11-09DIWEDD Y BYD FEL Y GWYDDOM NI AMDANO\nDIWEDD Y BYD FEL Y GWYDDOM NI AMDANO\nYstyried gwahanol syniadau am ddiwedd y byd.\nAr YouTube mae nifer o erthyglau byr am ddiwedd y byd. Cofiwch wirio’r hawlfraint\nTybed a ydych chi wedi gwneud popeth rydych chi eisiau ei wneud? Os ydych chi’n 12 oed, mae’n siwr nad ydych chi. Hyd yn oed os ydych chi lawer yn hyn – yn 40 oed, 60 oed, neu’n 80 oed, mae’n siwr fod rhai pethau heb eu gorffen: y mannau nad ydych chi wedi eu gweld, pobl nad ydych chi wedi eu cyfarfod, pethau nad ydych chi wedi eu cyflawni.\nPe baech chi’n gwybod fod y byd yn mynd i ddod i ben ar amser penodol, fyddech chi’n ceisio gwneud yr holl bethau hynny? Sut fyddech chi’n paratoi eich hunan?\nMae syniadau gwahanol ynghylch sut y bydd y byd yn dod i ben, a gellir eu rhannu’n syniadau crefyddol a secwlar. Gadewch i ni edrych ar y syniadau secwlar yn gyntaf.\nMae’n siwr fod y rhan fwyaf ohonoch wedi gweld ffilmiau fel Deep Impact neu Armageddon, lle mae meteoryn anferth ar lwybr uniongyrchol at y Ddaear, ac a fydd yn dinistrio’r blaned.\nYn y ffilm The Day after Tomorrow, mae newidiadau mawr i’r hinsawdd yn newid bywydau pawb a phopeth ar y Ddaear.\nMae syniadau o’r fath yn cael eu galw’n ELEs yn y Saesneg (ynganir y gair fel ‘Ellies’). Ystyr hynny yw ‘extinction level events’ – digwyddiadau ar lefel difodiant. Mae ELEs yn cynnwys sawl tsunami anferth; methiant yng nghnydau’r holl fyd, sy’n arwain at newyn enfawr; afiechyd tebyg i’r Pla; neu hyd yn oed losgfynydd anferth. Mae rhai gwyddonwyr yn credu bod y llosgfynydd tawel dan Barc Yellowstone yn Unol Daleithiau America wedi hen gyrraedd cyfnod pan ddylai ffrwydro, a phan fydd hynny’n digwydd, bydd bywyd yn newid i bawb a phopeth ar y Ddaear.\nMae gwyddonwyr eraill wedi ystyried oes yr haul, gan amcangyfrif y bydd yn dechrau marw ymhen 5 biliwn o flynyddoedd, gan ddod yn seren enfawr ac yna oeri’n ddim.\nMae’r rhain i gyd yn bosibiliadau sy’n cael eu hachosi gan ddigwyddiadau naturiol – hynny yw, digwyddiadau sy’n deillio o natur y greadigaeth, ond beth am ran bodau dynol?\nMae newid yn digwydd i’r hinsawdd – a allai ein hymddygiad arwain at yr Oes Iâ nesaf, neu beri i’r blaned gynhesu ac i lefel y môr godi? Neu a fyddwn yn wynebu rhyfel niwclear, a dinistr popeth byw?\nBeth mae crefyddau yn ei ddweud am Armageddon - diwedd y byd?\nMae’r tair crefydd sy’n arddel un Duw - Cristnogaeth, Islam ac Iddewiaeth - i gyd yn dweud y bydd pob un ohonom yn cael eu barnu gan Dduw ar ddiwedd y byd.\nEfallai eich bod chi wedi clywed am y ‘Gwynfyd’ neu’r ‘Rapture’ a oedd i fod i ddigwydd ar 21 Mai 2011. (Mae hyn yn cyfeirio at y gred y bydd Cristnogion yn cael eu codi oddi ar y ddaear hon a’u huno â Christ pan ddaw unwaith eto i’r ddaear. Bydd y rhai nad ydyn nhw’n Gristnogion yn cael eu gadael ar ôl.) Penderfynwyd ar 21 Mai 2011 fel dyddiad y Gwynfyd gan grwp bychan o Americaniaid sy’n credu y bydd hyn yn digwydd. Yn ôl y grwp hwn, bydd diwedd y byd nawr yn digwydd ar 21 Hydref 2011!\nEr hynny, os bydd y diwrnod hwnnw’n pasio heb olwg o ddiwedd y byd, mae proffwydoliaeth gan un o lwythau’r Maya yn dweud y daw’r byd i ben ar 21 Rhagfyr 2011.\nMae’n siwr y byddai’n well i bawb ohonom ofalu ein bod ni wedi gwneud cymaint ag y gallwn ni!\nPe bai’r byd yn dod i ben yfory, beth fyddech chi’n ei wneud heddiw?\nPa newidiadau fyddech chi’n eu gwneud i’ch perthynas gyda phobl eraill?\nWrth bwy y byddech chi’n dweud eich bod yn eu caru?\nI bwy y byddech chi’n diolch?\nSut y byddech chi’n paratoi?\nRydym yn diolch i ti, o Dduw, nad oes unrhyw un yn gwybod pa bryd y daw’r byd i ben.\nOnd rydym yn cydnabod yr angen i unioni\nrhai pethau yn ein bywydau y mae gennym gywilydd ohonyn nhw.\nA heddiw, fe wnawn ni bopeth yn ein gallu i wneud y diwrnod yn ddiwrnod da!\nY gerddoriaeth gan y band R.E.M. ‘The end of the world as we know it’. (ar gael yn rhwydd i’w llwytho i lawr oddi ar y we)


Cyllid myfyrwyr yng Nghymru\nMesur Bwytan Iach mewn Ysgolion (Cymru) 2009\nSefydliad Cenedlaethol er Ymchwil i Addysg\nBen Bowen Thomas\nPrifysgol Anglia Ruskin\nPrifysgol Dwyrain Llundain\nPrifysgol Mohammed V\nPrifysgol Tech Texas\nYsgol Uwchradd Syr Winston Churchill\nGraddau Mickey Mouse\nAddysg Gymraeg, Addysg Gymreig\nBrad y Llyfrau Gleision (Ysgrifau)\nCorff Cenedlaethol i Gymru\nExamining the Secondary Schools of Wales 1896-2000\nA History of Education in Wales\nHistory of Trinity College Carmarthen\nLle Pyncid Cerddi Homer a Virgil Geinber Gynt\nMethiant Prifysgolion Cymru\nSwyddogaeth Prifysgolion yn yr Economi Fodern\nY Brifysgol Hasimaidd\nGwisg ysgol Japan\nUndeb Cenedlaethol y Myfyrwyr Cymru\nGemau Paralympaidd y Gaeaf 2010\nAnhwylder hunaniaeth ryweddol\nCymdeithas Bêl-droed Gogledd Iwerddon\nCymdeithas Bêl-droed Gogledd Iwerddon yr Irish Football Association neur talfyriad IFA yw corff rheoli a gweinyddu pêl-droed yng Ngogledd Iwerddon. Gan fod yr enw Saesneg yn creu dryswch gydar FAI defnyddir y gair gogledd yn enw Cymraeg ac y corf ...\nCynulliad Gogledd Iwerddon ywr corff deddfwriaethol datganoledig ar gyfer materion mewnol Gogledd Iwerddon. Maen cwrdd yn Adeilad y Senedd, Belffast. Maen un o ddau sefydliad "cyd-ddibynol" mutually inter-dependent a grewyd yn 1998 gan Gytundeb G ...\nNewyddiadurwraig a gwleidydd o Iemen ac ymgyrchydd dros hawliau dynol yw Tawakkol Abdel-Salam Karman. Hi oedd wyneb gyhoeddus Chwyldro Iemen, ac fei elwir yn "y Ferch Haearn" a "Mam y Chwyldro" gan ei chydwladwyr. Derbyniodd Karman Wobr Heddwch N ...\nPobl o dras gymysg Indiaidd a Phrydeinig ywr Eingl-Indiaid. Yn hanesyddol, ystyr y term oedd pobl o dras Brydeinig yn byw yn is-gyfandir India yn ystod y Raj. Heddiw defnyddir y term yn aml i ddisgrifio pobl o ethnigrwydd cymysg Indiaidd a Phryde ...\nGŵyl pedwar niwrnod ydy Raja Parba, ble maer ail ddiwrnod yn dynodi dechraur mis Mithuna, sef mis y glaw. Yn amaethyddol, felly, maen ddechrau blwyddyn newydd ar hyd a lled Orissa, India ac yn ddelweddol, maen ymwneud â diferion a gwlybaniaeth yn ...\nRoedd Rajiv Gandhi yn fab hynaf Indira Gandhi 1917 - 1984, hithaun brif weinidog India, ac yn ŵyr i Jawaharlal Nehru, prif weinidog cyntaf y wlad yn 1947. Cafodd ei addysg mewn ysgol breifat yn Dehra Dun ym mryniaur Himalaya ac ym Mhrifysgol Caer ...\nMae Sonia Gandhi, enw genedigol Edvige Antonia Albina Maino, yn wleidydd yn India, arlywydd plaid Congres Cenedlaethol India a gweddw Rajiv Gandhi, cyn brif weinidog India. Cafodd ei geni yn nhref fach Lusiania, tua 50 km o Vicenza yn yr Eidal. R ...\nAthro ac arweinydd ysbrydol oedd Mahesh Prasad Varma neu Mahesh Srivastava neu Maharishi Mahesh Yogi. Sefydlodd fudiad i hyrwyddor dechneg synfyfyrio a elwir yn Transcendental Meditation neu TM a daeth yn enwog ddechraur 1970au am ei gysylltiad â ...\nArolwg Archaeolegol India ywr asiantaeth swyddogol Adran Ddiwylliant llywodraeth India syn gyfrifol am astudiaethau archaeolegol yn y wlad ac syn gofalu am ei henebion diwylliannol. Maen olynydd ir Gymdeithas Asiaidd a sefydlwyd gan yr ieithydd S ...\nGrŵp ethnig, neu nifer o grwpiau ethnig yn perthyn iw gilydd, yng ngogledd ynys Sumatera yn Indonesia ywr Batak. Maent yn byw yng nghanolbarth rhan ogleddol yr ynys, gyda chanolfan o amgylch Llyn Toba ac Ynys Samosir. Mae tua 6 miliwn ohonynt i g ...\nGrŵp ethnig Semitaidd ywr Asyriaid sydd yn frodorol ir Dwyrain Canol. Trigasant hyd at 1 miliwn ohonynt yn eu mamwlad, yn ucheldiroedd gogledd Irac, gogledd Iran, de-ddwyrain Twrci, a gogledd-ddwyrain Syria. Mae rhyw 1–3 miliwn o Asyriaid, neu bo ...\nMaer Cyrdiaid yn grŵp ethnig syn byw yn bennaf yn nwyrain a de-ddwyrain Twrci ond hefyd mewn rhannau o ogledd Syria, gogledd Irac a gogledd-orllewin Iran. Maer Cyrdiaid yn ddiwylliannol ac yn ieithyddol yn perthyn yn agos iawn ir Iraniaid Galwent ...\nMudiad heddwch a hawliau dynol yn Israel yw Gush Shalom. Fei sefydlwyd gan Uri Avnery ac eraill yn 1993 fel mudiad heddwch radicalaidd heb berthyn i unrhyw blaid wleidyddol na chymryd rhan mewn gwleidyddiaeth seneddol. Maen credu mewn "torrir con ...\nMae Groegiaid Antiochaidd yn aelodau ethnig Groegaidd o Eglwys Uniongred Roegaidd Antioch a Christnogion Catholig Groegaidd, syn byw neu wedi byw yn Syria, Libanus, ac yn nhiriogaeth talaith gyfoes Twrci, Hatay, syn cynnwys hen ddinas Antioch, ac ...\nOpera Cenedlaethol Lloegr\nCwmni opera wedii sefydlu yn Lloegr ydy Cwmni Opera Lloegr sydd wedii leoli yn y Colisiwm, Llundain. Mae eu hoperaun cael eu canu yn Saesneg. Sefydlwyd y cwmni rywbryd yn ystod y 19eg ganrif yn yr Old Vic ac yna Sadlers Wells. Ymhlith yr arweinyd ...\nCanwr-gyfansoddwr a gweithredaethwr adain-chwith Saesnig yw Stephen William "Billy" Bragg. Mae ei gerddoriaeth yn cyfuno elfenau o pync-roc, cerddoriaeth gwerin a chaneuon protest. Mae geiriau ei ganeuon yn pontio themau gwleidyddol a rhamantaidd ...\nRoedd John Cartwright yn swyddog morwrol yn Lloegr, Uwchgapten efo milisia Swydd Nottingham ac ymgyrchydd amlwg dros ddiwygio seneddol. Wedi hynny daeth yn adnabyddus fel y Tad Diwygio. Daeth ei frawd iau Edmund Cartwright yn enwog fel dyfeisiwr ...\nMae Syr Elton Hercules John CH CBE yn ganwr, cyfansoddwr caneuon, pianydd a chyfansoddwr cerddoriaeth Saesneg.\nActores Seisnig-Americanaidd oedd Natasha Jane Richardson, a oedd yn adnabyddus am ei pherfformiadau ar lwyfan ac ar sgrîn. Roedd yn aelod or teulu Redgrave ac yn ferch ir actores Vanessa Redgrave ar cyfarwyddwr / cyhyrchydd Tony Richardson. Daet ...\nMae Cymdeithas Bêl-droed Norwy yw ffederasiwn chwaraeon pêl-droed yn Norwy, sefydlwyd 30 Ebrill 1902). Yr NFF ywr gymdeithas chwaraeon preifat fwyaf yn Norwy. Ar 31 Rhagfyr 2011, roedd yr NFF yn cynnwys 1.933 o glybiau syn aelodau, syn trefnu cyf ...\nMerch ysgol Bacistanaidd yw Malala Yousafzai, syn ymgyrchu dros addysg i ferched ac hawliau dynol ar ieuengaf erioed i dderbyn Gwobr Heddwch Nobel. Yn 2009 ysgrifennodd flog ir BBC gan ddisgrifioi bywyd o dan reolaeth y Taleban yn Nyffryn Swat. A ...\nNofelydd Periwaidd yn yr iaith Sbaeneg oedd Ciro Alegría. Mae ei waith yn ymwneud â bywydau pobloedd frodorol Periw. Ganwyd yn Sartimbamba yn nhalaith Sánchez Carrión, Periw, a chafodd ei fagu yn ardal Huamachuco. Astudiodd yng Ngholeg Cenedlaeth ...\nNofelydd, bardd, ac ymgyrchydd Periwaidd oedd Manuel Scorza. Ganwyd yn Lima, prifddinas Periw. Yn 1949 ymunodd âr ymgyrch yn erbyn unbennaeth y Cadfridog Manuel Odría. Cafodd holl gopïau ei gyfrol gyntaf o farddoniaeth, Actas de la remota lejanía ...\nMaer Cetiaid neu Ketiaid yn bobl o Siberia syn siarad yr iaith Cet neu Ceteg. Arferid ei galw yn Ostyakiy yn Rwseg, gair a oedd yn cynnwys llwythi eraill o Siberia. Galwyd nhw hefyd yn Ostiaciaid Yenisei, gan eu bod yn byw yng nghanol a gwaelod b ...\nSaesneg Lang, D. M.: The Georgians, Praeger, 1966 Saesneg Toumanoff, C.: Studies in Christian Caucasian History, Georgetown University Press, 1963 Saesneg Suny, Ronald Grigor: The Making of the Georgian Nation, Indiana University Press, 1994 ISBN ...\nPobl Wgrig nomadaidd sydd yn frodorol i ranbarth Yugra, rhwng Afon Petsiora a Mynyddoedd yr Wral yng ngorllewin Siberia, ywr Mansi. Maent yn perthyn yn agos ir Khanty, a gelwir y ddwy grŵp ethno-ieithyddol hon gydai gilydd yn bobloedd Ob-Wgrig. C ...\nCenedl a grŵp ethnig Indo-Iranaidd sydd yn frodorol i ardal Osetia yn y Cawcasws ywr Osetiaid. Maent yn disgyn or Alaniaid, nomadiaid hynafol a ymfudodd ar draws y stepdiroedd. Datblygodd hunaniaeth yr Osetiaid yn y 13g, pan symudodd yr Alaniaid ...\nGrŵp ethnig Slafaidd ywr Rwsiaid ; defnyddir y term hefyd am ddinasyddion Rwsia, er nad ywr cyfan or rhain yn Rwsiaid ethnig. Credir bod tua 145 miliwn o Rwsiaid trwyr byd, gyda tua 116 miliwn yn Rwsia a thua 25 miliwn yn y gwledydd cyfagos. Ceir ...\nPobl Ffinno-Wgrig sydd yn byw yn y Lapdir yng ngogledd Ffenosgandia ywr Sami neur Lapiaid. Ieithoedd brodorol y Sami ydyr ieithoedd Sami, er bod nifer ohonynt wedi rhoir gorau iw mamiaith ac yn siarad Norwyeg, Swedeg, Ffinneg, neu Rwseg. Nomadiai ...\nYmladdwraig dros hawliau dynol yn yr Undeb Sofietaidd oedd Elena Georgievna Bonner. Cafodd ei geni yn Mary, Tyrcmenistan, Undeb Sofietaidd, yn ferch i Georgy Gevork Alikhanov a Ruth Bonner, ac yr oedd yn wraig ir ffisegwr Andrei Sakharov.\nNewyddiadurwraig, awdures ac ymgyrchydd hawliau dynol o Rwsia oedd Anna Stepanovna Politkovskaya. Roedd yn adnabyddadwy am ei gwrthwynebiad ir gwerthdaro Chechen ac Arlywydd Rwsia r y pryd, Putin. Fe ddaeth Politkovskaya yn enwog wrth adrodd y ne ...\nLlenor ac ymgyrchydd hawliau dynol Tsieineaidd oedd Liu Xiaobo. Roedd yn feirniad o lywodraeth Plaid Gomiwnyddol Tsieina, yn un o garcharorion gwleidyddol amlycar byd, ac yn enillydd Gwobr Heddwch Nobel yn 2010. Cafodd ei garcharu am y tro cyntaf ...\nCenedl a grŵp ethnig yng ngorllewin y Cawcasws ywr Abcasiaid sydd yn frodorol i ardal Abchasia ar lannaur Môr Du. Amcangyfrifwyd yn 2015 taw 200.000–600.000 o Abcasiaid sydd, a thrigasant 150.000–200.000 ohonynt yn eu mamwlad. Abchaseg ywr iaith ...\nCyrdiaid yn Nhwrci\nMae Cyrdiaid yn Nhwrci yn ganran sylweddol o boblogaeth Twrci. Maent yn wahanol ir Twrciaid am eu bod yn siarad iaith Indo-Ewropeaidd. Trigant ledled Twrci ond lleolir y mwyafrif ohonynt yn nwyrain a de-ddwyrain y wlad, o ble maent yn dod yn wrei ...\nGwleidydd Cyrdaidd benywaidd yw Leyla Zana, a garcharwyd am siarad ei mamiaith, Cwrdeg, yn Senedd Twrci a hefyd, yn ddiweddarach, am ei gweithgareddau gwleidyddol o blaid y Cyrdiaid a Cyrdistan a ystyrir yn groes i undod Twrci gan y llywodraeth. ...\nGrŵp ethnig syn bywn bennaf yn nhalaith Louisiana yr Unol Daleithiau, ac yn Nhaleithiau Arfordir Canada a Québec ble mae disgynyddion ir alltudiaid yr Acadiaid gwreiddiol yn byw, ywr Cajuns. Yn Louisiana, mae Acadiaidd a Cajun yn aml yn cael eu d ...\nY rhan o boblogaeth Unol Daleithiau America sydd yn Iddewon ethnig, yn gredinwyr Iddewiaeth, neu fel arfer yn uniaethu âr genedl neu ddiwylliant Iddewig ywr Americanwyr Iddewig neu Iddewon Americanaidd. Heddiw, Ashcenasim ydyr gymuned Iddewig yn ...\nMedal Rhyddid yr Arlywydd\nMedal a gyflwynir gan Arlywydd yr Unol Daleithiau yw Medal Rhyddid yr Arlywydd. Yr anrhydedd hon a Medal Aur y Gyngres ywr ddau addurniad uchaf a wobrwyir i sifiliaid yn Unol Daleithiau America. Ni chyfyngir y fedal i ddinasyddion Americanaidd yn ...\nHello Friend: To Ennis, With Love 1997 Bill Cosby Talks to Kids About Drugs 1971 For Adults Only 1971 Bill 1973 Revenge 1967 Its True! Its True! 1969 Those of You With or Without Children, Youll Understand 1986 Fat Albert 1973 State of Emergency ...\nAthronydd ac ieithydd Americanaidd yw Avram Noam Chomsky yn Philadelphia, UDA. Roedd ei dad, William Chomsky, yn ysgolhaig Hebraeg. Treuliodd Noam gyfnod mewn cibwts. Bu farw ei wraig Carol yn 2008 yn dilyn 60 mlynedd o fywyd priodasol. Athro Eme ...\nCantores, cyfansoddwraig, actores ac ymgyrchydd gwleidyddol Americanaidd oedd Lesley Sue Gore. Pan oedd yn 16 oed yn 1963, recordiodd y gân bop "Its My Party," ac yna dilynwyd hyn gyda chaneuon llwyddiannus eraill megis "Judys Turn to Cry" a "You ...\nFfotograffydd, cerddor ac ymgyrchydd dros hawliau anifeiliaid Americanaidd oedd Linda Louise McCartney. Ei chyfenw oedd Eastman cyn priodi, See yn flaenorol. Priododd Paul McCartney, aelod o The Beatles, ar y 12 Mawrth 1969. Roedd ganddynt bedwar ...\nRhaglennydd cyfrifiadurol, awdur, archifydd, trefnydd gwleidyddol, ac ymgyrchydd rhyngrwyd oedd Aaron H. Swartz. Roedd Swartz yn aelod or RSS-DEV Working Group a gyd-ysgrifennodd y fanyleb "RSS 1.0" ac adeiladodd y fframwaith gwefan web.py a phen ...\nNofelydd Sbaeneg a gwleidydd o Feneswela oedd Rómulo Gallegos Freire syn nodedig am ei nofel Doña Bárbara ac am ei gyfnod yn Arlywydd Feneswela yn 1948. Ganwyd Gallegos yn Caracas. Yn 1909 sefydlodd gylchgrawn or enw La Alborada. Gweithiodd yn at ...\nAthronydd, gwleidydd, addysgwr, a golygydd o Eidalwr oedd Giovanni Gentile a fun feddyliwr blaenllaw yn y mudiad ffasgaidd ac athroniaeth idealaidd yn yr Eidal.\nLlenor, arlunydd, a gwleidydd rhyddfrydol o Ecwador oedd Luis Alfredo Martínez Holguín sydd yn nodedig am gyflwyno realaeth i lên Ecwador gydai nofel la Costa. Ganed yn ninas San Juan de Ambato yn fab i Nicolás Martínez Vásconez ac Adelaide Holgu ...\nMesur Bwytan Iach mewn Ysgolion (Cymr ..\nSefydliad Cenedlaethol er Ymchwil i A ..\nExamining the Secondary Schools of Wa ..\nLle Pyncid Cerddi Homer a Virgil Gein ..\nSwyddogaeth Prifysgolion yn yr Econom ..


Pam mae Prif Swyddog Gweithredol Engie Jean-Pierre Clamadieu ar frys i werthu Suez? - Gohebydd yr UE\nYn y frwydr i gadw meddiant gelyniaethus Veolia yn y tymor hir, mae Suez yn codi'r polion. Cyhoeddodd cwmni rheoli gwastraff a dŵr Ffrainc fod ei strategaeth i wella perfformiad ariannol y cwmni talu ar ei ganfed yn gynt na'r disgwyl. O ganlyniad, gall cyfranddalwyr Suez edrych ymlaen at € 1.2 biliwn mewn difidendau eithriadol erbyn dechrau 2021.\nGweithredwyd y strategaeth y llynedd, ond prin fod cyd-ddigwyddiad amseriad y cyhoeddiad, ychydig ddyddiau ar ôl Engie - sy'n dal cyfran o 30% yn Suez - gwrthod Cynnig Veolia i brynu allan y stanc ar € 15.50 y siâr, neu gyfanswm o € 2.9bn ar 17 Medi. Fe wnaeth Prif Swyddog Gweithredol Engie, Jean-Pierre Clamadieu, ei gwneud yn gwbl glir bod cais Veolia yn rhy isel a galwodd ar y darparwr cyfleustodau i godi ei gynnig, yn mynnu bod “gwerth Suez yn uwch na sylfaen y trafodaethau hyn”.\nEfallai nad y gwrthodiad ei hun yw'r newyddion mwyaf, fodd bynnag. Yn fwy diddorol yw'r hyn y gellir ei ddarllen rhwng y llinellau, yn benodol brys amlwg Clamadieu bod Veolia yn cynnig cais newydd cyn gynted â phosibl wrth alw ar Suez i ymateb gyda gwrth-gynnig - yn gyflym. Pwysleisiodd Prif Swyddog Gweithredol Engie dro ar ôl tro y byddai unrhyw gynnig amgen yn cael ei ystyried yn ofalus, gan dybio y gallai fod “Wedi'i weithredu'n gyflym”, a hyd yn oed yn cynnig an estyniad i Veolia am gynnig newydd os oes angen.\nOs oedd signalau Engie i'r ddau gynigydd bod y cloc yn tician yn ddigamsyniol, yna dim ond oherwydd bod amser yn brin ar gyfer Clamadieu hefyd. Trwy wrthod cais Veolia a galw ar Suez, daeth yn amlwg bod arweinyddiaeth Engie yn gobeithio gorfodi bargen ychydig yn gynt nag yn hwyrach. Yn wir, ar ôl blynyddoedd o wneud colledion ac yn barhaus sy'n dod o elw gweithredol, gadawodd y pandemig COVID-19 y cwmni â arian parod ac yn fwyaf tebygol y prif yrrwr y tu ôl i benderfyniad Clamadieu i gwyro gan rai o is-gwmnïau Engie i elwa ar annisgwylion ariannol tymor byr.\nYma y gorwedd y rhwb - i gael trefn ar gyllid Engie, mae'n ymddangos bod Clamadieu yn barod i wneud bet mentrus sy'n dibynnu ar y rhagdybiaeth mai rhyfel cynnig cyflym yw'r ffordd orau i sicrhau'r enillion mwyaf posibl. Ond mae sicrhau'r enillion mwyaf posibl yn cymryd amser gan fod angen rhoi digon o gyfle i'r ddau gystadleuydd gynyddu eu cynigion. Mae'r pwyslais ar frys yn rhoi'r pwysau ar Suez i ymateb o fewn cyfnod byr - mae cynnig Veolia yn dod i ben 30 Medi - gan adael y dyddiau cadarn yn unig i codi arian am wrth-gynnig credadwy. Gyda'r cloc yn ticio'n gyflym, mae'n ddigon posib y bydd gambl Clamadieu yn tanio ac yn ei orfodi i arwyddo cytundeb sy'n parhau i fod y tu ôl i ddisgwyliadau Engie - ond un a fyddai yn bendant yn gwneud Veolia yn hapus.\nYn hynny o beth, mae'r gambit yn codi cwestiynau ehangach am strategaeth Jean-Pierre Clamadieu, yn ogystal â'i arweinyddiaeth. Mae'n bwysig nodi bod Clamadieu canmol fel strategydd busnes cain a disylw pan ddaeth yn Brif Swyddog Gweithredol Engie ym mis Chwefror yn dilyn coup ystafell fwrdd a welodd y cyn Brif Swyddog Gweithredol lwcus Isabelle Kocher yn cael y sach. Ond wrth ddatgelu’r terfynfa fer beryglus yn ei feddwl, nid yw Clamadieu yn gwneud unrhyw ffafrau ei hun, yn enwedig lle mae ei swyddi busnes blaenllaw eraill yn y cwestiwn.\nCymerwch ei rôl yn y cwmni yswiriant Ffrengig Axa, lle mae ganddo cynnal swydd yr Uwch Gyfarwyddwr Annibynnol ers Ebrill 2019. Mae'r cawr yswiriant yn wynebu ei gyfran ei hun o drafferthion a achoswyd gan Covid ar ôl llys ym Mharis diystyru bod yn rhaid i'r cwmni dalu am golledion refeniw sy'n gysylltiedig â coronafirws perchennog bwyty. Gosododd y dyfarniad gynsail arloesol i fusnesau yn y sector gastronomeg, gyda'r yswiriwr bellach mewn trafodaethau â mwy na 600 o sefydliadau dros setliadau ariannol.\nGydag Axa o bosibl ar gyfer miliynau o daliadau ychwanegol, mae angen strategaeth hirdymor i gadw'r cwmni'n broffidiol. Yn ei rôl fel Cyfarwyddwr Annibynnol ac aelod o’r Pwyllgor Iawndal a Llywodraethu, mae Clamadieu yn dal cyfrifoldeb sylweddol wrth bennu cyfeiriad y cwmni, ond o ystyried y gambl gyda Suez, byddai modd cyfiawnhau arweinyddiaeth Axa wrth ofyn cwestiynau am ei addasrwydd i wasanaethu mewn rôl flaenllaw. mewn yswiriant - diwydiant sydd, yn ôl ei ddiffiniad, yn delio mewn asesiadau tymor hir.\nMae'r amseroedd anodd hyn yn galw am law gyson a strategaeth hirdymor drylwyr. Mae p'un a fydd gambl Clamadieu yn talu ar ei ganfed i'w weld o hyd, ond os yw hanes yn wers i'w dysgu, mae'r awydd am annisgwyl tymor byr bob amser yn colli allan i feddwl yn y tymor hir.\nPynciau cysylltiedig:Prif Swyddog Gweithredol Engie Jean-Pierre ClamadieueuewropUndeb EwropeaiddSuezVeolia


Bil Cynllunio Drafft Llywodraeth Cymru - Ymateb | Cymdeithas yr Iaith Gymraeg\nCyhoeddwyd gan Anhysbys ar Llun, Maw 10th am 5:10 yp\nMae Cymdeithas yr Iaith Gymraeg wedi bod yn ymgyrchu ymhell dros chwarter ganrif am drefn gynllunio a fyddai’n rhoi buddiannau’r Gymraeg, yr amgylchedd a chymunedau Cymru yn gyntaf. Testun syndod a siom mawr felly yw’r ffaith nad oes yr un cyfeiriad yn eich “Bil Cynllunio (Cymru) drafft” a dogfen ymgynghori “Cynllunio cadarnhaol” at yr iaith Gymraeg.\nCredwn fod angen i’r Bil Cynllunio drafft felly gael ei ail-lunio yn llwyr i adlewyrchu buddiannau cymunedau Cymru yn hytrach nag efelychu ac atgyfnerthu system sy’n gweithredu yn erbyn lles y Gymraeg, yn erbyn yr amgylchedd, ac yn groes i’r agenda trechu tlodi. Hoffwn felly i chi ystyried y ddogfen atodedig “Bil Eiddo a Chynllunio er budd ein Cymunedau” fel rhan o’n ymateb i’r ymgynghoriad hwn. Mae wedi ei lunio fel darn o ddeddfwriaeth amgen, sy’n dangos sut gellid creu system gynllunio fyddai’n sicrhau cymunedau cynaliadwy yng Nghymru. Mae’n seiliedig ar yr egwyddorion yn ein Papur Trafod atodedig a’n llawlyfr Deddf Eiddo.\nMae cynigion Llywodraeth Cymru’n anwybyddu’n llwyr un o brif gasgliadau ymgynghoriad Llywodraeth Cymru - y Gynhadledd Fawr - sef: “Roedd consensws mai symudoledd poblogaeth yw’r her gyfredol fwyaf i hyfywedd y Gymraeg a gwelwyd bod yr atebion i’r her honno ynghlwm â…polisïau tai a chynllunio…” Nid oes ymdrech yn eich Bil drafft i fynd i afael â’r materion hyn. Yn wir, byddai’r hyn sy’n cael ei gynnig yn eich Bil Drafft yn gwaethygu a dwyshau’r patrymau presennol, yn hytrach na’u datrys a’u lliniaru.\nMae’r cynigion hefyd yn annemocrataidd gan iddynt gynnig ffyrdd i rymoedd gael eu tynnu oddi ar gynghorau lleol a’u rhoi yn nwylo Gweinidogion.\nCredwn fod gwir angen trefn gynllunio sy’n gweithredu o blaid pobl leol, ein cymunedau lleol a chael ei seilio ar anghenion lleol. Mae angen system sydd yn cynllunio i’r gymuned yn hytrach nag i’r farchnad rydd, sef y system a fyddai’n parhau o dan y Bil drafft.\nCredwn bod angen newid y Bil Cynllunio trwy gynnwys y 7 bwynt canlynol:\n1. Sefydlu diben statudol i’r system gynllunio sy’n cyfeirio at nodau datblygu cynaliadwy Cymru\n(Gweler Bil Eiddo a Chynllunio er budd ein Cymunedau Cymdeithas yr Iaith Gymraeg, adran 1. Diben Statudol y Drefn Gynllunio)\nDatganwyd yn glir iawn bod y Bil a’r ddogfen ymgynghori yn seiliedig ar adroddiad y grŵp cynghorol annibynnol a gyhoeddodd ei adroddiad ym Mis Mehefin 2012. Nodwn nad yw’r Bil na’r ddogfen ymgynghori yn cyfeirio at yr argymhelliad canlynol yn yr adroddiad:\n“We recommend that a statutory purpose for planning along these lines is included in the Planning Bill:\n“The purpose of the town and country planning system is the regulation and management of the development and use of land in a way that contributes to the achievement of sustainable development.” [Saesneg yn unig, gan nad oes copi Cymraeg o’r adroddiad ar gael]\nRydym yn cytuno â’r grŵp y dylai fod pwrpas statudol i’r system gynllunio yn y Bil, er nad ydym yn cytuno â nifer fawr o argymhellion yr adroddiad. Ymddengys bod gwrthod yr argymhelliad hefyd yn groes i ysbryd yr ymrwymiad ym Maniffesto Llafur Cymru yn etholiad 2011, sef:\n“Deddfwriaethu i greu cymunedau mwy cynaliadwy trwy’r system gynllunio”\n“Sicrhau bod cynlluniau datblygu yn adlewyrchu’r cyfrifoldeb i gyflwyno cymunedau cynaliadwy ar draws Cymru.”\nYn y cyhoeddiad “Cymru’n Un: Cenedl Un Blaned” a gyhoeddwyd yn 2009 gan Lywodraeth Cymru pwysleisiwyd pwysigrwydd y Gymraeg fel rhan o’r diffiniad datblygu cynaliadwy a lles yng Nghymru.\nYmhellach, credwn y gellid seilio’r pwrpas ar nodau drafft datblygu cynaliadwy Llywodraeth Cymru fel y’u cyhoeddwyd ar Chwefror 18fed 2014. Mae ein Mesur Eiddo a Chynllunio er budd ein Cymunedau yn addasu’r nodau drafft a gyhoeddwyd gan y Llywodraeth ar y dyddiad hynny, er mwyn adeiladu arnynt, yn ogystal â’u cryfhau a’u gwella.\nCredwn fod sefydlu pwrpas statudol i’r system gynllunio yn y Bil yn cynnig cyfle i osod cyfeiriad clir i’r system gynllunio ac un a fyddai er lles y Gymraeg, yn hytrach na’r un presennol sy’n ei thanseilio.\n2. Sicrhau ar wyneb y Bil bod y Gymraeg yn cael ei wneud yn ystyriaeth gynllunio berthnasol statudol ym mhob rhan o Gymru\n(Gweler Bil Eiddo a Chynllunio er budd ein Cymunedau Cymdeithas yr Iaith Gymraeg, adran 2. Ystyriaethau Perthnasol ym mhob rhan o Gymru)\nRydym yn falch am y cadarnhad a gafwyd gan Rosemary Thomas yn ein cyfarfod ar ddechrau mis Rhagfyr 2013 am y ffaith nad yw’r system bresennol yn caniatau i bwyllgorau cynllunio neu awdurdodau cynllunio wrthod, neu ganiatáu, cais cynllunio ar sail eu heffaith iaith, gan fod cymaint o ystyriaethau i’w cydbwyso.\nMae hynny’n cadarnhau’r hyn mae’n haelodau ni, yn ogystal â chynghorwyr yn dweud wrthom, hynny yw, nad oes amddiffyniad statudol i awdurdodau cynllunio nac awdurdodau pwyllgorau cynllunio os ydyn nhw am wrthod cais, neu’i ganiatau, ar sail ei effaith iaith. Credwn fod hynny’n cryfhau’r achos a amlinellir yn ein papur i wneud y Gymraeg yn ystyriaeth berthnasol (material consideration) statudol a fyddai’n rheswm digonol ynddo ei hun er mwyn gwrthod, neu gymeradwyo, cais cynllunio ar sail ei effaith iaith. Dylai’r Llywodraeth ystyried polisi o’r fath.\nBellach, mae dwsinau o gynghorwyr sir wedi ysgrifennu atoch chi gan nodi’r un pryder. Rydym yn gobeithio’n fawr y byddwch yn sicrhau bod eich Bil Cynllunio yn ymateb i’r pryderon hyn.\n3. Gwneud asesiadau effaith datblygiadau ar y Gymraeg yn hanfodol ar gyfer pob datblygiad sydd yn 10 uned o dai neu’n fwy\n(Gweler Bil Eiddo a Chynllunio er budd ein Cymunedau Cymdeithas yr Iaith Gymraeg, adran 6. Asesiadau effaith datblygiadau sylweddol ar ffyniant y Gymraeg)\nCeir nifer o enghreifftiau yn y Bil o asesiadau sy’n ofyniad statudol megis arfarniad cynaliadwyedd o’r Cynlluniau Datblygu Lleol ac asesiadau amgylcheddol.\nMae’r Arolygiaeth Gynllunio ac eraill yn dweud bod yn rhaid iddyn nhw dderbyn tystiolaeth gadarn wrth iddyn nhw edrych ar effaith unrhyw gynlluniau unigol neu gynlluniau datblygu lleol.\nCredwn fod y Bil drafft yn creu cyfle amlwg, gan iddo wahaniaethu rhwng gwahanol feintiau o ddatblygiad, i wneud Asesiad Effaith Iaith (AEI) yn ofynnol ar ‘ddatblygiadau sylweddol’ fel y’u diffinir yn y Bil drafft, sef 10 uned o dai neu fwy.\nCredwn fod angen y sail tystiolaeth a gynigir gan AEI annibynnol, er mwyn galluogi cynghorwyr i wrthod, neu i ganiatau cais cynllunio ar sail ei effaith iaith. Mae hynny’n golygu byddai gwneud AEI yn ofyniad statudol ar ddatblygiadau ‘sylweddol’ yn mynd law yn llaw â sefydlu’r Gymraeg fel ystyriaeth berthnasol (material consideration) statudol.\nCredwn y gellid ystyried cynnwys AEI o fewn asesiad ehangach ar gynaliadwyedd, yr amgylchedd neu asesiad effaith gymdeithasol. Mae cynsail Ewropeaidd dros wneud asesiadau effaith amgylcheddol/gymdeithasol a fyddai’n cynnwys effeithiau datblygiadau ar yr iaith Gymraeg. Dylai hynny gael ei atgyfnerthu mewn deddfwriaeth fel y gellir sicrhau bod prosesau a strwythurau ar gyfer cynnal asesiadau iaith yn cael eu gosod ar sail statudol. Oni bai bod hyn yn digwydd bydd Awdurdodau Lleol ac eraill yn anwybyddu'r Nodiadau Cyngor Technegol perthnasol.\n4. Datganoli grymoedd ystyrlon dros geisiadau cynllunio i gymunedau, yn hytrach na chanoli grym yn nwylo gweinidog\nRydym yn gwrthod y duedd beryglus yn eich Bil drafft i ganoli grym yn nwylo Gweinidogion yng Nghaerdydd, yn ogystal â bygwth diddymu neu uno awdurdodau cynllunio lleol. Yn lle, dylai’r Bil ddatganoli grymoedd i gynghorau cymuned er mwyn grymuso pobl ar lawr gwlad.\nCredwn fod nifer o elfennau o’ch Bil drafft a dogfen ymgynghori yn codi pryderon mawrion am ddiffyg democratiaeth yn y system gynllunio. Credwn fod eich cynlluniau ar gyfer cynlluniau Datblygu Strategol yn annemocrataidd, a’u bod yn rhoi grym dros gynlluniau datblygu mewn dwylo unigolion anetholedig.\nYmhellach, pryderwn yn fawr am y syniad y byddai modd cosbi neu dynnu pwerau oddi ar awdurdodau cynllunio nad ydynt yn dilyn cyfarwyddiadau gweinidogol, gan gynnwys un cyfarwyddyd i beidio â chymryd mwy na 2% o benderfyniadau cynllunio sy’n mynd yn groes i argymhellion gan swyddogion (Atodlen 1, Cynllunio Cadarnhaol, Llywodraeth Cymru). Mae’n codi’r cwestiwn: beth yw diben democratiaeth os nad oes hawl gan y rhai etholedig i wneud penderfyniadau sy’n groes i farn swyddogion anetholedig?\nYmhellach, credwn fod eich argymhellion ynghylch grymoedd cynghorau cymuned yn wan. Dylai cynghorau cymuned fod yn gwbl ganolog i’r broses o greu, ganiatáu neu wrthod cynlluniau datblygu lleol a cheisiadau ar gyfer datblygiadau unigol.\nRydym wedi cynnwys nifer o ffyrdd y gellid gwneud hynny yn ein Bil Eiddo a Chynllunio drafft. Un ohonyn nhw yw cysyniad “Datblygiadau o fudd sylweddol i’r gymuned ac i ffyniant y Gymraeg,” sef creu llwybr tarw i gynghorau cymuned rhoi caniatâd ar gyfer dosbarth o geisiadau sy’n bodloni meini prawf sy’n eu gwneud yn llesol i’r Gymraeg a’r gymuned yn ehangach.\n5. Gosod ar wyneb y Bil cymal a fyddai’n sicrhau mai anghenion lleol fydd sail i’r drefn gynllunio, fel mai dyna yw’r dechreubwynt wrth i awdurdodau lleol bennu eu targedau tai yn hytrach nag amcanestyniadau poblogaeth\n(Gweler Bil Eiddo a Chynllunio er budd ein Cymunedau, adran 10. Asesiadau Angen Lleol)\nCafwyd eglurhad mai ‘anghenion lleol’ dylai fod y prif ystyriaeth wrth i awdurdodau lleol lunio Cynlluniau Datblygu Lleol yn ein cyfarfod gyda’r Gweinidog ar ddechrau mis Rhagfyr 2013. Credwn fod y Bil felly yn gyfle i gadarnhau eich bwriad mewn statud.\nYn y cyfarfod hwnnw, cyfeiriodd eich prif swyddog at yr angen i awdurdodau cynllunio gynnal “asesiad o’r farchnad dai leol” a’r “cynlluniau tai fforddiadwy”, ac mai hynny yw dechreubwynt awdurdodau cynllunio wrth iddynt lunio Cynlluniau Datblygu Lleol. Fodd bynnag, mae’r hyn y dywedoch yn groes i’r hyn a ddywedir gan Richard Poppleton, Cyfarwyddwr yr Arolygiaeth Gynllunio yng Nghymru gerbron y Cynulliad:\n“The Welsh Government informs the local authorities of the [population] projections, which is the starting point. If there is no starting point, everybody would be thrashing around asking where to start. The Welsh Government’s housing projections are the starting point, with a certain variance. Local authorities take that as a starting point and the way in which Planning Policy Wales’s manual is phrased means that the projections are regarded as being robust and should not be deviated from unless there are justifiable reasons.”\nYmhellach, nodwn gasgliad canlynol Pwyllgor Amgylchedd a Chynaliadwyedd y Cynulliad mewn llythyr at y Gweinidog:\n“Os bydd Awdurdodau Cynllunio Lleol eisiau defnyddio amcanestyniadau sy’n gwyro oddi wrth amcanestyniadau Llywodraeth Cymru, rhaid iddynt brofi bod y gwyriad yn cael ei wneud ar sail ‘tystiolaeth gadarn a chredadwy’, fel y nodir ym Mholisi Cynllunio Cymru. Pan gafodd ei holi ar y pwynt hwn, cydnabu’r Gweinidog ar y pryd gymhlethdod y mater hwn a bod awdurdodau lleol a Llywodraeth Cymru yn anghytuno ambell waith. Fodd bynnag, dywedodd y gallai’r rhain gael eu datrys drwy drafodaeth.”\nHoffwn bwysleisio bod y Gymraeg yn dioddef ar hyn o bryd oherwydd y patrymau mudo presennol. Mae’r system gynllunio nid yn unig yn adlewyrchu’r patrymau hyn, ond hefyd yn dylanwadu arnynt, oherwydd fel mae pob economegydd da yn deall, mae cyflenwad yn arwain y galw yn ogystal â vice versa. Mae’n rhaid bod modd i awdurdodau cynllunio ddewis sut y maen nhw am ddylanwadu ar y ffactorau hynny.\nYr hyn sy’n glir i ni am y broses yw’r canlynol:\nnid oes eglurder statudol ynghylch o ba ddechreubwynt y dylid llunio cynllun datblygu lleol, gan i’ch swyddogion chi gynnig dadleuon gwahanol i’r Arolygiaeth Gynllunio ac i eraill;\nmae’r aneglurdeb yn arwain at wrth-daro rhwng barn awdurodau lleol a Llywodraeth Cymru yn ogystal â gor-ddibyniaeth ar farn Arolygwyr Cynllunio nad ydynt yn cael eu hyfforddi yng Nghymru;\nbod baich ar gynghorau sir i brofi rheswm dros wyro oddi ar amcanestyniadau poblogaeth Llywodraeth Cymru;\nNid oes mewnbwn na thystiolaeth sy’n ofynnol, megis asesiad effaith neu farn Comisiynydd y Gymraeg, fel rhan o’r broses statudol wrth lunio cynlluniau datblygu lleol ac ystyried ceisiadau unigol.\nCredwn felly, y dylech ystyried y cynigion canlynol fel y’u hamlinellir yn ein papur trafod:\nnodi yn y Bil nad yw amcanestyniadau poblogaeth yn ffactor y dylid ei ystyried wrth lunio cynllun datblygu lleol;\ngosod ar wyneb y Bil yr hawl i gynghorau sir osod targedau tai yn annibynnol o Lywodraeth Cymru, gan seilio eu hamcanestyniadau ar anghenion lleol a thwf naturiol y boblogaeth;\ngwneud Comisiynydd y Gymraeg yn ymgynghorai statudol ynglŷn â chynlluniau datblygu lleol a datblygiadau sylweddol fel y’u diffinir gan y Bil drafft, sef 10 uned o dai neu fwy;\nYmhellach, credwn fod nifer o wendidau eraill yn y system bresennol sef bod:\nrhagdybiaeth y bydd y rhan fwyaf o’r stoc tai yn anfforddiadwy i bobl ar gyflogau lleol;\ntai fforddiadwy yn ychwanegiad at system sydd yn ei hanfod yn un anfforddiadwy i bobl leol;\ndiffyg cydnabyddiaeth o effaith bodolaeth tai anfforddiadwy ar y Gymraeg a chynaliadwyedd cymunedau;\ndiffyg gofyniad statudol i ddefnyddio’r stoc bresennol, cyn adeiladu datblygiadau ‘sylweddol’ fel y’u diffinir yn y Mesur drafft;\namcanestyniadau poblogaeth sy’n cynnal a dwysau problemau’r patrymau mudo presennol;\ndiffyg grym statudol tu ôl i ganllawiau Nodyn Cyngor Technegol 20\nMae’n Bil Eiddo a Chynllunio drafft yn ymdrechu i ddatrys nifer o’r broblemau hyn, yn bennaf, drwy osod dyletswydd statudol ar awdurdodau lleol i gynnal asesiad o’r angen lleol am dai. Yr asesiad hwnnw fyddai’r dechreubwynt ar gyfer pennu’r targedau tai, yn hytrach na’r amcanestyniadau poblogaeth. Felly, byddai’n ffordd o ddileu’r ansicrwydd o ran (i) pwy sy’n gyfrifol am bennu’r targedau tai, sef yr awdurdodau lleol ac (ii) beth yw’r ystyriaethau wrth ffurfio’r targedau hynny.\n6. Sefydlu Tribiwnlys Cynllunio Cymru, gyda hawl i bobl a chymunedau apelio ato, yn lle’r Arolygiaeth Gynllunio bresennol\n(Gweler Bil Eiddo a Chynllunio er budd ein Cymunedau, adran 21. Sefydlu Tribiwnlys Cynllunio Cymru & adran 22. Yr Hawl i Apelio i’r Tribiwnlys)\nCredwn y dylid sefydlu Tribiwnlys ar wahân i Gymru yn lle’r Arolygiaeth Gynllunio yng Nghymru. Byddai hwn yn gorff a fyddai’n hyfforddi pobl yng Nghymru, gyda chanran uchel ohonynt wedi eu hyfforddi trwy gyfrwng y Gymraeg, gan sicrhau bod y rhai sy’n gweithio i’r corff yng Nghymru gyda dealltwriaeth ddofn a thrwyadl o bolisïau cynllunio Cymru ag anghenion ieithyddol ac amgylcheddol Cymru.\nWrth i’r drefn gynllunio Gymreig wahanu o’r sefyllfa yng ngwledydd eraill Prydain, credwn fod creu sefyliad annibynnol yng Nghymru’n anochel.\nWrth sefydlu Tribiwnlys ar wahan, dylid edrych i ddatrys nifer o broblemau gyda’r sefyllfa bresennol, gan gynnwys y canlynol:\n(i) Diffyg hawliau gan bobl ar lawr gwlad a’n cymunedau i apelio yn erbyn penderfyniadau - rydym yn ymwybodol o grwpiau gwyrdd a chymunedau sydd eisiau hawl i apelio ar lefel gyfartal â datblygwyr mawrion. Ymhellach, mae datblygwyr bychain yn mynegi pryder nad oes modd iddyn nhw ymwneud â’r broses apêl.\n(ii) Anghyfartaledd mynediad at y broses gynllunio - mae nifer o gynghorwyr a chynghorau yn dweud eu bod nhw’n gwneud penderfyniadau oherwydd eu bod yn pryderu y byddai penderfyniad yr hoffen nhw ei wneud yn cael ei wrthdroi ar apêl. Datganir hefyd nad oes modd i gynghorau, ac i raddau helaethach chymunedau a phobl eraill, fforddio mynd i apêl yn wyneb grym datblygwyr mawrion. Yn wir, dyna oedd y profiad yn achosion megis Penybanc yn Sir Gaerfyrddin a Land & Lakes yn Ynys Môn, lle gwelwyd cynghorwyr yn newid eu meddyliau o’u penderfyniadau cyntaf oherwydd pwysau gan swyddogion a datblygwyr.\n7. Sicrhau nad yw awdurdodau cynllunio yn cael caniatáu datblygiadau pan fo modd diwallu’r anghenion o'r stoc tai presennol\n(Gweler Bil Eiddo a Chynllunio er budd ein Cymunedau, adran 12. Diwallu’r angen lleol cyn datblygu)\nHanfod y pwynt polisi hwn yw y dylai fod yn anghyfreithlon rhoi caniatâd cynllunio ar gyfer tai newydd oni bai eu bod yn diwallu angen lleol na ellir ei ddiwallu o’r stoc bresennol. Golyga hyn na chaniateir datblygiadau hapfasnachol na thai unigol yn groes i gynlluniau lleol lle mae tai ar gael o’r stoc bresennol.\nByddai nifer o fanteision economaidd ac amgylcheddol i bolisi o’r fath gan y byddai’n rhoi hwb enfawr i’r gwaith o uwchraddio’r stoc dai bresennol a lleihau allyriadau a gwastraff o’r stoc bresennol yn ogystal â rheoli’n well y nifer o ddatblygiadau tai newydd.\nYmhellach, dylai fod angen mesurau sy’n rhoi blaenoriaeth i bobl leol yn y system tai er mwyn dod â phrisiau o fewn cyrraedd pobl leol, sefydlu’r hawl i bobl leol rentu ar rent rhesymol, ailasesu caniatâd cynllunio presennol, a sicrhau bod rhaglen i gynnig helpu prynwyr tro cyntaf lleol.\nMae’r cynigion hyn yn rhan o becyn o gynigion i’r drefn dai a chynllunio a fyddai’n sicrhau bod buddiannau’r Gymraeg a chymunedau Cymru yw’r flaenoriaeth yn hytrach na’r farchnad rydd.\nYn ogystal â’n Bil atodedig, mae gwybodaeth pellach ynghylch y polisïau uchod yn y dogfennau hyn:\nCwestiynau Penodol y Ddogfen Ymgynghori\nGan fod y newidiadau rydym yn galw amdanynt yn rhai sylfaenol, nid ydym am ymateb yn unigol i bob un o’r 43 cwestiwn yn eich ffurflen ymgynghori. Ond hoffwn i chi nodi’n safbwynt ar y cwestiynau canlynol:\nNid ydym yn cytuno “y bydd yr hierarchaeth datblygu arfaethedig yn helpu i sicrhau yr ymdrinnir â cheisiadau cynllunio mewn ffordd gymesur, gan ddibynnu ar eu manteision a'u heffeithiau tebygol” (Cwestiwn 7) - gan y byddai eich cynigion yn ddiystyru’n llwyr manteision ac effeithiau tebygol ar y Gymraeg ac ar gymunedau Cymraeg.\nNid ydym yn cytuno gyda’r elfennau “hanfodol” a nodwyd yn Atodiad A ar gyfer gwasanaeth cynllunio da. Pryderwn yn fawr am y syniad y byddai modd cosbi neu dynnu pwerau oddi ar awdurdodau cynllunio nad ydynt yn dilyn cyfarwyddiadau gweinidogol, gan gynnwys un cyfarwyddyd i beidio â chymryd mwy na 2% o benderfyniadau cynllunio sy’n mynd yn groes i argymhellion gan swyddogion. Credwn mai’r elfennau hanfodol ar gyfer gwasanaeth cynllunio da yw’r 6 egwyddor a amlinellwn yn ein Papur Trafod a’n Llawlyfr Deddf Eiddo, sef:\nTai ac Eiddo i’w Rhentu a’i Brynu ar bris rhesymol\nCymorth i Brynwyr Tro Cyntaf\nAilasesu Caniatâd Cynllunio blaenorol\n“Os ystyrir bod awdurdod cynllunio lleol yn perfformio'n wael, a ydych yn cytuno y dylai fod opsiwn i gyflwyno ceisiadau cynllunio ar gyfer datblygiadau sylweddol i Weinidogion Cymru?”\nNac ydym. Rydym yn ystyried y cynnig yma’n un wrth-ddemocrataidd.\n“A ydych yn cytuno y dylai Gweinidogion Cymru allu ei gwneud yn ofynnol i awdurdodau cynllunio lleol baratoi Cynllun Datblygu Lleol ar y cyd?”\n“A ydych yn cytuno y dylai awdurdodau cynllunio lleol weithio gyda chynghorau tref a chymuned i lunio cynlluniau lleoedd y gellir eu mabwysiadu fel canllawiau cynllunio ategol?”\nCredwn y dylai cynghorau tref a chymuned gael rôl statudol yn y system gynllunio, fel mae’n Bil Eiddo a Chynllunio er budd ein Cymunedau drafft yn nodi. Byddai’r cynigion hyn yn mynd llawer ymhellach na chanllawiau ategol, gan sicrhau mai anghenion lleol yw’r man cychwyn ar gyfer y drefn cynllunio.\n“Os yw cynnig datblygu yn cyd-fynd â dyraniad mewn cynllun datblygu a fabwysiadwyd, a ydych yn cytuno y dylid cyflwyno proses ceisiadau cynllunio newydd, er mwyn sicrhau mai dim ond manylion megis dyluniad a chynllun y datblygiad a gaiff eu hystyried?”\nNid ydym yn cytuno - dylai effaith ceisiadau unigol ar ffactorau gan gynnwys ffyniaint y Gymraeg parhau i gael eu hystyried, yn wir, dylai’r agwedd hon gael ei chryfhau.