Precarios-Galicia » Presentación\nPrecarios-Galicia fúndase oficialmente o 25 de maio de 2000 no salón de actos do Instituto de Investigacións Agrobiolóxicas (CSIC) en Santiago, nunha asemblea que contou coa participación dunha cincuentena de investigadores de diversos centros. Ós poucos días acádase a cifra de 91 socios. Nese mesmo ano, intégrase na Federación de Jóvenes Investigadores/Precarios, organización creada para coordinar os esforzos de diversas asociacións locais e rexionais. Precarios-Galicia establece axiña unha rolda de contactos cos vicerreitores de investigación de Santiago de Compostela e Vigo, cos tres principais partidos políticos e co Secretario Xeral de I+D; presenta tamén unha queixa diante do Valedor do Pobo pola mala situación do persoal de investigación e técnico no noso país. A asociación participa activamente en varias accións promovidas nese ano pola FJI, entre as que sobresaen a publicación dunha nota en Nature denunciando a situación dos investigadores en España e os esforzos para conseguir que o Congreso aprobase unha proposición non de lei para pedir a transformación de bolsas a contratos.\nO ano 2001 comeza con forza, cunha multitudinaria manifestación en Madrid en febreiro, que contou cunha ampla representación galega. Ademais, continúan as aparicións en medios de comunicación, incluso na portada de La Voz de Galicia. Seguen os contactos coas vicerreitorías de investigación, desta vez nas tres universidades, e convócanse reunións para presentar Precarios-Galicia en Vigo e na Coruña, xa que a asociación seguía formada sobre todo por xente que traballaba en Santiago. En abril celébrase un acto de protesta: a inscrición masiva nas oficinas de emprego, xa que os bolseiros non son considerados traballadores; dous meses máis tarde realizaranse tamén peches nas universidades de Santiago e Vigo, para protestar pola LOU e polas malas condicións legais do persoal investigador das primeiras etapas. En outubro de 2001, Precarios-Galicia participa nunha manifestación en Madrid que consegue reunir 3000 investigadores vidos de todas as partes de España.\nA asociación segue prestando destacada atención ós contactos institucionais. En outubro de 2001 organiza unha mesa redonda sobre retos no sistema de investigación español e galego, na que participan representantes do BNG e do PSOE (o PP non acode, a pesar de que confirmara a asistencia). En xaneiro de 2002 entrevístase de novo co secretario xeral de I+D e durante o primeiro semestre do ano reúnese con parlamentarios do PP, PSOE e BNG, ademais de cos candidatos ás Reitorías de Santiago e Vigo.\nEstas foron, olladas moi por riba, as principais actividades desenvolvidas por Precarios-Galicia nos seus dous primeiros anos de vida. A asociación seguiu movéndose, durante os seguintes anos ‒con maior ou menor vitalidade, dependendo sempre dos efectivos dispoñibles‒ en cinco grandes eixos: a) reunións con parlamentarios, goberno, sindicatos e universidades, b) difusión nos medios de comunicación dos problemas dos investigadores, c) manifestacións e actos reivindicativos, que permiten moita visibilidade na sociedade, d) charlas divulgativas a alumnos de últimos anos da carreira e investigadores en formación, e) participación nas diferentes actividades e grupos de traballo da FJI/Precarios.\nA partir de 2009 experimentouse unha importante revitalización. Coa forza dese novo impulso, en 2010 a asociación adquiriu a súa nova denominación (Asociación de investigadores, técnicos e tecnólogos Precarios-Galicia) e renovou os seus estatutos. Entre as actividades desenvolvidas durante ese mesmo ano, Precarios-Galicia participou moi activamente na manifestación de Madrid en marzo, na organización da concentración “A investigación en Galicia, D.E.P.” en decembro en Santiago, e nos obradoiros de investigación na Coruña. Mantivéronse tamén reunións con políticos dos tres principais partidos, con representantes dos sindicatos e das universidades. Ademais, desenvolvéronse actividades de divulgación científica no Día da Ciencia na Rúa e no Fórum FNAC, ambos na Coruña. A finais de ano, a asociación contaba de novo cunha cifra próxima ós 90 socios.\nPrecarios-Galicia ten como finalidade a defensa dos intereses do colectivo investigador galego. Reivindica o recoñecemento dos dereitos laborais e sociais de todos os traballadores da investigación e unha carreira investigadora digna e ben estruturada, na que se poida ascender e lograr a estabilidade se se cumpren satisfactoriamente uns obxectivos marcados de antemán. Apóstase por un modelo económico baseado na I+D+i e reclámase unha maior competitividade e mellor xestión dos centros de investigación galegos.\nPara estar ó tanto do que sucede a nivel estatal, recomendámosche que visites a páxina da Federación de Jóvenes Investigadores ((FJI/Precarios), da que Precarios-Galicia forma parte, xunto a outras asociacións de investigadores de ámbito local ou autonómico.\nSe estás interesado en formar parte de Precarios-Galicia fai click aquí


Turismo e fotografía. Català-Roca en Galicia 1956-1976 en COMPOSTELA - Capital cultural\nTurismo e fotografía. Català-Roca en Galicia 1956-1976\nUn proxecto ao coidado de Anxo Rabuñal\nEsta exposición –coproducida entre o Concello de Santiago de Compostela e o Concello de A Coruña– e que conta coa colaboración de Agar Ledo, recupera a crónica fotgráfica das sete campañas que Francesc Català-Roca realizou en Galicia entre 1956 e 1976, nas que retratou luminosamente e con humor a vida cotiá das persoas, o traballo, a festa, o Ano Santo de 1965, o Burgo das Nacións e a contemporánea irrupción do turismo.\nCando se cumpren vinte anos do pasamento de Francesc Català-Roca (Valls, Tarragona,1922 – Barcelona, 1998), o Auditorio de Galicia presenta unha importante escolma da obra de quen foi un dos fotógrafos fundamentais na Historia da fotografía universal. Premio Nacional de Artes Plásticas en 1983, cando por vez primeira se concedía a un fotógrafo, e tamén primeiro fotógrafo con obra incorporada á colección permanente do Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía, Catalá-Roca documentou, durante a segunda metade do século XX, boa parte da xeografía española ao servizo de editoras que publicaban as guías turísticas de recente aparición, un xénero literario en auxe que reflexa a importancia que o turismo ía adquirir na España do desarrollismo. A mostra inclúe unha selección de 116 fotografías tomadas polo autor no transcurso desa serie de viaxes que, dende 1956 e durante 20 anos, o levarían por 28 vilas de todo o país.\nA exposición Turismo e fotografía. Català-Roca en Galicia (1956-1976) é o resultado dunha longa investigación levada a cabo por Anxo Rabuñal no Arxiu Català-Roca, depositado no Col.legi Oficial d'Arquitectes de Catalunya, en Barcelona. Entre as máis de 200.000 imaxes que o fotógrafo rexistrou entre 1948 e 1998, consérvanse unhas 1.300 de Galicia, en grande parte descoñecidas. Esta investigación e exposición recuperan a crónica gráfica daquelas sete campañas que o fotógrafo realizou a Galicia, entre 1956 e 1976, por encargo da Dirección General de Turismo e de varias editoriais barcelonesas. «No tempo da súa primeira viaxe a Galicia Francesc Català-Roca, de 34 anos, xa era un fotógrafo importante, varias veces premiado, artista de galería, con varios estupendos fotolibros editados», comenta o comisario da exposición. «Coa rolleiflex de medio formato e da cabalo dunha vespa chega a Galicia en 1956, e na vespa desprázase polo país itinerando dende Compostela», continúa Rabuñal. Documentou a xeografía galega mostrando a realidade social e o contexto sociopolítico dun réxime que estaba vivindo o desarrollismo anterior á caída da ditadura. Esta exposición achéganos a un autor que retrata a contemporánea irrupción do turismo fuxindo dos estereotipos e o folclorismo, e rexistra con dignidade e humor a vida cotiá, o traballo e a festa. «Català-Roca mudounos o tempo», explica o comisario. «Introduciu a imaxe fotográfica de Galicia no dinámico mundo moderno. O escenario está, agora, cheo de figuras que se moven, que rúan as rúas, mandando ao faiado o imaxinario reaccionario, cursi e tristón que ata entón viña facéndose», conclúe.\nNo tempo cotián e profano do traballo, da festa e do nacente turismo, atopou Català-Roca a ocasión de ver Galicia. Nas súas fotografías mostra unha luminosa fidelidade documental que toma as rúas como escenario monumental dunha cidadanía que mestura turistas, cregos, leiteiras, gardas e paisanos, sempre cun ollar luminoso e alegre para captar as transformacións e contrastes da época nas imaxes revestidas polo fotógrafo dunha luz de respecto. Na exposición hai fotografías de Compostela, A Coruña, Lugo, Ourense, Noia, Ribadavia, Vigo, Betanzos, Bueu, Sanxenxo, O Cebreiro, etc.\nNunha das viaxes que realizou a Galicia, Català-Roca foi testemuña da campaña de promoción turística arredor do Ano Santo Compostelano de 1965, momento no que o turismo destapouse como un potente motor de mercado e de transformación social. O fotógrafo rexistra unha terra que está a vivir o desembarco do turismo e os efectos das campañas que, como parte da estratexia do desarrollismo, en 1965 impulsa o camiño de Santiago e promociona o Ano Santo Compostelano. Un ano no que Català-Roca retrata tamén O Burgo das Nacións, un conxunto de albergues provisorios para acoller aos turistas e peregrinos que se achegaron á cidade con motivo da celebración. Chegaron nese ano 387 peregrinacións organizadas que se aloxaron en O Burgo. Proxectado polos arquitectos Julio Cano Lasso, Rafael de la Hoz e Javier González-Garra Santoro, O Burgo foi un proxecto pioneiro da construción prefabricada, reconvertido logo en residencia universitaria, que ocupou os terreos nos que agora se ubica o Auditorio de Galicia. Nos meses que funcionou como albergue de peregrinos hospedou a 150.000 persoas. Català-Roca retratouno con sobriedade, pero contextualizado no seu tempo: algún coche estacionado, turistas vestidos á moda da época, grandes maletas de coiro con asas. Esta ollada depurada dos espazos fora entrenándoa ao longo da súa traxectoria, na que mantivo unha estreita relación coa arquitectura. Ademais de traballar a fotografía publicitaria, as reportaxes turísticas, e de capturar o lado máis humano de artistas como Chillida, Dalí e Joan Miró –sobre todo Miró, a quen lle uniu unha fonda amizade–, Català-Roca retratara a vangarda arquitectónica vencellada ao Grup R, que loitaba por recuperar, dende Cataluña, a linguaxe moderna na arquitectura da posguerra. Foi, de feito, o cronista visual do grupo entre 1951 e 1961, a década na que o grupo mantivo a actividade.\nNa exposición, as fotografías móstranse sen enmarcar, abrazadas ao bastidor e e sen elementos alleos á propia imaxe, respectando o modo que tiña Català-Roca de presentar a súa obra, sen artificios e afastadas de calquera pretensión artística. Ademais das fotografías en branco e negro, preséntase unha pequena escolma de fotografías a cor, elemento xa presente nas diapositivas das últimas viaxes a Galicia. Estas fotografías foron tomadas no ano 1976, nunha viaxe por encargo da editorial Blume para a publicación “Artesanía popular española” (Ed. Blume, Barcelona, 1977), que tamén se mostra na exposición, nunha sección bibliográfica que presenta unha escolma dos fotolibros de Català-Roca e repasa as colaboracións do fotógrafo e dalgúns dos seus coetáneos en publicacións turísticas españolas.\n«Dinme conta de que estaba sendo testemuña de cousas que desaparecían rapidamente, presentíao», afirmou Català-Roca. Adoitaba dicir que fotografaba todo aquelo que chamara a súa atención e que estivera a punto de desaparecer. Aínda traballando ao servizo da Dirección General de Turismo, empeñada, despois da terrible posguerra, en transmitir unha imaxe aberta da España baixo a ditadura, Català-Roca fixaba a súa cámara nos aspectos contraditorios do momento, un imaxinario extenso e cheo de contrastes. Rexistra a vida cotiá nas cidades e aldeas, o traballo no mar e na veiga, a festa e as verbenas. Tamén o lecer na Toxa, os cafés na Coruña ou, en Compostela, as Marías paseando ou as festas do Apóstolo. O tempo da Galicia dos anos cincuenta, sesenta e setenta, moderna e vital, que anuncia os vertixinosos cambios que virán.\nMércores 9 maio / Domingo 7 outubro 2018\nDe 10.00 a 14.00 e de 16.00 a 19.00 h _______ Agosto de 10.00 a 14.00 h (tardes pechado)\nPréstamo de libros: Museo do Pobo Galego e prestadores privados\n© imaxe Fondo Fotográfico F. Català-Roca -Arxiu Històric del Col.legi d'Arquitectes de Catalunya


Breve alusión ao translatio do Apóstol. A lenda da reina Lupa.\nGrazas ás vistas panorámicas, esta parada danos a oportunidade de explicar a chegada do corpo de Santiago desde Palestina e o seu enterramento en Compostela. Tanto o pico Sacro e os seus arredores, como a catedral, e mesmo o camiño a Fisterra no que nos atopamos, forman parte da lenda.\nONovo Testamento fala da vida de Xesús e dos seus discípulos, entre os cales se atopaba Santiago Zebedeo, ou o Maior. Di que predicou en Xudea e que no ano 44 foi degolado por orde do rei de Xudea, Herodes Agripa. A tradición popular di que, antes de isto, Santiago estivera predicando en Hispania, “na rexión máis occidental de Europa”. Anos despois xurde a lenda do traslado do cadáver de Santiago por dous discípulos, Atanasio e Teodoro, de volta a esta terra. É a chamada translatio. Resumimos aquí a versión que recolle o Códice Calixtino, libro de temática xacobea que o arcebispo Diego Xelmírez patrocina no século once.\nTras a execución de Santiago, os discípulos recollen o seu corpo e cabeza e, nunha pequena barca, chegan a Galicia en sete días coa axuda de Deus. Buscando un sitio para enterrar os restos, diríxense cara ao interior, cara ás propiedades dunha señora poderosa, Luparia ou Lupa. Pídenlle como tumba un pequeno templo onde ela e o seu pobo adoraban un ídolo. Ela medita un engano para causarlles a morte: dilles que se dirixan ao rei de Dugium para que el lles proporcione unha sepultura. Dugium identifícase actualmente como a zona de Fisterra, onde aínda existe este nome na toponimia.\nEste rei planea matalos, pero unha sinal divina indica aos discípulos que deben escapar rapidamente. O rei e os seus homes os perseguen. Están a punto de alcanzalos, pero Deus provoca o derrubamento dunha ponte e, así, a morte de todos os perseguidores.\nVolven xunto a Lupa reclamando o templo e que se converta á fe cristiá. Esta vez ela lles cede o uso de dous bois “mansos” que están no monte Ilicino. Con eles poderían transportar todo o que precisasen para a construción da sepultura.\nVan confiados ao monte, pero alí atópanse cun enorme dragón que lles ataca co seu lume. Pero eles o vencen ao imporlle a cruz: o dragón rebenta pola metade. Para botar de alí a todos os demos, os discípulos bendicen con auga todo o monte. Desta maneira, ese monte antes chamado Ilicino pasa a chamarse monte Sacro.\nVen que os bois prometidos son bravos e salvaxes. De novo o poder de Deus os fai mansos e sumisos. Os discípulos chegan cos dóciles bois aos pazos de Lupa. Estupefacta, recoñece os 3 milagres e faise crente, tanto ela como toda a súa xente. Destrúe os ídolos e templos anteriores e fai construír o sepulcro para o corpo do Apóstolo. Sobre el, unha igrexa cun altar sagrado, a base lendaria da actual catedral.


A Xunta subvencionará con 240.000 € o viveiro de empresas da Veigadaña — Xornal21\nA Xunta subvencionará con 240.000 € o viveiro de empresas da Veigadaña\nEste proxecto que xestionara o Concello conxuntamente con AEMOS esta valorado en 300.000 € e supón unha aposta decidida pola dinamización empresarial do municipio.\nO Concello de Mos, acollido á iniciativa Doing Business Galicia, creará un Centro de Servizos Avanzados para a Industria, ao abeiro desta subvención, cuxo obxectivo é crear un centro que posibilite recursos e xenere negocios, que acompañe á actividade produtiva de cada emprendedor, desenvolvendo sinerxias que permitan a todas as empresas mellorar asúa competitividade, amplair as súas expectativas de crecemento e garantizar a supervivencia a longo prazo.\nEste proxecto xestouse nun convenio asinado o pasado mes de abril entre o Concello de Mos e a Asociación de Empresarios de Mos ,AEMOS, na que ésta realiza a cesión parcial do dereito de superficie da parcela necesaria a favor do Concello de Mos que dará lugar á subrogación pola administración local que se compromete a executar unha edificación industrial con destino a viveiro de empresas no espazo obxecto do convenio. Para elo o Concello de Mos asignará a axuda da Consellería de Economía, Emprego e Industria para a realización do mesmo, consistente en 240.000 euros, que representa o 80% da inversión total de 300.000 euros.\nA Asociación de Empresarios de Mos aportará, de fondos propios, un importe do 20% da inversión total, é dicir, 60.000 euros.\nO Viveiro de empresas de Mos proxectase como un instrumento básico no proceso de creación e fortalecemento da microempresa e das PEMES. A través do mesmo, as empresas nas súas etapas iniciáis obterán formación, asesoramento, apoio na busca de financiación, … Incentivaráse a cultura da innovación, a promoción empresarial, a formación de novos emprendedores, e a cooperación empresarial.


A Agrupación Aeroespacial da UVigo participa nos plans da Axencia Europea para explorar covas na Lúa - VigoÉ\nOs investigadores Fernando Aguado, Fermín Navarro e Alejandro Camanzo encárganse da enxeñaría de sistemas de RoboCrane\nImaxes do pozo de Marius Hills captadas polo Lunar Reconnaissance Orbiter da NASA. / Foto: ESA\nA Universidad de Oviedo encárgase do deseño conceptual do sistema de grúa que fai posible descender rovers máis pequenos ao interior das covas, ademais de proporcionarlle no interior soporte de comunicacións e de potencia eléctrica, xerada nos paneis solares do rover grande que se situará na superficie. Pola súa banda, a achega da Agrupación Aeroespacial da UVigo céntrase na enxeñaría de sistemas, “que se encarga de establecer un concepto de operacións, de análise das funcións que debe cumprir o sistema, dos requisitos que se impoñen na misión, da análise a nivel sistema dos elementos que compoñen a misión (centrándonos na grúa), e das relacións que existen entre estes elementos”, detalla Fermín Navarro. No caso de Alén Space, «nós dámos soporte para a análise e deseño do sistema de comunicacións cos elementos que teñen que explorar na cova», explica Diego Nodar, COO e cofundador da spin-off da UVigo.\nPrimeira experiencia en misións con rovers\nTags: Agencia Espacial EuropeaLunaUniversidade de Vigo


Cidadáns en Galicia admite a súa derrota tras perder o 65% dos seus votos\nRedacción | Luns, 11 de Novembro de 2019, 00:13\nOs laranxas quedan sen representación en Galicia tras perder os escanos da Coruña e Pontevedra\nDo mesmo xeito que Albert Rivera a nivel nacional, o secretario de Organización de Cidadáns en Galicia, Laureano Bermejo, recoñeceu os "malos resultados, sen paliativos e sen escusas", do partido en Galicia nas eleccións deste domingo, tras perder as dúas deputadas logradas nos comicios de abril e quedar sen representación pola comunidade.\nA noite electoral, que os militantes de Cidadáns en Galicia volveron a celebrar no Hotel Tryp Santiago, comezou con sondaxes que non eran moi esperanzadores para a formación laranxa e que facían presaxiar que poderían perder a representación por Galicia que estrearon fai seis meses, cando lograron unha deputada pola Coruña e outra por Pontevedra.\nDesde as 20,00 horas, ao hotel compostelán han ido chegando interventores, apoderados e militantes que, xunto cos cabezas de lista polas catro provincias e os integrantes das candidaturas, foron seguindo o escrutinio desde unha sala privada.\nTras o peche dos colexios electorais, o secretario de Organización da formación en Galicia saíu a analizar, pasadas as 21,00 horas, a participación nos comicios, aínda que rexeitou entrar nas sondaxes que avanzaban a perda de votos.\nCon todo, cos primeiros datos escrutados, a decepción polos resultados que se foron coñecendo foi patente entre os militantes reunidos en Santiago, que seguiron con atención a intervención na que o líder nacional do partido, Albert Rivera, recoñeceunos como malos.\nNon foi ata despois, pasadas as 23,30 horas, cando compareceu ante os presentes Laureano Bermejo, acompañado dos catro cabezas de lista polas provincias galegas e que entrou na sala entre aplausos.\nUN CLIMA DE "TRANQUILIDADE"\nNa súa intervención, Bermejo volveu a agradecer o seu labor aos membros das mesas electorais, apoderados e interventores, tanto de Cidadáns como doutros partidos, que "fixeron posible que estas eleccións desenvolvéronse nun clima de tranquilidade, como non pode ser doutra maneira nun país democrático".\nDo mesmo xeito, expresou un "agradecemento sincero" a "os máis de 63.000 votantes galegos que confiaron no proxecto de Cidadáns". "Desde logo, Cidadáns non os vai a deixar tirados e pelexaremos como viñemos facendo ata o de agora", engadiu.\nDo mesmo xeito que Albert Rivera, Bermejo recoñeceu ante os presentes "os malos resultados" electorais, "sen paliativos e sen escusas", e lembrou que este luns reunirase de forma urxente a Executiva Nacional para analizalos e "tomar boa nota do que dixeron as urnas". No caso de Galicia, a formación perdeu máis de 120.000 dos 184.000 votos que lograra nos comicios do 28A.\n"As urnas falaron. Os españois decidiron votar neste caso a Pedro Sánchez e decidiron tamén votar a Vox, e a nós puxéronnos nunha posición de oposición", engadiu Bermejo.\nCon todo, o secretario de Organización en Galicia asegurou que Cidadáns "foi e é un partido moi novo", que "ten moita proxección de futuro" e "moito traballo que facer". "Imos seguir traballando moi duro para que os 63.000 galegos que confiaron en nós teñan a representación que se merecen", finalizou.


Organización escolar en aulas-materia | Eduga\nInicio » Organización escolar en aulas-materia » Organización escolar en aulas-materia\nDirector do IES Terra de Xallas\nEspecialidade de Matemáticas\nPoucas veces se emprega a autonomía que nos concede a lexislación aos centros educativos para explorar novos modelos de organización que poidan contribuír a un mellor uso dos tempos e dos espazos, e á mellora da convivencia e dos procesos educativos que teñen lugar nos colexios e institutos. Dunha banda, pesa a nosa acomodación a aqueles aspectos que están aí “desde sempre”, que non nos cuestionamos e que supoñemos que son os únicos ou os mellores dos posibles. Doutra, contribúe a inercia e a resistencia aos cambios tan habituais na nosa cultura profesional. Por último, inflúe o temor a embarcarse na transformación dun sistema de organización escolar que, unha vez que se analiza, se descobre como máis complexo e con máis implicacións do que semella nunha primeira ollada.\nPorén, nos últimos anos son cada vez máis os equipos directivos e os centros que se atreven a explorar novas formas de organización escolar que, rompendo co establecido, supoñen unha transformación dos vellos modelos e crean, pola súa vez, novas e insospeitadas oportunidades de mellora.\nNeste contexto sitúase o cambio de modelo organizativo que tivo lugar no IES Terra do Xallas de Santa Comba (A Coruña) a partir do curso 2007/08. Aínda que nos últimos anos son numerosos os centros que foron tamén modificando o seu sistema de organización nalgún dos cales contribuímos achegando a nosa experiencia, usaremos este como modelo de referencia por participarmos nel desde o seu inicio. Vaia por diante que tan só uns meses despois da súa posta en marcha ninguén estrañaba xa o vello sistema, que parecía cousa dun pasado afastado, e que tampouco ninguén propoñía unha volta atrás á vista das melloras experimentadas e das novas oportunidades creadas.\nDiagnose da situación previa e motivación para cambiar\nNo noso instituto eramos sabedores dos problemas que viñamos padecendo desde había varios cursos, que dabamos por inherentes ao centro e de moi difícil solución, a pesar dos reiterados intentos: atrasos continuos no comezo das sesións, barullo e desorde nos corredores durante os cambios de clase, impuntualidade e perdas de tempo continuas que reducían o tempo lectivo dispoñible, falta de coidado das aulas e dos escasos materiais didácticos existentes nelas, dificultades para ir incorporando ás aulas os recursos informáticos e audiovisuais que comezaban a chegar ao centro por temor a que o alumnado puidese usalos sen control durante os tempos que permanecía só nas aulas. Noutro ámbito, era manifesta a falta de corresponsabilidade da comunidade educativa no aprecio e coidado das instalacións do centro, e singularmente do profesorado, que non sentía como seus os espazos e materiais, de xeito que o seu coidado acabou por converterse en responsabilidade case exclusiva do equipo directivo.\nOs intentos de solución baseáronse sempre en tratar de aumentar a concienciación e a corresponsabilidade do profesorado e do alumnado, mediante recordatorios continuos nas reunións do claustro especialmente ao principio do curso e o traballo co alumnado nas sesións de titoría. Non obstante, os efectos positivos tiñan unha duración moi breve, de xeito que en poucos días os problemas se reproducían.\nNeste contexto, urxidos polas reiteradas queixas do profesorado máis sensibilizado cos problemas descritos, comezamos a preguntarnos polas causas desta situación e, máis concretamente, se podía existir algunha relación co modelo organizativo do centro, baseado na tradicional asignación dunha aula a cada grupo de alumnado de cada nivel educativo. E coma noutros casos nos que o difícil é dar coa pregunta precisa, a súa soa formulación supuxo a chave para ir comprendendo os porqués da situación.\nEn efecto, o sistema tradicional baseado en aulas-grupo ten as seguintes implicacións evidentes:\nO alumnado de cada grupo permanece durante a maior parte da xornada lectiva na “súa” aula, incluíndo os cambios de clase, tempo durante o cal fica sen a presenza dun profesor. Esta situación repítese varias veces cada día, todos os días do curso. Como consecuencia, o alumnado acaba desenvolvendo un certo sentido de propiedade da aula, sen chegar paradoxalmente a sentir aprecio ningún por ela e sen desenvolver ningunha motivación cara ao seu coidado, provocando unha situación potencialmente perigosa para o mantemento da aula.\nO profesorado debe desprazarse dunha aula a outra, cargando co material didáctico que pode ser diferente dunha sesión a outra, ocasionando atrasos inevitables e deambulando polo conxunto de aulas do instituto, a sala do profesorado ou o local do departamento.\nResulta imposible equipar as aulas con materias didácticos de todas as materias, polo que se renuncia a este obxectivo ou se reduce ao mínimo, sempre baixo o risco da súa deterioración.\nIgualmente complexo resulta introducir as novas tecnoloxías e equipamentos que comezan a chegar aos centros: ordenadores, proxectores de vídeo, equipos de audio e encerados dixitais.\nEn resumo, o sistema de aulas-grupo determina de forma clara o uso dos espazos e dos tempos no centro escolar e crea, ao tempo, un xeito de ver, de entender e de relacionármonos co noso centro de traballo peculiar. Neste modelo educámonos a maioría dos profesores e profesoras desde a nosa etapa infantil á universitaria, sen coñecer outro, de modo que case todos pensamos que é único e universal.\nPorén, e á vista de todos nós, en todos os institutos coexisten coas anteriores outro tipo de aulas-materia, asociadas a aqueles departamentos que se considera natural que dispoñan de aula propia: Plástica, Música, Tecnoloxía, Informática, os laboratorios de Ciencias, o ximnasio ou pavillón de Educación Física e as aulas dos ciclos formativos. A experiencia neste tipo de aulas era diametralmente oposta:\nÉ o alumnado o que debe desprazarse á aula, non o profesorado, que agarda nas “súas” aulas a que o grupo chegue.\nEn consecuencia, non hai ningún momento no que o alumnado permaneza só na aula sen control, polo que o risco de deterioración da aula e do seu equipamento se reduce ao mínimo.\nOs departamentos e o seu profesorado son os responsables e xestores da aula. Responsables do seu equipamento, do seu coidado, da súa decoración e personalización.\nEstas aulas, ao contrario das tradicionais aulas-grupo, non teñen un aspecto baleiro, senón que se van decorando, equipando e enchendo cos materiais propios das materias que nelas se traballa. Son ademais aulas “vivas”, que sofren cambios e transformacións, modifican o seu aspecto e melloran o seu equipamento.\nPor outra banda, resulta doado ir incorporando progresivamente a estas aulas ordenadores, proxectores e outro tipo de recursos, ao estar garantido o seu coidado.\nAs cuestións que nos formulamos a seguir eran obvias:\nSería posible estender este modelo ao conxunto das aulas do centro?\nOs departamentos de Matemáticas, de Francés ou de Lingua Galega, por exemplo, non tiñan necesidade de dotarse cos mesmos recursos ca os anteriores? Debían renunciar a esta posibilidade?\nNon sairía gañando tamén o alumnado o aparentemente prexudicado neste sistema, por ter que se desprazar ao traballar en aulas máis coidadas, mellor equipadas e organizadas?\nE, sobre todo, non era evidente que fomentaría a distribución da responsabilidade sobre o equipamento e coidado do centro entre o conxunto do profesorado, facendo que este se fose apropiando do seu lugar de traballo, modificando a relación con el, deixando de considerar as aulas como lugares de paso e propiciando a modificación destes aspectos fundamentais da nosa cultura profesional?\nEnseguida intuímos que, excepto a primeira pregunta, o resto tiña unha resposta afirmativa e que probablemente supuñan unha solución organizativa a moitos dos problemas que estaban enquistados no instituto e que agora acadaban un novo enfoque ao velos como consecuencia dun sistema de organización o de aulas-grupo francamente deficiente e moi mellorable. Pagaba a pena ilusionarse e empregar tempo e esforzo en tratar de estudar polo miúdo e poñer en marcha o novo sistema.\nCon todo, unha vez constatadas as vantaxes deste modelo de aulas-materia, comezaron a xurdir inevitablemente as dúbidas e os medos:\nQue consecuencias tería sobre o alumnado o feito de perder as súas aulas de referencia?\nSería posible que centos de alumnos e alumnas se desprazasen en cada cambio de sesión sen que se producise un caos considerable?\nOnde gardaría o alumnado o material? Cumpriría xeneralizar o uso das consignas?\nMelloraría ou empeoraría a puntualidade? Aproveitaríanse mellor as sesións?\nComo fariamos para organizar as gardas?\nQue consecuencias tería sobre os horarios do profesorado?\nEsta última pregunta resultaba fundamental porque no equipo directivo sabiamos que, coa estrutura actual da xornada laboral do profesorado, calquera modificación da organización que prexudicase os horarios, aínda que tivese o conxunto de beneficios sinalados arriba, sería dificilmente validada polo claustro.\nA primeira fase, o convencemento por parte da dirección do centro, foi descrita no punto anterior. Resultaba imprescindible que o equipo directivo, responsable de impulsar os procesos de cambio e innovación no instituto, se informase, coñecese experiencias previas e se convencese plenamente das bondades do novo sistema. Debiamos sentirnos en condicións e capaces de realizar o esforzo de levalo adiante.\nPara isto intentamos informarnos das experiencias de centros que puxesen en práctica previamente este sistema, e que rapidamente confirmaron as nosas intuicións: nas poucas referencias que atopamos a valoración era excelente; a adaptación do profesorado e do alumnado, moi rápida; e as melloras percibidas por todos os membros da comunidade educativa, tan considerables que ninguén botaba de menos o vello sistema nin se cuestionaba unha marcha atrás.\nA segunda fase, que reforzaba a anterior, consistiu en realizar un estudo de viabilidade do novo sistema: cumpría analizar a fondo a arquitectura do centro, os horarios do profesorado, realizar unha asignación provisional de aulas aos departamentos e comprobar como condicionaban os horarios.\nA continuación cumpría transmitirlle ao conxunto do claustro as vantaxes do novo sistema, de maneira que conseguísemos vencer o escepticismo, as dúbidas e os medos do profesorado. Neste momento resultou fundamental que o equipo directivo transmitise convencemento, seguridade e ilusión.\nEsquematicamente, as fases foron as seguintes:\nEstudo e autoconvencemento polo equipo directivo\nAnálise do centro. Inventario de aulas\nAnálise dos horarios. Carga horaria dos departamentos\nAsignación provisional de aulas\nComparación cos horarios dos departamentos\nAsignación das aulas físicas aos departamentos\nInformación, debate e aprobación pola CCP, claustro e consello escolar\nElaboración dos horarios\nFixación dos tempos entre clases\nRotulación do centro\nDotación de consignas para o alumnado\nMudanzas e modificacións de espazos\nTraballo co alumnado\nSegundo a nosa experiencia, convén empregar varios meses para preparar a transición ao novo sistema, que poden distribuírse ao longo dun curso completo, aínda que no noso caso foi suficiente o período de febreiro a setembro. É posible constituír un grupo de traballo, como sabemos que fixeron nalgún outro centro.\nA temporización que nós seguimos foi a seguinte:\nFinal do curso seguinte\nResultados da avaliación\nO novo sistema de organización en aulas-materia foi sometido a avaliación por parte dos tres sectores da comunidade educativa directamente implicados nel: alumnado, profesorado e persoal de administración e servizos, no segundo trimestre do primeiro curso da súa implantación, mediante un cuestionario exhaustivo que permitía valorar unha cantidade detallada de cuestións.\nOs resultados brutos, segundo a media en cada sector, foron os seguintes:\nContestaron a enquisa do profesorado:\n49 profesores dun total de 70 (70 %)\nContestaron a enquisa do alumnado:\n1 grupo de cada nivel de ESO e BAC., 122 alumnos dun total de 421 (29 %)\nContestaron a enquisa do PAS:\n5 (o persoal de limpeza expresou a súa opinión verbalmente)\nPuntualidade. Aproveitamento das clases.\nPuntualidade do profesorado\nPuntualidade do alumnado\nOrde e ruído nos corredores\nRealización das gardas\nCambios de clase, movemento do alumnado entre edificios\nUso das consignas\nUso de 2 timbres para marcar as entradas e cambios de clase\nCoidado das aulas e do seu equipamento\nCoidado do resto das instalacións do centro\nCondicións de traballo do profesorado\nCondicións de traballo dos PAS\nRelacións do profesorado entre si\nRelacións do alumnado entre si\nAforro enerxético (luces das aulas e outros)\nValoración global das aulas materia\nSon favorable a manter as aulas-materia para o vindeiro curso\nMedias dos ítems (excepto os 2 últimos):\nAs conclusións máis evidentes e importantes son as seguintes:\nExiste unha mellora moi significativa da puntualidade do profesorado, que xa non se ten que desprazar ao estar todas as aulas de cada departamento contiguas e próximas ao local do departamento, e do alumnado, que, a pesar de ter que desprazarse en cada cambio de sesión, o fai sorprendentemente con moita máis axilidade e rapidez ca o profesorado no vello sistema.\nA mellora da puntualidade é especialmente valorada polo profesorado, moito máis sensible a esta cuestión.\nIgualmente, existe unha mellora significativa da orde e unha diminución do ruído nos corredores, que se reduce expresamente ao tempo dedicado ao cambio de clase.\nMellora substancialmente a realización das gardas. A detección dos grupos onde falta un profesor é inmediata, ao estar o alumnado nos corredores, e a atención realízase no momento polo profesorado de garda na correspondente aula-materia.\nO establecemento de dous timbres, un para indicar o final das sesións e outro para o seu comezo, que delimitan un tempo dedicado expresamente ao desprazamento, supuxo unha solución moi eficaz e valorada.\nO coidado das aulas mellora tamén significativamente, o que é especialmente valorado polo persoal de conserxería e limpeza, dado que a sucidade nas aulas se reduciu considerablemente. Algo menos valorada é a mellora no coidado do resto das instalacións do centro.\nTamén é moi valorada a posibilidade de equipar as aulas. Hai que ter en conta que, coincidindo coa entrada en funcionamento do novo sistema, a maioría das aulas do centro foi equipada con ordenador. A día de hoxe, todas as aulas do centro contan con ordenador para servizo do profesor e canón proxector. Moitas delas contan, ademais, con encerado dixital e oito con miniordenadores para o alumnado dentro do proxecto Abalar.\nMellora tamén a convivencia no centro e as relacións entre o alumnado, o que supuxo un efecto inesperado do novo sistema.\nO único punto que empeora, a xuízo do profesorado, é o referido ás relacións do profesorado entre si, porque se tende a traballar máis no ámbito do departamento e das aulas e diminúe o uso da sala do profesorado.\nPor último, a valoración global do novo sistema recibe unha puntuación moi alta entre o profesorado e o PAS. Non así entre o alumnado, que a desaproba lixeiramente, e a principal crítica que lle fai é o incremento dos desprazamentos (a día de hoxe, logo de varios cursos co sistema de aulas-materia, esta crítica posiblemente xa non é válida, porque o alumnado, cando se incorpora ao centro, faino con este sistema organizativo e non o cuestiona).\nMáis alta aínda é a vontade de que o sistema se consolide e se manteña en cursos vindeiros. Estas dúas cuestións reciben unha puntuación superior á media de todos os ítems no caso de profesorado e PAS.\nPor último, desde o equipo directivo do centro realizamos unha avaliación moi semellante á do profesorado, e podemos destacar os seguintes aspectos:\nA organización en aulas-materia propicia unha mellora xeral do clima do centro, permite un mellor uso dos tempos e dos espazos de traballo, tanto por parte do profesorado e do alumnado, como do persoal de administración e servizos. Se nos paramos a pensar que nun centro educativo de tamaño medio coma o noso convivimos nun espazo limitado máis de 500 alumnos e alumnas, uns 60 profesores e profesoras e 10 persoas de administración e servizos, compréndese a importancia capital que ten o sistema de organización do que nos dotemos para que o funcionamento sexa óptimo. Baixo este novo paradigma organizativo, faise tamén visible que o sistema tradicional de aulas-grupo, con seguridade o máis obvio (dotar cunha aula a cada grupo) e por iso máis estendido e consolidado no noso país (non así en moitos outros, que contan desde sempre cun sistema de organización en aulas-materia), non resulta nin moito menos o máis racional nin o que achega as mellores condicións, e conta ademais con efectos perversos sobre os que case nunca reflexionamos.\nAsociado a esta mellora xeral do clima do centro, constatamos tamén unha mellora da convivencia e na diminución nos conflitos na aula, o cal posiblemente garde relación co establecemento de minirrecreos entre clase e clase. En contra do que se podería supoñer, o feito de que o alumnado teña que desprazarse cada 50 minutos significa un momento de relaxación e desconexión que beneficia a convivencia.\nPor último, un dos aspectos máis significativos e destacables desde o noso punto de vista é que este sistema propicia a distribución de responsabilidade entre o profesorado, no que respecta ao equipamento e coidado das aulas. Ao facelo, modifica tamén a relación do profesorado co seu lugar e os seus medios de traballo, o que permite que se apropie deles, que os sinta como seus, e que se ocupe de coidalos e de melloralos, para que o alumnado, cando acode ás aulas do departamento para traballar as materias que este imparte, os atope nas mellores condicións.\nNota: Os aspectos prácticos do cambio de sistema abordaranse detalladamente nunha segunda parte do artigo.


Encontro da presidenta da Inlac, Charo Arredondo, con gandeiros galegos - Campo Galego\nInicio / Leite / Encontro da presidenta da Inlac, Charo Arredondo, con gandeiros galegos\nA responsable da Interprofesional Láctea, que acudiu a Galicia convidada polo Sindicato Labrego, anuncia que convocará en setembro a organizacións agrarias, cooperativas e industrias para abordar "os baixos prezos do leite"\nCampo Galego - 31/07/2019\nInstante da reunión celebrada onte en Santiago na que participou a presidenta da Inlac, Charo Arredondo.\nA presidenta da Interprofesional Láctea (Inlac), Charo Arredondo, mantivo un encontro en Santiago cun grupo de medio cento de gandeiros e a dirección do Leite do Sindicato Labrego Galego, organizador do acto.\nDurante o encontro, Arredondo, que é unha gandeira cántabra que forma parte tamén da executiva da organización agraria COAG, ligada ó Sindicato Labrego Galego, abordou algunhas das cuestións claves para o sector, como son os baixos prezos que seguen dominando as relacións comerciais entre granxas e industrias. Precisamente, Galicia e Cantabria son as dúas comunidades nas que o prezo medio do leite é máis baixo: 31,3 e 31,4 céntimos por litro respectivamente.\nArredondo reivindicou a necesidade de actuar ante esta situación, apuntando que “non serve de nada debater interminablemente sobre o tema se non se acordan solucións para atallalo”. Por iso, a presidenta da Inlac adiantou que convocará en setembro ós diversos axentes que forman parte da Inlac (organizacións agrarias, cooperativas e industrias) para falar dos prezos e atopar solucións de consenso para que alomenos as granxas poidan cubrir custes de produción.\nAnular a norma que obriga a enterrar os xurros\nNo encontro cos gandeiros tamén participou o investigador do Centro de Investigacións Agrarias de Mabegondo (Ciam), Juan Castro, que abordou a normativa que obriga ás granxas de vacún a enterrar os xurros para reducir as emisións de amoníaco á atmósfera.\nEn base ás súas propias indagacións e recompilación de datos, Castro indica que os principais emisores de amoníaco á atmosfera no Estado Español son comunidades como Castela e León e Cataluña e, en concreto, o sector do porcino intensivo. Este último é o responsable de case o 44% das emisións de amoníaco en España, mentres que o vacún de leite emite o 9’9%. E aínda dentro do sector de vacún, as estatísticas non distinguen entre as ganderías que seguen un modelo intensivo e as que optan por outro máis sostible en base a pastoreo, polo que o dato tamén podería variar.\nCastro apunta que hai outras boas prácticas no sector que son máis efectivas que os inxectores\nDende este punto de vista, o investigador non entende que na Política Agraria Común (PAC), España forzase a introdución da obriga de aplicar os xurros enterrándoos con inxectores, cando a Unión Europea non obrigaba a iso, e cando os datos indican que as granxas que terán que acometelo son as máis sostibles e que menos emisións causan. Castro explicou que aínda se está a tempo de impedir a aplicación desta normativa, non vixente en ningún outro país da Unión Europea, pero o investigador referiu que, polo de agora, só atopou a desidia do Ministerio de Agricultura -que nin sequera ten unha guía de boas prácticas para minimizar a emisión de gases para o sector lácteo- e da Xunta, que non presentou alegacións á norma.\nO investigador argumenta que enterrar xurros co obxectivo de diminuír as emisións de amoníaco non ten ningunha base científica. Castro aludiu a outras boas prácticas no sector -como pasar a grade de discos cando se bota o xurro, ou estendelo cando orballa-, que son máis efectivas que os inxectores, maquinaria que xa adquiriron no CIAM para probala e que nos test realizados ficou demostrada a súa ineficacia.\nA Inteprofesional lanza a campaña ‘Generación Láctea’, que percorrerá 30 cidades de España\nChega o festival Son [email protected] 2019\nConcentración de apicultores en Santiago para pedir cambios na etiquetaxe do mel\nXornada sobre a aplicación de enerxías renovables nas granxas 18/11 - 18/11


Debuxo da Emao : febrero 2014\nEste vindeiro xoves 6 de marzo, ás 19:00 horas,LIBROS PARA SOÑAR organiza un encontro cos responsables de tres editoriais independentes: Arianna Squilloni, de A Buen Paso; Pablo Larraguíbel, de Ekaré; e José Díaz, de Thule. Os tres están realizando unha xira por distintas cidades do Estado e, tras presentar os seus proxectos editoriais en Andalucía e Valencia, van visitar Galicia este mes que vén.\nPublicado por Federico Fernandez en 8:03 No hay comentarios:\nUn xoven artista que se caracteriza por facer obras de gran formato utilizando o bolígrafo bic como útil. Un fenómeno que lle saca o máximo rendemento a un material tan cotiá como un boli.\nPublicado por Federico Fernandez en 8:01 No hay comentarios:\nPara aqueles amantes do cine negro e da historieta clásica, recoméndovos a Thomas Ott. Este debuxante de banda traballa a técnica do cartón grattage que lle permite contrastar moito as images, ademais move o punto de vista para conseguir planos cargados de forza dun xeito maxistral conseguindo deste xeito unha estética moi cinematográfica que recorda o mellor Carol Reed. Os guións..verdadeira literatura en imaxes.\nEdita con Ediciones La cúpula\nPublicado por Federico Fernandez en 2:20 No hay comentarios:\nvisitando a Hopper\nOs alumnos de Perfeccinamento I deron comenzo a cor visitando a obra de Hopper\nPublicado por Federico Fernandez en 22:21 1 comentario:\nUrban Sketchers II\nO outro día deixeivos o enlace que nos remite os urban sketches spain. Eses tipos que se reunen para debuxar na rúa e disfrutar desta actividade maravillosa que é o debuxo. Unha actividade que está moi de moda, tanto que os urban sketchers se ven por todo o mundo. Podedes ver máis traballos de debuxantes en Francia, Portugal, Italia, Alemania, USA......disfrutade.\nPublicado por Federico Fernandez en 11:24 No hay comentarios:\nIniciación xa se lanza co traballo de línea e obxeto. As fotos non son moi boas pero nos podemos facer unha idea de parte do traballo. Cando teña traballo de cada un dos alumnos xa colgarei máis imaxes como fixemos cas perspectivas. Estas son para abrir boca.\nPublicado por Federico Fernandez en 8:25 No hay comentarios:\nCRISANTO O CANDIDATO\nTemos en Debuxo un candidato para as eleccións a representante de alumnos.\nChámase CRISANTO e debuxa deste xeito.\nAnímovos a que votedes para facer máis escola.\nPublicado por Federico Fernandez en 9:07 No hay comentarios:\nO venres deixei un enlace que vos remitía a obra de Banksy. Lorena a alumna de proxectos, que está a traballar tomando este artísta como referencia xa ten o primeiro resultado.\nPublicado por Federico Fernandez en 9:55 No hay comentarios:\nPublicado por Federico Fernandez en 9:15 No hay comentarios:\nPublicado por Federico Fernandez en 8:36 No hay comentarios:\nNovos Productos III\nXa temos resolto o fol para a cámara. Finalmente o fixemos de papel, un papel totalmante opaco que se utiliza nos laboratorios de fotografía e que eu tiña perdido no rocho do meu estudio.\nPublicado por Federico Fernandez en 1:42 No hay comentarios:\nEspazos da EMAO\nNo primeiro trimestre cos alumnos de Iniciación traballamos a perspectiva como tema principal na complementaria específica para Debuxo. O resultado deste traballo son as perspectivas realizadas do natural aplicando o aprendido. Deixovos unha selección deste traballo, espero que recoñezades eses espazos.\nPublicado por Federico Fernandez en 10:38 No hay comentarios:\nCando facemos referencia a historia do debuxo, moitas veces esquencemos que en oriente existe unha gran tradición de mestres debuxantes e gravadores que influíron moito na ilustración occidental e o cómic do século XX. En Xapón Kuniyoshi traballaba deste xeito que vos deixo no enlace. Un icono Pop.\nPublicado por Federico Fernandez en 11:46 No hay comentarios:


La Brabançonne - Wikipedia, a enciclopedia libre\nEn galego: Canción do Brabante\nLa Brabançonne (do francés: Canto do Brabante) é o himno nacional de Bélxica. Existen tres versións do himno, unha por cada lingua oficial do estado: o alemán, o francés e o neerlandés. Recibe o nome pola rexión do Brabante.\nFoi escrito en 1830 polo actor francés Louis Alexandre Dechet, coñecido como Jenneval. Nacido en Lión en 1801 actuaba nun teatro de Bruxelas, tomando parte posteriormente na loita pola independencia de Bélxica, falecendo en Lier en 1830. A música débese a François van Campenhout.\nTu vivrás toujours grande et belle\nA súa tradución ó galego sería:\nOh Bélxica querida\nPara ti os nosos corazóns, brazos\ne sangue, patria sagrada!\nTodos xuramos que vivirás,\nvivirás por sempre, grande e fermosa!\nOh terra, de unidade inquebrantable!\nSé sempre ti mesma unida.\nO teu lema é falado inmortalmente:\nPolo Rei, pola Lei, e pola Liberdade.\nLes Arquebusiers Historia, versións (texto e son) e ilustracións\nHimno Nacional de Bélxica instrumental\nHimno Nacional de Bélxica instrumental (mellor)\nHelmut Lotti canta La Brabançonne en francés, neerlandés e alemán\nTraído desde «https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=La_Brabançonne&oldid=5582925»


Virxinia Pereira - Tabeirós Montes\nVirxinia Pereira Renda, nada na Estrada o 19 de outubro de 1884 e morta en Madrid o 23 de decembro de 1969.\n"As dúas mulleres de Castelao"\nCamilo Pereira Freijenedo, pai e patriarca da familia Pereira.\nA Estrada, ano 1884. Aquela mañá do vinte de outubro, no chan da carballeira de Bedelle, por mor do vento forte que sopraba do monte da Somoza, as follas murchas das árbores esparexíanse ou arremuiñábanse segundo os antollos do vendaval. Unha mañá gris do outono galego.\nNa casa do avogado D. Camilo Pereira observábase un labor inusual. A serventa non paraba nos preparativos da auga quente e toallas... O amo pechárase no seu despacho. Non tiña acougo. Esperaba por sétima vez ó herdeiro, home. Ían alá seis esperanzas rotas. Seis partos e seis nenas. Con este acontecer debían cumprirse as súas ilusións.\nAxiña, no seo da familia Pereira Renda, unha das familias estradenses máis sobranceiras daquela época habería unha nova filla: VIRXINIA. Na súa partida de bautismo aparece cos nomes de Virginia, Nicolasa, Ma de Gracia, Tomasa. Apadriñada polo cura da parroquia estradense de San Xiao de Vea, o párroco D. Nicolás Villar e pola dona Virxinia Nóvoa, veciña da cidade de Vigo. Dentro da familia numerosa Pereira Renda, Virxinia fai o número sete, todas elas mulleres. Con ela remata a descendencia feminina xa que logo os tres irmáns restantes son varóns. Unha das irmás, Aquilina Benita, nacida no 1879 morre moi pequena. Así mesmo o irmán Xosé fina á idade de sete anos.\nSeu pai, Camilo Pereira Freigenedo, fillo de Hipólito Pereira e María Freigenedo, oriúndos da parroquia de San Xoán de Arcos, no concello ourensán do Carballiño, licenciado en Dereito pola universidade de Santiago, chegara Á Estrada co seu irmán Miguel a finais da década dos sesenta para establecerse como procurador dos tribunais do, había pouco, nomeado Partido Xudicial de A Estrada.\nCamilo, de carácter afable e dotado dunha extraordinaria personalidade, axiña se abre camiño naquela sociedade de minguados veciños, moitos deles chegados tamén doutras zonas de Galicia.\nNo mes de xullo do 1873 casa coa dona estradense Peregrina Renda López, natural da parroquia de San Bartolomé de Pontevedra, filla póstuma de Felipe Renda, natural de san Andrés de Vea, e de Tomasa López, natural de Sabardes, do concello de Outes, ámbolos dous veciños da vila de A Estrada.\nD. Camilo ten establecido bufete primeiro nos baixos da urbana propiedade de Aurora Brañas García, filla do escribente Xosé Brañas; despois, dende 1889 na súa casa da Rúa de San Lourenzo da Vila de A Estrada, terreos daquela correspondentes á parroquia de Ouzande. A súa fama de acreditado defensor das causas máis liadas chega a tal extremo que ningún veciño quería preitos se o contrincante lle adiantaba que o seu defensor era D. Camilo.\nA zona militar establecida por aquelas datas nesta Vila, (do ano 1884 hai actas asinadas polo párroco castrense Ramón de Valenzuela) ó mesmo tempo que aumentou a veciñanza, supuxo unha importante achega para as relacións sociais. Consecuencia inmediata foron os enlaces matrimoniais de militares coas donas do pobo.\nO matrimonio Pereira-Renda, coma tódolos daquela época, formou unha familia numerosa, con dez herdeiros dos que morreron unha nena e un raparigo. Vivirán Sara Plácida, nacida no 1874, quen casa, no ano 1898, co médico militar da zona de A Estrada, Alfredo Pérez Viondi, oriúndo de Cuba; Clemencia Elisa, nacida en novembro de 1875, casará con Benito López Paratcha, comerciante na praza da cidade de Pontevedra; Herminia Pastora, nacida no 1877, casará co Rexistrador da Propiedade do Partido Xudicial de A Estrada, Manuel Fidalgo Lugo, natural de Cira, no concello de Silleda, no ano 1902; María Lía, nacida no ano 1881, casa co tenente coronel, Domingo Abad de Carramega; Eva María, nacida no 1883, casa con Xesús González, avogado, pasante do bufete de seu pai; Virxinia, Camilo Xosé nado en 1886, funcionario do Instituto Estadístico de Xeografía de Pontevedra e máis tarde inspector de facenda e por último, Anxo, militar coa graduación de Tenente Coronel, casado coa dona Herminia Agulló, sen herdeiros.\nA fama de D. Camilo como avogado chega a un certo grao de paroxismo, pois contan as crónicas que os veciños dábanlle o sobrenome de "o demo" xa que en tódolos preitos que interviña era segura a sentencia ó seu favor. Ademais de avogado ten unha activa vida social (socio fundador do Casino estradense, ano 1895), e política.\nIntegrado no bando liberal de Riestra, chega a Deputado Provincial, cargo que exerce dende o ano 1888 ata o 1896. Nos primeiros anos do novo século exerce de xuíz do Xulgado estradense. Consecuencia deste seu labor profesional e social, as relacións veciñais da familia son moi intensas e importantes. Testemuños fidedigno do dito son os distinguidos padriños do bautizo de tódolos fillos, case todos médicos e avogados, e nas unións matrimoniais das fillas. Conta o neto Alfonso Fidalgo Pereira que na casa da rúa de san Lourenzo, hoxe de Alfredo Pérez Viondi, había un salón, sancta sanctorum da vivenda, cunhas belidas cadeiras. D. Camilo tiña a gabanza de contar que todos aqueles que traspasaron aquela porta e sentaron na devandita cadeira, quedaron na familia.\nCando o almanaque matrimonial dos Pereira Renda sinala os cincuenta e cinco anos de vida en común e tódolos fillos teñen, en distintas cidades de Galicia, arranxadas as súas familias e casa posta, D. Camilo pensa en retirarse e achegarse ata Pontevedra, cidade na que están dúas fillas, María Lía con comercio de mercería e Virxinia, ámbalas dúas casadas. Ofrece ós fillos a opción de entregarlle a fermosa casa que erguera anos atrás. Ningún deles mostra interese por ela e o avogado, Pereira Freigenedo vende a casa, no ano 1928 a D. Manuel Durán Esmoris e marcha para a cidade do Lérez.\nXuventude de Virxinia\nNaquelas datas de comezos de século nas pequenas vilas a xuventude tiña moi minguados intres de esparexemento, máximo sendo mulleres. Por mor desta circunstancia as mociñas estradenses da elite vilega só se lles permitía asistir, case sempre baixo a vixilancia paterna, ós poucos festexos dunha sociedade que os mesmos pais crearan para unhas axeitadas relacións sociais.\nEra o Casino o centro restrinxido para os empregados dos organismos oficiais (Xulgado, Concello) avogados, oficiais da zona militar e determinadas familias estradenses onde as donas atopaban o sitio idóneo para as relacións sociais.\nCando Virxinia ten dez anos sente o proído quente das bágoas esvarando manseliñas polas súas meixelas por mor do pasamento de seu irmá Xosé dous anos máis novo. Logo, ós 14, asiste, expectante e candorosa, á voda da súa irmá maior Sara co médico Alfredo. Dous anos despois, participa, por primeira vez, na compaña das irmás e pais no "baile refresco" que a sociedade Casino organiza co gallo das festas patronais, nesta ocasión agrandadas por mor do comezo dun novo século.\nChega o 1902, Virxinia, cos seus ben harmonizados dezaoito, coas súas mellores galas será testemuña do casamento de Herminia. Outra irmá que deixa un oco no clan familiar para vivir na nova residencia, rúa de San Paio 8. Nesas mesmas datas, mentres na veciña Compostela o mozo rianxeiro, Alfonso Daniel R. Castelao comeza os estudios universitarios na facultade de medicina, Virxinia, na súa vila, entra pois de cheo, apadriñada polas súas irmás maiores, no círculo da mocidade “ben” de A Estrada. A sociedade O Casino contrata un pianista, D. Primitivo Sánchez Quiles, quen no teclado do flamante piano Charrier Pratt, mercado un ano antes, executará, cando menos, seis bailes anuais, amais dos perceptivos de Carnavais e festas patronais.\nCoa chegada de novo á Vila estradense do tan esperado Batallón de Reserva e Caixa de Recrutas no ano 1905, as festas sociais collen un novo pulo e organízanse bailes e "kermeses" con máis frecuencia nos novos saións da casa de D. Manuel Esmorís (actual solar da Caixa de Aforros de Vigo) executados por un novo pianista, o señor Ruiz. Comeza así unha época de esperanza para as mozas casadeiras.\nData inesquecente para a nosa protagonista ha ser a imposición da cruz de lª clase do Mérito Militar con distintivo branco coa que fora distinguido seu pai e outros tres veciños da Vila: Jesús Durán, Juan Ciorraga e José Araujo.\nComo queira que Sara e Alfredo fixaran a súa residencia na cidade de Santiago, Virxinia e súas irmás, María Lía e Eva María viaxan, con frecuencia, no coche de Mato ata a cidade do Apóstolo. Será nesta cidade onde Virxinia e Eva coñezan ó estudante Castelao. Este sente un primeiro impulso e devaneo por Eva, pero, como xa estaba comprometida, Alfonso consegue unhas consentidas parolas con Virxinia.\nO ano 1908 será un ano doce para a familia Pereira Renda. Felices acontecementos familiares dos fillos varóns. Camilo, ascende a oficial primeiro no Instituto de Estadística de Pontevedra, mentres o outro irmá, Anxo, ingresa na academia de infantería de Toledo. Virxinia, por mor do nacemento do primeiro fillo do matrimonio Fidalgo Pereira, adquire o título de tía.\nNaquelas datas Castelao, mozo de desgarbada anatomía, fillo de indiano rico, era ben coñecido nos ámbitos universitarios de Compostela. Os seus debuxos de retranqueiro humor galego, as súas caricaturas de personaxes sobranceiros e de actualidade atopaban moi boa aceptación entre os estudantes. A isto hai que engadir a súa activa participación na tuna da súa facultade como primeira corda. "Acúsome de ser eu quen dou empezo a esas carantoñas porcas, a eses monicreques noxentos, a ese humorismo de taberna que aínda hoxe campa na mesma revista pra regalía dos licenciados de Universidade".\nEstas circunstancias supuxeron certos atrancos, desgustos e mágoas nas relacións amorosas de Virxinia. Seu pai, D. Camilo, de talante conservador e os curmáns Pérez Viondi, militar, e Manuel Fidalgo, rexistrador, na mesma liña, non vían con bos ollos estas relacións.\nO remate da carreira de medicina de Afonso, o seu proxecto de establecerse como médico en Rianxo e a fortaleza no amor de Virxinia fixeron posible que se lle outorgase a Daniel Afonso o consentimento pleno.\nCon este permiso, Virxinia é unha muller feliz. Aquela primavera de 1912 ten un especial significado para ela. Paseos longos, románticos; asistencia ás festas sociais e animadas charlas nos salóns do Ximnasio, camiñatas nos solpores ata as romarías dos entornos. Tamén Castelao é feliz, segundo a súa testemuña: "Coñezo A Estrada dende fai moito tempo. ¡Teño da Estrada tantas vellas lembranzas! Eu tomaba o coche de Mato cando estudaba en Santiago, e marchábame á Estrada, onde tiña unha moza. Fun a moitas feiras e romarías: San Pedro de Toedo, San Lourenzo de Ouzande, san Xulián de Guimarey...".\nVirxinia, muller de Castelao\n"Porque así como el valor de la piedra preciosa es de subido y\nextraordinario valor, así el bien de mujer buena tiene\nsubidos quilates de virtud".\nNaquela mañá do 19 de outubro do ano 1912 un sol morno asolagaba de luz á Vila de A Estrada. Arredor da igrexa de san Paio unha manchea de veciños e xuventude forasteira esperaba ansiosa a chegada da noiva. Era ela, Virxinia, a derradeira filla solteira da familia Pereira Renda. Emocionada, radiante e feliz, casaba, na igrexa parroquial, adobiada poias amigas con flores brancas, co médico rianxeiro Alfonso Daniel R. Castelao. Voda asistida polo crego poeta, Antonio Rey Soto, amigo do noivo. Aquel mesmo ano chegara á parroquia de san Paio de A Estrada o párroco D. Nicolás Mato Varela quen dou autorización a D. Antonio para que fora el quen presidise a cerimonia.\nO matrimonio Rodríguez Pereira establece a súa residencia en Rianxo onde Castelao exerce como médico xeral. Nos intres de lecer toma apuntes para os seus debuxos. Naquela zona a familia de Mariano e Xaquina é ben coñecida e Daniel atende na consulta ás xentes da vila e dos arredores. Virxinia atópase querida polo entorno familiar do home, respectada polos veciños. Vive, pois, intres de felicidade.\nUn ano despois, febreiro de 1914, froito do amor nace o fillo, Afonso Xesús de Praga. Neses momentos de nai primeiriza, por mor do pudor da época vense para A Estrada. Aquí será atendida polo doutor Manuel Leyes, amigo íntimo da familia Pereira Renda. Pasados os días de obrigadas atencións familiares regresa para Rianxo. Dedica todo o tempo, coa axuda de Xoaquina na crianza do seu meniño e na atención a Daniel.\nPouco despois Daniel sofre o desprendemento de retina. Intres de dor e desacougo para Viixinia que padece en silencio, matina na malfadada enfermidade do seu home e non aparta do seu pensamento unha posible cegueira. A necesaria e urxente operación realizada con éxito aliviou un pouco a situación pero non foi quen de afastar o medo continuo que agarrotaba o espírito de Virxinia.\nNon reposta deste amargo transo, Castelao, cabaleiro posuído dunha grande responsabilidade, na súa inmensa humanidade non se sente o suficiente capacitado para atende-la saúde dos semellantes e abandona a carreira de medicina. Virxinia, sabe da capacidade de Daniel para emprender calquera actividade pero o afastamento da profesión médica presentáballe un futuro mouro e inseguro. Hai un fillo, que tampouco naceu bioloxicamente ben constituído, polo que require unha atención continua. E Virxinia sofre calada a nova situación.\nTrasladan a súa residencia para Pontevedra xa que Daniel ingresa no cadro de persoal do Corpo Técnico do Instituto Xeográfico e Estadística da capital da provincia. Dous anos despois vive outra alegría polo nomeamento de Daniel como profesor de debuxo no instituto pontevedrés.\nNesta cidade viven enriba da farmacia Lorente, fronte ás ruinas de Santo Domingo, na mesma casa que os Ximénez de Sandoval; ela, irmá do Marqués de Riestra. Ó abeiro do comercio de Benito, home da irmá Herminia, esta e Virxinia voltan a vivir moi preto unha da outra. As moitas e boas amizades de Daniel crean, para Virxinia un ambiente agradable e de consideración.\nEstas vivencias ha recordalas Castelao no desterro. Nos veráns, achégase A Estrada por mor do cambio de aires do fillo Pachucho e deixao cos fillos de Fidalgo, na rúa de san Paio.\nEn xaneiro do ano 1921 Castelao como becario viaxa por Francia, Países Baixos e Alemaña. Virxinia queda na cidade de Pontevedra ó coidado do seu neno de oito anos.\nSe ben é certo que na mesma cidade vivía unha das irmás súas, esta circunstancia non chega para tapar o oco que deixa Daniel. Sofre pois Virxinia a soidade amais da intranquilidade e sobresalto pola pouca saúde do neno.\nA relación epistolar do matrimonio é continua pois a separación magoa o sentimento dos dous. No diario daquela viaxe atopamos unha manchea de testemuñas:\nAsí, no día 27 de xaneiro, un día despois da súa chegada a París, Daniel deixa reflectido: "Teño unha grande morriña pola Terra e pola familia. ¡Miña muller e meu fillo!"\nO día 19 de marzo recibe carta de Virxinia intranquila porque hai días que non recibe carta. En maio, escribe Virxinia comunicándolle que o fillo está enfermo. Castelao deixa escrito no Diario: "Se me funden o corazón teño negro por dentro. ¡Cantas ganas de marcharme para xunto da dona e do meu fillo".\nDe volta da viaxe, de novo segue a vida do matrimonio Castelao-Pereira coas alegrías da boa integración na vida social da cidade do Lérez, a publicación do primeiro libro de Cousas, o nomeamento de Daniel como membro da Real Academia Galega no ano 1926 e a colaboración na fundación do Museo de Pontevedra.\nAlegrías que moi pronto se esvaecen pola enfermidade do fillo. Virxinia e Daniel moven Roma con Santiago para atendela saúde do seu "Pachucho". O diagnóstico médico, unha pneumonía, non deixa lugar a unha raiola de esperanza. O sufrimento de Virxinia non atopa intres de acougo, sufrimento que está a piques da tolemia na hora do pasamento de "Chichiño" aquel malfadado 3 de xaneiro do ano 1928. Son intres de desesperación e abatemento para o matrimonio.\nCastelao desaparece dos parladoiros, deixa algunhas colaboracións e entrégase de cheo, agora, no debuxo e na confección de albumes. Virxinia, rota, desconsolada, procura un refuxio de paz nas visitas ó cemiterio de san Mauro onde descansa a ilusión da súa vida, o seu neno. Na igrexa, no monólogo de fe cos santos tenta atopa-lo consolo preciso para vence-la pena tan fonda que aniña no seu magoado corazón de nai.\nAínda non cicatrizada ferida tan profunda, Daniel precisa facer unha nova revisión da súa vista que cada día esmorece máis e, outra volta, presentimentos mouros rebolen na mente de Virxinia. As esperas na estación do tren da chegada de Castelao de facerlle as curas un oculista de Vigo, levado da man do seu amigo Paz Andrade, estaban preñadas de inquietude.\nAs boas amizades da familia, conseguen do presidente da Deputación, Daniel de la Sota, unha nova beca, dous anos despois, para que Castelao viaxe pola Bretaña Francesa no estudio das cruces da rexión. Virxinia acompañará ó seu home xa que non aguantaría unha nova soidade.\nMalia estas tremendas situacións familiares, Castelao e Virxinia atoparon na cidade de Pontevedra un ambiente propicio. Dende o desterro na cidade de Badaxoz que por mor dos ideais políticos ordenara Lerroux, dende novembro do 1934 a setembro do 1935, Afonso escribirá: "Eu vivín longos anos de ledicia en Pontevedra, aferrado á fermosura dos seus arredores, coma quen non pode desprenderse dos brazos mornos dunha noiva. E débolle a Pontevedra o mellor da miña vida e agora padezo saudade da súa paisaxe, tristura de non vela e esperanza de retornar a ela".\nA guerra civil española colle ó matrimonio en Madrid e, a carón do goberno republicano, alí residen; despois Valencia, cidade na que fai exposicións dos seus debuxos e por último reside en Barcelona. Ademais da dor pola loita fratricida, o matrimonio sente mágoa pola perda da súa biblioteca, saqueada na súa vivenda, rúa da Oliva, de Pontevedra.\nA guerra está perdida para os republicanos e no ano 39 viaxan a Moscova e máis tarde a Cuba. Unha serie de conferencias a prol do Goberno no exilio, lévano máis tarde a cidade de Nova York.\nAno 1940, mes de xuño, sae de Nova York no vapor "Arxentina" e chega a Bos Aires o 16 de Xullo. Nesta cidade, quinta provincia galega, Castelao tentou distintos negocios con pouco éxito. O montaxe da Taberna "casa da Troia" cos irmáns Villaverde rematou noutro transo amargo para Virxinia pois ela ben sabía que os negocios non eran o seu. As mesmas edicións do seu libro "Sempre en Galiza" tampouco supuxeron un éxito comercial malia que na homenaxe a esta edición houbo unhas seis mil persoas.\nNa rúa Belgrano vive o matrimonio con pequenas estadías en Montevideo, México e París no 1946-47. No mesmo edificio vivía o doutor Rodolfo Prada, oriúndo dos Peares, médico amigo e protector de Castelao. A muller de Prada axudou a Virxinia cando o levaban para operalo. Castelao, eterno humorista aínda tivo lembranza da canción: "Entre unha rubia y unha morena".\nVirxinia sempre vai ó seu carón para axudalo e darlle azos. Castelao segue coas arelas da defensa da República e a recuperación de Galiza. Escribe cartas e cartas a Manuel Portela Valladares a Martínez Barrio e a outros antigos compañeiros de loita.\nNo 1949, coa vista xa reducida ó mínimo, un mal incurable aparece nos pulmóns de Daniel. Nin Castelao nin Virxinia coñecen tan mortal diagnóstico: cancro de pulmón. Non obstante, diante da progresión da enfermidade, Virxinia descobre o segredo. Agora só vive en silencio unha situación que cada día vaise agravando e que ten un definitivo e triste desenlace o día 7 de xaneiro do ano 1950. As súas mans de enfermeira aliviaron a doenza biolóxica, os seus aloumiños serviron de consolo a aquel que tanto loitara pola Terra, a súa enteireza de espírito deulle azos ó seu Daniel ata o derradeiro salouco.\nVirxinia viúva en Bos Aires\nEn Bos Aires, despois do pasamento de Castelao, Virxinia viviu no mesmo apartamento que ocupara o matrimonio; pequeno andar na rúa Belgrano na 2.605, preto do Centro Galego.\nVirxinia, dinámica e moi ordenada, conservaba tódolos trebellos, apuntes e cousas do home: os derradeiros lapis de debuxo, moi aproveitados, como el os deixara. Durmía coa foto de Castelao baixo da almofada. Ía a miúdo á misa. Oficiaba alí un curiña novo de nome Luisiño. Virxinia encariñouse co el e tratábao coma se fose un fillo. Tamén co seu dentista, Antero Durán, que era natural de Vigo.\nVirxinia vivía dos recordos. As testemuñas que lle chegaron nos días seguintes ó pasamento servíanlle coma antídoto da súa dor e soidade. Logo, nas visitas que recibía gustaba de recordar as súas vivencias con Castelao.\nRecordaba con ledicia o humor do home: "Un día un familiar chegara coa nova de que morrera un home coñecido malia estar asistido por tres médicos. Daniel sentenciou: « ¿E que queredes? ¡ eran tres contra un !»\nNoutra ocasión estaba enferma unha cuñada de Virxinia e esta díxolle ó seu marido, home, dálle algo. Daniel contestou: deixádevos de bromas e chamade un médico.\nDas viaxes que fixera co seu home lembraba moitas circunstancias. Sempre contaba a sorpresa nunha visita que fixeran á casa duns amigos franceses moi importantes que practicaban o nudismo. A Virxinia, no intre de contalo anos despois, aínda se puña colorada.\nA finais da guerra civil pasaran a fronteira para Francia e Virxinia non declarou os poucos cartos que levaba. Cando Castelao se decatou, berroulle: ¡Que pensarán de nós! Virxinia máis pragmática contestoulle: "Que pensen o que queiran, os cartos eran da miña herdanza".\nVirxinia tivera unha época que perdera o sentido do olfacto e coa teima de que debía recuperalo buscaba cheiros fortes. Algunha vez, chegou a probar co fedor dos sumidoiros.\nEntre o matrimonio, en privado falaban sempre en galego. Deixara de chamarlle Daniel, nome doutros tempos. Agora, era para ela "o meu Castelao”\nAgardaba con verdadeira impaciencia a chegada do serán para achegarse ata o cemiterio de Chacarita, panteón do Centro Galego, para depositar unha flor e falar na intimidade co "seu Castelao".\nUnha circunstancia de verdadeira ledicia, quizais a única na vida de Virxinia xa viúva, acontece o día 25 de Xullo do ano 1961 cando no Panteón do Centro Galego, no cemiterio de Chacarita, o culto crego, D. Antonio Rodríguez Fraíz ofrece, en sufraxio de Castelao a primeira misa en galego que se oficia na cidade de Bos Aires.\nA vida de Virxinia na cidade do Río da Prata era unha espantosa soidade cando chegaba a noite. A muller matina decote nos dous seres da súa vida: seu fillo e o seu home.\nE, nesas longas noites de insomnio decide trasladalos restos do fillo para o panteón familiar do cemiterio de Figueroa, A Estrada. E Virxinia encamíñase a Galicia.\nVirxinia Pereira en Pontevedra xunto a Filgueira Valverde\nVirxinia de volta na Terra\nVirxinia volta a Galicia pois nesta terra aínda viven algúns irmáns e sobriños cos que sempre se relacionou. Traía unha idea fixa. Xa que non se lle puidera cumprir, de momento, o desexo de Castelao de descansar na Terra, amenos que o seu neno sexa levado para o cemiterio de A Estrada, onde ela tamén desexa ser soterrada.\nA primeira vez que, xa viúva, veu A Estrada, viviu na casa de seu irmá Angel no Grupo San Paio. Achegouse ata as familias coñecidas (moitas delas tiveran unha relación bastante afectiva co seu home), pero atopou nalgunhas unha certa indiferenza que voltou a ferilo seu amor propio e lembrou a inutilidade da loita do seu home.\nUnha mañá visitou a Mario Blanco, daquela alcalde do Concello de A Estrada. Mario sabía da precariedade económica na que se atopaba, situación que tampouco ela ocultou. Como queira que oficialmente nada se podía solicitar para esta viúva, a Corporación soubo poñerse á altura das circunstancias ofrecéndolle unha axuda.\nPoucos veciños da Vila estradense lembraban a tan egrexia dama. Tampouco aínda os tempos coñecían a grande obra de Castelao como político, xa que a censura só permitía louvar á Daniel como debuxante, caricaturista e escritor. Entre as persoas que máis a acolleron non debemos esquecer a Mario Blanco e a Dolores Araújo.\nNun solpor do verán, Virxinia achégase ata o cemiterio de san Mauro, en Pontevedra, onde fora soterrado o seu fillo Alfonso Xesús. O panteón fora profanado e Virxinia retirou os restos que lle pareceron do seu fillo e con eles marchou para Vigo á casa do sobriño Fidalgo. Pouco despois efectúa unha viaxe A Estrada cunha caixa de galletas chea de ósos; caixa que deposita no panteón familiar.\nNa súa segunda e definitiva viaxe xa morrera seu irmán Angel (1965) e vive coa súa cuñada a dona Herminia Agulló.\nUn serán do verán de 1969, mentres olla a casa de seus pais, na rúa nomeada de Pérez Viondi, onde xogara na súa nenez, unha rapariga en bicicleta deu con ela no chan. No mesmo intre, mentres a axudaban a erguerse Virxinia díxolle á cativa: "Neniña agora mesmo asinaches o pasamento desta muller".\nAs palabras de Virxinia cumpríronse. Xa non puido asistir a unha cita en Trasalba. Despois dunhas curas de urxencia, días despois marchou en tren a Salamanca a casa da sobriña Vita.\nNaquela noite fría, as rúas madrileñas, acesas as miles de bombillas de cores, semellan ascuas de luz. Os altofalantes ceiban panxoliñas a treu; as xentes entran e saen ledas nas tendas.\nMentres, no silencio e escuridade dunha habitación do sanatorio madrileño "Ruber" esmorecía, 110 solpor do día 23 de decembro do ano 1969, a vida dunha muller de oitenta e cinco anos. Unha dona de nome Virxinia Pereira Renda, que percorrera medio mundo agarimando, alentando e coidando ó seu home, Alfonso Daniel R. Castelao. Era ela a dona Virxinia Pereira de Castelao. chegara ó centro médico da man de seu irmán Camilo que estivo ata o derradeiro suspiro facéndolle compaña. Tamén a súa sobriña Vita acudira dende Salamanca para acompañala naquel derradeiro adeus.\nPoucos galegos souberon a triste nova. Pouca familia Pereira Renda íntima estaba con vida e, case de incógnito, foi soterrada no cemiterio madrileño da Almudena.\nEn Vigo negóuselle unha entrevista nun xornal. Na Estrada visitárona Isaac Díaz Pardo, Méndez Ferrín, Porto Matalobos e un compositor arxentino.\nNo mes de Abril do ano seguinte,1970, o Centro Galego e os centros coruñés, ourensán, lucense e pontevedrés da cidade de Bos Aires invitaron ós socios a unha misa polo eterno acougo da dona Virxinia Pereira de Castelao. Na necrolóxica adicábanselle as seguintes honras:\n"Foi digna esposa do egrexio patriota galego Alfonso R. Castelao.\nFoi súa garimosa compañeira alá na Terra, nos días luminosos que adicou a soerguer a personalidade histórica de Galicia.\nFoi súa valente compañeira no rexo percorrer os vieiros do exilio.\nFoi súa abnegada compañeira e enfermeira, nos tristeiros días e noites da súa longa doenza.\nFoi fidel custodia, eiquí en Bos Aires, do seu ricaz herdo galeguista".\nXestións posteriores coordinadas por Dolores Araújo Arias e Xosefa Varela Pazo en colaboración co Concello de A Estrada rexido naquel entón por D. Manuel Reimóndez Portela fixeron posible que se cumprise o desexo de Virxinia.\nVirxinia Pereira de Castelao, gracias polo teu amor, pola túa compaña e pola túa abnegación para Alfonso Daniel Rodríguez Castelao, home senlleiro na historia de Galicia".\nActo de traída dos restos de Virxinia e o seu fillo para A Estrada, coa presenza da irmá de Castelao, Tereixa.\nArca Caldas, Olimpio (1999). "As dúas mulleres de Castelao". A Estrada: Miscelánea histórica e cultural\nSeis cartas (tres inéditas) de Virxinia Pereira Renda (de Castelao) á familia de Ramón Otero Pedrayo (1948-1957) Xesús Alonso Montero\nUnión Estradense. Homenaxe a Virxina Pereira\nVirxinia volve a Estrada


Número 10 – Boletín Software Libre na Empresa – Marzo 2018 | Mancomún\nNúmero 10 – Boletín Software Libre na Empresa – Marzo 2018\nUnha das novidade no mundo do software libre é que GNOME presenta a súa nova versión, GNOME 3.28, estando esta traducida ao galego ao 100%.\nO CDTIC acollerá o vindeiro día mércores 4 de Abril de 9:30 a 14:00 horas unha interesante xornada sobre Ceph, unha solución aberta para a xestión masiva de datos.\nA iniciativa Coruña Hacks comezou a andada o sábado 3 de marzo, e terán lugar hackatons os primeiros sábados de cada mes, podendo participar nestes calquera persoa, colectivo ou empresa interesando en realizar proxectos libres en beneficio da sociedade.\nOutra das novidades que anunciamos en Mancomún foi que GitHub libera Licensed, a ferramenta que nos pode axudar a escoller a licenza dun proxecto libre tendo en conta as licenzas que teñen as súas dependencias.\nDentro da iniciativa SmartPeme da Deputación de Pontevedra impartiranse dous obradoiros sobre ferramentas libres: Un co nome Prestashop II: Xestión dunha tenda online, en Vigo, no que continuarán o primeiro obradoiro sobre Prestashop. Estes obradoiros están enfocados a crear tendas online para Pemes empregando esta ferramenta de software libre sobre a que publicamos previamente un artigo en Mancomún: PrestaShop: Solución para a creación dunha tenda en liña con Software Libre. O outro obradoiro de SmartPeme é A túa páxina web con Wordpress, en Lalín, no que explicarán de forma prática a crear unha páxina web enfocada á empresas pequenas e coa ferramenta WordPress, sobre a que tamén publicamos un artigo previamente: WordPress: Solución para a creación de sitios web con Software Libre.\nO programa Google Summer of Code arranca este ano con 212 organizacións que mentorizarán a estudantes que traballarán durante o verán en proxectos de software libre.\nCeph é unha plataforma de almacenamento programable e distribuida que está liberada baixo a LGPL. Ten unha enorme capacidade de escalabilidade e aberta, deseñada para ser incluída na infraestrutura IT dunha organización e transformar así a súa capacidade para xestionar grandes volumes de datos, liberando as empresas das custosas solucións de almacenamento privativas e baseadas en hardware.\nÉ válida para a infraestrutura e a configuración da nube, repositorios multimedia, sistemas de copias de seguridade e restauración e Data Lake. Ceph persegue operar de forma completamente distribuída, sen un único punto de erro e escalando a nivel de exabyte.\nNúmero 21 – Boletín Software Libre na Empresa – Febreiro 2019\nNúmero 20 – Boletín Software Libre na Empresa – Xaneiro 2019


Ría de Ribadeo: junio 2012\nPublicado por Enrique Sampedro Miranda en 26.6.12 2 comentarios\nA principios do mes de xuño botou a andar un novo blog sobre natureza galega. Pretende ser un portal que sirva de base de datos e canalice as novas de identificación e estudo da biodiversidade en Galicia. Sen dúbida, un ambicioso proxecto que surxiu da iniciativa de Xosé Berg, a quen dou a noraboa por poñer a súa ilusión e esforzo nesta nova idea, que finalmente logrou implicar a máis xente, para ser xa unha realidade. Pero nada mellor para coñecer esta idea que entrar no propio blog, e coñecer a súa declaración de intencións, así que anímovos a entrar e coñecelo por vós mesmos:\nPublicado por Enrique Sampedro Miranda en 20.6.12 2 comentarios\nMañá venres 8 de xuño, con motivo da celebración do Día Mundial dos Océanos, a organización ecoloxista ADEGA coordina unha actividade de limpeza simultánea de praias en toda Galicia. En Ribadeo limparase o areal de Rinlo, en colaboración coa Asociación Rinlo Bai. Dende aquí animamos a tódolos que poidan, a que se unan a esta actividade en prol da limpeza das nosas praias. Nestes enlaces podedes atopar máis información:\nPublicado por Enrique Sampedro Miranda en 7.6.12 0 comentarios\nPublicado por Enrique Sampedro Miranda en 5.6.12 1 comentarios


Cuaderno de una bióloga de bota: Material de campo: Las guías\nEscrito por Inés G. en 21:39\nEsa edición da Chinery é claramente mellor que a primeira, Inés. Pero para asuntos de identificación precisa nun fututo breve vamos ter que mercar guías de nuecleótidos, cromosomas, ribosomas e rimbombantes.\nComo és bióloga e tamén seguidora de Bichos (a miña favorita) seguro que entendes o que quero dicir..\n19 febrero, 2013 23:16\nQuería dicir nucleótidos (que eu no "insti" fun por ciencias puras, carallo).\njejeje...si, a este paso van ter que vender as guías de campo con un 'kit' de análise de ADN para facer PCRs e cousas desas... Estos biólgoso moleculares...sempre liando as cousas..\n01 mayo, 2013 15:04\nSobre plantas vasculares, esta guía está bastante ben:\nXosé Ramón García (2008): Guía das plantas de Galicia. Edicións Xerais de Galicia\nTrae fotos de case todo e chaves dicotómicas. Moi completiña anque obviamente non trae todas as especies, pero sí todas as frecuentes e moitas máis que non o son tanto.\nOutra suxerencia (non é unha guía de campo, nin é galega, pero é un recurso útil porque é gratuito, tamén trae moitísima flora común que aparece en Galicia, e as chaves dicotómicas están ilustradas con debuxos que axudan moito a escoller a opción correcta):\nAizpuru, Aseguinolaza, Uribe-Echebarría & Zorrakin (1999): Claves ilustradas de la flora del País Vasco y territorios limítrofes. Servicio Central de Publicaciones del Gobierno Vasco\n01 mayo, 2013 16:40\nMoitas grazas polas túas suxestións, fito. Tomarei nota de cara a mercar guías de plantas, que necesito unha pero xa...\n07 mayo, 2013 11:17


“O mar é moi importante no Grove, sen el non funciona o resto de sectores” | Grupos de Acción Costeira\n“O mar é moi importante no Grove, sen el non funciona o resto de sectores”\nvenres, 22 de Maio de 2020 - 10:05\nJosé Besada, presidente de Emgrobes.\nNumerosos negocios relacionados co mar forman parte de Emgrobes. Como están afrontando a situación provocada pola Covid-19?\nA situación é bastante complicada. Pero non só aquí. Hai comercios pechados, empresas a medio gas en todas as partes e en todos os sectores. Creo que a Covid-19 é un problema, pero agora imos a entrar noutro: o económico. Hai moitas empresas que van quedar polo camiño. Tamén é certo que hai empresas que están mellor.\nComo valora a campaña #QuedaCoNosoMar.\nMoi ben, porque se están facendo cousas interesantes e considero que todo o que se faga neste sentido é positivo para as rías e o sector do mar. Agora mesmo hai unha chea de proxectos pendentes debido ao Covid-19, que haberá que volver valorar.\nEn Emgrobes hai moitas empresas vinculadas co mar, verdade?\nSi, desde fábricas de conservas ata depuradoras de marisco.\nA maioría estará traballando, pero non ao mesmo nivel que antes.\nEstán traballando e incluso hai algunha empresa, como a marca Conservas Isabel da empresa Conservas Selectas, que mantivo a súa actividade, día e noite, durante toda a pandemia, aínda que coa metade de persoal. E sempre mantendo unhas medidas de hixiene e seguridade moi estrictas. E as depuradoras de marisco tamén continúan traballando.\nO marisco na vosa zona xera un gran volume de negocio.\nÉ moi importante. O problema agora é a quen venderllo, sobre todo coa restauración e hostalaría pechadas. É un produto perecedoiro.\nCon esta crise comprobouse que o sector primario e, concretamente, o do mar é moi importante.\nClaro que é importante. Aquí no Grove hai tres patas: o mar, a hostalaría e servizos. O mar é moi forte. E todo está relacionado. Se falta a hostalaría sofre o mar e ao revés. Sen o mar non funciona o resto de sectores.\nEsperemos que coas fases de desescalada poidan ir normalizando pouco a pouco a actividade.\nIremos vendo como se desenvolve, xa que hai moitos negocios, sobre todo da hostalaría, que non poden abrir con aforo limitado do 30% ou 50%, porque non lles é rendible.\nComo ve os próximos meses.\nSeguiremos traballando na medida que vaian permitindo as normas sanitarias, sempre mantendo as precaucións, porque este virus aínda está connosco. Primeiro é a saúde, pero a economía tamén é clave e hai que procurar un equilibrio.


Thermomix vs MyCook | TermoReceptas\nQue robot mercar? Thermomix ou MyCook? Analizaremos e compararemos as principais características das dúas versións actuais de ambos robots para axudarche nesta decisión: Thermomix TM31 e MyCook.\nComezaremos coas catro principais diferenzas e características que poden determinar a nosa elección: prezo, método de calefacción e temperaturas, fabricante e forma de compra.\nMellor Thermomix ou MyCook?\nComo podemos ver, MyCook é aproximadamente 200 € máis barato que TMX. Aquí reflectimos os prezos oficiais, aínda que por suposto ambas marcas farán as súas ofertas para atraer máis compradores. Aínda que MyCook pode reducir o seu prezo en determinadas épocas do ano, Thermomix pode ofrecer ao cliente opcións como financiamento sen xuros, libros de receitas, bolsas de transporte ou 2 vasos ao prezo dunha.\nMétodo de calefacción e temperaturas\nMycook: Indución (40º - 120º)\nThermomix: Resistencias (37º - 100º)\nO método de cocción é unha das maiores diferenzas entre os dous robots. Neste momento, MyCook conseguiu superar Thermomix xa que o seu método de calefacción é a indución, un método máis moderno e rápido, cunha temperatura que oscila entre os 40º e os 120º. Non obstante, Thermomix quéntase por resistencia, un método máis tradicional e máis lento e cuxa temperatura está entre os 37º e os 100º. Polo tanto, podemos dicir que o MC quéntase uns 2-4 minutos máis rápido que o TMX, sempre dependendo da cantidade de contido que se quente.\nAnalizando as flutuacións de temperatura vemos que Thermomix alcanza os 37º como punto positivo, unha temperatura moi útil para azoutar as claras e lanzar ovos, así como facer masas. Non obstante, MyCook alcanza os 120º, unha temperatura perfecta para fritir cando Thermomix non é capaz de superar os 100º.\nMycook: compra directa en tendas de electrodomésticos.\nThermomix: na casa a través de presentadores oficiais de Thermomix.\nAquí vemos unha das grandes diferenzas entre ambos robots. Para adquirir un TMX debemos facelo a través de presentadores que chegarán á nosa casa sen ningún compromiso, ensinarannos a máquina de xeito personalizado nunhas 2 ou 3 horas e cociñaremos varios pratos xuntos, ademais de preguntar a calquera tipo sen dúbida temos sobre iso. MyCook, por outra banda, pódese mercar en calquera tenda de electrodomésticos, eliminando así a necesidade de que calquera acuda á súa casa. O punto negativo aquí é que non teremos a oportunidade de ver como funciona MyCook.\nMycook: Touro - España.\nThermomix: Vorwerk - Alemaña.\nMyCook está fabricado pola coñecida empresa catalá Taurus, que ten 52 anos de experiencia na creación e deseño de pequenos e grandes electrodomésticos. Thermomix é fabricado pola empresa alemá Vorwerk, con 120 anos de experiencia desenvolvendo basicamente dous produtos: aspiradores Kobold e robots de cociña Thermomix. Aquí temos dous puntos que valorar: ou mercar a unha empresa española, que en tempos de crise é algo que a xente valora para que o diñeiro quede no noso país, ou optar por investir diñeiro na boa reputación da tecnoloxía alemá.\nAnalicemos agora outras características e diferenzas interesantes entre ambos robots:\nVelocidade de trituración\nAs láminas do Thermomix\nMycook: 11.000 revolucións por minuto.\nThermomix: 10.200 revolucións por minuto.\nAínda que a primeira vista vemos que MyCook supera Thermomix en revolucións, parece que isto non representa ningunha desvantaxe para o robot alemán. O que determinará a calidade da moenda é a forma do vidro. O vaso MyCook é máis estreito na base e máis alto. Thermomix, que tiña un deseño similar no seu modelo anterior (TM21), modificouno no deseño do modelo actual facendo un bol máis ancho na base e inferior, logrando unha moenda máis eficiente e minuciosa dos alimentos.\nThermomix: Anos 15.\nMycook leva menos anos no mercado en comparación co Thermomix, polo que non temos elementos suficientes para avaliar a duración media de Mycook. Non obstante, sabemos que Thermomix pode ter un duración media uns 15 anos.\nVemos que Thermomix é máis lixeiro e pequeno que MyCook, unha característica a ter en conta para cociñas máis pequenas.\n¿Custa moito limpar o Thermomix?\nMycook: Precaución ao lavar as aspas xa que non son mergullables en auga.\nThermomix: todos os accesorios son aptos para lavar louza e mergullables en auga.\nÁ hora de lavar, Thermomix gaña claramente. Comezando polo deseño da tapa, podemos dicir que MyCook ten algunhas muescas para facilitar o descenso dos alimentos durante a moenda a altas velocidades que fan que a limpeza sexa un pouco máis complicada xa que salpica moito cando cae auga directamente da billa. Ademais, as láminas non son aptas para lavar louza. Estas características estaban presentes no anterior modelo Thermomix (TM21) e evolucionaron no 2004 co novo e actual modelo que hai no mercado: as láminas pódense lavar sen ningún problema dentro do lavalouzas e a tapa é completamente lisa.\nThermomix: atención personalizada da anfitriona e acceso gratuíto a varios cursos de cociña.\nCon MyCook, o servizo posvenda é similar ao de calquera outro dispositivo. Se se avaría ou necesitas un substituto, só tes que contactar con eles e dirixirte ao centro correspondente. Non obstante, Thermomix funciona de xeito moi diferente. O feito de pagar case 1.000 euros e facer a compra a través dun presentador, ten a súa recompensa. Este presentador será o noso contacto posvenda totalmente personalizado ás nosas necesidades. É dicir, se temos algún problema coa máquina ou algunha dúbida sobre algunha receita, podemos contactar con ela inmediatamente e ela atenderanos persoalmente, incluso irá á nosa casa para facer a receita que nos resista xuntos. Ademais, as delegacións de Thermomix fan cursos de cociña totalmente gratuítos sobre temas moi diversos para clientes de Thermomix e aos que os nosos presentadores poden invitarnos.\nVexamos estas características na seguinte comparación\nprezo 799 € 980 €\nmétodo de calor Indución (quéntase máis rápido) resistencias\nRevolucións por minuto 11.000 10.200\nlimpeza Lamas sen lavalouza Si lavalouza\nTemperaturas 40-120 37-100\ncapacidade litros 2 litros 2\nForma de adquisición Nas tendas A través de presentadores con demostracións domésticas\nCompañía Tauro (español) Vorwerk (Alemaña)\nQue robot de cociña mercar?\nDebemos comezar dicindo que son máquinas realmente semellantes, tanto en características como nas súas funcións e accesorios e, polo tanto, se escollemos unha ou outra, adquiriremos un bo robot que nos axudará moito na cociña.\nO modelo actual de MyCook é moi similar ao modelo TM21, creado hai case 20 anos, polo que ten características que xa se melloraron no actual modelo Thermomix (TM31): a estreiteza do recipiente na base que dificulta a moenda, maior tamaño da máquina, as muescas na tapa que dificultan o lavado e a ausencia dunha temperatura de 37º, moi útil para facer masas e lanzar ovos. Finalmente, ao tacto, a calidade dos elementos plásticos do vidro e Os accesorios Thermomix parecen de mellor calidade que MyCook.\nNon obstante, a pesar de que MyCook ten ao seu favor o quecemento por indución e 120º de temperatura, Thermomix segue sendo un robot con máis anos de experiencia (e, polo tanto, goza de maior fiabilidade), un lavado máis sinxelo dos seus compoñentes, un servizo posvenda que paga os escasos 200 euros de diferenza e unha maior eficiencia na moenda e cocción debido ao mellor deseño do vidro que é máis ancho na base.\nMáis información sobre Thermomix\nSe precisa máis información sobre o procesador de alimentos Thermomix, Recoméndoche que entre na sección Que é Thermomix?


Recomendacións en Radioleiros: 1 de marzo\n"La corona de cuernos"(serie Bone) de Jeff Smith, en Astiberri.\nSerie sobre tres estraños seres expulsados de Boneville, cidade na que vivían e agora están no deserto. Conseguen chegar a un bosque no que coinciden cunha granxeira. Trama de sucesión constante de episodios novos e un debuxo magnífico, xunto con interesantes diálogos.\n- Mozos-as e adultos-as:"Banqueiros", coordenado por Francisco Pillado, editado por Laiovento.\nObra colectiva composta por vinte pezas teatrais doutros-as tantos-as autores-as coa temática común da\nactual crise económica e social. Unha visión plural desde o punto de vista dos-das dramaturgos-as, formando un libro que foi presentado recentemente nas Torres de Santa Cruz contando coa participación de Francisco Pillado como editor e Diana Varela Puñal como autora do texto “Lúa de mel”. Mellor libro dramático do ano 2011 según os lectores-as do web “Fervenzas literarias”.\nPublicado por Sistema de Bibliotecas Públicas Municipais do Concello de Oleiros en 10:19 No hay comentarios:\nFestival internacional de narración oral Atlántica: 5 a 16 de marzo\nO Festival internacional de narración oral Atlántica terá lugar en Santiago de Compostela do 5 ao 16 de marzo. Dirixido pola actriz, fotógrafa e contacontos Soledad Felloza, trátase de máis de cincuenta eventos centrados na narración oral como forma literaria: seminarios, conferencias literarias, obradoiros para aprender a contar, mesas redondas sectoriais sobre a lectura, así como unha estensa e orixinal programación de contacontos para nenos/as, e para adultos/as, que ocuparán múltiples espazos en Compostela. Serán máis de cincuenta eventos. Contadores de historias de Galicia, Portugal, Inglaterra, Arxentina, Brasil, Uruguai… co Atlántico de fondo e de trasfondo e coa narración oral, o vello oficio de contar historias, convertido en protagonista.\nDentro deste abano de eventos celebrarase, O 16 de marzo ás 11:00 na Biblioteca do Consello da Cultura Galega, a mesa de debate ”ProgrAmar en tempos revoltos”, moderada polo escritor Xabier DoCampo, no que participarán Blanca Calvo, directora da Biblioteca Pública do Estado en Guadalajara; Carina Fernández Faya, directora da Biblioteca Pública de Santiago de Compostela Ánxel Casal; A Reixa, dinamización cultural; Pili Fernández, responsable do Pub Atlántico; e Luz Corral, bibliotecaria municipal do Concello de Oleiros.\nPublicado por Sistema de Bibliotecas Públicas Municipais do Concello de Oleiros en 14:45 No hay comentarios:\nEtiquetas: Biblioteca Central Rialeda, Espectáculos, Hora do Conto\nTertulia literaria en Rialeda: 27 de febreiro (Grupo B)\nComentario da obra "Xente ao lonxe" de Eduardo Blanco Amor.\nObras de Eduardo Blanco Amor nas nosas bibliotecas.\nA seguinte obra programada é "La boda de Chon Recalde", de Gonzalo Torrente Ballester\nPublicado por Sistema de Bibliotecas Públicas Municipais do Concello de Oleiros en 15:30 No hay comentarios:\n25 de febreiro: Obradoiro de Teatro no IES Miraflores\nIES Miraflores (Oleiros)\nÁs 16:20 H\nActividade dirixida a alumnado de 4º C da ESO do IES Miraflores.\nObradoiro de teatro sobre obras de Roberto Vidal Bolaño, impartido polo escritor Rubén Ruibal.\nEste obradoiro terá continuación o 4 de marzo.\nPublicado por Sistema de Bibliotecas Públicas Municipais do Concello de Oleiros en 13:12 No hay comentarios:\nEtiquetas: Biblioteca Central Rialeda, Campaña de animación á lectura, Espectáculos\nAs Bibliotecas Municipais de Oleiros súmanse ao río de actividades que se celebraron o 24 de febreiro en toda Galicia para conmemorar o Día de Rosalía. A proposta lanzada desde o ano pasado pola Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG) coallou entre asociacións culturais, veciñais, institucións, centros de ensinanza, bibliotecas, etc.\nEn 2013, celebramos ademáis os 150 anos da publicación de Cantares Gallegos, o primeiro libro íntegro monolingüe do renacemento da nosa literatura culta.\nO Concello de Oleiros únese a esta iniciativa, e o domingo día 24 de febrero, ás 12.00 h., nos xardíns de As Torres de Santa Cruz os/as gaiteiros/as da Asociación Cultural Santaia interpretarán varias pezas na honra de Rosalía.\nCon este motivo, os actos tentarán proxectar a figura e obra rosaliana nos diferentes sectores sociais. Pola súa parte a Biblioteca de Santa Cruz, ubicada no mesmo recinto, e que leva o nome da escritora homenaxeada, regalará un libro en lingua galega e un marcapáxinas commemorativo do 150 aniversario da publicación de Cantares Gallegos. Na biblioteca mantense tamén unha mostra bibliográfica da obra de Rosalía.\nNa Biblioteca Central Rialeda ofrecemos unha exposición bibliográfica coa obra rosaliana dos nosos fondos. Agasallaremos cun marcapáxinas conmemorativo aos/ás nosos/as usuarias/os. Na Biblioteca "Mª José Trincado" de Mera pódese contemplar unha exposición bibliográfica de Rosalía e tamén haberá "marcapáxinas rosaliáns" de agasallo. Na Biblioteca "Xograr Mendiño" de Lorbé, pódese visitar a expo adicada a Rosalía e os-as usuarios-as desta biblioteca tamén recibirán un marcapáxinas conmemorativo de agasallo.\n-Vaite, noite -vai fuxindo -Vente, aurora - vente abrindo, -co teu rostro - que, sorrindo\n-¡¡¡a sombra espanta!!!\nPublicado por Sistema de Bibliotecas Públicas Municipais do Concello de Oleiros en 9:56 No hay comentarios:\nFestival internacional de narración oral Atlántica...\nTertulia literaria en Rialeda: 27 de febreiro (Gru...