ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΟΔΩΝΥΜΙΚΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ - ΟΙ ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΤΩΝ ΟΔΩΝ - PDF\nΤΜΗΜΑ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΟΔΩΝΥΜΙΚΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ - ΟΙ ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΤΩΝ ΟΔΩΝ\nDownload "ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΟΔΩΝΥΜΙΚΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ - ΟΙ ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΤΩΝ ΟΔΩΝ"\n1 Χ Α Ρ Ο Κ Ο Π Ε Ι Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΔΩΝΥΜΙΚΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ - ΟΙ ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΤΩΝ ΟΔΩΝ Φύσηξεν η νύχτα σβήσανε τα σπίτια κι είναι αργά στην ψυχή μου. Δεν ακούει κανένας όπου κι αν χτυπήσω η μνήμη με σκοτώνει (ΕΛΥΤΗΣ) ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΩΝ: Δεσποτοπούλου Αλεξάνδρα Α.Μ Φουντουλάκη Μαρία Α.Μ ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΑ: Μητούλα Ρόϊδω, (Λέκτορας) ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ : Γεωργιτσογιάννη Ευαγγελία, (Επίκουρος Καθηγήτρια) Κουτρούμπα Κωνσταντίνα, (Λέκτορας) ΑΘΗΝΑ, ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2004\n2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... ΕΙΣΑΓΩΓΗ... σελ. 1 σελ. 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΓΕΩΦΥΣΙΚΟ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ... σελ. 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ. ΜΝΗΜΕΙΑ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ... σελ. 9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ... σελ. 15 I. Νέα Σμύρνη πριν τον ερχομό των προσφύγων.... σελ. 15 II. Η εγκατάσταση των προσφύγων στην περιοχή της Νέας Σμύρνης.... σελ. 17 III. Ο μικρός οικισμός γίνεται πόλη.... σελ. 18 IV. Χρόνια πολέμου Κατοχής Αντίστασης.... σελ. 19 V. Μεταπολεμική περίοδος σελ. 21 VI. Η σημερινή πόλη.... σελ. 25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ... σελ. 27 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ - ΟΙ ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΤΩΝ ΔΡΟΜΩΝ... σελ. 30 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ... ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ... ΠΟΣΟΣΤΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗΣ... σελ. 192 σελ. 194 σελ. 197\n3 ΧΑΡΤΗΣ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ... σελ. 199 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ Φωτογραφίες από το Πάρκο Μνήμης... Μαρτυρίες... Αυτοβιογραφία Αναστ. Ασλανόγλου... σελ. 203 σελ. 205 σελ. 206 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΗΓΕΣ... σελ. 211\n4 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΟΔΩΝ (ΟΙ ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΤΩΝ ΟΔΩΝ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΙ ΜΕ ΑΥΣΤΗΡΗ ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ. ΤΟ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΘΑ ΒΟΗΘΗΣΕΙ ΣΤΗΝ ΕΥΡΕΣΗ ΤΩΝ ΟΔΩΝ.) Α ΑΓ. ΑΝΔΡΕΑΣ... σελ. 33 ΑΓ. ΛΑΥΡΑΣ... σελ. 45 ΑΓ. ΠΟΛΥΚΑΡΠΟΥ... σελ. 46 ΑΓ. ΣΟΦΙΑΣ... σελ. 36 ΑΓ. ΦΩΤΕΙΝΗΣ... σελ. 51 ΑΓ.ΘΕΟΔΩΡΩΝ... σελ. 58 ΑΓΑΠΗΣ... σελ. 45 ΑΓΚΥΡΑΣ... σελ. 37 ΑΓΝΩΣΤΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ... σελ. 38 ΑΓΧΙΑΛΟΥ... σελ. 48 ΑΔΑΜ... σελ. 48 ΑΔΑΝΩΝ... σελ. 39 ΑΔΡΑΜΥΤΤΙΟΥ... σελ. 53 ΑΘΗΝΟΓΕΝΗ... σελ. 46 ΑΙΓΑΙΟΥ... σελ. 47 ΑΪΔΙΝΙΟΥ... σελ. 49 ΑΙΜΙΛΙΑΝΟΥ... σελ. 56 ΑΙΜΟΥ... σελ. 47 ΑΙΝΟΥ... σελ. 39 ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ... σελ. 40 ΑΛΕΒΙΖΟΥ... σελ. 55 ΑΛΙΚΑΡΝΑΣΣΟΥ... σελ. 33 ΑΛΥΟΣ... σελ. 49 ΑΜΑΣΕΙΑΣ... σελ. 56 ΑΜΒΡΟΣΙΟΥ ΜΟΣΧΟΝΗΣΙΩΝ... σελ. 34 ΑΜΙΣΟΥ... σελ. 47 ΑΜΦΙΘΕΑΣ... σελ. 56 ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΥ... σελ. 40 ΑΝΟΙΞΕΩΣ... σελ. 41 ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΣ... σελ. 41 ΑΝΤΩΝΙΑΔΟΥ... σελ. 49 ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗ... σελ. 44 ΑΡΓΑΙΟΥ... σελ. 57 ΑΡΚΑΔΙΟΠΟΛΕΩΣ... σελ. 50 ΑΡΚΑΔΙΟΥ... σελ. 42 ΑΡΜΕΝΙΑΣ... σελ. 42 ΑΡΤΑΚΗΣ... σελ. 43 ΑΡΤΗΣ... σελ. 57 ΑΡΩΝΗ... σελ. 58 ΑΤΤΑΛΕΙΑΣ... σελ. 43 ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ... σελ. 44\n5 Β ΒΑΪΝΔΗΡΙΟΥ... σελ. 65 ΒΑΡΝΗ... σελ. 68 ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Β ΒΟΥΛΓΑΡΟΚΤΟΝΟΥ... σελ. 69 ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑ... σελ. 60 ΒΕΛΙΣΣΑΡΙΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΟΥ... σελ. 70 ΒΙΑΝΤΟΣ... σελ. 64 ΒΙΖΥΗΝΟΥ... σελ. 66 ΒΙΘΥΝΙΑΣ... σελ. 71 ΒΙΤΣΙ... σελ. 70 ΒΟΣΠΟΡΟΥ... σελ. 71 ΒΟΥΡΝΟΒΑ... σελ. 64 ΒΟΥΤΖΑ... σελ. 73 ΒΟΥΤΥΡΑ... σελ. 66 ΒΡΥΟΥΛΩΝ... σελ. 67 ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ... σελ. 59 Γ ΓΕΔΕΩΝ... σελ. 74 ΓΟΡΔΙΟΥ... σελ. 74 ΓΡΑΜΜΟΥ... σελ. 75 ΓΡΕΒΕΝΩΝ... σελ. 56 ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΚΥΔΩΝΙΩΝ... σελ. 75 Δ ΔΑΒΑΚΗ Κ... σελ. 79 ΔΑΜΑΡΙΟΥ... σελ. 83 ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΥ... σελ. 78 ΔΑΝΙΗΛΙΔΟΥ... σελ. 82 ΔΑΡΔΑΝΕΛΛΙΩΝ... σελ. 77 ΔΕΓΛΕΡΗ... σελ. 83 ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΥΣ... σελ. 81 ΔΙΑΚΟΝΟΥ ΓΟΥΝΑΡΗ... σελ. 79 ΔΙΑΚΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ... σελ. 80 ΔΙΓΕΝΗ ΑΚΡΙΤΑ... σελ. 80 ΔΟΡΥΛΑΙΟΥ... σελ. 77 ΔΟΥΚΑ ΟΥΡΑΝΙΑΣ... σελ. 82 ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ... σελ. 76 Ε ΕΒΡΟΥ... σελ. 86 ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΕΓΗΣ... σελ. 87 ΕΙΡΗΝΗΣ... σελ. 90 ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ... σελ. 62 ΕΛΛΗΣΠΟΝΤΟΥ... σελ. 87 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗ... σελ. 85 ΕΠΤΑΛΟΦΟΥ... σελ. 85 ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ... σελ. 84 ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ... σελ. 89\n6 ΕΥΚΑΡΙΟΥ... σελ. 85 ΕΦΕΣΣΟΥ... σελ. 88 Ζ ΖΑΡΙΦΗ... σελ. 92 ΖΑΦΕΙΡΙΟΥ... σελ. 91 ΖΑΧΟΠΟΥΛΟΥ ΚΥΡΙΛΛΟΥ ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗ... σελ. 93 ΖΗΛΩΝΟΣ... σελ. 92 ΖΩΟΔΟΧΟΥ ΠΗΓΗΣ... σελ. 91 Η ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ... σελ. 93 Θ ΘΑΛΗ ΜΙΛΗΣΙΟΥ... σελ. 94 ΘΡΑΚΗΣ... σελ. 94 ΘΥΑΤΕΙΡΩΝ... σελ. 95 Ι Ι. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ... σελ. 98 ΙΑΣΟΝΟΣ... σελ. 96 ΙΚΟΝΙΟΥ... σελ. 97 ΙΜΒΡΟΥ... σελ. 97 ΙΩΝΙΑΣ... σελ. 99 ΙΩΣΗΦΟΓΛΟΥ... σελ. 100 Κ ΚΑΔΜΙΟΥ ΜΙΛΗΣΙΟΥ... σελ. 117 ΚΑΪΡΗ Θ.... σελ. 116 ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ... σελ. 112 ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ... σελ. 101 ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΕΙΑΣ... σελ. 110 ΚΑΛΛΙΠΟΛΕΩΣ... σελ. 102 ΚΑΛΥΜΝΟΥ... σελ. 112 ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑΣ... σελ. 102 ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ... σελ. 118 ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗ... σελ. 102 ΚΑΡΟΛΙΔΟΥ... σελ. 113 ΚΑΡΠΑΘΟΥ... σελ. 103 ΚΑΣΑΜΠΑ... σελ. 103 ΚΑΤΑΚΟΥΖΗΝΟΥ... σελ. 109 ΚΕΡΑΣΟΥΝΤΟΣ... σελ. 104 ΚΙΟΥΠΕΤΖΟΓΛΟΥ... σελ. 109 ΚΟΚΚΩΝΗ ΗΛΙΑ... σελ. 109 ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ... σελ. 104 ΚΟΛΩΝΙΑΣ... σελ. 105 ΚΟΡΑΗ... σελ. 110 ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ... σελ. 105 ΚΟΡΥΤΣΑΣ... σελ. 106\n7 ΚΟΤΟΠΟΥΛΗ Μ.... σελ. 114 ΚΟΤΥΑΙΟΥ... σελ. 111 ΚΟΥΚΛΟΥΤΖΑ... σελ. 106 ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΟΥ... σελ. 106 ΚΡΑΤΗΤΟΣ... σελ. 107 ΚΡΗΝΗΣ... σελ. 110 ΚΥΔΩΝΙΩΝ... σελ. 115 ΚΥΖΙΚΟΥ... σελ. 107 ΚΥΚΛΑΔΩΝ... σελ. 108 ΚΥΛΙΚΙΑΣ... σελ. 104 ΚΥΠΡΟΥ... σελ. 113 ΚΩ... σελ. 108 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ... σελ. 108 Λ ΛΑΜΨΑΚΟΥ... σελ. 120 ΛΕΡΟΥ... σελ. 121 ΛΕΣΒΟΥ... σελ. 118 ΛΙΓΝΑΔΗ... σελ. 120 ΛΥΚΙΑΣ... σελ. 119 ΛΥΣΙΟΥ... σελ. 119 Μ ΜΑΓΚΡΙΩΤΟΥ... σελ. 134 ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ... σελ. 125 ΜΑΔΥΤΟΥ... σελ. 128 ΜΑΙΝΕΜΕΝΗΣ... σελ. 123 ΜΑΚΡΗΣ... σελ. 129 ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΥ... σελ. 129 ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ... σελ. 122 ΜΕΛΑΝΤΙΑΣ... σελ. 126 ΜΕΛΑΧΡΟΙΝΟΥ... σελ. 129 ΜΕΛΗΤΟΣ... σελ. 130 ΜΕΝΕΚΡΑΤΟΥΣ... σελ. 131 ΜΕΡΣΙΝΗΣ... σελ. 127 ΜΕΣΗΜΒΡΙΑΣ... σελ. 126 ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ... σελ. 132 ΜΗΔΕΙΑΣ... σελ. 124 ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΙΣΑΑΚ ΕΥΘΥΒΟΥΛΗ... σελ. 127 ΜΙΑΟΥΛΗ... σελ. 133 ΜΥΚΑΛΗΣ... σελ. 135 ΜΥΡΑΚΤΗΣ... σελ. 133 ΜΥΡΙΟΦΥΤΟΥ... σελ. 133 Ν ΝΑΖΛΙΟΥ... σελ. 139 ΝΕΑΠΟΛΕΩΣ... σελ. 136 ΝΙΔΕΡ... σελ. 136 ΝΙΚΑΙΑΣ... σελ. 138\n8 ΝΙΚΟΜΗΔΕΙΑΣ... σελ. 137 ΝΥΜΦΑΙΟΥ... σελ. 138 Ο ΟΔΕΜΗΣΙΟΥ... σελ. 141 ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΟΥ... σελ. 144 ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΕΞ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ... σελ. 140 ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ... σελ. 143 ΟΛΥΜΠΙΟΥ... σελ. 144 ΟΜΗΡΕΙΟΥ... σελ. 140 ΟΜΗΡΟΥ... σελ. 142 Π ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ... σελ. 155 ΠΑΛΑΙΩΝ ΠΑΤΡΩΝ ΓΕΡΜΑΝΟΥ... σελ. 158 ΠΑΜΦΥΛΙΑΣ... σελ. 156 ΠΑΝΟΡΜΟΥ... σελ. 146 ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑ... σελ. 154 ΠΑΠΟΥΛΑ ΣΤΡΑΤΗΓΟΥ... σελ. 156 ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΥ... σελ. 149 ΠΑΤΜΟΥ... σελ. 154 ΠΑΤΡ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ Ε... σελ. 151 ΠΑΤΡ. ΙΩΑΚΕΙΜ... σελ. 152 ΠΑΤΡ. ΦΩΤΙΟΥ... σελ. 157 ΠΕΡΓΑΜΟΥ... σελ. 152 ΠΕΡΙΣΤΑΣΕΩΣ... σελ. 157 ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ... σελ. 147 ΠΙΠΙΝΟΥ... σελ. 154 ΠΙΣΙΔΙΑΣ... σελ. 148 ΠΙΤΤΑΚΗ... σελ. 145 ΠΛΑΣΤΗΡΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ... σελ. 150 ΠΡΑΣΝΙΚΑ... σελ. 157 ΠΡΙΓΚΙΠΟΝΝΗΣΩΝ... σελ. 145 ΠΡΙΗΝΗΣ... σελ. 146 ΠΡΟΙΚΟΝΗΣΟΥ... σελ. 148 ΠΡΟΚΟΠΙΟΥ... σελ. 147 ΠΡΟΥΣΗΣ... σελ. 149 ΠΡΟΦΗΤΗ ΗΛΙΑ... σελ. 159 Ρ ΡΑΙΔΕΣΤΟΥ... σελ. 159 ΡΟΔΩΝ... σελ. 160 Σ ΣΑΛΤΕΛΗ... σελ. 172 ΣΑΜΟΥ... σελ. 162 ΣΑΡΑΦΗ... σελ. 172 ΣΑΡΔΕΩΝ... σελ. 162 ΣΑΧΤΟΥΡΗ... σελ. 164 ΣΕΒΑΣΤΕΙΑΣ... σελ. 171\n9 ΣΕΒΔΙΚΙΟΥ... σελ. 168 ΣΕΪΖΑΝΗ... σελ. 167 ΣΕΛΕΥΚΕΙΑΣ... σελ. 164 ΣΕΦΕΡΙΑΔΟΥ... σελ. 170 ΣΗΛΥΒΡΙΑΣ... σελ. 169 ΣΙΝΩΠΗΣ... σελ. 164 ΣΙΤΥΛΟΥ... σελ. 161 ΣΚΟΠΑ... σελ. 161 ΣΚΟΠΕΛΟΥ... σελ. 164 ΣΟΛΩΜΟΝΙΔΟΥ... σελ. 171 ΣΟΦΟΥΛΗ ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗ... σελ. 173 ΣΠΑΘΑΡΗ... σελ. 170 ΣΠΑΝΟΥΔΗ... σελ. 167 ΣΠΑΡΤΗΣ... σελ. 165 ΣΠΕΡΑΤΖΑ... σελ. 165 ΣΤΑΔΙΟΥ... σελ. 169 ΣΤΑΜΟΥΛΗ... σελ. 173 ΣΤΑΥΡΟΥΠΟΛΕΩΣ... σελ. 174 ΣΤΕΝΗΜΑΧΟΥ... σελ. 168 ΣΥΓΓΡΟΥ Α... σελ. 166 ΣΥΚΟΥΡΤΗ... σελ. 174 ΣΩΚΙΩΝ... σελ. 167 Τ ΤΑΝΤΑΛΙΔΟΥ... σελ. 178 ΤΑΝΤΑΛΟΥ... σελ. 177 ΤΕΝΕΔΟΥ... σελ. 179 ΤΜΩΛΟΥ... σελ. 175 ΤΟΜΠΡΑ... σελ. 179 ΤΡΑΛΕΩΝ... σελ. 180 ΤΡΑΠΕΖΟΥΝΤΟΣ... σελ. 181 ΤΡΙΓΛΕΙΑΣ... σελ. 176 ΤΡΟΙΑΣ... σελ. 175 ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ Γ.... σελ. 182 ΤΣΑΝΤΑΡΛΗ... σελ. 180 ΤΥΡΟΛΟΗΣ... σελ. 181 Υ ΥΠΕΡΕΙΔΟΥ... σελ. 182 Φ ΦΑΝΑΡΙΟΥ... σελ. 183 ΦΙΛΑΔΕΛΦΕΙΑΣ... σελ. 183 ΦΙΛΙΠΠΟΥΠΟΛΕΩΣ... σελ. 185 ΦΛΑΒΙΑΝΩΝ... σελ. 185 ΦΡΥΓΙΑΣ... σελ. 185 ΦΩΚΑΙΑΣ... σελ. 186\n10 Χ ΧΑΛΔΕΙΑΣ... σελ. 186 ΧΑΡΙΟΥΠΟΛΕΩΣ... σελ. 187 ΧΙΟΥ... σελ. 188 ΧΟΡΤΟΝ Γ... σελ. 189 ΧΡΥΣΟΥΠΟΛΕΩΣ... σελ. 189 Ψ ΨΑΛΤΩΦ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ... σελ. 190 ΨΑΡΩΝ... σελ. 189 ΨΑΧΟΥ... σελ ας ΜΑΪΟΥ... σελ. 191\n11 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα εργασία με τίτλο Τοπωνύμια της Νέας Σμύρνης αποτελεί πτυχιακή εργασία, που έγινε στα πλαίσια του προπτυχιακού προγράμματος του Τμήματος Οικιακής Οικονομία και Οικολογίας του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου. Στην επιλογή του θέματος συνέβαλε το γεγονός ότι η πόλη της Νέας Σμύρνης είναι τόπος κατοικίας μας, με μεγάλη πολιτιστική παράδοση και ιστορία. Ανέκαθεν μας συγκινούσε η Καταστροφή της Σμύρνης και ο ξεριζωμός χιλιάδων προσφύγων καθώς οι ρίζες μας προέρχονται από την Μικρά Ασία. Έτσι, συμβάλαμε και εμείς με τη μελέτη μας στη διαιώνισή της, με την παρουσία της ιστορίας και του πολιτισμού της τότε Σμύρνης και την αναβίωση αυτών των στοιχείων στη σημερινή Νέα Σμύρνη. Σκοπός της πτυχιακής μας μελέτης είναι κυρίως να διαπιστώσουμε αν τα ονόματα των οδών της Νέας Σμύρνης έχουν προέλθει ή καλύτερα εμπνευστεί από τη Μικρά Ασία και γενικότερα κατά πόσο η Νέα Σμύρνη στη φυσιογνωμία της που βγαίνει μέσα από το στοιχείο της ονομασίας των οδών της, προσεγγίζει την τότε Σμύρνη. Για την επίτευξη αυτού του στόχου χωρίσαμε τη εργασία μας σε έξη (6) κεφάλαια. Στο πρώτο (1) κεφάλαιο γίνεται εν συντομία λόγος για την οριοθέτηση της περιοχής της Νέας Σμύρνης, το γεωφυσικό της περιβάλλον, το κλίμα της καθώς και για τα λοιπά φυσικά της στοιχεία όπως αυτά της πανίδας και της χλωρίδας. Στο δεύτερο (2) κεφάλαιο αναφερόμαστε στη φυσιογνωμία της πόλης της Νέας Σμύρνης. Διερευνούμε, δηλαδή, τη φυσιογνωμία της μέσα από τα τοπωνύμιά της και τα πολιτισμικά της στοιχεία. Για την επίτευξη αυτού, κάνουμε μία αναφορά στις ονομασίες των δρόμων, στα μνημεία, στα γλυπτά και στις εκκλησίες. Στο τρίτο (3) κεφάλαιο κάνουμε μία ιστορική αναδρομή. Περιγράφουμε πως ήταν η Νέα Σμύρνη πριν από τον ερχομό των προσφύγων, κάνουμε λόγο για την εγκατάσταση των προσφύγων στην περιοχή της Νέας Σμύρνης και εξηγούμε πως ο μικρός οικισμός γίνεται πόλη. Παρουσιάζουμε, επίσης, την περιοχή της Νέας Σμύρνης στα χρόνια του πολέμου, της κατοχής και αντίστασης, μεταπολεμικά και τέλος παρουσιάζουμε πως είναι η πόλη της Νέας Σμύρνης σήμερα. Στο πέμπτο (4) κεφάλαιο αναφερόμαστε στα τρία βασικά πολιτιστικά κέντρα της Νέας Σμύρνης που αποτελούν και πυκνωτές φυσιογνωμίας της περιοχής (Εθνική Στέγη, Ιωσηφόγλειο, Εστία Νέας Σμύρνης) και επισημαίνουμε την ιστορία τους. Στο τέταρτο (5) κεφάλαιο, το οποίο είναι και το πιο σημαντικό από προσωπικής πρωτογενούς ερευνητικής εργασίας, συγκεντρώνουμε όλες τις οδούς της Νέας 1\n12 Σμύρνης και καταγράφουμε για κάθε οδό ξεχωριστά από που προέρχεται η ονομασία της. Η ερευνητική αυτή εργασία μας οδηγεί στη σύνταξη ενός πολύ σημαντικού πίνακα που παρουσιάζεται στα συμπεράσματα. Τέλος, στο έκτο (6) κεφάλαιο καταλήγουμε σε συμπεράσματα, μεταξύ των οποίων στο πιο σημαντικό, δηλαδή, ότι η προέλευση της ονομασίας των περισσοτέρων οδών έχει μικρασιατική καταγωγή και στη συνέχεια τεκμηριώνουμε το συμπέρασμα μας με παρουσίαση του πίνακα που προέκυψε από την ερευνητική μας εργασία από το κεφάλαιο 5, ο οποίος ταξινομεί τις οδούς σε έντεκα κατηγορίες. Οι έντεκα αυτές κατηγορίες παρατίθενται επίσης και με τα ανάλογα ποσοστά τους. Για την ολοκλήρωση αυτής της εργασίας χρησιμοποιήθηκαν πηγές από τις οποίες αντλήθηκε το υλικό. Έτσι, προστρέξαμε : Στην Εστία Νέας Σμύρνης. Στο Δήμο Νέας Σμύρνης. Στην Εθνική Στέγη. Στη Στατιστική Υπηρεσία. Στην Εθνική Βιβλιοθήκη, και φυσικά Στη βιβλιοθήκη του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου 2\n13 Στο σημείο αυτό θεωρούμε υποχρέωσή μας να εκφράσουμε τις ευχαριστίες μας σε όλους εκείνους που μας βοήθησαν καθ όλη τη διάρκεια της εκπόνησης αυτής της εργασίας. Πολύτιμη υπήρξε η αρωγή της τριμελούς επιτροπής, η οποία απαρτίζεται από την επιβλέπουσα Λέκτορα του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου κα. Μητούλα Ρόϊδω καθώς και τα άλλα δύο μέλη της : την Επίκουρο Καθηγήτρια κα. Ευαγγελία Γεωργιτσογιάννη και την Λέκτορα κα. Κωνσταντίνα Κουτρούμπα για τις πολύτιμες συμβουλές τους και την καθοδήγηση τους, στην ανεύρεση του υλικού και στη συγγραφή της παρούσας μελέτης. Επίσης, θα θέλαμε να εκφράσουμε τις ιδιαίτερες ευχαριστίες μας στην κα. Αικατερίνη Δεσποτοπούλου για την πολύτιμη βοήθεια που μας παρείχε, όσον αφορά στην τεχνική υποστήριξη, σε όλη τη διάρκεια της μελέτης μας. Πολύτιμη, επίσης ήταν και η συμβολή της Βιβλιοθηκονόμου της Εστία Νέας Σμύρνης κας. Ευαγγελίας Τσόλη, για την ανεύρεση του υλικού που μας παρείχε που αφορά τα πολιτιστικά. Ευχαριστούμε, επίσης, τον κο. Τσακόπουλο από τον Δήμο Νέας Σμύρνης για το ενδιαφέρον που μας έδειξε και για τις πληροφορίες που μας έδωσε για την ιστορία της Νέας Σμύρνης. Τέλος, θέλουμε να ευχαριστήσουμε τις οικογένειες μας, για την πολύτιμη βοήθεια που μας παρείχαν τόσο υλικά όσο και ψυχικά. Τους ευχαριστούμε λοιπόν για τη στήριξη και το κουράγιο που μας έδωσαν όλο αυτό το διάστημα. 3\n14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα εργασία με τίτλο Τα τοπωνύμια της Νέας Σμύρνης, επιχειρεί να παρουσιάσει τους δρόμους της Νέας Σμύρνης και να εντοπίσει από που προέρχεται η ονομασία των οδών της. Επίσης, επιχειρεί να προβεί σε κατηγοριοποίηση των οδών σύμφωνα με την ονομασία τους, προκειμένου να διαπιστωθεί αν η πλειοψηφία των ονομασιών των οδών έχει μικρασιατική προέλευση. Βασικός, λοιπόν, σκοπός της εν λόγο πτυχιακής εργασίας είναι να ερευνηθεί η προέλευση της ονομασίας των οδών της Νέας Σμύρνης και την σχέση αυτών με την Μικρά Ασία. Ξεκινάμε, λοιπόν, με μία αναφορά στην οριοθέτηση της σημερινής πόλης της Νέας Σμύρνης, όπου καθορίζονται με ακρίβεια τα όρια της πόλης καθώς και οι γειτονικές περιοχές που αυτή συνορεύει. Επίσης γίνεται αναφορά στο φυσικό περιβάλλον όπου συμπεριλαμβάνεται η χλωρίδα και πανίδα της πόλης της Νέας Σμύρνης, όπως και το κλίμα που επικρατεί καθ όλη της διάρκεια του έτους. Σημαντική όμως, είναι και η αναφορά στο πολιτισμό, τα ήθη και τα έθιμα της Νέας Σμύρνης, ενώ παράλληλα γίνεται μια συσχέτιση με τον πολιτισμό της τότε Σμύρνης. Συγκεκριμένα, αναφερόμαστε στο χορό, τη μουσική και το τραγούδι, ένα τρίπτυχο που μέσα στο πέρασμα των αιώνων μεταφέρει την εθνική μας ταυτότητα. Επίσης, παρουσιάζονται οι πολιτιστικές εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια του έτους στο Δήμο της Νέας Σμύρνης. Οι πιο γνωστές εκδηλώσεις είναι: οι Ιωνικές Γιορτές, η Καθαρά Δευτέρα καθώς και διάφορες ποιητικές βραδιές αφιερωμένες στη Νεοελληνική ποίηση και πεζογραφία. Συνεχίζοντας, γίνεται αναφορά στην φυσιογνωμία της πόλης της Νέας Σμύρνης, αφού πρώτα προβούμε σε μια διάκριση ανάμεσα στον τόπο και τον χώρο. Τονίζεται ότι η φυσιογνωμία αφορά την μοναδικότητα, την ταυτότητα, ακόμα και την προσωπικότητα ενός τόπου. Στην συνέχεια γίνεται λόγος για την φυσιογνωμία του Δήμου της Νέας Σμύρνης, διαπιστώνοντας ότι η φυσιογνωμία του οικισμού έχει αρκετά στοιχεία αμιγώς μικρασιατικά, καθώς το μεγαλύτερο ποσοστό των χαρακτηριστικών του έχει Μικρασιατική προέλευση. Τα χαρακτηριστικά τα οποία δηλώνουν την παραπάνω διαπίστωση είναι : 4\n15 α) Τα τοπωνύμια, καθώς οι περισσότερες οδοί της Νέας Σμύρνης έχουν ονομασίες εμπνευσμένες από την Σμύρνη της Μικράς Ασίας και β) Ο πολιτισμός της, καθώς στην Νέα Σμύρνης υπάρχουν πολλά μνημεία, γλυπτά και εκκλησίες, τα οποία θυμίζουν στιγμές δόξας και υπερηφάνειας αλλά στιγμές πόνου, καταστροφής και θλίψης από τη Σμύρνη. Γίνεται λόγος, λοιπόν, για το «πάρκο μνήμης» το οποίο βρίσκεται στην πλατεία Χρυσοστόμου Σμύρνης, όπου έχουν τοποθετηθεί αγάλματα, μνημεία, φιλοτεχνήματα από μεγάλους γλύπτες-καλλιτέχνες. Χαρακτηριστικές είναι οι προτομές του Λεωνίδα Παρασκευόπουλου, του Ιωάννη Συκουρτή, του Χρήστου Σολομωνίδη κ.α., καθώς και τα αξιοθαύμαστα αγάλματα, όπως του Μητροπολίτη Σμύρνης Χρυσόστομου, της Σμύρνας της κόρης της Νέας Σμύρνης κ.α. Τέλος, παρουσιάζονται οι εκκλησίες της Αγίας Φωτεινής που είναι και ο μεγαλύτερος ναός της περιοχής, των Αγίων Θεοδώρων και η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής. Επίσης, παρουσιάζεται μια ιστορική αναδρομή για την πόλη της Νέας Σμύρνης σε έξη διαφορετικές περιόδους. Συγκεκριμένα γίνεται αναφορά για : I. Την Νέα Σμύρνη πριν τον ερχομό των προσφύγων όπου αναφερόμαστε στην οριοθέτηση της τότε Νέας Σμύρνης. II. Για την περίοδο εγκατάστασης των προσφύγων στην περιοχή της Νέας Σμύρνης, που αρχίζει λίγους μήνες μετά τη Μικρασιατική καταστροφή, όπου οι αστοί Σμυρνιοί πρόσφυγες άρχισαν μετά τον ερχομό τους στην Αθήνα, ενέργειες για την επίλυση του στεγαστικού τους προβλήματος. Οι ίδιοι οι Σμυρνιοί επέλεξαν το χώρο που θα έκτιζαν τις νέες κατοικίες τους και θα δημιουργούσαν πάλι από την αρχή τη Νέα Σμύρνη III. Το πώς ο μικρός οικισμός γίνεται πόλη. Η Νέα Σμύρνη μετατρέπεται σε μεγάλη πόλη, γεγονός το οποίο δεν οφείλεται μόνο στις ιστορικές συνθήκες αλλά είναι κυρίως, αποτέλεσμα της δημιουργικότητας των προσφύγων. Έτσι κατά την περίοδο , αρχίζουν να δημιουργούν στη Νέα Σμύρνη σχολεία, αθλητικούς συλλόγους, κινηματογράφους κ.α. IV. Τα χρόνια πολέμου κατοχής και αντίστασης. Στο σημείο αυτό γίνεται λόγος για το πως η Νέα Σμύρνη, όπως και η υπόλοιπη Ελλάδα, έζησε στο ρυθμό του πολέμου και στη συνέχεια βίωσε τα δείνα της κατοχής V. Την μεταπολεμική περίοδο , όπου η Νέα Σμύρνη κατά την περίοδο αυτή κατάφερε να ενσωματωθεί σταδιακά σε μια Αθήνα που 5\n16 μεγάλωνε εκρηκτικά με αποτέλεσμα να χάσει τον ιδιαίτερο τοπικό χαρακτήρα της VI. Την σημερινή πόλη της Νέας Σμύρνης, όπου πλέον ο αριθμός των κατοίκων της πόλης, έχει αυξηθεί ραγδαία λόγω της γενικότερης τάσης μετακίνησης των ανθρώπων από διάφορες περιοχές. Ακολουθεί η παρουσίαση των τριών σημαντικών πολιτιστικών κέντρων της Νέας Σμύρνης, τα κέντρα αυτά είναι : α) Η Εστία της Νέας Σμύρνης. β) Το Ιωσηφόγλειο και γ) Η Εθνική Στέγη. Όπου παραθέτονται σημαντικές πληροφορίες για το καθ ένα από αυτά. Στο κύριο και μεγαλύτερο μέρος της παρούσας εργασίας, πραγματοποιείται η καταγραφή όλων των οδών της Νέας Σμύρνης και αναλύεται η προέλευση των ονομασιών της κάθε οδού χωριστά, προκειμένου να εντοπίσουμε αν οι ονομασίες των οδών της Νέας Σμύρνης έχουν Μικρασιατική προέλευση. Και τέλος, προβαίνουμε σε κατηγοριοποίηση των οδών σε έντεκα κατηγορίες με βάση την ιστορία τους. Μέσα από την κατηγοριοποίηση και την ανάλυση αυτής με ποσοστά, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι οι περισσότερες οδοί της Νέας Σμύρνης έχουν ονομασίες που προέρχονται από την Μικρά Ασία. Η εργασίας κλείνει με τα γενικά συμπεράσματα μας που προέκυψαν από την έρευνα αυτή. Επίσης υπάρχει ο χάρτης της Νέας Σμύρνης με ευρετήριο,όπως και παράρτημα με εικόνες των πολιτιστικών και αρχιτεκτονικών μνημείων και μαρτυρίες από πρόσφυγες της Μικράς Ασίας. Δεν παραλείπουμε βεβαίως και τη βιβλιογραφία, που μας βοήθησε σε σημαντικό βαθμό στη συγγραφή της παρούσας μελέτης. 6\n17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΓΕΩΦΥΣΙΚΟ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Αρχίζοντας με την οριοθέτηση της σημερινής πόλης της Νέας Σμύρνης με βάση τα σημεία του ορίζοντα, διαπιστώνουμε ότι ο Δήμος Νέας Σμύρνης συνορεύει, αναλυτικά, με τις ακόλουθες περιοχές : Στη βόρια πλευρά της με την Αθήνα, τα σύνορα της Νέας Σμύρνης τελειώνουν στην οδό Κράτητος. Στην βορειοανατολική πλευρά της με τον Δήμο Δάφνης με όρια της οδού Αίνου και Ακροπόλεως. Τα ανατολικά όρια της Νέας Σμύρνης τελειώνουν στην «οδό Ευξείνου Πόντου» και από εκεί αρχίζει ο Δήμος Αγίου Δημητρίου. Στα νότια συνορεύει με τον Δήμο του Παλαιού Φαλήρου και οι οδοί που θέτουν τα όρια της Νέας Σμύρνης είναι οι Ψαρών, Ελευθερίου Βενιζέλου, Παμφυλίας, Κύπρου και Ναζλίου. Τέλος, στα δυτικά της Νέας Σμύρνης είναι ο Δήμος Καλλιθέας που χωρίζεται από την Λεωφόρο Συγγρού. Στη συνέχεια θα αναφερθούμε στο φυσικό περιβάλλον της Νέας Σμύρνης, θα κάνουμε μία αναφορά στα δέντρα που διακοσμούν τους δρόμους της πόλης, τα φυτά που ομορφαίνουν τις γειτονίες, το άλσος της Νέας Σμύρνης, το οποίο «φιλοξενεί» πλήθος ζώων και φυτών και φυσικά για το κλίμα και το έδαφος της περιοχής. Περπατώντας στους δρόμους της Νέας Σμύρνης μπορεί κανείς να συναντήσει δέντρα όπως πυκνόφυλλες ελιές, πεύκα, νεραντζιές, γαζίες με κίτρινα άνθη και ακακίες με άσπρα λουλούδια. Επίσης, σε πολλές γειτονίες πολλά είναι τα είδη των λουλουδιών, που διακοσμούν τα μπαλκόνια, όπως τα γεράνια, οι τριανταφυλλιές, οι ιβίσκοι, οι βουκαμβίλιες, οι δάφνες, τα γιασεμιά, οι φοίνικες, οι μαργαρίτες και τα νυχτολούλουδα, αλλά αυτά δίνουν την τελική νότα πρασίνου στην παρτιτούρα της φύσης. Το άλσος της Νέας Σμύρνης δημιουργήθηκε το 1924 με το όνομα «Το άλσος των αμαζόνων». Εκεί συναντούμε δέντρα που αναφέραμε παραπάνω, καθώς επίσης αμυγδαλιές και ευκαλύπτους. Το άλσος αποτελεί βεβαίως και χώρο ψυχαγωγίας, διασκέδασης και αναψυχής αφού μέσα σ αυτό υπάρχουν τόποι άσκησης και ένα λυόμενο θέατρο, μέσα στο οποίο πραγματοποιούνται οι Ιωνικές Γιορτές και πολλές άλλες εκδηλώσεις. Όσον αφορά στην πανίδα του Δήμου τα περισσότερα ζώα τα συναντάμε στο άλσος. Τα πιο χαρακτηριστικά είδη είναι οι χελώνες, οι γάτες, οι πάπιες και διάφορα είδη πουλιών, όπως περιστέρια, κοτσύφια, δεκοχτούρες. Το κλίμα που επικρατεί στην περιοχή είναι το καταλληλότερο ώστε να μην δημιουργούνται προβλήματα ξήρανσης στα φυτά, από τις πολύ υψηλές ή πολύ 7\n18 χαμηλές θερμοκρασίες. Οι άνεμοι που φυσούν είναι συνήθως βοριάδες, ενώ από τον Απρίλιο μέχρι τους τρεις καλοκαιρινούς μήνες επικρατούν νοτιάδες. Φαινόμενα όπως το χιόνι, η ομίχλη και το χαλάζι είναι πολύ σπάνια και σε μικρό ποσοστό εμφανίζονται καταιγίδες, κυρίως το φθινόπωρο και το χειμώνα. Επίσης, το έδαφος χαρακτηρίζεται έφορο ενώ από άποψη σεισμολογίας, τα πετρώματα θεωρούνται σ όλη την έκταση της Νέας Σμύρνης πολύ σκληρά, με εξαίρεση ένα τμήμα της πόλης κοντά στην Λεόντειο Σχολή, επί της οδού Βυζαντίου, πολλοί ισχυρίζονται ότι σ αυτό το τμήμα του Δήμου περνούσε ποτάμι και έτσι τα πετρώματα είναι λιγότερο σκληρά. 8\n19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ. ΜΝΗΜΕΙΑ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΗΜΑΤΑ - ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Διερευνόντας το νόημα της φυσιογνωμίας ενός τόπου επιχειρούμε να θέσουμε τα πλαίσια και την ερμηνεία του όρου φυσιογνωμία. Κατά την εγκυκλοπαίδεια, φυσιογνωμία είναι το σύνολο των χαρακτηριστικών ενός πράγματος ή η γενική εντύπωση που αυτό προκαλεί. Σαν παράδειγμα αναφέρουμε την έκφραση : στην δεκαετία του 50 άλλαξε εντελώς η φυσιογνωμία της Αθήνας 1. Για να εντοπίσουμε τη φυσιογνωμία της Νέας Σμύρνης, θα πρέπει να ορίσουμε τις υποθέσεις βάσης, επάνω στις οποίες και θα στηριχθούμε. Αρχικά θα ξεκινήσουμε με μια διάκριση ανάμεσα στο χώρο και στον τόπο 2. Ο χώρος αποτελεί από μόνος του μία αφηρημένη συνθήκη και δεν έχει χαρακτήρα ούτε ιδιαίτερη φυσιογνωμία. Όταν ο χώρος, όμως, συνδεθεί με το χρόνο και τον άνθρωπο, που με την παρουσία του και τις δραστηριότητες του συγκεκριμενοποιεί το χώρο με λειτουργίες, όνειρα και προσδοκίες, τότε ο χώρος έχει μετατραπεί σε τόπο. Ο τόπος, με τη σειρά του έχει χαρακτήρα και από τη στιγμή που έχει πλέον μία οντότητα, μπορούμε να μιλάμε και για φυσιογνωμία 3. Η φυσιογνωμία αφορά τη μοναδικότητα, την ταυτότητα ακόμα και την προσωπικότητα ενός τόπου, όπως αυτή διατυπώνεται και εμφανίζεται μέσα από τα χαρακτηριστικά του τοπίου του. Έτσι δικαιούμαστε να μιλήσουμε για ελληνικό χαρακτήρα ενός τόπου, για χαρακτήρα ορεινό ή νησιώτικο, βιομηχανικό, όχι όμως και για ελληνική φυσιογνωμία σε έναν οικισμό 4. Και αυτό εύκολα μπορούμε να το διαπιστώσουμε για το Δήμο Νέας Σμύρνης διότι πολλά είναι εκείνα τα στοιχεία που δηλώνουν ότι ο οικισμός έχει μικρασιατική καταγωγή. Αυτό θα προσπαθήσουμε να αποδείξουμε στη συνέχεια. 1 Γ. Μπαμπινιώτης, Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Εκδόσεις «Κέντρο Λεξιλογίας Ε.Π.Ε.», σελ. 1913, Αθήνα Στεφάνου Ιωσήφ, Ψυχολογία των τόπων. Από τον πραγματικό χώρο στον φανταστικό τόπο, Inst.Français d Athènes, πρακτικά Colloque Laterre l espace l homme, Αθήνα J. Stefanou : La physionomie des Lieux. L empreinte des spécifités d une société à l espace Revue Sociétés No 40, éd. Dunod, Paris, Ιωσήφ Στεφάνου, Η Φυσιογνωμίας της Ελληνικής πόλης, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο & ΥΠΕΧΩΔΕ, σελ.10, Αθήνα\n20 Ας ξεκινήσουμε από τα τοπωνύμια, που είναι και το θέμα της πτυχιακής μας μελέτης. Αν κάποιος οδοιπόρος επισκεφτεί την Νέα Σμύρνη, θα συναντήσει σε καθένα από τους δρόμους της πινακίδες πάνω στις οποίες αναγράφονται οι ονομασίες των οδών. Όπως Κωνσταντινουπόλεως, Εφέσσου, Αγκύρας, Κυδωνιών, Ιωνίας, Τμώλου, Νικομήδειας κ.λ.π. Πολλές από αυτές, ίσως και οι περισσότερες να του φέρουν στην μνήμη τις χαμένες πατρίδες της Μικράς Ασίας. Άλλες πάλι, θα του θυμίσουν ονομασίες σημαντικών προσωπικοτήτων που έδρασαν στην Σμύρνη. Όπως Ελευθέριος Βενιζέλος, Πλαστήρας, Παλαιολόγου, Παρασκευόπουλος κ.λ.π. Παρατηρούμε, λοιπόν, ότι ο Δήμος Νέας Σμύρνης έχει ελληνικό οπωσδήποτε χαρακτήρα, αλλά με μικρασιάτικη φυσιογνωμία, καθώς τα τοπωνύμια της υποδηλώνουν τη σαφή σχέση της με την Μικρά Ασία. Η πλατεία που βρίσκεται μπροστά από την Εστία Νέας Σμύρνης φέρει το όνομα του εθνομάρτυρα μητροπολίτη Σμύρνης Χρυσόστομου (Καλαφάτη). Υπήρξε διαπρεπής κληρικός και κορυφαία φυσιογνωμία της προσπάθειας για την απελευθέρωση του αλύτρωτου Ελληνισμού της Μ. Ασίας. Το βράδυ της 27 ης Αυγούστου 1922, ημέρα κατάληψης της Σμύρνης από τα Κεμαλικά Στρατεύματα, ο Χρυσόστομος βρήκε μαρτυρικό θάνατο από τον τουρκικό όχλο, τον οποίο τον παρέδωσε ο Τούρκος διοικητής Νουρεντίν Μπέης. Το έργο είναι του Θ. Απάρτη. Βέβαια, ένα ακόμα στοιχείο που επιβεβαιώνει την μικρασιατική φυσιογνωμία της Νέας Σμύρνης είναι και πολιτισμός της. Ως γνωστόν, η Νέα Σμύρνη κατοικήθηκε από σμυρναίους πρόσφυγες μετά την Μικρασιατική Καταστροφή το Ήταν Έλληνες της Ανατολής που ξεσπιτώθηκαν κατά τη δίνη του πολέμου. Έτσι, κρατώντας στο νου και την ψυχή τους την αλύτρωτη πατρίδα, ήρθαν εδώ και προσπάθησαν να αναστήσουν ότι μπορούσαν. Κράτησαν και συνέχισαν τον 10\n21 πολιτισμό και την παράδοση, στήνοντας τόσα πολλά έργα γλυπτικής σε τόσο λίγο υπαίθριο χώρο, ώστε αυτά να είναι όχι μόνο έργα τέχνης, αλλά και μαθήματα ιστορίας και πολιτικής για τις επόμενες γενιές. Στη σημερινή Νέα Σμύρνη από το παιδί μέχρι το γέροντα, η γλυπτική και μαζί η ιστορία του ελληνισμού της Ανατολής γίνεται καθημερινή συναναστροφή με τη μάθηση. Στις πλατείες της Νέας Σμύρνης έχουν τοποθετηθεί αγάλματα, μνημεία φιλοτεχνημένα από μεγάλους γλύπτες καλλιτέχνες. Καθένα έχει την δική ομορφιά και το δικό του νόημα. Αυτά τα μνημεία είναι εκεί για να θυμίζουν στιγμές δόξας και περηφάνιας, αλλά και στιγμές πόνου, καταστροφής και θλίψης. Γνωστή για τα μνημεία της είναι η πλατεία Χρυσοστόμου Σμύρνης ή αλλιώς Πάρκο Μνημείων. Εκεί υπάρχουν πλήθος προτομών όπως του Λεωνίδα Παρασκευόπουλου, του Ιωάννη Συκουρτή, του Χρήστου Σολομωνίδη, του Γεωργίου Χόρτον και άλλων. Καθώς επίσης αξιοθαύμαστα αγάλματα όπως του Μητροπολίτη Σμύρνης Χρυσόστομου και τη Σμύρνα την Κόρη της Νέας Σμύρνης και τέλος μνημεία αφιερωμένα στους Αρμένιους, στους γιατρούς της Μικράς Ασίας, στην Πέργαμο. 5 Η πόλη της Νέας, πια, Σμύρνης κοιτάζει με αισιοδοξία στο μέλλον. «Σμύρνα, η κόρη της Νέας Σμύρνης». Έργο του Βάσου Καπάνταη. 5 για περισσότερες φωτογραφίες από το πάρκο μνήμης ανατρέξτε στα παραρτήματα. 11\n22 Σε μια πόλη όπου το στοιχείο των μικρασιατών είναι έντονο και που οι τρομερές δοκιμασίες του ξεριζωμού και των συνεπειών του ήταν πρόσφατες, δεν θα μπορούσαν να λείψουν οι εκκλησίες. Σε αυτούς τους χώρους που ήταν όχι μόνο χώροι λατρείας αλλά και μνήμης, δόθηκαν ονομασίες εκκλησιών της πόλης που χάθηκε. Ήταν και αυτό μέσα στις προσπάθειες των προσφύγων να δηλώσουν την απόφασή τους πως η Σμύρνη ξαναζούσε εδώ. Η Αγία Φωτεινή που είναι ο μεγαλύτερος ναός της Νέας Σμύρνης άρχισε να κτίζεται το το τέμπλο της Αγίας Φωτεινής προέρχεται από τον ναό του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου της Σμύρνης και είναι ένα αριστούργημα ξυλογλυπτικής των αρχών του 19 ο αιώνα με επίδραση του μπαρόκ αλλά και με εμφανή ίχνη της βυζαντινής παράδοσης. Το καμπαναριό της Αγίας Φωτεινής έργο του Ξενοφώντα Λάτρη, ήταν το ψηλότερο της Σμύρνης και θεωρήθηκε κατασκευαστικό επίτευγμα της εποχής του. Το καμπαναριό κατασκευάστηκε για την καμπάνα που η αυτοκράτειρα της Ρωσίας, μεγάλη Αικατερίνη, είχε δωρίσει στους Έλληνες της Σμύρνης. Σήμερα, με δωρεά του Ωνασείου ιδρύματος, πάνω στα ίδια περίπου αρχιτεκτονικά σχέδια κτίστηκε στον αύλιο χώρο της Αγίας Φωτεινής, το ίδιο καμπαναριό. Η Αγία Φωτεινή και το καμπαναριό της, το οποίο είναι πιστό αντίγραφο της εκκλησία που βρισκόταν στην Σμύρνη. 12\n23 Το περίφημο κωδωνοστάσιο της Αγίας Φωτεινής κατασκευάσθηκε το 1856, από τον αρχιτέκτονα Ξ. Λάτρη. Ήταν το πλέον υψηλό και επιβλητικό μνημείο της Σμύρνης. Η εκκλησία των Αγίων Θεοδώρων είναι ένας μικρός ναός του 19 ου αιώνα. Στην νοτιοδυτική πλευρά ο ναός είναι θεμελιωμένος πάνω σε αρχαίο κτίσμα, ενώ στη δυτική όψη του βρίσκονται εντοιχισμένα δύο παλαιοχριστιανικά θωράκια. Οι αρχαιολόγοι υποστηρίζουν ότι στη θέση των Αγίων Θεοδώρων υπήρχε βωμός των αρχαίων Ελλήνων, αφιερωμένος «στον Άγνωστο Θεό» και ότι από εκεί πέρασε ο Απόστολος Παύλος πηγαίνοντας στην Αθήνα. Ο ναός μαζί με τον περιβάλλοντα χώρο έχει χαρακτηριστεί, από το Υπουργείο Πολιτισμού, ιστορικό διατηρητέο μνημείο. Τέλος, η Αγία Παρασκευή πρόκειται για έναν μικρό ναό που βρίσκεται κάτω από το Προσκοπείο. «Μεταλαμπαδεύτηκε» από τη Σμύρνη όπου λειτουργούσε ως «αγίασμα» από τον ιδρυτή του ιερέα Κ. Δελώφ. Υπήρξε ένα από τα πρώτα κτίσματα της περιοχής αλλά και ολόκληρης της Νέας Σμύρνης. Οικοδομήθηκε μεταξύ 1926 και 1927 για να στεγάσει τα κειμήλια εικόνες, ευαγγέλιο και ιερά σκεύη που διέσωσε ο Δελώφ από την καταστροφή. Η Αγία Παρασκευή, επί της Λεωφόρου Ελευθερίου Βενιζέλου. 13\n24 Εκτός όμως από τα μνημεία και τα αρχιτεκτονήματα πολλά μπορούμε να αναφέρουμε για τον πολιτισμό, τα ήθη και έθιμα της Νέας Σμύρνης. Ο χορός, η μουσική και το τραγούδι είναι τρίπτυχο που μέσα στο πέρασμα των αιώνων μεταφέρει την εθνική μας ταυτότητα. Από τα παλαιότερα χρόνια, οι πρώτοι κάτοικοι της Νέας Σμύρνης, Σμυρνιώτες στην πλειοψηφία τους, έφεραν μαζί τους την μουσική και την χορευτική τους παράδοση. Από τότε τα δύο αυτά στοιχεία σώζονται και έχουν βρει νέες ρίζες στην Ελλάδα και περισσότερο στη Νέα Σμύρνη. Αντιπροσωπευτικοί χοροί της περιοχής μας είναι : Συρτοί (Συρτός Καλαματιανός και Συρτός Μικράς Ασίας), Τσάμικος, Χασάπικος, Καρσιλαμάς και Ζεϊμπέκικος. Ένα άλλο στοιχείο που ενισχύει το πολιτισμό του Δήμου της Νέας Σμύρνης, είναι οι πολιτιστικές εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται κατά την διάρκεια του έτους. Οι πλέον γνωστές και καθιερωμένες είναι : 1. Οι Ιωνικές Γιορτές, που διοργανώνονται κάθε Σεπτέμβριο και περιλαμβάνουν βραδιές με μουσικές συναυλίες, μουσικοθεατρικές παραστάσεις και θεατρικές παραστάσεις. 2. Η Καθαρά Δευτέρα, όπου ο Δήμος προσφέρει νηστίσιμα και παραδοσιακά εδέσματα στους κατοίκους της πόλης, σε γιορτή που διοργανώνεται στο άλσος. 3. Οι ποιητικές βραδιές, αφιερωμένες στην Νεοελληνική ποίηση και πεζογραφία, οι οποίες διοργανώνονται στο χώρο της Εστίας της Νέας Σμύρνης. Από τα παραπάνω συμπεραίνουμε ότι η σημερινή φυσιογνωμία της Νέας Σμύρνης αναφέρεται στην οντότητα της συγκεκριμένης πόλης όπως αυτή εκφράζεται μέσα από το σύνολο των ιδιαζόντων χαρακτηριστικών της, δηλαδή τα τοπωνύμια και τον πολιτισμό της, ο οποίος μεταλαμπαδεύτηκε από αυτόν της Σμύρνης της Μικράς Ασίας. 14\n25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο - ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ I. Η Νέα Σμύρνη πριν από τον ερχομό των προσφύγων Ο χώρος που βρίσκεται σήμερα η Ν. Σμύρνη, σύμφωνα με μαρτυρίες, δεν κατοικήθηκε κατά την αρχαιότητα. Ωστόσο, περιβαλλόταν από σημαντικούς αρχαίους δήμους. Από τα νότια ο δήμος που περιέβαλλε την Ν. Σμύρνη ήταν το Φάληρο το οποίο ήταν και το πρώτο λιμάνι της Αθήνας πριν τη δημιουργία του Πειραιά. Στη συνέχεια, βορειοανατολικά στην περιοχή Δάφνης-Φάρου, τοποθετείται η Αλωπεκή (γενέθλιος τόπος του Σωκράτη) που περιελάμβανε ένα μέρος της σημερινής Ν. Σμύρνης, ενώ δυτικά υπάρχει η Ξυπετή (Μοσχάτο Καλλιθέα). Δυτικά περνούσε και το Φαληρικό τείχος, που ξεκινώντας από την Αθήνα προστάτευε το λιμάνι του Φαλήρου. Το χώρο της Ν. Σμύρνης διέσχιζε η Φαληρική οδός, ένας σημαντικός αρχαίος δρόμος, που ένωνε το λιμάνι με την Αθήνα μέσω των Ισωνίων Πυλών. Σημαντικός σταθμός στην πορεία αυτού του δρόμου ήταν η περιοχή των Αγίων Θεοδώρων, με τα πρώτα πηγάδια γλυκού νερού, η οποία από πολλούς μελετητές ταυτίζεται με την περιοχή που αναφέρει ο Παυσανίας στα «Αττικά». 6 Επίσης υπάρχουν βωμοί των θεών που λέγονται Άγνωστοι και βωμοί ηρώων καθώς και των γιων του Θησέα και του Φαλήρου. Διάφοροι μελετητές τοποθετούν εδώ στην περιοχή το βωμό τον αφιερωμένο στον «Άγνωστο Θεό» που συνάντησε στην πορεία του προς την Αθήνα ο Απόστολος Παύλος. Ο Ναός των Αγ. Θεοδώρων βρίσκεται στη νοτιοδυτική πλευρά πάνω σε αρχαίο κτίσμα, από το οποίο διακρίνεται σειρά λαξεμένων λίθων. Το λιμάνι και η Φαληρική οδός εξακολούθησαν να χρησιμοποιούνται κατά τα βυζαντινά χρόνια και την Τουρκοκρατία. δρόμος των «τριών Πύργων» - και έτσι η περιοχή των Αγ. Θεοδώρων παρέμενε ένας σταθμός ανάπαυσης στην πορεία προς την Αθήνα. Νομίσματα διαφόρων εποχών που βρέθηκαν στη Νέα Σμύρνη επιβεβαιώνουν τη διαχρονική χρήση της Φαληρικής οδού. Αξιοσημείωτη επίσης υπήρξε η μάχη με τους Τούρκους που έγινε στην Νέα Σμύρνη τον Απρίλιο του 1827 που τελικά κατέληξε σε συντριβή των Ελλήνων. 6 Βασ. Ανανιάδης, 60 χρόνια Νέα Σμύρνη , Εκδόσεις Έλλη Ζάννου, σελ.20, Αθήνα\n26 Το 1904 άρχισε να διαμορφώνεται η Λεωφόρος Συγγρού η οποία αντικατέστησε την Φαληρική οδό που μέχρι τότε εξυπηρετούσε την επικοινωνία Φαλήρου Αθήνας. Στη δεύτερη δεκαετία του αιώνα χτίστηκε στη Λεωφ. Συγγρού το πρώτο αξιόλογο κτίριο της περιοχής, η κλινική Ασπιώτη, μετέπειτα Λιβανού, γνωστή ως Κυανός Σταυρός. Πρέπει να αναφέρουμε ότι η Νέα Σμύρνη πριν από την εγκατάσταση των προσφύγων ήταν μια πετρώδης και άγονη περιοχή γεμάτη ρέματα. Το δυτικό τμήμα της άνηκε σε Πλακιώτες ενώ το Β.Α. ανήκε σε Μπραχαμιώτες κτηματίες. 7 Αρχαίοι Δήμοι που περιέβαλαν το σημερινό χώρο της Νέας Σμύρνης, την εποχή που επισκέφθηκε την Αθήνα ο Παυσανίας ( π.χ.). Στο σχέδιο σημειώνονται οι πυκνότερα και αραιότερα κατοικημένες θέσεις. Α : Συμβολή Οδών Κρήτης και Κύπρου. Ε : Οδός Βαπορίδου. Β : Οδός Απ. Παύλου. ΣΤ : Οδός Κωνσταντινουπόλεως. Γ : Οδός Σοφούλη και Χρυσοστόμου. Ζ : Άγιος Σώστης. Δ : Οδός Επταλόφου. 7 Βαγγέλης Χατζατουριάν, Νέα Σμύρνη διαδρομές του φακού στην αρχιτεκτονική της εξέλιξη, Εκδόσεις Ένωση γονέων και κηδεμόνων δήμου Ν. Σμύρνης, σελ. 21, Νέα Σμύρνη\n27 II. Η εγκατάσταση των προσφύγων στην περιοχή της Ν. Σμύρνης Λίγους μήνες μετά την Μικρασιατική καταστροφή, οι αστοί Σμυρνιοί πρόσφυγες άρχισαν λίγο μετά τον ερχομό τους στην Αθήνα τις ενέργειες για την επίλυση του στεγαστικού τους προβλήματος. Επικεφαλής της προσπάθειας υπήρξαν ο τοποτηρητής της Ιεράς Μητροπόλεως Σμύρνης Αρχιμανδρίτης Βασίλειος Παπαδόπουλος, καθώς και τα μέλη της Δημογεροντίας και της κεντρικής επιτροπής Σμύρνης, που είχε στο μεταξύ ανασυσταθεί και είχαν ως σκοπό την στέγαση των Σμυρναίων προσφύγων. Η υπογραφή της συνθήκης της Λωζάννης τον Ιούλιο του 1923, αλλά και η προγενέστερη απόφαση ανταλλαγής πληθυσμών τον Ιανουάριο του ίδιου έτους επέσπευσαν το ζήτημα. Οι ίδιοι οι Σμυρνιοί επέλεξαν το χώρο που θα έκτιζαν τις νέες κατοικίες τους και θα δημιουργούσαν από την αρχή την Νέα Σμύρνη. Η επιλογή του χώρου αυτού δεν ήταν τυχαία, καθώς η περιοχή όπου κτίστηκε τελικά η Ν. Σμύρνη βρισκόταν κοντά στην Αθήνα και τον Πειραιά και συνδεόταν οδικά μαζί τους. Η αξία της γης δεν ήταν μεγάλη και επιπλέον η περιοχή περιλαμβανόταν στο «Νέο σχέδιο Αθηνών». Αμέσως μετά την υπογραφή της συνθήκης της Λωζάννης, υπογράφηκε από τον Νικόλαο Πλαστήρα το διάταγμα την 8/14 Αυγούστου 1923 Ν.Δ. «περί αναγκαστικής απαλλοτρίωσης γηπέδου παρά την Λεωφόρο Συγγρού». Το Νέο Σχέδιο προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις από τους ιδιοκτήτες οι οποίοι θίγονταν από την εφαρμογή του. Έτσι, το σχέδιο άρχισε να εφαρμόζεται με μικρές τροποποιήσεις. Η περιοχή χωρίστηκε σε 3 κατηγορίες οικοπέδων, με αναλογικό τρόπο που διανεμήθηκαν με κλήρωση. 8 Από το 1925 η Νέα Σμύρνη υπήρξε ο πρώτος οικισμός στην Αθήνα για τον οποίο συστάθηκε «ταμείον εκτέλεσης έργων κοινής χρήσεως», ενώ η πόλη άρχισε να οικοδομείται το Τον ίδιο χρόνο εκδόθηκαν 13 άδειες και άρχισαν να χτίζονται τα πρώτα σπίτια. Σε απογραφή που έγινε το 1928 ο οικισμός παρουσίαζε πληθυσμό 210 κατοίκους. Οι κάτοικοι άρχισαν σιγά-σιγά να δραστηριοποιούνται με αποτέλεσμα το 1929 να αρχίσει να λειτουργεί το πρώτο δημοτικό σχολείο, ενώ οι πρώτοι κάτοικοι εκκλησιάζονταν στο μικρό εκκλησάκι της Αγίας Φωτεινής. 8 Βασ. Ανανιάδης, 60 χρόνια Νέα Σμύρνη , Εκδόσεις Έλλη Ζάννου, σελ, 28, Αθήνα\n28 Αρνητική υπήρξε η ενέργεια πολλών προσφύγων, οι οποίοι, λόγω του ότι δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα να οικοδομήσουν, άρχισαν να πουλούν τα οικόπεδά τους με αποτέλεσμα να χάσει η πόλη τον αμιγή προσφυγικό χαρακτήρα της. 9 III. Ο μικρός οικισμός γίνεται πόλη Κατά το χρονικό διάστημα η Ν. Σμύρνη μετατρέπεται από μικρός οικισμός σε πόλη. Ο πληθυσμός της που το 1934 έφτανε στους κατοίκους φτάνει στις παραμονές του πολέμου στους Η μετατροπή της Ν. Σμύρνης από μικρό οικισμό σε μεγάλη πόλη δεν οφείλεται μόνο στις ιστορικές συνθήκες αλλά είναι και αποτέλεσμα της δημιουργικότητας των προσφύγων. Πρώτος Κοινοτάρχης της Νέας Σμύρνης ορίστηκε μετά από εκλογές ο Α. Καρυλλός το Κατά την περίοδο άρχισαν να δημιουργούνται το πρώτο εξατάξιο γυμνάσιο, η Ευαγγελική Σχολή που στεγάστηκε σε κτίριο στην Κεντρική Πλατεία, ενώ το Α Δημοτικό σχολείο μεταφέρθηκε στην οδό Ομήρου και το δεύτερο Δημοτικό δημιουργήθηκε στην Αγία Παρασκευή. Η ανεπάρκεια της στοιχειώδους εκπαίδευσης, αλλά και η οικονομική κατάσταση των κατοίκων ευνόησαν την ίδρυση ιδιωτικών δημοτικών σχολείων, όπως αυτά του Μεσλιχανίδη και του Ξενόπουλου. Τα ορφανά της Μικρασιατικής καταστροφής στεγάστηκαν στον Άγιο Αντρέα, στο Ιωσηφόγλειο και στην Εθνική Στέγη. Στα μέσα της δεκαετίας δημιουργήθηκε και το νεκροταφείο της πόλης. Την ίδια περίοδο ιδρύθηκαν και οι πρώτοι αθλητικοί σύλλογοι. Πρώτος σύλλογος που συστάθηκε ήταν ο Α.Ο.Ν.Σ. (ο σημερινός «ΜΙΛΩΝ») και ακολούθησε ο Ο.Α.Μ.Σ. (τένις), ενώ το στάδιο του Πανιώνιου εγκαινιάστηκε τον Σεπτέμβριο του Βαγγέλης Χατζατουριάν, Νέα Σμύρνη Διαδρομές του φακού στην αρχιτεκτονική της εξέλιξη, Εκδόσεις Ένωση γονέων και κηδεμόνων δήμου Ν. Σμύρνης, σελ. 23, Νέα Σμύρνη Βασ. Ανανιάδης, 60 χρόνια Νέα Σμύρνη , Εκδόσεις Έλλη Ζάννου, σελ. 35, Αθήνα\n29 Στον οικισμό λειτουργούσαν, επίσης, πέντε εκκλησίες : η Αγία Φωτεινή, το Αγίασμα της Αγ. Παρασκευής, οι Αγ. Ανάργυροι και οι Αγ. Θεόδωροι και ο Αγ. Σώστης. Ο πρώτος θερινός κινηματογράφος που λειτούργησε στην Ν. Σμύρνη ήταν το «ΓΚΛΟΡΙΑ» το 1936, ενώ ακολούθησε το 1939 ο χειμερινός «ΣΠΟΡΤΙΓΚ». Η συγκοινωνία της Ν. Σμύρνης εξυπηρετούνταν από τα λεωφορεία Φαλήρου και Καλλιθέας καθώς και από το τράμ. Από το 1929 υπήρχαν λεωφορεία «Ν. Σμύρνης» που τερμάτιζαν στη στροφή, ενώ από το 1935 τερμάτιζαν στην πλατεία μπροστά από το κατάστημα του Βουλγαρίδη. Λίγο αργότερα θα εμφανιστούν και τα κίτρινα λεωφορεία της «ΠΑΟΥΕΡ». Από το 1938 και μέχρι το 1940 δημιουργήθηκαν στο ανατολικό μέρος του οικισμού οι συνοικισμοί Νέα Αρμενία Νέα Τραπεζούς Νέα Ταταύλα, που αποτελούν και τη μοναδική περίπτωση κρατικής οικιστικής παρέμβασης στην Ν. Σμύρνη. Επίσης, πρέπει να αναφέρουμε ότι το άλσος της Ν. Σμύρνης δεντροφυτεύτηκε από το 1926 και παραδόθηκε στους κατοίκους το Τέλος, την πλειοψηφία του πληθυσμού αυτή την περίοδο αποτελούσαν υπάλληλοι, έμποροι και επαγγελματίες που εργάζονταν στην Αθήνα και τον Πειραιά, ενώ οι εργάτες ήταν λιγότεροι αναλογικά και κατοικούσαν στις ακραίες συνοικίες της πόλης, το Φάρο, τα Ταταύλα και την Αγ. Παρασκευή. 11 IV. Χρόνια Πολέμου Κατοχής Αντίστασης Με την έναρξη του Β Παγκοσμίου Πολέμου, η Νέα Σμύρνη, όπως και η υπόλοιπη Ελλάδα, έζησε στο ρυθμό του Πολέμου και βίωσε στη συνέχεια τα δεινά της Κατοχής. Οι Γερμανοί εγκαταστάθηκαν στη Ν. Σμύρνη στα τέλη Απριλίου του 1941, καταλαμβάνοντας καίρια σημεία της πόλης. Χώροι στρατωνισμού υπήρξαν το Άλσος, ο υπαίθριος χώρος της Αγ. Φωτεινής, ο Πανιώνιος, ενώ το Ιωσηφόγλειο και η Κλινική Λιβανού μετατράπηκαν, το καλοκαίρι του 1941, από τους Ιταλούς σε στρατιωτικά Νοσοκομεία. Επιτάχθηκαν σπίτια και δημόσια κτίρια, κυρίως στις 11 Βαγγέλης Χατζατουριάν, Νέα Σμύρνη Διαδρομές του φακού στην αρχιτεκτονική της εξέλιξη, Εκδόσεις Ένωση γονέων και κηδεμόνων δήμου Ν. Σμύρνης, σελ. 25, Νέα Σμύρνη\n30 περιοχές της λεωφόρου Συγγρού, του Άλσους, της Αγ. Φωτεινής, Αιγαίου, Χρυσάκη. Στη στροφή της Νέας Σμύρνης υπήρχε «posto di blocco» (έλεγχος) των Ιταλών, καθώς και η Γερμανική Γκεστάπο. Τέλος, αντιαεροπορικά με προβολείς ήταν στημένα στη Δεξαμενή και στο Νεκροταφείο. 12 Η Νέα Σμύρνη ήταν μια από τις σπουδαιότερες εστίες της Εθνικής Αντίστασης. Πολλοί συνελήφθηκαν και άλλοι έπεσαν από τη σφαίρα των εκτελεστών επιτόπου. Ομάδες πάνοπλων Γερμανών, έκαναν συχνά επιδρομές στη Νέα Σμύρνη. Συνελάμβαναν αθώους, κτυπούσαν με τον υποκόπανο του όπλου τους ανύποπτους και έδερναν δεκάδες άνδρες και γυναίκες. 13 Η Νέα Σμύρνη για την αντίσταση ενάντια στον Ιταλό και τον Γερμανό κατακτητή είναι περήφανη και έρχεται στην πρώτη σειρά με τις προσφορές της στην Αντίσταση αυτή. Στις 27 Σεπτέμβρη 1941 ιδρύεται το Ε.Α.Μ., το οποίο στη Ν. Σμύρνη έχει μεγάλη ανάπτυξη φτάνοντας στην απελευθέρωση τα μέλη. 14 Ένα μεγάλο αντιστασιακό κίνημα δημιουργήθηκε στην πόλη με κορμό το Ε.Α.Μ., την ΕΠΟΝ, τον ΕΛΑΣ και αγκάλιασε σχεδόν το σύνολο του πληθυσμού της. Μάχες δόθηκαν σε διάφορα σημεία της Ν. Σμύρνης με τους Γερμανούς και τους συνεργάτες τους, ενώ συχνά ήταν τα μπλόκα και οι εκτελέσεις, με αποκορύφωμα αυτό του Φάρου, τον Αύγουστο του Με την απελευθέρωση στις 12 Οκτωβρίου του 1944 πραγματοποιήθηκε μεγάλη συγκέντρωση μπροστά στο Δημαρχείο. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής πρόεδρος της Κοινότητας παρέμεινε ο Α. Καρύλλος, ο οποίος όμως παύφθηκε από τις κατοχικές αρχές, το Το 1944 η πόλη έγινε Δήμος και πρώτος Δήμαρχος διορίστηκε ο Ι. Μαγκριώτης. Τον Οκτώβριο του 1944 έγινε δεκτό το αίτημα της Γεν. Συνέλευσης της ΛΕΝΣ (Λαϊκή Επιτροπή Νέας Σμύρνης) από τον Νομάρχη και αντικαταστάθηκε ο Ι. Μαγκριώτης από τον Ι. Παπαγιαννόπουλο. 16 Η πόλη δοκιμάστηκε άλλη μια φορά τον Δεκέμβρη του 1944, κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων του ΕΛΑΣ με τους Άγγλους. Από τις 5 Δεκεμβρίου έως 12 Βασ. Ανανιάδης, 60 χρόνια Νέα Σμύρνη , Εκδόσεις Έλλη Ζάννου, Αθήνα 1990, σελ Αντώνης Δημ. Πανταζής, Νέα Σμύρνη το χρονικό μιας πόλης , Γ τόμος, Εκδόσεις Ασπασία Αντ. Πανταζή σελ Βασ. Ανανιάδης, 60 χρόνια Νέα Σμύρνη , Εκδόσεις Έλλη Ζάννου, Αθήνα 1990, σελ Βαγγέλης Χατζατουριάν, Νέα Σμύρνη Διαδρομές του φακού στην αρχιτεκτονική της εξέλιξη, Εκδόσεις Ένωση γονέων και κηδεμόνων δήμου Ν. Σμύρνης σελ Βασ. Ανανιάδης, 60 χρόνια Νέα Σμύρνη , Εκδόσεις Έλλη Ζάννου, Αθήνα 1990, σελ\n31 τις 21/5 του 1944 οι Νεοσμυρνιώτες παρέμειναν όλοι κλεισμένοι στα σπίτια τους. Κυριάρχησαν οι ένοπλοι ΕΠΟΝίτες ΕΛΑΣίτες. Οι Εθνοφύλακες παρέμειναν κλεισμένοι στο Ιωσηφόγλειο. Έβγαιναν μόνο για περίπολο. Πυροβολούσαν από την ταράτσα, όσους κυκλοφορούσαν, σε ώρες που απαγορεύονταν. Οι Άγγλοι στρατιώτες, επιτέθηκαν και κατέλειψαν τη Νέα Σμύρνη, τετράγωνο με τετράγωνο. Απωθήθηκαν οι ένοπλοι ΕΠΟΝίτες. Έπεσαν σφαίρες και όλμοι. Τα εγγλέζικα τανκς έκαναν την εμφάνισή τους και αποχώρησαν. Όταν εμφανίστηκαν οι ένοπλοι, επανήλθαν 5-7/12/1944. Πολιορκήθηκε το ΚΒ Αστυνομικό Τμήμα από Νεοσμυρνιώτες ΕΠΟΝίτες. Οι Αστυνομικοί αποχώρησαν με την κάλυψη αγγλικών οχημάτων. Τα αγγλικά τανκς διέλυσαν με τα πυροβόλα τους τα οδοφράγματα που είχαν στηθεί μπροστά στο Δημαρχείο, γωνία 25 ης Μαρτίου 8 και Ειρήνης, στην κεντρική πλατεία και αλλού συνελήφθησαν 65 Νεοσμυρνιοί όμηροι από τον ΕΛΑΣ πόλης που με την απειλή των όπλων ακολούθησαν τους απαγωγείς τους που οπισθοχώρησαν. Την 1 η Ιανουαρίου 1945 οι νεοσμυρνιοί διοργάνωσαν Μεγάλο Συλλαλητήριο στην Κεντρική Πλατεία του Προαστίου για να εκφράσουν την ευγνωμοσύνη τους προς τους Ελευθερωτές. Στο Συλλαλητήριο αυτό πήραν μέρος με αγγλικές σημαίες περίπου συμπολίτες 18. V. Μεταπολεμική Περίοδος Κατά την πρώτη μεταπολεμική εικοσαετία η Νέα Σμύρνη κατάφερε να ενσωματωθεί σταδιακά σε μια Αθήνα που μεγάλωνε εκρηκτικά με αποτέλεσμα να χάσει τον ιδιαίτερο τοπικό χαρακτήρα της. Η πόλη επεκτάθηκε κυρίως ανατολικά και νότια Φάρος Λουτρά, Νεκροταφείο, Βουρλοπόταμος καταλαμβάνοντας μέχρι το 1960 ολόκληρη την έκταση. Ο πληθυσμός της νέας Σμύρνης αυξανόταν σταθερά. Σύμφωνα με μελέτες, ο πληθυσμός το 1951 ήταν : κάτοικοι, το 1961 : κάτοικοι και το 1971 : κάτοικοι. 17 Αντώνης Πανταζής, Νέα Σμύρνη η Πολιτική ιστορία της, Νέα Σμύρνη 2000, σελ Αντώνης Δημ. Πανταζής, Νέα Σμύρνη το χρονικό μιας πόλης , Γ τόμος, Εκδόσεις Ασπασία Αντ. Πανταζή σελ\n32 Την περίοδο αυτή ολοκληρώθηκε η κοινωνική και τεχνική υποδομή της πόλης. Ασφαλτόστρωση δρόμων, κάλυψη ρεμάτων, συγκοινωνία, ηλεκτροφωτισμός, ύδρευση, αποχέτευση, καθαριότητα και υγιεινή ήταν προβλήματα για τη λύση των οποίων πίεζαν δημότες και δημοτικές αρχές. 19 Την ίδια περίοδο χτίστηκαν το 1 ο, 2 ο και 3 ο Δημοτικό Σχολείο, η Ευαγγελική Σχολή (Α. Κοραή και Αγ. Ανδρέου), τα εκπαιδευτήρια της Εστίας και η Ωνάσειος Σχολή, το Λεόντειο Λύκειο, ενώ πολλά ιδιωτικά σχολεία (Παλλάδιο, Καρούση κ.ά.) ήρθαν να προστεθούν στα προϋπάρχοντα του Μεσλιχανίδη, του Ξενόπουλου και την Ιωνική Σχολή. 20 Το 1946 οικοδομήθηκε ο ναός της Αγ. Παρασκευής, ενώ την ίδια περίοδο τοποθετήθηκε στους ναούς της Αγίας Φωτεινής το Ξύλινο Τέμπλο του ναού του Αγ. Ιωάννη της Σμύρνης. Το 1947 συνεχιζόταν να εκδίδεται και να κυκλοφορεί σε 10 συνολικά φύλλα η τέταρτη κατά χρονολογική σειρά έκδοσης, τοπική εφημερίδα «Δημοκρατική Ένωση Νέας Σμύρνης». Υπεύθυνος ύλης ο Γ. Σεϊσόπουλος, ενώ κύριος συντάκτης είναι ο Κων/νος Γαρουφαλλίδης. Η εφημερίδα ζητούσε να επιστρέψουν από την εξορία στα ξερονήσια, χιλιάδες πατριώτες. Το 1949 κυκλοφόρησε η πέμπτη κατά χρονολογική σειρά έκδοσης τοπική εφημερίδα, η «Νέα Εξόρμησις». Εκδόθηκε από το Πρόεδρο του Εθνικού Συνδέσμου Ελευθέρων Νέων Ν. Σμύρνης (Ε.Σ.Ε.Ν.) Φώτη Κωνσταντινίδη. Αναφέρονταν σε γενικά θέματα αλλά στήριζε βασικά τον δήμαρχο Περιμένη. 21 Οι δεκαετίες 1950 και 1960 ήταν η «χρυσή» εποχή των κινηματογράφων. Το 1955 άρχισε η οικοδόμηση του μεγάρου της Εστίας Ν. Σμύρνης που ολοκληρώθηκε στα τέλη της δεκαετίας του Το εμπορικό κέντρο επεκτάθηκε κυρίως κατά μήκος των μεγάλων οδικών αρτηριών. Η πόλη εξωραΐστηκε και το 1965 στήθηκε στην είσοδο της ο ανδριάντας του Χρυσόστομου, έργο του Θ. Απάρτη. Ο ένας μετά τον άλλον, οι χώροι που ανήκαν στο Δήμο παραχωρήθηκαν είτε για ανέγερση κυρίως σχολικών κτιρίων, είτε για να οικοπεδοποιηθούν (περιοχή Σταδίου, περιοχή Καλλικράτειας Κερασούντος Ευξείνου Πόντου κ.ά.). Το κτήμα Χρυσάκη πωλήθηκε για να κτισθεί εκεί το Λεόντειο Λύκειο. 19 Βαγγέλης Χατζατουριάν, Νέα Σμύρνη Διαδρομές του φακού στην αρχιτεκτονική της εξέλιξη, Εκδόσεις Ένωση γονέων και κηδεμόνων δήμου Ν. Σμύρνης σελ. 29, Νέα Σμύρνη Βασ. Ανανιάδης, 60 χρόνια Νέα Σμύρνη , Εκδόσεις Έλλη Ζάννου, Αθήνα 1990, σελ Αντώνης Πανταζής, Νέα Σμύρνη η Πολιτική ιστορία της, Νέα Σμύρνη 2000, σελ\n33 Στα χρόνια της δικτατορίας δήμαρχος της πόλης ήταν ο Α. Παπαθανασίου ο οποίος παρέμεινε στη θέση του δημάρχου έως το Από το 1972 μέχρι τη μεταπολίτευση, διορίστηκαν κατά σειρά δήμαρχοι οι Στυμφαλίδης, Καμπαλούρης και Ι. Ρόκας. Σημαντικά έργα που έγιναν στη Νέα Σμύρνη κατά την μεταπολεμική περίοδο είναι : 1) η διαμόρφωση της κεντρικής πλατείας, 2) τα σχολικά κτίρια: της Ευαγγελικής και του Ε Γυμνασίου (Ε. Πόντου Λέσβου), του 2 ου και του 3 ου Γυμνασίου (Νικομήδειας 77) και του 1 ου Δημοτικού (Α. Κοραή 20), 3) η διαμόρφωση της εισόδου της πόλης και των πλατειών Σκαντζουράκη, Ηρώων Κύπρου κ.ά., 4) οι ασφαλτοστρώσεις, 5) επέκταση του ΚΘ Κεντρ. αγωγού αποχέτευσης. 22 Το 1974 ιδρύθηκε η Μητρόπολη Νέας Σμύρνης, με δικαιοδοσία του χώρο του Δήμου Νέας Σμύρνης. Ενθρονίστηκε Α Μητροπολίτης Νέας Σμύρνης ο Επίσκοπος Δωδώνης, Χρυσόστομος Βούλτσος γιος του «Καβάση» του Χρυσοστόμου Σμύρνης. Στις εγκαινιάστηκε το Μέγαρο της Εστίας Ν. Σμύρνης. Πρόεδρος της εστίας είναι ο Πάνος Χαλδέζος. 23 Όσον αφορά στις κατοικίες στον τομέα της αρχιτεκτονικής, κύριο χαρακτηριστικό της μεταπολεμικής περιόδου ήταν η πλήρης εγκατάλειψη του κλασικισμού, εξαίρεση αποτέλεσε το κτίριο της Εστίας Ν. Σμύρνης που έγινε σε σχέδια του αρχιτέκτονα Ι. Παυλίδη. Όσον αφορά στον τομέα της κατοικίας, όλη η κατασκευαστική δραστηριότητα συνεχίστηκε από την ιδιωτική πρωτοβουλία, με τη μορφή της αυτοστέγασης, και από τα τέλη της δεκαετίας του 50 με τη μορφή αντιπαροχής σε εργολάβους. Νέα κατασκευαστικά υλικά καθώς και η γενικευμένη χρήση του μπετόν σε συνάρτηση με τις περιορισμένες μεταπολεμικά οικονομικές δυνατότητες των κατοίκων, έδωσαν οικοδομές μέτριας έως κακής ποιότητας κυρίως στις περιοχές της Β απαλλοτρίωσης και της επέκτασης Φάρος, Λουτρά, Νεκροταφείο, Βουρλοπόταμος. Κατά την περίοδο έκαναν την εμφάνισή τους οι πρώτες πολυκατοικίες γύρω από την πλατεία Χρυσοστόμου Σμύρνης και την κεντρική πλατεία. 22 Βασ. Ανανιάδης, 60 χρόνια Νέα Σμύρνη , Εκδόσεις Έλλη Ζάννου, Αθήνα 1990, σελ Αντώνης Πανταζής, Νέα Σμύρνη η Πολιτική ιστορία της, Νέα Σμύρνη\n34 Οι πρώτες κατοικίες που χτίστηκαν στη Νέα Σμύρνη αυτή την περίοδο ήταν στην πλειοψηφία τους μονώροφες ή διώροφες και είχαν κοινά αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά με αντίστοιχα κτίσματα της μεταπολεμικής περιόδου. Από αυτά, σύμφωνα με τον Δ. Φιλιππίδη, κάποια αναφέρονταν στην παράδοση του μοντέρνου κινήματος όπως π.χ. οι επιχρισμένες επιφάνειες με ελάχιστη εμφανή λιθοδομή η γωνιακή βεράντα με κύρια χαρακτηριστικά την ελεύθερη κυλινδρική κολώνα και τον ιδιαίτερο χρωματισμό των τοίχων στο εσωτερικό της οι κυλινδρικές προεξοχές στο σώμα του κτίσματος, η σκούρα ταινία σε ελαφρά εξοχή στην απόληξη του στηθαίου της ταράτσας κ.ά. Άλλα χαρακτηριστικά πάλι, όπως η χρήση ακανόνιστης λιθοδομής ή και το τοξωτά ανοίγματα, τα κεραμίδια στα γείσα των ανοιγμάτων και οι ξύλινες πέργκολες είχαν τις αναφορές τους αντίστοιχα στην γραφική αρχιτεκτονική και στους μικτούς λαϊκό-μοντέρνους τύπους. Το «πανωσήκωμα» δηλαδή η οριζόντια ή κατακόρυφη τις περισσότερες φορές επέκταση της αρχικής οικοδομής, κυρίως λόγω των αυξημένων αναγκών αποτελούσε συνηθισμένη πρακτική αυτής της περιόδου όχι μόνο στη Ν. Σμύρνη. Σε πολλές περιπτώσεις η προσθήκη μορφολογικά δεν είχε καμία σχέση με το προϋπάρχον κτίσμα. Το γεγονός αυτό οφείλονταν πολλές φορές στην έλλειψη οικονομικών μέσων για μια συνολική επισκευή του κτίσματος, όπως έγινε για παράδειγμα στην κατοικία Παυλίδη. Η προσθήκη ενός ορόφου και ο χωρισμός σε δύο ιδιοκτησίες έγινε αφορμή για μια γενικότερη «μεταμόρφωσή» του, σε βαθμό που είναι δύσκολο να αναγνωρίσει κανείς το αρχικό κτίριο που στέγασε προπολεμικά τη Λέσχη της Νέας Σμύρνης. Σε νεότερες οικοδομές που κατασκευάστηκαν σε περιοχές της Β απαλλοτρίωσης χτιζόταν πρώτα το ισόγειο και αργότερα προστίθετο το κλιμακοστάσιο και ο όροφος. Άλλοτε πάλι χτιζόταν πρώτα ο σκελετός από μπετόν και κατοικούνταν ανάλογα με τις ανάγκες το ισόγειο ή ο α όροφος. Οι «αναμονές» τα σίδερα δηλαδή που προεξείχαν στην ταράτσα έγιναν το σήμα κατατεθέν της περιοχής και έμοιαζαν να περιμένουν με αισιοδοξία ευνοϊκότερες οικονομικές συγκυρίες ή την αύξηση του συντελεστή δόμησης Βαγγέλης Χατζατουριάν, Νέα Σμύρνη Διαδρομές του φακού στην αρχιτεκτονική της εξέλιξη, Εκδόσεις Ένωση γονέων και κηδεμόνων δήμου Ν. Σμύρνης σελ. 31, Νέα Σμύρνη\nθέμα: «Μεταβολή των ορίων μεταξύ των 7ου, 9ου & 23ου Νηπιαγωγείων Νέας Ιωνίας»\n\_ Νέο Ιωνία, 03.04.2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Αριθ. Πρωτ: 9086 ΤΜΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Ταχ. Δ/νση: Αγίου Γεωργίου 40 ΠΡΟΣ: Διεύθυνση\nΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΟΛΗΣ. ΜΕΛΕΤΗΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: Νέα Σμύρνη\nΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΟΛΗΣ. ΜΕΛΕΤΗΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: Νέα Σμύρνη σπουδαστής ΠΛΕΜΕΝΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ επιβλέπουσα καθηγήτρια ΜΗΤΟΥΛΑ ΡΟΙΔΩ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ


Πώς μοιάζει το επικίνδυνο ψάρι λαγοκέφαλος και τι μπορεί να προκαλέσει στους ανθρώπους - Sputnik Ελλάδα\n02:04 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟY 2019\nΠώς μοιάζει το επικίνδυνο ψάρι λαγοκέφαλος και τι μπορεί να προκαλέσει στους ανθρώπους\n16:28 17.06.2019 (ΕΝΗΜΕΡΩΘΗΚΕ 17:38 17.06.2019) Λήψη σύντομου url\nΑνησυχία φαίνεται πως προκαλεί σε λουόμενους, ψαράδες και στους αρμόδιους φορείς η εμφάνιση του επικίνδυνου ψαριού λαγοκέφαλος στις ελληνικές θάλασσες.\nΙδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δώσουν οι τουρίστες αλλά και οι ψαράδες στις εξορμήσεις τους στις ελληνικές ακτές καθώς ένα αρκετά επικίνδυνο ψάρι «καραδοκεί».\nΠρόκειται για το δηλητηριώδες ψάρι λαγοκέφαλος ή ποντικός (lagocephalus sceleratus).\nH περιβαλλοντική οργάνωση «iSEA» είχε κρούσει από το προηγούμενο καλοκαίρι τον κώδωνα του κινδύνου για το συγκεκριμένο ψάρι, το οποίο περιέχει την τοξική ουσία τετροδοτοξίνη.\nΜάλιστα, η γενική διεύθυνση αλιείας που Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, δίνει στη δημοσιότητα τα χαρακτηριστικά του ψαριού και προειδοποιεί για τις άκρως επικίνδυνες επιπτώσεις που μπορεί να έχει στον άνθρωπο.\n© Φωτογραφία: Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων\nΟδηγίες το ψάρι λαγοκέφαλος\nΗ τετροδοτοξίνη, όπως επισημαίνει το υπουργείο σε οδηγίες του, μπορεί να προκαλέσει μυϊκή παράλυση, αναπνευστικές διαταραχές και ανεπάρκεια κυκλοφορικού συστήματος.\nΩς προς τα εξωτερικά χαρακτηριστικά του, ο λαγοκέφαλος έχει σχήμα ροπαλοειδές, με μεγάλο κεφάλι και λεπτή διχαλωτή ουρά.\nΤα μάτια είναι μεγάλα ανοιχτόχρωμα με μεγάλη κόρη και μια ασημί κηλίδα και έχει τέσσερα χαρακτηριστικά δόντια.\nΤο πάνω μέρος είναι πράσινο ή λαδί και έχει σκούρες ή καφέ κηλίδες ενώ δεν έχει λέπια ενώ φτάνει σε μήκος τα 60 εκατοστά.\nΩστόσο, το είδος που απαντάται κυρίως στη χώρα μας έχει συνήθως μήκος γύρω στα 10 εκατοστά.\nΤο ψάρι φαίνεται να έχει κάνει την εμφάνισή του στην Κρήτη, με βίντεο που κυκλοφόρησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να δείχνει ένα ψάρι που φέρεται να είναι λαγοκέφαλος στην παραλία Αμμούδι, στο Μακρύ Γυαλό Λασιθίου.\nλαγοκέφαλος, δάγκωμα, παραλία, θάλασσα, ψαράδες, τουρίστες, Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, ψάρι