OP HIERDIE dae in OKTOBER: verskyn die volgende Onderwerpe, Resepte en Lesers navrae...\n27 OKT : Leierskap in jou eie lewe.\n22 OKT : Modderkoekies...\n19 OKT: Als oor suiker...\n15 OKT: Bybelkoek, Grootmaat resepte, Piesang-nagereg, Rolpoeding, Afval en Bron...Plant van groente en aartappels, 3 Sjokolade Plaatkoeke, Lupine vir Cholesterol, Diabetes en Dieet wenke\n13 OKT: Aarbei meringue, Lamstjops, Sampioentertjies\n6 OKT: Sagopoeding, Broodpoeding, Granaatbome, Diabetiese vrugte pektien, Piesang-jellie\n1 OKT: Hoendergereg, Kalkoenpatee, Rugstringpastei, Skons, Dadelvingers\nSo wroeg ek die afgelope tyd weer bietjie oor daardie knaende "teruggryp" na dinge wat vergete en begrawe is, daardie doelbewuste keuses wat ons almal maak om vorentoe te kyk en vorentoe te werk...\nOns almal ken dalk al vir ST Potgieter, maar nogtans plaas ek die volgende uittreksel want ek glo almal kan, soos ek daarby baat!\nHy skryf:Het jy al gewonder hoekom jy nie dié sukses behaal waartoe jy instaat is nie. Jy sou darem beter wou doen. Sommige dae is jy tevrede, maar tog knaag ietsie van 'n stukkie ontevredenheid aan jou. Jy sou meer in jou lewe wou bereik. Maar wat moes jy anders doen? Wat het jy nodig om groter sukses te behaal? Wat jy nodig het is leierskap in jou lewe.\nJy neem die besluit dat jy leier van jou eie lewe word.\nDis 'n besluit wat net jy neem. Iemand anders kan nie namens jou hierdie besluit neem nie.\nOm leier van jou eie lewe te word het jy vier karaktereienskappe nodig:\nHierdie vier kwaliteite moet in jou arsenaal van karakterontwikkeling aanwesig wees.\nSulke gereedskap val egter nie sommer in die skoot van 'n leier nie. Jy werk daartoe. Jy ontwikkel dit deur elke dag daarop te fokus. Jy leer hierdie kwaliteite aan soos jy 'n goeie gewoonte aanleer. Deur elke dag daarop te fokus, daaraan te werk en die regte dinge te doen.\nOm leier te word beteken jy neem beheer van jou lewe. Jy is nie nou meer 'n passasier nie, maar jy is die loods. Jy maak die besluite. Jy neem die kontrole in jou hande.\nDapperheid - In watter area van jou lewe is jy lamsakkig? Waar en wanneer was jy te bang om jou mond oop te maak, te sê tot hier toe en nie 'n aks verder nie? Laat jy mense wegkom met dinge al weet jy dis verkeerd? Om jou leierskap op te neem beteken jy staan op al is jy bang. Dapperheid beteken om dit te doen waarin jy glo al kry jy kritiek, teenstand, dreigmente, beskuldigings, beswadderinge, neerhalende opmerkings. Jy staan op vir jouself en vir geregtigheid. Wees dapper my vriend, wees dapper.\nSelfdissipline - jy kry nie jou besigheid van die grond af nie. Jou drome lê in die stof vertrap. Jy kyk na ander wat sukses behaal en jy sê: "Maar dit kon ek gewees het." Wat jy nodig het is selfdissipline. Jy word nie gebore met selfdissipline nie - jy verwerf dit. Wanneer jy moeg is, hou jy nog 'n uur uit. Wanneer jy wil tou opgooi, byt jy vas. Wanneer probleme opduik, stry jy voort en soek oplossings. Wanneer versoekings kom en jou van koers wil dwing, fokus jy steeds op jou taak. Selfdissipline vra van jou goeie gewoontes waarmee jy moet volhard. Selfdissipline is die wilskrag om uit te hou en aan te hou om die goeie en regte ding te doen.\nRigting - 'n leier beskik oor die visie waarheen hy wil gaan. 'n Leier dui die rigting aan. Wanneer jy leierskap van jou lewe opneem, beteken dit jy moet weet waarheen jy op pad is, wat jou doelwitte is. Nie ander mense se doelwitte en siening vir jou lewe nie - jou eie drome en mikpunte. Jy fokus op prioriteite en dit wat saakmaak; onbenullighede laat jy vir eers eenkant staan. Jy leef doelgerig.\nIntegriteit - iemand met integriteit lewe nie met verdeelde lojaliteite nie. Leef nie met skynheiligheid en valsheid nie. Integriteit vra van jou opregtheid. Eerlikheid. Jou woord is jou eer. 'n Lewe met integriteit bied aan jou geloofwaardigheid, gee jou 'n groter invloedswaarde en bevorder hoë standaarde.\nVier kwaliteite van leierskap. Neem dit aan, maak dit jou eie. Vandag. Môre. Altyd.\nNeem die leierskapsrol van jou lewe op. Besluit. Moenie twyfel nie. Moenie terugkyk nie. Jou potensiaal lê vir jare begrawe.\nSkuif die twyfel uit jou gemoed en gedagte. Besluit. Staan op. Neem beheer. Breek deur die versperrings van vrees en bekommernis.\nLaat die wêreld sien die lig wat jy uitstraal., want Jy is die leier van jou lewe. Jou potensiaal roep jou. Dit dwing jou om uit jou groef op te staan.\nLeierskap van jou eie lewe is jou plig, verantwoordelikheid en jou roeping.\nDie Skepper van die heelal is met jou.\n"Ware leiers is gewone mense met buitegewone vasberadenheid." - skrywer onbekend -\n(Gaan kyk op my facebook, jul sal ST se Pitkos daar kry!)\nDie bos is vandag in amper skemerte gehul, digte grys wolkbanke pak saam en die bome staan bewegingloos in afwagting om te weet of die beloofde reën gaan val of nie. Selfs die voëls kwetter gedemp.\nSpilpunte draai stadig in die rondte en sleep die watergordyn oor ‘n groen koringland soos ‘n bruidsluier wat stadig oor ‘n groen tapyt drapeer, terwyl die grond gulsig drink aan die lewegewende vog. Poele vorm in die spilpuntspore, waarin wolke weerkaats en hul eie beloftes van reën uitspel.\nAs kinders het ons in bruin waterpoele gespeel sonder vrees vir vuilword, rysmiere gejaag, gevang en geëet, vreesloos soos ‘n onbevange kind, modderkoekies gebak sonder vrees vir siektes of kieme!\nFrik stuur aan my Evita Bezuidenhout se resep vir modderkoekies. ( Evita’s Kossie Sikelela by Evita Bezuidenhout (Pieter-Dirk Uys) and Linda Vicquery – published in 2010 by Umuzi) Dit hark herinneringe soos losgelate pêrels uit ‘n gebroke string in en om my los. Die ophaal van die momente rol en tol orals uit vergete hoekies uit, baldadig in die vryheid van die onthou.\nSoet en vreugdevol smelt herinnering en resep teen my verhemelte saam tot 'n smaakgenot van 'n hernude kulinêre erfenis-oomblik.\nEvita se (verwerkte) resep lui:\n125g donker sjokolade\n1 kp strooisuiker\n1 kp meelblom\n1 kp gekapte neute\n½ kp korente\nSmelt die sjokolade en botter in ‘n kastrol oor lae hitte. Roer tot glad. Klits die eiers en suiker bymekaar tot lig en romerig. Vou die sjokolade mengsel by. Meng die meel en bakpoeier en sif dit by die mengsel in. Roer laastens die neute en korente by. Voer ‘n bakplaat uit met bakpapier en gooi die mengsel daarin. Bak vir 30 minute by 180ºC.\nPrik met ‘n langtand vurk om seker te maak dat dit gaar en geset is, laat afkoel en sny in blokkies. Sprinkel liggies bo-oor met versiersuiker of kakao. Ek het sommer drink-sjokolade gebruik.\nDit lyk dalk nie so mooi nie, maar dis immers hoe modderkoekies ook maar gelyk het, en dis die herinneringe werd! Die groot verskil is egter, dat hierdie koekies wel eetbaar en heerlik is!\nOm in ‘n verhouding te wees, is om saam met iemand wat jy onvoorwaardelik vertrou in ‘n wildernis van omstandighede te wees. Om die verhouding vir die ander een sinvol en goed te maak, moet hy of sy jou ewe onvoorwaardelik in die onvoorspelbaarheid van nuwe situasies vertrou.\nDie lewe is ‘n opeenvolging van ou en nuwe krisisse en probleme. Almal kry verhoudingsbagasie by deur die lewe. Almal dra op een of ander stadium pyn, bitterheid, verwarring en verhoudingsrommel saam. En omdat die lewe vol krisisse is, is dieper krake in enige verhouding amper ‘n gegewe.\nDis egter nie omstandighede wat mense uitmekaar dryf nie, ‘n tekort aan minsaamheid laat verhoudings knak.\n‘n Tekort aan sagtheid, genadige vriendelikheid en goed wees vir mekaar.\nDie rede dat mense trou is nie omdat hulle ‘n lisensie wil bekom vir seks of toegang tot mekaar se bankrekeninge nie – mense trou omdat hul glo dat die spesifieke man of vrou vir hulle goed sal wees, wat ook al die omstandighede wat vir hulle voorlê.\nMeeste mense weet dat die lewe nie noodwendig voorspoedig gaan wees nie. Diep in elkeen is die oerwete dat dit nie goed is om alleen deur die lewe te gaan nie, dat daar iemand tussen al die mense van die aarde moet wees om in voor en teenspoed in goedgesindheid en welwillendheid langs jou te bly.\nWanneer ons dus ‘n lewensmaat soek, soek ons durende minsame goedgesindheid.\nWanneer minsame goedgesindheid weer deel word van ‘n verhouding kom talle dinge reg, die atmosfeer in die huis, krisishantering, selfbeeld, eiewaarde en drome. Die regstelling in enige stukkendes verhouding begin by ‘n eenvoudige besluit: Ek wil goed vir jou wees en ek gaan goed vir jou wees. Omstandighede, foute, krisisse, probleme en al die duisende onvoorsiene dinge wat vanuit die lewe op ons afstorm, gaan nie my goedgesindheid teenoor jou vernietig nie. Ek gaan jou so behandel dat jy op een ding sal kan reken: dat ek jou genadig sal bly, dat ek aan jou kant is, en dat ek goed vir jou sal bly. (Maretha Maartens in ‘n onlangse Vrouekeur, Vry verwerk.)\nDie BYBEL KOEK se resep is ontrafel! Geluk aan jou FRIK PRETORIUS! Jy ontvang 'n e-boekie met nagereg resepte!\nDIE BYBEL KOEK antwoorde is:\n1 k Rigters 5:25 (Botter)\n2 k Jeremia 6:20 (Suiker)\n6X Esegiël 10:14 (eiers)\n3 ½ k Konings 4:20 (meel)\n½ t Levitikus 2:13 (sout)\n2 t 1 Korintiërs 5:5( bak poeier)\n¼ t elk van 3 wat genoem word in 1 Konings 10:2 (kaneel, neutmeskaat en gemengde speserye)\n1 k Genesis 24:11 (water)\n1 e Exodus 16:31 (heuning)\n2 k elk van 1 Samuel 25:18 (rosyntjies en vye)\n1 k Genesis 43:2 (Gekapte neute)\nVerroom botter en suiker. Meng eiers een vir een in. Sif sout, meel, bakpoeier en speserye saam in die suiker mengsel in. Meng heuning en water en voeg by die mengsel. Meng goed. Voeg nou die rosyntjies, vye en neute by. Gooi mengsel in koekpan en bak teen 180 grade tot gaar.\nOPMERKING: Ek en onse Jan, oftewel onse FRIK, stem ooreen dat: Rigters 5:25 water, melk en dikmelk noem, ter wille van die resep verwys Rig 5:25 egter na Botter, (daar is immers water, (Wy) melk, soms dikmelk of suurroom en karringmelk ter sprake by die maak van botter...) Gen. 24:2 gee die water as bestanddeel, ons kan dus nie in Rig 5 ook water, melk en dikmelk in ons resep gebruik nie!LW: Die antwoord is dus nie gepenaliseer as dit water of melk was nie, immers is dit nie ‘n kookkunsklas hierdie, of vrae aan bobaaskokke nie, ons deel hier, lekkertes met mekaar!\nGesels ek en Frik n.a.v. my stukkie oor die suiker wat my energie so steel, ons wonder hoeveel van julle werklik al nagedink het oor die VOOR en NADELE van suiker? Miskien moet julle, sodat julle ook hieroor ‘n weldeurdagte gebalanseerde opinie kan vorm!\nVra Frik my: Is daar ooit VOORDELE VAN SUIKER?\nSeg ek: Natuurlik! Behalwe die wat ek reeds genoem het, en ook nog om daarmee pienk en blou en wit en groen en geel SPOOKASEM te kan maak...moet ek Terwille van regverdigheid die goeie dinge in SUIKER uitwys, want dit bevat immers SAKKARIEDES oftewel KOOLHIDRATE. In organiese chemie, sluit dit molekules soos glukose, fruktose, mannose, xylose, sucrose, galaktose en lactose in. Daar is 'n hele klasifikasie stelsel vir suikers. In chemiese konteks sal "koolhidrate" (sakkariede) in drie hoofgroepe monosakkariede, oligosakkariede en polisakkariede verdeel word.SAKKARIDES, seg die wetenskaplikes, kan ook sommige kroniese siektes verlig, bv. niersiektes, Lupus en artritis. En Ons weet ook, dit kalmeer die gebroke hart...\nDaar is 8 essensiële goeie SAKKARIDES:\n1. mannose: Hierdie spesifieke sakkariede help om • kankers en groeisels te krimp • voorkom infeksies deur parasiete, bakterie en fungusse • verlig inflamasie in artritis persone\n2. glukose kan, in klein dosisse • geheue verbeter• sellulêre kommunikasie verbeter\n3. galaktose; verbeter goeie lewer funksie, wondheling, vertraag gewasgroei terwyl dit kalsium absorpsie verhoog\n4. xilose; Antibakteries en antifungus. Word ook in tandepasta gebruik aangesien dit nie tandverrotting veroorsaak nie..\n5. fukose:meeste mense verwar dit met fruktose. Voordele is primêr in die brein\n6. N-acetylglucosamine; Herstel kraakbeen en verminder swelling in ledemate en gewrigte\n7. N-acetylgalactosamine; Voordelig om die groei en verspreiding van gewasse te vertraag\n8. N-acetylneuraminic acid; Optimaliseer brein funksies terwyl dit bloed cholesterol verlaag\nDie term ‘glukonutriënte’ verwys na hierdie agt spesifieke suikers (sakkariede) wat voorstanders sê help om belangrike glukoproteïene in die liggaam te vorm. Glukoproteïene – soos spysverteringsensieme – is suikermolekules wat bind aan proteïenmolekules. Hierdie deeltjies help selle om met mekaar te kommunikeer, wat belangrik vir goeie gesondheid is. Dit is dus sigbaar dat hierdie glukoproteïene, glukonutriënte en glukolipiede (suiker-vette) ’n belangrike rol in verskeie biochemiese reaksies speel. Die liggaam vervaardig hierdie suikers en wend dit aan vir lewensbelangrike funksies soos sel-tot-sel-kommunikasie. Dié verbindings is teenwoordig in die brein- en senuwee-weefsel, selwande, kollageen en beenweefsel. Hulle is betrokke by hormone en ensieme, en vervoer sekere voedingstowwe. Genoegsame Gluko-nutriënte word egter in ons kos, vrugte en sommige aanvullings gevind wat ons die noodsaaklike daaglikse aanbevole dosis verskaf vir optimum welstand, en om ons immuunstelsel op te kikker en selfs sekere kankers kan help genees – dit is dus nie NODIG om nog addisionele suikers in te neem nie!! DR. LINDA BAUM, verbonde aan die skool van medisyne aan die Universiteit van Kalifornië in Los Angeles, het per e-pos gesê “sommige, maar nie al agt betrokke suikers nie, kan deur die spysverteringstelsel geabsorbeer word. Maar hulle is nie ‘essensieel’ nie.”\nDie suikers in : Lae vet melk, Vrugte, veral appels, bloubessies, lemoen, pynappel, aarbeie,piesangs, en meeste Groente soos wortels, tamaties, brokoli, spinasie, komkomer... is goed, eet dit gerus! Suikers in Aartappels, patats, pasta, rys ens...DINK eers!\nSoos my Oupa sou sê: MATIGHEID en BALANS bly maar die wagwoord!\nMaar, daar is MEER NADELE, onderbreek Frik my!\nVra ek dus: Wat IS die NADELE?\nSuiker verongeluk die delikate mineraal balanse in jou liggaam, soos byvoorbeeld die van koper, magnesium, en kalsium wat lei tot ernstige toestande soos aneurismes van slagare, verkalking van are en versteurings van cholesterolvlakke.\nSuiker het ‘n nadelige effek op jou dermkanaal wat die absorpsie van voedingstowwe benadeel en kan lei tot siektes soos Chrone se siekte en ulseratiewe kolitis.\nIn ‘n vorige artikel het Frik oor ADD en ADHD geskryf en die gevare van suiker uitgelig. Hierdie is egter net een van die probleme wat suiker in die brein veroorsaak. Suiker kan die delta, alfa, en theta golwe in die brein verhoog wat jou brein se vermoë om helder te kan dink nadelig beïnvloed. Verder kan dit depressie veroorsaak en jou kanse op Altsheimer se siekte verhoog en die frekwensie van epileptiese aanvalle verhoog.\nSoos jul kan sien uit hierdie paar nadele wat ek genoem het (en daar is nog BAIE meer) is dit nie die ideale ding om naby jou of jou kind te laat kom, indien jy enigsins gesond wil wees en bly nie. Suiker is nie bloot iets wat jy behoort te vermy as jy gewig wil verloor nie, jy moet dit vermy as jy bloot gesond wil bly.\nDaar bestaan tans ‘n paar van hierdie chemikalie op die mark wat kwansuis deur die FDA in Amerika en ons eie beheer liggame as ‘veilig vir menslike gebruik’ verklaar is. Hierdie kom voor in dieet koeldranke, gegeurde water, aanmaak sap asook in baie van die liggaamsbou drankies of ontbyt melkskommel drankies voor, asook in versoeters soos: NutraSweet, Canderel, Equal, NatraSweet, Splenda, Advantage en Miwon\nXylitol is korter op die mark en alhoewel dit tans as veilig beskou word is dit belangrik om te weet dat dit nie natuurlik voorkom nie. Dit word chemies afgelei van ‘n sekere boom bas. Alhoewel dit nie ‘n negatiewe uitwerking op die gesondheid as geheel inhou soos die kunsmatige versoeters nie kan dit diarree en maagkrampe tot gevolg hê as groot hoeveelhede ingeneem word.\n‘n Goeie vriend en kollega het die volgende filosofie oor dinge wat ons by ons mond laat ingaan, of dit supplemente, drankies of kos is. “Is dit SDGG?” is altyd sy vraag. SDGG beteken, is dit wat jy wil inneem Soos Deur God Gemaak? Indien nie, behoort jy uiters versigtig daarvoor te wees. As jy dit as maatstaf gebruik vir alles wat jy in jou liggaam toelaat, sal jy lank ‘n gesonde tempel besit!\nNa soveel goeie woorde, Gegroet en Voila!!\nDagsê Liewe Leser!\nGister het die son eers in karmosyn-pienk en toe in diep warm rooigoud tussen vlieswolke saam met ‘n koel windjie, oor die rante gespoel en alles goud ingekleur. Elke donker hoekie opgehelder en die dag laat intrek.\nVanoggend is die wêreld silwer. ‘n Silwer son breek deur wit grys wolke vol belofte van reën, en spoel skugter en yl oor die landskap. Geen baldadigheid in die windstil bome wat met hul delikate nuwe groen blare spog nie. Nee, stil en roerloos wag die dag vir die son.\nOnse Jan, oftewel Frik, ons nuut aangesluite GASHEER, hier op SO MAAK MENS, het die volgende gebak-idee vir jul!\nDie eerste een wat dit ontrafel en terugstuur, (Sjoe, wat van ‘n foto van die voltooide produk!! ) gaan die gelukkige wenner wees van ‘n E-resepteboek vol lekkernye!! Maar saam met jou antwoord, moet jy sê waste resepte jy soek! M.a.w. KAMP resepte, BAK resepte, KOOK resepte... Reg so?\n1 k Rigters 5:25\n2 k Jeremia 6:20\n6X Esegiël 10:14\n3 ½ k Konings 4:20\n½ t Levitikus 2:13\n2 t 1 Korintiërs 5:5\n¼ t elk van 3 wat genome word in 1 Konings 10:2\n1 k Genesis 24:2\n1 e Exodus 16:31\n2 k elk van 1 Samuel 25:18\n1 k Genesis 43:2\nVerroom botter en suiker. Meng eiers een vir een in. Sif sout, meel, bakpoeier en speserye saam in die suiker mengsel in.\nMeng heuning en water en voeg by die mengsel.\nVoeg nou die rosyntjies, vye en neute by.\nGooi mengsel in koekpan en bak teen 180 grade tot gaar.\nJul onthou ELMARIE HET GROOTMAAT NAGEREG resepte gevra?\n'n FACEBOOK vriendin RINA KLEYNHANS het die volgende ingestuur:\nRiglyne vir grootmaat nagereg:\nRoomys alleen - 9 mense per liter - 5 liter vir 50 mense\nRoomys saam met ander nagereg - 12 per liter - 3 liter vir 50 mense\nVla - 20 mense per liter - 2.5 liter vir 50 mense\nVrugteslaai - 7 mense per liter - 6 liter vir 50 mense\nKoekstruif - 6 mense per liter - 8 liter vir 50 mense\nJelliepoeier - 60 mense per kg - 800g vir 50 mense\nJellie - 10 mense per liter - 5 liter vir 50 mense\nROLPOEDING (50 PORSIES)\n12 kp meelblom\n1 ½ etl sout\n2 eet bakpoeier\n1 ½ kp botter of margarine gesmelt\n1 liter vloeistof - melk of water\n3 1/3 kp fyn konfyt\n2 ¼ kp suiker\nMeng die droë bestanddele. Meng die botter, eiers en 1 liter vloeistof Voeg die eiermengsel by die droë bestanddele. Die deeg moet nie te styf wees nie.\nRol ongeveer 6mm dik uit en sny in blokke van 30cm x 22 cm. Seer met konfyt en rol op. Sit in bakpanne. Meng 3 liter kookwater en suiker en gooi kokend oor die opgerolde deeg. Bak ongeveer 1 uur lank in 'n warm oond. As rolle dunner is, sal dit gouer gaar bak. Dien op met vla wat nie te soet is nie.\nPIESANGNAGEREG (50 PORSIES)\n9 pakkies jellie\n4 ½ liter kookwater\n15 eiers geskei\nMaak piesangs fyn. Verhit piesangs met suiker en eiergele tot mengsel dik is. Los jellie in kookwater op en voeg by die piesangs. Laat mengsel afkoel, en laat effens styf word. Klits eierwitte styf, klits die twee mengsels saam. Laat styf word, bedien met vla.\nBaie dankie Rina! En FRIK deel die volgende hieroor:\nNAGEREG vir 250 GASTE\nKry sink emmers. Maak mooi skoon. Maak emmers vol met Aarbeie, dik geklitste room, roomys en skuimpies. Gaste kan of roomys in nagereg bakkie sit met aarbeie, skuimpies daaroor breek of aarbeie insit met skuimpies oor gebreek met room oor.\nNog iets wat maklik sal wees om te maak in so grootmaat is Yskasterte. Daar is soveel heerlike en wonderlike verskeidenheid van terte dat jy verskeie terte sal kan maak.\nVrugte Kebabs wat jy kan maak en dan smelt jy sjokolade en drup sulke patrone oor die individuele kebabs.\nVrugteslaai met room en roomys is altyd ‘n treffer.\nWat ook ‘n treffer is en nie so baie gedoen word nie is om ‘n sjokolade fontein (Chocolate Fountain) te kry, met baie sjokolade. Hier kan jy jouself uitleef. Werk op so 8 stukkies eetgoed per persoon. Jy kan enige grof gesnyde vrugte gebruik, soos pynappel, kersies, druiwe, waatlemoen en alles wat beskikbaar is. Verder kan jy vinger koekies, marshmallows of skuimpies ook om die fontein sit. Gedroogte vrugte kan ook gebruik word. Koekies en lekker goed kan ook daar neergesit word. Met hierdie “nagereg” is daar iets vir almal.\nEk hoop jul het nou weliswaar ‘n paar idees vir jou nagereg.!\nSIENIE STRYDOM het geskryf: BAIE , BAIE DANKIE VIR AL DIE RESEPTE. Dis net my plesier gewees Sienie!\nPATRECIA skryf: AFVAL en SULT / BRON\nHieroor het ek reeds heelwat geskryf, kyk gerus op die GISTER OP DIE AGTERGROND bladsy!\nEk haal egter kortliks aan wat JACQUES VAN PE hieroor gesê het:\nAFVAL - dis hoe hy dit maak.\nSny al die vleis en velle van die skaapkop af (as die kop nie in die oond gebak gaan word nie), sny alles ook die pens, behalwe die blaar pens waarin die brein moet kom, in happie grotes.\nBraai 2 uie to bruin, haal uit gooi so 10 naeltjies, en 6 lourierblare, 10 heel swart peper korrels in die pot, sodra mens die speserye begin ruik, gooi 3 eetlepels lekker sterk kerrie by en so 2 koppies kook water - staan terug want die kerrie dampe en stoom gaan jou tref. Gooi die skaap afval en beespens in dit pot. Gooi so 3 eetlepels borrie in, n halwe koppie bruin asyn, sout, woestersous, en 2 lepel braaivleis speserye.\nLaat dit stoom vir so 45 minute kook in die stoompot. as dit daarna nog taai is stoom vir nog 20 min, Gooi dan 6 aartappels saam met die gebraaide uie in en laat stoom vir nog 20 minute. Meng 4 eetlepels Mezina met 500ml room en gooi dit by. Roer terwyl dit kook en die sous lekker dik is.Tadaaaaaaa!\nLISHL skryf: Ek het verskillende groente saad. Kan ek dit direk in die grond sit en kan ek lotte van verskillende bome afknip en weer plant. hoe plant ek aartappels dit het al opgekom in saailinge.\nLishl, Jammer ek het laat terug gekom na jou, was mos troue toe...! Plant Suster, plant! Onthou ek is ook maar net ‘n ywerige leerder op hierdie gebied! Jy kan amper alles direk plant en later uitplant as dit sterk genoeg is, anders plant jy dit van die begin af net sowat 20 cm minimum uit mekaar uit! Ek plant egter graag my kruie eers in saailing sakke of bakkies en plant dit dan later uit, behalwe as ek dit in 'n aparte beddinkie kan plant dan dun ek dit later net uit, maar dis wat jou gelukkig maak wat werk, plante voel dit aan dat jy hulle wil laat groei! En dan plant ek graag soos my Oupa volgens die maan! (Gaan loer op die TUINHOEKIE BLADSY.\nJy kan ook lote van meeste harde en semi-hardehout sny en dit met hormoonpoeier behandel en dan plant, maar dit moet verkieslik in 'n goeie potmengsel (of in plantsakke, of direk in voorbereide gate) gedoen word sodat dit makliker kan wortel skiet. Hou jou grond klam.Sagtehout lote van bome kan in water ingelê word tot dit wortel skiet en dan uitgeplant word, of ook soos hierbo behandel en geplant word. Beskerm net die lote en hou klam.\nJou Aartappels moet dadelik uitgeplant word en dan op-ge-erd word, jy spit die grond teen die “stamme” op om die ondergrondse groei te bevorder. As mens nie juis 'n groot tuin het nie, hou ek van die buiteband metode, jy plant die aartappels in een, dan sodra dit sowat 4 blaartjies het, plaas jy die volgende band bo op en vul met grond dat net een blaartjie uitsteek, dan wag jy tot weer sowat 4-5 blaartjies vorm en herhaal die proses tot sowat 4 bande hoog. Dan los jy dit dat dit blom, en dan as die blare heeltemal afgegaan en droog raak dan kan jy begin aartappels uithaal, begin bo en haal eerste band af, en werk dan weer so ondertoe. Anders plant jy maar rye in die grond en gee genoeg rank spasie en erd dit in die middel net sowat 20 cm teen die stamme op soos molshope... Dit sal seker sowat 2 tot 2 en 1/2 maande vat om te kan oes, en onthou as dit koel is dan kan dit lank in die grond bewaar bly ook.Andersins kan die in 'n koel, droë en donker plek geberg word! Tussen strooi of tussen goiingsakke is uitstekend.\nIn ALLES OOR TUINMAAK het BECKETT en KINGSBURY, oor AARTAPPELS, die volgende gesê: Aartappels: Solanum Tuberosum, word verdeel in 3 hoofgroepe: Vinnige groeiers, wat in die voorsomer geoes word en stadige groeiers wat vanaf midsomer tot winter geoes word, en die tussen die twee genoemdes!\nMOERE is die term wat gebruik word vir aartappelknolle wat geplant kan word (m.a.w. die “saad”)\nBegin vroeë soorte vanaf vroeg Lente plant tot laastens mid Somer. Plant moere sowat 40 cm van mekaar met algemene kunsmis in die bogrond, gate moet sowat 20 cm diep wees, maar plant moere slegs 5 cm onder die oppervlak met die uitloopsels na bo. Erd die aartappels (in tuin, eenmalig) op wanneer die stamme 20-25 cm lank is. Vroeë aartappels kan ge oes word sodra die blomme begin oopgaan, anders moet jy stingels so 2- 3 weke voor jy wil oes- na blom stadium, afsny en dit verwyder (om slakke weg te hou).Steek dan, met 'n tuinvurk die knolle uit, laat vir halfdag in son lê om droog te word en die skille te laat verhard om houvermoë te verseker en Voila!!\nHoop jy geniet jou tuinmaak!!\nKARINA ALLEN, het gevra: Heerlike sjokolade plaatkoek.\nOnse JAN, van ons eie SO MAAK MENS se ESMé en JAN!-oftewel FRIK, het die volgende vir jou opgespoor, hoop dis wat jy gesoek het! As jy klein PLAATKOEKIES gesoek het, daar is wel resepte daarvoor MET SJOKOLADE in, op die GISTER OP DIE AGTREGROND blad!\nRÉHANNA SE SJOKOLADE PLAATKOEK\nMeng die volgende bestanddele in 'n oondpan:\nMeng die volgende bestanddele in 'n mengbeker:\nVoeg die nat bestanddele by die droë bestanddele en meng baie goed.\nTik die lugblasies uit die mengsel en bak vir 20 min by 180 grade C\nVersier na wense\nEn, Die volgende koek bestaan uit twee dele, ‘n “nat” deel en ‘n “droë” deel. Neem jou stoof se oondpan en plaas al die volgende “droë” bestanddele in:\n5ml Koek soda\nSif als goed deur.\nDie nat bestanddele: plaas in lekker groot maat beker\n500ml Kook Water\n250ml Kook olie\n10ml Vanilla essens\nVoeg nou die nat by die droog en begin roer met ‘n vurk tot als mooi kan smeer. Neem nou die pan en stamp dit op die vloer (nie te hard dat als uit spring nie) sodat die lug blasies kan uit kom sodat jou koek mooi en eenvormig is. Stel die stoof op 180°C tot liggie af is, plaas die pan in die oond vir 20 minute. Toets na 20 minute met ‘n mes wat jy in steek in die middel of die koek reg is, as die mes skoon uit kom is die koek reg. Die toets hang als af van hoe warm jou oond is ek praat uit ondervinding. Ek sal sê om die koek nie langer as 23 minute in te los nie dan kan dit begin op die kante brand en dan smaak die koek nie lekker nie\nPlaas ’n paar heel swart kersies bo op die beslag voor jy dit in die oond druk. Maak dan ’n stroop van 1 plak donker sjokolade, 1 koppie room en 1 koppie swart kersie sous. Gooi die stroop bo-oor die koek sodra dit by die oond uitkom. Maak die res van die swart kersies fyn en versprei bo-oor die koek. Maak ’n mengsel van 1 koppie room en 1 koppie versiersuiker wat jy klop tot dit styf is. Smeer bo-oor die swart kersies. Jy kan vir versiering nog donker sjokolade rasper en bo-oor die room strooi.\nRETHA: Hoe’s dit vir jul!! Man, dis lekker om ‘n “backup-maat” te hê! Dankie Frik!\nFRIK: Dis my plesier!\nRETHA: Ai Frik, dat ons eie SO MAAK MENS nou sowaar ‘n span is, soos in die ou dae!\nFRIK: Inderdaad! ‘n span ja!\nRETHA: Wat dink jy, sal die lesers dit ook geniet?\nFRIK: Ek is seker hul sal ja! Twee is mos beter as een, nie waar?\nRETHA: Ja, Inderdaad! Was ek dan nie nou onlangs weer by ‘n troue, waar dit juis die trou-teks was nie! En dit gaan alles oor Spanwerk!\nFRIK: Hmmm, Mens besef dit nie altyd nie, maar op amper al die terreine van die lewe, is mens maar besig om in Spanne te werk!\nRETHA: Ditto! Maar laat ons aangaan, hier is die laaste LESERSNAVRAE vir vandag!\nJOSEPH skryf: My vrou is diabeties 2 . Kan jy my moontlik bystaan met ‘n gesonde dieet of resepte of skakels sodat ons bietjie die gewig kan afkry en meer gesonder kan leef?\nNatuurlik gaan ons kan help! Behalwe wat reeds hieroor op die GISTER OP DIE AGTERGROND bladsy geskryf is, hier is nog wenke vir julle:\n*Eet tenminste 3 maaltye per dag, of 5-6 kleiner maaltye per dag.\n*Ontbyt is NB jul weet mos nou al! Ontbyt soos ‘n koning, middag soos ‘n prins, en aandete soos ‘n bedelaar...\n*Verminder VET en SUIKER inname.\n*Pas eerder gesonder kookmetodes toe soos STOOM en Droë hitte BRAAI, BAK in oond en vinnige (verkieslik waterlose)KOOK, SONDER die byvoeging van addisionele VET of SUIKER!\n*Bly weg van alles wat WIT en GEPROSESEER is, polonies, blikkies vleis, pasteie, gebak, witsuiker, witmeel, wit pasta, wit rys, witbrood...\n*Verhoog jou VESEL inname, dit vertraag hongerpyne, maak jou ingewande skoon , verhoog peristalse en dermwerking...volgraan brood, sade , bruin rys, bruin pasta, hawermout...\n*Eet daagliks jou 5-‘n – dag vrugte en groente\n*Beperk sout inname, dit hou vog terug.\n*Drink jou water!!!\n*Los die drankies en rook...\n*Gaan STAP elke dag!! Het ek geseg: Elke Dag? Elke dag ja!\nVir CHOLESTEROL het baie mense baie rate...EEN daarvan is om daagliks 2 tot 8 WIT LUPINE bone oftewel die “WONDER BOONTJIE” of Fasioles Bonii te gebruik.\nMaar hoe? Die goed is te hard, te bitter en te groot om net te sluk! Verder seg hulle jy moet dit eers week en kou EN nog die water waarin dit geweek is, OOK drink!\nNee kyk, ek wil graag my cholesterol beheer maar sluk ‘n boontjie ‘n dag, klink nie vir my of dit gaan werk nie!\nSo navorsing, hier kom ons!\nDie bone bevat amper 40 % PROTEINE en amper 40 % VESEL, en hierdie 80% goedheid is wat ons glo help! Die protein daarin vervang wat ons benodig omdat ons soet is en baie rooivleis uitsny... en die vesels daarin help om die absorpsie van die slegte cholesterol teen te werk.\nFrik vir my : Retha, jy moet die goed minstens 4 dae week, en elke dag die water vervang.\nFRIK: Want jy moet, dis wat hul sê!\nRETHA: Nee, dis nie goed genoeg nie, dis al wat op my botteltjie ook staan! Ons moet soek na die regte antwoord!\nFRIK: Goed, ek sê dit nie graag nie, maar jy (as vrou) is reg! Week die blêddie bone dan langer om van die bitter (alkaloïde) ontslae te raak! Die geheim is dat jy die bitter moet uitloog voor gebruik. En net om jou tegemoet te kom, Hier is vir jou ‘n alternatiewe resep: Bedek 1 kp bone met 6 kp water en laat oornag week. Spoel die volgende dag af en spoel met vars water. Sit dit nou in ‘n kastrol met heelwat water, laat prut vir sowat een uur. Dreineer en spoel. Bedek die bone nou met soutwater en plaas vir 24 uur in die yskas. Dreineer, en spoel. Bedek weer met soutwater en hou weer in yskas vir 24 uur. Herhaal hierdie proses vir 5 dae. Hou die bone nou in die yskas in ligte soutwater in ‘n glasfles met ‘n digte deksel. Dit sal vir weke lank hou! Eet nou elke dag 4-8 hiervan. Sprinkel met olyfolie en swart peper en ‘n skeutjie suurlemoen sap saam met groenslaai!\nRETHA: VOILA!! Ai Frik, dit klink al beter! Langdradig, of is dit lang-dae-rig!! Maar beter! Sal ons die Lesers vra wat hul hieroor dink?\nFRIK: Definitief, maak so!\nRETHA: Nou toe Lesers, daar het jul dit! Wat dink jul hiervan? Laat weet ons asseblief!\nONTHOU! Suiker is gif. Dit steel AL jou energie!\nWAT is die nadele (en ter wille van regverdigheid) ook die voordele van SUIKER IN KOS?\nDit gee smaak\nDit gee kits energie ( maar ontneem jou daarna weer van alles..!!)\nDit kan as garnering gebruik word bv. in jellie-randjies om glase... versuikerde blomme, koekversiersing...\nJy kan kinders en grootmense daarmee omkoop...\nDit steel jou energie!\nHet ek genoem dit steel jou energie?\nDit maak vet.\nDit steel jou energie.\nDit is dolleë voedingswaarde want dit het GEEN voedingswaarde nie!\nDit smelt as dit warm word\nDis ‘n omkoopmiddel vir stout kinders\nDis ‘n onderhandelings meganisme om jouself mee om te koop of te bederf as jy kwansuis goed ge-dieet het\nDit steel jou energie...\nGut gut! Ek’s skielik verskriklik moeg. En dis nou eers half 7! En ek het al ‘n energie tonikum gedrink. En heuning in my tee...so flous ek myself want heuning is maar suiker en suiker steel my energie...\nGegroet, tot volgende keer!\nNou ja, ek kan amper vir myself Welkom sê!\nWas mos al die pad op Gauteng toe vir 'n troue...en met die inry-slag die bos in, staan onse oewerhuisie binne in 'n groene groene bos! Geen teken meer van kaal winterstakke nie!\nEk klim die voertuig uit en trek die skoon lug diep diep my longe in, sug welbehaaglik oor ek die skoon karoo-lug kan voel ingaan, kan voel hoe dit die Gauteng-lug wat oor is, uit elke alveoli pers en dit vervang met hierdie onbesoedelde skoon lug! Dis eers as 'n hoesbui mens daartoe dwing om alle spore van rooklug uit te hoes en die skoon rookvrye lug in te adem, dat jy besef hoe sensitief mens se liggaam reageer op die verskil in lug kwaliteit.\nHierdie lug wat strek tot doer bo waar sterre in 'n onvertroebelde hemel hang en saans helder onversluierd kan skitter.\nHierdie lug wat hang oor en om die bome wat op 'n breë rivier oewer staan en hul suurstofgewende blare liggies in die wind laat roer.\nHierdie lug wat my koesterend omvou wanneer ek lê, sit, staan of stap teen karoo-kop-hange, om slang-aalwyne, wat met hul geel raseme die lug inwys om te bevestig, dis 'n gawe van Bo.\nEk wens ek kon dit bottel en soos gebottelde water versend, digitaal aan jul versend soos wat mens kosbare onthou oomblikke digitaal aan kosbare vriende versend. Soos wat mens klanke en woorde per eter na mekaar toe pos, so wens ek vandag, ek kon die skoon lug wat ek daagliks so bevoorreg is om in te asem, aan julle stuur. Soli Deo Gloria!\nJul sal nie glo nie, loop ek mos daar bo in een nou stegie 'n tweedehandse boekhoekie raak en wat 'n fonds! Kom mos daar tussen die rakke op 'n amper Africana kookboek af, uitgegee in my standerd vyf jaar, elke bladsytjie in drie gedeel, Voorgereg bo, dan Hoofgereg in die middel en Nagereg onder. So kan jy nou onbeperkte keuses maak en elke keer 'n ander lieflike kombinasie uitkies!\nEk blaai sommer so “random,” - lukraak rond, en my eerste kombinasie val op:\nN: Karamel Roomys\nEk blaai weer rond soos mens kaarte sou deel, die lot val op:\nV: Vinnige Aspersiesop\nH: Gestoofde Wildsbraad\nH: Hoender met Pampoen\nN: Oosterse warm lemoene\n...Dit raak al meer eksoties en dekadent, dog bekend, al meer huislik en warm, al meer Trooskos met vreemde name, dog bly die warm essensie van Tuiswees, op elke bladsy huiwer!\nDis lekker om Afrikaans te wees. Dis lekker om in Afrikaans te kook. Dis lekker om hier op Suid Afrikaanse bodem te leef!\nSO MAAK MENS , is een van die dae waarlik NES in die OU DAE!! Met 'n Esmé en 'n Jan !\nHier is 'n eerste brokkie uit die pen van FRIK LOMBARD, onse JAN, Hy skryf:\nEk kan eintlik nie glo dat ek hier sit en ek het nog nooit eers oor tee geskryf nie. Tee het ’n baie interessante en bloedige geskiedenis. Oorloë is geveg oor tee en belastings is gehef op tee plantasies en op die besit van teeblare. Ek hoop nie een van Suid Afrika se belasting gaarders sien hierdie en kry idees nie.\nTee se geskiedenis is langer as wat die arm van die gereg is. En wonderbaarlik is tee nie vir die eerste keer in Engeland gedrink nie. Tee is die eerste keer in die jaar 2737 voor Christus gedrink deur die Sjinese heerser Shen-Nung. Hy het die snaakse blare in sy warm water wat hy gedrink het, laat dryf. Iemand moet seker baie desperaat gewees het om warm water te drink. Van daar af het tee met rasse skredes in die wêreld se harte ingekruip.\nIn die jaar 522, na Christus, het Boeddhiste monnike sade van die Tee boom na Japan geneem, sodat die Japanese hulle eie tee kon kweek. Eers in die jaar 700 het die Japannese die tee drink seremonie vervolmaak. Hulle het “Die Boek van Tee” wat geskryf is deur Lu Yu, gebruik om die kuns te vervolmaak.\nDie Sjinese en Japannese het die tee drinkery lank eers vir hulle self gehou. Want eers in die jaar 1667, het die koffiehuis eienaar Thomas Garway tee vir die eerste keer verkoop. In die jaar 1700 het Koning Charles II ’n baie hoë belasting op tee geplaas aangesien tee nog op daardie stadium net vir die adelstand gewees.\nMet die aankoms van jaar 1773 is Amerika stewig op die pad geplaas van onafhanklikheid. Dit was dieselfde jaar as wat die Boston Tea party gebeur het. EK kan nou al die koerant opskrifte sien: Tee die begin van ons onafhanklikheid. Tee is intussen deur die hele Engeland gesmokkel. Maar die koning het in daardie jaar die belasting op tee verminder. Net daar val die smokkel mark in sy peetjie in. Engeland word toe so met die tyd die Wêreld se tee hoofstad.\nDaar is drie soorte tee, Swart tee, Groen tee en Oolong tee. Nou dat ek so van tee praat, dink ek daaraan dat ons kinders seker nie gaan weet hoe lyk tee nie. Want vandag se tee is mos in sakkies. Ek weet nie of dit ook in die wêreld voorkom nie, maar hier in onse land was daar so ’n paar jaar gelede ’n hele ander industrie om tee geweef en hier praat ek van die tannies wat vir so ’n klein fooitjie vir jou ’n koppie tee gemaak het en as jy klaar gedrink het, het hulle jou fortuin gelees met die teeblare wat so op die bodem en teen die kante van die koppie gelê het.\nBaie mense en veral die Engelse glo net aan een manier van teëmaak. Eers moet warm water in die ketel gegooi word. Dan kom die teeblare of sakkies in en daarna die warm water. Ander mense glo weer daarin om die tee eers te kook. Ek het al op verskillende maniere probeer om tee te maak, maar elke keer proe die tee maar dieselfde vir my.\nDaar is niks lekkerder vir ons gesin om Sondae na kerk ‘n potjie tee te brou en rustig saam te sit en drink nie!\nEk sluit af met iets uit my gevonde boekie!!\nVir agt persone:\nVul 16 gebakte skilfertertdoppies met warm skerpgegeurde kaassous. Druk 'n klein, heel sampioen, bo in elke tertjie. Bestrooi met paprika, en bedien warm.\nMY VARIASIE: Roer gekerfde gebraaide sampioene en uie met die warm skerpgegeurde kaassous en vul daarmee die tertjies...garneer met gekapte vars pietersielie...\nHoofgereg: LAMSTJOPS MET DROE VRUGTE\n16 dik tjops, sout en peper; 2 pakkies gemengde droë vrugte; 2 k rys; 1 e kerrie; 2 e bruinsuiker; suurlemoensap\nWeek vrugte vir 1 uur. Braai tjops bruin in olie, pak 'n laag vrugte onder in diep oondskottel, strooi helfte van kerrie oor, bietjie suurlemoensap, en rys met sout, peper en suiker. Herhaal. Plaas tjops bo-op. Voeg 4 k water by en maak dig toe. Bak 1 uur by 180 º C. Voeg nog water by indien nodig sodat gereg nie t droog stowe nie.\nMY VARIASIE: Voeg ook bietjie roosmaryn en tiemie by, en die vrugte kan met grofgesnyde gemengde groente vervang word.\nKnip 3 sirkel uit foelie, smeer met botter en hou onder kouekraan. Skud water goed af en plaas op plat oondpan. Berei stywe meringue van eierwitte en suiker en smeer op foeliesirkels. ( Sien my maklike MERINGUE resep in nuutste KAMMANUUS) Bak meringues tot bros by 120º C. Trek foelie af en paas lae opmekaar met geklopte, versoete room en gekerfte aarbeie as vulsel.\nMY VARIASIE: Koop klein meringues doppies – jy moet tog klein gebakte skilfertertdoppies loop koop vir die voorgereg! (of bak self), en vul dit dan met die aarbei en room vulsel. Ek maak 'n lekker vulsel met gekapte vars aarbeie,(as ek nie het nie, gedreineerde geblikte bessies) gemeng met Bulgaarse ongegeurde jogurt, en 'n skeutjie Aarbei-likeur daarby... Nie te veel nie anders word die meringues gou aangeklam en sag!\nGroetnis, en Voila!!\nSo bedink ek mos weer in 'n nostalgiese bui, my hele kinderjare, en natuurlik staan dit stil by die Springbokradio stories en natuurlik Esmé en Jan se SO MAAK MENS! Hoe dan anders! Ek begin toe dadelik weereens 'n verbete soektog na enige familie van die twee ou stryders! Kry ek in antwoord op my hulpkreet in die laaste KAMMANUUS, die volgende briefie van DENISE SMITH:\nRetha, Ek het in die nuutste Kammanuus gelees jy soek informasie in verband met Esme. Ek het onthou haar man was Gilberto Bonegios. Hopelik sal dit jou help met jou navorsing.Ons as familie was ook gelukkig om deur die stamboom in KammaNuus ons familie op te spoor. Daar word volgende jaar 'n reunie in Clanwilliam gehou om die boek wat hulle saam gestel het te vier en aan die familie te gee.Sterkte, laat weet hoe jy vorder. Dankie vir die lekker resepte. Ek het ook 'n lekker Sago poeding resep vir jou. Jy kook dit net en bedien dit sommer uit die pot want die eetlus is te groot vir wag...\nGaan loer bietjie in die GASTEBOEK!!!\nEsmé Euvrard se jongste seun RAUL BONEGIOS het kom inloer!! Is dit nie wonderlik nie!\nEk plaas hierdie foto van hom SONDER SY TOESTEMMING,\nmaar ek wil dit so graag met julle deel dat ek hoop dat ek vergewe sal wees!\nRAUL skryf daar: Retha - dis 'n wonderlike ding wat jy hier doen, en ek wens jou alle geluk - mag jy duisende goeie resepte kry en elke verjaarsdag 'n nuwe een kan probeer!\nBaie Dankie Raul! En kom kuier asb. weer op hierdie werf wat deur jou Ma ge-inspireer was! Ons bring graag hulde aan ons "Bosmoedertjie" van weleer!\nDENISE SMITH se SAGO POEDING\nWeek: 150 ml Sago in 300 ml Water\nBring 1 Liter Melk\n2 ml Sout tot kookpunt (terwyl sago week)\nHaal van stoof. Voeg sago by, Roer oor matige hitte tot sago glasig is.\nMeng 50 ml Vlapoeier met bietjie melk. Roer dit by sago in, verhit tot kookpunt en verdik .\nKlits 200 ml Suiker by.\nVou 4 Ex Gr Eiers en 5 ml Vanilla in.\nBring als weer tot kookpunt\nGiet in 32 X 21 cm bak wat uitgespoel is met koue water.\nSit 5 Dik snye Witbrood, korsies af in groot oondbak\nGiet mengsel oor brood.\nBak ongeveer 30 min of tot gestol 180 C\nDit word stywer wanneer dit afkoel.\n* Ek voeg graag by enige broodpoeding, pitlose rosyne of tertappels by!\nMAGDA het geskryf: Ek het 'n granaatboom van 'n steggie aan die groei in 'n groot pot en dit is nou mooi sterk en ek wil dit nou in die tuin plant. Ek woon in 'n kleigrondarea. Watter voorbereiding is nodig? En dan watter tipe plante aard die beste in hierdie grond? En hoe hou jy 'n hond weg van die plante?\nHi Magda! Dr.VICTOR WHITLOCK gee die volgende kort gids tot die verbouiing van GRANATE (Bron verwysing verloor!)\nGranate doen baie goed in droё streke en het nie hoё bemestingsvereistes nie. As die grond goed voorberei en goed gedreineer is, behoort u nie veel probleme te ondervind nie.\nAs die lugvog (humiditeit) vir lang periodes te hoog is, kan granate verwelkingsiekte, veroorsaak deur ‘n swam, of bakteriese verwelkprobleme opdoen. Behalwe vir toevallige blaarvreters weet ek nie van ernstige insekplae op granate nie. Dit is interessant om daarop te let dat die Departement van Landbou nie insekmiddels vir gebruik op granate aanbeveel nie.\nGranate is ook verbasend koue bestand. Die variёteit Provance kan temperature so laag as -16oC weerstaan.\n‘n Nuwe neiging in die Middelandse See verbouingsareas is om die bome te snoei. Dit word om twee redes gedoen. Eerstens gee dit die boom ‘n beter vorm en maak die oesproses makliker, maar belangriker, dit veroorsaak dat die vrugte groter as normaal word.\nOor KLEIGROND het ek die volgende inligting vir jou!(Grondklassifikasie:Dept.landbou-ontwikkeling 1991)\nDie suurheidsgraad of pH van die grond is baie belangrik. Sommige grondorganismes en plante kan in suur grond (lae pH) leef, terwyl ander aan alkaliese grond (hoë pH) voorkeur gee. Die meeste plante en gronddiertjies verkies egter neutrale (pH van 7) of effens suur grond (pH van 6,5). Voorbeelde van plante wat in suur grond aard, is asaleas, varings, krismisrose, rododendrons, heide en proteas. Voorbeelde van plante wat goed in alkaliese grond groei, is lusern, koolgewasse en baie grootebestande plante. Voorbeelde van plante wat neutrale of effens suur grond verkies, is die meeste peulplante, populiere, ensovoorts.\nKLEIGROND - gronddeeltjies kleiner as 0,002 mm in deursnee.\nLEEMGROND - gronddeeltjies tussen 0,002 en 0,05 mm in deursnee.\nSANDGROND - gronddeeltjies tussen 0,05 mm en 2 mm in deursnee.\nIn die ruimtes tussen die gronddeeltjies is daar water, lug, organiese materiaal (humus) en ook miljoene grondmikrobes (tot sestien miljoen per gram grond) wat 'n uiters belangrike rol in die vorming van humus en nitrate speel. Die vermoë van grond om lug, water, hitte en voedingstowwe te behou en te versprei, is van die allergrootste belang vir grondorganismes.\nDie meeste plante groei in leemgrond. Leemgrond bestaan normaalweg uit ongeveer 24% kleideeltjies, 29% leemdeeltjies, 30% fyn sanddeeltjies, 17% growwe sand en gewoonlik ook 3% tot 10% organiese materiaal.\nSandgrond met 'n lae persentasie (minder as 20%) klei- en leemdeeltjies waartussen daar redelik groot ruimtes is, het baie minder affiniteit vir water. Die waterhouvermoë van sandgrond is dus laag.\nNamate die persentasie kleideeltjies styg, verbeter die waterhouvermoë. Die water wat in die ruimtes tussen die gronddeeltjies aangetref word, dit wil sê die kapillêre water, word deur die plantwortels opgeneem. Ná 'n reënbui dring 'n persentasie van die water egter deur die bolaag en die onderlae tot by die watertafel. Hierdie water, wat swaartekragwater (syferwater) genoem word, help om die ondergrondse water aan te vul en word dus eintlik nie deur plante benut nie. Ook die baie dun laag water (higroskopiese water) wat met groot krag rondom elke gronddeeltjie vasgehou word, is van weinige nut vir plante.\nERNST VAN JAARSVELD van die BURGER, en WATERSPAAR INHEEMS TUINMAAK (Tafelberg 2000)sê nog ‘n paar dinge oor KLEIGROND en wat jy daar kan plant:\nDit is maar die boonste grondlaag van 30 cm waaruit plante hul voeding kry en jou tuin is dus geskik vir baie soorte, waaronder Kaapse rietbosse ( restios ). Ernst beveel veral drie maklike groeiers aan. Hulle is olifantsriet ( Thamnochortus spicigerus )'n plaaslike soort, dekriet ( Thamnochortus insignis ) en kwaggariet ( Chondropetalum tectorum)'n plaaslike soort wat volop langs ons vleie staan en ook vir dekdoeleindes gebruik word met groen en swart gevlekte stingels.\nDaar is baie bolplante, vygies, meerjariges en ander vetplante wat ook aangepas is om in kleigrond te groei. Ook fynbossoorte bv.Suikerbos\n( Protea repens ) wat in klei aard en dit dra sommer snyblomme vir die huis!\n'n Paar mooi struike sluit in die onderskeie salies soos die bloublommetjiesalie ( Salvia chamelaeagnea ) en bruinsalie ( Salvia africana-lutea ). Hymenolepis pafviflora , berg-heuningklokkies ( Freylinia densiflora ) en renosterveld-heuningklokkies ( F. undulata ) is ook geskikte keuses. Die harpuisbossoorte ( Euryops spp. ) en die bloubesem en bloukappie ( Polygala virgata en P. myrtifolia ) is ook geskik.\nWat bladwisselende bome betref, stel Ernst die rooistamkanniedood ( Commiphora harveyi ) voor. Dit is 'n klein bladwisselende boom met 'n groen stam en 'n rooi papieragtige bas wat in stroke afskil. Dit is droogtebestand, word 5 m tot 12 m hoog en kan van paalsteggies voortgeplant word. Dit kom uit die Oos-Kaap en word ook verder noord in Bosveldgedeeltes -gewoonlik op droë rotskoppe - aangetref.\nDoringbome sal ook goed by jou aard. Hulle is juis by kleigrond aangepas en half bladwisselend. Klei hou die waterdeeltjies vas en die belugting is nie goed nie. Daarom sukkel baie plante om ordentlik te groei. Die klein blaartjies van die doringbome is uitstekend vir hierdie doel aangepas. Probeer die Papierbasdoring ( Acacia sieberiana var. woodii )vinnige groeier met'n wye, spreidende sambreelkroon en dit sal genoeg winterson deurlaat. Koorsboom ( Acacia xanthophloea ) is nog 'n vinnige kandidaat. Bome wat jy in ander dele van jou erf kan aanplant, sluit die olienhout ( Olea europaea subsp. africana ) en witkaree ( Rhus pendulina ) in. Daar is talle ander soorte wat jy kan aanplant, onder meer die soetdoring ( A. karroo ), gewone haakdoring ( A. caffra ), enkeldoring ( A. robusta ), papierbasdoring ( A. sieberiana var. woodii ), taaibos ( Rhus pyroides ), brosblaar ( Galpinia transvaalica ), olienhoutboom ( Olea europaeae subsp. africana ), vaderlandswilg ( Combretum erytrophyllum ), wilde salie ( Buddleja salviifolia ), basterolien ( Buddleja saligna ), treursalie ( Buddleja auriculata ), deurmekaarbos ( Ehretia rigida ) en karoo-koeniebos ( Rhus burchellii ).\nOnthou dat enige organiese materiaal soos kompos dreinering bevorder. Kleigrond is gewoonlik mineraal- en voedingryk, en kweek ( Cynodon dactylon ) is die beste gras vir kleigrond. Jy kan jou grasperk een maal per week gedurende die somer goed natmaak (na gelang van die weer). Doen dit saans wanneer verdamping op sy laagste is, sodat die grond kans kry om dit te absorbeer. Jy kan ook met 'n tuinvurk dreineringsgate spit om die dreinering te verbeter. Hoe meer kunsmis jy gee, hoe groter die behoefte aan water. Jy kan in die lente 2:3:2 toedien en jy sal gou die verandering sien.\nAs jou gras dus sonder kunsmis goed groei, hoef jy dit nie toe te dien nie.\nINA het geskryf: Ek soek dringend na diabetiese konfyt resepte, veral om mee te begin aarbei konfyt.Dankie!\nHi Ina! Het jy al in die ARGIEF geloer? Daar is heel party resepte vir DIABETE! Ek plaas egter graag weer een en ander vir jou want ek weet dis omslagtig om dit soms daar te loop en soek! Ek wil net weereens bieg en sê ek is glad nie ‘n dieetkundige nie, ook dat ek myself nooit as een sal voorgee nie, maar ek leer vinnig, graag en ek's ‘n aards-agie! Saam met julle leer en vra en soek ek ook graag na oplossings! Die volgende kan ek egter weereens met redelike vertroue met julle deel! (Bronne : Die suiker-sleutel, The Natural Way en my vriendin Minnie met ‘n Diabeet tiener!)\n*Die suiker alleen is nie die gif nie, gebruik lae GI kosse, meer vesels en nie te veel vet nie.\n*10 gevriesde druiwe korrels is ‘n porsie. Vries die vrugte, dis amper roomys mos!!\n*Dadels is jou soettand se beste vriend. Soet, dekadent, en vol vesel en goedheid!\n*Eerder bietjie suiker as kunsmatige versoeter, want die diabeet se liggaam reageer daarop amper netsoos op suiker, so albei is eintlik ewe nadelig! (Auch!)\n*Amandels en Pekanneute is beter opsie as Macadamia's.\n*Wanneer jy hawermout in bv. pannekoek of gebak gebruik, vervang dit met hawersemels, dit maak ligter gebak en die vesel inhoud is hoër.\n*Ongegeurde springmielies of gegeur met ‘n ½ pakkie vanilla gegeurde Canderal poeier bly ‘n lekker krakerige soetheid.\nVolgens my vriendin met ‘n diabeet tiener kan jy gewone konfyt resepte gebruik MAAR i.p.v. die suiker, gebruik jy FRUKTOSE. Huletts se SUGALITE is ook 'n goeie alternatief .Die rakleeftyd is korter en dis effe suurder en dit is ook ‘n meer lopende konfyt. Jy kan dus 'verneuk" en klein hoeveelhede "kamma-konfyt" maak, deur te\neksperimenteer en amper enige vrugte te versap en met gelatien te verdik en dit dan in die yskas te bewaar vir gebruik.\nGROWWE VARS LEMOEN-JELLIE OP ROOSTERBROOD .\nSkil en sny 2 lemoene fyn, meng 1kp se aangemaakte gelatien, volgens aanwysings op pakkie maar vervang die water met suikervrye aanmaak koeldrank.\nMeng die gelatien mengsel met die vars vrugte en laat stol.\nKies ook vrugte soos aarbeie, frambose en moerbeie vir mooi kleur en sterk geur.\n‘n Mengsel van droë vrugte soos dadels, sultanas, appelringe en perskes wat verpulp is tot ‘n pasta is ook ‘n lekker en gesonder alternatief vir konfyt.\nLemoen en suurlemoen kan verwerk word tot 'lemon-curd' wat ook baie minder suiker as marmelades bevat.\nJy kan ook VRUGTEPEKTIEN maak,dit bottel en bêre.\nAPPEL OF APPELLIEFIE PEKTIEN.\n1 kg suur vrugte ( gesonde vrugte wat net net ryp is, nie volryp en oorryp nie)\nWas en sny vrugte fyner met skil en pitte.\nVoeg water by en kook met deksel op sowat 20 minute tot vrugte sag is.\nSyg deur ‘n klam doek sonder om dit te roer of te druk.\nAs al die sap deurgeloop het, meet die vrugtemoes.Hou die sap eenkant.\nVoeg net soveel water by as wat daar vrugtemoes is en kook dit weer sowat 20 minute.\nSyg weer deur.\nNeem die eerste sap en hierdie tweede sap en kook vinnig in ‘n groot kastrol tot dit 500 ml (2 kp) meet.\nGiet die kokende pektien in gesteriliseerde bottels en verseël dadelik.\nJy kan die helder jellie of pektien NA DIE KOOKPROSES met kunsmatige versoeter geur,of jy kan ander vars vrugte net in water opkook tot dit sag is, dit deursyg en die vrugte met pektien meng en dit dan ook met kunsmatige versoeter versoet om bv. Perske "konfyt" te maak.\nAs jy bv groen appels ontkern, en in elke gaatjie rosyne, knippie kaneel en 1 tl bruin suiker sit en dit dan in die oond bak, en dit daarna verpulp, kan jy dit dan met die pektien of jellie meng, dit het dan dardie karamel smaak by en het ook nie soveel suiker soos tradisionele konfyt in nie.\n1/2 kp korente\n1/2 kp gemengde droë perskes of appelkose\nVerpulp die korente in ‘n versapper tot ‘n pasta.voeg die piesangs en droë vrugte by en verpulp verder tot glad en amper romerig.\nHou in yskas in glasfles.\nBedien i.p.v. konfyt.\nHennie laat weet ons kan die volgende by kinders leer!\nDie tuimelsiklus van n wasmasjien maak nie erdwurms duiselig nie.\nDit maak wel katte duiselig.\nKatte gooi twee maal hulle ligaamsgewig op as hulle duiselig is...\nC. LOUIS LEIPOLDT - 1880-1947 het gesê:\n'Wat gee ek om die winter? Wat praat jy nou van Mei?\nmet elke dag so helder, so pragtig elke aand!'\nEn ons herken sy woorde in:\nDan is die dag so helder, so groen is elke aand, so blou en sonder wolke die hemel heerlik bo,\ndie koppies, kort gelede nog as en klip so kaal,\ndie bloekoms langs die paaie is almal nuut gesoen;\nen orals in die tuin rond ruik jy sering en roos, jasmyn en katjiepiering, lemoen en appelkoos,\nLeipoldt se bedrewenheid met en belangstelling in die kookkuns en koskultuur het uit sy kinderdae in die Sandveld, die Sederberge en die Hantam voortgespruit. Leipoldt het homself nie as koskenner beskou nie, maar eerder as volkome mens wat 'n lewendige belangstelling in alles rondom hom gehad het. Kosmaak was vir hom maar net een aspek van die breë spektrum van menswees.(Peter Veldsman, Burger)\nLeipoldt die kok was glo nie 'n presiese mens nie.(Koos Coetzee, Beeld) Hy was 'n avonturier, en niks kan presies beplan word, as jy avontuur soek nie! Leipoldt se nonchalante omgang met mate en gewigte in die kombuis -- 'n knypie, veertjie, rafeltjie, skraapseltjie en grypie -- is dieselfde as die proe van die bedrewe kok. Geen kok wat gewoond is aan kook, gebruik presiese mate nie. Dit is 'n gevoel, 'n aanvoeling, wat ontwikkel word, en daardie aanvoeling word deur die proe getemper.\nEk hou hiervan, geen “flops” want daar’s nie vaste reëls nie, net die lys van bestandele ! en jou eie kreatiwiteit jou plafon!\nLeipoldt het graag POU, FISANT, TARENTAAL en oorskiet boud – wat in ons huis KLIETJES-KOS genoem word –gebruik. Dis seker dus niks minder as reg as OKTOBER begin word met kookkuns inspirasie wat aan LEIPOLDT gewei word nie!\n1 hoender geurig gaargemaak - omtrent 2 koppies vol hoender opgesny\n1 pakkie spek (gesnipper)\n2 k hoender ekstrak (1 blokkie hoender ekstrak opgelos in 2 k water)\nKook die rys net op, en dreineer\nBraai die spek, rys en uie in margarien tot ligbruin\nMeng met die gesnipperde hoender, en skep in 'n skottel\nGooi die hoenderaftreksel nou oor, en geur die gereg verder met Aromat en vars tiemie\nSit die skottel se deksel op, en bak in die oond (180 grade) tot al die vloeistof geabsorbeer is.\nJy kan ook 1 groot ui en 1 blikkie gedreineerde fyn pynappel soteer en byvoeg vir ‘n heerlike variasie!\n(Hierdie Resep uit: VROUEKEUR RESEPTE)\n250 g Kalkoen, ontvel en ontbeen\n2 t Aangemaakte mosterd\n3 Etl Room of melk\nKap kalkoen en ham grof. Plaas vleis, helfte van botter, mosterd, suurlemoensap en room (of melk) in voedselverwerker. Verwerk tot goed gemeng en voeg sout en peper by. Skep in geskikte opdienbakkies en plaas die lourierblare bo-op. Smelt oorblywende botter en skep oor patee.\nPlaas in yskas en laat stol.\nSit saam met kraakbeskuitjies, melba-roosterbrood of volgraanbrood voor.\nRUGSTRINGPASTEI van verskillende soorte vleis (-vir ‘n LEIPOLDT-ETE soos verskaf deur LANDBOU WEEKBLAD 2004)\nPas die hoeveelhede aan volgens die hoeveelheid pasteie wat gemaak word en die speserymengsel na smaak.\nGebruik die rugstringe van die volgende soorte vleis of maak jou eie kombinasie:\n2 kg Boerbok, lamsvleis, wild (soos duiker of steenbok)\n250 g varkspek, in blokkies gesny\n10 ml vars gemaalde koljander\n5 ml vars gemaalde neutmuskaat\nappel- of kweperjellie\n400 g goeie skilferkorsdeeg\nPak die vleis in lae en sprinkel 'n lagie van die speserymengsel tussen elke laag, asook 'n paar heel naeltjies, asyn en 'n lourierblaar of twee tussen elke laag. Bedek met kleefplastiek en laat staan oornag in die yskas. Braai die vleis en spek in lotte bruin in 'n groot gietysterpot en skep uit. Braai die uie en knoffel in dieselfde pot. Plaas alle vleis terug in die pot saam met die uie en geur met sout en peper, naeltjies en lourierblare. Voeg die aftreksel en rooibostee by, bedek en laat prut stadig vir 3-4 uur tot die vleis van die bene afval. (As dit droog kook, voeg nog vloeistof by.) Laat afkoel en pluis die vleis. Verwyder die bene en plaas terug in die kastrol. Verhit en proe vir geur. Voeg 'n paar lepels appel- of kweperjellie by, indien verkies. Plaas die vleis in 'n oondbak. Rol die skilferkorsdeeg dunner uit en bedek die bak daarmee. Bak vir 15 minute en verlaag die oondtemperatuur tot 180 °C. Bak vir 'n verdere 30-35 minute tot bruin en gaar. Lewer een groot pastei.\nEn wat is OKTOBER sonder ‘n tee’tjie en SKONS op die stoep?\n125 ml koue botter, in klein blokkies gesny\nSkeut suurlemoensap óf asyn\nDruk die deeg goed bymekaar, maar moet dit nie te veel bewerk nie. Moet dit ook nie té dun uitrol of té plat druk nie. En onthou – gebruik liefs regte botter as jy skons bak. Die geur wat dit gee, is die ekstra paar rand oor en oor werd!Voorverhit die oond tot 200 °C en smeer ’n bakplaat met olie. Sif die meel, bakpoeier en sout twee keer saam. Vryf die botter met jou vingerpunte in. Klits die eier, melk en suurlemoensap of asyn saam.Voeg bietjie vir bietjie by die droë bestanddele en sny in met ’n slaplemmes. Keer uit op ’n meelbestrooide oppervlak, druk liggies bymekaar en effens platter en druk kleinerige sirkels uit. Pak op ’n bakplaat en bak vir 10-15 minute tot gaar. Laat afkoel tot kamertemperatuur en bêre in ’n lugdigte houer. Sowat 8-10 skons\n(Basiese skon resep Deur ARINA DU PLESSIS)\nEn om mee af te sluit ook Arina se weergawe van:\nHilda(van Sewende Laan) se DADELVINGERS!\n200 g glanskersies (rooi en groen)\nVoeg kersies en koekiestukkies by, meng en haal van die stoof af. Giet mengsel in voorbereide pan en druk dit stewig met die agterkant van ’n glas vas.\nStrooi klapper oor en laat heeltemal afkoel. Sny in vingers .\nRetha van Somaakmens\nOp hierdie bladsy verskyn slegs die HUIDIGE MAAND se woorde en dinge.\nVir vorige plasings, gaan na die GISTER OP DIE AGTERGROND bladsy...\nwant op hierdie werf, hier, gooi ons niks weg nie, gaan kyk maar, álles word daar gebêre...


Oulike baba renoster gebore in Sidney Zoo - Kort - 2022\nOulike baba renoster gebore in Sidney Zoo\nDie oulike baba-renoster in die video is 'n klein renoster en is in die Taronga-dieretuin in Sidney gebore. In die natuur word renosters as bedreig beskou, so die oulike klein diertjie is 'n groot sukses vir die teelprogram van die dieretuin.\nDie outjie is op 25 Oktober 2015 gebore en in die video is dit ongeveer 'n week oud. Sy ma, Amala, raak aan haar nageslag, wat ook haar eerste kind is. Renosterwyfies is 16 maande dragtig en suig hul kalwers vir 18 maande na geboorte. Baba-renoster babas bly gewoonlik drie jaar by hul ma.\nWyfies is op vyf tot sewe jaar seksueel volwasse, mans op agt tot tien jaar. Die lewensverwagting van die groot renosters is ongeveer 40 jaar, hoewel die diere in dieretuine, waar hulle nie deur stropers bedreig word nie, 'n nog ouer ouderdom kan bereik.\nSwaar herbivore: renosters\nCopyright 2022 \_ Oulike baba renoster gebore in Sidney Zoo...


Europese herkoms | minderheidsverslag - Part 2\nSleutelwoord: Europese herkoms\nVaarwel, die Nuwe Suid-Afrika\nIn 1966 is die dokumentêre rolprent Africa Addio (Vaarwel Afrika) vrygestel. Hierdie rolprent dokumenteer gebeure na die ontrekking van Europese lande uit hulle kolonies in Afrika. Dit is ‘n skokkende film wat verskriklike gebeure in verskeie Afrikalande uitbeeld. Dit het drie jaar geneem om te verfilm en is die werk van gerespekteerde Italiaanse vervaardigers van dokumentêre films. Ondermeer bevat dit die enigste beelde wat bestaan van die massamoord in 1964 op Zanzibar (tussen 5,000 en 20,000 Arabiere en Asiërs is vermoor). Dit toon ook die heldhaftige redding van blankes in Leopoldville, Kongo, deur huursoldate. Daar is verskillende weergawes van hierdie film op die internet beskikbaar. Internet Archive se weergawe kan gratis afgelaai word en is in Italiaans met Engelse onderskrifte. Let daarop dat persone onder 18 liefs nie die film moet kyk nie.\nHoekom is dit belangrik om hierdie film te sien? Eerstens is dit gebeure wat werklik plaasgevind het, dit is ‘n rekord van hoe moderne Afrika begin het. Ten tweede bevat dit ook beelde van Suid-Afrika in daardie jare en toon die groot kontras tussen Suid-Afrika en die res van Sub-Sahara Afrika. In daardie jare was Dr. Verwoerd aan bewind en het Suid-Afrika ongekende voorspoed beleef. Die Bosoorlog het in 1966 begin, dieselfde jaar as wat die film vrygestel is. Dr. Verwoerd is ook in 1966 vermoor. Derdens toon die film wat ons in die nabye toekoms te wagte kan wees. Ons kan baie daaruit leer.\nIn Africa Addio word die Ou Suid-Afrika beskryf as nie soos Europa nie, maar ook nie soos Afrika nie. In Kenia was die meeste blankes Kolonialiste wat nog dieselfde lewensstyl probeer volg het as in Brittanje (byvoorbeeld vosjagtery). In Suid-Afrika het die meerderheid blankes ‘n eie inheemse kultuur gehad en word ons in die film beskryf as “Boers”. Bantoes in Suid-Afrika het ‘n hoër lewenstandaard as elders in Sub-Sahara Afrika gehad.\nDie Ou Suid-Afrika het in 1910 ontstaan en is in 1994 vernietig, amper 30 jaar na die film vrygestel is. Nou behoort die Ou Suid-Afrika tot die geskiedenis. Dit kan en sal nie weer herleef nie. Die Nuwe Suid-Afrika bestaan sedert 1994 en is na 24 jaar besig om al meer te lyk na wat in Africa Addio gedokumenteer is. Dit wil voorkom of hierdie geskiedenis hom in Suid-Afrika gaan herhaal. Waar laat dit ons, die blankes in Suid-Afrika?\nIn hierdie dae wat amper almal op sosiale media (Facebook, WhatsApp, ensovoorts) bedrywig is, sou mens verwag dat almal ingelig sal wees oor wat om ons aangaan. En wat met sommiges van ons aan die gang is. Ek verwys na plaasmoorde, onteiening sonder vergoeding, die veldtog teen Afrikaans, swart bemagtiging, wit plakkerskampe en sulke dinge. Dinge wat ons direk, fisies en andersins, bedreig. Die wolf is besig om die deur af te breek.\nOns veronderstel dat almal behoort te weet, maar blykbaar is daar baie van ons mense wat nog nie weet nie. Hoekom hulle nie weet nie is ‘n raaisel. Dalk kom die boodskap nie by hulle uit nie. Dalk kom die boodskap by hulle uit, maar hulle verstaan dit nie. Dalk kom die boodskap by hulle uit, maar hulle luister nie. Dalk wil hulle nie luister nie. Dan is daar die wat die boodskap gehoor het en dit nie glo nie. Sommige reaksies oor onteiening sonder vergoeding wat ek gesien het, lui: hulle sal dit nie doen nie want dit is net praatjies, hulle mag dit nie doen nie want dit is teen die wet of hulle kan dit nie doen nie want dit is nie moontlik nie. Die slegte nuus is dat hulle dit kan doen, hulle wil dit doen en hulle sal dit doen. Hulle is reeds besig daarmee. Hoe gaan jy dit verhoed? Dit is nog net die begin.\nDie een groot probleem in Suid-Afrika waaroor niemand praat nie en wat waarskynlik nie opgelos kan word nie, is die aanwas van mense. Dit was die eintlike rede waarom Apartheid nie wou werk nie. Die Bantoes se getalle neem hand-oor-hand toe, terwyl Blankes se getalle afneem. Soos die Bantoes se getalle toeneem, so word hulle behoefte aan grond al hoe meer. Waar moet hulle woon, waar moet hulle werk kry? Daar is nie genoeg skole en hospitale nie. Alles word duurder en die bietjie inkomste word minder. Die woede van die massas word al hoe meer. Ons stuur af op ‘n onafwendbare breekpunt.\nVergeet van die Ou Suid-Afrika, dit bestaan nie meer nie. Die Nuwe Suid-Afrika stuur af op chaos. ‘n Ander politieke party is nie die antwoord nie, die huidige politieke stelsel is nie die antwoord nie. Daar is nie oplossings nie. Ons sal radikaal anders moet dink as voorheen.\nAsof ons situasie nie haglik genoeg is nie, gun ons onsself die weelde van verdeeldheid. Eerstens is daar die groot aantal organisasies wat elkeen sy eie doelwitte en insigte het. Hoe kan ons verdeeldheid as gevolg van organisasies verminder? Ons benadering moet wees: is die organisasie aan ons kant of nie? Die wat aan ons kant is, kan ons ondersteun. Niks verhoed my en jou om meer as een organisasie te ondersteun nie. Ons kan mekaar se petisies en optogte ondersteun. Vergeet die twiste van die verlede, vergeet die etikette, vergeet die neusoptrekkery. Laat ons met mekaar praat, inligting uitruil, na mekaar se opinies luister.\nEk weet nie of daar leiers is wat verdeeldheid saai nie. ‘n Goeie leier kan uitgeken word aan sy liefde vir sy eie mense en die opofferings wat hy maak in belang van sy mense. Elkeen van ons het ‘n ander opinie oor wie leiers moet wees. Om daaroor te stry en argumenteer bring ons niks verder nie. Die houding dat ons nie sus-en-so as leier sal aanvaar nie is die grootste rede vir verdeeldheid. Ons sal van hierdie houding ontslae moet raak. Ons sal ook van mense wat hiermee volhard, ontslae moet raak want dit is dieselfde as muitery. Ons is almal in dieselfde bootjie. Kleinlike twiste en opinies en vooroordele gaan die bootjie sink. Ons sal moet leer om mekaar te verdra en te ondersteun.\nOns het wel ‘n gesagsliggaam nodig wat ons verteenwoordig en namens ons kan optree. Ons het nie ‘n koningshuis nie, ons het nog nooit in diktators geglo nie, ons voorvaders was republikeine en het altyd eerste ‘n volksraad ingestel. By Bloedrivier het die Volksraad vir Andries Pretorius gewerf en aangestel. Sonder die Volksraad was daar nie ‘n Andries Pretorius nie. Wie gaan vir ons vandag ‘n Hoofkommandant aanstel? Of gaan almal maak soos hulle lus voel? Die een groepie doen een ding, die ander groepie doen iets anders. Nie een weet wat die ander doen nie en partykeer werk hulle teen mekaar. Sonder ‘n volksraad sit ons met anargie.\nOns moet wel bedag wees op vyande tussen ons – die wat voorgee om van ons te wees maar wat in werklikheid ons vernietiging soek. Daar is ongelukkig baie van ons mense wat ‘n soort breinspoeling ondergaan het. Die media het hulle bekeer tot vyandskap teen hulle eie mense. Die geskiedenis toon dat die wat hulle beroep op gematigheid of neutraliteit altyd die vyand se kant kies. Ons moet ook onthou dat ekonomiese stand ‘n rol speel. Blykbaar was die meeste hensoppers in die Anglo-Boere Oorlog bywoners. Iemand wat reeds alles verloor het, sien dinge anders as die wat nog nie het nie.\nIndien daar een of ander oorlogstoestand ontstaan waar ons onsself moet verdedig, gaan ons probleme hê. Ons het nie onder die jonger geslag ervare en opgeleide soldate nie. Die heel jonges het nie dissipline of respek vir hulle meerderes nie. Die meeste voormalige offisiere het oud geword. Ons het ook nie oorlogstuig nie.\nDie vraag word gevra: Wanneer gaan dit stop? Die antwoord is: Nie gou nie. Daar word gereeld gesê: Genoeg is genoeg! Ons kan net so praat as ons iets aan die saak kan doen – en ons kan nie. Al die tekens dui daarop dat ons grootskaalse geweld teen ons moet verwag. Soortgelyk aan hoe dit in Africa Addio gedokumenteer is. Ons beurt is ons beurt. Om onder die bed weg te kruip gaan nie help nie. Ons het dit nie gevra nie, maar ons kry dit in elk geval.\nDit is elkeen van ons se verantwoordelikheid om ingelig te wees. As iemand nou nog nie weet nie en nie voorbereid is nie, gaan hy en sy geliefdes daaronder lei. Daar gaan nie iemand anders wees wat hom kan kom red nie.\nAuthor Wilco LabuschagnePosted on 1 Junie 2018 Categories GeskiedenisTags Afrikaner, Boerevolk, Europese herkoms, Geskiedenis, VolkskundeLeave a comment on Vaarwel, die Nuwe Suid-Afrika\nAuthor Wilco LabuschagnePosted on 14 April 2018 Categories VolkskundeTags Boerevolk, Bybel, Etnologie, Europese herkoms, Geskiedenis, VolkskundeLeave a comment on Waar kom witmense vandaan?\nAuthor Wilco LabuschagnePosted on 23 Maart 2018 Categories GenealogieTags Afrikaner, Boerevolk, Europese herkoms, Familiegeskiedenis, Gelofte, GeskiedenisLeave a comment on Engelse in die Laer\nOns en die Dag van Moeilikheid\nWie weet nog nie dat ons in ernstige moeilikheid is nie? Indien daar sulkes is, sal niks en niemand hulle meer kan help nie. Hulle is op hul eie. Onder die van ons wat weet, is daar die versugting dat daar ‘n manier gevind kan word om eenheid tussen ons te bewerkstellig. Want ons is min en verdeeldheid is duur.\nWie is die “ons” waarvan ons praat? Dit is ‘n vraag oor identiteit. Om dit te weet mag polities nuttig wees, maar ons praat nie oor politiek nie. Ons praat oor volkskunde want daarin is daar ‘n meer nugter benadering. Dit is nodig om te weet wie ons mense is en waaraan ons uitgeken kan word. Dit is ook nodig om te weet wie nie ons mense is nie en waarom nie. Dit is ook van belang in ons betrekkinge met vreemdelinge – hulle wil weet met wie hulle te doen het. Veral vandag in die Dag van Moeilikheid.\nOns is burgers van Suid-Afrika en gevolglik Suid-Afrikaners. Maar nie alle Suid-Afrikaners is deel van ons nie, die oorweldigende meerderheid is vir ons vreemde volke en groepe. Ons is maar ‘n klein en onbenullige minderheidsgroepie in Suid-Afrika. Maar nie almal van ons is Suid-Afrikaners nie, daar is van ons wat burgers van ander lande is – soos Namibië. In elk geval is Suid-Afrika, streng gesproke, ‘n staat en nie ‘n land nie. Daar is ‘n verskil en verskillende lojaliteite. Die staat Suid-Afrika het in 1910 ontstaan as ‘n Britse kolonie en het in 1961 ‘n republiek geword. Vir ons om te sê ons is Suid-Afrikaners is maar ‘n dun draadjie om aan vas te hou. Indien jy hiervan verskil, is jy welkom om vir ons te vertel wat die Suid-Afrikaners se geskiedenis en kultuur is. Want daar is nie so-iets nie.\nOns velle is wit, oftewel ons is blankes. Word die “ons” van wie ons praat Wit Suid-Afrikaners genoem? Het al die blankes in Suid-Afrika dieselfde geskiedenis en kultuur? Nie waarvan ek weet nie. Daar is dus blankes en blankes. Al hierdie blankes verskil boonop op ander maniere ook. Van hierdie blankes is nie in dieselfde moeilikheid as ons nie, tewens hulle is medewerkers aan ons moeilikheid. Die “ons” is dus net sommige van die blankes in Suid-Afrika. Om ‘n wit vel te hê is nie voldoende om ons mee te identifiseer nie. Die Whiteys as ‘n gemeenskaplike groep is ‘n hersenskim. En ‘n hersenskim kan beskryf word as: ‘n bedenksel wat lank gelede versin is, wat nou aanvaar word as waarheid, terwyl dit so ver van die werklikheid verwyderd is dat dit nie waar kan wees nie.\nDie “ons” is dus net ‘n gedeelte van die Wit Suid-Afrikaners (en Wit-Namibiërs en andere). Dit help ons net mooi niks as ons onsself wil identifiseer nie. Ons het iets meer spesifiek nodig. Dit bring ons by die benaming Afrikaners.\nDie meerderheid Wit Suid-Afrikaners is Afrikaanssprekend – of as eerste taal of as tweede taal. Maar die naam Afrikaners verwys nie net na taal nie, dit word ook as ‘n volksnaam gebruik. Die gebruik van die naam Afrikaners word dikwels gebruik as ‘n sinoniem vir Boere. Die naam Afrikaners het veral prominent geword in die twintigste eeu met die ontwikkeling van die ideologie van Afrikaner-Nasionalisme. Hierdie ideologie het sekere kenmerke aan Afrikaners toegeskryf: wit, Afrikaanssprekend, Calvinisties. Daar is ‘n paar probleme met die gebruik van hierdie naam. Die “ons” wat in die moeilikheid is, is nie slegs Afrikaanssprekendes nie. Die wat nie is nie, voel hulleself uitgesluit as hierdie benaming gebruik word. Nogtans is daar ‘n gedeeltelike gesamentlike geskiedenis en kultuur wat ‘n groot aantal Wit Suid-Afrikaners deel. Verder is die “onsˮ lankal ook nie meer Calvinisties nie en weereens voel mense hulle uitgesluit deur die besluitnemers.\nIs daar een groep Afrikaners of is daar twee? Na die Britse besetting van die Kaap, het van die Afrikaanssprekendes Britsgesind geword en die Britse kultuur en gewoontes begin navolg. Die res van die Afrikaanssprekendes, woonagtig in die binneland en grensgebiede, het hul eie kultuur en gewoontes behou. Die verwydering tussen die twee groepe het met die Groot Trek sigbaar geword en in die Anglo-Boereoorlog het dit vyandig geword. Die Britsgesindes het die Britte se kant in die oorlog gesteun. Afrikaner-Nasionalisme wou hierdie verwydering beëindig. Aanvanklik was Afrikaner-Nasionalisme se magsbasis in die Transvaal en Vrystaat, maar sedert die laat 1960’s het die Britsgesindes (vanuit die Weskaap) ‘n aanslag daarteen uitgevoer en mettertyd die mag van binne af oorgeneem. Dit blyk dus dat die verwydering en vyandigheid tussen Britsgesindes en Boeregesindes toe nog lewend was. Die Britsgesindes is dus Afrikaners met ‘n Anglo-Amerikaanse kultuur en lojaliteit. Die Boeregesindes is Afrikaners met ‘n eie inheemse kultuur en lojaliteit. Kan ons dus aanvaar dat daar hedendaagse Britsgesinde Afrikaners is wat nie deel van die “ons” is nie?\nBehalwe die benaming Afrikaner word die benaming Boer gebruik vir ‘n sekere deel van die Wit Suid-Afrikaners. Die benaming Boer word ook gekoppel aan meeste eie kultuurgoed soos Boerekos en Boeremusiek. Die mense wat hulleself identifiseer as Boere, assosieer hulleself met geskiedkundige gebeurtenisse soos die Groot Trek, die Bloedrivier-gelofte en die Anglo-Boereoorlog. Daar is nie ‘n kopiereg op die naam Boer nie, gevolglik is daar mense wat hulleself Boere noem maar dit nie is nie. Verder het baie van die Boere sedert die 1960’s gewaarsku dat die Dag van Moeilikheid gaan kom, maar die meerderheid blankes het nie belanggestel om te luister nie. Inteendeel het veral die Britsgesindes moeite gedoen om die Boere te diskrediteer en verguis. Hierdie aanslag vind vandag nog plaas. Sou ons kan sê dat die Boere definitief deel van die “ons” is? Miskien selfs die hele “ons”?\nDie Dag van Moeilikheid is op ons en ons verkeer in groot gevaar. Ons is ‘n piepklein minderheid teen ‘n massale meerderheid. Dit sal help as ons kan verenig, maar in werklikheid word die verdeeldheid net meer. Behalwe die ouer en bekender organisasies en groepe, lyk dit of daar daagliks nuwe groepe gestig word. Party slegs op sosiale media as ‘n organisasielose groepering. Eenheid tussen organisasies en groepe sal slegs haalbaar wees as almal ontbind en een nuwe organisasie stig. Wat na alle waarskynlikheid nie sal gebeur nie.\nEenheid en saamstaan is nie dieselfde ding nie. Is dit moontlik dat “ons” wat in die moeilikheid is, kan saamstaan en saamwerk? Elke groep bly op sy eie voortbestaan maar is in ‘n verbond met die ander groepe om ‘n gemeenskaplike doel na te streef. Elke deelnemer moet bereid wees om sy eie aktiwiteite tydelik af te skaal. Elkeen sal gewillig moet wees om die mindere te wees ter bereiking van die gemeenskaplike doel: om uit die moeilikheid uit te kom. Al die groepe kommunikeer met mekaar en ondersteun mekaar se individuele aksies. Ter wille van oorlewing. Dalk gebeur dit, wie weet?\nWie is dit wat moet verenig of saamwerk? Net die wat deel is van die “ons”. Sekerlik nie die wat ons wil vernietig nie. Wat sal ons onsself noem? Met watter kultuur en geskiedenis wil ons assosieer?\nIs jy ‘n Wit Suid-Afrikaner? Of ‘n Afrikaner? Dalk ‘n Boer? Miskien ‘n Boere-Afrikaner? Die tyd om te besluit is min. Is jy van “ons”, of nie.\nAuthor Wilco LabuschagnePosted on 3 Maart 2018 Categories VolkskundeTags Afrikaner, Anglo-Boere Oorlog, Boerevolk, Etnologie, Europese herkoms, Gelofte, Geskiedenis, VolkskundeLeave a comment on Ons en die Dag van Moeilikheid\nAuthor Wilco LabuschagnePosted on 27 November 2017 Categories GeskiedenisTags Boerevolk, Etnologie, Europese herkoms, Familiegeskiedenis, Gelofte, Geskiedenis, VolkskundeLeave a comment on ‘n Boererepubliek op wiele\nHet die Boerevolk ‘n eie vlag?\nDaar is ‘n verskil tussen ‘n landsvlag en ‘n volksvlag. In die ou dae toe Europa nog uit volkstate bestaan het, was die volk se vlag en die land se vlag dieselfde. Hier by ons was dit nie so nie. Al die Boererepublieke het hul eie vlae gehad, maar nie een was die volk se vlag nie. Het die Boerevolk ‘n eie volksvlag? Is daar ‘n vlag uit ons geskiedenis wat ons volksvlag is of kan wees? Waar pas die Bloedvlag in?\nIs die Prinsevlag die eerste vlag wat in Afrika gehys is? Op grond van ‘n seinbrief van Jan van Riebeeck, is vasgestel dat hy die Prinsevlag gehys het met sy aankoms aan die Kaap. Die Prinsevlag, ook bekend as die Oranje-Blanje-Blou, is die eerste vlag in die wêreld met drie ewewydige kleurstroke. Hierdie vlag was so mooi dat dit as inspirasie vir ander vlae gedien het. Die eerste verwysing na hierdie vlag was in 1572 toe die Watergeuse die stad Den Briel ingeneem het. Vermoedelik het hulle die Hollandvlag se rooi vervang met oranje ter ere van Willem die Swyer, Prins van Oranje. Gedurende die Tagtigjarige Oorlog was dit die Protestante se vlag.\nIn Nederland was nie almal gelukkig met die oranje nie. Teen 1796, toe die VOC op sy laaste bene was, het die rooi, wit en blou die stryd gewen en word dit die Nederlandse vlag. Toe die Koninkryk in 1806 tot stand kom, word die rooi, wit en blou behou as Nederlandse vlag. Die Huis van Oranje, die Nederlandse koningshuis, is van dieselfde familie as Willem die Swyer, maar is nie direkte afstammelinge van hom nie. Die naam “Oranje“ verwys nie na die kleur nie, dit is van Franse herkoms. Die Nederlandse rooi, wit en blou het nie oor die Kaap gewapper nie, wel die Oranje-Blanje-Blou.\nNa 1806 het die Kaap ‘n Britse kolonie geword en het die Union Jack die Prinsevlag vervang. Die Union Jack is saamgestel uit die volksvlae van die Engelse, die Skotte en die Iere. Die Walliese volksvlag is nie ingesluit nie.\nDie Voortrekkervlag van A.H. Potgieter was moontlik die eerste ander vlag wat deur ons voorgeslagte gebruik was. Dit was die Kruisvlag van die Hertog van Boergondië en het ‘n rooi oorhoekse St. Andrews kruis op ‘n blou agtergrond.\nKort na die slag van Bloedrivier, is die Republiek van Natalia gestig. Hierdie republiek het van 1839 tot 1843 bestaan. Die Nataliavlag was die Nederlandse rooi, wit en blou, maar in die vorm van drie driehoeke. Die republieke van Goosen en Stellaland het ook ‘n kortstondige bestaan gehad. Die Goosenvlag se vlag het soos die Transvaalvlag gelyk, behalwe dat die blou met swart vervang is. Die swart was afkomstig van die Duitse vlag want daar was ‘n ideaal om Duits-Wes-Afrika en die ZAR nader aan mekaar te bring. Die Stellalandvlag was ‘n wit ster op ‘n groen agtergrond.\nDie Republiek van die Oranje Vrystaat se vlag (die Vrystaatvlag) is ontwerp deur die Nederlandse Koning Willem III. Die Nederlandse vlag was in die inkwartier en verder was daar drie oranje en vier wit horisontale strepe aan die buitekant. Die republiek het bestaan van 1857 tot 1902.\nDie Nederlands gebore Ds. Dirk van der Hoff het die Transvaalvlag (ook bekend as die Vierkleur), die amptelike vlag van die Zuid-Afrikaansche Republiek, ontwerp. Hierdie vlag het van 1858 tot 1902 oor die republiek gewapper. Die vlag bestaan uit die Nederlandse vlag met ‘n vertikale groen streep aan die linkerkant. Die rede vir die groen streep is nie bekend nie.\nNa die Anglo-Boere Oorlog word die Unie van Suid-Afrika in 1910 gestig as ‘n Britse Kolonie. Die Unie het bestaan uit die twee Boererepublieke, die Kaapkolonie en swart gebiede wat deur Brittanje verower is. Van 1910 tot 1928 was die Britse vlag, bekend as die Union Jack, die Unie van Suid-Afrika se enigste vlag.\nDie Boerevolk was bitter ongelukkig met hierdie vlag, dit was die vyand se vlag en ‘n simbool van hulle vernedering. In 1925 is daar begin, deur veral Afrikaanssprekende blankes, om aanvoering te doen vir ‘n eie Suid-Afrikaanse vlag. Dit het groot teenstand uitgelok by Engelssprekende blankes. Vir drie jaar het kommissies en organisasies gesoek na ‘n vlag wat albei groepe sou tevrede stel. As ‘n kompromie is die Prinsevlag as basis aanvaar. Dit was die oranje, wit en blou vlag wat die eerste vlag in Suidelike Afrika was. Dit was ook ‘n politiek neutrale vlag. Op die wit baan is drie klein vlaggies aangebring: die Union Jack, die Vrystaatvlag en die Transvaalvlag. In 1928 is hierdie vlag (die Unievlag) as landsvlag saam met die Union Jack aanvaar. Suid-Afrika was die enigste land met twee nasionale vlae. Eers in 1957 het die Union Jack sy status verloor en het die Unievlag die enigste vlag geword. Met die totstandkoming van die Republiek van Suid-Afrika in 1961 is slegs die een vlag behou as nasionale vlag. Die naam is toe verander na Republiekvlag.\nDie Ou Suid Afrikaanse vlag is in 1994 vervang met die huidige vlag. Die nuwe vlag was ‘n politieke kompromie tussen die destydse Nasionale Party en die African National Congress. Hierdie nuwe vlag het geen verbintenis met die Boerevolk se kultuur en geskiedenis nie. Die Ou Suid-Afrikaanse vlag was in gebruik tydens die Tweede Wêreldoorlog en die Bosoorlog en baie blankes beskou dit nog steeds as hulle vlag.\nIn Nederlands beteken bloedvlag ‘n rooi aanvalsvlag wat gehys word voor ‘n sekere taktiese handeling. Dit is rooi met ‘n arm met swaard embleem. By ons word bloedvlag gebruik in die visioene van Siener van Rensburg. Hierdie visione is opgeteken voor die ontwerp van die Ou Suid-Afrikaanse vlag. Siener het die volgende gesê: Die volk sal dinge in sy eie hande neem, en die wat nie wil padgee nie, trap hulle dood. Dan sal daar ‘n groot stilte heers net voor die storm wat geweldig maar kort van duur sal wees. Daar sal een emmer bloed omval en daarin sal ons vlag gedoop word en die bloedvlag sal dan wapper oor ‘n vrye volk. Hier beteken bloedvlag dus ‘n vlag wat in die toekoms die volksvlag gaan wees.\nNog ‘n visioen van Siener word soos volg verhaal: Toe sien oom Niklaas weer die vark hang in Engeland aan die haak – klaar afgeskraap met ‘n vlek aan hom. Ek vra toe aan oom Niklaas wat die vlek dan sou beteken. Toe sê hy dit is nou die Engelse vlek in ons Suid-Afrikaanse vlag. Toe sien oom Niklaas weer die vark hang in Bloemfontein sonder die vlek aan die haak. Dit beteken dat ons vlag weer skoon sal hang oor die Unie van Suid-Afrika. Hy sê toe aan my: “Of ek en jy nog sal leef weet ek nie, want dit sal nog lank wees, want ek sien nog moeilikheid hier in ons land ook met die swartes en wittes hier en daar, maar ons eintlike doel sal bereik word, dat ons vlag weer skoon sal hang oor ons land met ‘n republiek in Suid-Afrika.” (Die Republiek van 1961 het die Unievlag sonder verandering behou.)\nVir my klink dit of Siener gepraat het van die Ou Suid-Afrikaanse vlag (voordat dit nog bestaan het) en dat die verwydering van die vlaggies op die wit baan dit die volksvlag sal maak. Met ander woorde, die Prinsevlag gaan die volksvlag word. Interresant dat die eintlike doel met ‘n eie vlag ‘n “skoon” vlag was sonder die klein vlaggies en veral sonder die Union Jack.\nAuthor Wilco LabuschagnePosted on 10 November 2017 Categories VolkskundeTags Boerevolk, Etnologie, Europese herkoms, Geskiedenis, VolkskundeLeave a comment on Het die Boerevolk ‘n eie vlag?\nDie soektog na ‘n eerbare lewe\nWord mense nog skaam? Rooi in die gesig, verleë. Is daar vandag nog iets om oor skaam te word? Is daar nog skaam mense? Wat beteken die woord “skaam”? Iemand kan ‘n skaam persoon wees, dit wil sê iemand is bedees of skugter. Om skaam te kry beteken jy voel verleë of verneder omdat jy iets verkeerd gedoen het. Of jy kry skaam omdat jy in ‘n situasie van oneer verkeer. Om skaam te wees is nie noodwendig ‘n skande nie.\nAs daar nie skaamte is nie, is daar nie oneer nie. As daar nie oneer is nie, is daar nie eer nie. As daar nie skaamte is nie, is daar nie ‘n besef dat daar verkeerd gedoen is nie. As niemand iets verkeerd doen nie, is daar nie skuld en onskuld nie. As niemand skuldig is nie, het niemand vergifnis nodig nie.\nSkaamte is nie presies die teenoorgestelde van eer nie, maar is naby verwant daaraan. Skaamte is nou verwant aan skande en blootstelling. Skande is wanneer goedkeuring, status en respek verloor word. Sommige dinge is nie bedoel om in die openbaar vertoon te word nie, en blootstelling daarvan lei tot skaamte. Skaamte kan verwoestend wees en lei tot gevoelens van waardeloosheid. Daar moet onderskei word tussen skaamte en skuld. Iemand mag onskuldig wees en nogtans onder skaamte ly.\nDie moderne Westerse wêreld verstaan nie meer die konsep van eer nie. Ook nie van skaamte nie. Hoofsaaklik omdat hulle nie meer die tradisionele christelike moraliteit erken nie. Verder erken hulle ook nie meer verskillende groepe en kulture nie. Elkeen van ons behoort aan een of meer groepe en elke groep maak aanspraak op ‘n goeie naam en reputasie. Daar is ook individue wat hulle eie persoonlike kode van eer het en nastreef. By so ‘n persoon is die verkryging van eer en skaamte ‘n privaat saak.\nEer gaan oor respek en ordentlikheid. Iets of iemand is eerbaar en kan aangeprys word. Eer verwys na ‘n groep se gedeelde moraliteit. Dit moedig die nakoming van algemeen aanvaarde gedragstandaarde aan. Eer is ‘n manier waarmee ‘n groep sy goeie naam handhaaf. Dit is ook, deur middel van skaamte en skande, ‘n manier hoe ‘n groep dissipline toepas.\nEer kan toegeskryf of verwerf word. Eer word toegeskryf aan persone wat tot ‘n sekere stand of status behoort, op grond van die posisie wat hulle in die samelewing beklee. Dit is waarom ouer mense en meerderes geëer word. Sommige mense streef na ‘n hoër status want dan kan hulle aanspraak maak daarop dat ander mense hulle moet eer. Ander persone verwerf eer op grond van sy gedrag in uitdagende omstandighede. So word iemand dan geëer vir byvoorbeeld dapperheid. Eer word verwerf by minderes, gelykes en meerderes.\nDie ridders in die middeleeue het ‘n kode van eer gehad. Ondermeer moes ‘n ridder die swakkes en weerloses beskerm, weduwees en wese help, nie moedswillig aanstoot gee nie, nie hulp verleen teen betaling nie, gehoorsaam wees aan diegene wat in gesag geplaas is, onbillikheid en bedrog vermy, altyd die waarheid te praat, volhard tot die einde toe. Om dapper te wees het groot eer ingehou, maar om nie dapper te wees nie was nie ‘n skande nie. Lafhartigheid was wel ‘n groot skande.\n‘n Ware heer (gentleman) tree ridderlik op. Hy behandel vroue en ouer persone met respek ongeag hoe hulle hulself gedra. Hy is altyd beleefd en geduldig. Hy praat nie heeltyd oor homself nie, en kan in ‘n gesprek gemene grond met ander vind en iets opbouend bydra. Hy vind nie fout met ander nie want hy onderskryf die standpunt van “niemand kwaad aandoen nie”. Hy sal aan ander die voordeel van twyfel gee. Hy skinder nie en hou intieme sake privaat. Hy is betroubaar en kom sy verpligtinge na. Hy bied, sonder om gevra te word, aan om te help.\nSommige akademiese instellings het ‘n kode waarmee studente onderneem om nie te lieg, kul, steel of te bedrieg nie.\nDie christelike konsep van die bewys van eer is dat dit nie ‘n plig is nie, maar ‘n keuse is om ander persone goed te behandel. Om mense selfs met meer respek te behandel as wat hulle verdien. Indien nederigheid die manier is hoe ons ons eie reputasie moet benader, dan is eer die manier hoe ons ander mense se reputasie moet benader. Ons eer ook ander persone deur diskreet te wees. Eerstens omdat die ander persoon ook na die beeld van God geskape is. Tweedens omdat dit ‘n liefdesdaad is om iemand anders te beskerm teen die wat liefdeloos teenoor hom of haar optree.\nOu verhale vertel hoe die hoofkarakter op ‘n soektog vertrek om iets te vind. Iets soos die Heilige Graal of sy fortuin of homself. Daar is avonture om te beleef, vyande om te verslaan, ‘n mooi meisie om te ontmoet. Voor hy kon vertrek, moes hy twee vrae kon beantwoord: Waarna soek hy? Wat is sy Kode van Eer? Die Kode van Eer is die padkaart wat hy volg. In werklikheid is sy soektog eintlik na homself en na die doel waarvoor hy lewe. ‘n Kode van Eer is daardie morele of etiese beginsels wat ‘n individu sy lewe mee inrig. Dit is daardie persoon se vrywillige keuse of hy ‘n eerbare of eerlose mens wil wees.\nHierdie persoonlike beginsels neem hy met hom saam op sy reis deur die lewe. As hy daarin slaag om getrou aan sy beginsels te wees, is sy lewe in sy eie oë ‘n sukses. As hy nie daarin slaag nie, is hy in sy eie oë ‘n mislukking, sy persoonlike skande. Die vraag is of hy getrou aan homself kan wees. Kan hy die tipe mens wees wat hy graag wil wees?\nDit mag wees dat ‘n indiwidu se Kode van Eer, wat vir hom onbreekbaar en ononderhandelbaar is, verskil van die norme van die samelewing waarbinne hy leef. Daar is ‘n botsing tussen die eer wat hy nastreef en die leefwyse van ander mense met wie hy te doen kry. Hy sal dan die innerlike krag moet hê om nie net sy eie kode na te kom nie, maar ook om dit wat daarmee bots teen te staan. Dit is waar sy karakter getoets word, waar hy gemeet en geweeg word.\nUiteindelik is die soektog om ‘n mens van eer te wees, ‘n eensame pad. Jy sal mense op die pad ontmoet wat jou goedgesind is en wil help. Maar jy sal ook vyande ontmoet wat jou ondergang wil bewerk. Jou sukses of mislukking is in jou hande.\nAuthor Wilco LabuschagnePosted on 22 Oktober 2017 Categories LewenswyseTags Boerevolk, Europese herkoms, LewenswyseLeave a comment on Die soektog na ‘n eerbare lewe


Vrouemonument behoort aan alle mense – Die Afrikaanse opinieplatform\n16 Maart 2014 21 Maart 2014 Barend van der Merwe\nVrouemonument behoort aan alle mense\nHier in Bloemfontein wil daar nou ’n klompie mense uit die gegoede noordelike woonbuurte ’n veldtog begin teen die bestuur van die Oorlogsmuseum van die Boererepublieke. Hierdie mense voel dit is hulle museum en hulle voel dat mense wat nie aan die Boerekant geveg het tydens die oorlog nie, moenie by die museum verteenwoordig word nie. Miskien sal die museum, indien hierdie pilare van behoud hulle sin kon kry, sommer elke liewe enkele foto van Britse soldate en offisiere moet verwyder van die museum. Ook elke artefak wat die Tommie se rol in die oorlog skets. So sal dit ’n eksklusiewe museum word met geen teken van enige ander mens wat aan die oorlog deelgeneem het behalwe die 5000 of wat bittereinders. Want al die joiners en henshoppers sal ook in die proses verwyder moet word. Ook daardie henshopper en joinerfamilies wie se vroue en kinders in die kampe dood is, sal afgetrek moet word van die sowat 27 000 blankes wat dood is in die kampe. Swart kampe sal uit die aard van die saak nie deel vorm van so ’n “museum” nie.\nVolgens die artikel moet die ‘Boere’ gekonsulteer word. So daar sal nog ’n verdere klousule by die bogenoemde bygevoeg moet word, naamlik dat daardie ‘Bittereinder Boere’ se nakomelinge wat vandag in die 21ste eeu voel dat die erfenis tog gedeel moet word, nie as deel van die ‘Boerevolk’ kan tel nie. Hulle sal nie deel vorm van die ‘regspersoon’ nie.\nAg nou ja, wat kan mens anders doen as om net maar jou kop te skud. Dit is vir my waarlik jammer dat daar, in hierdie dag en tye, mense is wat nie hulle erfenis met andere wil deel nie. En ons kan sommer aanneem dat, as daar in Bloemfontein nog sulkes rondloop, dat daar oor die hele land nog sulke mense is.\n’n Mens verarm nie jouself wanneer jy jou erfenis met andere deel nie, die teendeel is eerder waar. By die bekendstelling van die Vrouemonument, het Emily Hobhouse in absentia opgemerk dat “We claim it as a world-monument, of which all the world’s women should be proud.”\nDie Anglo-Boereoorlog van 1899 – 1902 is baie goed gedokumenteer, en daar bestaan vandag talle publikasies wat die rol van al die mense van die land bewys. Dit is geen wonder nie dat daar heelwat mense is wat verkies om van die ‘Suid-Afrikaanse Oorlog’ te praat. Spare a thought (as ek nou die Ingels hier mag inspan), vir hierdie mense. Ook húlle families is in kampe dood. Ook húlle seuns en pa’s en broers is gevange geneem en ver oor die water dood in krygsgevange kampe. Ook húlle gemeenskappe het die smart en trauma ervaar van verskroeide aarde.\nVan hulle het aan die Boerekant geveg. Daarvan is onteensegtelike bewyse. Baie het egter aan die kant van die Britte geveg. Wat ook histories verstaanbaar was. Ons moet onthou dat daar voor die oorlog in die Kaapkolonie, stemreg was vir swartmense. In die Boererepublieke, is swartmense amper soos slawe behandel. In die Vrystaat was dit besonder erg, met amper elke aspek van hulle lewens wat gereguleer was. Die lewe in Kaapkolonie onder Britse beheer was natuurlik ook geen partytjie vir swartmense nie, maar daar had hulle ten minste verteenwoordiging, en deur aan Britse kant te veg, het baie swartmense geglo dat, met die Boererepublieke onder Britse beheer, sal daar ook in daardie gebiede stemreg vir swartmense aanbreek, en dat dit tot groter seggenskap vir swartmense daar lei. Dit het toe nooit gebeur nie. Na die Uniewording in 1910 het die Kaap vir ’n wyle nog hulle stemreg vir swartmense behou, maar dit moes ook maar uiteindelik die knie buig.\nDie verlede behoort aan geen individu, of ras, kultuur of godsdiensgroep nie. Dit is ons almal se eiendom, waarop ons almal aanspraak het.\nPrevious Teologie vir die Twyfelaar 24: ’n Filosofiese besinning oor die rol van tegnologie in godsdiens\nNext Internasionale Krieketbond skaad persvryheid!


Casa Nautica 215 is 'n moderne selfsorgwoonstel in 'n kompleks in Mosselbaai. Die kompleks is ideaal geleë naby die strand. Die grondvloerwoonstel het 2 slaapkamers, is smaakvol gemeubileer en het slaapplek vir 6 ...\nNautica - The Rest het uitsigte oor die see en hawe en bied verblyf aan in 'n stylvolle selfsorgwoonstel vir 4 gaste in Die Bakke, Mosselbaai. Die woonstel is op die vyfde verdieping en word via 'n hysbak bereik. D...\nNautica 207 is 'n moderne selfsorgwoonstel in 'n veilige kompleks in Mosselbaai. Dié streek is bekend vir sy heeljaarse matige klimaat, goue strande en verskeie natuurlike, kulturele en historiese besienswaardighed...\nNautica 301 is in Die Bakke, Mosselbaai en bied gerieflike verblyf aan 'n gesin of groep. Dis naby winkels, restaurante, die strand, doendinge en trekpleisters. Dié woonstel is op die derde verdieping en beskik oo...\nVilla Chanel No 11 is in 'n woonstelkompleks in die kusdorp Mosselbaai geleë. Die streek is bekend vir sy jaarlange matige klimaat, goue strande en 'n verskeidenheid natuurlike, kulturele en historiese besienswaard...\nNautica 602 is 'n ruim selfsorgwoonstel met slaapplek vir 6 gaste in Die Bakke. Die woonstel bied 'n pragtige see-uitsig. Die woonstel is in 'n kompleks en word via 'n hysbak bereik. Daar is slaapplek vir 6 gaste. ...


Bybelskool » Handelinge 23:1-24:27 – Paulus verkondig die evangelie aan die Romeinse goewerneur Feliks\nVoor die Joodse Raad\nWaar Paulus met sy aanvanklike gevangeniskap nog die volk probeer oortuig het van die waarheid van die evangelie, en hy selfs die kommandant op sy regte gewys het as Romeinse burger om ’n regverdige verhoor te kry, wat natuurlik voorkom dat die kommandant sy eie wette oortree, is dit duidelik dat Paulus vreesloos is vir die Joodse Raad. Hy lewer ’n sterk getuienis vir beide sy onkreukbaarheid in terme van sy Joodse agtergrond sowel as sy keuse vir die evangelie van Jesus Christus, en gooi die spreekwoordelike kat in die hoenderhok met sy opmerking oor sy geloof in die opstanding, wat die faksies in die Joodse Raad ontbloot en teen mekaar laat draai.\nLet op dat die Here Jesus weereens persoonlik aan Paulus verskyn om hom moed in te praat en die belofte/opdrag te gee dat Paulus hierdie getuienis tot in Rome sal bring.\nDie komplot teen Paulus\nDie gekonkelry van die Joodse Raad duur voort, soos vroeër met Jesus, en hulle smee ’n komplot teen Paulus wat gelukkig deur die seun van Paulus se suster gefnuik word. ’n Mens wonder hoe die seun in ’n posisie was om die inligting te bekom, maar, hoe dit ook al gebeur het, dit loop uit op die beskerming van Paulus se lewe en hy word onder begeleiding na Feliks in Sesarea gestuur.\nPaulus voor Feliks\nDie gevleiery van Feliks deur die Joodse afvaardiging om Paulus te beswadder help hulle egter niks, want Feliks is reeds bekend met die hooftrekke van die verloop van die verspreiding van die Christelike godsdiens. Maar Paulus kry dus nou die kans om die evangelie persoonlik aan Feliks te verkondig deur middel van die hofsaak en die latere gesprekke. Dit is belangrik om te hoor wat Lukas eintlik in 24:22 sê. Feliks word daar aangehaal dat hy van Christenskap as die WEG praat, wat vertaal is in die NAV met die “leer van Christus”. Die klem was dus op die manier van lewe, nie op die manier van dink, die leer of dogma nie (soos die vertaler gekies het om dit weer te gee nie).\nGeen wonder dat as Feliks en sy vrou Drusilla (onthou Pilatus se vrou wat ook ’n rol gespeel het met Jesus se kruisiging – Matt 27:19) meer oor Christus te wete wil kom, Paulus dan met hulle praat oor ’n lewe in gehoorsaamheid aan God, oor selfbeheersing, en oor die komende oordeel. En ’n mens sien nou hoe die prentjie ontvou: dít is die motivering vir hierdie sameloop van omstandighede, die lydingspad wat Paulus te beurt geval het, dat hy die evangelie vir die goewerneur moet verkondig. Feliks word egter nie uiteindelik daardeur oortuig nie. Hy raak bang, onder andere waarskynlik omdat Drusilla sy derde vrou was, wat hy boonop van die koning van Sirië afgeneem het (sy was aan hom belowe, maar het die verbintenis verbreek om met Feliks te trou – dit is as egskeiding beskou in die Joodse kultuur), en begin eerder dink daaraan om Paulus te misbruik tot sy eie voordeel. Hy’t miskien gedink dat Paulus vermoënd was, gegewe die geldelike bydrae waarvan Paulus in 24:17 praat, hoewel dit natuurlik die bydrae van die gemeentes van Paulus se sendingreise was. En dit hou twee jaar lank aan. Korrupsie kom al ’n lang pad met ons!\nMaar, belangrik, die boodskap van die evangelie het deurgedring tot in die goewerneur se invloedsfeer, net soos Jesus aanvanklik dit met Pilatus reggekry het, of hy nou daarop gereageer het of nie.\n’n Interessante feit kom na vore in Paulus se toespraak, dat hy in Jerusalem in die tempel gaan offer het (24:18). In die lig van die feit dat Christus die finale offer was, en die offerkultus daarmee as van verbygaande aard uitgewys is, val dit vreemd op. Dit pas waarskynlik in sy roeping in, om vir die Jode soos ’n Jood te wees (1 Kor 9:19-23). Daarby het hy natuurlik die offer namens die 4 mans uitgevoer (Hand 21:22-26), en nie namens homself nie.