнэу шъуфэсэIо, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nУрысыем имызакъоу, IэкIыб къэралхэми дэгъоу ащызэлъашIэрэ, лъэпкъыр зэрыгушхорэ тинароднэ тхакIоу МэщбэшIэ Исхьакъи зэхахьэм щыфэгушIуагъэх. Къэралыгъом щыпсэурэ лъэпкъ зэфэшъхьафхэм язэгурыIоныгъэ гъэпытэгъэным, хэгъэгум хэхъоныгъэхэр ышIыным зиIахьышхо хэлъ МэщбэшIэ Исхьакъ Къэбэртэе-Бэлъкъар Республикэм итын анахь лъапIэу орденэу «За заслуги перед Кабардино-Балкарской Республикой» зыфиIорэр къыфагъэшъошагъ. Ащ фэгъэхьыгъэ унашъом кIэтхэжьыгъ республикэм и ЛIышъхьэу КIокIо Казбек.\nМэфэкI шIыкIэм тетэу кIогъэ Iофтхьабзэм хэлэжьагъэхэу, тын лъапIэхэмкIэ къыхагъэщыгъэхэм ащыщхэр зэхахьэм къыщыгущыIагъэх. ЯIофшIагъэ осэшIу фэзышIыгъэ АР-м и ЛIышъхьэ рэзэныгъэ гущыIэхэр пагъохыгъэх, тапэкIи амалэу, кIуачIэу яIэр рахьылIэзэ Адыгеим зэрэфэлэжьэщтхэр къаIуагъ.\nРеспубликэм ипащэ бгъэхалъхьэхэмрэ тхылъхэмрэ заретыжьхэ нэуж къэзэрэугъоигъэхэм джыри зэ республикэм и МафэкIэ къафэгушIуагъ, тапэкIи бэкIэ зэращыгугъыхэрэр ариIуагъ.


Бзэр, шэн-хабзэхэр типытапIэх — Голос Адыга\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, хабзэм икъулыкъушIэхэр, общественнэ движениехэм ахэтхэр, зэхахьэм къырагъэблэгъагъэхэр, шIэныгъэлэжьхэр, гъэсэныгъэм, культурэм, спортым яIофышIэхэр, ныбжьыкIэхэр, журналистхэр ащ къекIолIагъэх.\nИлъэсищэу блэкIыгъэм Адыгэ Хасэм Iофэу ышIагъэм Хэсашъхьэм итхьаматэу ЛIымыщэкъо Рэмэзанэ къытегущыIагъ.\nНыдэлъфыбзэм изэгъэшIэнкIэ Адыгэ Хасэм IофшIагъэу иIэм къыщыригъажьи, Р. ЛIымыщэкъом зэфэхьысыжьхэр, зэгъэпшэнхэр ышIыгъэх. Гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ республикэ Институтэу КIэрэщэ Тембот ыцIэ зыхьырэм бзэм фэгъэхьыгъэ зэхахьэхэр щыкIуагъэх. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ Адыгэ Хасэм хэтхэр бзэм изэгъэшIэн, игъэфедэн яхьылIагъэу пчъагъэрэ IукIагъэх.\nПравительствэм икъулыкъушIэхэр, шIэныгъэлэжьхэр, еджапIэхэм яIофышIэхэр, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм аIутхэр, Хэсашъхьэм хэтхэр, нэмыкIхэри зэхахьэхэм къащыгущыIагъэх.\n— Зэфэхьысыжьхэм къащыхэдгъэщыгъ адыгабзэм изэгъэшIэн, игъэфедэн язытет уигъэрэзэнэу зэрэщымытыр, — къыIуагъ ЛIымыщэкъо Рэмэзанэ. — Ащ тыкъыпкъырыкIызэ, Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ дэжь щызэхащэгъэ Советым изичэзыу зэхэсыгъо тиеплъыкIэхэр къетхьылIагъэх.\nЛIыIужъу Адам япащэу зэхэщэн Iофыгъохэр шIэныгъэлэжьхэм, хэбзэ къулыкъушIэхэм, Хэсашъхьэм агъэцэкIагъэх. Адыгеим инароднэ артисткэу Уджыхъу Марыет зипэщэ театральнэ кIэлэцIыкIу купэу «Щыгъыжъыер», «Шыу Хасэм» ипащэу Тхьапшъэкъо Альберт, фэшъхьафхэри къалэхэм, районхэм яеджапIэхэм ащыIагъэх, концертхэр къащатыгъэх, бзэм ехьылIэгъэ зэIукIэгъухэр адыряIагъэх.\n«Тыбзэ, тихабзэ тиунагъомэ арылъынхэ фае. НыбжьыкIэхэм непэ адыгабзэр зэрамыгъашIэ хъущтэп», — арэущтэу зэхахьэхэм бэрэ къащытэIоми, Iофыр икъоу лъыкIуатэрэп. Сыда ар къызыхэкIырэр?\nГъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ Министерствэм Iофхэм язытет зыщигъэгъуази, еджапIэхэм ящыкIагъэхэ егъэджэн тхылъхэр аратыгъэх. Адыгеим и ЛIышъхьэ кIэщакIо фэхъуи, ТIопсэ, ПсышIопэ, Успенскэ районхэм, Тыркуем арысхэ тилъэпкъэгъухэм, нэмыкIхэм егъэджэн тхылъхэр аIэкIагъэхьагъэх.\nШIэныгъэлэжьхэу, Хэсашъхьэм хэтхэу ЛIыIужъу Адамэ, Бырсыр Батырбый яшIуагъэкIэ егъэджэн тхылъхэр, программэр еджапIэхэм афагъэхьазырыгъэх, федеральнэ программэм хэхьагъэхэр Татарстанрэ Адыгеимрэ арых ныIэп.\nРеспубликэм гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзаур Зэфэсым къыщиIуагъ Мыекъуапэ икIэлэеджэпIи 4-мэ адыгабзэр куоу ащызэрагъэшIэнэу зэрэфежьагъэхэр. ЛIымыщэкъо Рэмэзани ащ къытегущыIагъ. Бзэм изэгъэшIэнкIэ лъыкIуатэхэрэ еджапIэхэр тиIэх нахь мышIэми, гумэкIыгъохэм къакIичырэп.\nГуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ республикэ институтым ипащэу ЛIыIужъу Адамэ гум илъ гупшысэр къызэпкъырихызэ Зэфэсым къыщыгущыIагъ. Тхыбзэр, еджэныр, шэн-хабзэр зэрэзэпхыгъэхэр щыIэныгъэм дэгъоу щытэлъэгъу. КIэлэцIыкIум адыгабзэр унагъом щемыгъашIэу кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм зыпщэкIэ хэта бгъэмысэщтыр.\nМультфильмэхэр, тхылъхэр къызэрэдагъэкIыхэрэм А. ЛIыIужъур къатегущыIэзэ, гумэкIыгъохэм ябгъукIуагъэп. Интернетым имэхьани, телефонхэм ягъэфедакIи къыхигъэщыгъэх. КIэлэцIыкIур зэпимыгъэоу телефонымкIэ мэлъыхъо. Апэу къыхихырэр адыгабзэм, шэн-хабзэхэм яхьылIэгъэ гупшысэр арэп. Зэо-банэр, мыхъо-мышIагъэхэр, джэгукIэхэр къыхегъэщых. Наркоманием къызыдихьырэ къиныгъори кIэлэцIыкIум елъэгъу.\nИжъырэ адыгэ орэдхэм яхьылIэгъэ тхылъыр, мультфильмэхэу адыгабзэкIэ зэдзэкIыжьыгъэхэр А. ЛIыIужъум къахигъэщыгъэх. Нартхэм яхьылIагъэхэр, кушъэ орэдхэр, фэшъхьаф тхылъхэр, фильмэхэр шIэныгъэлэжьхэм агъэхьазырых.\n— Сэ Тэхъутэмыкъуае сыщыщ, — къыIуагъ ЛIыIужъу Адамэ. — Урысхэр, цыганхэр, корейцэхэр, нэмыкIхэри адыгабзэкIэ къабзэу къуаджэм щэгущыIэх. Тиныдэлъфыбзэ тэ зэдгъэшIэныр къытэхьылъэкIыныр сыда къызыхэкIырэр?\nУикIалэ адыгабзэр ебгъэшIагъэу унэм зибгъэкIыкIэ адыгэу узэрэщытыр къэогъэшъыпкъэ.\nУнагъор, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэр, еджапIэр\nДунаим щызэлъашIэрэ тхакIоу, Урысыем IофшIэнымкIэ и ЛIыхъужъэу, Адыгэ Хасэм и Хэсашъхьэ хэтэу МэщбэшIэ Исхьакъ лъэпкъ шIэжьым, Адыгэ Республикэм икъэралыгъо гъэпсыкIэ игъэпытэн къапкъырыкIызэ, Зэфэсым хэлажьэхэрэм закъыфигъэзагъ. Адыгеим илъэс зэфэшъхьафхэм пэщэныгъэ дызезыхьагъэхэ Хьахъурэтэ Шыхьанчэрые, Бэрзэдж Нухьэ, Хъут Малыч, Джарымэ Аслъан, Шъэумэн Хьазрэт, ТхьакIущынэ Аслъан, мы уахътэм ЛIышъхьэу тиIэ КъумпIыл Мурат гущыIэ фабэхэр къафиIуагъ. Дунаим тет анахьыжъ лъэпкъ 36-мэ адыгэхэр зэращыщхэр къызеIом, залым чIэсхэр Iэгу фытеуагъэх.\nЗэлъашIэрэ тхакIоу Максим Горькэр 1930-рэ илъэсхэм адыгэ пшысэхэм къатегущыIэзэ, лъэпкъым гушъхьэ кIочIэ ин зэриIэр зэрэхигъэунэфыкIыгъагъэр И. МэщбашIэм къыIуагъ.\nАдыгэ гущыIэжъхэм, шэн-хабзэхэм яхьылIагъэхэ тхылъхэр тфикъухэрэп. ГущыIэжъхэм гупшысэу ахэлъыр къаIуатэзэ, шэн-хабзэхэм узэрагъэгъуазэрэр къыхагъэщыхэзэ, тиуахътэ тхылъхэр къыдагъэкIынхэ фаеу Зэфэсым къызэрэщаIуагъэм мэхьэнэ ин етэты. ГущыIэм кIуачIэу хэлъыр кIэлэцIыкIухэм, ныбжьыкIэхэм алъыгъэIэсыгъэныр лъэхъаным диштэрэ Iофыгъоу Адыгэ Хасэм изэхахьэ щалъытагъ.\n«Щыгъыжъыем» ихудожественнэ пащэу, Хэсашъхьэм икъутамэу Ны Хасэм ипащэу Уджыхъу Марыет кIэлэцIыкIухэм пIуныгъэ Iофэу адызэрихьэрэм зэгъэфагъэу къытегущыIагъ. Уиныдэлъфыбзэ зэмыгъашIэу лъэпкъэу дунаим утетын зэрэмылъэкIыщтым гупшысэу хэлъыри IупкIэу къызэIуихыгъ.\nАцумыжъ Юсыф, Къэрдэнэ Аскэрбый, ЛIыIапэ Ибрахьимэ, Тэу Аслъан, Тхьапшъэкъо Альберт, Нэгъуцу Щамсудинэ, нэмыкIхэу къэгущыIагъэхэм ЛIымыщэкъо Рэмэзанэ дырагъаштэзэ, Адыгэ Хасэмрэ хабзэм икъулыкъушIэхэмрэ гъусэныгъэ зэдыряIэу Iоф зэрашIэрэм яеплъыкIэхэр къыраIолIагъэх. Шэн-хабзэхэр гъэпытэгъэнхэр зэкIэми апшъэу зэрэщытыр МэщфэшIу Нэдждэт къыхигъэщыгъ.\nКъэралыгъо упчIэжьэгъоу ТхьакIущынэ Аслъан ЗыкIыныгъэмрэ ЗэгурыIоныгъэмрэ ясаугъэт Мыекъуапэ зэрэщагъэуцугъэм, лъэпкъхэм язэпхыныгъэ гъэпытэгъэным, Iофэу ебгъажьэрэр гъунэм нэбгъэсыным, фэшъхьафхэм иеплъыкIэхэр къариIолIагъэх.\nАдыгэ Республикэм инахьыжъхэм я Совет ипащэу ГъукIэлI Нурбый зэгъэпшэнхэм къащыхигъэщыгъэм уегъэгъуазэ. Лъэпкъ шIэжьыр щыIэныгъэм иIотакIу, зэпымыгъэоу ащ Iоф дэпшIэн фае.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Зэфэсым адыгабзэкIи урысыбзэкIи игъэкIотыгъэу къыщыгущыIагъ.\n«Республикэ общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» непэ Iофэу ыгъэцакIэрэм мэхьэнэ ин иI: лъэпкъ зэпхыныгъэхэр егъэпытэх, адыгэ лъэпкъыр ухъумэгъэным пылъ. Лъэпкъ культурэр, ныдэлъфыбзэр лъыгъэкIотэгъэнхэр зэдытиIофэу щыт», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nДунэе Адыгэ Хасэм ипрезидентэу Сэхъурэкъо Хьаутий хабзэмрэ общественнэ движениемрэ Iоф зэдашIэным имэхьанэ осэ ин фишIыгъ.\nЗэфэсыр Хэсашъхьэм хэтэу Болэкъо Аслъан зэрищагъ. Адыгэ Хасэм иIофшIагъэ уезэгъы хъущтэу зэхахьэм унашъо щаштагъ. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Хэсашъхьэм хэтхэу Бэгъушъэ Алыйрэ НэпшIэкъуй Аминэрэ рэзэныгъэ тхылъхэр аритыжьыгъэх. Дунэе Адыгэ Хасэм ибгъэхэлъ тамыгъэ ЛIымыщэкъо Рэмэзанэ къыфагъэшъошагъ лъэпкъым икъэухъумэн зэрэхэлажьэрэм фэшI. Сэхъурэкъо Хьаутий Р. ЛIымыщэкъом къыщытхъугъ, шIушIагъэу иIэм хигъэхъонэу фиIуагъ. Гъэзетэу «Гъуазэм» электрон сайтым Iоф дэзышIэщтхэр хадзыгъэх.\nЛIымыщэкъо Рэмэзан хадзыгъ\nЗытегущыIагъэхэм яхьылIэгъэ унашъоу Зэфэсым щаштагъэм ГъукIэлI Сусанэ къеджагъ. Зэфэсым Хэсашъхьэу щыхадзыгъэм нэбгырэ 43-рэ хэхьагъ. Хэсашъхьэм иапэрэ зэхэсыгъо, шапхъэхэм къызэрэдалъытэу, анахьыжъым зэрищагъ. МэщбэшIэ Исхьакъ Зэфэсыр дэгъоу кIуагъэу ылъытагъ. Адыгэ Хасэм и Хэсашъхьэ итхьаматэу хадзынхэу ЛIымыщэкъо Рэмэзанэ, Бэгъушъэ Алый, ЦIыкIушъо Аслъан ацIэхэр къыраIуагъэх. А. Бэгъушъэмрэ А. ЦIыкIушъомрэ ацIэхэр тырахыжьыгъэх. ЛIымыщэкъо Рэмэзанэ ятхьамэтэнэу зэрэфаехэр СтIашъу Юрэ, Болэкъо Аслъан, ЕмтIылъ Юсыф, НэпшIэкъуй Аминэ, ЛIыIапэ Ибрахьимэ, Уджыхъу Марыет, Хъот Юныс, нэмыкIхэм къаIуагъ. ЗыкIыныгъэ ахэлъэу ЛIымыщэкъо Рэмэзанэ Хэсашъхьэм итхьаматэу хадзыгъ.\nАдыгэ Республикэм иапэрэ Президентэу Джарымэ Аслъан, Сэхъурэкъо Хьаутий, МэщбэшIэ Исхьакъ, фэшъхьафхэм къаIуагъ Зэфэсыр уахътэм диштэу дэгъоу зэрэкIуагъэр.\nСурэтхэр Зэфэсым къыщытырахыгъэх.\nПредыдущая Лъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэн анахь шъхьаI\nСледущая В России с помощью криптобиокабин выданы первые загранпаспорта


ТекIоныгъэм и Мафэ зэрифэшъуашэу хагъэунэфыкIыщт — Адыгэ макъ\nТекIоныгъэм и Мафэ зэрифэшъуашэу хагъэунэфыкIыщт\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат фондэу «ТекIоныгъ» зыфиIорэм изэхэщэкIо комитет изэхэсыгъо тыгъуасэ хэлэжьагъ. Хэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къызщыдахыгъэр илъэс 75-рэ зэрэхъурэр къэкIорэ илъэсым зэрифэшъуашэу хэгъэунэфыкIыгъэным тегущыIагъэх.\n— МэфэкIым мэхьанэу иIэр пстэуми къагурыIон, ар IофтхьабзэхэмкIэ баеу, цIыфхэмкIэ гуIэтыпIэу хэгъэунэфыкIыгъэным тишъыпкъэу Iоф дэтшIэн фае, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат. — ГъэшIэгъонэу, гум къинэжьынэу зэхэтщэным тыпылъыщт. Республикэм псэупIэхэу итхэр мэфэкIым къыхэдгъэлэжьэнхэ фае. Ветеранхэм анахьэу тынаIэ атедгъэтыныр пшъэрылъ шъхьаI. IофшIэнхэм ныбжьыкIэхэр, юнармейцэхэр ахэтщэнхэ фае.\nКъэкIорэ илъэсым ижъоныгъокIэ мазэ нэс Паркэу «Патриот» зыфиIорэм гъэцэкIэжьынхэр щашIынхэ ыкIи Iофтхьэбзэ гъэнэфагъэхэр ащ щырагъэкIокIынхэ гухэлъ зэрэщыIэр КъумпIыл Мурат игущыIэ къыщыхигъэщыгъ. Мыщ нахь цIыфыбэ къекIолIэным зэрэпылъыщтхэр ащ къыIуагъ.\nТекIоныгъэм фэгъэхьыгъэ саугъэтхэр агъэцэкIэжьынхэм Iофыгъохэу япхыгъэхэми зэхэсыгъом щатегущыIагъэх. Ахэм анаIэ атырагъэтынэу республикэм и ЛIышъхьэ муниципалитетхэм пшъэрылъ афигъэуцугъ. Адыгеим псэупIэхэу ит пстэуми IофшIэнхэр зэращыкIонхэ фаер КъумпIыл Мурат игущыIэ къыщыхигъэщыгъ. Зэхэсыгъом къызэрэщаIуагъэмкIэ, 2020-рэ илъэсым жъоныгъуакIэм и 9-м ехъулIэу объект 34-мэ гъэцэкIэжьынхэр ащыкIощтых. Ащ нэмыкIэу, лIыхъужъныгъэу къахэфагъэмкIэ мемориальнэ плитэхэм ацIэхэр атетхэгъэныр къэзылэжьыгъэ нэбгырэ 51-рэ агъэнэфагъ.\n«Книга Памяти» зыфиIорэ тхылъым ия 5-рэ томрэ «Победители» зыфиIорэм ия 4-рэ томрэ якъыдэгъэкIын республикэм Iоф щыдашIэ. Муниципальнэ образование пэпчъ ащ хэлажьэ. «75 лет Победы в Великой Отечественной войне 1941 — 1945гг.» зыфиIорэ медалыр зыфагъэшъошэщтхэм ягугъу зэхэсыгъом къыщашIыгъ. Тызыхэт илъэсым ишэкIогъу мазэ и 1-м ехъулIэу мыщ фэдэ медаль къаратынэу нэбгырэ 2664-рэ агъэнэфагъ.\nПредыдущая Тыгъэгъазэм и 3-р – сэкъатныгъэ зиIэхэм я Дунэе маф\nСледущая Боксым имэфэкI шъыпкъагъ


Студентхэм аIукIагъэх — Адыгэ макъ\nРедактор 18.11.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nМыгъэ ар Адыгэ къэралыгъо университетым щыкIуагъ. Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх инспектор шъхьаIэм игуадзэу Мамыекъо Казбек, АР-м и Парламент гъэсэныгъэмкIэ, наукэмкIэ, ныбжьыкIэ IофхэмкIэ, спортымкIэ, СМИ-мкIэ ыкIи общественнэ организациехэм зэпхыныгъэ адыряIэнымкIэ икомитет итхьаматэу Шэуджэн Тембот, медицинэ катастрофэхэмкIэ Адыгэ республикэ Гупчэм иIофышIэу Сергей Лавровыр, динлэжьхэр, сэкъатныгъэ зиIэхэм я Урысые обществэ илIыкIоу Элеонора Халатовар, нэмыкIхэри.\nАпшъэрэ еджапIэм ипроректорэу Тыгъужъ Фатимэ пэублэ псалъэкIэ зэIукIэгъур къызэIуихыгъ ыкIи зэрищагъ. ШIэжь мафэм итарихъ къэзэрэугъоигъэхэм ащ къафиIотагъ. ГъогурыкIоным ишапхъэхэр зыукъохэрэм тхьамыкIагъоу къяхъулIэн ылъэкIыщтыр нэрылъэгъу къафэзышIырэ сурэттехыгъэхэм студентхэм анаIэ тыраригъэдзагъ.\nГущыIэр лъигъэкIотагъ Мамыекъо Казбек. Урысыем ыкIи республикэм игъогухэм къатехъухьэгъэ хъугъэ-шIагъэхэм ар къатегущыIагъ.\n— Мы илъэсэу тызхэтым Урысыем игъогухэм къатехъухьэгъэ авариехэм нэбгырэ мин 13 фэдиз ахэкIодагъ, — къыIуагъ ащ. — Республикэм —нэбгырэ 75-рэ (мэзи 10-м къыкIоцI). Республикэм щыхъурэ я 6-рэ гъогу хъугъэшIагъэ пэпчъ ныбжьыкIэхэу илъэс 17 — 23-рэ зыныбжьхэм ялажьэ хэлъ. Пчъагъэхэм нафэ къытфашIы: гъогу хъугъэ-шIагъэхэм ахэкIуадэхэрэм сэкъатныгъэ яIэу къанэхэрэм янахьыбэр Iоф зыщашIэм, е сабыйхэр къызыщафэхъун фэе ныбжьым итых.\nШэуджэн Тембот студентхэм закъыфигъазэзэ, гъогурыкIоныр щынэгъончъэным Адыгеим икъэралыгъо хэбзэ иорганхэм анаIэ зэрэтырагъэтырэр къыхигъэщыгъ. ГъогурыкIоным ишапхъэхэр амыукъонхэу, сакъыныгъэ, шъхьэкIэфэныгъэ къызхагъэфэнэу ныбжьыкIэхэм къариIуагъ.\nIофтхьабзэм хэлэжьэгъэ лIыкIохэм студентхэм зафагъазэзэ, гъогурыкIоным хэлэжьэрэ пстэуми лъытэныгъэрэ шъхьэкIэфэныгъэрэ зэфашIынэу, щэIагъэ гъогум къызщыхагъэфэнэу къяджагъэх.\nГъогу хъугъэ-шIагъэхэм лъапсэ афэхъухэрэр къэзыIотэрэ видеороликхэр студентхэм къафагъэлъэгъуагъэх. Фильмым зеплъыхэ нэужым ныбжьыкIэхэр гупшысэм зэрэзэлъиштагъэхэр анэгухэм къачIэщыгъ.\nIофтхьабзэм икIэухым къин хэфагъэм апэрэ медицинэ IэпыIэгъур зэрэрагъэгъотыщт шIыкIэхэр къарагъэлъэгъугъ.\nТхьамыкIагъо къызэхъулIи зидунай зыхъожьыгъэхэм азыныкъор зэрэныбжьыкIэ дэдэхэм, илъэс 30-м зэрэнэмысыгъэхэм тегупшысэн фае. Анахь шъхьаIэр — лъэсрыкIохэми водительхэми гъогурыкIоным ишапхъэхэр тымыукъохэу, тызэпэмыуцужьэу лъытэныгъэ зэфэтшIымэ, хъугъэ-шIагъэхэр нахь макIэ хъущтых.\nПредыдущая Коммунальнэ фэIо-фашIэхэр\nСледущая «КIэпсэжъые плъыжьыр»


Адыгэ Хэку Таймс: Адыгэ хэкум ит къалэу Хылъэжъые (Геленджик) щыIэ Адыгэ Хасэм икъэбар\nАдыгэ хэкум ит къалэу Хылъэжъые (Геленджик) щыIэ Адыгэ Хасэм икъэбар\nАдыгэ хэкум ит къалэу Хылъэжъые (Геленджик) щыпсэурэ адыгэхэм яшIоигъоныгъэкIэ икIыгъэ илъэсым Адыгэ Хасэ зэхащагъ. Къалэм лъэпкъ зэфэшъхьафхэм къахэкIыгъэ цIыфхэр – урымхэр, джуртхэр, осетинхэр, украинцэхэр, чэчэнхэр, нэмыкIхэри щэпсэух. Хэти илъэпкъыбзэ, ишэн-зэхэтыкIэхэр, икультурэ къызэрэзэтыригъэнэщтхэм лъэплъэ.\nНэбгыришъэ имыкъурэ адыгэхэу ащ дэсхэми зыгъэгумэкIыхэрэ Iофыгъохэм зыщатегущыIэнхэ, зыщызэIукIэнхэ ыкIи зыщызэусэжьынхэ общественнэ организацие джы яIэ хъугъэ. КIалэхэр зэхэгущыIэжьхи Пщыбэкъо Адам хасэм пащэ фашIыгъ.\nМэкIэ-макIэу хасэр ылъэ теуцо. БэмышIэу Хэсашъхьэм хэтхэм яшIоигъоныгъэкIэ къэлэ тхылъеджэпIэ гупчэу В. Г. Короленкэм ыцIэ зыхьырэм иIофышIэхэр яIэпыIэгъухэу «Iэнэ хъурае» зэхащэгъагъ. Ащ зэреджагъэхэр «История расселения адыгов на территории Геленджика: культура, быт, топонимика».\nЗэхэсыгъом къырагъэблэгъагъэхэм къэлэ администрацием иIофышIэхэр, къэлэ Думэм идепутатхэр, Урысые географическэ обществэм икъэлэ къутамэ ипащэ, краеведхэр, общественнэ организациехэм, нэмыкI къулыкъу зэфэшъхьафхэм ялIыкIохэр, экскурсоводхэр ахэтыгъэх.\nТхылъеджапIэм иIофышIэу Ацумыжъ Разыет зэхахьэр пэублэ псалъэкIэ къызэIуихыгъ. Къалэм итарихъ-краеведческэ музей инаучнэ IофышIэ шъхьаIэу Тамила Небиеридзе адыгэхэм якультурэрэ ящыIэкIагъэрэ афэгъэхьыгъэ экспозицие зэряIэр, цIыфхэр ащ нэIуасэ зэрэфашIыхэрэр къыIотагъэх.\nИлъэс 60-м къехъугъэу Хылъэжъые щыпсэурэ Лъэустэн Борисэ къалэр зыфэдагъэр ыкIи зызэрэзэблихъугъэр ыгу къыгъэкIыжьыгъэх. ИжъыкIэ къыщегъэжьагъэу адыгэхэр ащ ХылъэжъыекIэ зэреджэщтыгъэхэм къытегущыIагъ.\nКраеведэу Юрий Митрофановым щысэхэр ыгъэфедэхэзэ къыгъэлъэгъуагъэх ыкIи къыIотагъ къалэм ыкIи къыпэблэгъэ чIыпIацIэхэм адыгабзэкIэ къарыкIыхэрэр, аусынхэу зэрэхъугъэхэр.\nТхылъеджапIэм иIофышIэ шъхьаIэу, «Iэнэ хъураер» зезыщэгъэ Светлана Абрамовам зытегущыIэхэрэ Iофыгъом къызэхэхьагъэхэм еплъыкIэ-гупшысакIэу фыряIэхэр къаригъэIуагъэх. Ахэм къэлэ Думэм идепутатэу Юлия Соболевар, къэлэ администрацием искусствэмрэ кинематографиемрэкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу Ольга Нефедовар, къэлэ Адыгэ Хасэм итхьаматэу Пщыбэкъо Адам, нэмыкIхэри ахэтыгъэх. Экскурсоводхэм упчIэхэр къатыгъэх чIыпIацIэхэм къарыкIыхэрэр зэрагъашIэхэ ашIоигъоу.\nНепи зыщыпсэухэрэ зыгъэпсэфыпIэ къалэм фэгъэхьыгъэ къэбарэу зэхахыгъэр зэкIэ «Iэнэ хъураем» хэлэжьагъэхэм ашIогъэшIэгъоныгъ. Адыгэ лъэпкъым ищыIэкIагъэр зыфэдэр нахь игъэкIотыгъэу зэрашIэным ыкIи ар нэмыкI цIыфхэм анагъэсыжьыным пае экскурсоводхэм тхыгъэ къэбархэр зэряIэнхэ фаер хагъэунэфыкIыгъ. «Лъэпкъхэм язэгурыIоныгъэ Урысыер егъэпытэ» зыфиIорэ гупшысэ шъхьаIэр зыхэлъ Iофтхьабзэхэм язэхэщэнхэр тапэкIи лъагъэкIотэщтых.\nДжырэ лъэхъаным къалэм щыпсэухэрэм, зыгъэпсэфакIо къакIохэрэм, ныбжьыкIэхэм апае Хылъэжъые итарихъ фэгъэхьыгъэ тхылъ зэрящыкIэгъэ шъыпкъэр къэлэ Думэм идепутатэу Юлия Соловьевам хигъэунэфыкIыгъ, зэхэгущыIэжьыгъэхэми ащ дырагъэштагъ.\nКраеведхэри, Адыгэ Хасэм хэтхэри тхылъыр зыгъэхьазырыщтхэм IэпыIэгъу афэхъущтых. Непи ахэр адыгэ лъэпкъ культурэр къызэрэзэтырагъэнэщтым ыкIи ащ ибаиныгъэ нэмыкI лъэпкъхэм зэрарагъэшIэщтым дэлажьэх. Адыгэ хасэхэу Мыекъуапэ, Краснодар, Шапсыгъэ ащызэхащагъэхэм зэпхыныгъэхэр адашIыгъэх. Адыгеим и Лъэпкъ театрэ, икъэшъокIо коллективхэр рагъэблагъэх. Къихьэрэ илъэсым адыгэ культурэм имафэхэр Геленджик щызэхащэхэ ашIоигъу, нэмыкI гухэлъышIухэри яIэх.\n— Къалэм адыгэу дэсхэр бэ мыхъухэрэми, тызщыпсэурэ чIыгум ижъыкIэ къыщегъэжьагъэу тятэжъ пIашъэхэр зэрэтесыгъэхэр, лъэпкъыр итэкъухьагъэ хъугъэми, чIышъхьашъом зэрэтетыр, зы пкъэоу лъэпкъ зэщымыщхэм зэрахэтыр ыкIи культурнэ кIэн бай зэрэтиIэр къалэм дэсхэми, къакIохэрэм ашIэнэу тыфай, — еIо Адыгэ Хасэм ипащэу Пщыбэкъо Адам.\nОбщественнэ организациер зызэхащагъэм къыщегъэжьагъэу Геленджик щыхагъэунэфыкIырэ мэфэкIхэм, къалэм и Мафэ, лъэпкъхэм языкIыныгъэ и Мафэ, нэмыкIхэми ахэлажьэхэу рагъэжьагъ. Адыгэмэ ябыракъ шхъуантIэ дышъэ жъуагъохэр къыхэлыдыкIыхэу урамхэм ащагъаIэ, лъэпкъ шъуашэ зыщыгъ ныбжьыкIэхэр гъогухэм къарэкIох. Ахэм зэлъэпкъэгъухэр агъэгушхох, цIыфхэм агъэшIагъох, зыщыщхэ лъэпкъыр зэрэщыIэр, итэкъухьагъэми, зэрэмыкIодыгъэр къагъэлъагъо.\n«Узэкъотмэ — улъэш», — аIо адыгэхэм. Зэкъотхэу, мамырэу псэурэ лъэпкъхэм цIыфыгъэкIэ, IушыгъэкIэ, адыгэ зэхэтыкIэ дахэхэмкIэ закъыхагъэщынэу фаех.\nХэсашъхьэм хэтхэр колледжым щеджэрэ ныбжьыкIэхэм аIокIэх, тхылъеджапIэм, музеим, къалэм ащызэхащэрэ Iофтхьабзэхэм ахэлажьэх. ИлъэсыкIэу къихьэрэм Адыгэ Хасэм хэтхэм Хылъэжъые адыгэ джэгу, къэгъэлъэгъон зэфэшъхьафхэр щызэхащэнхэу, «Налмэсыр» рагъэблэгъэнэу гухэлъхэр яIэх. Хасэм изэхэсыгъохэр зыщызэхащэщтхэ ыкIи цIыфхэр, хьакIэхэр къызэрагъэблэгъэщтхэ унэ ящыкIагъ.\nОбщественнэ организациехэм мылъкукIэ хабзэр къадеIэрэп. Геленджик щызэхащэгъэ Адыгэ Хасэм IэпыIэгъу къыфэхъущтхэр къыкъокIынхэу тыгугъэщт. ЗэдеIэжьыныр сыдигъуи тилъэпкъ ишэн дэгъухэм ахалъытэ.\nХылъэжъые и Адыгэ Хасэ гъогу мэфэ-гъогу кIыхьэ техьанэу тыфэлъаIо.


Автор: Редакция\t/ 06.12.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nТыгъэгъазэм и 2-м къыщегъэжьагъэу и 12-м нэс фэгъэкIотэныгъэ зиIэ кIэтхэгъу уахътэр кIощт. Гъэзетэу «Адыгэ макъэр» 2020-рэ илъэсым иапэрэ илъэсныкъом къыпIукIэным фэшI сомэ 823-рэ чапыч 74-кIэ къиптхыкIын плъэкIыщт. Зы мазэм къыпIукIэным фэшI соми 137-рэ чапыч 29-кIэ укIэтхэн амал щыI. МэзищымкIэ ыосэщтыр сомэ 411-рэ чапыч 87-рэ. Почтэм иотделениехэм гъэзетыр къащишъутхыкIын шъулъэкIыщт.\nНыбджэгъухэр, тэгугъэ фэгъэкIотэныгъэ уахътэу Урысыем и Почтэ къыгъэнэфагъэр къызфэжъугъэфедэнэу.


Лэжьыгъэр щыбгъэбэгъоныр къиными… — Адыгэ макъ\nЛэжьыгъэр щыбгъэбэгъоныр къиными…\nРедактор 11.07.2019 15.07.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэмрэ ащ игуадзэу Шъэо Аскэррэ мы тхьамафэм Теуцожь районым щыIагъэх.\nЫпэрапшIэу ежь муниципальнэ образованием ыкIи ащ ипсэупIэ кой администрациехэм япащэхэм зэIукIэгъу адашIыгъ. Мэкъумэщ хъызмэтым иIофхэм, анахьэу бжыхьэсэ лэжьыгъэм иIухыжьын зэрэкIорэм, ар машIом щыухъумэгъэным пае зэшIохыгъэ хъугъэхэм, нэмыкI Iофхэм атегущыIагъэх. БлэкIыгъэ илъэсхэм ягъэпшагъэмэ, мыгъэ бэкIэ нахьыбэу губгъохэм машIом закъыщиштагъ. МэшIогъэкIосэ къулыкъум къызэритыгъэмкIэ, гъогогъуи 10-рэ хьасэхэм машIо къащыхъугъ, ащ щыщэу 6-мкIэ зэрар къыхьыгъ. Мы Iофыгъом АР-м и ЛIышъхьэ ынаIэ тыридзагъ, ащ епхыгъэ унэшъо гъэнэфагъэхэр къышIыгъэх. Ар зэу Парламентым ипащэхэм зигугъу къашIыгъэхэм ащыщ.\nИлъэсыр къызихьагъэм къыщыублагъэу Теуцожь районым зэкIэмкIи гъогогъу 25-рэ машIо къыщыхъугъ, ау губгъом е нэмыкIэу мэкъу-мэщым епхыгъэ чIыпIэм зыкъыщиштагъэу зыпарэкIи къыхэкIыгъэп. Коц хьасэхэм ащыщхэр къэмыжъухьагъэхэу нахьыпэкIэ мэшIогъэкIосэ къулыкъум ыгъэунэфыгъагъ, ау ари охътэ кIэкIым дагъэзыжьыгъ. Ахэр зэкIэ Владимир Нарожнэм игуапэу къыхигъэщыгъэх. Арэу щытми, джыри аIожьын хьасэхэр къызэрафэнагъэхэм къыкIигъэтхъызэ, сакъыныгъэ къызхагъэфэнэу, щынэгъончъагъэм лъыплъэнхэу къариIуагъ.\n— ШъуичIыгухэр, адрэхэм ягъэпшагъэмэ, нэмыкIэу гъэпсыгъэх, лэжьыгъэ бэгъуагъэ къябгъэтыныр нахь къин, — къыIуагъ Парламентым и Тхьаматэ. – Амалэу яIэмкIэ хьалэлэу къышъотэнхэм пае анахьыбэуи къин хэшъолъагъо. Ащ фэдиз кIуачIэрэ мылъкушхорэ зыхэлъхьагъэ хъугъэр шъуфэсакъызэ Iушъухыжьын фае. Лэжьыгъэр кIэзыгъэ имыIэу игъом Iухыжьыгъэныр АР-м и ЛIышъхьэ пшъэрылъ шъхьаIэу мы уахътэм къыгъэуцухэрэми ащыщ.\nМы муниципальнэ образованием бжыхьасэхэм яIухыжьын джыри щаухыгъэп. Район администрацием ипащэу Хьачмамыкъо Азэмат къызэриIуагъэмкIэ, техникэу ящыкIагъэр яI, зыгъэгужъуагъэхэр ощххэр ары. ЯчIыгухэм язытет къыдэплъытэмэ, бжыхьасэхэм яIухыжьынкIэ пIалъэхэм адиштэу лъагъэкIуатэ. ЗэкIэмкIи бжыхьэсэ гектар 12797-у яIагъэм щыщэу 11663-р коцым рагъэубытыгъагъ, аIожьынэу гектар 3000-м ехъу къафэнагъ. ГурытымкIэ лъытагъэу, зы гектарым центнер 40 къырахы. Бжыхьэсэ хьэр 1134-рэ хъущтыгъ. Ащ изы гектар, гурытымкIэ центнер 40,4-рэ къырахыгъ.\nРеспубликэм имэкъумэщ чIыгухэм язытети Владимир Нарожнэм игугъу къышIыгъ. Ахэм лэжьыгъэшIу къатыным пае ищыкIэгъэ чIыгъэшIоу (гумус) хэлъыр нахь макIэ зэрэхъурэр, ащ гумэкIыгъо къызэритырэр къыхигъэщыгъ. Къэралыгъом зэрэщытэу имэкъумэщ чIыгухэм ащ фэдэ щыкIагъэ яIэ зэрэхъугъэр, УФ-м ихэбзэихъухьэхэм я Совет зэхэсыгъоу иIагъэм мы Iофыгъор къызэрэщиIэтыгъагъэр къыIотагъ. Ащ къыпкъырыкIыхэзэ, «Плодородием» фэгъэхьыгъэ хэбзэгъэуцугъэм ипроект мэкъумэщ политикэмкIэ, мылъку ыкIи чIыгу зэфыщытыкIэхэмкIэ Комитетым Iоф дишIэнэу зэрэригъэжьагъэм, ащ щыгъэнэфэгъэщтхэм, мы Iофыр Урысыем и Къыблэ шъолъыр и Парламентхэм я Ассоциацие джырэблагъэ иIэгъэ конференциеми къызэрэхалъхьэгъагъэм Шъэо Аскэр щигъэгъозагъэх.\nМэз шъолъырэу губгъохэм арытхэм язытет уигъэрэзэнэу зэрэщымытми Парламентым и Тхьаматэ игугъу къышIыгъ. Ахэм ящыкIагъэр зэрямышIылIагъэм къыхэкIыкIэ, федэу къахьырэр макIэ, къэзымыхьырэри нахьыб.\nПсэупIэ койхэм социальнэ Iофыгъоу яIэхэр япащэхэм къыраIотыкIыгъ. «Къоджэ псэупIэхэм хэхъоныгъэ ашIыныр» зыфиорэ программэм нахьыбэу хэлажьэхэмэ IэпыIэгъушхо зэрафэхъущтым, гумэкIыгъоу зигугъу къашIыхэрэр дэгъэзыжьыгъэнхэмкIэ шIуагъэ къызэрихьыщтым Шъэо Аскэр къыкIигъэтхъыгъ.\nНахьыпэкIэ къызэрэтIуагъэу, лэжьыгъэм иIухыжьынкIэ ыгъэохъунхэу ощххэр мы районым щыIагъэх, ау гъэтхасэхэм шIуагъэ къафэзыхьын фэдиз къафещхыгъэп. Адрэхэм афэдэу мы муниципальнэ образованием итыгъэгъази, инатрыфи язытет уигъэрэзэным пэчыжь. ПстэумкIи гъэтхасэхэр гектар 12013-рэ мэхъух. Ащ щыщэу 2798-р лэжьыгъэ чылапхъэ ашIыщт натрыфым рагъэубытыгъ, тыгъэгъазэр гектар 6544-мэ атырапхъагъ. Мэкъу-мэщымкIэ район ГъэIорышIапIэм ипащэу ХьэдэгъэлIэ Мэджыдэ къызэриIуагъэмкIэ, ащ ызыныкъо нахьыбэм лэжьыгъэ къытынэу ущыгугъыжьыным Iофыр тетэп.\nНэужым ащ фэдэ натрыф хьасэхэм ащыщ Парламентым ипащэхэр кIуагъэх. Ар ПАО-у «Племзавод им. Чапаева» зыфиIорэм инатрыф. ПстэумкIи гектар 700 фэдиз хъурэм, огъум ыпкъ къикIыкIэ, хэхъуагъэп, шъхьэхэр къыгокIагъэхэп. Хьасэр зэрэкъабзэм, ищыкIэгъэ пстэури бысымым зэрэришIылIагъэр нафэу зэрэщытым Владимир Нарожнэм ынаIэ тыридзагъ. Ау сыд фэдиз рашIылIагъэми, огъум ыгъэкIодыгъ.\nАщ ыуж Къэралыгъо Советым – Хасэм идепутатэу Хьабэхъу Юрэ зиучредителэу, предпринимателэу Гъонэжьыкъо Аслъан зипэщэ хъызмэтшIапIэм щыIагъэх. Ар былымхъуныр ары зыфэгъэзагъэр. Мы уахътэм былымышъхьи 160-рэ, мэл 790-рэ щаIыгъ. Унэгъо фермэ зыгъэпсымэ зышIоигъохэм къэралыгъо IэпыIэгъоу грантхэр ятыгъэнхэм фэгъэхьыгъэ федеральнэ программэм хэлажьэхи, сомэ миллиони 9,6-рэ къаратыгъэу лы ыкIи щэ бэу къэзытырэ чэм лъэпкъхэр чIагъэуцонхэу къакъырышхо ашIы. Былымышъхьэ 200 щаIыгъыным ар телъытагъ.\nХэтэрыкIхэр къызщагъэкIыхэрэ фэбапIэхэр, тхьачэтхэр зыщаIыгъхэ фермэ ыкIи осетрэ пцэжъые лъэпкъыр зыщахъурэ хъызмэтшIапIэ зыхахьэхэрэ мэкъумэщ комплексышхоу «Богус-Агро» зыфиIорэр Парламентым идепутатэу Бэгъушъэ Адамэрэ ащ ышэу Алыйрэ зэдыряй. Владимир Нарожнэмрэ Шъэо Аскэррэ пцэжъыехъупIэр зэрагъэлъэгъугъ.\nБэгъушъэ Алый зэрэщигъэгъозагъэхэмкIэ, 2014-рэ илъэсыр ары хъупIэр загъэпсыгъэр. НахьыпэкIэ мэкъумэщ псэуалъэщтыгъэу, ау абгынэжьыгъагъэр зэтырагъэуцожьыгъэу, пцэжъые ащ щахъу. Осетрэ щыр мин 35-рэ ащэфи рагъэжьэгъагъ, джы, иными цIыкIуми, пстэумкIи мини 100-м нэсэу аIыгъ. ФэбапIэхэр зы гектар мэхъух, нахьыбэу къащагъэкIырэр нэшэбэгу, фермэм зы илъэсым тхьачэт мини 10-м ехъу щахъу.\nПарламентым ипащэхэм хъызмэтшIапIэу зыдэщыIагъэхэр нэмыкIхэмкIэ щысэтехыпIэу зэрэщытхэр къыхагъэщыгъ, яIофшIагъэ федэ къафихьынэу, заушъомбгъунэу афэлъэIуагъэх.\nМы мафэм ыпэкIэ ощххэр щыIагъэхэу, районым лэжьыгъэм иIухыжьын щызэпагъэугъагъ. Ащ фэшI коц хьасэхэм ахэхьанхэу хъугъэп, ау лэжьыгъэр зытырахыжьыгъэхэм ащыщхэм Парламентым ипащэхэр ащыIагъэх, бжыхьэм чIыгур зэрэфагъэхьазырырэр зэрагъэлъэгъугъ.\nПредыдущая Аужырэ гектархэр къаIожьых\nСледущая Джэгум изэхэщэн фэгъэхьыгъ


23 | In Your Language\nHome » Adyghe » 03 Luke » 23\nХьисэ Іэшъхьэтетэу Пилат ыпашъхьэ зэрэращагъэр\n(Маттэ 27:1-2, 11-14; Марк 15:1-5; Иуан 18:28-38)\nЕтІанэ хасэм хэт пстэури къэтэджыжьхи, Хьисэ Іэшъхьэтетэу Пилат* ыдэжь ащагъ. 2 Хьисэ агъэмысэу къ ублагъ, мырэущтэу аІоу:\n22:66 Тхьэмэтэ Хэсэшхор – дин Іофхэм яхьылІагъэу хьыкум зышІэу, анахь тетыгъо зиІэ хасэу джуртхэм яІагъэр ары. Тхьаматэ нэбгырэ 70-рэ Тхьэмэтэ Хэсэшхом щыщыгъэх. А хэсэшхом итхьаматэу дин пэщэшхор арыгъэ. Тхьэмэтэ Хэсэшхом загъорэ «СинедрионкІэ» еджэх.\n22:70 –Ары, шъо зэрэшъуІорэм фэдэу арэу сыщыт,– е –Шъо шъушъхьэкІэ къэшъоІо, сэ арэу сызэрэщытыр.\n23:1 Пилат – еплъ 3:1.\n–Мы лІым тэ тлъэпкъ къыгъэбырсырэу, Кайсарым хьакъулахь ахъщэр раримыгъэтэу, ежьыр Мэссихь* пачъыхьэу зыфиІожьэу тыубытыгъэ.\n3– О джуртхэм уряпачъыхьа?– ыІуи, Пилат Хьисэ къеупчІыгъ.\n–Ары, къызэрэпІорэм фэдэу, –* риІожьыгъ Хьисэ.\n4Джащыгъум Пилат дин пэщэшхохэмрэ цІыф купышхохэмрэ ариІуагъ:\n– Мы лІыр зи зэрызгъэмысэн езгъотылІэрэп.\n5 –Галилей хэкум къыщегъэжьагъэу мыщ дэжьым нэсыфэ, Иудей хэкум зэкІэ тыдэ укІоми, мы лІым цІыфхэм Іофхэу аригъашІэхэрэмкІэ къегъэбырсырых,– аІуи, ахэр ыуж имыкІыжьхэу къаІуагъ.\nХьисэ пщэу Ирод ыпашъхьэ зэрэращагъэр\n6Пилат Галилей гущыІэр зызэхехым, къэупчІагъ:\n–Мы лІыр Галилей щыща?\n7Хэкоу Ирод* зипщым Хьисэ зэрэщыщыр Пилат къызешІэм, Ирод ыдэжь Хьисэ аригъэщагъ, сыда пІомэ а мафэхэм атефэу Ирод Ерусалим къэкІуагъэу щытти ары.\n8Ирод Хьисэ зелъэгъум, лъэшэу гушІуагъэ, сыда пІомэ Хьисэ игугъу зэхихыгъэти, бэ шІагъэу зэригъэлъэгъумэ шІоигъуагъэти ары. Хьисэ зы нэшэнэ гъэшІэгъонышхо горэ къыригъэлъэгъунэу гугъэщтыгъэ. 9Ар Хьисэ бэкІэ еупчІыгъ, ау Хьисэ зи риІуагъэп. 10Дин пэщэшхохэу ыкІи Тэурат егъэджэкІо пащэхэу ащ дэжьым щытхэм Хьисэ лъэшэу агъэмысэщтыгъ. 11Иродрэ идзэлІхэмрэ агъэпыутэу Хьисэ дэзекІуагъэх ыкІи кІэнакІэщтыгъэх. ЕтІани Ирод идзэлІхэм Хьисэ шъошэ фыжькІэ пачъыхьэм фэдэу аригъэфапи, Пилат ыдэжь аригъэщэжьыгъ. 12А мафэм Иродрэ Пилатрэ ныбджэгъу зэфэхъугъэх. Ащ ыпэкІэ зэпыищтыгъэх.\n23:2 Мэссихь – еплъ 2:26.\n23:3 –Ары, къызэрэпІорэм фэдэу,– е –О пшъхьэкІэ къэоІо.\n23:7 Ирод – еплъ 3:1.\nХьисэ укІ зэрэтыралъхьагъэр\n(Маттэ 27:15-26; Марк 15:6-15; Иуан 18:39-19:16)\n13 Іэшъхьэтетэу Пилат дин пэщэшхохэри, адрэ тхьаматэхэу Тхьэмэтэ Хэсэшхом щыщхэри, цІыфхэри къызэІуигъакІэхи, 14ариІуагъ:\n–Мы лІым цІыфхэр къыгъэбырсырхэу шъуІуи къысфэшъущагъ. Джы шъо шъуапашъхьэ ащ сыщеупчІыгъ, ау зэрыжъугъэмысэрэмкІэ лажьэ иІэу езгъотылІагъэп. 15 Пщы Ироди мысэу ылъытагъэп, сыда пІомэ къытфаригъэщэжьыгъ. ЗэрэшъулъэгъурэмкІэ, укІ зифэшъошэ Іоф мы лІым зи ышІагъэп. 16Арышъ, къамыщкІэ езгъэонхэшъ, стІу пщыжьыщт.\n17Пасхъэ мэфэкІ мэфэшхом пае хьапсчІэсхэм ащыщэу зы нэбгырэ Пилат цІыфхэм шъхьафитэу къафитІупщыжьын фаеу щытыгъ. 18ЦІыфхэр зэкІэ къэзэрэгъэкуухэу аублагъ:\n–Мыр Іущ, Вараввэ шъхьафитэу къытфэтІупщыжь.\n19 А Вараввэу зыцІэм къэлэдэсхэр къызэригъэбырсырыгъэхэм паий, цІыф горэ зэриукІыгъэм паий хьапсым чІадзагъэу щытыгъ.\n20Пщэу Пилат Хьисэ шъхьафитэу ытІупщыжьмэ шІоигъуагъэти, цІыфхэм джыри зэ зафигъази адэгущыІагъ.\n21 Ау ахэр куо зэпытыгъэх:\n–Къащым теІулІ! Къащым теІулІ!\n22–Сыда мы лІым бзэджагъэу ышІагъэр? УкІ зифэшъошэ Іоф зи ышІагъэу езгъотылІагъэп. Арышъ, къамыщкІэ езгъэонхэшъ, стІупщыжьыщт,– ящэнэрэу ариІуагъ пщы Пилат ахэмэ.\n23–Къащым теІулІ!– аІозэ, мэкъэшхокІэ цІыфхэм зэпамыгъэоу аІощтыгъ. Якуо макъэкІэ зыфаери къадэхъугъ. 24 Арэущтэу цІыфхэр зыфэягъэр Пилат къафишІэнэу тыриубытагъ. 25 ЦІыфхэр къызэригъэбырсырыгъэхэмрэ цІыф горэ зэриукІыгъэмрэ апае, хьапсым чІадзэгъэгъэ Вараввэу цІыфхэр зыкІэлъэІугъэр шъхьафитэу къафитІупщыжьыгъ. Ау Хьисэ зыфаер рашІэн фитхэу ахэмэ аІэкІилъхьагъ.\nХьисэ къащым зэрэтыраІулІагъэр\n(Маттэ 27:32-44; Марк 15:21-32; Иуан 19:17-27)\n26Хьисэ къащым тыраІулІэнэу преторием зыращым, Симон ыцІэу, Кириние къалэм* щыщэу зы лІы горэ губгъом къикІыжьызэ ІукІагъэх. Ар къаубыти, къащыр ытамэхэм атыралъхьи, Хьисэ ыуж итэу кІозэ, къащыр ыхьынэу рагъэзыгъ. 27ЦІыф купышхо Хьисэ лъыкІощтыгъ. Зыбгъэгухэм яожьхэу, Хьисэ зыгъэерэ бзылъфыгъэхэри ахэтыгъэх. 28Хьисэ ахэмэ зафигъази ариІуагъ:\n–Ерусалим ибзылъфыгъэхэр, сэщ пае шъумыгъ, шъо шъушъхьэ паий, шъуибынхэм апаий шъугъ нахь; 29сыда пІомэ «Бзылъфыгъэхэу бын къызхэмыкІыгъэхэри, джы ри мылъфагъэхэри, быдз езымыгъэшъуагъэхэри сыхьатмафэ ежьагъэх», зыщаІощт мафэхэр къэсыщтых. 30Ащыгъум къушъхьэхэм, «Шъукъыттеф!»* Іуашъхьэхэми, «Тыкъэшъуухъум!» араІоу хъущт. 31 Сыда пІомэ чъыгыр тІэмыгъэ зыхъукІэ, цІыфхэм мыщ фэдэ Іофхэр зашІэхэкІэ, чъыгыр гъужьыгъэ зыхъукІэ, ащ нахьи нахь бзэджагъэхэр ашІэщтба?\n32 БзэджэшІитІу Хьисэ игъусэхэу къащхэм атыраІулІэнэу дащыгъэх. 33«Шъхьэпкъ» зыфаІорэ чІыпІэм зынэсхэм, ащ дэжьым Хьисэ къащым щытыраІулІагъ. БзэджэшІитІур, зыр иджабгъукІэ адрэр исэмэгубгъукІэ, Хьисэ игъусэхэу къащхэм атыраІулІагъэх.\n34–Сэ c Ят, къафэгъэгъу!– къыІуагъ Хьисэ. –Мы цІыфхэм ашІэрэр къагурыІорэп.\nДзэлІхэми пхъэдз ашІызэ, Хьисэ ищыгъынхэр зэфагощыгъэх. 35 Щыфхэу ащ дэжьым щытхэр хъурэм еплъыщтыгъэх. Тхьэмэтэ Хэсэшхом щыщ тхьаматэхэри Хьисэ кІэнакІэхэу къаІуагъ:\n–НэмыкІ цІыфхэр мыкІодхэу къыгъэнэжьыгъэх. Тхьэм къыхихыгъэ Мэссихь ежьыр арымэ, мыкІодэу зыкъерэгъэнэжь.\n36ДзэлІхэри Хьисэ кІэнакІэхэу къыбгъодахьэхи, сэнэпс шІоІугъэ къыфащэизэ, 37къыраІуагъ:\n23:26 Кириние къалэр – Ливие хэгъэгоу Африкэм итемыр лъэныкъом итым икъэлэшхоу щытыгъ.\n23:30 къушъхьэхэм, «Шъукъыттеф!» – еплъ Пегъымбар Осие тхылъэу ытхыгъэм 10:8.\n–О джуртхэм уряпачъыхьэмэ, умыкІодэу зыкъэгъэнэжь.\n38 Зы пхъэмбгъу горэм алыджыбзэкІп*, латинабзэкІи, джуртыбзэкІи тетхагъэу, Хьисэ ышъхьагъкІэ къащым тыраІулІагъэу щытыгъ: «Джуртхэм я Пачъыхьэр мыры».\n39 БзэджашІэхэу ащ дэжьым тыраІулІагъэхэм ащыщэу зыр Хьисэ къехъони къыІуагъ:\n–Орыба Мэссихьыр? Ори тэри тымыкІодэу тыкъэгъэнэжь!\n40 Ау адрэр ащ егыеу къыІуагъ:\n- Тхьэм ущыщынэрэба? Хьыкумэу мы лІым тырашІыхьагъэр ори къыптрашІыхьагъэба? 41 ЗэфагъэкІэ тэ тагъэпщыныжьы, сыда пІомэ бзэджагъэу тшІагъэхэм яфэшъуашэ тагъэгъотыжьы. Ау мы лІым мыхъун зи ышІагъэп.\n42ЕтІанэ къыІуагъ: –Хьисэ, уи Тетыгъошхо къызыскІэ, угу сыкъэгъэкІыжь.\n43–Шъыпкъэр осэІо, непэ джэнэтым ущысигъусэщт,–ыІуи, Хьисэ ащ риІожьыгъ.\n(Маттэ 27:45-56; Марк 15:33-41; Иуан 19:28-30)\n44Щэджагъо хъугъагъэ, а хэгъэгуми тыдэкІи шІункІ къыщыхъугъ, сыхьатыр щым нэс, 45сыда пІомэ тыгъэр ушІункІыгъэти ары. Тхьэм иунэшхо ипэІухъо тІоу къызэготхъыгъ.\n46–С Ят, спсэ о къыпІэкІэсэлъхьэ,–* мэкъэшхокІэ къыІуагъ Хьисэ. А гущыІэхэр къызеІохэ ужым, ыпсэ ытыгъ.\n47ДзэлІхэм япащэ хъугъэр зелъэгъум, Тхьэм щытхъу фишІи къыІуагъ:\n–Шъыпкъэ дэдэу мы лІыр шъыпкъагъэ зиІэ лІэу щытыгъ.\n48 А зэкІэри зырагъэлъэгъунэу къызэрэугъоигъэ цІыф купышхо пстэуми хъугъэр залъэгъум ыуж, абгъэгухэм яожьхэзэ, яунэхэм кІожьыгъэх. 49Хьисэ иныбджэгъу пстэури, бзылъфыгъэхэу ежьым игъусэхэу Галилей къикІыгъа-\n23:38 алыджыбзэр – грекыбзэр ары.\n23:46 спсэ къыпІэкІэсэлъхьэ – еплъ Сэбур (Псалтыр) 31:6 (урыс библиемкІэ 30:6).\nгъэхэри ахэмэ ахэтхэу, чыжьэкІэ уцугъэхэу мы хъугъэ-шІагъэхэм яплъыщтыгъэх.\nХьисэ ихьадэ къэунэм зэрэчІалъхьажьыгъэр\n(Маттэ 27:57-61; Марк 15:42-47; Иуан 19:38-42)\n50Юсыф зыцІэу лІы горэ Тхьэмэтэ Хэсэшхом* итхьаматэхэм ащыщыгъ. Ар шъыпкъагъэ зиІэ лІы дэгъоу щытыгъ. 51 Тхьэмэтэ Хэсэшхом итхьаматэхэм ашІэнэу аухэсыгъагъэр адиштэгъагъэп. А Юсыф Иудей хэкум щыщ Аримафей зыцІэ къуаджэм щыщыгъ. Тхьэм и Тетыгъошхо къэсыным паплъэу щытыгъ. 52Ар пщэу Пилат ыдэжь кІуи, Хьисэ ихьадэ кІэлъэІугъ. 53ЕтІанэ хьадэр къащым къыпихыжьи, чэфын рищэкІи, Іошъхьэ цакІэу акъутагъэм къыхашІыкІыгъэ къэунэу ыпэкІэ цІыф зи зычІамылъхьажьыгъэм чІилъхьажьыгъ. 54А мафэр бэрэскэшхо мафэу щытыгъ, шэмбэт мафэри къэблэгъагъ.*\n55 Бзылъфыгъэхэу Хьисэ игъусэхэу Галилей къикІыгъагъэхэр Юсыф игъусэхэу кІохи, къэунэри Юсыф хьадэр къэунэм зэрэчІилъхьажьырэри алъэгъугъ. 56ЕтІанэ унэм къызагъэзэжьым, мэІэшІу зыпихырэ щыфэн дагъэхэмрэ осэшхо зиІэ дагъэхэмрэ агъэхьазырыгъэх. Хабзэм тетэу етІанэ шэмбэт мафэм загъэпсэфыгъ.