‘Plant tlotaf y gymuned yn dioddef’ – Golwg360\n20 Hydref 2014 am 17:07 Diweddarwyd am 17:08\nMae hi’n “gwbl annerbyniol” bod plant tlotaf yng Nghymru yn cael cam dybryd gan Lywodraeth Cymru, yn ôl yr Aelod Cynulliad Aled Roberts.\nDaw ei sylw wedi i adroddiad ‘Cyflwr y genedl’ gan y Comisiwn Symudedd Cymdeithasol a Thlodi Plant, fu’n edrych ar dlodi ymysg plant ym Mhrydain, gael ei gyhoeddi heddiw.\nDangosodd yr adroddiad mai 26% o blant sy’n derbyn cinio am ddim yng Nghymru sy’n llwyddo i gael pum gradd TGAU da, o’i gymharu â 38% o blant o gefndiroedd tebyg yn Lloegr.\nYn ogystal, gwelwyd mai Cymru sydd a’r gyfradd uchaf ond un o dlodi plant ac mae’r nifer o blant sy’n byw mewn cartref “incwm isel” yn amrywio o 12.5% yn Sir Fynwy i 29.5% ym Mlaenau Gwent.\n“Mae’r adroddiad yn adlewyrchu maint methiannau Llywodraeth Cymru ac yn pwysleisio unwaith eto mai ein cymunedau tlotaf sy’n dioddef fwyaf,” meddai Aled Roberts, AC y Democratiaid Rhyddfrydol.\n“Mae disgyblion yng Nghymru yn tanberfformio o’i gymharu â Lloegr a dyw hynny ddim digon da.\n“Dangosodd yr adroddiad nad yw plant tair oed mewn ardaloedd tlawd yn gwneud y cynnydd disgwyliedig – mae’n gwbl annerbyniol bod plentyn yn cael cam mor ifanc â hynny.”\n“Tra bod bwriad rhaglen Dechrau’n Deg yn cael ei groesawu , mae’r adroddiad yma yn adleisio ein pryderon bod teuluoedd tlawd sydd ddim yn byw mewn ardaloedd difreintiedig yn cael bod yn rhan o’r cynllun.\n“Mae’n hen bryd i’r Llywodraeth ystyried y methiant yma yn y cynllun.”\nYchwanegodd Mark Isherwood ar ran y Ceidwadwyr Cymreig fod yr adroddiad yn adlewyrchu’r “realiti i gymunedau difreintiedig Cymru”:\n“Dylai bob plentyn gael yr un mynediad i addysg ond, o dan Lywodraeth Cymru, mae tlodi yn rhwystro hyn,” meddai.\n“Mae Cymru yn parhau i fod yn un o ardaloedd tlotaf Ewrop ac mae’r adroddiad yma yn dangos yr effaith mae methiannau Llywodraeth Cymru yn ei gael ar blant.\n“Mae’n rhaid i weinidogion ddechrau mynd i’r afael a’r sefyllfa a chreu mwy o swyddi yn ardaloedd mwyaf difreintiedig Cymru.”\nMae golwg360 wedi cysylltu â Llywodraeth Cymru am ymateb.\nRhybudd am deganau sleim yn “peryglu iechyd plant”\nLlywodraeth India yn gofyn i WhatsApp ddileu negeseuon peryg\nFferi’n suddo gan ladd 29 yn Indonesia


Hafan > Pynciau > Addysg a sgiliau > Sgiliau a hyfforddiant > Twf Swyddi Cymru > Cymorth i bobl ifanc ddod yn hunangyflogedig Cymorth i bobl ifanc ddod yn hunangyflogedig\nMae'r Fwrsariaeth i Entrepreneuriaid Ifanc yn rhan o Gronfa Twf Swyddi Cymru Llywodraeth Cymru ac mae wedi'i datblygu i gefnogi syniadau am fusnesau newydd ymhlith pobl ifanc.\nTelir y Fwrsariaeth hon o £6,000, a gaiff ei dyfarnu yn ôl disgresiwn, dros gyfnod o bedwar mis. Grant trethadwy ar ffurf taliad gros gan Lywodraeth Cymru yw'r Fwrsariaeth hon, a rhaid ei nodi fel 'incwm' ar gyfrif y busnes.\nMae’n rhaid i ymgeiswyr fod rhwng 18 a 24 oed ar adeg gwneud cais am y dyfarniad ac ni ddylent fod mewn Addysg, Cyflogaeth na Hyfforddiant.\nBwriedir y Fwrsariaeth i Entrepreneuriaid Ifanc ar gyfer busnesau sydd heb ddechrau masnachu ac a fydd yn dechrau eu busnes o fewn deufis i'r dyfarniad gael ei gymeradwyo.\nCaiff yr ymgeisydd ei gofrestru a chaiff gyngor busnes a sesiynau mentora un i un gan ddarparwr cymorth busnes cymeradwy.\nMae angen i geisiadau gael eu hategu gan gynllun busnes a dangos bod y busnes yn gynaliadwy.\nOs ydych eisoes yn cael cymorth gan un o Ddarparwyr Dechrau Busnes Llywodraeth Cymru, siaradwch â'ch cynghorydd.\nFel arall, ffoniwch 03000 6 03000 am wybodaeth.\nNoder: Gwneir y dyfarniad ar sail disgresiwn a gall meini prawf cymeradwyo eraill fod yn gymwys.


Porthmon Sir Benfro – The Lab Haverfordwest\nHome/Beth all celf ei gyflawni, Karen Ingham/Porthmon Sir Benfro\nMae’r arlunydd, dylunydd a gwneuthurwyr ffilmiau Karen Ingham ar hyn o bryd yn gweithio ar gomisiwn diweddaraf Confluence sef Porthmon Sir Benfro.\nCyfeiria Porthmon Sir Benfro at yr arfer a fu o fugeilio da byw i’r farchnad a’r llwybrau hanesyddol drwy Sir Benfro yr aed â gwartheg a da byw i Hwlffordd, ac yna ymlaen i borfeydd a marchnadoedd yn Lloegr.\nGwelir Porthmon Sir Benfro fel trosiad gan alluogi Karen i weithio ar y cyd â phobl i gynhyrchu gwaith celf sy’n ymateb i berthynas a chymdeithas, yn hanesyddol ac/neu cyfoes, rhwng Hwlffordd a’i chefn gwlad gwledig ac arfordirol.\n“Mae thema y porthmon (y ‘cowboi’ gwreiddiol) a’r rhyngberthynas rhwng y porthmon, y llwybrau, y dref, a’r weithred o deithio (symud o’r gorffennol i’r presennol ar un ystyr) yn ganolog i’r agwedd gysyniadol.” – Karen Ingham\nGallwch ddilyn cynnydd Karen drwy flog y prosiect.\nMae Karen yn rhoi sgwrs ar ei gwaith, arferion a Phorthmon Sir Benfro yn y Lab ar 13 Ebrill 2016 am 7pm – gwelwch manylion digwyddiad.\nLlun: Marchnad wartheg Hwlffordd gan Karen Ingham\nHeidi2016-08-31T21:12:04+00:0031 Awst 2016|Beth all celf ei gyflawni, Karen Ingham|


Cynghrair Cymru Tymor 2013/14: Dinas Bangor - BBC Cymru Fyw\nCynghrair Cymru Tymor 2013/14: Dinas Bangor\nGan Rhys Aneurin\n25 Awst 2013\nDisgrifiad o’r llun, Dyw Rhys ddim yn ffyddiog iawn ar gyfer y tymor newydd\nMae'n anodd iawn gwybod sut dymor gewn ni y tro yma - a bod yn onest mae yna sawl ffactor sy'n awgrymu fod pethau ddim yn argoeli'n hynod o hawdd i ni.\nI ddechrau, roedd colli'r cyfle i fod yn Ewrop diwedd tymor diwethaf yn gnoc enfawr yn ariannol, ac mae hynny yn bownd o fod wedi effeithio ar ein gallu i ychwanegu i'r garfan.\nYn ail, mae yna sawl chwaraewr amlwg o'n tîm wedi gadael - ddaru Dave Morley fynd i Gaernarfon cwpl o wythnosau yn ôl, ac erbyn hyn mae o wedi ail-ymuno a'r Uwchgynghrair gyda Y Bala. Roedd Morley yn amlwg gyda dylanwad mawr ar y cae ac i ffwrdd o'r cae hefyd, gyda gallu arweinyddol cryf. A gyda Jamie Brewerton, ein capten, allan am yr holl dymor gydag anaf ofnadwy i'w ben-glin (a'i yrfa yn fantol), fydd hi'n ddiddorol i weld pwy a wneith ysbrydoli gweddill y tîm yn y tymor sydd i ddod.\nMae Peter Hoy, ein cefnwr wedi gadael am Aberystwyth, wedi dros deg mlynedd o wasanaeth i'r clwb. Roedd Hoy yn hynod o boblogaidd efo'r cefnogwyr, ac roedd ei hyblygrwydd o ran safle yn rhywbeth defnyddiol iawn. Mi ddaru o achub ein croen ni sawl gwaith ac mi o'n i yn drist i'w weld yn mynd. Nid Hoy yw'r unig amddiffynnwr i adael. Mae Brownhill hefyd wedi cadarnhau yn gynt yn yr haf ei fod yn ymadael â Nantporth.\nMae Levi Mackin wedi gadael am Gonwy hefyd, felly colled arall canol cae. Gellir dadlau taw'r golled fwyaf i ni fodd bynnag yw ymadawiad y blaenwr Chris Simm i Airbus. Simm oedd ein prif-sgoriwr tymor diwethaf. Roedd o yn medru creu goliau a'u sgorio nhw.\nYn amlwg mae'r holl golledion rhain yn gnoc syfrdanol i'r garfan, yn enwedig ein hamddiffyn. Ond nid yw diffyg arian Ewrop wedi rhwystro'n gallu i ychwanegu at y garfan yn gyfan gwbl - yn amlwg mae gan Nev ei lygaid ar y dyfodol gan ddod a thri amddiffynnwr ifanc fewn, sef Dec Walker, Joe Culshaw ag Anthony Miley, ynghyd a Kyle Parle sydd ar fenthyg i ni tan ddiwedd y flwyddyn.\nW'n i ddim os fydd y rhain yn ddigon da i lenwi'r bwlch sydd wedi'i adael gan Brewie a Hoy, ond fe gawn ni weld, a alla i ond gobeithio y byddan nhw yn gallu cyd-chwarae'n effeithiol gyda Michael Johnston, un o amddiffynwyr gorau'r gynghrair a chwaraewr holl bwysig i ni'r tymor yma.\nMae yna rhai eraill wedi ymuno gyda'r clwb, yr asgellwr Jamie Petrie a'r canolwr ymosodol Rob Jones a'r ddau gyda phrofiad o'r Uwchgynghrair gyda Cei Cona. Hefyd mae cyfle wedi ei rhoi i'r chwaraewyr ifanc John Owen a Jamie McDaid, dau ymosodwr sydd wedi dod o'r academi.\nMae canlyniadau'r gemau cyfeillgar dros yr haf wedi bod yn gymysg - wedi rhoi crasfeydd i dimau megis Bwcle, Llanberis, Llanfairpwll a Gwalchmai (timau y byddwn i'n disgwyl i ni eu chwalu) - ond wedi derbyn crasfeydd hefyd gan Burscough a Thelford, a Derwyddon Cefn (er taw ail dimau oedd rhan helaeth o'r tîm).\nMae'n anodd iawn dyfalu sut dymor y cawn ni, ond gellir dychmygu fod hon efallai am fod yn ddechrau cyfnod o ail-adeiladu i dîm Nev Powell. Dwi ddim yn disgwyl y bydd y gêm dydd Sadwrn yn y Drenewydd yn un hawdd o bell, ond dwi'n hyderus gallwn ddod oddi yno gyda thri phwynt. Mae dechrau da i'r tymor wastad yn beth pwysig, ond yn enwedig gyda'r ansicrwydd sydd yn bownd o fod yn amgylchynu'r tîm wedi'r haf.\nClwb blaenorol yn y gyfres: Y Bala\nCynghrair Cymru: Y Bala


> Adnoddau > drosi > sut i drosi MP4 DV\nOs ydych yn rhai ffeiliau MP4 ac eisiau golygu ffeiliau hyn MP4 gwych yn Premier Adobe, iMovie, Pro dorri terfynol. Fodd bynnag, weithiau gall chi methu mewngludo eich fideo MP4 oherwydd ei Chod ffordd nad yw'n gydnaws â meddalwedd golygu fideo hwn. Yn yr achos hwn, gall droi MP4 DV fformat---y ffurf orau ar gyfer golygu oherwydd ei nodweddion cywasgu intraframe ac yn gydnaws iawn â uchod grybwyllir offer golygu fideo.\nGorau MP4 DV fideo trawsnewidydd ar gyfer ffenestri / Mac (El Capitan yn cynnwys)\n• Troi MP4 i DV, AVI, MKV, MOV a bron unrhyw fideo poblogaidd a fformatau sain.\nChwiliadau a • wedi optimeiddio'r ragosodwyd ar gyfer terfynol toriad Pro, iMovie, Adobe Premier a ffonau symudol, ac ati.\n• Llosgi MP4 DVD ar y ddisg i wneud sioe DVD ddoniol i rannu.\n• Ychwanegu metadata i fideos MP4 i'w gwneud yn fel iTunes ffilmiau gyda gorchudd, disgrifiad, talu sylw.\nRhan 1: Sut i drosi DV â Wondershare trawsnewidydd Fideo MP4\nRhan 2: Opsiynau mwy: MP4 rhad ac am ddim i trawsnewidydd DV\nRhan 3: Cymhariaeth rhwng Video Converter Ultimate a Video Converter Free\nRhan 1: Sut i drosi MP4 DV\nDilynwch isod canllaw i gwblhau'r troi'n MP4 DV yn Windows (Windows 10 cynnwys). Os rydych chi'n ei redeg gyfrifiadur Mac, dim ond cael tiwtorial yma, sut i drosi MP4 i DV yn Mac.\n1.mewnforio MP4 ffeiliau i MP4 i trawsnewidydd DV\n1) cliciwch yr eicon "Ychwanegu ffeiliau" llwytho fideos MP4 a ydych am i drosi.\n2) Llusgwch eich fideo MP4 yn y rhaglen.\nOs ydych yn newid eich syniad ac am ddileu'r ffeil hon, cliciwch dileu. Ar ôl pob ffeil yn cael ei fewnforio, gallwch addasu Gorchymyn, newid enw allbwn, a rhagolwg iddynt drwy glicio y mân-lun delwedd fideo.\nCliciwch yr eicon fformat yn y cwarel "Fformat allbwn" a dewiswch "DV" o'r "Ffurf" > "Fideo".\nNodyn: Cliciwch opsiwn "Gosodiadau" ar waelod y ffenestr sylfaenol i agor ffenestr lleoliad. Yna gallwch wneud lleoliadau priodol ar gyfer fideo a sain, gan gynnwys cyfradd didau, encoder, ffrâm cyfradd, penderfyniad, ac ati.\n3.yn dechrau troi'n MP4 DV\nTaro y botwm "Troi" i GIC trosi ar unwaith. Bydd y tasgau i gyd yn cael ei wneud ar gyflymder cyflym ac o ansawdd uchel, a bydd y bar cynnydd yn dangos canran ac sy'n weddill amser.\nBingo! Chi ei wneud! Bellach gallwch olygu'r ffeil haddasu rhydd!\nTiwtorialau fideo: Sut i drosi MP4 DV ar gyfer Windows (Windows 10 yn cynnwys)\n• Ddim yn troi'n MP4 DV, AVI, MKV, MOV a fformatau eraill poeth yn ddidrafferth.\n• Lawrlwytho fideos YouTube ar gyflymder anhygoel.\n• Rhoi gwedd bersonol ar eich fideo i'w wneud yn fwy ffasiynol a doniol am olygu'r swyddogaeth.\nDrosi fideo cyffredin\nTroi'n 2D 3D\nChwiliadau a ragosodwyd FCP, iMovie a ffonau\nDim ond fideos YouTube\nVideo Converter Ultimate Mae MP4 proffesiynol a phwerus i DV fideo trawsnewidydd. Â 30 X gyflymaf trosi cyflymder, bydd yn cymryd ychydig funudau i chi fewngludo MP4 i Pro dorri terfynol neu iMovie ar gyfer golygu. Dim ond llwytho isod.\nSut i drosi MP4 AVI


Amdanom Ni - MonLife Collections\nQ ac A\nPartner Holl bartneriaid Abergavenny Museum Caldicot Castle Chepstow Museum Monmouth Museum\nCrëwr (awdur, golygydd) neu berson cysylltiedig, teulu neu sefydliadCrëwr (awdur, golygydd) neu berson cysylltiedig, teulu neu sefydliad Crëwr (awdur, golygydd) neu berson cysylltiedig, teulu neu sefydliad\nChwilio am ac o fewn y cyfeirnod Chwilio am ac o fewn y cyfeirnod Dynodwr (noder: Mae dynodwyr yn sensitif i CAS) .e.e. ABCD*\nMae Casgliadau MonLife yn wefan chwiliadwy sy’n caniatáu i ddefnyddwyr ddod o hyd i wybodaeth am ddogfennau, mapiau, ffotograffau, celfweithiau, gwrthrychau a mwy sy’n cael eu cadw gan Gyngor Sir Fynwy.\nY pedwar casgliad amgueddfa yw:\nGellir dod o hyd i wybodaeth am y safleoedd yn www.monlife.co.uk/cy/monlife-heritage/\nMae gan ein hamgueddfeydd dros 100,000 o eitemau yn ymwneud â hanes Sir Fynwy gan gynnwys gwrthrychau hanesyddol, celfweithiau, ffotograffau a dogfennau.\nEr mwyn sicrhau bod y deunydd hwn ar gael i’r cyhoedd ei ddefnyddio, mae wedi’i gatalogio gan staff a gwirfoddolwyr ar y safleoedd. Mae gwybodaeth yn cael ei hychwanegu’n barhaus at gronfeydd data cyfrifiadurol er mwyn gallu chwilio’n gyflymach ac yn haws. Mae’r broses hon yn parhau a dim ond cyfran o’n casgliadau sydd ar gael ar hyn o bryd i’w gweld ar-lein. Parhewch i ymweld â’r safle i weld rhagor o wybodaeth am gasgliadau wrth iddo gael ei ychwanegu.\nOs oes gennych unrhyw ymholiad, mae croeso i chi gysylltu â: [email protected]\nMae MonLife yn grwp gwasanaeth a reolir gan Gyngor Sir Mynwy\nChwilio gan Casgliadau: Orangeleaf Systems Ltd 2021


Posted by wmw at 2:15 AM 4 HELPINGS!\nPosted by wmw at 1:35 AM 6 HELPINGS!\nPosted by wmw at 1:09 AM 6 HELPINGS!\nPosted by wmw at 2:03 AM 7 HELPINGS!\nPosted by wmw at 1:17 AM 13 HELPINGS!\nPosted by wmw at 2:07 AM 4 HELPINGS!\nPosted by wmw at 2:30 AM 7 HELPINGS!


RhDDC (Canllaw i’r Rheoliad Diogelu Data Cyffredinol) ar gyfer Landlordiaid ac Asiantau - Rent Smart Wales\nRhDDC (Canllaw i’r Rheoliad Diogelu Data Cyffredinol) ar gyfer Landlordiaid ac Asiantau\nDaw’r Rheoliad Diogelu Data Cyffredinol i rym ar 25 Mai 2018.\nIsod ceir trosolwg byr o gyfrifoldebau landlordiaid ac asiantau o dan y RhDDC, ond dylai landlordiaid ac asiantau archwilio eu gweithdrefnau diogelu data eu hunain i sicrhau eu bod yn cydymffurfio. I gael mwy o eglurhad, dylid ceisio cyngor o wefan y Comisiynydd Gwybodaeth: www.ico.org.uk/\nSylwer mai bwriad y canllaw hwn yw canolbwyntio ar drefniadau rheoli eiddo yr ymgymerir â nhw gan landlordiaid ac asiantau o ran diogelu tenantiaid, nid y cyfrifoldeb cyffredinol sydd ynghlwm wrth redeg busnes a chyflogi staff. Dylid ceisio cyngor ychwanegol ar wahân ar y maes hwn, os oes angen.\nGwiriwch oes angen i chi gofrestru\nDefnyddiwch y Pecyn Cymorth Hunanasesu Cofrestriad i weld a oes angen i chi gofrestru gyda SCG.\nDiogelwch y data sydd gennych\nMae dyseltswydd arnoch i sicrhau fod y data sydd gennych yn cael ei gadw'n ddiogel - cyfeiriwch at ganllawiau SCG am ddiogelwch.\nSicrhewch fod gennych ddigon o dystiolaeth i ddangos bod eich tenantiaid wedi darllen a deall pa ddata a gaiff ei gasglu a sut caiff ei ddefnyddio.\nDileu data pan nad oes ei angen\nOs nad oes angen neu reswm cyfreithlon i chi gadw’r data, dylech ei ddileu yn ddiogel.\nDefnyddio data at y diben gwreiddiol cafodd ei gasglu yn unig\nRhaid bod gennych sail gyfreithiol ar gyfer casglu, storio a defnyddio’r data.\n1. Cyflwyniad i’r Rheoliad Diogelu Data Cyffredinol\nMae RhDDC (Rheoliad (UE) 2016/679) yn set o reolau safonol sydd ar waith ar draws yr Undeb Ewropeaidd ar gyfer trin a storio gwybodaeth bersonol yn yr UE. Bydd y rheoliad yn berthnasol i unrhyw un sy’n rheoli gwybodaeth dinesydd o’r UE neu sy’n ei phrosesu ar ran y person hwnnw, hyd yn oed os yw prosesydd neu reolwr y data y tu allan i’r UE.\nNod y RhDDC yw dychwelyd rheolaeth i ddinasyddion a phreswylwyr ar eu data personol a symleiddio’r amgylchedd rheoliadol trwy uno’r rheoliad o fewn yr UE. Pan ddaw’r RhDDC i rym, bydd yn disodli Cyfarwyddeb Diogelu Data 1998.\nSwyddfa’r Comisiynydd Gwybodaeth (SCG) yw’r awdurdod a benodwyd i gynnal hawliau gwybodaeth a phreifatrwydd data i unigolion yn y DU. Er mwyn helpu unigolion a sefydliadau i ddeall eu hawliau/y gofynion arnynt o dan y RhDDC, mae wedi llunio canllaw manwl y gellir ei ddarllen yma.\n2. Sut mae hyn yn effeithio ar Landlordiaid?\nMae landlordiaid yn casglu ac yn trin data personol tenantiaid fel rhan o’r broses osod eiddo ac felly cânt eu hystyried yn rheolwyr data yn ôl y gyfraith. Gallant hefyd gasglu gwybodaeth am y staff maent yn eu cyflogi.\nMae’n rhaid i reolwyr data (landlordiaid yn yr achos hwn) sicrhau bod yr wybodaeth am denantiaid a staff sydd ganddynt yn cael ei chadw’n ddiogel a’i defnyddio at y dibenion sy’n cydymffurfio â’r sail gyfreithiol yn unig.\nMae rhai landlordiaid yn cyflogi contractwyr i’w cynorthwyo wrth redeg eu busnesau. Enghraifft o hyn fyddai asiant i ymgymryd â’r gweithgareddau gosod a rheoli ar eu heiddo, neu i weithio gyda sefydliadau trydydd parti eraill y mae angen manylion tenantiaid arnynt yn ystod cytundeb tenantiaeth (h.y. gwirio geirdaon, gwiriadau credyd). Yn yr amgylchiadau hyn, mae’n bwysig gofyn am dystiolaeth bod y contractwr/asiant yn cydymffurfio â’r RhDDC cyn defnyddio eu gwasanaethau.\nO ran perthnasoedd presennol, dylai landlordiaid wirio gyda chontractwyr presennol a thrafod eu cynlluniau i sicrhau eu bod nhw’n cydymffurfio. Gallai tystiolaeth fod yn un o’r dogfennau canlynol:\nPolisi prosesu data\nMae gan reolwyr data gyfrifoldeb i sicrhau bod sail gyfreithiol ar gyfer prosesu data unigolyn a bod hon yn cael ei nodi. Yr arfer gorau yw rhoi Hysbysiad Preifatrwydd i bob tenant, y rhai cyfredol a darpar denantiaid. Ceir mwy o wybodaeth am hysbysiadau preifatrwydd isod yn adran 8.\nMae gan SCG amrywiaeth o adnoddau i gynorthwyo landlordiaid i wneud hyn yn gywir. Mae’r canlynol yn arbennig o berthnasol:\nRhestr wirio ar gyfer rheolwyr data i sicrhau eu bod yn deall ac yn asesu’r lefel uchel o gydymffurfio â’r RhDDC y disgwylir ohonynt, ar gael yma.\n3. Sut mae hyn yn effeithio ar Asiantau?\nBydd y rhan fwyaf o asiantau’n gweithredu fel proseswyr data pan fyddant yn gweithredu ar ran landlordiaid. Hefyd gallant gasglu gwybodaeth am staff a gyflogir ganddynt a/neu sy’n berchen ar eiddo eu hunain ac, yn yr amgylchiadau hyn, byddant yn cael eu hystyried yn rheolwyr data a dylent ddilyn y cyngor priodol.\nMae’r RhDDC yn gosod rhwymedigaethau cyfreithiol ar brosesydd data megis y gofyniad i gynnal cofnodion o ddata personol a gweithgareddau prosesu. Mae gan y prosesydd data yr atebolrwydd cyfreithiol am dramgwydd.\nI sicrhau arfer gorau wrth gydymffurfio â’r RhDDC, dylai asiantau gyflwyno tystiolaeth i’r landlord sy’n dangos eu bod wedi cydymffurfio â’r ddeddfwriaeth e.e. polisi preifatrwydd, hysbysiadau preifatrwydd a phrosesau preifatrwydd.\nRhestr wirio ar gyfer proseswyr data i sicrhau eu bod yn deall ac yn asesu’r lefel uchel o gydymffurfio â’r RhDDC a ddisgwylir ohonynt, ar gael yma.\n4. Y gwahaniaeth rhwng Proseswyr Data a Rheolwyr Data\nMae ‘rheolwr’ data yn pennu dibenion a dulliau prosesu data personol.\nMae ‘prosesydd’ data yn gyfrifol am brosesu data personol ar ran rheolwr.\nFodd bynnag, nid yw rheolwr data heb rwymedigaethau wrth ymwneud â phrosesydd data – mae’r RhDDC yn gosod rhagor o rwymedigaethau ar y rheolwr data i sicrhau bod contractau gyda phroseswyr yn cydymffurfio â’r RhDDC.\nI sicrhau bod data personol yn cael ei gadw mor ddiogel â phosib ac i leihau’r perygl o dramgwydd posib, yr arfer gorau yw i reolwyr data ofyn i unrhyw brosesydd data cyfredol neu ddarpar brosesydd am wybodaeth i ddangos eu bod yn cydymffurfio â’r RhDDC. Er enghraifft, dylai landlord (rheolwr) ofyn bob amser i weld tystiolaeth o weithgareddau a gweithdrefnau prosesu asiant (prosesydd) er mwyn sicrhau eu bod yn cydymffurfio â’r RhDDC h.y. polisi preifatrwydd, hysbysiadau preifatrwydd a phrosesau preifatrwydd.\n5. Oes Rhaid i Bob Rheolwr Data Gofrestru?\nUn o brif ofynion y RhDDC yw i reolwyr data sy’n casglu a storio data mewn ffordd benodol gofrestru gyda Swyddfa’r Comisiynydd Gwybodaeth (SCG).\nMae’n rhaid i bob landlord gydymffurfio â’r RhDDC, ac y ffordd gyflymaf a hawsaf o bennu a oes rhaid i chi gofrestru gyda SCG yw cwblhau ei hunanwerthusiad defnyddiol yma. Mae’r asesiad yn cymryd 5 munud i’w gwblhau ac yn gofyn cwestiynau penodol am sut rydych yn casglu ac yn storio data personol er mwyn pennu a oes rhaid i chi gofrestru neu beidio.\n6. Pa ddata y mae Landlordiaid ac Asiantau’n ei Gasglu/Brosesu?\nMae’r tabl canlynol yn rhoi trosolwg o’r data mwyaf cyffredin y bydd landlordiaid ac asiantau’n ei gasglu fel rhan o’r broses osod.\nYr arfer gorau yw i landlordiaid ac asiantau archwilio’r\nManylion cyswllt tenantiaid\ne.e. rhif ffôn, cyfeiriad e-bost, cyfeiriad post blaenorol\nFfeiliau copi caled\nStorio ar y cwmwl\nManylion cyswllt y rhai sy’n rhoi geirdaon\nY data sy’n angenrheidiol i gynnal gwiriadau credyd a chefndir\ne.e. cerdyn adnabod, pasbort, rhif YG\ne.e. manylion banc ar gyfer debyd uniongyrchol, sieciau\ne.e. perthynas agosaf\nYr hawl i wirio rhenti\nh.y. hawl gyfreithiol i rentu/breswylio yn y DU\n7. Beth yw Hysbysiadau Preifatrwydd?\nMae’r RhDDC yn rhoi’r hawl i wrthrychau data (e.e. tenantiaid) gael eu hysbysu am sut caiff yr wybodaeth amdanynt ei defnyddio. Felly, dylai rheolwyr data gyflwyno Hysbysiad Preifatrwydd iddynt sy’n cynnwys yr elfennau canlynol:\nY math o ddata personol i’w gasglu\nY sail gyfreithiol ar gyfer casglu’r data (e.e. cyflawni contract)\nSut caiff y data ei ddefnyddio\nPa mor hir caiff y data ei gadw\nManylion unrhyw broseswyr trydydd parti y caiff y data ei rannu â nhw.\nEr mwyn profi’n llwyr bod gwrthrychau data wedi cael eu hysbysu’n llawn o sut bydd y data amdanynt yn cael ei ddefnyddio, dylai rheolwyr data:\nGyflwyno hysbysiad preifatrwydd i’r tenant\nSicrhau bod y tenant yn darllen ac yn llofnodi’r hysbysiad preifatrwydd\nCynnwys adran ‘breifatrwydd’ yn y cytundeb tenantiaeth sy’n nodi bod y tenant wedi derbyn hysbysiad preifatrwydd sy’n esbonio sut bydd y data amdano’n cael ei ddefnyddio a bod y tenant wedi deall y telerau.\n8. Beth yw goblygiadau methu cydymffurfio?\nMae’r cosbau am beidio â chydymffurfio â’r RhDDC yn amrywio yn ôl math y tramgwydd, ond caniateir dirwyon sy’n gyfwerth â hyd at €20,000,000 (neu 4 y cant o’r trosiant byd-eang, p’un bynnag sydd fwyaf).\nEr bod y rhan fwyaf o landlordiaid preifat yn hynod annhebygol o dderbyn dirwyon gwerth miliynau o ewros, mae cosb ariannol ‘gymesur’ yn bosibl.\nYr hyn sy’n fwy pwysig i landlordiaid ac asiantau i’w gofio yw bod dyletswydd arnynt i adrodd am unrhyw dramgwydd a amheuir. Gallwch adrodd unrhyw dramgwydd i’r SCG drwy alw 03031 231113, neu drwy’r wefan yma.\n9. Enghreifftiau bywyd go iawn\nMae’r senarios canlynol yn helpu i roi cyd-destun i’r RhDDC a dangos gwir werth rhoi’r mesur diogelu hwn ar waith i landlordiaid, asiantau a thenantiaid:\nSenario 1: Mae landlord wedi colli’r ffôn symudol, neu mae rhywun wedi’i ddwyn, lle mae’n storio’r holl ddata am ei denantiaid. Mae teclyn y landlord wedi’i ddiogelu gan gyfrinair ac mae’r landlord wedi llwyddo i analluogi’r ffôn. Beth ddylai’r landlord ei wneud nesaf?\nOs gallai colli’r data ar y teclyn beryglu hawliau a rhyddid y tenantiaid, mae’n ddyletswydd ar y rheolwr data (landlord neu asiant) i adrodd am y tramgwydd o fewn 72 awr i ddod yn ymwybodol ohono.\nNid yw’n hawdd asesu bob tro a yw hawliau a rhyddid rhywun wedi cael eu peryglu. Y cam gweithredu gorau fyddai i’r rheolwr data gysylltu â thîm tramgwyddau SCG, beth bynnag yw difrifoldeb y tramgwydd posib, rhag ofn. Gellir adrodd am dramgwydd i SCG trwy ffonio 03031 231113 neu ar y wefan yma.\nSenario 2: Mae gan landlord restr gynhwysfawr o fanylion cyswllt cyn-denantiaid. Mae’r landlord yn sefydlu cwmni atgyweiriadau cartref newydd ac yn penderfynu mai’r cyn-denantiaid yw’r gynulleidfa berffaith i’w thargedu er mwyn marchnata ei fusnes. Ydy hyn yn gyfreithlon?\nNa fyddai, byddai hynny’n anghyfreithlon oherwydd byddai’r data’n cael ei defnyddio ar sail wahanol i’r hyn a bennwyd yn wreiddiol. Os bydd y landlord yn yr enghraifft hon am farchnata ei fusnes newydd i’r gynulleidfa hon, byddai angen iddo ddychwelyd i’r cam cyntaf a cheisio sail gyfreithiol ar gyfer defnyddio’r data at y diben hwnnw trwy hysbysiad preifatrwydd a fyddai, yn yr achos hwn, yn gam cadarnhaol (dewis bod i mewn) gyda chaniatâd.\nSenario 3: Yn ddiweddar mae landlord wedi gwerthu’r holl eiddo yn ei phortffolio; fodd bynnag, mae ganddi o hyd fanylion cyswllt ei chyn-denantiaid yn ei ffôn symudol ac mewn cabinet ffeilio. Beth dylai hi ei wneud gyda’r wybodaeth hon?\nNid yw Deddf Diogelu Data 1998 na’r RhDDC yn pennu isafswm/uchafswm cyfnod ar gyfer cadw data personol. Fodd bynnag, dylai rheolwr data ofyn y cwestiynau allweddol canlynol:\nA oes sail gyfreithiol gennyf dros gadw’r wybodaeth hon?\nA oes gofyniad cyfreithiol i mi gadw’r wybodaeth hon? A fyddwn i’n euog o dorri deddf arall petawn i’n dileu’r wybodaeth hon?\nE.e. dylid cadw data ariannol am 9 mlynedd.\nOs yw’r ateb yn negyddol i’r ddau gwestiwn uchod, dylai’r landlord ddileu’r wybodaeth mewn modd diogel.\nSenario 4: Mae 3 pherson gwahanol wedi trefnu ymweld ag eiddo. Er mwyn trefnu’r ymweliadau, mae’r darpar denantiaid wedi rhoi eu rhifau ffôn iddo. Mae’r landlord yn cytuno i’r denantiaeth gydag un o’r tri. Beth y dylai ei wneud gyda manylion cyswllt y ddau arall?\nCymerwyd y wybodaeth (rhif ffôn cyswllt yn yr enghraifft hon) yn unol â’r sail gyfreithiol ar gyfer sefydlu contract. Unwaith bod y landlord wedi sefydlu’r contract gydag un o’r tri darpar denant, caiff y sail gyfreithiol ei diddymu ar gyfer y ddau arall, sy’n golygu y dylid dileu’r data mewn modd diogel.\nGwefan Swyddfa’r Comisiynydd Gwybodaeth\nPecyn Cymorth Hunanasesu ar gyfer Cofrestru - pecyn cymorth hwylus i bennu’n gyflym a oes rhaid i ddefnyddiwr gofrestru gyda SCG neu beidio.\nCanllaw i’r Rheoliad Diogelu Data Cyffredinol - yn rhoi trosolwg manwl o’r RhDDC.\nRhestr Wirio ar gyfer Proseswyr Data - yn helpu proseswyr data archwilio eu perfformiad o ran cydymffurfio ag arfer gorau’r RhDDC.\nRhestr Wirio ar gyfer Proseswyr Data - yn helpu proseswyr data i archwilio eu perfformiad o ran cydymffurfio ag arfer gorau’r RhDDC.\nAdrodd am dramgwydd data - canllaw i’r hyn sy’n cael ei ystyried yn dramgwydd data a sut i adrodd am dramgwydd o’r fath.


IT Regulations :\tGwasanaethau Gwybodaeth ,\tPrifysgol Aberystwyth\nMae’r canlynol yn grynodeb byr o brif bwyntiau’r Rheoliadau TG. Disgwylir i chi fod yn gyfarwydd â’r rheoliadau llawn, sydd ar gael yma.\nPeidiwch â thorri’r gyfraith, dilynwch reoliadau a pholisïau’r Gwasanaethau Gwybodaeth a dilynwch reoliadau unrhyw drydydd partïon rydych chi’n defnyddio eu cyfleusterau.\nPeidiwch â chaniatáu i neb arall ddefnyddio eich hunaniaeth TG, peidiwch â chuddio eich hunaniaeth ar-lein a pheidiwch â cheisio cael neu ddefnyddio hunaniaeth neb arall.\nPeidiwch â pheryglu cyfleusterau TG y sefydliad drwy gyflwyno malwedd, amharu â chaledwedd neu lwytho meddalwedd anawdurdodedig.\nSicrhewch fod data personol yn ddiogel, parchwch wybodaeth pobl eraill a pheidiwch â cham-drin deunydd hawlfraint. Cofiwch nad yw dyfeisiau symudol o reidrwydd yn fodd diogel i drin gwybodaeth.\nPeidiwch â gwastraffu adnoddau TG, amharu ar ddefnydd cyfreithlon pobl eraill o adnoddau TG neu ymddwyn at bobl eraill mewn modd na fyddai’n dderbyniol yn y byd ffisegol.\nNod y rheoliadau hyn yw helpu i sicrhau bod modd defnyddio cyfleusterau TG Prifysgol Aberystwyth (PA) yn ddiogel, yn gyfreithlon ac yn deg.\nMae’r materion y mae’r rheoliadau hyn yn eu cwmpasu yn gymhleth ac fe’ch anogir yn gryf i ddarllen y canllawiau manylach sydd ar gael yma.\n1.1 Mae’r rheoliadau hyn yn gymwys i unrhyw un sy’n defnyddio’r cyfleusterau TG (caledwedd, meddalwedd, data, mynediad i’r rhwydwaith, gwasanaethau trydydd parti, gwasanaethau ar-lein neu hunaniaeth TG) a ddarperir neu a drefnir gan PA.\n2.1 Pan fyddwch yn defnyddio TG, rydych chi’n ddarostyngedig i’r un cyfreithiau a rheoliadau ag yn y byd ffisegol.\n2.2 Disgwylir y bydd eich ymddygiad yn gyfreithlon. Ymhellach, ni chaiff anwybodaeth o’r gyfraith ei ystyried yn amddiffyniad digonol am ymddygiad anghyfreithlon.\n2.3 Wrth gyrchu gwasanaethau o awdurdodaeth arall, rhaid i chi ddilyn yr holl gyfreithiau lleol perthnasol, yn ogystal â’r rheini sy’n gymwys i leoliad y gwasanaeth.\n2.4 Rydych chi wedi’ch rhwymo gan reoliadau cyffredinol PA wrth ddefnyddio’r cyfleusterau TG.\n2.5 Rhaid i chi ddilyn yr holl reoliadau sy’n gymwys i unrhyw gorff arall os ydych chi’n cyrchu eu gwasanaethau, fel Janet, Eduserv a Jisc Collections. Pan fyddwch chi’n defnyddio gwasanaethau drwy eduroam, rydych chi’n ddarostyngedig i reoliadau PA yn ogystal â’r sefydliad lle’r ydych chi’n cyrchu gwasanaethau.\n2.6 Bydd rhai trwyddedau meddalwedd a bwrcasir gan PA yn gosod ymrwymiadau ar y defnyddiwr - dylid parchu’r rhain. Os ydych chi’n defnyddio unrhyw feddalwedd neu adnoddau sy’n ddarostyngedig i gytundeb Chest, pennir y byddwch wedi derbyn Cydnabyddiaeth Defnyddiwr Eduserv o Hawliau Trydydd Parti. (Gweler y canllawiau ategol am ragor o fanylion.)\n2.7 Bydd torri unrhyw gyfraith neu reoliad trydydd parti cymwys yn cael ei ystyried yn doriad o’r rheoliadau TG hyn.\n2.8 Dylai defnyddwyr fod yn ymwybodol bod gan y Brifysgol ddyletswydd statudol dan Ddeddf Gwrthderfysgaeth a Diogelwch 2015 a rhaid bod ag ystyriaeth ddigonol o’r angen i atal pobl rhag cael eu tynnu i mewn i derfysgaeth.\n3.1 Cyhoeddir y rheoliadau hyn dan awdurdod Cyfarwyddwr y Gwasanaethau Gwybodaeth sydd hefyd yn gyfrifol am eu dehongli a’u gorfodi, ac a all hefyd ddirprwyo’r cyfryw awdurdod i bobl eraill.\n3.2 Rhaid i chi beidio â defnyddio’r cyfleusterau TG heb ganiatâd Cyfarwyddwr y Gwasanaethau Gwybodaeth.\n3.3 Rhaid i chi gydymffurfio ag unrhyw gyfarwyddiadau ysgrifenedig neu lafar rhesymol a gyhoeddir gan bobl sydd ag awdurdod dirprwyedig sy’n cefnogi’r rheoliadau hyn. Os ydych chi’n teimlo bod y cyfryw gyfarwyddiadau’n afresymol neu nad ydynt yn cefnogi’r rheoliadau hyn, gallwch apelio i Gyfarwyddwr y Gwasanaethau Gwybodaeth.\nY Defnydd a Fwriedir\n4.1 Darperir y cyfleusterau TG i’w defnyddio i hyrwyddo cenhadaeth PA er enghraifft i gefnogi cwrs astudio, ymchwil neu mewn cysylltiad â’ch cyflogaeth gan y sefydliad.\n4.2 Caniateir defnyddio’r cyfleusterau hyn ar gyfer gweithgareddau personol (ar yr amod nad yw hynny’n torri unrhyw reoliadau ac nad yw’n amharu ar ddefnydd dilys gan bobl eraill), ond braint yw hyn y gellir ei thynnu’n ôl ar unrhyw adeg.\n4.3 Rhaid cael caniatâd penodol Cyfarwyddwr y Gwasanaethau Gwybodaeth ar gyfer defnyddio’r cyfleusterau TG hyn at ddibenion masnachol nad ydynt yn gysylltiedig â’r sefydliad neu er budd personol.\n4.4 Caniateir defnyddio rhai trwyddedau penodol ar gyfer dibenion academaidd yn unig a lle bo’n briodol i’r cod ymarfer a gyhoeddir gan y Tîm Meddalwedd Addysg Uwch Cyfunol (CHEST): http://www.chest.ac.uk/Chest-Agreements\n5.1 Rhaid i chi gymryd pob gofal rhesymol i ddiogelu unrhyw hunaniaeth TG (er enghraifft enw defnyddwyr a chyfrinair, cyfeiriad ebost, Cerdyn Aber neu galedwedd hunaniaeth arall) a glustnodir i chi. Nid oes gan neb yr awdurdod i ofyn i chi am eich cyfrinair, a rhaid i chi beidio â’i ddatgelu i neb.\n5.2 Rhaid i chi beidio â cheisio cael na defnyddio hunaniaeth neb arall.\n5.3 Rhaid i chi beidio ag esgus bod yn rhywun arall neu guddio eich hunaniaeth mewn unrhyw fodd wrth ddefnyddio’r cyfleusterau TG.\n6.1 Rhaid i chi beidio â pheryglu dilysrwydd y seilwaith TG drwy, er enghraifft, wneud unrhyw rai o’r canlynol heb gymeradwyaeth:\nDifrodi, aildrefnu neu symud cyfarpar;\nLlwytho meddalwedd ar gyfarpar PA oni bai bod yr amgylchiadau wedi’u cymeradwyo;\nAildrefnu neu gysylltu cyfarpar â’r rhwydwaith oni bai bod y dulliau wedi’u cymeradwyo\nSefydlu gweinyddion neu wasanaethau ar y rhwydwaith;\nCyflwyno malwedd yn fwriadol neu’n esgeulus;\nCeisio amharu ar neu osgoi mesurau diogelwch TG.\n7.1 Os ydych chi’n trin gwybodaeth bersonol, gyfrinachol neu sensitif, rhaid i chi gymryd pob cam rhesymol i’w diogelu a rhaid i chi barchu polisïau ac arweiniad Polisi Gwarchod Data a Diogelwch Gwybodaeth PA, yn enwedig gyda golwg ar gyfryngau symudadwy, dyfeisiau symudol a rhai mewn perchnogaeth breifat.\n7.2 Rhaid i chi beidio â thorri hawlfraint na thorri telerau trwyddedau meddalwedd neu ddeunydd arall.\n7.3 Rhaid i chi beidio â cheisio cyrchu, dileu, newid neu ddatgelu gwybodaeth sy’n eiddo i bobl eraill heb eu caniatâd, neu gymeradwyaeth benodol Cyfarwyddwr y Gwasanaethau Gwybodaeth.\n7.4 Rhaid i chi beidio â chreu, lawrlwytho, storio na throsglwyddo:\ndeunydd amharchus, sarhaus, bygythiol neu wahaniaethol.\ndeunydd sy’n hyrwyddo gelyniaeth, rhagfarn neu gasineb, yn arbennig os yw’n seiliedig ar anabledd, hil, crefydd, hunaniaeth drawsryweddol neu gyfeiriadedd rhywiol.\ndeunydd sy’n gysylltiedig ag eithafiaeth gyda’r bwriad o gefnogi, hyrwyddo neu ledaenu terfysgaeth.\nMae gan PA weithdrefnau i gymeradwyo a rheoli gweithgareddau dilys, megis ymchwil awdurdodedig, sy’n defnyddio deunydd o’r fath. Ceir rhagor o fanylion drwy wneud cais i’r Gwasanaethau Gwybodaeth.\n8.1 Mae safonau ymddygiad y byd real yn gymwys ar-lein ac ar lwyfannau rhwydweithio cymdeithasol fel Facebook, Blogger a Twitter.\n8.2 Rhaid i chi beidio ag achosi tramgwydd, pryder na blinder i bobl eraill yn ddiangen.\n8.3 Dylech hefyd lynu at ganllawiau PA ar y cyfryngau cymdeithasol.\n8.4 Rhaid i chi beidio ag anfon sbam (ebost swmp digymell).\n8.5 Rhaid i chi beidio â defnyddio adnoddau TG gormodol yn fwriadol neu’n esgeulus fel pŵer prosesu, lled band neu nwyddau traul.\n8.6 Rhaid i chi beidio â defnyddio’r cyfleusterau TG mewn modd sy’n amharu ar ddefnydd dilys gan bobl eraill ohonynt.\n9.1 Mae PA yn monitro ac yn cofnodi defnydd o’i chyfleusterau TG at ddibenion:\ncynllunio a gweithredu’r cyfleusterau TG yn effeithiol ac effeithlon\ncanfod ac atal unrhyw achos o dorri’r rheoliadau hyn\nymchwilio i gamymddygiad honedig\nadalw, yn absenoldeb yr aelod o staff neu fyfyriwr perthnasol, ebost neu ddogfennau electronig eraill sy’n bwysig i barhad busnes y Brifysgol\n9.2 Bydd PA yn cydymffurfio â cheisiadau cyfreithlon a rhesymol am wybodaeth gan asiantau’r llywodraeth a gorfodi’r gyfraith.\n9.3 Rhaid i chi beidio â cheisio monitro defnydd o’r cyfleusterau TG heb awdurdod penodol.\n10.1 Gallai torri’r rheoliadau hyn arwain at gosbau dan brosesau disgyblu’r sefydliad:\nStaff - https://www.aber.ac.uk/cy/hr/policy-and-procedure/\nMyfyrwyr - https://www.aber.ac.uk/cy/Rheolau a Rheoliadau i'r Myfyrwyr/\n10.2 Gallai cosbau gynnwys tynnu’r gwasanaethau’n ôl a/neu ddirwy. Caiff unrhyw ddeunydd sy’n tramgwyddo ei dynnu i lawr.\n10.3 Gellir trosglwyddo gwybodaeth am dorri’r rheoliadau i asiantau gorfodi’r gyfraith priodol, ac unrhyw gyrff eraill yr ydych wedi torri eu rheoliadau.\n10.4 Os ydych chi’n torri’r rheoliadau mae PA yn cadw’r hawl i adennill gennych chi unrhyw gostau yr eir iddynt o ganlyniad i hynny.\n10.5 Rhaid i chi hysbysu Cyfarwyddwr y Gwasanaethau Gwybodaeth neu ei enwebai os ydych chi’n ymwybodol o unrhyw achos o dorri’r rheoliadau hyn.\nCynhelir y Rheoliadau hyn gan Jonathan Davies, a chawsant eu hadolygu ddiwethaf ym mis Tachwedd 2017 a chânt eu hadolygu eto ym mis Tachwedd 2018\nDyma egwyddorion craidd Rheoliadau TG y Brifysgol:\nPeidiwch â thorri’r gyfraith, cadwch at Reoliadau, Polisïau a Chanllawiau a chadwch at reoliadau unrhyw drydydd parti yr ydych yn defnyddio eu hadnoddau.\nPeidiwch â gadael i unrhyw un arall ddefnyddio eich manylion TG, peidiwch â chuddio eich hunaniaeth ar-lein a pheidiwch â cheisio dwyn hunaniaeth unrhyw un arall.\nPeidiwch â pheryglu adnoddau TG y sefydliad drwy gyflwyno maleiswedd, ymyrryd â chaledwedd neu lwytho meddalwedd heb ei awdurdodi.\nDiogelwch ddata personol, parchwch wybodaeth pobl eraill a pheidiwch â chamddefnyddio deunydd hawlfraint. Cofiwch nad yw dyfeisiau symudol o bosibl yn ffordd ddiogel o drin gwybodaeth.\nPeidiwch â gwastraffu adnoddau TG, ymyrryd â defnydd cyfreithlon eraill o adnoddau TG neu ymddwyn tuag at eraill mewn ffordd a fyddai’n annerbyniol yn y byd ffisegol.\nMae’r adrannau canlynol yn rhoi mwy o fanylion am yr egwyddorion craidd uchod.\nMaent yn cynnwys rhai enghreifftiau o sefyllfaoedd penodol, a’r bwriad yw eich helpu i gymhwyso’r cyfarwyddiadau a’r cyfyngiadau at y ffordd rydych yn defnyddio’r adnoddau TG yn eich gwaith bob dydd.\nLle rydym yn rhoi enghreifftiau, dim ond rhai o’r sefyllfaoedd mwyaf cyffredin a restrir, ac ni fwriedir iddi fod yn rhestr gyflawn.\nMae’r rheoliadau hyn yn berthnasol i’r holl staff a myfyrwyr a phawb sy’n defnyddio adnoddau TG Prifysgol Aberystwyth. Pa un a’u bod yn eu defnyddio ar y campws neu oddi ar y campws, megis o gartref.\nCyfrifoldeb pob defnyddiwr yw ymgyfarwyddo â’r Rheoliadau hyn a’r polisïau cysylltiedig, a hefyd â’r risgiau seibr-ddiogelwch cyfredol. Disgwylir i ddefnyddwyr gwblhau unrhyw hyfforddiant gorfodol a/neu briodol.\n1.2 Adnoddau TG\nMae’r term Adnoddau TG yn cynnwys:\nY caledwedd TG a ddarperir gan y Brifysgol, megis cyfrifiaduron, gliniaduron, dyfeisiau llechen, ffonau poced a pheiriannau argraffu;\nY feddalwedd a ddarperir gan y Brifysgol, megis systemau gweithredu, meddalwedd rhaglenni swyddfa, gwe-borwyr, ac yn y blaen. Mae hefyd yn cynnwys yr holl feddalwedd sy’n cael ei letya ar y safle; meddalwedd y mae’r Brifysgol wedi trefnu i chi gael eu defnyddio, er enghraifft cynigion arbennig i fyfyrwyr ar becynnau rhaglenni masnachol; adnoddau yr ystyrir eu bod yn Feddalwedd er Gwasanaeth (SaaS).\nGwybodaeth a data a ddarperir gan Brifysgol Aberystwyth, neu y mae’r Brifysgol yn trefnu i chi gael ei ddefnyddio. Gall hynny gynnwys cyfnodolion ar-lein, setiau data, neu gronfeydd data cyfeirnodi;\nHawl i ddefnyddio’r rhwydwaith a ddarperir neu a drefnir gan y Brifysgol. Byddai hynny’n cynnwys, er enghraifft, cysylltiadau â’r rhwydwaith yn y neuaddau preswyl, signal diwifr ar y campws, cyswllt â’r rhyngrwyd drwy gyfrifiaduron y Brifysgol a VPN;\nGwasanaethau ar-lein a drefnir gan y sefydliad megis Office 365, JSTOR, neu unrhyw adnodd ar-lein ‘Jisc’;\nManylion adnabod er mwyn defnyddio TG, megis defnyddio’ch enw mewngofnodi Prifysgol, neu unrhyw ddull arall (e-gyfeiriad, cerdyn Aber neu unrhyw fath arall o gerdyn clyfar, dongl) a ddarparwyd gan y Brifysgol i brofi pwy ydych chi er mwyn defnyddio’r adnoddau TG. Er enghraifft, efallai y bydd modd i chi ddefnyddio adnoddau neu gyswllt diwifr mewn sefydliadau eraill drwy ddefnyddio’ch enw defnyddiwr arferol a’ch cyfrinair drwy’r system ‘eduroam’. Os gwnewch hynny, rhaid i chi gadw at y Rheoliadau hyn, yn ogystal â’r rheoliadau yn y sefydliad rydych yn ymweld ag ef.\nMae’n rhaid cofio y gall fod goblygiadau yn y byd ffisegol i ddefnyddio TG.\nMae’r modd y defnyddiwch TG yn cael ei reoli gan gyfreithiau a rheoliadau cyffredinol a rhai sy’n benodol i TG (megis y rhai a restrir isod), a chan bolisïau Prifysgol Aberystwyth, gan gynnwys y Polisi Diogelwch Gwybodaeth.\n2.1 Cyfraith gwlad\nMae’ch ymddygiad yn ddarostyngedig i gyfraith y wlad, hyn yn oed y cyfreithiau nad ydynt yn ymddangos yn uniongyrchol berthnasol i TG, megis cyfreithiau sy’n ymwneud â thwyll, lladrata ac aflonyddu.\nMae llawer o ddeddfwriaeth sy’n arbennig o berthnasol i ddefnyddio TG, gan gynnwys:\nDeddfau Cyhoeddiadau Anllad 1959 a 1964\nDeddf Amddiffyn Plant 1978\nDeddf Atal Terfysgaeth 2005\nDeddf Rhyddid Gwybodaeth (yr Alban) 2002\nRheoliadau Preifatrwydd a Chyfathrebu Electronig (Cyfarwyddeb y GE) 2003 (fel y’u diwygiwyd)\nDeddfau Difenwad 1996 a 2013\nFelly, er enghraifft, ni chewch:\nCreu na throsglwyddo unrhyw ddelweddau, data na deunydd arall sy’n dramgwyddus, yn anllad neu’n anweddus, nac achosi i’r fath ddeunydd gael ei drosglwyddo, nac unrhyw ddata y gellir ei gydrannu i wneud delweddau neu ddeunydd anllad neu anweddus;\nCreu na throsglwyddo deunydd gan fwriadu achosi annifyrrwch, anghyfleustra neu bryder diangen;\nCreu na throsglwyddo deunydd gan fwriadu twyllo;\nCreu na throsglwyddo deunydd difenwol;\nCreu na throsglwyddo deunydd sy’n amharu ar hawlfraint unigolyn neu gorff arall;\nCreu na throsglwyddo deunydd sylweddol digymell neu ddeunydd marchnata i ddefnyddwyr adnoddau neu wasanaethau rhwydweithiol, ac eithrio lle mae’r deunydd hwnnw wedi’i ymgorffori mewn gwasanaeth, neu’n rhan o wasanaeth mewn modd arall, y mae’r defnyddiwr neu’r sefydliad defnyddio wedi dewis tanysgrifio iddo;\nYn fwriadol (a heb awdurdod), defnyddio adnoddau neu wasanaethau rhwydweithiol nad oes gennych awdurdod i’w defnyddio.\nMae casgliad defnyddiol o ganllawiau sy’n berthnasol i ddefnyddio TG ar gael yn https://www.jisc.ac.uk/guides\nDylai’r holl ddefnyddwyr fod yn ymwybodol fod gan y Brifysgol ddyletswydd statudol o dan ddeddf Gwrthderfysgaeth a Diogelwch 2015 ac mae’n rhaid iddi roi sylw priodol i’r angen i atal pobl rhag cael eu denu i ymwneud â therfysgaeth.\n2.2 Cyfraith dramor\nOs ydych yn defnyddio gwasanaethau sy’n cael eu lletya mewn rhan arall o’r byd, efallai y byddwch hefyd yn ddarostyngedig i’r cyfreithiau yno. Gall fod yn anodd gwybod ymhle y mae gwasanaeth penodol yn cael ei letya, a beth yw’r cyfreithiau perthnasol yn y lle hwnnw.\n2.3 Rheoliadau sefydliadol cyffredinol\nFel staff, myfyrwyr, neu unigolion eraill sy’n defnyddio adnoddau’r Brifysgol rydych hefyd yn rhwym i bolisïau a Rheoliadau cyffredinol y Brifysgol a allai ryngweithio â’r Rheoliadau TG hyn.\nMae’r rhain ar gael yn http://www.aber.ac.uk/cy/regulations/ ac yn http://www.aber.ac.uk/cy/hr/policy-and-procedure/\n2.4 Rheoliadau trydydd parti\nOs defnyddiwch adnoddau TG y Brifysgol i ddefnyddio gwasanaethau neu adnoddau trydydd parti, rydych yn rhwym i’r rheoliadau sy’n gysylltiedig â’r gwasanaethau neu’r adnodd hwnnw a dylech ymgyfarwyddo â’u cynnwys.\nUn enghraifft o hyn fyddai defnyddio ‘Janet’, y rhwydwaith TG sy’n cysylltu holl sefydliadau addysg uwch ac ymchwil y DU â’i gilydd ac â’r rhyngrwyd. Pan gysylltwch ag unrhyw safle y tu allan i Brifysgol Aberystwyth, byddwch yn defnyddio Janet, ac yn ddarostyngedig i Bolisi Defnydd Derbyniol Janet, Polisi Diogelwch Janet a Pholisi Cymhwystra Janet.\nMae gofynion y polisïau hynny wedi’u hymgorffori yn y Rheoliadau hyn, felly os cadwch at y Rheoliadau hyn ni ddylech fynd yn groes i bolisïau Janet.\nNi fydd defnyddwyr yn defnyddio meddalwedd nac adnoddau heblaw mewn modd sy’n cydymffurfio â’r holl drwyddedau, telerau ac amodau perthnasol.\nBydd torri unrhyw gyfraith berthnasol neu reoliad trydydd parti yn cael ei ystyried fel enghraifft o dorri’r Rheoliadau TG hyn.\n3.1 Cyhoeddir y rheoliadau hyn o dan awdurdod Cyfarwyddwr y Gwasanaeth Gwybodaeth sydd hefyd yn gyfrifol am eu dehongli a’u gorfodi, a chaiff hefyd ddirprwyo’r cyfryw awdurdod i bobl eraill.\n3.2 Rhoddir awdurdod i ddefnyddio adnoddau TG y Brifysgol drwy amryw o ddulliau:\nDarparu enw defnyddiwr a chyfrinair a dulliau adnabod eraill ar gyfer defnyddio TG\nRhoi hawl i ddefnyddio system neu adnodd penodol\nDarparu adnodd mewn lleoliad sy’n amlwg yn un mynediad agored, megis gwefan sefydliadol; caban hunanwasanaeth mewn man cyhoeddus; neu rwydwaith diwifr agored ar y campws.\nOs nad ydych yn siŵr a oes gennych awdurdod i ddefnyddio adnodd TG dylech ofyn i’r Gwasanaethau Gwybodaeth am gyngor pellach.\n3.3 Mae ceisio defnyddio’r adnoddau TG heb ganiatâd yr awdurdod perthnasol yn drosedd o dan Ddeddf Camddefnyddio Cyfrifiaduron 1990.\n3.4 Mae mynediad i adnoddau TG yn seiliedig ar yr egwyddor o ‘isafswm breintiau’ i leihau’r risgiau a achosir wrth gyflwyno maleiswedd, gan fygythiadau ar y rhyngrwyd i’r rhwydwaith ac i gydymffurfio â’r ddeddfwriaeth diogelu data. Ni fydd breintiau gweinyddwr yn cael eu darparu i gyfrifon defnyddwyr safonol a chânt eu cyfyngu’n llym.\n3.5 Mae’n rhaid i chi gydymffurfio ag unrhyw gyfarwyddiadau ysgrifenedig neu lafar rhesymol a ddarperir gan bobl sydd ag awdurdod dirprwyol i gefnogi’r Rheoliadau hyn. Os ydych chi’n teimlo bod unrhyw gyfarwyddiadau o’r fath yn afresymol neu ddim yn cefnogi’r rheoliadau hyn, gallwch apelio i Gyfarwyddwr y Gwasanaethau Gwybodaeth.\n4 Defnydd arfaethedig\nMae adnoddau TG Prifysgol Aberystwyth, a rhwydwaith Janet sy’n cysylltu sefydliadau â’i gilydd ac â’r rhyngrwyd, yn cael eu hariannu ac yn darparu mynediad breintiedig i adnoddau a data. Mae gan y Brifysgol gyfrifoldeb i sicrhau bod y system yn briodol o ran diogelwch a bod y data’n cael ei ddiogelu.\n4.1 Defnyddio’r adnoddau i hyrwyddo cenhadaeth y Brifysgol\nDarperir yr adnoddau TG i’w defnyddio i hyrwyddo cenhadaeth y sefydliad i gyflwyno addysg ac ymchwil ysbrydoledig mewn amgylchedd cefnogol, creadigol ac eithriadol. Mae hyn yn cynnwys defnydd at ddibenion megis trosglwyddo gwybodaeth, allgymorth cyhoeddus, gweithgareddau masnachol y Brifysgol, neu’r gwaith gweinyddu sydd ei angen i gefnogi pob un o’r uchod.\n4.2 Defnydd personol\nCewch ddefnyddio’r adnoddau TG at ddibenion personol ar hyn o bryd, a bwrw nad yw hynny’n torri’r rheoliadau ac nad yw’n amharu ar bobl eraill nac yn eu rhwystro rhag defnyddio’r adnoddau at ddibenion dilys. Fodd bynnag, argymhellir, pan fo’n bosibl, bod gweithwyr yn defnyddio dyfeisiau personol ar gyfer busnes personol nad yw’n ymwneud â’r Brifysgol.\nMae aelodau o’r staff sy’n defnyddio’r adnoddau TG at ddibenion nad ydynt yn gysylltiedig â’r gwaith yn ystod oriau gwaith yn ddarostyngedig i’r un polisïau rheoli ag ar gyfer unrhyw fath arall o weithgarwch nad yw’n gysylltiedig â’r gwaith.\n4.3 Defnydd masnachol a mantais bersonol\nEr mwyn defnyddio’r adnoddau TG at ddibenion masnachol nad ydynt yn rhai sefydliadol neu er mantais bersonol, mae angen cymeradwyaeth benodol Cyfarwyddwr y Gwasanaethau Gwybodaeth. Mae’n bosib y bydd darparwr y gwasanaeth yn mynnu ffi neu gyfran o’r incwm yn deillio o’r math hwn o ddefnydd. I gael gwybod mwy cysylltwch â’r Gwasanaethau Gwybodaeth.\nHyd yn oed gyda chymeradwyaeth o’r fath, mae defnyddio trwyddedau o dan y cytundebau Chest at ddibenion heblaw addysgu, astudio neu ymchwil, gweinyddu neu reoli wedi ei wahardd, a rhaid i chi sicrhau bod trwyddedau ar waith sy’n caniatáu defnydd masnachol.\n5 Dulliau adnabod\nEr mwyn defnyddio llawer o’r gwasanaethau TG a ddarperir neu a drefnir gan y sefydliad mae’n rhaid i chi gofnodi eich manylion adnabod fel bod y gwasanaeth yn gwybod bod gennych hawl i’w ddefnyddio.\nGwneir hyn fel rheol drwy roi enw defnyddiwr a chyfrinair i chi, ond weithiau bydd dulliau adnabod eraill yn cael eu defnyddio, megis cyfeiriad e-bost, cerdyn clyfar neu fath arall o ddyfais diogelwch.\n5.1 Manylion eich cyfrif a diogelu eich manylion adnabod\nRhaid i chi gymryd pob cam rhesymol i ddiogelu’r manylion adnabod a roddir i chi (gan gynnwys eich cerdyn Aber neu galedwedd adnabod arall) neu gyfrineiriau y gofynnir i chi eu creu eich hun neu unrhyw ddynodwyr unigryw eraill megis tocynnau neu gyfrineiriau untro.\nPeidiwch â chofnodi cyfrineiriau neu fanylion adnabod eraill ble mae’n debygol y gall rhywun arall ddod o hyd iddynt. Peidiwch â defnyddio’r un cyfrinair ag yr ydych yn ei ddefnyddio ar gyfer cyfrifon personol (h.y. cyfrifon nad ydynt yn gyfrifon Prifysgol). Peidiwch â rhannu cyfrineiriau gydag unrhyw un arall, hyd yn oed staff TG, ni waeth pa mor gyfleus neu ddiniwed yr ymddengys.\nPeidiwch â defnyddio eich enw defnyddiwr a’ch cyfrinair PA i fewngofnodi i wasanaethau nad ydynt yn eiddo i’r Brifysgol.\nOs ydych chi’n meddwl bod rhywun arall yn gwybod beth yw eich cyfrinair, newidiwch ef ar unwaith a rhowch wybod i gg@aber.ac.uk\nPeidiwch â defnyddio eich enw defnyddiwr a’ch cyfrinair i fewngofnodi i wefannau neu wasanaethau nad ydych yn eu hadnabod, a pheidiwch â mewngofnodi i wefannau sy’n dangos ‘Not Secure’ drws nesaf i’r bar cyfeiriad na chlicio drwy rybuddion diogelwch eich porwr.\nPeidiwch â gadael y cyfrifiadur wedi i chi fewngofnodi, a chofiwch allgofnodi ar ôl i chi orffen.\nPeidiwch â gadael i neb arall ddefnyddio eich Cerdyn Aber na’ch caledwedd diogelwch. Gofalwch beidio â’u colli, ac os byddwch yn eu colli, rhowch wybod ar unwaith i’r Gwasanaethau Gwybodaeth.\nOs yw cyfrif aelod o staff wedi’i gyfaddawdu mwy na 3 gwaith yn ystod cyfnod o 12 mis, o ganlyniad i esgeulustod neu ddiffyg gofal a sylw, gallai’r Gwasanaethau Gwybodaeth basio’r mater ymlaen i Adnoddau Dynol fel mater disgyblu.\n5.2 Ffugio bod yn rhywun arall\nPeidiwch byth â defnyddio manylion adnabod TG rhywun arall na cheisio cuddio pwy ydych chi wrth ddefnyddio adnoddau TG y sefydliad. Mae hyn yn cynnwys defnyddio Cerdyn Aber rhywun arall i ddefnyddio gwasanaethau neu gael mynediad i adeiladau.\nMae’n dderbyniol peidio â datgelu pwy ydych chi os yw’r system neu’r gwasanaeth yn amlwg yn caniatáu defnydd dienw (megis gwefan gyhoeddus).\n5.3 Ceisio peryglu manylion adnabod rhywun arall\nRhaid i chi beidio â meddiannu, benthyg, llygru na dinistrio manylion adnabod rhywun arall.\nY seilwaith TG yw’r holl galedwedd a meddalwedd o dan yr wyneb sy’n caniatáu i TG y Brifysgol weithio. Mae’n cynnwys gweinyddwyr, y rhwydwaith, cyfrifiaduron, peiriannau argraffu, systemau gweithredu, cronfeydd data, gwasanaethau yn y cwmwl (‘Meddalwedd er Gwasanaeth’) ac amrywiaeth eang o galedwedd a meddalwedd y mae’n rhaid eu gosod yn gywir er mwyn gallu darparu gwasanaethau TG mewn modd dibynadwy, effeithlon a diogel.\nRhaid i chi beidio â gwneud dim i beryglu’r seilwaith a’i gywirdeb.\n6.1 Difrod ffisegol neu berygl o ddifrod\nPeidiwch â difrodi’r seilwaith, na gwneud dim byd a allai ddifrodi’r seilwaith. Mae hyn yn cynnwys bod yn ddiofal gyda bwyd a diod wrth ymyl offer TG.\n6.2 Ail-ffurfweddu a llwytho meddalwedd heb awdurdod\nPeidiwch â cheisio newid gosodiad y seilwaith heb awdurdod, megis newid pwynt y rhwydwaith y mae cyfrifiadur wedi’i blygio i mewn iddo, cysylltu dyfeisiau â’r rhwydwaith (heblaw ar gyfer rhwydweithiau di-wifr neu Ethernet a ddarperir yn unswydd at y diben hwnnw) neu newid ffurfweddiad offer sy’n eiddo i’r Brifysgol. Ni chewch ychwanegu na dileu meddalwedd o gyfrifiaduron heb ganiatâd i wneud hynny.\nPeidiwch â symud offer heb awdurdod.\n6.3 Estyn y rhwydwaith\nRhaid i unrhyw newidiadau i seilwaith ceblu’r rhwydwaith, gan gynnwys gosod neu dynnu, gael ei wneud gan staff y GG neu gan gontractwyr sydd wedi cael cymeradwyaeth benodol gan y GG yn sgil cyswllt priodol.\nRhaid i chi beidio ag estyn y rhwydwaith gwifredig neu ddiwifr heb ganiatâd. Gall gweithgareddau o’r fath, a all olygu defnyddio llwybryddion, aildrosglwyddyddion, hybiau neu bwyntiau mynediad di-wifr, amharu ar y rhwydwaith ac mae’n debygol y byddant yn mynd yn groes i Bolisi Diogelwch Janet. I gael rhagor o wybodaeth, gweler Polisi Diwifr y Brifysgol: https://www.aber.ac.uk/en/regulations/wireless\n6.4 Gosod gweinyddwyr\nRhaid i chi beidio â gosod caledwedd na meddalwedd a fyddai’n darparu gwasanaeth i eraill dros y rhwydwaith heb ganiatâd gan y Gwasanaethau Gwybodaeth.\nMae enghreifftiau o hyn yn cynnwys gweinyddwyr gemau, gwasanaethau rhannu ffeiliau, Protocol Ffurfweddu Lletywr Deinamig (DHCP) neu wefannau.\n6.5 Cyflwyno maleiswedd\nRhaid i chi gymryd pob cam rhesymol i osgoi cyflwyno maleiswedd i’r seilwaith.\nMae’r term maleiswedd yn cynnwys llawer o bethau megis firysau, mwydod a firysau Troeaidd, ond yn y bôn mae’n golygu unrhyw feddalwedd a ddefnyddir i amharu ar weithrediad cyfrifiadurol neu i danseilio diogelwch. Mae’n cael ei lledaenu fel rheol drwy ymweld â gwefannau o natur amheus, lawrlwytho ffeiliau o ffynonellau na ellir ymddiried ynddynt, agor atodiadau e-bost gan bobl nad ydych yn eu hadnabod neu ddefnyddio cyfryngau storio sydd wedi eu creu ar gyfrifiaduron sydd wedi’u peryglu.\nMae’n hanfodol eich bod yn sicrhau bod eich cyfrifiadur yn ddiogel rhag ymosodiadau gan firysau, hacio neu gamddefnydd gan drydydd parti. Mae’n rhaid i bob cyfrifiadur sydd wedi’i gysylltu â rhwydwaith Prifysgol Aberystwyth, naill ai ar y campws neu drwy VPN, gael meddalwedd gwirio firysau cyfredol arnynt. Mae’n rhaid i chi gadw eich meddalwedd gwrthfirws yn gyfredol ac wedi’i droi ymlaen, a rhedeg sganiau o’ch cyfrifiadur yn rheolaidd.\nBydd unrhyw un sydd wedi cyflwyno maleiswedd i’r system drwy esgeulustod yn cael ei gyfrif neu ei chyfrif yn bersonol gyfrifol a gellid cymryd camau disgyblu yn ei erbyn neu yn ei herbyn.\n6.6 Meddalwedd Wystlo\nOs oes gennych unrhyw amheuaeth bod meddalwedd wystlo yn cael ei ddefnyddio rhaid rhoi gwybod i’r Gwasanaethau Gwybodaeth ar unwaith.\nMae meddalwedd wystlo yn feddalwedd maleisus sy’n gysylltiedig â chribddeilio arian gan ddefnyddio bygythiadau o wrthod mynediad, dwyn data neu senario aflonyddgar arall.\n6.7 Tanseilio mesurau diogelwch\nMae Prifysgol Aberystwyth wedi cymryd camau helaeth i sicrhau diogelwch ei seilwaith TG, gan gynnwys defnyddio meddalwedd gwrthfirysau, waliau tân a hidlyddion sbam.\nRhaid i chi beidio â cheisio tanseilio nac osgoi’r mesurau hyn yn unrhyw ffordd.\nBydd unrhyw unigolyn a ganfyddir yn tanseilio neu’n twyllo’r mesurau hyn yn wynebu camau disgyblu.\n7.1 Gwybodaeth bersonol, sensitif a chyfrinachol\nOs ydych chi’n ymdrin â gwybodaeth bersonol, gyfrinachol neu sensitif, mae’n rhaid i chi gymryd yr holl gamau rhesymol i’w diogelu a darllen ac ymgyfarwyddo â, Pholisi Diogelu Data a Pholisi Diogelwch Gwybodaeth PA, yn arbennig o ran cyfryngau symudadwy, dyfeisiau symudol a phersonol. Rydych yn rhwym i’r polisïau hyn hyd yn oed pan fyddwch yn defnyddio eich dyfeisiau eich hun i gael mynediad i ddata PA.\nBydd y rhan fwyaf o’r wybodaeth hon yn amodol ar y Ddeddf Diogelu Data a'r Rheoliad Cyffredinol ar Ddiogelu Data, neu ddeddfwriaeth arall sy’n sensitif neu’n gyfrinachol. Mae sicrhau diogelwch gwybodaeth warchodedig yn fater hynod gymhleth, ac mae iddo agweddau trefniadaethol, technegol a dynol. Yng ngweddill yr adran, cyfeirir at y data fel ‘gwybodaeth warchodedig’.\n7.1.1 Trosglwyddo gwybodaeth warchodedig\nWrth anfon gwybodaeth warchodedig yn electronig, rhaid i chi ddefnyddio dull sydd â mesurau diogelwch priodol. Nid yw’r ebost yn ddiogel yn ei hanfod. Mae cyngor ynghylch sut i anfon gwybodaeth warchodedig yn electronig ar gael yn ein Cwestiynau Cyffredin.\n7.1.2 Cyfryngau storio symudol a dyfeisiau symudol\nNi chewch storio gwybodaeth warchodedig ar gyfryngau symudol (megis cofau bach USB, gyriannau caled symudol, CDs, DVDs) na dyfeisiau symudol (gliniaduron, dyfeisiau llechen neu ffonau clyfar) heblaw ei bod wedi’i hamgryptio, a’r allwedd yn cael ei chadw’n ddiogel.\nOs anfonir gwybodaeth warchodedig gan ddefnyddio cyfryngau storio symudol, rhaid i chi ddefnyddio gwasanaeth diogel â chyfleuster olrhain er mwyn i chi gael gwybod ei bod wedi cyrraedd yn ddiogel. Mae cyngor ynghylch defnyddio cyfryngau storio symudol a dyfeisiau symudol ar gyfer gwybodaeth warchodedig ar gael yn ein Cwestiynau Cyffredin.\n7.1.3 Gweithio o bell\nOs byddwch yn agor gwybodaeth warchodedig oddi ar y campws, rhaid i chi sicrhau eich bod yn defnyddio dull cysylltu cymeradwy sy’n sicrhau nad oes modd rhyng-gipio’r wybodaeth rhwng y ddyfais rydych yn ei defnyddio a ffynhonnell y gwasanaeth diogel.\nRhaid i chi hefyd osgoi gweithio mewn mannau cyhoeddus lle gallai pobl eraill weld eich sgrin.\nEich cyfrifoldeb chi fydd sicrhau bod y feddalwedd gwrthfirysau ddiweddaraf wedi’i gosod yn briodol ar unrhyw ddyfais a ddefnyddir i gysylltu â’r rhwydwaith o’ch cartref, neu o rywle arall.\nMae cyngor ynghylch gweithio o bell ar gael ar ein gwefan.\n7.1.4 Dyfeisiau personol neu gyhoeddus\nArgymhellir bod staff yn defnyddio dyfeisiau a ddarperir gan y Brifysgol ar gyfer gwaith y Brifysgol.\nHyd yn oed os ydych yn defnyddio dulliau cysylltu cymeradwy, ni ellir gwarantu bod dyfeisiau nad ydynt yn cael eu rheoli’n llawn gan Brifysgol Aberystwyth yn rhydd o feddalwedd faleisus a allai, er enghraifft, gasglu gwybodaeth o’r bysellfwrdd a’r sgrin. Felly, ni ddylech ddefnyddio dyfeisiau o’r fath i agor, trosglwyddo na storio gwybodaeth warchodedig.\n7.1.5 Gwasanaethau Trydydd Parti (gan gynnwys Gwasanaethau Cwmwl)\nMae’n rhaid i unrhyw un sy’n bwriadu cofrestru ar gyfer gwasanaethau TG trydydd parti (am ddim neu am dâl) ar ran y Brifysgol, neu i’w defnyddio ar gyfer gwaith y Brifysgol, gael cymeradwyaeth gan y GG i sicrhau eu bod yn cydsynio’n gyfreithiol ac yn gydnaws â systemau presennol.\nEfallai y bydd problemau o ran rhyngweithredu, cymorth TG, awdurdodaeth, rheoli data neu ystyriaethau cydymffurfio eraill, megis yr angen am Asesiad Effaith Preifatrwydd.\n7.2 Gwybodaeth hawlfraint\nMae hawlfraint ar bron pob gwaith sy’n cael ei gyhoeddi. Os ydych am ddefnyddio deunydd (delweddau, testun, cerddoriaeth, meddalwedd), eich cyfrifoldeb chi yw sicrhau eich bod yn ei ddefnyddio’n unol â chyfraith hawlfraint. Mae hwn yn faes cymhleth, ac mae hyfforddiant a chanllawiau ar gael ar ein gwefan. Cofiwch nad yw’r ffaith eich bod yn gallu gweld rhywbeth ar y we, ei lawrlwytho neu ei ddefnyddio fel arall, yn golygu y cewch wneud fel y mynnwch ag ef.\n7.3 Gwybodaeth pobl eraill\nRhaid i chi beidio â cheisio agor, dileu, newid na datgelu gwybodaeth warchodedig sy’n eiddo i bobl eraill heb eu caniatâd, heblaw ei bod yn amlwg eu bod yn bwriadu i eraill wneud hyn, neu fod gennych gymeradwyaeth uwch reolwr priodol yn y Brifysgol, Cyfarwyddwr y Gwasanaethau Gwybodaeth neu’r Swyddog Diogelu Data.\nLle mae gwybodaeth wedi’i chynhyrchu yn ystod cyflogaeth ym Mhrifysgol Aberystwyth a bod y sawl a’i creodd neu sy’n ei rheoli ddim ar gael, caiff Rheolwr y Gyfadran neu Bennaeth yr Adran sydd â chyfrifoldeb roi caniatâd iddi gael ei hadfer at ddibenion gwaith ar ôl cael cytundeb wedi’i gofnodi gan Gyfarwyddwr y Gwasanaethau Gwybodaeth, y Swyddog Diogelu Data neu’r sawl a enwebir ganddo/ganddi. Wrth wneud hyn, rhaid gofalu peidio ag adfer unrhyw wybodaeth breifat yn y cyfrif, na pheryglu diogelwch y cyfrif dan sylw.\nNi chaiff neb ond y perchennog weld gwybodaeth breifat heblaw o dan amgylchiadau penodol iawn a reolir drwy brosesau sefydliadol a/neu gyfreithiol a chyda chymeradwyaeth yr Is-Ganghellor.\n7.4 Deunydd amhriodol\nRhaid i chi beidio â chreu, lawrlwytho, storio na throsglwyddo deunydd anghyfreithlon, neu ddeunydd sy’n anweddus, yn dramgwyddus, yn ddifenwol, yn fygythiol, yn wahaniaethol neu sy’n hyrwyddo casineb, gelyniaeth neu eithafiaeth. Mae’r Brifysgol yn cadw’r hawl i rwystro neu fonitro hawl i weld deunydd o’r fath.\nMae gan y Brifysgol ddyletswydd statudol, o dan Ddeddf Gwrthderfysgaeth a Diogelwch 2015, sef “ATAL”. Diben y ddyletswydd hon yw cynorthwyo’r broses o atal pobl rhag cael eu denu at derfysgaeth.\nMae gan y Brifysgol weithdrefnau i gymeradwyo a rheoli gweithgareddau dilys sy’n ymwneud â deunydd o’r fath at ddibenion ymchwil dilys, lle bo hynny’n gyfreithlon, a chyda’r gymeradwyaeth foesegol briodol. I gael gwybod mwy, gweler https://www.aber.ac.uk/cy/rbi/staff-students/ethics/\nNoder, wrth alluogi mynediad i’r rhyngrwyd, nid yw’r Brifysgol yn cymeradwyo na chydoddef cynnwys unrhyw wefannau trydydd parti y mae’r defnyddwyr yn dewis eu defnyddio. Dylai defnyddwyr ystyried eu cyfrifoldeb personol a bod yn ymwybodol y gallai gwefannau penodol y ceir mynediad iddynt drwy rwydwaith PA gynnwys deunydd sy’n anghyfreithlon, neu sy’n gysylltiedig â sefydliadau sydd wedi’u gwahardd yn ôl y llywodraeth o bryd i’w gilydd.\nDylid nodi bod eithriad i staff TG awdurdodedig sy’n casglu tystiolaeth at ddibenion ymchwilio i achosion o dorri’r rheoliadau neu’r gyfraith.\n7.5 Cyhoeddi gwybodaeth\nYstyr cyhoeddi yw darparu gwybodaeth i’r cyhoedd, gan gynnwys drwy wefannau, rhwydweithiau cymdeithasol a ffrydiau newyddion. Mae Prifysgol Aberystwyth at ei gilydd yn annog pobl i gyhoeddi, ond mae rhai canllawiau cyffredinol y dylech lynu atynt:\n7.5.1 Cynrychioli’r sefydliad\nRhaid i chi beidio â gwneud datganiadau sy’n honni eu bod yn cynrychioli Prifysgol Aberystwyth heb gymeradwyaeth yr aelod priodol o Grŵp Gweithredol y Brifysgol.\n7.5.2 Cyhoeddi ar ran eraill\nRhaid i chi beidio â chyhoeddi gwybodaeth ar ran trydydd partïon gan ddefnyddio adnoddau TG y sefydliad heb gymeradwyaeth Cyfarwyddwr y Gwasanaethau Gwybodaeth.\nRhaid i ddefnyddwyr beidio â defnyddio adnoddau TG y Brifysgol i gyhoeddi deunydd a fyddai’n dwyn anfri ar y sefydliad.\nNi ddylech ymddwyn yn wahanol wrth ddefnyddio TG i’r ffordd y byddech yn ymddwyn mewn amgylchiadau eraill. Mae ymddygiad difrïol, anystyriol neu wahaniaethol yn annerbyniol.\n8.1 Ymddygiad ar-lein ac ar y cyfryngau cymdeithasol\nMae polisïau’r Brifysgol ynghylch ymddygiad staff a myfyrwyr yn berthnasol hefyd wrth ddefnyddio’r holl gyfryngau cymdeithasol.\nMae’r rhain yn cynnwys polisïau adnoddau dynol, codau ymddygiad, defnydd derbyniol o TG a gweithdrefnau disgyblu.\nRhaid i chi beidio ag anfon e-byst sylweddol yn ddigymell nac e-byst cadwyn heblaw mewn amgylchiadau penodol. Mae rhagor o fanylion ar gael ym Mholisi defnyddio ebost y Brifysgol.\n8.3 Gwrthod i eraill ddefnyddio’r adnoddau\nOs ydych yn defnyddio adnoddau TG a rennir at ddibenion personol neu gymdeithasol, dylech ildio’r adnoddau os oes eu hangen ar bobl eraill i wneud gwaith. Yn yr un modd, peidiwch â defnyddio adnoddau arbenigol yn ddiangen os oes eu hangen ar rywun arall.\n8.4 Gweithio’n ddiogel\nWrth ddefnyddio lleoliadau a rennir, cofiwch fod gan eraill hawl i weithio heb ymyrraeth amhriodol. Peidiwch â gwneud gormod o sŵn (diffoddwch y sŵn ar eich ffôn os ydych mewn ardal astudio dawel), peidiwch â rhwystro tramwyfeydd gyda cheblau neu offer a byddwch yn sensitif i’r hyn a allai beri tramgwydd i’r bobl o’ch cwmpas.\n8.5 Defnyddio gormod o led band/adnoddau\nDefnyddiwch yr adnoddau’n ddoeth ac ystyrlon. Peidiwch â defnyddio gormod o led band drwy lwytho neu lawrlwytho mwy o ddeunydd (yn enwedig fideo) nag sydd ei angen. Peidiwch â gwastraffu papur drwy argraffu mwy nag sydd ei angen, neu drwy argraffu ar un ochr y papur pan allech chi ddefnyddio’r ddwy ochr. Er mwyn peidio â gwastraffu trydan, cofiwch ddiffodd unrhyw offer pan nad yw’n cael ei ddefnyddio.\n9.1 Monitro sefydliadol\nMae’r Brifysgol yn monitro ac yn cofnodi defnydd o’i hadnoddau TG at ddibenion:\nMonitro gweithrediad effeithiol yr adnoddau;\nCanfod ac ymchwilio i gamddefnyddio’r adnoddau neu dorri rheoliadau’r Brifysgol, neu atal hynny rhag digwydd;\nYmchwilio i honiadau o gamymddwyn mwy difrifol.\nPan fo staff yn absennol am gyfnod, mae’n bosib y bydd angen agor eu cyfrifon personol os ydynt yn cynnwys gohebiaeth sy’n bwysig i barhad busnes y Brifysgol. Gwneir hyn mewn modd sensitif a bydd yr holl gamau a gymerir yn cael eu cymeradwyo a’u cofnodi’n briodol (gweler 7.3 uchod).\nBydd y Brifysgol yn cydymffurfio â cheisiadau cyfreithlon am wybodaeth gan asiantaethau gorfodi’r gyfraith ac asiantaethau’r llywodraeth at ddibenion canfod ac ymchwilio i droseddau neu er mwyn atal troseddau, a sicrhau diogelwch y genedl.\n9.2 Monitro anawdurdodedig\nRhaid i chi beidio â cheisio monitro defnydd o TG heb ganiatâd penodol Cyfarwyddwr y Gwasanaethau Gwybodaeth.\nMonitro traffig y rhwydwaith;\nCanfod rhwydwaith a/neu ddyfais;\nCipio traffig di-wifr;\nGosod meddalwedd cofnodi trawiadau bysellau neu sgrinluniau a allai effeithio ar ddefnyddwyr heblaw chi eich hun;\nCeisio agor logiau system neu weinyddwyr neu offer rhwydwaith.\nLle bo TG yn destun astudiaeth neu ymchwil, rhaid gwneud trefniadau arbennig, a dylech gysylltu ag arweinydd y modiwl / goruchwyliwr ymchwil i gael gwybod mwy.\n10 Torri’r rheolau\n10.1 Y broses ddisgyblu a chosbau mewnol\nYmdrinnir ag achosion o dorri’r rheoliadau hyn drwy brosesau disgyblu’r Brifysgol i staff neu fyfyrwyr fel y bo’n briodol.\nMyfyrwyr: - https://www.aber.ac.uk/cy/regulations/student-rules-regs/\nGallai hyn effeithio ar eich astudiaethau neu eich cyflogaeth yn y dyfodol gyda’r sefydliad a thu hwnt iddo.\nBydd achosion o esgeulustod mynych sy’n ymwneud â Rheoliadau TG yn cael eu cofnodi gan y Gwasanaethau Gwybodaeth a’u codi pan fo’n briodol.\nMae’n bosib y cewch eich cosbi os ceir ar ddiwedd proses ddisgyblu eich bod wedi torri’r rheoliadau, er enghraifft: gosod cyfyngiadau ar eich hawl i ddefnyddio’r adnoddau TG; tynnu gwasanaethau’n ôl; cael gwared ar ddeunydd sy’n peri tramgwydd; dirwyon ac adennill unrhyw gostau a ysgwyddwyd gan y Brifysgol oherwydd i chi dorri’r rheolau.\n10.2 Rhoi gwybod i awdurdodau eraill\nOs bydd y sefydliad yn credu bod gweithgarwch anghyfreithlon wedi digwydd, bydd yn cyfeirio’r mater at yr heddlu neu asiantaeth orfodi arall.\n10.3 Rhoi gwybod i sefydliadau eraill\nOs bydd y sefydliad yn credu bod rheoliadau trydydd parti wedi eu torri, gall roi gwybod am hynny i’r sefydliad dan sylw.\n10.4 Rhoi gwybod bod y rheolau wedi’u torri\nOs byddwch yn dod i wybod bod y rheoliadau hyn wedi eu torri, rhaid i chi roi gwybod i’r Gwasanaethau Gwybodaeth.\nMae ffurflen ar gael i roi gwybod bod y Rheoliadau hyn wedi eu torri. Mae hon hefyd yn caniatáu i chi roi gwybod yn ddienw os nad ydych eisiau rhoi eich enw.\nCynhelir y Rheoliadau hyn gan Jonathan Davies, a chawsant eu hadolygu ddiwethaf ym mis Awst 2021 a chânt eu hadolygu eto ym mis Awst 2023


Argyfwng Syria: Mae'r UE yn cyflawni addewidion ac yn symbylu € 85 miliwn pellach ar gyfer Syria a Gwlad Iorddonen - Gohebydd yr UE\nMae'r Comisiwn Ewropeaidd wedi dyrannu rhan arall o'r diweddar pecyn o € 400m i ddelio â chanlyniadau argyfwng Syria. Nod y dyraniad mwyaf newydd hwn yw rhoi cymorth i'r boblogaeth y tu mewn i Syria, ffoaduriaid o Syria a chymunedau sy'n byw yn yr Iorddonen, yn ogystal â myfyrwyr o Syria yn Ewrop. Mae cyfanswm o € 85 miliwn.\nBydd tua hanner y cymorth ychwanegol hwn (€ 40m) sydd newydd ei fabwysiadu, yn cael ei wario y tu mewn i Syria; helpu grwpiau cymdeithas sifil i ddarparu gwasanaethau sylfaenol (fel iechyd, addysg, cymorth seicogymdeithasol a rheoli gwastraff), cefnogi ymdrechion UNICEF i ddarparu addysg i blant Syriaidd agored i niwed a rhai sydd wedi'u dadleoli'n fewnol, a darparu gweithgareddau a chyfleoedd cynhyrchu incwm i wneud bywoliaeth y tu mewn Syria, yn enwedig i fenywod, pobl ifanc a phobl ag anableddau o dan Raglen Datblygu'r Cenhedloedd Unedig (UNDP), er enghraifft. Bydd peth o'r cyllid hefyd yn mynd tuag at helpu UNESCO i warchod treftadaeth ddiwylliannol gyfoethog y wlad, sydd ar hyn o bryd yn cael ei effeithio a'i bygwth gan y gwrthdaro.\nBydd y rhan fwyaf o'r arian sy'n weddill (€ 40m) yn cael ei wario yn yr Iorddonen, lle bydd yn helpu'r wlad i ymdopi â'r ffoaduriaid 500,000 ar ei thiriogaeth; helpu i dalu am y costau ychwanegol i'r system addysg genedlaethol, sydd ar hyn o bryd yn addysg 78,000 plant Syria.\nYn olaf, bydd gweddill yr arian (€ 5 miliwn) yn cael ei ddarparu ar gyfer rhaglen Erasmus Mundus, er mwyn galluogi mwy o fyfyrwyr o Syria i barhau â'u hastudiaethau mewn Prifysgolion Ewropeaidd.\nGwnaeth y Comisiynydd Ehangu a Pholisi Cymdogaeth Ewropeaidd, Štefan Füle, sylwadau ar y gefnogaeth hon: "Mae hwn yn gam arall eto i ddangos ein bod nid yn unig yn addo cymorth ond yn ei gyflawni mewn gwirionedd. Rydym yn parhau i sefyll wrth bobl Syria. Yn ein cyllid rydym yn canolbwyntio ar darparu addysg i blant y rhanbarth ond rydym hefyd yn darparu gwasanaethau sylfaenol i bawb y mae'r argyfwng yn effeithio arnynt; y tu mewn i Syria ac yn y gwledydd cyfagos sydd o dan bwysau aruthrol o ganlyniad i dywallt gwaed a mewnlifiad ffoaduriaid. "\nYr UE a'i aelod-wladwriaethau yw'r rhoddwr mwyaf o gymorth mewn ymateb i argyfwng Syria, yn Syria ac mewn gwledydd cyfagos. Hyd yn hyn, mae'r UE hyd yma wedi anfon dros € 1.9 biliwn mewn cymorth rhyddhad ac adfer gan y Comisiwn a'r Aelod-wladwriaethau.\nWrth gyfathrebu ar y cyd rhwng y Comisiwn Ewropeaidd a'r Uchel Gynrychiolydd ar gyfer Materion Tramor a Pholisi Diogelwch 'Tuag at ymagwedd gynhwysfawr yr UE tuag at argyfwng Syria', a fabwysiadwyd ar 24 Mehefin 2013, cyhoeddwyd cynnydd yng nghymorth yr UE o € 400 miliwn ar gyfer 2013. O'r pecyn cymorth ariannol ychwanegol hwn, mae € 250 miliwn i gefnogi rhyddhad dyngarol ac mae € 150 miliwn wedi'i glustnodi ar gyfer camau adfer economaidd a datblygu.\nMae'r € 150 ychwanegol hwn mewn cymorth datblygu wedi cael ei droi'n brosiectau pendant ac mae gweithredu wedi dechrau yn y rhanbarth. Yn dilyn mabwysiadu penderfyniad € 40 yn targedu anghenion addysg brys i ffoaduriaid yn Lebanon ym mis Medi eleni, mae'r Comisiwn bellach wedi lansio penderfyniadau eraill am € 85 ychwanegol i liniaru effaith yr argyfwng yn Syria a'r Iorddonen. Bydd y € 25 sy'n weddill o dan y gydran hon yn dod yn weithredol cyn diwedd y flwyddyn 2013.\nO fewn Syria, mae angen cymorth ar unwaith ar fwy na 6.8 miliwn o bobl, gan gynnwys amcangyfrif o 5 miliwn sydd wedi'u dadleoli'n fewnol. Yn ogystal, mae nifer y ffoaduriaid sydd wedi ffoi o'r rhyfel yn Syria i wledydd cyfagos wedi rhagori ar y garreg filltir ofnadwy o 2 miliwn. Mae mwy na hanner yr holl ffoaduriaid hynny yn blant.\nSut y caiff yr € 40 miliwn ar gyfer Syria ei wario, er mwyn helpu poblogaeth Syria i ymdopi ag effeithiau'r argyfwng a pharatoi ar gyfer adferiad cynnar:\nBydd € 5 miliwn yn cael ei ddefnyddio i gefnogi sefydliadau cymdeithas sifil sy'n darparu gwasanaethau sylfaenol i boblogaeth Syria;\nBydd € 10 miliwn yn cyfrannu at Gronfa Ymddiriedolaeth aml-roddwr a grëwyd yn ddiweddar (a gychwynnwyd gan yr Almaen ac Emiradau Arabaidd Unedig) a sefydlwyd i ddarparu gwasanaethau sylfaenol i'r boblogaeth mewn ardaloedd gwrthblaid yng Ngogledd Syria;\nBydd € 10 miliwn yn cefnogi ymdrechion UNICEF i ddarparu gwasanaethau addysg i blant Syria sy'n agored i niwed ac sydd wedi'u dadleoli'n fewnol;\nBydd € 7.2 miliwn yn ymateb i anghenion addysg ac iechyd y ffoaduriaid Palestinaidd mwyaf agored i niwed sy'n dal yn Syria, mewn partneriaeth ag Asiantaeth Rhyddhad a Gwaith y Cenhedloedd Unedig (UNRWA);\nBydd € 5 miliwn yn cefnogi bywoliaethau a gweithgareddau cynhyrchu incwm y tu mewn i Syria gyda ffocws ar fenywod, ieuenctid a phobl ag anableddau, mewn partneriaeth ag UNDP;\nBydd € 2.5 miliwn yn cefnogi UNESCO mewn ymdrech i warchod a gwarchod treftadaeth ddiwylliannol gyfoethog Syria, sydd eisoes wedi'i difrodi ac sydd dan fygythiad mawr gan y gwrthdaro presennol.\nYr hyn y byddwn yn ei wneud gyda bron i € 40 miliwn i Wlad yr Iorddonen, er mwyn helpu'r wlad i ymdopi â'r mewnlifiad o ffoaduriaid ar ei thiriogaeth, ac yn ychwanegol at y cymorth dyngarol a ddarperir gan adran cymorth dyngarol y Comisiwn ECHO:\nMae'r UE wedi sicrhau bod € 30 miliwn ar gael ar ffurf cymorth cyllideb ychwanegol i raglen barhaus Llywodraeth Jordanian o “Gymorth i Ail Gam y Diwygio Addysg yn yr Iorddonen”. Bydd yr arian hwn yn helpu i wneud iawn am ran o'r costau ychwanegol i'r system addysg genedlaethol - ffioedd, cyflogau athrawon, symud dwbl ar gyfer blwyddyn ysgol 2013-14. Yn ogystal â helpu i dalu costau addysg i 78,000 o blant ffoaduriaid o Syria, bydd y cronfeydd ar ben hynny yn lliniaru'r risg i weithrediad parhaus y diwygiad addysg yn yr Iorddonen, sydd yn y cyd-destun presennol dan fygythiad.\nBydd swm pellach o € 5.4 miliwn ar gael hefyd i Gorfforaeth Datblygu Economaidd Jordan (JEDCO) ar gyfer grantiau bach sy'n creu cyflogaeth ymhlith y cymunedau sy'n cynnal y ffoaduriaid yn Llywodraethau Gogleddol y wlad.\nRoedd swm pellach o € 4.2 miliwn ar gael i raglen UNICEF yn yr Iorddonen ar gyfer anghenion brys sy'n gysylltiedig â dechrau'r flwyddyn ysgol.\nYn olaf, darperir € 5 ychwanegol i raglen Erasmus Mundus i alluogi mwy o fyfyrwyr o Syria i barhau â'u hastudiaethau mewn Prifysgolion Ewropeaidd. Bydd o leiaf 110 ohonynt yn elwa o ysgoloriaeth blwyddyn 3 lawn.\nIP / 13 / 865: Syria: Rhoddwr mwyaf yr UE, yn arwain ymateb cymorth rhyngwladol, gan gyrraedd 7 miliwn o bobl mewn angen, 25 Medi 2013\nMEMO / 13 / 822: Cyfraniad ychwanegol o € 34 miliwn i blant Syria, wrth i'r UE ddod yn rhoddwr mwyaf i UNICEF, 24 2013 Medi\nPynciau cysylltiedig:pecyn cymorth € 400mcynnwysllawn-ddelweddcefnogaeth seicogymdeithasolMyfyrwyr o SyriaUNDPRhaglen Datblygu'r Cenhedloedd Unedig\nComisiwn Ewropeaidd yn cymryd naid i roi hwb i cyfrifiadura cwmwl


Dyslexia menu Hygyrcheddarrow_drop_down\nPobl Enwog sydd â Dyslecsia\nSut mae'n Effeithio ar Ddysgu\nYn yr Ystafell Ddosbarth\nSut mae Dyslecsia yn Effeithio ar Ddysgu\n“Mae dyslecsia yn ffordd wahanol o brosesu sy’n effeithio ar bobl o bob oed. Mae’r nodweddion mwyaf cyffredin yn cynnwys anhawster gyda llythrennedd, a gall hefyd effeithio ar ardaloedd gwybyddol eraill gan gynnwys y cof, cyflymder prosesu, rheoli amser, cydsymud ac agweddau cyfeiriadol. Gall achosi anawsterau seinyddol a gweledol a gall achosi anghysondeb rhwng gwahanol feysydd dysgu o ran perfformiad.\nMae’n bwysig bod y gwahaniaethau a’r arddulliau dysgu unigol yn cael eu cydnabod gan y byddant yn effeithio ar ganlyniadau dysgu ac asesu. Mae hefyd yn bwysig ystyried y cyd-destun o ran dysgu a gwaith gan fod natur y cymhlethdodau sy’n gysylltiedig â dyslecsia yn gallu bod yn fwy amlwg mewn rhai sefyllfaoedd dysgu.” (Reid 2016) (Cyfieithiad).\nDyslecsia: rhai pwyntiau allweddol\nMae dyslecsia yn derm sy'n cael ei ddefnyddio i ddisgrifio disgyblion sydd fel arfer yn cael anhawster wrth ddarllen, ysgrifennu a/neu sillafu. Gan amlaf, mae'r disgybl o lefel gallu cyfartalog o leiaf ac, mewn rhai achosion, gallant fod yn llawer uwch na'r cyfartaledd. Mae'n ddefnyddiol edrych ar ddyslecsia fel gwahaniaeth dysgu yn hytrach nag anhawster dysgu. Mae nifer o ddisgyblion sydd â dyslecsia yn gallu gwneud cynnydd academaidd sylweddol a rhagori mewn addysg uwch os oes cyfleoedd ar gael iddyn nhw i ddefnyddio'u dewisiadau dysgu penodol. Gan amlaf, maen nhw'n ddysgwyr gweledol ac arbrofol ac yn ei chael hi'n anodd dysgu drwy wrando a darllen testunau hir.\nY ffordd orau o ddatblygu yw sicrhau bod deunydd dysgu yn cael ei gyflwyno ar ffurf amlsynnwyr sy'n defnyddio pob moddolrwydd, yn enwedig y modd gweledol a'r cyffyrddadwy. Drwy hynny, bydd dysgwyr yn gallu defnyddio'u cryfderau eu hunain, ac mae hyn yn bwysig os ydyn nhw'n mynd i ddatblygu strategaethau annibynnol a llwyddiannus.\nGall plant sydd â dyslecsia hefyd fod â nodweddion eraill yn ogystal â phrofi anawsterau gyda llythrennedd. Gallan nhw hefyd gael problemau gyda chyflymder prosesu, cof hirdymor a thymor byr a rhoi gwybodaeth mewn dilyniant neu drefn. Gallan nhw hefyd gael anawsterau wrth strwythuro a threfnu gwaith ysgrifenedig.\nYn amlach na pheidio, fyddan nhw ddim yn cael cyfle i arddangos eu galluoedd yn llawn mewn profion ysgrifenedig, ac os byddan nhw'n cael cyfle i wneud ychydig o'r gwaith ar lafar, byddan nhw'n cael graddau uwch fel arfer.\nMae modd gweld dyslecsia fel rhywbeth sydd ar raddfa, o ddyslecsia gwan i ddyslecsia difrifol.\nMae'n bwysig adnabod a chydnabod cryfderau plant sydd â dyslecsia a cheisio ymgorffori'r cryfderau yma mewn rhaglen addysgu.\nGall graddau'r dyslecsia, ac effaith y cyflwr ar y plentyn amrywio yn ôl natur y dasg a natur y cyd-destun dysgu.\nMae'n bwysig adnabod y symptomau'n gynnar er mwyn cyflwyno ymyrraeth effeithiol.\nMae plant sydd â dyslecsia yn gallu dangos nodweddion gwahanol. Oherwydd hynny, dylid asesu anghenion pob plentyn yn unigol.\nEr bod y prif anawsterau sy'n gysylltiedig â dyslecsia yn ymwneud â llythrennedd - darllen, ysgrifennu a sillafu - gall plant sydd â dyslecsia brofi anawsterau eraill hefyd sy'n gysylltiedig â chofio, cydsymud a threfnu.\nGall gwybodaeth am sut mae plant yn dysgu, a sut mae gwneud dysgu yn fwy effeithiol, er enghraifft gyda sgiliau astudio, fod yn fuddiol iawn i blant sydd â dyslecsia.\nMae hefyd yn bwysig ystyried y maes llafur, gwahaniaethu ac arddulliau dysgu - gall hyn helpu plant sydd â dyslecsia i ddeall y dasg yn gliriach ac i ddysgu yn fwy effeithiol.\nGellir lleihau effaith dyslecsia gydag ymyraethau addysgu effeithiol ac addasiadau i dasgau, drwy wahaniaethu yn y cwricwlwm a gwneud addasiadau yn y gweithle.\nGall pobl ddyslecsig fod â nifer o gryfderau a gellir defnyddio'r cryfderau yma i or-bwyso'r anawsterau maen nhw'n eu cael.\nMae'n bwysig cydnabod yr angen i hyrwyddo hunan-werth plant sydd â dyslecsia gan ei bod hi'n hawdd iawn iddyn nhw gael eu digalonni a cholli diddordeb mewn dysgu.


Cyfrannwch a chefnogwch EACH - EACH | EACH\nCyfrannwch a chefnogwch EACH\nSut allwch chi gefnogi EACH\nMae EACH yn elusen gofrestredig sydd, ers 2003, wedi cynnig gwasanaethau cymorth hanfodol i bobl sy’n dioddef bwlio neu aflonyddu homoffobig, deuffobig a thrawsffobig.\nMae ein llinell gymorth wedi derbyn miloedd o alwadau gan bobl sydd angen ein help a’n cyngor arbenigol. Mae’r gwasanaethau hanfodol hyn yn dibynnu’n llwyr ar roddion elusengar. Gyda chymaint o ffyrdd o’n helpu, o gyfrannu neu godi arian i wirfoddoli, mae yna bob amser rywbeth y gallwch chi ei wneud.\nMae £50 yn talu am...\nYmgyrch cyfryngau cymdeithasol sy’n cyrraedd miloedd o bobl ifanc\nMae £100 yn talu am...\nCyfarfod allgymorth un-i-un i gefnogi person ifanc sy’n darged bwlio homoffobig, deuffobig, neu drawsffobig\nMae £250 yn talu am...\n6 baner, 200 o bosteri A4, a 200 o daflenni hysbysebu i hyrwyddo’n llinell gymorth\nMae £500 yn talu am...\nGynnal llinell gymorth EACH am 6 mis\nBydd cyfraniad, mawr neu fach, un swm neu swm rheolaidd, yn ein helpu ni i gefnogi pobl ifanc sy’n dioddef aflonyddu homoffobig, deuffobig, neu drawsffobig, all ddigwydd ar sawl ffurf wahanol, o alw enwau, i anfon negeseuon cas ar y ffôn neu ar-lein, i ymosodiadau corfforol.\nGallwch wneud un cyfraniad neu gyfrannu’n rheolaidd yn hwylus drwy glicio ar y logo ‘Donate’ isod.\nRydym yn croesawu cyfraniadau rheolaidd a ddaw’n syth o’ch cyflog. Trwy gyfrannu fel hyn, bydd eich rhodd yn dod yn uniongyrchol o’ch cyflog cyn iddo gael ei drethi, ac felly bydd cyfraniad o £10 yn costio £8 i chi mewn gwirionedd.\nTiciwch y blwch perthnasol wrth gyfrannu ar-lein, neu os ydych chi’n anfon siec, gallwch lawrlwytho ffurflen Rhodd Cymorth (Gift-Aid) a’i hanfon atom. Mae ein cyfeiriad ar waelod y dudalen.\nGall Amazon roi 0.5% o bryniannau cwsmeriaid AmazonSmile i sefydliadau elusennol o’u dewis. Mae EACH wedi’i ychwanegu fel elusen gymwys. Os hoffech chi ddechrau ei ddefnyddio – cliciwch yma\nGallwch siopa ar-lein a rhoi cyfraniad i EACH heb wario’r un geiniog ychwanegol. Cofrestrwch i gefnogi EACH ar ‘Give as you Live’ a phan fyddwch chi’n siopa gyda gwerthwr ar-lein sy’n bartner, byddant yn rhoi canran i EACH. Dyma ffordd syml a hawdd o gefnogi EACH. Cofrestrwch yma ac ewch ati i siopa! Mae ‘Give as you Live’ yn cadw cofnod o’ch cyfraniadau er mwyn ichi allu gweld y gwahaniaeth rydych chi’n ei wneud.\nCyfleoedd i Wirfoddoli a Chodi Arian\nGwirfoddoli gydag EACH\nA oes gennych chi amser i wirfoddoli’n gyson gydag EACH? Mae’n gyfle arbennig i wneud cyfraniad positif tuag at waith yr elusen, gan ddysgu sgiliau newydd, cynyddu’ch hyder, a gwella’ch CV ar yr un pryd. Mae gwirfoddolwyr yn y swyddfa wedi bod yn rhan hanfodol a chyson o’n gwaith. Dyma rai o’r tasgau allai apelio atoch chi:\nDod o hyd i ffynonellau cyllid a helpu gyda cheisiadau am grantiau\nHelpu gyda thasgau gweinyddu ac ymchwilio i wybodaeth sy’n berthnasol i’n gwaith.\nHelpu staff EACH mewn seminarau hyfforddi, gweithdai a chynadleddau\nGwaith cyffredinol (ar wahân i waith desg) os yw’n well gennych beidio â defnyddio cyfrifiadur\nCodi arian ar ein cyfer\nP’un ai ydych chi’n hoffi trefnu gweithgareddau, rhedeg marathon, neu am roi cynnig ar rywbeth newydd, mi fydd yna brosiect codi arian ar eich cyfer chi.\nDoes dim rhaid i godi arian fod yn anodd, ac rydym yma i’ch helpu. Os oes gennych chi syniad am ffordd o godi arian, cysylltwch â ni drwy e-bostio info@each.education neu ffoniwch 0117 946 7607\nGallwch hefyd gefnogi EACH drwy ddefnyddio peiriant chwilio Everyclick. Cofrestrwch gydag Everyclick, dewiswch EACH fel eich elusen ac Everyclick fel eich peiriant chwilio ac ewch ati i godi arian! Mae chwilio gydag Everyclick yn cynhyrchu comisiwn sy’n cael ei anfon at EACH. Mae’n syml, yn hawdd, ac yn rhad ac am ddim. Cofrestrwch yma. Cofrestrwch yma.\nI gael mwy o wybodaeth, ebost info@each.education neu ffoniwch 0117 946 7607


Llywodraeth Cymru | Arolwg arhydol cyrchfannau ymadawyr addysg uwch (DLHE)\nArolwg arhydol cyrchfannau ymadawyr addysg uwch (DLHE)\nDyddiad rhyddhau: 5 Hydref 2017\nCyfnod dan sylw: 2012/13\nData yn dangos gweithgaredd y rhai sy'n cymhwyso yn ôl dull, lefel, rhanbarth cyflogaeth a boddhad gyda'r dewis astudio dair blynedd a hanner ar ôl graddio.\nMae’r data hyn yn darparu gwybodaeth o’r arolwg Hydredol o Gyrchfannau Ymadawyr Addysg Uwch ar gyfer y rheini a adawodd Sefydliadau Addysg Uwch (SAUau) yn y DU a gymhwysodd yn 2012/13. Holwyd y myfyrwyr hyn am eu prif weithgareddau fel ag yr oeddynt yng ngaeaf 2016/17. Mae’r pennawd yn canolbwyntio ar y 5,160 o fyfyrwyr addysg uwch sy’n hanu o’r DU a gymhwysodd o SAUau yng Nghymru ac a ymatebodd i’r arolwg.\nDyma'r arolwg hydredol olaf o Gyrchfannau Ymadawyr. Bydd yr Arolwg Hynt Graddedigion yn cymryd ei le yn 2020. Bydd yr Arolwg Hynt Graddedigion yn cynnal arolwg o ymadawyr 15 mis ar ôl iddynt raddio.\nDair blynedd a hanner wedi iddynt raddio, roedd 81 o bob 100 o raddedigion o SAUau yng Nghymru a ymatebodd i’r arolwg mewn swyddi, sy'n debyg i'r cyfrannau ymhlith graddedigion blaenorol ar y pwynt hwn.\nO blith y graddedigion o SAUau yng Nghymru a oedd mewn swyddi amser llawn â thâl, roedd 68 o bob 100 yn ennill dros £21,000. Dyma'r gyfran isaf yn unrhyw ranbarth o'r DU.\nO ran y rhai sydd mewn swyddi, roedd 69 o bob 100 o bobl a oedd yn hanu'n wreiddiol o Gymru yn gweithio yng Nghymru dair blynedd a hanner yn ddiweddarach. Mewn cymhariaeth, dim ond 55 o bob 100 myfyriwr a astudiodd yng Nghymru a oedd yn gweithio yno dair blynedd a hanner yn ddiweddarach.\nO blith y rhai a gafodd swydd yng Nghymru o fewn chwe mis i raddio yn unrhyw fan yn y DU, roedd 81 o bob 100 yn dal i fod yng Nghymru dair blynedd a hanner yn ddiweddarach.\nMae'r 5,160 o ymatebwyr o SAUau yng Nghymru'n rhan o boblogaeth bosibl o 15,340, sy'n rhoi cyfradd ymateb o 39.4 y cant. Ar draws pob haniad daearyddol, lefel a dull astudio, roedd 42,300 o bobl wedi cymhwyso o SAUau yng Nghymru yn 2012/13.\nGwefan Higher Education Statistics Agency (HESA)\nIntroduction - Destinations of Leavers Longitudinal survey 2010/11


Llywodraeth Cymru | Lleoedd sy'n cyfoethogi bywydau pobl wrth wraidd y Polisi Cynllunio newydd\nLleoedd sy'n cyfoethogi bywydau pobl wrth wraidd y Polisi Cynllunio newydd\nHafan > Newyddion > Yr amgylchedd a chefn gwlad > 2018 > Lleoedd sy'n cyfoethogi bywydau pobl wrth wraidd y Polisi Cynllunio newydd\nMae datblygu lleoedd a fydd yn cyfoethogi bywydau pobl wrth wraidd polisi cynllunio newydd Cymru sy'n cael ei lansio heddiw gan Ysgrifennydd y Cabinet dros Ynni, Cynllunio a Materion Gwledig.\nWrth lansio Polisi Cynllunio Cymru mae Ysgrifennydd y Cabinet wedi galw ar gynllunwyr a datblygwyr i ystyried yn gyntaf ac yn bennaf y bobl a fydd yn byw yno a sut y maent yn byw eu bywydau.\nBydd Polisi Cynllunio newydd Cymru, a fydd yn sail i bob penderfyniad cynllunio yn y dyfodol, yn rhoi pobl a lleoedd yng nghanol y system gynllunio yng Nghymru, a bydd yn sicrhau bod datblygiadau sy'n cael eu hadeiladu heddiw yn gadael gwaddol o leoedd cynaliadwy sydd wedi'u cynllunio'n dda fydd yn gwella llesiant pawb.\nMae pwyslais cryf ar ‘greu lleoedd’ o fewn y polisi newydd – sef dull o ddatblygu sy'n sicrhau bod gan gymunedau yr holl wasanaethau sydd eu hangen arnynt o fewn cyrraedd a bod datblygiadau yn rhai o'r radd flaenaf. Cymru fydd yr unig wlad o fewn y DU a fydd yn mabwysiadu'r dull hwn o gynllunio.\nYmysg y newidiadau eraill allweddol i bolisi Cynllunio Cymru sy'n ceisio helpu Cymru i leihau ei hallyriadau carbon a hefyd greu lleoedd y gall pobl fyw bywydau da ynddynt mae:\nHyrwyddo Teithio Llesol (cerdded a beicio) er mwyn creu lleoedd da a chefnogi iechyd a llesiant. Bydd angen i wasanaethau fod o fewn cyrraedd hawdd drwy ddulliau teithio llesol ac mae hierarchaeth drafnidiaeth newydd yn cael ei chyflwyno y bydd gofyn i gynllunwyr ei hystyried.\nPolisi newydd ar Gerbydau Allyriadau Isel Iawn (ULEVs) sy'n ei gwneud hi'n ofynnol i ddatblygiadau newydd nad ydynt yn rhai preswyl i fod â phwyntiau gwefru mewn o leiaf 10% o'r mannau parcio. Dyma'r polisi cenedlaethol cyntaf o'i fath yn y DU;\nHyrwyddo datblygiadau ynni adnewyddadwy (gwynt, solar a mathau eraill o ynni adnewyddadwy). Bydd gofyn i awdurdodau cynllunio ddiffinio ardaloedd lle y bydd datblygiadau gwynt a solar yn cael eu caniatáu a hefyd bennu targedau ar gyfer ynni adnewyddadwy;\nCyfyngu ar echdynnu tanwyddau ffosil a'r defnydd ohonynt (yn cynnwys ffracio) trwy eu gosod ar waelod yr hierarchaeth ynni. Mae'n nodi na ddylai cynigion ar gyfer datblygiadau glo brig neu byllau glo dwfn gael eu caniatáu a dylid osgoi olew a nwy (gan gynnwys ffracio). Bydd Cyfarwyddyd Hysbysu newydd yn cael ei gyflwyno a fydd yn nodi bod yn rhaid hysbysu Llywodraeth Cymru ynghylch unrhyw geisiadau cynllunio y mae awdurdodau cynllunio lleol yn bwriadu eu cymeradwyo ar gyfer datblygiadau glo a phetroliwm newydd;\nMae egwyddor cyfrwng y newid wedi'i gynnwys mewn polisi cynllunio cenedlaethol sy'n golygu mai'r person neu'r busnes sy'n gyfrifol am gyflwyno newid fydd yn gyfrifol am reoli'r newid hwnnw. Er enghraifft, bydd datblygwr sy'n adeiladu cartrefi newydd ger canolfan gerddoriaeth bresennol yn gyfrifol am sicrhau bod camau lliniaru priodol yn cael eu cymryd fel na fydd cwynion yn y dyfodol gan y trigolion newydd ynghylch y sŵn y mae'r ganolfan yn ei chreu. Hon yw'r ddogfen bolisi gyntaf yn y DU i gyflwyno'r cysyniad o seinweddau o safbwynt diogelu'r amgylchedd acwstig.\nMae Polisi Cynllunio Cymru yn cyfeirio'n helaeth at Ddeddf arloesol Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015, sy'n ei gwneud hi'n ofynnol i gyrff cyhoeddus ystyried datblygu cynaliadwy wrth wneud penderfyniadau. Bu cydweithio agos â swyddfa Comisiynydd Cenedlaethau'r Dyfodol, Sophie Howe, wrth i'r polisi newydd gael ei ddatblygu.\nYn gynharach yr wythnos hon ymwelodd Ysgrifennydd y Cabinet â'r Tramshed yn Grangetown, Caerdydd sy'n enghraifft dda o ganolfan aml-ddefnydd y mae Polisi Cynllunio Cymru yn ceisio eu hannog.\n"Mae'n hollbwysig sicrhau bod gan ddatblygiadau sy'n cael eu hadeiladu heddiw, ac a fydd yn sefyll am flynyddoedd lawer, waddol o leoedd cynaliadwy sydd wedi'u dylunio'n dda. Y nod yw gwella bywydau pawb.\n"Mae'n fersiwn newydd o Bolisi Cynllunio Cymru yn canolbwyntio ar sicrhau bod effaith datblygiadau yn y dyfodol yn parhau am gyfnod hir a'u bod yn cyfoethogi bywydau pobl.\n"Hoffwn sicrhau mai ystyriaeth gyntaf cynllunwyr a datblygwyr wrth iddynt lunio eu cynlluniau yw'r bobl a fydd yn byw yno a sut fath o fywydau fydd ganddynt. Nid yw hyn yn digwydd bob amser ar hyn o bryd. Golyga hyn ystyried anghenion amgylcheddol, cymdeithasol, diwylliannol a hefyd anghenion economaidd, gan gynnwys effaith datblygiadau newydd ar iechyd meddwl ac iechyd corfforol.\n"Bydd Polisi Cynllunio newydd Cymru yn sicrhau bod gennym leoedd sydd wedi'u dylunio'n dda a fydd o fudd i genedlaethau'r dyfodol."


Gwent MAPPA: Cadw plant yn ddiogel\nHafanGweithio Drosoch ChiDogfennau i�w LawrlwythoCwestiynau a Ofynnir yn AmlCadw plant yn ddiogelDolenniCysylltiadau\nHafan > Cadw plant yn ddiogel\nCynllun Datgelu Troseddwyr Sy�n Cam-Drin Plant Yn Rhywiol\nA wyddech chi...beth sy�n digwydd ynglŷn � Chyfraith Sarah (datgelu lleoliad troseddwyr rhyw)?Fel rhan o Adolygiad o�r Trefniadau i Amddiffyn Plant rhag Troseddwyr Rhyw, bydd y Llywodraeth yn cynyddu�r wybodaeth am droseddwyr penodol sy�n cam-drin plant yn rhywiol a gaiff ei rhannu gyda�r cyhoedd.\nNid yw�r Llywodraeth yn cyflwyno cyfraith debyg i Gyfraith Megan fel a geir yn yr Unol Daleithiau na chyfraith lle bydd manylion troseddwyr sy�n cam-drin plant yn rhywiol yn cael eu datgelu�n awtomatig wrth y cyhoedd, rhywbeth a fyddai�n annog troseddwyr i fynd ar goll ac a fyddai felly�n achosi mwy o risg i blant. Yn hytrach, mae cynllun yn cael ei dreialu lle byddai rhieni neu warcheidwaid cyfreithiol plant yn gallu datgan buddiant sy�n ymwneud ag amddiffyn plant mewn unigolyn penodol sy�n cael cyswllt rheolaidd heb oruchwyliaeth �r plentyn. Bydd rhagdybiaeth bod euogfarnau am droseddau rhyw yn cael eu datgelu wrthynt, lle ystyrir fod y troseddwr yn achosi risg. Mae bygythiadau i ddiogelwch plentyn yn fwy tebygol o ddeillio oddi wrth aelod o�r teulu neu ffrind i�r teulu na dieithryn llwyr. Mae oddeutu 75 y cant o�r troseddwyr sy�n cam-drin plant yn rhywiol yn perthyn i�w dioddefwr neu�n rhywun y mae eu dioddefwr yn ei adnabod. Mae�r Cynllun Datgelu Troseddwyr sy�n Cam-drin Plant yn Rhywiol wedi cael ei ddatblygu i ymateb i hyn. Mae�r cynllun yn caniat�u i aelodau o�r cyhoedd � yn rhieni, gofalwyr, gwarcheidwaid neu drydydd part�on cyfrannog � ofyn i�r heddlu ddweud wrthynt am hanes person o droseddau rhyw yn erbyn plant os ydynt yn pryderu ynghylch y cyswllt y mae�r person hwnnw�n ei gael � phlentyn. Mae�r Heddlu eisoes yn datgelu gwybodaeth am droseddwyr rhyw cofrestredig a throseddwyr treisgar mewn ffordd reoledig wrth amrywiaeth o bobl, gan gynnwys penaethiaid ysgolion, rheolwyr canolfannau hamdden, cyflogwyr, landlordiaid a rhieni. Mae�r cynllun datgelu�n erfyn ychwanegol y gall yr heddlu ei ddefnyddio i gadw plant yn ddiogel. Pryd fydd yr wybodaeth yn cael ei datgelu? Ni fydd gwybodaeth ond yn cael ei datgelu os yw�r Heddlu�n credu bod angen amddiffyn plentyn a bod hynny�n angenrheidiol ac yn gymesur. Ni fydd gwybodaeth ond yn cael ei datgelu wrth y sawl sydd yn y sefyllfa orau i amddiffyn y plentyn ac mae�n rhaid i unrhyw un sy�n derbyn yr wybodaeth hon ei chadw�n gyfrinachol a pheidio �i defnyddio at unrhyw ddiben arall heblaw am amddiffyn y plentyn dan sylw. Gall yr Heddlu gymryd camau gweithredu yn erbyn unrhyw un sy�n torri cyfrinachedd y cynllun yn y DU. Sut all aelod o�r cyhoedd ofyn am wybodaeth? Gallwch gyflwyno cais am ddatgeliad i�r Heddlu trwy lythyr, dros y ff�n, mewn Gorsaf Heddlu neu drwy siarad yn uniongyrchol ag unrhyw Swyddog Heddlu. Bydd eich cais yn cael ei reoli gan Uned Diogelu�r Cyhoedd yn yr heddlu, a fydd yn cysylltu � chi unwaith y bydd eich cais wedi cael ei gofnodi ar gronfa ddata�r heddlu.\nGallwch gysylltu � Heddlu Gwent yn y ffyrdd canlynol, 24 awr y dydd, 7 diwrnod yr wythnos 365 diwrnod y flwyddyn:\nHeddlu GwentHeddlu Gwent Pencadlys yr HeddluCroesyceiliogCwmbr�n NP44 2XJAchosion Brys: 999Rhif ar gyfer Achosion Nad Ydynt yn Rhai Brys: 101Y Prif Switsfwrdd: 01633 838111www.gwent.police.uk\nBydd arnom angen gwybodaeth amdanoch chi, y plentyn yr ydych chi�n credu y gallai fod mewn perygl a�r sawl yr ydych yn pryderu yn ei gylch. Os ydych chi�n credu bod plentyn mewn perygl a bod y perygl ar fin digwydd ffoniwch 999 ar unrhyw adeg. Bydd yr heddlu�n ymdrin �ch pryder dan y trefniadau presennol ar gyfer amddiffyn plant.\nI gael mwy o wybodaeth am y Cynllun Datgelu Troseddwyr sy�n Cam-drin Plant yn Rhywiol, gweler y dogfennau isod:\nDatganiad PreifatrwyddDatganiad Hygyrchedd\nHawlfraint © MAPPA Gwent 2010\nWedi�i chynllunio a�i chynnal gan Gyfathrebu Corfforaethol Heddlu Gwent XHTML Dilys


Yr Ystog, Powys a More, Sir Amwythig\nTir bryniog, tonnog isel, anheddiad cnewyllol canoloesol cynnar ga chanoloesol gydag eglwys a chastell pridd, mewn tirwedd lle mae ffermydd canoloeol gwasgaredig.\nY dystiolaeth gynharaf o weithgarwch dynol yw'r ffatri fwyeill bwysig o'r Oes Efydd a gynhyrchai fath trawiadol o fwyell-forthwyl o'r picrit sydd i'w weld mewn brigiadau ar ochr y bryn i'r gogledd o Gwm-mawr. Dangosir anheddu cynhanesyddol diweddarach gan gaeadle olion cnydau tua 70m ar draws i'r gogledd-orllewin o Bagbury.\nAt ddiwedd y 12fed ganrif, sefydlwyd cymuned fechan o fynachod Awgwstaidd yn Snead ym mharthau uchaf y Gamlad, a chafodd y gymuned yr hawl i ???assart yn eang yn y coedwigoedd ac ar y rhosydd o gwmpas Snead, sy'n awgrymu bod darnau helaeth o goetir naturiol yn yr ardal o hyd yr aeg honno. Yn ystod yr 1220au dywedir bod coedwig Sneth yn ymestyn o'r ffodd fawr yn Snead at y ffordd rhang Baggebiri (Bagbury) a Husington (Hyssington). Erbyn 1194 roedd y gymuned wedi symud i Chirbury yr oedd ei blwyf eang bryd hynny'n cynnwys capel dibynnol, ymhlith eraill, yn Hyssington a Snead, a meddiannodd y priordy yn Chirbury y capel yn Hyssington yn 1316. Mae'n debyg bod y coetir yn dal i gael ei glirio yn ystod y 13eg ganrif, pan baratowyd coed yng nghoedwig Snead ar gyfer castell Trefaldwyn. Weithiau cysylltwyd anhediad Domesday yn Stantune â Hyssington, ond nid oes tystiolaeth bendant. Mae'r enw Hyssington, gyda'r terfyniad ingtun, a gofnodwyd am y tro cyntaf yn gynnar yn y 13eg ganrif ar y ffurf Husinton, yn awgrymu mai anheddiad Seisnig ydoedd i ddechrau. Daw Snead hefyd o'r Hen Saesneg, yn golygu 'coedwig ddidarffordd' neu 'llannerch'. Mae'n debyg bod y castell mwnt a beili ar Castle Hill, Hyssington wedi ei sylfaenu yn ystod y 12fed ganrif i'r 13eg ganrif gynnar, ac mae rhywfaint o ansicrwydd ai'r cstell yn Sned a gofnodwyd yn ystod yr 1230au oedd y castell hwn neu Simon's Castle, ger Yr Ystog. Mae Bagbury, ar ymyl dwyreiniol yr ardal cymeriad, yn anheddiad cynnar arall,a gofnodwyd gyntaf fel Baggebury yn 1291, ac mae'n debyg bod y 'bury' neu burh yn cyfeirio at y fryngaer a elwir y Roveries, ychydig i'r dwyrain. Crybwyllir y drefgordd a'r anheddiad yn Hurdley, ychydig dan Todleth Hill ar ochr orllewinol yr ardal, mewn dogfennau o'r 1330au, ac fely mae'n debyg ei fod yn cynrychioli lledaeniad y ffermydd i ymylon yr ucheldir yn ystod y canol oesoedd, ac mae'n debyg mai ystyr yr enw yw 'llannerch y bugail'.\nErbyn y 19eg ganrif, roedd rhan ddwyreiniol yr ardal yn nhrefgordd Hurdley ym mhlwyf Yr Ystog, roedd y rhan ddwyreiniol ym mhlwyf Hyssington, a'r gornel dde-ddwyreiniol ym mhlwyf Snead. Crewyd y ddau olaf tua chanol y 16eg ganrif, pan gaewyd priordy Chirbury.\nMae topograffeg yr ardal cymeriad yn cynnwys tir tonnog ar lethrau deheuol Corndon Hill, sy'n wynebu'r de'n bennaf, rhwng uchter o 150-370m uwchben lefel y môr. Mae'r ddaeareg solet oddi tani'r cynnwys nifer o wahanol frigiadau o graid igneaidd a elwir picrit yn ardal Cwm-mawr, sy'n brigo mewn nifer o leoedd, ac sydd wedi ymwthio i'r sialiau Ordofigaidd sydd i'w gweld yn y ran fwyaf o weddill yr ardal cymeriad ar wahân i fand o graig folcanaidd ardraws ochr ddwyreiniol yr ardal i'r dwyrain o Hyssington. Mae'r priddoedd sydd dros y sialiau yn rhai sydd yn traenio'n araf gan mwyaf a chleiau sydd yn llawn dwr yn dymhorol, ac mae'r priddoedd sydd dros y creigiaigneaidd i'r gogledd-orllewin o'r ardal cymeriad ac ar hyd yr ochr ddwyreiniol yn briddoedd, podsolig, brown sydd wedi eu traenio'n well. Ceir darnau bach a gwasgarog o goetir collddail hanner naturiol sydd yn weddillion hen forestydd ar y llethrau serthaf ar ovhr ddwyreiniol Todleth Hill, i'r gogledd o Lanerch, yn ardal Upper Snead, gyda darn o hen goetir a ailblannwyd yn The Llan.\nI bob golwg mae'r patrwm anheddu yn dangos ehangiad at ddiwedd y canoloesoedd ac yn gynnar yn y cyfnod ôl-ganoloesol oddi wrth yr anheddiad hynach ger yr eglwys a'r castell cnewyllol yn Hyssington. Ailgodwyd yr hen gapel canoloesol a gysegrwyd i St Etheldreda ym 1875. Mae mewn mynwent sydd bron yn betryal gyda choed yw a wal gerrig ac mae yng nghysgod y castell mwnt a beili ar Castle Hill, sy'n dangos lle bu canlbwynt anheddiad cynnar y daeth Churchyard Farm neu Inn (Pinfold) a thalwrn yn rhannau hono. I bob golwg, mae canlbwynt yr anheddiad heddiw yn Hyssington, sydd rywfaint i'r de o'r eglwys a'r castell, yn dangos sut y symudwyd oddi wrth y canolbwynt cynharach, gan symud yn nes efallai at y ffordd o'r Ystog i'r Amwythig, gyda thai cerrig o'r 18/19eg ganrif, capel cerrig Methodistaidd Cyntefig o 1889, ysgol a godwyd ym 1872, heuadd bentref, hen efail ac efail hynach byth yn Efail Hen, gyda nifer o dai modern ar y cyrion. Yn y wlad o gwmpas ceir ffermydd gwasgaredig, gyda 500-1000m rhyngddynt. Fframiau pren sydd i'w adeiladau hynaf yn yr ardal, gan gynnwys ty hir ffrâm bren o'r 15-16eg ganrif a gaewyd mewn cerrig amrywiol yn ystod y 18fed ganrif efallai. Yn ddiweddarach, codwyd y ty ffrâm bren cymhleth o'r 17eg ganrif sef Hurdley Hall, yn ogystal ag adeiladau ffrâm bren symlach o ddechrau neu ganol y 17eg ganrif yn Hyssington Farm, Cefn Farmhouse, Bank Farm, Broadway Cottages, Cwm-mawr, Little Hurdley ac Old Llannerch, ac yn achos ffermdy Pultheley mae gwaith rendro garw. I bob golwg defnyddiwyd cerrig bob amser i godi ffermdai ac adeiladau'r fferm yn hwyr yn y 17eg ganrif a'r 18fed ganrif, fel yn achos y gwaith ailadeiladu yng Nghwm-mawr, yn y Brithdir, lle ceir y dyddiad 1695 ar gyfer y ty, ac yn Woodgate Farm a Yew Tree Farm, ac a rendrwyd yn The Briars. Ceir adeiladau allanol traddodiadol gydag estyll tywydd yn Woodgate Farm, gydag ysguboriau ac adeiladau allanol ffrâm ddur o'r 20fed ganrif ar bifer o ffermydd gan gynnwys Woodgate Farm, Brookhouse. Mae rhai ffermydd bellach wedi eu gadael fel yn achos y fermdy cerig bychan o'r 18fed ganrif a'r ysgubor gerrig yn Cabbulch (Cubbulch). Mae adeladau o'r 19eg ganrif a rhai diweddarach wedi eu codi o friciau bob amser, fel yn achos The Llanerch, ty mawr o ganol y 19eg ganrif gyda chonglfeini cerrig.\nYchydig y mae patrwm y caeau wedi newid ers dechrau'r 19eg ganrif oleiaf. Ar y tir is ceir caeau afreolaidd bach gyda gwrychoed amlrywogaeth, y mae llawer ohonynt wedi gordyfu, a cheir coed talach ar hyd cyrsiau dwr. Awgrymir darnau o dir âr agored o'r canoloesoedd gan yr elfen maes yn enwau'r caeau ar fapiau dyrannu degwm y 19egganrif, sy'n dangos darn o dir âr caeau-agored o bobtu'r nant ychydig i'r gorllewin o'r eglwys a'r castell yn Hyssington ac yn Maesissa Green i'r de o'r pentref. Gwelir linsiedi ar y llethrau serthaf, a cheir darnau o dir cefnen a rhych sy'n awgrymu bod yma dir âr agored canoloesol mewn mannau yn yr ardal, gan gynnwys caeau i'r de o gastell Hyssington, i'r dwyrain o Cabbulch, i'r gogledd a'r gorllewin o Bagbury, ac i'r gogledd o Upper Snead. Roedd y rhan fwyaf o'r ardal wedi ei chau erbyn canol y 19eg ganrif, ac eithrio darnau bach o gomin ym mhentreflan Hyssington ac ychydig i'r dwyrain o goed Llan. Hefyd dangosir bod lôn gul tua'r gogledd heb ei chau yr adeg honno a arweiniai i'r gogledd o Woodgate Farm i gyrraedd y tir pori uchel ar Corndon Hill, a elwid hefyd yn Corndon Forest, o'r ffermydd is yn yr ardal cymeriad, lle bu dyfarniadau cau tir ym 1857. Mae'n debyg bod caeau ar beth o'r tir uwch i'r gogledd yn dangos lle caewyd tir ar ôl y canoloesoedd, ac mae ganddynt gwrychoeddo'r ddraenen wen yn aml, a'r rheiny bellach yn teneuo neu wedi gordyfu. Ar y tir uwch, cerrig a ddefnyddiwyd i gau rhai o'r caeau.\nMae'n amlwg bod rhai o'r ffyrdd, y lonydd gwyrddion a'r llwybrau llydan yn hen iawn, ac maent yn rhedeg mewn ceuffyrdd a lonydd gwyrddion rhwng ffermydd. Fel a nodwyd uchod, cofnodyd y ffordd rhwng Bagbury a Hyssington mewn dogfennau a'r 13eg ganrif gynnar. Mae'r lôn gul a throellog rhwng Brithdir a Woodgate Farm, sydd â gwrychoedd ar ochr y ffordd â mwy o bellter rhyngddynt, yn awgrymu bod llwybr llydan lletach a chynharach yma a gafodd ei ffurfioli, ac mae'n debyg ei fod yn cael ei ddefnyddio i yrru gwartheg o'r ffermydd ar y tir isel i'r porfeydd uchel ar Corndon Hill. Gwnaed nifer o welliannau i'r ffyrdd yn ystod y 19eg ganrif, gan gynnwys y 'New Road'sy'n mynd heibio Llanerch, gan ddisodli'r lôn fwy hynafol i'r gogledd, i ymuno â ffordd Minsterley (A488) a wnaed yn ffordd dyrpeg ym 1822, a gwelir yr hen dolldy yn Toll House Farm, a godwyd o gerrig amrywiol gyda chonglfeini o friciau.\nMae olion chwareli bas ar y brigiadau picrit i'r gogledd o Cubbulch sy'n dyddio efallaio'r Oes Efydd. Dangosir chwareli cerrig hwnt ac yma yn yr ardal i'r de o Hyssington ar fapiau'r Ordnans ar ddiwedd y 19eg ganrif. Nodwyd rhai ohonynt gyda'r geiriau 'Old Quarry' ac mae'n amlwg nad oeddynt yn dal i fod yn gynhyrchiol, ond mae'n bosibl bod rhai ohonynt yn cael eu defnyddio o hyd i gael ychydig o gerrig ar gyfer ffyrdd ac adeiladau bryd hynny.