Анахь дэгъухэр къыхагъэщыгъэх — Адыгэ макъ\nУФ-м ПенсиехэмкIэ ифонд зызэхащагъэр илъэс 30 хъугъэ. МэфэкIым фэгъэхьыгъэ зэхахьэу фондым и Къутамэу АР-м щыIэм щыкIуагъэм ащ иIофышIэу тынхэр къызфагъэшъошагъэхэм ахэр къэзыушыхьатырэ тхылъхэмрэ бгъэхалъхьэхэмрэ Къутамэм ипащэу Къулэ Аскэрбый щаритыжьыгъэх.\nФондым иIофшIэн иIахь мымакIэу зэрэхилъхьэрэм фэшI «УФ-м ПенсиехэмкIэ ифонд иIофышIэ гъэшIуагъ» зыфиIорэ тамыгъэмкIэ къыхагъэщыгъэх страхование зышIыгъэхэм фитыныгъэу яIэхэм уасэ афэшIыгъэнымкIэ купым ипащэу Дэгумыкъо Фатимэ, Къутамэм иотделэу социальнэ ахъщэ тынхэм афэгъэзагъэм ипащэу ХьэцIыкIу Маринэ.\nДжащ фэдэу УФ-м ПенсиехэмкIэ ифонд и Щытхъу тхылъ къафагъэшъошагъ делопроизводствэмкIэ купым ипащэу Мэрэтыкъо Эммэрэ пенсиехэм ягъэнэфэн ыкIи якIэлъытыкIыжьын фэгъэзэгъэ отделым испециалист шъхьаIэу Любовь Миронцовамрэ.\n«УФ-м ПенсиехэмкIэ ифонд иотличник» зыфиIорэ цIэмкIэ къыхагъэщыгъэх Тэхъутэмыкъое районымкIэ ГъэIорышIапIэм ипащэу Цуекъо Саидэрэ Къутамэм иотделэу нэбгырэ пэпчъ учет шIыгъэным фэгъэзагъэм испециалист шъхьаIэу Маргарита Татосянрэ.\nУФ-м ПенсиехэмкIэ ифонд и Правление и Тхьаматэ ирэзэныгъэ тхылъ къыратыгъ къэбар ухъумэным фэгъэзэгъэ отделым испециалист шъхьаIэу Кудэйнет Артур, Къутамэм и Щытхъу тхылъ къыфагъэшъошагъ къэбарлъыгъэIэс шIыкIакIэхэмкIэ отделым испециалист шъхьаIэу Чэркэзи Мэндэрэс.\nТиIофшIэгъоу тынхэр къызэратыгъэхэм тыгу къыддеIэу тафэгушIо, гъэхъагъэхэмкIэ яIофшIэн лъагъэкIотэнэу тафэлъаIо!\nПредыдущая КIэлэцIыкIум идунэееплъыкIэ ыгъэбаищт\nСледущая УзэрэзекIощтыр агу къагъэкIыжьы


ЯгумэкIхэм къащыкIагъ | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 23.04.2018\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nАнатолий Осокиным къызэриIуагъэмкIэ, тхьаусыхэ тхылъхэр процент 40-кIэ нахь макIэ хъугъэ. Республикэм ихэбзэ къулыкъухэм нахь лъэныкъуабэ къызэдырагъэубытызэ Iоф зэрашIагъэр, цIыфхэм нахьышIоу IэпыIэгъу зэрарагъэгъотыгъэр ащ къеушыхьаты.\nБлэкIыгъэ илъэсым Уполномоченнэм иаппарат тхьаусыхэ тхылъ 546-рэ къыIукIагъ, нэбгырэ 387-мэ закъыфагъэзагъ. Iофыгъо пстэури зэшIуахыгъ пIоми хъущт.\nНахьыбэрэмкIэ тхьаусыхэ тхылъхэр зэпхыгъэхэр цIыфхэм ясоциальнэ фитыныгъэхэр зэраукъорэр ары. Тхьаусыхэ тхылъхэм азыныкъо нахьыбэр хабзэм ичIыпIэ, ифедеральнэ къулыкъухэу республикэм щыIэхэр ары зылъыIэсыщтыгъэхэр. Хабзэм имуниципальнэ къулыкъухэм яIофшIакIэ зэримыгъэразэхэрэм епхыгъэ тхьаусыхэ тхылъхэри къаIэкIэхьагъэх. Республикэ хабзэм икъулыкъухэм яIофышIэхэм язекIуакIэрэ яIофшIакIэрэ афэгъэхьыгъэ тхьаусыхэ тхылъхэр мэкIэ дэдагъэх.\nЦIыфхэр зыгъэгумэкIырэ Iофыгъохэм, гущыIэм пае, газыр аIэкIэзыгъэхьэрэ организацием иIофшIакIэ епхыгъэхэм язэшIохынкIэ Адыгеим иIэшъхьэтетхэр лъэшэу къазэрадеIэхэрэр Анатолий Осокиным хигъэунэфыкIыгъ. ЦIыфым ифитыныгъэхэмкIэ Уполномоченнэу Адыгэ Республикэм щыIэм къызэриIуагъэмкIэ, социальнэ мэхьанэ ин зиIэ Iофыгъохэм язэшIохынкIэ хабзэм икъулыкъухэм нахь зызэрагъэчанырэр, ятхьаусыхэ тхылъхэм ахэплъэнхэмкIэ нахь шIуагъэ къытэу Iоф ашIэ зэрэхъугъэр цIыфхэм зэхашIагъ.\nКъумпIыл Мурат цIыфым ифитыныгъэхэмкIэ Уполномоченнэу республикэм щыIэм иIофшIэн осэшIу къыритыгъ. Республикэм ипащэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, ащ иаппарат цIыфхэм яфитыныгъэхэмрэ яфедэхэмрэ якъэухъумэнкIэ пшъэрылъышхохэр зэригъэцакIэхэрэм имызакъоу, зигъо Iофыгъохэм язэшIохынкIи ишIуагъэ къегъакIо, хабзэм икъулыкъухэу чIыпIэхэм ащыIэхэм Iоф зэрашIэрэми лъэплъэ.\n«ЦIыфхэм ятхьаусыхэ тхылъхэм Iоф адэшIэгъэнымкIэ екIолIакIэу тиIэр зэблэтхъугъ, ахэм ягумэкIхэр зэгъэшIэгъэнхэмкIэ амал зэфэшъхьафхэр, социальнэ сетьхэри ахэм зэрахэтэу, тэгъэфедэ. Мы лъэныкъомкIэ гъэхъагъэ горэхэри тиIэх. ТапэкIи республикэ хэбзэ Iэшъхьэтетхэм цIыфхэм яфитыныгъэхэр амыукъонхэмкIэ ищыкIэгъэ амалхэр зэрахьащтых. А лъэныкъор ары тэ анахьэу тынаIэ зытедгъэтыщтыр, сыда пIомэ цIыфхэм ятхьаусыхэ тхылъхэм ягумэкIыгъохэр къащараIотыкIых. Хабзэм икъулыкъухэм япшъэрылъыр щыIэныгъэм чIыпIэ къин ригъэуцуагъэхэм амал зэриIэкIэ IэпыIэгъу афэхъунхэр ары», — хигъэунэфыкIыгъ КъумпIыл Мурат.\nЗэIукIэгъум илъэхъан джащ фэдэу тапэкIи лъэныкъохэр зэрэзэдэлэжьэщтхэ шIыкIэм тегущыIагъэх, цIыфхэм ятхьаусыхэ тхылъхэм муниципалитетхэм нахьышIоу Iоф щадашIэнымкIэ, ахэм яправовой шIэныгъэ зыкъегъэIэтыгъэнымкIэ ашIэн фаехэр къыщыхахыгъэх.


PlayDolls.ru - Играем в куклы: Поздравляемся с 8 марта! (1/2)\nТЕМА: Поздравляемся с 8 марта!\nПоздравляемся с 8 марта!\t08 март 2019 04:31\t#1\nПоздравляемся с 8 марта!\t08 март 2019 06:31\t#2\nПоздравляемся с 8 марта!\t08 март 2019 11:25\t#3\nПоздравляемся с 8 марта!\t08 март 2019 12:33\t#4\nПоздравляемся с 8 марта!\t08 март 2019 12:46\t#5\nПоздравляемся с 8 марта!\t08 март 2019 13:34\t#6\nПоздравляемся с 8 марта!\t08 март 2019 13:48\t#7\nПоздравляемся с 8 марта!\t08 март 2019 14:39\t#8\nПоздравляемся с 8 марта!\t08 март 2019 15:17\t#9\nПоздравляемся с 8 марта!\t08 март 2019 21:11\t#10


Адыгэ Хэку Таймс: Суворовым исаугъэт адыгэхэр езэгъхэрэп\nСуворовым исаугъэт адыгэхэр езэгъхэрэп\nМыекъуапэ дагъэуцуагъ дзэпащэу Суворов Александр исаугъэт мы мафэхэм. Ар къызэIуахыгъ я 33 Мотострелковэ бригадэр загъэпсыгъэм ихэгъэунэфыкIын епхыгъэу. Саугъэтэу Дементьев Александр ышIыгъэм игъэуцункIэ кIэщакIоу хъугъэ Пшызэ шъолъырым иветеранхэм якупэу «Дзэ зэкъошхэр» зыфиIорэм. Ащ къызэрэхагъэщрэмкIэ, Суворовыр къызкIыхахыгъэр, ащ ыцIэ щытекIуагъ зэнэкъокъоу «ТекIоныгъэм ыцI» зыфиIорэм, къетхы «Кавказ зэпхыпIэ» интернет къэбар къулыкъум. Мыщ фэшъхьафэу етIани Суворовым ищыIэныгъэ щыщэу илъэс 15 Кубань щигъэкIуагъ, пытэпIи I0 чIыгу гъэпытапIэхэмрэ щигъэуцугъэх, къыхагъэщы кIэщакIомэ.\nСуворовым исаугъэт Адыгеим зэрэдагъэуцуагъэмкIэ адыгэ бэдауш лэжьэкIуабэмэ яемызэгъ къыхагъэщыгъ. Фитыныгъэ Радиом игущыIэгъугъэ Адыгеим щыIэ «Щэрджэс конгрессым» ипащэ игуадзэу Дзэукъожь Заур зэрилъытэрэмкIэ, фэдэ саугъэтым ичIыпIэп адыгэ лъыр зыщагъэчъагъэм.\nДзэукъожь Заур: Ащ къегъэлъагъо Урысыем адыгэхэм алъэныкъокIэ политикэу зэрихьэрэр Ермолов, Засс, Лазарев зыфэпIощт дзэпащэхэм ясаугъэтхэр зэрэрагъэуцуагъэхэр Кавказ лъэпкъхэм агу рихьрэп. Шъхьаем зи къырадзэрэп къэралгъо унэшъошIхэм.\nФитыныгъэ Радио: Адыгэхэм сыд фэдэ тхьамыкIагъуа Суворовым къафихьыгъэр?\nДзэукъожь Заур: А зэманым Кавказым къихьэгъагъ мыщ империализм политикэ щыригъэкIокIынэу. Ащыгъум я 2 Екатеринэ пэщагъэ. Ау къыдэхъугъэп, адыгэхэр пэуцугъагъэх. Ар къагъэнафэрэп, шъхьаем джаущтэущыт Iофыр. Адыгэхэм зи дэгъу къафихьыгъэп. Саугъэтыр зэрагъэуцугъэм лъэпкъ зэмызэгъыныгъэм нахь зыригъэушъомбгъушъущт.\nАдыгеим фэшъхьафэу, нэмыкI адыгэ хэкухэм ащыщ бэдауш лэжьакIохэми дырагъэштагъэп Мыекъуапэ дзэпащэу Суворовым исаугъэт зэрэдагъэуцуагъэм. Ахэм ащыщэу Къэбард Андзор зэдэгущыэIныгъэу « Кавказ зэпхыпIэ» къэбар лъыгъэIэс амалым дыриIагъэм къызэрэщыхигъэщыгъэмкIэ, «Суворовым дэгъоу зыгорэущтэу а чIыпIэм къыщылъэгъуагъэп». Суворовым исаугъэт зыдэщытын фаер ар къызщыхъугъэ чIыпIэр арэу адыгэ бэдауш лэжьакIом елъытэ.\nКъэбэртэе-Бэлъкъарым щыщ бэдауш лэжьакIоу Бештое Аслъан елъытэ мыекъопэ дзэ чIыпIэм Суворовым исаугъэт щыбгъэуцуным лъапсэ зэримыIэр. Ащ иеплъыкIэкIэ, фэдэ гъэуцуныгъэхэр къызэкIэгъэблэныгъэ. Ащ лъапсэу яI ижърэ чIыпIэрыс лъэпкъхэм ящэIэныгъэ игъунапкъэхэр зыфэдизыр зэгъэшIэгъэным пай.


ЭКОНОМИКЭР | Адыгэ Макъ | Страница 2\nТигъэзет къызэрэхиутыгъэу, Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат мы мафэхэм Тэхъутэмыкъое районым щыIагъ. IофшIэгъу дэкIыгъом къыдыхэлъытагъэу зянэ-зятэхэр зимыIэжьхэм ыкIи ахэр зышъхьащымытхэм къафащэфыгъэхэ фэтэрхэм яIункIыбзэхэр аритыжьыгъэх.\nЖьыкIэ Iоф зышIэщт паркышхом ишIын зынэсыгъэм тегущыIагъэх\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат къэралыгъо корпорациеу «Росатом» зыфиIорэм иIахьзэхэлъ обществэу «НоваВинд» игенеральнэ пащэу Александр Корчагиным зэIукIэгъу дыриIагъ.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Туркменистан и Чрезвычайнэ ыкIи Полномочнэ ЛIыкIоу Урысые Федерацием щыIэ Батыр Ниязлиевым тыгъуасэ IукIагъ.\nАдыгеим илIыкIо куп бизнес-форумым хэлэжьагъ\nАдыгеим илIыкIо купэу Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зипащэр тыгъуасэ бизнес-форумэу Стамбул щыкIуагъэм хэлэжьагъ. Тыркуем IэкIыб экономикэ зэпхыныгъэхэмкIэ и Комитет ар щыкIуагъ.\nСомэ миллиарди 4,7-рэ халъхьагъ Социальнэ мэхьанэ зиIэ псэуалъэхэм яшIын ыкIи ягъэцэкIэжьын япхыгъэхэ пшъэрылъхэр зэрифэшъуашэу гъэцэкIэгъэнхэм Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ынаIэ тет. Аужырэ илъэсхэр пштэхэмэ, мы лъэныкъомкIэ шъолъырым щызэшIуахыгъэр бэ.\nАдыгэ къуаер Адыгэ Республикэм ыцIэ шIукIэ чыжьэу зыгъэIугъэхэм ащыщ адыгэ къуаер. Урысыем ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм ямызакъоу, IэкIыб къэралхэми ар ащашIэ хъугъэ. Адыгэ къуаем республикэм чIыпIэшхо щеубыты. ГъомылэпхъэшIыным хэхъоныгъэхэр ышIынхэм ащ иIахь зэрэхэлъым имызакъоу, туризмэм зегъэушъомбгъугъэнымкIи гугъапIэхэр рапхых. Ар къызэригъэшъыпкъэжьырэми ишыхьат адыгэ\nАдыгеим иэнергетикэ хэхъоныгъэ зэрэрагъэшIыщтым тегущыIагъэх\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ Урысые Федерацием и Правительствэ и Тхьаматэ игуадзэу Дмитрий Козакрэ Москва зэIукIэгъу щызэдыряIагъ.\nПредпринимательствэм зыкъегъэIэтыгъэным фэIорышIэ\nУФ-м экономикэ хэхъоныгъэмкIэ иминистрэу Максим Орешкиным зэхищэгъэ видеоконференцием АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат хэлэжьагъ.\nКУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР, СПОРТЫР, ЭКОНОМИКЭР


Адыгэ Хэку Таймс: Азарбайджанрэ Армениемрэ язао нэбгрэ 30 фэдиз хэкIодагъ\nАзарбайджанрэ Армениемрэ язао нэбгрэ 30 фэдиз хэкIодагъ\nИнформацие агенствэу Кавказ Узылым къызэритхырэмкIэ, непэ, мэлылъфэгъум и 2-м, Азарбайджан идзэмрэ Армением иджэмрэ Нагорнэ-Кэрабахъ зыфиIорэм щызэзэуагъэх. Ащ Азарбайджаным идзэ щыщ зэолI нэбрэ 12 хэкIодагъ Армением идзэ щыщ нэбгрэ 18 хэкIодагъ. Пшъы заулэ бгъуитIумкIи уIагъэх.\nАзарбайджанрэ Армениемрэ Нагорнэ-Кэрабахъ илъэс 20 нахьыбэ хъугъэу зэтрахы. 1994 илъэсым зэмызэонхэу бгъуитIури зэгурыIогъагъэх. Арэ къакIорэ Нагорнэ-Кэрабахъ хэгъэгу шъхьэфит фэдэу мэпсэу ау дунаемкIэ ар ащтагъэп.


ЗэIукIэгъум осэшхо къыфашIыгъ мэхьанэшхо ратыгъ — Адыгэ макъ\nРедактор 19.12.2019 19.12.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР\nАдыгеим икIыгъэ купыр мэфитIо Иорданием щыIагъ. КъэралыгъуитIумэ язэфыщытыкIэ хэхъоныгъэхэр тапэкIи фэхъунхэм, лъэныкъохэм язэпхыныгъэ нахь гъэпытэгъэным тегущыIагъэх. Иорданием и Пачъыхьэу я II-рэ Абдалла Адыгеим икIыгъэ купыр ригъэблэгъагъ, гущыIэгъу зэфэхъугъэх.\nИорданием и Пачъыхьэу я II-рэ Абдалла УФ-м и Президентэу Владимир Путиным сэлам зэрэрихыжьырэр тхыгъэхэм япэублэ ит. Нэужым лъэныкъуитIумэ язэпхыныгъэ зэрагъэпытэщтхэ шIыкIэхэм къатегущыIэх, мыщ фэдэ зэIукIэхэм мэхьанэ ин зэряIэр къащыхагъэщы. Экономикэ ыкIи гуманитар зэпхыныгъэхэр гъэпытэгъэнхэм Iофтхьабзэр зэрэфэIорышIэрэр гъэзет нэкIубгъохэм арыт.\nМэфитIу Iофтхьабзэхэм къадыхэлъытагъэу КъумпIыл Мурат зипэщэ лIыкIо купым хэтхэр Иорданием ибизнесменхэм, Амман и Адыгэ Хасэ хэтхэм зэраIукIагъэхэр Иорданием и СМИ-хэм къатыгъ. Правительственнэ гъэзетхэм ащыщэу «АЛЬ-РАИИ» къызэритырэмкIэ, къэралыгъом хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ адыгэхэм яIахьышIу зэрэхашIыхьагъэр, ахэм лъытэныгъэшхо къафыряIэу зэрэпсэухэрэр Пачъыхьэм игущыIэ къыщыхигъэщыгъ.\nМэкъумэщ хъызмэтым тегущыIэхэ зэхъум тапэкIэ коцымрэ пынджымрэ Иорданием IэкIагъэхьанхэм Адыгеир зэрэфэхьазырыр КъумпIыл Мурат къызэрэхигъэщыгъэр, мы лъэныкъомкIэ опытэу аIэкIэлъымкIэ зэхъожьынхэ амал зэрэщыIэр гъэзет нэкIубгъохэм бэу арыт, телевидениеми къытыгъ.\n— КъумпIыл Мурат зэкIолIагъэхэ чIыпIэхэм ащыщ къэралыгъом икъыблэ щыIэ псыхъоу Иордан крещение зыщырагъэкIокIырэ площадкэр. Дин зэфэшъхьафхэр зезыхьэхэрэ цIыфхэм азыфагу зэгурыIоныгъэ илъыным мэхьанэшхо зэриIэр, ащкIэ Пачъыхьэу я II-рэ Абдалла Iофышхо зэригъэцакIэрэр республикэм ипащэ къыхигъэщыгъ, — къеты Иорданием къыщыдэкIырэ гъэзетхэм ащыщым.\nПредыдущая Медицинэ IэпыIэгъур зэраIэкIагъахьэрэм ыкIи цIыфхэм яфитыныгъэхэр къызэраухъумэхэрэм яIофыгъохэм ахэплъагъэх\nСледущая В Адыгее установлено 40 накопителей для сбора пластика


ЯIо зэхэлъэу Iоф зэдашIагъ | Адыгэ Макъ\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат IэпыIэгъу къазэрэфэхъугъэм, къулыкъу зэфэшъхьафхэм, къуаджэм къыщыхъугъэхэу гъот зиIэхэм, ащ щыпсэурэ цIыфхэм яIо зэхэлъэу Iоф зэрэзэдашIагъэм ишIуагъэкIэ охътэ кIэкIым мы псэуалъэр ашIын ыкIи зэтырагъэпсыхьан алъэкIыгъ.\nКультурэм иучреждениякIэ икъызэIухын фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэм къекIолIагъэх Адыгеим культурэмкIэ иминистрэу Аулъэ Юрэ, муниципальнэ гъэпсыкIэ зиIэ «Теуцожь районым» иадминистрацие ипащэу Хьачмамыкъо Азэмат, районым инароднэ депутатхэм я Совет итхьаматэу ПчыхьалIыкъо Аюб, культурэм иIофышIэхэр, къоджэдэсхэр, нэмыкIхэри.\nАулъэ Юрэ Iофтхьабзэм пэублэ псалъэ къыщишIызэ, Адыгеим и ЛIышъхьэ ыцIэкIэ пщыкъуйхьаблэхэм шIуфэс гущыIэхэмкIэ зафигъэзагъ, мыщ фэдэ псэолъэ зэтегъэпсыхьагъэ яIэ зэрэхъугъэмкIэ къафэгушIуагъ.\n— Культурэм и Унэ къуаджэм щашIынэу зэрэрахъухьагъэм республикэм ипащэ дыригъэштагъ, проектыр щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэным ынаIэ тетыгъ. Къоджэдэсхэу лъэкI зиIэхэми яшIуагъэ къэкIуагъ, IофшIэным екIолIакIэу фыуиIэн фаемкIэ щысэшIу къагъэлъэгъуагъ. ЦIыфхэр зыщызэрэугъоинхэ, яуахътэ шIуагъэ къытэу зыщагъэкIон алъэкIыщт культурэм иучреждениехэр къоджэ псэупIэхэм зэкIэми адэтынхэр Адыгеим и ЛIышъхьэ пшъэрылъ шъхьаIэу къытфегъэуцу. АщкIэ тэ къыттефэрэ пстэури дгъэцэкIэщт, цIыфхэм агу къыдэтщэеным фэшI республикэм итворческэ купхэм, орэдыIохэм яконцертхэр типсэупIэхэм ащызэхатщэхэзэ тшIыщт, — къыIуагъ Аулъэ Юрэ.\nЛъэпкъ проектэу «Культурэр» зыфиIорэм къыдыхэлъытэгъэ лъэныкъохэм ягъэцэкIэн республикэм мэхьанэшхо щыраты. БлэкIыгъэ илъэсым мыщ епхыгъэ учреждении 5-мэ гъэцэкIэжьынхэр ащыкIуагъэхэмэ, мы илъэсым ахэм япчъагъэ 8 мэхъу. Джащ фэдэу культурэм и УнакIэ къуаджэу Фэдз щашIы. Мы IофшIэныр тапэкIи лъагъэкIотэн гухэлъ щыI.\nАужырэ шапхъэхэм адиштэрэ культурэм ипсэолъакIэ яIэ зэрэхъугъэмкIэ Пщыкъуйхьаблэ щыпсэухэрэм къафэгушIуагъ район администрацием ипащэ. Республикэм и ЛIышъхьэ иIэпыIэгъу мы псэуалъэм ишIын егъэжьапIэ зэрэфэхъугъэр, къуаджэм къыдэкIыгъэхэу гъот зиIэхэм, цIыфхэм алъэкI къызэрамыгъэнагъэр игуапэу къыхигъэщыгъ.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, Адыгеим щыпсэухэрэм АР-м и ЛIышъхьэ занкIэу зызыфагъазэм Iофыгъоу къаIэтыгъэхэм язэхэфын къыдыхэлъытагъэу КъумпIыл Мурат гъэтхапэм Пщыкъуйхьаблэ щыIагъ. Ащыгъум цIыфхэм гумэкIыгъо шъхьаIэу къаIэтыгъагъэр зашъохэрэ псым изытет уигъэрэзэнэу зэрэщымытыр ары. Республи-\nкэм ипащэ мы гумэкIыгъор 2019-рэ илъэсым дэгъэзыжьы-гъэ хъущтэу гущыIэ къаритыгъагъ. ЫIуагъэр зэригъэшъыпкъэжьырэм ишыхьатэу джырэ уахътэм къуаджэм псырыкIуапIэр къыращалIэ. Джащ фэдэу лъэсрыкIо гъогухэм яшIыни, псэупIэм къэзыгъэнэфырэ пкъыгъохэр дэгъэуцогъэнхэм иIофыгъохэри зэшIуахыщтых. Лъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэн къыдыхэлъытагъэу фельдшер-мамыку IэзапIэм игъэпсын 2020-рэ илъэсым къуаджэм щырагъэжьэнэу агъэнафэ. ЦIыфхэм къаIэтыгъэ Iофыгъо пстэумкIи IэпыIэгъу зэрагъотыщтыр АР-м и ЛIышъхьэ зэIукIэгъум илъэхъан къыIогъагъ.\n— ГумэкIыгъоу шъуиIэхэм защыдгъэгъозэнэу, IэпыIэгъу тыкъышъуфэхъунэу къуаджэм тыкъэкIуагъ. Тэ талъэныкъокIэ къыттефэрэр дгъэцэкIэщт. Ау шъори шъуIэ зэкIэдзагъэу Iоф шъушIэн, чылэм изытет нахьышIу хъуным шъулъыплъэн фае. ШIыхьафхэр зэхашъущэх, IэпыIэгъу шъукъытфэхъу, — зафигъэзэгъагъ КъумпIыл Мурат.\nГурыт еджапIэм фэдэу культурэм и Унэ псэупIэ пэпчъ дэтын зэрэфаер ПчыхьалIыкъо Аюбэ къыIуагъ. Пщыкъуйхьаблэхэр бэшIагъэу зэжэгъэхэ учреждениякIэр къызэрэзэIуахырэмкIэ ахэм къафэгушIуагъ, ащ изэтегъэпсыхьан зиIахьы-\nшIу хэлъ пстэуми ирэзэныгъэ гущыIэхэр апигъохыгъэх.\nНахьыжъхэм ащыщхэу Хьакъуй Гъэзэуатрэ Хьатх Темыррэ мэфэкI зэхахьэм къыщыгущыIагъэх. ЩыкIагъэу яIэхэр зэрэзэхишIагъэхэм, IэпыIэгъу къызэрафэхъурэм афэшI АР-м и ЛIышъхьэ зэрэфэразэхэр\nахэм къаIуагъ. Мы аужырэ уахътэм псэупIэм, районым псэолъэшI IофшIэнышхохэр зэрэщыкIохэрэр, социальнэ объектхэр зэращашIыхэрэр ыкIи зэращагъэцэкIэжьыхэрэр ягуапэу къыхагъэщыгъ.\nПсэуалъэм игъэпсын, къуаджэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэм зиIахьышIу хэлъ КIыкI Аслъан-\nрэ Еутых Щамсудинрэ щытхъуцIэу «Пщыкъуйхьаблэ ицIыф гъэшIуагъ» зыфиIорэр афагъэшъошагъ, ахэм афэгушIуагъэх, афэрэзагъэх.\nРеспубликэм ыкIи районым итворческэ купхэм къатыгъэ концертым мэфэкI зэхахьэр къыгъэбаигъ, ащкIэ ар зэфэшIыжьыгъэ хъугъэ.


Республика Адыгея - Гъогу зэхэкIыпIакIэхэр ашIых\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ къэралыгъо компаниеу «Урысые автомобиль гъогухэр» («Росавтодор») зыфиIорэм иправление итхьаматэу Сергей Кельбахрэ Адыгеим итранспорт инфраструктурэ зызэрэрагъэушъомбгъущтым тегущыIагъэх.\nФедеральнэ гъогоу М-4 «Дон» зыфиIорэм транспорт зэхэкIыпIэхэр зэрэщашIыщтхэм епхыгъэ Iофыгъом шъхьафэу зэIукIэгъум щыхэплъагъэх. Зигугъу къэтшIыгъэ гъогум игъэIорышIэн фэгъэзагъэр къэралыгъо компаниеу «Урысые автомобиль гъогухэр» зыфиIорэр ары. Мы гъогум щыщ километрэ 21,6-р Адыгеим щыпхырэкIы.\n«Нахьыбэу автомобильхэр зэрыкIорэр Тэхъутэмыкъое, Теуцожь районхэм ащыгъэпсыгъэ гъогухэр ары. АдыгеимкIэ мэхьанэшхо иIэу щыт транспорт зэхэкIыпIакIэхэр шIыгъэнхэм. Ахэм яшIуагъэкIэ автомобильхэр нахьышIоу гъогухэм ащызекIо хъущтых, гъогурыкIонымкIэ шапхъэхэри къыдалъытэщтых», — хигъэунэфыкIыгъ КъумпIыл Мурат.\nГущыIэм пае, къэлэ гъэпсыкIэ зиIэ поселкэу Лъэустэнхьаблэ дэжь гъогу зэхэкIыпIэ щышIыгъэнымкIэ республикэр «Росавтодорым» езэгъыгъ. ООО-у «СтройЮгРегион» зыфиIорэм ащ игъэпсынкIэ зэзэгъыныгъэ дашIыгъах. ШIэхэу псэолъэшIын IофшIэнхэр рагъэжьэщтых. 2019-рэ илъэсым иIоныгъо псэуалъэр атынэу рахъухьэ.\nПсэуалъэр зыщагъэпсыщт чIыпIэм Сергей Кельбахрэ КъумпIыл Муратрэ проектыр зэрэпхыращыщтым щытегущыIагъэх. А проектым диштэу автомобиль гъогу метрэ 1745,5-рэ агъэкIэжьыщт, IахьиплIэу зэтеутыгъэ гъогур, лъэсрыкIохэм атегъэпсыхьэгъэ зэпырыкIыпIэр агъэпсыщт. Джыдэдэм IофшIэнхэм зафагъэхьазырэу рагъэжьагъ, Iоныгъор ары ахэм нахь зызырагъэушъомбгъущтыр.\nКъэралыгъо компанием ипащэ гъогурыкIонымкIэ шапхъэхэр къыдалъытэн зэрэфаем анаIэ тыраригъэдзагъ, общественнэ транспортымкIэ щынэгъончъэ чIыпIэхэм къэуцупIэхэр ащагъэпсынхэу, цIыфхэр тэрэзэу зэращэнхэм тегъэпсыхьэгъэ нэмыкI амалхэр зэрахьанэу игъо къафилъэгъугъ. Ащ епхыгъэу Адыгеим и ЛIышъхьэ Псэкъупсэ лъэсрыкIо зэпырыкIыпIэр гъэпсыгъэн зэрэфаер къыIуагъ. Ащ нэмыкIэу КъумпIыл Мурат гъогушIхэм пIалъэхэр къыдалъытэнхэу, Iофхэр дэгъоу зэхащэнхэу пшъэрылъ афишIыгъ. Республикэм ихэбзэ къулыкъухэми Iофыгъо заулэхэм язэшIохынкIэ IэпыIэгъу къазэрафэхъущтхэр къаIуагъ.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ Тэхъутэмыкъое районым игъогухэм ащыщ горэм джыри автомобильхэр бэу зэрэщызекIохэрэр хигъэунэфыкIыгъ. Ащ пае республикэм ипащэ Краснодар икъокIыпIэ, икъыблэ лъэныкъохэр зэзыпхыщтхэ гъогу агъэпсынэу игъо ылъэгъугъ.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ зэрилъытэрэмкIэ, а псэуалъэхэр загъэпсыхэкIэ, транспортыр нахьышIоу зекIо, гъогурыкIонымкIэ шапхъэхэр къыдалъытэнри нахь Iэрыфэгъу хъущт.\nСергей Кельбах къызэриIуагъэмкIэ, Адыгэ Республикэм иминистрэхэм я Кабинетрэ къэралыгъо компаниеу «Росавтодор» зыфиIорэмрэ зэдашIыгъэ зэзэгъыныгъэм къыдыхэлъытагъэу гъогухэмкIэ шъолъыр программэхэр Адыгеим щыпхырыщыгъэнхэмкIэ федеральнэ IэпыIэгъоу тапэкIи къаратырэр лъагъэкIотэщт.\n05.12.2018 ИзекIуакIэ — щысэ\n05.12.2018 Язэпхыныгъэ агъэпытэн фае\n04.12.2018 МэфэкI мафэхэр щынэгъончъэнхэм пай


Диныр ыкIи цIыфыр — Адыгэ макъ\nДиныр ыкIи цIыфыр\nШIошъхъуныгъэр — шэн шъхьаI\nЦIыф лъэпкъ зэфэшъхьафхэм тхьэшIошъхъуныгъэм осэшхо фашIызэ лIэшIэгъубэхэр рекIокIыгъэх. Тидунай зыгорэм иIэмырэу, зыгорэм зэригъэфагъэу зэрэщытым гу лъытэгъуаеп. ЦыхьэмышI ащ хэмылъыжьэу, Тхьэр зэрэщыIэр зыгурыбгъэIон плъэкIынэу щыIэныгъэм тызэрихьылIэхэрэм хьакъэу къыбгурагъаIо.\nАу ахэр къыбгурыIоным уахътэ ящыкIагъ, кIэлэгъум ащ фэдэмэ уягупшысэнэу игъо уифэрэп. ШIошъхъуныгъэ пытэм тыкъыфэкIожьыным дэхэкIаеу тыпэчыжьагъ, социализмэу тызыхэтыгъэм ащ фэдэ дунэееплъыкIэр ыштэщтыгъэп. «Лъэшым Iашэр ий» зэраIоу, хабзэу тиIагъэм тишIошъхъуныгъэ лъэшэу зэрар къырихыгъ. «ИкIутыгъэр из хъужьырэп» зэраIоу, мэщытхэр акъутэхи, ефэндхэр дащыхи, шIошъхъуныгъэ тэрэз цIыфхэм ямыIэжь ашIыгъагъ.\nНепэрэ я ХХI-рэ лIэшIэгъоу тызхэтми дунаим изэрэщыт шIэныгъэлэжьхэм зэрагъэшIагъэу щытэп. Ар къыбгурегъаIо «Шокирующие гипотезы» зыфиIорэ къэтынхэу «РЕН-ТВ-м» щытлъэгъухэрэм. Ахэм афэдэхэр щыIэныгъэм къыхэфэх.\nСигъунэгъу бзылъфыгъэм игукъэкIыжь шъущызгъэгъозэн. Мары ащ къыIотагъэр:\n— Сянэжъ гъэбылъыгъэкIэ тхьэлъэIухэр, нэмаз шIыкIэр сигъэшIэгъагъ. СыгукIэ КъурIаныр сшIэ сшIоигъоу сыхъугъагъ, ау сятэ IофышIэ къикIыжьыгъэу, сянэжърэ сэрырэ нэмаз тшIызэ къызехьажьым, къытфидагъэп. «Шъо шъушIэрэр арэлъэгъуи, сисабыиплI зэрэзгъэшхэн сымыгъотыжьэу, сипарторг Iофым сыкъыIуафыщт». Аущтэу зызаулэрэ гумэкIыгъо тыхэтыгъ. Сятэ пенсием кIуи, ышъхьэ фит зэхъум, КъурIаныр зэригъэшIэжьыгъ. ТхьэшIошъхъуныгъэшхо хэлъзэ игъашIэ ыухыжьыгъ. ТхьэшIошъхъуныгъэм, тиефэнд къызэрэзгуригъэIуагъэмкIэ, хэти ежь ышъхьэкIэ ыгъэунэфыгъэ гъогукIэ къыфэкIо.\n— Сэ сшъхьэкIэ, «чэщтеу» зыфаIорэр сиIэ хъугъагъэ — лъегъэкIуатэ игупшысэ бзылъфыгъэм. — Унагъо сисыгъ, щынапхэ сыхъугъагъ, врачмэ унэм уизакъоу уимылъ къысаIогъагъ ыкIи къызгурыIогъагъ ар Iофым къызэрэшъхьамыпэщтыр. Мэщытым сыкIуи, ефэндым сиIоф зыфэдэр фэсIотагъ. Ефэндым тхьэлъэIоу къэсIон фаехэр къысфитхыхи, зэзгъэшIагъэх, Алахьыр къыздэIэпыIи, Iаятэхэри псынкIэу зэзгъэшIэгъагъэх. Чэщ заулэ текIыгъэу къызгурыIо хъугъэ зыгорэ къызэрэсфэкIуагъэр, ау ар къызнэсыжьын зэрэфэмылъэкIыжьыщтыр. Джаущтэу а узыр спэкIэкIыгъ; джы сэ зыгорэ сымыгъэщынэгъагъот сэIо, лIыхъужъ сыхъугъ. КъурIаным къыщеIо: духьэ къэзыхьырэм тхьэщынагъо иIэу.\nФэшъхьаф бзылъфыгъэм къысфиIотэгъагъ чылэм уз къыдэхьагъэу, врачмэ шъузэлъымыкIох, узыр зэпышъухыщт къытаIогъагъ. Сипшъэшъэгъухэр сымэджагъэх, ау сэ сысымэджагъэп, тиунагъуи узыр къихьэгъагъэп. Сятэ ефэндыгъ, ащ итхьэлъэIу ихьатыркIэ хъугъэмэ сшIэрэп. «ГукIэгъу зышIырэмэ Алахьым гукIэгъу къафешIы, дунаим тет пстэухэми гукIэгъу афэшъушI, Алахьым гукIэгъу къышъуфишIын», — итхагъ КъурIаным.\nНепэ дин IофыгъохэмкIэ занкIэу тыгу илъыр къитIотыкIын тыфитэу хъугъэ, шыкур! Ау блэкIыгъэм укIэхьажьыныр къин — фэныкъоныгъэу щыIэныгъэм къыздихьыгъагъэхэм тисабыйхэм яягъэ екIыгъ, тызэрэфаеу тхьэшIошъхъуныгъэ ахэтлъхьажьыныр джы псынкIагъоп. Ау зэкIэми пытэу тшIэрэр Алахьым ыцыпэу шIур зэрэтхэлъыр ары. Джар зэрэдгъэбэгъощтым, дахэу тызэхэтыным зэкIэми тыпылъын фай. АщкIэ щысабэ къэпхьын плъэкIыщт, цIыфыбэхэм, IофшIэкIошхохэм Алахьым зыфагъэзэжьыгъ. ТичылэкIэ ушъый къызпкъырыпхын нахьыжъхэри, бэ мыхъухэми, тиIэх — ари шыкур, ау зы уахътэ горэ тиIагъ чылэм ефэнд дэмысэу. Ащ дэжьым цIыфхэр гумэкIыгъошхо хэфэгъагъэх, Алахьым ащ фэдэ къытферэмыхьыжь, тигупсэ цIыфым ифэIо-фашIэхэр тфэмыгъэтэрэзыжьхэу, аужыпкъэрэ гъогу тетымыгъэхьажьмэ, тыщэIэфэ зыфэдгъэгъужьынэп. Тхьэм ащ фэдэм тыщерэухъум.\nКостэкъо Аслъан ефэндыр Iимамэу зэрэтиIэм тыщэгушIукIы. Къоджэ ефэндым Iофыгъуабэ зэшIуехы. УиIэм уасэ фэпшIын фай, етIани Аслъан ицIыф шIыкIэкIэ, иIушыгъэкIэ, ишъэбагъэкIэ уахигъэплъэнэу гъэпсыгъэ. Тхьэм бэгъашIэ ешI, илъфыгъэхэр насыпышIохэу щыIэкIэ дахэ къарет.\nАслъан 1955-рэ илъэсым мэзаем и 1-м Улапэ къыщыхъугъ. 2011-рэ илъэсым чылэ зэхахьэм Емыж Нурбый илъэIуи хэлъэу, Iимам Iофыр къыфагъэшъошагъ. 2012-рэ илъэсым нэбгыри 154-рэ хъухэу Рамзан Кадыровым ипсэпэшIэ-шIушIэ хэлъэу Чабэм щыIагъэх. Чабэр быслъымэнэу дунаим тетмэ язэIукIапI, ащ Костэкъор хьаджэ хъугъэу къекIыжьы.\nКостэкъом пшъэшъитIу иI: Анжелэрэ Фатимэрэ. Ахэр Iушых, гуахьых, унагъохэр, сабыйхэр яIэх. КъурIаным, нэкIым, нэмазым, мэщытым кIоным хищагъэх. Пшъашъэхэр чылэм къызыкIожьхэкIэ, Iаятэхэр, сурэхэр тхыгъэхэу къыздахьыщтыгъэ. Ахэм адасштэу сэри садеджэщтыгъэ. Диным цIыфыр еукъэбзы. Пшъашъэхэм нурэр ашъхьащихыщтыгъэ. Уфаемэ, Алахьыри къыбдэIэпыIэщт. «Iофыр зикIасэм шIыкIэ къегъоты, фэмыем ушъхьагъу къегъоты».\nАслъан лэжьэкIо унэгъо Iужъу къихъухьагъ, янэ-ятэхэр, IофышIэшхуагъэх, адыгагъэ, шэн-хэбзэ зэфыщытыкIэ дахэ унагъом илъыгъ, 1972-рэ илъэсым еджапIэр къыухыгъ, ащ ыуж илъэсрэ колхозым, фермэм Iоф ащишIагъ. IофшIэныр икIасэу, хъупхъэу къэхъугъ. 1973-рэ илъэсым дзэм кIуагъэ, ащ илъэситIо къэти къэкIожьыгъ. Нэужым Анапэ дэт мэкъумэщ техникумым чIэхьагъ, агроном сэнэхьатыр зэригъэгъотыгъ, Дондуковскэ колхозэу Кировым ыцIэ зыхьыщтыгъэм агъакIуи, ащ щылэжьагъ. 1977-рэ илъэсым къыщагъ. Тихабзэ ислъам диныр къызэриштэжьыгъэр илъэс 30 зэрэхъурэм фэгъэхьыгъэ зэIукIэшхом тирайон щыщ цIыфхэр Мыекъуапэ агъэкIогъагъэх. Ащ Шъэожъ Урысбый иIофшIакIэ щыхагъэунэфыкIыгъ, ащи тигъэгушIуагъ. Аслъан цIыфхэр фэразэх, ягукъао зэхешIэ, якъин адегощы, ар зымыуасэ щыIэп.\nАслъан ишъхьэгъусэу Назрэт Шъхьащэфыжь щыщ, цIыфышIу, сэмэркъэур икIас, мыхьамелэкIэ хьалэл, чылэ Iофыгъомэ игуапэу ахэлажьэ.\nМы тхыгъэр къэсыухызэ, Аслъан ышыпхъоу Мирэ телефонкIэ къысфытеуагъ. ЗэрэхъурэмкIэ, мыхэм ятэжъ ТхьайцIыфымэ ащыщыгъ, ау ар ицIыкIугъом Костэкъомэ аратыгъагъ. КъызхэкIыгъэ лIакъор ымыгъэгъуащэу, Аслъан Тхьэм ицIыф шъыпкъэныр егугъоу егъэцакIэ.\nКостэкъо Аслъан ущытхъуныр къылэжьыгъэу щыт, цIыфхэр шIу елъэгъу. ЦIыф пкъымыпсэф зыфаIорэм фэд. ЫIэ зынэмыс щыIэп, чъыг зэфэшъхьафхэр къегъотых, егъэтIысых, хатэр дахэу елэжьы. Мыгъэ псычэт Iахъогъу ыгъэшхагъ, ащ псапэ Iаджи хитыкIыгъ.\nСыдэу уахаплъэра къыткIэхъухьэрэ ныбжьыкIэхэм? Мы упчIэр Аслъан фэзгъэзагъ.\n— Уахътэм ехьылIагъэу бэ къэпIон плъэкIыщтыр, ау узэдеIэжьэу, узэкIэдэIукIымэ, улъыкIотэщт. ТиныбжьыкIэхэм тащэгугъы тыкъамыгъэукIытэнэу ыкIи ащкIэ зэдеIэжь чылэ кIуачIи тиI, афэддэщтэп мыхъуныр! Илъэс 15-м щегъэжьагъэу 30-м нэс зыныбжьхэр мэщытым къакIох, нэкIыр бэмэ аIыгъ хъугъэ, нэбгырэ 50 – 60 фэдизмэ. Ау уахътэм ехьылIагъэу цIыфхэр бэу зэхэдгъэхьажьыхэрэп, — еIо Аслъан. — Диным ехьылIагъэу къэпIон хъумэ, зидунай зыхъожьыгъэм ифэIо-фашIэхэр игъом тэгъэцакIэх. Хабзэм уасэ къытфешIы, ари шыкур! Алахьым нахьышIум тыфищэн, тежъугъэлъэIу зэкIэми узынчъэныгъэ пытэ тиIэнэу, тыпсэунэу, илъэсыкIэр мафэ тфэхъунэу!\nПредыдущая НыбжьыкIэхэм я Союз зэхащэ\nСледущая Тарихъыр, пIуныгъэр


ЧIыгу Iахьхэм, грантхэм ятын анаIэ тырагъэтыщт | Адыгэ Макъ\nЧIыгу Iахьхэм, грантхэм ятын анаIэ тырагъэтыщт\nАдыгэ Республикэм иминистрэхэм я Кабинет зичэзыу игъэкIотыгъэ зэхэсыгъоу тыгъуасэ иIагъэм тхьамэтагъор щызэрихьагъ Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат.\nАщ хэлэжьагъэх АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, республикэм и Премьер-министрэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Наталья Широковар, федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, къулыкъухэм ыкIи ведомствэхэм япащэхэр, нэмыкIхэри.\nКIэлэцIыкIухэм языгъэпсэфыгъо уахътэ ыкIи япсауныгъэ агъэпытэнымкIэ кампанием изэхэщэн епхыгъэ Iофыгъо зырызхэмкIэ УФ-м ихэбзэгъэуцугъэ гъэцэкIагъэ зэрэхъурэм шъолъыр къэралыгъо лъыплъэныр къыдыхэлъытэгъэным фэгъэхьыгъэу къэгущыIагъ АР-м IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ иминистрэу Мырзэ Джанбэч. КIэлэцIыкIухэм языгъэпсэфыгъо уахътэ изэхэщэнкIэ, ахэм ящынэгъончъагъэ ухъумагъэ хъунымкIэ къэуцурэ гумэкIыгъохэр дэгъэзыжьыгъэнхэм фэшI хэбзэгъэуцугъэм зэхъокIыныгъэхэр фашIых ыкIи пшъэрылъхэр гъэцэкIагъэхэ зэрэхъухэрэм лъыплъэгъэныр ары анахь шъхьаIэу ащ къыгъэнафэрэр. МыщкIэ пшъэдэкIыжь зыхьыщтыр АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерств ары. Зэхэсыгъом хэлажьэхэрэм мы унашъом дырагъэштагъ ыкIи аштагъ.\n— Мы кампаниер зэри-фэшъуашэу зэхэщэгъэ-ным, тисабыйхэм языгъэ-псэфыгъо уахътэ шIуагъэ къытэу агъэкIоным, япсауныгъэ агъэпы- тэным тынаIэ тет. Пшъэ-рылъым изэшIохын му-зейхэр, учреждение зэ-фэшъхьафхэр, хэбзэу-хъумакIохэр къыхэтэгъэ-лажьэх, джащ фэдэу культурнэ Iофтхьабзэхэр афызэхэтэщэх. Мыщ фэдэ екIолIакIэм шIо-гъэшхо къызэритырэр нафэ. КIэлэцIыкIухэм языгъэпсэфыгъо уахътэ пэIухьащт ахъщэу къа-тIупщырэр шIуагъэ хэ-лъэу гъэфедэгъэным ты-наIэ тедгъэтын фае, —къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nЕзыгъэжьэгъэкIэ фермерхэм ыкIи былымхъуным фэгъэзэгъэхэ фермэхэм хэхъоныгъэхэр ашIынхэмкIэ IэпыIэгъу афэхъугъэным фэшI 2017-рэ илъэсым Iофтхьабзэхэу зэхащагъэхэм, зэшIуахын алъэкIыгъэм къытегущыIагъ АР-м мэкъу-мэщымкIэ иминистрэу Юрий Петровыр. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, мы программэр загъэцакIэрэм къыщыублагъэу республикэм Iоф щызышIэрэ езыгъэжьэгъэкIэ фермери 153-мэ сомэ миллион 212,3-рэ ыкIи мэкъумэщ-фермер хъызмэтшIэпIэ 36-мэ (былымхъуным фэгъэзагъэхэм) сомэ миллиони 168,2-рэ хъурэ грантхэр аратыгъэх. ЕзыгъэжьэгъэкIэ фермерым къэралыгъо IэпыIэгъоу ратырэр сомэ миллион 1,5-рэ хъущтыгъэмэ, джы ар сомэ миллиони 3-м нагъэсыгъ. Былымхъуным фэгъэзагъэхэм сомэ миллион 21,6-рэ аратыщтыгъэмэ, непэ а пчъагъэр сомэ миллион 30-м нэсыгъ. Фермерхэм аIэкIэлъ техникэм ыкIи оборудованием япчъагъэ 614-кIэ нахьыбэ хъугъэ. Къэралыгъо IэпыIэгъум ишIуагъэкIэ былымышъхьэхэм, чэтэу ахъухэрэм япчъагъэ хэхъуагъ, джащ фэдэу гъэфэбапIэхэр, фермэхэр, нэмыкI псэуалъэхэр ашIынхэ е зэтырагъэпсыхьажьынхэ алъэкIыгъ. Грантхэр аратынхэмкIэ зипшъэрылъхэр анахь дэгъоу зыгъэцакIэхэрэр Мыекъопэ, Красногвардейскэ, Кощхьэблэ ыкIи Шэуджэн районхэр арых. Ау мыщ дэжьым гумэкIыгъохэри къэуцух, гущыIэм пае, фермерхэм ахъщэ IэпыIэгъоу аратыгъэм къыдыхэлъытагъэу IофшIэпIэ чIыпIэхэр къызэIуахынхэ фае. Ау грант зэратыгъэхэм ащыщхэм илъэс пчъагъэм къыкIоцI а пшъэрылъыр агъэцакIэрэп. Ащ къыхэкIыкIэ мы гумэкIыгъор дэгъэзыжьыгъэн зэрэфаер зэрыт тхыгъэхэр профильнэ министерствэм муниципальнэ образованиехэм япащэхэм аIэкIигъэхьагъэх.\n— Мы про-граммэмкIэ дгъэнэфэгъэхэ къэгъэлъэгъон-хэр зэкIэ дгъэцэкIэнхэ фае. Къо-джэ псэупIэ пэпчъ ежь лъэныкъо гъэнэфагъэ къыхехы. ГущыIэм пае, Крас-ногвардейскэ районым цумпэм икъэгъэкIын зыщиушъомбгъугъ, адрэ къоджэ псэупIэхэми нэмыкI культурэхэм е былымхъуным зыфагъазэ. Ащ фэдэ екIолIакIэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэм тынаIэ тедгъэтын фае. Арышъ, профильнэ ми-нистерствэм, муниципали-тетхэм, къоджэ псэ-упIэхэм мы лъэны- къомкIэ яIофшIэн нахь агъэлъэшын фае,— къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nМэхьанэшхо зиIэ Iофыгъоу зэхэсыгъом къыщаIэтыгъэр сабыищ е нахьыбэ зиIэ унагъохэм ыпкIэ хэмылъэу чIыгу Iахьхэр ятыгъэнхэм фэгъэхьыгъэ хэбзэгъэуцугъэр республикэм щыгъэцэкIагъэ зэрэхъурэр ары. АР-м мылъку зэфыщытыкIэхэмкIэ и Комитет итхьаматэу Ирина Бочарниковам къызэриIуагъэмкIэ, мы уахътэм Адыгеим мыщ фэдэ унэгъо 5753-рэ ис. Ахэм ащыщэу 3817-мэ е унэгъо Iужъухэм япроцент 66-мэ чIыгу Iахьхэр къаратынхэу заявлениехэр къатхыгъэх. Непэ ехъулIэу нэбгырэ 1710-мэ ялъэIухэр афагъэцэкIагъэх. Заявлениеу къатхыгъэхэм янахьыбэр къызпкъырыкIыгъэхэр къалэу Мыекъуапэ (процент 49-рэ), Мыекъопэ районыр (процент 14), Тэхъутэмыкъое районыр (проценти 10). Сабыищ е нахьыбэ зиIэхэм яфэIо-фашIэхэр гъэцэкIэгъэнхэм пае чIыгу Iахь 2107-рэ джырэ уахътэм агъэхьазырыгъ. Зэфэхьысыжьхэм къызэрагъэлъагъорэмкIэ, гъогу картэм къыдыхэлъытагъэу, мы категорием къыхиубытэхэрэм чIыгу Iахьхэр ятыгъэнхэм иIофыгъо изэшIохын муниципальнэ образованиехэм икъу фэдизэу ащамыгъэцакIэхэу къыхэкIы. Арышъ, мы лъэныкъомкIэ пшъэрылъхэр зэшIохыгъэнхэ, IофшIэнэу агъэцэкIэщтхэм апэIуагъэхьащт мылъкур муниципалитетхэм къыдалъытэн зэрэфаер Комитетым итхьаматэ къыIуагъ.\nМы Iофыгъом епхыгъэ пшъэрылъхэр зэрэзэшIуахырэм къытегущыIагъэх муниципальнэ образованиехэу «Тэхъутэмыкъое районым» ыкIи «Адыгэкъалэ» яадминистрациехэм япащэхэр.\nДжащ фэдэу сабыищ е нахьыбэ зэрыс унагъохэм аратыгъэ чIыгу Iахьхэм инженернэ инфраструктурэр ящэлIэгъэным иIофыгъуи къэзэрэугъоигъэхэр тегущыIагъэх.\n— Сабыибэ зэрыс уна-гъохэм алъэныкъокIэ щыIэ унашъохэр зэкIэ шIокI имыIэу дгъэцэкIэн-хэм, ащкIэ муниципали-тетхэм IэпыIэгъу тафэхъу-ным тылъыплъэн фае, —къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэ.\nФэтэрыбэу зэхэт унэхэм ащыпсэухэрэм игъэкIотыгъэ (капитальнэ) гъэцэкIэжьынымкIэ 2018-рэ илъэсым атыщт ахъщэ анахь макIэм игъэнэфэн епхыгъэу къэгущыIагъ АР-м псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, псэупIэ-коммунальнэ ыкIи гъогу хъызмэтхэмкIэ и Министерствэ ипащэу Валерий Картамышевыр. ЗэрагъэнэфагъэмкIэ, къихьащт илъэсым лифт зыхэт унэхэм ачIэсхэм зы квадратнэ метрэм телъытагъэу соми 6-рэ чапыч 58-рэ, лифт зимыIэхэм соми 5-рэ чапыч 18-рэ атызэ ашIыщт.\nИнформационнэ обществэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэм иIофыгъуи зэхэсыгъом къыщаIэтыгъ, ащкIи, нэмыкIхэмкIи унэшъо гъэнэфагъэхэр ашIыгъэх.


Сомэ миллион 85,1-рэ пэIуагъэхьащт — Адыгэ макъ\nСомэ миллион 85,1-рэ пэIуагъэхьащт\nБюджет ахъщэм икIэрыкIэу игощын фэгъэзэгъэ лъэныкъуищ хъурэ комиссием УФ-м и Къэралыгъо Думэ, ФедерациемкIэ Советым ыкIи УФ-м и Правительствэ илIыкIохэр игъусэхэу Адыгэ Республикэм ахъщэ тедзэ IэкIэгъэхьэгъэнымкIэ унашъо ышIыгъ.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, шъолъырым ыпашъхьэ щыт социальнэ пшъэрылъхэр гъэцэкIэгъэнхэмкIэ федеральнэ гупчэр IэпыIэгъу къазэрэфэхъурэм, пандемием илъэхъан мыщ фэдэ ахъщэ тедзэ республикэм къызэрэфатIупщыгъэм мэхьанэшхо яI.\nФедеральнэ хэбзэ къулыкъухэм шIуагъэ къытэу Iоф адэшIэгъэным УФ-м и Къэралыгъо Думэ идепутатэу Владислав Резник иIахьышхо зэрэхэлъыр КъумпIыл Мурат хигъэунэфыкIыгъ.\nКомиссием унашъоу ышIыгъэмкIэ, сомэ миллион 39,9-м ехъур коронавирусыр къызэузыгъэ цIыфхэм IэпыIэгъу афэхъухэрэ ыкIи непэ пшъэдэкIыжьышхо зыхьырэ медици- нэм иIофышIэхэм атырагощэщт. Ащ нэмыкIэу, медицинэ ыкIи нэмыкI къулыкъушIэхэу мэхьанэшхо зиIэ IофшIэныр зыгъэцакIэхэрэм, зэпахырэ узыр къызпыхьагъэхэм IэпыIэгъу афэхъухэрэм сомэ миллион 31,4-м ехъу афатIупщыщт.\nДжащ фэдэу бэдзэр IофшIэнымкIэ щыIэ гумэкIыгъохэр нахь макIэ шIыгъэным фытегъэпсыхьэгъэ Iофтхьэбзэ тедзэхэм ягъэцэкIэн сомэ миллион 13,7-м ехъу пэIуагъэхьащт.\nМылъкур межбюджет трансферт шIыкIэм тетэу УФ-м и Правительствэ иIэпэчIэгъэнэ фонд къыхагъэкIыщт.\nПредыдущая Хьасанэкъо Мурат: «Урысые Федерацием и Конституцие фашIыщт зэхъокIыныгъэхэм хэгъэгум гъэхъэгъэ шъхьаIэу иIэхэр ащызэгъэуIугъэх, къыткIэхъухьэрэ ныбжьыкIэхэмкIэ ахэр лъэпсэшIу хъущтых»\nСледущая УплъэкIун 65-рэ зэхащагъ


Автор Тема: Прошу помочь с определением. (Прочитано 888 раз)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (88.11 кБ, 767x1024 - просмотрено 111 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (56.98 кБ, 767x1024 - просмотрено 43 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (93.87 кБ, 767x1024 - просмотрено 42 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (61.09 кБ, 767x1024 - просмотрено 45 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (112.83 кБ, 768x1024 - просмотрено 48 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (68.52 кБ, 768x1024 - просмотрено 44 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (43.32 кБ, 960x720 - просмотрено 47 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (25.21 кБ, 640x302 - просмотрено 33 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (24.31 кБ, 738x504 - просмотрено 34 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (75.64 кБ, 720x1280 - просмотрено 68 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (75.35 кБ, 767x1024 - просмотрено 75 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (67.58 кБ, 768x1024 - просмотрено 54 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (71.05 кБ, 768x1024 - просмотрено 31 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (67.58 кБ, 768x1024 - просмотрено 31 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (79.03 кБ, 768x1024 - просмотрено 36 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (65.4 кБ, 1024x768 - просмотрено 76 раз.)


Адыгэ Хэку Таймс: "Адыгэ кIотэныгъэм" и зэхэсыгъо къэс агломерацием тегущыIэщтых\nРеспубликэ чылагъо хъыеныгъэу "Адыгэ кIотэныгъэм" игъэцэкIакIо куп изэхэсыгъо шэкIогъум и 30 рекIокIыгъ. Ащ упчIэхэу 7 къыхалъхьагъ. Апэрэр Краснодар агломерацием ишIын. А упчIэр ары анахьэу зытегущыIагъэхэр. Мыщ шIокIэу къэIуагъэ хъугъэ, зэхэсыгъо пэпчъ а упчъэм зэрэрыгущыIэщтхэр.\nГъэцэкIакIо купым хэтхэм яеплъыкIэхэр къыраIотыкIыгъэх, агломерацием дэигъэу Адыгэ Республикэм къыфихьын ылъэкIыщтыр. ЫкIи сыд фэдэ лъэбэкъуа мыщ къыкIэлъыкIощтыр елъытыгъэщт, джэпсалъэу республикэм и лIышъхьэу КъумпIыл Мурат фагъэхьыгъэм, и джэуапэу къитыжьыщтым.\nЯтIонэрэ упчIэр зыфэгъэхьыгъагъэр, чIыпIэ къин Урысые Федерацием иc лэпкъыхэр изгъэуцогъэ Законэу "ЗэмыгъашIэми хъун лъэпкъ къэралыгъуабзэхэр". Мыщи шъыпкъагъэ хэлъэу тегущыIагъэх.\nАщ ыуж упчIэр зыфэгъэхьыгъагъэр ЕСПЧ - м, и унашъоу "ЦIыфмэ я фитныгъэхэр укъуагъэ зэрэхъугъэр Кремлым къыфитхыгъ. Темыр Кавказым и шъолъырмэ гей парадхэр рагъэкIокIынэу фитныгъэ аритынэу.\nЕплъыкIэу ГъэцэкIакIо купым къыIуагъэр "ЕСПЧ - м и унашъо, быслъымэн динэу Темыр Кавказым илъым ыкIи лъэпкъ зэфэшъхьафмэ я шэн хабзэхэм апэшIуекIохэу". Купым зэдрагъэштагъ, мы Iофым елъытыгъэу джыри жьыIо зы еплъыкIэ зэдэштгъэным, нэмыкI Iоф къиныбэ щыIэу. Зэрэщытэу зэхэсыгъор пштэмэ, зи гъэнэфагъэу ухыгъэ унашъо ыштагъэп, хьазырэу зэрэщымытым фэшI.\nХъыеныгъэм ипресс гупчъэ


Алъэгъухэмэ гушIощтых | Адыгэ Макъ\nМэзкъатыхъукIэ заджэхэрэ чэтыушхохэу мэзхэм ахэсхэм япсэупIэр Темыр шъолъырыр ары. Кавказскэ биосфернэ заповедникым есагъэхэу щыпсэухэрэм япчъагъэ аужырэ илъэс 40-м 35 — 40-м ехъугъэп.\nЗаповедникым ичIыгухэм ащыщэу ызытфанэр ары ахэр зыхэсыхэрэр. ЗэрэмакIэхэм изакъоп мэзкъатыхъухэр зырыз дэдэмэ зыкIалъэгъухэрэр. Зэрэсакъхэм къыхэкIэу ежьхэр хэгъэкIи, ялъэуж къагъэнагъэу уапэ къифэныр къин. Джы илъэс заулэ хъугъэу заповедникым ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм ахагъэуцуагъэхэ приборхэм ахэр благъэу къакIэрыхьэхэу, ясурэтхэр къыридзэхэу хъугъэ.\nСпециалистхэм къызэраIорэмкIэ, чэтыушхохэм зыхэс чIыпIэхэр къабгынэу, ахэм къапэблагъэхэ «ямые» чIыпIэхэм ащыпсэухэу мэхъу.\nБиологическэ шIэныгъэхэмкIэ докторэу, заповедникым изоолог анахьыжъэу Анатолий Кудаткиным къызэриIуатэрэмкIэ, мэзкъатыхъухэр яонтэгъугъэкIэ килограмм 32-м нэсыхэу къыхэкIы. Алъакъохэр кIыхьэх, акIышъо изэхэлъыкIэ леопар-\nдыр угу къегъэкIы. Псэушъхьэ лIагъэхэр, мэ зыпыугъэ лыр ашхыхэрэп.\nЧэтыушхохэм къафэхъурэ щырхэр зэдапIухэрэп. ЯцIыкIугъом къыщегъэжьагъэу ахэр пцIэухэрэп, макъэ къапыIукIырэп. ЦIыфхэм къатебанэхэу зэраIорэри шъыпкъэп. Ау чъыгхэм адэкIуаехэмэ, защаушъэфэу, зыфырикъущтхэ псэушъхьэ горэ къыблэкIы хъумэ къатебанэхэу мэхъу. Мэзкъатыхъур тхьакIумашIу, ынэхэр чаных. ЦIыфыр благъэу къемыкIуалIэзэ, къызэрэкIэрыхьэрэр къешIэ. Джары ежь заповедникым иIофышIэхэми ахэр псаухэу зыкIамылъэгъухэрэр.\nМы лъэхъаным Адыгеим ыкIи Краснодар краим якъушъхьэ мэзхэм ахэсхэр 100-м ехъухэу экологхэм хагъэунэфыкIы. Камерэхэми ахэр нахьыбэрэ къаридзэхэ хъугъэ, специалистхэмкIэ ар гушIуагъо.


ИнэплъэгъукIэ агурэIо ИнэплъэгъукIэ агурэIо » Адыги.RU - Новости Адыгеи, история, культура и традиции адыгов (черкесов)\nАдыги - Новости Адыгеи, история, культура и традиции » Новости » Спорт » ИнэплъэгъукIэ агурэIо ИнэплъэгъукIэ агурэIо\nИнэплъэгъукIэ агурэIо ИнэплъэгъукIэ агурэIо\n08:34, 19 февраль 2019\nМыекъопэ волейбол командэу «Динамо-МГТУ-м» икапитанэу, Адыгэ Республикэм физкультурэмкIэ ыкIи спортымкIэ изаслуженнэ IофышIэу Къошк Руслъан имэфэкI мы мафэхэм хигъэунэфыкIыгъ. Мыекъопэ волейбол командэу «Динамо-МГТУ-м» икапитанэу, Адыгэ Республикэм физкультурэмкIэ ыкIи спортымкIэ изаслуженнэ IофышIэу Къошк Руслъан имэфэкI мы мафэхэм хигъэунэфыкIыгъ.\nМыекъопэ волейбол командэу «Динамо-МГТУ-м» икапитанэу, Адыгэ Республикэм физкультурэмкIэ ыкIи спортымкIэ изаслуженнэ IофышIэу Къошк Руслъан имэфэкI мы мафэхэм хигъэунэфыкIыгъ.\nСпорт еджапIэм зыщигъэсэнэу Къошк Руслъан зеублэм, тренерэу Александр Родионовыр ипащэу волейболым ишъэфхэм защигъэгъуазэщтыгъ. ЗэрэшIогъэшIэгъоным къыхэкIэу уахътэу спортым пэIуигъахьэрэр макIэу къыщыхъущтыгъ. Зэнэкъокъухэм ахэлэжьэныр, апэрэ чIыпIэхэм афэбэнэныр шэнышIу зэрэфэхъугъэр тренерым ылъэгъущтыгъ.\nИлъэс 19-м итэу Р. Къошкыр СКА Ростов-на-Дону рагъэблэгъагъ. ИIэпэIэсэныгъэ хэпшIыкIэу хигъэхъуагъ. Гуетыныгъэ хэлъэу Iоф зыдишIэжьызэ, командэ зэфэшъхьафхэр къылъыплъэщтыгъэх. Краснодар волейбол командэу щызэхащагъэм ипащэхэр къеджэхи, къызэрэщыгугъыхэрэр къыраIуагъ.\nИщытхъу щаригъаIоу «Динамо» Краснодар Р. Къошкыр зэрэщешIэрэм янэ-ятэхэр ыгъэгушIощтыгъэх. Ятэу Нурбый спортым пыщагъ, Краснодар кIозэ зэIукIэгъухэм яплъэу бэрэ къыхэкIыгъ. Ставрополь икоманди Къошк Руслъан щешIагъ.\nАдыгэ къэралыгъо университетым физкультурэмрэ дзюдомрэкIэ и Институт Р. Къошкыр щеджагъ. Тренер цIэрыIоу Ащыбэкъо Мухьамэд а лъэхъаным Къошк Руслъан къыщытхъоу бэрэ зэхэтхыгъ. Студентхэм якомандэ хэтэу зэнэкъокъухэм ахэлажьэу зэп зэрэтлъэгъугъэр.\nАужырэ илъэси 7-м Къошк Руслъан «Динамо-МГТУ» Мыекъуапэ икапитан, Урысыем иапшъэрэ куп щыкIорэ зэнэкъокъум щешIэ. Мэфэ заулэкIэ узэкIэIэбэжьмэ, «Технолог» Белгород ешIэгъуитIу Мыекъуапэ щыриIагъ. ЗэIукIэгъуитIури хьакIэхэм ахьын ямурадыгъ.\nАпэрэ зэIукIэгъум ия 3-рэ едзыгъо гъэшIэгъонэу кIуагъэ. ГумэкIыгъо хэлъэу пчъагъэр лъыкIуатэщтыгъ: 25:25, 26:27, 29:29, 31:31, 33:31. Даниил Чернышовыр, Никита Турсковыр, Юрий Пичуевыр, Никита Филипповыр, нэмыкIхэри текIоныгъэм яшъыпкъэу фэбэнагъэх. ЕшIакIохэм тафэраз, волейбол дахэ тырагъэплъыгъ. ТиешIакIохэм иIэпэIэсэныгъэкIэ Къошк Руслъан нахь къахэщыгъ. Хъагъэм нахь лъагэу зиIэтызэ Iэгуаор зэкIидзэжьыщтыгъ, зэхэщэн Iофыгъохэм щысэ къащи-гъэлъагъозэ игъусэхэр зылъищэщтыгъэх. Руслъан хъагъэм шъхьарыIэбыкIызэ Iэгуаом лъэшэу зеокIэ, «Технологым» иешIакIохэр амалынчъэхэу къэлъагъощтыгъэх — Iэгуаор къызэкIадзэжьын амылъэкIэу ешIапIэм тефэщтыгъ.\n«Технологым» ятIонэрэ зэIукIэгъум зыфигъэхьазырын ылъэкIыгъэп, 3:0-у «Динамо-МГТУ-м» текIоныгъэр къыдихыгъ.\n— Къошк Руслъан Кавказ шъолъырым зэрэщапIугъэр ищыIэныгъэ къыщыхэщы, — къытиIуагъ «Динамо-МГТУ-м» итренер шъхьаIэу, Адыгэ Республикэм изаслуженнэ тренерэу Павел Зборовскэм. — Командэм ар икапитан шъыпкъ. ЕшIакIохэм гукIэ затыриIэтыкIырэп. БэкIэ ащ нахьыкIэхэр «Динамэм» къыдыхэтых, шъабэу адэгущыIэ, нэплъэгъукIэ ариIорэр псынкIэу къагурэIо. ЕшIэгъум игъэзекIонкIэ Руслъан IэпыIэгъу къысфэхъу, лъэшэу сыфэраз. ГукIэгъу хэлъ. Адыгэ шэн-хабзэхэр зэригъэлъапIэхэрэр щыIэныгъэм щытэлъэгъу.\nМыекъуапэ щыкIохэрэ ешIэгъухэм Къошк Руслъан ишъхьэгъусэ, ишъэуитIу, ятэ тащыIокIэ. Спортым гукIэ хэщагъэх. «Динамо-МГТУ-м» текIоныгъэр къызыдихыкIэ ягушIогъошху, Руслъан имызакъоу, командэм хэтхэм гущыIэ фабэхэр араIох. Руслъан икIалэхэр нарт шъаох, ахэр цIыфышIу зэрэхъущтхэм тицыхьэ телъ.\nАдыгэхэм волейбол ешIэу къахэкIырэр бэп, ащи Къошк Рус-лъан егупшысэ. Дзюдор е самбэр къыхихынэу, футболым пыщагъэ хъунэу амалхэр имыIагъэхэу тIорэп. Арэу щытми, волейболым зыкъыщигъотыгъ, спортышхом ныбджэгъубэ щыриI, цIыфышIу-хэм бэрэ зэраIукIэрэм егъэгушхо.\nРуслъан, мэфэкIыбэ джыри хэбгъэунэфыкIынэу, уимурадхэр къыбдэхъунхэу, нарт бэгъашIэ ухъунэу Тхьэм тыпфелъэIу.\nСурэтым итыр: Къошк Руслъан.\n«Зэкъошныгъэм» имафэхэр «Зэкъошныгъэм» имафэхэр\nЗэIукIэгъухэр къызэрыкIохэп ЗэIукIэгъухэр къызэрыкIохэп


АР-м и парламент — Адыгэ макъ\nРедактор 19.11.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР\nФэтэрыбэу зэхэт унэхэм ачIэсхэм зэдагъэфедэхэрэм ягъэкIэжьын ыкIи къэлэ щыIакIэр Iэрыфэгъоу гъэпсыгъэным афытегъэпсыхьэгъэ программэхэр къалэу Мыекъуапэ зэрэщагъэцакIэхэрэм зыщытегущыIэгъэхэ зэхэсыгъо Парламентым и Тхьаматэ игуадзэу Шъэо Аскэр зэхищэгъагъ.\nКъэралыгъо Советым — Хасэм идепутатхэу Къулэ Аскэрбый, Александр Лобода, Олег Картамышевыр, Мыекъуапэ инароднэ депутатхэм я Совет итхьаматэу Джарымэкъо Азмэт, администрацием илIыкIохэр, фэтэрыбэу зэхэт унэхэм яIофхэм алъыплъэнэу хадзыгъэхэр (старший дома), нэмыкIхэр ащ хэлэжьагъэх.\nФэтэрыбэу зэхэт унэхэм ачIэсхэм зэдагъэфедэхэрэм ягъэкIэжьынкIэ Адыгэ республикэ фондым ипащэу Пщыгъонэ Руслъан къызэриIуагъэмкIэ, 2014-рэ илъэсэу программэр зыщыIэм къыщыублагъэу Адыгеим икъэлэ шъхьаIэ фэтэрыбэу зэхэт уни 136-рэ зэкIэмкIи щагъэкIэжьыгъ, сомэ миллион 382-м ехъу ащ пэIухьагъ. 2019-рэ илъэсымкIэ унэ 35-рэ гъэцэкIэжьынхэр зэрашIылIэнхэу агъэнэфэгъагъэр, сомэ миллион 83-рэ пэIуагъэхьанэу щытыгъ. Капремонтым пае ахъщэр игъом къэзымытыгъэу чIыфэ зытелъхэм къаIахыжьыгъэм ишIуагъэкIэ а ахъщэр нахьыбэ хъугъэ ыкIи унэу агъэкIэжьыщтым ипчъагъэ 47-м нагъэсыгъ. Ахэм ащыщэу 42-мэ IофшIэнхэр ащаухыгъэх, сомэ миллион 74-рэ мин 600-рэ апэIухьагъ, джыри уни 5-р ашIы, ахэм миллион 18 атефэщт.\nНэужым фэтэрыбэу зэхэт унэхэм ялIыкIоу зэхэсыгъом хэлэжьагъэхэм яеплъыкIэхэр къыраIотыкIыгъэх, цIыфхэм гумэкIыгъоу яIэхэм ащагъэгъозагъэх, ахэр дэгъэзыжьыгъэ зэрэхъущтым тегущыIагъэх. Программэм къыщыдэлъытэгъэ IофшIэнхэр подрядчикхэм зэрэзэшIуахыгъэхэм зэрагъэразэхэрэр, щыкIагъэу къыхагъэщыгъагъэ щыIэми, амыгъэгужъоу зэрэдагъэзыжьыгъэр ахэм къаIуагъ.\n«Формирование комфортной городской среды» зыфиIорэ программэм къыдыхэлъытагъэу республикэм икъэлэ шъхьаIэ щызэшIуахыгъэ IофшIэнхэм пстэумкIи сомэ миллион 89-м ехъу апэIухьагъ. Ащ щыщэу миллион 80-м ехъур федеральнэ, мин 809-р республикэ ыкIи миллиони 8-м ехъур чIыпIэ бюджетхэм къахэхыгъэ хъугъэ.\nА ахъщэмкIэ къалэм иобщественнэ чIыпIэу ыкIи фэтэрыбэу зэхэт унэхэм ащыщхэм ящагоу агъэкIэжьыгъэхэр Парламентым ипащэхэмрэ идепутатхэмрэ мыгъэ къакIухьагъэх, IофшIэнхэр зэрэзэшIуахыгъэхэм зыщагъэгъозагъ. Шъэо Аскэр къызэриIуагъэмкIэ, алъэгъугъэм инахьыбэм ыгъэрэзагъэх, ау щагухэм язэтегъэпсыхьанкIэ проектэу ашIыгъагъэхэм къащыдамылъытагъэхэу щыкIагъэхэр цIыфхэм къыхагъэщыгъагъэх.\nКъэлэ администрацием илIыкIохэм къызэраIуагъэмкIэ, фэтэрыбэу зэхэт унэхэм ящагухэр загъэкIэжьхэм, ащ пэIуагъэхьанэу агъэнэфэгъэгъэ ахъщэм щыщ къафэнэгъагъ. А сомэ миллиони 4-рэ мин 800-р щагу 22-мэ атырагуащи, цIыфхэр къызкIэлъэIугъэхэр ашIыжьыгъэх. ПIалъэу тыгъэгъазэм и 1-м нэс яIагъ, ау IофшIэнхэр аухыгъэх. Унэхэм ачIэсхэм ялIыкIоу зэхэсыгъом хэлажьэхэрэми ар къаушыхьатыжьыгъ.\nАрэу щытми, Шъэо Аскэр къызэриIуагъэмкIэ, джыри зэ щагухэр къакIухьажьынхэшъ, цIыфхэр къызкIэлъэIугъэхэр зэрашIыгъэхэм зыщагъэгъозэщт.\nПредыдущая Ренэу тэгъэкъабзэ


Пшъэрылъ афишIыгъ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nАдыгеим и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат къохэм африканскэ емынэр, щагубзыухэм гриппыр ыкIи былымхэм зэпахырэ кIышъо узхэр къямыгъэутэлIэгъэнхэм иамалхэр нахьыбэу зэрахьанэу пшъэрылъ афишIыгъ.\nАщ тегъэпсыхьагъэу Адыгэ Республикэм мэкъу-мэщымкIэ иминистрэу Юрий Петровым республикэм икомиссиеу псэушъхьэхэм зэпахырэ узхэр къямыгъэутэлIэгъэным фэгъэзагъэм изэхэсыгъо зэхищагъ.\nАдыгэ Республикэм ветеринариемкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу ХъокIон Аминэ, Россельхознадзорым Краснодар краимкIэ ыкIи Адыгэ РеспубликэмкIэ и ГъэIорышIапIэ и Адыгэ район къутамэ ипащэу Юрий Шумаковыр, республикэм иминистерствэхэмрэ иведомствэхэмрэ ялIыкIохэр ащ хэлэжьагъэх.\nРеспубликэ ветеринар къулыкъум къызэритыгъэмкIэ, къохэм африканскэ емынэр къямыгъэутэлIэгъэнымкIэ хэгъэгум Iофхэр щыхьылъэх. 2017-рэ илъэсым жъоныгъуакIэм и 15-м ехъулIэу Урысые Федерацием ащ фэдэ узыр къяутэлIагъэу мэзыкъуи 9 къыщыхагъэщыгъ. Московскэ хэкум, Къырым ичIыпIи 6-мэ карантин ащагъэуцугъ унагъохэм ащаIыгъ къохэм ащ фэдэ узыр къяутэлIагъэу зэрагъэунэфыгъэм фэшI. Ащ нэмыкIэу мэзыкъо 25-мэ африканскэ емынэр къазэрахагъэщыгъэм епхыгъэу карантин агъэуцугъ, къэзытхырэр Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу.\nХъокIон Аминэ къызэриIуагъэмкIэ, Адыгэ Республикэм ветеринариемкIэ и ГъэIорышIапIэ къохъуным пылъ предприятиехэр зиехэми, унэе IэпыIэгъу хъызмэтхэр зиIэхэми адэгущыIэ, былымхэм узыр къямыутэлIэнымкIэ ищыкIагъэхэр къафаIуатэх. Къохэр зыфыкъохэкIэ, къахахыгъэ пробэхэр специалистхэм ветеринар лабораторием арагъэхьых. Илъэсыр къызихьагъэм къыщегъэжьагъэу ащ фэдэ пробэ 400-м ехъу ахахыгъ.\nАщ нэмыкIэу къохэм емынэр, кIышъо узхэр къямыгъэутэлIэгъэнхэмкIэ вакцинэхэр ахалъхьэх. Хабзэм димыштэу къо псаухэмрэ къолымрэ амыщэнхэм гъунэ лъафы. Щагубзыухэм къяутэлIэрэ гриппым земыгъэушъомбгъугъэным иамалхэри зэрахьэх. ГущыIэм пае, 2017-рэ илъэсым хэгъэгум ичIыпIи 6-мэ ащ фэдэ узым закъыщиштагъэу агъэунэфыгъ.\nУрысыем ишъолъыр 16-мэ гъэрекIо былым пIашъэхэм кIышъо узхэр къащяутэлIэгъагъэх. Мыгъэ ащ фэдэ узхэр былымхэм къямыгъэутэлIэгъэнхэм иамалхэр зэрахьэх. ЫпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ комиссием хэтхэм псэушъхьэхэм уз щынагъохэр Адыгеим къыщямыгъэутэлIэгъэнхэм тегъэпсыхьэгъэ Iофтхьэбзэ тедзэу зэрахьащтхэр зэхэсыгъом къыщыхахыгъэх.\nМедицинэ учреждениехэр ауплъэкIугъ →


Зэхэсыгъом зыщахэплъагъэхэр | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nАдыгэ Республикэм иминистрэхэм я Кабинет ипланернэ зэхэсыгъоу Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат тхьамэтагъор зыщызэрихьагъэр Адыгеим и Правительствэ зычIэт унэм тыгъуасэ щыкIуагъ.\nЛъэпкъ проектхэр, шъолъырым хэхъоныгъэ зэришIыщт унэе программэр зэрагъэцакIэхэрэм, псауныгъэм икъэухъумэнкIэ республикэм иIофхэм язытет мыщ щатегущыIагъэх, Iофыгъо заулэмэ щахэплъагъэх.\nАдыгэ Республикэм и Премьер-министрэу Геннадий Митрофановым къызэритыгъэмкIэ, лъэпкъ проектхэм ахэхьэрэ псэуалъэхэу ашIыщтхэм е агъэцэкIэжьыщтхэм япроцент 50-м ехъумэ апае зэзэгъыныгъэхэр зэхагъэуцуагъэх. Шэуджэн районым щашIыщт кIэлэцIыкIу IыгъыпIэмрэ цIыфхэм япсауныгъэ зыщагъэпытэщт комплексэу Красногвардейскэ районым щагъэпсыщтымрэ апае мы охътэ благъэм аукционхэр зэрэзэхащэщтхэмкIэ макъэ къагъэIугъ. Унэе программэм диштэу сабыибэ зиIэ унагъохэу Мыекъуапэ дэсхэм псэупIэ зыщагъэпсыщт чIыгу Iахьхэу аратыгъэхэм яинженер инфраструктурэ мыгъэ агъэпсынэу, газ станциер поселкэу Краснооктябрьскэм щагъэкIэжьынэу, промышленнэ паркэу поселкэу Яблоновскэм щагъэпсыщтым иинфраструктурэ пае проектхэр зэхагъэуцонэу рахъухьэ.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ ящыкIэгъэ документацием игъэхьазырынкIэ Iофэу ашIэрэр агъэлъэшынэу афигъэпытагъ, лъэпкъ проектхэмрэ унэе программэмрэ апае мылъкоу къыхагъэкIырэр игъом ыкIи шIуагъэ къытэу агъэфедэным мэхьанэшхо зэриIэр хигъэунэфыкIыгъ. Адыгэ Республикэм ипащэ ариIуагъ 2022-рэ илъэсым Iофтхьабзэу зэрахьащтхэм языфэгъэхьазырын непэ рагъэжьэнэу.\n«Республикэм исхэм щыIэкIэ-псэукIэу яIэщтыр ащ бэкIэ елъытыгъэщт. Демографием, гъэсэныгъэм, цIыфхэм IофшIэн къафэгъотыгъэным япхыгъэ Iофыгъохэр ыкIи нэмыкIхэр зэшIуахых. Документхэм ягъэхьазырынкIи, псэолъэшIын-монтаж IофшIэнхэм язэхэщэнкIи нахь загъэчанын фае. ИщыкIагъэ зыхъурэм, сменищэу Iоф ашIэнэу амалхэр зэхашъущэх. Республикэм пшъэрылъэу зыфишIыжьыгъэхэр икъоу ыгъэцэкIэнхэ фае», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nПсауныгъэм икъэухъумэнкIэ республикэм иIофхэм язытет зэхэсыгъом щытегущыIагъэх. ГущыIэм пае, госпитальхэм ячIыпIэхэм къащыгъэкIэгъэным епхыгъэ Iофыгъом хэплъагъэх. Роспотребнадзорым Адыгэ РеспубликэмкIэ и ГъэIорышIапIэ къызэритыгъэмкIэ, зэпахырэ узхэмкIэ республикэм Iофхэр нахьышIу щыхъугъэх, коронавирусыр къызэузхэу чэщ-зымафэм къыхагъэщырэр нэбгыри 8. Коронавирусым пэуцужьыгъэным пае вакцинэ зыхарагъэлъхьан зэрэфаем игугъуи зэхэсыгъом къыщашIыгъ. Адыгэ Республикэм псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ и Министерствэ къызэритыгъэмкIэ, прививкэ зыщашIырэ чIыпIэ 30-м ехъу муниципалитетхэм ащызэхащагъ. Республикэм къыIэкIэхьэгъэ вакцинэхэм япроцент 85-м ехъур ахалъхьэгъах. КъумпIыл Мурат мыщкIэ нахь загъэчанынэу пшъэрылъ афишIыгъ.\nСанавиацием изегъэушъомбгъуни лъагъэкIуатэ. А гухэлъым пае 2021-рэ илъэсым федеральнэ бюджетым сомэ миллион 45-рэ къыхагъэкIыщт. Вертолетэу «Ансат» зыфиIорэм непэ апэу зиIэтыщт, коронавирусым лъэшэу ыгъэгумэкIырэ сымэджитIур ащкIэ поселкэу Инэм игоспиталь къырахынхэшъ, республикэ инфекционнэ сымэджэщым къахьыщтых. Вертолетым ищыкIэгъэ оборудованиер зэкIэ ит, сымаджэхэм врач-реаниматологхэмрэ медсестрахэмрэ ягъусэх.\n«Санитарнэ авиацием хэхъоныгъэ егъэшIыгъэным, технологие пэрытхэм адиштэрэ медицинэ IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэным мэхьанэшхо иI. Республикэм исхэр вертолеткIэ псынкIэу федеральнэ гупчэхэм анагъэсынхэ, гъогухэм атехъухьэрэ тхьамыкIагъохэм ахэфыкъухьэхэрэм, республикэм ипсэупIэ Iудзыгъэхэм, икъушъхьэлъэ чIыпIэхэм ащыпсэухэрэм IэпыIэгъу псынкIэ арагъэгъотын алъэкIы. ТапэкIи мы лъэныкъом нахь зедгъэушъомбгъущт», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ пшъэрылъ афишIыгъ къуаджэхэм адэт аптекэхэм Iэзэгъу уцхэр икъоу ачIэлъхэмэ ауплъэкIузэ ашIынэу. Адыгеим ипащэ цIыфхэм лъэшэу ящыкIэгъэ товархэр зычIэлъ тучанхэр псэупIэ цIыкIухэм адэтмэ зэрегъашIэ.\nРеспубликэ бюджетым хахъохэр нахьыбэу иIэнхэм, чIыгум епхыгъэ зэфыщытыкIэхэмкIэ ыкIи къэлэгъэпсынымкIэ хабзэхэр амыукъонхэм, гъэсэныгъэ языгъэгъотрэ учреждениехэу къызэIуахыгъакIэхэм кадрэхэр къафэгъотыгъэным япхыгъэ Iофыгъохэм зэхэсыгъом щахэплъагъэх.\nХьэ гъорыкIохэм яIыгъыпIэхэм язэхэщэнкIэ къэралыгъомрэ цIыф унаехэмрэ зэдэлэжьэныгъэ зэрэзэдыряIэщтым зэхэсыгъом щытегущыIагъэх. Социальнэ хъытыухэмкIэ цIыфхэм мыщ фэдэ лъэIухэмкIэ закъыфагъазэу хъугъэ.\nЗэхэсыгъом икIэух АР-м и ЛIышъхьэ Адыгеим и Правительствэ хэтхэм джыри зэ агу къыгъэкIыжьыгъ республикэм хэхъоныгъэ зэришIын фэе лъэныкъо пстэухэмкIи чанэу Iоф зэрашIэн, шъолъырым ыцIэкIэ Къэралыгъо Думэм идепутатхэр, сенаторхэр, федеральнэ гупчэхэм, муниципалитетхэм япащэхэр зэдырагъаштэу зэрэзэдэлэжьэнхэ фаер.


ШэпхъэшIухэм адиштэу | Адыгэ Макъ\nДжырэ лъэхъаным диштэу чIыпIэ 300 зычIэт 3D-кинозал станицэу Ханскэм тыгъэгъазэм и 6-м сыхьатыр 12-м къыщызэIуахыщт.\nКультурэм и Унэу станицэм дэтым ар хэтыщт. Лъэпкъ проектэу «Культура» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу кинозалыр зэтырагъэпсыхьагъ.\nБюджет мылъкоу сомэ миллиони 5-у къатIупщыгъэм ишIуагъэкIэ мэкъэ къабзэ къэзытырэ джырэ техникэр, цифрэ шIыкIэм тет кинопроектор, фильмхэр къызыщагъэлъэгъощт экраныр ыкIи къызэрагъэлъэгъощт 3D системэр щыгъэпсыгъэх.\nПрограммэм ипшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщ тикъэралыгъо щыпсэухэрэ цIыфхэр искусствэм ипроизведениехэм ащыгъэгъозэгъэнхэр ыкIи урысые фильмхэу къагъэлъагъохэрэм япчъагъэ нахьыбэ шIыгъэныр.\nМы уахътэ муниципальнэ образованиеу «Къалэу Мыекъуапэ» зыфиIорэм культурэмкIэ игъэIорышIапIэ кинотеатракIэм цIэ анахь дэгъу къыфэзыугупшысыщтымкIэ зэнэкъокъу зэхищагъ.


ШъошIа шъо?... (Знаете ли вы?..) | Образовательная социальная сеть\nГишева Нагмет Нурбиевна / сайт учителя адыгейского языка и литературы\nАдыгабзэм ишъэфхэр (Секреты адыгейского языка)\nВся гордость учителя в учениках, росте посеянных им семян Д. Менделеев\nКъэлэм лъэуж. (Проба пера)\nТарихъым инэкIубгъохэр (Страницы истории)\nШъошIа шъо?... (Знаете ли вы?..)\nОпубликовано 19.02.2015 - 21:15 - Гишева Нагмет Нурбиевна\nАдыгэ гущыIэ щэрыохэм ямэхьан.\nАдыгэ гущыIэ щэрыохэм ямэхьан. 15.39 КБ\n«Ицыгъо лъынэ къек1ы»\nИжъырэ зэманэу мы гущы1эр зыща1уагъэм дэжь, адыгэхэмэ лъэрыхьэу ахэтыгъэхэм, ыхъун-ышхын зихъоихэм ягугъу аш1ы зыхъук1э «боу иш1угъу – ицыгъо лъынэ къек1ы, имэк1ай шэр къыдэщы»а1ощтыгъэ. А лъэхъаным ц1ыфмэ ялэжьыгъэхэр конхэм, к1оц1ыхэм арылъыщтыгъэх. Якъуаехэр гъажъоу конным е к1оц1ым илъмэ ахэлъыщтыгъэх. Унэу лэжьыгъэ зэрылъым цыгъом ышхын ригъотэныеба: ащ пае, ицыгъо матхъэу а1оти – «ицыгъо лъынэ къек1ы» а1ощтыгъэ, ащ къырагъэк1ёыщтыгъэр ыхъун-ышхын ихъой ы1оу ары.\n«Къырым данэ илъ»\nКъырым чыжьэп, хы Ш1уц1эм 1ус, адыгэ хэкум уик1ымэ машинэк1э зы чэщ зымафэк1э унэсыщт. Ар джырэ лъэхъаныр ары. Ау адыгэхэм а гущы1эр за1ом шыу, шыку, цуку – джахэр ары зек1уак1эу я1агъэхэр. Ащ къыхэк1эу Къырым чыжьэк1, к1огъуаек1э алъытэщтыгъэ. Чыжьэу щы1э горэм, ежьымэ а1э къимыхьащт горэм игугъу аш1ы зыхъук1э, «е-о-ой, ащ сыд иш1уагъ, Къырыми данэ илъ» а1ощтыгъэ, бгъотын умылъэк1ыщтым паш1ыщтыгъэ.\n«Бгым к1энк1эк1э еуагъ»\nЦ1ыфхэр ашъок1э зэрэзэфэмыдэхэм фэдэу, яшэнк1и зэфэдэхэп. Зыр гумэк1ыпх, зэк1эми агъапэ, адрэр шэныш1у, ц1ыф рэхьат, гумэк1ырэп. Ащ нэмык1эу, еп1о зэпытми гурымы1оу, е еп1орэр хэмыхьэу хъурэм «бгым к1энк1эк1э еуагъэм фэд, сыд еп1уагъэми хьаулый»ра1оу мэхъу. К1эк1эу къэп1онэу хъумэ, еп1орэр зык1и зыхэмызагъэрэр ары.\n«Псыцум хьэ ехьакъугъ»\nМыри ыпшъэк1э къэт1уагъэм фэдэ хьазыр, ц1ыфыр зыгъэгумэк1эу, зыгъапэу щы1эмэ зиакъыл тефэу амыгъэгумэк1ырэм, е темыфэу амыгъэгумэк1ырэм пае, «о1ок1э гумэк1ырэп, псыцум хьэ ехьакъугъэм фэд» а1о. ар псыцум зык1ыфагъадэрэр, псыцур хьайуан, зэхэш1ык1 и1эп,ащ хьэ ехьакъук1э гумэк1ына а1уи ары.\nЦ1ыфым хьакъ имы1эу ущыхьэу, ежьым зиухыижьыным пае къы1охэрэм атемыгъэзагъэу, ыуж уимык1ыжьэу, к1уап1э емытэу, къы1ощтыр ымыш1эжьы зыхъук1э, «ашъыу, зэ сауж ик1ыжь, к1о силажьэми силажь, нэпч сипфыщта?» - е1о. нэпчым къик1ырэр – уздэмык1ышъущтым дэк1 а1оу урагъэзыгъэм фэдэу ары.\n«Жьы зыдэк1ырэм – цур дефы»\nЦ1ыфхэр ашъок1э зэрэзэфэмыдэм фэдэу яшэн, яш1ык1, яхабз зыфэп1ощтхэмк1и зэфэдэхэп. Зыр сыдми ешъхьашъорэк1ы, адрэр нахь куоу еплъы. Ау зэплъырэм ащ фэдиз пымылъэу, ежь 1офышхо къыпигъэк1ы зыхъук1э «жьы зыдэк1ыщтым – цур дефы» а1о.\n«Зэрымытым 1этишъэ регъэуцо»\nЦ1ыфым къэбар къы1уатэ зыхъук1э ежь иш1ошъхэр хигъахъохэу зытемытхэри хи1ухьэхэу, зыригъэушъомгъу зыхъук1э «зэрымытым 1этишъэ регъэуцо» а1о.\n«К1ок1аем лъащэ урэхъу»\nГущы1эм пае, ук1омэ емык1у къызэрэпхьыщтэу е лэжьае къызпык1ыщтым заригъасэу, мыуцужьэу, мыхъуным зытек1уадэк1э, е 1офышхо къызпык1ык1э, джащ фэдэр ары «к1ок1аем лъащэ урэхъу» зыфа1орэр.\n«Ынэ хьашъо к1эбзагъ»\nЦ1ыфым иакъыл тэрэзмэ, хэмылъмэ мыхъущтмэ, ук1ытэр апэрэу зэу ащыщ. Ц1ыфым ук1ытэр къызэрэхахьэрэр ын ары – нэр мэук1ытэ. Ау зэк1эми зэфэдэу ахэлъэп. Сыд ео1ок1и сыд еош1эк1и, зи ук1ытэн хэмылъэуи ц1ыфмэ къахэк1ы, джащ фэдэм «ынэ хьашъо к1эбзагъ» ра1о.


Здесь может быть любой Ваш текст и любые Ваши изображения. Текст может быть любым шрифтом и любым цветом. Вы можете вставить сюда любые Ваши ссылки. Здесь может быть любой Ваш текст и любые Ваши изображения. Текст может быть любым шрифтом и любым цветом. Вы можете вставить сюда любые Ваши ссылки. Здесь может быть любой Ваш текст и любые Ваши изображения. Текст может быть любым шрифтом и любым цветом. Вы можете вставить сюда любые Ваши ссылки. Здесь может быть любой Ваш текст и любые Ваши изображения. Текст может быть любым шрифтом и любым цветом.\nВы можете вставить сюда любые Ваши ссылки. Здесь может быть любой Ваш текст и любые Ваши изображения. Текст может быть любым шрифтом и любым цветом. Вы можете вставить сюда любые Ваши ссылки. Здесь может быть любой Ваш текст и любые Ваши изображения. Текст может быть любым шрифтом и любым цветом. Вы можете вставить сюда любые Ваши ссылки. Здесь может быть любой Ваш текст и любые Ваши изображения.\nТекст может быть любым шрифтом и любым цветом. Вы можете вставить сюда любые Ваши ссылки. Здесь может быть любой Ваш текст и любые Ваши изображения. Текст может быть любым шрифтом и любым цветом. Вы можете вставить сюда любые Ваши ссылки. Здесь может быть любой Ваш текст и любые Ваши изображения. Текст может быть любым шрифтом и любым цветом. Вы можете вставить сюда любые Ваши ссылки. Здесь может быть любой Ваш текст и любые Ваши изображения.\nТекст может быть любым шрифтом и любым цветом. Вы можете вставить сюда любые Ваши ссылки. Здесь может быть любой Ваш текст и любые Ваши изображения. Текст может быть любым шрифтом и любым цветом. Вы можете вставить сюда любые Ваши ссылки. Здесь может быть любой Ваш текст и любые Ваши изображения. Текст может быть любым шрифтом и любым цветом. Вы можете вставить сюда любые Ваши ссылки. Здесь может быть любой Ваш текст и любые Ваши изображения. Текст может быть любым шрифтом и любым цветом.


Республикэр зэрыгушхорэ IофышIэх — Адыгэ макъ\nРедактор 10.03.2020 10.03.2020 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР, СПОРТЫР, ЭКОНОМИКЭР\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат республикэ тын лъапIэхэмрэ щытхъуцIэхэмрэ зыфагъэшъошагъэхэм ар къэзыушыхьатырэ бгъэхалъхьэхэмрэ тхылъхэмрэ тыгъуасэ аритыжьыгъэх. Адыгеим иэкономикэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэм зиIахьышIу хэзышIыхьагъэхэм яIофшIагъэ осэшIу фишIыгъ, мыхэм афэдэ цIыфхэр республикэм зэриIэхэм урыгушхонэу зэрэщытыр къыхигъэщыгъ.\nТын лъапIэхэр зыфагъэшъошэгъэхэ агропромышленнэ комплексым, социальнэ ухъумэным ыкIи спортым яIофышIэхэм, псэолъэшIхэм, врачхэм ыкIи кIэлэегъаджэхэм, юристхэм республикэм ипащэ афэгушIуагъ. Мыхэр зэкIэ зэзыпхырэр зы — гухэлъэу, сэнаущыгъэу ахэлъыр щыIэныгъэм щыпхыращын, цIыфхэм ыкIи къэралыгъом шIуагъэ къафахьын алъэкIыгъ.\n— Лъэныкъо зэфэшъхьафхэм Iоф ащышъошIэ, ау шъуисэнэхьат шъузэрэфэшъыпкъэм, пшъэрылъэу зыфэжъугъэуцужьхэрэр зэшIохыгъэнхэм шъузэрэпылъым пстэуми шъузэрепхы. Щытхъу хэлъэу IофшIэныр зэрэбгъэцэкIэн плъэкIыщтымкIэ къэзэрэугъоигъэ нэбгырэ пэпчъ щысэ къегъэлъагъо. Ныбджэгъу лъапIэхэр! ШIуагъэ къытызэ шъуиIофшIэн зэрэжъугъэцакIэрэм фэшI инэу сышъуфэраз. Тын лъапIэхэу къышъуфагъэшъошагъэхэмкIэ зэкIэми сышъуфэгушIо, псауныгъэ пытэ шъуиIэу, гъэхъагъэхэр шъушIыхэзэ ыпэкIэ шъулъыкIотэнэу шъуфэсэIо, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nУФ-м и Президент иунашъокIэ щытхъуцIэу «Урысыем иапшъэрэ еджапIэ изаслуженнэ IофышI» зыфиIорэр къыфагъэшъошагъ Адыгэ къэралыгъо университетым икафедрэ ипрофессорэу Елена Малышевам. Адыгэ республикэ клиническэ онкологическэ диспансерым иотделение ипащэу Любовь Нефедовар Урысыем изаслуженнэ врач хъугъэ. «УФ-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ изаслуженнэ IофышI» зыфиIорэр къылэжьыгъ Адыгэ республикэ клиническэ инфекционнэ сымэджэщым илабораторие ипащэу Хьэнапэ Светланэ. Бэрзэдж ФатIимэтрэ Набэкъо ФатIимэтрэ щытхъуцIэу «Урысыем цIыфхэр социальнэу ухъумэгъэнхэмкIэ изаслуженнэ IофышI» зыфиIорэр къафагъэшъошагъ. УФ-м и Федеральнэ ЗэIукIэ ФедерациемкIэ и Совет и Щытхъу тхылъ къыфагъэшъошагъ ЖакIэмыкъо Вячеслав зипэщэ къэралыгъо телерадиокомпаниеу «Адыгеим».\nАР-м и ЛIышъхьэ иунашъокIэ республикэм итын анахь лъапIэу медалэу «Адыгеим и Щытхъузехь» зыфиIорэр къыратыгъ пенсием щыIэ Бэгъэдыр Рэмэзанэ. Адыгеим инароднэ врач хъугъэ Адыгэ республикэ кIэлэцIыкIу клиническэ сымэджэщым иврач-анестезиологэу Татьяна Шишкинар. Мыекъопэ къэлэ сымэджэщым имедсестрау Любовь Клыковар Адыгеим псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ изаслуженнэ IофышIэ хъугъэ.\nПенсием щыIэ Хъымыщ Казбек щытхъуцэIу «АР-м иапшъэрэ еджапIэ изаслуженнэ IофышI» зыфиIорэр къыфагъэшъошагъ. КIэлэегъаджэхэу Отэщыкъо Светланэрэ Лариса Ручкинамрэ республикэм народнэ гъэсэныгъэмкIэ изаслуженнэ IофышIэ хъугъэх.\nЛъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ къыхагъэщыгъэх ыкIи щытхъуцIэхэр афагъэшъошагъэх Анна Ирхинам, Андырхъое Рэмэзанэ, Евгений Дрожевскэм, Кобл Аюбэ, Кобэщыч Муратэ, Мырзэкъулэ Рэмэзанэ, Татьяна Непочатовам, ХъутIыжъ Руслъанэ, Эльдэрэ Къадыр.\nДжащ фэдэу Адыгеим и ЛIышъхьэ ирэзэныгъэ тхылъхэр афагъэшъошагъэх Илона Кравцовам, Дмитрий Тучиным, Тухътэрэ Батмызэ, АР-м ибзылъфыгъэхэм я Союз хэтхэ БжьашIо Фатимэ, Любовь Мелиховам, Анна Крюковам, Абрэдж Нэфсэт, Сэхътарыекъо Мирэ, Елена Садовниковам, КIуае Лидие.\nМэфэкI шIыкIэм тетэу кIогъэ Iофтхьабзэм хэлэжьагъэхэу, тын лъапIэхэмкIэ къыхагъэщыгъэхэм ащыщхэр зэхахьэм къыщыгущыIагъэх. ЯIофшIагъэ осэшIу фэзышIыгъэ АР-м и ЛIышъхьэ рэзэныгъэ гущыIэхэр пагъохыгъэх, тапэкIи амалэу, кIуачIэу яIэр рахьылIэзэ Адыгеим зэрэфэлэжьэщтхэр къаIуагъ. Экономикэм хэхъоныгъэ ышIыныр, республикэм ищыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу хъуныр пшъэрылъ шъхьаIэу зэрэщытыр пстэуми къыхагъэщыгъ.\nРеспубликэм ипащэ бгъэхалъхьэхэмрэ тхылъхэмрэ заретыжьхэм ыуж къэзэрэугъоигъэхэм джыри зэ закъыфигъэзагъ, яIофшIэн гъэхъагъэхэр щашIыхэзэ ыпэкIэ лъыкIотэнхэу афэлъэIуагъ, бзылъфыгъэхэм ямэфэкIэу къэблагъэрэмкIэ къафэгушIуагъ. Адыгеим ыцIэ дахэкIэ рязыгъэIорэ пстэуми зэрафэразэр джыри зэ къариIуагъ, зэгурыIоныгъэ, зыкIыныгъэ азыфагу илъэу Iоф зэдашIэным зэрэфэхьазырхэр къыхигъэщыгъ.\nПредыдущая Гъэтхапэм и 10-р — Адыгэ Республикэм и Конституцие и Маф\nСледущая Бзылъфыгъэхэм афэгушIуагъэх


Яблоновскэм къыщызэIуахыгъ Яблоновскэм къыщызэIуахыгъ » Адыги.RU - Новости Адыгеи, история, культура и традиции адыгов (черкесов)\nАдыги - Новости Адыгеи, история, культура и традиции » Новости » Яблоновскэм къыщызэIуахыгъ Яблоновскэм къыщызэIуахыгъ\n00:03, 25 январь 2019\nКъэралыгъо ыкIи муниципальнэ фэIо-фашIэхэр зыгъэцэкIэхэрэ Гупчэм къыдыхэлъытэгъэ бизнес-чIыпIэ мы мафэхэм мэфэкI шIыкIэм тетэу поселкэу Яблоновскэм къыщызэIуахыгъ. Къэралыгъо ыкIи муниципальнэ фэIо-фашIэхэр зыгъэцэкIэхэрэ Гупчэм къыдыхэлъытэгъэ бизнес-чIыпIэ мы мафэхэм мэфэкI шIыкIэм тетэу поселкэу Яблоновскэм къыщызэIуахыгъ.\nКъэралыгъо ыкIи муниципальнэ фэIо-фашIэхэр зыгъэцэкIэхэрэ Гупчэм къыдыхэлъытэгъэ бизнес-чIыпIэ мы мафэхэм мэфэкI шIыкIэм тетэу поселкэу Яблоновскэм къыщызэIуахыгъ.\nМыщ зэкIэмкIи фэIо-фэшIэ 64-рэ егъэцакIэ, юридическэ лицэхэм, унэе предпринимательхэм ыкIи иунэе Iоф къызэIузыхы зышIоигъохэм агъэхьазырырэ документхэр зыщатыщтхэ ыкIи хьазырхэр къызщаратыжьыщтхэ шъхьаныгъупчъи 3-мэ Iоф ашIэ. Джащ фэдэу зэдэгущыIэгъухэр зыщыкIощтхэ чIыпIитIу, зэхэсыгъохэр зыщызэхащэщтхэ конференц-зал къыдыхэлъытагъэх.\n— Предпринимательхэм яIофшIэн зэхащэнымкIэ, ящыкIэгъэ пстэури агъотынымкIэ амалышIухэр аIэкIэлъ хъугъэх, чэзыуми хэтыжьыщтхэп, — къыщаIуагъ Адыгеим IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерствэ.\nАР-м экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ и МинистерствэкъызэрэщыхагъэщыгъэмкIэ, МФЦ-м епхыгъэ подразделениеу агъэпсыгъэр бизнес цIыкIумрэ гурытымрэ IэпыIэгъу афэхъугъэным иинфраструктурэ изы Iахь хъущт. Предпринимательствэм хэщагъэхэм яшIуагъэ арагъэкIынымкIэ къэралыгъо хэбзэ ыкIи чIыпIэ зыгъэIорышIэжьын къулыкъухэм зэхащэрэ Iофтхьабзэхэм шIуагъэу къатырэм хэгъэхъогъэным ар фэIорышIэщт.\nМэфэкI шIыкIэм тетэу псэуалъэр къызызэIуахым ыуж зэхащэгъэ Iэнэ хъураем предпринимательхэр къырагъэблэгъагъэх, хабзэмрэ бизнесымрэ язэдэлэжьэн хэхъоныгъэхэр ышIынхэм епхыгъэ Iофыгъохэм атегущыIагъэх.\nШъхьэихыгъэ зэдэгущыIэгъум къыдыхэлъытагъэу предпринимательхэм гухэлъэу яIэхэр щыIэныгъэм щыпхыращынхэ алъэкIынымкIэ лъэныкъохэм яеплъыкIэхэр къыраIотыкIыгъэх. Мыщ дэжьым лъэпкъ, федеральнэ ыкIи шъолъыр проектхэм яшIуагъэу къэкIощтыр къаIотагъ.\nДжащ фэдэу предприятиехэм Iоф ащызышIэщт кадрэхэм ягъэхьазырын, чIыпIэ продукцием илъыгъэкIотэн, предпринимательхэм пэрыохъухэр ямыIэнхэм, нэмыкI Iофыгъохэм Iэнэ хъураем хэлэжьагъэхэр атегущыIагъэх, тапэкIэ анахьэу анаIэ зытырагъэтын фэе лъэныкъохэр агъэнэфагъэх.


Проектышхом тыкъыщигъэлъэгъощт — Адыгэ макъ\nРедактор 13.11.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nСурэттех-натуралист цIэрыIоу, «Брянскэ мэзыр» зыфиIорэ заповедникым иапэрэ пащэу Игорь Шпиленок мы илъэсым ятIонэрэу Кавказ биосфернэ заповедникым къэкIуагъ.\nИгорь чIыопсым икъэухъумэн фэгъэхьыгъэхэу проект инхэр егъэуцух ыкIи егъэцакIэх. Камчаткэ илъэсыбэрэ зыщэпсэум цIыфыIэ зынэмысыгъэ чIыопсымрэ псэушъхьэ Iэлхэмрэ сурэтхэу атырихыгъэхэр тхылъ пчъагъэ хъухэу къыдигъэкIыгъэх.\nИлъэси 4 Урысыем изаповедникхэм къащикIухьагъ. Аужырэ проектыр мэзгъэкIыгъэ инхэм афэгъэхьыгъ. Автомобилым исэу ащ Урал, Республикэу Коми, Архангельскэ, Карелиер, Брянскэ хэкур къызэринэкIыгъэх, Кавказ къушъхьэхэм километрэ мин 30 хъурэ гъогу кIыхьэр къащызэпичыгъ.\nИ. Шпиленок заповедникым зэхъокIыныгъэхэр зэрэфэхъугъэхэм ынаIэ тыридзагъ. «ЗэпырыкIыпIэ чыжьэхэм тыгъэм къытрэ энергиер ащагъэфедэ. Псэушъхьэхэм япчъагъэ къызэрэхэхъуагъэр нэрылъэгъу. Мэзыжъхэм зыми изэрар аригъэкIырэп, дэгъоу къаухъумэх. Дунаим идэхагъэ зыфэдэм уеумэхъы. Сыд фэдэ псэй чъыгха мыщ къыщыкIхэрэр! Тфэихэм яинагъэ умыгъэшIэгъон плъэкIырэп», — къеIуатэ Игорь.\nАщ чIыпIабэ къекIухьэ, бжыхьэр мэзым зэрэщыкIуасэрэм сурэт тырихыгъ, хэшъаер икIэрыкIэу заповедникым къызэрэщагъэкIыжьырэр ыгъэшIэгъуагъ. Сурэтхэу тырихыхэрэр ежьыр чанэу зыхэлэжьэрэ проектэу «Первозданные леса России» зыфиIорэм щигъэфедэщтых. Заповедникым ичIыопс кIэракIэ цIыф жъугъэмэ аригъэлъэгъущт.\nПредыдущая «Майкопчанкэм» щытхъур фэтэIо\nСледущая Чанэу хэлэжьагъэх


Адыгэ Хэку Таймс: Адыгабзэм изэгъэшIэн Адыгеим къыщеохыгъэу бэдаушмэ алъытэ\nАдыгабзэм изэгъэшIэн Адыгеим къыщеохыгъэу бэдаушмэ алъытэ\nАдыгэ республикэм ис кIэлэеджакIохэм яилъэс еджэгъу уахътэ рагъэжьэжьыгъ. Ащ ехъулIэу адыгабзэмкIэ тхылъыкIэхэм ареджэнхэу сабыймэ тхылъхэр афырагъэхьыгъэх, ау ахэр джыри зэкIэм афикъущтхэп, сыда пIомэ ахъщэ Iофым къыхэкIэу икъу фэдизэу къыдэкIыгъэгохэп.\nАгъэхьазырыгъэ тхылъхэм кIэныгъэхэр хагъэхьагъэх. ГущыIэм пае мэкъэ тетхэгъэ десэхэр, пэеплъ пкъыгъохэр, ны-тыхэр зыхэлэжьэщт IофшIэнхэр. ТхылъыкIэхэр уплъэкIун шъуашэм илъхэу гъорекIо еджапIэхэм ахагъэхьэгъагъэх.\nДжы кIэлэегъаджэхэр зэмызэгъыгъэхэм, къиныгъоу къащыхъугъэхэм, зыдырыгъаштэрэ-зыдырамгъаштэхэрэм къэблэгъэрэ уахътэм тегущыIэнхэу ары зэрагъэнафэрэр.\nАлыгеим лъэпкъ гурыт еджэпIэ 36 ит. Гурыт еджапIэхэм адыгабзэр джырэкIэ щызэрагъашIэщтмэ амал зэфэшъхьафиплI щыIэу къыхагъэщы. Ахэм ащыщым зым ныдэлъфыбзэр хэтэп. ЫпэкIэ зэрэщытыгъэ шIыкIэу лъэпкъ шъолъыр Iахь зыфиIорэр Iуахыжьыгъ. Адыгабзэр гурыт еджапIэхэм ащарагъэхьы сыхьати 4-6 къыдхэлъытагъэу.\nМыадыгэ кIэлэеджакIохэу адыгабзэр зыIумылъхэм я тIонэрэ классым къыщегъэжьагъэу къыхахын амал яI адыгабза, литература, хьаумэ Кавказ лъэпкъхэм якультура зэрагъэшIэщтыр.\nФитыныгъэ Радиом игущыIэгъугъэу адыгабзэ тхылъыкIэхэм адэлэжьагъэмэ ащыщэу Ситимэ Сарэ къыхегъэщы адыгабзэм изэгъэшIэн фэгъэхьыгъэу.\nСитимэ: Тимылъэпкъэгъухэм къыхахын фит зэрагъэшIэщтыр: бзэр , литературэр, культурэр. Адыгэхэм адыгабзэр зэрагъашIэ. Тхылъхэр зэ къыдэгъэкIыгъоу къыдэдгъэкIын тлъэкIрэп. Ахъщэр икъурэп. ТхылъыкIэу къыдэкIыгъ я II классым пае литературэмкIэ тхылъ. Бзэр зэзгъашIэхэрэри щыIэх, ау литературэр зэзгъашIэхэрэр нахьыбэ хъугъэ.\nФитыныгъэ Радиом игущыIэгъугъэ бзэшIэныгъэлэжьэу Анцокъо Сурэт тхылъхэр зыгъэхьазырыгъэмэ ащыщ кIэлэеджакIохэу мыадыгэхэу, адыгабзэ зыIумылъхэу ар зэзгъашIэхэрэм апае. УблэпIэ еджапIэм чIэс кIэлэцIыкIхэм апае гъорекIо къыдагъэкIгъагъэх, джы я 5къыщегъэжьагъэу я 7 классхэм анэс адыгабзэмкIэ агъэхьазырыгъэх. 2002 илъэсым къыщегъэжьагъэу ащ фэдэ тхылъхэр къыдагъэIыжьыгъагъэх. Адырэ адыгэхэу яныдэлъфыбзэ зэзгъашIэ зышIоигъохэми апаи тхылъыкIэхэр афикъухэрэп, еIо Сурэт.\nАнцокъо Сурет: Тххылъэм дэтхэр нахь Iэрыфэгъух. КIэу бэ хэдгъэхьагъэр.\nАдыгабзэр шIокI имыIэу еджапIэхэм ащызэрагъэшIэным фэгъэхьгъэгъэ хэбзэгъэуцугъэр илъэс заулэкIэ узэкIэIэбэжьмэ Iуахыжьгъагъ. Ащ къызэрэдэлъытагъэу кIэлэеджакIом къыхихын фит зэригъэшIэнэу ышIоигъор. Мы хэбзэгъэуцугъэр зэрэIуахыжьыгъэм лъэпкъым, ныдэлъфыбзэм изэгъэшIэн лъэшэу иягъэ къекIыгъэу къыхегъэщы Фитыныгъэ радиом игущыIэгъугъэ Адыгеим щыщ бэдауш лэжьакIоу Дзэукъожь Заур.\nДзэукъожь Заур: Сэ зэрэсшIэрэмкIэ хэбзэгъэуцугъэр зэрэIуахыгъ. Иягъэу къикIыгъэр – адыгабзэр адыгэу зэзгъашIэрэр нахь макIэ хъугъэ. Мыр адыгэхэр хэгъэткIухьаным иполитик. Сабыймэ яфитыныгъэхэр аукъо. УпчIэ къэтэджы: урысыбзэмкIи фитыныгъэ укъоныгъэба ар? Фэмыемэ урысыбзэри зэрерэмгъашIэба. ХэкумкIэ,къэралыгъо хабзэтхыгъэхэмкIэ, адыгабзэм къэралыгъобзэ лъэгапIэ иI. Ау адыгабзэр хэкум икъоу щагъэфедэрэп. Мы ыужрэ илъэс 15 Путиныр къызытехьагъэм нэуж хэкухэм яфитыныгъэхэр аукъох, ахэр нахь макIэ мэхъух. Адыгабзэми ехьылIагъэуи ары. Мэзкуу иполитикэ зэблихъурэп. Ащ фэдэ фитыныгъэхэр яIэхэп джы дэдэм хэкухэм.\nАдыгэхэу Тыркуем щыIэхэм адыгабзэр ащарагъэшIэнэу зыщыдзадзагъэм къыщежьэу Iофыгъоу къэтэджыгъэмэ ащыщ адыгабзэр сыд фэдэ хьарыфылъа зэрытыщтыр зыфэпIощтыр. Тыркуем щыIэ адыгэхэм латин хьарыфылъэр нахь къафэпсынкIэщтэу къыхагъэщы бэхэмэ.\nФэшъхьафхэм, гущыIэм пае шIэныгъэлэжь зырызхэм къаIо адыгабзэр джы зэрылъ киррилицыр нахь дэгъоу.\nФитыныгъэ Радиом игущыIэгъугъэ бэдауш лэжьакIоу Дзэукъожь Заур къызэриIорэмкIэ, латин хьарыфылъэу зэрэдунаеу нахь щагъэфедэрэр IэкIыб адыгэхэм абзэ зэрагъэшIэщтмэ нахь яIэрыфэгъут. Ащ къызэриIорэмкIэ, 1936 илъэсым нэс адыгэхэм латин хьарыфылъэ яIагъ. Кириллицыр адыгабзэм къемыкIоу , ащ макъэхэр зэкIэ къымытышъоу шIэныгъэлэжьыбэхэми къыхагъэщы.


Республика Адыгея - ЗэкIэми дырагъэштагъ\nУрысые Федерацием и Конституцие гъэтэрэзыжьынхэр фэшIыгъэнхэм фэгъэхьыгъэ законыр ары АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм ия XLVIII-рэ зэхэсыгъо зыфэгъэхьыгъагъэр.\nАР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, министрэхэм я Кабинет хэтхэр, федеральнэ ыкIи шъолъыр къулыкъухэм, ведомствэхэм япащэхэр, нэмыкIхэр ащ хэлэжьагъэх. Зэхэсыгъор зэрищагъ Парламентым и Тхьаматэу Владимир Нарожнэм.\nКъэралыгъом и Закон ШъхьаIэ лъэныкъо зэфэшъхьафхэм афэгъэхьыгъэ гъэтэрэзыжьынхэр фэшIыгъэнхэм УФ-м и Президентэу Владимир Путиныр кIэщакIо фэхъугъ. Илъэсэу тызхэтым ищылэ мазэ Джэпсалъэу къышIыгъэм ар къыщиIогъагъ. А мэзэ дэдэм УФ-м и Къэралыгъо Думэ Конституцием гъэтэрэзыжьынхэр фэшIыгъэнхэм фэгъэхьыгъэ хэбзэгъэуцугъэм ипроект хэплъэнэу халъхьагъ ыкIи гъэтхапэм и 10-м ящэнэрэ еджэгъумкIэ законыр ыштагъ. Нэужым, гъэтхапэм и 11-м, ФедерациемкIэ Советым изэхэсыгъо щытегущыIэхи, дырагъэштагъ. Ахэм ауж субъектхэм язаконихъухьэ органхэр хэплъагъэх, яшIошIхэр къыраIотыкIыгъэх.\nЗэпстэумэ афэдэу Адыгеим и Парламенти ащ фэгъэхьыгъэ зэхэсыгъо зэхищэгъагъ. Законым къыщыдэлъытагъэхэм къатегущыIагъ законихъухьанымкIэ, законностымкIэ ыкIи чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыпIэхэм яIофхэмкIэ Къэралыгъо Советым — Хасэм и Комитет ипащэу Александр Лобода. Хэбзэгъэуцугъэм комитетыр зэрэхэплъагъэр, дегъэштэгъэн фаеу зэрилъытэрэр ащ къыIуагъ. Партиеу «Справедливая Россия» зыфиIорэм ифракциеу зипащэм хэтхэм яеплъыкIэхэри къыриIотыкIыгъэх. Гъэтэрэзыжьынхэм цIыфхэр социальнэу ухъумэгъэнхэм фэгъэхьыгъабэ къызэращыдэлъытагъэр кIигъэтхъызэ, хэзыгъэ имыIэу зэкIэми зэрадырагъаштэрэр къыIуагъ.\nУрысые партиеу «Единэ Россием» ифракцие хэтхэм ацIэкIэ нэужым къэгущыIагъ ащ ипащэу, Парламентым и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр. Социальнэ лъэныкъор анахьыбэу къызэрэхэгъэщыгъэм, Парламентым иIофшIэн, Къэралыгъо Советым истатус, культурэм, бзэм, субъектхэм япащэхэм япшъэрылъхэм, Правительствэм игъэпсын, нэмыкIхэм афэгъэхьыгъабэ къызэрэщыдэлъытагъэр ащи кIигъэтхъыгъ.\n— Гъэтэрэзыжьынхэм кIуачIэ яIэ зыхъущтыр цIыфхэу къэралыгъом исхэм амакъэхэр атыхэу, дырагъаштэмэ ары, — къыIуагъ Парламентым и Тхьаматэ. — Ащ къэралыгъом ипащэ цIыфхэм яеплъыкIэхэр, яшIоигъоныгъэхэр пстэумэ апшъэ зэришIырэр къеушыхьаты. Урысыем исубъектхэм язаконихъухьэ органхэм гъэтэрэзыжьынхэм адырагъэштагъ. Тэри ащ щысэ атетхын фаеу сэ сшъхьэкIи, партием исатырэ хэтхэми тэлъытэ.\nЛДПР-м ифракциеу Парламентым щыIэм хэтхэм ацIэкIэ къэгущыIагъ ащ ипащэу, гъэсэныгъэмкIэ, наукэмкIэ, ныбжьыкIэхэм яIофхэмкIэ, спортымкIэ, СМИ-мкIэ ыкIи общественнэ организациехэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ Парламентым и Комитет итхьаматэу Шэуджэн Тембот. Конституциер къэралыгъом и Закон ШъхьаIэу зэрэщытыр, ар уахътэм диштэн зэрэфаер, гъэтэрэзыжьынхэр игъо дэдэхэу зэралъытэрэр ащ къыIуагъ.\nПстэумэ ауж республикэм ипащэ депутатхэм закъыфигъэзагъ.\n— УФ-м и Президент кIэщакIо зыфэхъугъэ гъэтэрэзыжьынхэм янахьыбэм социальнэ мэхьанэ яI, — къыIуагъ ащ. — Унагъор, кIэлэцIыкIугъор, пенсионерхэр социальнэу ухъумэгъэнхэм, зигъот макIэхэу, зищыIакIэ къинхэм IэпыIэгъу ятыгъэным, лэжьапкIэр, социальнэ ахъщэ тынхэр уахътэм диштэу гъэпсыгъэнхэм, гъэсэныгъэр, медицинэр цIыфхэм нахь къызIэкIэгъэхьэгъошIу афэхъунхэм, щыIакIэр нахьышIу шIыгъэным ахэм янахьыбэр афэгъэхьыгъ. Суверенитетым, къэралыгъом игъунапкъэхэм якъэгъэнэжьын, тарихъым икъэухъумэн афэгъэхьыгъэу щыгъэнэфагъэри бэ. ЦIыфхэу къэралыгъом щыпсэухэрэм яшIоигъоныгъэу сыдигъокIи зигугъу къашIыщтыгъэхэм адиштэу зэкIэ гъэтэрэзыжьынхэр гъэпсыгъэх. Ахэм еплъыкIэу афыряIэр ары кIуачIэ яIэщтыми, ямыIэщтыми зэлъытыгъэр. Шъо республикэм щыпсэухэрэм ялIыкIоу шъухадзыгъ. Арышъ, шъуиеплъыкIэ къишъуIотыкIымэ, ахэм яшIоигъоныгъэхэр къишъуIотыкIыгъэу мэхъу. ЩыIакIэр нахьышIу шIыгъэным фытегъэпсыхьэгъэ законым дегъэштэгъэныр тэрэзэу сэлъытэ.\nПстэумкIи депутат 50 Адыгеим и Парламент хэт. Ахэм ащыщэу нэбгырэ 47-р ары зэхэсыгъом хэлэжьагъэр. Хэзыгъэ имыIэу зэкIэми УФ-м и Конституцие гъэтэрэзыжьынхэр фэшIыгъэнхэм фэгъэхьыгъэ хэбзэгъэуцугъэм дырагъэштагъ.\nУрысые Федерацием субъект 85-у иIэм язаконихъухьэ органхэр зэкIэ мы законым хэплъагъэх ыкIи дырагъэ- штагъ. Непэ, гъэтхапэм и 14-м, УФ-м ФедерациемкIэ и Совет шъолъырхэм рахъухьагъэр ыштагъ. КъэкIощт мэлылъфэгъу мазэм и 22-р цIыфхэу къэралыгъом исхэм гъэтэрэзыжьынхэм амакъэхэр зыщафатыщтхэ мафэу агъэнэфагъ.


Назрань зыщауплъэкIущт | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 30.08.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\t/\nУрысые Федерацием дзюдомкIэ изэнэкъокъу Iоныгъо мазэм и 5 – 9-м Назрань щыкIощт.\nАдыгэ Республикэм дзюдомкIэ ихэшыпыкIыгъэ командэ бэнэкIо 16 хэтэу зэIукIэгъухэм ахэлэжьэщт. Ульяна Ткаченкэр, КIэлэбый Рузанэ, Дарья Ищенкэр бзылъфыгъэхэм якуп хэтхэу яIэпэIэсэныгъэ къагъэлъэгъощт.\nПашIо Алый, Къуижъ Бислъанэ, Еутых Рэмэзанэ, ШъэоцIыкIу Айдэмыр, Ордэн Заур, Ингъуш Владимир, Хьакурынэ Хьазрэт, Мэлыщэ Ахьмэд, Мерэм Дамир, Дэхъу Азэмат, Ордэн Андзаур, Тулпэрэ Айдэмыр, Датхъужъ Алый яонтэгъугъэхэм ялъытыгъэу алырэгъум щыбэнэнхэу загъэхьазыры.\nТренерхэу Нэпсэу Бислъанрэ Хьакурынэ Дамиррэ дзюдомкIэ бэнакIохэм хэушъхьафыкIыгъэу Iоф адашIэщт. Джони Липаридзе ыкIи Роман Оробцовыр зэнэкъокъум исудьяхэм ахагъэхьагъэх.\n— 2020-рэ илъэсым Олимпиадэ джэгунхэр Токио щыкIощтых, — къытиIуагъ Адыгэ Республикэм дзюдомкIэ ихэшыпыкIыгъэ командэ пэщэныгъэ дызезыхьэрэ Бастэ Сэлым. – Олимпиадэм хэлэжьэщтхэм якъыхэхын зэхэщакIохэр пылъых. Тиреспубликэ ибэнакIохэу Кобл Якъубэ лъапсэ зыфишIыгъэ спорт еджапIэм щагъасэхэрэм аужырэ уплъэкIунхэм IэпэIэсэныгъэу къащагъэлъагъорэм елъытыгъэр бэ.


Федеральнэ проектым ишIуагъэкIэ — Адыгэ макъ\nФедеральнэ проектым ишIуагъэкIэ\nРедактор 05.03.2021 05.03.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nАР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат станицэу Джаджэм къыщызэIуахыгъэ спорт псэолъакIэу «Кристалл» зыфиIорэми щыIагъ.\nАщ игъусагъэх федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, АР-м физическэ культурэмкIэ ыкIи спортымкIэ и Комитет ипащэу Дэгужъые Мурат, Джэджэ район администрацием ипащэу Андрей Таранухиныр.\nШъугу къэдгъэкIыжьын, спорт псэолъакIэу квадратнэ метрэ мини 2,2-рэ хъурэр «Спорт — норма жизни» зыфиIорэ федеральнэ проектым къыдыхэлъытагъэу агъэуцугъ. Ащ ишIын сомэ миллион 79,7-рэ пэIухьагъ, оборудованиеу чIагъэуцуагъэм пае сомэ миллиони 2,7-рэ муниципальнэ образованием ибюджет къыхихыгъ.\nРеспубликэм ипащэ ФОК-р къыкIухьагъ, кIэлэцIыкIухэм ыкIи зихэхъогъухэм зызэрэщагъасэрэр зэригъэлъэгъугъ. ФутболымкIэ, волейболымкIэ, атлетикэ псынкIэмкIэ, боксымкIэ секциехэр иIэх, ахэм спортсмен ныбжьыкIэ 760-рэ къякIуалIэ. Джащ фэдэу нэмыкI атлетикэ спорт лъэпкъхэм, зэкъозэбэныным, джэгукIэ зэфэшъхьафхэм апае залхэр хэтых.\nСпорткомплексым иIофшIэн зэрэзэхищэрэм зызщегъэгъозахэм ыуж, АР-м и ЛIышъхьэ мы станицэ дэдэм дэт стадионэу блэкIыгъэ илъэсым агъэкIэжьыгъэм кIуагъэ. Ащи «Спорт — норма жизни» зыфиIорэ федеральнэ проектым къыдыхэлъытагъэу гъэцэкIэжьынхэр рашIылIагъэх, бюджет зэфэшъхьафхэм къахэхыгъэу сомэ миллион 40,8-рэ пэIухьагъ.\nПроектым къызэрэщыдэлъытагъэм тетэу, ащ футбол ешIапIэм тебзэгъэщтыр къыфащэфыгъ, нэбгырэ 350-рэ чIэсынэу трибунэ щагъэпсыгъ. Стадионым ыбгъукIэ волейбол ыкIи баскетбол ешIапIэхэр щашIыгъэх.\nАР-м и ЛIышъхьэ районым ипащэ зыфигъазэзэ, спортым ыкIи псауныгъэмкIэ шIуагъэ къэзытыщт щыIакIэм пыщагъэ хъурэр нахьыбэ шIыгъэным мэхьэнэ ин зэриIэр къыхигъэщыгъ.\n— Къэралыгъо пащэхэм яполитикэ ишIуагъэкIэ, Адыгеими, нэмыкI шъолъырхэми спорт жъугъэм зырагъэушъомбгъу-нэу амал яI. Непэ мары ГТО-м ихабзэхэр къэтэIэтыжьых, спорт псэолъэ зэфэшъхьафхэр тэшIых. Ахэр муниципальнэ образованиехэм икъоу агъэфедэнхэ, цIыфхэм шIуагъэ къафахьын, лIэуж зэфэшъхьафхэр зэзыпхырэ гупчэхэу хъунхэ фае, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nПредыдущая ИлъэсыкIэ мэфэкIым тызэфещэ\nСледущая Апшъэ ашIын фэе лъэныкъохэр къыхигъэщыгъэх


Псыкъиуным зэрар зэрихыгъэхэм ахъщэ араты\nЖъоныгъокIэ псыкъиуным зэрар зэрихыгъэхэм апае сомэ миллиони 123-рэ мини 120-у Урысые Федерацием и Правительствэ иIэпэчIэгъэнэ фонд къыхагъэкIыгъэр Адыгеим къыIэкIэхьагъ.\nУрысые Федерацием и Правительствэ и Тхьаматэ ащ фэдэ унашъом зэрэкIэтхэжьыгъагъэр шъугу къэтэгъэкIыжьы. Ащ фэгъэхьыгъэу Дмитрий Медведевым Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат зыIокIэм риIогъагъ.\nЖъоныгъокIэ псыкъиуным къыздихьыгъэгъэ тхьамыкIагъохэм ядэгъэзыжьын а мылъкур пэIуагъахьэ. ГущыIэм пае, цIыфхэм зэтыгъо IэпыIэгъу, зимылъку зышIокIодыгъэхэм ахъщэ IэпыIэгъу араты.\nАдыгэ Республикэм и Премьер-министрэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Наталья Широковам къызэриIуагъэмкIэ, псыкъиуным зэрар зэрихыгъэ нэбгырэ 4147-мэ ахъщэ IэпыIэгъу аIукIэщт. Нэбгырэ пэпчъ телъытагъэу сомэ мини 10 зырыз, чIэнагъэу ашIыгъэм елъытыгъэу етIани сомэ мин 50 е сомэ мини 100 зырыз аIэкIагъэхьащт.\n«Ахъщэр цIыфхэм ясчетхэм къарыхьэу фежьагъ. Тхьамафэр имыкIызэ ахъщэ IэпыIэгъур атырагощэщт. Мы лъэныкъомкIэ Iофхэр зэрэкIорэм Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат гъунэ лъефы», — къыIуагъ Наталья Широковам.\nПсыкъиуным ыпкъ къикIыкIэ уащыпсэужьын умылъэкIынэу алъытэгъэ унэхэм арысыгъэхэм сертификатхэр ятыгъэнхэм пае документхэр агъэхьазырыгъэх ыкIи Урысые Федерацием и МЧС ахэр рахьылIагъэх. Республикэм идамбэхэу, илъэмыджхэу, игъогухэу зэщыкъуагъэхэр зыпкъ игъэуцожьыгъэнхэм пае сомэ миллиони 117-рэ къыIэкIэхьанэу джыри Адыгеир мэгугъэ.\nШъугу къэтэгъэкIыжьы: жъоныгъуакIэм и 25-м къыщегъэжьагъэу и 29-м нэс республикэм ощхышхохэр къызыщещхым, псыхъохэу Лабэ, Щэхъураджэ, Фарзэ, Псынэф лъэшэу зыкъаIэтыгъагъ. Адыгэ Республикэм ипсэупIэ 27-мэ, унэ 780-м ехъумэ, хэпIэ 908-мэ псыр къакIэогъагъ. ЧIыопс тхьамыкIагъом унэ-коммунальнэ хъызмэтымрэ энергетикэмрэ япсэолъи 4-мэ, лэжьэкIупIэ гектари 10-м ехъумэ зэрар арахыгъагъ. Республикэ бюджетым къыхагъэкIыгъэ сомэ мини 10 зырыз зэрар зыхьыгъэхэм аратыгъагъ.\n05.09.2019 Щысэ зытепхын унагъох\n04.09.2019 КъумпIыл Мурат пшъэрылъхэр къыгъэнэфагъэх\n29.08.2019 Мэхьанэшхо зиIэ проектхэм ягъэцэкIэн


Рэзэныгъэ тхылъхэр аратыгъэх — Адыгэ макъ\nРэзэныгъэ тхылъхэр аратыгъэх\nЗэпахырэ узэу коронавирусым зыщыпэуцужьыхэрэ уахътэм Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым и Медицинэ институт иIофышIэхэм студентхэр ягъусэхэу республикэм имедицинэ учреждениехэм Iоф ащашIэ. Медицинэ институтым иординатор ыкIи студент шъэ пчъагъэр «лъэныкъо плъыжьым» щыIэхэу COVID-19-р къызэузыхэрэм яIазэх.\nЛъэпкъ зэфэшъхьафхэм къахэкIыгъэ ныбжьыкIэхэу сымэджэщхэм кIуагъэхэм Чэчэным къикIыгъэ студентхэри ахэтых: Рамазан Амировыр, Ислъам Юсуповыр, Мовсар Идиговыр, Мовлди Каимовыр. Мыхэм ащыщхэр сымэджэнхэу игъо ифагъэх, ау ащ пае къэмынэу зыфэщэгъэхэ сэнэхьатым Iоф рашIэныр зэпагъэурэп.\nАдыгэ Республикэм псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэ иапэрэ гуадзэу Максим Коробко студент-медикхэу «лъэныкъо плъыжьым» щыIэхэм апае зэпахырэ узхэм зыщяIэзэхэрэ госпиталым ипащэ рэзэныгъэ тхылъхэр фаригъэхьыгъэх.\nМедицинэ институтым ия 5 — 6-рэ курсхэм ащеджэрэ нэбгырэ 42-рэ врачхэм аготхэу коронавирусым ебэных. Ахэр гурыт медицинэ IофышIэх ыкIи дезинфекцие Iофтхьабзэхэм ахэлажьэх.\n— Зэпахырэ узхэм зыщяIэзэхэрэ сымэджэщым непэ къызнэсыгъэм Iоф щысэшIэ, — къеIуатэ Ислъам Юсуповым. —ЦIыфхэм IэпыIэгъу тазэрэфэхъурэмкIэ къытфэразэхэу «тхьашъуегъэпсэу» къызэрэтаIорэм осэшхо етэты.\nСтудентхэм зэрэхагъэунэфыкIыгъэмкIэ, пандемием зыщыпэуцужьыхэрэ охътэ хьылъэм дунаим тет медицинэ IофышIэхэр зэкъуигъэуцуагъэх ыкIи яIо зэхэлъэу къэуцурэ Iофыгъохэр зэшIуахых. Джащ фэдэу пэрыохъу пстэури зэрэзэпачыщтым ыкIи зищыкIагъэм сыдигъуи IэпыIэгъу зэрэрагъэгъотыщтым тимедицинэ IофышIэхэм яцыхьэ телъ.\nСледущая Республикэ IэпыIэгъур


ТIуапсэ Пресс - Хъаудэ Аднан пае Адыгэ Хэкупсэхэм Истамбыл митинг щашIыгъ\nХъаудэ Аднан пае Адыгэ Хэкупсэхэм Истамбыл митинг щашIыгъ\nadmin - 2016-05-25 00:45:58\nЖъоныгъуакIэ и 21-м, шъыгъо-шIэжь мафэм Адыгэ хэкупсэхэм Тыркуем ит къалэу Истамбыл митинг щашIыгъ. Ар илъэс къэс зэрашIырэм фэдэу къырагъэкIокIыгъ ау мыгъэ Хъуадэ Аднан Адыгэ РеспубликэкIэ хьапсым зэрэчIагъэтIысхьагъэм пае, ащ иIофи мы мафэм къаIэтыгъ ыкIи Аднан къатIупщыжьынэу чIэдэуагъэх.\nШъугу къэтэгъэкIыжьы, жъоныгъуакIэм и 20-м, Хъуадэ Аднан мэхькэмэм ащи уплъэкIун комитет къулыкъумрэ прокурорымрэ Мыекъуапэ имэхькэмэ елъэIугъэх Хъуадэ Аднан ихьапс чIэсын джыри мазэ 2 рагъэхъунэу. Ахэм зэраIогъэм фэдэу мэхькэмэм унашъо ышIыгъ джыри мазитIу хьапсым чIэсынэу.\nЖъоныгъуакIэм и 5-м Аднан полицием ыубти хьапсым чIигъэтIысхьэгъагъ ку ыфын фимытэу ыфыгъ аIуи ыкIи мафэ 15 тыралъхьэгъагъ. Я I5 мафэм Аднан хьапсым къамытIупщыжьыным пае ипшъэкIэ къызэрытыIуагъэу мэхькэмэм ащи джыри мазитIу рагъэхъугъ. Бзэджэгъэ Iофэу Аднан къыфызэIуахыгъэр къуалъхьэ полицием ритынэу фэягъ аIо. Мыщ законымкIэ илъэси 8 талъхьэн алъэкIыщт.\nАдыгэ активистхэм къызэраIорэмкIэ хъуадэ Аднан Адыгэ Iофым зэрэпылъым пае ыкIи Адыгэ лъэпкъ-гъэкIодыр дунаемкIэ ащтэнэу зэрэдэлажьэрэм пае хьапсым чIагъэтIысхьагъ. ИлъэситIу ипэкIэ мафищэ хьапсым чIагъэсыгъагъ, мазэ заулэ ипэкIэ мафэ 8 чIагъэсыгъагъ. Иунэ идучани бэрэ къаплъэхьэу хъугъэ.


Адыгэ Хэку Таймс: Адыгэ къуаджэу Мардж-Султан къыдэнагъэхэм яIофхэр дэйдэд\nАдыгэ къуаджэу Мардж-Султан къыдэнагъэхэм яIофхэр дэйдэд\nСирием ит Адыгэ къуаджэу Мардж-Судтан Адыгэ 150 фэдиз къыдэнагъэу дэс. Ахэм ащыщгорэм къызэрэтиIуагъэмкIэ мы аужьырэ тхьэмафэхэм яIофхэр дэйдэу хъугъэ. Къуаджэм идэжьдэдэ Сирие дзэмрэ ащ пэуцожьыхэмрэ щызэхаозэптых ыкIи ащ къыхэкIэу къуаджэм топхэр къытафэ, тхьэмафэ къэс Адыгэ кIалэхэр хэкIуадэх. Мафищ ыпэкIэ джащ фэдэу къуаджэм къыздаохэм Адыгэ кIалэу Сташъу Мурад топщэр къытафи укIыгъэ.\nКъуаджэм идэжь зао зэрыщыкIорэм пае Ащ Адыгэу дэсхэр къыдэкIынхэ алъэкIырэп ыкIи ущыIэным ищыкIагъэ пстэури макIэдэдэу хъугъэ. Псы, щхын ыкъоу яIэжьэп, остыгъи щыIэп. Мыщ фэдэу Iофыр зэрэщытым пае узхэри къапэхьэ (Малария). Тыгъуасэ соц-сетхэм ахэт Адыгэ кIалэ куп Мардж-Султан дэс Адыгэмэ адэIэпыIэнхэу Iофгорэхэр рагъэжьагъ. Мы Iофым фэгъэхьыгъэу джыри къэбар къэттыщт.\nКъэIогъэн фае, Сирием зао къемыжьэзэ Мардж-Султан Адыгэ мин 3 нахьыбэ щыпсэущтыгъэ. Непэ ащ 150 фэдиз къыдэнагъэр. Адрэхэр зы куп Дамаск кIуагъэх, зы куп Иорданием, Тыркуем, Адыгэ хэкум ыкIи нэмыкI хэгъэгухэм кIощыгъэх.


Лъэпкъ к1эным иугъоек1ошхуагъ. - Статьи на адыгском. - Каталог статей - Неофициальный сайт аула Ассоколай.\nГлавная » Статьи » Статьи на адыгском.\nЛъэпкъ к1эным иугъоек1ошхуагъ.\nПШЫСЭ1УАТЭУ ЫК1И ПШЫСЭУГЪОЕУ БЭРЭТЭРЭ ИСХЬАКЪ.\nКъуаджэу Аскъэлае къыщыхъугъэ ык1и адыгэ искусствэм ш1уагъэ къытэу бэрэ фэлэжьэгъэ Бэрэтэрэ Исхьакъы адыгэ 1оры1уатэмэ, адыгэ шэн-зэхэтык1эмэ яхьыл1агъэу къы1отэжьыгъэу, нэмык1мэ къа1отэжьзэ ытхыгъэу Адыгэ республикэ институтэу гуманитар ушэтынхэм апылъым ибиблиотекэ (иархивы) хэлъыр бэдэд.\nБэрэтэрэ Исхьакъ къызэрыхъухьагъэр адыгэ унэгъо къызэрык1у, ay а унагъом ямыш1ык1агъэ горэ хэлъыгъ. Исхьакъы ышынахьыжъэу Исмахьилэ ыжэ бзэгу дэлъми амыш1эу, гущы1эныр имык1асэу, мыгущы1эрыеу щытыгъ. Ау иш1эжьк1э фэдэр гъотыгъуаеу 1упк1агъэ. Адыгэ 1оры1уатэхэр къы1отэжьынхэ зыхъук1э ары ащ ыбзэ зыкъызит1атэщтыгъэр. Адыгэ 1оры1уатэхэр аугъоижьыхэу зырагъэжьэгъэ апэрэ лъэхъаным ащ къы1отэжьзэ атхыгъэу институтым ибиблиотекэ ч1элъыр бэ дэд. А унагъом ис бзылъфыгъэмэ ахэтыгъэх къэк1ырэ уцыхэр дэгъоу зыш1эхэрэр ык1и ахэмк1э 1азэхэрэр. Ахэмэ сад тегъэпсыхьагъэ зэря1агъэмк1и адырэ унагъомэ къахэщыщтыгъэх.\nТэ непэ тызытегущы1эрэ Бэрэтэрэ Исхьакъ адыгэ ансамблэм ипащэу е ипэщэ гуадзэу илъэсыбэрэ 1оф ыш1агъ, СССР-м ич1ып1абэмэ адыгэ къашъохэр ащарагъэлъэгъугъэх, орэдхэр ащызэхарэгъэхыгъ.\nИсхьакъ адыгэ ансамблэм, адыгэ искусствэм фэгумэк1эу зэрэщытыгъэр къэзыгъэлъэгъорэ къэбар ц1ык1у горэ тыгу къэдгъэк1ыжьын. А къэбарыр къысфэзы1отэжьыгъэри Исхьакъ ары.\nАдыгэхэр Урысыем зыгохьагъэхэр илъэс 400 зэрэхъугъэр игъэк1отыгъэу хагъэунэфык1ыгъагъ, адыгэ ансамблэр гъусэхэри и1эу Москва ащэгъагъ, концерт къыщитынэу. Ц1ыфыхэр арыми, ахэмэ концерт-спекталэхэм ащагъэфедэщтхэр арыми мэш1оку псау (вагон пчъагъэ пытэу) аубыти, Москва к1огъагъэх. Мэш1окум пк1эу лъатыгъэр сомэ мин 53-рэ фэдиз хъущтыгъэ, концертыр къати къызагъэзэжьым къызэрык1ожьыщт мэш1окум лъатыгъэр мини 3 гор ны1эп. Арыти, къе1отэжьы Исхьакъы, тык1о зэхъум ахъщэу ттыгъэр а минищым нахь мыбагъэмэ, сомэ мин 50-р ансамблэм ышъхьэпэнэу къыфэнэжьыгъагъэмэ щыгъынрэ нэмык1рэ ращэфынхэеба зыфэп1он гущы1э а лъэхъаным партием ихэку комитеты иапэрэ секретарыщтыгъэу, делегациеми ипащэу Цундэкъо Ибрахьимэ ыпашъхьэ мызэу-мыт1оу щи1уагъ. Арыти, Ибрахьимэ, ригъэзэщыгъэу къыч1эк1ын, мырэущтэу къыри1ожьыгъагъ:\n- Арэу земыгъэгъэгумэк1 ащ, Исхьакъ. Ахъщэр к1одыгъэп. Культурэмк1э Министерствэм иджыбэ ик1и гъогухэмк1э Министерствэм иджыбэ ихьагъ ны1эп.\nБэрэтэрэ Исхьакъы къытхыжьыгъэу тиинституты ч1элъхэм зы нэшэнэ гъэнэфагъэ ахэлъ. Ар ытхырэр нахь ыгъэк1эрэк1энэу, нахь зы1эпищэнхэу зэрэхъуным зэрэпылъыгъэр ары. Арышъ, ежь Исхьакъы къытхыжьыгъэ 1оры1уатэр нэмык1 горэм къытхыжьыгъагъэу урихьыл1эми, ахэр зэрэзэтемыфэщтхэр гъэнэфагъэ, ар варианты фэдэ мэхъу. Ащи мэхьанэ и1.\nПшысэ1отэ 1азэмэ, гущы1эм пае, Аскъэлае дэдэм щыщэу Бэрэтэрэ Шэрэл1ыкъо фэдэхэм, къатегущы1эхэ зыхъук1э, ахэмэ а зы пшысэр тхьэмэфэ псаум къа1уатэ зэрикъущтыгъэр хагъэунэфык1ы. Исхьакъы къытхыжьыгъэхэр тхыдэ (повесть) псау икъунхэу, тхылъып1э тэешхохэу зэтелъых. Исхьакъы къыугъоижьыгъэхэу «Хъуаджэм икъэбарк1э» зэджагъэхэр тхылъ псау икъоу къыдагъэк1ыгъ. Джащ фэдэу тхыдэ инхэу, е жанрэ гъэнэфагъэмэ ахахьэхэу къытхыжьыгъэхэри зэгъэфагъэу къыдэгъэк1ыжьыгъагъэхэмэ дэгъугъэ.\nБэрэтэрэ Исхьакъ идунае зехъожьым, и1ахьыл-ич1ыгогъухэм ямызакъоу игъунэгъубэхэри (урыси, адыги, нэмык1и) 1оф къыдэзыш1агъэхэри зэхэтхэу идахэ а1уагъ, дахэу агъэк1отэжьыгъ. Ари Исхьакъ дунаим хьаолыеу зэрэтемытыгъэм, лъэуж нэф къызэригъэнагъэм ишыхьат.\nБЭРЭТЭРЭ ИСХЬАКЪ - ЛЪЭПКЪ 1ОРЫ1УАТЭМ ИК1ЭНЗЕХЬ.\nЛъэпкъым идышъэк1энк1э яджэх адыгэм игъэш1э гъогу щызэ1уигъэк1эгъэ гушъхьэлэжьыгъэ ямыш1ык1эу жэры1о 1оры1уатэхэм. Лъэпкъ дунэететык1эр, дунэелъэгъук1эр, дунэегуры1уак1эр къырагъэлъэгъук1ы жэры1о 1оры1уатэхэм. Нахьыпэрэ щы1ак1эр тегъэпсыхьэгъагъ жэры1о усэхэр мык1одыжьэу щы1энхэм. Хьак1эщыр адыгэ щы1ак1эм ыпчэгугъ, игушъхьэлэжьыгъэ икъэхъуп1эу, ищы1ап1эу, илъык1отап1эу щытыгъ. Лъэхъэнэ гъэнэфагъэм дунэееплъык1эу ц1ыфхэм я1агъэр, ш1ош1 зэфэшъхьафэу ахэлъыгъэхэр, ящы1ак1э щыхъугъэ-щыш1агъэхэр, гугъэ-гупшысэу зыда1ыгъыгъэхэр, къадэхъумэ аш1оигъоу зык1энэц1ыщтыгъэхэр, зыфэбанэщтыгъэхэр, гумэк1 -гухэк1эу къяхъул1эщгыгъэхэр зэк1э зэхэугъоягъэу а жэры1о 1оры1уатэхэм ахэлъ, ахэр тизэхаш1и, тиш1эныгъи къахэлажьэх. Лъэпкъ жэры1о творчествэр икъоу умыш1эу лъэпкъым итарихъ птхын плъэк1ыщтэп, лъэпкъым ихудожественнэ псэлъэ гъэпсык1эхэр къыбгуры1ощтэп...\nЛъэпкъым осэшхо фиш1ыщтыгъэ жабзэм, псалъэм. Ык1уач1и, илъэк1и, игъаш1и зэхипйэщтыгъэ. Пхъэм хэш1ык1ыгьэ 1эш1агъэр пак1опышъ, мыжъом хэш1ык1ыгъэхэри охътабэ амыкъудыеу зэрэк1одыжьыхэрэм гу лъатагъ ц1ыфхэм, ахэмэ ягъэпшагъэмэ гущы1эр зэрэнахь бэгъаш1эр агъэунэфыгъ:\n«Мыжъосыныр мэк1одыжъы, мык1одыжъырэр орэдыжъ», - а1уагъ ц1ыфхэм.\nАры, мыжъосыныбэхэр къутэжьыгъэх, тэкъожьыгъэх, шъхъэшъхъэжъыгъэх. Илъэс минхэм мык1одыжьыгъэхэу орэдыжъыбэхэр къытэнэсыжьыгъэх. «Бэхэр» тэ1о нахь «зэк1» т1орэп, арышъ, ч1энагъэхэр ащи фэхъугъэх мымак1эу. Лъэпкъым игушъхьэлэжьыгъэ игъаш1э охътэнчъэу, бэгъаш1эу зыпйыхэрэр губзыгъэхэу, гупк1эхэу, бзаш1охэу щытхэр ары. Ахэмэ яш1уагъэк1э зы л1эужым къы1эк1эк1ырэр къык1элъык1орэ л1эужым 1эк1эхьажьызэ, ч1энэгъэ зырызхэр фэхъоу къыхэк1ыгъэми, зэрэпсаоу зыпштэк1э, зэпычып1э имы1эу лъэпкъ 1оры1уатэм игъаш1э лъэк1уатэ. А ц1ыф губзыгъэхэу тилъэпкъ 1оры1уатэ ыпсэ хэзымыгъэк1ыгъэхэм зэу ащыщ Бэрэтэрэ Исхьакъ: Исхьакъ - л1ы губзыгъэу, гупк1эу, бзаш1оу щытыгъ. Ау ащи къыщыуцугъэп Исхьакъ игъэхъагъэхэр. Лъэпкъ гушъхьэлэжьыгъэр къэухъумэгъэным и1этэшъхьэ1ул1эжьыр - ар тхылъып1эм ебгъэк1уныр ары. Исхьакъ пшъы зымыш1эрэ угъоек1уагъ, тхылъып1эм ригъэк1ухи, егъаш1эм мык1одыжьыныхэу 1оры1отэ пчъагъэ къыгъэнэжьыгъ. Ащк1э Исхьакъы и1офыш1агъэ уасэ фэш1ыгъуай. Сэ мы институтам 1977-рэ илъэсым щегъэжьагъэу литературам иотделы (ащыгъум джырэ фольклорым иотдели, нартмэ язэгъэш1эн иотдели хэтыгъэх) 1оф щысэш1эшъ, ти1офыш1эм имы1ахьылыягъэу Исхьакъи къытхэтыгъ, научнэ 1офыш1эу институтым ч1эмытхэгъагъэми, тщыщ шъыпкъэу къыддэлажьэщтыгъ.\nОрэды1о-къэбар1отэ 1азэхэр ыпйэхэу, ахэр зыдэс къуаджэхэм к1оу, аш1эхэрэр къаригъэ1уатэу, къытхыжьэу, гъэпсэф имы1эу 1оф ыш1эщтыгъ. 1оры1отэ зэмыл1эужыгъуабэхэу (орэдхэр, пщыналъэхэр, таурыхъыжъхэр, тхыдэжъхэр) къытхыжьыгъэхэр тиинституты мазэ къэс къыримытэу къыхэк1ыгъэп. Итхыгъэхэр е1ол1ап1э ямы1эу Исхьакъы ыгъэпсыщтыгъэх: къэбзэлъабзэу хэутыжьыгъэхэу, 1эпк1э-лъапк1эу, зэрэш1ыгъэн фаем тетэу ш1ыгъэу къыхьыщтыгъэ нахь, аукъодыягъэп. Зыгорэ еп1ожьынэу щытыгъэп: къэзы1отагъэм ыц1и, ылъэкъуац1и, ыныбжьи, еджагъэми-емыджагъэми, къуаджэу зыщыщи, уахътэу зыщитхыгъи зэк1эупк1агъэу ыгъэпсыщтыгъ къытхыжьыхэрэр.\nЛъэпкъ жэры1о 1оры1уатэхэм яугъоин 1офш1эн Исхьакъы пасэу ригъэжьагъ. Педтехникумым щеджэщтыгъ ар ащыгъум. Гъэмэфэ гъэпсэфыгъом илъэхъанэ 1оры1уатэхэр къаугъоинэу пшъэрьшъ афаш1ыгъагъ. Джар иегъэжьак1эу ригъажьи, тыдэ зыщэ1и, сыд 1оф зеш1и, зэпыу имы1эу лъэпкъ жэры1о 1оры1уатэхэр къыугъоиным 1оф диш1агъ ыпсэ пэтыфэ. Исхьакъы къыугъоигъэ 1оры1отэ зэмыл1эужыгъуабэхэм тиинституты иархивы ч1ып1эшхо щаубыты.\nЛъэпкъ 1оры1уатэм ык1уач1и, идэхагъи ятэ ихьак1эщы щызэхиш1агъэх Исхьакъы. Илъэпкъ ш1эжьи, илъэпкъ зэхаш1и зэгъэзэфагъэ щыхъугъэх 1оры1уатэхэм яджэныкъо маш1о. Зэлъаш1эрэ усэк1ошхоу Цыгъо Теуцожь, губзыгъэхэу, бзаш1охэу Къат Щэтан, ежь ятэу Гъэблэжъыкъу, а лъэхъаным илъэси 130-рэ зыгъэпйэгъэ Щыгъущэхьадж, ахэм анэмык1 къэбар1отэ ш1эгъуабэхэр Исхьакъы къылъэгъужьыгъэх, къа1отэжьыгъэхэр къытхыжьыгъэх. Ахэм ахэлъых лъэпкъым игъэш1э гъсту щызэ1уигъэк1эгъэ акъылыр, ахэм ащызэгъэу1угъ лъэпкъым игурышэ-гупшысэхэр, лъэпкъ художественнэ гупшысак1эр, псэлъак1эр. А 1оры1уатэхэр, егъэлыек1ыгъэ хэмылъэу, лъэпкъым идышъэк1эн шъыпкъэу щытых, лъэпкъ культурэм илэжьыгъэ хъазнэщы щызэгъэу1угъэ хъугъэх, ныбжьырэ гъаш1э я1энэу Исхьакъ ыш1ыгъэх...\nИсхьакъы къы1отэжьыгъэ ык1и къъгтхыжьыгъэ пшысэхэм, таурыхъхэм, тхыдэжъхэм, усэхэм, пщыналъэхэм ащыщхэр 1оры1отэ тхылъхэм къадэхъагьэх. Хъуаджэм икъэбархэр бэу къыугъоигъэх, ащ щыщхэр зыдэт тхылъи къыдигъэк1ыгъ. Исхьакъы и1офш1агъэ тыкъытегущы1э зыхъук1э, лъэлкъым идышъэк1эн - ихудожесгвеннэ псалъэ къызэриухъумагъэр ш1уш1эгъэшхоу зэрэфэтлъэгъурэм имызакъоу адыгэ фольклористикэм ихэхъоныгъи ащ и1ахь зэрэхэлъыр зыщыдгъэгъупшэ хъущтэп. Исхьакъы къыугъоижьыгъэ 1оры1уатэхэр я1эубытъп1эу тифольклорист ш1эныгъэлэжьхэм зэфэхьысыжьхэр аш1ых. Арышъ, щэч хэмылъэу, Исхьакъы угъоижьын 1офш1агъэу ыш1агъэр лъэпкъ 1оры1уатэхэм яхьыл1эгъэ гупшысэ зэфэхьысыжьхэр ш1ыгъэнымк1э гушъхьэ гъомылэ мэхъух.\nИсхьакъ зытхэмытыжьым охътэ гъэнэфагъэ теш1агъэми, тинепэрэ мафэхэми гъэзетхэм, журналхэм («Зэкъошныгъэм», «Жъогъобыным», «Самгъурым») къахауты гъэсэпэтхыдэ к1оч1э ин зыхэлъхэу угъоек1ошхом къытхыжьыгъэхэм ащыщхэр.\nИсхьакъы поэтическэ талант хэлъыгъ, литературнэ творчествэм фэщэгъагъ, Ар къэзыушыхьатыхэрэр къытхыжьыгъэхэм мымак1эу ахэолъагъо. Къызэра1отагъэм тет шъыпкъэу къытхыжьыгъэхэр ахэтых. Ау ахэтых инэу ежь ы1э зыхилъхьагъэхэри. 1оры1отэ усэм икъэхъун зы нэбгырэ е нэбгырэ заулэ къежьап1э и1эми, лъэпкъыр зэрэпсаоу хэлажьэ 1оры1уатэр жэ дэхьэ-дэк1эу къек1ок1ызэ. Адэ, ежь Исхьакъи лъэпкъым зэу щыщыба 1оры1уатэм ежь и1ахьи хилъхьан ы1омэ?! Темэу къы1этыхэрэмк1и, идейнэ джэмакъэу ахэ1ук1ырэмк1э, художесгвеннэ къэгъэлъэгъок1э амалэу щыгъэфедагъэмк1и, жэбзэ-псэлъэ зэхэлъык1эмк1и зэгъэфэныгъэшхо ахэлъэу яинагъэк1э повестым, романым анэсхэу Исхьакъ къытхыжьыгъэхэм ахэтых.\nАщ фэд, гущы1эм пае, «Дыдыкъуш» зыфи1орэ пшысэу къек1ок1 сюжет зылъэгу илъыр 1эпэрытх тхылъищы мэхъу. Ащ фэд, Мафэкъо Урысбыи ехьыл1агъэу тхылъ псау хъоу къытхыжьыгъ.\nИсхьакъ гущы1эгъу гъэш1эгъонэу щытыгъ. Ыш1эрэр бэу, ижабзэ дахэу, 1упк1эу, уедэ1у зэпытыгъэк1и уемызэщэу, л1ы губзыгъэ, л1ы 1уш, л1ы бзэш1уагъ. 1офш1эп1э кабинетым тисэу тызэрэгъэгущы1эзэ, къы1уатэрэм хэгъэщагъэу, адырэ къы1охэрэри гъэш1эгъоныгъэхэми, ахэмэ къахэш1этык1эу, къахэлыдык1эу, гъэсэпэтхыдэ к1эк1хэр, гущы1э щэрыохэр Исхьакъы къы1уатэхэрэм къахафэщтыгъэх. Ащ фэдэ къызыхэк1ырэм, сиедэ1уны дыхэтэу, а гъэсэпэтхыдэр, гущы1э щэрыор тхылъып1эм лъэтемытэу еэгъэк1ущтыгъэ. Къэбгъэуцумэ, къы1уатэрэм зэпычып1э фэхъущт, зэпыш1эжьыгъуае хъущт, нэмык1 лъагъо хихынк1и къэнэщтэп. Нэфэшъхьафырэ уахътэ ахэр къы1ожьынха-къымы1ожьынха?! Нэужык1э уеупч1ыгъэ шъыпкъэк1и, пхъэ куахьым мастэ хэзыдзагъэм фэд, къыгъотыжьына-къымыгъотыжьына?! Ащ фэд, Анцокъо Хьаджэбэч къытегущы1эзэ (а лъэхъаным Хьаджэбэчы игугъу аш1ыщтыгъэп, нэужыр ары ащ и1офш1агъэхэм ащыгъуазэ тызыхъугъэр), гущы1э щэрыохэу Хьаджэбэчы ытхыгъэхэу гущы1эжъ хъугъэ заулэ Исхьакъы къы1ожьи стхыгъагъэ. Хьаджэбэч гъэхъэгъабэу и1эмэ зэу ащыщ ар усэк1о 1эпэ1асэу зэрэщытыгъэр. Хьаджэбэчы и1эпэ1эсэныгъэ къытегущы1эзэ, Исхьакъы ышъхьэ къьйэти, ынэхэм нэфыр къак1ихэу, ы1упэ щхыпцД шъабэр телъэу, 1угуш1ук1ызэ къы1уагъ: «Ош1а, Абу, Хьаджэбэчы и1эпэ1эсэныгъэк1э ц1ыфмэ а1уагъэр? Ц1ыфмэ укъаш1эщт ухэтми узыфэдэр. Хьаджэбэчы ехьыл1агъэу «Гъэжъуанэ орэдыр еусы, Хьаджэбэчы сэуатэр хелъхьажьы», - ц1ыфмэ а1уагъ.\nГъэжъуанэр орэды1о бэлахьэу тичылэ дэсыгъ. Гъук1эл1ымэ ащыщ. Орэдыбэ ыусыгъ. «Мэзагъо иорэд» зыфи1орэ орэд ц1эрыlop Гъэжъуан зыусыгъэр. Ау а усэк1о ц1эры1ом нахьи Хьаджэбэч нахь агъэлъэшэу ыц1э ра1уагъ. «Сэуат» ы1омэ сыд къик1ырэр? Ош1а? - Сэ джэуапэу естыжьыщтым къемыжэу ежь къы1ожьыгъ: - Сэуатэр - бгырыпхым тыжьын мыжъоупц1эу пыш1агъэхэм хъырахъышъэ ш1ыгъэу атегъэлъэдэгъэ ш1уц1эр ары. Орэд сатырхэр ыгъэк1эрэк1эн Хьаджэбэчы ьшъэк1эу зэрэщытыгъэр ары ар зык1а1уагъэр...»\nА гущы1э хадзэу Исхьакъ къы1уагъэм Хьаджэбэчы и1офш1агъэхэм талъыхъуни зэдгъэш1эным игъогу тытыригъэуцуагъ... Ащ фэд, орэды1окъэбар1уатэхэм къатегущы1эзэ, Щыгъущэхьаджэ ыц1э къыри1уагъ. «Дэгъоу сэ къэсэпйэжьы а л1ыжъыр,- ы1уагъ Исхьакъы. Илъэси 130-рэ ыгъэш1агъэу 1933-рэ илъэсым идунай ыхъожьыгъ. Ащ ы1ощтыгъэр ош1а? «Мафэкъо Урысбый тыгъосэрэ к1элэц1ык1у ны1а сэ къысэлъытыгъэмэ!» Мафэкъо Урысбый ил1эхъупхъагъэхэу ыш1эхэрэр къы1отэжьыгъэу къэстхыжьыгъэх. Ащ къыси1огъэгъэ гущы1э щэрыохэр нибжьи сщыгъупшэжьыщтхэп. «Мо зэ къеплъи,- ы1уагъ Щыгъущэхьаджэ ыжэ зэтырихи, - къеплъ, къеплъ, олъэгъуба сцэхэр къызэрэхэк1ыхэрэр?» -щхьшцДызэ къы1уагъ л1ыжъым. Сэри згъэш1эгъуагъэ - цэжъит1у, гъожьышэ-ч1ыпц1ашъом ик1ыхи, ш1уц1э хъужьынхэу фежьагъэу ыцэпэш1онит1у дэт, адырэ ч1ып1эхэм фыжьыбзэхэу цак1эхэр къахэк1ык1ыгъэх, къыхэк1ык1ы пэтхэри ахэтых. «Джары дунаир зэрэк1орэр, сик1ал, къэш1эгъуай». Къы1уагъэхэр зэфихьысыжьызэ, зэк1оу, зэгъэфагъэу Щыгъущэхьаджэ къыпчъыгъ: «Сыл1ыжъ» с1онти, сцэхэр къэк1ых, «Сык1ал» с1онти, сынэхэм алъэгъужъырэп».\nАщ фэдэу, жъыхэм къа1уагъэу сыгу имык1эу бэхэр илъых» - игъаш1э псэ къыхэзылъхьэрэ ипйэжь Исхьакъы зэрилъап1эр ынэгу къык1эщыгъ.\n- Адэ, Исхьакъ, къэптхыжьыгъэхэм мыхэр ахэтыхэп, - сыгу къеоу къэс1уагъ.\n- Ары, ахэтыхэп, игъо сыфифэрэп. Джау гущы1эхэтэу, огъу-огъоу къыдэоежьых, - джэуапэу къытыжьыгъ.\n- Къэтхыжьыгъэныхэ фае ахэр, Исхьакъ.\n- Игъо тифэмэ, Тхьам ы1уагъэр хъун, - мак1эу, шъабэу къэщхыпц1ыгъ Исхьакъ.\nИсхьакъы къы1отэрэ къэбарыр 1упк1эу ыгъэчъыщтыгъ: къызытегущы1эрэ 1офыгъори нафэу щытыгъ, хъугъэ-ш1агъэр иплъэгъук1эу 1упк1агъ, гупшысэу пкъырьшъыр лъэшыгъэ, ц1ыфыгъэ-дэхагъэм, гук1эгъум уфащэу, лъэныкъо пстэуми зэдаштэу гъэпсыгъагъэх...\nХэти ежь ык1уач1э къыхьыщтым фэдизк1э илъэпкъы фэлажьэмэ. - Ар ш1уш1эгъэшху. Исхьакъы иш1уш1агъэхэм ыц1э япхыгъэу ц1ыфхэм къахэнагъ.\nТхылъэу "ЛЪЭПКЪ КIЭНЫМ ИУГЪОЕКIОШХУАГЪ" (зэхэзыгъэуцуагъэр Цуекъо Нэфсэт) къыхэхыгъэ пычыгъох.\nКатегория: Статьи на адыгском. | Добавил: Анцокъо (22.10.2010)\nПросмотров: 1327 | Рейтинг: 2.0/1


Адыгэ Хэку Таймс: Европэ зэкъотныгъэр хэплъэ Урысыем фэгъэзагъэ санкцыехэр къызэрагъэнэщтым\nЕвропэ зэкъотныгъэр хэплъэ Урысыем фэгъэзагъэ санкцыехэр къызэрагъэнэщтым\nЕвропэ зэкъотныгъэр хэплъэ Урысыем фэгъэзагъэ санкцыехэр илъэсым ыкIэ нэс къызэрагъэнэщтым, ащ кIыгъууи щэгугъу КъокIыпIэ Украинэм мамырныгъэ щагъэпсыжьынымкIэ зэзэгъныгъэр зэрагъэцэкIэщтым. Европэ зэкъотныгъэм къыштагъэ санкциехэр, Урысыем энергетикэ ыкIи финанс IахьымкIэ зэдаштагъэу щытыгъ икIыгъэ илъэсым мэкъуогъум ыкIи бэдзэогъум, къары уиIэ зыхъугъэм щыублагъэу илъэсым къыкIоцI ахэр лэжьэщт.\nУрысыем Крымыр зэрзыгуигъэхьагъэм ыкIи КъокIыпIэ Украинэм щыIэ пэуцуакIохэм Мэзкуур зэрадэIэпэкъурэм епхыгъэу къаштагъэ санкциехэм яуахътэ еухы,ар лъагъэкIотэнымкIэ зэдрагъаштэу унашъо къамыштэмэ. Европэ зэкъотныгъэ дипломатхэм ащыщхэм Фитыныгъэ Радиом къызэрраIуагъэмкIэ, Урысыем фэгъэзагъэ гъэкIэкIыныгъэхэр къышаштэн алъэкIыщт Европэ зэкъотныгъэм изэIукIэу Брюссель гъэтхапэм I9 –м щекIокIыщтым. Ахэм зэралъытэрэмкIэ, ар ищыкIагъ, санкциехэр диштэу ашIынымкIэ, мамыр зэзэгъыныгъэу мэзаем и I2 Минск щашIыгъэм, ащ къызэрэдилъытэрэмкIэ Украинэм Урысыем дыриIэ гъунапкъэр ынаIэ чIигъэуцожьынэу ары .\nДипломатхэм ащыщхэм къызэраIорэмкIэ Германием дырегъаштэ санкциехэр лъагъэкIотэнхэу, ау тещыныхьэ, минск зэзэгъыныгъэр ымгъэцэкIэным Урысыер къыфищэным . Мэзкум щегъэзые КъохьапIэмрэ Киевымрэ зэрагъэкъуанчэрэр, КъокIыпIэ Украинэм щыIэ пэуцуакIохэм адэIэпэкъоу ыкIи урысые дзэм щыщхэр украинэ чIыналъэм щыIэхэу зэраIорэр.