Οι ξεχωριστές διακοπές γονέων-παιδιών είναι μια ιδιαίτερη εμπειρία για την οικογένεια, η οποία υπό συνθήκες μπορεί να αποβεί εξαιρετικά ωφέλιμη και γόνιμη. Ακόμα, όμως, κι όταν τηρούνται όλες οι απαραίτητες προϋποθέσεις, η συνθήκη των ξεχωριστών διακοπών δεν παύει να είναι ένας αποχωρισμός. Πολλοί γονείς φοβούνται ότι οποιοσδήποτε αποχωρισμός μπορεί να αποβεί τραυματικός για το παιδί τους. Στην πραγματικότητα η καθημερινότητά μας απαρτίζεται από μικρούς αποχωρισμούς, η αποτελεσματική διαχείριση των οποίων μας αφήνει όλους, μικρούς και μεγάλους, με περισσότερες γνώσεις και εφόδια για τη ζωή. Με τη σωστή προετοιμασία λοιπόν και τον κατάλληλο προγραμματισμό, αυτός ο πρόσκαιρος αποχωρισμός των διακοπών ενδέχεται να επιφέρει σημαντικά οφέλη για όλη την οικογένεια. Πολύ συχνά, οι ξεχωριστές διακοπές προκύπτουν από μια ολιγοήμερη απόδραση του ζευγαριού, που συχνά συνδυάζεται με την παραμονή των παιδιών σε άτομα εμπιστοσύνης, που επίσης παραθερίζουν. Άλλες φορές, μπορεί το παιδί να πηγαίνει για λίγες εβδομάδες κατασκήνωση ή να περνά τους καλοκαιρινούς μήνες με τους παππούδες και τις γιαγιάδες σε κάποιο χωριό ή εξοχικό, ενώ οι γονείς εργάζονται. Συνήθως, πριν τον αποχωρισμό τους από το παιδί, οι γονείς νιώθουν ότι πρέπει να του δώσουν αναλυτικές οδηγίες συμπεριφοράς. Το άγχος, η πίεση και πολλές φορές η ενοχή που νιώθουν οι γονείς, δημιουργούν ένα κλίμα αγχογόνο και πιεστικό, τόσο για τους ίδιους, όσο και για το παιδί. Η μη λεκτική επικοινωνία εδώ μπορεί να μην μεταφέρει επαρκώς την αγάπη και την τρυφερότητα, αλλά να έχει ένα βεβιασμένο διδακτικό χαρακτήρα που ενδέχεται να επιβαρύνει συναισθηματικά το παιδί. Ορισμένα παιδιά μάλιστα, στο σημείο αυτό μπορεί να αντιληφθούν τις ξεχωριστές διακοπές ως ένα είδος τιμωρίας. Είναι πολύ σημαντικό, λοιπόν, οι γονείς να μιλήσουν με ηρεμία και τρυφερότητα, να τονίσουν ότι θέλουν πραγματικά τα παιδιά να περάσουν όμορφα, να τους επισημάνουν ξεκάθαρα τα άτομα εμπιστοσύνης και να συμφωνήσουν από κοινού σε ένα πρόγραμμα καθημερινής επικοινωνίας. Παράλληλα, οι οδηγίες που αναμφίβολα θα δοθούν στα παιδιά είναι σημαντικό να εστιάσουν πρωτίστως στην ασφάλειά τους και σε καμία περίπτωση να μην αναλωθούν σε υπαγόρευση κανόνων συμπεριφοράς. Καλό είναι, επίσης, να ζητηθεί η γνώμη των παιδιών στον προγραμματισμό των διακοπών τους. Εάν ωστόσο, ένα παιδί είναι κάθετα αρνητικό στην εμπειρία των ξεχωριστών διακοπών, οι γονείς θα πρέπει ίσως να αναβάλουν τα σχέδιά τους, καθώς δείχνει ότι δεν είναι ακόμα έτοιμο να διαχειριστεί αυτόν τον αποχωρισμό. Εάν το παιδί έχει αμφιβολίες και η ιδέα των ξεχωριστών διακοπών του προκαλεί ανάμεικτα και αντικρουόμενα συναισθήματα, οι γονείς μπορούν να κάνουν μαζί του μια λίστα με όλα αυτά που περιμένει να είναι ωραία στις διακοπές του και όλα αυτά που περιμένει να είναι άσχημα ή φοβάται. Είναι σημαντικό να τονίσουν τα θετικά, να βοηθήσουν το παιδί να φανταστεί την καθημερινότητά του στις διακοπές και να συζητήσουν για τις ανησυχίες και τους φόβους του. Για τα μικρότερα παιδιά έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία η σχέση του παιδιού με το πρόσωπο στο οποίο το εμπιστεύονται οι γονείς. Καλό είναι λοιπόν να εστιάσουν εκεί και παράλληλα να συμπεριλάβουν στη συζήτηση τα αντικείμενα που μπορεί να πάρει μαζί του. Μια επίσης καλή ιδέα είναι να συμφωνηθεί ανταλλαγή δώρων κατά την επανασύνδεση. Οι γονείς μπορούν να υποσχεθούν ένα δώρο- έκπληξη και το παιδί να τους δωρίσει κάποια από τις κατασκευές, τις χειροτεχνίες ή τις ζωγραφιές που θα κάνει κατά τη διάρκεια των διακοπών. Αυτή είναι μια καλή ευκαιρία να σχεδιαστούν από κοινού διασκεδαστικές δραστηριότητες για το παιδί, όπως για παράδειγμα ζωγραφιές ή κατασκευές που θα μπορεί να κάνει κάθε μέρα για το διάστημα που θα είναι χώρια από τους γονείς. Πριν τις διακοπές μπορούν όλοι μαζί να ψωνίσουν τα υλικά που χρειάζονται και να συμφωνήσουν ότι, καθημερινά το παιδί θα στέλνει φωτογραφίες από αυτά που φτιάχνει. Επιπλέον, κάποιες οικογενειακές συνήθειες μπορούν να συνεχιστούν με τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, όπως είναι για παράδειγμα η ανάγνωση ενός παραμυθιού πριν τον ύπνο. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι, πέρα από το άγχος αποχωρισμού των παιδιών, οι γονείς έχουν να διαχειριστούν και το δικό τους άγχος, καθώς και το αίσθημα ενοχής που συνήθως συνοδεύει την απόφαση για χωριστές διακοπές. Τα σενάρια του τύπου «τι θα συμβεί εάν…» βασανίζουν όλους τους γονείς, πριν ακόμα πάρουν την απόφαση και συνεχίζουν μέχρι την επανασύνδεσή τους με τα παιδιά. Η αλήθεια είναι ότι τα σενάρια μάλλον δε θα σταματήσουν ποτέ. Μπορούν, όμως, να περιοριστούν και να μειωθεί το άγχος και η δυσφορία που τα συνοδεύουν, τόσο με τη σωστή οργάνωση και προετοιμασία, όσο και με την ύπαρξη ενός ισχυρού υποστηρικτικού δικτύου από άτομα αδιαφιλονίκητης εμπιστοσύνης που θα μπορέσουν να παρέμβουν ουσιαστικά, ανά πάσα στιγμή εάν αυτό χρειαστεί. Σε κάθε περίπτωση εάν κατά την καθημερινή επικοινωνία οι γονείς αντιληφτούν ότι το παιδί δεν περνάει καλά ή δυσφορεί, θα πρέπει να προγραμματίσουν την επιστροφή του στο σπίτι.\nΨυχοκινητική ανάπτυξη είναι η διαδικασία κατά την οποία το παιδί αποκτά συνεχώς νέες δεξιότητες σε όλους τους τομείς, στην κίνηση, στη γλώσσα, στη γνώση αλλά και στο συναίσθημα ή το δέσιμο προς την οικογένεια. Η ανάπτυξη εξαρτάται και επηρεάζεται από γενετικούς παράγοντες, αλλά και περιβαλλοντικούς, όπως το οικογενειακό περιβάλλον, η διατροφή ή τα χρόνια νοσήματα. Πολύ σημαντικό ρόλο παίζουν τα ερεθίσματα που λαμβάνει ένα παιδί, ήδη από τη βρεφική του ηλικία. Αν θα βιώσει άγχος, απόρριψη, θετική ενίσχυση, αγάπη, αγκαλιά, φροντίδα κ.λπ, αντίστοιχα θα αναπτυχθεί το συναίσθημα, το δέσιμο με τα άτομα του οικογενειακού του περιβάλλοντος και η περαιτέρω ανάπτυξή του στην κοινωνία. Οι συναισθηματικές αντιδράσεις στα βρέφη αρχικά είναι γενικευμένες, δηλαδή εκδηλώνονται καθολικά με κινήσεις όλου του σώματος και εν συνεχεία, όσο αυτά μεγαλώνουν, εξειδικεύονται σε αντιδράσεις όπως το γέλιο ή το κλάμα. Η γλωσσική ανάπτυξη είναι επίσης σύνθετη λειτουργία και εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη γλωσσικής δεξιότητας είναι η πρώιμη έκθεση στην ομιλία, ήδη από τη νεογνική ηλικία. Ενδομήτρια το έμβρυο αντιδρά με διαφορετικές κινήσεις στους ήχους ομιλίας και τη μουσική. Το νεογνό δείχνει προτίμηση για την ανθρώπινη φωνή και έχει ικανότητα να διακρίνει διαφορετικούς ήχους, γεγονός που τονίζει τη σημασία της πρώιμης έκθεσης στην ομιλία. Η κινητική ανάπτυξη ενός παιδιού πρώτα εξαρτάται από την ανάπτυξη του νευρικού του συστήματος και έπειτα σε συνδυασμό με τα ερεθίσματα που θα πάρει το παιδί από το περιβάλλον του. Για να πραγματοποιηθούν οι εκούσιες κινήσεις, πρέπει πρώτα να ωριμάσει το νευρικό σύστημα, να εξαφανιστούν τα πρωτόγονα αντανακλαστικά (π.χ. να εξαφανιστεί το αντανακλαστικό του δραγμού), ώστε να πραγματοποιηθεί εκούσια σύλληψη αντικειμένου ή παιχνιδιού στην παλάμη. Όσον αφορά στις υπόλοιπες αισθήσεις, η γεύση είναι ανεπτυγμένη από νωρίς, ενώ η όσφρηση βοηθά το νεογέννητο να βρίσκει τη θηλή της μητέρας του ήδη από τις πρώτες ώρες ζωής. Η όραση είναι ανώριμη στη γέννηση και αναπτύσσεται πλήρως μέχρι τα 2 χρόνια. Μην ξεχνάμε ποτέ ότι μπορεί η πορεία της ανάπτυξης να είναι για όλα τα παιδιά η ίδια, όμως ο ρυθμός είναι φυσικό και φυσιολογικό να ποικίλλει από το ένα παιδί στο άλλο. Ηλικία 0-3 μηνών Το νεογέννητο μωράκι σε πρηνή θέση (μπρούμυτα) στιγμιαία ανυψώνει το κεφάλι του, ενώ όταν το έλκουμε προς την καθιστή θέση (με προσοχή πάντα), σχεδόν πλήρως καθυστερεί το κεφάλι. Στον πρώτο μήνα ζωής μπορεί να παρακολουθήσει κινούμενο αντικείμενο σε κοντινή απόσταση και για λίγη ώρα και μπορεί να προσηλώσει το βλέμμα του στο πρόσωπο της μητέρας του. Οι παλάμες του είναι συνήθως κλειστές και αντανακλαστικά ό,τι τοποθετηθεί στην παλάμη του το κρατά σφιχτά (αντανακλαστικό σύλληψης ή δραγμού). Με έντονο θόρυβο ξαφνιάζεται και τινάζεται ή ακινητοποιείται στιγμιαία και εν συνεχεία κλαίει και μπορεί να παράγει και ήχους ευχαρίστησης, εκτός από το κλάμα. Σταματά να κλαίει όταν το παίρνει αγκαλιά η μητέρα του, την οποία αναγνωρίζει. Περίπου την 4η με 6η εβδομάδα ζωής χαμογελά. Ηλικία 3-6 μηνών Όταν βάζουμε το μωράκι μπρούμυτα μπορεί να σηκώσει το κεφάλι του και να στηριχθεί στα αντιβράχια. Εάν το έλκουμε σε καθιστή θέση, προκαλείται μόνο μικρή καθυστέρηση της κεφαλής. Όταν το κρατάμε όρθιο λυγίζει τα γόνατα. Παρακολουθεί με μεγαλύτερη ευκολία κινούμενα αντικείμενα. Εξαφανίζεται σιγά-σιγά το αντανακλαστικό της σύλληψης και κρατά ανοιχτές τις παλάμες, οπότε όταν τοποθετήσουμε π.χ. μια κουδουνίστρα ή κάποιο παιχνίδι στην παλάμη του μπορεί να το κρατήσει για λίγο. Επιθυμεί να πιάσει ο,τιδήποτε καινούριο ή αυτό που του κινεί την περιέργεια, παρατηρεί τα χέρια του και παίζει με τις παλάμες του. Μπορεί να αναγνωρίσει οικίες φωνές και ήχους ή να στρέψει το κεφάλι και τα μάτια αναζητώντας κάποιον ήχο. Εκφράζεται με διαφορετικούς ήχους ανάλογα με το τι νιώθει, π.χ. πείνα, φόβο, άγχος, χαρά, πόνο κ.λπ. Απολαμβάνει χάδια, τραγούδι, βόλτα, μπάνιο κ.λπ. Ηλικία 6-9 μηνών Μπορεί να γυρίσει από ύπτια σε πρηνή θέση (από ανάσκελα να γυρίσει μπρούμυτα) και μπορεί να στηριχθεί στις παλάμες με τεντωμένους βραχίονες. Όταν είναι ξαπλωμένο σηκώνει τα πόδια του και τα πιάνει, ενώ μπορεί να τα βάζει και στο στόμα. Όταν το έλκουμε σε καθιστή θέση βάζει δύναμη και ανασηκώνεται με την πλάτη όρθια. Μπορεί να καθίσει με βοήθεια υποστήριξης, ενώ όταν το κρατάμε σε όρθια θέση μπορεί να σηκώσει το βάρος του σώματός του. Σταδιακά, μέχρι τους 9 μήνες, κάθεται όλο και πιο σταθερά και για περισσότερη ώρα. Μπορεί να παρακολουθήσει με το βλέμμα του αντικείμενα και πρόσωπα σε κοντινή και μακρινή απόσταση. Απλώνει και πιάνει αντικείμενα με το χέρι του, τα φέρνει όλα στο στόμα προσπαθώντας να αναγνωρίσει τον κόσμο. Γι’ αυτό το σκοπό χρησιμοποιεί όλες τις αισθήσεις (γεύση, αφή, μυρωδιά, οπτική επαφή ή ήχο). Μεταφέρει τα αντικείμενα από το ένα χέρι στο άλλο με γερή λαβή και τα χτυπά στο τραπέζι. Γυρνά όταν ακούει οικεία φωνή από απόσταση και μπορεί να εντοπίσει την προέλευσή της. Μπορεί να ξεχωρίσει το διαφορετικό τόνο φωνής π..χ γλυκιά φωνή, θυμωμένη φωνή κ.λπ. Ξεκινά να λέει απλές ή διπλές συλλαβές (ντα, μα, μπαμπά, μαμά κ.ά). Γελάει όταν βλέπει τον εαυτό του στον καθρέφτη, ντρέπεται τους ξένους και κρύβεται. Ηλικία 9-12 μηνών Κάθεται σταθερά και παίζει για λίγη ώρα. Πιάνεται από έπιπλα και σηκώνεται, μπορεί να μετακινηθεί κυλώντας το σώμα και σταδιακά περπατά με πλάγια βήματα, ενώ στηρίζεται και ξανακάθεται στο πάτωμα. Παρατηρεί με μεγάλη προσοχή τα πάντα. Δείχνει με το δείκτη και μπορεί να πιάσει αντικείμενα χρησιμοποιώντας αντίχειρα και δείκτη. Κρατά ένα αντικείμενο σε κάθε χέρι και αν το πετάξει το αναζητά. Προσέχει ήχους χαμηλότερης έντασης και κάνει ησυχία για να τους ακούσει. Κατανοεί το «όχι» και το «μη». Γνωρίζει το όνομά του. «Μπαμπαλίζει» και φωνάζει δυνατά με ήχους για να τραβήξει την προσοχή. Μπορεί να κρατήσει τροφή στο χέρι του. Προσφέρει το παιχνίδι του σε άλλο πρόσωπο. Αναγνωρίζει τους ξένους και προσκολλάται στα οικεία πρόσωπα και στα πρόσωπα φροντίδας. Παίζει κρυφτό «κου κου τσα», χτυπά παλαμάκια. Έως την ηλικία την 12 μηνών σταδιακά μπορεί να σταθεί όρθιο ή και να περπατήσει μόνο του. Βελτιώνει τη λεπτή του κινητικότητα μεταξύ αντίχειρα και δείκτη. Πετάει συνεχώς αντικείμενα μακριά και τα ψάχνει με το βλέμμα, γνωρίζοντας προς τα πού τα έχει πετάξει. Δίνει τα παιχνίδια του στο χέρι ενηλίκου. Κατανοεί απλές εντολές και δείχνει με το δείκτη για να ζητήσει αυτό που θέλει. Γυρίζει και κοιτάζει όταν φωνάζουν το όνομά του. Λέει τις πρώτες του λεξούλες με νόημα. Πιάνει το κουτάλι και προσπαθεί να το φέρει στο στόμα. Γνέφει «γεια σου», προσπαθεί να μιμηθεί 1-2 ζωάκια. Δείχνει τρυφερότητα σε οικεία πρόσωπα και προσφέρει την αγκαλιά του. Ηλικία 12-18 μηνών Μέχρι την ηλικία των 18 μηνών περπατάει με καλή ισορροπία, τρέχει, ανεβαίνει σκάλα με στήριξη του ενός χεριού. Σκαρφαλώνει και κάθεται σε καρέκλα και μπορεί με άνεση να κατέβει ξανά. Μπορεί να πετάξει την μπάλα του και σκύβει για να πιάσει τα παιχνίδια του. Μπορεί να βάλει 3 κυβάκια το ένα πάνω στο άλλο. Μπορεί να κρατήσει ένα μολύβι ή μαρκαδόρο και να μουτζουρώνει σε χαρτί. Γυρίζει τις σελίδες βιβλίου. Καταφέρνει να πιει από κυπελλάκι ή ποτήρι. Προσπαθεί να φάει με το κουτάλι μόνο του. Μιμείται στο παιχνίδι πράγματα που βιώνει, όπως να ταΐζει ή να κοιμίζει ή ακόμα και να εξετάζει την κούκλα του. Αναγνωρίζει τα μέρη του σώματος. Ηλικία 18-24 μηνών Μέχρι την ηλικία των 2 ετών τρέχει με άνεση και ανεβοκατεβαίνει σκάλες (ένα σκαλί τη φορά). Μπορεί να σπρώχνει και να τραβάει καροτσάκι ή παιχνίδι με ρόδες. Μπορεί να σκαρφαλώσει σε όλα τα έπιπλα και μπορεί να κλωτσάει την μπάλα του. Καταφέρνει να βάλει 6 κύβους σε πύργο, πιάνει με μεγαλύτερη δεξιότητα το μολύβι, γυρίζει τις σελίδες ενός βιβλίου μία-μία, εκτελεί και θυμάται διπλές εντολές. Στην ομιλία προσπαθεί και συνδυάζει δυο λέξεις μαζί. Κοντά στα δυο έτη ξεκινά να χρησιμοποιεί ρήμα π.χ. θέλω, δώσε. Γνωρίζει ή ονομάζει αντικείμενα, πρόσωπα. Μπορεί να χρησιμοποιεί 100 λέξεις. Μιμείται πολλά ζωάκια και λέει «όχι» με νόημα. Χρησιμοποιεί κουτάλι, πιρούνι, ποτήρι. Ανοίγει πόρτες, ντουλάπια. Παίζει με άλλα παιδάκια και μιμείται στο παιχνίδι ήχους και κινήσεις π.χ. παιχνίδι με αυτοκινητάκια, μπουλντόζα, χτένισμα κούκλας. Οποιαδήποτε στιγμή μας ανησυχήσει κάτι στην ανάπτυξη του παιδιού μας, απευθυνόμαστε στον παιδίατρο που παρακολουθεί το παιδί για περαιτέρω εκτίμηση.\nΚιβωτός του Κόσμου : Μέριμνα για την οικογενειακή αποκατάσταση των παιδιών | θεσμός αναδοχής\nΗ Κιβωτός του Κόσμου από το έτος 1998 δραστηριοποιείται τον τομέα της παιδικής προστασίας. Με γνώμονα το ύψιστο συμφέρον κάθε παιδιού εφαρμόζει προγράμματα στήριξης και ενίσχυσης της βιολογικής οικογένειας, προκειμένου να καταστεί εφικτή η παραμονή του παιδιού στο περιβάλλον των βιολογικών του γονέων, ενώ για τις περιπτώσεις παιδιών που για τον οποιονδήποτε λόγο αυτό δεν είναι δυνατό, εφαρμόζει πρόγραμμα κλειστής φιλοξενίας στις δομές της στην Αθήνα, τη Χίο, την Ήπειρο, το Βόλο και την Καλαμάτα. Λαμβάνοντας υπόψη τη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού και την εθνική Νομοθεσία, η Κιβωτός του Κόσμου, εφαρμόζει τον νόμο 4538/2018 «περί αναδοχής και υιοθεσίας» εξασφαλίζοντας, με αυτόν τον τρόπο, την οικογενειακή αποκατάσταση για τα ανήλικα παιδιά που προστατεύει, προκειμένου να τους δοθεί η ευκαιρία να αναπτυχθούν ψυχοκοινωνικά και συναισθηματικά στο πλαίσιο ενός ασφαλούς οικογενειακού περιβάλλοντος, ικανού να τους προσφέρει την στοργή, την φροντίδα και αγάπη και τα ερεθίσματα που κάθε παιδί έχει ανάγκη. Στα πλαίσια της αναδοχής, η ανάδοχη οικογένεια αναλαμβάνει την πραγματική φροντίδα του παιδιού, διασφαλίζοντας την ομαλή ψυχοκοινωνική του εξέλιξη, για μικρό ή μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, χωρίς να διακόπτονται οι έννομες σχέσεις του παιδιού με τη φυσική του οικογένεια. Με τον όρο «αναδοχή» δεν εννοείται υιοθεσία. Το παιδί δηλαδή δεν ανήκει νομικά στους ανάδοχους γονείς, χωρίς όμως να αποκλείεται η υιοθεσία του από αυτούς ως εξέλιξη της σχέσης τους ή η μετέπειτα ανάληψη της επιμέλειας του παιδιού από αυτούς. Η ανάδοχη φροντίδα μπορεί να είναι μόνιμη ή προσωρινή και αποτελεί ένα πολύ σημαντικό μέτρο παιδικής προστασίας το οποίο παρέχεται από την πολιτεία και τους φορείς προς τα παιδιά που, για διάφορους λόγους, χρειάζονται την προστασία εκτός του βιολογικού τους περιβάλλοντος ή στερούνται αυτού. Μέσω της αναδοχής έχουμε τη δυνατότητα να δώσουμε στα παιδιά μας αγάπη, στοργή, φροντίδα και ένα ζεστό σπιτικό που τόσο έχουν ανάγκη. Στα πλαίσια της αποϊδρυματοποίησης, η Κιβωτός του Κόσμου υλοποιεί αναδοχές αποϊδρυματοποίησης, από το 2016 έχοντας τοποθετήσει δεκάδες παιδιά σε ανάδοχες οικογένειες, μεριμνώντας έτσι για την οικογενειακή αποκατάστασή τους με στόχο το βέλτιστο συμφέρον τους. Ως φορέας υλοποίησης της αναδοχής, διατηρούμε τον εποπτικό ρόλο μαζί με την εκάστοτε Περιφέρεια του τόπο διαμονής των υποψηφίων αναδόχων διασφαλίζοντας τακτική επικοινωνία με την ανάδοχη οικογένεια με σκοπό τη στήριξη, συμβουλευτική, κατεύθυνση, βελτίωση, παραπομπή σε διάφορους φορείς (εφόσον κρίνεται απαραίτητο) και την διαπίστωση των καλών συνθηκών αλλά και την ομαλής εξέλιξης του ανηλίκου. Επιπλέον, φροντίζουμε για την επικοινωνία του παιδιού με το βιολογικό του περιβάλλον διατηρώντας έτσι τις σχέσεις γονέα – παιδιού. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της αναδοχής αποτελεί το γεγονός πως το παιδί μπορεί, υπό κατάλληλες συνθήκες, να επιστρέψει και πάλι στη φυσική του οικογένεια εάν αυτό αποδειχθεί ότι είναι προς όφελός του. Οι ανάδοχοι γονείς είναι ενήμεροι για αυτήν την προοπτική και έχουν ευθύνη να διευκολύνουν τις επαφές του παιδιού με τη βιολογική του οικογένεια όσο αυτό βρίσκεται κοντά τους. Παρατηρώντας τα πολύ σημαντικά, θετικά αποτελέσματα του θεσμού της αναδοχής είμαστε θερμοί υποστηρικτές της και πασχίζουμε πάντα για την αποκατάσταση των παιδιών μας μέσω αυτής, αλλά και της συνεχούς και αδιάληπτης υποστήριξης των υποψηφίων αναδόχων. - H Κιβωτός του Κόσμου - Η Κιβωτός του Κόσμου είναι ένας εθελοντικός μη κερδοσκοπικός οργανισμός ειδικής μέριμνας και προστασίας μητέρας και παιδιού. Οι δράσεις του οργανισμού αφορούν ακριβώς αυτό, την ειδική μέριμνα δηλαδή και προστασία μητέρας και παιδιού. Υπάρχουν δύο βασικοί πυλώνες δράσης. Ο πρώτος είναι τα σπίτια (κλειστές δομές) φιλοξενίας όπου κατόπιν εισαγγελικής εντολής φιλοξενούνται παιδιά που έχουν αποκοπεί από το γονεϊκό περιβάλλον για λόγους κακοποίησης, παραμέλησης, έκθεσης ανηλίκου σε κίνδυνο και για τα οποία η Κιβωτός είναι πλήρως υπεύθυνη (στέγαση, σίτιση, υπόδηση, εκπαίδευση, δημιουργική απασχόληση, ιατροφαρμακευτικές ανάγκες, πλαισίωση από κοινωνική λειτουργό και ψυχολόγο). Κύρια αποστολή εδώ είναι η επούλωση του παιδικού τραύματος, μέσα σε ένα πλαίσιο ασφάλειας, σταθερότητας και ανιδιοτελούς αγάπης. Ο δεύτερος πυλώνας που υπάρχει είναι το κέντρο ημέρας μέσα από το οποίο στηρίζονται παιδιά με τις οικογένειές τους (μονογονεϊκές, πολύτεκνες, άπορες). Εφόσον είναι εξασφαλισμένο ότι τα παιδιά δεν διατρέχουν κίνδυνο στο οικογενειακό πλαίσιο, στηρίζουμε την οικογένεια συνολικά ώστε να μην χρειαστεί το παιδί να αποχωριστεί από τους γονείς του, προσφέροντας μια πληθώρα υπηρεσιών (διαμονή σε διαμερίσματά μας, οικονομικά επιδόματα, σχολές γονέων, ατομικές συναντήσεις με κοινωνική λειτουργό, ψυχολογική στήριξη, νομική υποστήριξη, στήριξη σε τρόφιμα και είδη ρουχισμού, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, εκπαιδευτικά προγράμματα επαγγελματικού προσανατολισμού κι εύρεση εργασίας). Ένα ακόμα πρόγραμμα του Οργανισμού είναι το κέντρο για την φροντίδα μητέρας και παιδιού, όπου μένουν ανήλικες κυρίως μητέρες με τα παιδιά τους. Στηρίζονται μέσα από τα προγράμματά μας ώστε να αναλάβουν σωστά και υπεύθυνα τον γονεϊκό τους ρόλο ενώ ταυτόχρονα ενισχύονται προκειμένου να σπουδάσουν ή να μάθουν μία τέχνη και να μπορούν οι ίδιες να συντηρήσουν τα παιδιά τους. Στα παραρτήματά μας σε Βόλο, Πωγωνιανή, Κόνιτσα, Χίο (μέριμνα και για ασυνόδευτα προσφυγόπουλα) και Καλαμάτα λειτουργούν επίσης οι δράσεις που αφορούν τα σπίτια φιλοξενίας και το κέντρο ημέρας. Έτσι την δεδομένη στιγμή στηρίζονται συνολικά από την Κιβωτό του Κόσμου περίπου 600 παιδιά με τις οικογένειές τους και 250 παιδιά σε 10 σπίτια – κλειστές δομές φιλοξενίας. Κάτι επίσης ιδιαίτερα σημαντικό είναι το γεγονός ότι στα παραρτήματα Βόλου και Πωγωνιανής λειτουργεί το πρόγραμμα της γεωργικής σχολής, το οποίο πέρα από τον ρόλο του στη διαδικασία πλαισίωσης και επούλωσης των τραυμάτων που φέρουν τα παιδιά, προσφέρει επαγγελματική κατάρτιση και πιστοποίηση για επαγγέλματα του πρωτογενούς τομέα στα παιδιά, πριν την ενηλικίωσή τους.\nΣυχνά οι γονείς που μεγαλώνουν μοναχοπαίδια έχουν ενοχές και μια μεγάλη αγωνία για το αν κάνουν το σωστό στο μεγάλωμα του παιδιού τους. Υπάρχει μέσα τους ο φόβος ότι το παιδί τους μπορεί να γίνει ένας πολύ απαιτητικός ενήλικας, μεγαλώνοντας ως ένα παιδί που έχει την προσοχή όλης της οικογένειας στραμμένη επάνω του. Επίσης, συχνά οι γονείς των μοναχοπαιδιών έχουν αγωνία για το πώς να απασχολήσουν το παιδί τους και παραπονιόνται ότι η ενήλικη παρέα που του προσφέρουν δεν του επαρκεί, καθώς το παιδί έχει ανάγκη από παρέα με άλλα παιδιά. Ναι! Εν μέρει υπάρχει αλήθεια σε αυτό. Tο παιδί έχει ανάγκη από συναναστροφή με άλλους συνομηλίκους, για να μπορέσει να αναπτύξει την κοινωνική του πλευρά. Το μοναχοπαίδι, μεγαλώνοντας σε ένα περιβάλλον όπου υπάρχουν μόνο ενήλικες φροντιστές, δηλαδή η μητέρα, ο πατέρας, οι παππούδες ή η γυναίκα που προσέχει το παιδί όταν οι γονείς είναι στη δουλειά, μπορεί ως οντότητα να καθρεφτίζεται πολύ μεγαλύτερο από την πραγματικότητα. Τι σημαίνει όμως αυτό ; Το να καθρεφτίζεται το παιδί μεγαλύτερο από την πραγματικότητα είναι κάτι που συμβαίνει γιατί ο γονιός μπορεί να βάζει τις ανάγκες του παιδιού του πιο ψηλά από τις δικές του, κάτι το οποίο είναι απόλυτα φυσικό να κάνει ένας γονιός όταν το παιδί είναι στην βρεφική ή στην νηπιακή ηλικία. Κατά αυτό τον τρόπο, το παιδί αποκτά μια λανθάνουσα αίσθηση ότι οι δικές του ανάγκες αξίζουν περισσότερο από τις ανάγκες των υπολοίπων μελών της οικογένειας και αυτό σημαίνει ότι το ίδιο ως άτομο, καθρεφτίζεται μεγαλύτερο από την πραγματικότητα. Η κοινωνικοποίηση του παιδιού και η ευκαιρία του στην ανάπτυξη της ικανότητας για συνεργασία με συνομηλίκους, είναι ο σημαντικότερος λόγος για τον οποίο ξεκινάει ένα παιδί το σχολείο και είναι επίσης το σημαντικότερο πράγμα στο οποίο εκπαιδεύεται όχι μόνο στον παιδικό σταθμό αλλά και καθόλη τη διάρκεια του δημοτικού σχολείου. Μέσα από την συνύπαρξη με τους συνομηλίκους, το παιδί μαθαίνει για την μοναδικότητά του και ταυτόχρονα μαθαίνει να βλέπει το εγώ του στην πραγματική του διάσταση καθώς υπάρχουν και άλλα άτομα, οι συμμαθητές, που εκφράζονται έντονα και έχουν εξίσου σημαντικές ανάγκες με τις δικές του. Συνεπώς, η επαφή και η συναναστροφή με άλλα παιδιά είναι πολύ ουσιαστική για την ανάπτυξη και την κοινωνικοποίηση του παιδιού. Για το λόγο αυτό χρειάζεται ο γονιός, και ιδιαίτερα ο γονιός που μεγαλώνει μοναχοπαίδι, να παρέχει στο παιδί του την ευκαιρία για επαφή με συνομηλίκους του και σε ώρες εκτός σχολείου. Παρόλα αυτά, ο γονιός χρειάζεται να κρίνει το πότε θα πάει το παιδί του να παίξει με κάποιον φίλο του και να μην ενδίδει κάθε φορά στην επιθυμία του παιδιού για παρέα με φίλους ή στο «βαριέμαι» του παιδιού. Πολύ εύκολα ένας γονιός, και ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχουν άλλα παιδιά στην οικογένεια, μπορεί να σπεύδει να σώσει το παιδί του από το αίσθημα της βαρεμάρας του και να μπαίνει στο παιχνίδι θύματος-σωτήρα προσπαθώντας να ικανοποιήσει την ανάγκη του παιδιού για δράση είτε προτείνοντάς του δραστηριότητες που θα μπορούσε να κάνει, είτε πηγαίνοντάς το να παίξει με κάποιον φίλο/φίλη του. Αυτή τη βαρεμάρα ή τη γκρίνια του παιδιού, κοιτάζοντάς την από μια διαφορετική οπτική, μπορούμε να την δούμε ως μια ευκαιρία για επαφή μαζί μας. Η επαφή του παιδιού με τον γονιό είναι μία από τις βασικές ανάγκες του παιδιού όπως είναι η ανάγκη της πείνας, της δίψας, του ύπνου, της ξεκούρασης, της έμφυτης περιέργειας και της επιθυμίας για εξερεύνηση του περιβάλλοντος. Όταν φροντίζουμε την ανάγκη του παιδιού για επαφή μαζί μας, το παιδί νιώθει αγαπητό, μοναδικό, νιώθει ότι πραγματικά αξίζει. Αντίθετα, όταν η ανάγκη αυτή παραμένει ακάλυπτη, το παιδί αισθάνεται ότι δεν αξίζει και αυτό μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα συμπεριφοράς. Κατά συνέπεια, ο χρόνος επαφής του παιδιού με τον γονιό είναι αναντικατάστατος. Ο ρόλος μας ως γονείς είναι να μπορούμε να κρατάμε μία ισορροπία ανάμεσα στο χρόνο που περνάει το παιδί μας με τους φίλους του και στον χρόνο που περνάει μαζί μας καθώς είναι πολύ σημαντικό να εξασφαλίζουμε προσωπικό χρόνο με το παιδί μας. Την επόμενη φορά που το παιδί βαριέται, αντί να τρέξουμε να του προτείνουμε δραστηριότητες ή να το πάμε σε κάποιον φίλο/φίλη του να παίξει ώστε να μην είναι μόνο του, το καλύτερο δώρο που έχουμε να του κάνουμε είναι να περάσουμε το απόγευμά μας μαζί του! Η Aletha Solter, αναπτυξιακή ψυχολόγος, ιδρύτρια του Aware Parenting Institute (www.awareparenting.com) και εκπαιδεύτριά μου στο Aware Parenting, λέει ότι κάθε παιδί χρειάζεται δύο γονείς για να μεγαλώσει σωστά. Έτσι, η οικογένεια που έχει δύο παιδιά χρειάζεται τέσσερις γονείς ή αλλιώς τέσσερις ενήλικες! Αυτό σημαίνει ότι η καταλληλότερη αναλογία είναι δύο προς ένα και μπορεί η αντίληψη αυτή να είναι αρκετά απενοχοποιητική για τους γονείς που έχουν ένα μόνο παιδί, καθώς ο γονιός του μοναχοπαιδιού έχει την ευκαιρία να προσφέρει στο παιδί του πολύτιμο αποκλειστικό χρόνο για επαφή και παιχνίδι, περισσότερο από κάθε άλλο γονέα! Τι χρειάζεται να κάνω ως γονιός με το παιδί μου κατά την διάρκεια του αποκλειστικού χρόνου μου μαζί του; Υπάρχουν πολλοί τρόποι να είμαι με το παιδί μου και πολλά παιχνίδια που μπορώ να κάνω μαζί του. Τα παιχνίδια αυτά περιγράφονται αναλυτικά στο βιβλίο Attachment Play της Aletha Solter που είναι ένα βιβλίο αφιερωμένο στην ενίσχυση του δεσμού γονιού-παιδιού μέσα από το παιχνίδι. Το βασικό όμως που χρειάζεται να θυμάται κανείς είναι ότι κατά τον αποκλειστικό χρόνο με το παιδί μας είμαστε ολοκληρωτικά παρόντες και αφήνουμε το παιδί να μας καθοδηγήσει στο τι θέλει να κάνουμε, χωρίς τη δική μας παρέμβαση. Αυτό το είδος παιχνιδιού ονομάζεται μη κατευθυνόμενο παιδοκεντρικό παιχνίδι. Το μη κατευθυνόμενο παιδοκεντρικό παιχνίδι είναι το ελεύθερο παιχνίδι με τουβλάκια, κούκλες, μαριονέτες, άμμο, πηλό, υλικά τέχνης και κατασκευών κατά την διάρκειά του οποίου την πρωτοβουλία την έχει το παιδί. Ο γονιός παρέχει τα υλικά, στέκεται δίπλα στο παιδί του και το παρακολουθεί. Με το να είμαι ως γονιός παρόν και να στέκομαι δίπλα στο παιδί μου την ώρα που παίζει, ουσιαστικά δίνω αξία σε αυτό που κάνει το παιδί εκείνη τη στιγμή και κατά συνέπεια το ίδιο το παιδί αισθάνεται ότι αξίζει. Συνεπώς, το μη κατευθυνόμενο παιδοκεντρικό παιχνίδι αυξάνει την αυτοεκτίμηση του παιδιού. Μισή ώρα την εβδομάδα μη κατευθυνόμενου παιδοκεντρικού παιχνιδιού μειώνει αισθητά τα προβλήματα συμπεριφοράς του παιδιού και ενισχύει σημαντικά τον δεσμό γονιού παιδιού. Αν αυτό το παιχνίδι γίνεται συχνότερα μέσα στην εβδομάδα, τα αποτελέσματα θα είναι ακόμα πιο εντυπωσιακά. Ένα σημαντικό πράγμα που χρειάζεται να προσέξουμε κατά την διάρκεια του αποκλειστικού χρόνου με το παιδί μας είναι να μην προσπαθήσουμε να είμαστε εκεί για να διδάξουμε το παιδί. Το αφήνουμε να μας οδηγήσει στον κόσμο του, γιατί μέσα από το δικό του παιχνίδι έχει να μάθει πολλά περισσότερα και να δουλέψει πάνω στα ζητήματα που απασχολούν το ίδιο. Το να είναι κανείς γονέας μοναχοπαιδιού είναι μια ευκαιρία για περισσότερο αποκλειστικό χρόνο, περισσότερο μη κατευθυνόμενο παιδοκεντρικό παιχνίδι και επομένως περισσότερο χρόνο σύνδεσης και ουσιαστικής επαφής με το παιδί!\n«Σας έβαλε πολλά ο δάσκαλος;» Τα παιδιά από τα πρώιμα σχολικά τους χρόνια καλούνται να εντάξουν στην καθημερινότητά τους το διάβασμα για το σχολείο. Η προσαρμογή αυτή, καθώς και το πέρασμα από το τυπικό διάβασμα στη μελέτη και μάλιστα με το σωστό τρόπο, αποτελεί μια συναρπαστική και πρωτόγνωρη εμπειρία που χρειάζεται χρόνο, υπομονή και ενθάρρυνση, τόσο από το οικογενειακό περιβάλλον, όσο και από το σχολείο, ανεξάρτητα από τις έμφυτες ικανότητες του κάθε παιδιού. «Γιατί να διαβάσω; Τι θα κερδίσω;» Οι γονείς, οι παππούδες στο σπίτι, όπως και οι δάσκαλοι, καθημερινά δίνουν αγώνα να πείσουν τα παιδιά για τα πολλαπλά οφέλη του διαβάσματος. Ας δούμε παρακάτω ποια είναι αυτά. Το βασικότερο είναι η βελτίωση της μνήμης, αφού ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι εκπληκτικός στο να αποκρυπτογραφεί πληροφορίες και να δημιουργεί αναμνήσεις υπερπολύτιμες για την ανάπτυξη των παιδιών. Έτσι, δημιουργούνται οι κατάλληλες συνθήκες ώστε να βελτιώνεται η συγκέντρωση του παιδιού, σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από καταιγισμό ερεθισμάτων, τόσο από την τηλεόραση όσο και από το διαδίκτυο. Επιπρόσθετα, διατηρεί σε ισορροπία τον ενθουσιασμό των παιδιών για παιχνίδι με την πνευματική εγρήγορση, αφού μειώνει το άγχος, εμπλουτίζει το λεξιλόγιο και βοηθά το παιδί μέσω του γραπτού λόγου να εκφράζεται σωστά και μεστά. Τέλος, μπορεί να αποτελέσει μια φθηνή και ενίοτε δωρεάν ψυχαγωγία, αφού ποιος μπορεί να αρνηθεί σε ένα παιδί ένα βιβλίο, ανεξάρτητα από το περιεχόμενό του; «Δεν τα καταλαβαίνω. Δεν μπορώ. Χρειάζομαι βοήθεια. Μαμά…» ΟΙ παραπάνω εκφράσεις οδηγούν όλους τους γονείς στην ανάγκη να βοηθήσουν ουσιαστικά τα παιδιά τους. Ας αναλύσουμε, λοιπόν, με ποιους απλούς τρόπους μπορεί το οικογενειακό περιβάλλον να βοηθήσει στη μελέτη – διάβασμα του παιδιού, ξεκαθαρίζοντας ότι ο στόχος δεν πρέπει να είναι βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα, όπως για παράδειγμα ένα διαγώνισμα, αλλά μακροχρόνια στην ιδιοσυγκρασία του παιδιού, ώστε να αποτυπωθεί η κουλτούρα του διαβάσματος ως η βασική προϋπόθεση για τη μόρφωσή του και την περαιτέρω ανάπτυξή του. Ξεκινάμε από τη σωστή διαχείριση του χρόνου του παιδιού μας, βάζοντας ως πρώτη προτεραιότητα το σχολείο και επικουρικά τις υπόλοιπες. Επομένως, ανάλογα με το φόρτο εργασίας και αφού έχουμε ορίσει διαλείμματα, προσπαθούμε να τηρούμε το καθημερινό χρονοδιάγραμμα, μη διστάζοντας να αναβάλλουμε κάτι, αποφεύγοντας τον κίνδυνο της «τσαπατσούλικης δουλειάς», αρκεί βέβαια να γίνει σύντομα, με το σωστό τρόπο. Στη συνέχεια, πρέπει να ενθαρρύνουμε το παιδί να οργανώνει το χώρο δουλειάς του και φυσικά τα εργαλεία του, παρακινώντας το με παραδείγματα προσιτά σε εκείνο. Ο χώρος δουλειάς του πρέπει να είναι σταθερός και αμετάβλητος και ο μαθητής πρέπει να ξεκινάει πάντα από τις δύσκολες εργασίες. Επιπλέον, ιδιαίτερα σημαντική είναι η εφαρμογή μεθόδων πολυαισθητηριακής διδασκαλίας, δηλαδή, η αξιοποίηση από το παιδί όλων των αισθήσεών του, με σκοπό την καλύτερη κατανόηση και αφομοίωση των γνώσεων. Δεν παραλείπουμε να προτείνουμε στο παιδί μνημονικές τεχνικές, δηλαδή, οποιαδήποτε μέθοδο το βοηθά στη διατήρηση ή εύκολη ανάκτηση μιας πληροφορίας, προσέχοντας ποια κόλπα ή ποιες τεχνικές μνήμης χρησιμοποιεί ήδη το παιδί και το ενισχύουμε συνεχώς. Τέλος, πρέπει να είμαστε σε συνεχή επικοινωνία με τους δασκάλους των παιδιών ή να απευθυνόμαστε σε ειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό αν αντιληφθούμε κάτι παράξενο ή διαφορετικό. Πρέπει οι γονείς να είναι απόλυτα ειλικρινείς αναφορικά με τα παιδιά τους και προσπαθώντας να αποβάλλουν κάθε εξωγενή παράγοντα (εργασία κ.λπ) με στόχο όχι να γίνει το παιδί καθρέφτης τους, αλλά να αποκτήσει αυτόνομα τις δικές του δεξιότητες και να αναπτύξει τη δική του προσωπικότητα, που φυσικά δεν απεικονίζεται με καλούς βαθμούς, αλλά με τη συνολική μελλοντική του εξέλιξη. «Παιδί μου, είσαι ευτυχισμένο;» Το κλειδί για τη σωστή μελέτη – διάβασμα είναι η ουσιαστική επικοινωνία του γονιού με το παιδί, δηλαδή η συνεχής προσπάθεια για ανάπτυξη σχέσεων αμοιβαίας εμπιστοσύνης και αγάπης. Η στείρα γνώση, η εξειδίκευση, όπως επίσης και η διαρκής εξιδανίκευση ευμετάβλητων καταναλωτικών προτύπων δε βοηθάει στην ανάπτυξη του παιδιού. Αντίθετα, η διαρκής προσπάθεια για διέγερση της συναισθηματικής νοημοσύνης του παιδιού το βοηθά μέρα με τη μέρα να καταλαβαίνει καλύτερα τον κόσμο και την κοινωνία στην οποία αναπτύσσεται, δημιουργώντας όλα τα ασφαλή αναχώματα για την ανάπτυξή του. Παιδιά «ψαχουλιάρικα» και παρατηρητικά αποτελούν την ελπίδα για έναν καλύτερο κόσμο.\n•\tΠροληπτικά πρέπει γίνονται εξετάσεις στα παιδιά; •\tΠότε χρειάζεται να γίνουν; •\tΤι μπορεί να διαγνώσουν; Αυτές είναι κάποιες συνήθεις ερωτήσεις των γονιών προς τους παιδιάτρους. Τα παιδιά, μέχρι την εφηβεία μεγαλώνουν με πολύ γρήγορο ρυθμό ανάπτυξης. Ως εκ τούτου κάποιες εξετάσεις προληπτικού χαρακτήρα είναι απαραίτητες, ώστε να μπορούν να γίνουν αντιληπτά τυχόν προβλήματα υγείας πριν προκληθούν σοβαρότερες διαταραχές. Όλες οι εξετάσεις του παιδιού δεν γίνονται ταυτόχρονα αλλά ανάλογα με την ηλικία και την ανάπτυξή του και λαμβάνοντας υπόψη το ιστορικό της κάθε οικογένειας. Οπότε, οι γονείς θα πρέπει να είναι ήρεμοι και να συζητούν σε κάθε επίσκεψη στον παιδίατρο αυτά που τους απασχολούν σχετικά με την υγεία των παιδιών τους. •\tΗ αμερικανική παιδιατρική εταιρεία συστήνει προληπτικό έλεγχο αναιμίας μεταξύ 9 και 12 μηνών, καθώς και μεταξύ 1 και 5 ετών για ομάδες υψηλού κινδύνου. Ο έλεγχος μπορεί να είναι εκλεκτικός ή καθολικός αναλόγως του πληθυσμού. Οι βελτιωμένες πλέον διατροφικές οδηγίες και πρακτικές που ακολουθούν οι γονείς, καθώς και η αυξημένη επαγρύπνηση όσον αφορά την περιεκτικότητα σιδήρου στο προσφερόμενο διαιτολόγιο του παιδιού, ήδη από τη βρεφική ηλικία, έχει πια οδηγήσει στη μείωση των παιδιών με αναιμία στο πρώτο έτος ζωής. Παρόλα αυτά, σημαντικός αριθμός παιδιών παρουσιάζουν αναιμία μεταξύ πρώτου και δεύτερου έτους ζωής. Τα παιδιά που λαμβάνουν formula ή τροφές εμπλουτισμένες με σίδηρο είναι καλύτερα να ελέγχονται μεταξύ 15 και 18 μηνών ώστε να δοθεί ο κατάλληλος χρόνος να αναγνωριστούν οι αναιμίες που οφείλονται στην ελλιπή διατροφή . •\tΑπό μελέτες στον παιδιατρικό πληθυσμό έχει φανεί, επίσης, ότι θα πρέπει να κάνουμε έλεγχο δυσλιπιδαιμίας (χοληστερίνη, τριγλικερίδια κ.λπ) στα παιδιά σε ηλικία 9-11 ετών. Εάν υπάρχει ιστορικό δυσλιπιδαιμίας στην οικογένεια, τότε ο έλεγχος θα πρέπει να ξεκινά μετά τα 2 έτη και ανά διετία περίπου. Μετά την ηλικία των 11 ετών και πάντα ζυγίζοντας τον πιθανό κίνδυνο ανάπτυξης δυσλιπιδαιμίας - υπερχοληστερολαιμίας, οι εξετάσεις θα πρέπει να επαναλαμβάνονται ανά έτος. Μαζί με αυτόν τον έλεγχο δεν ξεχνάμε και την υπέρταση που από το 3ο έτος ζωής και μετά θα πρέπει ο παιδίατρος να ελέγχει μια φορά το χρόνο. Εξαιρούνται βρέφη και παιδιά με ειδικούς προδιαθεσικούς παράγοντες τα οποία θα πρέπει να ελέγχονται ήδη από μικρότερες ηλικίες. •\tΜαζί με τον έλεγχο αναιμίας ή και δυσλιπιδαιμίας ο ιατρός μπορεί να προσθέσει και άλλες γενικότερες εξετάσεις όπως π.χ. για βιταμίνη D που συχνά τα παιδιά παρουσιάζουν έλλειψη ή εξετάσεις ελέγχου ηπατικής, νεφρικής ή θυροειδικής λειτουργίας όπου και όταν αυτό είναι απαραίτητο. •\tΣημαντικό είναι, επίσης, από 2 ετών και μετά να υπολογίζει ο παιδίατρος και το BMI (δείκτης μάζας σώματος) του παιδιού. Ο έλεγχος της υπερχοληστερολαιμίας μαζί με τον έλεγχο αρτηριακής πίεσης καθώς και το δείκτη μάζας σώματος φαίνεται ότι διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην ανίχνευση των παιδιών που έχουν προδιάθεση να αναπτύξουν καρδιαγγειακή νόσο στην ενήλικο ζωή. Με την ανίχνευση αυτών των παιδιών οι γονείς και οι γιατροί μπορούν να παρέμβουν εγκαίρως στη διατροφή τους και να αποφευχθούν μελλοντικά προβλήματα. •\tΠροβληματίζει πολλούς γονείς το πότε πρέπει να κάνουν καρδιολογικό έλεγχο στα παιδιά τους. Αυτός ο έλεγχος γίνεται από καρδιολόγο με τη διενέργεια ηλεκτροκαρδιογραφήματος και υπερήχου καρδιάς. Γίνεται οποτεδήποτε συσταθεί από τον παιδίατρο του παιδιού. Επίσης, καλό είναι να γίνεται στα παιδιά που λαμβάνουν μέρος σε αθλήματα με έντονες σωματικές απαιτήσεις ακόμα και σε υγιή παιδιά χωρίς ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου, ήδη από την προσχολική ή σχολική ηλικία. •\tΜια άλλη προληπτική εξέταση που δεν πρέπει να ξεχνούμε είναι η οφθαλμολογική εξέταση. Γίνεται από την ηλικία των 3 ετών με τη συνεργασία του παιδιού. Εάν το παιδί δεν μπορεί να συνεργαστεί, τότε ο έλεγχος επαναλαμβάνεται τουλάχιστον 6 μήνες μετά. Επίσης, εάν υπάρχει γνωστός προδιαθεσικός παράγοντας ή ο γονέας ή ο παιδίατρος παρατηρήσει κάτι στο παιδί, τότε σαφώς ο οφθαλμολογικός έλεγχος γίνεται σε μικρότερη ηλικία ώστε να αντιμετωπιστεί εγκαίρως ένας πιθανός στραβισμός, αστιγματισμός κ.λπ. •\tΆλλη σημαντική εξέταση για τα παιδιά είναι ο έλεγχος της ακοής που όσο νωρίτερα διαγνωστεί πιθανό έλλειμμα ακοής, τόσο πιο άρτια θα είναι και η θεραπευτική παρέμβαση που θα ακολουθήσει. Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγονται ψυχοκινητικές διαταραχές που οφείλονται σε διαταραχή ακοής. Είναι μια εξέταση που γίνεται ήδη από το μαιευτήριο στη νεογνική ηλικία. Μπορεί να επαναληφθεί οποτεδήποτε κριθεί απαραίτητο ή στην ηλικία 4 με 6 ετών. •\tΤέλος, δεν πρέπει κανείς να ξεχνά τη στοματική υγιεινή των παιδιών. Η πρώτη επίσκεψη στον οδοντίατρο (εάν δεν υπάρχει διαφορετική σύσταση από τον παιδίατρο) πρέπει να γίνεται μετά την ολοκλήρωση της πρώτης οδοντοφυΐας και πριν την ηλικία των 5 ετών. Γίνεται έλεγχος των δοντιών για πιθανά σφραγίσματα και παρέχονται οδηγίες για πρόληψη της τερηδόνας η οποία μπορεί να βλάψει τα μόνιμα δόντια. Οι εξετάσεις προληπτικού χαρακτήρα καλό είναι να γίνονται πριν την έναρξη της σχολικών και αθλητικών δραστηριοτήτων ώστε η σχολική χρονιά να κυλά ομαλά χωρίς να αποσπάται η προσοχή γονιών και μαθητών. Καλό φθινόπωρο!!!!!!\nΟι σύγχρονες κοινωνίες χαρακτηρίζονται από ταχύτητα και αυτοματοποιημένους ρυθμούς ζωής σε όλους τους τομείς ακόμα και στη διατροφή μας. Δυστυχώς, τα τελευταία χρόνια στις αναπτυγμένες χώρες, παρατηρούνται όλο και περισσότερα παιδιά που παρουσιάζουν αυξημένο βάρος σε επίπεδα παχυσαρκίας. Στους «πρωταθλητές» της παιδικής παχυσαρκίας βρίσκεται η Ελλάδα αλλά και οι άλλες χώρες της νότιας Ευρώπης (Ιταλία, Κύπρος, Ισπανία, Μάλτα), καθώς συγκεντρώνουν τα υψηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του (ΠΟΥ) Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, περίπου ένα στα πέντε παιδιά (με ποσοστό από 18% έως 21% αναλόγως τη χώρα) είναι παχύσαρκο. Αίτια παιδικής παχυσαρκίας Πρωταρχικό ρόλο στην παχυσαρκία παίζει η οικογένεια! Τα παιδιά τα οποία μεγαλώνουν σε οικογένεια με κάποια δυσλειτουργία, στην προσπάθεια τους να καλύψουν τις συναισθηματικές τους ανάγκες και το κενό που αισθάνονται, καταφεύγουν στην κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων φαγητού ή τους δίνονται λιχουδιές σαν ένδειξη αγάπης και επιβράβευσης. Πρότυπο σε όλα είναι οι γονείς και επομένως και οι διατροφικές τους συνήθειες. Η μετέπειτα συναναστροφή του παιδιού με συνομηλίκους του στο σχολείο ή την παρέα, η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας και ορισμένες παθήσεις όπως ο υποθυρεοειδισμός και κάποια κληρονομικά νοσήματα, μπορεί να συμβάλουν στην παχυσαρκία. Ιδανικό βάρος ανά ηλικία δεν υπάρχει. Το βάρος εξαρτάται από το φύλλο και το ύψος του παιδιού. Αυτό που πρέπει να παρακολουθούμε είναι ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ), δηλαδή (βάρος \_ ύψος x ύψος) που θα πρέπει να μας ανησυχεί αν ξεπερνάει το «23». Τα ΝΑΙ και τα ΟΧΙ της παιδικής διατροφής •\tΤα φρούτα, οι σαλάτες, τα σπιτικά φαγητά, θα πρέπει να γίνουν τρόπος ζωής καθώς και τα οικογενειακά γεύματα, τα οποία εάν ξεπερνούν τα 5 εβδομαδιαίως (οποιαδήποτε γεύματα) συμβάλουν στην μείωση - αποφυγή της παχυσαρκίας κατά το ήμισυ. •\tΤο νερό προτείνεται να είναι η κυρία πηγή ενυδάτωσης. •\tΤα κορεσμένα λιπαρά και η ζάχαρη θα πρέπει να αποφεύγονται χωρίς αυτό να σημαίνει την ολική τους απαγόρευση. Έξυπνα διατροφικά τρικ για τα παιδιά! Εάν κάποια τροφή δεν αρέσει στο παιδί σας δεν υπάρχει πρόβλημα αφού μπορεί να αντικατασταθεί με κάποια αντίστοιχης θρεπτικής αξίας. Τα λαχανικά αν δεν τους αρέσουν σκέτα, μπορούν να προστεθούν στην ομελέτα ή ψιλοκομμένα στο ρύζι ή στα ζυμαρικά, ακόμα και σαν σουβλάκι σε συνδυασμό με ζωική πρωτεΐνη. Μην ξεχνάμε και τα φρούτα τα οποία μπορούν εύκολα να μετατραπούν σε χυμό ή γρανίτα! Σχέση άσκησης και παχυσαρκίας Εξίσου σημαντική με την διατροφή είναι και η άσκηση. Η καθημερινή σωματική δραστηριότητα βοηθάει σημαντικά στην διατήρηση υγιούς βάρους. Με τον όρο σωματική δραστηριότητα δεν νοούνται μόνο τα οργανωμένα αθλήματα, αλλά και κάθε είδους κίνηση, όπως το περπάτημα και το παιχνίδι. Είναι σημαντικό τα παιδιά να έχουν καθημερινά στη ζωή τους την κίνηση και να την υιοθετούν ως στάση ζωής. Μια τέτοια στάση ζωής πρέπει να προωθούν οι γονείς για τα παιδιά. Πρέπει να τα παροτρύνουν, να τα παρακολουθούν και να συζητούν μαζί τους, να επαινούν την προσπάθεια και να ενθαρρύνουν για καλύτερα αποτελέσματα! Οι δραστηριότητες που γίνονται με όλη την οικογένεια πάντα έχουν θετική επίδραση, γιατί όλα γίνονται πιο πρόθυμα, πιο εύκολα και πιο ευχάριστα! Οι γονείς πρέπει να διδάξουν τη χαρά και την ικανοποίηση που η κίνηση δίνει στη ζωή. Βεβαίως θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι το κάθε παιδί είναι ξεχωριστό και θα πρέπει να αντιμετωπίζεται διαφορετικά, ανάλογα με την ηλικία, το φύλο το σωματικό του βάρος και αλλά χαρακτηριστικά που μπορεί να επηρεάζουν τη σχέση του με την σωματική δραστηριότητα. Πέρα από την αύξηση της σωματικής δραστηριότητας, σημαντικό βήμα για την καλύτερη διαχείριση του σωματικού βάρους είναι ο περιορισμός των καθιστικών δραστηριοτήτων με εξέχουσα την ενασχόληση με την οθόνη (πχ τηλεόραση, κινητό, υπολογιστής). Όπως είναι ήδη γνωστό από πολλές μελέτες, η εκτεταμένη χρήση των κινητών τηλεφώνων οδηγεί σε μειωμένη φυσική δραστηριότητα και σχετίζεται με αύξηση του κινδύνου παχυσαρκίας. Αλλάξτε τον τρόπο ζωής και γυμναστικής σε όλη την οικογένεια. Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει: μια οικογενειακή απογευματινή πεζοπορία, την απογευματινή βόλτα του σκύλου από το παιδί σας, τις δουλειές του σπιτιού (ξεσκόνισμα, σκούπισμα με ηλεκτρική σκούπα). Εάν το παιδί σας απολαμβάνει τα αθλήματα, εντάξτε το σε μια ομάδα ποδοσφαίρου, τένις, χορού ή κολύμβησης, με βασικό γνώμονα πάντα τι ευχαριστεί το ίδιο! Οι διεθνείς οργανισμοί προτείνουν τουλάχιστον 60’ άσκησης την ημέρα (ακόμα και αθροιστικά) για όλα τα παιδιά άνω των 2 ετών, τονίζοντας ιδιαίτερα τη σημασία της ευχαρίστησης. Ένα παχύσαρκο παιδί είναι ένας εκκολαπτόμενος παχύσαρκος ενήλικας, ο οποίος θα ταλαιπωρείται σε όλη του τη ζωή από παθολογικά, ορθοπεδικά και ψυχολογικά προβλήματα.\nΟι συγγενείς καρδιοπάθειες αποτελούν τη συχνότερη μορφή καρδιοπάθειας (90%) στη νεογνική και βρεφική ηλικία, αφού σε κάθε 100 γεννήσεις το 1 νεογνό θα διαγνωσθεί με κάποια συγγενή καρδιοπάθεια. Μπορούν οι καρδιακές παθήσεις να διαγνωσθούν προγεννητικά; Αν όχι όλες, τουλάχιστον οι περισσότερες και οι πιο σοβαρές καρδιακές παθήσεις μπορούν να προβλεφθούν και να διαγνωστούν προγεννητικά. Τον πρώτο λόγο έχει ο γυναικολόγος με τον γενικό υπέρηχο της εγκύου και με βάση ορισμένα στοιχεία τα οποία έχει στη διάθεσή του. Εάν προκύψει κάποια υποψία για συγγενή καρδιοπάθεια, ο γυναικολόγος παραπέμπει την έγκυο για πιο εξειδικευμένη εξέταση, για το υπερηχογράφημα καρδιάς εμβρύου, που γίνεται συνήθως από εξειδικευμένους παιδοκαρδιολόγους. Η αρχική ανίχνευση παιδιών με συγγενή καρδιοπάθεια θα γίνει από τον παιδίατρο και η διάγνωση από τον παιδοκαρδιολόγο πού τελικά αξιολογεί ένα παιδί με καρδιακό φύσημα (90% περίπου παραπέμπονται με παρουσία καρδιακού φυσήματος), με κυάνωση ή με σημεία και συμπτώματα καρδιακής ανεπάρκειας. Πρόληψη Ιδιαίτερα σημαντικό είναι όταν υπάρχουν στο ιστορικό του νέου λιποθυμικά επεισόδια στο παρελθόν. Επίσης όταν στο ιστορικό της οικογένειας υπάρχουν και άλλα άτομα με καρδιακή νόσο από νεαρή ηλικία, όταν υπάρχει ιστορικό αιφνιδίου θανάτου νεαρών μελών της οικογένειας ή όταν το άτομο που λιποθυμά έχει γνωστό καρδιακό φύσημα. Συμπτώματα που χρήζουν διερεύνησης είναι τα : Αίσθημα αδυναμίας, κόπωση, αίσθημα παλμών, χαμηλή αρτηριακή πίεση και ζάλη, συγκοπή και στις μικρότερες ηλικιακές ομάδες αδυναμία, ταχύπνοια ή δυσχέρεια στην σίτιση. Εξετάσεις για την διαγνωστική προσέγγιση παιδιών με συμπτώματα: Ηλεκτροκαρδιογράφημα: Απλά ηλεκτρόδια τοποθετούνται στο σώμα του παιδιού και καταγράφεται η ηλεκτρική δραστηριότητα της καρδιάς κατά την συγκεκριμένη στιγμή. Δοκιμασία κόπωσης: Απλά ηλεκτρόδια τοποθετούνται στο σώμα του παιδιού και το παιδί περπατάει σε κυλιόμενο τάπητα (διάδρομο γυμναστικής) ενώ ταυτόχρονα καταγράφεται η ηλεκτρική δραστηριότητα της καρδιάς κατά την άσκηση. HOLTER καταγραφής ρυθμού: Μια μικρή φορητή συσκευή συνδέεται μέσω ηλεκτροδίων με το σώμα του παιδιού για καταγραφή του καρδιακού ρυθμού που συνήθως διαρκεί 24 ή 48 ώρες. Κατά την διάρκεια της καταγραφής το παιδί κάνει τις καθημερινές του δραστηριότητες. Ηλεκτροφυσιολογική μελέτη: Πρόκειται για επεμβατική διαγνωστική μέθοδο. Με παρακέντηση μεγάλων αγγείων, κυρίως στη ρίζα του μηρού, τοποθετούνται μικρά θηκάρια (σωληνάκια) μέσω των οποίων διέρχονται καθετήρες μικρού διαμετρήματος που φθάνουν μέχρι το εσωτερικό της καρδιάς. Εκεί γίνεται αναγνώριση των ηλεκτρικών σημάτων και μέσω βηματοδότησης πρόκληση αρρυθμιών που επιτρέπουν στον ιατρό να αναγνωρίσει την αιτία της αρρυθμίας και τις περισσότερες φορές να επέμβει για την θεραπεία της στον ίδιο χρόνο. Δοκιμασία ανάκλισης: Η δοκιμασία αυτή γίνεται κυρίως όταν υπάρχουν πολλαπλά λιποθυμικά επεισόδια χωρίς σαφή αιτία. Ο μικρός ασθενής ξαπλώνει και κατόπιν εγείρεται σε ημιόρθια θέση ενώ ταυτόχρονα καταγράφεται η αρτηριακή πίεση και ο ρυθμός οπότε, σε περίπτωση λιποθυμίας που οφείλεται στην ορθοστάτηση ή πτώση της πίεσης ή συνυπάρχουσα βραδυκαρδία, ενισχύουν την διάγνωση καλοήθους λιποθυμίας. Υπερηχοκαρδιογράφημα: Η υπερηχοκαρδιογραφία μπορεί να παρέχει λεπτομερή απεικόνιση της ανατομίας και της καρδιακής λειτουργικότητας και την ανάδειξη πιθανού αρρυθμιογόνου υποστρώματος. Εμφυτεύσιμοι καταγραφείς ρυθμού: Οι συσκευές αυτές συνήθως χρησιμοποιούνται στην περίπτωση που δεν υπάρχει σαφής διάγνωση και υπάρχει μεγάλη πιθανότητα αρρυθμίας υψηλού κινδύνου. Οι συσκευές αυτές εμφυτεύονται υποδορίως και χρησιμοποιούνται για μακροχρόνια καταγραφή (διάρκεια ετών). Μαγνητική τομογραφία καρδιάς: Μπορεί να παρέχει συνοδά λεπτομερή απεικόνιση της ανατομίας, της καρδιακής λειτουργικότητας και την ανάδειξη πιθανού αρρυθμιογόνου υποστρώματος, μετά την έγχυση σκιαγραφικού υλικού. Πότε πρέπει να γίνεται έλεγχος στα παιδιά; H Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία και η Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία έχουν εκδώσει οδηγίες για τον λεγόμενο προαθλητικό έλεγχο, τον οποίο και οι δύο εταιρείες συνιστούν να γίνεται μετά την ηλικία των 12 ετών, άρα δηλαδή στην ΣΤ’ Δημοτικού – Α’ Γυμνασίου, όταν αρχίζουν τα παιδιά να αθλούνται πιο συστηματικά και πιο έντονα και κάθε χρόνο για όσο καιρό αθλούνται. Άλλωστε, έχουμε δει και από την εμπειρία μας, ότι μετά τις ηλικίες αυτές εμφανίζεται ο αιφνίδιος θάνατος. Τα περισσότερα επεισόδια συμβαίνουν γύρω στην ηλικία των 16-17 ετών και επίσης οι περισσότερες από τις παθήσεις αυτές μπορεί να υπάρχουν, αλλά δεν είναι εύκολο να διαγνωστούν στις μικρές ηλικίες. Συνήθως, η διάγνωση αρχίζει και γίνεται εφικτή μετά την ηλικία των 12 ετών, άρα και οι δύο εταιρείες έχουν θέσει σαν ορόσημο αυτή την ηλικία ώστε να γίνεται ένας πιο ενδελεχής έλεγχος. Όσον αφορά τις μικρότερες ηλικίες, εκεί παίζει καθοριστικό ρόλο ο παιδίατρος, ο οποίος θα αξιολογήσει τα συμπτώματα, το ιστορικό του παιδιού-τόσο το ατομικό όσο και το κληρονομικό-και με την παραμικρή υποψία θα παραπέμψει το παιδί για καρδιολογική εξέταση. Οι πιο συχνές μυοκαρδιοπάθειες/συγγενείς καρδιοπάθειες: 1.\tΥπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια (36%), 2.\tΥπερτροφία καρδιάς (10%), 3.\tΔιατατική μυοκαρδιοπάθεια, 4.\tΑνωμαλίες των στεφανιαίων αρτηριών 5.\tΑνεύρυσμα αορτής 6.\tΣτένωση αορτικής βαλβίδας 7.\tΑρρυθμιογόνος δυσπλασία της δεξιάς κοιλίας Θεραπεία αρρυθμιών. Οι περισσότερες αρρυθμίες δεν χρειάζονται θεραπεία. Όταν υπάρχει ανάγκη για αντιμετώπιση, αυτή μπορεί να ποικίλει από απλή ή σύνθετη φαρμακευτική αγωγή, καρδιακές επεμβάσεις του τύπου καυτηριασμού κάποιου ανώμαλου ηλεκτρικού δεματίου, εμφύτευση συσκευών (βηματοδότες / απινιδωτές) ή σπάνια ακόμα και χειρουργείο καρδιάς. Τα τελευταία χρόνια, με την εξέλιξη της τεχνολογίας στην διάγνωση και την θεραπεία, οι επεμβατικές τεχνικές έχουν βελτιωθεί εντυπωσιακά με αποτέλεσμα να θεραπεύονται σύμπλοκα αρρυθμιολογικά προβλήματα που παλαιότερα θεωρούνταν ανεπίλυτα. Ο ειδικός Παιδοαρρυθμιολόγος θα βοηθήσει στην διάγνωση και την θεραπεία και κυρίως θα παράσχει τις πληροφορίες που χρειάζεται ο ασθενής και γονέας για το πρόβλημα, την θεραπεία και τις επιτρεπόμενες δραστηριότητες, χωρίς να παραβλέπει την ιδιαιτερότητα και την ιδιοσυγκρασία του εκάστοτε ασθενούς, λαμβάνοντας υπόψη την ψυχολογική διάσταση του θέματος και τον αντίκτυπο αυτής στον παιδιατρικό ασθενή και το οικογενειακό του περιβάλλον. Στην εποχή μας που υπάρχουν όλα τα απαραίτητα μέσα και οι ειδικοί, είναι ανάγκη να γίνεται ένας προληπτικός έλεγχος σε όλα τα παιδιά και τους εφήβους, ιδιαίτερα αυτούς που ασχολούνται συστηματικά με τον αθλητισμό. Με τον προσεκτικό έλεγχο μπορούν να αποφευχθούν πολύ δυσάρεστα συμβάντα, ενώ θα συσταθεί η τήρηση κανόνων υγιεινής και διατροφής που θα βοηθήσουν σε μια καλύτερη ζωή.\nΑπό την στιγμή που φέρνεις το παιδί σου στην ζωή θέλεις να κάνεις το καλύτερο δυνατό γι αυτό. Να του παρέχεις όλα εκείνα τα εφόδια που θα του εξασφαλίσουν σωματική, ψυχική και πνευματική υγεία. Όλοι θέλουν το παιδί τους να είναι χαρούμενο, κοινωνικό, ικανό να ανταπεξέλθει σε αντιξοότητες, να έχει μια καλή σταδιοδρομία και να πετύχει σαν ενήλικας στην επαγγελματική και προσωπική ζωή του. Κανείς δεν διδάχθηκε πως να είναι γονέας, είναι λογικό λοιπόν, πολλοί να μπαίνουν σε μια διαδικασία αμφιβολιών και ερωτήσεων … •\t«Είμαι καλή μαμά - καλός μπαμπάς»; •\t«Μεγαλώνω σωστά το παιδί μου»; Η τάση της κοινωνίας για το πώς πρέπει να είναι ένα επιτυχημένο παιδί άρα και ενήλικας, καθορίζεται από ορισμένα κριτήρια. Αυτό πολλές φορές δημιουργεί ένα άγχος στον γονέα το οποίο δυστυχώς το μεταφέρει στο παιδί. Αυτά τα κριτήρια καθορίζονται από κάποιους άξονες. Ας εξετάσουμε δυο βασικούς. 1.\tΈνας άξονας είναι το εκπαιδευτικό σύστημα. Η βαθμολογία που φέρνει το παιδί, το χαρακτηρίζει ως ικανό ή λιγότερο ικανό. 2.\tΆλλος άξονας είναι οι αλληλεπιδράσεις του παιδιού με τους συνομήλικους και με τους ενήλικες. Αν είναι κοινωνικό και αλληλοεπιδρά «φυσιολογικά» οι γονείς είναι ήσυχοι. Εάν είναι πιο εσωστρεφές και αλληλοεπιδρά διαφορετικά του «φυσιολογικού» ίσως υπάρχει ανησυχία. Ο τρόπος που θα προσεγγίσει κάποιος τα πράγματα, θα τον αφήσει περισσότερο ή λιγότερο αγχωμένο και ανήσυχο. Η θεωρία της πολλαπλής νοημοσύνης. Το 1983 ο Howard Gardner* ανέπτυξε μια θεωρία που έμελλε να αλλάξει τελείως τα όσα μέχρι τότε γνωρίζαμε για την ανθρώπινη νοημοσύνη. Στο βιβλίο του «Frames of Mind», διατύπωσε τη θεωρία της πολλαπλής νοημοσύνης σύμφωνα με την οποία, η νοημοσύνη κάθε ανθρώπου χωρίζεται σε εννιά (τουλάχιστον) τομείς, οι οποίοι εδρεύουν σε διαφορετικά σημεία του εγκεφάλου. Σαφώς και τα εννιά είδη είναι σημαντικά και συνεργάζονται αλλά, κάθε άνθρωπος έχει έναν διαφορετικό «χάρτη κατανομής» ευφυΐας. Η ευφυΐα (ή οι ευφυΐες του κάθε ανθρώπου) δεν είναι κάτι παγιωμένο, αλλά αναπτύσσεται όσο μαθαίνει και «δουλεύει» με αυτήν. Ο κάθε άνθρωπος, λοιπόν, έχει διαφορετικά κατανεμημένη την ευφυΐα του και αυτό τον κάνει διαφορετικό. Ωστόσο, έχει σημασία ο γονέας να γνωρίσει τις ευφυίες του παιδιού του και να το βοηθήσει να τις εξελίξει δηλαδή, να βρει μέσω αυτών τα ταλέντα και τις ικανότητές του. Μουσική - ρυθμική νοημοσύνη Μουσική νοημοσύνη είναι η ικανότητα να απολαμβάνεις, να εκτελείς και να συνθέτεις μουσικά κομμάτια. Εμπεριέχει ευαισθησία στην κίνηση, στο ρυθμό και στη χροιά του ήχου καθώς και ανταπόκριση στις συναισθηματικές εφαρμογές σ’ αυτά. Τα άτομα που διαθέτουν μουσική νοημοσύνη μαθαίνουν καλύτερα μέσω της ανάγνωσης. Μάλιστα, χρησιμοποιούν τραγούδια ή το ρυθμό για να μάθουν ή να απομνημονεύσουν πληροφορία. Οι συνθέτες, οι μουσικοί και οι τραγουδιστές παρουσιάζουν αυτήν τη νοημοσύνη καθώς και οι μαθητές που συναρπάζονται από το τραγούδι των πουλιών έξω από το παράθυρο και οι οποίοι χτυπούν σύνθετους ή απλούς ρυθμούς πάνω στα θρανία με τα μολύβια τους. Χωρικοταξική νοημοσύνη Νοημοσύνη χώρου είναι η ικανότητα να παρατηρείς και να χειρίζεσαι νοερά με επιδεξιότητα μια μορφή ή αντικείμενο, να παρατηρείς και να δημιουργείς τάσεις, ισορροπίες και συνθέσεις με μια παραστατική και χωρική έκθεση. Τα άτομα με παραστατική νοημοσύνη διαθέτουν πολύ ισχυρή οπτική μνήμη, καλλιτεχνική τάση και φαντασία. Επίσης, έχουν πολύ καλό προσανατολισμό στο χώρο και συντονισμό χεριών – ματιών. Τέτοιου τύπου νοημοσύνη απαιτείται στους αρχιτέκτονες, γλύπτες, καλλιτέχνες και μηχανικούς. Τη διαθέτει ο κυβερνήτης του πλοίου, ο οποίος βρίσκει την πορεία στο δισδιάστατο ωκεανό ή ο πιλότος του αεροπλάνου, ο οποίος κατευθύνει το σκάφος στον τρισδιάστατο χώρο της ατμόσφαιρας. Τη διαθέτει ο σκακιστής, αλλά και ο γλύπτης που αναπαριστάνει στη σκέψη του ένα κλειστό χώρο. Διακρίνει, επίσης εκείνους τους μαθητές που ενδιαφέρονται για γραφήματα, χάρτες και εικόνες, συγκροτούν τις ιδέες τους πριν να τις γράψουν, μουντζουρώνουν τις σημειώσεις τους με πολύπλοκα μοτίβα. Γλωσσική νοημοσύνη Η γλωσσική νοημοσύνη δεν εμπεριέχει μόνο τρόπους παραγωγής της γλώσσας, αλλά και την ευαισθησία για λεπτές αποχρώσεις, κανόνες και ρυθμούς της γλώσσας. Αυτό το είδος νοημοσύνης σχετίζεται με λέξεις, είτε προφορικά είτε γραπτά. Οι άνθρωποι με λεκτική-γλωσσική νοημοσύνη επιδεικνύουν μια ευκολία στη χρήση των λέξεων και της γλώσσας και στην κατανόηση οδηγιών και σημασιών λέξεων. Είναι συνήθως καλοί στην ανάγνωση, στον γραπτό λόγο, στην αφήγηση ιστοριών και στην απομνημόνευση λέξεων και ημερομηνιών. Επίσης, αυτοί οι άνθρωποι διαθέτουν πειθώ, δράση και χιούμορ. Μαθαίνουν ξένες γλώσσες πολύ εύκολα καθώς έχουν υψηλή λεκτική μνήμη και ανάκληση και μια ικανότητα να καταλαβαίνουν και να χειρίζονται σωστά τη σύνταξη και τη δομή. Συγγραφείς δικηγόροι, φιλόσοφοι, πολιτικοί, ποιητές, φιλόλογοι και δάσκαλοι κατέχουν την γλωσσική νοημοσύνη σε υψηλό βαθμό. Λογικομαθηματική νοημοσύνη Είναι η ικανότητα να ερευνάς σχέδια, κατηγορίες και σχέσεις με το χειρισμό αντικειμένων ή συμβόλων και να πειραματίζεσαι με έναν ελεγχόμενο και πειθαρχημένο τρόπο. Σχετίζεται με αριθμούς και με τη λογική. Παρόλο που τα άτομα με λογική / μαθηματική νοημοσύνη θα περίμενε κανείς να υπερέχουν στα μαθηματικά, στο σκάκι, στον προγραμματισμό υπολογιστών και σε άλλες λογικές ή αριθμητικές δραστηριότητες, η αλήθεια είναι ότι διαθέτουν ιδιαίτερες ικανότητες συλλογισμού, αναγνώρισης περιληπτικών σχεδίων, επιστημονικής σκέψης και έρευνας καθώς και εκτέλεσης σύνθετων υπολογισμών. Επιστήμονες, μαθηματικοί, μηχανικοί, ιατροί, οικονομολόγοι και φιλόσοφοι βασίζονται σε αυτήν τη νοημοσύνη, καθώς επίσης και μαθητές που προτιμούν να ασχολούνται με τα στατιστικά και που αναλύουν με προσοχή τα δεδομένα προσωπικών ή σχολικών προβλημάτων προτού δοκιμάσουν συστηματικές λύσεις. Κιναισθητική νοημοσύνη Σωματική νοημοσύνη είναι η ικανότητα να χρησιμοποιείς εξαίρετα και συνδυασμένα τις κινητικές δεξιότητες στα αθλήματα (εκτέλεση και επινόηση). Η σωματική νοημοσύνη υποκινεί το σώμα να λύνει προβλήματα, να επινοεί νέες καταστάσεις και να μεταβιβάζει ιδέες και συναισθήματα... Είναι επίσης ορατή σε παιδιά που απολαμβάνουν τα παιχνίδια στην τάξη και τους σχολικούς χορούς, που προτιμούν να παρουσιάζουν τις εργασίες τους με μοντέλα παρά με κείμενο και που ρίχνουν με επιτυχία το τσαλακωμένο τους χαρτί μέσα στο καλάθι των αχρήστων πετώντας το πάνω από τα κεφάλια των συμμαθητών τους. Μαθαίνουν καλύτερα μέσα από τη σωματική δραστηριότητα παρά με την ανάγνωση ή την ακρόαση και χρησιμοποιούν τη σωματική μνήμη, δηλαδή θυμούνται πράγματα μέσω του σώματός τους παρά μέσω λέξεων (λεκτική μνήμη) ή εικόνων (οπτική μνήμη). Πιο συγκεκριμένα τα χαρακτηριστικά της σωματικής νοημοσύνης είναι ο αβίαστος έλεγχος των κινήσεων, ο έλεγχος προσχεδιασμένων κινήσεων, η αρμονία σώματος και εγκεφάλου, οι μιμητικές ικανότητες και η βελτίωση των λειτουργιών του σώματος. Αυτό το είδος νοημοσύνης απαιτεί δεξιότητες και συγκεκριμένα επιδεξιότητα για λεπτές κινήσεις όπως αυτή που απαιτείται για το χορό, τον αθλητισμό, τη χειρουργική επέμβαση κ.λπ. Οι αθλητές, χειρουργοί, χορευτές, χορογράφοι, ηθοποιοί, γραφίστες, οικοδόμοι, στρατιώτες, είναι ορισμένα επαγγέλματα που χρησιμοποιούν τη σωματική νοημοσύνη. Διαπροσωπική νοημοσύνη Διαπροσωπική νοημοσύνη είναι η ικανότητα να καταλαβαίνεις τους άλλους ανθρώπους, να επισημαίνεις τους σκοπούς, τα κίνητρα και τα ενδιαφέροντά τους. Να δουλεύεις μαζί τους αποτελεσματικά, δηλαδή να αλληλεπιδράς με τους άλλους. Δάσκαλοι, γονείς, πολιτικοί, ψυχολόγοι και πωλητές βασίζονται στη διαπροσωπική νοημοσύνη. Οι μαθητές αναπτύσσουν σταδιακά τη διαπροσωπική νοημοσύνη όταν δουλεύουν σε μικρές ομάδες εργασίας, όταν επισημαίνουν και αντιδρούν στις διαθέσεις των φίλων και συμμαθητών τους και όταν πείθουν διακριτικά το δάσκαλό τους για παράταση χρόνου ώστε να τελειώσουν την εργασία τους στο σπίτι. Οι άνθρωποι που έχουν αναπτυγμένη διαπροσωπική νοημοσύνη είναι συνήθως εξωστρεφείς. Επικοινωνούν αποτελεσματικά με άλλους και μπορεί να είναι είτε ηγέτες είτε οπαδοί. Μαθαίνουν καλύτερα δουλεύοντας ομαδικά και απολαμβάνουν συχνά τη συζήτηση, όπως οι πολιτικοί, οι διευθυντές, οι δάσκαλοι και οι διπλωμάτες. Ενδοπροσωπική νοημοσύνη (Intrapersonal intelligence) Αυτή είναι η ικανότητα της προσωπικής γνώσης, της αυτογνωσίας, του «γνώθι σαυτόν». Συνήθως πρόκειται για άτομα εσωστρεφή που προτιμούν να εργάζονται ατομικά. Είναι σχολαστικά και εμβαθύνουν στα πάντα με ενοχλητική αυταρέσκεια. Μαθαίνουν καλύτερα όταν επικεντρώνονται σε ένα συγκεκριμένο θέμα μόνοι τους και είναι τελειομανείς. Αυτού του είδους την νοημοσύνη την έχουν οι φιλόσοφοι, οι ψυχολόγοι, οι θεολόγοι, οι συγγραφείς και οι επιστήμονες. Χωρικοταξική νοημοσύνη (spatial intelligence) Νοημοσύνη χώρου είναι η ικανότητα να παρατηρείς και να χειρίζεσαι νοερά με επιδεξιότητα μια μορφή ή αντικείμενο, να παρατηρείς και να δημιουργείς τάσεις, ισορροπίες και συνθέσεις με μια παραστατική και χωρική έκθεση. Τα άτομα με παραστατική νοημοσύνη διαθέτουν πολύ ισχυρή οπτική μνήμη, καλλιτεχνική τάση και φαντασία. Επίσης, έχουν πολύ καλό προσανατολισμό στο χώρο και συντονισμό χεριών – ματιών. Φυσιοκρατική (νατουραλιστική) νοημοσύνη Η φυσιοκρατική νοημοσύνη σχετίζεται με τη φύση και τη σύνδεση της πληροφορίας με το φυσικό περίγυρο. Είναι η ένατη και νεότερη νοημοσύνη (προστέθηκε στη θεωρία το 1996). Τα άτομα με φυσιοκρατική νοημοσύνη είναι ευαίσθητα ως προς τη φύση και τη θέση τους μέσα σε αυτήν και διαθέτουν μεγαλύτερη ευκολία στη φροντίδα και την αλληλεπίδραση με τα ζώα. Οι "Φυσιοκράτες" μαθαίνουν καλύτερα όταν το αντικείμενο μάθησης είναι στενά συνδεδεμένο με τη φύση. Παράλληλα, δεν αρέσκονται στο να μαθαίνουν πράγματα που συνδέονται ελάχιστα ή καθόλου με τη φύση. Είναι καλό οι «φυσιοκράτες» μαθητές να μαθαίνουν έξω στη φύση. Οι επιστήμονες, οικολόγοι, κηπουροί, κυνηγοί και αγρότες έχουν ανεπτυγμένη την νατουραλιστική νοημοσύνη. Υπαρξιακή νοημοσύνη Αυτή την νοημοσύνη κατέχουν οι άνθρωποι που προβληματίζονται με τα θέματα ύπαρξης και ανυπαρξίας, καλού και κακού, σωστού και λάθους, με μια σταθερή τάση να διευρύνουν τα πλαίσια της ανθρώπινης σκέψης. Χαρακτηριστικοί τύποι ατόμων με υψηλή υπαρξιακή νοημοσύνη ήταν ο Σωκράτης και ο Κομφούκιος. Το κάθε παιδί λοιπόν έχει την προίκα του. Ένα πιο εσωστρεφές παιδί, που δεν έχει κλήση προς την ανάγνωση και την γραφή, δεν είναι ένα παιδί με μειωμένες ικανότητες και δεν χρήζει λόγος ανησυχίας. Απλά έχει ανεπτυγμένη μια άλλη μορφή νοημοσύνης. Θα μπορούσαμε ίσως να εξάγουμε κάποια συμπεράσματα τα οποία να τα αξιοποιήσουμε σαν γονείς για να επιτελέσουμε ευνοϊκά τον ρόλο μας. •\tΚάθε άτομο έχει ένα συνδυασμό των εννέα ή και περισσότερων ειδών νοημοσύνης. Αυτή η τυχαία κατάταξη των δυνάμεων και αδυναμιών καθιστά κάθε πρόσωπο μοναδικό με αποτέλεσμα κάθε τάξη να διαθέτει μια ποικιλομορφία σκέψης. •\tΚάθε άτομο μπορεί να αναπτύξει τις νοημοσύνες του σε επαρκές επίπεδο, με ενθάρρυνση, εμπλουτισμό και κατάλληλη καθοδήγηση. •\tΟι νοημοσύνες συνεργάζονται. Πάντα αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. •\tΚαμιά νοημοσύνη δεν μπορεί να υπάρξει μόνη της. Εξαιτίας των γενετικών καταβολών και του περιβάλλοντος, δεν υπάρχουν δύο άνθρωποι που να έχουν το ίδιο προφίλ νοημοσύνης - ούτε ακόμη και οι απαράλλακτοι δίδυμοι - επειδή οι εμπειρίες τους είναι διαφορετικές και η νοημοσύνη τους συνεχώς εξελίσσεται. Για παράδειγμα, αν δυο άτομα διαθέτουν το ίδιο επίπεδο ισχυρής γλωσσικής νοημοσύνης, το ένα μπορεί να είναι καλύτερο στην ανάγνωση, ενώ το άλλο στο γραπτό λόγο. Από τον ρόλο σου ως γονέας, από την αρχή της σχέσης σου με το παιδί, μεταδίδεις τις αξίες και τις αρχές σου με φυσικό τρόπο μέσα από το πώς συμπεριφέρεσαι και πώς δρας καθημερινά δηλαδή, γίνεσαι παράδειγμα για το παιδί σου. Οι επιρροές αυτές ακολουθούν το παιδί, ως δομικά στοιχεία για το υπόλοιπο της ζωής του. Έχοντας και την αναγνώριση της πολλαπλής νοημοσύνης ως εργαλείο, σου ανοίγεται ποικιλία επιλογών για να βοηθήσεις το παιδί να ανακαλύψει τις ικανότητες του και να τις διανθίσει με τρόπο εύκολο, ευχάριστο, δημιουργικό, και κυρίως που να ταιριάζει στην μοναδική του ψυχοσύνθεση. * Howard Gardner : Αμερικανός Ερευνητής, Καθηγητής Ιατρικής και Νευρολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βοστόνης, Καθηγητής μάθησης στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, Γνωστικός και Αναπτυξιακός Ψυχολόγος.\nΠώς μπορείτε να δημιουργήσετε τον χώρο ώστε το παιδί σας να είναι υπεύθυνο και πόσο σημαντικό είναι αυτό για το παιδί; Υπάρχουν πολλοί τρόποι να το κάνετε αυτό και θα αναφερθώ με ένα παράδειγμα σε έναν από αυτούς. Η επικοινωνία μου με τον μαθητή Μιχάλη Είμαι στην τάξη, τα παιδιά παίζουν, έρχεται ο μαθητής μου ο Μιχάλης νευριασμένος και κλαίγοντας μου λέει: «Κυρία με έσπρωξε αυτό το παιδί!» και μου δείχνει με το χέρι του. Προφανώς εκείνη την ώρα ο Μιχάλης είναι αναστατωμένος και περιμένει από εμένα να κάνω κάτι προκειμένου να νιώσει καλύτερα, να του λύσω το πρόβλημα. Σαν εκπαιδευτικός , στην αρχή της κάθε σεζόν, μια συμπεριφορά σαν του Μιχάλη, την αντιμετωπίζω συνέχεια από τους μαθητές μου. Όταν συμβαίνει κάτι που τους αναστατώνει, έρχονται σε εμένα για να επέμβω ώστε να νιώσουν καλύτερα. Μια μητέρα με ρώτησε: «Το παιδί μου είναι μικρόσωμο και όταν πάμε στο πάρκο ένα συγκεκριμένο μεγαλόσωμο παιδ, του παίρνει τα παιχνίδια με αποτέλεσμα να έρχεται κλαίγοντας . Τι να κάνω»; Εάν εκείνη την ώρα η μητέρα σπεύσει να επιλύσει την κατάσταση τι μαθαίνει στο παιδί της; Ότι, όταν έχει ένα πρόβλημα, θα του το λύσει κάποιος μεγάλος, κάποιος άλλος και όχι το ίδιο. Αυτό το παιδί, μεγαλώνοντας, μπορεί να περιμένει διαρκώς κάποια βοήθεια από κάποιον τρίτο, προκειμένου να αντιμετωπίσει τις δύσκολες καταστάσεις που μπορεί να προκύψουν στη ζωή του. Κι εσείς, στα πλαίσια της οικογένειας, έχετε βρεθεί πολλές φορές στην ανάγκη να υπερασπιστείτε τα παιδιά σας. Τι συναισθήματα έχετε; •\tΚουράζεστε, ή νιώθετε αμήχανα που πρέπει να επιπλήξετε ένα άλλο παιδί; •\tΑνησυχείτε για το παιδί σας που είναι ευαίσθητο και τι θα γίνει όταν δεν θα είστε παρόντες; Θα σας δώσω μια «πρακτική» που λειτουργεί. Η πρακτική αυτή λειτούργησε και στην περίπτωση του Μιχάλη, ενός παιδιού με αυτισμό και διάσπαση προσοχής, του οποίου η σκέψη δεν έχει συνοχή καθώς δεν συγκεντρώνεται για πολύ ώρα. Ξεκινώντας θέλω να επισημάνω ότι όλα τα παιδιά είναι «σφουγγάρια». Ακούω λοιπόν τον Μιχάλη, τι έχει να μου πει και επαναλαμβάνω αυτά που μου λέει για να καταλάβει ότι είμαι εκεί για εκείνον, τον ακούω και τον νοιάζομαι . •\t«Μιχάλη σε έσπρωξε ο φίλος σου και σου πήρε τα παιχνίδια και εσύ πως νιώθεις για αυτό»; •\t« Είμαι θυμωμένος!» •\t«Το βλέπω και καταλαβαίνω ότι είσαι και στενοχωρημένος γιατί κλαις…» •\t«Ναι, στεναχωριέμαι γιατί δεν μπορώ να παίξω». •\t«Είμαι εδώ για εσένα να σε ακούσω». Εδώ επιβεβαιώνω στο παιδί ότι ενδιαφέρομαι για το τι του συμβαίνει ώστε να νιώσει ασφάλεια και εμπιστοσύνη. Ο Μιχάλης μου εξηγεί την κατάσταση… •\t«Ωραία, είσαι ικανός να καταφέρεις να λύσεις μόνος σου αυτό το πρόβλημα. Μπορείς να είσαι υπεύθυνος για τον εαυτό σου και να το διευθετήσεις». Εδώ του δίνω το μήνυμα ότι είναι ικανός και έχει την δύναμη να επιλύει τα προβλήματά του. Επίσης, εκείνη την ώρα ,δεν φοβάμαι να εισάγω τις λέξεις είμαι υπεύθυνος και διευθετώ. Καινούριες λέξεις για τον Μιχάλη. Παρακολουθώ τον Μιχάλη καθώς απομακρύνεται από κοντά μου. Πάει στον φίλο του, στέκεται δίπλα του και του λέει αυτό που τον ενόχλησε. Το άλλο παιδί τον κοιτάει, χωρίς να μιλάει. Ο Μιχάλης ολοκληρώνει αυτό που έχει να του πει και συνεχίζει το παιχνίδι του ήρεμος. Καθώς περνούσε ο καιρός, ο Μιχάλης συνέχισε να έρχεται σε εμένα όταν είχε ένα πρόβλημα με άλλο παιδί. Εγώ σταθερά του απαντούσα το ίδιο πράγμα. «Μιχάλη τι σου συμβαίνει; Είμαι εδώ για να σε ακούσω, πες μου» Αφού μου εξηγούσε, συνέχιζα να του λέω ότι του έχω εμπιστοσύνη, ότι είναι ικανός και μπορεί να διευθετήσει ο ίδιος την κατάσταση. Σταδιακά, ο Μιχάλης έμαθε τον τρόπο να είναι υπεύθυνος, να βρίσκει τις δικές του λύσεις, να καλύπτει τις ανάγκες του και να επιλύει τα προβλήματα του. Μια μέρα, ήμασταν στην αυλή και μιλούσα με μια συνάδελφο. Είναι ώρα διαλλείματος και περίπου 25 παιδιά παίζουν γύρω μας. Έρχεται ο Μιχάλης γκρινιάζοντας. Τον κοιτώ στα μάτια, τον ακούω ,δεν μιλάω. «Κυρία ο Βασίλης με έφτυσε» και… σταματάει επί τόπου, ηρεμεί και συνεχίζει. «Ξέρω, ξέρω… θα το διευθετήσω μόνος μου». Ο Μιχάλης πάει στον Βασίλη, ο οποίος έπαιζε, και του λέει ότι δεν θέλει να τον ξανά φτύσει γιατί αυτό τον ενόχλησε και τον στεναχώρησε. Το άλλο παιδί τον άκουσε και δεν του απάντησε. Ο Μιχάλης συνέχισε με όρεξη το παιχνίδι του. Η συνάδελφος μου έκπληκτη, μου λέει αυθόρμητα : «Τι τους κάνεις; πως έγινε αυτό;» Πλέον, ο Μιχάλης είχε τον χώρο του και βρήκε τον τρόπο του για να αντιμετωπίζει και να επιλύει υπεύθυνα τα προβλήματα του, να καλύπτει τις ανάγκες του. Ανακάλυψε ο ίδιος τι χρειάζεται, εκφράζει τι τον ενοχλεί, έρχεται σε επαφή με τα συναισθήματά του και ζητά αυτό που θέλει. Εκφράζεται και είναι ολοκληρωμένος. Είναι λοιπόν πολύ λειτουργικό να δοκιμάσετε να μάθετε στα παιδιά σας αυτόν τον τρόπο επικοινωνίας ώστε να καταλάβουν ότι είστε εκεί για αυτά και παράλληλα τους δείχνετε εμπιστοσύνη ότι είναι ικανά να επιλύουν τις δυσκολίες τους με τον δικό τους τρόπο, έναν τρόπο που θα ανακαλύψουν μόνοι τους αρκεί να τους βοηθήσουμε να τον βρουν, να σταθούμε δίπλα τους, όχι μπροστά τους. Τα αποτελέσματα θα σας εκπλήξουν. Να θυμάστε πάντα οι γονείς ότι, είναι διαφορετική η θέση «σε στηρίζω ώστε να μάθεις να είσαι αυτόνομος» και διαφορετική η θέση «θα το κάνω εγώ για εσένα». Βέβαια κρίνετε κατά βούληση κάθε φορά αν κάτι το θεωρήσετε ακραίο και χρειάζεται να επέμβετε.


ΓΕΡΜΑΝΙΑ: Παραιτήθηκε ο Χορστ Ζεεχόφερ | Newspepper\nΓΕΡΜΑΝΙΑ: Παραιτήθηκε ο Χορστ Ζεεχόφερ\nΟ κ. Ζεεχόφερ περιέγραψε το σχέδιο της κυρίας Μέρκελ ως «ανεπαρκές» και υποστήριξε ότι οι προτάσεις της δεν αποτελούν λύση, ενώ «οδηγούν σε περισσότερη και όχι λιγότερη μετανάστευση». Για τον ίδιο, η μόνη λύση μπορεί να είναι οι απευθείας επαναπροωθήσεις μεταναστών στα γερμανικά σύνορα. «Μπορώ να συζητήσω μαζί της (ενν. την κυρία Μέρκελ) τα πάντα, αλλά όχι και ότι έχουμε ισοδύναμες λύσεις”.\nΠροηγούμενο άρθροΜουντιάλ 2018: Πρόκριση της Κροατίας στα πέναλτι\nΕπόμενο άρθροΤι αλλάζει σε λεωφορεία και τρόλεϊ από τις 2 Ιουλίου


Παιδί και σκύλος. Τα οφέλη από αυτή τη συμβίωση - Paranoid.gr\nΤα οφέλη από τη συμβίωση αυτή είναι πολλά. Διεθνείς επιστημονικές έρευνες συμφωνούν ότι η συνύπαρξη των ζώων, και ειδικά του σκύλου, με το παιδί αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τη σωστή ανάπτυξη της προσωπικότητάς του.\nΌσο αναφορά, τις ανησυχίες των γονιών σχετικά με μικρόβια και μολύνσεις,μελέτη που έγινε στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Κουόπιο της Φινλανδίας έδειξε πως τα μωρά που ζούσαν με σκύλους κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους της ζωής τους ήταν λιγότερο ευπαθή στις ιώσεις. Η εξήγηση είναι απλή. Τα μωρά που έχουν κατοικίδιο στο σπίτι έρχονται σε επαφή με περισσότερα μικρόβια γεγονός που συμβάλει στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού τους συστήματος. Επίσης, σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Clinical and Experimental Allergy, οι επιστήμονες έχουν διαπιστώσει ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν με σκυλιά είναι 50% λιγότερο πιθανό να εκδηλώσουν αλλεργίες και άσθμα από εκείνα που μεγαλώνουν χωρίς σκύλο.\nΤα σκυλιά βοηθούν τα παιδιά στην κοινωνικοποίηση.\nΜεγαλώνοντας με ένα σκυλί τα παιδιά γίνονται πιο κοινωνικά και βελτιώνουν την αυτοεκτίμησή τους, μειώνονται δραστικά οι ανασφάλειές τους και τέλος αυξάνεται η αυτοπεποίθηση τους.\nΜαθαίνει να αγαπά και να αναπτύσσεται συναισθηματικά!\nΌταν το παιδί μεγαλώνει μαζί με ένα σκύλο, μαθαίνει να εκφράζει την αγάπη του, δένεται συναισθηματικά, γίνεται συμπονετικό, αφοσιώνεται, μοιράζεται. Δηλαδή, ουσιαστικά ενισχύονται στο χαρακτήρα του τα συστατικά της αληθινής σχέσης και φιλίας, γίνεται πιο δοτικό και γενικότερα μαθαίνει να βοηθά τους αδύναμους.\nΤα παιδιά με σκυλιά γίνονται πιο υπεύθυνα.\nΤα σκυλιά βοηθούν στην καλύτερη ανάγνωση των παιδιών.\nΤα παιδιά που μαθαίνουν να διαβάζουν αισθάνονται καλύτερα αν το κάνουν αυτό δυνατά! Δεν μπορώ να σκεφτώ καλύτερη παρέα από έναν σκύλο που ακούει τα πάντα χωρίς να διαμαρτύρεται..\nΤο σκυλί γεννά θετικά συναισθήματα στην ψυχή του παιδιού, που το συνοδεύουν σε όλη του τη ζωή!!


Οι Έλληνες ανταποκριτές και η Τουρκική προπαγάνδα – Γεγονότα στο μικροσκόπιο\n”Πού είναι η Φάτνη στη Ναύπακτο, κύριε Δήμαρχε???”\nantonis Οκτώβριος 17, 2019\nαπό την ιστοσελίδα trikalanews.gr\nΕίναι σαφές ότι κινδυνεύει η ζωή των ανταποκριτών που βρίσκονται στην Τουρκία, εάν αποφασίσουν να μεταδώσουν τα αληθινά γεγονότα αυτού του άνισου πολέμου και πουν τα πράγματα με το όνομά τους. Αυτό δεν το αμφισβητεί κανείς.\nΟύτε θα περίμενε κανείς να πουν την αλήθεια οι δημοσιογράφοι που κάνουν τη δουλειά τους και βρίσκονται υπό την απειλή της δίωξης και της φυλάκισης. Αυτό που αναρωτιέται κανείς, είναι γιατί τα Ελληνικά μέσα ενημέρωσης, αφού γνωρίζουν αυτή τη συνθήκη, ζητούν από τους ανταποκριτές που έχουν στην Κωνσταντινούπολη να πάνε στο μέτωπο και να μεταδώσουν ειδήσεις από τον πόλεμο;\nΤο αποτέλεσμα είναι ντροπιαστικό. Προκαλεί αλγεινή εντύπωση.\nΜετά το Μανώλη Κωστίδη του ΣΚΑΙ ο οποίος μεταδίδει ότι οι Τούρκοι απαντούν στο βομβαρδισμό των Κούρδων επί Τουρκικού εδάφους, άλλη μια τραγική φιγούρα εμφανίστηκε σε άλλο κανάλι.\nΓια τα 11 Κουρδικά χωριά που χτυπήθηκαν τις τελευταίες μέρες, με τους εκατοντάδες άμαχους νεκρούς και τους πάνω από 70.000 πρόσφυγες, ούτε κουβέντα.\nΚαμία ντροπή δεν μας είπε αν ένοιωσε για την προώθηση της Τουρκικής προπαγάνδας που κάνει μέσω των δελτίων ειδήσεων των Ελληνικών και Κυπριακών καναλιών.\nΟ Μανώλης Κωστίδης λειτουργεί περισσότερο ως ανταποκριτής του TRT, μέχρι που διακόπτει ακόμη και το πρόγραμμα του Ελληνικού σταθμού, για να μεταδώσει τη ρίψη όλμου από τους Κούρδους σε Τουρκικό έδαφος. Για το τι συμβαίνει στην άλλη μεριά του φεγγαριού ούτε λόγος να γίνεται. Για τον Κωστίδη και το ΣΚΑΙ η ενημέρωση έχει μόνο μια πλευρά.


Ο Άρης στα ζώδια Archives - Zwdiakos\nΚατηγορία: Ο Άρης στα ζώδια\nΕίναι ένας εκρηκτικός και ανήσυχος Άρης που τριγυρνά αναζητώντας τη γνώση, αλλά κουράζεται εύκολα γιατί δεν έχει μεγάλες αντοχές. Όσοι έχουν Άρη στον Τοξότη έχουν μεγάλη ιδέα για τον εαυτό τους, είναι ενθουσιώδεις, τολμηροί και αισιόδοξοι, αλλά φτάνουν πολύ εύκολα…\nΚάποτε θεωρούσαν τον Άρη κυβερνήτη αυτού του ζωδίου και δεν είχαν άδικο, αφού ο Σκορπιός δίνει στον πλανήτη αντοχή και τον κάνει να ασχολείται με τις ανάγκες της ψυχής. Όσοι έχουν Άρη στο Σκορπιό είναι δυνατοί, έμπιστοι, φιλόδοξοι, επιβλητικοί, υπομονετικοί…\nΓια να μπορέσει ο Άρης να λειτουργήσει σε αυτό το ζώδιο, χρειάζεται τη στήριξη ενός συνεργάτη ή συντρόφου, κάτι που τον κάνει ευάλωτο και κυκλοθυμικό. Είναι θέση αδυναμίας, γιατί δεν καταφέρνει να εκφράσει τη δύναμη, την επάρκεια και τις ηγετικές…\nΟ Άρης σε αυτή τη θέση εκφράζεται με τη λογική της Παρθένου και είναι οργανωτικός, πρακτικός και πολύ προσεκτικός. Βγάζει όλη του την ενέργεια στη δουλειά, επιτελεί το έργο του με αφοσίωση και είναι πάντα πρόθυμος να προσφέρει ότι μπορεί…\nΕίναι μια καλή θέση για τον Άρη, γιατί εκφράζει τη δύναμη και τη δημιουργικότητά του, εκπέμποντας παράλληλα μαγνητισμό και γοητεία. Όσοι έχουν Άρη στο Λέοντα είναι οργανωτικοί, δραστήριοι, επίμονοι, φιλόδοξοι, αποφασιστικοί, τολμηροί και αισιόδοξοι. Θέλουν να είναι πρώτοι σε όλα,…\nΕδώ ο πλανήτης βρίσκεται σε πτώση και αντί να δρα με σιγουριά και αυτοπεποίθηση, γίνεται συχνά αναίτια ανταγωνιστικός, προσπαθώντας να ανακαλύψει την αξία και τη δύναμή του. Πολλοί από αυτούς που έχουν Άρη στον Καρκίνο δημιουργούν εξαρτημένες σχέσεις, που οφείλονται…\nΣε αυτό το ζώδιο ο Άρης εκφράζεται επικοινωνώντας με τους γύρω του. Μιλάει πολύ, χρησιμοποιεί το γραπτό λόγο ή κινείται συνεχώς. Είναι πνευματώδης, ανήσυχος, σκέφτεται πολύ και όταν έχει άγχος ή νεύρα δεν μένει ούτε στιγμή ακίνητος. Όσοι έχουν Άρη…\nΕίναι μια καλή θέση για τον Άρη γιατί ελέγχει τον παρορμητισμό και τον ενθουσιασμό του, αν και σε αυτή τη θέση δεν δραστηριοποιείται εύκολα. Ο Άρης εδώ χρειάζεται να αποκτήσει υλική ή συναισθηματική ασφάλεια για να νιώθει καλά, προσπαθεί λοιπόν…\nΕίναι κυβερνήτης του ζωδίου και μπορεί να εκφράσει όλη την ορμή και τη μαχητικότητά του. Είναι ένας εκρηκτικός, ανυπόμονος Άρης, που έχει ανάγκη να είναι ελεύθερος και ανεξάρτητος και να αγωνίζεται διαρκώς για τα δικαιώματά του. Όσοι έχουν τον Άρη…


Εφημερίδα Ο Ευρυτανικός Παλμός - 11/11/2020\nγια τους μαθητές στα Άγραφα\nΤΕΤΑΡΤΗ 11 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2020-ΑΡ. ΦΥΛΛΟΥ 927-ΕΤΟΣ 18\nwwW.evytan kospal mos.g-ernal: evrtanikospa mosOgnallom\nΔιαδικτυακή εκπαίδευση χωρίς . διαδίκτυο!\nΣτον 'αέρα, οι μαθητές της Γ' Λυκείου\nΗ επιστολή Καρδαμπίκη Προς τον Πρωθυπουργό\nΌλο το ρεπορτάζ Τι λένε καθηγητές , μαθητές-γονείς και η Διευθύντρια Β/θμιας Εκπαίδευσης\ncovid-19 στο Καρπενήσι\n. Βελτίωσ οδικού\n- Μάραθος .Σε καραντίνα δύο υπάλληλοι στο ΘΧΠ\nΚρούσμα στο Πρωτοδικείο Ευρυτανίας\nΚλειστές τάξεις σχολείων,\nτο ' ΑΛΚYONΗ,\nσελί 20 & 21\nέρχεται στη Στερεά\nΣτη δεύτερη φάση.\nΑυγενάκης: "Αμεση ενίσχυση\nσε αθλητικά σωματεία "!\nΠαράταση μέχρι τις 31/12\nγα τις εγγραφές στο Mητρο\nΑθλητικν Σωματείων της ΠΤΑ\nΤο υπουργείο Παιδείας φέρνει ρύθμιση για τις απουσίες μαθητών του Α τετραμήνου για Γυμνάσια και Λύκεια για τη χρονική περίοδο εξ αποστάσεως διδασκαλία. Σύμφωνα με πληροφορίες, όλε&sig


Παστάκια “ΠΤΙ-ΜΠΕΡ” ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ! | Sokolatomania Sokolatomania\n20γ κορν φλάουρ (2 κ.της σούπας)\n600γ σοκολάτα κουβερτούρα\nΑνακατεύουμε σε ένα μπωλ τη ζάχαρη, το κορν φλάουρ, το αλεύρι και το αυγό.\nΓεμίζουμε τα μπισκότα, ανά δύο, με ζεστή την κρέμα.\nΠαράλληλα λιώνουμε τα 2/3 της σοκολάτας σε μία κατσαρόλα, που είναι τοποθετημένη επάνω σε μία άλλη με βραστό νερό, ανακατεύοντας.\nΛιώνουμε την άσπρη σοκολάτα με τον ίδιο τρόπο και γεμίζουμε ένα χωνάκι ζαχαροπλαστικής.


Πάσχα στο χωριό χωρίς περιορισμούς μετά από δύο χρόνια – ParosNews\n4 Απριλίου, 2022 4 Απριλίου, 2022 ParosNews\t91 Views 0 Σχόλια\nΤο Πάσχα στο χωριό πλησιάζει για το 2022 και μετά από δύο χρόνια οι πόλεις αναμένεται να αδειάσουν. Μετά τους περιορισμούς και την απαγόρευση κυκλοφορίας τα περασμένα χρόνια φαίνεται ότι το 2022 θα κάνουμε Πάσχα στο χωριό κανονικά, προφανώς με ελάχιστα μέτρα και με 50 νεκρούς τη μέρα.\nΆλλωστε οι νεκροί από τον κορονοϊό και όλο το θέμα της Πανδημίας περνάει πλέον στα… χαμηλά. Ανεξάρτητα ακόμα και από το γεγονός ότι το 40% των ανθρώπων στις ΜΕΘ είναι πλήρως εμβολιασμένοι.\nΤα μέτρα για το Πάσχα 2022\nΌπως είναι ξεκάθαρο η κυβέρνηση δεν θέλει καμία απαγόρευση για το Πάσχα. Θέλει να τελειώνουμε με τα πιστοποιητικά εμβολιασμού και όλοι να ξεχυθούν για Πάσχα, ενώ οι τουρίστες για το ελληνικό καλοκαίρι. Βέβαια η Ομικρον 2 σαρώνει όλη την Ελλάδα και όσοι δεν αρρώστησαν, περνάνε τώρα τη δική τους δοκιμασία…\nΗ Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων στην τελευταία της εβδομαδιαία συνεδρίαση, την περασμένη Τετάρτη, εισηγήθηκε ομόφωνα να μην προχωρήσει μέχρι το τέλος Απριλίου καμία χαλάρωση αναφορικά με τους διαγνωστικούς ελέγχους (testing), την ισχύ των πιστοποιητικών εμβολιασμού για την είσοδο σε χώρους ή τη συμμετοχή σε δραστηριότητες και τη χρήση της προστατευτικής μάσκας. Έβαλαν ως ορόσημο για την άρση την Πρωτομαγία. Όμως κανείς δεν ξέρει ποιες είναι οι τελικές προθέσεις της κυβέρνησης που αναζητά παραθυράκι για να ακυρώσει όλα τα μέτρα για ανεμβολίαστους και εμβολιασμένους. Σε ό,τι αφορά, δε, το πιστοποιητικό εμβολιασμού έχει ζητηθεί από την Επιτροπή εισήγηση για αλλαγή του χρόνου ισχύος, με βάση τη σύσταση της Κομισιόν. Δηλαδή να είναι 9μηνη η ισχύς του πιστοποιητικού εμβολιασμού και 6μηνη εκείνη του πιστοποιητικού νόσησης για τους πολίτες.\nΣε κάθε περίπτωση απαγορεύσεις για το Πάσχα στο χωριό δεν θα υπάρχουν. Επίσης στις Εκκλησίες θα πηγαίνουν ελεύθερα, όπως και τώρα, οι πιστοί τη Μεγάλη Εβδομάδα και την Κυριακή του Πάσχα.\nΜόνο μέτρο για τις Εκκλησίες θα είναι η μάσκα.\n← Previous Το μαργαριτάρι των γαλλικών Άλπεων: Μια ειδυλλιακή πόλη με ίσως την πιο καθαρή λίμνη στην Ευρώπη\nNext → Κρουαζιερόπλοιο με 100% εμβολιασμένους επιβάτες, νοσούν με Covid


zoornalistas: Σάλος με ναζιστικό χαιρετισμό μέσα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο...\nΣάλος με ναζιστικό χαιρετισμό μέσα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο...\n...από Βούλγαρο ευρωβουλευτή (video)\nΣε ναζιστικό χαιρετισμό φαίνεται πως προχώρησε μέσα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ο Angel Dzhambazki, ευρωβουλευτής του δεξιού ευρωσκεπτικιστικού κόμματος VMRO της Βουλγαρίας, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις. To επίμαχο περιστατικό, το οποίο έχουν καταδικάσει τις τελευταίες ώρες πολλοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, συνέβη κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης στην Ευρωβουλή για το κράτος δικαίου στην Πολωνία και την Ουγγαρία.\nΣτο βίντεο που κάνει τον γύρο του διαδικτύου, ο Dzhambazki εμφανίζεται να σηκώνει το δεξί του χέρι σε μια κίνηση που παραπέμπει στον χαιρετισμό των Ναζί, αποχωρώντας από την αίθουσα της Ευρωβουλής. Στην επίμαχη συζήτηση, σύμφωνα με τη Deutsche Welle, o Dzhambazki είχε προχωρήσει στην ακόλουθη δήλωση: «Δεν θα σας επιτρέψουμε ποτέ να μας λέτε τι να λέμε και τι να κάνουμε. Ζήτω ο Όρμπαν και το Fidesz, ζήτω ο Καζίνσκι και το PiS, ζήτω η Βουλγαρία και η Ευρώπη των εθνών».\nΣε ανάρτησή του στο Twitter ο Καζίνσκι χαρακτήρισε «έκτρωμα» την απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ να επικυρώσει έναν μηχανισμό ο οποίος επιτρέπει το μπλοκάρισμα των κονδυλίων σε χώρες όπου σημειώνονται παραβιάσεις του κράτους δικαίου. Υπενθυμίζεται ότι η Πολωνία και η Ουγγαρία έχουν αμφισβητήσει αυτόν τον νόμο.\nΗ χειρονομία του Dzhambazki προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από μέλη του Ευρωκοινοβουλίου και όχι μόνο. Η αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Πίνα Πιτσιέρνο δήλωσε ότι το θεσμικό όργανο θα ελέγξει με τις κάμερες τι συνέβη στη συγκεκριμένη περιοχή του Κοινοβουλίου, για να δει αν υπήρξε ή όχι φασιστικός χαιρετισμός.\n«Δεν επιτρέπουμε σε καμία περίπτωση φασιστικές χειρονομίες και σύμβολα. Αν έχει γίνει κάτι τέτοιο, είναι εξαιρετικά σοβαρό και θα υπάρξουν κυρώσεις», προειδοποίησε.\nΟ Μάνφρεντ Βέμπερ, επικεφαλής της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΕΛΚ, καταδίκασε τη χειρονομία σε ανάρτησή του, τονίζοντας ότι έρχεται σε αντίθεση με όλα όσα συμβολίζει το Ευρωκοινοβούλιο και ζητώντας να επιβληθούν κυρώσεις.\nΗ πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μετσολα έγραψε στο Twitter ότι «ένας φασιστικός χαιρετισμός στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι απαράδεκτος για μένα – πάντα και παντού».\n«Προσβάλλει εμένα και όλους τους άλλους στην Ευρώπη», πρόσθεσε. «Εμείς συμβολίζουμε το αντίθετο. Είμαστε η Βουλή της δημοκρατίας. Αυτή η χειρονομία προέρχεται από το πιο σκοτεινό κεφάλαιο της ιστορίας μας και πρέπει να μείνει εκεί».\nΑξίζει να σημειωθεί πως, μετά τη «θύελλα» αντιδράσεων, ο ίδιος ο Dzhambazki υποστήριξε πως η χειρονομία του ήταν ένας απλός χαιρετισμός που παρερμηνεύτηκε ως ναζιστικός.\n«Όταν μπερδεύετε έναν απλό χαιρετισμό με έναν ναζιστικό χαιρετισμό, έχετε ένα πραγματικό πρόβλημα του νόμου του Γκόντγουιν. Το γεγονός ότι κάποιος διαφωνεί μαζί σου δεν σημαίνει ότι είναι Ναζί. Ζητώ συγγνώμη αν ο αθώος χαιρετισμός μου προσέβαλε κάποιον, αλλά αυτή είναι μια σοβαρή περίπτωση Reductio ad absurdum», έγραψε στο Twitter.


Ουράνια σώματα, που γίνονται ορατά από το φως που εκπέμπουν. Οι α., αντίθετα με τους πλανήτες που γίνονται ορατοί από το φως που ανακλούν, λέγονται και απλανείς, επειδή φαινομενικά μένουν ακίνητοι στον ουράνιο θόλο. Εξαιτίας της τεράστιας απόστασης, οι α. φαίνονται σαν φωτεινά σημεία και όταν ακόμα τους παρατηρούμε με τα ισχυρότατα τηλεσκόπια που διαθέτουν οι αστρονόμοι. Έως τον 19ο αι., κάθε προσπάθεια για τη γνώση της φύσης ή της φυσικής κατάστασης των α. προσέκρουε στην ανεπάρκεια των μέσων παρατήρησης και οι μελέτες είχαν περιοριστεί σε υπολογισμούς για τον προσδιορισμό της θέσης και στοιχείων στατιστικής φύσης. Σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί σημαντικές πρόοδοι στον τομέα της αστροφυσικής με την εφαρμογή μεθόδων που προσφέρει η σύγχρονη επιστήμη και η τεχνολογία. Επειδή οι α. χρησιμεύουν ως ακριβή σημεία αφετηρίας και προσανατολισμού για την έρευνα της προέλευσης και εξέλιξης του πλανητικού μας συστήματος, τους έχουν δοθεί συμβατικά ονόματα, ώστε να διακρίνονται. Οι λαμπρότεροι α. είχαν ήδη ονομαστεί από την αρχαιότητα. Συνήθως, οι α. ενός αστερισμού παίρνουν ως όνομα, με τη σειρά λαμπρότητας, ένα γράμμα του ελληνικού αλφαβήτου, ωσότου εξαντληθεί, ύστερα του λατινικού και, τέλος, αραβικούς αριθμούς. Έτσι, το γράμμα άλφα προσδιορίζει γενικά τον λαμπρότερο α. του αστερισμού ή τον α. που ήταν ο λαμπρότερος κατά την εποχή της ονομασίας. Σημαντική πρόοδο στη μελέτη των α. αποτέλεσε η χρήση της φωτογραφίας, γιατί, εκτός από τον άμεσο προσδιορισμό των αμοιβαίων θέσεων, βοήθησε τους αστρονόμους να κάνουν παρατηρήσεις σαφέστερες και ακριβέστερες από εκείνες που εκτελούσαν απευθείας με τα τηλεσκόπια. Η φωτογραφία επέτρεψε, επίσης, να παρατηρηθούν α. αόρατοι με γυμνό μάτι, επειδή η φωτογραφική πλάκα έχει την ιδιότητα να αθροίζει το φως που δέχεται κατά τον χρόνο της έκθεσης· η φωτογραφική πλάκα διαθέτει δηλαδή μια ικανότητα που είναι άγνωστη στο ανθρώπινο μάτι. Πολλοί από τους γνωστούς απλανείς α. αποτελούν στην πραγματικότητα ένα σύνθετο σύστημα ουράνιων σωμάτων από δύο, τρεις ή περισσότερους α. Χαρακτηριστικό αυτών των διπλών, τριπλών καθώς επίσης και των πολλαπλών συστημάτων είναι η ύπαρξη μιας κίνησης με ορισμένη τροχιά, γύρω από το κέντρο βαρύτητας του συστήματος. Στα διπλά συστήματα, ή διπλούς α. όπως απόκαλούνται,παρατηρούμε κατά γενικό κανόνα ένα σώμα φωτεινό και ένα σκοτεινό. Δεν θεωρείται ότι πρόκειται για έναν ήλιο και έναν πλανήτη, αλλά μάλλον για έναν α. πρωτεύοντα και έναν δορυφόρο, στον οποίο δίνεται το γενικό όνομα συνοδός. Ο συνοδός συνήθως δεν είναι ορατός. H παρουσία του γίνεται αντιληπτή είτε από τις διαταραχές που επιφέρει στην τροχιά του πρωτεύοντα α. είτε από την περιοδική αυξομείωση της λαμπρότητας του πρωτεύοντα, την οποία προκαλεί ο συνοδός όταν περνάει εμπρός από το φωτεινό σώμα. H πρώτη ανακάλυψη διπλών α. οφείλεται στον Γαλιλαίο. Τα στοιχεία που προσδιορίζουν έναν α. είναι: 1) οι τρεις συντεταγμένες αναφορικά προς ένα οποιοδήποτε σύστημα τριών αξόνων, με τους οποίους προσδιορίζεται η θέση των α. στον ουράνιο θόλο·2) οι τρεις ταχύτητες αναφορικά προς το ίδιο σύστημα των τριών αξόνων, οι οποίες μας επιτρέπουν να αναγνωρίσουμε την πραγματική ταχύτητα και τη διεύθυνση της κίνησής του· 3) τα άλλα φυσικά δεδομένα τα οποία κατά ένα μέρος βρίσκονται σε συσχετισμό μεταξύ τους, όπως π.χ. το φωτεινό μέγεθος, ο φασματικός τύπος, η θερμοκρασία και η διάμετρος. Σε πολλούς α. μπορούμε να προσδιορίσουμε και την παράλλαξη που θα μας οδηγήσει να προσδιορίσουμε το απόλυτο μέγεθος του α. και την απόστασή του. Με τα στοιχεία της μάζας και της διαμέτρου υπολογίζεται και η μέση πυκνότητα του α. Ταξινόμηση των α. ανάλογα με τη λαμπρότητα.Ο Πτολεμαίος, πριν από περίπου 2.000 χρόνια, είχε διαιρέσει τους α. σε έξι οπτικά μεγέθη, στα οποία περιέλαβε όλους τους ορατούς με γυμνό μάτι (περίπου 6.000 σε ολόκληρο τον ουράνιο θόλο). H σύγχρονη αστρονομία παραδέχτηκε την ταξινόμηση αυτή, έκανε όμως ορισμένες μεταβολές, αντικαταθιστώντας την προσωπική και υποκειμενική εκτίμηση της λαμπρότητας με φωτομετρικές μετρήσεις που έγιναν με ειδικά όργανα. Διεύρυνε επίσης την κλίμακα, που αρχικά είχε έξι μεγέθη και περιλάμβανε μόνο τους ορατούς με γυμνό μάτι α., από τη μια προς το μηδέν και τις αρνητικές τιμές, για να περιλάβει και τους πολύ λαμπρούς α. (μερικούς πλανήτες, τον Ήλιο, τη Σελήνη), και από την άλλη προς τις μεγαλύτερες τιμές, για να περιλάβει όλους τους α. που ανακαλύφθηκαν με τα σύγχρονα ερευνητικά μέσα και υπολογίζονται σε δισεκατομμύρια δισεκατομμυρίων. H φωτογραφία επέτρεψε να προσδιοριστούν α. 23ου οπτικού μεγέθους, δηλαδή α. με λαμπρότητα 600 εκατ. φορές αμυδρότερη από τη λαμπρότητα των α. 1ου μεγέθους. Οι χάρτες του ουρανού παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον για την αστρονομία, γιατί με την παραβολή των θέσεων των α. κατά μεγάλα χρονικά διαστήματα μπορούμε να υπολογίσουμε τις γωνιαίες μεταθέσεις που έγιναν και να πετύχουμε τον υπολογισμό της ταχύτητας των ίδιων των κινήσεων. Επειδή η φωτογραφική πλάκα έχει διαφορετική χρωματική ευαισθησία από το ανθρώπινο μάτι, το φωτογραφικό μέγεθος του α. δεν έχει γενικά την ίδια τιμή με το οπτικό μέγεθος. Οι πλούσιοι σε κυανές και ιώδεις ακτινοβολίες α. παρουσιάζουν μεγαλύτερο φωτογραφικό μέγεθος, ενώ οι κίτρινοι και οι κόκκινοι παρουσιάζουν μικρότερο. H διαφορά μεταξύ του φωτογραφικού μεγέθους (σε φως κυανό και ιώδες) και του οπτικού μεγέθους (σε κίτρινο και πράσινο) ονομάζεται δείκτης χρώματος και εξαρτάται από την επιφανειακή θερμοκρασία του α. Κατά γενικό κανόνα, το χρώμα μάς επιτρέπει να προσδιορίζουμε τη θερμοκρασία του α. Ένας α. αρχίζει να φωτοβολεί μόλις η επιφανειακή θερμοκρασία του φτάσει περίπου στους 1.500°C. Οι ερυθροί α. έχουν θερμοκρασία μεταξύ 2.000°C και 3.000°C, οι πορτοκαλόχρωμοι μεταξύ 3.000°C και 5.000°C, οι λευκοί μεταξύ 8.000°C και 12.000°C, ενώ στους κυανούς η θερμοκρασία μπορεί να προσεγγίσει τους 20.000-30.000°C. Μεγάλη σπουδαιότητα παρουσιάζει και η ταξινόμηση με απόλυτη λαμπρότητα, δηλαδή ανάλογα με την πραγματική ενέργεια που ακτινοβολείται στο διάστημα μέσα σε ένα δευτερόλεπτο, ώστε να είναι δυνατή η σύγκριση των α. μεταξύ τους και με τον Ήλιο. Με τη σύγκριση αυτή είναι δυνατόν να ορίσουμε μία κλίμακα απόλυτων μεγεθών που να ανταποκρίνεται στα οπτικά μεγέθη τα οποία θα είχαν αν βρίσκονταν στην ιδανική απόσταση των 10 παρσέκ από τη Γη. Ο αστρονόμος Κολχιούτερ, του αστεροσκοπείου του όρους Γουίλσον, πρότεινε την κατάταξη αυτή το 1913. H λαμπρότητα μεταξύ των α. παρουσιάζει μεγάλες διαφορές. Αρχίζει από μεγέθη που είναι 100.000 φορές μεγαλύτερα από τη λαμπρότητα του Ήλιου και καταλήγει πρακτικά στο μηδέν, για τα σκοτεινά και αόρατα ουράνια σώματα. H λαμπρότητα στους νόβα (καινοφανείς α.) καθώς και στους σουπερνόβα μπορεί να προσεγγίσει σε σύντομο χρονικό διάστημα εξαιρετικά ανώτερες τιμές. Στους μεταβλητούς α. η λαμπρότητα δεν παραμένει διαρκώς σταθερή αλλά αλλάζει. Ταξινόμηση των α. ανάλογα με τον φασματικό τύπο.Την πρώτη προσπάθεια ταξινόμησης των α. ανάλογα με τον φασματικό τύπο τους έκανε ο πάστορας Άντζελο Σέκι, στη Ρώμη, όταν παρατηρώντας τα φάσματα μερικών εκατοντάδων α. διαπίστωσε ότι τα φάσματα είχαν σχέση με το χρώμα των α. Χώρισε τότε τους α. σε τέσσερις κατηγορίες: λευκούς, κίτρινους, πορτοκαλί και ερυθρούς, ανάλογα με τον τύπο των γραμμών απορρόφησης που εμφανίζονται στο αντίστοιχο φάσμα τους. Αργότερα προσέθεσε και μια πέμπτη κατηγορία, στην οποία κατέταξε τους α. που στο φάσμα τους, εκτός από τις γραμμές απορρόφησης, παρουσιάζουν και φωτεινές γραμμές εκπομπής. Τη σύγχρονη ταξινόμηση έχουν κάνει οι αστρονόμοι του Χάρβαρντ, οι οποίοι καταχώρησαν στον Henry Drader’s Catalogue τους φασματικούς τύπους περίπου 230.000 α. Ο κατάλογος αυτός συμπληρώνεται και ενημερώνεται με παράρτημα που εκδίδεται κατά περιόδους από το 1924. Στην ταξινόμηση αυτή οι κατηγορίες των φασμάτων σημειώνονται με τα κεφαλαία ψηφία με την εξής σειρά: Ο, Β, Α, F, G, Κ, Μ, S, R, Ν. Καθεμία από αυτές τις κατηγορίες υποδιαιρείται σε άλλες δέκα υποκατηγορίες που σημειώνονται με αριθμούς από 0 μέχρι 9 (βλ. λ. αστρονομία· αστροφυσική). Άλλα χαρακτηριστικά.Με τη χρησιμοποίηση διαφόρων τρόπων μέτρησης και ελέγχου, που βασίζονται στη γνώση του απόλυτου μεγέθους και του φασματικού τύπου του α., έχουν υπολογιστεί οι διαστάσεις πολλών α. Ο πρώτος α. του οποίου μετρήθηκε η φαινόμενη διάμετρος με τη βοήθεια ενός συμβαλλόμετρου, δηλαδή ενός ειδικού οπτικού οργάνου που επιτρέπει να εκτελούμε μετρήσεις με τη μελέτη κροσσών συμβολής του φωτός, ήταν o ερυθρός γίγας Βετελγέζ (Άντερσον και Πιζ, Δεκέμβριος 1920). Για τον Βετελγέζ στη μέτρηση βρέθηκε τιμή 400 φορές μεγαλύτερη από την τιμή του Ήλιου. Οι μεγαλύτεροι α. που έχουν βρεθεί είναι: ο κύριος α. του ε Ηνιόχου, ο οποίος, όπως φαίνεται, έχει διάμετρο κατά 2.000 φορές μεγαλύτερη από τη διάμετρο του Ήλιου, ο κύριος α. του V V Κηφέα, με διάμετρο 1.200 φορές μεγαλύτερη από εκείνη του Ηλίου, και οι δύο αστέρες του διπλού α. V 381 Σκορπιού, για τις διαμέτρους των οποίων είμαστε λιγότερο βέβαιοι, αλλά θα προσεγγίζουν αντίστοιχα τις 1.500 και 3.000 φορές τη διάμετρο του Ήλιου. H μάζα των α. που συνιστούν τα διπλά και τριπλά συστήματα είναι δυνατόν να προσδιοριστεί με τη μελέτη των κινήσεών τους γύρω από το κοινό κέντρο της βαρύτητας, σύμφωνα με τον νόμο της παγκόσμιας έλξης. Επειδή στα συστήματα στα οποία ήταν εφικτό να γίνουν μετρήσεις περιλαμβάνονται α. όλων των τύπων, αποκτήσαμε ακριβή ιδέα της μάζας και της πυκνότητας των α. Τα αποτελέσματα είναι αρκετά εντυπωσιακά. Οι α. παρουσιάζουν διαφορές λαμπρότητας που μπορούν να ανέλθουν σε μερικά δισεκατομμύρια φορές, ενώ αντίθετα οι σχέσεις των μαζών ουδέποτε υπερβαίνουν τις εκατό φορές. Αυτό σημαίνει ότι ίσως δεν θα υπάρχουν α. με μάζα μικρότερη από το ένα δέκατο της μάζας του Ήλιου και ότι θα είναι σπανιότατοι οι α. με μάζα δέκα φορές μεγαλύτερη της μάζας του Ήλιου (υπεργίγαντες). H κίνηση της περιστροφής προσδιορίζεται από τη μετατόπιση των φασματικών γραμμών (φαινόμενο Ντόπλερ), που οφείλεται στο γεγονός ότι, ενώ το ένα χείλος του φωτεινού σώματος πλησιάζει, το αντίθετο χείλος απομακρύνεται. Το μαγνητικό πεδίο προσδιορίζεται με τον διχασμό ή την ανάλυση μερικών φασματικών γραμμών (φαινόμενο Λίμαν). Τα χαρακτηριστικά των α. παρουσιάζουν κάποια συσχέτιση, που ενισχύει την υπόθεση για μια κοινή προέλευση και επίσης την ύπαρξη νόμων πολύ ευρύτερων και καθολικότερων από αυτούς που είναι γνωστοί. Κινήσεις των α. Μία από τις σχετικά πρόσφατες ανακαλύψεις είναι ότι οι α. που θεωρούνταν στο παρελθόν ακίνητοι στον ουρανό κινούνται με δικές τους κινήσεις. Ανάλογα με το μέγεθος των αποστάσεων, οι κινήσεις αυτές επιφέρουν μετά από πάροδο πολλών αιώνων αλλαγές στις θέσεις των α., φανερές μόνο για τους πλησιέστερους προς τη Γη. Ο Άγγλος αστρονόμος Χάλεϊ ανακάλυψε το 1718 την κίνηση των α. Αλντεμπαράν (Λαμπαδία) και Αρκτούρου, συγκρίνοντας τις θέσεις τους με εκείνες που είχαν σε προηγούμενες εποχές. Μετρήθηκαν από τότε οι ιδιαίτερες κινήσεις 40.000 α., δηλαδή οι συνιστώσες των αληθών κινήσεών τους στο επίπεδο του ουρανού. Ο ταχύτερος γνωστός α. είναι 10ου μεγέθους και ανήκει στον αστερισμό του Οφιούχου. Σε χρονικό διάστημα 180 ετών διανύει απόσταση ίση περίπου προς τη διάμετρο της Σελήνης. Το φαινόμενο Ντόπλερ μας παρέχει επίσης τη δυνατότητα να υπολογίσουμε και την ακτινική ταχύτητα των α., δηλαδή τις κινήσεις προσέγγισης ή απομάκρυνσής τους από τον Ήλιο, ο οποίος θεωρείται ακίνητος. Οι μέσες ακτινικές ταχύτητες των α. περιλαμβάνονται, όπως προέκυψε, μεταξύ των 20 και 60 χλμ. /δευτ. Συνθέτοντας την ακτινική ταχύτητα με την κίνηση του α. μπορούμε να υπολογίσουμε την πραγματική του ταχύτητα. Αριθμός των α.Ο αριθμός των ορατών με γυμνό μάτι α. φτάνει περίπου τους 3.000 σε κάθε ημισφαίριο. Από αυτούς, 20 είναι πρώτου μεγέθους, 50 δεύτερου, 150 τρίτου, 500 τέταρτου, 1.500 πέμπτου και περίπου 4.000 έκτου. Για τα επόμενα μεγέθη, ορατά με το τηλεσκόπιο ή φωτογραφικά, η πρόοδος συνεχίζεται και καταλήγει στα 500 εκατ. για τους α. μέχρι 20ού μεγέθους και 1 δισ. μέχρι του 21ου μεγέθους κ.ο.κ. Υπολογίζεται ότι στο γαλαξιακό μας σύστημα ανήκουν περίπου 100 δισ. α., αριθμός υπέρογκος, που γίνεται αφάνταστα μεγάλος αν αναλογιστούμε τους α. των άλλων γαλαξιών, που καθένας αποτελεί αστρικό σύμπαν ανάλογο με τον δικό μας Γαλαξία. Αλλά ο αριθμός των γαλαξιών φαίνεται ότι φτάνει γύρω στα 100 δισ. και μέσα στα όρια αυτά μπορεί να φτάσει η ανθρώπινη σύλληψη του σύμπαντος. Αποστάσεις των α.Ακριβή ιδέα για την πραγματική απόσταση των α. αρχίσαμε να έχουμε από τότε που ο Γερμανός αστρονόμος Μπέσελ κατόρθωσε να προσδιορίσει την παράλλαξη του α. 61 Κύκνου. H τιμή που βρέθηκε, και η οποία αργότερα διορθώθηκε με ακριβέστερες μετρήσεις, αντιστοιχεί σε απόσταση 11 ετών φωτός. Από τότε μετρήθηκαν οι αποστάσεις πολλών α. Ο πλησιέστερος α. προς τη Γη είναι o εγγύτατος του Κενταύρου (4,3 έτη φωτός). Αποστάσεις άλλων α. είναι: Σείριος 8,5 έτη φωτός, Αλτάιρ (α Αετού) 16, Βέγας 26, Αιξ (Καπέλα) 42, Βετελγέζ (α Ωρίωνα) 270, Αντάρης (α Σκορπιού) 380, Δενέβ (α Κύκνου) 600. Αστρική ατμόσφαιρα.Οι α. είναι σφαίρες σε αεριώδη κατάσταση, όπως o Ήλιος, οι οποίοι σχηματίστηκαν με τη συμπύκνωση αερίων σε εξαιρετικά αραιή κατάσταση, που αρχικά γέμιζε το διάστημα. Όπως ο Ήλιος, παρουσιάζουν μια εξωτερική φωτεινή επιφάνεια, πάνω από την οποία επικάθονται στρώματα αερίων συνεχώς αραιότερα, τα οποία αποτελούν την ατμόσφαιρα. Αντίθετα με ό,τι συμβαίνει στη Γη, στους α. η μετάβαση από τον κεντρικό πυρήνα προς την ατμόσφαιρα δεν προσδιορίζεται με τρόπο σαφή, αλλά γίνεται διαμέσου στρωμάτων αερίων συνεχώς αραιότερων. Οι μελέτες των Άνταμς, Ράσελ, Μιλν κ.ά. μας επέτρεψαν να εξακριβώσουμε ότι οι αστρικές ατμόσφαιρες έχουν χημική σύσταση λίγο διαφορετική από την ηλιακή. Εκτός από μερικές εξαιρέσεις, το υδρογόνο είναι το αφθονότερο στοιχείο (στα 100 άτομα τα 90 είναι υδρογόνο) και ακολουθούν κατά σειρά ποσότητας ήλιο, οξυγόνο, άνθρακας και μερικά μεταλλικά στοιχεία. H έρευνα για τη γνώση της εσωτερικής σύστασης των α. προέκυψε από θεωρητικές μελέτες, που οδήγησαν σε εξαιρετικά αξιόλογα αποτελέσματα. Είναι πια βέβαιο ότι και τα 92 στοιχεία, που είναι γνωστά στη Γη, συμμετέχουν στη σύσταση της μάζας των α. και, εφόσον πρόκειται για σφαίρες σε αεριώδη κατάσταση, η κατάσταση της ισορροπίας μπορεί να υπάρχει μόνο αν στο εσωτερικό τους επικρατούν σημαντικές θερμοκρασίες μέχρι δεκάδων εκατ. βαθμών ταυτόχρονα με παμμέγιστες πιέσεις. Πολλές θεωρίες προσπάθησαν να αναλύσουν και να επεξηγήσουν τον κύκλο της εξέλιξης των α. (διαστολή του σύμπαντος). Παρ’ όλα αυτά, είναι βέβαιο ότι η ζωή ενός α. από τη γένεσή του μέχρι την απόσβεσή του θα μετριέται πάντοτε σε πολλά εκατομμύρια δισεκατομμυρίων ετών. Στα αστρικά σμήνη αριθμούνται δισεκατομμύρια αστέρες όλων των τύπων. Δεκάδες δισεκατομμυρίων αστέρων όλων των τύπων προσδίδουν στη γενική κίνηση του Γαλαξία και μια ιδιαίτερη κίνηση, η οποία υποδεικνύεται στη φωτογραφία του νεφελώματος των Κυνηγετικών Κυνών. Εικόνα ενός αστέρα που παρατηρείται με ισχυρό τηλεσκόπιο οι δακτύλιοι προέρχονται από παράθλαση του φωτός. Φωτογραφική εικόνα ενός αστέρα, ο οποίος φαίνεται σαν διάχυτη κηλίδα, που γίνεται τόσο μεγαλύτερη όσο περισσότερο εκτίθεται στο φως η φωτογραφική αρνητική πλάκα. Μερικά φάσματα αστέρων? η φασματοσκοπική ανάλυσή τους μας επιτρέπει να προσδιορίσουμε με μεγαλύτερη βεβαιότητα τις επιφανειακές θερμοκρασίες των αστέρων. Το νεφέλωμα της Ημισελήνου, φωτογραφημένο με τηλεσκόπιο Χαμπλ. Φωτογραφία με το τηλεσκόπιο Χαμπλ τμήματος του αστερισμού του Κενταύρου, με τους εντυπωσιακούς αστέρες του.\nἀστέρες — ἀστήρ star masc nom/voc pl … Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)\nμαγνητικοί αστέρες — Αστέρες που παρουσιάζουν ανιχνεύσιμα και συχνά πολύ ισχυρά μαγνητικά πεδία. Συνήθως οι μ.α. ανήκουν στους ιδιόμορφους αστέρες, αστέρες δηλαδή με φασματικά χαρακτηριστικά που δεν αντιστοιχούν ακριβώς στη συνηθισμένη ταξινόμηση των φασματικών τύπων … Dictionary of Greek\nδιπλοί αστέρες — (Αστρον.). Οι αστέρες που, ενώ όταν παρατηρούνται με γυμνό μάτι φαίνονται απλοί, με τη χρήση τηλεσκοπίου ή άλλης μεθόδου αποκαλύπτεται ότι αποτελούν ομάδα από δύο ή τρία ουράνια σώματα. Αυτό συμβαίνει επειδή βρίσκονται περίπου στην ίδια οπτική… … Dictionary of Greek\nυπεριώδεις αστέρες — (Αστρον.). Θερμοί αστέρες που παρουσιάζουν σημαντική εκπομπή στα μήκη κύματος της υπεριώδους ακτινοβολίας, δηλ. μεταξύ 25 350 nm (νανομέτρων). Για έναν αστέρα φασματικού τύπου Ο με επιφανειακή θερμοκρασία περίπου 30 000 βαθμών Κέλβιν, πάνω από το … Dictionary of Greek\nαπλανείς αστέρες — (Αστρον.).Αστέρες που οι κινήσεις τους είναι ασήμαντες και σε πρώτη προσέγγιση μπορεί να θεωρηθεί ότι διατηρούν αμετάβλητες τις αποστάσεις ανάμεσά τους και ανατέλλουν και δύουν με την ίδια πάντοτε τάξη, σε αντίθεση με τους πλανήτες, που πλανώνται … Dictionary of Greek\nνάνοι αστέρες — (Αστρον.). Κατηγορία αστέρων που έχουν φαινόμενο μέγεθος αμυδρότερο του απόλυτου μεγέθους. Οφείλουν την ονομασία τους στον Δανό αστρονόμο Χέρτσμπρουνγκ, ο οποίος παρατήρησε ότι υπάρχει σαφής διαφορά ανάμεσα στους ερυθρούς αστέρες μεγάλης και… … Dictionary of Greek\nγίγαντες αστέρες — (Αστρον.). Αστέρες που διακρίνονται για το μεγάλο μέγεθός τους και τη μεγάλη τους λαμπρότητα. Η πυκνότητα της ύλης στο εσωτερικό τους είναι πολύ μικρή, εξαιτίας του τεράστιου όγκου, στον οποίο είναι μοιρασμένη. Ανάλογα με τη λαμπρότητά τους… … Dictionary of Greek\nκάππα αστέρες — (Αστρον.). Αστέρες φασματικού τύπου, με πορτοκαλοκόκκινο χρώμα. Οι φασματικές γραμμές του ασβεστίου και οι γραμμές των ουδέτερων μετάλλων είναι πολύ έντονες, με αποτέλεσμα να επικρατούν στο φάσμα. Στον τύπο αυτό των αστέρων ανήκουν ο Αρκτούρος… … Dictionary of Greek


Μπορεί απ΄έξω το τσιπουράδικο να έδειχνε ότι ήταν κλειστό, όμως κάποιοι θαμώνες πίσω από τις κατεβασμένες κουρτίνες απολάμβαναν τους μεζέδες και τα τσίπουρα της ιδιοκτήτριας στη Λαμία.\nΌμως εκτός από τους “σταθερούς πελάτες” το μυστικό το έμαθε και η αστυνομία, με αποτέλεσμα το μεσημερι της Παρασκευής να κάνει αιφνιδιαστικό έλεγχο.\nΟι αστυνομικοί βρήκαν την ιδιοκτήτρια να μαγειρεύει στην κουζίνα και δυο θαμώνες να πίνουν τα τσιπουράκια τους.\nΈτσι όπως προβλεπει ο νόμος η ιδιοκτήτρια συνελήφθη για να οδηγηθεί στο αυτόφωρο, ενώ της επιβληθηκε και πρόστιμο 5.000€.\nΕπίσης στους δυο θαμώνες επιβλήθηκε πρόστιμο 300€ για άσκοπη μετακίνηση.


Ξαναέβαψα τα μαλλιά μου. Αυτή τη φορά με την Wellaton! - The KM Projects\nΞαναέβαψα τα μαλλιά μου. Αυτή τη φορά με την Wellaton!\nby Katerina The KM Projects on 12:58 μ.μ. in μαλλιά, Hair products, Wella\nΠέρασε και το καλοκαίρι και ευτυχώς κατάφερα να συνεφέρω λίγο τα μαλλιά μου από το ombre που εδώ που τα λέμε μου τα είχε ψιλοκάψει, ειδικά στις άκρες. Έτσι όταν είδα την νέα βαφή της Wella την Wellaton στο ράφι του Γαλαξία σε προσφορά 2,97€ δεν το σκέφτηκα και πολύ.\nΕίπα τουλάχιστον να τα βάψω να μην έχω τις άσπρες τρίχες να με χαιρετούν στις ρίζες και το τρικολόρε που είχε δημιουργηθεί από την ρίζα, το ξάνοιγμα από τον ήλιο και το όμπρε που εδώ που τα λέμε με ενοχλούσε αφάνταστα. Χρειαζόμουν επειγόντως βάψιμο και τα οικονομικά μου δεν βοηθούσαν Η τιμή 2,97€ ήταν ότι έπρεπε για να το δοκιμάσω. Και να τι έχω να πω:\nΣυσκευασία: Το κουτί περιλαμβάνει την βαφη, το ντεβελοπέρ (ή αλλιώς οξυζενέ για τις παλαιότερες) και ένα σέρουμ με προβιταμίνη Β5 σε φακελάκι και φυσικά τα γάντια και τις οδηγίες. Η βαφή είναι στα 50Ml όπως και το οξυζενέ της. Η ποσότητα είναι μικρότερη λοιπόν από τις παραδοσιακές βαφές οι οποίες είναι συνήθως στα 60ml. Αν και έχω κόψει τα μαλλιά μου, η ποσότητα με προβλημάτισε και με ευρηματικότητα κατάφερα να μου αρκέσει για μια βαφή αν και το ιδανικό θα ήταν να χρησιμοποιούσα τουλάχιστον άλλη μισή ποσότητα για να μην πω άλλη μια. Με μια μικρή παραφωνία στο πίσω μέρος και από κάτω, δηλαδή στα μαλλιά κοντά στον σβέρκο δεξιά, που δεν βάφτηκαν καλά και το όμπρε φαίνεται , νομίζω πέτυχα πολύ καλή κάλυψη και με την επόμενη εφαρμογή τον επόμενο μήνα θα είναι όλα τέλεια. Αν έχετε όμως μακριά μαλλιά τότε θα χρειαστείτε 2 κουτιά σίγουρα.\nΚάλυψη, χρώμα, διάρκεια: Εντάξει οφείλω να ομολογήσω ότι έχει πολύ καλή κάλυψη στα λευκά και έδωσε ένα ομοιόμορφο αποτέλεσμα ακόμα και πάνω από το ταλαιπωρημένο όμπρε στις άκρες μου. Σε επόμενο βιντεάκι θα το δείτε καλύτερα. Από τα πρώτα λουσίματα δεν έχει δείξει ότι η βαφή φεύγει το αντίθετο είναι ακόμα εκεί, θα δείξει όμως στο τέλος του μήνα. Η απόχρωση που επέλεξα ήταν η 6/73 ένα ξανθό σκούρο μελί το οποίο με εξέπληξε θετικά αφού δεν είδα κανένα ίχνος κοκκινίσματος στα μαλλιά. Το αναφέρω γιατί με άλλες βαφές ίδιας απόχρωσης, μου κοκκίνιζαν τα μαλλιά και με τον καιρό έπερνε ένα χάλκινο καστανό χρώμα το οποίο προσωπικά δεν μου άρεσε καθόλου μα καθόλου. Είναι μια βαφή που σίγουρα θα ξαναγοράσω αν την βρω σε προσφορά καθώς η κανονική της τιμή γύρω στα 4€ δεν θεωρώ ότι είναι η ιδανική ενώ στα 2,97€ είναι πολύ πιο σωστή για την ποσότητα που παίρνεις και γενικά για το προϊόν που αγοράζεις.\nTags # μαλλιά # Hair products\nBy Katerina The KM Projects στις 12:58 μ.μ.\nΕτικέτες μαλλιά, Hair products, Wella