Адыгэ Хабзэмрэ хэку къэгъэзэжьымрэ » Адыги.RU - Новости Адыгеи, история, культура и традиции адыгов (черкесов)\nАдыги - Новости Адыгеи, история, культура и традиции » Статьи » Культура » Адыгэ Хабзэмрэ хэку къэгъэзэжьымрэ\nАдыгэ Хабзэмрэ хэку къэгъэзэжьымрэ\n15:51, 20 февраль 2019\nАдыгэ Хабзэмрэ – Хэку къэгъэзэжьымрэ. Дунаем изыкъуапэ горэм адыгэ нэбгырэ заулэ зэIукIагъэмэ, "Хабзэм" игугъу амышIэу, азыфагу зэныкъокъу къимытаджэу къыхэкIырэпщтын. Зэрэнафэу "хабзэр" культурэм изыIахь, хэтрэ лъэпкъ культурэри лъэхъаным дакIоу зэблэхъу. Тэ тиадыгэ хабзи зэблэхъу. Анкара ышъхьэрэ Кавказ культурэ хасэм иныбжьыкIэ къутамэ къыдигъэкIыщтыгъэ "Нартхэм амакъ" зыцIэ бюллетеным ия 8-рэ къыдэкIыгъо I975 илъэсым мыщ фэдэу къыщыхэсыутыгъагъ: "Лъэпкъыбзэр, адыгэхэр зыщыпсэурэ чIыпIабэм зэращыгъупшэжьырэри, адыгэхэр зыщыпсэурэ хэгъэгухэм ащызекIорэ хабзэхэр зэрэзэфэмыдэхэм къыхэкIкIэ Адыгэ Хабзэри псынкIэу зэрэзэхъокIырэр тинэрылъэгъу. Адыгэ Хабзэхэр зытетыгъэ шъыпкъэм фэдэу угъоижьыгъэ хъуным фэшI, лъэпкъыр зы чIыгу зыщыпсэущтыгъэ лъэхъаным къэугъоижьыгъэн фэягъэ. Гукъау нахь мышIэми а лъэхъаныр тIэкIэкIыгъ. Джы апэрэ\nАдыгэ Хабзэмрэ – Хэку къэгъэзэжьымрэ. Дунаем изыкъуапэ горэм адыгэ нэбгырэ заулэ зэIукIагъэмэ, "Хабзэм" игугъу амышIэу, азыфагу зэныкъокъу къимытаджэу къыхэкIырэпщтын.\nЗэрэнафэу "хабзэр" культурэм изыIахь, хэтрэ лъэпкъ культурэри лъэхъаным дакIоу зэблэхъу. Тэ тиадыгэ хабзи зэблэхъу. Анкара ышъхьэрэ Кавказ культурэ хасэм иныбжьыкIэ къутамэ къыдигъэкIыщтыгъэ "Нартхэм амакъ" зыцIэ бюллетеным ия 8-рэ къыдэкIыгъо I975 илъэсым мыщ фэдэу къыщыхэсыутыгъагъ: "Лъэпкъыбзэр, адыгэхэр зыщыпсэурэ чIыпIабэм зэращыгъупшэжьырэри, адыгэхэр зыщыпсэурэ хэгъэгухэм ащызекIорэ хабзэхэр зэрэзэфэмыдэхэм къыхэкIкIэ Адыгэ Хабзэри псынкIэу зэрэзэхъокIырэр тинэрылъэгъу. Адыгэ Хабзэхэр зытетыгъэ шъыпкъэм фэдэу угъоижьыгъэ хъуным фэшI, лъэпкъыр зы чIыгу зыщыпсэущтыгъэ лъэхъаным къэугъоижьыгъэн фэягъэ. Гукъау нахь мышIэми а лъэхъаныр тIэкIэкIыгъ. Джы апэрэ пшъэрылъыр къэугъоижьыгъахэу щыIэр зэгъэуIужьыныр, а лъэхъанхэр зыгу къэкIыжьхэрэм акIэрысыгъэхэм, хабзэр адэзылъэгъугъэхэм, хабзэр зыхэгъэщэгъэ IорыIуатэр зышIэжьхэрэм лъэпкъшIэныгъэм фэгъэхьыгъэу ашIэрэр хэз имыIэу зэфэхьысыжьыныр ары. АщкIэ тызыгужъокIэ, лъэпкъ итэкъухьагъэм ищыIэкIэ-псэукIэ зэрэзэфэмыдэм епхыгъэу зэгорэм зэфэдагъэ лъэпкъ хабзэр зэфэшъхьаф хэгъэгухэм зэтекI зэрэхъущтыр нафэ".\nХэкужъым къызысэгъэзэжь ыуж слъэгъугъэ зэхэсхыгъэхэм адыгэхэм къагъэшIагъэм зэрахьэгъэ хабзэр лъэхъаным дакIоу зэрэзэблэхъурэм гу лъыстагъ. Шапсыгъэмэ уахэкIэу абдзахэхэм е къэбэртаехэм узахахьэкIэ е къэбэртэе къоджитIум язым удэкIэу мыдрэм узыдахьэкIэ, а зы лъэпкъым щыщ цIыфхэм а зы хабзэр зэфэмыдэу зэрахьэу мымакIэу урехьылIэ.\nГущыIэм фэшI, Адыгеим шапсыгъэ къуаджэхэм хьадэр хъулъфыгъэхэми зэрагъаерэр алъэгъумэ, Узуняйлэ къэбэртаехэм бэу гурыIогъуае къащыхъун. Зытетыр Iуапхъэшъ, апэу сызырехьылIэм а хабзэр сэри сымыгъэшIэгъуагъэу щытэп. Тикъуаджэу Тыркум и Рихьаные илъэс тIокI зыныбжь ныбжьыкIэу непэ щыпсэухэрэм хьадагъэм кIорэ бзылъфыгъэхэр къэлапчъэм зэрэнэсхэу анэпсхэр къемыхми кIагъэпцIыикIымэ зэдежъыухэзэ гъыныр зэрэрагъажьэщтыгъэр къашIэжьыщтэп.\nАдэ джы тхылъ горэм къыримыхыгъэмэ, пшъашъэр загъэкIуасэкIэ (зытэджыкIэ) янэшыр осахьэ зэрэкIощтыгъэр хэта къэзышIэжьырэр. Непэ шъаом иунагъоба уасэр языгъэхьырэр. Непэ ибагъ имэкIагъэм зи зырымыгущыIэжьырэ уасэмкIэ зэрэзэмызэгъыгъэхэм щэхъу хэмылъэу сятэш нахьыжъым икъэщагъэ мэзихэ тещэ рагъэсыгъэу къаIотэжьы. Тилъэпкъ шIэныгъэ угъоякIо цIэрыIоу МэфIэдз Сэрэбий къызэритхыжьырэмкIэ, пшъашъэм ытыщхэр осахьэ зыкIохэкIэ, зыщагъэхэм ябылымхэр агъэбылъэу къыхэкIыщтыгъэ.\n"Нэчыхьытхым" Узуняйлэ Iофышхо зырагъэшIэу, осэшхо фашIыми лъэныкъуабэм ащ фэдизэу щыкIагъэкIырэп. Къэбэртаехэм унэгъуитIур зызэгурыIокIэ пшъашъэр джыри ятэ иунэ е тещэ зыфашIыгъэхэм ядэжь нэчыхьэр щатхы, абдзахэхэм нысэр къызащахэкIэ, джэгур джыри кIозэ атхы. Тызэрэщыгъуазэу, адыгэхэм имам нэчыхьыр быслъымэн диныр къызаштэм ыуж къызежьагъэр. Арышъ, лъэпкъым ыныбжь елъытыгъэмэ а хабзэр адыгэхэм ахэлъ зыхъугъэр тыгъуас ныIэп. Быслъымэн диныр непи къэзымыштэгъэ абхъазхэм а нэчыхьыр быслъымэн абхъазхэм зэратхэу атхырэп а хабзэри ахэлъэп. Гъунэгъу къуаджэм нысащэ кIуагъэу хабзэхэр зэрэзэтемыфэрэм фэшI къинэу алъэгъугъэри джы зэрагъэлъэгъури макIэп.\n"ЗэгъунэгъуитIу ячэм щыкIэ зэфэдэп" зыIорэ зэлъашIэрэ адыгэ гущыIэжъым мы хэбзэ зэтемыфэр непэ къемыжьагъэу, лъэпкъым ижъкIэ къыдакIоу тырыуегъэубытэ.\nТэрэзыр Iуапхъэшъ, культурэр зэрэзэблэхъурэр культурэр къэзытхыхьэрэ тхылъыбэмэ къарыпхын плъэкIыщт. "Каф-Дэрым" къыдигъэкIыгъэ "Тыркум щыпсэурэ адыгэхэм я социальнэ культурэ фэхъугъэ зэхъокIыныгъэхэр" зыфиIорэ тхылъым Др. Джахит Аслан культурэр зычIыпIэ итын зэримылъэкIыщтыр дэгъу дэдэу къыщитхыгъ: "Лъэхъаным емылъытыгъэу адыгэхэр гущыIэгъу зызэфэхъухэкIэ ягухэкI-гуузэу "тихабзэхэр зэблэхъу, тэкIоды, тыхэкIодэжьыпэ" аIоу къызэдырагъажьэ … Зэблэхъу мыхъущтыр къырагъэкIэу, зэблэмыхъумэ лъэпкъэу къэнэжьынхэ алъэкIыщтэу къыпшIуагъэшIы. Мы тхьаусыхэ макъэхэм шъыпкъэр къызэрэраIотыкIырэм пеIэу мытэрэзхэри ахэлъ. Апэрэр узэблэмыхъуныр зычIыпIэ уитыныр ежь гъашIэм диштэрэп. Сыдрэ пкъыгъуи мэхъые, зычIыпIэ итырэп. Ары гъашIэр зэрэгъэпсыгъэр. Зэблэмыхъун ылъэкIыщтэп. Ау гу зылъытапхъэр зэрэзэблэхъурэ шIыкIэр, ипсынкIагъ, зэблэхъугъэ Iахьэм иинагъ.\nЗэблэхъуныр культурэм ыпашъхьэ Iофыгъоу къизыгъэуцорэр, а зэблэхъуныгъэм зэхэтэкъупэн, зэхэлъэлъэныр къыкIэлъыкIощт къыкIэлъымыкIощтыр ары. Е зэблэхъугъэ Iахьэм культурэр зэрэпсаоу зэщигъэкъощт зэщимыгъэкъощтыр ары. ЕтIани ар Iофыгъо къэзышIырэр хъугъэмрэ хъун фэягъэмрэ зэфыщытыкIэу яIэр ары. ЦIыф купхэм (обществэхэм) лъэхъаным дакIоу, ежь обществэ кIоцI кIуачIэхэмкIэ фэхъурэ зэхъокIыныгъэхэм къакIэлъыкIорэр ежь зэрэхъун фэягъэр ары. Фэхъурэ кIэухыр хъун фэягъэм пэчыжьэ хъоу зиублэкIэ зэблэхъун процессыр игъогу дэхыгъэшъ ары. МыщкIэ анахь щысэшIур кощыныр (егъэзыгъэкIэ агъэкощын – изгнание) ары. Сыда пIомэ кощыным культурэхэр зызыфагъэдэн е зы заулэрэ зэутэкIын фэе щыIэкIэ-псэукIэм пэIуедзэх. ЕтIани а зэрыфэгъэ чIыпIэми, обществэми ежь процесс екIу. Ащи Iофыгъор нахь гурыIогъуае къешIы. Хэти къыгурыIон фаер адыгэхэм, яшэн-хабзэхэри зэрэзэблэхъун фаер, зэблэмыхъумэ зэрэмыхъущтыр ары. Ау зэхэмытэкъупэу, лъэпкъхэм къахэзгъэщырэ икультурэ ыгъэпсэоу".\n"Хабзэр" зыщыпсэугъэ лъэхъаным и Конституций. Бзыпхъэхэри непэ изаконых. Адыгэ лъэпкъым игъом ежь икъэралыгъо ыгъэпсын ылъэкIыгъагъэмэ ихабзэхэри лъэхъаным диштэу изаконхэм ахипшэщтыгъэ. Зы щысэ цIыкIу къэтхьын. Бзылъфыгъэхэм унагъо зехьэ ыужкIи зыдэкIуагъэхэм алъэкъуацIэп ежь алъэкъуацIэ зэрахьэщтыгъэ. Ары законым ратхэщтыгъэр. Сыда пIомэ "Хабзэм", дакIоми адыгэ бзылъфыгъэм ежь ылъэкъуацIэ зэрихьэн фаеу, зэблихъун фимытэу къеIо. Сэ силэгъухэм тянэхэм, тиунэкъощхэм ягугъу къашIы зыхъурэм ныбжьи "тиунэкъощ, тиблагъ" амыIоу "шъуиунэкъощхэр, шъуиблагъэхэр" зэраIощтыгъэр дэгъоу къашIэжьыщт. Тятэхэр тянэмэ нахьыбэрэм зипхъухэм алъэкъуацIэкIэ яджагъэх: "Псыблэнапхъу, Коблыяпхъу" Лъэныкъуабэм джыри а хабзэр зэрэзэрахьэрэр сэшIэ. "Хэт уащыщ?" аIоу зэупчIыхэрэ унагъо зышIэгъэ адыгэ бзылъфыгъэм апэу зипхъухэм етIанэ зинысэхэм алъэкъуацIэ къеIо. Непэ хабзэр зыIэкIэзыгъэ хъулъфыгъэхэм ежь ылъэкъуацIэ зезыхьэрэ яшъхьэгъусэхэм гукъанэ афашIы. Гу лъатэрэп бзылъфыгъэм ылъэкъуацIэ къалъфыгъэхэми зэралъыIэсырэр, "мыхэм япхъурэлъф" зэраIорэр. Мы хабзэхэри МэфIэдз Сэрэбый тетыгъор бзылъфыгъэхэм зыщаIыгъыгъэ матриархатым къыкIэныгъэу елъытэ.\nАдыгэ Хабзэр тызтегущыIэн фэе Iофыгъошхоу тапэ илъ. Хабзэм фэхъурэ зэхъокIныгъэхэр зэрэхъун фаем пэчыжь. "ЗэхъокIырэ пкъыгъохэм" зэрэпсаоу "культурэр зэщагъакъо". Гукъау нахь мышIэми, зэхъокIныгъэм къыкIэлъыкIорэ зэхэтэкъуныр джы тинэрылъэгъу. БлэкIыгъэ лIэшIэгъухэм Царизмэм къытишIылIэгъэ лъэпкъгъэкIод заом, ащ пидзэжьыгъэ лъэпсэичым тилъэпкъ ежь икультурэ, ежь ичIыопс диштэу хэхъоныгъэ фишIыныр фэмыукIочIыжьын чIыпIэ ригъэуцуагъ. Кавказыр, адыгэ имысыжьэу къызIэкIигъэхьаныр пшъэрылъ зыфэзышIыжьыгъэ Урыс Империемрэ адыгэ лIыхъужъхэм афэныкъо Осмэн Империемрэ яшIоигъоныгъо зэтефи, зыр къытэIункIи, адрэм тикъудыи лъэпкъым ишъэнэ 90-м ихэку гупсэ рагъэбгынагъ. Адыгэ тхыдэм къыхэфагъэ мы тхьэмыкIэгъошхом лъэпкъыр апэу хэкурысрэ хэхэсрэ хъоу тIо зэтыриутыгъ.\nОсмэн империем адыгэхэр Царизмэми, Инджылызыми яIахьэ хэлъэу ритэкъухьагъэх. Адыгэхэр зырагъэтIысхьэгъэ шъолъырхэм язырэми япчъагъэкIэ гъунэгъу зыфашIыгъэхэм анахьыбэ зэрэмыхъущтым фэсакъыгъ. Ащи лъэпкъым ежь имые хабзэ къызэриштэрэм иIахьышхо хэлъ. Царизмэм иколониальнэ политики адыгэр ежь ихэку щыпсэухэрэм къямэкIэкIэу къыгъэнагъ. Лъэпкъ цIыф шъхьамакIэр къоджэдэсэу зыщэтым, радиор, телевидениер залъымыIэсыщтыгъэ лъэхъаным икультурэ ичIыопс диштэрэ хэхъоныгъэхэр фишIын ылъэкIыгъэу тIон тлъэкIыщт.\nСэ сишIошIкIэ, лъэпкъым нэмыкIрэ хабзэхэр шIэхэу къызэриштэрэр, икультурэ шIэхэу зэрэзэщыкъорэр лъэпкъым хэлъыгъэ гъэсакIэм бэкIэ епхыгъ. Адыгэ гущыIэжъым "Уиунэ зыщыгъаси хасэм кIо" еIоми адыгэхэм ябынхэр зыгъасэщтыгъэр нахьыбэу лъэпкъ культурэм ипкъыгъохэр арыгъэ. ЯIахьыл-благъэхэм, ягъунэгъухэм, якъоджэгъухэм, кIалэхэм араIонымкIэ ны-тыхэм анахьи нахь зэрэфитыгъэхэр хэта къэзымышIэжьырэр? ГъунэгъулIыр къытфэгубжыгъэу, загъори къытэшъхьэшъоуагъэу, тыгъынагъэзэ унэм тыкъызихьажьыкIэ "пфэшъуаш, умыбзэджагъэмэ къыооныеп" къызэрэраIощтыгъэр хэта зыгу къэмыкIыжьырэр?\nКультурэ пкъыгъохэм ащыщхэр, хьакIэщхэр, хьакIэпэгъокIыныр, кIапщэр, нысащэр, тыщасэр, тещэр, шъэотIысыныр, ныбджэгъухэр гъунэгъу къоджэджэгум зэдэкIоныр, шIыхьафыр, Хасэр… Джащ фэдэ пкъыгъохэр ары пIуныгъэ-гъэсэныгъэм изырызыгъокIэ зиIэхьышIу хэлъыгъэр.\nАры, лъэпкъым инахьыбэ къалэмэ адэс зэрэхъугъэм, къалэхэм хабзэр къэзыухъумэщт пкъыгъохэр ащызэхэтщэн зэрэтымылъэкIыгъэм, ежь икультурэ щыщ зы налъэ зыхэмылъ телевидение къэтынхэр чэщи мафи къызэрэттыратакъорэм, лъэпкъым икультурэ хигъэхъоныр хэсэгъэкIышъ къыухъумэн кIуачIи зэримыгъотылIэжьы ышIыгъ.\nАдэ лъэпкъ гъашIэм зэпыугъо фэмыхъугъагъэмэ, тихабзэ изытет сыд фэдэ хъун ылъэкIыщтыгъа? Сэ сишIошIыкIэ, тихабзэ лъэхъаным диштэрэ нэшанэхэр къэралыгъо хабзэ фэхъущтыгъэх, щыIакIэм пхырыщыгъэ хъущтыгъэх.\nХэбзэ унэхэм анахь цIыкIури ипэщхэр зэрыхьэ-зэрыкIэу щымытэу, пчъэ унэе зырыз яIэу зэтыраутыщтыгъэ;\nКъэралыгъо судхэм Iофыбэ арахьылIэщтыгъэп, хэхэс къэралыгъохэм къагурымыIоми непи судым рамыхьылIэрэ пшъэшъэ къэхьыныр, ныбжьи суд Iоф хъущтыгъэп. Пшъэшъэ къэхьыным тихабзэ чIыпIэ гъэнэфагъэ щеубыты. Гъунэгъу къытфэхъугъэ, гъунэгъу тызыфашIыгъэ лъэпкъхэм япшъэшъэ дэкIуакIэ зыцэкIэ фэдахэп. Ахэмэ кIалэмрэ пшъашъэмрэ язакъоу хэхьажьых, зы заулэрэ зэгъусэхэшъ зыщыщ унагъохэр къырагъэзэгъых. Пшъашъэр зыдэщыIэр унагъом ешIэфэ тхьамафэхэр, мазэхэр тешIэ. Тэ тихабзэкIэ пшъашъэр ахьыгъэмэ лIэкъуитIур зэзэгъыфэхэ ныбжьыкIэхэр зы унэ зэдихьэхэрэп. Пшъашъэр янэ-ятэхэм къызэраухъумэщтым фэдэу, къэзыхьыгъэ кIалэр унэм рамыгъахьэу, унагъоу зэращэлIагъэр фэсакъы. КIалэри шъаоу иныбджэгъу горэм екIолIэжьы. Тилъэпкъ шIэныгъэ иугъоякIо цIэрыIоу МэфIэдз Сэрэбый мы хабзэр матриархат лъэхъаным къыкIэныгъэу елъытэ. Ным илIакъо щымыщ, ымыдэщт бзылъфыгъэр зыхэхьэгъэ лIакъор къезэгъыфэ тещэ щыIэн фэягъэ.\nАдыгэ ХабзэмкIэ пшъашъэр зыращэлIэгъэ унагъом "шъуикIодыгъэ тадэжь щыI", "шъуипшъашъэ кIодыгъэп, тадэжь щыI" - фэдэ къэIокIэ дахэкIэ, макъэ язгъэIущт лIыкIо ышIыныр ипшъэрылъ. Тэ тишIошIыкIэ, лъэпкъ тхыдэр зэпымыугъагъэмэ, мы хабзэри закон хъущтыгъэ, хабзэр зымыгъэцакIэхэрэр ары пшъэдэкIыжь зэрагъэхьыщтыгъэр. ГущыIэм фэшI, игъом тыщхэм макъэ язымыгъэIугъэ унагъор агъэпщынэщтыгъэ.\nНепэрэ лъэхъаным глобализацием, глобальнэ культурэм къэралыгъо лъэшхэри, культурэ пкъыгъо лъэшхэр зиIэхэри егъэщынэ. Гъэнэфагъэ, ащ культурэ пкъыгъохэр зимыIэжь, е кIочIаджэ хъугъэ тилъэпкъ фэдэхэр нахь зэридзэщтых, ежь якультурэ нахь пэчыжьэ ышIыщтых. Мы щынагъом узэрэпэуцужьын плъэкIыщт закъор, хабзэм ыкупкI непэрэ лъэхъаным диштэу къэтхыхьаныр, зэгорэм иIэгъэ пIуныгъэ пкъыгъохэм ачIыпIэ непэрэм ипIуныгъэ пкъыгъохэр игъэуцоныр ары. Уасэ зыщафашIырэ, зыщагъэлъапIэрэ, хэхъоныгъэ ашIыным иамалхэр зыщагъотырэ чIыналъэр ары хабзэри бзэри зыщыпсэунхэ алъэкIыщтыр. Джыри зэ кIэдгъэтхъыжьын: илъэсишъэрэ шъэныкъорэ къыпэу зэрахьагъэр непэрэ лъэхъаным егъэкIугъэ купкIыр ары хабзэу дгъэпсэун тлъэкIыщтыр.\nИмыкъупэми культурэ пкъыгъохэр тыда зыщыдгъэпсэун тлъэкIыщтыр? Гъэнэфагъэу хабзэм уасэ фэзышIырэ хэкужъыр ары, пIуныгъэ институтэу джы тимыIэжьхэм ачIыпIэ еджапIэхэр зыщиуцощт хэкужъыр ары. Непэрэ лъэхъаным диштэу зэхэгъэуцожьыгъэ Адыгэ Хабзэр еджапIэхэм зыщачIэтлъхьан тлъэкIыщтыр хэкужъыр ары. Илъэс заулэ хъугъэу культурэм иIахьэхэр зыщаушэтырэр, къэралыгъо IэпыIэгъукIэ тхылъхэр къызщыдагъэкIрэр хэкужъыр ары. Пасэм кIапщэр зэрэщытыгъэм, ащ фэдэ пIуныгъэ институтхэм афэгъэхьыгъэ къэтынхэр зышIырэ ТВ зиIэр хэкужъыр ары. Лъэпкъ музыкальнэ Iэмэ-псымэхэр зыщашIырэр, кIалэхэр лъэпкъ Iэмэ-псымэхэм зыщыфагъасэрэр хэкужъыр ары. Мыщ фэдэ амалхэр зэрэзэригъотылIэжьыгъэм къыхэкIкIэ хэкум исым нахьи, анахь макIэмэ, фэдиплI хъурэ хэхэс адыгэхэм шъэ пчъагъэкIэ нахьыбэ лъэпкъым фэгъэхьыгъэ тхылъ къыдэзгъэкIын зылъэкIыгъэр хэкужъыр ары.\nХэкур алъэгъуи, университетхэм ащеджэхи, хэхэс хъужьыгъэхэм хэхэсхэм хабзэр нахь къаухъумагъэу къызшIошIхэрэр зэрахэтыр сымышIэу щытэп. Ахэм тIэкIу есэгъэлыяIо фэдэу къашIошIынкIи мэхъу. Ау хэти къыгурыIон фае, лъэхъаным диштэрэ культурэ пкъыгъохэу хэкум щызэхэщагъэмэ хэхъоныгъэ зышIырэ, лъэпкъыр лъэпкъэу къэзгъэнэжьыщтхэм афэдэхэр хэхэсым щызэхэпщэн, зэхапщэми, щыбгъэпсэун плъэкIыщтэп. Хэхэсэу лъэпкъ культурэм хахъо фэзышIын зылъэкIыщтхэр хэкужъым ибыдзыщэ зыIуфэхэрэр ары. Хэхэсым хабзэ, лъэпкъшIэныгъэм алъэныкъокIэ угъоижьын, угъоякIоу кIохэрэм къадеIэн, хэкужъым къыхахыгъэу лъэпкъ шIэныгъэлэжьхэм адэлажьэхэзэ яшIуагъэ къагъэкIон алъэкIыщт. Ащ фэдэ IофшIакIэм ищысэхэри щыIэ хъугъэ. Адыгэ миллион пчъагъэ зыщыпсэурэ Тыркуем IорыIуатэр къыщызыугъоижьыгъэри, къыдэзгъэкIын зылъэкIыгъэри хэкурыс шIэныгъэлэжьхэр ары.\nКIэухым, хэхэсыр мафэ чэщы имыIэу хэткIухьэ, хэкужъым, непэкIэ мыиными, тызэрэзэтеуцожьыщтым игугъапIэхэр къыозытырэ лэжьыгъэхэр щыIэх. Арышъ, хэкужъым ис ныбжьыкIэхэр зэрэрагъэджэщт "Адыгэ Хабзэ" зыфиIорэ учебникхэр къызэрэдэкIыгъэр, шIэныгъэ лъапсэ иIэу Адыгэ Хабзэм непэрэ зэIукIэшхор зэрэтегущыIэрэр тэркIэ гушIогъошхо.\nМэщфэшIу (Хьатам) Нэдждэт.


Тхьакущынэ Аслъан: «Адыгеир ежь-ежьырэу зиIыгъыжьышъуным къыфэкIонэу сэлъытэ!» »\nАдыгеим инепэрэ щыIакIэ зыфэдэм, инвестициеу къыхалъхьэрэр зыфэдизым, къушъхьэ лыжэ комплексышхоу Лэгъо-Накъэ щагъэпсыщтым, къэкIощт уахътэм зыфэдгъазэмэ, гугъапIэу щыIэр зыфэдэм ыкIи нэмыкI Iофыгъуабэу цIыфхэр мафэ къэс зыгъэгумэкIыхэрэм яджэуапхэр зэдгъашIэхэ тшIоигъоу гущыIэгъу тыфэхъугъ Адыгэ Республикэм и Президентэу ТхьакIущынэ Аслъанэ.\n- Аслъан Кытэ ыкъор, партиеу «Единая Россия» зыфиIорэм ишъолъыр конференциеу бэмышIэу щыIагъэм Урысыем и Къыблэ щыпсэухэрэр зыгъэгушIощт къэбархэр Владимир Путиным къыщиIуагъэх. Ахэм зэу ащыщ Каспием къыщегъэжьа¬гъэу хы ШIуцIэм нэсэу зэ-лъызыубытыщт къушъхьэ лыжэ кластерыр гъэпсыгъэныр. ПроектыкIэм Адыгеири къыделъытэ.\n- КъэIогъэн фае мы аужырэ уахътэм Урысыем и Къыблэ ит субъектхэм хэхъоныгъэхэр ягъэшIыгъэнхэм нахь лъэшэу дэлажьэу Гупчэм зэрэригъэжьагъэр. Экономикэм изытет дэеу, цIыфхэм IофшIэпIэ чIыпIэхэр амыгъотхэу, Iоф зышIэрэми къагъэхъэрэ лэжьапкIэр мэкIэ дэдэ зыхъукIэ лъэпкъ зэпыуцужьыныгъэхэри, нэмыкI зэмызэгъыныгъэхэри къыхэкIыхэу хабзэ. Урысыем иIэшъхьэтетхэм ар дэгъу дэдэу къагурэIо. Къушъхьэ лыжэ комплексхэр тиреспубликэхэм ащыдгъэпсышъухэмэ, нэбгырэ мин пчъагъэмэ IофшIэпIэ чIыпIэхэр ащагъотыщтых, объектхэр ашIыфэхэ нэс ящыкIэгъэщт Iэмэ-псымэхэр республикэ кIоцIым къыщащэфыщтых, мылъкоу илъыр нахьыбэ хъущт. IофшIэнхэр заухыхэрэ ужым турист нэбгырэ минипшI пчъагъэ къытфэкIощт, туризмэм зегъэушъомбгъугъэнымкIэ Iофышхо зэшIохыгъэ хъущт, ащ дакIоу республикэм ежь-ежьырэу зиIыгъы¬жьэу шIыгъэнымкIэ лъэбэкъу дэгъу тыдзыгъэу плъытэшъущт.\n- Адыгэ Республикэм ежь-ежьырэу зиIыгъыжьэу шIыгъэным фэкIогъэн фаеу зэрэплъытэрэр бэмышIэу министрэхэм я Кабинет идэкIыгъо зэхэсыгъоу Кощхьэблэ районым щыкIуагъэми къыщыпIуагъ, нэмыкI зэхэсыгъо¬хэми ар ащыкIэогъэтхъы. Адыгеим ащ фэдэ амал иIэу къыпщэхъуа?\n- Адыгеим амалышхохэр иIэх, гъэфедэгъуае мэхъухэ нахь. Джыри амылэжьырэ чIыгухэр тиIэх, гъэстыныпхъэ шхъуантIэр къызщычIэпщын плъэкIыщтхэри джа Кощхьэблэ район дэдэм ¬къыщагъотыгъэх, инвесторхэм Iоф щашIэу аублагъ, хъызмэтшIапIэхэр кIэу тыдэкIи къыщызэIутэхых, инвестициехэр къызэритщэщтхэм тыдэлажьэ. Ахэм зэкIэм хэбзэIахьхэр къатыщтых, тибюджет къагъэбаищт. Лъэныкъо зэфэшъхьафэу, амалэу тиIэр зэкIэ къызфэдгъэфедэшъумэ, зытIыгъыжьышъуным тыкъыфэкIонэу сэ сэлъытэ. Тинеущырэ мафи бэкIэ нахь дэгъущт.\n- Сыд фэдэ хъызмэтшIапIэха аужырэ илъэсхэм Адыгеим къыщызэIуахыгъэхэу щылажьэхэрэр?\n- Мы аужырэ илъэсищырэ ныкъорэр пштэмэ, къызэIуахыгъакIэхэу тиэкономикэ хэхъоныгъэ езыгъэшIыхэрэм ащыщхэу къыхэзгъэщынхэ слъэкIыщт шъон пытэхэр къыдэзыгъэкIыхэрэ хъызмэтшIапIэхэу «Юг-винор», «Роспищекомыр» ыкIи «Вагрусыр». Пынджыр къызщыдагъэкIырэ заводэу «Время» зыфиIорэми лъэшэу тыщэгугъы, унэхэр псынкIэу зыгъэпсырэ хъызмэтшIапIэу «Вологод¬ский завод СКДМ» зыфиIорэр, гъэстыныпхъэ шхъуантIэ чIыгум къычIэзыщыщт акционер обществэу «Южгазстроир», нэмыкIыбэри. Тирайонхэм ежь-ежьырэу заIыгъыжьынэу шIыгъэнхэ фае, предприятиехэр къащызэIутхыхэзэ, тадэIэпыIэзэ, етIанэ ащ къыкIэлъыкIоу зэрэреспубликэуи нахь бай хъущт, ыпэкIэ къызэрэсIуагъэу, зытIыгъыжьышъуным нахь пэблагъэ тыхъущт. КIэу къызэIутхырэ хъызмэтшIапIэмэ адакIоу илъэсипшI пчъагъэхэм къакIоцI Адыгеим фэлэжьэгъэхэ предприятие инхэу «Машзавод», «Майкопский редукторный завод», «Картонтара» зыфаIохэрэм ыкIи нэмыкIыбэм яIофшIэн хэхъоныгъэхэр фашIынхэу къытщэхъу. Дунэе экономическэ кризисышхоу щыIагъэм тэри тыкъыхиубытэгъагъ, къин дэхэкIае тигъэлъэгъугъ, зыцIэ къе¬сIогъэ хъызмэтшIапIэхэри чIыпIэ хьылъэ ифэгъагъэх, процент 94-м нэсэу япроизводствэ къеохэуи хъугъэ, ау кризисым пэшIуекIогъэным пае Iофыгъоу зэшIотхыгъэхэм апкъ къикIыкIэ, ахэр зэтедгъэ¬зыгъэхэп, яIофшIэни джы марышъ нахь зэтеуцожьыгъ.\n- Аслъан Кытэ ыкъор, кризисым пэшIуекIогъэным пае сыд фэдэ Iофыгъоха зэшIошъухыгъэхэр?\n- Кризисыр лъэш дэдэу къытэмыгооным пае программэ зэхэдгъэуцуагъэу щытыгъ, штаб зэхэтщэгъагъ ыкIи, мафэ къэс пIоми хъунэу, ащ тызэрэпэшIуекIощтым тыдэлажьэщтыгъэ. ГумэкIыгъо хьылъэу тапэ къиуцорэр зэкIэ ащ лъыпытэу дэдгъэзыжьызэ тшIын фэягъэ. Министрэхэр, муниципальнэ гъэпсыкIэ зиIэ къэлэ ыкIи район администрациехэм ялIыкIохэр, предприятиехэм япащэхэр зыхэхьэгъэхэ штабым чанэу Iоф ышIагъэу сэлъытэ, сыда пIомэ 2009-рэ илъэсым иятIонэрэ илъэсныкъо тиIофхэр нахь зэтеуцожьхэу ригъэжьэгъагъ. Мы илъэсым иапэрэ мэзищ пштэмэ, промышленнэ\nкомплексым хэхъоныгъэхэр зэришIыгъэхэр нэрылъэгъу: 2009-м егъэпшагъэмэ, проценти 109-м ар нэсыгъ. Товарэу республикэм ращыгъэм ыуасэ сомэ миллиарди 5,6-рэ мэхъу. Ар макIэп, ау къэIогъэн фае джыри кризисым пэшIуекIогъэнымкIэ Iофэу тиIэр зэрэщытымыгъэтыгъэр, мы илъэсым шIэгъэн фаеу тиIэр зэрэмымакIэр. Джы инновациехэм япхыгъэ технологическэ хэхъоныгъэхэр зэрэтшIыщтхэм, хъызмэтшIапIэхэр зэрэдгъэкIэжьыщтхэм тапылъ.\n- IофшIэн зымыгъотырэ цIыфхэм япчъагъи нахьыбэ хъугъагъэ а уахътэм, ау бэ темышIэу, нэмыкI субъектхэм ялъытыгъэмэ, ар къежъугъэохын шъулъэкIыгъэ. Сыдэущтэу ар къыжъудэхъугъа?\n- Непэрэ мафэм ехъулIэу IофшIэн зимыIэ цIыфмэ япчъагъэ проценти 2,3-рэ зэрэхъурэр. Ар мы илъэсым икъихьэгъум зэрэщытыгъэм нахь макI. 2009-рэ илъэ¬сым цIыфхэм IофшIэн ягъэгъотыгъэнымкIэ Гупчэу тиIэм программэ зэхигъэуцогъагъ, ащ дакIоу министрэхэм я Кабинети комиссие зэхищэгъагъ. Тапэ къиуцогъэ гумэкIыгъохэр дэгъэзыжьыгъэнхэм сомэ миллионишъэрэ щэкIырэ фэдиз пэIудгъэхьанэу хъугъэ. А ахъщэмкIэ IофшIэн зимыIэ нэбгырэ 428-рэ едгъэджэжьыгъ, унэе Iоф къызэIузыхы зышIоигъо нэбгырэ 390-мэ субсидиехэр яттыгъэх, общественнэ IофшIэнхэм лэжьэкIо 1684-рэ ахэдгъэлэжьагъ, апшъэрэ еджапIэхэр къэзыухыгъэхэм стажировкэхэр ядгъэхьыгъэх, пособиехэр аIэкIэдгъэхьагъэх. Ащ фэдэ щысэу къэпхьын плъэкIыщтыр бэ дэд. Джаущтэу, тишъыпкъапIэ етхьылIэзэ Iофым тызэрекIолIагъэм ишIуагъэ къэкIуагъ, непэ тиIэ процент макIэр ащ къыпкъырыкIыгъ. ТапэкIи Iофтхьабзэу зетхьэхэрэр лъыдгъэкIотэщтых.\n- ЦIыфхэм ящыкIэгъэ унэхэу, социальнэ объектхэу бэ республикэм щагъэцэкIэжьыгъэр, кIэу ашIыгъэри макIэп. Ахэм джыри къакIэлъыкIощта?\n- КъакIэлъыкIощт, сыда пIомэ «Урысыем и Къыблэ хэхъоныгъэ егъэшIыгъэныр» зыфиIорэ программэм чанэу тыхэлажьэ, 2012-рэ илъэсым нэс ар гъэцэкIагъэ хъунэу ары зэрэщытыр. КIэлэцIыкIу хьафизэхэм ыкIи икъоу зымылъэгъухэрэм апае еджэпIэ-интернат Мыекъуапэ щытшIыгъ. Ащ сабый 51-рэ щаIыгъын алъэкIыщт. Сомэ миллиони 143-рэ а псэуалъэм ишIын пэIудгъэхьагъ. АР-м икIэлэцIыкIу клиническэ сымэ-джэщ идиагностическэ Гупчэ дгъэпсыгъэ. Сомэ миллиони 127-рэ ащи пэIухьагъ. КIэлэеджэкIо 750-рэ зычIэфэщт еджапIэу Адыгэкъалэ щырагъэжьэгъагъэр тыухыжьыгъэ. КIэкIэу къэпIон хъумэ, 2009-рэ илъэсым социальнэ объектиблымэ яшIын тыухыгъэ, джыри объектиблымэ ягъэпсын ыуж тит, зэкIэмкIи сомэ миллиар-диплI зытефэщт унэхэр республикэм итэшIыхьэх.\n- Аслъан Кытэ ыкъор, адэ фэтэрыбэу зэхэт унэхэм ягъэцэкIэжьынкIэ сыда зэшIохыгъэу щыIэр?\n- Унэ-коммунальнэ хъызмэтым щыкIорэ реформэм елъытыгъэу тIогъогогъо Адыгеим ахъщэ IэпыIэгъу къыфэкIуагъ. Ащ ишIуагъэкIэ фэтэрыбэу зэхэт унабэ дгъэцэкIэжьын тлъэкIыгъэ. Мы илъэсыр пштэмэ, мэлылъфэгъу мазэм ехъулIэу аужырэ Iахьэу сомэ миллион 377,5-рэ къытфатIупщыгъ. Тиреспубликэ имуниципальнэ образованиехэм арыт фэтэрыбэу зэхэт уни 199-мэ ягъэцэкIэжьын макIо, ащ елъытыгъэу нэбгырэ 12400-мэ яунэхэм язытет бэкIэ нахьышIу ашIыщт. Мыщ фэдэ амалхэр федеральнэ гупчэм къызэрэтитыхэрэм лъэшэу тегъэгушIо, сыда пIомэ унэхэм ягъэцэкIэжьын дакIоу псэолъэшI организациехэми IэпыIэгъу тафэхъун тэлъэкIы, IофшIэным хэщагъэ хъурэ цIыфхэри нахьыбэ мэхъух, мылъкури республикэм къенэжьы. КъэIогъэн фае унэхэм ягъэцэкIэжьын зэрэкIорэ шIы¬кIэм лъэшэу тынаIэ зэрэтедгъэтырэр, псэ-олъэшIхэу зиIофшIэн тэрэзэу зымыгъэцакIэхэрэм пшъэдэкIыжь зэрядгъэхьырэр.\n- ЦIыфым ищыIэкIэ-псэукIэ бэкIэ нахьышIу зыхъурэр унэу зыщыпсэущтыр зэригъэгъотыгъахэ зыхъукIэ ары. Тиреспубликэ щыпсэурэ цIыф бэ дэдэмэ а лъэныкъомкIэ гумэкIыгъо инхэр яIэх. ГъэрекIо унэгъуи 165-мэ IэпыIэгъу шъуафэхъун шъулъэкIыгъэ. Джыри ащ фэдэ IэпыIэгъу яжъугъэгъотыныр шъуиамала?\n- Шъыпкъэ, 2009-рэ илъэсым ыкIэхэм адэжь сомэ миллионишъэ федеральнэ гупчэм къытфитIупщыгъагъ, ар Дмитрий Медведевым сызыIокIэм ыуж зыхъугъэр, бюджетнэ организациехэм ащылэжьэрэ унагъохэм субсидиекIэ афэдгощыгъ, зэкIэмкIи, къызэрэпIуагъэу, унэгъуи 165-рэ ащ хэфагъ. Ар зэрэмакIэр дэгъоу къыз-гурэIо, джыри ащ фэдэ IэпыIэгъу ятты тшIоигъоу федеральнэ гупчэм телъэIугъ. Мы Iофтхьабзэм фэшъхьафэу унэхэр зэ¬гъэгъотыгъэнхэм ылъэныкъокIэ макIэп Адыгеим щызэшIотхыгъэр. Темыр Чыжьэм къикIыжьыгъэхэм, дзэм къулыкъу щызыхьыгъэу пенсием кIожьыгъэхэм ыкIи нэмыкIхэу «ПсэупIэр» зыфиIорэ программэм къыхиубытэхэрэм 2002-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу 2009-м нэс сомэ миллионишъэ зыпэIухьэгъэ сертификати 183-рэ афэдгощын тлъэкIыгъэ. «НыбжьыкIэхэм псэупIэ ягъэгъотыгъэныр» зыфиIорэ программэм къыдыхэ¬лъытагъэу унэгъо 200-мэ социальнэ ахъщэ IэпыIэгъу яттыгъ, мы илъэсым джыри унэгъо шъэныкъомэ унэхэр зэрагъэгъотынхэ алъэкIыщт. 2015-рэ илъэсым нэс унэгъо ныбжьыкIэхэу унэхэр зэрагъэгъо¬тынхэм фэшI IэпыIэгъу тызыфэхъухэрэм япчъагъэ 600-м кIэдгъэхьан гухэлъ тиI. Ащ сомэ миллион 200 тефэнэу къэтэлъытэ, псэупIэ квадратнэ минипшI зэдгъэгъотын фаеу хъущт.\n- Iоныгъом игъу. Лэжьыгъэу гъэрекIо къахьыжьыгъэм, мыгъэ зыдэлажьэхэрэм уагъэраза? Мэкъу-мэщым ылъэныкъокIэ Iофхэм язытет сыд фэда?\n- Джыри лэжьыгъэ Iухыжьыгъор рагъэжьэнкIэ охътэ макIэ къэнагъэу тишъофхэр къэсплъыхьагъэх, мэкъумэщ хъызмэтшIапIэхэр къэскIухьагъэх, слъэгъугъэми сигъэрэзагъ. Тикоц хьасэхэр дахэх, тимэкъумэщышIэхэр чанэу зэрэлэжьагъэхэр гъуащэрэп, лэжьыгъэ бай къызэрэтхьыжьыщтым сицыхьэ телъ. ГъэрекIуи тиIофхэр дэигъэхэп, коц тонн мин 474,1-рэ къаугъоижьыгъ. Гъомылапхъэ къыдэзыгъэкIырэ мэкъумэщ хъыз¬мэтшIапIэу республикэм итхэм гъэре-\nкIо былымыл ыкIи чэтыл тонн 39-рэ,\nщэ тонн мини 105-рэ IуагъэкIынхэ алъэкIыгъ. Былымышъхьэ пчъагъэу тиIагъэр 26170-рэ хъущтыгъэмэ, джы а пчъагъэр 49371-м нэсыгъ.\n«Африканскэ емынэкIэ» заджэхэрэ узэу къохэм къяузырэр Мыекъопэ районым къыщыхагъэщыгъэшъ, ащ пэшIуекIогъэным пае тпшъэ къыдэфэрэ Iофыгъохэр зэкIэ зэшIотэхых. 2009-рэ илъэсыр пштэмэ, агропромышленнэ комплексым пэIухьанэу федеральнэ гупчэм сомэ миллион 507,1-рэ къытIупщыгъ, ар фэдизырэ ныкъорэкIэ ащ ыпэрэм нахьыб. Республикэ бюджетым къикIэу сомэ миллиони 164-рэ мэкъумэщ хъызмэтшIапIэхэм IэпыIэгъоу афэттIупщыгъ. ЧIыгум епхыгъэу лажьэхэрэр чылэхэм зэращыпсэухэрэм фэшI федеральнэ программэу «Социальнэ хэхъоныгъэхэр къуаджэхэм ягъэшIыгъэныр» зыфиIорэм игъэцэкIэн тыхэлажьэ ыкIи ащ сомэ миллионишъэм къехъу пэIудгъэхьагъ. Гъэстыныпхъэ шхъуантIэр зынэмысыгъэхэм ятэщалIэ, псырыкIуапIэхэр тэгъэпсых, культурэм иунэхэр тэгъэцэкIэжьых, унэгъо ныбжьыкIэу чылэмэ адэсмэ субсидиехэр ятэты.\n- Аслъан Кытэ ыкъор, инвестициехэр тиреспубликэ къыхалъхьанхэм фэшI Iофыгъо макIэп зэшIошъу¬хы¬гъагъэр, сомэ миллиард 37-м къехъу зэрытхэгъэ зэзэгъыныгъэ пчъагъэхэм шъуакIэтхэгъагъ. Непэ а лъэныкъомкIэ тиIофхэр сыд фэдэха? Инвесторэу ба Адыгеим щылажьэрэр?\n- Бизнес гурытымрэ цIыкIумрэ пштэхэмэ, хэхъоныгъэхэр тиIэх. Непэрэ мафэм ехъулIэу мин 23-рэ ар хъугъэ. Ащ дакIоу, инвестиционнэ проектхэр щыIэныгъэм зэрэщыпхыращырэми уигъэгушIонэу щыт. Теуцожь районым къохэр зыщахъурэ комплексыкIэ къыщызэIуахыгъ. Инвестиционнэ проектхэу зигъэцэкIэн тызыфежьагъэхэм ащыщых электрогенерирующэ комплексэу «Новый сад» зыфиIорэр, Тэхъутэмыкъое районым логистическэ гупчэ щышIыгъэныр, коттеджнэ поселкэу «Солнечный» зыфиIорэм ишIын, Красногвардейскэ районым фэбэпIэ комплекс щыгъэпсыгъэныр, нэмыкIыбэри. Инвестициехэр нахьыбэу республикэм къыхалъхьанхэм пае тигъогухэм, тиинфраструктурэ язытет нахьышIу зэрэтшIыщтым тэри тыпылъ. 2010-рэ илъэсым Даховскэм икIэу Лэгъо-Накъэ екIурэ гъогур дгъэкIэжьыгъэ, лъэмыджыкIэ тшIыгъэ. Ахэм сомэ миллиони 126-рэ апэIудгъэхьагъ. Красногвардейскэ районым пхырыкIырэ гъогоу Улапэ къыщегъэжьагъэу Тенгинскэм нэсырэм ишIын сомэ миллион 477-рэ тефэ. 2009-рэ илъэсым Мыекъуапэ икIэу ТIуапсэ кIорэ гъогум щыщ Iахьэу километри 9,4-рэ зикIыхьагъэм ишIын къаухыгъ. Ащ сомэ миллион 661-рэ пэIухьагъ. Джащ фэд, туристэу Адыгеим къакIохэрэм къушъхьэхэр зэрагъэлъэгъунхэм, лыжэхэмкIэ къащакIухьаным дакIоу, зызыщагъэпсэфыщт хьакIэщхэм яшIыни, ахэм ящыкIэгъэ электроэнергиери, псыкъырыкIуапIэхэри къыдэтэлъытэх. Ахэр зэкIэ зэмыгъэзэфагъэ зыхъукIэ, сыд фэдизэу туристхэм укъяджагъэкIи, инвесторхэм уалъыхъугъэкIи пкIэ иIэп.\n- Инвестициехэр АР-м къыхалъхьанхэмкIэ зишIогъэшхо къэкIогъагъэр экономическэ форумэу къалэу Шъачэ щыкIуагъэм чанэу шъузэрэхэлэжьэгъагъэр ары. Адэ мыгъэ, Iоныгъо мазэм щыIэщтым сыд фэдэ проектха ешъухьылIэщтхэр?\n- Тиинвестиционнэ портфель проект щэкI хьазырэу дэлъ, инвестиционнэ гупчэу 78-рэ дгъэхьазырыгъэ. ЗэкIэмкIи сомэ миллиард 11,5-рэ ар хъунэу щыт. ЗэкIэ районэу ыкIи къалэу тиIэхэр мы Iофтхьабзэм къыхэтэгъэлажьэх, сыда пIомэ зэфэдэу хэхъоныгъэхэр ядгъэшIыхэ тшIоигъу. Анахь лъэшэу форумым къыщыдгъэлъэгъонэу тызыфаер къушъхьэ лыжэ комплексэу «Ошъутен» зыфиIорэм игъэпсын ары. 2014-рэ илъэсым олимпийскэ джэгунхэу Шъачэ щыкIощтхэм апае ашIырэ объектхэм Адыгеим икъыблэ гъунапкъэ километрипшI ныIэп зэрэпэчыжьэр. Арышъ, спортсменхэм зызыщагъэхьазырыщт псэуалъэхэр щыдгъэпсыхэ тшIоигъоу инвестиционнэ проектыкIэхэр дгъэхьазырыгъэх. Форумым зэкIэ къыщыдгъэлъэгъощтхэм япхыгъэ чIыгухэр, нэмыкIэу ящыкIагъэхэр дгъэпсыгъахэх. Арышъ, блэкIыгъэ илъэсым нахь мыдэеу экономическэ форумым тыхэлэжьэнэу къысщэхъу.\n- Аслъан Кытэ ыкъор, уизыгъэпсэфыгъо уахътэ сыд фэда? Рэхьатныгъэ анахьэу сыда къыозытырэр?\n- Шъыпкъэр пIощтмэ, зыгъэпсэфыгъо уахътэу сиIэр мэкIэ дэд. Арэу щытми, ижъырэ философхэм яIофшIагъэхэр кIэсыджыкIыжьынхэу, сяджэнэу уахътэ къыхэсэгъэкIы, социологием ылъэныкъокIэ кIэу къежьагъэхэм нэIуасэ зафэсэшIы. Советскэ кинокомедиехэм сяплъыжьы, ахэм фэбагъэу, нэфыгъэу ахэлъыр бэ. Унэгъо кIоцIым щызгъэкIорэ уахътэр зэкIэмэ анахь охътэ шIагъоу сэлъытэ. Сипхъорэлъфыхэу Мадинарэ Руслъанрэ сарэгушхо, сигъусэхэу згъэкIорэ такъикъхэр сэгъэлъапIэх. Мадина сынэгушъхьэ зыкъыщихъоу, «тэтэжъ» ыIоу къысаджэ зыхъукIэ, ащ нахь насыпыгъэ зэрэщымыIэр къызгурэIо. Уахътэр лъыкIуатэ къэс нэфэшъхьафэу тыгупшысэу, анахь тшIомыбылымыгъэми тыщыгушIукIэу етэгъажьэ, мафэу къэдгъэшIагъэ пэпчъ уасэ фэтэшIы.\n- Тхьауегъэпсэу уахътэ къытфыхэбгъэкIи гущыIэгъу укъызэрэтфэхъугъэмкIэ.\n- Ори тхьауегъэпсэу.\nДэгущыIагъэр Дэрбэ Тимур.\nОпубликовал administrator, 25-07-2010, 17:40. Просмотров: 1420


Псым зэрар къымыхьынэу — Адыгэ макъ\nПсым зэрар къымыхьынэу\nРедактор 03.03.2016 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nКIымэфэ ужым осэу къушъхьэхэм ателъыр къэжъужьэу, гъэтхэ ощххэр къызызэкIэ-лъыкIохэкIэ, псыхъохэм псэу адэтым къы-хахъошъ, нэпкъхэм къадэуным ищынагъо щыIэ мэхъу. Ащ фэшI УФ-м и МЧС АР-мкIэ и ГъэIорышIапIэ джыри кIымафэр имыкIы-зэ, псыр къимыуным, къиугъэмэ, зэрарыбэ къымыхьыным фытегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэр ригъэжьагъэх.\nГъэIорышIапIэм испециалистхэм къызэратырэмкIэ, гъатхэу къихьагъэм ощхэу щыIэщтхэм псыхъохэу Чехрак, Айрюм, Фэдз, Псыарыщ, Шэнтыкъо ыкIи Лабэ псэу адэтым къыхигъэхъоным ищынагъо щыI. Ахэм псыр къадэкIымэ, псэупIэ 50 фэдизмэ акIэхьанкIэ щынагъо. Ар щагу мини 6,5-рэ мэхъу, нэбгырэ мин 18-м ехъу ащэпсэу. Игъом цIыфхэм макъэ ямыгъэIоу, пэшIорыгъэшъэу зызэрэфагъэхьазырын фаер алъымыгъэIэсмэ, псым мымакIэу зэрар къафихьын ылъэкIыщт. ЧIыпIэ зыгъэIорышIэжьыпIэ органхэм ащ лъэшэу анаIэ тырагъэтынэу МЧС-м испециалистхэр къяджэх.\nАхэм къызэрагъэнафэрэмкIэ, ощхыпсым икIуапIэхэр, гъогу гъунэхэм яIэ кэнаухэр, лъэмыдж чIэгъхэр шIокI имыIэу гъэкъэбзэгъэнхэ, нэужыми ахэм анаIэ атырагъэтын фае. ЦIыфхэм псы дэчъыпIэхэр ашIынхэу, зыщищыкIагъэм псыр зэрычъэщт трубэхэр щычIалъхьанхэу, унэхэм псыкъечъэхыпIэу яIэхэр агъэкъэбзэнхэу, псыр дэзыщыщт насосхэр, нэмыкI псэуалъэхэр агъэхьазырынхэу къялъэIух.\nОм зэхъокIыныгъэу фэхъущтыр къэшIэгъуае. Арышъ, сыдигъуи ащ амалэу щыIэмкIэ уфэхьазырмэ нахьышIу. Псэу псыхъохэм адэтым къыхахъомэ, зэрар къызэрихьыщтыр мызэу, мытIоу тинэрылъэгъугъ. МЧС-м Iофтхьабзэу къыгъэнэфагъэхэр бгъэцакIэхэмэ, зэрарыр нахь макIэ зэрэхъущтым Iо хэлъэп.\nПредыдущая ГумэкIыгъохэм ядэгъэзыжьын ыуж итых\nСледущая Этнополитическая история адыгов в XIII — XV веках (часть 2 )


Апэрэ курсым къычIэхьагъэхэм апай — Адыгэ макъ\nАпэрэ курсым къычIэхьагъэхэм апай\nАдыгэ къэралыгъо технологическэ университетым Iоныгъом и 1-м къычIэхьэгъэ ныбжьыкIэхэр мы мафэхэм аугъоигъэх. «Сэ МГТУ-м сыристудент» зыфиIорэ Iофтхьэбзэ гъэшIэгъон ахэм афызэхащагъ. Мы апшъэрэ еджапIэм мыгъэ студент миным ехъу къычIэхьагъ.\nХабзэ зэрэхъугъэу, апшъэрэ еджапIэм иIофшIэн зэрэзэхищэрэр, интерактивнэ площадкэхэу яIэхэр бэмышIэу студент хъугъэхэм къафаIотагъэх, арагъэлъэгъугъэх.\nIофтхьабзэм ипэублэ ныбжьыкIэхэм шIуфэс къарихыгъ апшъэрэ еджапIэм икъызэIухын зиIахьышIу хэзышIыхьагъэу, ащ и Президентэу ТхьакIущынэ Аслъан. Апшъэрэ еджапIэм илъэс къызэкIэлъыкIохэм гъогоу къыкIугъэр, къиныгъоу зыхэтыгъэхэр, гъэхъагъэу яIэхэр къафиIотагъэх.\nНэужым медицинэ сэнэхьатыр зэзыгъэгъотынэу къычIэхьагъэхэм ащыщэу анахь къэгъэлъэгъон дэгъухэр зиIэхэм апшъэрэ еджапIэм иректорэу Къуижъ Саидэ аIукIагъ. Коронавирусым пэшIуекIогъэнымкIэ студентэу зиIахьышIу хэзышIыхьагъэхэм УФ-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ Профсоюзым имедальхэр аритыжьыгъэх.\nМы мафэм интерактивнэ площадкэ 20 фэдизмэ Iоф ашIагъ. Студент хъугъакIэхэм ахэр къакIухьагъэх ыкIи апшъэрэ еджапIэм ищыIакIэ хэщагъэ хъугъэх, шъхьадж зыфэщэгъэ лъэныкъом нахь игъэкIотыгъэу кIэупчIагъ.\nИнновационнэ технологием епхыгъэ площадкэм екIолIагъэхэм продукцие зэфэшъхьафхэр къызэрэдагъэкIыхэрэр, «WorldSkills МГТУ – путь к успеху» зыфиIорэм лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ студентхэм ясэнэхьатхэмкIэ IэпэIэсэныгъэу аIэкIэлъ хъугъэр щыIэныгъэм зэрэпхыращыщтхэр къащыфаIотагъэх. Джащ фэдэу апшъэрэ еджапIэм щызэхащэгъэхэ отрядхэм ныбжьыкIэхэр нэIуасэ афашIыгъэх. Ахэм ащыщых хэбзэгъэуцугъэхэр зыукъохэрэм алъыплъэрэ отрядэу «Кодекс», къэгъэнэжьакIохэм яIофшIэн зэрэзэхащэрэм епхыгъэ шIушIэ движениеу «ДПО МГТУ» зыфиIохэрэр. ЦIыфхэр къэгъэнэжьыгъэнхэм ыкIи ошIэ-дэмышIэ Iоф къэхъумэ МЧС-м и IофышIэхэм ягъусэхэу студентхэр IэпыIэгъу зэрафэхъухэрэр къафаIотагъэх.\nСпортым ылъэныкъокIи хэхъоныгъэхэр зыщашIырэ чIыпIэхэу апшъэрэ еджапIэм иIэхэр къакIухьагъэх. Спорт зэфэшъхьафхэм афытегъэпсыхьэгъэ Iэмэ-псымэхэр нэрылъэгъу афэхъугъэх. Джащ фэдэу наукэм ылъэныкъокIэ зишIэныгъэхэр хэзыгъахъо зышIоигъохэр, проектхэр зыгъэхьазырхэрэ площадкэу «Портал проектных команд» зыфиIорэм рагъэблэгъагъэх.\nИлъэс къызэкIэлъыкIохэм хэгъэгум ит апшъэрэ еджэпIэ пчъагъэмэ Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым зэзэгъыныгъэ адишIыгъэу Iоф ешIэ. Шъхьадж зэригъэгъотырэ сэнэхьатым елъытыгъэу IэкIыб къэралыгъохэм практикэ зэрэщахьын алъэкIыщтыр ныбжьыкIэхэм къафаIотагъ.\nЕджапIэм студенческэ объединение пчъагъэ иI, ныбжьыкIэхэм ясэнаущыгъэ, лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ яшIэныгъэхэм ахагъахъо. ГущыIэм пае, Мыекъопэ организациеу «Российский Союз Молодежи», Адыгэ шъолъыр отделениеу Урысые студенческэ отрядхэр, Студенческэ медиа-купыр, нэмыкIхэри.\nАпэрэ курсым чIэхьагъэхэ ныбжьыкIэхэм ашIогъэшIэгъонэу площадкэхэр къакIухьагъэх ыкIи шъхьадж шIогъэшIэгъон лъэныкъом зыфигъэзэнэу унашъо ашIыгъ.\nПредыдущая Адыгеир хэткIи гупсэфыпI\nСледущая ИIофшIэн шIу елъэгъу


Республика Адыгея - Мэкъуогъум и 17-р – медицинэ IофышIэм и Маф\nМэкъуогъум и 17-р – медицинэ IофышIэм и Маф\nПсауныгъэм икъэухъумэн фэлажьэхэу, иветеранхэу лъытэныгъэ зыфэтшIыхэрэр!\nШъуисэнэхьат епхыгъэ мэфэкIым — медицинэ IофышIэм и Мафэ фэшI тыгу къыддеIэу тышъуфэгушIо!\nПсауныгъэм икъэухъумэнкIэ пшъэрылъышхо шъогъэцакIэ. ШIэныгъэ куу, IэпэIэсэныгъэ ин, щэIагъэ зиIэхэр, зышъхьамысыжьэу лажьэхэрэр, цIыф-хэм гукIэгъу афызиIэхэр ары медицинэ сэнэхьатхэр къыхэзыхыхэрэр.\nПсауныгъэм икъэухъумэн тихэгъэгу иполитикэ изы лъэныкъо шъхьаIэхэм непэ зэу ащыщ. Медицинэ фэIо-фашIэхэр цIыфхэм нахьышIоу афэгъэцэкIэгъэнхэмкIэ республикэм бэ щашIэрэр, медицинэ IофышIэхэм ялэжьапкIэ къэIэтыгъэным, социальнэ IэпыIэгъу ахэм ягъэгъотыгъэным лъэшэу анаIэ атырагъэты.\nМедицинэ IофышIэхэу лъытэныгъэ зыфэтшIыхэрэр! Медицинэ фэIо-фашIэхэр нахьышIоу зэхэщэгъэнхэр тызэгъусэу зэшIотхын фэе пшъэрылъ. МыщкIэ гъэхъагъэу шъушIыщтыр бэкIэ зэлъытыгъэр шъу-кIуачIэ Iофым зэрешъухьылIэрэр, гуетыныгъэу ащ фышъуиIэр ары.\nШъузышъхьамысыжьэу Iоф зэрэшъушIэрэм, сэнэхьатэу къыхэшъухыгъэм шъузэрэфэшъыпкъэм афэшI «тхьашъуегъэпсэу» шъотэIо. ШъуисэнэхьаткIэ текIоныгъакIэхэр шъушIынэу, псауныгъэ пытэ, щыIэкIэ-псэукIэ дэгъу шъуиIэнэу, шIум шъущымыкIэнэу тыгу къыддеIэу тышъуфэлъаIо!


Нахьыбэу непэ зыгъэгумэкIыхэрэр — Адыгэ макъ\nНахьыбэу непэ зыгъэгумэкIыхэрэр\nФэтэрыбэу зэхэт унэхэм ачIэсхэм гумэкIыгъо шъхьаIэу сыдигъокIи яIэр гъэIорышIэкIо компаниеу зэпхыгъэхэм псэупIэ-коммунальнэ фэIо-фашIэхэр зэригъэцакIэхэрэр, ахэм апкIэ къызэрафалъытэрэр ары.\nАщ фэдэу упчIэ зэфэшъхьафыбэ АР-м и Общественнэ палатэ чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыпIэхэм яIофхэмкIэ, псэупIэ политикэмкIэ ыкIи псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтымкIэ икомиссие фагъазэ. Мы уахътэм зигъоу, анахьыбэу цIыфхэр зыгъэгумэкIыхэрэм яджэуапхэр.\nУпчIэ: ЦIыфэу коронавирусыр къызэолIагъэм ипсэупIэ гъэIорышIэкIо компанием дезинфекцие ышIын фая?\nДжэуап: ГъэIорышIэкIо компанием ипшъэрылъхэм ар ахахьэрэп. Унэм чIэсхэм зэдагъэфедэрэ мылъкум иIыгъын ащ иIофшIэн шъхьаIэр. Дезинфекцие зышIын фаер псэупIэр зыер е организациеу ащ фэдэ Iофхэр зыгъэцакIэрэр ары.\nУпчIэ: ПсэупIэм иIыгъын ыпкIэ къэзымытыгъэхэм пеня афытыригъэхъонэу мы уахътэм гъэIорышIэкIо организацием фитыныгъэ иIа?\nДжэуап: ИIэп. УФ-м и Правительствэ унашъоу шIыгъэм къызэрэщиIорэмкIэ, коммунальнэ фэIо-фашIэхэм, псэупIэм иIыгъын ыкIи унэм игъэкIэжьын апкIэ къэзымытышъугъэхэм 2021-рэ илъэсым ищылэ мазэ и 1-м нэс пеня къаIахын фитыхэп. 2020-рэ илъэсым мэлылъфэгъум и 6-р ары мы унашъом кIуачIэ иIэ зыхъугъэр. Ащ ыпэкIэ чIыфэ зытелъыгъэхэм ар анэсырэп.\nУпчIэ: Фэтэрыбэу зэхэт унэм чIэсхэм зэIукIэу яIагъэм къыхэлэжьагъэхэм ащыщ нэужым кIэгъожьыгъэу бюллетеныр ратыжьынэу къыкIэдэугъэмэ, гъэIорышIэкIо компанием тхылъым ригъэгъэзэжьын фая?\nДжэуап:. Хьау. ЗэIукIэм иповесткэ щыгъэнэфэгъагъэхэмкIэ рахъухьагъэхэм адыригъаштэу цIыфыр зыкIатхэкIэ, ишIоигъоныгъэ къыриIотыкIыгъэкIэ макIо. КIэгъожьыгъэмэ, хьыкумым зыфигъэзэнэу фитыныгъэ иI. Ар граждан Кодексым ия 81.4-рэ статья ия 3-рэ Iахьэ итхагъ.\nУпчIэ: Зэпахырэ узэу дунаир зэлъызыкIугъэм ыпкъ къикIыкIэ цIыфхэр зэхэмыхьанхэу зыщашIыгъэ уахътэм уплъэкIуакIохэм счетчикэу фэтэрхэм арытхэр ауплъэкIунхэу фитыныгъэ щыIа?\nДжэуап: Федеральнэ хэбзэгъэуцугъэм ащ фэгъэхьыгъэу зыпари зэхъокIыныгъэ фашIыгъэп. Коммунальнэ фэIо-фашIэхэр зыгъэцакIэхэрэм илъэсым зэ нахь мымакIэу счетчикхэм Iоф зэрашIэрэр, фыкъуагъэ яIэмэ ауплъэкIун фае. Ащ фэдэ псэуалъэхэр фэтэр кIоцIым итхэмэ, мэзищым зэ язытет зэригъэшIэнэу шапхъэхэм къащыдэлъытагъ.\nКоронавирусым зимыушъомбгъуным пае уплъэкIунэу гъэIорышIэкIо компанием планым щигъэнэфэгъагъэр зэкIихьажьыгоми хъущт. ЗэкIимыхьажьыгъэмэ, уплъэкIуакIохэм апае нэгуихъор, Iалъэхэр, вирусым щызыухъумэщтхэ щыгъынхэр афигъэхьазырынхэ фае. Фэтэрэу зэрыхьэхэрэм пэпчъ ахэр кIэу зэблахъунхэр шIокI зимыIэ Iофэу щыт.\nУпчIэ: Фэтэрыбэу зэхэт унэм ищагу хэбзэнчъэу щагъэпсыгъэ автомобиль уцупIэр Iуихыжьынэу хэта фитыныгъэ зиIэр?\nДжэуап: Унэр зытет чIыгу Iахьыр гъэнэфагъэу ыкIи кадастрэ учетым хэгъэуцуагъэу щытымэ, ар ащ чIэсхэм зэдагъэфедэрэ мылъкум хэхьэ. Джащыгъум зэIукIэ ашIынышъ, чIыгу Iахьыр зэрагъэфедэщтыр зэдырахъухьан фитых. Автомобиль уцупIэр зэрагъэпсыгъэм дырамыгъаштэрэмэ, ар Iуахыжьыни алъэкIыщт. Ахэр псэупIэ Кодексым зэхэугуфыкIыгъэу щыгъэнэфагъэх.\nЧIыгур ащ тетэу мытхыгъэмэ, гъэуцупIэр Iуахыным пае чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыпIэ къулыкъоу зыем зыфагъэзэн фае.\nУпчIэ: Фэтэрыр зыем балконым ыкIыб тенэчыкIэ къызэфишIыгъ. Ащ фэдэ фитыныгъэ хэбзэгъэуцугъэм къырета?\nДжэуап: Фэтэрыбэу зэхэт унэм изэхэтыкIэ щыщкIэ алъытэхэрэр, гущыIэм пае, зыхэшIыкIыгъэ плитэхэр, фундаментыр, балконхэр зытешIыхьэгъэ плитэхэр, ащ чIэсхэм зэдыряе мылъкум хэхьэх. Арышъ, унэм итеплъэ изытет, проектэу зэрашIыгъэр мыукъогъэным алъыплъэн фаер гъэIорышIэкIо компаниеу зэпхыгъэр ары.\nПроектым зэхъокIыныгъэхэр фэшIыгъэнхэм пае ыпэрапшIэу унэм чIэсхэр зэхэгущыIэжьынхэшъ зэдаштэн фае. Ащ имызакъоу, чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыпIэ къулыкъухэми фитыныгъэ къатынэу щыт. Ахэр ымыгъэцакIэу балконым ежь зыфаер езышIэрэм законыр еукъо.\nПредыдущая ИIофшIэн ригъэжьэжьыгъ\nСледущая ШъхьэкIафэр къылэжьыгъ


ГъогуонитIу кIэхэу къызэIуахыщт — Адыгэ макъ\nГъогуонитIу кIэхэу къызэIуахыщт\nРедактор 25.11.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nОс кIыIум утетэу кIымэфэ мэзхэм, къушъхьэхэм къащыпкIухьаныри гъэшIэгъоны. Аужырэ 2019-рэ илъэсым ащ фэдэ маршрутищ «Абадзеш кIымафэм» ыIоу тиIагъ. Зыр Лэгъо-Нэкъэ зэпырыкIыпIэм къыщегъэжьагъэу ятIонэрэ зыплъыхьэпIэ чIыпIэм, ятIонэрэр къушъхьэу Ошъутенэ, ящэнэрэр псыхъоу Къурджыпс анэсыщтыгъэх.\nСпециалистхэм къызэраIорэмкIэ, кIымэфэ маршрутхэр заповедникым къыщызэIупхынхэм ыпэу ахэр зэрыкIощтхэ гъогухэр уплъэкIугъэнхэ фае. Къушъхьэхэм кIымафэм къащыпкIухьаныр къин, арышъ, гъогухэр щынэгъончъэщтхэмэ, уарыкIонкIэ гупсэфыщтхэмэ ыкIи цIыфхэм чIыопсым язэрар рамыгъэкIыщтмэ пэшIорыгъэшъэу зэрагъэшIэщтых.\nЗаповедникым ипащэхэми хагъэунэфыкIы маршрутыкIэхэр цIыфхэмкIи чIыопсымкIи тегъэпсыхьагъэу щымытыщтхэмэ, къызэIуахынхэ зэрамылъэкIыщтыр.\nКъэкIорэ илъэсым изыгъэпсэфыгъо уахътэ нэс гъэмэфэ маршрутхэри агъэкIэжьынхэу, зыщищыкIагъэхэ чIыпIэхэм инфраструктурэми щыхагъэхъонэу, лъэсгъогухэри къэуцупIэхэри зыпкъ рагъэуцожьынхэу ары заповедникым иIофышIэхэр зэрэгугъэхэрэр.\nАдыгэ Республикэм туризмэмрэ зыгъэпсэфыпIэхэмрэкIэ и Комитет Лэгъо-Накъэ кIымэфэ маршрутитIу къыщызэIуахынэу зызэрагъэхьазырырэмкIэ макъэ къыгъэIугъ.\nБэмышIэу Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ Кавказ биосфернэ заповедникым идиректорэу Сергей Шевелевымрэ чIыопсымкIэ зэрар мыхъущтхэ Iофтхьабзэхэр заповедникым къыхиубытэхэрэ чIыпIэхэм ащызэхащэхэзэ ашIынэу зэзэгъыгъэх.\nАщ фэдэ Iофыгъохэм ахэхьэ заповедникым кIымэфэ маршрутхэр къыщызэIуахынхэу зэрэфаехэри. Специалистхэр зэрэгугъэхэрэр хыкъумэу Зеркальнэм екIуалIэхэу кIымэфэ тур агъэпсынэу ары. ЗыгъэпсэфакIохэр жэхэм арысхэу е атетхэу къушъхьэ гъогухэр акIущтых, куп макIэхэу гощыгъэщтых, къезыщэкIыщтхэри ягъусэщтых. ЦIыфыбэмэ агу рихьынэу къытшIошIы хьэхэр зыкIэшIагъэхэ IажэхэмкIэ къушъхьэтхыхэм къызэращачъыхьашъущтыри.\nТапэкIэ хьэхэр зыкIэшIэгъэ жэ спортымкIэ зэнэкъокъухэр тиреспубликэ щызэхащэщтыгъэх, чIыпIабэмэ къарыкIхэрэ хьакIэхэри ахэм ахэлажьэщтыгъэх.\nПредыдущая Иорэдхэр дунаим щэжъынчых\nСледущая Фатимэ идахэ пIонэу къелэжьы


Адыгэ Хэку Таймс: Хъурцэ къалэу Сигнахи ц1ыфыбэмэ гъэмафэм зыщагъэпсэфы\nХъурцэ къалэу Сигнахи ц1ыфыбэмэ гъэмафэм зыщагъэпсэфы\nХъурцэм къеблэгъэрэ туристхэми, ежь къэралыгъом исхэми зыщагъэпсэфынэу ык1и зэрагъэлъэгъунэу къыхахрэ ч1ып1эмэ ащыщ къалэу Сигнахи.\nАр я 17 л1эш1эгъум агъэпсыгъ. Джырэк1э мыщ нэбгырэ минит1у фэдиз щэпсэу. Ар Хъурцэм иКахетие шъолъыр щы1э къэлэ ц1ык1у. Сигнахи ык1оц1 крепость дэт. Л1эш1эгъу заулэк1э ар зык1агъэпсыгъагъэу къэлэдэсмэ къызэра1орэмк1э, ц1ыфхэм зыкъаухъумэным пай. Крепостым идэпкъхэр охыр къаухъурэи, ау къалэм ох к1оц1ым зыщимыушъомбгъоу, ащ ык1ыбк1э щызэбгырык1ыгъэ. Алазание шъолъырышхор еуал1э Кавказ къушъхьэхэу уплъэмэ плъэгъухэрэм. Ащ ак1ыбк1э Дагъстан къыщежьэ.\nТуристхэр гъэ къэс мымак1эу Сигнахи къек1уал1эхэу къэлэдэсмэ къыхагъэщы. Мыщ щыпсэурэ ц1ыфыбэхэми туризмым къыпык1рэ мылкумк1э псэухэу къа1о: зым хьак1эщ и1, зым шхап1э, зым хэтэрык1хэмрэ пхъэшъхьэ-мышъхьэхэмрэ ещэ, зыхэм тучанхэр а1ыгъ, зыхэм а1эк1э аш1ыгъэ пкъыгъохэр ащэх, фэшъхьафхэри. Туристхэу Сигнахи къеблагъэхэрэр Европэми, Америкэми, Армениеми, Азербайджани, Ирани къарэк1ых.\nЛъэгъуныпхъэу Сигнахи и1эгъо-благъоу щыт Святой Нино имонастырь. Ар я 4 л1эш1эгъум пщэу Мириан ыш1ыгъагъ Хъурцэ бзылъфыгъэ пащэу Нино ыц1эк1э. Ет1ани Святой Георгий ыц1э зыхьрэ ермэл чылысыр, я 6 л1. Ехьыл1эгъэ Святой Стефан Хирсели ичылысыр щы1эх.\nЕжь хъурцэрысхэри мыщ къеблагъэх. Фитыныгъэ радиом игущы1эгъугъэ Мие къыхегъэщы Сигнахи ор дэгъу хъумэ исабыйхэр къызэрищэрэ зэпытрэр. Бзылъфыгъэр гъунэгъу къуаджэм щэпсэу. Ч1ып1эр ыгу рехьы е1о жьы къабзэу щы1эмк1э ык1и ч1ып1э дыхэхэм апае:\n- Нахьыбэрэмк1э сабыйхэр къэсэщэх загъорэ. Мыщ сыгу рехьы. Чылэхэм джаущтэу бэхэр къек1хэшъ къэк1ох. Туристхэри бэу къэк1ох. Ч1ып1эхэр дахэх, Алазание шъолъырыри ахэм ащыщ. Щыгупсэф ык1и щырэхьат.\nФитыныгъэ радиом игущы1эгъугъэ Нино Тбылыс щыщ, ау гъэмафэ къэс Сигнахи мак1о е1о.\n- Сэ лъэшэу ш1у сэлъэгъу мы къалэр, сигупсэм фэд. Музей дэгъу хъурцэ сурэтыш1эу Пиросмани Николоз ыц1э зыхьрэр дэт. Ар ащ къыщыхъугъ. Туристхэмк1э мыр къэлэ дэгъу, бэ къак1орэри.\nСигнахи – ш1улъэгъуныгъэм икъалэу алъытэ. Мыщ къэзэрэщэхэрэр къеблэгъэнхэр шэн-хабзэу хъугъэ. Ащк1э яунагъо пытэ хъунымк1э гугъап1э зыда1ыгъ.\nФитыныгъэ радио, Щэрджэс Ларис, Хъурцэр


Мэкъуогъум и 8-р – социальнэ IофышIэм и Маф | Адыгэ Макъ\nМэкъуогъум и 8-р – социальнэ IофышIэм и Маф\nАдыгэ Республикэм исоциальнэ лъэныкъо щылажьэхэу лъытэныгъэ зыфэтшIыхэрэр!\nЦIыфхэр социальнэу ухъумэгъэнхэр къэралыгъом зэрихьэрэ политикэм изылъэныкъо шъхьаIэхэм ащыщ. А политикэм ишIуагъэкIэ цIыфхэм яконституционнэ фитыныгъэхэр ухъумагъэ мэхъух, обществэм щыщ пстэуми мылъкоу ящыкIагъэр агъоты, ясоциальнэ Iофхэм язытет нахьышIу мэхъу.\nСоциальнэ IофышIэхэр хэмытхэу цIыфхэм социальнэ IэпыIэгъу тэрэз пфягъэгъотыщтэп. ШъуиIоф хэшIыкIышхо зэрэфышъуиIэм, шъугу цIыфхэм зэрафызэIухыгъэм, гукIэгъушхо зэрэшъухэлъым яшIуагъэкIэ Адыгеим щыпсэухэу чIыпIэ зэжъу ифэхэрэм къиныгъохэр зэпачын алъэкIы, зэкIэри зэрафэукIочIыщтымкIэ ахэм яцыхьэ нахь зытелъыжь мэхъу.\nЦIыфхэр республикэм социальнэу щыухъумэгъэнхэм чанэу шъухэлажьэ, технологие пэрытхэр шъогъэфедэх, фэIо-фашIэу жъугъэцакIэрэмэ ахэхъо зэпыт.\nГуетыныгъэ фышъуиIэу шъузэрэлажьэрэм, Iофэу шъузыфэгъэзагъэм шъузэрэфэшъыпкъэм афэшI лъэшэу тызэрэшъуфэразэр шъотэIо.\nНыбджэгъу лъапIэхэр, псауныгъэ пытэ, щыIэкIэ-псэукIэ дэгъу шъуиIэнэу, IофышIоу ешъухьыжьэрэ пстэуми гъэхъагъэхэр ащышъушIынэу шъуфэтэIо!


Iофыгъуабэмэ атегущыIагъэх — Адыгэ макъ\nРедактор 11.09.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nЛъэпкъ ыкIи федеральнэ проектхэр зыщагъэцэкIэрэ лъэхъаным хэбзэукъоныгъэхэр щымыIэнхэм, общественнэ щынэгъончъэныр къэухъумэгъэным, лъыхъон волонтер отрядхэмрэ хэбзэухъумэкIо къулыкъухэмрэ язэпхыныгъэ гъэпытэгъэным, нэмыкI Iофыгъохэми щатегущыIагъэх правопорядкэмкIэ республикэ комиссием изэхэсыгъоу тыгъуасэ щыIагъэм. Iофтхьабзэр зэрищагъ Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат.\nЛъэпкъ ыкIи федеральнэ проектхэм алъэныкъокIэ зэхащэрэ уплъэкIун Iофтхьабзэхэм къатегущыIагъэх къэралыгъо финанс уплъэкIуным АдыгеимкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу Насыфэ Марианэрэ АР-м и УплъэкIо-лъытэкIо палатэ итхьаматэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Павел Стаценкэмрэ. Ахэм къызэраIуагъэмкIэ, бюджет ахъщэр, IофшIэнхэм ыкIи фэIо-фашIэхэм апэIухьэрэ мылъкур гъэфедагъэхэ зэрэхъурэр, зэзэгъыныгъэхэр хэбзэгъэуцугъэм диштэу гъэцэкIэгъэнхэм лъыплъэгъэныр ары анахьэу анаIэ зытетыр.\nХэукъоныгъэу къыхагъэщыгъэхэм республикэм ипащэхэмрэ хэбзэухъу- мэкIо къулыкъухэмрэ ащагъэгъуазэх.\n— Лъэпкъ проектхэм къадыхэлъытэгъэ Iофтхьабзэхэм ягъэцэкIэн пэIухьэрэ федеральнэ мылъкур гъэфедагъэ зэрэхъурэм пшъэдэкIыжь зыхьырэ министерствэхэр ыкIи ведомствэхэр, джащ фэдэу муниципалитетхэм япащэхэр пытагъэ хэлъэу лъыплъэнхэ фае. Къэралыгъом и Президент пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр къытфишIыгъэх, ахэр зэрифэшъуашэу дгъэцэкIэнхэ фае, — къыIуагъ Адыгеим и ЛIышъхьэ.\nОбщественнэ щынэгъончъэныр къэухъумэгъэнымкIэ хэбзэухъумакIохэм зэшIуахырэм къытегущыIагъ АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ иминистрэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ БрантI Мурадин.\nВолонтер-лъыхъуакIохэм ягъэхьазырын зэхэщагъэ зэрэхъурэм иIофыгъо къыщыуцугъ Адыгеим граждан зыухъумэжьынымкIэ ыкIи ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ и Комитет итхьаматэу Вячеслав Лотаковыр. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, зыдэхъугъэр амышIэрэ цIыфхэр къэгъотыжьыгъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэр мы илъэсым республикэм щызэхащэщтых. Ащ нэмыкIэу къушъхьэхэм ащыкIодыгъэ цIыфхэм якъэгъотыжьынкIэ мэфищым телъытэгъэ егъэджэнэу рагъэкIокIыгъэм Адыгеим, Дагъыстан, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым, Краснодар краим ялIыкIохэр хэлэжьагъэх.\nХэбзэнчъэу псэуалъэхэр зышIыхэрэр къыхэгъэщыгъэнхэм, ахэр щыгъэзыегъэнхэм иIофыгъуи къэзэрэугъоигъэхэм мэхьанэшхо ратыгъ. ПсэупIэ инспекцием ипащэ игуадзэу Илона Кравцовам къызэриIуагъэмкIэ, 2020-рэ илъэсым уплъэкIуни 106-рэ зэхащагъ. Хэукъоныгъэ 43-рэ къыхагъэщыгъ, ахэм ащыщэу 33-р дагъэзыжьыгъэх.\nПсэолъэшIын хъызмэтым ылъэныкъокIэ Iофхэм язытет анаIэ нахь тырагъэтынэу, хэбзэнчъэу псэуалъэхэр амышIынхэм лъыплъэнхэу республикэм ипащэ ащ фэгъэзэгъэ пстэуми пшъэрылъ къафишIыгъ.\nПредыдущая ГъогурыкIоныр щынэгъончъэным фэшI\nСледущая Сомэ миллиони 118-м ехъу къыфатIупщыгъ


Зэхэсыгъом къыщаIэтыгъэ Iофыгъохэр — Адыгэ макъ\nЗэхэсыгъом къыщаIэтыгъэ Iофыгъохэр\nРедактор 02.03.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nОшIэ-дэмышIэ тхьамыкIагъохэр къэмыгъэхъугъэнхэмкIэ ыкIи ахэм къыздахьыхэрэр дэгъэзыжьыгъэнхэмкIэ, машIом зыкъымыштэнымкIэ республикэ комиссием бэрэскэшхом иIэгъэ зэхэсыгъом псым зыкъыIэтын, псыхъохэр къиунхэ залъэкIыщт лъэхъаным республикэр зэрэфэхьазырым щытегущыIагъэх. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат пшъэрылъ къызэрэфишIыгъэм тетэу республикэм ивице-премьерэу Сапый Вячеслав Iофтхьабзэр зэрищагъ.\nПсым зыкъыIэтын зилъэкIыщт лъэхъаным зызэрэфагъэхьазырырэм, цIыфхэмрэ чIыпIэхэмрэ тхьамыкIагъохэм ащыухъумэгъэнхэмкIэ амалэу зэрахьэхэрэм Адыгэ Республикэм граждан оборонэмкIэ, ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ и Комитет итхьаматэ игуадзэу Рэщыд Манаповыр къатегущыIагъ. ЦIыфхэм псынкIэу макъэ зэрарагъэIурэ системэ Адыгеим иI. Ащ ишIуагъэкIэ республикэм ителе-, ирадиоканалхэр, муниципальнэ телестудиехэр къызфагъэфедэнхэ, мобильнэ зэпхыныгъэм иоператорхэм цIыфхэм смс-къэбархэр аIэкIагъэхьан алъэкIыщт. Республикэм ит псыхъохэм адэт псым зыкъызэриIэтырэмкIэ, гидротехническэ псэуалъэхэм авариехэр къащыхъунхэмкIэ прогнозхэр къэзытырэ геоинформационнэ системэри республикэм щагъэфедэ.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ пшъэрылъ зэрафишIыгъэм тетэу чIыпIэ планированиемкIэ документхэр зэхагъэуцохэ зэхъум, псы къызыкIэон ылъэкIыщт чIыпIэхэр агъэнэфагъэх, ахэр амыгъэпытэхэу унэе унэхэмрэ капитальнэ псэуалъэхэмрэ ащашIын фимытхэу унашъо аштагъ.\nОшIэ-дэмышIэ тхьамыкIагъохэр къэмыгъэхъугъэнхэм ыкIи ахэм зэрарэу къыздахьыхэрэр дэгъэзыжьыгъэнхэм апае сомэ миллион 37-рэ хъурэ IэпэчIэгъанэ Адыгеим зэригъэуIугъ.\nАдыгэ Республикэм тыкъэзыуцухьэрэ дунаим икъэухъумэнкIэ ыкIи чIыопс къэкIуапIэхэмкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу Сергей Колесниковым зэхэсыгъом къызэрэщиIуагъэмкIэ, федеральнэ, республикэ бюджетхэм къахагъэкIыгъэ сомэ миллиони 110-м ехъур псым зыкъымыIэтыным тегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэм я ГъэIорышIапIэ 2020-рэ илъэсым апэIуигъэхьагъ. А мылъкумкIэ Кощхьэблэ районымкIэ селоу Вольнэм дэжь псыхъоу Лабэ дамбэ щагъэпсыгъ, Шэуджэн районымкIэ къуаджэхэу Пщычэу, Къэбэхьаблэ, Хьатыгъужъы-къуае адэжь псыхъоу Фарзэ идамбэхэр, Красногвардейскэ районымкIэ селоу Еленовскэм дэжь псыхъоу Псынэф идамбэ, Мыекъопэ районымкIэ поселкэу Победэм дэжь псыхъоу Шъхьэгуащэ идамбэ агъэцэкIэжьыгъэх. Джащ фэдэу республикэм игидротехническэ псэуалъэхэр агъэцэкIэжьыгъэх, ахэм ящыкIэгъэ документхэр агъэхьазырыгъэх, псыхъоу Джаджэ икъуладжэ Мыекъопэ районым щаукъэбзыгъ.\nШъолъырым ит псыхъохэу, игидротехническэ псэуалъэхэу щынэгъуапIэ итхэр Адыгэ Республикэм иведомственнэ комиссие джыдэдэм еуплъэкIух.\n«Росводресурсы» зыфиIорэм псыхъоу Лабэ щыгъэпсыгъэ гидротехническэ псэуалъэр къуаджэу Кощхьаблэ дэжь гъэрекIо щигъэцэкIэжьыгъ. Ащ фэдэ IофшIэнхэм сомэ миллион 38-м ехъу апэIухьагъ. Мыекъуапэ дэжь псыхъоу Шъхьэгуащэ икъуладжэ щыгъэкъэбзэгъэным тегъэпсыхьэгъэ проект-сметэ документациер мыгъэ агъэхьазыры. Ащ нэмыкIэу километри 10 фэдиз хъурэ каналхэр Шэуджэн, Красногвардейскэ, Тэхъутэмыкъое районхэм Адыгеямелиоводхозым гъэрекIо ащигъэкъэбзагъэх, ахэм сомэ миллион 13,7-рэ апэIухьагъ.\nУрысыем и МЧС Адыгэ РеспубликэмкIэ и ГъэIорышIэпIэ шъхьаIэ ипащэ ипшъэрылъхэр пIалъэ горэкIэ зыгъэцакIэу Станислав Илющенкэр экстреннэ къулыкъухэр ошIэ-дэмышIэ Iофхэм зэрафэхьазырхэм къытегущыIагъ. Ведомствэм къызэритыгъэмкIэ, ащ пае нэбгырэ мини 4,8-рэ фэдиз зыхэхьэрэ купрэ техникэ мин 1,3-м ехъурэ республикэм щызэрагъэуIугъ.\n2021-рэ илъэсым гъэтхапэм и 1-м къыщегъэжьагъэу мэкъуогъум и 30-м нэс псыкъиунымкIэ республикэм иIофхэм язытет мафэ къэс зэрагъэшIэщт. Оперативнэ куп 19-мэ муниципальнэ образованиехэм Iоф ащашIэщт.\nПсыр къызыдэкIуаекIэ зэрэзекIощт шIыкIэхэм джыдэдэм яусэх. ОшIэ-дэмышIэ Iофхэр къызыщыхъунхэ ылъэкIыщт чIыпIэхэр пэшIорыгъэшъэу гъэнэфэгъэнхэм, цIыфхэмрэ чIыпIэхэмрэ якъэухъумэн тегъэпсыхьэгъэ унашъохэр штэгъэнхэм афэIорышIэщт модельхэм якъыхэхын лъагъэкIуатэ. Технопаркэу «Кванториумым» икIэлэеджакIохэри мы Iофым къыхагъэлажьэх, 2021-рэ илъэсыр имыкIызэ ар аухынэу рахъухьэ.\nАР-м и Премьер-министрэ игуадзэу Сапый Вячеслав зэхэсыгъом къызэрэщыхигъэщыгъэмкIэ, псыкъиуным зыщыухъумэгъэным епхыгъэ Iофыгъохэм Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ лъэшэу ынаIэ атырегъэты. Комиссием ыштэгъэ унашъохэр икъоу ыкIи агъэнэфэгъэ пIалъэхэм агъэцэкIэнхэ фае.\n«Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, псыкъиуным епхыгъэ Iофыгъохэм язэшIохынкIэ гъогу картэ псы къэкIуапIэхэмкIэ Федеральнэ агентствэм игъусэхэу зэхагъэуцуагъ. Ведомствэхэм яIэшъхьэтетхэмрэ муниципалитетхэм япащэхэмрэ ашъхьэкIэ ащ къыхэлэжьэнхэм мэхьанэшхо иI, республикэм исхэм щынэгъончъэу яIэщтыр ащ елъытыгъ», — къыIуагъ Сапый Вячеслав.\nДжащ фэдэу машIом зыкъымыштэнымкIэ республикэм иIофхэм язытетрэ осышхо Адыгеим къызыщесым Iофтхьабзэу зэрахьагъэхэмрэ афэгъэхьыгъэ къэбархэми зэхэсыгъом щядэIугъэх.\nПредыдущая ЗэхъокIыныгъэхэр фэхъугъэх\nСледущая Предварительное голосование «Единой России» пройдет максимально открыто и конкурентно


28 | In Your Language\nHome » Adyghe » 01 Matthew / МАТТЭ » 28\nposted by derDaniel on Fri, 06/11/2010 - 11:31\n(Марк 16:1-8; Лука 24:1-12; Иуан 20:1-10)\nШэмбэтыр блэкІыгъэу, тхьамафэм иапэрэ мафэм нэф къызэшъым, Магдалэ къуаджэм щыщ Мерэмрэ адрэ Мерэмрэ къэунэм еплъынхэу кІуагъэх.\n2ОшІэ-дэмышІэу чІыгур лъэшэу къэсысыгъ, сыда пІомэ Зиусхьаным имэлэІич уашъом къехи, къэунэм Іухьи, мыжъошхор ІуигъэукІорэикІыжьи, мыжъошхом тетІысхьагъ. 3Ащ итеплъэ пчыкІэм* фэдэу щытыгъ, ищыгъын-хэри осым фэдэу фыжьыбзэу щытыгъэх. 4УхъумакІохэр ащ зэрэщыщынэхэрэм пае кІэзэзыщтыгъэх, хьадашъуи яІэ хъугъэ.\n5–Шъумыщын,– ариІуагъ мэлэІичым бзылъфыгъэмэ. –Исусэу къащым раІулІыгъэм шъузэрэлъыхъурэр сэ сэшІэ. 6Ар мыщ дэжьым щыІэжьэп. ЗэриІуагъэм тетэу, ар лІагъэхэм къахэтэджыкІыжьыгъ. ШъукъакІуи, шъуеплъ, мары Зиусхьаныр зыдэщылъыгъэ чІыпІэр. 7Джы шъо псынкІэу шъукІуи, игъогу рыкІохэрэм яшъуІу: «Исус лІагъэхэм къахэтэджыкІыжьыгъ. Шъо шъуапэ рапшІэу ар Галилей кІощт. Ащ дэжьым ар щышъулъэгъужьыщт». Джары, къэбарыр сэ шъосІуагъэ.\n8Арэущтэу бзылъфыгъэхэр къэунэм ІукІыжьхи, агу изыгъэу гушІогъошхуи яІэу, макъэ арагъэІунэу Исус игъогу рыкІохэрэм адэжь чъэхэу фежьагъэх. 9Игъогу рыкІохэрэм макъэ арагъэІунэу а бзылъфыгъэхэр кІохэзэ, ошІэ-дэмышІэу Исус къаІукІи къариІуагъ:\nМыдрэхэр Исус ечъалІэхи, ыпашъхьэ лъэгонджэмышъхьэкІэ итІысхьэхи, ылъакъохэр аубытыгъэх. 10Джащыгъум Исус ариІуагъ:\n–Шъумыщын. ШъукІохи, сшыхэр* Галилей кІонхэу макъэ яжъугъэІу. Ащ сэри сыщалъэгъущт.\n28:3 пчыкІэ – шыблэм инэфынэ ары. 28:10 шыхэр – еплъ 5:22.\nДин пэщэшхохэмэ ухъумакІохэр къуалъхьэкІэ зэращэфыгъэхэр\n11Бзылъфыгъэхэр кІохэ зэхъум, ухъумакІохэм ащыщхэр къалэу Ерусалим дахьэхи, дин пэщэшхохэм адэжь кІохи, зэкІэ хъугъэр араІотагъ. 12Дин пэщэшхохэр, нахьыжъхэр ягъусэхэу, зэрэугъоихи, зэупчІыжьыгъэх. Ахъщабэ ухъумакІохэмэ арати, 13араІуагъ:\n–«Чэщым тэ тызыхэчъыем, Исус игъогу рыкІохэрэр къакІохи, ихьадэ атыгъугъ», шъуІон фае. 14А къэбарыр Іэшъхьэтетым зызэхихыкІэ, дгъэсамбырынышъ, шъори зи къышъуимыІонэу тшІыщт.\n15Арэущтэу ухъумакІохэм ахъщэр ашти, араІуагъэм тетэу зекІуагъэх. Непэ къэсыфэ а къэбарыр джуртмэ зэрахьэу ахэлъ.\n(Марк 16:14-18; Лука 24:36-49; Иуан 20:19-23; Апостол. 1:6-8)\n16Ащ нэужым Исус игъогу рыкІорэ нэбгырэ пшІыкІузыр Галилей кІохи, ежь зыфиІогъэгъэ Іуашъхьэм дэкІоягъэх. 17ЕтІанэ Исус залъэгъум, лъэгонджэмышъхьэкІэ ыпашъхьэ итІысхьагъэх; ау зышІошъ мыхъурэ заулэ ахэмэ ахэтыгъэх. 18Исус игъогу рыкІохэрэм къабгъодахьи ариІуагъ:\n–Уашъоми чІылъэми тетыгъошхор зэкІэ щысиІэу сІэ илъ. 19Арышъ, шъукІохи лъэпкъ пстэури сигъогу къытежъугъахьэх. Ты лъапІэми, Ыкъуи, Тхьэм Ыпсэ ЛъапІи ацІэкІэ шъуумэхъыхи*, 20унашъохэу шъосІуагъэхэр зэкІэ агъэцэкІэнхэу яшъуІу. ШъыпкъэмкІэ, дунаем икІэух нэсы сэ ренэу сышъуигъусэщт. Амин.\n28:19 умэхъыныр – еплъ 3:1.\n‹ 27 up 02 Markus ›


ШIуагъэ къытэу уадэлэжьэн фае ШIуагъэ къытэу уадэлэжьэн фае » Адыги.RU - Новости Адыгеи, история, культура и традиции адыгов (черкесов)\nАдыги - Новости Адыгеи, история, культура и традиции » Новости » ШIуагъэ къытэу уадэлэжьэн фае ШIуагъэ къытэу уадэлэжьэн фае\nЗыныбжь имыкъугъэхэм яIофыгъохэм ыкIи яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэм афэгъэзэгъэ республикэ комиссием зичэзыу зэхэсыгъо иIагъ. Ащ хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэ игуадзэу, комиссием ипащэу Наталья Широковар, министерствэ ыкIи комитет зэфэшъхьафхэм ялIыкIохэр. Зыныбжь имыкъугъэхэм яIофыгъохэм ыкIи яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэм афэгъэзэгъэ республикэ комиссием зичэзыу зэхэсыгъо иIагъ. Ащ хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэ игуадзэу, комиссием ипащэу Наталья Широковар, министерствэ ыкIи комитет зэфэшъхьафхэм ялIыкIохэр.\nЗыныбжь имыкъугъэхэм яIофыгъохэм ыкIи яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэм афэгъэзэгъэ республикэ комиссием зичэзыу зэхэсыгъо иIагъ. Ащ хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэ игуадзэу, комиссием ипащэу Наталья Широковар, министерствэ ыкIи комитет зэфэшъхьафхэм ялIыкIохэр.\nIофыгъо шъхьаIэу зытегущыIагъэхэм ащыщых зыныбжь имыкъугъэхэм бзэджэшIагъэу зэрахьэхэрэм ылъэныкъокIэ Iофхэм язытет, обществэмкIэ щынагъо къэзытырэ бзэджэшIагъэу Iэтахъохэм зэрахьэхэрэр профилактикэ шIыгъэнхэр ыкIи кIэлэцIыкIухэр псыуцупIэхэм ащыухъумэгъэнхэмкIэ еджапIэхэм IофшIэнхэр зэрэзэхащэхэрэр.\nАР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ общественнэ рэхьатныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ полицием ипащэ игуадзэу Андрей Федосеевым къызэриIуагъэмкIэ, зыныбжь имыкъугъэхэм бзэджэшIагъэу зэрахьагъэхэм япчъагъэ тиреспубликэ къыщеIыхыгъ. БлэкIыгъэ илъэсым мы лъэныкъомкIэ бзэджэшIэгъэ 87-рэ зэхафыгъ, 2017-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, а пчъагъэр процент 34,6-кIэ нахь макI. Арэу щытми, Красногвардейскэ, Тэхъутэмыкъое ыкIи Шэуджэн районхэм ащыпсэухэрэ Iэтахъохэм хэбзэукъоныгъэу зэрахьагъэхэм япчъагъэ ащыхэхъуагъ.\nЗэфэхьысыжьэу ашIыгъэхэм къызэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, зыныбжь имыкъугъэхэм нахьыбэу зэрахьэхэрэ бзэджэшIагъэхэр тыгъоным епхыгъэх: зыгорэм имылъку къышIуатыгъугъэу хъугъэ-шIэгъэ 64-рэ, хъункIэн бзэджэшIэгъи 3, ешъуагъэхэу бзэджэшIэгъи 4 зэрахьагъэхэу агъэунэфыгъ. БлэкIыгъэ илъэсым Iэтэхъо 85-мэ уголовнэ Iофхэр къафызэIуахыгъэх, ахэм пшъэшъэжъыи 6 ахэт. Нэбгырэ 85-мэ ащыщэу 35-р гурыт еджапIэхэм якIэлэеджакIох, 12-р апшъэрэ ыкIи гурыт гъэсэныгъэ зыщызэрагъэгъотырэ еджапIэхэм ястудентых.\nЗыныбжь имыкъугъэхэм алъэныкъокIэ зэрахьэгъэ бзэджэшIагъэхэм япчъагъэ проценти 8,7-к1э нахьыбэ хъугъэ. Проценти 106-м кIахьэу бзэджэшIагъэхэр нахьыбэу зыщызэрахьагъэу къыхагъэщыгъэр Мыекъопэ районыр ары. 2019-рэ илъэсым щылэ мазэм и 1-м ехъулIэу зыныбжь имыкъугъэхэу бзэджэшIагъэ зезыхьэгъэ нэбгырэ 204-рэ ыкIи якIэлэцIыкIухэм япIункIэ зипшъэрылъхэр икъоу зымыгъэцэкIэхэрэ ны-ты 109-рэ учетым хэтых. Мыхэм алъэныкъокIэ административнэ хэбзэукъоныгъэ 1832-рэ агъэунэфыгъ, ны-ты 1498-мэ административнэ Iофхэр къафызэIуахыгъэх.\nАндрей Федосеевым къызэриIуагъэмкIэ, 2018-рэ илъэсым зыныбжь имыкъугъэхэм бзэджэшIагъэу зэрахьагъэхэм япчъагъэ къеIыхыгъэми, 2019-рэ илъэсым ищылэ мазэ нэбгыри 9-мэ зэрахьэгъэ бзэджэшIагъэхэм япчъагъэ 10-м нэсыгъ. БлэкIыгъэ илъэсым мыщ фэдэ иуахътэ а пчъагъэр 5 хъущтыгъэ. Джащ фэдэу бзэджэшIэгъэ хьылъэ гъогогъуи 2 зэрахьагъ.\nМы лъэныкъомкIэ министерствэм иIофышIэ щысэхэр къыхьыгъэх. 2019-рэ илъэсым щылэ мазэм и 5-м поселкэу Яблоновскэм щыпсэурэ зыныбжь имыкъугъэ Р. Сагариевыр гражданинэу Е-м зыфэгубжым, ышIэзэ ипсауныгъэ зэрар рихыгъ. Мы IофымкIэ зыныбжь имыкъугъэм уголовнэ Iоф къыфызэIуахыгъ. УплъэкIунхэм къызэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, 2017-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу Iэтахъор учетым хэт. Джащ фэдэу 2019-рэ илъэсым щылэ мазэм и 23-м Мыекъопэ районым ит поселкэу Удобнэм щыпсэурэ зыныбжь имыкъугъэ В. Дерновар янэу Е. Перегудовам шъэжъыекIэ пчъагъэрэ хэпыджагъ, уIэгъэ хьылъэхэр тырищагъэх, ащ уголовнэ Iоф къыфызэIуахыгъ. Мыщ фэдэ хъугъэ-шIагъэхэм къагъэлъагъо зыныбжь имыкъугъэхэм пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэр икъоу зэрадызэрамыхьэхэрэр, социальнэ кIэлэегъаджэхэм ыкIи психологхэм яIофшIэн шIуагъэ къытэу зэрэзэхамыщэхэрэр. Унагъом илъ зэгурымыIоныгъэр нахь псынкIэу къызыхэбгъэщкIэ, гумэкIыгъор нахь дэгъэзыжьыгъошIу зэрэхъущтым щэч хэлъэп.\nЗыныбжь имыкъугъэхэм алъэныкъокIэ тиреспубликэ икриминогеннэ зытет уигъэрэзэнэу зэрэщымытым, джащ фэдэу шъоным ыкIи наркотикхэм Iэтахъохэр ащыухъумэгъэнхэм афэшI 2019-рэ илъэсым мэзаем и 11-м къыщегъэжьагъэу и 22-м нэс оперативнэ-пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэу «Быт-Алкоголь» зыфиIорэр АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ республикэм щызэхещэ.\nЗыныбжь имыкъугъэхэм яIофыгъохэмкIэ муниципальнэ комиссиехэм яIофшIэн нахь агъэлъэшынэу, Iэтахъохэм алъэныкъокIэ бзэджэшIагъэхэр зэрамыхьанхэмкIэ пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэр шIуагъэ къытэу зэхащэнхэу Наталья Широковам унашъо афишIыгъ. Джащ фэдэу зэгурыIоныгъэ зэрымылъ унагъохэм, зянэ-зятэхэр зэхэмысыжьхэм ыкIи кIэлэцIыкIухэм алъыплъэрэ унагъохэм гъэлъэшыгъэ шIыкIэм тетэу анаIэ атырагъэтынэу къариIуагъ.\nАР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ иIофышIэу Нэгъырэкъо Алый къызэриIуагъэмкIэ, блэкIыгъэ илъэсым муниципальнэ комиссиехэм яучет хэт Iэтэхъо 23-мэ, АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ зыныбжь имыкъугъэхэмкIэ иучет хэт нэбгырэ 17-мэ, социальнэ щынагъо къэзытырэ Iэтэхъо 62-мэ ыкIи гъот макIэ зиIэ унагъохэм къарыкIыгъэ кIэлэцIыкIу мини 2-рэ 600-мэ лагерьхэм защарагъэгъэпсэфыгъ.\n— Зыныбжь имыкъугъэхэм уадэлэжьэныр Iоф псынкIагъоу щытэп, ащ уемыгугъоу Iофым упылъын плъэкIыщтэп. АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат пчъагъэрэ ар зэхэсыгъохэм къащеIо. Анахьэу тынаIэ зытедгъэтын фаер зыгъэпсэфыгъо лъэхъаным шIуагъэ къытэу Iэтахъохэм яуахътэ агъэкIоныр ыкIи ахэм IофшIэн къафэгъотыгъэныр ары. Профилактикэ учетым хэтхэр нахьыбэу зэхэщэкIо IофшIэнхэм акIэгъэгушIугъэнхэ, джащ фэдэу кIэлэцIыкIухэр зыпIунхэу къаIызыхыгъэ, ахэм алъыплъэрэ унагъохэм зэрифэшъуашэу тынаIэ атедгъэтын фае, — къыкIигъэтхъыгъ Наталья Широковам.


Адыгэ къамылыр зие лъэпкъым къыфэкIожьы — Адыгэ макъ\nАдыгэ музыкальнэ культурэм чIыпIэ ин щызыубытыщт IофшIагъэр 2022-м — лъэпкъ искусствэм ыкIи культурнэ кIэным я Илъэс тефэу къыдэкIыгъ.\nIофтхьабзэм Адыгэ Республикэм ишIэныгъэлэжьхэм ащыщхэр, лъэпкъ интеллигенцием инахьыжъ гъэшIуагъэхэр, АР-м культурэмкIэ и Министерствэ къикIыгъэхэр, еджэпIэ зэфэшъхьафхэу Мыекъуапэ дэтхэм ащеджэхэрэр, журналистхэр ыкIи искусствэр зикIасэхэр хэлэжьагъэх.\nГъукIэ Замудин илъэпкъ паемэ, зышъхьамысыжьхэрэм ащыщ — IофшIэкIошху. Ар АР-м изаслуженнэ сурэтышI, Урысыем исурэтышIхэм я Союз хэт, художествэхэмкIэ Урысые академием идипломзехь. Адыгэ пэсэрэ культурэм иушэтакIу. Адыгэ пIуаблэм, лъэпкъ пщынэ Iэмэ-псымэхэм яшIынкIэ IэпэIас. Тхылъхэу «Адыгэ пIуаблэм иискусств», «ШыкIэпщынэ къегъэIуакIэ зэтэгъашIэ», «Адыгэ шыкIэпщынэм и Атлас» зыфиIохэрэр Мыекъуапэ къыщыдэкIыгъэх. ГъукIэлI Замудин пэсэрэ бзэпситIу шыкIэпщынэм икъегъэIон зыщыфагъэсэрэ еджапIэ къызэIуихыгъ, орэдыIо-шыкIэпщынэо купэу «Жъыур» зэхищагъ. 2010-рэ илъэсым щегъэжьагъэу Адыгэ Республикэм искусствэхэмкIэ икIэлэцIыкIу еджапIэу Лъэцэрыкъо Кимэ ыцIэ зыхьырэм иIорIотэ къутамэ икIэлэегъадж.\nКъамылыр ижъ-ижъыжькIэ адыгэхэм анахь якIасэу агъэфедэщтыгъэ мэкъэмэ Iэмэ-псым, IэпэIасэхэм ар «къагъэгущыIапэу» зэрэщытыгъэр фольклор тхыгъэхэм къаIуатэ. Арышъ, «Адыгэ къамыл» зыфиIорэ энциклопедическэ къыдэкIыгъоу Замудин илъэс 30 Iэпэ-цыпэм Iоф зыдишIагъэр осэшхо зиI.\nТхылъым фэгъэхьыгъэ мэфэкI лъэтегъэуцор псэлъэ фабэкIэ къызэIуихыгъ Адыгэ Республикэм культурэмкIэ иминистрэ игуадзэу Кушъу Светланэ.\n— Илъэс 35-рэ хъугъэ ГъукIэ Замудин зысшIэрэр, — къыIуагъ ащ — анахьэу згъэшIагъорэр, гукIодыныр зыщыщ ымышIэу, анахь лъэпкъ Iофыгъошхом сыдигъуи зэрэфежьэрэр; игупшысэ гъогу зэригъотырэр, имурад ехьыжьагъэ сыдигъокIи щытхъу хэлъэу зэрэкIищырэр ары. Ау а IофшIагъэхэм зэкIэ лIым ыкIуачIи, иамали, игупшыси зэрахэлъыр къызыдэплъытэкIэ, ар лъэныкъуабэкIэ гъэзагъэу шIэныгъэ куур искусствэмкIэ зылэжьэу зэрэщытыр къыпфэнафэ. Мары итхылъышхоу «Адыгэ къамыл» зыфиIорэр ащ ищыс, тыгу къыддеIэу зэкIэ мы къекIолIагъэхэм ацIэкIэ ыкIи сэ сшъхьэкIэ тыфэгушIо адыгэ къамылыр лъэпкъым зэрэIуигъэкIэжьыгъэмкIэ, псауныгъэ дахэ иIэу гъэхъэгъакIэхэм афэкIонэу тапэкIи сыфэлъаIо.\nМэфэкI Iофтхьабзэм хэлэжьагъ ыкIи къыщыгущыIагъ искусствэхэмкIэ кIэлэцIыкIу еджапIэу К. Лъэцэрыкъом ыцIэ зыхьырэм идиректорэу, искусствоведениемкIэ кандидатэу Анзэрэкъо Марзиет. ЗэлъашIэрэ IэпэIасэу ГъукIэ Замудин иадыгэ лъэпкъ фэлэжьэн насыпрэ акъылрэ зэриIэр ыкIи ар къызэрэдэхъурэр, ышIэрэ Iофым сыдигъуи псэ къызэрэпигъакIэрэр, зэрэIофшIэкIошхор, непэрэ лъэтегъэуцор, тхылъыкIэу «Адыгэ къамылыр» адыгэ лъэпкъымкIэ ыкIи ежь авторымкIэ мафэ хъунхэу къафиIуагъ.\nЛъэтегъэуцом хэлэжьагъ ыкIи игуапэу ежь иусэу «Къамыл» зыфиIоу тхылъыр къызэIузыхырэм къеджагъ зэлъашIэрэ сурэтышIэу, архитекторэу Бырсыр Абдулахь.\nЗэIукIэм IэкIыбым къикIыжьыгъэ лIы Iушыбэ щыIагъ, ахэр, зэкI пIоми хъунэу, тхылъым хэлъ гупшысэр зэIугъэкIэгъэным ыкIи ащ икъыдэгъэкIын пэIухьащт мылъкум зиIахь хэзылъхьагъэх.\nТхылъыкIэу «Адыгэ къамыл» зыфиIоу илъэс пшIы пчъагъэм Iоф зыдишIагъэм изэхэтыкIэ-гъэпсыкIэ, итеплъэ, зэрэзэтеутыгъэ шIыкIэр, шъхьэ пэпчъ къыIуатэрэр, тхылъ-энциклопедием осэшIу (къыдэгъэкIыгъэным ыпаIоу) УрысыемкIэ искусствэхэм ятарихъ институт къызэрэщыратыгъэр ГъукIэ Замудин игуапэу къыIуагъ. Ащ пыдзагъэу ипэублэ гущыIэ зытхыгъэр искусствоведениемкIэ кандидатэу, УрысыемкIэ искусствэхэм ятарихъ институт икъутамэ пщынэ Iэмэ-псымэхэмкIэ ишIэныгъэлэжь шъхьаIэу Динара Булатовар арэу зэрэщытыр къыхигъэщыгъ.\nТхылъышхом ыкIышъо тет сурэтыр зышIыгъэр Къэбэртэе-Бэлъкъарым щыщ сурэтышIэу Бгъажънэкъо Заур.\nДжащ фэдэу Замудин тхылъым иредакторхэм ацIэ къыриIуагъ: филологие шIэныгъэхэмкIэ докторэу, профессорэу ГутIэ Адам, филологие шIэныгъэхэмкIэ докторэу, профессорэу Унэрэкъо Рай.\nТхылъыкIэмкIэ упчIэжьэгъур (консультантыр) Увыж А. М., сурэтышIыр Щоджэн Жанна.\n«Адыгэ къамылыр» бзищыкIэ тхыгъэ: адыгабзэкIэ, урысыбзэкIэ, инджылызыбзэкIэ. АдыгабзэкIэ зэзыдзэкIыгъэр Унэрэкъо Рай, инджылызыбзэм изылъхьагъэхэр Теуцожь Фатимэрэ В. Беренковамрэ.\nТхылъыр нэкIубгъо 478-рэ мэхъу, шъхьи 9-у зэхэт. Булатовам ипэублэ гущыIэ ыкIи ежь ГъукIэ Замудин истатьяу «Адыгэ къамылымрэ пщынэ Iэмэ-псымэхэм яхьылIэгъэ шIэныгъэмрэ» зыфиIорэм ар къызэIуахы. Къамылым икъэхъукI, къамылапщэхэм якъэбархэр, мэкъамэхэм янотэхэр, сурэтхэр тхылъым щызэхэугъоягъэх. Къамылыр зэрагъэфедэрэр, ащ ишIыкIэ, къызэребгъэIощтыр, Iэмэ-псымэм инэшэнэ шъхьаIэхэр З. ГъукIэм итхылъ къыщиIотыкIыгъэх. СД-альбомэу «Адыгэ къамыл мэкъамэхэм яантологий, 1941 — 2021» зыфиIорэр тхылъым игъус. Статья зэфэшъхьафхэр ыкIи ахэмкIэ сурэтхэр бэу дэтых, а зэкIэ адыгабзэкIэ, урысыбзэкIэ, инджылызыбзэкIэ тхыгъэх. Адыгэ культурэр зышIогъэшIэгъонхэмкIэ, ащ дэлажьэу, хахъо фэзышIыхэрэмкIэ Замудин итхылъыкIэ шIэныгъэ IэпыIэгъу ин хъущт. Тхылъ-энциклопедием икъыдэгъэкIынкIэ мылъку IэпыIэгъу авторым къыфэхъугъэхэм ацIэхэр тхылъым ыкIэкIэ къыщыIуагъэх — нэбгырэ 17 мэхъух. АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл М., Шъэумэн Хьазрэт Мэджыдэ ыкъом ишIушIэ фонд, мыхэм анэмыкIхэри.\nГъукIэ Замудин лъэныкъуабэкIэ тхылъым итхынкIэ къыдеIагъэхэм ыкIи икъыдэгъэкIын къыфэзыгъэпсынкIагъэхэм, непэрэ лъэтегъэуцом хэлэжьагъэ пэпчъ лъэшэу зэрафэразэр кIигъэтхъыгъ, псауныгъэкIэ къафэлъэIуагъ.\nЛъэтегъэуцом хэлажьэхэрэм ГъукIэ Замудин итхылъыкIэ «Гъогу маф!» фаIуагъ.\nПредыдущая Евгений Шварц и Мыекъуап\nСледущая «Шыу мафэ» илъэпэ маф


ШIуагъэ къэзытыщт Iофтхьабз | Адыгэ Макъ\nШIуагъэ къэзытыщт Iофтхьабз\nШъолъыр общественнэ фондэу «Мир молодежи» зыцIэм зэхи-щэрэ я VIII-рэ Урысые зэнэкъо-къоу «Новый взгляд» зыфиIорэм кIэщакIо дыфэхъугъ УФ-м и Гене-ральнэ прокуратурэ.\n«Прокуратурэр коррупцием пэшIуекIо» зыфиIорэр къизыIотыкIырэ плакатхэр ыкIи видеокъэтынхэр зэнэкъокъум хэлажьэхэрэм къагъэхьазырынхэу щыт. Ахъщэ къолъхьэ тын-Iыхыным илъэныкъо зэфэшъхьафхэм зэрябэнынхэ алъэкIыщт шIыкIакIэу щыIэхэр ныбжьыкIэхэм къыраIотыкIынхэу зэхэщакIохэр ащэгугъых. Зэнэкъокъум хэлажьэхэрэм ежьхэм къазэрадэхъоу творческэ шъуашэм илъэу, прокуратурэм икъулыкъухэм яIофшIэн къыдалъытэзэ, коррупцием пэшIуекIогъэнымкIэ шIыкIэу аIэкIэлъхэр къагъэлъэгъонхэ фае.\nХэбзэгъэуцугъэу щыIэр къызфагъэфедэзэ, мы лъэныкъомкIэ гумэкIыгъоу щыIэхэм язэхэфын зэнэкъокъум хэлажьэхэрэр яшъыпкъэу къекIолIэнхэ фае. Ащ къыхэкIэу УФ-м и Генеральнэ прокуратурэ мэгугъэ ныбжьыкIэхэр правэм щыгъэгъозэгъэнхэмкIэ ыкIи коррупцие нэшанэ зиIэ бзэджэшIагъэхэм ябэныгъэнхэмкIэ зэнэкъокъоу «Новый взгляд» зыфиIоу мы илъэсым зэхащэрэр шIуагъэ къэзытырэ IэубытыпIэ хъунэу.\n«Новый взгляд» зыфиIорэр социальнэ рекламэм ылъэныкъокIэ ныбжьыкIэ проект инэу щыт. Зэнэкъокъум ишIуагъэкIэ мэхьанэ зиIэ гумэкIыгъохэм ыкIи Iофыгъохэм фыщытыкIэу афыряIэр ныбжьыкIэхэм къыраIотыкIынымкIэ, ахэм обществэм ынаIэ тырырагъэдзэнымкIэ ыкIи гумэкIыгъохэр зэшIопхын зэрэплъэкIыщт шIыкIэхэм якъэгъэлъэгъонкIэ амал дэгъухэр къетых.\nIофшIагъэхэр зэнэкъокъум иофициальнэ сайтэу www.tvoykonkurs.ru зыфиIорэм 2017-рэ илъэсым Iоныгъом и 29-м къыщегъэжьагъэу едзыгъуитIумкIэ — «социальный плакат» ыкIи «социальный видеоролик» зыцIэхэм ежъугъэхьынхэ шъулъэкIыщт. Зэнэкъокъум хэлажьэхэрэм аныбжь илъэс 14-м къыщегъэжьагъэу илъэс 30-м нэсы.\nЗэнэкъокъум текIоныгъэ къыщыдэзыхыгъэхэм ыкIи финалым ихьагъэхэм мэфэкI шIыкIэм тетэу УФ-м и Генеральнэ прокуратурэ щафэгушIощтых ыкIи ар коррупцием пэшIуекIогъэным и Дунэе мафэ (тыгъэгъазэм и 9-м) фагъэхьыщт.\nКъэбарым нахь игъэкIотыгъэу зэнэкъокъум иофициальнэ сайт ыкIи телефон номерхэу: 8 (495) 640-09-39-мкIэ, 8 (925) 112-82-25-мкIэ защыжъугъэгъозэн шъулъэкIыщт.


Республика Адыгея - ИIэнатIэ Iухьагъ\nМуниципальнэ образованиеу «Шэуджэн районым» иадминистрацие ипащэу хадзыгъэ Аулъэ Рэщыдэ иIэнатIэ зэрэIухьэрэм фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэ тыгъуасэ щыIагъ. Ащ хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, АР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, министрэхэм я Кабинет хэтхэр, районым щыпсэурэ нахьыжъхэр, цIыф гъэшIуагъэхэр, нэмыкIхэри.\nАулъэ Рэщыдэ иIэнатIэ зэрэIухьагъэр къэзыушыхьатырэ тхылъыр къызыратыжь нэуж икандидатурэ дезыгъэштэгъэ пстэуми зэрафэразэр къыIуагъ. Районым иэкономикэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэм, цIыфхэм цыхьэу къыфашIыгъэр къыгъэшъыпкъэжьыным зэрапылъыщтыр игущыIэ къыщыхигъэщыгъ.\nРайон администрацием ипэщэгъэ Мэрэтыкъо Аслъан гущыIэр зыратым, илъэс пчъагъэхэм къыготыгъэ иIофшIэгъухэм, сыд фэдэрэ лъэныкъокIи IэпыIэгъу къыфэхъугъэ республикэм ипащэхэм зэрафэразэр ариIуагъ. ПэщакIэу хадзыгъэм фэгушIуагъ, муниципалитетым хэхъоныгъэхэр ышIынхэм фэлэжьэнэу фэлъэIуагъ.\nШэуджэн районым ицIыф гъэшIуагъэхэр, нэмыкIхэри зэхахьэм къыщыгущыIагъэх. Ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэнэу езыгъэжьэгъэ пэщакIэм бэкIэ зэрэщыгугъхэрэр зэкIэми къыхагъэщыгъ.\nАР-м и ЛIышъхьэ гущыIэр зештэм, районым ипэщагъэу Мэрэтыкъо Аслъан рэзэныгъэ гущыIэхэр пигъохыгъэх. Ащ иIофшIэн зэрифэшъуашэу зэригъэцэкIагъэр къыIуагъ, республикэм итын лъапIэу «Адыгеим и Щытхъузехь» зыфиIорэр фигъэшъошагъ. Псыр къызеум районым щыпсэухэрэр зэкъотхэу гумэкIыгъом зэрэпэуцужьыгъэхэр игущыIэ къыщыхигъэщыгъ.\n— Муниципалитетым ипащэу хадзыгъэ Аулъэ Рэщыдэ иIофшIакIэкIэ цIыфхэм дэгъоу ашIэ, районым гумэкIыгъоу илъхэм, ахэр дэгъэзыжьыгъэхэ зэрэхъущт амалхэм ар ащыгъуаз. ЦIыфхэм цыхьэу къыфашIыгъэр къыгъэшъыпкъэжьынэу тыщэгугъы, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nРайоным хэхъоныгъэхэр ешIых нахь мышIэми, щыкIагъэхэри джыри зэрэщыIэхэр республикэм и ЛIышъхьэ къыIуагъ. Инвестициехэр нахьыбэ шIыгъэнхэр, инфраструктурэ проектыкIэхэр щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэнхэр пэщакIэм ипшъэрылъ шъхьаIэхэм зэращыщхэр КъумпIыл Мурат игущыIэ къыщыхигъэщыгъ.\n— ЦIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу хъуным, ахэр социальнэу ухъумэгъэнхэм, зэрифэшъуашэу яфэIо-фашIэхэр афэгъэцэкIэгъэнхэм мэхьанэшхо яI. Мы лъэныкъомкIэ администрацием Iофышхо ышIэнэу къыпыщылъ. Джащ фэдэу районым исанитарнэ зытет шапхъэхэм адиштэныр, демографием ылъэныкъокIэ Iофхэм язытет, псауныгъэр къэухъумэгъэным исистемэ нахьышIу шIыгъэнхэр, бизнес цIыкIум ыкIи гурытым IэпыIэгъу афэхъугъэныр, къэралыгъо программэхэм цIыфхэр ахэгъэлэжьэгъэнхэр пшъэрылъ шъхьаIэх, — къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэ.\nЦыхьэ къыфэзышIыгъэхэу республикэм и ЛIышъхьэ, районым щыпсэурэ цIыфхэм Аулъэ Рэщыдэ рэзэныгъэ гущыIэхэр нэужым апигъохыгъэх.\nДжа мэфэ дэдэм джырэ уахътэ гъэцэкIэжьынхэр зыщыкIорэ Шэуджэн район сымэджэщым КъумпIыл Мурат щыIагъ, IофшIэнхэр зынэсыгъэм зыщигъэгъозагъ.\nУФ-м и Президент иIэпэчIэгъэнэ фонд къыхэхыгъэ сомэ миллион 11,2-р сымэджэщым игъэцэкIэжьын пэIуагъэхьанэу фатIупщыгъ. IофшIэнхэр шышъхьэIум аухынхэу агъэнафэ.\n— Ахъщэу сымэджэщым къыфатIупщыгъэр зэрифэшъуашэу гъэфедэгъэн фае, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат. —IэзапIэм чIэлъ сымаджэхэм шэпхъэшIухэм адиштэрэ медицинэ IэпыIэгъу ядгъэгъотыныр типшъэрылъ.\nIэпыIэгъу псынкIэм иподстанциеу Шэуджэн район сымэджэщым хэтым иIофшIэн зэрэзэхищэрэр джащ фэдэу КъумпIыл Мурат зэригъэлъэгъугъ. Джэджэ, Шэуджэн, Кощхьэблэ, Красногвардейскэ районхэр ащ епхыгъэх. ЦIыфхэм ягумэкIыгъохэм ялъытыгъэу яIофшIэн зэхащэнэу мыщ щылажьэхэрэм Адыгеим и ЛIышъхьэ къяджагъ.


Адыгеим имедик-студенти 9-мэ бгъэхалъхьэ къафагъэшъошагъ — Адыгэ макъ\nАдыгеим имедик-студенти 9-мэ бгъэхалъхьэ къафагъэшъошагъ\nРедактор 25.12.2020 25.12.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгеим истудент-медикхэмрэ пандемием илъэхъан чанэу Iоф зышIэгъэ волонтерхэмрэ добровольчествэм иресурснэ гупчэу «Волонтеры Адыгеи» зыфиIорэм бгъэхалъхьэу «Герой нашего времени» зыфиIорэр щаратыжьыгъ.\nIофтхьабзэм хэлэжьагъэх Урысые общественнэ организациеу «Единэ Россием и НыбжьыкIэ гвардие» и Адыгэ шъолъыр къутамэ ипащэу, Мыекъуапэ идепутатэу Бэрзэдж Асыет, Урысые общественнэ организациеу «Единэ Россием и НыбжьыкIэ гвардие» ЮФО-мкIэ ифедеральнэ координатор ипшъэрылъхэр зыгъэцакIэу Владимир Кучеровыр, медицинэ IэпыIэгъу псынкIэ языгъэгъотырэ Адыгэ республикэ станциемрэ медицинэ тхьамыкIагъохэмкIэ гупчэмрэ яврач шъхьаIэу Сихъу Ахьмэд.\nУрысые общественнэ организациеу «Единэ Россием и НыбжьыкIэ гвардие» ныбжьыкIэ чанхэм общественнэ наградэхэр аратынхэу 2017-рэ илъэсым ыгъэнэфагъ. Бгъэхалъхьэу «Герой нашего времени» зыфиIорэр зыфагъэшъуашэхэрэр наукэмкIэ, искусствэмкIэ, спортымкIэ, общественнэ IофшIэнымкIэ гъэхъэгъэшхохэр зышIырэ ныбжьыкIэхэр ары.\nУрысые общественнэ организациеу «Единэ Россием и НыбжьыкIэ гвардие» и Координационнэ совет зэхэсыгъоу иIагъэм коронавирусыр къызэутэлIагъэхэм IэпыIэгъу афэхъугъэ медик-студентхэм бгъэхалъхьэу «Герой нашего времени» зыфиIорэр афэгъэшъошэгъэнэу унашъо щаштагъ. Джащ фэдэу молодогвардейцэ-волонтерхэм рэзэныгъэ тхылъхэмрэ Урысые общественнэ организациеу «Единэ Россием и НыбжьыкIэ гвардие» итамыгъэ зытет Iэпшъэхъурэ зэраратыщтхэмкIэ унашъо аштагъ.\n«ЦIыфхэм IэпыIэгъу афэхъуным фэхьазыр ныбжьыкIэ чанхэм къэралыгъор зэрафэныкъор мыгъэ волонтерхэмрэ медикхэмрэ нэрылъэгъу къытфашIыгъ. Мыщ фэдэ охътэ мыпсынкIэм ныбжьыкIэ чанхэм ацIэ къетIон, ягъэхъагъэхэр хэдгъэунэфыкIын зэрэтлъэкIырэр лъэшэу сигуап», — къыIуагъ Урысые общественнэ организациеу «Единэ Россием и НыбжьыкIэ гвардие» ЮФО-мкIэ ифедеральнэ координатор ипшъэрылъхэр зыгъэцакIэу Владимир Кучеровым.\nАдыгеим истудент-медики 9-мэ бгъэхалъхьэу «Герой нашего времени» зыфиIорэр къафагъэшъошагъ. Пандемием илъэхъан ахэм медицинэ IэпыIэгъу псынкIэ языгъэгъотырэ Адыгэ республикэ станцием ыкIи медицинэ тхьамыкIагъохэмкIэ гупчэм Iоф щашIагъ. Ахэр Ангелина Гутаревар, Руслан Дерибериныр, ШъхьэхъутIэ Филипп, Владимир Кобозевыр, Шъао Алый, Хьалъэкъо Долэтбый, Гаджи Гаджиевыр, Яков Ендовицкэр, Амрулла Изаевыр ары.\nВолонтер IофшIэным чанэу зэрэхэлэжьагъэхэм фэшI Урысые общественнэ организациеу «Единэ Россием и НыбжьыкIэ гвардие» и Гупчэ штаб ирэзэныгъэ тхылъхэмрэ шIухьафтынхэмрэ Адыгеим иволонтери 10-мэ къафагъэшъошагъэх. Ахэр Роман Купиныр, Лиовник Багдасарян, Бэрзэдж Асыет, Кушъу Аскэр, Тазэ Бислъан, Барцо Закир, Яна Терещенкэр, Анатолий Коршуновыр, Ованес Шекерьянц, Тхьапшъэкъо Щамил ары.\n«Мыгъэ «НыбжьыкIэ гвардием» пандемием пэуцужьыгъэ студент-медикхэм зэрэ Урысыеу тынхэр ащаритыгъэх. Ахэм мы илъэсым ушэтыпIэшхо зэпачыгъ, коронавирусыр къызэутэлIагъэхэм IэпыIэгъу арагъэгъотыгъ. Анахь чанхэм непэ бгъэхалъхьэу «Герой нашего времени» зыфиIорэр афэдгъэшъошагъ», — къыIуагъ Урысые общественнэ организациеу «Единэ Россием и НыбжьыкIэ гвардие» и Адыгэ шъолъыр къутамэ ипащэу, Мыекъуапэ идепутатэу Бэрзэдж Асыет.\nПредыдущая Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ и Указ\nСледущая В Адыгее на субботу перенесли рабочий день с 31 декабря


Home » Adyghe » 05 Acts » 21\nposted by derDaniel on Tue, 07/20/2010 - 12:47\nПаул Ерусалим зэрэкІуагъэр\nАхэмэ тыкъызахэкІыжьым, къухьэмкІэ тежьи, занкІэу Кос къалэм тыкІуагъ. ЯтІонэрэ мафэм Родос къалэм тыкІуи, ащ тыщежьи, Патарэ къалэм тынэсыгъ. 2Финикие хэкум кІорэ къухьэ горэ къэдгъоти, титІысхьи, тежьагъ. 3Кипр хыгъэхъунэр къызэлъагъом, къухьэм исэмэгубгъукІэ ар къэдгъанэзэ, Сирие хэкум тыкІуи, Тир къалэм къухьэр щеуцолІагъ, сыда пІомэ а къалэм къухьэр щаунэкІын фэягъ. 4ХьисэкІэ шІошъхъуныгъэ зиІэхэр а къалэм къыщыдгъотхи, мэфиблэ ахэмэ адэжь тыкъэнагъ. Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ ахэмэ зэхаригъэшІыкІыгъэу, Ерусалим мыкІонэу Паул къыраГуагъ. 5Ау а къалэм тызэрэщыІэн фэе уахътэр зытешІэм, ащ тыдэкІи, тигъогу тытехьажьыгъ. ШІошъхъуныгъэ зиІэхэр зэкІэ, бзылъфыгъэхэри сабыйхэри ягъусэхэу, къалэм къыддыдэкІыгъэх. ЕтІанэ хыІушъом лъэгонджэмышъхьэкІэ тыщытІыси, Тхьэм телъэІугъ. 63ым адрэм ыІапэ ыубытыжьи, къухьэм титІысхьажьыгъ, ахэми ядэжь агъэзэжьыгъ.\n7ЕтІанэ Тир къалэм тыщежьи, къухьэкІэ кІоныр тыухызэ, Птолемаидэ къалэм тынэсыгъ. Ащ дэжьым тшыхэм шІуфэс щятхи, зы мафэ ахэмэ адэжь тыщыІагъ. 8ЯтІонэрэ мафэм ащ тыдэкІыжьи, Кесарие къалэм тыкІуагъ. А къалэм Филипп зыцІэу, Тхьэм игущыІэхэр зыгъэІурэм иунэ тихьи, ащ ыдэжь тыкъэнагъ. Ар нэбгыриблым* ащыщыгъ. 9А Филипп дэмыкІуагъэхэу пхъуиплІ иІагъ. Тхьэм ежь игущыІэхэр ахэмэ агухэм къарилъхьахэу къаригъаІощтыгъэх.\n10Мэфэ заулэрэ ащ дэжь тызыщэІэм, Агав* зыцІэу зы пегъымбар горэ Иудей хэкум къикІи къэкІуагъ. 11Тадэжь къакІуи, Паул ибгырыпх къышти, ежь ыІэхэри ылъакъохэри зэтырипхэхи къыІуагъ:\n–Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ мырэущтэу къеІо: «Джуртхэм мы бгырыпхыр зиер Ерусалим щызэтырапхэнышъ, хымэ лъэпкъхэм* аІэкІалъхьащт».\n12А гущыІэхэр зызэхэтэххэм, тэри а чІыпІэм щыпсэурэ тшыхэри Ерусалим мыкІонэу Паул телъэІугъ. 13Джащыгъум Паул пэгъокІ къытыжьыгъ:\n–Сыда шъушІэрэр? Шъугъызэ, сыда сыгу къызкІежъугъаорэр? Си Зиусхьан Хьисэ ыцІэ пае Ерусалим сыщырапхыщтми, сыщылІэщтми сыфэхьазыр.\n21:8 нэбгыриблыр – еплъ 6:1-6.\n21:10 Агав – еплъ 11:28.\n21:11 хымэ лъэпкъхэр – мыщ дэжьым ащ къикІырэр Рим (Рум) цІыфхэу тетыгъо зиІэхэр ары.\n14Паул къэдгъэнэнэу зытэмылъэкІым, «Тхьэм ыІуагъэр орэхъу», тІуи зытыушъэфыгъ.\n15А мафэхэм ауж зыдгъэхьазыри, Ерусалим тыкІуагъ. 16Кесарием щыщхэу, ХьисэкІэ шІошъхъуныгъэ зиІэ цІыф заулэ тигъусагъэх. Ахэмэ Мнасон зыцІэм иунэу тызыщыпсэущтым тащагъ, Мнасон Кипр хыгъэхъунэм щыщыгъ, ежьыри апэ дэдэу ХьисэкІэ шІошъхъуныгъэ зиІэ хъугъэхэм ащыщыгъ.\nПаул Якъубэ ыдэжь зэрэкІуагъэр\n17Ерусалим тызынэсым, тшыхэм ягуапэу тырагъэблэгъагъ. 18ЯтІонэрэ мафэм Паул тигъусэу Якъубэ* ыдэжь тыкІуагъ. Нахьыжъхэр зэкІэ ащ дэжьым щыІагъэх. 19Паул ахэмэ шІуфэс арихи, иІофкІэ Тхьэм хымэ лъэпкъхэм адэжь Іофхэу щишІагъэхэр зырызхэу афиІотэжьыгъэх.\n20Паул ахэр къыІуатэхэу зызэхахым, ахэмэ Тхьэм щытхъу фашІыгъ. ЕтІанэ Паул къыраІуагъ:\n–О тшы, джуртхэм ащыщхэу мин пчъагъэхэм шІошъхъуныгъэ яІэ зэрэхъугъэри, Мусэ и Тэурат хабзэ яшъыпкъэу зэрэпылъхэри олъэгъу. 21Ясабыйхэр сунэт амышІынхэуи яхабзэхэм атемытынхэуи пІоу, джуртхэу хымэ лъэпкъхэм ахэсхэри зэкІэ пегъымбар Мусэ игъогу текІынхэу о ябгъашІэу аІозэ цІыфхэм зэрахьэрэ къэбар пхэнджыр а шІошъхъуныгъэ зиІэхэм зэхахыгъ. 22Сыда тшІэщтыр? ЦІыфхэр къэзэрэугъоищтых; сыда пІомэ о укъызэрэкІуагъэр зэхахыщт. 23Арышъ, тэ къызэрэуатІорэм фэдэу зекІо. ТхьарыІо зышІыгъэ нэбгыриплІ тиІ. 24Ахэр зыдащэхи, ягъусэу Тэурат хабзэм иунашъо тетэу зыгъэкъэбзэжьи, ашъхьэхэр ябгъэупсынхэм пае* ахъщэ ят. Ар залъэгъукІэ, о къыохьылІагъэу зэхахыгъэ къэбархэр шъыпкъэхэу зэрэщымытхэри, орорэу Тэурат хабзэм утетэу, Тэурат хабзэм итхэр зэрэбгъэцакІэхэрэри цІыф пстэуми ашІэщт. 25Ау хымэ лъэпкъхэм ащыщхэу ХьисэкІэ шІошъхъуныгъэ зиІэ хъугъэхэм тэ зэдэтштэгъэ Іофыр тхылъкІэ*\n21:18 Якъубэ – еплъ 12:17.\n21:24 ашъхьэхэр ябгъэупсынхэм пае – еплъ 18:18.\n21:25 тхылъкІэ – еплъ 15:23-29.\nзэрядгъэшІагъэм фэдэу, цІыфхэм тхьэ нэпцІхэм афашІыгъэ къурмэныпхъэм ыл, лъым, атхьалэгъэ псэушъхьэхэм ал, зинэ шІэным защадзыен фае.\n26ЯтІонэрэ мафэм Паул а лІыхэр зыдищэхи, ягъусэу зигъэкъэбзэжьыгъ. ЕтІанэ Тхьэм иунэшхо чІахьи, ежьымрэ а лІыхэмрэ зызыщагъэкъэбзэжьырэ мафэхэр заухыщтри, якъурмэн зырыз дин пащэм зырагъэшІыщт мафэри дин пащэхэм ариІуагъ.\nДжуртхэр Тхьэм иунэшхо Паул зэрэщытебэнагъэхэр\n27А мэфиблыр зыщыблэкІыным, Асие хэкум щыщэу джурт заулэмэ Тхьэм иунэшхо Паул щалъэгъугъ. ЦІыф купышхор зэкІэ зэкІагъэплъыхьи, Паул аубыти, 28мырэущтэу кууагъэ:\n–Шъо Израил лІыхэр шъукъыддэІэпыІ! Тэ тлъэпкъми, ти Тэурат хабзэми, мы чІыпІэ лъапІэми къапэуцунхэу тыдэкІи цІыфхэм зэкІэ щязыгъашІэрэ лІыр мыр ары. Ащ нэмыкІэу алыджхэри Тхьэм иунэшхо чІигъахьэхэзэ*, мы чІыпІэ лъапІэр ыуцІэпІыгъ.\n29Арэущтэу зыкІаІуагъэр ыпэкІэ Ефес къалэм щыщ Трофим Паул игъусэу къалэм щалъэгъугъагъэти ары. Паул ар чІэмыхьапхъэу Тхьэм иунэшхо чІигъэхьагъэу ашІошІыгъ.\n30Къалэм дэс цІыф пстэури къэтэджхи, зэхэлъэдагъэх. Паул аубыти, Тхьэм иунэшхо къычІащыжьыгъ. Ардэдэми пчъэхэр агъэпытагъэх. 31Паул аукІынэу зыпэхьэхэм, Ерусалим зэкІэ зэрэзэІыхьагъэм икъэбар Рим дзэ пэщэшхом ыдэжь нэсыгъ. 32Дзэ пэщэшхом ардэдэм дзэлІхэри, дзэ пащэхэри зыдищэхи, цІыфхэм ахэлъэдагъ. ЦІыфхэм дзэ пэщэшхори дзэлІхэри залъэгъухэм, Паул еонхэм ыуж икІыжьыгъэх.\n33Джащыгъум дзэ пэщэшхор къыІухьи, Паул дзэлІхэм аригъэубыти, гъучІ ІэхъуитІу тыралъхьанэу унашъо афишІыгъ. ЕтІанэ яупчІыгъ:\n–Мыр хэта? Сыда ышІагъэр?\n34ЦІыф купышхом хэтхэм ащыщэу зым зыр ыІозэ, адрэм нэмыкІ ыІозэ зэрэгъэкуощтыгъэх. Бырсырышхом къыхэкІыкІэ дзэ пэщэшхом шъыпкъэр\n21:28 Алыджхэр Тхьэм иунэшхо чІигъахьэхэзэ – хымэ горэ Тхьэм иунэшхо чІэт хымэхэм ящагу блэзыщэу, Тхьэм иунэшхо ыкІоцІ изыщагъэр аукІын фаеу щытыгъ.\nзэригъэшІэн ылъэкІыгъэпти, Паул пытапІэм* дзэлІхэм аригъэщагъ. 35ДэкІояпІэм Паул зынэсым, цІыф купышхор къызэрэтебэнагъэхэм пае, дзэлІхэм ар ІэкІэ ахьын фае хъугъэ. 36ЦІыф купышхом хэтхэу Паул къыкІэлъыкІощтыгъэхэр куощтыгъэх:\nПаул цІыф купышхом хэтхэм апашъхьэ\n37ДзэлІхэм Паул пытапІэм ащэн фаеу зэхъум, Паул дзэ пэщэшхом риІуагъ:\n–Зыгорэ къыосІонэу фит сыкъэпшІына?\n–Алыджыбзэ ошІа?– къыІожьыгъ ащ. 38–Мысырым щыщэу, бэмышІэу цІыфхэм зыкъязыгъэІэтыгъэу, укІэкІо миниплІ* шъоф нэкІым изыщагъэр орыба?\n39–Сэ сыджурт,– къыІожьыгъ Паул, –Киликие хэкум щыщэу, лъытэныгъэ зиІэ Тарс къалэм ицІыфхэм сащыщ. ЦІыфмэ апашъхьэ сыкъыщыгущыІэнэу фит сыкъэшІ.\n40Дзэ пэщэшхом фит къызешІым, Паул дэкІояпІэм теуцуи, ыІэ цІыфхэм афиІэтыгъ. ЗэкІэми зызаушъэфым, Паул джуртыбзэкІэ мырэущтэу къыІуагъ:


Тыпфэраз, Исмахьил! | Адыгэ Макъ\nКъуаджэ пэпчъ дунэе шъхьафэу щыт ыкIи щыIэкIэ-псэукIэ гъэнэфагъэ иI.\nХэти къызщыхъугъэ чылэр шIу елъэгъу, гукъэкIыжь къабзэхэри фыриIэх. ЧIыпIэ дахэу, джэгупIэхэмкIэ зэтегъэпсыхьагъэм сабыир щыппIуным елъытыгъэр макIэп. Ар ицIыкIугъом ащ есэ ыкIи ины хъугъэми къэзыуцухьэрэ дунаир зэригъэкIэрэкIэщтым пылъыщт.\nТеуцожь районым ит къуаджэу Нэшъукъуае икIэлэ пIугъэу, Адыгэ Республикэм ипрокурор игуадзэу КIыкI Исмахьилэ ишIушIагъэ ар къыгъэшъыпкъэжьыгъ ыкIи лъэпкъ гъэзетэу «Адыгэ макъэмкIэ» ащ тызэрэфэразэр етIо тшIоигъу. Икъоджэ гупсэ къыдэхъухьэрэ сабыйхэм афэгумэкIэу, иунэе мылъкукIэ урамэу Хъ. Андырхъуаем ыцIэ зыхьырэм кIэлэцIыкIу джэгупIэ щаригъэшIыгъ. КIэлэцIыкIу IыгъыпIэми, гурыт еджапIэми къаращыжьыхэрэр зэкIэри мы чIыпIэм къыщэуцух, ягуапэу яуахътэ щагъакIо. Чэф макъэр къахэIукIэу Iэгуаом рэджэгух, хъэреным зыщагъэхъые, лъэгапIэхэм къячъэхых.\nТикIалэхэр зэрэбгъэгушIуагъэхэм пае тхьауегъэпсэу, Исмахьил! Джащ фэдэу цIыфмэ уишIуагъэ ябгъэкIын плъэкIэу илъэсыбэрэ ущыIэнэу тыпфэлъаIо.\nДжэгупIэр зыщагъэуцугъэ хьэблашъхьэм щыпсэухэрэр.


Препарат Саликс: инструкция по применению, цена, описание.\nПорядок отпуска препарата Саликс\nСтаннум: инструкция по применению, цена, описание.\nФеррум металликум: инструкция по применению, цена, описание.\nКоффея: инструкция по применению, цена, описание.\nЛилиум тигринум: инструкция по применению, цена, описание.\nКратегус: инструкция по применению, цена, описание.


Галактика Кельвина • Просмотр темы - ФОТОСЕССИИ (Русские)\nСписок форумов » Знаменитости в розницу\nЗаголовок сообщения: Re: ФОТОСЕССИИ (Русские)\nДобавлено: 26 окт 2014, 12:03\nДобавлено: 29 ноя 2014, 17:32\nУльяна Трофимова гимнастка.\nДобавлено: 27 фев 2015, 16:06\nДобавлено: 11 мар 2015, 09:33\nДобавлено: 20 апр 2015, 20:50\nЧтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.\nДобавлено: 31 май 2015, 22:55\nЛянка Грыу (Ильницкая)\nДобавлено: 26 июн 2015, 09:30\nДобавлено: 02 янв 2016, 21:17\nЧтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.\nДобавлено: 21 янв 2016, 17:30\nВера Брежнева в съемке Calzedonia осень-зима 2015\nДобавлено: 20 июн 2016, 17:10\nДобавлено: 18 сен 2016, 15:21\nЧтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.\nДобавлено: 18 ноя 2016, 16:34\nЧтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.\nДобавлено: 04 мар 2017, 12:41\nДобавлено: 06 мар 2017, 07:38\nДобавлено: 24 мар 2017, 17:04\nЧтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.\nДобавлено: 10 апр 2017, 21:19\nДобавлено: 24 сен 2017, 11:46\nДобавлено: 20 янв 2018, 12:22\nЧтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.\nДобавлено: 24 янв 2018, 02:24\nКсения Чумичева (Xenia Tchoumitcheva)\nЧтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь. Чтобы видеть ссылки пожалуйста войдите, или зарегистрируйтесь.


Нарт пшъашъэхэм яхэхъоныгъэхэр — Адыгэ макъ\nНарт пшъашъэхэм яхэхъоныгъэхэр\nРедактор 12.01.2021 12.01.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nСпортышхор зышIогъэшIэгъон пшъашъэхэр дзюдомкIи самбэмкIи мэбанэх.\nАдыгэ Республикэм дзюдомкIэ испорт еджапIэу Кобл Якъубэ ыцIэ зыхьырэм тренерэу Iоф щешIэ Мерэм Саидэ. ИкIэлэцIыкIугъом къыщыублагъэу спортым гукIэ хэщагъ.\n— Сянэу Фатимэрэ сятэу Руслъанрэ дзюдомкIэ зэнэкъокъухэм ахэлажьэхэзэ, спортыр сэри сшIогъэшIэгъон хъугъэ, — къеIуатэ Мерэм Саидэ. — Сэнэхьатэу къыхэсхыщтым бэрэ сегупшысагъэп.\nАдыгэмэ зэраIоу, «нэм ылъэгъурэр Iэм ешIышъу». Гъуагъо Руслъанрэ Фатимэрэ яспорт унагъо щапIугъэ Саидэ Мыекъуапэ къыщыхъугъ. Адыгэ къэралыгъо университетым физкультурэмрэ дзюдомрэкIэ и Институт къыухыгъ. Тренер сэнэхьатыр ищыIэныгъэ щыщ хъугъэ.\n— Саидэ унагъо зехьэм, спортыр IэкIыб ышIынэу зыкIи гупшысэ ышIыгъэп. ШIушIагъэу иIэр къызэтэжьырэ цIыфхэм ар ащыщ, — къеIуатэ Адыгэ Республикэм испорт еджапIэу Кобл Якъубэ ыцIэ зыхьырэм ипащэу, Адыгеим изаслуженнэ тренерэу Бастэ Сэлымэ. — Саидэ ыгъэсэрэ ныбжьыкIэхэм тагъэгушхо.\nИлъэси 7 зыныбжьхэм къащегъэжьэгъэ кIалэхэр, пшъашъэхэр егъасэх. КIэлэеджэкIо 200 фэдизмэ пэщэныгъэ адызэрехьэ.\nЕгъэжьэпIэшIу спортым щызышIыгъэхэм ащыщых ПIатIыкъо Заринэрэ ХьакIэко Данэрэ.\nАдыгэ Къэралыгъо университетым и Мыекъопэ къэралыгъо гуманитар-техническэ колледж ХьакIэко Данэ щеджэ, спортым зыфегъасэ. ПIатIыкъо Заринэ Мыекъуапэ игурыт еджапIэу N 11-м ия 11-рэ класс мыгъэ къыухыщт. Медицинэ сэнэхьатыр къыхихын имурад.\nКъыблэ шъолъырым дзюдомкIэ, самбэмкIэ изэнэкъокъухэм ХьакIэко Данэ чанэу ахэлэжьагъ. Илъэс 18-м нэс зыныбжьхэм язэIукIэгъухэм дышъэ медальхэр къащихьыгъэх. ИбэнакIэ ашIогъэшIэгъонэу тренер цIэрыIохэр къылъыплъагъэх.\nПIатIыкъо Заринэ Къыблэм самбэмкIэ изэнэкъокъу ятIонэрэ чIыпIэр къыщыдихыгъ.\nОлимпиадэ джэгунхэм дышъэр къащызыхьыгъэхэ Владимир Невзоровыр, Арсен Галстян, Мудрэнэ Бислъан, Урысыем дзюдомкIэ ихэшыпыкIыгъэ командэ итренер шъхьаIэу Тао Хьасанбый, нэмыкI бэнэкIо цIэрыIохэр зыщапIугъэхэ спорт еджапIэу Кобл Якъубэ ыцIэ зыхьырэр дунаим щашIэ.\nМерэм Саидэ ыгъасэхэрэ ПIатIыкъо Заринэ, ХьакIэко Данэ сыд фэдэ сэнэхьат къыхахыщтми, дзюдомкIэ спорт еджапIэм шIэныгъэу щызэрагъэгъотырэр щыIэныгъэм къыщятэжьыщт.\nУрысыем дзюдомкIэ, самбэмкIэ изэнэкъокъухэу 2021-рэ илъэсым щыIэщтхэм ХьакIэко Данэ ахэлэжьэнэу зегъэхьазыры. ПIатIыкъо Зарини зэIукIэгъухэм иIэпэIэсэныгъэ ащиушэтыщт. Спортымрэ еджэнымрэ зэгъусэхэу пшъашъэхэр ямурадхэм афэкIох.\nИлъэсыкIэу къихьагъэм нарт пшъашъэхэм ямедальхэм ахагъэхъонэу афэтэIо.\nСурэтым итхэр: ПIатIыкъо Зарин, Мерэм Саид, ХьакIэко Дан.\nПредыдущая НыбжьыкIэхэм тагъэгушIо\nСледущая Тызэфэзыщэрэ Iуданэр щыIэныгъэм щагъэпытэ


Язэдэлэжьэныгъэ агъэпытэ — Адыгэ макъ\nРедактор 06.06.2019 06.06.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nФрайбург университетэу Альберт ыкIи Людвиг ацIэкIэ щытым ипрофессорэу Штефан Фихтнер-Файгель мы мафэхэм Адыгеим щыIагъ.\nМыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым щеджэрэ студентхэм ишIэныгъэхэмкIэ адэгощагъ, гущыIэгъу афэхъугъ.\nИлъэс заулэкIэ узэкIэIэбэжьмэ, Адыгеим ыкIи Германием ащыIэ апшъэрэ еджэпIитIумэ язэдэлэжьэныгъэ рагъэжьагъ. Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым ипрезидентэу ТхьакIущынэ Аслъан игукъэкIкIэ университетитIумэ зэпхыныгъэ азыфагу илъы хъугъэ. 2008-рэ илъэсым мыщ фэгъэхьыгъэ тхьапэм зэдыкIэтхагъэх.\nIофшIэгъу зэIукIэгъоу Адыгеим щыIэм къыдыхэлъытагъэу Штефан Фихтнер-Файгель ТхьакIущынэ Аслъан, университетым медицинэмкIэ ифакультетхэм ядеканхэм, студентхэм гущыIэгъу афэхъугъ, Адыгеим ит сымэджэщхэм ащыщхэр къыплъыхьагъэх.\n— Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым сыкъеблэгъэныр лъэшэу сигуап. Къыхэзгъэщы сшIоигъу, мыщ щеджэрэ студентхэм шIэныгъэу сызэрадэгуащэрэм осэ ин къызэрэфашIырэр. Ар сэри сэгъэлъапIэ, — къыIуагъ Штефан Фихтнер-Файгель.\nМыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым иректорэу Къуижъ Саидэ игущыIэ къызэрэщыхигъэщыгъэмкIэ, апшъэрэ еджапIэм истудентхэу Фрайбург стажировкэ щызыхьын зылъэкIыгъэхэм ащ мэхьанэшхо раты. Кристофу Бодэ ыкIи Оливеру Томуш студентхэм IэпыIэгъу къызэрафэхъухэрэмкIэ зэрафэразэр къыIуагъ.\nПредыдущая Адыгэ «Фиксикхэм» яплъыгъэх\nСледущая Шъолъыр зэнэкъокъум къыщыхагъэщыгъэх