Хэгъэгушхом икъэухъумакIу — Адыгэ макъ\nМэрэтыкъо Клим Нухьэ ыкъор къызыхъугъэр шэкIогъум и 19-м илъэс 90-рэ мэхъу.\nИпаспорт зэритхагъэр Клим, ау зышIэхэрэр зэкIэ зэреджэхэрэр Ким. Кимэ Шэуджэн районым щыщ къуаджэу Хьакурынэхьаблэ щыпсэущтыгъэ Мэрэтыкъо Нухьэ иунагъо къихъухьагъ. Ятэ къуаджэм дэтыгъэ колхозэу Куйбышевым ыцIэ зыхьыщтыгъэм итхьамэтагъ, нэужым къулыкъушIэпIэ зэфэшъхьафхэм ащылэжьагъ. Ятэрэ янэрэ Кимэ зэдапIуныр янасып къыхьыгъэп, зы илъэс нахь ымыныбжьэу ахэр зэхэкIыжьыгъэх. Ятэшэу ТемтIыхъу сабыир зэриубытылIи, зыми щимыгъакIэу ибынхэм адипIугъ. 1937-рэ илъэсым ыныбжь икъуным мэзищ къызэрэщыкIэрэм пае аштагъэп, ау ышыпхъухэу Цуцэрэ Тэмарэрэ еджапIэм чIэмыхьэзэ Кимэ еджэкIэ-тхакIэ рагъэшIагъ.\n— Ащ къыкIэлъыкIорэ илъэсым апэрэ классым сыкIуагъ, сызыдеджэнэу хъугъэхэм тIэкIу санахьыжъыIоти, ащ сакъыхигъэщыщтыгъэ: сэ зыр ары тхакIи, лъытакIи зышIэу ахэсыгъэр, — къеIотэжьы Кимэ. — Лъэшэу тинасып къыубытыгъэр апэрэ кIэлэегъаджэу Аулъэ Мыхьамодэ зэрэтиIагъэр ары. Ар сятэ иныбджэгъугъ, тадэжь къакIоу, сятэ сэри сыригъусэу Аулъэхэм яунагъо тыщыIэу къыхэкIыщтыгъ. Тхьэм кIэлэегъэджэ фэшIэу ар къыгъэхъугъагъ. Тыщыщынэщтыгъ, ау лъытэныгъэ ин фэтшIыщтыгъ. Хэгъэгу зэошхом икъежьэгъум дзэ къулыкъум ащэгъагъ, илъэс зытешIэм ылъэкъо лъэныкъо пымытыжьэу къэкIожьыгъагъ. Ащ ыуж тикIэлэегъэджагъэр чылэм анахь дахэу алъытэщтыгъэ Даур Аминэт. Ащи лъэшэу тызыфищэгъагъ.\nКимэ игукъэкIыжьхэм ащыщ 1942-рэ илъэсым ишышъхьэIу мазэ Хьакурынэхьаблэ нэмыцыдзэхэр къызэрэдэхьэгъагъэхэр. Ащ ыпэкIэ пый самолетхэм бомбэ заулэ къуаджэм къызэрэдадзагъэр, ащ тхьамыкIагъоу цIыфхэм къафихьыгъэр гукъэошхо щыхъоу Кимэ къеIотэжьых.\n— Тидзэхэу чылэм дэсыгъэхэми, къоджэдэсхэм ащыщхэми а бомбэхэр хьадэгъу афэхъугъэх, ахэм къахэфагъэх сятэкIэ сянэжъэу Цырыцэрэ Даур лIыжъымрэ. Бомбэхэм ащыщэу пэмычыжьэу къефэхыгъэм тиунэ зэхикъутэгъагъ. Синыбджэгъу кIэлэцIыкIухэу Емышкоу Муратрэ Кущыкурэ мэкъуIатэм кIэрысэу джэгущтыгъэхэри ыукIыгъэх. Сэри ахэм сахэфэнгъэкIи хъун, псаоу сыкъэзыгъэнагъэр къоджэ гъунэм Iут хьамэм ащ дэжьым сызэрэщыIагъэр ары, — къеIотэжьы Кимэ.\nТидзэхэм къуаджэр шъхьафит зашIыжьым, Кимэ иеджэн Мамхыгъэ гурыт еджапIэм щыпидзэжьыгъ. 1943 — 1945-рэ илъэсхэм жъоныгъокIэ мазэм щегъэжьагъэу Iоныгъом нэс колхозэу «Апэрэ абдзахэм» щылэжьагъ, лэжьыгъэ Iухыжьыгъом механизаторхэм яIэпэIэгъугъ, кум исэу лэжьыгъэр зэрищагъ. А лъэхъэнэ хьылъэм икIэлэцIыкIугъэ емылъытыгъэу колхозым зэрэщылэжьагъэм фэшI ыужкIэ къыфагъэшъошагъ медалэу «За доблестный труд в ВОВ 1941 — 1945 гг.» зыфиIорэр.\nДжаущтэу Кими, илэгъухэми ясабыигъо илъэс къинхэм атефагъ. Зауи, гъабли, гухэкIи — макIэп апэкIэкIыгъэр. Кимэ игукъэкIыжьхэм ащыщых зэо мэхъаджэм тхьамыкIагъоу цIыфмэ къафихьыгъэхэр. ТидзэкIолIхэм икъуаджи, хэгъэгушхори шъхьафиты зэрашIыжьыгъэр къэкIуапIэ фэхъугъ Кимэ ищыIэныгъэ дзэкIолI сэнэхьатыр къызэрэщыхихыгъэр.\nКимэ къеIуатэ: «Лъэшэу сяхъуапсэщтыгъ шъхьафит щыIакIэм тыфэзыщэжьыгъэ, дзэкIолI шъуашэ зыщыгъыхэу тикъуаджэ къыдэхьагъэхэу слъэгъущтыгъэхэм. Сарыгушхощтыгъэ зэошхом лIыгъэ щызэрахьагъэу къэзыгъэзэжьыгъэ тикъоджэгъухэм, зыцIэ дахэкIэ раIоу пый мэхъаджэм езаохэзэ зыпсэ зыгъэтIылъыгъэхэм. Джащыгъур арын фае тиуни, тикъуаджи, тихэгъэгуи къэсыухъумэнхэ слъэкIыным сыкIэхъопсы зыхъугъэр».\nКимэ игукъэкIыжьхэм ащыщ Андырхъое Хъусенэ ылъэгъунэу зэрэхъугъэр — 1939-рэ илъэсым ублэпIэ классхэм ащеджэхэрэм ар иусэхэм къащафеджагъ.\nДзэкIолI хъуныр ыгукIэ пытэу зэрэриубытагъэм тетэу Кимэ Ростов дэт училищэу артиллеристхэр зыщагъэхьазырхэрэм 1947-рэ илъэсым чIэхьагъ, ыкIи илъэситIо зыщеджэгъэ уж игъэсэныгъэ лъигъэкIотагъ Краснодар дэт артиллерийскэ-минометнэ училищым чIахьи. Ар 1952-рэ илъэсым лейтенант хъугъэу къеухы.\nАщ ыуж кIэлэ ныбжьыкIэр КъокIыпIэ Чыжьэм щыIэ дзэ округым агъэкIуагъ, ыужкIэ я 39-рэ армиеу Китаим итыгъэм къулыкъу щихьын фаеу хъугъэ. Ащ илъэсищэ къэти, 1955-рэ илъэсым къикIыжьыгъ. Къалэу Курскэ дэтыгъэ артиллерийскэ полкым ивзвод икомандирэу къулыкъур щылъигъэкIотагъ. ИлъэситIу зытешIэм, полкым икомсомол организацие исекретарэу хадзыгъ. ЗэIукIэу, конференциеу дзэ округым щекIокIыхэрэм ахэлажьэзэ, а округым иполитгъэIорышIапIэ ипащэ Мэрэтыкъом исэнаущыгъэ ыгу рихьи, 1959-рэ илъэсым къалэу Тамбов дэт артиллерийскэ училищым иполитотдел ипащэ комсомолымкIэ иIэпыIэгъоу агъэнэфагъ. 1961 — 1969-рэ илъэсхэм Рязань хэку ит къалэу Скопин дивизионым икомандир политикэ IофыгъохэмкIэ иIэпыIэгъоу агъэнэфагъ ыкIи майорыцIэ къыратыгъ. ЗэкIэмэ анахьэу Кимэ ыгу къэкIыжьрэмэ ащыщ зыхэфэгъэ полкым ямышIыкIэу зыкъызэригъэлъэгъуагъэм пае Москва иплощадь Гупчэ илъэсым тIо щыкIорэ парадхэм хэлэжьэнэу къызэрагъэнэфагъэр. Ахэм илъэситIо, илъэс къэс тIоуцогъо, Кимэ ахэлэжьагъ. Парадым ыпэкIэ мэзитIу иIэу кIохэти, мафи чэщи ямыIэу ащ зыфагъэхьазырыщтыгъэ. “Парадым ыбгъукIэ ущытэу уеплъыныр гъэшIэгъоны, ау ухэлэжьэныр псынкIэгъуагъэп”, — еIо Кимэ.\n1963-рэ илъэсым Азербайджан Кимэ агъэкIуагъ. Курскэ кIэлэегъэджэ институтым итарихъ факультетэу заочнэу зыщеджагъэри а илъэсым къыухыгъ. Къалэхэу Нахичевань, Баку, Степанакерт дзэ къулыкъур ащихьыгъ. Артиллерие полкым ипартком исекретарыгъ. 1967-рэ илъэсым бэрэ зыкIэхъопсыгъэр къыдэхъугъ: къалэу Мыекъуапэ дэтыгъэ дивизием къулыкъур щылъигъэкIотэнэу къагъэкIуагъ, ащи зенитнэ полкым икомандир игуадзэу 1971-рэ илъэсым нэс къулыкъур щи-хьыгъ. Ащ ыуж Адыгэ хэкум граждан зыухъумэжьыным ипащэ зэблэхъугъэн фаети, хэкум ипащэхэр я 9-рэ мотострелковэ полкым икомандование елъэIугъэх а Iофыгъор ыгъэцэкIэнэу хэ-шIыкI зиIэ кандидатурэ къагъэнэфэнэу. Дивизием ипащэхэм сыд фэдэрэ лъэныкъомкIи тегъэпсыхьагъэу алъытагъэр подполковникэу Мэрэтыкъо Клим Нухьэ ыкъор ары.\n— Адыгэ обкомым къызыздэгущыIэхэ уж, 1971-рэ илъэсым мэлылъфэгъум и 25-м Москва сагъэкIуагъ ыкIи СССР-м граждан зыухъумэжьыным ипащэу маршалэу В. И. Чуйковым гущыIэгъу сыфэхъугъ. Ащ пшъэрылъэу сиIэщтхэр къыгъэнэфагъэх ыкIи Адыгэ хэкум и ГО ипащэу сызэрагъэнэфэгъэ унашъом икопие къыситыгъ, — къеIуатэ Кимэ.\nМы илъэсхэм Кимэ Iофыгъо зэфэшъхьафыбэ зэшIуихыгъ: теоретическэ егъэджэным нэфэшъхьафэу, практическэ Iофтхьабзэхэр, тренировкэхэр хэкум щырекIокIыщтыгъэх. Ащ фэд, гущыIэм пае, Адыгэ къэралыгъо кIэлэегъэджэ институтым истудентхэри икIэлэегъаджэхэри хэлажьэхэзэ станицэу Къэлэрмэз нэс лъэсэу, ащ ыуж транспортымкIэ Шэуджэн районым зэрэкIогъагъэхэр.\nА лъэхъаным цIыфхэм якъэухъумэн хэгъэгушхом мэхьанэ ин щыратыщтыгъэ. 1984-рэ илъэсым тихэгъэгу апэрэу къагъэнэфэгъэ къалэм щыпсэухэрэр зэкIэ хэлажьэхэзэ зыкъэухъумэн Iофыгъохэр щырагъэкIокIыгъэх — ар къалэу Набережные Челны. Краснодар краим 1985-рэ илъэсым чэзыур къызынэсым, Мыекъуапи ар щырагъэкIокIынэу къагъэнэфагъ. Ар Iофыгъо псынкIэу щытыгъэп, ау Мэрэтыкъом хэшIыкI фыриIэу а Iофыгъо хьылъэр зэрэзэшIуихыгъэр Iофтхьабзэм лъыплъэнэу къэкIогъэ купэу генералэу Н. Д. Таракановыр зипащэм хигъэунэфыкIыгъ. Адыгэ хэкум и ГО илъэс 16 Мэрэтыкъор ипэщагъ, ащ полковник щыхъугъ. Илъэс 37-рэ къулыкъу зихьыгъэ уж, 1987-рэ илъэсым отставкэм кIуагъэ. Ащ ыуж илъэсихэ ОАО-у «Адыгеим иэлектросвязь» зыфиIорэм щылэжьагъ. IофшIэныр зегъэтIылъыжьми, Кимэ ыIэ зэкIэдзагъэу щысыгъэп. ЫкIуачIи ишIэныгъи ыгъэфедэзэ, общественнэ Iофыгъо зэфэшъхьафхэм ахэлажьэ: къуаджэхэу Хьакурынэхьаблэрэ Мамхыгъэрэ къадэкIыгъэхэу Мыекъуапэ щыпсэухэрэм яшIушIэ обществэ зэхэщакIо фэхъугъэхэм ащыщ, тхьаматэм игуадзэу зэшIуихырэр макIэп; нахьыжъмэ я Хасэ, игупсэ къуаджэ щырекIокIырэ Iофтхьабзэхэм ренэу ахэлажьэ, илъэс еджэгъу пэпчъ еджакIохэм аIокIэ, уихэгъэгу шIу зэрэплъэгъун, патриотэу ущытын зэрэфаем кIегъэгушIух. ИныбжьыкIэгъум щегъэжьагъэу спортым фэщагъэу щытыгъ. Мыекъопэ къэлэ паркым волейбол щешIэнэу щызэрэугъойхэрэм ренэу ахэплъагъощтыгъ.\nМэрэтыкъо Кимэ унэгъо дахэ иI. Ишъхьэгъусэгъу Тэмарэрэ ежьыррэ илъэс 66-рэ зэдагъэшIагъ, бын дахэ зэдапIугъ. ЯкIалэхэу Сергейрэ Муратрэ, ятэ фэдэхэу, дзэкIолI хъугъэх. Сергей подполковникэу къулыкъур ыухыгъ. Ятэ фэдэу ари ГО ипащэ игуадзэу илъэс пчъагъэрэ къулыкъу ыхьыгъ. Мурат Адыгэ таможнем иотдел итхьаматэу къулыкъу ыхьыгъ, подполковникэу отставкэм кIуагъэ. ДзэкIолI сэнэхьатыр хахыгъ Кимэрэ Тэмарэрэ якъорылъфхэу Александррэ Климрэ. Александр бэмышIэу полковник хъугъэ, Москва МЧС-м къулыкъу щехьы. Клим подполковник, техническэ шIэныгъэхэмкIэ кандидат. Апшъэрэ дзэкIолI училищэу Краснодар дэтым щырегъаджэх. Ащ ыкъоу Артем ятфэнэрэ классым щеджэ, патриот движениеу “Юнармием” хэт ыкIи ащи Мэрэтыкъомэ ядзэкIолI династие лъигъэкIотэнэу гугъапIэ къеты.\nМэрэтыкъо Кимэ ихэгъэгушхо икъэухъумэн псэемыблэжьэу зэрэфэлэжьагъэм фэшI шIухьафтын 20-м ехъу къыфагъэшъошагъ. Джащ фэдэ щыIэныгъэ гъогу шIагъо ащ къыкIугъ. Ыныбжь илъэс 90-м нэсыгъэми, джыри чан, уз гъэтIылъыгъэ имыIэу ищыIэныгъэ лъегъэкIуатэ. БэгъэшIэ унагъу къызэрыхъухьагъэр (яти илъэс 94-рэ псэугъэ), арышъ, джыри игъашIэ кIыхьэ хъунэу Кимэ тыфэлъаIо. Къызыщыхъугъэ ыкIи зыщапIугъэ къуаджэу Хьакурынэхьаблэ дэсхэм лъытэныгъэшхо фашIы ыкIи рэгушхох.\nКимэрэ Тэмарэрэ! Шъуипсауныгъэ пытэу, шъуигъашIэ кIыхьэ хъунэу, къышъукIэхъухьагъэхэм бэрэ шъуагъэгушIонэу тышъуфэлъаIо.\nПредыдущая Бэгъ Нурбый: «СэкIоми, лъэсэу сэбыбым фэд»\nСледущая Мин 1,5-рэ атхыгъ


Обслуживание дорог в Адыгейске, аренда коммунальной техники.\nОбслуживание дорог в Адыгейске\nУслуги механизированной уборки территории не предоставляются в Адыгейске. Закажите в аренду коммунальную технику из ближайшего населенного пункта или разместите свое объявление.\nБлижайшие к Адыгейску предложения об аренде коммунальной техники\nРасстояние до Адыгейска — 305 км. по прямой\nРасстояние до Адыгейска — 831 км. по прямой\nРасстояние до Адыгейска — 1254 км. по прямой\nРасстояние до Адыгейска — 1341 км. по прямой\nРасстояние до Адыгейска — 1357 км. по прямой\nРасстояние до Адыгейска — 1412 км. по прямой\nРасстояние до Адыгейска — 1458 км. по прямой\nРасстояние до Адыгейска — 1624 км. по прямой\nРасстояние до Адыгейска — 1771 км. по прямой\nРасстояние до Адыгейска — 1904 км. по прямой\nРасстояние до Адыгейска — 2027 км. по прямой\n2011-2018 © Механизированая зона. Аренда спецтехники в Адыгейске. Правила и Условия 0.233


Мэкъуогъум и 8-р — социальнэ IофышIэм и Маф — Адыгэ макъ\nМэкъуогъум и 8-р — социальнэ IофышIэм и Маф\nСоциальнэ къулыкъухэм яIофышIэхэу, яветеранхэу лъытэныгъэ зыфэтшIыхэрэр!\nЦIыфхэм ящыкIэгъэ дэдэу щыт Iоф къин шъузфэгъэзагъэр.\nЩыIэныгъэм чIыпIэ зэжъу щифагъэхэм шъо шъуишIуагъэкIэ IэпыIэгъушIу агъоты. ГукIэгъу зэрэшъухэлъым, шъуиIоф хэшIыкIышхо зэрэфышъуиIэм, цIыфхэм яIофыгъохэм язэшIохын лъэшэу шъунаIэ зэрэтежъугъэтырэм япхыгъэу янеущырэ мафэ нахь дэгъу зэрэхъущтым цIыфхэм яцыхьэ телъ мэхъу.\nГъэрекIо коронавирусым зыкъызештэм, социальнэ къулыкъухэм ащылажьэхэрэм Iофэу зэшIуахырэм лъэшэу къыхэхъогъагъ. Ау ащ емылъытыгъэу социальнэ IофышIэхэм къафэгъэзэгъэ цIыфхэм яфэIо-фашIэхэр чанэу агъэцэкIагъэх, волонтерхэм ягъусэхэу пенсионерхэм, сэкъатныгъэ зиIэхэм, зигъот макIэ унагъохэм IэпыIэгъу афэхъугъэх.\nЦIыфхэр социальнэу зыухъумэрэ къулыкъухэм хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэн зэрэфаер пандемием илъэхъан нэрылъэгъу къэхъугъ. Социальнэу дэеу ухъумагъэхэм непэ нахь лъэшэу анаIэ атырагъэт хъугъэ, хэгъэгум ипащэхэм мыщкIэ IэпыIэгъу тедзэхэр ренэу агъэнафэх. Урысыем исхэр социальнэу ухъумэгъэнхэм иIоф гъэрекIо къыщегъэжьагъэу Конституцием щыкIэгъэпытыхьажьыгъэ хъугъэ. Джащ епхыгъэу шъолъырхэм яхэбзэ къулыкъухэми, социальнэ къулыкъухэми пшъэдэкIыжьэу ахьырэм къыхэхъуагъ.\nНыбджэгъу лъапIэхэр! ЩыIэкIэ-псэукIэм зыкъегъэIэтыгъэныр, цIыфышъхьэ пчъагъэр къемыгъэIыхыгъэныр зэкIэми зэдытипшъэрылъ. ТапэкIи шъуипшъэрылъхэр хъупхъэу жъугъэцэкIэнхэу тышъущэгугъы.\nШъуисэнэхьат епхыгъэ мэфэкIымкIэ джыри зэ тышъуфэгушIо! Псауныгъэ пытэ, щыIэкIэ-псэукIэшIу шъуиIэнэу, Адыгэ Республикэм щыпсэухэрэм апае IофшIэн къызэрымыкIоу жъугъэцакIэрэм гъэхъэгъакIэхэр щышъушIынэу тышъуфэлъаIо!\nПредыдущая В Адыгее наращивают темпы строительства новых детских садов и школ\nСледущая ШIум, гукIэгъум язехьакIу


Олимпиада по адыгейскому языку\nИнфоурок › Начальные классы › Тесты › Олимпиада по адыгейскому языку\n1. Гущы1э лыем къык1эгъэтхъ. Унаш1, к1алэ, баджэ, л1ыжъы, 1офыш1, ныо. 2. Гущы1эмэ плъышъуац1эу къапыхьан алъэк1ыщтыр къапытх. Хъырбыдз- пхъэнт1эк1у- чъыгы- к1элэеджак1у- 3.Зэрэхэтым тетэу гущы1эхэр къызэхэф: Ящырхэр, тебэнагъ. 1. Гущы1э лыем къык1эгъэтхъ. Мэзы, насып, гъогу, сапэ, ешэ, тхылъ. 2. Гущы1эмэ плъышъуац1эу къапыхьан алъэк1ыщтыр къапытх. нэшэбэгу- п1эк1ор- тыгъэ- к1элэегъадж- 3. Зэрэхэтым тетэу гущы1эхэр къызэхэф: Ятхылъхэр, теуцуагъ.\n4. Имэхьанэк1э къыпыщыт гущы1эхэр къыпытх: Мак1о- Къехы- Щтыгъэ- Мэсты- Щылъ- Дэплъые- 5. Мэхьаныбэ къызэрык1ырэ гущы1эхэр къэтх 6. Гущы1эжъым имэхьанэ къызэрэбгуры1орэр къэтх. Шъыпкъэр дышъэм нахьи нахь лъап1. 7. Гущы1эжъхэр къэухыжьых: Чэтэ ч1эгъым - Нэр делэ- «Неп» зы1орэр мэунэ- 4. Имэхьанэк1э къыпыщыт гущы1эхэр къыпытх: Мак1о- Къехы- Щтыгъэ- Мэсты- Щылъ- Дэплъые- 5. Мэхьаныбэ къызэрык1ырэ гущы1эхэр къэтх. 6. Гущы1эжъым имэхьанэ къызэрэбгуры1орэр къэтх. Шъыпкъэр дышъэм нахьи нахь лъап1. 7. Гущы1эжъхэр къэухыжьых: Ет1ан умы1оу – Шъхахынэр тэджмэ – Гущы1э дахэм -\nНагоева Шамсет Юриевна\nНомер материала: ДВ-245937\nПрезентация к песне "Защитники природы"\nПрезентация к песне "Красная шапочка"\nТест "Единицы времени" (4 класс)\nВыступление на педагогическом совете по теме "Самообразование учителя"\nПрезентация к стихотворению И.Е.Морозовой "Утро Победы"\nОрганизация профилактической работы по предупреждению вредных привычек у младших школьников.\nКонспект урока литературного чтения по теме: "Знакомство с буквой ы" (1класс)


СурэтымкIэ щыIэныгъэр къагъэлъагъо » Адыги.RU - Новости Адыгеи, история, культура и традиции адыгов (черкесов)\nАдыги - Новости Адыгеи, история, культура и традиции » Новости » СурэтымкIэ щыIэныгъэр къагъэлъагъо\nУрысыем исурэттеххэм я Союз икъутамэу Адыгэ Республикэм щыIэм, Мыекъуапэ ифотоклубэу «Лэгъо-Накъэм», творчествэм пылъ IофшIапIэм зэхащэгъэ къэгъэлъэгъоныр тарихъым инэкIубгъохэм афэгъэхьыгъ. Урысыем исурэттеххэм я Союз икъутамэу Адыгэ Республикэм щыIэм, Мыекъуапэ ифотоклубэу «Лэгъо-Накъэм», творчествэм пылъ IофшIапIэм зэхащэгъэ къэгъэлъэгъоныр тарихъым инэкIубгъохэм афэгъэхьыгъ.\nУрысыем исурэттеххэм я Союз икъутамэу Адыгэ Республикэм щыIэм, Мыекъуапэ ифотоклубэу «Лэгъо-Накъэм», творчествэм пылъ IофшIапIэм зэхащэгъэ къэгъэлъэгъоныр тарихъым инэкIубгъохэм афэгъэхьыгъ.\nСурэтхэр тырахэу заублагъэр илъэси 180-рэ зэрэхъугъэм ехьылIэгъэ Iофтхьабзэр Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ икъэгъэлъэгъуапIэ къыщызэIуахыгъ. Республикэм исурэттеххэм я Союз итхьаматэу, Адыгеим изаслуженнэ журналистэу Аркадий Кирнос зэхахьэр пэублэ гущыIэкIэ къызэIуихыгъ. Ащ зэрэхигъэунэфыкIыгъэу, щылэ мазэм и 7-р сурэттеххэм я Маф. Дунаим апэрэ сурэтыр щытезыхыгъэр Нисефор Ньепс. 1826-рэ илъэсым «Шъхьангъупчъэм укъиплъымэ» зыфиIорэр тырихыгъагъ. Арэу щытми, IофшIагъэм игъэкIотыгъэу тегущыIэхэу зырагъэжьагъэр 1839-рэ илъэсым ищылэ мазэ и 7-р ары. ШIэныгъэхэмкIэ Париж и Академие щыкIорэ зэхахьэм Академием исекретарэу Арго къыщиIопщыгъ тыгъэм инэбзыйхэр сурэткIэ къагъэлъэгъон алъэкIы зэрэхъугъэр. Нисефор Ньепсрэ Луи Дагеррэ яIофшIагъэ дунаим щызэлъашIагъ. А лъэхъаным Дагер псаоу щымыIэжьыгъэми, ишIушIагъэкIэ цIэрыIо зэрэхъугъэр зэхахьэм къыщаIогъагъ. Мыекъуапэ къыщагъэлъагъо Сурэттех 31-мэ яIофшIэгъи 100 Мыекъуапэ къыщагъэлъагъо. ЗэлъашIэрэ сурэтышIэу, архитекторэу, къэгъэлъэгъуапIэм ипащэу Бырсыр Абдулахь зэIукIэгъум къыщиIуагъ Адыгэ Республикэм исурэттеххэр дунаим цIэрыIо зэрэщыхъугъэхэр. 2018-рэ илъэсым къэгъэлъэгъон 22-мэ республикэм иIэпэIасэхэр ахэлэжьагъэх. А пчъагъэм щыщэу нэбгыри 10-р Урысыем, 12-р дунэе зэIукIэгъухэм шIукIэ ащашIагъэх. Бразилием, Болгарием, Испанием, Израиль, Австрием, Китаим, Сербием, фэшъхьафхэм тисурэттеххэм хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къащыдахыгъэх.\n— ТиIэпэIасэхэм яIофшIагъэхэр апэ Адыгэ Республикэм къыщагъэлъагъох, етIанэ нэмыкI шъолъырхэр ащытэгъэгъуазэх, — зэдэгущыIэгъур Аркадий Кирнос лъегъэкIуатэ. – 2018-рэ илъэсым Б. Никитиным, М. Орловам яIофшIагъэхэм тяплъыгъ.\n«КъежьапIэхэр» зыфиIорэ къэгъэлъэгъоным Урысыем, IэкIыб къэралыгъохэм ясурэттех 65-рэ хэлэжьагъ. Клубэу «Лэгъо-Накъэм» зыщызыгъасэхэрэм сурэтыбэ тырахы. Илъэс 40 «Лэгъо- Накъэ» зэрэхъугъэр республикэм щагъэмэфэкIыгъ. Адыгеим, Краснодар краим ясурэттеххэр бэрэ зэIокIэх, зэгъусэхэу зэнэкъокъухэм ахэлажьэх. Искусствэм идунай сурэтхэмкIэ къагъэлъэгъоным фэшI щыIэныгъэм ихъугъэ-шIагъэхэм защагъэгъуазэ. Хэгъэгум иэкономикэ изыкъегъэIэтын, лъэпкъхэм языкIыныгъэ гъэпытэгъэным, культурэм, искусствэм, спортым, нэмыкIхэм афэгъэхьыгъэ сурэтхэр дахэх, гурыIогъошIух. Унагъом ипсэукIэ, нэнэжъхэм, тэтэжъхэм, кIэлэцIыкIухэм, фэшъхьафхэм афэгъэхьыгъэ сурэтхэр лъэхъаным дештэх.\nАркадий Кирнос исурэтэу гандбол командэу «АГУ-Адыифым» щешIэрэ Ксения Дьяченкэм тырихыгъэм узыIэпещэ. Сурэттехыр психологэу, искусствэм иIофышIэу тэлъытэ. НэгъэупIэпIэгъум къыкIоцI тырихырэ сурэтхэр гъашIэм къыхэнэжьых. КIэлэеджакIохэм, щыIэныгъэм игъогу теуцорэ ныбжьыкIэхэм атырахыгъэ сурэтхэри IупкIэу «къыбдэгущыIэх». Псэ апытым фэдэх, шъо зэфэшъхьафхэмкIэ гъэкIэрэкIагъэх. Хьэмрэ цIыфымрэ язэпхыныгъэ сурэтхэм къагъэлъагъо. ЦIыфыр цыхьэ зыфишIыщтым лъыхъу зыхъукIэ, хьэм дэгущыIэу, еушъыеу бэрэ къыхэкIы. Сурэттехыр тарихъым хэкIокIэщтэп, иIофшIагъэкIэ къытхэт. Непэ ылъэгъугъэр цIыфхэм алъегъэIэсы. Къэгъэлъэгъоным щыкIагъэ имыIэу тIорэп. Тэ къыхэдгъэщмэ тшIоигъор искусствэм ыбзэ цIыфхэр зэрэзэфищэхэрэр, щыIэныгъэр зэрэлъигъэкIуатэрэр ары. Сурэтхэм арытхэр: сурэттеххэр; къэгъэлъэгъоным щыщхэр.


Щытхъур къытфехьы | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 19.04.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\t/\nХэгъэгум ишъолъыр 40-м къехъумэ къарыкIыгъэхэр Адыгэ Республикэм щызэIукIагъэх. Спортсменки 121-рэ апэрэ чIыпIэхэм якъыдэхын хэлэжьагъ.\n— Адыгэ Республикэм икъушъхьэхэр дахэх, жьыр къабзэ, зэнэкъокъухэм тиIэпэIэсэныгъэ къащыдгъэлъэгъонымкIэ амалышIухэр тиIэх, — къытиIуагъ Санкт-Петербург щыщэу Маргарита Сырадоевам. — Зэнэкъокъум изэхэщакIохэм «тхьашъуегъэпсэу» гъэзетымкIи ятIожьы тшIоигъу. ЯIофшIэнкIи, ягущыIэ фабэкIи гуетыныгъэ къытхалъхьэ.\nКилометри 100 хъурэ гъогур къызакIум, Адыгэ Республи-кэм кушъхьэфэчъэ спортымкIэ иеджапIэ зыщызыгъэсэрэ Елизавета Ошурковам апэрэ чIыпIэр къыдихыгъ. Маргарита Сырадоевам ятIонэрэ, Анастасия Чурсинам ящэнэрэ чIыпIэхэр афагъэшъошагъэх.\n— Елизавета Ошурковам Урысыем идышъэ медаль къызэрэдихыгъэм тигъэгушIуагъ, — къытиIуагъ Адыгэ Республикэм кушъхьэфэчъэ спортымкIэ ифедерацие итхьаматэу Анатолий Лелюк. — Европэм Олимпиадэ джэгунхэу мыгъэ иIэщтхэм Елизавета Ошурковар ахэлэжьэнэу фитыныгъэ къыдихыгъ.\n— Тренерэу Алексей Войновыр сипащэу хэгъэгу ыкIи ду-нэе зэIукIэгъухэм зафэсэгъэхьазыры, — имурадхэм тащегъэгъуазэ Елизавета Ошурковам. — Аужырэ илъэсхэм Адыгеим спорт псэуалъэхэр къыщызэIуахыгъэх. Физкультурэм ыкIи спортым апыщагъэхэм япчъагъэ хэпшIыкIэу хэхъо. Псауныгъэр зыгъэпытэ зышIоигъохэм амалышIухэр яIэх. Сэ тапэкIи Адыгеим ыцIэкIэ зэнэкъокъухэм сахэлэжьэщт, республикэм ыцIэ спортышхом щысIэты сшIоигъу.\nСурэтым итхэр: агузэгу дэтыр Елизавета Ошурковар ары.


Къашъор сищыIэныгъ — Адыгэ макъ\nЛъэпкъ пэпчъ анахь къахэзыгъэщэу, зыгъэдахэу иIэх ежь икъашъохэр. Тэри, адыгэхэм, ащ фэдэу тилъэпкъ къашъохэм ижъыкIэ къыщегъэжьагъэу тигъашIэ къыддагъашIэ, тигъогогъух тагъэгушхоу. Къашъом цIыфым ыпкъышъолкIэ шIогъабэ къехьы. Ипсауныгъэ егъэпытэ, сабыим ыпкъ занкIэу ыIыгъыным регъасэ, ащ фэIорышIэ. ИцIыкIугъом къыщегъэжьагъэу кIэлэцIыкIур къашъом фэщагъэу пIугъэным мэхьанэшхо иI. ЕтIани ыгукIэ ащ фаблэу, адыгэхэм «лъым хэлъэу къэхъугъ» зыфаIорэм фэдэу щытмэ, сабыир ащ фэбгъэсэныр нахь IэшIэх.\nМыекъопэ гурыт еджапIэу N 22-м чIэс кIэлэцIыкIухэр къашъом фэсэгъасэх. ТикIэлэцIыкIухэм къашъом имэхьанэ, тилъэпкъ культурэ, тишъуашэхэм ядэхагъэ зэхашIэу пIугъэнхэм лъэшэу сынаIэ тет, ар сипшъэрылъэу сэлъытэ. ТикъэшъокIо куп ыцIэр «Сэлам».\nСэ сшъхьэкIэ къашъор сищыIэныгъ сIомэ, сыхэукъонэп, сыда пIомэ ар сэнэхьатэу сицIыкIугъом къыхэсхыгъ, илъэсыбэрэ ащ сырылэжьагъ. Джы непи сыгукIэ сызыфэщэгъэ а IофшIэныр лъысэгъэкIуатэ. Сыд фэдэрэ культури къашъом къегъэбаи. ЦIыфым ишэни ащ зызэблырегъэхъу. Гушхо иIэу цIыфхэм къахэхьанышъ, сабыим ыгу щыхъэрэр, ар къызэригушIукIырэр къыгъэлъэгъонэу, иIэпэIэсэныгъэ пчэгум къырилъхьанэу амал къашъом ащ къыреты.\nЦIыфхэм аIо угукIэ пшIэрэ Iофым гухахъо хэбгъуатэу щытмэ, ар къызэрэбдэхъущтым щэч хэмылъэу, лъэбэкъушIухэр пшIыхэзэ ыпэкIэ улъыкIотэщтэу. Арэущтэу тэри тиIоф тызэрэпылъыр ары къызхэкIыгъэр зэнэкъокъубэу тызхэлэжьагъэхэм хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къащытфагъэшъошэнхэр ыкIи щытхъу тхылъыбэхэмкIэ такъыхагъэщыныр.\nСиIофшIэн, сисэнэхьат шIулъэгъоу афысиIэм кIуачIэ къысхелъхьэ, ар зэрэлъызгъэкIотэщтым, къашъом идэхагъэ, ащ имэхьанэ тиныбжьыкIэхэм зэхашIэу пIугъэнхэм нахь гъэшIэгъонэу зызэрезгъэушъомбгъущтым, лъэбэкъушIухэр зэрэтшIыщтхэм тыпылъ. А мурад дахэм тапэкIи сыфэлэжьэн гухэлъ сиI. Тилъэпкъ культурэ ибаиныгъэ уасэ фэтшIын фае, ныбжьыкIэхэми а зэхашIэр ахэтлъхьаныр типшъэрылъ.\nАдыгэ Республикэм изаслуженнэ артистэу Теуцожь Алый.\nПредыдущая ЛIыхъужъыр щысэтехыпI\nСледущая КIэлэцIыкIухэм шIухьафтын афашIыщт


Нысхъапэхэм псэ къапагъакIэ — Адыгэ макъ\nНысхъапэхэм псэ къапагъакIэ\nПшысэхэм атехыгъэ къэгъэлъэгъонхэр кIэлэцIыкIухэм ашIогъэшIэгъоных.\nЗэлъашIэрэ тхакIоу, драматургэу Къуекъо Налбый ытхыгъэ «Рыу, сибэщыр» жъы хъурэп. Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние инысхъэпэ театрэу «Дышъэ къошыным» режиссерэу Нэгъой Асыет щигъэуцугъэ къэгъэлъэгъоным кIэлэцIыкIухэр ягуапэу еплъыгъэх.\nТIэшъу Светланэ, Нэгъой Зурет, Юрий Григоренкэм, Къапэ Саидэ, Виктория Токаренкэм, Сергей Вегериным рольхэр къашIых.\nМыхъо-мышIагъэхэр зезыхьэрэ нэгъучIыцэм цIыфхэм ямылъку къызыфигъэфедагъ, дышъэр къатырихыгъ. Шъэожъыем янэжъ шIу фишIэ шIоигъу. Дышъэр нэгъучIыцэм къытырихыжьынэу фежьэ, бэщымкIэ утынхэр рехых.\nШъэожъыем гъусэу иIэхэр нэгъучIыцэм зэребэныхэрэр, зэрагъэщынэрэр артистхэм гъэшIэгъонэу къагъэлъагъо. НэгъучIыцэм къымылэжьыгъэ мылъкур къытырахыжьы.\nГукIэгъум, зэфагъэм уафэзыпIухэрэ къэгъэлъэгъонхэр тапэкIи дгъэуцущтых, — къытиIуагъ театрэу «Дышъэ къошыным» ихудожественнэ пащэу, Адыгэ Республикэм инароднэ артистэу Сихъу Станислав.\nКIэлэцIыкIухэр спектаклым еплъыхэзэ, къэгъэлъэгъоныр хъугъэ-шIэгъэ шъыпкъэу къащэхъу. Пшысэм техыгъэр щыIэныгъэм щалъэгъун алъэкIыщтэу артистхэм алъытэ. Ащ фэшI ролым псэ къыпагъакIэ, нысхъапэхэм ачIыпIэкIэ къэгущыIэхэзэ, орэд къаIозэ тхакIом игупшысэхэр цIыфхэм алъагъэIэсых.\nПредыдущая ЯшIэныгъэ хагъахъо\nСледущая ЕгъэшIэрэ полк


Бюджетым, илъэсыкIэ еджэгъум изыфэгъэхьазырын атегущыIагъэх — Адыгэ макъ\nРедактор 24.05.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР\n2018-рэ илъэсым республикэ бюджетыр гъэцэкIагъэ зэрэхъугъэм изэфэхьысыжьхэр ары апэрэ Iофыгъоу повесткэм итыгъэр. Республикэм финансхэмкIэ иминистрэу Долэ Долэтбый къызэриIуагъэмкIэ, блэкIыгъэ илъэсым АР-м изэхэубытэгъэ бюджет ихахъохэр сомэ миллиард 23,5-м ехъугъ, хъарджхэр – сомэ миллиард 23-рэ миллион 281-рэ мэхъу. Республикэм бюджетым ихахъохэр сомэ миллиард 19-рэ миллион 985-м щынэсыгъ, хъарджхэр – сомэ миллиард 19,5-м ехъу. Профецитыр – сомэ миллион 387-м кIэхьагъ. Гъогу фондым къыдыхэлъытагъэу Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэм ягъэцэкIэн сомэ миллиарди 2,3-м ехъу пэIуагъэхьагъ.\n— Бюджетым игъэцэкIэн епхыгъэу социальнэ пшъэрылъхэр зэкIэ республикэм щызэшIохыгъэхэ зэрэхъугъэр анахь шъхьаI. Ащ дакIоу УФ-м финансхэмкIэ и Министерствэ дэтшIыгъэ зэзэгъыныгъэм къыдилъытэрэ лъэныкъо пстэури дгъэцэкIагъэх. Шъолъырым финанс зыпкъитыныгъэ илъэу, къэгъэлъэгъонышIухэр иIэхэу илъэсыр зэфэтшIыжьыгъ, — къыIуагъ Александр Наролиным.\n2019 — 2020-рэ илъэсхэм ателъытэгъэ илъэсыкIэ еджэгъум гъэсэныгъэм иучреждениехэм зызэрэфагъэхьазырырэм иIофыгъо къытегущыIагъ министрэу КIэрэщэ Анзаур. Непэрэ мафэм ехъулIэу ведомствэм епхыгъэ мыщ фэдэ организацие 301-рэ шъолъырым ит, 147-р – гурыт еджапIэх, 127-р – кIэлэцIыкIу IыгъыпIэх, нэмыкIхэри. Iоныгъом и 1-м ахэр фэхьазырынхэм, ащ ехъулIэу щыкIагъэу, гумэкIыгъоу щыIэхэр дэгъэзыжьыгъэнхэм джырэ уахътэм профильнэ ведомствэм, муниципалитетхэм Iоф дашIэ. Анахьэу анаIэ зытетыр гъэсэныгъэм иорганизациехэр терроризмэм ылъэныкъокIэ ухъумэгъэнхэр ары. Ащ фытегъэпсыхьэгъэ щынэгъончъэным ипаспортхэр учреждениехэм зэкIэми ащаштагъэх. Гурыт еджапIэхэм кIэлэеджакIохэр къязыщэлIэрэ автобус 73-рэ республикэм щагъэфедэ, ахэм япчъагъэ хэгъэхъогъэным, шапхъэхэм адимыштэжьыхэрэр кIэхэмкIэ зэблэхъугъэнхэм министерствэр пылъ. ИлъэсыкIэ еджэгъум зэрифэшъуашэу зыфэгъэхьазырыгъэным пэIухьащт сомэ миллиони 121,9-рэ чIыпIэ бюджетхэм къадыхалъытагъ. Компаниеу «Газпромым» ишIушIэ IэпыIэгъукIэ гъэсэныгъэм иучреждениехэм спорт псэолъи 9 ащагъэпсынэу агъэнафэ, ащ сомэ миллиони 147-рэ тефэщт. Iоныгъом и 1-м еджапIэхэр, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэр фэхьазырынхэм фытегъэпсыхьэгъэ Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафыбэ зэрэзэхащэщтыр, щыкIагъэу щыIэхэр дэгъэзыжьыгъэнхэм яшъыпкъэу зэрэпылъыщтхэр министрэм хигъэунэфыкIыгъ. Ежь анахьэу зыгъэгумэкIырэ лъэныкъохэмкIэ къэзэрэугъоигъэхэм, муниципалитетхэм япащэхэм адэгощагъ, анаIэ зытырагъэтын фаехэр къыгъэнэфагъэх.\n«ПсэупIэ-коммунальнэ фэIо-фашIэхэм ауасэ зыфэдизыщтымкIэ республикэ стандарт» зыфиIорэ Iофыгъом илъэныкъо шъхьаIэхэм къатегущыIагъ министрэу Валерий Картамышевыр. КъызэраIуагъэмкIэ, мы илъэсым щыублагъэу пыдзэфэ пытэхэм ядэщын коммунальнэ фэIо-фашIэхэм ащыщ хъугъэ. Ащ къыхэкIэу, мы лъэныкъом цIыфхэм пэIуагъэхьэгъэ ахъщэм изы Iахь (субсидие) къызэкIагъэкIожьын амал яIэ хъугъэ.\nПредыдущая Интернетыр щынэгъончъэным пае\nСледущая ЖъоныгъуакIэм и 24-р – славян тхыбзэмрэ культурэмрэ я Маф


Адыгабзэ » Страница 6 »\nГъукIэлI Зухра: Адыгэ усэрэжъхэм ятарихъ лъагъу\nОпубликовал admin, 1-11-2018, 11:32\nЦIыфым игъашIэ мылъкоу щызэригъэуIурэмэ ащыщых IэшIэгъэмрэ гушъхьэлэжьыгъэ мылъкумрэ. Адэ мылъкуитIум яхазэу цIыфым ищыIэныгъэкIэ тара нахь мэхьанэ зиIэр? IэшIэгъэ мылъку уимыIэу гушъхьэлэжьыгъэ IапIи гъашIэм пфэугъойщтэп, лэжьыгъэр къэулэжьыным фэшI щыIакIэм бэмэ уафегъасэ, уарегъэуталIэ, цIыкIу-цIыкIузэ ары гушъхьэлэжьыгъэри зэрэзэуIурэр. МылъкуитIури зэголъ шъыпкъэу бгъэIорышIэныр ыкIи гъашIэм щыппсыхьажьыныр зымыуасэ щыIэп.\nЖакIэмыкъо Зарим: Къуекъо Налбый итворчествэ адыгэ кIэлэцIыкIу литературэм чIыпIэу щиубытырэр\nОпубликовал admin, 2-10-2018, 19:58\nРассматриваются книги, написанные в разные годы специально для детей от дошкольного до старшего школьного возраста. Объектом исследования является творчество Нальбия Куека, одного из самых ярких индивидуальностей в адыгейской детской литературе. В статье значительный акцент делается на анализ произведений на языке оригинала. Анализ художественных текстов Нальбия Юнусовича позволил автору сделать вывод о высоком мастерстве поэта.\nОпубликовал admin, 27-09-2018, 15:15\nI и 26-м КIокIо Казбек Къэбэртэе-Бэлъкъар Республикэм и лIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ ыгъэцэкIэнэу ыпшъэ ралъхьагъ. Джащ фэдэу Кремлым исайт къыратхэ. Республикэм и лIышъхьэ IэнатIэм фэгъэхьыгъэу етIанэ парламентым хэдзынхэр щыIэщтых. Къэбэртэе-Бэлъкъарым илIышъхьэу КIокIо Юрий ежь илъэIукIэ иIэнатIэ IукIыжьыгъ. Ар Москва Iоф щишIэнэу агъэкIуагъ. 2013-рэ илъэсым шегъэжьагъэу республикэм ипэщагъ.\nАдыгэ къуаем и Фестиваль республикэм и Мыекъопэ район шыкIуагъ\nОпубликовал admin, 25-09-2018, 19:27\nIоныгъом и 22-м 2018-рэ илъэсым Адыгэ къуаем и фестиваль Адыгэ Республикэм ит къуаджэу Даховскэ пэблагъэу щыкIуагъ. Ащ Республикэм изэфэшъхьаф шъолъырыхэм ащыщхэу цIыфыбэ хэлэжьагъэх. Мини 10-м ехъу хьакIэхэу къэкIуагъэх. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Фестивальым хэлэжьагъ. Фестивалым Адыгэ къуаем фэгъэхьыгъэ зэнэкъокъухэр, къэгъэлъэгъонхэр щыIагъэх. КIэухым Адыгэ Джэгу щырагъэкIокIыгъ. adyg-afisha.ru\nКБР-кIэ Адыгэ шыухэр къуаджэм зэрэбламыгъэкIыгъэхэм пае бырсыр къикIыгъ\nОпубликовал admin, 20-09-2018, 21:33\nIоныгъом и 17-м Къэбэртае-Бэлкъар Республикэм щыщ шыу 30 фэдиз республикэм ит къушъхьэу Къэнджал дэкIоягъэх илъэс 310-рэ ипэкIэ а къушъхьэм Адыгэхэр Тэтархэм зэратекIогъэхэр хагъэунэфыкIыным пае. Мы хъугъэ-шIагъэм Къэнджал заокIэ еджэх. Илъэс 10 ипэкIэ мы хъугъэ-шIагъэр хагъэунэфыкIынэу Адыгэ шыухэр а къушъхьэм зежьэхэм, Бэлкъар къуаджэу Кенделен дэсхэр къуаджэм дэкIырэ гъогур зэфашIи Адыгэ шыухэм къапэIуоцогъагъэх. Ащ бырсыр къикIыгъагъ.\nТэу Нуриетт: ЧылагъомкIэ (обществэмкIэ), культурэмкIэ, хъишъэмкIэ бзэм имэхьан\nОпубликовал admin, 8-08-2018, 13:57\nУрыс тхэкIоу Достоевскэм «бзэр – лъэпкъы» ыIощтыгъ. Анахь мымакIэу зыцIэ Iугъэ француз Камю: «Сихэку – французыбзэр ары», – джары еплъыкIэу иныдэлъфыбзэ фыриIагъэр. Дунаиу тыкъэзыцухьэрэр зэбгъэшIэнымкIэ зэхэпшIэнымкIэ зэкIэм анахь Iэрыфэгъур бзэр ары. Бзэр ары цIыфхэр зэрэзэрэшIэхэрэр. Бзэр ары нэмыкI культурэмэ нэIуасэ зэрафэхъурэр. Лъэпкъ культурэм кIэрыпчын умылъэкIынэу бзэр зэрэщытым къыхэкIэу, тIуми зы гъогу къызэдакIунэу мэхъу.\nКъуекъо Асфар: Къэзэотэ Iуашъхьэм ишыукIэ къалэхэр\nОпубликовал admin, 3-08-2018, 15:23\n«Дунаим дэй иIэп, уаерэ ошIурэ зэблэкIы нахь», – аIо адыгэмэ. А дунаир зыпкъ итэу макIомэ дэгъу, джащыгъум ичэщи имафи, ичъыIи ифаби, иуаий иошIуи зэблэкIыщтых, ау дунаир игъогу фэшIэу зыщыдащэхырэм идэй къэлъагъо. Дунаим цIыфмэ ящыIэкIэ-псэукIи, ятетыкIи зэблехъу, ау адыгэмэ ягурышэ-гупшысэ къыIорэр ащ тIэкIу текIы: дунаир Iае мэхъушъ цIыфмэ ящыIакIэ дэи хъурэп, цIыфымэ ягупшысэ дэимэ, яшIыкIэ-зекIокIэ мытэрэзымэ дунаир зэщагъакъо.\nТэу Нуриетт: Кавказ цIэ унаехэм языхэр\nОпубликовал admin, 1-06-2018, 14:48\nЦIэхэр хъишъэмэ ахэтых. Хъишъэхэри цIэхэмкIэ ушъагъэх. Мыухыжьырэ къэбархэр апылъых – хъугъэ-шIэгъэ хьылъэмэ, лъэгъуныгъэмэ, тхыдэжъмэ, IорIуатэмэ япхыгъэхэу. Анахь къызэрыкIоу къыпщыхъурэ цIэми ухэдаIомэ, ухаплъэмэ, ухэгупшысыхьэмэ – зыкъыIотэжьэу къэшIэтынэу щыт! Ижъ-ижъыжьым къыщегъэжьагъэу, Кавказым икъохьапIэкIэ щыIэ чIыгухэр зэкIэ адыгэмэ ячIынэлъагъэх. ЛIэшIэгъу гурытхэм къащыублагъэу, Кавказ заор къемыжьэзэ,\nАдыгэ нартхэмрэ урым мифологиемрэ\nОпубликовал admin, 13-02-2018, 20:14\nСирием ис адыгэхэм ясэлам гуапэ къышъосэхы! Мы зэфэсышхом сыкъезгъэблэгъагъэхэм тхьэшъуегъэпсэу ясэIо! «Нартхэм зы мэфэшхо мэфэ тхъагъо яIагъ» aIo адыгэмэ, а мафэр непэ къытфихьэгъэн фае! Нарт хэкум тыщыIэу, тымыкIодыгъэу тилъэпкъ культурэшхо, тиэпос тызэрэтегущыIэрэр насыпышхо тхъагъоу сэлъытэ. СишIэнIотэ псалъэ зэхьылIагъэр адыгэ нартхэмрэ урым (грек) мифологиемрэ ары. ЛIыхъужъ эпосэу «Нартхэр»...


Адыгэ Хэку Таймс: Урысыем щыщ цIыфыбэхэр Хъурцэм къеблэгъагъэх икIыгъэ илъэсым\nУрысыем щыщ цIыфыбэхэр Хъурцэм къеблэгъагъэх икIыгъэ илъэсым\nУрысыем щыщ цIыфхэу Хъурцэм 20I5 илъэсым къихьагъэхэм япчъагъэ зы миллионым кIахьэу мы мафэхэм къытыгъ Хъурцэм иIэкIоцI IофхэмкIэ Iахьым. Мы пчъагъэр хэхъуагъ %I4 ыпэ итыгъэ илъэсым егъэпшагъэмэ, къеты Iахьым.\nАнахьыбэу цIыфхэр зыдэщыIагъэхэр къэлэ шъхьаIэу Тбылыс, хышIуцIэ Iушъом, къушъхьэкъечъэх гъэпсэфыпIэ чIыпIэхэм. Къэлъытэныгъэхэм къызэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, Урысыер я 4 чIыпIэм тет Хъурцэм ицIыфхэр къызэрыкIорэ пчъагъэмкIэ.\nАр ауж къенэ Армением, Азербайджан, Тыркуем. Ащ фэдэ туристхэу Хъурцэм къеблагъэхэрэм яхэхъон ылъапсэу кIэлъыплъакIо зырызхэм къыхагъэщы къэралыгъуитIум язэфыщытыкIэхэр нахьышIу ыужрэ илъэс заулэм зэрэхъугъэхэр. НэмыкI кIэлъыплъакIохэм алъытэ Урысыем щыщхэм апае визэ щытыкIэр Хъурцэм зэрэIуихыжьыгъэм къыхэкIэу къэралыгъом къэкIощхэм ахигъэхъуагъэу.\nФитыныгъэ радиом игущыIэгъугъэ Хъурцэм икъэлэ шъхьаIэу Тбылыс щыпсэурэ Тея:\nЫпэкIэ зэрэщытыгъэм елъытыгъэмэ зыпкъитыныгъэ зиIэ къэралыгъоу алъытэшъ арын фай аущтэу туристхэр нахьыбэу къызкIакIо хъугъэхэр. Джыри нахь щыпыутын фай Хъурцэм Европэм икъэлыгъохэм анахьри.\nУрысыемрэ Хъурцэмрэ джырэкIэ ядипломат зэфыщытыкIэ щымыIэныгъэм къыхэкIэу цIыфэу къэкIощтхэм нахь къыщегъакIэу сэлъытэ. Тэ тиунагъокIэ зыдгъэпсэфынэу тыкIонэу ежь Хъурцэм къыкIоцIи бэрэ къыхэкIрэп.\nКIымэфэ гъэпсэфыгъо уахътэм зыми тыкIошъурэп. Тыфай, шъхьаем тимылку щытыкIэ къыхэкIэу зыгорэм тыкIонэу къыхэкIрэп.\nФитыныгъэ радиом игущыIэгъугъэ Хъурцэм щыщ Ликэ къыхегъэщы:\nСэ зэрэслъытэрэмкIэ, джырэкIэ щытыкIэу къэралыгъуитIум яIэр политикым къыхэкIы нахь, цIымэ зэгурымыIоныгъэ зыгори азфагу дэлъэп.\nТикъэралыгъо Урысыем щыщ цIыфхэр къэкIох Хъурцэм узэплъын гъэшIэгъоныбэ иIэшъ ары. Ахэмэ Хъурцэм къэкIоныр якIэсагъ. ЫкIи нэмыкI къэралыгъомэ ягъэпшагъэмэ мыщ уасэхэр щынахь пыутых.\nХъурцэм зэкIэмкIи къеблэгъагъэх икIыгъэ илъэсым цIыф нэбгырэ миллиони 5 ныкъорэм ехъу. Азыныкъор туристых, бэхэр - ежь ашъхьэ пае, яунэе Iофхэм пае Хъурцэм къэкIогъагъэх. МымакIэу ахэтых ящэнэрэ къэралфгъом кIонхэм пае Хъурцэр зэпырачыгъэу.


Тыгъэгъазэм ехъулIэу къызэIуахыщт | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nТыгъэгъазэм ехъулIэу къызэIуахыщт\nМыекъуапэ къэзыухьащт гъогукIэу ашIырэм иятIонэрэ Iахь къыдыхэлъытэгъэ транспорт зэхэкIыпIэм Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат тыгъуасэ щыIагъ. Проектыр гъэцэкIагъэ зэрэхъурэр, непэрэ мафэм ехъулIэу зэшIуахыгъэр республикэм ипащэ зэригъэлъэгъугъ.\nПроектым иапэрэ Iахь къыдыхэлъытагъэу автомобиль гъогоу «Мыекъуапэ — ТIуапсэ» зыфиIорэм къыщегъэжьагъэу Мыекъуапэ – Усть— Лабинск — Кореновскэм нэс километри 9-м ехъурэ гъогур 2009-рэ илъэсым агъэпсыгъ. Ащ зэкIэмкIи сомэ миллион 602-рэ тефагъ. Проектыр лъыгъэкIотэгъэным ыкIи ащ иятIонэрэ Iахь тефэщт мылъкур республикэм къыIэкIэхьаным иIофыгъо зэхэфыгъэным фэшI Адыгеим и ЛIышъхьэ федеральнэ гупчэм илIыкIохэм зэIукIэгъу-зэдэгущыIэгъухэр адыриIагъэх. Ащ ишIуагъэкIэ шышъхьэIум щегъэжьагъэу гъогум игъэпсын иятIонэрэ Iахь рагъэжьагъ.\nМыщ къыдыхэлъытагъэу гъогу километри 10,4-м ехъу ашIын фае, автомобиль гъогоу Мыекъуапэ — Усть-Лабинск —Кореновскэм щегъэжьагъэу «Мыекъуапэ — Джаджэ — Псыбай — Зеленчукская — Карачаевск» зыфиIорэм нэс. Мыщ игъэцэкIэн сомэ миллиарди 3,2-рэ тефэщт. Проектым иящэнэрэ Iахь игъэцэкIэн къегъэнафэ къутырэу Пролетарскэм екIущт гъогоу километри 7 зикIыхьагъэм ишIын. ЗэкIэмкIи гъогур километрэ 26,3-рэ хъущт.\nЗэрагъэнэфагъэмкIэ, мы илъэсым транспорт зэхэкIыпIэм ишIын аухыщт. Ащ пэIухьащт сомэ миллион 750-рэ республикэм къыIэкIэхьагъ. Апэрэ уцугъом къыдыхэлъытагъэу агъэпсыгъэ ыкIи джырэ уахътэм агъэфедэрэ къэзыухьэрэ гъогумрэ гъогукIэу ашIырэмрэ мы зэхэкIыпIэм зэрипхыщтых.\nПсэуалъэр зыщашIырэ чIыпIэм щызэхащэгъэ зэхэсыгъом Адыгеим и ЛIышъхьэ къыщыгущыIэзэ, зэхэкIыпIэм ишIын пэIухьащт бюджет ахъщэр шIуагъэ къытэу гъэфедэгъэным мэхьанэшхо зэриIэр хигъэунэфыкIыгъ. Ащ фэгъэзэгъэ псэолъэшI организацием IофшIэныр игъом ыкIи шэпхъэшIухэм адиштэу ыгъэцэкIэн зэрэфаер анахь шъхьаIэу къыхигъэщыгъ.\nАР-м псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, псэупIэ-коммунальнэ ыкIи гъогу хъызмэтымкIэ иминистрэу Валерий Картамышевым къызэриIуагъэмкIэ, графикэу щыIэм ыпэ итхэу зэхэкIыпIэр агъэпсы. Мы илъэсым тыгъэгъазэм ехъулIэу ар атыщт.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, мы проектым игъэцэкIэн мэхьанэшхо иI. Ар щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэ зыхъукIэ, гъогурыкIоныр нахь щынэгъончъэ хъущт, хьылъэзещэ машинэхэр Мыекъуапэ къыдэмыхьэхэу, ар къызэраухьащтыми шIогъабэ хэлъ. Ащ дакIоу экологием изытети ныхьышIу хъущт.\nРеспубликэм икъэлэ шъхьаIэ къэзыухьэрэ гъогукIэ зэрашIырэм дакIоу федеральнэ автомобиль гъогоу Р-217 «Кавказ» зыфиIорэм изы Iахь щыкIорэ гъэцэкIэжьынхэри мы илъэсым аухынхэу агъэнафэ. КилометрипшI зикIыхьэгъэ гъогур Ермэлхьаблэ къекIышъ, Мыекъопэ районым пхырэкIы. Илъэсым ыкIэм нэс мыщ транспорт зэхэкIыпIищ щагъэпсыщт, ахэр аужырэ шапхъэхэм адиштэщтых, гъогухэр хъоо-пщаоу щытыщтых. Проектым къыдыхэлъытагъэу Кужорскэ зэпырыкIыпIэм дэжь мыщ фэдэ псэуалъэ щашIы. Къихьащт илъэсым IофшIэнхэр аухынхэу ары.\n«ШэпхъэшIухэм ыкIи щынэгъончъэным адиштэрэ транспорт системэ республикэм щыдгъэпсыныр ары типшъэрылъ шъхьаIэр. Ащ пае транспорт инфраструктурэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэм иIофыгъохэм язэшIохын екIолIэкIэ гъэнэфагъэхэр щытэгъэфедэх», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.— Экономикэм зыпкъ итэу хэхъоныгъэ ышIыным, гъогухэм къатехъухьэрэ хъугъэ-шIагъэхэм япчъагъэ къыщыкIэным, инвестициехэр нахьыбэ шIыгъэнхэм, цIыфхэм япсэукIэ амалхэр нахьышIу хъунхэм мы IофшIэныр афэIорышIэщт.


Автор Тема: Затвор (Прочитано 3317 раз)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (300.06 кБ, 800x600 - просмотрено 127 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (302.54 кБ, 800x600 - просмотрено 131 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (294.7 кБ, 800x600 - просмотрено 101 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (143.5 кБ, 1280x853 - просмотрено 134 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (129.59 кБ, 898x417 - просмотрено 119 раз.)


Адыгэ Хэку Таймс: Адыгэ лъэпкъ гъэкIодым фэлажьэрэ хасэ Европэм щызэхащэщт\nАдыгэ лъэпкъ гъэкIодым фэлажьэрэ хасэ Европэм щызэхащэщт\nЕвропэм щыпсэурэ адыгэхэм Хэсэ щызэхащэн агу хэлъ. Ахэмэ пшъэрылъэу зыфашIыжьынэу аIорэр Европэм зэпхыныгъэмкIэ щызэдэпсэурэ къэралыгъохэм адыгэмэ лъэпкъгъэкIодэу Урыс пэчъыхьэмэ XVIII-XIX лIэшIэгъухэм арашIылIагъэр арагъэштэныр ары.\nАщ игугъу къышIыгъ, къызэратхырэмкIэ, Адыгеим къэкIуагъэу KAFFED-ым итхьаматэу Яшар Асланкая. Дунэе Адыгэ Хасэр тиIэу Европэ Хасэм сыдкIэ тыщыкIэрэ, лIэу зыгугъу тшIыгъэм ыIуагъэ фэд.\nМы Iофым анахьэу пылъхэу зыцIэхэр къаIуагъэр Америкэм щыIэ куп зэхэтэу «Черкесмэ я Дунэе Хас» зыфиIорэм итхьаматэу Нусрет Баш, Иорданием щызэхэщэгъэ куп зэхэтэу «Темыр Кавказым ис адыгэхэм яныбджэгъух» зыфиIорэм итхьаматэу Адел Башкауи. Канадэм щыпсэурэ куп зэхэтэу «Яхэку зыгъэзэжьыгъэхэ адыгэмэ адеIэн» зыфиIорэм ипащэхэми мы Iофым адырагъаштэ.\nКъызэрэлъагъорэмкIэ, мы зигугъу тшIыгъэхэм апэрэ лъэубэкъухэр адзыгъахэх.\nМы къэбарыр къыздэкIыгъэр мэукI sm-news.ru


«Ошъутенэм» щэкIо | Адыгэ Макъ\nКъыблэм урым-рим бэнакIэмкIэ изэнэкъокъу щылэ мазэм и 11 — 13-м Мыекъуапэ щыкIощт. Республикэм испорт Унэшхоу «Ошъутенэм» зэIукIэгъухэр щызэхащагъэх.\n— БэнэкIо 250-рэ фэдиз алырэгъум щызэнэкъокъущт, — къытиIуагъ Адыгэ Республикэм урым-рим бэнакIэмкIэ ифедерацие ипащэу Къадэ Руслъан. — Хэкухэм, республикэхэм, краим якоманди 8 зэIукIэщт. Спортыр зышIогъэшIэгъонхэр дгъэгушIохэ тшIоигъу.\n2001 — 2003-рэ илъэсхэм къэхъугъэхэ кIалэхэр зэнэкъокъущтых. Адыгэ Республикэм ыцIэкIэ бэнэщтхэр Тэхъутэмыкъое районым щэпсэух. Къадэ Руслъан зэрэхигъэунэфыкIыгъэу, тиспортсменхэм зызыщагъасэрэр Тэхъутэмыкъое районыр ары. ЕджапIэм икъутамэхэр республикэм къыщызэIуахыгъэгохэп.\nТренер-кIэлэегъаджэу Асэкъал Рустам спортсмен цIэрыIу. 2015-рэ илъэсым дунаим урым-рим бэнакIэмкIэ изэнэкъокъу тыжьын медалыр къыщыдихыгъ, 2016-рэ илъэсым Олимпиадэ джэгунхэу Рио-де-Жанейро щыкIуагъэхэм ахэлэжьагъ, дунэе зэIукIэгъухэм хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къащихьызэ, спортышхом щызэлъашIагъ.\n«Ошъутенэм» щыкIощт зэIукIэгъухэм медальхэр къызыщыфагъэшъошэщтхэр Урысыем икIэух зэнэкъокъу хэлэжьэщтых. Зэнэкъокъур щылэ мазэм и 12-м пчэдыжьым сыхьатыр 10-м игъэкIотыгъэу аублэщт. Искусствэм фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэхэр бэрэскэшхо, шэмбэт мафэхэм зэхащэщтых. Спортым пыщагъэхэр зэIукIэгъухэм яплъынхэу, загъэпсэфынэу зэхэщакIохэм рагъэблагъэх.


Адыгэ быракъыр щагъэбыбатэ | Адыгэ Макъ\nАдыгэ быракъыр щагъэбыбатэ\nУрысыем дунаим футболымкIэ изэнэкъокъу зэрэщыкIорэм телевизорымкIэ нэбгырэ миллион пчъагъэ лъэплъэ. Стадионхэм ащызэхащэрэ ешIэгъум яплъыхэрэм япчъагъи макIэп.\nМыекъуапэ икIыгъэхэ зэныбджэгъухэу Пэрэныкъо Аскэр, Хъот Заур, Цэй Заур, ГъукIэлI Джамболэт Ростов-на-Дону, Волгоград, Шъачэ ястадионхэм ащыIагъэх. Адыгэ къэралыгъо быракъыр агъэбыбатэзэ ешIэгъухэм яплъыгъэх.\nНарт шъаохэм къызэраIотэжьырэмкIэ, лIыхъужъ ыкIи лэжьэкIо щытхъум япхыгъэ чIыпIэхэр, музейхэр, Волгоград Мамаевым иIуашъхьэу дэтыр, Павловым и Унэ, нэмыкIхэри зэрагъэлъэгъугъэх.\nУрысыем ихэшыпыкIыгъэ командэ Москва, Санкт-Петербург, Самарэ, Шъачэ ащешIагъ. Зэгъэпшэнхэм къызэраушыхьа-тэу, тихэшыпыкIыгъэ командэ нахьыбэрэ Iэгу зыщыфытеуа-гъэхэр адыгэхэм ятарихъ чIыгу ары.\nЖурналистхэм къызэраIуагъэу, стадионэу «Фыщтым» быракъхэр зэрэщагъэбыбатэхэрэм дакIоу, шъонтырыпхэм афытеощтыгъэх, цIыфхэр зэфэнэгушIохэу зэнэкъокъум лъыплъэщтыгъэх.\n— Къалэхэм стадион дахэхэр ащагъэпсыгъэх, зэIукIэгъухэр дахэу зэхащэх, фэIо-фашIэхэр дэгъоу агъэцакIэх. Ащ фэдэ IофшIакIэм угу къеIэты, — къытиIуагъ Пэрэныкъо Аскэр. — СпортымкIэ типащэхэм, хэгъэгум иIэшъхьэтетхэм лъэшэу тафэраз.\nФутболымкIэ дунэе зэнэкъо-къур Урысыем щылъэкIуатэ. ЕшIэгъу шъхьаIэхэр шIэхэу зэхащэщтых. Урысыем ихэшыпыкIыгъэ командэ медаль къыдимыхыгъэми, финалым и 1/4-м зэрэнэсыгъэм фэшI тигъэгушIуагъ. Тренер шъхьаIэу Станислав Черчесовым, ешIакIохэм ягъэхъагъэхэм ахагъэхъонэу афэтэIо.\nСурэтым итыр: Пэрэныкъо Аскэр адыгэ быракъыр стадионым щегъэбыбатэ.


Наукэр, гъэсэныгъэр, транспортыр | Адыгэ Макъ\nНаукэр, гъэсэныгъэр, транспортыр\nАвтор: Редакция\t/ 14.04.2016\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР\t/\n«Транспорт процессхэм ятехнологие» зыфиIорэ лъэныкъомкIэ бакалаврэхэмрэ магистрэхэмрэ гъэхьазырыгъэнхэм фэгъэзэгъэ научнэ-методическэ ыкIи экспертнэ советхэм язэхэсыгъо тыгъуасэ Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым щыкIуагъ.\nНаучнэ форумым икъызэIухын фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэм хэлэжьагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъан. Урысыем ишъолъыр 20-мэ арыт апшъэрэ еджэпIэ 32-мэ ялIыкIохэр, джащ фэдэу IэкIыб къэралыгъоу Сербием, Донецкэ Народнэ Республикэм къарыкIыгъэ хьакIэхэр зэхэсыгъом хэлэжьагъэх. «Международная Ассоциация автомобильного и дорожного образования» зыфиIорэ организациеу УФ-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ епхыгъэр Iофтхьабзэм кIэщакIо фэхъугъ. Ар апшъэрэ еджэпIэ 250-рэ фэдизмэ адэлажьэ. Адыгеим зэхэсыгъор щырегъэкIокIыгъэным АР-м и ЛIышъхьэ дыригъэштагъ.\nТхьакIущынэ Аслъан Iофтхьабзэм пэублэ псалъэ къыщишIызэ, къэзэрэугъоигъэхэм, хьакIэу къэкIуагъэхэм шIуфэс гущыIэхэмкIэ закъыфигъэзагъ. Мыщ фэдэ форум республикэм зэрэщызэхащагъэм мэхьанэшхо иIэу ылъытагъ. ЗэхэщакIохэм рахъухьэгъэ пстэури къадэхъунэу, яIофшIэн шIуагъэ къытынэу афэлъэIуагъ. Непэ Адыгеим иэкономикэ хэхъоныгъэу ышIыхэрэм, анахьэу анаIэ зытырагъэтырэ лъэныкъохэм республикэм и ЛIышъхьэ кIэкIэу къащыуцугъ. ЗэгурыIоныгъэ ыкIи мамырныгъэ зэрылъ республикэм ибаиныгъэ шъхьаIэу ылъытагъэр мыщ щыпсэурэ цIыфхэр ары. Къэралыгъом иэкономикэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ мэхьанэшхо зиIэхэм ащыщэу ТхьакIущынэ Аслъан къыгъэнэфагъ транспортым епхыгъэ Iофыгъохэм хэшIыкI афызиIэ специалистхэм ягъэхьазырын. Форумэу зэхащагъэр ащ фэIорышIэщтэу ылъытагъ.\n— НэмыкI апшъэрэ еджапIэхэм ялъытыгъэмэ, Iофтхьабзэр зыщыкIорэ Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетыр джыри ныбжьыкI. Арэу щытми, илъэс зэкIэлъыкIохэм гъэхъэгъэшIухэр ышIынхэ ылъэкIыгъ, Урысыем имызакъоу, IэкIыб къэралыгъохэм къарыкIыгъэ студентхэр щеджэх. ШIэныгъэлэжьэу, докторэу, кандидатэу Iутыр бэ. Наукэр щымыIэу къэралыгъор ыпэкIэ лъыкIотэн ылъэкIыщтэп. Непэ тиуниверситет щыкIорэ зэхэсыгъом къыдыхэлъытагъэу гъэсэныгъэм илъэныкъо шъхьаIэхэм, Iофыгъо зэфэшъхьафхэм, бакалаврэхэм ыкIи магистрэхэм ягъэхьазырын шъуатегущыIэщт. Iофхэм язытет нахьышIу шIыгъэнымкIэ хэкIыпIэу щыIэхэр, пшъэрылъ шъхьаIэхэр жъугъэнэфэщтых. Ащ фэдэ екIолIакIэм шIогъэшхо къызэритыщтым щэч хэлъэп, — къыIуагъ ТхьакIущынэ Аслъан къэзэрэугъоигъэхэм закъыфигъазэзэ.\nАР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу Хъуажъ Аминэт, Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым иректорэу Къуижъ Саидэ, автомобиль транспортымкIэ Донецкэ академием иректорэу Ирина Энглези, Сербием къикIыгъэ лIыкIохэр, нэмыкIхэри нэужым къэгущыIагъэх, зэхэсыгъом къыщаIэтыгъэ Iофыгъохэм мэхьанэу аратырэм, апшъэрэ еджапIэхэм язэпхыныгъэ гъэпытэгъэным пае зэшIохыгъэн фаехэм, нэмыкI лъэныкъохэм къатегущыIагъэх.\nКъуижъ Саидэ къызэриIуагъэмкIэ, зипэщэ апшъэрэ еджапIэм илъэс пчъагъэ хъугъэу транспортым епхыгъэ сэнэхьатхэмкIэ кадрэхэр егъэхьазырых, ащкIэ опытышхо IэкIэлъ. Илъэс 20-м къыкIоцI специалист минрэ ныкъорэ фэдиз мы еджапIэм къычIитIупщыгъ. Непэ ахэр Урысыем иэкономикэ илъэныкъо зэфэшъхьафхэм, IэкIыб къэралыгъохэм ащэлажьэх. Мы лъэныкъомкIэ къэралыгъом ит апшъэрэ еджапIэхэм ыпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ Ассоциацием зэпхыныгъэ адыряIэу Iоф адашIэ.\nМэфэ заулэм къыкIоцI форумым хэлажьэхэрэр транспорт сэнэхьатхэмкIэ кадрэхэм ягъэхьазырын иIофыгъохэм атегущыIэщтых, джащ фэдэу егъэджэн амалхэмкIэ Урысые зэнэкъокъоу «Технология транспортного процесса» зыфиIорэм иапэрэ едзыгъо изэфэхьысыжьхэр ашIыщтых. ЗэхэщакIохэм зэрагъэнэфагъэу, гъэсэныгъэм, наукэм яIофыгъохэм зэратегущыIэщтхэм имызакъоу, Адыгеим ичIыпIэ дахэхэр хьакIэхэм арагъэлъэгъущтых, республикэр шIукIэ агу къинэжьыным анаIэ тырагъэтыщт.


Апэрэ тхылъыр къыдигъэкIыгъ — Адыгэ макъ\nПсихолог ныбжьыкIэу, ау сэнаущыгъэу хэлъым ишIуагъэкIэ цIыфыбэмэ зэлъашIэгъэ Анастасия Корепановам къыдигъэкIыгъэ тхылъым лъэтегъэуцо мы мафэхэм иIагъ. «Эмоциональные инвалиды» зыфиIорэм уасэ фашIынэу, авторым игушIуагъо дагощынэу къеблэгъагъэх иIофшIэгъухэр, езыгъэджагъэхэ кIэлэгъаджэхэр, ипшъэшъэгъухэр, нэмыкIхэри.\n— Тхылъым итхын илъэситIо Iоф дэсшIагъ, — къытфеIуатэ авторым. —ИнтернетымкIэ нэкIубгъо сиIэу психологием фэгъэхьыгъэ къэбархэр къизгъахьэщтыгъэх. Ау ситхыгъэхэр нахь ины хъухэ зэхъум тхылъ къыдэгъэкIыгъэным сегупшысагъ.\nАнастасие Адыгэ къэралыгъо университетым ифилологие факультет журналист сэнэхьатымкIэ щеджагъ. Ау психологиер пэблагъэ зэрэхъугъэм къыхэкIэу ишIэныгъэхэм ахигъэхъуагъ ыкIи мы лъэныкъомкIи апшъэрэ гъэсэныгъэр зэригъэгъотыгъ. Нэужым психологиер ищыIэныгъэ щыщ хъугъэ. ЦIыфхэм IэпыIэгъу афэхъузэ, опытэу къыIэкIахьэрэр тхьапэм ригъэкIущтыгъэ, интернет нэкIубгъоу иIэм къыритхэщтыгъэ. КъызэрэнэфагъэмкIэ, тхылъ къыдигъэкIыным психолог ныбжьыкIэр фэхьазыры хъугъэ ыкIи ащ игъэкIотыгъэу Iоф дишIагъ.\n«Эмоциональные инвалиды» зыфиIорэ тхылъым статьяу къыдэхьагъэхэм щысэхэр ягъусэх. Еджэрэм гурыIогъошIу фэхъунхэм ахэр фытегъэпсыхьагъэх.\n— Интернетым къизгъэхьэхэрэ тхыгъэхэм яджагъэу, ащ фэдэ гумэкIыгъо зиIэу къысэуалIэщтыгъэр макIэп. Тхылъым еджэрэм ежь ышъхьэкIэ шIэныгъэ гъэнэфагъэ къыхихынэу сэгугъэ, — игущыIэ лъегъэкIуатэ Анастасие. — Тхылъыр шъхьэхэмкIэ зэтеутыгъ, якIэух пэпчъ гъэцэкIэнхэр иIэх. Ахэр къэзышIыхэрэм щыIэныгъэм къыгъэуцухэрэ упчIэхэм яджэуапхэр агъотыжьыщтых.\nЛъэтегъэуцом къекIолIагъэхэм Анастасие шIуфэс гущыIэхэр апигъохыгъэх. Нэужым итхылъ нахь игъэкIотыгъэу къытегущыIагъ.\n«Эмоциональные инвалиды» зыфиIорэр тхылъхэр зыщащэрэ тучанхэм, интернет нэкIубгъохэм ащыплъэгъущт, шIоигъоныгъэ зиIэхэм зэрагъэгъотын амал яIэщт.\nСурэтыр Къоджэшъэо Казбек тырихыгъ.\nПредыдущая КъулыкъушIэхэр яIэпыIэгъух\nСледущая Çalışmaları ile ön plana çıktılar


Гъэлъэшыгъэу алъыплъэщтых — Адыгэ макъ\nРедактор 06.03.2015 ПОЛИТИКЭР\nХэбзэ зехьанымкIэ Советэу республикэм щызэхащагъэм зичэзыу зэхэсыгъоу тыгъуасэ иIагъэм тхьамэтагъор щызэрихьагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъан. Ащ хэлэжьагъэх АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, федеральнэ инспектор шъхьаIэу ЛIыIужъу Адам, республикэм и Премьер-министрэу КъумпIыл Мурат, министрэхэм я Кабинет хэтхэр, муниципальнэ образованиехэм ыкIи хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм япащэхэр, нэмыкIхэри.\nБзэджэшIагъэхэр зэрамыхьанхэм фэIорышIэрэ пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэу 2014-рэ илъэсым зэхащагъэхэм шIуагъэу къатыгъэм, непэ мы лъэныкъомкIэ Iофхэм язытет зыфэдэм, тапэкIэ пшъэрылъ шъхьаIэу къэуцухэрэм афэгъэхьыгъагъ апэрэ Iофыгъоу къэзэрэугъоигъэхэр зытегущыIагъэхэр. Мыщ епхыгъэ зэфэхьысыжьхэр къашIыгъэх АР-м ипрокурор шъхьаIэу Василий Пословскэм, УФ-м и Следственнэ комитет иследственнэ ГъэIорышIапIэу Адыгеим щыIэм ипащэу Александр Глущенкэм, АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ иминистрэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ БрантIэ Мурадин.\nАхэм къызэраIуагъэмкIэ, 2014-рэ илъэсым республикэм бзэджэшIэгъэ 4045-рэ щызэрахьагъ, 2013-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, а пчъагъэр проценти 2,2-кIэ нахьыб. Ащ дакIоу бзэджэшIэгъэ хьылъэхэм ыкIи хьылъэ дэдэхэм япчъагъэ нахь макIэ хъугъэ. УкIыгъэ Iофхэр зэкIэ зэхафынхэ афызэшIокIыгъ. ХэбзэухъумэкIо къулыкъухэм яIо зэхэлъэу Iоф зэрэзэдашIагъэм ишIуагъэкIэ гъэхъэгъэ гъэнэфагъэхэр щыIэхэу илъэсыр зэфашIыжьыгъ. Ау экономикэ къиныгъохэм ялъэхъан республикэм щызэрахьэрэ бзэджэшIагъэхэм япчъагъэ къыхэхъон зэрилъэкIыщтыр къэгущыIэгъэ пащэхэм къыхагъэщыгъ. 2015-рэ илъэсым иапэрэ мэзитIу изэфэхьысыжьхэм ар къагъэлъагъо, ыпэрэ илъэсым егъэпшагъэмэ, бзэджэшIагъэу агъэунэфыгъэхэм япчъагъэ процент 22-кIэ нахьыбэ хъугъэ.\nНэужым гущыIэр зыштэгъэ АР-м и ЛIышъхьэ ежь анахьэу зыгъэгумэкIырэ лъэныкъохэм къащыуцугъ, ахэр дэгъэзыжьыгъэнхэмкIэ хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм ашIэрэм кIэупчIагъ.\n— Гъогухэм къатехъухьэрэ хъугъэ-шIагъэхэм, ахэм ахэкIуадэхэрэм япчъагъэ нахь макIэ шIыгъэным иIофыгъо зэхэсыгъо къэс тытегущыIэ. Ау мы лъэныкъомкIэ Iофхэм язытет уигъэрэзэнэу щытэп. Джащ фэдэу нысащэхэм, зимашинэ пленкэ шIуцIэкIэ зыгъапкIэхэрэм, чэщрэ къызэдэчъэрэ автомобильхэм, курд сообществэм япхыгъэ Iофыгъохэм тынаIэ нахь атедгъэтын фае, — къыIуагъ ТхьакIущынэ Аслъан.\nЗэхэсыгъом нэмыкI Iофыгъохэми щатегущыIагъэх, унэшъо гъэнэфагъэхэри ашIыгъэх.\nПредыдущая Лъэпкъ Iофыгъохэм атегущыIагъэх\nСледущая Открытие Черкесии. Картографические источники о черкесах и Черкесии XIV — XVIII веков


И 12-м аухыщт | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 10.01.2020\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\t/\nАдыгэ Республикэм футболымкIэ икIымэфэ зэнэкъокъу щылэ мазэм и 12-м аухыщт.\nХагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэм афэбэнэрэ командэхэр шэмбэтым ыкIи тхьаумафэм зэдешIэщтых.\n«Урожай» — «ЧIыгушъхь» — 2:1, «Ошъутен» — МФОК-\nОшъутен» — 0:1, «Урожай» — «МФОК-Ошъутен» — 4:1, «ЧIыгушъхь» — «Ошъутен» — 1:1.\n«Урожаир» «ЧIыгушъхьэм» зыдешIэм, Денис Крыловымрэ Юрий Волгановскэмрэ зырызэ «ЧIыгушъхьэм» икъэлапчъэ Iэгуаор дадзагъ. Уджыхъу Рэмэзан «Урожаим» икъэлапчъэ Iэгуаор зэ ридзагъ. «Ошъутенэр» МФОК-м гъэшIэгъонэу дешIагъ. ЗэIукIэгъур аухынымкIэ такъикъ заулэ къэнагъэу МФОК-м иешIакIохэм Iэгуаор дахэу зэратыжьызэ къэлапчъэм благъэу екIугъэх. Сергей Безуховым ухъумакIохэр ыгъэплъэхъухи, Iэгуаор къымыгъэуцоу лъэшэу къэлапчъэм дэуагъ, командэр текIоныгъэм фищагъ.\n«Урожаир» МФОК-м 4:1-у зытекIом Денис Крыловым гъогогъуитIо, Александр Филипповымрэ Сергей Хомяковымрэ зырызэ къэлапчъэм Iэгуаор дадзагъ. МФОК-м Къулэ Руслъан, Натхъо Амир, нэмыкIхэри дэгъоу щешIагъэх, Р. Къулэм хъагъэм Iэгуаор ридзагъ, ау зэгурыIоныгъэ хэлъэу ешIэрэ «Урожаим» МФОК-р текIоным непэ фэхьазырэп. «Ошъутенэм» иешIакIоу Мэзлэукъо Арсен «ЧIыгушъхьэм» икъэлапчъэ Iэгуаор дидзагъ. ЗэIукIэгъур аухынымкIэ зы такъикъ фэдиз къэнагъэу Датхъужъ Адамэ метрэ 17 фэдизкIэ зыпэчыжьэ къэлапчъэм тазыркIэ дауи, хъагъэм Iэгуаор щычэрэгъугъ — 1:1.\n1. «Ошъутен» — 10\n3. «ЧIыгушъхь» — 5\nЩылэ мазэм и 12-м «ЧIыгушъхьэр» МФОК-м дешIэщт, зэIукIэгъур сыхьатыр 12-м аублэщт. «Ошъутенэр» «Урожаим» енэкъокъущт, текIоныгъэр къыдэзыхырэм апэрэ чIыпIэр фагъэшъошэщт.\nЗэнэкъокъум исудья шъхьаIэу Сергей Двойниковымрэ ащ игуадзэу Пэнэшъу Мыхьамодэрэ къызэрэтаIуагъэу, кIэух ешIэгъухэм спортыр зышIогъэшIэгъонхэр яжэх, текIоныгъэр къыдэзыхыщтыр къэшIэгъуае.


дичъыгъ | это... Что такое дичъыгъ?\nлъым., дэшI. выбежал, -а, -о вместе с ним\nИгъусэу, псынкIэу икIыгъ\nПшъашъэр кIалэм унэм дичъыгъ\nлъыI., дэшI. пробежал, -а, -о вместе с ним\nКилометрэ фэдиз дичъыгъ\nВелосипедистэм километритIу дичъыгъ\nСмотреть что такое "дичъыгъ" в других словарях:\nдилъэтыгъ — (делъэты) лъым., дэшI. выскочил, а, о вместе с ним, с ней Дичъыгъ, дихъушъутыгъ Пшъашъэр кIалэм унэм дилъэтыгъ … Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ


Home » Adyghe » 15 2. Corinthians » 12\nЗиусхьаным Паул Іофхэу къыригъэлъэгъугъэхэри къыфигъэнэфагъэхэри\nИшІуагъэ къэмыкІощтми, сызщытхъужьын фае. Зиусхьаным сигъэлъэгъугъэ Іоф гъэшІэгъонхэми, къысфигъэнэфэгъэ Іоф гъэшІэгъонхэми сакъытегущыІэщт. 2Христос зыгу илъ лІы горэ* сэшІэ. Илъэс пшІыкІуплІкІэ узэкІэІэбэжьмэ, Тхьэм ар ящэнэрэ уашъом дихьыягъ. Пкъы хэлъыгъа, хэмылъыгъа, сэ сшІэрэп, Тхьэм ар ешІэ. 3,4Тхьэм а лІыр дихьыий, джэнэтым зэрэригъэхьагъэр сэшІэ. Пкъы хэлъыгъа, хэмылъыгъа сэ сшІэрэп, Тхьэм ар ешІэ. КъэпІон умылъэкІын гущыІэхэу, цІыфым къыІотэжьынхэу зыфимытхэр а лІым зэхихыгъэх. 5А лІым сыщытхъужьынэу сыфай; сэ сшъхьэкІэ лъэкІыныгъэ зэрэсимыІэм нэмыкІкІэ сызщытхъужьынэу сыфаеп. 6Сызщытхъужьынэу сыфэягъэми, зэхэшІыкІ зимыІэм сыфэдэщтыгъэп, сыда пІомэ шъыпкъагъэр къасІощтыгъ. Ау зысэщыІэ, зыгорэм Іофхэу сшІэхэрэр зилъэгъухэкІэ, е гущыІэхэу сэ къасІохэрэр зызэхихыхэкІэ, сызэрилъытэрэм нахьи нахьыбэу симылъытэным пае.\n7Тхьэм къысфигъэнэфэгъэ Іофышхохэм апае зысымыгъэиныщэным пае, уз горэу къысхэорэ панэм фэдэр спкъы хэлъ хъугъэ. Ар шэйтаным иІофтабгэ фэд. Зысымыгъэиныщэным пае, лые къысехы. 8А панэр хихыжьынэу Зиусхьаным гъогогъуищэ селъэІугъ. 9Ау Зиусхьаным къысиІуагъ: «Сэ сынэшІу къызэрэпщысфэрэр оркІэ икъун, сыда пІомэ о лъэкІыныгъэ уимыІэ зыхъукІэ, силъэкІыныгъэшхо нахь къэлъагъо». Арэущтэу Христос илъэкІыныгъэ къысхэлъыным пае, лъэкІыныгъэ зэрэсимыІэмкІэ нахь сигуапэу сызщытхъужьыщт. 10Арышъ, Христос сызэрэфэлажьэрэм пае, лъэкІыныгъэ симыІэми, къысэхъонхэми, къин слъэгъуми, къин сагъэщэчми, гухэкІ сиІэми сэгушІо; сыда пІомэ лъэкІыныгъэ симыІэ зыхъукІэ, нахь лъэш сэхъу.\n12:2 Христос зыгу илъ лІы горэ – Паул зытегущыІэрэр ежь ышъхь ары.\nПаул шІошъхъуныгъэ зиІэ цІыфхэу Коринф дэсхэм зэрафэгумэкІырэр\n11ЗэхэшІыкІ зимыІэм фэдэу сыкъэгущыІагъ, ау арэущтэу сыкъэгущыІэнэу шъо сежъугъэзыгъ. Шъо шъукъысщытхъужьын фэягъ, сыда пІомэ сэ пкІэ симыІэми, а апостол джадэхэу зыфашъуІохэрэм анахьи сэ зыкІи санахь цІыкІоп. 12Апостолэу сызэрэщытыр къэзыгъэшъыпкъэжьырэ Іофхэу нэшэнэ гъэшІэгъонышхохэри, Іофышхо гъэшІэгъонхэри, лъэкІыныгъэ зыхэлъ Іофышхохэри шъуадэжь теубытэныгъэшхокІэ сэ щысшІагъэх. 13Сэ хьылъэ сызэрэшъуфэмыхъугъэм нэмыкІэу, адрэ чылыс зэІукІэхэм сызэрадэзекІуагъэм нахьи нахь дэеу сыкъыжъудэзекІуагъа? Хьылъэ сызэрэшъуфэмыхъугъэмкІэ губгъэн къысфэшъумылъэгъу.\n14Джы ящэнэрэу шъуадэжь сыкъэкІонэу сыхьазыр, ау хьылъэ сышъуфэхъущтэп, сыда пІомэ сызыфаер шъуимылъкоп, шъоры нахь. Бынхэм ятэ-янэхэмэ мылъку афаугъоинэу апшъэ илъэп, ау ятэ-янэхэр ары зибынхэм афэзыугъоин фаехэр. 15Сэ инэу шъо шІу шъуслъэгъоу, шъо нахь макІэу шІу сышъулъэгъужьыми, шъо шъупсэхэмэ апае зэкІэ сиІэр згъэкІодынэу, сэ сшъхьэкІи зызгъэкІодыжьынэу сигопэщт. 16Арэущтэуи орэхъу, хьылъэ сышъуфэхъугъэп. Ау тхьагъэпцІыгъэкІэ сыжъудэзекІуи, шъусыубытыгъэу шъоІо. 17Шъуадэжь сэ къэзгъэкІогъэ лІыхэм ащыщэу зыгорэмкІэ шъуишІуагъэ къызэзгъэкІыгъа? 18Тит шъуадэжь кІонэу селъэІугъ, сшыхэм ащыщэуи зы гъусэ фэсшІыгъ. Тит шъуишІуагъэ къызэригъэкІыгъэп, арыба? Зыгу зыпсэкІэ тызекІоу, а зы гъогум тытетыгъэба?\n19Мыщ фэдизэу тызпылъыгъэр шъуапашъхьэ зыщыдгъэхыеныр арэу шъогугъа? Ау Христос тыгухэм арылъэу Тхэм ыпашъхьэ тыщыгущыІагъ ыкІи, силъапІэхэр, мы Іоф пстэури зыфатшІэрэр гурэ псэрэкІэ нахь лъэкІыныгъэ шъодгъэгъотыныр ары. 20Сыда пІомэ шъуадэжь сыкъызыкІокІэ, сызэрэфаеу шъо шъущымытэу шъузгъотэу, шъори шъузэрэфаеу сэ сыщымытэу сыжъугъотынкІэ сэщынэ. Зэщыхьаныр, шъугъоныр, губжыныр, зэмызэгъыныр, нэмыкІ цІыфхэм ІэягъэкІэ атегущыІэныр, бзэгухьаныр, зышІошІыжьыныр, зэхэтхъогъэ Іофхэр къэхъунхэкІэ сэщынэ. 21Шъуадэжь къызыкІожькІэ, шъуапашъхьэ Тхьэм аргорэу сыщигъэцІыкІунэу сэщынэ, псэкІод зы-\nшІэгъэ цІыфыбэу зигумыкъэбзэным, зизинэ шІэным, зимыхъомышІэ псэукІэу зыхэтхэм афыкІэмыгъожьыгъэхэм сыгу къырагъэонэуи сэщынэ.


Нэбгырэ 600-м ехъумэ ушэтынхэр атыгъэх — Адыгэ макъ\nРедактор 14.07.2020 14.07.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nГурыт еджапIэр къэзыухырэмэ бэдзэогъум и 13-м зыкI къэралыгъо ушэтынитIу атыгъ. Нэбгырэ 279-у физикэр къыхэзыхыгъэхэм янахьыбэм профильнэ хьисапыр ыпэкIэ атыгъагъ. Гуманитар сэнэхьатхэм ящыIэныгъэ языпхын гухэлъ зиIэ нэбгырэ 388-мэ тарихъымкIэ ушэтыныр атынэу тыраубытагъ.\n— ЗыкI къэралыгъо ушэтынхэр зыщатыщтхэ пункти 9 агъэнэфагъ. Ащ дакIоу, республикэм ит районхэм ыкIи Адыгэкъалэ ащашIыгъэ пункти 6-мэ физикэри тарихъыри ащатын алъэкIыщт. Мыекъуапэ тарихъыр зыщатыщт пунктитIурэ физикэмкIэ зырэ щыIэщтых, — къыщаIуагъ АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ.\nШъугу къэтэгъэкIыжьы, предметитIумкIи ушэтынхэр сыхьатищырэ такъикъ 55-рэ зэрэкIорэр. Сэкъатныгъэ зиIэ кIэлэеджакIохэм сыхьатырэ ныкъорэ афыхагъахъо. ФизикэмкIэ ушэтыным линейкэ, калькулятор аштэн фитыныгъэ кIэлэеджакIохэм яI.\nПредыдущая IофшIэнхэр гъунэм рафылIагъэх\nСледущая В Адыгее только 40% многодетных семей воспользовались выплатой на третьего и последующих детей


Сэнэхьат мэфэкI | Адыгэ Макъ\nКIэлэегъаджэм и Мафэ фэгъэхьыгъэ зэхахьэу АР-м и Къэралыгъо филармоние тыгъуасэ щыкIуагъэм хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэу Александр Наролиныр, АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэ игуадзэу Шъао Аскэр, Адыгеим гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзаур, республикэм иминистрэхэм я Кабинет хэтхэр, Парламентым идепутатхэр, общественнэ организациехэм ялIыкIохэр, нэмыкIхэри.\nРеспубликэм и Правительствэ и Тхьаматэ зэхахьэм къыщыгущыIэзэ, Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ыцIэкIэ шъолъырым Iоф щызышIэрэ кIэлэегъаджэхэм, ветеранхэм къафэгушIуагъ.\n— Ныбджэгъу лъапIэхэр, кIэлэегъэджэ IофшIэным иветеранхэр! ШъуимэфэкI мафэкIэ сышъуфэгушIо, — къыIуагъ Александр Наролиным. — Мы сэнэхьатым зищыIэныгъэ гъогу езыпхыгъэхэм яIофшIэн хэшIыкIышхоу фыряIэм ишIуагъэкIэ къыткIэхъухьэрэ лIэужхэм шIэныгъэ куухэр зэрагъэгъотынхэ, щыIэныгъэмкIэ ящыкIэгъэщт сэнэхьатым феджэнхэ амал яI. Республикэм Iоф щызышIэрэ кIэлэегъаджэхэм япшъэрылъхэр щытхъу хэлъэу зэрагъэцакIэрэм ишыхьат ахэм рагъаджэхэрэм ащыщхэр зэнэкъокъухэм, олимпиадэхэм бэрэ зэращатекIохэрэр. КIэлэегъаджэм иIофшIэн уасэу иIэр къэзыгъэнафэрэр ащ фэрэзэ кIэлэеджакIохэр арых. ЩыIэныгъэм гъэхъагъэу щытшIыхэрэр бэкIэ зэпхыгъэр, зишIушIагъэр кIэлэегъаджэр ары. Арышъ, мы сэнэхьатым сыдигъуи мэхьанэшхо иI, ащ рылажьэхэрэм шъхьэкIэфэныгъэшхо афэтэшIы. УФ-м и Президентэу Владимир Путиным 2018-рэ илъэсым къыдигъэкIыгъэ жъоныгъокIэ унашъохэм къадыхэлъытагъ гъэсэныгъэу арагъэгъотырэмкIэ дунаим икъэралыгъо анахь дэгъуипшIым Урысыер ахэхьаныр. Ар гъэцэкIэгъэным пае джырэ уахътэ федеральнэ проектхэр зэхагъэуцох. А пстэуми Адыгеир чанэу ахэлэжьэщт.\nАР-м и Премьер-министрэ къызэриIуагъэмкIэ, республикэм икIэлэегъаджэхэм зэрифэшъуашэу Iоф ашIэн амал яIэнымкIэ шъолъырым щызэшIуахырэр бэ. Гъэсэныгъэм иучреждениякIэхэр ашIых, агъэцэкIэжьых, ахэм язытет нахьышIу шIыгъэным, ящыкIагъэхэр аIэкIэгъэхьэгъэнхэм мэхьанэшхо раты.\nГущыIэм пае, псэупIэу АдыгеякIэм кIэлэеджэкIо 990-мэ афытегъэпсыхьэгъэ гурыт еджапIэ къыщызэIуахыгъ. 2018-рэ илъэсым нэбгырэ 1100-мэ ателъытэгъэ еджэпIакIэ поселкэу Инэм щашIынэу щырагъэжьагъ. Мыщ фэдэ учреждениякIэм ишIын 2019-рэ илъэсым Мыекъуапэ щырагъэжьэнэу агъэнафэ. Гухэлъэу щыIэмкIэ, 2021-рэ илъэсым ехъулIэу республикэм ит еджапIэхэр зэкIэ зы сменэм техьанхэ фае. КIэлэцIыкIу IыгъыпIэм кIон фэе илъэси 3 — 7 зыныбжь сабыйхэм алъэныкъокIэ чэзыу зэрэщымыIэжьыр гъэхъэгъэшIукIэ плъытэн фае. Джы илъэсищым нэс зыныбжь кIэлэцIыкIухэм зэкIэми чIыпIэхэр ягъэгъотыгъэнхэм шъолъырым Iоф щыдашIэ, ащ пае мыщ фэдэ гъэсэныгъэм иучреждениякIэхэр ашIынхэу агъэнафэ. Федеральнэ гупчэм иIэпыIэгъукIэ мы илъэсым ыкIи ащ къыкIэлъыкIощтым сабый 960-рэ зычIэфэщт кIэлэцIыкIу IыгъыпIи 4 республикэм щагъэпсыщт.\n— Республикэм гъэсэныгъэмкIэ исистемэ, шъолъырым ыкIи къэралыгъом зэрэпсаоу хэхъоныгъэхэр ашIынхэмкIэ шъуигъэхъагъэхэм, шъуиIофшIэн шъукъызэрекIуалIэрэм мэхьанэшхо зэряIэм щэч хэлъэп. Ащ къыхэкIыкIэ кIэлэегъаджэм щыIэныгъэм чIыпIэу щиубытырэм, ежь пшъэдэкIыжьэу ыхьырэми ахэхъо. Мы сэнэхьатым имэхьанэ зыкъегъэIэтыгъэныр, ащ уасэу фашIырэм хэгъэхъогъэныр пшъэрылъ шъхьаI. А лъэныкъомкIи мы аужырэ илъэсхэм зэшIотхыгъэр макIэп. КIэлэегъаджэхэм социальнэ IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэным иIофыгъуи зыщыдгъэгъупшэрэп. Ныбджэгъу лъапIэхэр! ШъуимэфэкIыкIэ джыри зэ сыгу къыздеIэу сышъуфэгушIо. Шъуигъэхъагъэхэм ахэжъугъахъозэ джыри нахь лъэгэпIэ инхэм шъуанэсынэу, псауныгъэ пытэ ыкIи щыIэкIэшIу шъуиIэнэу сышъуфэлъаIо, — къыIуагъ А. Наролиным къэзэрэугъоигъэхэм закъыфигъазэзэ.\n«Адыгеим народнэ гъэсэныгъэмкIэ изаслуженнэ IофышI» зыфиIорэ щытхъуцIэр нэбгырэ 15-мэ афагъэшъошагъ. Джащ фэдэу АР-м и ЛIышъхьэ идипломрэ сомэ мин 200 зырызрэ яIофшIэнкIэ къалэжьыгъ Адыгэкъалэ дэт гурыт еджапIэу N 2-м музыкэмкIэ икIэлэегъаджэу Джамырзэ Азидэ, Адыгэ республикэ гимназием ублэпIэ классхэмкIэ икIэлэегъаджэу Мацэ Мариетэ, Джэджэ районым игурыт еджапIэу N 4-м физическэ культурэмкIэ ыкIи ОБЖ-мкIэ икIэлэегъаджэу Дмитрий Пугачевым, Мыекъуапэ илицееу N 35-м информатикэмкIэ икIэлэегъаджэу Антон Филипповым.\nШъэо Аскэррэ КIэрэщэ Анзауррэ нэужым къэгущыIагъэх, зимэфэкI хэзыгъэунэфыкIыгъэ кIэлэегъаджэхэм къафэгушIуагъэх. КIэлэегъэджэ анахь дэгъухэм якъыхэхын фэгъэхьыгъэ республикэ зэнэкъокъоу зэхащагъэм къыщыхахыгъэ нэбгыри 6-мэ сомэ мин 50 зырыз афагъэшъошагъ.\nРеспубликэм итворческэ купхэм къатыгъэ концертым мэфэкI Iофтхьабзэр къыгъэбаигъ, къыгъэдэхагъ.


Лирическэ этюдхэр — Адыгэ макъ\nРедактор 22.07.2020 22.07.2020 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nСичэщхэм гупшысэ хъагъэ къяхъухыгъ: мафэмрэ чэщымрэ акIыб зызэфагъазэу, шIункIыр гъэшIэ блынкIым къызыдэуцорэм, сэ ахэр гупшысэ Iапэхэу къысфэкIох.\nКъысфэкIох мафэм къысфихьыгъэ пстэур — гухахъуи, гупсэфи, гушIуагъуи, гумэкIи, гукIаи зэрагъэзэфэжьэу, къысфэкIох щэчэлъэ гъэнэфагъэхэу, сиблэкIыгъэ уахътэ ишIушIэ азыжьэу, сидунэететыкIэрэ сигъэпсыкIэ-шIыкIэрэ зыщагъэгъуазэу, къысфэкIох рэхьат IотэжьыпIэхэу.\nДжащ пае сикIас чэщхэр! Мэзэ нэфыпс ткIопсым гур зэкIиуIапIэу, гупшысэ хьалэлэу къысэзытэкъулIэхэрэр.\nПIэ шыгъэ гупсэфым пкъынэ-лынэ пстэумкIэ зыщысыушхоу, мэфэ хъэрен къечъэкIым щыулэугъэ шъхьэ пшъыгъэм шъхьантэ шъабэр зигъотыжьырэм, гумрэ псэмрэ къэзэрэшIэжьых, зэпэгушIожьых, зэIушъэшъэжьых, шъэфэгъу зэфэхъух.\nЧэщхэм яжьыкъэщэ тынч, ядунэе зэгъокI гур щэгупсэфы, гупшысэ пцэкъэнтфыр фаблэу еубыты.\nЧэщхэр сакъых, гукIэгъух, псэпашIэх, яI гупыкIи, яI шIулъэгъуи. Дунэешхом ыгу рашIыкIэу жъуагъохэр чъыехэрэп, янэфыпс хьалэлэу огум раутхэ; цIыф бгъэгум щызэтырихьэгъэ зэхашIэхэр ыпщыжьэу мазэри гумыпсэф зекIо шыоу гъогу тет. Чэщхэм якIым-сым нэхъой гуминхэм блыпкъ пытэ афэхъу, цIыф цIыкIум кIочIакIэр нэфылъым диштэу къеблэжьы.\nКъадэкIо ахэм чъые охътэ IэшIури, дахэри, Iужъури, пIуакIэри, пкIыхьэпIэ къолэныбэу итхыгъэ мафэм иидэжьынхэри. ШIункIым илъэмэкъэ дэгуи, псэ цIыкIужъыем игуIэ-гузэжъогъуи чэщхэм бэрэ къащекIокIых, умышIэмэ псэпашIэ ежьагъэхэу.\nТхьэлъэIу макъэр лъэоишхоу огум кIэо — тимэлэIичхэм лъыхъохэзэ тыкъагъотыжьы. Тижьыкъащэ кIэдэIукIхэзэ, тIуагъи тшIагъи зэхадзыжьы, шъыпкъэм тетэу тын къыпфашIы. Уягыини, уялъэIуни, уяшIушIэни пфэлъэкIыщтэп — нэф зэрэшъэу, ахэр чэщым дэкIодыжьых.\nАуми шIагъох чэщ нэжгъурхэр!\nКъысэкIу сэри уахътэ, мэзэ лъэпэнэфым гукIэ дахэу зыкъызэIуихэу, сиорэд тамэ зиIэтэу.\nКъысэкIух чэщхэр мы дунэешхор къысфыраIотыкIэу, къысфагъэлъапIэу. КъысфэкIох ахэр акъыл зэгъэблэу, къысфэкIох ахэр сызэрагъэплъыжьэу, щыIэныгъэ шъэфыбэм яIункIыбзэ къысфащэеу, къысэтэх хьалэл шъабэхэу. Джа пстэумэ къахэкIэу, сикIасэх чэщхэр!\nСигупшысэхэри ахэм ащырэхьатых, ащэшэсых, ялъэрыгъи ланлэп — гупсэф. Сигупшысэ нал пIонышъ, сипчъэ пышIагъ — пытэ, къабзэ, мэшIэты; тхьалъэIу папкIхэу сиI — сеухъумэ, сегъэгугъэ, сыгу еIэты, сегъэнасыпышIо.\nСичэщхэр — сипчъэIулъых, сигупшысэ ащэгупсэфы! — Нэфых, фабэх, шъабэх, зафэх, гохьых, шъо пкIырапкIынэх, гущыкIох, Iордэгъазэх, дэхэIуалэх, гужьдэкIыгъох, пщэлъэ дэгъух, къысфэплъызхэу ренэу къыскIэрытых, янэфи яфаби псэм игъомылэх.\nТичIыопс ихьалэмэтыгъэ нэм фэплъырэп: губгъохэр къэтэбэ шхъуантIэх, чъыгхэр шъхьабырэбэ Iэтыгъэх, огур къаргъо, чIыгур рэхьат — сыхьатымаф!\nКъушъхьэ мэзыр гоIу: жьыр уигъэшхэкIэу шъабэ, IашIу; гопэгъур птырехы, пщыщ мэхъу — зыкъыпфыкIэрычырэп. Гуфаплъэу уплъэмэ, нэплъэгъум къыридзэрэ пстэури гум хэпкIэ. ЦIыфхэм афэдэ хьазырых къэкIырэ лъэпкъхэри: ищыгъэх, пагэх, пкъы пытэ ушъагъэх, зэичъ цIыкIухэри зэрэныбжьыкIэхэр мыгъуащэу къаготых…\nПсыхъоу псышкуашком инэпцэпкъ закIэх къэкIырэ лъэпкъхэри: ахэри цIыфхэм афэдэх, ежь-ежьырэу зыфэдэр алъэгъужьымэ ашIоигъоу уфэупцIэ дэдэхэу чъыгхэм псыхъомкIэ защэизэ, ащ игъунджэ зызэрэралъагъорэм егъатхъэх; атхьапэ зэмышъогъухэмкIэ — шхъуантIэхэмкIэ, плъыжьышъо чIапцIэхэмкIэ псы къаргъом ышъо зэблахъу; мы чIыпIэм псым нэ чанкIэ хаплъэрэм, ахэм яныбжьыкъухэм псыхъор къызэрэраIэрэр зэхешIэ. Псыхъом къищырэ чъыг уцышъошъо- щайуцышъохэр сурэтшIыгъэ дахэм фэдэх; бзыу орэд макъэм гулъачIэр егъэбырысыры, псэ зыпытыр зэкIэ тэ нэбгыритIум къытпэгушIуатэм фэд — гум зыкъырагъэпхъуатэ. Фабэ, шъабэ, гоIу тидунае. ЦIыфыпсэр игуапэу акIэдэIукIы, агъэIасэ, агъэгупсэфы, а зэкIэм къаукъэбзы.\nГум, шъхьэм загъэпсэфыгъэу, къахэхъуагъэу, кIочIакIэ егъотыжьы, шIу горэ пшIэмэ пшIоигъоу укъызхэшхъожьы, тамэ къыбгокIэ. ШIулъэгъур кIочIэшхоба?! Ар зызэкIаблэкIэ, хэти мэкIэжьы, быбыщтым фэдэу, псынкIэ цIыфыр мэхъу. ТыщэрэмыкI насып Iахьым.\nЧэщыр мэзагъо, жъуагъохэр зэлэгъух, кIымафэми умышIэнэу дунаир фабэ, тыгъэгъазэм ыкI. ТитIо тызэтIуазэм фэдэу ренэу тызэгъус, тилъагъо гупсэф, гуитIур зэфэкIо, уахътэр алъытэрэп.\nЧэщыр тынчыпI — рэхьатыр щэкIуашъэ, гуитIур, зэрэшIэ, зэнэсы. Мы такъикъхэм дунаир зэтекъэ, къэуцу ыбгъэгу тычIифызэу, тигъэразэу, пкъынэ- лынэр зэкIэ мэчэлъао…\nТыгъэгъазэм ыпсэ къытIуилъхьэу, осыцэ хъырахъишъэхэр къыретэкъохых, нэгушъуи, шъхьаци, IупшIи къяпкIылIэу, плъыр-жъэр гопэгъур атыри- хэу.\nКъесы, къесы! Къэбзагъэм пситIур еукъэбзы, егъэлъэшы. Апэрэ осыр, апэрэ гукIэгъур, апэрэ гушIогъо пшысэр…\nДунаир зэрэдахэр! Осыцэхэр щыгъыжъые шIэтхэу, гушIубзыу чэфхэу етIупщыгъэу къехых. ТызэфэгушIо, тызэфэхьалэл; гущыIэнчъэу псэхэр зэгурэIох, нэплъэгъу-гукIэгъукIэ пситIур тэгъэфабэ. Апэрэ осыр, апэрэ зэхашIэр, апэрэ шIулъэгъур… — такъикъып. ЗэкIэ — кIымафэм икъэхъукIи, гушIуагъом икъежьакIи, шIулъэгъум ижьыкъэщэ лъэши, гъашIэм игъашIуи чэщыр япщыпI.\nЗыгорэ къаIо, сыолъэIу, къаIо пшIоигъор гум дэмыгъэшъухьэу.\nСэры а зэкIэ\nНэфылъэ жъуагъоу, гугъэ Iэтыгъэу узыIыгъыр сэры. Пчэдыжьыпэ тыгъэу къыппэгушIуатэрэр сэры. Мэфэ IофшIэгъум гупсэф рэхьатыр къыозытэкъулIэрэр сэры. Жьы къэбзэ IэшIоу пIупэ къепкIылIэрэр сэры. Гупшысэ нэфэу птамэ темыкIырэр сэры. Фэбэ чэфыбзэу уидунай зэIузыхырэр сэры. УиошIу дахэри, уиощх шъабэри, уиосыцэ фыжьхэри сэры. УигушIо пщэсри, уигумэкI макIэри сэры.\nУипчыхьэ хьалэмэтыр сэры. Уищхыпэ гуапэр сэры. УигущыIэ IэшIур сэры. Уитхыпхъэ гъэчъыгъэр сэры. Уимэзэгъо чэщыр сэры. УипкIыхь-гушIуагъор сэры. Уишъэф тхъагъор сэры. Уинэхъой гупсэфыр сэры. Уипшысэ къолэн мыухыжьыр сэры. Уиостыгъэ мыкIуасэр, сIэпэ нэфыпсхэу, уилъэгъо зэныбжьхэр — зэкIэ сэры!\n— Адэ «сэрыр» хэта, мо пстэумэ зэхахэу пцIэ къепIона?! — убзэ Iупэ джэмакъэу жьым къылъэсыгъэр къысэпкIылIэ.\nДжэуапыр мэкъэ шъхьафит гуапэкIэ зэфэдэу дунаишхом тесэгуащэ.\n— Сыгъэтхэ нэф – сыгугъэ Iап, сышIошъхъуныгъэ ин, сышIоигъоныгъэ лъэш, сышIулъэгъу дах, сыкъэрар заф, сынасып лъаг!!!\nПредыдущая Iэдэбныгъэр адыгэ шэн\nСледущая Узфэсакъыжьыным нахьышIу щыIэп


Home » Adyghe » 23 2.Timothy » 03\nposted by derDaniel on Tue, 11/23/2010 - 10:25\nДунаем иаужырэ мафэхэм псэущт цІыфхэм яшэн зыфэдэщтыр\nДунаем иаужырэ мафэхэм уахътэ къинхэр къызэрэкІощтхэр пшІэн фае. 2Сыда пІомэ цІыфхэм ежь ашъхьэкІэ шІу залъэгъужьыщт, ахъщэри шІу алъэгъущт, зыщытхъужьыщтых, пэгэщтых, хъонэщтых, ятэ-янэхэм ядэІужьыщтхэп, рэзэныгъэ ахэлъыщтэп, Тхьэр агъэлъэпІэщтэп, шІулъэгъуныгъи ахэлъыщтэп; 3зэшІужьыныгъэр зыфэдэр ашІэщтэп, нэмыкІ цІыфхэм ІэягъэкІэ атегущыІэщтых, зыщыІэныгъэ яІэщтэп, жъалымыщтых, шІугъэр шІу алъэгъущтэп; 4уащымыгугъышъунэу щытыщтых, шъхьэпсынкІэу щытыщтых, зашІошІыжьыщт; Тхьэр шІу алъэгъуным нахьи, загъэтхъэжьыныр нахьышІу алъэгъущт; 5Тхьэм ищынагъо агухэм арылъым фэдэу зыкъа-\nгъэлъэгъощт, ау Тхьэм илъэкІыныгъэ адэщтэп. Ащ фэдэ цІыфхэм защыдзый.\n6А цІыфхэм ащыщхэу зы заулэ унэмэ арыцІанлъэнхэзэ, бзылъфыгъэхэу зипсэкІодхэм ахэкІуадэхэу, зэмылІэужыгъо хъопсэныгъэ мыхъомышІэхэм зыкъырязыгъэщэкІыхэрэр дахьыхьых. 7А бзылъфыгъэхэм сыдигъуи Іофхэр зэрагъашІэхэми, шъыпкъагъэр къашІэн алъэкІырэп. 8Ианныйрэ Иамврыйрэ* пегъымбар Мусэ зэрэпэуцугъэхэм фэдэу, мы цІыфхэри шъыпкъагъэм пэуцужьых. Ахэр зиакъыл зэщыкъогъэ цІыфых, зишІуагъэ къэмыкІожьыщт шІошъхъуныгъэ яІ. 9Ау ахэмэ яІоф бэрэ къадэхъущтэп; сыда пІомэ Ианныйрэ Иамврыйрэ яделагъэ цІыф пстэумкІи нафэ зэрэхъугъэм фэдэу, мы цІыфхэм яделагъи цІыф пстэумкІи нафэ хъущт.\nАужырэ Іофхэу Паул Тимофей фигъэпытэхэрэр\n10Іофхэу сэ цІыфхэм язгъэшІагъэхэри, сизекІуакІи, сигухэлъи, сишІошъхъуныгъи, сищыІагъи, сишІулъэгъуныгъи, ситеубытэныгъи ошІэх. 11Къалэхэу Антиохие, Иконие, Листрэ* цІыфхэм къинэу щысагъэщэчыгъэхэри, къиныбэу щысщэчыгъэхэри ошІэх. Къинышхохэр сагъэщэчыгъэх, ау Зиусхьаным зэкІэми сыкъахищыжьыгъ. 12Шъыпкъэ, Тхьэм ищынагъуи Христос Исусри хэти зыгу илъхэу псэунэу фаем цІыфхэм къин рагъэщэчыщт. 13Ау цІыф бзаджэхэми, гъэпцІакІохэми ябзэджэныгъэ рагъэхъущт; ахэмэ нэмыкІ цІыфхэр дахьыхых, ежь ашъхьэкІи зыдахьыхыжьы. 14Ау о Іофхэу зэбгъэшІагъэхэми, узщыгугъыхэрэми атет зэпыт, сыда пІомэ ахэр озыгъэшІэгъэ цІыфхэр ошІэх. 15Ащ нэмыкІэу, уисабыигъо щегъэжьагъэу Тхьэм игущыІэ тхыгъэ лъапІэхэм* арытхэр зэбгъэшІагъэх. Христос ИсускІэ шІошъхъуныгъэу уиІэмкІэ умыкІодэу, укъызэрэнэжьыщтыр а тхылъхэм арытхэм къыбгу-\n3:8 Ианныйрэ Иамврыйрэ – Мысырым щыщхэу ушхъухьаныгъэм пылъ нэбгыритІоу пегъымбар Мусэ пэуцущтыгъэхэр ары. Еплъ пегъымбар Мусэ ятІонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 7:22; 9:11.\n3:11 къалэхэу Антиохие, Иконие, Листрэ – еплъ Апостол. 13:14-14:20; 16:1-5.\n3:15 Тхьэм игущыІэ тхыгъэ лъапІэхэр – Джуртхэм ятхылъ лъапІэхэр ары зыфиІохэрэр: Тэурат, Сэбур, пегъымбархэм атхыгъэ тхылъхэри, нэмыкІхэри.\nрагъэІон алъэкІы. 16Тхьэм игущыІэтхыгъэ лъэпІэ пстэуми арытхэр Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ ыдэжь къикІыгъэх. ЦІыфхэм шъыпкъагъэр ябгъэшІэным, уягыиным, бгъэдэІонхэм ыкІи шъыпкъагъэр зиІэ псэукІэр ябгъэшІэным пае яшІуагъэ къэкІо. 17Арэущтэу Тхьэм фэлажьэрэ цІыфыр тэдрэ ІофышІуи хьазырэу ыкІи фэгъэпсыгъэу щытыщт.


Чъыг къэтIэмыгъом илъэхъан | Адыгэ Макъ\nЧъыг къэтIэмыгъом илъэхъан\nКъэкIыхэрэ лъэпкъхэм ячылапхъэхэр къызэтегъэнэжьыгъэнхэм фэгъэзагъэу Iоф зышIэрэ институтэу Н. Вавиловым ыцIэ зыхьэу Санкт-Петербург дэтым иIофышIэ куп Мыекъопэ ушэтэкIо станциеу ВИР-м мы мафэхэм щыIагъ.\nКъэкIуагъэхэм лъэгъун гъэнэфагъэхэр яIагъэх. Ахэм ащыщ институтым къыщызэIуахыгъэ лабораториякIэхэм яIофшIэн Мыекъопэ къутамэм иIофышIэхэр щыгъэгъозэгъэнхэр, къызхагъэкIырэ лIыкIом шIэныгъэ икъухэр, шIыкIэ-амал гъэнэфагъэхэр IэкIэгъэхьэгъэнхэр, къэтIэмыгъэхэ пхъэшъхьэ-мышъхьэ чъыгхэм ялъэпкъхэр къэзыгъэгъунэщтхэ къутамэхэу IэубытыпIэ ашIыгъэхэр гъэгъугъэнхэр, гербарие шIыгъэнхэр, станцием иIофшIэн зэфэхьысыжь фэшIыгъэныр.\nИнститутым иученэ секретарэу Юлия Ухатовам сэнэхьатым фэшъыпкъэхэу, сэнаущыгъэ икъухэр зыIэкIэлъ хэшыпыкIыгъэ IофышIэхэм Мыекъопэ къутамэм Iоф зэрэщашIэрэр игуапэу хигъэунэфыкIыгъ.\n— Джыдэдэм къэралыгъом шIэныгъэ ушэтынхэм япхыгъэхэу программэ гъэшIэгъонхэр щызэхащэх. Тиинститут къыщызэIуахыгъэхэ лабораториехэр ахэм зэу ащыщых. КъэкIыхэрэм – чъыгхэм, хэтэрыкIхэм, пхъэшъхьэ-мышъхьэхэм ялъэпкъ зэфэшъхьафхэр нахь игъэкIотыгъэу (молекулярнэ шIыкIэм тетэу) ушэтыгъэнхэр джы амалхэу тиIэхэм ащыщых. Мыекъопэ станцием иIофшIэн осэшхо фэтэзгъэшIыхэрэм ащыщ ижъырэ къэкIырэ лъэпкъхэм адыгэ чъыг хатэхэм зэрадэлажьэщтыгъэхэ шIыкIэ-амалхэр щыухъумагъэхэу зэрэщытыр. Ар зымыуасэ щыIэп.\nШIэныгъэлэжьхэу тикъутамэхэм Iоф ащызышIэхэрэр программакIэхэм ахэтэгъэлажьэх, шIэныгъэ материалхэр къыхятэгъэутых, къэкIыхэрэм игъэкIотыгъэу зыщадэлажьэхэрэ лабораториехэр къызэIутэхых. Ащ фэдэ лабораторием ипащэ сигъусэу тыкъэкIуагъ. Адыгеир гъэшIэгъоны къэзышIырэмэ ащыщ ижъырэ къэкIыхэрэ лъэпкъхэр, анахьэу пхъэшъхьэ-мышъхьэ чъыгхэм илъэси 150 — 200 аныбжьэу къызэтенагъэу зэритхэр, — еIо ащ.\nЛабораторием ипащэу Ольга Антоновам яIофшIэн зэхьылIагъэр къыгъэнэфагъ.\n— КъэкIыхэрэр зыщыщхэ лъэпкъхэр къэгъэнэфэгъэнхэр, цIыфхэм афэдэу хэт ятэр, хэт янэр — генетическэ анализ зэрашIыхэрэм фэдэу, чъыгхэми, хэтэрыкIхэми джащ фэдэу Iоф адэпшIэшъущт. Ащ лъэпкъ пэпчъ нэшэнэ анахь дэгъоу хэлъхэр къыхигъэщышъущтых. А нэшанэхэр тэ тызыфэе къэкIырэ лъэпкъхэм ахэтлъхьашъущтых. ГущыIэм пае, пхъэшъхьэ-мышъхьэхэр узхэм, чъыIэм, хьацIэ-пIацIэхэм апэуцужьышъухэу пшIынхэ плъэкIыщт.\nДжыдэдэм тикъэралыгъо шIэныгъэ лабораторие 900 фэдиз къыщызэIуахыгъ. Ахэм ащыщэу 2-м тиинститут Iоф щешIэ. Мыекъопэ къутамэр тилабораторие зэрепхыгъэщтыр мэз цумпэ лъэпкъхэм якъыхэгъэщын. Джащ фэдэу картофым, коцым, къэбым, къыцэхэм, къэбэскъэ лъэпкъхэм якъыхэгъэщын, ягъэнэфэн, якъэтхыхьан джыдэдэм тыпылъ, — еIо Антоновам.\nГупчэм щыряIэхэ амалхэм шъолъыр къутамэхэри янэцIых. Ежьхэми ахэр псынкIэу къанэсын зэрэфаер Мыекъопэ ушэтэкIо станцием ипащэу Сапый Юрэ хегъэунэфыкIы.\nСанкт-Петербург къикIыгъэхэ шIэныгъэлэжьхэр тигъусэхэу ВИР-м ипхъэшъхьэ-мышъхьэ чъыг хатэхэм тахэхьэ. Гъэтхэпэ мазэм къызэучъыIым ос хъотым тыхэтэу зытетхыгъагъэхэ чъыгхэр станцием иIофышIэхэр щыгушIукIхэу джы къэтIэмыгъэх.\nПхъэшъхьэ-мышъхьэ чъыг хатэм илъэпкъ зэфэшъхьафхэм якъэгъэгъэ зэмышъогъоу къырахыгъэхэм нэр агъэгушIо. ЧъыIэмрэ осымрэ апэшIуекIоу чъыг къутамэхэр мэшэлахьэу къэбырэбагъэх.\nУченэ секретарым зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, зитхьапэхэр агъэгъунхэу, гербарий ашIынэу Iоф зыдашIэгъэ пхъэшъхьэ-мышъхьэ чъыгхэм къахэфагъэхэм ащыщ кавказ мыIэрысэ чъыг лъэпкъри. «Къэгъагъэ къырихыщта, къыримыхыщта» зыфаIощтыгъэ мыIэрысэ лъэпкъыр чъыIэм пэуцужьышъоу нэшанэ хэлъэу къычIэкIыгъ. ТэркIэ ащ фэдэхэр къыхэгъэщыгъэнхэр ары мэхьанэ зиIэр. КъэкIырэ лъэпкъыр къызэтегъэнэгъэным пае, лабораторием амалищ джырэкIэ иIэр — итхьапэхэр гъэгъугъэнхэр, гъэщтыгъэнхэр ыкIи апчым илъхьэгъэнхэр», — еIо Ухатовам.\nМыекъопэ ушэтэкIо станцием ипащэу Сапый Юрэ чъыг хэтэ къэтIэмыгъэхэм гушIозэ тахищагъ.\n— Тишъолъыр зекIоным игъэкIотыгъэу зыщеушъомбгъу. ЛIышъхьэм къытфишIыгъэ унашъом диштэу Адыгеир лъэныкъо дэгъухэмкIэ зэрядгъэшIэщтым ыуж тит, тишъолъыр, тилъэпкъ ижъырэ шэн-хабзэхэу щызэрихьэхэрэр къэтэухъумэх, чъыг хатэхэр къэтэгъэкIых. Мыекъуапэ ыцIэ къызтекIыгъэхэ мыIэрысэ чъыгхэм ядэхагъэ зекIохэм ядгъэлъэгъунэу, нэIуасэ афэтшIынхэу тыфэхьазыр. Проектэу дгъэнэфагъэхэм ащыщ Мыекъопэ къэлэ паркым е къэлэ пчэгухэм ащыщ горэм мыIэрысэ чъыг лъэпкъышIухэр аллее е чъыг хэтэжъые фэдэу щыдгъэтIысынхэр, — еIо Сапыим.\nЧъэпыогъу мазэм ВИР-м ыныбжь илъэси 125-рэ зэрэхъурэр хигъэунэфыкIыщт. Ащ диштэу Iофтхьэбзэ дахэу рахъухьагъэхэр агъэцэкIэшъунхэу афэтэIо.


Гъогу щынэгъончъэхэм аращагъэх | Адыгэ Макъ\nГъогу щынэгъончъэхэм аращагъэх\nЗыныбжь имыкъугъэхэр щынэгъончъэу гъогум зэрэщызекIощтхэ шапхъэхэр арагъэшIэнхэм фэшI Мыекъуапэ игурыт еджапIэу N 15-м иублэпIэ классхэм арысхэм пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэ афызэхащагъ.\nАщ икIэщэкIуагъэх Адыгеим икъэралыгъо автоинспекторхэмрэ кIэлэцIыкIухэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэмкIэ Уполномоченнэу Адыгеим щыIэ Александр Ивашинымрэ. Мыхэм IэпыIэгъу афэхъугъэх кIэлэегъаджэхэр ыкIи ЮИД-м иотряд.\nПэублэм къэзэрэугъоигъэхэм А. Ивашиным шIуфэс къарихыгъ ыкIи щынэгъончъэ зекIоным ишэпхъэ шъхьаIэхэр агу къыгъэкIыжьыгъэх. Нэужым кIэлэегъаджэхэм закъыфигъазэзэ, еджакIохэр еджапIэм икIыжьыхэу яунэ зэрэкIожьхэрэ гъогум зызэрэщагъэпсыщт шIыкIэр мафэ къэс агу къагъэкIыжьынэу.\nНыбжьыкIэ цIыкIухэм бэрэ хэукъоныгъэу гъогум къащыхафэхэрэм ыкIи ахэм апкъ къикIыкIэ хъугъэ-шIагъэу къэхъухэрэм полицейскэхэм ягугъу къашIыгъ. Джащ фэдэу гъогум чIыпIэ гъэнэфагъэу зэрыфэнхэ алъэкIыщтхэм зэрэщызекIощтхэ шIыкIэхэр къафаIотагъэх. Анахьэу анаIэ зытырарагъэдзагъэр лъэсрыкIо зэпырыкIыпIэхэм къиныгъоу къащяжэхэрэр, автомобильхэр зэрыкIохэрэ гъогум сакъыныгъэ къызщыхагъэфэнэу зэрэщытыр, ащ фэдэ чIыпIэм игъунэгъоу щыджэгухэ зэрэмыхъущтыр, нэмыкIхэри. ШIокI имыIэу нэфынэр къэзытырэ ныбалъэхэр ащыгъынхэу афагъэпытагъ.\nНэужым гъогурыкIоным ишапхъэхэр зэрагъэцэкIэнхэ фаер къаушыхьатынэу Александр Ивашинри, ЮИД-м иотряд хэтхэри ягъусэхэу урамым техьагъэх. Къыхахыгъэ щынэгъончъэ маршрутым шIэныгъэу агъотыгъэхэр къыщагъэлъэгъуагъ.


Адыгеим и ЛIышъхьэ Урысыем ивице-премьерэу Дмитрий Козак дыриIэгъэ зэIукIэгъур — Адыгэ макъ\nАдыгеим и ЛIышъхьэ Урысыем ивице-премьерэу Дмитрий Козак дыриIэгъэ зэIукIэгъур\nРедактор 26.10.2017 26.10.2017 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ Урысые Федерацием и Правительствэ и Тхьаматэ игуадзэу Дмитрий Козакрэ Москва зэIукIэгъу щызэдыряIагъ. Ахэр республикэм исоциаль-нэ хэхъоныгъэ иIофыгъохэм атегущыIагъэх. Мы охътэ благъэм ыкIи пIэлъэ кIыхьэм тегъэпсыхьагъэу зэшIохыгъэн фэе пшъэрылъхэу анахь мэхьэнэшхо зиIэхэр агъэнэфагъэх.\nЗэкIэми анахьэу къызщыуцугъэхэр бюджетхэм азыфагу илъ зэпхыныгъэхэм зэхъокIыныгъэхэр афэшIыгъэнхэр ары. Дмитрий Козак къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, а зэпхыныгъэхэр зэфагъэ ахэлъэу, ахъщэр зыпэIухьан фэе лъэныкъохэр икъоу гъэунэфыгъэхэу щытынхэ фае. Ащ нэмыкIэу шъолъырхэм ежь яхахъохэр нахьыбэ шIыгъэнхэм пае кIэгъэгушIун Iофтхьабзэхэм япхыгъэ екIолIэкIэ-амалэу щыIэхэм анэсыгъэх.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, республикэмкIэ зигъо Iофыгъоу ар щыт. Финанс дисциплинэ тэрэзым ишIуагъэкIэ, 2007-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу Адыгэ Республикэм изэхэубытэгъэ бюджет ихахъохэр фэди 4-м ехъукIэ нахьыбэ хъугъэх, дотациехэм процент 61-м къыщегъэжьагъэу процент 32-м нэсэу къакIичыгъ (2016-рэ илъэсым икIэуххэмкIэ).\nЗэIукIэгъум илъэхъан федеральнэ гупчэм иIэпыIэгъу хэлъэу Адыгеим щызэшIуахырэ проектхэм Iофэу адашIэрэм къыщыуцугъэх. Ахэр гъогухэм яшIын, социальнэ мэхьанэ зиIэ ыкIи инфраструктурэм къыхиубытэрэ псэуалъэхэр гъэпсыгъэнхэр, игъэкIотыгъэу ахэр гъэцэкIэжьыгъэнхэр ыкIи нэмыкIхэр.\nПредыдущая ЗекIоным иIофыгъо анахь шъхьаIэу щытыгъ\nСледущая ХьакIэхэм ахьыгъ


Пхъэныр лъагъэкIуатэ — Адыгэ макъ\nАдыгеим пстэумкIи гъэтхэсэ гектар мини 108530-рэ щыхалъхьанэу агъэнэфагъ. Мары мы уахътэм пхъэныр макIо. АР-м мэкъу- мэщымкIэ и Министерствэ къызэритыгъэмкIэ, гектар 78546-рэ хагъэкIыгъах. Ар агъэнэфагъэм ипроцент 72-рэ мэхъу.\nГъэтхэсэ лэжьыгъэхэм яхэлъхьанкIэ апэ итыр Шэуджэн районыр ары. Ащ ичIыгулэжьхэм пстэумкIи агъэнэфэгъэ гектар 4298-м ипроцент 96-р апхъыгъах. Кощхьэблэ районыр ащ ыуж макIэу къенэ, гектар 17455-м щыщэу процент 94-р халъхьагъ. Красногвардейскэ ыкIи Джэджэ районхэр мычыжьэу ахэм ауж итых.\nМинистерствэм къызэрэщаIуагъэмкIэ, гъэтхасэу агъэнэфагъэр игъом апхъынымкIэ ищыкIэгъэ пстэури хъызмэтшIапIэхэм аIэкIэлъ. ПстэумкIи трактор мини 2-м ехъу, сеялкэ 637-рэ, пхъэIэшэ 700-м ехъу, культиваторэуи ащ фэдиз агъэфедэх.\nМыгъэ Iуахыжьынэу республикэм бжыхьасэу щыхалъхьагъэр гектар мини 106-м ехъу. Ахэм игъом ыкIи икъоу чIыгъэшIухэр аратыгъэх.\nПредыдущая Европэ адыгэхэр зэшIокIодыхэрэп


ТекIоныгъэ къыдихыгъ — Адыгэ макъ\nМыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым щеджэрэ ныбжьыкIэхэм ащыщхэм гъэхъэгъэшIухэр яIэх, реcпубликэм имызакъоу Урысыем ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм зэрифэшъуашэу закъыщагъэлъагъо, зэнэкъокъухэм текIоныгъэхэр къащыдахы.\nГущыIэм пае, бэмышIэу зэхащэгъэ онлайн зэнэкъокъоу «Умная стипендия» зыфиIорэм Валерия Лисовам текIоныгъэ къыщыдихыгъ.\nАпэрэ уцугъом бакалаврэм, магистратурэм ыкIи аспирантурэм ащеджэрэ нэбгырэ 800-мэ ябизнес-проектхэр къыщагъэлъэгъуагъэх. Краснодар краим, Ростов ыкIи Волгоград хэкухэм, Нижний Новгород, Астрахань ыкIи Адыгэ Республикэм адэт апшъэрэ еджэпIэ 17-мэ ахэр ащеджэх.\nАнахь дэгъоу зыкъэзыгъэлъэгъогъэ нэбгырэ 433-р ятIонэрэ уцугъом ихьагъэх. Япроектхэм афэгъэхьыгъэ видео лъэтегъэуцохэр, ягъэхъагъэхэр къизыIотыкIырэ роликхэр социальнэ хъытыум рагъэхьагъэх.\nЗэнэкъокъум иуцугъохэр онлайн шIыкIэм тетэу кIуагъэхэми, Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым истуденткэу Валерия Лисовам зэрифэшъуашэу зыкъигъэлъэгъуагъ. ТворчествэмкIэ, спортымкIэ, наукэмкIэ, общественнэ IофшIэнымкIэ шIэныгъэ дэгъухэр къыгъэлъэгъуагъэх ыкIи текIоныгъэ къыдихыгъ. «Цифровизация банковских продуктов» зыфиIорэ темэр ары ипроект къыщыриIотыкIыгъэр.\nЗэнэкъокъум текIоныгъэ къыщыдэзыхыгъэ нэбгырэ 200-мэ сомэ мин 40 стипендиеу аратыгъ, «Центр-инвест» зыфиIорэ банкым ахэм стажировкэ щахьын амал яIэ хъугъэ.\nПредыдущая Сусанэ ишIэныгъэхэр Москва щиушэтыщт\nСледущая ЕджапIэхэр агъэкIэжьыщтых