Республика Адыгея - Адыгеим игъогухэм зызэрарагъэушъомбгъущтым тегущыIагъэх\nАдыгеим игъогухэм зызэрарагъэушъомбгъущтым тегущыIагъэх\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ Урысые Федерацием транспортымкIэ иминистрэ игуадзэу, Федеральнэ гъогу агентствэм ипащэу Андрей Костюкрэ тыгъуасэ Москва зэIукIэгъу щызэдыряIагъ.\nIофтхьабзэм хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэ игуадзэу, Адыгэ Республикэм иофициальнэ лIыкIоу Урысые Федерацием и Президент дэжь щыIэ ТхьакIущынэ Мурат, Адыгэ Республикэм псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, унэ-коммунальнэ, гъогу хъызмэтымкIэ иминистрэу Валерий Картамышевыр, Урысые Федерацием транспортымкIэ и Министерствэ и Департаментэу гъогу хъызмэтым къэралыгъо политикэр щыпхырызыщырэм ипащэ игуадзэу Дмитрий Лаптевыр, Федеральнэ гъогу агентствэм автомобиль гъогухэм ягъэпсынкIэ ыкIи ягъэфедэнкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу Андрей Шиловыр.\nЛъэпкъ проектэу «Щынэгъончъэ ыкIи шэпхъэшIухэм адиштэрэ автомобиль гъогухэр» зыфиIорэр республикэм зэрэщагъэцакIэрэм, гъогу-транспорт инфраструктурэм зызэрэщырагъэушъомбгъурэм зэIукIэгъум щатегущыIагъэх.\nМы лъэныкъомкIэ республикэм Iофэу щашIагъэхэм КъумпIыл Мурат къатегущыIагъ. Зигугъу къэтшIыгъэ лъэпкъ проектыр илъэситIу хъугъэ республикэм зыщагъэцакIэрэр. МыщкIэ Адыгеир шъолъыр анахь дэгъу 12-мэ ясатырэ хэуцуагъ. Урысые Федерацием ивице-премьерэу Марат Хуснуллиным шэкIогъум лъэпкъ проектымкIэ пэрытныгъэ зыIыгъхэм дипломхэр къафигъэшъошагъэх.\nЛъэпкъ проектэу «Щынэгъончъэ ыкIи шэпхъэшIухэм адиштэрэ автомобиль гъогухэр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу километрэ 69,5-рэ зикIыхьэгъэ автомобиль гъогухэу регион, чIыпIэ мэхьанэ зиIэхэр шапхъэхэм адиштэу агъэпсыгъэх. Гъогу 70-мэ асфальт-бетоныр атыралъхьагъ, видеокамерэ 56-рэ гъогухэм атырагъэуцуагъ.\n«Мы илъэсым лъэпкъ проектымкIэ пшъэрылъхэр планым тышъхьадэкIэу дгъэцэкIагъэх. 2021-рэ илъэсым зэшIотхын фэе IофшIэнхэм джыдэдэм тафе-\nжьагъ, километрэ 17-м ехъу зикIыхьэгъэ автомобиль гъогухэм яIахьэ 11 тэгъэцэкIэжьы. Урысые Федерацием и Правительствэ иIэпэчIэгъэнэ фонд щыщэу сомэ миллиони 165,5-рэ а гухэлъхэм апае къыхагъэкIыгъ», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, республикэр непэ фэхьазыр 2021-рэ илъэсымкIэ лъэпкъ проектым къыщыдэлъытэгъэ пшъэрылъхэр ипIалъэм къыпэу ыгъэцэкIэнхэу, 2022 — 2023-рэ илъэсхэм ателъытэгъэ лъэпкъ проектым игъэцэкIэн къихьащт илъэсым фежьэнэу. АщкIэ ищыкIэгъэ проект документациер республикэм ыгъэхьазырыгъах. Адыгеим и ЛIышъхьэ Федеральнэ гъогу агентствэм ипащэ елъэIугъ лъэпкъ проектыр ипIалъэм къыпэу агъэцэкIэным пае мылъкур нахь псынкIэу къатIупщыным епхыгъэ Iофыгъом хэплъэнхэу.\nКъалэу Мыекъуапэ къэзыухьэрэ автомобиль гъогум ишIын епхыгъэ Iофыгъоми зэIукIэгъум щыхэплъагъэх. 2009-рэ илъэсым гъогу километри 9 агъэпсыгъ. Я 2-рэ чэзыур километри 10,4-рэ, я 3-рэ чэзыур километри 7,5-рэ мэхъу. 2021 — 2023-рэ илъэсхэм автомобиль гъогум ия 3-рэ чэзыу агъэпсынэу рахъухьэ. Проектыр псынкIэу агъэцакIэ. Мы проектым мэхьанэшхо иI Мыекъуапэ игъогухэм ащызекIорэ автомобильхэр нахь макIэ шIыгъэнхэмкIэ.\n«Урысые Федерацием и Правительствэрэ Урысыем транспортымкIэ и Министерствэрэ IэпыIэгъушIу къытаты. Ащ ишIуагъэкIэ республикэм игъогухэм язытет нахьышIу шIыгъэнымкIэ федеральнэ гупчэм пшъэрылъэу къытфишIыгъэхэр псынкIэу зэшIотхынхэ, шъолъырымкIэ мэхьанэшхо зиIэ инфраструктурэ псэуалъэхэр дгъэпсынхэ тэлъэкIы», — къыIуагъ Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зэIукIэгъум икIэуххэм къатегущыIэзэ.


Сусанэ ишIэныгъэхэр Москва щиушэтыщт — Адыгэ макъ\nСусанэ ишIэныгъэхэр Москва щиушэтыщт\nНыдэлъфыбзэр языгъэшIэрэ кIэлэегъаджэхэр зыхэлэжьэгъэ зэнэкъокъум изэфэхьысыжьхэр бэмышIэу къэнэфагъэх. Урысые Iофтхьабзэм хэлэжьагъэхэм анахьэу къахэщыгъэхэм ащыщ Теуцожь районымкIэ Гъобэкъое гурыт еджапIэм адыгабзэр ыкIи адыгэ литературэр языгъэхьырэ Тхьаркъохъо Сусанэ.\nИлъэс 30-м ехъугъ Сусанэ шIу ылъэгъурэ кIэлэегъэджэ сэнэхьатым, ныдэлъфыбзэм зафэлажьэрэр. Адыгэ къэралыгъо кIэлэегъэджэ институтым иадыгэ отделение 1989-рэ илъэсым къыухыгъ. Апшъэрэ еджапIэр къызеухым унагъо ихьагъ ыкIи зыщынысэ хъугъэ къуаджэу Гъобэкъуае дэт гурыт еджапIэу N 6-м IофшIэныр щыригъэжьагъ ыкIи непэ къызнэсыгъэми ащ Iут. Ищытхъу аригъаIозэ мэлажьэ. КъыткIэхъухьэрэ лIэужхэм ныдэлъфыбзэр зэраригъэшIэщтым, ар шIу зэраригъэлъэгъущтым ыуж ит.\nКIэлэцIыкIухэм яныдэлъфыбзэ ашIогъэшIэгъоныным пае кIэлэегъаджэм шIыкIэ зэфэшъхьафхэр егъэфедэх. Нэбгырэ пэпчъ екIолIэкIэ гъэнэфагъэ къыфыхихызэ, ишIэныгъэ елъытыгъэу гъэцэкIэнхэр ретых. Ащ дакIоу, егъэджэгъу уахътэм чанэу къыхигъэлэжьэнхэм фэшI куп-купэу зэтыреутыхэшъ, зэнэкъокъу афызэхещэ. Арын фае ригъэджэрэ кIэлэеджакIохэр яшIэныгъэхэмкIэ къазыкIыхэщыхэрэр.\nИлъэс зэкIэлъыкIохэм Сусанэ гъэхъэгъэ гъэнэфагъэхэр ышIыгъэх. Ныдэлъфыбзэр языгъэхьыхэрэм апае зэхащэгъэ зэнэкъокъуми зэрифэшъуашэу зыкъыщигъэлъэгъуагъ, заочнэ уцугъомкIэ текIоныгъэ къыдихыгъ ыкIи Iофтхьабзэм иаужырэ уцугъоу Москва щыкIощтым рагъэблэгъагъ.\nЗаочнэ уцугъом текIоныгъэ къызэрэщыдихыгъэм пае «хрустальнэ статуэткэ» къыфагъэшъошагъ, «Учитель-навигатор» зыфиIорэ лъэныкъомкIэ дэгъоу зыкъызэригъэлъэгъуагъэм пае диплом къыфагъэшъошагъ.\nНэкIубгъор зыгъэхьазырыгъэр ДЕЛЭКЪО Анет.\nСледущая ТекIоныгъэ къыдихыгъ


Адыгеир икIэщакIоу | Адыгэ Макъ\nШышъхьэIум и 3-м къыщегъэжьагъэу и 11-м нэс хьисапымкIэ я ХХIХ-рэ Дунэе гъэмэфэ конференцие хэтэу «Къалэхэм я Дунэе зэнэкъокъу» тиреспубликэ щыкIуагъ.\nАщ кIэщакIо фэхъугъэх Адыгэ республикэ естественнэ-хьисап еджапIэр, хьисапымкIэ олимпиадэхэм я Гупчэу «Турнир городов» зыфиIорэр, зэпымыоу хьисап гъэсэныгъэ ягъэгъотыгъэнымкIэ Московскэ Гупчэр ыкIи Адыгэ къэралыгъо университетыр. Къэлэ зэнэкъокъухэм ащытекIуагъэхэр ыкIи ахэм якIэлэегъаджэхэр Адыгеим къырагъэблэгъагъэх.\n«Къалэхэм язэнэкъокъу» зыфиIорэ Iофтхьабзэр зыфэдэ къэмыхъугъэу щыт, ащ дунаим ихэгъэгухэр хэлажьэх. Хьисап гъэсэныгъэм изэхэщакIоу, Москва хьисап классхэр къыщызэIузыхыгъэу Николай Константиновыр ащ ипащ.\nСэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэхэр ушэтын зищыкIэгъэ задачэхэм якъэшIын пыщэгъэнхэр ары мыщ пшъэрылъэу иIэр.\nЗэхэщакIохэм задачэ къинхэр, гъэшIэгъонхэр къыхахыгъэх. Ащ фэдэ гъэцэкIэнхэм апылъ унашъор (условиер) загъорэ лекцие псау хъоуи къыхэкIы. Ащ фэдэ задачэм уахъти, акъыл кIочIэшхуи ищыкIагъэх ыкIи кIэлэеджакIохэм язакъоуи, куп-купэу зэхэтхэуи мэфэ заулэрэ пылъхэу мэхъу.\nШэн-хабзэ зэрэхъугъэу, кIэухыр уцугъуитIоу гощыгъэу зэфахьысыжьы. Апэрэр — «пэшIорыгъэшъ кIэухыр», ятIонэрэр «гъунэм нэсыгъэ кIэухыр» ары. КIэуххэр ямышIыкIэу зэфахьысыжьых. ГущыIэм пае, кIэлэеджакIохэм задачэр къашIы зыхъукIэ, анахьыбэрэ ыпэкIэ лъыкIуатэрэм лъэплъэх. А задачэм икъэшIын зэнэкъокъу пчъагъэу зэхэтэуи мэхъу. Нахьыбэрэм кIэлэеджакIохэр зы задачэм къыщыуцухэрэп, пчъагъэхэм якъэшIын а зы уахътэм хэлажьэх.\nЗэнэкъокъум ижюри Урысыем икъэлэшхохэм яапшъэрэ еджапIэхэм якIэлэегъаджэхэр хэтых. Iофтхьабзэм зэкIэмкIи кIэлэеджэкIо 61-рэ хэлажьэ. Ахэр Урысыем, Белоруссием, Казахстан, Болгарием, Иран, Индием ыкIи США-м къарыкIыгъэх.\nIофтхьабзэм хэлажьэхэрэм зэкIэми — кIэлэеджакIохэми, ахэм япащэхэми — творческэу Iоф ашIэнэу ыкIи загъэпсэфынэу амал яIагъ. Адыгеим икультурэ, итарихъ, ичIыопс ахэм нэIуасэ зафашIыгъ.


«…КъасIорэр сэ сиорэди» — Адыгэ макъ\n«…КъасIорэр сэ сиорэди»\nРедактор 20.01.2020 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nЩылэ мазэм и 15-м зэлъашIэрэ адыгэ усакIоу, драматургэу, композиторэу, фольклористэу КIубэ Щэбан къызыхъугъэр илъэси 130-рэ хъугъэ. Ащ ехъулIэу Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ тхылъеджапIэ инотнэ-музыкальнэ отдел тхылъ къэгъэлъэгъон щагъэхьазырыгъ.\n«КъасIорэр сэ сиорэди», «КъаIорэр сэ сиорэди» — мы сатырхэр адыгэ орэдусэу КIубэ Щэбанэ иусабэм къахэфэх ыкIи ыцIэ къырамыIоми, ахэмкIэ къэпшIэжьэу щыт. А гупшысэ шъхьаIэр тиIэубытыпIэу зэлъашIэрэ тхакIом фэгъэхьыгъэ тхылъ къэгъэлъэгъоным тызэреджагъэр «КъасIорэр сэ сиорэди». Мы зэфэхьысыжь гущыIэхэр аукъодыеу къэIуагъэу зэрэщымытхэр, лъэпсэ куурэ мэхьанэ лъэшрэ зэряIэр нафэ къыпфашIы ежь усакIом итхыгъэхэм ыкIи ащ итворчествэ дэлэжьэгъэ цIыф гъэсагъэхэм къыхаутыгъэхэу къэгъэлъэгъоным щыгъэфедагъэхэм. Ахэм уиадыгэ гупшысэ нахь къагъэущы, уиадыгэ дунэететыкIэ къагъэбаи. Ащ пае тыфай тхылъеджэхэр, анахьэу ныбжьыкIэхэр, дунаим псаоу тетыфэкIэ хьазабышхо зыщэчыгъэу, зихэгъэгу, зилъэпкъ, зигупсэхэм апэIапчъэу, къакIэхъопсэу, ау къалъыIэсын амал зимыIэу изыхыгъэ усэкIо цIэрыIом ищыIэныгъэ ыкIи итворче-\nскэ гъогу нэIуасэ фэтшIынхэу. Лъэхъаным икъиныгъохэм апсыхьи, ау ыгу икIуачIэ къауфэн афэмылъэкIэу, зиаужырэ мафэхэм анэсэу лъэпкъым хьалэлэу фэлэжьэгъэ усакIом игушъхьэлэжьыгъэ тхылъеджэхэм ягунэс хъунэу къэгъэлъэгъоным къетэгъэблагъэх.\nАр къызэIуехы библиографическэ тхылъжъыеу «Памятные даты по Республике Адыгея на 2015 год» зыфиIоу Мыекъуапэ 2014-рэ илъэсым къыщыхаутыгъэм. Мыщ КIубэ Щэбан илъэси 125-рэ зэрэхъугъэм ехъулIэу ащ ищыIэныгъэ ыкIи итворческэ гъогу къыриIотыкIэу статья къыдэхьагъ. ГурыIогъошIоу, кIэкIэу, энциклопедическэ шIыкIэм тетэу орэдусым нэIуасэ тыфешIы. Тхылъыр IэпыIэгъушIу афэхъущт адыгэ культурэр зышIогъэшIэгъон пстэуми. А пшъэрылъ дэдэхэр нахь игъэкIотыгъэу зэшIуехы зэлъашIэрэ искусствоведэу Шыу Щэбанэ «Слово о Шабане Кубове» зыфиIорэ статьяу «Материалы Краснодарского научного центра» зыцIэм къыдигъэхьагъэм. Ежь авторым усакIор зэришIэщтыгъэм къыхэкIэу, хъугъэ-шIагъэу къызтегущыIэхэрэм еплъыкIэу афыриIэр къыриIотыкIызэ, зэфэхьысыжьхэр ышIызэ, тхакIом тыгукIэ нахь пэблагъэ тыфешIы ыкIи зэхэшIыкI къытхелъхьэ. Орэдусым игъэхъагъэхэр нэрылъэгъу къытфишIэу, ащ хэгъэгур зебгынэм ыуж IэкIыб хэгъэгухэм къащыхиутыгъэ тхылъхэм ацIэ къыреIо. Джа екIолIэкIэ шъыпкъэр гузэжъогъу итыгъэ усакIом фыриIэу, ау философскэ нэшанэ а тхьамыкIагъом изэхэфынкIэ диIыгъэу Шъхьэлэхъо Абу итхылъэу «Псалъэм илъэкI. Уахътэм иджэмакъ» къыдэхьэгъэ статьяу «Насыпыр Iахьмыгощ» зыфиIоу КIубэ Щэбанэ къызыхъугъэр илъэсишъэ зэрэхъурэм фэгъэхьыгъэри гъэпсыгъэ. Авторым зэкIэмэ ашъхьагъ къешIы Щэбанэ адыгэ лъэпкъым икультурэ икъызэтегъэнэжьынкIэ гъэхъагъэу ышIыгъэхэр ыкIи нахь игъэкIотыгъэу ащ ытхыгъэхэм ацIэ къыреIо.\nА гъэхъагъэхэр нэрылъэгъу къытфэзышIэу апэрэ тхылъэу КIубэ Щэбанэ иусэхэр дэтэу тэ тилъэхъан къыдэкIыгъэр «КIубэ Щэбан. ХэшыпыкIыгъэ усэхэр, орэдхэр, поэмэхэр, пшысэхэр» зыфиIоу Мыекъуапэ 1993-рэ илъэсым тхылъ тедзапIэу «Меотхэм» къыщыхаутыгъэр ары. ЗэлъашIэрэ орэдусэу илъэсыбэрэ зигугъу амышIыжьыщтыгъэм иархив Америкэм къизыщыжьыгъэхэри, тхылъыр хэутыным фэзыгъэхьазырыгъэхэри Щэбанэ ыпхъу закъоу Саидэрэ шIэныгъэлэжь-литературоведэу ЩэшIэ Казбекрэ. Пэублэ гущыIэри, комментариехэри, примечаниехэри зытхыгъэхэр ыкIи тхылъым иредакторыр ЩэшIэ Казбек. СурэтышIыр ДыдыкI Нурбый. Тхылъыр къызэIуехы США-м щыпсэурэ адыгэ усакIоу Цэй Джэбагъэ Щэбанэ фитхыгъэм. Редакторым лъэныкъо пстэумкIи фольклористым ищыIэныгъэ гъогу, итворчествэ зызэхефы нэуж, ежь шIошъхъуныгъэшхоу иIэ хъугъэр тхылъеджэхэм алъигъэIэс шIоигъоу, усакIор благъэу зышIэщтыгъэхэм яеплъыкIэкIэ ащ ипортрет тынэгу къыкIегъэуцо. Зэфэхьысыжь шъхьаIэу ахэм къахэщырэр зы: Щэбанэ ыпсэ пытэу дунаим тетыфэкIэ зы гущыIэкIи, зы зекIуакIэкIи хэгъэгуми, ащ ицIыфхэми мыхъункIэ ягугъу ышIыгъэп ыкIи иягъэ аригъэкIыгъэп. Фитыгъуаджэу къехъулIэгъэ тхьамыкIагъор ежь игуузэу, ихэкужъ ипкIыхьэлъэгоу, ау къыгъэзэжьыным тещыныхьэу, илъэпкъ икультурэ, ыбзэ, ишэн-хабзэхэр къызэрэзэтыригъэнэжьыщтхэм иаужырэ мафэхэм анэсэу ежь зэрилъэкIэу дэлэжьагъ. Ащ ишыхьат тхылъым тхыгъэ зэфэшъхьафэу къыдэхьагъэхэр: орэдхэр, усэ кIэкIхэр, поэмэхэр, пшысэхэр. Ау нахьыбэр орэд текстых. Ежь усакIом итхыгъэхэм къахэфэ заом ыпэкIэ орэд шъитIум ехъу ытхыгъагъэу къыщиIоу. ЦIыфэу къэзышIэжьырэми къаIотэжьы а лъэхъаным нахьыбэу къаIощтыгъэхэр Щэбанэ иорэдхэу зэрэщытыгъэхэр. Сыд фэдэ усэ етхыми, сатырхэм мэкъамэр ежь-ежьырэу къахэуцощтыгъэ, орэдышъор къадакIощтыгъэ. Къин зыпилъагъощтыгъэр нотэхэр ытхынэу зэримышIэщтыгъэр ары, ащ къыхэкIэу орэдышъор шIокIодэуи хъущтыгъэ. КIубэ Щэбанэ ыусыгъэ орэдхэм нахь пэблагъэ тафашIы сборникэу «Сиорэд» зыфиIоу Мыекъуапэ 1995-рэ илъэсым Адыгэ Республикэм итхылъ тедзапIэ къыщыдагъэкIыгъэм. Редакторэу тхылъым иIэр Къуикъо Шыхьамбый, аранжировкэр зышIыгъэр Шъхьаплъэкъо Мурат. Мыщ зэхэугъоягъэу орэд 20-м ехъу усэ сатырхэм нотэхэри ягъусэхэу къыдэхьагъэх. Лъэхъанэ зэфэшъхъафхэм ытхыгъэхэу цIыфхэм нахь апэблагъэ хъугъэ орэдхэм ащыщых шIулъэгъум, IофшIэным, кIэлэцIыкIухэм афэгъэхьыгъэхэу «Шахъом иорэд», «Хэтым гу лъитэн», «Кушъ-кушъ», «КIэлагъор сыдэу хъопсагъо» ыкIи нэмыкIхэри. Мыхэр якъэIуакIэкIэ псынкIэхэу, гум хэтIысхьэхэу щытых, джары цIыфхэм якIасэ зышIырэри. ШIыкIэ-гъэпсыкIэу КIубэ Щэбанэ иорэдхэм ащигъэфедэхэрэм игъэкIотыгъэу нэIуасэ тафешIы бзэшIэныгъэлэжь инэу Тхьаркъохъо Юныс изэфэхьысыжь хэутыгъэу «Орэдымрэ ащ дэзыштэрэ гущыIэхэмрэ» зыфиIорэм. Мыр Адыгэ Республикэм гуманитар ушэтынхэмкIэ иинститут 1994-рэ илъэсым Мыекъуапэ къыщыдигъэкIыгъэ тхылъэу «Мысли об адыгских языках» къыдэхьагъ. ШIэныгъэлэжьым КIубэ Щэбанэ иорэдхэр гум лъыIэсхэу, гохьхэу, къэIогъошIоу хъунымкIэ ащ ыгъэфедэрэ амалхэм гъунэ алъефы ыкIи зэфэхьысыжь ешIы: ахэр адыгэ жэрыIо усакIэм тетэу, ащ иамал дэгъухэр ахэгъэткIухьагъэу щытых. Адыгэ орэдусхэм, джэгуакIохэм орэдым хэлъ гущыIэхэмрэ орэдышъомрэ зэдакIоу зэхалъхьэщтыгъэ е орэдышъоу щыIэм гущыIэхэр кIэу халъхьэу хэбзагъэ. ГущыIэ зэгъэкIугъэм орэдышъор къыфыхэхыгъэныр тхыгъэ литературэм къыдежьагъ. Ижъырэ усэ-орэд зэхэлъхьакIэр Щэбанэ фэкъулаеу егъэфедэ. Орэдус IэпэIасэм иорэдхэу «БыкIу-быкIу», «Гъэтхэ жъоныгъу», «Зэфэусэ», «Мэлэхъо орэд» ыкIи нэмыкIхэр иIэубытыпIэу шIэныгъэлэжьым игъэкIотыгъэу иушэтынхэм нэIуасэ тафешIы. Мы хэутыгъэхэр музыкэм пылъхэмкIи бзэм дэлажьэхэрэмкIи гъэшIэгъонынхэу къытщыхъугъ.\nТхылъхэм афэшъхьафэу къэгъэлъэгъоным чIыпIэшхо щаубыты гъэзетхэм, журналхэм къащыхаутыгъэ статьяхэм. Ахэм ащыщых «Америкэр, къаIо, сыд уищыIакI?», «Трудная судьба художника» (ЩэшIэ К.), «Суд времени, суд чести» (Т. Кушнир), «Ныдэлъфыбзэр, адыгэ орэдхэр ищыIэныгъагъ» (Мамырыкъо Н.) ыкIи нэмыкIхэр. Журналистхэр игъэкIотыгъэу творческэ цIыф хьалэлым къытегущыIэх, яеплъыкIэ къыраIотыкIы. УсакIом итворчествэ цIыф жъугъэхэм алъагъэIэсынымкIэ мыхэм пшъэрылъышхо зэшIуахы.\nЛъэпкъ тхылъеджапIэм иIофышI.\nПредыдущая Ленинград иблокадэ фэгъэхьыгъ\nСледущая Искусствэм фэлэжьэрэ цIыфхэр


ГъэрекIо Iофэу ашIагъэр зэхэсыгъом щызэфахьысыжьыгъ — Адыгэ макъ\nГъэрекIо Iофэу ашIагъэр зэхэсыгъом щызэфахьысыжьыгъ\nРедактор 21.01.2022 21.01.2022 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nОшIэ-дэмышIэ тхьамыкIагъохэм къыздахьыхэрэр дэгъэзыжьыгъэнхэмкIэ къэралыгъо системэ зыкIым Адыгэ РеспубликэмкIэ ичIыпIэ подсистемэ 2021-рэ илъэсым Iофэу ышIагъэр республикэм и Правительствэ зычIэт унэм щыкIогъэ зэхэсыгъом тыгъуасэ щызэфахьысыжьыгъ. Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ащ хэлэжьагъ.\nДжащ фэдэу Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэ игуадзэу Шъао Аскэр, республикэм и Премьер-министрэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ КIэрэщэ Анзаур, Адыгеим иминистрэхэм я Кабинет хэтхэр, Урысыем и МЧС Адыгэ РеспубликэмкIэ и ГъэIорышIэпIэ шъхьаIэ, республикэм и МВД, ресурсхэр аIэкIэзыгъэхьэрэ предприятиехэм, муниципальнэ образованиехэм япащэхэр.\nРеспубликэм ипащэ зэхэсыгъом зэрэщыхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, чIыпIэ подсистемэм иухьазырыныгъэ зыкъегъэIэтыгъэныр хэбзэ къулыкъу пстэуми япшъэрылъ шъхьаIэу щыт.\n«ЦIыфхэри чIыпIэхэри ошIэ-дэмышIэ тхьамыкIагъохэм ащызыухъумэрэ республикэ къулыкъухэм зэдырагъаштэу, зэпыу имыIэу Iоф ашIэн фае. МэшIогъэкIуасэхэми, цIыфхэм якъэгъэнэжьын фэгъэзэгъэ къулыкъухэми фэныкъохэм ящыкIэгъэ IэпыIэгъур охътэ кIэкIыкIэ арагъэгъотынымкIэ амалхэр зэкIэ зэрахьанхэ фае. Ащ пае джырэ шапхъэхэм адиштэрэ техникэр щыIэн, IофышIэхэм яухьазырныгъи зыкъегъэIэтыгъэн фае», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, гъэрекIо Адыгеим имэшIогъэкIосэ къулыкъухэми, цIыфхэм якъэгъэнэжьын фэгъэзэгъэ къулыкъухэми аIутхэм япшъэрылъ-\nхэр дэгъоу агъэцэкIагъэх. Республикэм машIоу зыкъыщызыштэрэр процент 38-кIэ къеIыхыгъ. МэшIогъэкIуасэхэми, цIыфхэм якъэгъэнэжьын фэгъэзэгъэ къулыкъухэм ахэтхэми нэбгырэ 426-рэ къагъэнэжьыгъ.\nГъогум епхыгъэ къулыкъухэм, мэшIогъэкIуасэхэм, электрикхэм, хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм яIофышIэхэм акIуачIэ зэдырахьылIэзэ мэзаем осышхоу къесыгъагъэхэм къыздахьыгъэхэр дагъэзыжьынхэ алъэкIыгъ. Ощхышхохэм апкъ къикIыкIэ республикэм имуниципалитетхэм яхэпIи 100-м ехъумэ мэкъуогъум псыр къазыкIаом, къулыкъухэмрэ ведомствэхэмрэ зэдырагъаштэзэ Iофым хэкIыпIэ къыфагъотын алъэкIыгъ. ТхьамыкIагъом зэрар зэрихыгъэхэм апае Адыгэ Республикэм иминистрэхэм я Кабинет иIэпэчIэгъэнэ фонд сомэ миллион 1,5-м ехъу къыхагъэкIыгъагъ.\nХьаджэхъу тIокIэ зэжъум дэжь псыхъоу Шъхьэгуащэ зекIо нэбгырищ жъоныгъуакIэм зэрэхэкIодагъэм къытегущыIэзэ КъумпIыл Мурат къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, ащ фэдэ тхьамыкIагъо нахьыбэрэ къагъэхъужьы хъущтэп.\n«Мы лъэныкъомкIэ цIыфхэм адэгущыIэнхэм мэхьанэшхо иI. ЗекIоным республикэм зыщеушъомбгъу, зызыгъэпсэфынэу Адыгеим къакIохэрэм япчъагъэ хэхъо. ЦIыфхэм загъэпсэфы зыхъукIэ щынагъоу къашъхьарыхьан ылъэкIыщтыр ашIэн фае. Мы лъэныкъом лъэшэу шъунаIэ тежъугъэтынэу сышъолъэIу», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nПсыхъохэр нэпкъхэм къадэкIынхэ залъэкIыщт лъэхъаным зыфэгъэхьазырыгъэн зэрэфаеми республикэм и ЛIышъхьэ шъхьафэу анаIэ тыраригъэ-дзагъ. Псыхъохэм якъуладжэхэр игъом гъэкъэбзэнхэ, дамбэхэр гъэпытэгъэнхэ, МЧС-мрэ прогнозхэр къэзышIырэ къулыкъухэмрэ язэдэлэжьэныгъэ гъэлъэшыгъэн зэрэфаер КъумпIыл Мурат къыхигъэщыгъ.\nРеспубликэм ипащэхэр Урысыем и МЧС Адыгэ РеспубликэмкIэ и ГъэIорышIа-пIэ Iут-хэм ясоциальнэ Iофыгъохэм язэшIохынкIэ IэпыIэгъу къаратыным зэрэфэхьазырхэр республикэм и ЛIышъхьэ къыIуагъ. Кощхьэблэ районымкIэ селоу Вольнэм мэшIогъэкIосэ-къэгъэнэжьэкIо подразделениякIэ къыщызэIуахынэу унашъо аштэгъах. МэшIогъэкIосэ къулыкъум иIофышIэхэм ялэжьапкIэ индексацие зэрашIыщт мылъкур мыгъэкIэ къагъотыгъ.\nЦIыфхэр ошIэ-дэмышIэ тхьамыкIагъохэм ащыухъумэгъэнхэмкIэ Iофтхьабзэу зэрахьагъэхэм, чIыпIэ подсистемэм Iофэу ышIагъэм афэгъэхьыгъэ докладхэр Урысыем и МЧС Адыгэ РеспубликэмкIэ и ГъэIорышIэпIэ шъхьаIэ ипащэу Станислав Илющенкэмрэ граждан зыухъумэжьынымкIэ, ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ Адыгэ Республикэм и Комитет итхьаматэу Вячеслав Лотаковымрэ зэхэсыгъом къыщашIыгъэх.\nКъумпIыл Мурат Iофтхьабзэм икIэух муниципальнэ образованиехэм япащэхэм пшъэрылъ афишIыгъ псэупIэхэм ягъогухэм осыр псынкIэу зэратыраукъэбзыкIыщт муниципальнэ техникэр игъом агъэхьазырынэу. Авариехэр къэхъун зэрилъэкIыщтыр къязыгъэшIэрэ электрон таблохэмрэ тамыгъэхэмрэ къызыфэзгъэфедэрэ шъолъырхэм яопыт къызфагъэфедэн зэрэфаер зэхэсыгъом къыщаIуагъ.\nКъалэхэмрэ районхэмрэ япащэхэм пшъэрылъ афашIыгъ сабыибэ, пенсионер, сэкъатныгъэ зиIэ шъхьэзакъохэр, гъот макIэ зиIэхэр зэрыс унагъохэм машIо къазыкIанэкIэ макъэ къязыгъэIурэ пкъыгъохэр щыгъэуцугъэнхэмкIэ Iофхэр лъагъэкIотэнхэу.\nРеспубликэм ипащэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, республикэм ия 100-рэ илъэс тегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэм зызщыфагъэхьазырырэ лъэхъаным цIыфхэм щынэгъончъагъэ яIэнымкIэ Iофэу ашIэрэр агъэлъэшын фае.\nПредыдущая Процент 70-м нэсэу ушъагъэх\nСледущая Программэр зэрэпхыращырэр


IофшIэн зэфыщытыкIэхэр агъэпытэщтых — Голос Адыга\nIофшIэн зэфыщытыкIэхэр агъэпытэщтых\nРедактор 27.04.2019 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР, ЭКОНОМИКЭР\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Стамбул игубернатор игуадзэу Исмахьил Гюльтекин зэдэгущыIэгъу дыриIагъ.\nАщ хэлэжьагъэх Урысые Федерацием СатыумкIэ илIыкIоу Тыркуем щыIэ Айдар Гашигуллиныр, АР-м и ЛIышъхьэрэ министрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу ТхьакIущынэ Мурат, инвестиционнэ политикэмкIэ Адыгеим и ЛIышъхьэ иIэпыIэгъоу Петр Гарнага, Тыркуем щыIэхэ Кавказ сообществэхэм я Федерацие ипащэхэр.\nИсмахьил Гюльтекин зэIукIэгъум пэублэ псалъэ къыщишIызэ, Адыгеим и ЛIышъхьэ, республикэм илIыкIохэм шIуфэс гущыIэхэмкIэ закъыфигъэзагъ. Лъэныкъохэм язэпхыныгъэ, язэфыщытыкIэхэр гъэпытэгъэнхэм, джащ фэдэу къалэм ищыIакIэ черкес диаспорэр зэрифэшъуашэу къызэрэхэлажьэрэм мэхьанэшхо зэряIэр хигъэунэфыкIыгъ.\n— Опытэу, шIэныгъэу тIэкIэлъымкIэ тызэхъожьыным, гумэкIыгъохэу щыIэхэм алъэныкъокIэ унэшъо гъэнэфагъэхэр зэдэтшIынхэм мэхьанэшхо иI, тирегионхэм хэхъоныгъэшIухэр ашIынхэм ар фэIорышIэщт. Мыщ фэдэ екIолIакIэр тицIыфхэмкIи федэщт, тыркуе-урысые зэфыщытыкIэхэр гъэпытэгъэнхэмкIэ Iофыгъохэу етхьыжьагъэхэм ар апыдзагъэ хъущт, — къыIуагъ Исмахьил Гюльтекин.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ гущыIэр зештэм, дахэу къапэгъокIыгъэхэ бысымхэм «тхьашъуегъэпсэу» ариIуагъ, программэу агъэнэфагъэм экономикэм, культурэм, гъэсэныгъэм ыкIи нэмыкI лъэныкъохэм афытегъэпсыхьагъэхэ Iофтхьабзэхэр къызэрэдыхэлъытагъэхэр къыхигъэщыгъ. Джащ фэдэу УФ-м и Посольствэрэ Урысыем СатыумкIэ илIыкIоу Тыркуем щыIэмрэ ягъусэхэу IофшIэнышхо зэрагъэцакIэрэр хигъэунэфыкIыгъ.\n— IофшIэгъу мафэхэм къадыхэлъытагъэу зэдэгущыIэгъу заулэ Анкара, Дюздже ащытиIагъ. Джащ фэдэу лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ Стамбул зэпхыныгъэ пытэ дытиIэмэ тшIоигъу. АщкIэ тызэзыпхын зылъэкIыщтыр макIэп, ащ хэхьэ Тыркуем ис адыгэ диаспорэ иныр. Тилъэпкъэгъухэм дэгъоу шъукъызэрафыщытымкIэ тышъуфэраз. Черкесхэр бэу зыщыпсэухэрэ чIыпIэхэм тащыIагъ, тиунэ тисым фэдэу къытщыхъугъ. Ахэм ящыIэкIэ-псэукIэ тэтыем зыкIи текIырэп. Тизэпхыныгъэ, зэгурыIоныгъэу тазыфагу илъыр гъэпытэгъэнымкIэ адыгэ диаспорэм мэхьанэшхо иI, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nКультурэмрэ зекIонымрэ я Илъэс Урысыемрэ Тыркуемрэ зэрэзэдыхагъэунэфыкIырэм шIогъэшхо къызэритырэр АР-м и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ. КультурэмкIэ тизэпхыныгъэ гъэпытэгъэным фытегъэпсыхьэгъэ программэ республикэм къыгъэхьазырыгъ. Тиансамблэ цIэрыIохэу «Налмэсымрэ» «Ислъамыемрэ» къалэу Стамбул концертышхо къыщатыгъ.\nЛъэныкъохэм язэфыщытыкIэхэр гъэпытэгъэнхэмкIэ культурнэ ыкIи общественнэ амалхэу щыIэхэр гъэфедэгъэнхэм мэхьанэшхо зэриIэр губернаторым игуадзэ къыIуагъ. Ащ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, культурэмрэ зекIонымрэ я Илъэс къыдыхэлъытагъэу Москва щызэхащэгъэ фестивалым Стамбул илIыкIохэр хэлэжьагъэх. Культурнэ зэхъожьынымкIэ мыщ фэдэ екIолIакIэр Мыекъуапэрэ Стамбулрэ зэдагъэфедэнэу предложение къыхьыгъ.\nМы гухэлъым АР-м и ЛIышъхьэ дыригъэштагъ, ащ фэдэ зэзэгъыныгъэ Дюздже зэрэдашIыгъэр хигъэунэфыкIыгъ. Ащ къыдыхэлъытагъэу мы къалэм дэт университетым ныбжьыкIэхэм яфестиваль щыкIощт. Адыгэ культурэм и Дунэе фестивалэу Мыекъуапэ щызэхащэрэм Стамбул итворческэ купхэр хэлэжьэнхэу КъумпIыл Мурат къыригъэблэгъагъэх.\nIофшIэн ыкIи гуманитар зэпхыныгъэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ лъэныкъохэм ишIуагъэ аригъэкIыным зэрэфэхьазырыр Айдар Гашигуллиным къыIуагъ. Ащ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, Урысыем ицIыф лъэпкъхэм, Темыр Кавказым исхэм якультурэ Тыркуем щыпсэухэрэм нахь ашIогъэшIэгъон мэхъу зэпыт. Ащ ишыхьат илъэс къэс Стамбул щызэхащэрэ Кавказ къашъом ифестиваль.\nДжащ фэдэу туризмэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ амалхэу щыIэхэми пащэхэр атегущыIагъэх. ЗекIон турхэм язэхэщэн фытегъэпсыхьагъэхэ зэзэгъыныгъэхэр зэдашIынхэмкIэ Адыгеимрэ Стамбулрэ якомпаниехэм IэпыIэгъу афэхъунхэм зэрэфэхьазырхэр пащэхэм къыхагъэщыгъ. ЗэдэгущыIэгъум илъэхъан лъэныкъохэр зы еплъыкIэм къыфэкIуагъэх, урысые-тыркуе зэфыщытыкIэхэм, къэралыгъуитIум япащэхэм IофшIэнышхоу зэдагъэцакIэрэм шIуагъэу къатырэр къызфагъэфедэзэ, язэпхыныгъэ агъэпытэн фае.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу.\nПредыдущая МэщбэшIэ Исхьакъ тын лъапIэ къыфагъэшъошагъ\nСледущая В Майкопе сельхозпроизводители благоустроили лесопарковую зону «Мэздах»


Израиль ифутбольнэ купэу "Кфар-Кама" зыфи1орэм хэтхэр Адыгеим къэк1ощтых »\nИзраиль ифутбольнэ купэу "Кфар-Кама" зыфи1орэм хэтхэр Адыгеим къэк1ощтых\n01.06.2010 – 13:25 - Натпресс\nИзраиль ит адыгэ къуаджэу Кфар-Кама ифутбольнэ купэу чылэм ыц1э зыхьырэм щеш1эхэрэр Адыгеим къэк1онхэу загъэхьазыры. Мазэк1э узэк1эбэжьмэ я 5-рэ лигэм къыхэк1ыхи я 4-рэм ахэр хэхьагъэх, бэдзэогъум и 21-м щегъэжьагъэу хэкум ахэм зыщаухьазырыщт.\nНатпрессым ипащэу Бгъанэ Али къызэри1уагъэмк1э, купым аэропортым "Интурист Адыгеи" зыфи1орэр ащыпэгъок1ыщт. Футболистхэр зэрысыщтыхэм ащ ипащэу К1ык1 Ерыстэм ына1э тыригъэтыщт.\n"Гъэмафэрэ нэк1эу щытырэ общежитиехэм (унэхэм) ащыщ къэтплъыхьагъ къы1уагъ Натпрессым ипащэ. - Ащ ш1уагъэу хэлъыр псэуп1эм ыпэшъхьэ шъыпкъэ джэгуп1э ч1ып1э щыт, пчэдыжьрэ футбольнэ купым хэтхэм ащ зыщапсыхьан алъэк1ыщт".\nКупэу "Кфар-Кама" зыгъэсэрэ Тхьаухъо Нат к1элэ ныбжьык1 (илъэс 34-рэ), купым ежьыри щеш1эу къыхэк1ы. Апэрэ гъэхъагъэу аш1ыгъэм къыщыуцун гухэлъ и1эп. Ащ къыхэк1эуи испортсменхэм к1э горэхэр зэрагъэш1энхэм мэхьанэ и1.\nМыекъуапэ ифутбольнэ купэу "Зэкъошныгъэм" ипащэу Натхъо Адамэ ащ фэдэ пшъэрылъ зыфеш1ыжьы. Къэ1огъэн фае, ар Израиль щы1агъ ык1и къэк1ощт купыр еш1э. Ухьазырынхэр ык1и еш1эгъухэр купхэу "Кфар-Камэрэ" "Зэкъошныгъэмрэ" зэдыря1эщтых.\nОпубликовал administrator, 1-06-2010, 13:25. Просмотров: 1641\n– Хьайфэ (Израиль) Урысые Федерацием иконсул иунэ дэжь адыгэхэр щызэрэугъоигъ ...\n– Израиль щыщ адыгэмэ шъыгъо-ш1эжь мафэр Рихьание щыхагъэунэфык1ыгъ


Препарат Баклофен: инструкция по применению, цена, описание.\nЛиорезал: инструкция по применению, цена, описание.\nФеназепам: инструкция по применению, цена, описание.\nБимарал: инструкция по применению, цена, описание.\nРезерпин: инструкция по применению, цена, описание.