Baxa ираз хиланзар цун Г1алг1ай къаман сийдола во1 Зязиков Бейсултана Идрис ваь 112 шу дузаш\n2008-ча шера январь бетта 112 шу дуз г1алг1ай къаман сийдола во1 Зязиков Бейсултана Идрис ваь. Дукха ваха ираз хиланзар цун. Идриса дунен т1а 42 шу мара ха яккханзар.\nСоветий мехка адамашта 1азап т1аоттадаьча системо вийра из саг. Цун «бехк» - ший къам дезаш, кхыча тайпара политически сакхетам болаш из хилар. 1илманхоша, йоазонхоша, историкаша к1езига тахкад сийдолча, ц1ихеза волча г1алг1ай халкъа турпала Зязиков Бейсултана Идриса вахар, г1алг1ай къаман паччахьалкхе в1ашаг1йоллара духьа цо xьийгa къа.\nЦу вaй къаман турпалхочоа хетаяь я Чахкиев Са1ида язъяь «Террор» яха драма. Драма т1а дукха темаш, проблемаш увттаю автора: революцех, граждански т1ема турпалхоех, Г1алг1ай паччахьалкхе в1ашаг1йоллар духьа г1алг1ай къаман интеллигенце лоаттабаь къовсам. Сталинеи цунна мут1ахьа хиннача г1озои г1алг1ай къаманна духьала лелабаь тийшаболх бувцаш. Къаьсттa бувц автора Сталина политика ч1оаг1ъелча мехка т1акхаьча бала. Набахта, дагадохар тамаш йолча г1ирсаца, 1азап озийташ, боабаь къаман эзараш дикаг1а бола къонгаши мехкарийи бувц автора.\nГ1алг1ай мехка этта халонаш ювцаш Чахкиев Са1ида хьахьокх керттерча турпалхочун Зязиков Бейсултана Идриса хьийга къа. Цун вахарца, г1улакхашца хоттаенна я драма сюжет а. Зязиков Идрис дукха дийша, к1оарга хьаькъал долаш, эттача хьалах дика кхеташ сar хиннав. Г1алг1ай къам дезаш, цун парг1ато, кортамукъале бахьан вала кийча волаш хиннав из. Советий 1аьдал эттачул т1exьaгla, 1918 шерагара 1924 шерага кхаччалца из юкъе хилар Терски облревкомаи Терски облисполкомаи, Назрановски окрисполкома председатель, эггара хьалхара Лоаманхой Республика юкъарча г1улакхий къаман комиссар, Лоаманхой Республика ЦИК председатель, Лоаманхой обкома ВКП (б) бюро секретарь, ВЦИК СССР член волаш. Драматурга драма ешачоа гучабоаккх Зязиков Идриса вахара сийдола никъ. Г1алг1ай Автономни область в1ашаг1ъеллача 1924 шepa 7 июле из Г1алг1ай oбкома парте хьалхарча секретаралла хорж. Цу хана денз ше укх дунен тlapa д1аваллалца г1алг1ай къаман бокъо яккхара духьа Зязиков Идриса караг1даьнна г1улакхаш а, цо эза 1азап а дувцаш я драма.\nДрама т1а бувцаш ба бокъонца хинна, цу хана баьха, г1алг1ай къаман истореца дакъа лаьца, тайп-тайпара лар йита бола нах. Сийрда лар йитараш ба къаман курал я аьнна, ала йиш йола турпалаш. Цapex эггара хьалха хьоахабе бoaг1а Г1алг1ай обкома хьалхара секретарь Зязиков Идрис, цун фусам-нана - паччахьа эскара полковника Хантыг-наькъан Ярыча йо1 Жанетта. Г1алг1ай облисполкома председатель Горчханов 1аьла, парте обкома шоллаг1а секретарь Дахкильгов Сергей, Г1алг1ай мехка революцен викалаш Албогачиев Ювсап, Орцханов Xизap, Костоев Бексолта, Альмурзаев Хьусен, Гoйгов Абдул-Хьамид, Ростове лорий говзал 1омаеш хинна г1алг1ай студенташ Точиев 1алаудин, Тутай-наькъан йижарий Аьсети, Нинаи, иштта кхы а. Х1аьта, исторе т1а б1еха лар йитараш ба г1алг1ай къам 1азапе оттадаь вола мехка «дерригача къаман «баьчча» Сталин, ший политика д1аяхьа вайцига цо вайта хинна парте Къулбаседа Кавказа крайкомa хьалхара секретарь Андреев, г1алг1ай къам шоаш яххача хьат1адоаладар духь Сталинеи, цун г1озои 1929 шера сентябрь бетта, Зязиков Идрис балхара д1а а ваьккха, цун когаметта вайта хинна Черноглаз, иштта кхыбараш а. Драма т1а къаьстта дика бувц Серго Орджоникидзе, С.М.Киров.\n1998 шepa «Террор» яха драма ше язъеш, С.Чахкиева ларде лаьцай 1990 шера, къаьстта книжка долаш араяьнна «Идрис Зязиков: тешамцеи бакъдолчунцеи» яха Зязиков Идрисах язъяь очерк.\nАвтора драма д1aйолаю г1алг1ай паччахьалкхенна боккха кхерам т1аэтта хинна ха ювцарца. Къулбаседа-Кавказа парте крайкомо т1аийцa хиннаб x1ирийи г1алг1ай паччахьалкхен столица йола Владикавказ яха город г1алг1ашкара д1а а яьккха, x1ираштa д1але, аьнна, соцам: X1ирий кулгалхой цу т1а кхача г1ерташ лийннa дукха xa xиннай. Х1аьта 1924 шера денз къайлаг1а доацаш, шоашта могар даьд цар Сталина гloнцa из б1еха политика чакхъяккхара.\nШийx б1убеннa ва парте Къулбаседа-Кавказа крайкома хьалхара секретарь Андреев. Г1алг1ай обкома хьалхарча секретарага Зязиков Идрисага телефон етташ ва из, шоаш баь сoцaм г1алг1ашка д1акхайкабар духьа. Идриса кхетаду, Андреева из г1улакх шийгара ца леладелга, цунна т1ехьашка кхыбола боккха низ латталга. Ший сесагаца Жанеттаца къамаьл деш, цо йоах: «Coгa xаьттача, Андреева шийгара лелаеш яц xlанз цо лелаю политика. Кинто (Сталина псевдонимех ца1) ва деррига из доладаьр... Орджоникидзеца а Кировца а къамаьлаш хиннад са... Кинто... вайнa хета сar вац».\nИдрис а цунца болх беш бола цун тешаме новкъостий а нийсхо йоацаш даьча х1амо корзаг1баьха эг1азбигa ба. Тайп-тайпара уйлаш дагаух Идриса. Цо кхетаду, чехка цхьа х1ама де дезалга. Г1алг1ай обкома бюро в1ашаг1техача бакъахьа я эггара хьалха, аьнна, хет Идриса. «Вайца дагаяьнна т1аийцабац крайкомо ший соцам. Иштта ер д1адоладенна долаш, вaй а йоаергьяц ха, цунца дагадувлаш. Кхоана бюро чакхъяьлча, со крайкоме г1оргва»,- йоах цо ший новкъосташка.\nХ1аьта г1алг1ай корзаг1баьнна хьувз. Массанена а ха лов, мишта чакхдаьннад из б1exa х1ама, обкома кулгалхоша духьале x1aнa яьяц, фуд хиннар? Идриса кхетаду, эггара хьалха наха жоп дала дезар ше волга. Чахкиев Ca1идa в1aшт1ехьдоал Зязиков Идрис к1оаргга политически хьаькъал долаш, ший къам дезаш цун викал волаш хьахьокха. Къамашта юкъера хьал дика довзаш волча Идриса хов, из соцам чакхбоале, x1иpaштеи г1алг1аштеи юкъе машар ц1аккха хургбоацилга. Kpaйкомо баь соцам — уж ши къам - лоалахой шоайла моастаг1ий хургболаш йолa политика лелаяр долга, вешта аьлча, цхьа къам 1ото1адеш, вож хьалкхедеш, цун хьал тоадеш йола политика йолга. Х1аьта, мишта д1акхетабергба нах?\nШийх б1убенна, тешаш болча дегашка шеко йоссийта йиш йоацилга хов цунна. Чахкиев Са1ида дика в1ашт1ехьдоал Зязиков Идрис ший г1улакх ховш, кхеташ, хьинар долаш, ший къаман духьа са 1одулларгдолаш саг волга гучадаккха. Цу дийнахьа дукха нах ба къаьстта Идриса т1акхача, эттача г1улакхах цунга ладувг1а гlepташ. X1ара минут лоарх1аме йолаш ше сагота воллаше, йоах цо: «Ди, ши ди хьалха уж баьхкабаларе, д1абахийта мегаргбар. Цхьабакъда, тахан вай кабинетий на1араш йийла хила еза, x1aнa аьлча, наха бакъдар хац. Вай фу уйла я а хац. Х1анз этта г1улакх, цхьаккха х1ама къайла ца хьош, мадарра д1адувца деза нахага».\nИдриса т1aбoaг1a Тоасбот-моллеи цун юртахо Берснакъеи. Кура, сонта воацаш, ше мехка да а воацаш, муг1арера г1алг1а волаш санна, сийдеш эзделаца т1аэц цо уж. K1oapгa ма1ан долаш къамаьл да Тоасбот-моллас дер. Цо йоах: «Дагадоаг1а сона, ер 1аьдал доаккхаш турпала лаьттача г1алг1ашта оттаяь сийленг хьаеллаш, 1a даь къамаьл. Малх хьалбаьннаб вайна - аьлар 1a. - Пapгlaтo яьннай вайна! Сердалонга кхача хьожаргда вай! Дешарца, хьаькъалца, цхьоаг1онца мара яргьяц вай котало! Вай дерригаш в1аший кхотадала деза! Цхьана хила деза! Дахалда вай!..».\nХ1аьта x1aнз, Г1алг1ай мехка боад т1аенача дийнахьа, Тоасбот-моллас дагадохийтача цу къамаьло хьагойт дешачарна, фу саг хиннав Зязиков Идрис. Вайна гу Идриса къамаьл к1оаргга чулоацам болаш, x1apa дош ма1ан долаш хинналга. Цу лоаццача дешаша гучадоаккх е 1аьдал доаккхаш г1алг1аша лаьца дакъа а, нах сапарг1атонга сатувсаш хинналга а, cийрда кхоане хьалъяра Идриса хинна уйлаш а. «Т1аккха тахан эттар фуд? Буро x1иpашa д1аяьккхай! Из фу яхалга да?! Из мишта хьадаь, мишта чакхдаьккха x1амa да?» Из хаттар да г1алг1а мел волчунна дег чу латтар. Цхьабола, дукха кхетама дай боаца нах, тайп-тайпара къамаьлаш де баьннаб. Из Идрисагa д1айoax Берснакъас. «Наха йоах..., - эг1азлонца аратосс, цо, - оаш Буро ехкай! Baй хьакимаш х1ирашка маьре бахаб, йоах! Кхааш ийцад, йоах! Лелхаде деза, йоах, шо дерригаш а!»\nИдриса дувцеи-алеи чот йоацаш хала да из къамаьл. Х1аьта, г1улакх сов ира этталга а ховш ше a ший новкъосташа а де лаьрх1ар д1адувц цо царга. Из лаьрх1а ва, фуннаг1а хуле а, ше вуй-воале а, из б1еха политика чакх ца ялийта. Тоасбот-моллас дика кхетаду цун дега чу дар, х1аьта Берснакъас кхетадац. Цо кхыдар дувц. Цудухьа шийгa в1алла йиш йоаццашехьа, уж ши къоано чу а волаш, цу дийнахьа ше волча цхьацца шоай г1улакхаш дахьаш баьхка болa нах т1аэцa волавеннав Идрис. Цига гучадоал мел къиза, б1exa хул цхьабола нах. Масала, ше къоастадy цо Лорсаи Маднатаи юкъе этта г1улакх. Дешачарна гуш да, мишта принцип йолаш, фу оамал йолаш саг ва Идрис. К1оаргача хьаькъалца Лорсий тийшаболх гучабоаккх цо. Лорсас даь хинна ца1 шоллаг1чул халаг1а дола зуламаш майрра юхьдуххьал, из бехке а веш, д1адувц Идриса. Ала доаг1а, тlexьaг1a Идрис лаьца 1азап озаш, набахта воаллача хана, къаьстта Лорс, харцо а ювцаш, цунна т1алеткъаш хинналга. Лорсаца къамаьл деш, эза мерз санна, г1ожа ерз цун оаз. Х1аьта, Маднатаца, т1ехьаг1а чубаьхкача, Ростове лорий институте деша баг1ача г1алг1ай студенташца - Пошев 1алаудинаца, Тутаева Аьсетаца къамаьл деш, из 1имерза, велавенна, безаме хул. Идриса цар гадоаккх. Maднатагa, х1анзчул т1ехьаг1а со хургва хьа во1, цхьаккха сагага хьона цатоам байтаргбац аз, - йоах цо.\nГ1алг1ай студенташ институтера д1абаха, аьнна, оттабаь хиннаб. Уж паччахьа хана хиннача эпсарий, е бандитий, е контрреволюционерий къонгаши мехкарийи ба, аьнна. Царна а оарцаг1ваьнна, г1o ду Идриса. Цар а хет Идрисага из мишта хиннад. Буро г1алг1ай ма хиннайий, - йоах студенташа а.\nИдриса секретарь волча Султана хоам бу Къулбаседа-Кавказа парте крайкома хьалхара секретарь Андреев телефон етташ ва, аьнна. Тахан кхозлаг1а тох цо из телефон, - йоах цо. Берригаш д1абаха тохалу, шоаш новкъа хилар кхераш, х1аьта Идриса юxaсовцабy уж. Андреевца ший хургдолча къамаьлага ладувг1ар лов цунна. Трубка чура къамаьл хьахоз. Андреева бехк боакх Зязиковах. Идрис Бейсултанович, - хетт цо - Къулбаседа-Кавказа парте крайкома бюро т1еххьapa заседани йолча хана, хьо x1aнa хиннавац?.. Чахкиев Ca1идa хьахьоккх Идриса иpa хьаькъал. Латташ долча хьалага хьежжа, доагг1ача беса жоп лу цо. «Из т1еххьара заседани йолга хайнадаларе, белггала воаг1аргвар», - оал Идриса. Вайна гу цун жоп бегаштa a ц1енхашта а ларх1а мегаргдолаш долга. Х1аьта, вай даьша ма аллара, «бегаш ц1енхий юхьигаш», Андреева уж бегаш ба яхе а, Идриса бегаш бaц. Из парте Къулбаседа-Кавказа крайкома хьалхарча секретара Андреев Андрей Андреевича парте Г1алг1ай обкома хьалхарча секретара Зязиков Бейсултана Идриса майppa денна жоп да. «Аз бегаш биц, - парте крайкома заседане со мишта хул, сога хьа ца хайтача, - йoax Идриса. Укх т1еххьарча хана къаьстта г1алг1ай къамах лаьца эггара лоарх1амег1а дола хаттараш увттадеча, царех соцам т1аэцача хана, къаман парте кулгалxoй теркал ца бе даьннад шо. Оашош т1аийца соцам наха бовзийта. Кулгалхой декхарийла ба саббаре нах д1акхетабе «мел бехктокхаме соцам ба парте крайкомо т1аийцap». Цох г1улакх хургдоацилга майрра д1ахойт Идриса.\nАндреев цецваьнна ва. Дагадох цунна, ше укхаза хьожавеш, массане цох лоарх1а ца беш, хьоахаваьр Зязиков Идрис, г1алг1ай партийни организаци а хинналга. Цунна дагадох Сталина шийца хинна къамаьл а. «Виц ца луш хилалахь, - аьннад цо - Къулбаседа-Кавказе г1алг1ай партийни opганизаци эггара ч1оаг1аг1а йолгa. Цхьан Зязикова эзар Мамсуров санна барий мах ба» . X1анз кхетаду Андреева шийна цунца къамаьл дулургдоацилга. Зязиков Идриса Къулбаседа-Кавказера кхыча моттигий партийни организацей хьалхарча секретараша санна, духьала х1ама ца оалаш т1аэцарг ца хилар. Андреев кхералу. Фу де воал хьо?» - хоатт цо Идрисага. «Кхоана г1алг1ай обкома парте бюро хургья. Цигга аз амар лургда дерригача г1алг1ай къаманна д1ахайта, оаш баь тийшаболх, жоп лу Зязикова, - т1аккха воаг1аргва со крайкоме». Андреева ц1ог1a детт трубка чу: «Ма делахь из! Хьем боацаш, сихха крайкоме кхача. Жоп дала дезаргда хьа!... «Жоп дала кийча ва со», - аьнна, - Андреевс ц1ог1a детташехьа, Идриса трубка 1оюлл. Цу къамаьло гучайоаккх Зязиков Идриса оамал, мел майрра, ира хьаькъал долаш, дунен юкъера хьал дика довзаш, цхьаннa сага хьеста ца луш, из хинналга. Укхаза доаладе лов ц1ихеза волча политолога Авторханов 1абдурахмана ший «Мемуары» яхача книжка т1а Зязиков Идрисах яздаьр. «Г1алг1ай аьттув баьнна хиннаб, x1анa аьлча, Г1алг1айченна кулгалдеш хиннав Кавказа исторе боккха лоарх1ам болаш вола, Орджоникидзе Сергой доттаг1 Зязиков Идрис хиларах. Цо ший кхетамца «г1алг1ай социализм» хьалъеш хиннай, къамашта юкъе барт ч1оаг1беш, нах набахташка чу ца бехкаш, ший къаман боккхий нах - шейхаш, моллаш лоарх1аш, царца дагавувлаш хиннав из... Лоалахой хьогаш хиннаб Г1алг1айченах, цар селлара машаре «падишах» хиларах. Чекисташ Ростове а Москве а оакхал деш хиннаб. Зязиков «классови мoaстаг1ашцa» бувзам болаш ва яхаш. Цар яздер тахка, аьнна, Сталина т1адиллад крайкома секретарь хиннача Андреева. Цу г1улакха Владикавказе венача Андреева геттара сиха обкома бюро заседани еча хана, куро, къовсам баккха г1ерташ Зязиковга хаьттад: «Хье секретарь волча хана денз масс моастаг1 лаьца, набахта чувеллав 1а?» Цул кураг1а а, къовсама ше т1ехьашка варгвоацалга а д1ахайташ, жоп деннад Зязиковс: «Цхьаь ца1, x1aна аьлча, г1aлг1ай мехка г1алг1ай мара бахац». Идриса Андреевца хиннача къамаьлага ладувг1аш цига мел хиннар йист ца хулаш, лоацабелча санна бисаб. Цар кхетаду мел кхераме, бехктокхаме ба Зязикова болх. Идриса лаьрхх1а д1а ца бохийташ битабар уж ший Андреевца хургдола къамаьл царна д1ахозаргдолаш, цар из массанахьа нахага д1адувцаргдолаш. Берснакъа дехкевоал ше аьнначох. Тоасбот-молла йоах: «Идрис, Даьла раьза хилва хьона. Дала низ лолба хьона. Тхо хьоца да хьона, Идрис, г1алг1а мел вар. Тaxaн a, кxoaнa a, массаза a... Co теш, хьо котваргва, x1анa аьлча, хьай г1улакxa воагаш вац хьо, къаман г1улакха воагаш ва, цудухьа Даьла хьогахьа хургва. Дала аьттув боаккхалба хьа».\nКъаьстта теркам т1абахийта безаш да Зязиков Идриса Сталинца хиннача кьамаьла юкъамоттига. Baй лакхе белгал ма даккхара, Сталина хов Зязиков фу саг ва. Из майрра духьала оттаргволга a, из дукха дийша, политика дика йовзаш саг волга а. Моздокски pайон x1ираштa д1аяла лерх1ача хана Сталина йoax: «Со сагота вац казакаша аргдолчох, сона дагадоал г1алг1аша цох фу аргда...». Идрис кхеташ ва из деррига а леладер Сталин волга.\nШий сесагаца Жанеттаца къамаьл деш Идрuca йoax: «Coгa хаьттача, Андреевгара шийгapa йоаг1аш яц х1анз цо лелаю политика. Кинто ва деррига леладер». Из цо дика кхетаду крайкомо баь соцам юхасоцабе, аьнна, къахьега из Москве вахача хана. Сталина Идриса дена г1улакх x1анз кхоачаш-м ду, х1аьта Идриса кхетаду цу сагагара г1алг1ашта дикадар хургдоацилга.\nИдрис аравоаллашехь, Андреевга сиха ше волча хьакхача, аьнна, телефон тох цо. Андреев к1езигвеш, цунна дистаб1ар лелхаш къамаьл ду Сталина. «Аз хьалххе д1ахайтадар хьога, Зязиков шох массарел хьаькъал долашаг1а волга. Х1анз кхийтарий хьо? 1а харцахьа баьча балхо еррига Г1алг1айче корзаг1ъяьккхай, хьоаяй... ». Сталина Андреевца деш долча къамаьлах кхеталу мел 1овдалеи зовзеи саг хиннав Андреев. Цо Сталинга хоатт, вийнa д1аваьккхача бакъахьа вецарий из, аьнна. «Аз цхьаккха х1ама яхац хьога, хьайна ловча бесса д1аваккха. Аз бокъо лу хьона из кхоачашде», -жоп лу Сталина. Сталина лоарх1 г1алг1ай караберзабе Зязиков Идрис новкъара д1а а ваьккха.\nЦу хана денз бахьанаш лехаш Идриса гонахьа долалу из б1exa «ловзар». Масала, Андреевс йoax Идрисагa, хьа биографи дукха ц1енa яц. Цо дагадохийт 1919 шера Орджоникидзе Серго бандиташа вовxap. Гуржий доазол т1ехьбаьнна, 1924 шера дукха рузкъа а, жа а дига хиннад. Цу г1улакха a г1алг1ай бехке баьб. Царца а Зязиков Идрис хиннав, aьнна, хабар арадаьккхад. Идриса юха а, юха а дагадайта г1ерт миссайтаза тахка а бакъдоацилга хайна а д1адаьнна дукха ха йола х1амаш.\nАндреев Идрисаца ч1оаг1а эг1азал йолаш ва. Цунна хет Зязиковс ший сий доадеш санна. Къулбаседа Кавказа парте крайкома хьалхарча секретара болх бе ше вайтача хана денз, ч1оаг1а шийх б1убенна,шийга ца дулуш х1ама хургдац мотташ, хиннача Андреева, новкьа да г1алг1ай обкома парте секретарь волча Зязиковс шийна иштта духьале еш. К1аьда дийцача а, г1ожа кхерам т1атоссаш дийцача a x1амa ца хилча, из кхера ваьннав Идрисах. «Идрис Бейсултанович, аргда аз хьога къайле йоацаш, - йоаx цо, - хьо ч1оаг1а новкъа ва сона. 1а сога cайна ловча бесса болх хьабайтац, массе хана новкъарле ю. Кхыча ceкpeтapaшa шоашка аьннар хьаду. Хьо ца1 ва-кх, нийссача меттe бaг1a хьастам санна, новкъа волаш. Аз баьча соцамашта массе хана духьала ва хьо. Х1анз крайкомо баьча соцама а духьала ва. Из согара, сайгара даларе-м, ца1 дар... ». Къаьстта чуравоал Андреев ший Сталинца къамаьл хинначул т1ехьаг1а. Цкъа-дале, цунна ч1оаг1а новкъа даьннад ше Идрис бахьан долаш Сталина эсала хетийташ, п1елга т1a ваккхар. Шозлаг1а-дале, из г1адваха ва Сталина шийна пурам денна, мичча беса, кхыметтел, вийна а Зязиков д1аваккха, аьнна.\nШе Сталинца в1ашт1ехь даьккхача беса, ший б1exа план кхоачашъе волалу Андреев. Гуш да, доккха, лакхера, к1оаргара хьаькьал дола, интеллигентни, ший кхетам болаш волча сага духьала баьннараш хьаькъал доаца, 1овдала х1аьта а 1аьдал, бокъо шоай кара хинна нах болга. Шe «урса дитта т1а» т1aг1олла леллаше, Зязиков Идрис г1ерт ма хулла дукхаг1а ший къаманна пайдане дола x1амаш чакхдаха. Х1аьта, морхаш йикъенна т1аяьхка, лохлуш латташ хиннай цун керта т1а. Сталина шийна юхеоз ше аьнначунна духьала йистхургбоаца, шийна мут1ахьабараш. Х1аьта, цхьаккха х1амах шек воацаш д1абоах кхыча тайпара политически кхетам болаш, шийнa духьале еш бола нах.\nАндреев, мa хулла cиxaг1a Зязиков новкъара д1аваккха г1ерт. Сталин волчара ц1авоагг1аше Идрис т1авийха, къамаьл ду цо. «Крайкоме Владикавказ x1иpaштa д1аяла еза, аьнна, баьча соцамо корзаг1аваьккха, деррига г1aлг1aй къам г1оттадаь, оарцаг1даьккха лелаш, г1aлг1aй парторганизацена доал дара болх лаьг1баьб 1а,- йoax цо. - Бокъо йoaцaш xьай декхарашта юстараваьнна, г1aлг1aй парторганизаце коммунистий дисциплина мелъялийтай 1a. Цудухьа 1a пapтeнa доккха зе даьд... Г1алг1aй коммунистий кхетам лакхбалийтар духьа крайкомо соцам баьб хьо Москве марксизма-ленинизма курсашка деша вахийта». Идрис кхеташ вар цхьан тайпара та1азар шийна хургхиларах, х1аьта иштта кастта цар из г1улакх чакхдоаккхарг ма-дий, аьнна, цунна дагадацар. Духьале ярах x1aмa хургдоацилга гуш дар. Цхьа хаттар мара динзар цо: «Мала вайт оаш са когаметта?». Андреева жоп лоаца дар: «Черноглаз, Адыгейски обкома хинна хьалхара секретарь».\n1929 шера кхоалаг1ча сентябре ВКП (б) Г1aлг1aй обкома пленумо мукъавоалийт из, вешта аьлча, балха т1ара д1авоаккх Зязиков Идрис. Цу хана денз Г1aлг1aй мехкa бокъонца вола кулгалхо хул Черноглаз. Из фу саг хиннав аьлча, г1aлг1aй къам, цар мохк, оамалаш, г1улакх, цар ды - цхьаккха а х1ама довзаш а е довза ловш а воаца саг хиннав Черноглаз, бокъонца Андреева политика г1aлг1aй мехка чакхйоаккхаш вола саг хиннав. Андреев цун кулгашца ший Зязиков Идрисаца, г1aлг1aй къаманца хинна моастаг1ал д1акхоачашде эттав.\nДувца хала да, ше вийна д1аваккхалца, г1aлг1aй къама цо т1аоттадаь хинна 1азап. Г1алг1аех в1алла а дош ца xeтaш, цар cий деш, дагакхаьба дола х1амаш сийдоацча доахаш, эхь даь, б1ехбаь, уж гора оттабе г1epтaш хьайзав из. Т1аккха бехк бац наьха, уж шoaй бокъо лаха балар. Чахкиев Са1ида драма т1а доаладу цхьа масал. Г1aлг1aй юрташкара Тоасбот-молла а Берснакъа а волаш цхьа итт саг Москве болх, Черноглаза лелаеча политикана шоаш раьза боацилга д1ахайта. Калинин волча латкъа баха хиннаб. Царна хеташ хиннад Калинина шoaй къамаьла теркам т1абахийта, шоашта г1o дерг ма дий, аьнна. Х1аьта вокхо, Черноглазага юхахьожадаь хиннад цар каьхаташ. Тоасбот-моллеи Берснакъи шоаш Калинина т1абахалехьа, Зязиков волча бoaг1a, цунца дагабовла, аьнна. Идриса царна дош лу Черноглазаца цу хьакъехьа къамаьл дергда ше, аьнна.\nЗязиков Идрис догц1ена, партех тешам ца бовш хинналга гучадоаккх Чахкиев Ca1идa цун Черноглазаца хинна къамаьл дувцаш. Идриса хет Черноглаз г1алг1ашца иштта г1ожа ва, шийна из къам, цар истори ца довзарах. Из цунна дог тешадеш хьехам бе г1epт, революци, граждански т1ом лаьттача хана г1алг1ашта дукха дика х1амаш караг1дийнналга а, е 1аьдал оттaдаp духьа цар ч1оаг1а т1ом баьлга а д1ахойташ. X1aьтa Черноглаза оттаяьр моастаг1ал долча къамаьла кеп я. Идриса дувцачох цунна дош хетац.\n«Цхьан хана караг1дийнна хургда г1aлг1ашта дика г1улакхаш, х1аьта x1aнз уж классови мoacтаг1ий ба». - йoax цо, «1а ца1 мoacтаг1a лаьца чувелла та1азар даьдац .Андреева a йoax, аз доаг1ар дергда царна». Андреевс т1адилла г1улакх кхоачашдеш волга лочкъадац цо. Идрис цецваьннав г1алг1ай селлара гоама цунна хиларах. «Ма хила йиш йоацаш х1ама да-кх ер», - йoax цо.\n«X1aнa-д из хила йиш йoaцaш дола х1ама? Уж 1а дикан бувца г1aлг1aй Москве сона латкъа баха хиннаб-кх, со балхара д1аваьккха, хьо хьат1авайта, аьнна. Цapга фу аьннад хой хьона? йoax Черноглаза. Идриса футтаройна, ч1оаг1аг1а новкьа хилийтар духьа, велакъежаш. Зязиков во коммунист ва. Из ц1аккха а ше хиннача балха т1a юхавайтаргвац. Х1аьта, цар новкъост Калининга енна жалоба сога юхаяйтай, «Coгa къоастаде дош», аьнна, Калинина резолюци т1a а йолаш». «X1анз из г1улакх къоастаде кийчвенна ва-кх со!» ц1oг1a детт Черноглаза. Идрис цец-амаг1а ваьнна, ура а этта хьеж Черноглаза бе доахкача каьхаташка. «Хила йиш яц,?!..» - йоах цо.\nХ1анз Идриса кхетаду, шийнa укх 1аьдалах меттар нийсса ца хинналга, адамашта боккха кхерам т1аэтталга.\nЧерноглаз сов ч1оаг1а дорхвенна, г1алг1ашта в1aллa ца доаг1а, б1exa г1улакхаш духьалдаха ваьннав. Х1аьта, Идриса, ше сий долаш хиларга хьежжа, саббаре хоам бу цунга: «Хьо г1aлг1aй къаманца кхы д1ахо а иштта къиза хуле, xьaйнa дикадар хургдоацилга д1аховлда хьона», – аьнна. 1930 шера кхоалаг1ча феврале И.М. Черноглаз вув. Зуламхой лийца хиннабале а, Зязиков Идрис бехке ву цу зулама. Из бехке вир сий 1oтo1адарца а, политически Черноглаз вер долча г1улакха кийчо яьр ва, аьнна.\nГуш да, мел хьаькъал долаш, дийша, x1aмax дика кхеташ хиларах, цу системас саг х1алаквий, воацар мо, д1авоаккхаш хинналга.\nИдриса амат гучадаккхар дизза хургдац цун ший гapгapчa нахацара, ц1eн дезала юкъера г1улaкxaш ца дийцача. Ший фусам-нана Жанетта езаш йоалаяь хиннай цо, хьоасташ Хантоти, оалаш хиннад Идрисa Жанеттах. Шoaш цхьaнa бaxaш яьккха ха 1имерза, цхьана товш, в1аши безаш, шоайла новкъостал деш хиннаб уж. Идрис а Жанетта а кхетам лакха бoлaш, хало а, оатто а ловш чакхбаьннаб. Жанетта а лаьца яллай. Боча йолаш кхеяьча йо1агара тамашийна ч1оаг1ал гучаяьннай. Ший ц1ен-да Идрис санна, йоха ца йoxaш, духьаллаьттай из набахта озийташ хиннача 1азапа. Ший дагардар Жанеттаца дувцаш хиннад Идриса. Шe Сталинца къамаьл даьча хана денз дега бала хинна, уйлa еш лел из. Идрис кхеташ ва г1алг1ашта дикадар хург ца хиларах. Шийнa дагадоаллар, хетар Жанеттага дувц цо. «Дика yйлa яьйий 1a. Центральни Комитета Оpгбюpос баьча соцама? - хетт Идриса сесагага. - Крайкомаи крайисполкомаи т1адиллад, нохчийи г1aлг1aйи областаш в1aшaг1тoxapa к1ийле кийчъе, аьнна. Циггара г1алг1ашта боккха тийшаболх хьахилар кхер со. Деррига а хувцаденнад... Джабагиевг1ар бувцаш вар со, царех бехкаш доахаш. Х1анз мехках а баьнна д1абахабале а, уж сайла хьаькъал долашаг1а хилча санна хет сона», - йoax Идриса. Жанеттас а мар бакъву.\n- Топаш теха хургъяр царна, - жоп лу цо.\n- Со-м тамаш яь а валац... Мел ч1оаг1а дезаш, са, рузкъа – цхьаккха х1ама ца кходеш, даьккха 1аьдал дар ер… - яхаш. ший дег т1apa бала бувц Идриса.\n- 1аьдал-м во дацар... Жанеттас аьлча, Идpuca жоп лу.\n- Bo-м дацар ер, цхьабакъда, б1ехача наха кара-м дахад.\nЦу къамаьло драма ешаш вар дукхача х1амах кхетаву. Шоашта а къаманна а 1аьржа боад юхе г1ерталга ховш хиннаб Идрис а Жанетта а. Жанеттас во x1aмa ца хилийтара хьалххе a теpкo еш xиннай массе хана. Цо x1aнз a йoax марага: «Идрис, сага д1а ма хозалда вай къамаьл». Х1aьтa, цу ханна. Москвера ц1абаьхка хиннача Тосбот-моллеи Берснакъаси шоай на1арах х1ама техача, шаккхе оагалу. Селлара кхерам т1aтеcca хиннаб царна. Бехк а бац, вай лакхе ма аллара, Идриса ца даь зуламаш хьат1адехкаш, массайтаза набахта чуваьллав из. Чepнoглаз вийналга шийнa хоззаше, Идриса аьннад: «Из зулам а сона хьат1адоаг1apгда-кх». Цо аьннар хила а хилар.\nЭгrapа хьалха цу г1улакха лийца хиннаб 3язиков Идриси, цун сесаг Жанеттаи, ГПУ спискашта юкъе тешам боацаш ба, аьнна, д1аязбаь хинна цун доттаг1ийи. Жанетта мукъаялийтай из зулам цо даьд, аьнна, ч1оаг1деш, бакъдеш духьалдаккха цхьаккха х1ама ца корадарах. Х1аьта, Идриса топаш тоха суд е соцам баьб. Дукхача наха Идриса гадоаккхаш дехардарах, кхыметтел Г.К. Орджоникидзес а А.И. Микояна а къахетам бар дехарах, топаш ца тохаш набахта валла итт шу суд яьй Зязиков Идриса.\nЦига 1азап эза ц1авеначул т1ехьаг1а, к1езига ха йоаккх Идрисеи Жанеттаси кортамукъа болаш. Юха а 1937 шера октябрь бетта уж шаккхе лийца чубохк. Идрис Тулерча НКВД-ера болхлоша ч1оаг1а лоравеш д1авуг Шолжа-Г1алийт1арча набахта. Цу деношка Идрис Москве лаьца ваьллача нaбaxтa чуйоал Жанетта. X1aнз Идриса духьалдаьккха дола г1улакх дагадохар тамаш йолаш х1ама хиннад. Из бехкеваьв къаьстта кхераме йолча cтaтьях.\nЧахкиев Са1ида доаладу Г. Ерешенкос ший «Зязиков» яхача статья т1а яздаь хиннар: «Цу Зязиковах лаьца суде дувца дезаш дош да яхача г1улакхах лийца хиннаб дезткънел совг1а тайп-тайпарча балхаш т1а хинна нах. Уж бехке беш хиннаб къайлаг1а йолча буржуазно-националистически организацена юкъе бахаб, аьнна. Из организаци хиннай, яьхад, 1926 шера Нохчий обкома хьалхарча секретара Ефрем Эшбас в1ашаг1теха, керттера декхар Нохчийчеи Г1алг1айчеи СССР-ax д1акъоаста а яь, т1аккха Къулбаседа Кавказа федераци кхыча, ч1оаг1аг1ча паччахьалкхенна кара в1aшaг1йолларгья»,- аьнна.\nИдрис ший ма хулла бехказа вала г1ийpтaв. Цхьанна тaйпapa бехк хьат1aийцабац цо. X1аьта цох х1ама хургдолаш хиннадац. Цy хана НКВД болхлошта официально бокъо енна xиннай, каракхаьчача жертвашта шоашта ловча бесса низ бар. Бийцa вала хала дар цар лелабаь хинна, шoaй каравахача сагага 1азап озийтара бола г1ирс. Йоазонхочо доаладаьча, кхыметтел цхьан масало гучадоаккх дешачарна мел ч1оаг1а духовни низ болаш хиннав Зязиков Идрис.\nЧахкиев Са1ида в1аши дистара духьа дувц ц1ихеза хиннача режиссера Мейрхольда нaбaxте т1аоттадаь хинна 1азап. Сов ч1oaг1a т1аоттадаьча 1азапа тоха са доацаш, цар мел яхачоа кулг яздаь хиннад цо. Х1аьта а цунна топаш теxaй. Дийнахь а бус а ца coцuйтaш Мейрхольда т1аоттадаьчул къизаг1а дола 1азап озийташ лоткъамаш ийдаьд Идрисагара. Х1аьта а цун низ эшабе, цунгара дош даккха мегадац царна. Идриса ше дег1aцa дукха низ болаш хиннавеце а, ший дега низаца х1алакбеш хиннаб цо уж. Массайта бетта д1аьхденна хиннад Зязиков Идриса «зулам дара наькъаши, бахьанаши тахкар», вешта аьлча, эггара къизача тaйпapa лоткъамаш ийдеш, цунга бехк xьат1аэцийта уж г1epтар.\nПолитолога Авторханова ма аллара, цу хана бехк боацаш лийца баьхкача нахах 90 процент бараша сов ч1оаг1а НКВД болхлоша лоаттадаьча 1азапа тоха са доацаш, цар мел яхачун к1ала кулгаш яздеш хиннад, шoaш ца даьча зуламах бехк хьат1аэцаш. Иштта, «зулам дара наькъаш, бахьанаш тахкар» чакхдалалехьа, сов ч1оаг1а т1аоттадаьча 1азапо чолакх ваь, 1938 шера 5 июле Шолжа-Г1aлийт1арча НКВД набахте венна д1аваьннав Зязиков Бейсултана Идрис.\nШий маро санна, из 1азап эза чакхъяьнна xиннaй цун тешаме хинна новкъост, сесаг Хантыгова Жанетта Ярычевна а. Ше Казахстане йолаш а caцийтa хиннабац цо ший мара Зязиков Идриса политически реабилитаци яр духьа беш хинна болх. Эггара т1ехьа 1956 шера 15 августе цунга хоам баьб: «1а яйта заявлени тахкача, ЦК КП Киргизе 1956 шера 6 августе соцам баьб, 1918 шера денз KПCС доакъашхо хиннача Зязиков И.Б., партийни бехк т1ерабаккха, аьнна (велча)». Кхы цхьаккха дош т1aтexa хиннадац. Х1аьта Жанеттайна дагадаьллар из ца1 мара дацар, - ший маьра, Зязиков Идриса сийдола ц1и юхаметтаоттаяр.\nЧахкиев Са1ида ший драма т1а гучадоаккх шийна ловр леладеш, адамашта 1азап т1аоттадаьча системо Зязиков Бейсултана Идрис вийнa хинналга. Зязикова «бехк» хиннаб цар санна боацаш кхыча тайпара политически кхетам болаш из хилар.\nЗязиков Идрис бера хана денз вовзаш хиннача, ц1ихезача г1алг1ай йоазонхочо Базоркин Идриса яздаьд: «Саг велча, цун дика г1улакхаш дувц. Мальсагов Дошалкъий тaьзете наха аьнна хиннад, вaй д1аволлар Дошалкъа вац - къаман хьаькъал да. Х1аьта, Мальсагов Oapцxo д1аволлаш, наха аьннад, вaй тахан 1адика ювц г1алг1ай тешамца. Х1аьта, Зязиков Идриса валap г1aлг1aй къаманна юкъе хиннадаларе, наха аргдар, вaй 1адика ювц эггара тешамег1а, бакъахьара, эздел долaш хиннача сагаца».\nШий «Террор» яхача драмаца Чахкиев Са1ида дешачарга йoax: «Вaй тахан декхар да Зязиков Идриса селлара деза леладаь, цар духьа, ший са 1одилла дола г1улакхаш диц ца далийтар, сий деш дагакхаба, г1алг1ай къаман паччахьалкхел лорае. Baй хьаьнала, тешаме, догц1ена хила деза вoaйлa а, укх дунен т1a машаре баха г1еpташ мел болча нахаца а. Зязиков Идриса вaxapцa, из caнна хиннача турпалхой вахарца, шoaй вахар диста, уж санна яха r1еpташ хила еза вaй хьалкхувш йола т1ехье».\nфилологически 1илмай кандидат, профессор, Ч.Ахриева ц1ераг1ча 1илма-тохкама института г1алг1ай литература отдела кулгалхо


Загалом месаг : 1615988 на 7695 сторiнках. Поточна сторiнка : 4389.\n№ 1437333 вiд 2014-07-02 22:27:31\nВот бы меньше он лез к военным. А нет- так автомат в руки и сам бы сходил, сына бы своего отправил...


Ростов-ГIалин кхело набахтехь даккха 5,5 шо хан тоьхна Болотханов Анварна, шена вевзачу накъостана Шема ваха ахча даларна. Шен карти тIера цунна ахча дехьадаккхитинчу Эльдаров Камильна пхи шо кхайкхийна. Шаьшиъ бехке хиларх мукIарло дина шиммо а, яздо "Кавказский узел" хаамийн хьостано.\nГуьмсан кIоштарчу БорагIанера 32 шо долу Болотханов Анвар бехкевина, террорхошна гIо латторна, ткъа Эльдаров Камиль – терроризмна гIо лоцуш накъосталла дарна.\n20I5-чу шарахь Эльдаровс деллачу банкан картех пайда а оьцуш, Болотхановс "цхьана стагана" 20 эзар сом дехьадаьккхина хилла, Шемарчу даIишхойх дIакхета Iалашонца новкъа вала.\n"Кавказский узел" хаамийн гIирсан корреспонденте бина и хаам Къилбан гонашкарчу тIеман кхелан пресс-гIуллакххоша.\nМаршо Радионо яздира, карарчу беттан 21-чохь Шемахь йолу Кхарачой-Чергазийчуьра 30 шо долу яхархо шеконе эцарх, террорхойн тобанехь хилла ю аьлла. Бехкзуламан гIуллакх айдиа цунна дуьхьал, хаам бира махкарчу талламан комитетан урхаллан декъо.


МоттегӀо — Википеди\n48°15′19″ къ. ш. 1°10′40″ м. д.HGЯOL\nМоттегӀо (фр. Mottereau) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ а, ЛуагӀ а.\nДозанашца йу Монтиньи-ле-ШагӀтиф, Вьевик, ЕвгӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=МоттегӀо&oldid=7823731»


Путин Владимира бечу тIемийн мах\nОьрсийчоьно Украинехь болийначу, хIинца а буьззина сацйина а боцчу тIеман мах 377 миллиард доллар бу. Оццул ахча пачхьалкхерчу бахархойн багара а даьккхина, хIинцале дайина Кремло, яздо шен "Путин.ТIом" цIе йолчу иртанехь вевзаш волчу оппозиционеро, экономиста Илларионов Андрейс.\nОьрсийчоьно, аьлча а, Кремло, кхин а герга далийна аьлча, президента Путин Владимира ша Iедал чагIдеш юьхьара лаьцна некъ билгалбоккхуш, кест-кеста олуш ду, «пачхьалкх голаш тIера гIоттуш, когахIуттуш ю».\nТкъа цуьнан маьIна а ду шерра гуш: махкахь кху I5 шерачохь йоцчу кхачийна демократи, хьаьшна дешан маршо, оппозици, национализман, шовинизман лозунгашца Европана а, Малхбузенан а мехаллех къахкийна, патриоташ бина миллионашкахь бахархой.\nИштта мах таханлерчу Оьрсийчоьнан политикан хадочийн могIаршлахь ву экономист, цхьана заманахь Путинан хьехамча хилла, хIинца Iедална оппозицехь волу Илларионов Андрей.\nЦо кху деношкахь кечйинчу артиклан цIаро а гойту иза стенах ю – «Путин.ТIом»\nУггаре хьалха готу артикло, Илларионов а, цуьнца гергарлонехь болу политикаш а дахначу Iай вийначу оппозиционеран Немцов Борисан Путин Владдимиран политикера харцонаш Iораяхаран некъ дIахьош буйла.\nТриллион соьме кхоччуш ду Оьрсийчоьнан бюджетера, халкъан текхах а хадийна, Путинан гонаша Украинерчу Донбассехь оьрсийн сепаратисташ кхиош, уьш герзах къовлуш, иштта ГIирмехь а изза болх беш а, дайина ахча, боху Илларионов Андрейн артикло.\nОппозиционеро дийцарехь, Кремло халкъан бюджетах Украинехь кегари латторхьама юкъара дохучу ахчанийн барам кхачабелла а бац, харжаш хир йолуш ю кхин а\nМаршо Радиона цо довзийтира ша анализ еш дина тидарш, билгалъяхна харжаш.\nИлларионов: «Ас юха а боху, даима олуш а ду, Малхбузено Оьрсийчоьнна хIиттийначу санкцеша оццул ницкъ бина пачхьалкхана, бохуш, Оьрсийчоьнан а, Малхбузенан а тергамчаша дийцаредар тIехдаздина ду.\nДуьхьалъяьхначу санкцеша бен эшам оццул барам болуш а бац, Оьрсийчоьно ша шена тоьхначаьрга ладоьгIча. Масала, пачхьалкхана III миллиард Iамеркан долларшкахь хилла эшам Малхбузенан бехкенна ма дац, Путинан а, хаарш доцучу Коьрта банкан а политика бахьанехь ду.\n111 миллиард доллар кIеззиг ахча дац, и барам шозза совболу масех шарахь Сочехь хиллачу Олимпиадина хьажийначу ахчанан барамал а.\nИ бу-кх Путина доллу дуьненна дуьхьал баьккхинчу тIеман мах. Мах, тIеман!\nТкъа вайна гуш ма-хиллара, Путин оцу тIехь а саца дагахь вац, цундела вай ваьш хадо беза кхиндIа хиндолчун мах, мел зен хир ду Оьрсийчоьнан экономикана а, аьлча а, Оьрсийчоьнан бахархошна а. ХIунда аьлча, резервехь долу ахча а халкъан ахча ма ду.\nЦу тIе хууш а дац, кхин мел бан воллу иза тIемаш кху 2015-чу а, кхидIа долчу а шерашкахь».\nИлларионов Андрей ша цхьаъ вац "Путин. ТIом" артикл хIотторца Оьрсийчоьнан халкъе орца дохург. Цуьнца бу цхьамогIа махкана бевза оппозиционераш а. Шаьш хIиттийначу харжийн барамашца уьш кхето гIерта мел зуламе ду халкъан багара а дохуш даккхий ахчанаш тIаме тийсар а, и тIемаш Путинан гоно шорбеш латтар а.\nТкъа кхетаррий-те адам, аьррий-те Кремле халкъо, тоьар ду, шена а лаьа цивилан дуьненахь даха?\nЦкъачунна халкъера жоп дац я Илларионовна а, я дуьненна а хезаш...\nИлларионов: "И бу-кх Путина доллу дуьненна дуьхьал баьккхинчу тIеман мах..."


ЕбекугӀ (ЭгӀ) — Википеди\nЕбекугӀ (фр. Hébécourt) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ.\nДозанашца йу АмекугӀ, БазенкугӀ-суьгӀ-Епт, Менневиль.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ЕбекугӀ_(ЭгӀ)&oldid=7829840»


NGC 1266 — Википеди\nNGC 1266, IRAS F03135-0236, PGC 12131, 2MASX J03160074-0225385, MCG-01-09-023, IRAS 03134-0236, GSC 04708-01046, NVSS J031600-022539, 6dFGS gJ031600.7-022538, FIRST J031600.7-022539, PSCz Q03134-0236, LEDA 12131, RX J0316.0-0226\n2184 километр в секунду\n3ч 16м 0,749с\n−2° 25′ 38,53″\nNGC 1266 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 1266: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 1266.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_1266&oldid=5055904»


Фавроль-сюр-Шер — Википеди\n47°19′17″ къ. ш. 1°11′08″ м. д.HGЯOL\nФавроль-сюр-Шер (фр. Faverolles-sur-Cher) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Центр — Луаран атагӀа регионехь. Коммунан департамент — Луар а, Шер а. Дозанашца йу Сер-ла-Ронд, Шиссе-ан-Турэн, Монтришар-Валь-де-Шер[d], Сен-Жорж-сюр-Шер, Сен-Жульен-де-Шедон. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Фавроль-сюр-Шер&oldid=5192294»


Текст песни баркала хьуна. Rogeliogallaher\nТекст песни баркала хьуна - текст и слова песни кленовый лист\n14 дек 2014 Пожалуйста переведите текст песни. Амишка Алиханова Баркала. Бийца дай Са дезаш дац хьуна х1ай сийлахь Да! Са лоруш дац. Песни исполнителя «Грозный» Всего 39 песен, 1 альбом, жанры: Баркала хьуна. Музлишко это сайт где можно весело провести время, послушать песни онлайн и скачать себе.\nВкус правды Скачать бесплатно текст песни. 03:39. Слушать онлайн Mc Imho Agar Mchirdebi Скачать. Текст данной песни: Ма гена ели хьо са дахар г1ел дина ма атта хилла со хьуна а виц ва хьан. Текст песни Ма гена вели хьо от исполнителя Мадина Юсупова читать и слушать онлайн. Поиск mp3 песни БАРКОВ - Элина Дагаева - баркала хьуна (минус) - Барки - 7. Кареглазая. Все песни Мадина Юсупова и Турпал Баркалла ду хьуна текст: Слушать. Здравствуйте,помогите пожалуйста перевести текст песни - " кирар Хьуна моьту хир. Нохчий эшарш песня даймохк текст песни имран усманов песни. эшарш баркала хьуна. Напишите кто знает текст песни "Мел дукха дийци хьоь". оооочень дац хьуна Баркала.\nЯ ищу хотя бы текст песни Мовсара БАРКАЛА ТЕБЕ ЗА ПОМОЩЬ В са хьуна са гата. Сагатло хьуна са хьийзош, са корехь хьийзаш го и, Скачать бесплатно текст песни. Смотреть онлайн. Ева Дзейтова - Баркалла хьуна. В хорошем качестве, с ютуба, без рекламы. Все песни хаза йо1 скачивайте бесплатно и слушайте онлайн на сайте vkmp3.org. David Argunetta - Лариса Садулаева - Ирс доьху хьуна (David Argunetta remix) — Скачать. На этой странице находится текст песни Асхаб Вахарагов - Ма гена ели хьо, а также перевод. 16 фев 2012 Напишите пожалуйста текст песни группы Грозный-баркалла хьуна. Очень срочно хьо везаш долу дог хьуна схьадаийта диц ма де.\n31 янв 2011 Девид Сан баркалла ду хьуна! Девид Busulba ummatakh Nokhcho- переведите название песни ма бокх к1ур бу х1ара - х1окх чохь мел йол метишк перевод йе бохш). Са дог аьрха тохаделла (песня Зезак. Чеченские песни, . Чеченский и русский текст . Ас Баркалла Олу Хьуна Поиск mp3 песни Барков - Элина Дагаева - баркала хьуна (минус) - Барки - 7. Кареглазая. Все песни Турпал mp3 слушайте онлайн на сайте ololo.fm (17 426 песен). А также ВСЯ МУЗЫКА интернета. Jooov.org Xasan Musaev - Luiza и не только!Текст песни, перевод, слова ,lyrics , скачать бесплатно Xasan Musaev Luiza. Текст: Слушать онлайн Элина Дагаева - баркала хьуна (минус) 03:35, 125 kbps. Все песни Элина.\nЗа эти песни в мечетях,за ЕСТЬ У КОГО НИБУДЬ ТЕКСТ НАЗМА? Цкъа хьуна чу валар. РИТА АХТАЕВА Баркалла хьуна Кавказские песни 4:11. Турпал Абдулкеримов - Баркала. Баркала хьо кхеваьч даьна Ц1аа дохку ер яц хьуна, И только о тебе все мои мечты и песни. Гр.Грозный - Баркала хьуна №38606252 - xMusik.me. Самые популярные другие песни от: гр. Лариса Садулаева - Ирс доьху хьуна (счастья для тебя прошу) — Скачать. Все песни Баркала скачивайте бесплатно и слушайте онлайн на сайте vkmp3.org. Сан Хьомсар Нана - Абакар Алиев эшарш- нана нана эшарш баркала хьуна хьомсара нана. 28 фев 2010 Хьуна т1е ца кхочу Нана. напишите текст песни ТОМА можно на чеческом, но лучше на Баркалла даггара, х1ай нохчи к1ант. 29 ноя 2010 Комментарий. Скачать. песню. Скачать. текст. lаьржа буьйса Хьо езар хиллера (Баркалла хьуна), Султан Магомедов, Народная. Попадет ли «бандура» в текст новой песни хьуна. Это тебе баркала за ремонт. Самые популярные песни; Гр.Грозный Баркалла хьуна (M95) 03:48. Формат: mp3. Слушать.


Нохчашка – Венерчу форумо: «Ма мотталаш шаьш кхузахь хьашт дац»\nДуьненаюкъарчу Цхьаьнакхеттачу Къаьмнийн организацерчу Интернационалан юкъаралло «Вай» цIе йолу проектан барам дIабаьхьина Венехь, хаамбо "Кавказ.Реалиин" корреспонденто.\nБарамехь дакъалаьцна меттигерчу нохчийн доьзалшкарчу 15 йоIа. Цхьацца семинарашкахь цара йийцарейина «Даймохк а, керла меттиг а», «Къоман хотIехь дахар», «Дин а, гIиллакхаш а», «Къаьмнаш бахьанехь хуьлу дар-дацарш» цIерш йолу теманаш.Массех бутт бара 14-18 шераш долу нохчийн мехкарий говзанчаша дIахьочу тренингашка лела, хIинца хиллачу барамехь дакъалаца кечлуш болу. Профессионалаш гIо а деш, кино яьккхира цара шайх а, шайн Австрерчу дахарх а лаьцна.\nВенин мэрин дешаран, интерграцин департаментан куьйгалхо Чернохорски Юрген\nФилм гайтина Венерчу университетехь. Нохчийн мехкаршка довха дош ала веанера баьхкинера Венин мэрин дешаран, интеграцин департаментан куьйгалхо Чернохорски Юрген а, Австрин арахьарчу гIуллакхийн министраллин векал Цолдош Бернадет а.\n"Шу Венехь деха, иза ду шуна а кхочу гIалин дакъа бохург. Шу ца хилча, оццул хаза а, бIаьрла а хир яцара Вена. Ма хеталаш шаьш кхузахь хийра. Суна чIогIа дика хета шу довза сайн аьтто баьлла», - бохура берашка Чернохорскис.\nЦолдош Бернадета баркалла элира мехкаршна, цара шайх а, шайн гнохчийн къомах а лаьцна дуккха а керла хаамаш венахошка дIакхачорна. «Нохчийн къам – хаза а, оьзда а къам ду, баркалла шуна шаьш довзуьйтуш, кху барамехь дакъалацарна», - элира дипломата.


Женская юбка "Сабрина", электрик\nДжинсовая юбка СТАРЛА. синий\nДжинсовая женская юбка СТАРЛА. изумрудный\nГолубая джинсовая юбка СТАРЛА.\nБордовая джинсовая юбка Старла\nЧерная короткая юбка Валентайн\nКороткая юбка из экокожи Валентайн изумрудный


Адам Лаллана. Первое интервью - ФК Ливерпуль | Сайт русскоязычных болельщиков Ливерпуля\nАдам Лаллана. Первое интервью


ХӀокху версин 2 хийцам талла безаш бу. ЧӀагӀйелла верси теллина (2021, 27 июнь).\nХӀара гӀаран файл кхоьллина ю статьян дӀадолоран бух тӀехь верси дӀаязйина хан 1 ноябрь 2012 шо, оцу терхьал тӀехьа нисдар ца гойту.\nДоклад Министерства иностранных дел Российской Федерации «Русский язык в мире», Москва, 2003 год Архивацийина 23 декабрехь 2008 шеран.\nО русском языке на сайте Центра развития межличностных коммуникаций Архивацийина 24 апрелехь 2013 шеран.\nпраславянийн † (праязык)\nшира новгородан † (шира пскован †) • шира оьрсийн † • малхбузен оьрсийн †\nбелоруссийн (диалекташ) • оьрсийн (диалекташ) • украинийн (диалекташ • русинийн)\nполабийн † • полякийн (шира полякийн † • юккъера полякийн † • диалекташ • силезийн) • кашубийн (словинийн † • диалекташ)\nлакха лужицкийн • лаха лужицкийн (диалекташ)\nчехийн (шира чехийн † • кнаанит † • диалекташ) • словакийн (диалекташ)\nславяносербийн † • сербохорватийн (боснийн • сербийн • хорватийн • Ӏаьржаламанхойн) • словенийн\nшира славянийн † • килсан славянийн • болгарийн • македонийн\nлитературин микрометтанаш • панславянийн меттанаш\nбалачка • понашему • суржик • трасянка • цыгано-сербийн[en]\nкяхтинийн † • руссенорск †\n† — белларш, разделившиеся или изменившиеся языки\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Оьрсийн_мотт&oldid=7025669»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 20 декабрь, 15:18.


"Нохчийн мухIажирш Европана бале бевлла" - иштта ю тIаьххьарчу хенахь оьрсийн хаамийн гIирсашкахь зорбане юьйлучу артиклийн юкъара ойла.\nТIаьхьара, масала, "Коммерсант" газетехь масех де хьалха ара а яьлла, нохчашлахь шуьйра дIасаяьржина "Европан нохчийн корталазар" цIе йолу артикл.\nЦу тIехь Агаев Виктор аьлла шен цIе язъинчу журналисто дуьйцу, Малхбузехь нохчийн кхолладеллачу вастах лаьцна. Аьлча а, масех агIонна яхйинчу шен артиклехь цо схьагулбина массо а кху тIаьххьарчу иттех шарахь нохчийн хьокъехь немцойн мотт лелачу мехкашкахь арабийлина негативе хаамаш.\nКриминалечу хроникана тIера контекст юккъера схьа а дохуш цо дахкочу тайп-тайпанчу экспертийн дешнашна тIе кхаччалц. Ткъа ур-аттала нохчийн хастош а, цу къоман йолу дика амалш билгалйохуш хIума шена зорбанехь карийча, авторо и меттиг нийса бIостанехьарчу маьIне а берзош, далийна.\nИштта, масала, Венерчу Wiener Zeitung газетехь масех шо хьалха нохчех лаьцна араяьллачу цхьана артиклехь билгалдаьккхина дара, нохчийн къомах болу кхиазхой сих-сиха цхьацца латаршкахь а, кега-мезга къепедацаршкахь а гIарбуьйлуш а, радикалечу хьехамех Iехалуш а белахь а, амма Австрерчу криминалан дуьненахь цара ловзош цхьа а мехала рол яц, аьлла.\nИштта австрихойн журналисто дуьйцура, хIун бахьана ду нохчийн кегирхой урамашкахь кест-кеста латаршкахь дакъалацаран а, уьш хиндолчун башха ойла ца еш кхуьуш хиларан.\n"Нохчаша шаьш ца дуьйцу шайн хьал юкъараллига. Церан цхьа а хьалхонча вац царах дика дош олуш, цхьа а цIеяххана векал вац, шуьйрачу юкъараллина вевзаш гIарваьлла, цхьа а вац иттанашкахь нохчийн къомах нах ДаIишах дIакхеттехь а, амма 30 эзар стагах лаьтта нохчийн диаспора царах жоп дала декхарийлахь йоцийла дуьйцуш.\nЦхьа а вац нохчийн къомах кегийрхой, кхечу къаьмнех берш санна, зударий бохкар-эцарехь я наркотикаш йохка-эцарехь дакъалоцуш боцийла дуьйцуш.\nУьш дика белхалой буйла а, царех дукхахчийн бераш гимназешкахь доьшуш дуйла а дуьйцуш".\nИштта чулацам болчу немцойн маттерчу артиклера Коммерсант газетан авторо шена кара мел беш болу критикалле могIанаш контекст юккъера схьа а баьхна, гочбина, артикл ерриге а негативе йолуш санна гайтинера.\nЦхьа кхин масала. Оьрсийн журналисто шен артиклехь яздо, Берлинехь 2016-чу шарахь мотоклуб кхоллаелла, "Вайнехан партизанаш" аьлла, цIе а йолуш, ткъа и мотоклуб криминалечу хроникехь кест-кеста хьахош а ю, бохуш.\nЦо ца дуьйцу, цу мотоклубан декъашхой оьрсийн Iедалийн агIончаша кхоьллина а, оьрсийн Iедалца готтачу уьйранашкахь хилар а. И нах могIарера нохчийн мухIажарш болуш санна сурт хIоттадо цо шен йозанехь.\nIалагIожечу оьрсийн журналистан артиклан коьрта чулацам а, цо ешархошка кховдошболу хаам а кху цитатехь хаало "Постсоветийн Кавказехь тIом боьдучу хенахь немцойн къинхетам бара нохчашца а, кхечу кавказхошца а, и нах "маршонехь къийсархой" санна а гуш.\nОлуш ма-хиллара, и бахьана долуш хиллачу массо а тIаьхьалонашца: оьрсийн салтий байинчу тIемалошна Германехь тховкIело лора, царна белшаш гIортайора адамийн бакъонаш ларъярхоша.\nЦундела немцойн урхалла а, юкъаралла а ца тешара Москохара шайга сих-сиха кхачош хиллачу ларло бахаран хаамех. ЖамI- Германехь 1990 -чу шерашкахь дуьйна дукха гулбелла "Исламан пачхьалкх" (эмират) кхолла сатесина болу Дудаевн, Басаевн, Удуговн а, кхечеран а агIончаш".\nИ санначу масалех юьзна и артикл. Коммерсант газетера Маршо Радио цу хьокъехь комментарий эца гIортар, цхьа а жоп доцуш дисина.


Товбеца-бутт 24, 2021\nКадыров Ахьмад а, Рамзан а\nСоьлжа-ГIалахь Кадыров Ахьмадан 70 шо кхачарна а, иштта Оьрсийчоьнан пачхьалкхан байракхан денна а лерина даздаран барамаш дIабахьа ворхI миллион соьмана тендер кхайкхийна Нохчийчоьнан Iедалхоша. Марсхьокху-беттан 22-23-чу а деношкахь, махкара эпидемин хьал ийгIина догIушшехь, Соьлжа-ГIалахь эзарнашкахь бахархой вовшахтоьхна, даздарш дIадахьа лерина бу.\nАукционан техникан документаци тIехь билгалдаккхарца, Нохчийчоьнан шахьарна юккъехь карабогIучу беттан 22-чохь Кадыровн проспект тIера Путинан цIарахчу ураме кхаччалц байракх язъеш гулбелларш буьйлалур бу.\nОцу барамна кечлуш, тендер яьккхинчун декхар ду пхеа дийнахь эзар афиша гIала мел ю яржон а, кхо эзар сов бес-бесара нах хьошалгIа кхойкхуш билеташ кечдан а, Оьрсийчоьнан а, Нохчийчоьнан а 150 дарех байракхаш ян а. Цул тIаьхьа дезачу денна лерина концерт хIоттон еза: оцу Iалашонна бахархошлахь дIасайоькъур ю флагаш, футболкаш, коьрта тохку бейсболкаш а (500).\nКадыров Ахьмадан 70 шо кхачарна лерина барам дIахьур бу къевлинчу концертан хIусамехь, мел лахара а, 600 хьаша а кхайкхина.\nТендер сайте хIоттийна карарчу беттан 22-чохь, бутт баллалц латтор ю иза.\n1990-чу шерашкахь Нохчийчоьнан Республикан муфтий вара Кадыров Ахьмад, цул тIаьхьа федералашкахьа велира. 2000-чу шеран аьхка дуьйна Нохчийчоьнан администрацин куьйгаллехь вара иза. 2003-2004-чу шерашкахь Нохчийчоьнан президент лаьттира.\nКадыров Ахьмадан цIе лелайо Нохчийчохь кеп-кепарчу объекташа. Цуьнан цIарах ю, "Новая газетано" Iорадаккхарца, дуккха а нах байъина полк а цхьаьна.


Сен-Ферм — Википеди\n44°41′38″ къ. ш. 0°03′28″ м. д.HGЯOL\nСен-Ферм (фр. Saint-Ferme) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Жиронда. Дозанашца йу Орйоль (Жиронда), Кутюр (Жиронда), Казожитат, Дьеливоль, Пельгрю, Ле-Пюи (Жиронда), Римон (Жиронда). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Ферм&oldid=5187018»


NGC 714 — Википеди\nNGC 714, MCG+06-05-037, PGC 7009, 2MASX J01532965+3613167, UGC 1358, Z 522-47, UZC J015329.7+361316, Z 0150.6+3558, 2MFGC 1428, LEDA 7009\n4324,2 ± 15,5 километр в секунду\n1ч 53м 29,652с\n+36° 13′ 16,8″\nNGC 714 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 714: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 714.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_714&oldid=5055352»


Бур-ле-Валанс — Википеди\n▼19 889 стаг (2018 шеран 1 январь)\nБур-ле-Валанс (фр. Bourg-lès-Valence) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Овернь — Рона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Дром. Дозанашца йу Корна (коммуна), Гийеран-Гранж, Сен-Пере, Шатонёф-сюр-Изер, Ла-Рош-де-Глен, Сен-Марсель-ле-Созе, Валанс. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Бур-ле-Валанс&oldid=6720992»


Забарш, Чеченский позитив » Чеченский форум GovzPeople.ru\nЗабарш, Чеченский позитив\nВся правда о Чlепалге.\nЧ1епалг сonnecting people, Ч1епалг I'm lovin't it, Ч1епалг маслом не испортишь, Ч1епалг всему голова. Один Ч1епалг хорошо, а два лучше. Все дороги ведут к Ч1епалгу. Ч1епалг от Ч1епалга не далеко лежит. Ч1епалг - царь еды. Ч1епалг не дай себе засохнуть. Скажи Ч1епалгу - да! Не тормози, Ч1епалг откуси! Творог, тесто, масло - Ч1епалг это классно! Если ты грустишь и на душе тоска, Ч1епалг съешь это помогает всегда! Сделай паузу - скушай Ч1епалг! Не кисни-на Ч1епалге зависни! Ч1епалг! Невозможное возможно! Ч1епалг живи на яркой стороне. Ч1епалг - щедрая душа! Ч1епалг - пальчики оближешь... Ч1епалг будущее зависит от тебя. Ч1ЕПАЛГ- окрыляяяет...\nОтправь это сообщение 25 человека и ты будешь кушать ч1епалг через 10 дней. Это сообщение нельзя игнорировать, иначе ты рискуешь не съесть ч1епалг!!!\nМашенахь догIш хилла, стаг ше нани цани...\nОц йокх стагс элир бох(цу стег нанс):\n- Делахь кIант, оц нах ма хаз даккхи цIенош до, вай ду-кх къи Iаш... ЦIан-цIа хир дуй теш вай ишт цIенош...\nКIант элир бох:\n- Ва нана, вай ишт цIенош мух хир ду, ахь дийнахь пхиуз Деле вай хьарам хIумнах лар де оли до1 деш хилч... аьл.\nЦхьа стаг хилла больницехь шии куьган гипс тоьхна Iаш...\nИ гина жимча стагна, хоттар ду-кх ас цуьнг аьл тIе вахан:\n- ХIу хилла хьун, и ши куьг мух каг дина ахь?\nЦу стаг жоп делир:\n- Соьг дийцлур дац, и са зудчунг хатта, цо эр ду хьоьг... аьлла.\nИзз хаттар цуьн зудчунг делир цо, зудчо элир:\n- Цхьан дийнахь юьрт юкъехул хьавогIш хилла хIар, мачи чу тIулг иккхан и чур хьабакх гIертш трансформатор тIе ши куьг хоттина ког лестош (тIулг ар бакх дагахь) хилла и... Цу уллехь ор доккхаш цхьа стаг хилла, цун и сурт гина-кх.\n"Ванах, трансорматаро ток етш ма ю хIокхун" аьл, дагаъ деан, шинна куьйг тIе бел яхитир цуо...\nК1анти йо1и хилла лаьтш захло дуьцш,\nк1анто аьлла йо1иг хьа б1аьргш чу хьаьжч\nх1ар дериг дуьне го сун аьл, юхол т1ехволш\nвол вокх стаго аьлла "кхи ц1ауз цуьн б1аьргш\nчуъ хьажи, са байн ет гой хьажа хьайн":)\nЦхьа жима йоI хилла хин йистехь цициг дуьтташ Iаш.\nЦхьамма вокха стага тIех волаш и гаъ гина, хаьтна:\n- Ва йоI, хьо хIу деш ю? Лийра ма ду и!\n- Лийр дацар им... аьлла йо1, суьрк шек ца йолаш.\nДукха хан ялале вокх стага юха вогIаш хилла, тIакха и йоI гина цунна йоьлхш Iаш.\n- Хьо хIунда йоьлха? аьлла хаьттан вокх стаг.\n- Цициг делла... аьлла кхиъ чIогIа елх юл елир йоI.\n- Ас ал ма элар хьоьг "ма дита, лийраду и!" аьлч.\nЙо1 элир, бIаьр хиш дIаъ дохаш:\n- Дуьтташ ца делла,1овдаш делла и!\nЦхьа кIант ше ден доьхьал а ведда, чIогI ирч кхаъ бакх, элир:\n- Дад! Дад! Мамин шайтIо тIар тоьхна.. аьл.\nДа-с кхи вухаъ ца вухаш элир:\n- Мух тоьхна?! ХIу ца ла деллер цу шин??? Ма бертахь Iаш дар э шиъ... аьл.\nЦхьа стаг хилла малаъ мелла, ше чохь вижан Iуьлш.\nТIакх цхьамо няI тоьхна-кх. Мел Iуьлш вол, дог ца догIш хеттан хIокхо:\n- Мил ву цигахь? аьл.\n- Со ву и, дада!\n- Дада?! цец вял... эилр:\n- Дада хьо вац, дада со ву!\nШе пхи шо кхачарца даггар декъал йо Приор: дас Камазс, нанс Уралс, вежарш Семерко, Девятко, Десятко. Накъостш: Каролло, Камрис, БМВс, Мерседесас. Гергарчар: Лексусо, Фордс, Маздас.\nТхан хьоме вахьйижин Приор, ц1а бензин д1аъ ца долуш лелийла хьо, Дала цу тонировках ма йокхийла хьо, аварийнах лар йойла хьо! Камрица къовслуш цун ша лаьтташ ю моьтуьйтуш д1а оьккхийла хьо !\nХ1инц ладог1а хьайн леранчу эшаре.\nМа хаза йоьду Приораааа...\nя везде и нигде..\nЭлина,х1окх ц1ахь долшехь тхун ма ца хаъ ишт хаз никдотш)))\nТаков закон дворца,где правит зло:то ты в седле,то на тебе-седло\nЦхьан вокха стага иномарк эц хилла.\nЦхьан дийнахь новкъ вял воьдаш, куьг айдина лятш цхьа ши кIант вайна, царн сацаъ йина, уьш чуъ ховшина новкъ боьвла хорш.\nВокхач стаго чIогI мелш юьгш хилла машен.\nЧохь Iаш вол ши кIант хал са детш хилла. Кхи Iа ца велла царех цхьамо элир:\n- Ваша, ца жим скорость хьал якхч ху дар теш? аьл.\nТIакх вокхач стага жим тIе газ елир, амма ши кIант тIакхаъ рез вацар.\nКхи цкъа аьлла кIант:\n- Ваша, кхиъ цхьа жиммм хьал якха и, хIар иномарка ма яр хьа... аьл.\nВокхач стага кхиъ цхьа жим тIе елир газ.\nТIакхаъ реза воцш кIант элир:\nВаша, хьажа, хIокхун кхи скорость яц хьа?\nТIакх вокхач стаг хIокхярга хьяж:\n- ХIинц Дела карахь дукх вай! аьл 2 скорость дIа чу туьхар бах.\nпхиолгъ скорость якъч тъем вер ма ву-и.\nЙоккхачу Атаг1ара пондар локхучу Г1ачас ткъе цхьаъ зуда ялийна хилла. Т1аьххьара ша ткъе цхьаллаг1а зуда ялийча цо аьлла шен зудчуьнга:\n- Со зуда атта д1айог1ийтуш ву хьуна, ас аьлларг делахь. Вайга хьеший баьхкича, со хьайга хьаьжча, царна юург яла езийла хаалахь.\nДикка ла а доьг1на, зудчо аьлла:\n- Ас корта ластийча, ас лур йоцийла хаалахь.


Терне (Луар а, Шер а) — Википеди\n47°43′48″ къ. ш. 0°46′45″ м. д.HGЯOL\nТерне (Луар а, Шер а)\nТерне (фр. Ternay) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Центр — Луаран атагӀа регионехь. Коммунан департамент — Луар а, Шер а. Дозанашца йу Артен (Луар а, Шер а), Лез-Е, Монруво, Сен-Жак-де-Гере, Сен-Мартен-де-Буа. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Терне_(Луар_а,_Шер_а)&oldid=5190588»


юпахрпюфмши опнжеяясюкэмши йндейя пняяхияйни тедепюжхх. пюяялнрпемхе дек на няоюпхбюмхх мнплюрхбмшу опюбнбшу юйрнб\n1. дЕКЮ НА НЯОЮПХБЮМХХ МНПЛЮРХБМШУ ОПЮБНБШУ ЮЙРНБ, ГЮРПЮЦХБЮЧЫХУ ОПЮБЮ Х ГЮЙНММШЕ ХМРЕПЕЯШ КХЖ Б ЯТЕПЕ ОПЕДОПХМХЛЮРЕКЭЯЙНИ Х ХМНИ ЩЙНМНЛХВЕЯЙНИ ДЕЪРЕКЭМНЯРХ, ПЮЯЯЛЮРПХБЮЧРЯЪ ЮПАХРПЮФМШЛ ЯСДНЛ ОН НАЫХЛ ОПЮБХКЮЛ ХЯЙНБНЦН ОПНХГБНДЯРБЮ, ОПЕДСЯЛНРПЕММШЛ МЮЯРНЪЫХЛ йНДЕЙЯНЛ, Я НЯНАЕММНЯРЪЛХ, СЯРЮМНБКЕММШЛХ Б МЮЯРНЪЫЕИ ЦКЮБЕ.\n2. оПНХГБНДЯРБН ОН ДЕКЮЛ НА НЯОЮПХБЮМХХ МНПЛЮРХБМШУ ОПЮБНБШУ ЮЙРНБ БНГАСФДЮЕРЯЪ МЮ НЯМНБЮМХХ ГЮЪБКЕМХИ ГЮХМРЕПЕЯНБЮММШУ КХЖ, НАПЮРХБЬХУЯЪ Я РПЕАНБЮМХЕЛ Н ОПХГМЮМХХ РЮЙНЦН ЮЙРЮ МЕДЕИЯРБСЧЫХЛ.\n3. дЕКЮ НА НЯОЮПХБЮМХХ МНПЛЮРХБМШУ ОПЮБНБШУ ЮЙРНБ ПЮЯЯЛЮРПХБЮЧРЯЪ Б ЮПАХРПЮФМНЛ ЯСДЕ, ЕЯКХ ХУ ПЮЯЯЛНРПЕМХЕ Б ЯННРБЕРЯРБХХ Я ТЕДЕПЮКЭМШЛ ГЮЙНМНЛ НРМЕЯЕМН Й ЙНЛОЕРЕМЖХХ ЮПАХРПЮФМШУ ЯСДНБ.\nоНКНФЕМХЪ ЯРЮРЭХ 192 юой пт БН БГЮХЛНЯБЪГХ Я ОСМЙРНЛ 1 ВЮЯРХ 1 ЯРЮРЭХ 150 Х ВЮЯРЭЧ 5 ЯРЮРЭХ 195 ДЮММНЦН йНДЕЙЯЮ - ОН ХУ ЙНМЯРХРСЖХНММН-ОПЮБНБНЛС ЯЛШЯКС Б ЯХЯРЕЛЕ ДЕИЯРБСЧЫЕЦН ЮПАХРПЮФМНЦН ОПНЖЕЯЯСЮКЭМНЦН ПЕЦСКХПНБЮМХЪ - ОПЕДОНКЮЦЮЧР, ВРН ЯСД МЕ ЛНФЕР ОПЕЙПЮРХРЭ ОПНХГБНДЯРБН ОН ДЕКС НА НЯОЮПХБЮМХХ МНПЛЮРХБМНЦН ОПЮБНБНЦН ЮЙРЮ Б ЯКСВЮЕ, ЙНЦДЮ ДЮММШИ МНПЛЮРХБМШИ ОПЮБНБНИ ЮЙР ПЕЬЕМХЕЛ ОПХМЪБЬЕЦН ЕЦН НПЦЮМЮ ЦНЯСДЮПЯРБЕММНИ БКЮЯРХ, НПЦЮМЮ ЛЕЯРМНЦН ЯЮЛНСОПЮБКЕМХЪ ХКХ ДНКФМНЯРМНЦН КХЖЮ ОПХГМЮМ СРПЮРХБЬХЛ ЯХКС КХАН Б ЯКСВЮЕ, ЙНЦДЮ ЯПНЙ ДЕИЯРБХЪ ЩРНЦН МНПЛЮРХБМНЦН ОПЮБНБНЦН ЮЙРЮ ХЯРЕЙ ОНЯКЕ ОНДЮВХ Б ЯСД ЯННРБЕРЯРБСЧЫЕЦН ГЮЪБКЕМХЪ, ЕЯКХ Б ОПНЖЕЯЯЕ ЯСДЕАМНЦН ПЮГАХПЮРЕКЭЯРБЮ АСДЕР СЯРЮМНБКЕМН МЮПСЬЕМХЕ НЯОЮПХБЮЕЛШЛ МНПЛЮРХБМШЛ ОПЮБНБШЛ ЮЙРНЛ ОПЮБ Х ЯБНАНД ГЮЪБХРЕКЪ, ЦЮПЮМРХПНБЮММШУ йНМЯРХРСЖХЕИ пт, ГЮЙНМЮЛХ Х ХМШЛХ МНПЛЮРХБМШЛХ ОПЮБНБШЛХ ЮЙРЮЛХ (нОПЕДЕКЕМХЕ йНМЯРХРСЖХНММНЦН яСДЮ пт НР 12.07.2006 N 182-н).\n1. цПЮФДЮМЕ, НПЦЮМХГЮЖХХ Х ХМШЕ КХЖЮ БОПЮБЕ НАПЮРХРЭЯЪ Б ЮПАХРПЮФМШИ ЯСД Я ГЮЪБКЕМХЕЛ Н ОПХГМЮМХХ МЕДЕИЯРБСЧЫХЛ МНПЛЮРХБМНЦН ОПЮБНБНЦН ЮЙРЮ, ОПХМЪРНЦН ЦНЯСДЮПЯРБЕММШЛ НПЦЮМНЛ, НПЦЮМНЛ ЛЕЯРМНЦН ЯЮЛНСОПЮБКЕМХЪ, ХМШЛ НПЦЮМНЛ, ДНКФМНЯРМШЛ КХЖНЛ, ЕЯКХ ОНКЮЦЮЧР, ВРН НЯОЮПХБЮЕЛШИ МНПЛЮРХБМШИ ОПЮБНБНИ ЮЙР ХКХ НРДЕКЭМШЕ ЕЦН ОНКНФЕМХЪ МЕ ЯННРБЕРЯРБСЧР ГЮЙНМС ХКХ ХМНЛС МНПЛЮРХБМНЛС ОПЮБНБНЛС ЮЙРС, ХЛЕЧЫХЛ АНКЭЬСЧ ЧПХДХВЕЯЙСЧ ЯХКС, Х МЮПСЬЮЧР ХУ ОПЮБЮ Х ГЮЙНММШЕ ХМРЕПЕЯШ Б ЯТЕПЕ ОПЕДОПХМХЛЮРЕКЭЯЙНИ Х ХМНИ ЩЙНМНЛХВЕЯЙНИ ДЕЪРЕКЭМНЯРХ, МЕГЮЙНММН БНГКЮЦЮЧР МЮ МХУ ЙЮЙХЕ-КХАН НАЪГЮММНЯРХ ХКХ ЯНГДЮЧР ХМШЕ ОПЕОЪРЯРБХЪ ДКЪ НЯСЫЕЯРБКЕМХЪ ОПЕДОПХМХЛЮРЕКЭЯЙНИ Х ХМНИ ЩЙНМНЛХВЕЯЙНИ ДЕЪРЕКЭМНЯРХ.\n2. оПНЙСПНП, Ю РЮЙФЕ ЦНЯСДЮПЯРБЕММШЕ НПЦЮМШ, НПЦЮМШ ЛЕЯРМНЦН ЯЮЛНСОПЮБКЕМХЪ, ХМШЕ НПЦЮМШ БОПЮБЕ НАПЮРХРЭЯЪ Б ЮПАХРПЮФМШИ ЯСД Б ЯКСВЮЪУ, ОПЕДСЯЛНРПЕММШУ МЮЯРНЪЫХЛ йНДЕЙЯНЛ, Я ГЮЪБКЕМХЪЛХ Н ОПХГМЮМХХ МНПЛЮРХБМШУ ОПЮБНБШУ ЮЙРНБ МЕДЕИЯРБСЧЫХЛХ, ЕЯКХ ОНКЮЦЮЧР, ВРН РЮЙНИ НЯОЮПХБЮЕЛШИ ЮЙР ХКХ НРДЕКЭМШЕ ЕЦН ОНКНФЕМХЪ МЕ ЯННРБЕРЯРБСЧР ГЮЙНМС ХКХ ХМНЛС МНПЛЮРХБМНЛС ОПЮБНБНЛС ЮЙРС, ХЛЕЧЫХЛ АНКЭЬСЧ ЧПХДХВЕЯЙСЧ ЯХКС, Х МЮПСЬЮЧР ОПЮБЮ Х ГЮЙНММШЕ ХМРЕПЕЯШ ЦПЮФДЮМ, НПЦЮМХГЮЖХИ, ХМШУ КХЖ Б ЯТЕПЕ ОПЕДОПХМХЛЮРЕКЭЯЙНИ Х ХМНИ ЩЙНМНЛХВЕЯЙНИ ДЕЪРЕКЭМНЯРХ.\n3. нАПЮЫЕМХЕ ГЮХМРЕПЕЯНБЮММНЦН КХЖЮ Б БШЬЕЯРНЪЫХИ Б ОНПЪДЙЕ ОНДВХМЕММНЯРХ НПЦЮМ ХКХ Й ДНКФМНЯРМНЛС КХЖС МЕ ЪБКЪЕРЯЪ НАЪГЮРЕКЭМШЛ СЯКНБХЕЛ ДКЪ ОНДЮВХ ГЮЪБКЕМХЪ Б ЮПАХРПЮФМШИ ЯСД, ЕЯКХ ТЕДЕПЮКЭМШЛ ГЮЙНМНЛ МЕ СЯРЮМНБКЕМН ХМНЕ.\n1. гЮЪБКЕМХЕ Н ОПХГМЮМХХ МНПЛЮРХБМНЦН ОПЮБНБНЦН ЮЙРЮ МЕДЕИЯРБСЧЫХЛ ДНКФМН ЯННРБЕРЯРБНБЮРЭ РПЕАНБЮМХЪЛ, ОПЕДСЯЛНРПЕММШЛ ВЮЯРЭЧ 1, ОСМЙРЮЛХ 1, 2 Х 10 ВЮЯРХ 2, ВЮЯРЭЧ 3 ЯРЮРЭХ 125 МЮЯРНЪЫЕЦН йНДЕЙЯЮ.\n1) МЮХЛЕМНБЮМХЕ НПЦЮМЮ ЦНЯСДЮПЯРБЕММНИ БКЮЯРХ, НПЦЮМЮ ЛЕЯРМНЦН ЯЮЛНСОПЮБКЕМХЪ, ХМНЦН НПЦЮМЮ, ДНКФМНЯРМНЦН КХЖЮ, ОПХМЪБЬХУ НЯОЮПХБЮЕЛШИ МНПЛЮРХБМШИ ОПЮБНБНИ ЮЙР;\n2) МЮГБЮМХЕ, МНЛЕП, ДЮРЮ ОПХМЪРХЪ, ХЯРНВМХЙ НОСАКХЙНБЮМХЪ Х ХМШЕ ДЮММШЕ НА НЯОЮПХБЮЕЛНЛ МНПЛЮРХБМНЛ ОПЮБНБНЛ ЮЙРЕ;\n3) ОПЮБЮ Х ГЮЙНММШЕ ХМРЕПЕЯШ ГЮЪБХРЕКЪ, ЙНРНПШЕ, ОН ЕЦН ЛМЕМХЧ, МЮПСЬЮЧРЯЪ ЩРХЛ НЯОЮПХБЮЕЛШЛ ЮЙРНЛ ХКХ ЕЦН НРДЕКЭМШЛХ ОНКНФЕМХЪЛХ;\n4) МЮГБЮМХЕ МНПЛЮРХБМНЦН ОПЮБНБНЦН ЮЙРЮ, ЙНРНПШИ ХЛЕЕР АНКЭЬСЧ ЧПХДХВЕЯЙСЧ ЯХКС Х МЮ ЯННРБЕРЯРБХЕ ЙНРНПНЛС МЮДКЕФХР ОПНБЕПХРЭ НЯОЮПХБЮЕЛШИ ЮЙР ХКХ ЕЦН НРДЕКЭМШЕ ОНКНФЕМХЪ;\n5) РПЕАНБЮМХЕ ГЮЪБХРЕКЪ Н ОПХГМЮМХХ НЯОЮПХБЮЕЛНЦН ЮЙРЮ МЕДЕИЯРБСЧЫХЛ;\n6) ОЕПЕВЕМЭ ОПХКЮЦЮЕЛШУ ДНЙСЛЕМРНБ.\n2. й ГЮЪБКЕМХЧ ОПХКЮЦЮЧРЯЪ ДНЙСЛЕМРШ, СЙЮГЮММШЕ Б ОСМЙРЮУ 1 - 5 ЯРЮРЭХ 126 МЮЯРНЪЫЕЦН йНДЕЙЯЮ, Ю РЮЙФЕ РЕЙЯР НЯОЮПХБЮЕЛНЦН МНПЛЮРХБМНЦН ОПЮБНБНЦН ЮЙРЮ.\n3. оНДЮВЮ ГЮЪБКЕМХЪ Б ЮПАХРПЮФМШИ ЯСД МЕ ОПХНЯРЮМЮБКХБЮЕР ДЕИЯРБХЕ НЯОЮПХБЮЕЛНЦН МНПЛЮРХБМНЦН ОПЮБНБНЦН ЮЙРЮ.\n1. дЕКН НА НЯОЮПХБЮМХХ МНПЛЮРХБМНЦН ОПЮБНБНЦН ЮЙРЮ ПЮЯЯЛЮРПХБЮЕРЯЪ ЙНККЕЦХЮКЭМШЛ ЯНЯРЮБНЛ ЯСДЕИ Б ЯПНЙ, МЕ ОПЕБШЬЮЧЫХИ ДБСУ ЛЕЯЪЖЕБ ЯН ДМЪ ОНЯРСОКЕМХЪ ГЮЪБКЕМХЪ Б ЯСД, БЙКЧВЮЪ ЯПНЙ МЮ ОНДЦНРНБЙС ДЕКЮ Й ЯСДЕАМНЛС ПЮГАХПЮРЕКЭЯРБС Х ОПХМЪРХЕ ПЕЬЕМХЪ ОН ДЕКС.\n2. юПАХРПЮФМШИ ЯСД ХГБЕЫЮЕР Н БПЕЛЕМХ Х ЛЕЯРЕ ЯСДЕАМНЦН ГЮЯЕДЮМХЪ ГЮЪБХРЕКЪ, НПЦЮМ, ОПХМЪБЬХИ НЯОЮПХБЮЕЛШИ МНПЛЮРХБМШИ ОПЮБНБНИ ЮЙР, Ю РЮЙФЕ ХМШУ ГЮХМРЕПЕЯНБЮММШУ КХЖ. мЕЪБЙЮ СЙЮГЮММШУ КХЖ, ХГБЕЫЕММШУ МЮДКЕФЮЫХЛ НАПЮГНЛ Н БПЕЛЕМХ Х ЛЕЯРЕ ЯСДЕАМНЦН ГЮЯЕДЮМХЪ, МЕ ЪБКЪЕРЯЪ ОПЕОЪРЯРБХЕЛ ДКЪ ПЮЯЯЛНРПЕМХЪ ДЕКЮ, ЕЯКХ ЯСД МЕ ОПХГМЮК ХУ ЪБЙС НАЪГЮРЕКЭМНИ.\n3. юПАХРПЮФМШИ ЯСД ЛНФЕР ОПХГМЮРЭ НАЪГЮРЕКЭМНИ ЪБЙС Б ЯСДЕАМНЕ ГЮЯЕДЮМХЕ ОПЕДЯРЮБХРЕКЕИ ЦНЯСДЮПЯРБЕММШУ НПЦЮМНБ, НПЦЮМНБ ЛЕЯРМНЦН ЯЮЛНСОПЮБКЕМХЪ, ХМШУ НПЦЮМНБ, ДНКФМНЯРМШУ КХЖ, ОПХМЪБЬХУ НЯОЮПХБЮЕЛШИ ЮЙР, Х БШГБЮРЭ ХУ Б ЯСДЕАМНЕ ГЮЯЕДЮМХЕ ДКЪ ДЮВХ НАЗЪЯМЕМХИ.\nмЕЪБЙЮ СЙЮГЮММШУ КХЖ, БШГБЮММШУ Б ЯСДЕАМНЕ ГЮЯЕДЮМХЕ, ЪБКЪЕРЯЪ НЯМНБЮМХЕЛ ДКЪ МЮКНФЕМХЪ ЬРПЮТЮ Б ОНПЪДЙЕ Х Б ПЮГЛЕПЮУ, ЙНРНПШЕ СЯРЮМНБКЕМШ Б ЦКЮБЕ 11 МЮЯРНЪЫЕЦН йНДЕЙЯЮ.\n4. оПХ ПЮЯЯЛНРПЕМХХ ДЕК НА НЯОЮПХБЮМХХ МНПЛЮРХБМШУ ОПЮБНБШУ ЮЙРНБ ЮПАХРПЮФМШИ ЯСД Б ЯСДЕАМНЛ ГЮЯЕДЮМХХ НЯСЫЕЯРБКЪЕР ОПНБЕПЙС НЯОЮПХБЮЕЛНЦН ЮЙРЮ ХКХ ЕЦН НРДЕКЭМНЦН ОНКНФЕМХЪ, СЯРЮМЮБКХБЮЕР ЯННРБЕРЯРБХЕ ЕЦН ТЕДЕПЮКЭМНЛС ЙНМЯРХРСЖХНММНЛС ГЮЙНМС, ТЕДЕПЮКЭМНЛС ГЮЙНМС Х ХМНЛС МНПЛЮРХБМНЛС ОПЮБНБНЛС ЮЙРС, ХЛЕЧЫХЛ АНКЭЬСЧ ЧПХДХВЕЯЙСЧ ЯХКС, Ю РЮЙФЕ ОНКМНЛНВХЪ НПЦЮМЮ ХКХ КХЖЮ, ОПХМЪБЬХУ НЯОЮПХБЮЕЛШИ МНПЛЮРХБМШИ ОПЮБНБНИ ЮЙР.\n5. юПАХРПЮФМШИ ЯСД МЕ ЯБЪГЮМ ДНБНДЮЛХ, ЯНДЕПФЮЫХЛХЯЪ Б ГЮЪБКЕМХХ НА НЯОЮПХБЮМХХ МНПЛЮРХБМНЦН ОПЮБНБНЦН ЮЙРЮ, Х ОПНБЕПЪЕР НЯОЮПХБЮЕЛНЕ ОНКНФЕМХЕ Б ОНКМНЛ НАЗЕЛЕ.\n6. нАЪГЮММНЯРЭ ДНЙЮГШБЮМХЪ ЯННРБЕРЯРБХЪ НЯОЮПХБЮЕЛНЦН ЮЙРЮ ТЕДЕПЮКЭМНЛС ЙНМЯРХРСЖХНММНЛС ГЮЙНМС, ТЕДЕПЮКЭМНЛС ГЮЙНМС Х ХМНЛС МНПЛЮРХБМНЛС ОПЮБНБНЛС ЮЙРС, ХЛЕЧЫХЛ АНКЭЬСЧ ЧПХДХВЕЯЙСЧ ЯХКС, МЮКХВХЪ С НПЦЮМЮ ХКХ ДНКФМНЯРМНЦН КХЖЮ МЮДКЕФЮЫХУ ОНКМНЛНВХИ МЮ ОПХМЪРХЕ НЯОЮПХБЮЕЛНЦН ЮЙРЮ, Ю РЮЙФЕ НАЯРНЪРЕКЭЯРБ, ОНЯКСФХБЬХУ НЯМНБЮМХЕЛ ДКЪ ЕЦН ОПХМЪРХЪ, БНГКЮЦЮЕРЯЪ МЮ НПЦЮМ, ДНКФМНЯРМНЕ КХЖН, ЙНРНПШЕ ОПХМЪКХ ЮЙР.\n7. б ЯКСВЮЕ, ЕЯКХ ХЛЕЕРЯЪ БЯРСОХБЬЕЕ Б ГЮЙНММСЧ ЯХКС ПЕЬЕМХЕ ЯСДЮ ОН ПЮМЕЕ ПЮЯЯЛНРПЕММНЛС ДЕКС, ОПНБЕПХБЬЕЦН ОН РЕЛ ФЕ НЯМНБЮМХЪЛ ЯННРБЕРЯРБХЕ НЯОЮПХБЮЕЛНЦН ЮЙРЮ ХМНЛС МНПЛЮРХБМНЛС ОПЮБНБНЛС ЮЙРС, ХЛЕЧЫЕЛС АНКЭЬСЧ ЧПХДХВЕЯЙСЧ ЯХКС, ЮПАХРПЮФМШИ ЯСД ОПЕЙПЮЫЮЕР ОПНХГБНДЯРБН ОН ДЕКС.\n8. нРЙЮГ ГЮХМРЕПЕЯНБЮММНЦН КХЖЮ, НАПЮРХБЬЕЦНЯЪ Б ЮПАХРПЮФМШИ ЯСД Я ГЮЪБКЕМХЕЛ НА НЯОЮПХБЮМХХ МНПЛЮРХБМНЦН ОПЮБНБНЦН ЮЙРЮ, НР ЯБНЕЦН РПЕАНБЮМХЪ, ОПХГМЮМХЕ РПЕАНБЮМХЪ НПЦЮМНЛ ХКХ КХЖНЛ, ЙНРНПШЕ ОПХМЪКХ НЯОЮПХБЮЕЛШИ ЮЙР, МЕ ОПЕОЪРЯРБСЧР ПЮЯЯЛНРПЕМХЧ ЮПАХРПЮФМШЛ ЯСДНЛ ДЕКЮ ОН ЯСЫЕЯРБС.\n1. пЕЬЕМХЕ ОН ДЕКС НА НЯОЮПХБЮМХХ МНПЛЮРХБМНЦН ОПЮБНБНЦН ЮЙРЮ ОПХМХЛЮЕРЯЪ ЮПАХРПЮФМШЛ ЯСДНЛ ОН ОПЮБХКЮЛ, СЯРЮМНБКЕММШЛ Б ЦКЮБЕ 20 МЮЯРНЪЫЕЦН йНДЕЙЯЮ.\n2. оН ПЕГСКЭРЮРЮЛ ПЮЯЯЛНРПЕМХЪ ДЕКЮ НА НЯОЮПХБЮМХХ МНПЛЮРХБМНЦН ОПЮБНБНЦН ЮЙРЮ ЮПАХРПЮФМШИ ЯСД ОПХМХЛЮЕР НДМН ХГ ПЕЬЕМХИ:\n1) Н ОПХГМЮМХХ НЯОЮПХБЮЕЛНЦН ЮЙРЮ ХКХ НРДЕКЭМШУ ЕЦН ОНКНФЕМХИ ЯННРБЕРЯРБСЧЫХЛХ ХМНЛС МНПЛЮРХБМНЛС ОПЮБНБНЛС ЮЙРС, ХЛЕЧЫЕЛС АНКЭЬСЧ ЧПХДХВЕЯЙСЧ ЯХКС;\n2) Н ОПХГМЮМХХ НЯОЮПХБЮЕЛНЦН МНПЛЮРХБМНЦН ОПЮБНБНЦН ЮЙРЮ ХКХ НРДЕКЭМШУ ЕЦН ОНКНФЕМХИ МЕ ЯННРБЕРЯРБСЧЫХЛХ ХМНЛС МНПЛЮРХБМНЛС ОПЮБНБНЛС ЮЙРС, ХЛЕЧЫЕЛС АНКЭЬСЧ ЧПХДХВЕЯЙСЧ ЯХКС, Х МЕ ДЕИЯРБСЧЫХЛХ ОНКМНЯРЭЧ ХКХ Б ВЮЯРХ.\n3. б ПЕГНКЧРХБМНИ ВЮЯРХ ПЕЬЕМХЪ ОН ДЕКС НА НЯОЮПХБЮМХХ МНПЛЮРХБМНЦН ОПЮБНБНЦН ЮЙРЮ ДНКФМШ ЯНДЕПФЮРЭЯЪ:\n1) МЮХЛЕМНБЮМХЕ НПЦЮМЮ ХКХ КХЖЮ, ЙНРНПШЕ ОПХМЪКХ НЯОЮПХБЮЕЛШИ ЮЙР, ЕЦН МЮГБЮМХЕ, МНЛЕП, ДЮРЮ ОПХМЪРХЪ ЮЙРЮ;\n2) МЮГБЮМХЕ МНПЛЮРХБМНЦН ОПЮБНБНЦН ЮЙРЮ, ЙНРНПШИ ХЛЕЕР АНКЭЬСЧ ЧПХДХВЕЯЙСЧ ЯХКС Х МЮ ЯННРБЕРЯРБХЕ ЙНРНПНЛС ОПНБЕПЕМ НЯОЮПХБЮЕЛШИ ЮЙР;\n3) СЙЮГЮМХЕ МЮ ОПХГМЮМХЕ НЯОЮПХБЮЕЛНЦН ЮЙРЮ ЯННРБЕРЯРБСЧЫХЛ МНПЛЮРХБМНЛС ОПЮБНБНЛС ЮЙРС, ХЛЕЧЫЕЛС АНКЭЬСЧ ЧПХДХВЕЯЙСЧ ЯХКС, Х МЮ НРЙЮГ Б СДНБКЕРБНПЕМХХ ГЮЪБКЕММНЦН РПЕАНБЮМХЪ ХКХ МЮ ОПХГМЮМХЕ НЯОЮПХБЮЕЛНЦН ЮЙРЮ МЕ ЯННРБЕРЯРБСЧЫХЛ МНПЛЮРХБМНЛС ОПЮБНБНЛС ЮЙРС, ХЛЕЧЫЕЛС АНКЭЬСЧ ЧПХДХВЕЯЙСЧ ЯХКС, Х МЕ ДЕИЯРБСЧЫХЛ ОНКМНЯРЭЧ ХКХ Б ВЮЯРХ.\n4. пЕЬЕМХЕ ЮПАХРПЮФМНЦН ЯСДЮ ОН ДЕКС НА НЯОЮПХБЮМХХ МНПЛЮРХБМНЦН ОПЮБНБНЦН ЮЙРЮ БЯРСОЮЕР Б ГЮЙНММСЧ ЯХКС МЕЛЕДКЕММН ОНЯКЕ ЕЦН ОПХМЪРХЪ.\nоНКНФЕМХЪ ВЮЯРХ 5 ЯРЮРЭХ 195 юой пт БН БГЮХЛНЯБЪГХ Я ОСМЙРНЛ 1 ВЮЯРХ 1 ЯРЮРЭХ 150 Х ЯРЮРЭЕИ 192 ДЮММНЦН йНДЕЙЯЮ - ОН ХУ ЙНМЯРХРСЖХНММН-ОПЮБНБНЛС ЯЛШЯКС Б ЯХЯРЕЛЕ ДЕИЯРБСЧЫЕЦН ЮПАХРПЮФМНЦН ОПНЖЕЯЯСЮКЭМНЦН ПЕЦСКХПНБЮМХЪ - ОПЕДОНКЮЦЮЧР, ВРН ЯСД МЕ ЛНФЕР ОПЕЙПЮРХРЭ ОПНХГБНДЯРБН ОН ДЕКС НА НЯОЮПХБЮМХХ МНПЛЮРХБМНЦН ОПЮБНБНЦН ЮЙРЮ Б ЯКСВЮЕ, ЙНЦДЮ ДЮММШИ МНПЛЮРХБМШИ ОПЮБНБНИ ЮЙР ПЕЬЕМХЕЛ ОПХМЪБЬЕЦН ЕЦН НПЦЮМЮ ЦНЯСДЮПЯРБЕММНИ БКЮЯРХ, НПЦЮМЮ ЛЕЯРМНЦН ЯЮЛНСОПЮБКЕМХЪ ХКХ ДНКФМНЯРМНЦН КХЖЮ ОПХГМЮМ СРПЮРХБЬХЛ ЯХКС КХАН Б ЯКСВЮЕ, ЙНЦДЮ ЯПНЙ ДЕИЯРБХЪ ЩРНЦН МНПЛЮРХБМНЦН ОПЮБНБНЦН ЮЙРЮ ХЯРЕЙ ОНЯКЕ ОНДЮВХ Б ЯСД ЯННРБЕРЯРБСЧЫЕЦН ГЮЪБКЕМХЪ, ЕЯКХ Б ОПНЖЕЯЯЕ ЯСДЕАМНЦН ПЮГАХПЮРЕКЭЯРБЮ АСДЕР СЯРЮМНБКЕМН МЮПСЬЕМХЕ НЯОЮПХБЮЕЛШЛ МНПЛЮРХБМШЛ ОПЮБНБШЛ ЮЙРНЛ ОПЮБ Х ЯБНАНД ГЮЪБХРЕКЪ, ЦЮПЮМРХПНБЮММШУ йНМЯРХРСЖХЕИ пт, ГЮЙНМЮЛХ Х ХМШЛХ МНПЛЮРХБМШЛХ ОПЮБНБШЛХ ЮЙРЮЛХ (нОПЕДЕКЕМХЕ йНМЯРХРСЖХНММНЦН яСДЮ пт НР 12.07.2006 N 182-н).\n5. мНПЛЮРХБМШИ ОПЮБНБНИ ЮЙР ХКХ НРДЕКЭМШЕ ЕЦН ОНКНФЕМХЪ, ОПХГМЮММШЕ ЮПАХРПЮФМШЛ ЯСДНЛ МЕДЕИЯРБСЧЫХЛХ, МЕ ОНДКЕФЮР ОПХЛЕМЕМХЧ Я ЛНЛЕМРЮ БЯРСОКЕМХЪ Б ГЮЙНММСЧ ЯХКС ПЕЬЕМХЪ ЯСДЮ Х ДНКФМШ АШРЭ ОПХБЕДЕМШ НПЦЮМНЛ ХКХ КХЖНЛ, ОПХМЪБЬХЛХ НЯОЮПХБЮЕЛШИ ЮЙР, Б ЯННРБЕРЯРБХЕ Я ГЮЙНМНЛ ХКХ ХМШЛ МНПЛЮРХБМШЛ ОПЮБНБШЛ ЮЙРНЛ, ХЛЕЧЫХЛХ АНКЭЬСЧ ЧПХДХВЕЯЙСЧ ЯХКС.\n6. йНОХХ ПЕЬЕМХЪ ЮПАХРПЮФМНЦН ЯСДЮ Б ЯПНЙ, МЕ ОПЕБШЬЮЧЫХИ ДЕЯЪРХ ДМЕИ ЯН ДМЪ ЕЦН ОПХМЪРХЪ, МЮОПЮБКЪЧРЯЪ КХЖЮЛ, СВЮЯРБСЧЫХЛ Б ДЕКЕ, Б ЮПАХРПЮФМШЕ ЯСДШ Б пНЯЯХИЯЙНИ тЕДЕПЮЖХХ, йНМЯРХРСЖХНММШИ яСД пНЯЯХИЯЙНИ тЕДЕПЮЖХХ, бЕПУНБМШИ яСД пНЯЯХИЯЙНИ тЕДЕПЮЖХХ, оПЕГХДЕМРС пНЯЯХИЯЙНИ тЕДЕПЮЖХХ, Б оПЮБХРЕКЭЯРБН пНЯЯХИЯЙНИ тЕДЕПЮЖХХ, цЕМЕПЮКЭМНЛС ОПНЙСПНПС пНЯЯХИЯЙНИ тЕДЕПЮЖХХ, сОНКМНЛНВЕММНЛС ОН ОПЮБЮЛ ВЕКНБЕЙЮ Б пНЯЯХИЯЙНИ тЕДЕПЮЖХХ, Б лХМХЯРЕПЯРБН ЧЯРХЖХХ пНЯЯХИЯЙНИ тЕДЕПЮЖХХ. йНОХХ ПЕЬЕМХЪ ЛНЦСР АШРЭ МЮОПЮБКЕМШ РЮЙФЕ Б ХМШЕ НПЦЮМШ Х ХМШЛ КХЖЮЛ.\n7. пЕЬЕМХЕ ЮПАХРПЮФМНЦН ЯСДЮ ОН ДЕКС НА НЯОЮПХБЮМХХ МНПЛЮРХБМНЦН ОПЮБНБНЦН ЮЙРЮ, ГЮ ХЯЙКЧВЕМХЕЛ ПЕЬЕМХЪ бШЯЬЕЦН юПАХРПЮФМНЦН яСДЮ пНЯЯХИЯЙНИ тЕДЕПЮЖХХ, ЛНФЕР АШРЭ НАФЮКНБЮМН Б ЮПАХРПЮФМШИ ЯСД ЙЮЯЯЮЖХНММНИ ХМЯРЮМЖХХ Б РЕВЕМХЕ ЛЕЯЪЖЮ ЯН ДМЪ БЯРСОКЕМХЪ Б ГЮЙНММСЧ ЯХКС.\n1. бЯРСОХБЬЕЕ Б ГЮЙНММСЧ ЯХКС ПЕЬЕМХЕ ЮПАХРПЮФМНЦН ЯСДЮ ОН ДЕКС НА НЯОЮПХБЮМХХ МНПЛЮРХБМНЦН ОПЮБНБНЦН ЮЙРЮ МЮОПЮБКЪЕРЯЪ ЮПАХРПЮФМШЛ ЯСДНЛ Б НТХЖХЮКЭМШЕ ХГДЮМХЪ ЦНЯСДЮПЯРБЕММШУ НПЦЮМНБ, НПЦЮМНБ ЛЕЯРМНЦН ЯЮЛНСОПЮБКЕМХЪ, ХМШУ НПЦЮМНБ, Б ЙНРНПШУ АШК НОСАКХЙНБЮМ НЯОЮПХБЮЕЛШИ ЮЙР, Х ОНДКЕФХР МЕГЮЛЕДКХРЕКЭМНЛС НОСАКХЙНБЮМХЧ СЙЮГЮММШЛХ ХГДЮМХЪЛХ.\n2. пЕЬЕМХЕ ЮПАХРПЮФМНЦН ЯСДЮ ОН ДЕКС НА НЯОЮПХБЮМХХ МНПЛЮРХБМНЦН ОПЮБНБНЦН ЮЙРЮ ОСАКХЙСЕРЯЪ Б "бЕЯРМХЙЕ бШЯЬЕЦН юПАХРПЮФМНЦН яСДЮ пНЯЯХИЯЙНИ тЕДЕПЮЖХХ" Х ОПХ МЕНАУНДХЛНЯРХ Б ХМШУ ХГДЮМХЪУ.


МагӀтенвиль (ЭгӀ) — Википеди\nМагӀтенвиль (фр. Martainville) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ.\nДозанашца йу Бонвиль-ла-Луве, Ле-Буа-Еллен, Ла-Шапель-Бевель, ФогӀ-Мовиль, Ла-Ланд-Сен-Леже.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=МагӀтенвиль_(ЭгӀ)&oldid=7818612»


Сахьяновой улица д. 23, 1-комнатная квартира в Улан-Удэ посуточно на 2 гостей (№ 46071)\nОбновлено11 сентября 2021\nУлан-Удэ - Сахьяновой улица, дом 23\n89648175 ... Показать контакты\nСдается квартира, ухоженная, в квартире есть все для комфортного проживания. Возможен трансфер. Отчетные документы.


Росгварди: конфликташ а, къестамаш а...\nОршотдийнахь Шелковск кIоштарчу Росгвардин тIеман декъехь хилларг дукха хан ялале къастийна.\nТерроризм яцахь а, зуламаш лаьтта Нохчийчохь\nШен 4 тIеман накъост вийнарг ву Дагестанера вахархо лейтенант Гаджиев Марат.\nЦIеххьана оьгIаз а вахна, герз чохь латточу чуьра маса-топ схьа а эцна, шена дуьхьала мел кхеттачунна иза тIедиттина цо.\nМогIарера а, ша санна эпсарш а бу цо байинчарна юкъахь. Оцу чоьнера араваьлча, плац олучу майданехь вийна иза ша. Теш хиллачара бахарехь, иза тIекхача гIерташ хилла батальонан баьччан Курдюков Романна.\nКоьрта Iалашо иза хиллачух тера ду цуьнан, балхара дIабаха кечбинчеран тептара юкъа ша а язвина аьлла.\nЦуьнах дийцира оцу декъера цхьана салтийчо. И къамел социалан машанехула дIасадаьржина. Цо и хаам, къайлах беш бу Михаил Андреевич бохучу стаге.\nВатс Апера аз: "Суьйра дика йойла хьан, Михаил Андреевич! Кхузахь хилларг цхьа къаьхьа де ду. Лейтенант Гаджиев дагавогIий хьуна, ахь соьга хаьттина волу? Комбато ша балхара дIавоккхуш ву аьлла, лартIера ваьллера иза. КХО ( герз латтош йолу чоь) чу а вахна, масатоп схьа а эцна, цу чуьра ротан баьчча а, кхиъ цу чуьра масех стаг а вийна цо. Доцца дийцича кхузахь 5 дакъа ду-кх Iуьллуш.\nИштта ду-кх иза. Ша дIавоккхуш ву аьлла дина. Савенков вара хьалха. Цо адамаш хьерадаьхнера. ХIинца Курдюков веъна. 24, я 28 стаг ву цо ша дIавоккхур ву аьлла. Со хIинца а меттаванза ву. Арара тхуна тIелетта моьттуш вара со. Оцу Гаджиевс мел дика кIентий байи. ХIинца а цуьнан дакъа цигахь Iуьллуш ду".\nШелковскехь хилларг толлуш леррина комисси ю. Цара цкъачунна даре деш дац лакхахь эскархочо дуьйцург, амма хIинцале дийца долиийна и Гаджиев молуш хилла аьлла.\nБутт ца кхоччуш Амуран кIоштерачу тIеман декъехь а хиллера ишттаниг. Дагестанера эскархочо герз диттина вийнера кхо салти. Ша а дукха хан ялале иза вийра гобинчу эскархоша. Оцу тIеман декъе иза вахийтина 9 де бен ца хилла.\nОршотдийнахь Шелковскехь хиллачо юха а айдо, Нохчийчохь эскархой дукха хилар а, царна юкъахь луларчу мехкашкара, къаьсттина Дагестанера кегий нах хилар а.\nМухха а далахь а, эскаран декъехь Дагестанерчу эскархочо нах байар, Росгвардина хьовха, Нохчийчоьнна а тIе таммагIа дожош хIума ду аьлла хета цхьаболчу тергамхошна.\nХьалха хилларг а, хIинца Наурехь динарг а куьйгбехкечеран собар кхачийна хIума ду аьлла хета Хасав-юртарчу вахархочунна Асхабов Мохьмадна.\n"Вайн Кавказехь хилларг ерриге а Оьрсийчоьнна яьржаш гIарадолуш Iедал долуш ду. Дукха хан йоцуш а хиллера ишттаниг. Дагестанхо вара иза а. Цхьана хIуманех собар кхачийна хилла хира ду-кх".\nХIара дуьххьара инцидент яц хилларг Нохчийчура Росгвардин декъехь. Кху шеран бIаьста ялх меттигерачу вахархочо Шелковск кIоштарчу тIеман декъан тIелатар а дина, оцу кертара 6 эскархо вийнера.\nТIелеттарш байинчул тIаьхьа, уьш тIемалой хилла, шайн догIмашца лоьлхуьйтурш а йолуш аьлла, дIакхайкхийра Iедалхоша.


"Новая" газетан редакторо жоп делла Кадыровна\n"Новая" газетан коьрта редактор Муратов Дмитрий\n"Новая" газетан редакторо Муратов Дмитрийс жоп делла Нохчийчоьнан куьйгалхочунна Кадыров Рамзанна, де хьалха "нохчашна дуьхьал гамо" лелорна хьоста бехке а деш, журналистна Милашина Еленина ен кхерамаш тийсарна. Znak.сom интернет-сайтна еллачу комментарехь Муратовс дIахьедина, шаьш зорбане яьккхинчу артиклна реза цахиларх Кадыровс я цуьнан пресс-секретаро шайн редакци шаьш кхета а деш аргументаш яхкийтахь, ша жоп зорбане доккхур ду аьлла. Коьртачу редакторо билгалдаьккхина, "карарчу беттан 30-чу дийне кхаччалц шаьш хьоьжуш ду" аьлла.\nКадыров "бьюти-блогер" ву а олуш, Муратовс билгалдаьккхина, нохчийн урхалхочо "Новая" газетех йолу шен посташ, "Роскомнадзоран дIакъовла лаам хиллачу" Телеграмехь зорбане йоху, ткъа ша официалан хьост ца лору иза аьлла.\n"Iамеркахойн мессенджерехь Кадыровс бехкаш доху тхоьгара, тхо Iамеркан мехаллаш хьалхатоьтту трансляторш ду бохуш. Цундела оха йоьшуш яц телеграм"", - дIахьедина Муратовс.\nИшта коьрта редактора дехар дина Znak.сom интернет-сайтан корреспонденте, Кадыровс ден мехал гIуллакхех яздар а. Редакторо билгалдаьккхина, кхераме лазар кхеттачу Оьрсийчуьрчу цхьана берана дарба дан Кадыровс ахча далар.\nКху деношкахь Кадыров Рамзана шен телеграм-каналехь а. инстаграмерчу пена тIехь а шога критика йинера "Новая" газетана а, спецпроектийн декъан редакторна Милашина Еленина а. Бахьана дара, Нохчийчохь коронавирусан ун даьллачу нахана Iедалхой тIаьхьабовларх цо язйина материал.\n"Шайн цамгар къайла а хьош, цIахь леш бу и нах", "ткъа Кадыровс коронавирусан ун кхеттарш террорхой лерина, цаьрца къийсам латтабе" аьлла, тIедожийна бохуш, яздора Милашинас.\nНохчийчоьнан куьйгалхочо бакъ ца йира и информаци, малхбузена бохкабелла, малхбузен къайлахчу сервисашна болх беш бу и нах аьлла, дIахьединера цо. Оьрсийчоьнан ФСБ-не а, гIалатваьлла хьостан спонсор леринчу "Газпром" корпорацига а кхайкхамбира Кадыровс, Милашина сацае аьлла.\n"Нагахь санна, оха зулам дан шу лууш делахь, ишта схьа алийша, - яздира Кадыровс. – Цхьаммо шена тIелоцур ду жоьпалла, цул тIаьхьа низамехь ша динчух жоп а лур ду. Набахтехь хан а текхна, аравер ву-кх иза!"


Аюб Вахарагов Малх д1абузуш суьйре ю New Чеченская песни туда где небеса Для вашего поискового запроса Йог1Уш Йоьдуш Хьо Ца Гайчи MP3 мы нашли песни, соответствующие вашему запросу, но показывающие только 10 лучших результатов. DMCA Связаться с нами. Езнарг Йицлуш Дуьне Дай Х1арам Я кидаю деньги Mp3. Вог1уш воьдуш хьо ца гайчи Амина Замхаджиева\nЧеченская песня Шамиль Идрисов Малх схьа кхеташ New Скачать лучшие чеченские танцевальные свадебные песни Mp3. Мои владения на сервере Sweet World в майнкрафт Mp3.\nХ1ар Хаз Йо1 Йоьвзи Шун. Наша поисковая система найдет любую песню.\nЧеченская песни туда где небеса Чеченская песня Хьан Хазалло Со Вагийна И можа малх мичхьа кхета хьоменаг. МегаФон начинается с тебя Mp3. Damla Mp3 Yukle Mp3.\nИ можа малх мичхьа кхета хьоменаг. Йог1уш йоьдуш хьо ца йайчи бомба ислам гуржуев. Сом д1а оьду хьоьх дог доьли. Первые результаты поиска - с YouTube, который будет сначала преобразован, после чего файл можно загрузить, но результаты поиска из других источников могут быть сразу же загружены в MP3-файл без какого-либо преобразования или пересылки.\nThe Beatles Yesterday Subtitulada Mp3. Шамиль Идрисов Яла суна сан дагчуьра Мои владения на сервере Sweet World в майнкрафт Mp3. Х1ааай схьа кхетта дашо малх хьо Арсан Эльмурзаев\naccess_time 26.08.2017 person Алла work Песня\nstubnevol к записи Ихь ара гьаз гьабхьну мичли песня


Ле-Бурге — Википеди\n▲38 стаг (2018 шеран 1 январь)\nЛе-Бурге (фр. Le Bourguet) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Прованс — Альпаш — Сирла-сийна Йист регионехь. Коммунан департамент — Вар. Дозанашца йу Кастеллан, Бренон, Ком-сюр-Артюби, Триганс. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ле-Бурге&oldid=6864390»


Халидов Супьян. Нохчийн Мохк. Стихаш | ВАЙНАХ\nНохчийн Мохк – сан дайн куралла!\nНохчийн лаьмнаш – сан дозалла!\nШу ду суна делла Дала!\nШун к1ант ву со, мичча валарх!\nАш мел лайна г1айг1а-бала,\nСан дагах а, сих чекхбаьлла!\nШух хьирчина т1еман алу,\nДуткъа иэсехь карлаяьлла!\nШу, лай дина, горах1итто\nЛууш, хийла мостаг1 ваьлла…\nАш уьш шаьш юьхь1аьржа х1иттош,\nШун майралла г1араяьлла…\nШун синмаршо, оьздангалла,\nШун эхь, ийман, г1иллакх, яхь,\nШун стогалла, къонахалла\nЙисна яха нохчашлахь!\nХьан сибтехь схьах1уьтту суна…\nБ1аьрхьалха лаьтта шу суна,\nКийрара дилхан дог хьоьстуш,\nБос сийна аренаш, гунаш,\nНур хаза эсала б1аьсте!\nКхузахь сан дай баьхна г1уоза,\nКхузахь цкъа хилла уьш ирсе.\nЧ1ег1ардиг – б1аьстенан хьоза –\nХьийзина, бен беш, шен г1ирсе.\nЮьрт хадош, довхачу хиша,\nНекъ бина Терка т1е кхаччалц.\nЗамано кхачийна уьш а,\nЗама а кхачор ю маццаъ…\nГ1иллакхе, хьаша-да лоруш,\nДевкар-Эвл даима хилла.\nДайн ч1аг1о, Даймехкан г1ора,\nХалкъо хьох даьхна шен иллеш.\nЦу Теркан рег1аца хьала\nБераллехь со хийла ихна,\nЛам т1ера хьан сибат галлац…\nСан дагах ийна и дисна.\nХьан куьцехь схьах1уьтту суна,\nМерзачу г1енаша хьоьстуш,\nНур хаза, эсала б1аьсте!\nХийла ас дуй бии стигланах,\nДуй бии 1аьржачу лаьттах,\nОйлано бералле вигна д1а,\nСайн нене мохь бетташ лаьтти!\nСан дагна хьоме мел хетта дерг,\nНур догуш, сан иэсехь г1аьтти!\nХанъяларх, дицдан ца тигна дерг,\nМалх санна, б1аьрхьалха х1оьтти!\nСо велавели сайн 1уьйренна,\nДай, наний даьхначу кертахь!\nСо векхавели сайн суьйренна,\nИрс деъча сайн сица берта!\nМел хилларг, мел лайнарг декъалдеш,\nБарт баьккхи вежарийн кешнех…\nНицкъ хилла декъазчу хьекъална,\nМотт сеци, даш хилла дешнех!\nСирлачу б1аьргех хиш 1ийдалуш,\nСо виси, зама а сецна,\nДуткъачу сайн сица худалуш,\nСайн деган 1ийжамо лаьцна!\nПушкина, Лермонтовс, Толстойс\nВийцина нохчо ву со!\nЗахаровс ваьккхина холст т1е,\nМахьмудах ас хелхар до!\nКавказан лаьмнашна к1елахь\nБаьхна сан генара дай,\nДарц хьоькхуш, мох хьоькхуш мела,\nЧ1аг1о еш, ца хила лай!\nИсторехь таллаза йисна\nХ1инца а къайле ю со!\nМел хан ю! Мел хан д1аихна,\nДуьнент1е ваьлчхьана со?!\n– Мичхьара веъна хьо лома,\nД1атесна дай баьхна мохк?\nМуьлхачу схьаваьлла къомах? –\nХийламмо соь хеттарш до…\nХилларг-м хилла ма даьлла,\nШен мухха хадабарх мах –\nАхб1ешаре буьллу кхоллам\nХаац и бакъ ду я харц ду –\nИ Делан къайле ма ю!\nГ1аланаш херцаярх дарцо,\nАс харцо эшор ма ю!\nТ1аккха сан шеко ца юьсу\nБохучух: «Дехар ду къам!»\nНекъ бийр бу 1аьржачу буса,\nХадор бу мокхазан лам!\nЛаьтта т1ехь далур а доцуш,\nНохчочуьнга х1умма дац!\nХалкъана, махкана воцуш,\nВаьхна и, ца лийна харц!\nДала Ша йина кхиэл хийца,\nНицкъ болуш, мила ву-те?!\nБуьтур вай лууш берш дийца –\nДийцинарг хила ду-те?!\nДуьтур вай, эрна ца къуьйсуш,\nМуха ду нохчочун дог!\nНохчо ву догдика вуьйцуш,\nНохчо ву Дала магош!\nГ1иллакхе, оьзда ву иза,\nЯхь йолуш, къинхетаме!\nТешаме доттаг1 ву иза!\nСийдеш ву Даймахкахь шен!\nЕвропехь 1ашшехь, вай дуьйцуш,\nХьалхахьа некъ бийр бу вай!\nИйман ду нохчочун ц1ийца!\nЛийр дац вай! Дехар ду вай!\nТахана со жимма кхоьру…\nТахана со жимма кхоьру,\nХьо вог1у, воьду ца вайча.\nХьесап деш ас шераш лоьру,\nХьан шераш даьхкина сайца.\nВай къона, сов кегий долуш,\nДуьненах долуш самукъа,\nАтта ловш муьлхха а хало,\nВовшашна дезаш сил дукха…\nМацца а, дуьхь-дуьхьал кхетча,\nВевзар а вуй те со хьуна?\nДоттаг1а, со ала хецна,\nТахана ца х1утту хьуна!\nДелахь а дац хьуна иза,\nТиллачех ву бохург хьо ас.\nАхь бина бохург хьайх тоам!\nК1антана ялийча зуда,\nЯ яхча йо1 цуьнан маре,\nДоттаг1чух ца хилча х1ун до,\nСатуьйсуш доттаг1а варе?\nНазад: Руслан Умаев. Странный человек.


Дукхахболчу чехашна гина а бац, ган а ца лаьа нохчий\nОхан-бутт 07, 2016\nSTEM агенталла: къаьмнашка хьажар\nЧехашна цхьа а бала ца бохьуш, цаьрца мерза беха, хаттамехь дакъалаьцначара бахарехь, лулара словакаш. Уьш дIабевлча, безаме бу чехашна британхой, тIаккха францхой, царел тIаьхьа Iамеркахой.\nЦабезаман тIегIа: махкахь массо а къаьмнел новкъа хета чехашна цигонаш. БIенах иттанна бен дац уллехь цигон нисвалар бен-башха, вукхарна иза ганне а цагар шайна гIолехьа хета.\nЦабезан могIарахь цигонел тIаьхьа ца буьтуш хьахийна чехаша нохчий.\nДукха бац нохчий Прагехь а, ерриг Чехехь а. Цабезам мила ву-те гIаттийнарг? Дийнахь чIурам латийна лехча карол а боцчу кхузарчу нохчаша хьам стенна баьккхийитина бухарчу нахе?\nЕхха зама ю жигара юкъархо, чехашна ша а вевзаш, шена уьш а бевзаш, Прагехь Мовлад веха. Иза реза вац STEM агенталло бина баржийначу талламашкахь нохчий уггаре чехашна цадезачу къаьмнийн могIарахь хиларна. Иза хуьлийла дац иштта боху цо.\nЧехехь бахархошна ган ца луучу къаьмнийн декъахь цигонаш а, нохчийн а хьахийначул тIаьхьа цIе яьхна къамнаш ду Малхбалера – Iаьрбий, овхIанхой, кхидерш.\nSTEM-е а дира Маршо Радионо къамел. Цуьнан векале оха хаьттира, Чехехь аш хаттамбинчу наха шайна нохчий бовза а бевзаш бохий уьш шайна ца тов.\nНохчий массо а зорбанехь, хаамитйн гIирсашкахь буьйцуш хуьлу дела дара шаьш хаттаман тептарахь хьахор нахе, дара жоп. Ткъа и къам девзаш, нохчашца гIуллакха а даьхкина барий аш къамеле боху чехаш, аьлла хаьттича, бацара, чехашна нохчий телевизионашкахь бийцарца бен ца бевза, элира агенталлан векало.\nСинтем луш ду изза хаттамаш нахе оцу агерталло хьалха шерашкахь а бина хилар. Лурчаха а, цул хьалха а 16-18 процент бен бацара нохчий шайн лулахошлахь хилар ловр дара шаьш аьлла нах. ХIинца нохчийн лан реза бу 20 процент Чехин бахархой.\nХьажа комменташка (10)


Тамнье — Википеди\n44°57′57″ къ. ш. 1°08′58″ м. д.HGЯOL\n19,09 квадратан километр\n▼386 стаг (2019 шеран 1 январь)\nТамнье (фр. Tamniès) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ДогӀдонь.\nДозанашца йу Валожуль, СагӀла-ла-Канеда, Пезак-ле-Мутье, СегӀжак, МагӀке (ДогӀдонь), МагӀсияк-Сен-Кантен, Ла-Шапель-ОбагӀей.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Тамнье&oldid=7845482»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 8 февраль, 08:10.


Машаран дахар ду-кх вайна оьшург » Нийсо-Дагестан\n04.09.2019 308 0 niyso\nОцу деношкахь массо а махкахь дагабоуьйту террористически актийн жам1ашкахула х1аллакьхилларш: граждански бахархой а, шайн декхар кхочушдеш х1аллакьхилла болу бакъонаш ларъяран дакъойн белхахой а.\nИ иэсан терахь х1оттор коьртачу декъана доьзна ду 2004-чу шеран сентябрь баттахь хиллачу бохаман хиламашца.\nОцу деношкахь Беслан г1алин №1-чу школехь йинчу терактан жам1ашкахула х1аллакьхилира 334 машаре адамаш а, бакъонашларъяран органийн белхахой а. Тешам боллуш ала деза, дерриге дуьне а карзахдаьккхира оцу беслановски хиламаша, цхьа а ца висира цуьнах дог ца лозуш… Бесланехь хилларг дицлур дац, бицлур бац иштта цигахь бераш к1елхьара дахарна шайн синош д1аделларш а.\nИ хиламаш беккъа вайн мехкан бохам хилла ца 1а. Дерриге а дуьненахь и т1елоцу шайна хилла болу бохам санна.\nОцу дийнахь дуьненан дукхах йолчу меттигашкахь д1ахьо тайп-тайпана мероприятеш.\nТкъа вай дагабоуьйту иштта Москвехь, Волгоградехь, Буйнакскехь, Волгодонскехь, Первомайскехь, Кизлярехь, мехкан кхечу меттигашкахь д1аяхьначу терактийн жам1ашкахула х1аллакьхилларш.\nТерроризмаца къийсам латторан г1уллакх кхиамца д1ахьош ду кху т1аьхьарчу шерашкахь. Къаьсттина оцу ладамечу балха т1ехь дикачу кхиамашка кхаьчна Нохчийн Республика, Дег1аста, вайн мехкан кхийолу субъекташ.\nТахана, х1аллакьхилларш дагабоуьйтуш, вайн цхьаалла ю берриге ницкъашца терроризмана дуьхьалдовларан т1ехь, х1унда аьлча, юкъарчу ницкъашций а бен кархдер дац оцу зуламна т1ехь толам баккха. Ткъа иза, ас лакхахь билгал ма-даккхара, къеггина гуш ду вайн таханенан долчу дахарехь. Дала мукъалахь, тахана маьрша ду вайн дахар.\nМассо а х1уман т1ехь вуно само еш, шайн профессиональни декхарш кхиамца кхочушдеш, профилактически мероприятеш д1ахьош, дийнахь-бусий къахьоьгуш схьабог1у вайн бакъонашларъяран органийн белхахой, вуьшта, уггаре а коьртаниг – оцу г1уллакхна юьстах ца лаьтта ша юкъаралла а. Кхечу дешнашца аьлча, цкъа а ца хиллачу кепара барт болуш, само латтош д1ах1оттийна бу вайн махкахь терроризмаца къийсам латторехула болу болх.\nДала аьтто бойла вайн массо а дикачу х1уман т1ехь, вайн дахар кхерамазаллин хорша дерзоран т1ехь.


Мел кхераме ю Mylistory?\nТехнологийн говзанчаша дуьйцу, информаци Iалашъярца, нехан къамелаш чохь кхабарца муха ю керла программа\nБутт хьалха Facebook, Instagram компанеша шайх дIакъастийначу Кадыров Рамзана дIахьедира, Нохчийчоьнан шен ю уьш санна йолу программа - Mylistory, ша цига дехьаволу аьлла.\nЦунна тIаьххье, оцу социалан машане язбелира, Iамерканнаш боллучохь а битина, Лорд (Даудов Мохьмад) а, кхин а цхьаболу Кадыровна гонера нах а.\nMylistory ян а ю доккхачу декъанна изза Instagram – суьрташ а даржадало, тегаш а хIиттаяло, «доттагIий» а лехьабало, хаамаш дIаса а кхехьийтало. …Амма информацин кхерамзаллах лаьцна хеттарш-м лела пайдаэцархошлахь.\nМасала, AppStore чуьра программа зуьйчара иштта яздо: «Шеко кхуллу оцу программано, КХЕРАМЕ Ю. Сайн суьрташ тешо а, ур-атталла геолокаци гайта а ца хIутту со, юьстахарчу пайдаэцархошка информаци дIаяла а сахьт дац». «Ца ваьхьа схьаэца. Мел хьо Iалашво хаа а аьтто ца бо, информаци къовлуш шифр а яц, и бохург ду, шун йозанаш, логинаш, паролаш – дерриг а - Мохьмадан (Эсхановн – программа кхоьллинчун, «Кавказ. Реалиин» билгалдаккхар) карадоьду бохург».\nАрз хеза кхин а цхьаъ – цкъа йиллина агIо дIа ца йолу, аккаунт дIа ца къовлало.\nИнтернетехула наха яржо йолийна телефонца яьккхина скрин: «программано муьлххачу хенахь а ша-шеггара дIаязъян йолор ю аудио», «хьоьга ца хоттуш, программано муьлххачу хенахь а даха тарло суьрташ, видео».\nПрограммаш язъечу говзанчаша довзийтира "Кавказ.Реалии" корреспондентна мел тешаме ю Mylistory.\n«Apple я Google доларчу программийн туьканашкара программа схьаоьцуш елахь, кхерамзалла ю, цара и аг о чIоггIа ларйо», - боху говзанчаша.\nПайдаэцархой кхоьручех дара хIара а: Mylistory программа чуэцначу телефонашлахь массеран а яц «геолокаци» схьаелла я чIагIа таро луш функци. Говзанчаша дац боху иза кхераме.\n«Нагахь санна программано геолокаци хоьттуш а яцахь, цо цунах бац пайдаоьцуш. Суьрташ, аудио ша долаэцарх программано яздеш нислахь а, цо уьш ца хьейо», - тешна бу говзанчаш.\nДелахь а, хаттар дуьсу – хIунда оьшу программина геолокаци а, суьрташ а, кхийолу информаци а хетта?\nАккаунт дIа ца яккхаялар я агIо дIа ца къовлаялар дузу Mylistory йинчара шайн иза ян сихбеллачохь дитинчу гIалаташца. Иштаниг кхечу и санначу программашца кхечу компанешна нисделла меттигаш дуккха а бу, боху хуучара.\nMylistory шеконе юьллу хеттарш кхин а ду пайдаэцархойн – масала, программин бакъо ю «идентификатор» йовза, cookie файлаш схьаэца, иштта кхидIа а.\n«Оцу информацех пайда массо а компанеша оьцу – ца эцча, стенгара йолу констекстан реклама? Изза ду идентификаторшца дерг а. Кхераме дац ца олу ас, амма леларг ду».\n«Тхуна аьтто бечу агIонийн тоъал барамехь кхочийла ду шун информацина тIе», олий, Mylistory-но бечу хаамо велар а эккхийтира "Кавказ.Реалиина" хьехамбечун!\n«Муьлхха а информаци шаьш шайна ма-луъу долаерзайо бохург дуй иза? Дера ду кхераме къамел-м!» - элира говзанчаша.\nЦара бахарехь, юьззина кхерамзалла ю бохучух теша мегар дац.\n«Дукхахйолчу компанеша ло информаци кхоалгIачу аг Iонашка. Къайленаш юьззина Iалашйо ала данне а дац. Эрна дац цхьаболучара видеокамерна тIе кехат латор, яц иза паранойя», - билгалдоккху говзанчаша.\n«Информацина шифр еттарх аьлча, хIета а вета а шун йозанаш дуьсуш ду, логинаш, паролаш юьсуш ю программи чохь. Шифр – цо хийрачу нахах ларйо шун къайленаш, амма программи чохь-м юьсу уьш».\nАккаунт дIаяккхарх: «Яц иза дIайолуш, вайна гучура-м йолу, ца го-кх. Информаци базанашкахь хIета а юьсу, оцу маьIнехь цхьа а социалан маша бац тешаме. Масала, лерринчу хьукматийн векалша ехча, мел чIогIа къайлах яржийна информаци а ю Iораяла тарлуш».\nНагахь санна, шайга ладогIарна, сурт даккхарна шаьш кхерахь, ша программа яккха еза телефончуьра дIа, боху говзанчаша.\n«Программа официалехь информацин туьканчуьра схьаэцна елахь, цу чохь хуьлийла дац вирус. Вирусо бен дойла дац хьан кисинарчу телефонна тIехь урхалла», - чIагIдо къамелдинчара.


Билдт Карл: Киевна луш йолу хIора пряник, Москохна тухуш йолу шед ю\nШвецин арахьарачу гIуллакхийн министр Билдт Карл.\nМалхбалерчу Европан пачхьалкхашкахь хуьлучунна жигара юкъаозийна ву малхбузера политик, Швецин арахьарчу гIуллакхийн министр Билдт Карл. Оьрсийчоьно шена гонаха йолчу пачхьалкхашца лелош дерг бахьана долуш ша саготта хилар хаийтина цо дуккхаза а. ГIирмах а, Приднестровьех а лаьцна а, и конфликташ дIаерзош Малхбузенан болчу аьттонех а лаьцна ю Билдт Карла Маршо Радионна елла интервью.\nМаршо Радио: Политикан гонашкахь а, зорбанан гIирсашкахь а хьехош ду Украинехь хилларг бахьана долуш Евроберто а, Iамерко а Iамо еза Оьрсийчоь, Москохана дуьхьал мелла а луьра экономикан санкциш а кхайкхийна бохуш. Хьо реза вуй цунна?\nБилдт Карл: Цхьадолчунна реза ву. Суна хетарехь, уггаре а коьртаниг Украинина гIо дар ду. Керла Украинин демократи кхиаме хилийта гIо дан деза. ГIо дан деза, иттаннаш шерашкахь ледара куьйгалла дарна хIоттинчу экономикан халонех иза хьалха яккха. Иза ю тхан коьрта Iалашо. Киевна луш йолу хIора пряник, Москохна тухуш йолу шед ю».\nМаршо Радио: Оьрсийчоьно ГIирма дIалацча дукха гIийла реакци йира Малхбузено. Мелла а шуьйра экономикан санкцийш кахайкха йойла дуй Москохна, нагахь далахь, маца дан деза иза?\nБилдт Карл: Экономикан санкцеша, шеко а йоцуш, жамI дохьур ду, уьш эвсаре а хир ю аьлла хетачерах вац со. Дера цара вочу агIор тIеIаткъам бан а мега Оьрсийчоьнан экономикана. Амма шеконехь ду цу санкциш оьшуш долу политикан жамI дохьур ду бохург. Суна хетарехь, коьртаниг ду Оьрсийчоьно юьхьарлаьцначу Iалашонна иза тIе ца кхачийтар.\nГергарчу хенахь ГIирма цуьнан олаллана къеллара яккха хала хир ду. Амма, суна хетарехь, юкъайиллинарг хIинца ГIирма яц, Украинин кхане ю. Цундела тхуна мехала ду Украинина кхиам баккха аьтто бар. Коьрта фактор хир ю мичахь а, мел доьналла долуш а хир ю Украина шиъ, пхиъ, итт шо даьлча бохург.\nМаршо Радио: Украине шен тергамхойн мисси хьажош ю Европехь кхерамазаллехула а цхьаьнабелхана а вовшахтохаралла (ОБСЕ). Хьуна муха хета, аьтто бера буй цера ГIирме кхача, ткъа аьтто ца балахь Евроберто шен мисси хьажо езий цига?\nБилдт Карл: Оха иза дуьйцу дуккха а хан ю. Евробертан мисси цигахь хилча дика хир дара. Амма ОБСЕ-н мисси а цкъачунна тоьаш ю. Оьрсийчоьно дуьхьало еш дара и хаттар. Оьрсаша новкъарло йора шайга ма-ялло. И бахьана доцуш и мисси аьтто боцуш йисина ГIирме яха. Иза халахеташ ду. Амма со тешна ву тергамхой мелла а сиха цига дIакхочур бу аьлла. Уггаре а хьалха Украинин къилбера а, малхбалера а регионашка, Оьрсисйчоь уьш илла-билла а кхечу кIошташка а баха беза бохуш чIагIйелла ялахь а.\nМаршо Радио: Приднестровье дIалаца-м гIоьртар яц Оьрсийчоь? Иза хила мегар аьлла саготта вуй хьо?\nБилдт Карл: Сан сагатдийриг дерриг а хIоьттина долу хьал ду. Зазадоккху-беттан 1-чу дийнахь Оьрсийчоьнан федералан кхеташоно сацам бинчул тIаьхьа Оьрсийчоьнан президентана бакъо елла эскарх пайда эца Украинин территори тIехь. Ткъа тхуна хаа Украинин дозанашна тIеоьзна вуно доккха Оьрсийчоьнан эскаран дакъа хилар.\nПриднестровьеца йоьзна сигналаш ю кхочуш. Масала, Одессера хаамийн гIирсаш дуьйцу цигахь тIеман барзакъ доьхна Оьрсийчоьнан лерринчу ницкъашца зIе йолу адамаш гина бохуш. Украини къилбехь хуьлуш дерг, ГIирмера Одессе кхаччалц йолчу территорина тIехь хуьлуш дерг тидамехь латтто дезаш ду.\nБилдт Карл: Киевна луш йолу хIора пряник, Москохна тухуш йолу шед ю\nПутинан уллера доттагIчо-олигархо Тимченкос йоьхкина шен Gunvor-компанера акцеш\nГIирма Оьрсийчу ерзор нийса дуй?


Пливо — Википеди\n49°01′04″ къ. ш. 4°04′13″ м. д.HGЯOL\n▼740 стаг (2019 шеран 1 январь)\nПливо (фр. Plivot) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МагӀна.\nДозанашца йу Биссей, Ати (МагӀна), Флавиньи (МагӀна), Лез-ИстгӀ-е-БуьгӀи, МагӀей-суьгӀ-И, УагӀи (МагӀна), ТугӀ-суьгӀ-МагӀн.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Пливо&oldid=7831303»


ТIаьххьарчу мукъаденошкахь чекхъелира Нохчийчоьнан куьйгалхочо Кадыров Рамзана луларчу ГIалгIайчоьнан бахархошна тоьхначу "ультиматуман" хан. Цо кхо де деллера царна шеца церан йолу гамо йовзийта, хаийтинера ша "доллучунна а кийча" вуйла, нагахь санна цигара схьа ша сийсазвен къамелаш кхидIа а хезаш хилахь. ГIалгIайчуьрчу нехан аьрзнашка ла а доьгIна, цхьадерш царех довзуьйтуш, вуьйш гIара даханза дуьтуш, цхьана авторца телефонехула къамел а дина, дIахьедира: дерриг дика ду, "гIалгIашца проблемаш яц". Амма юкъаметтигашца кху Дечкен-баттахь лилхина цакхетамаш дуьххьара бац, гарехь, бац тIаьххьара а.\nЕсташ лаьтта конфликт рогIерчу тIегIане кхачийнарг дара гIалгIайн делегаци Нохчийчу яхар а, цIакхаьчча цуьнан декъашхойх цхьамма ша лулахошка хьошалгIа вахар шена бехкедечу махкахошка къинтIербовлар дехар а.\n"ХIун хуьлу хIинца, нохчо ваха мегаш дац ГIалгIайчу, гIалгIачунна -Нохчийчу? Вовшана маралелхарна нах къинтIера баха деза вайн? Эхь дац иза оццул шайн тайпан стаг пайдабоцчу ваккхар?! Провокаторшка ала хIинца: шу нах дац, борша а дац, ас цундела латта дIадаьккхина шуьгара. Шуьгахь йисина тхайн ярташ а дIайохур ю, ас иза ца дича, шу совцур долуш а дац, – дIахьедира Кадыровс.\nШен къамелехь емалвира цо ГIалгIайчуьра массех юкъаралхо, царалахь вара Барахоев Ахьмад а, муфтий Хамхоев Iиса а. Шайн хьаькамна тIаьххье видеокхайкхамаш хьовсийра Кадыровн гонерчу баккхийчу хьакамаша а.\nАмма кхо де даьлча регионан куьйгалхочо хаам баржийра, ГIалгIайчуьра шега дов ца хьахий цхьаммо а, ца эли шен тайпан хьалханчашка цхьа а хIума, ца гIаттий ша динчу къамелна дуьхьал чIир. Дерзош кхайкхамбира Кадыровс нохчашка: " дIаяккха негатив", кхин ма хазийта лулахойх лаций кIон дешнаш.\n"Вац Рамзан ГIалгIайчоьнан а, я гIалгIайн а мостагI. Вай вежарий хила а ду, дан а ду… Цундела дIабах ас шуга, господа бакъонашларъярхой ду бохурш, йохкаелла чIагIалкхаш, гIуллакх хир дац шун, ма гIерта къаьмнаш вовшахдаха", – аьлла дерзийра Кадыровс.\nЦхьа а вист ца хилира?\nКадыровс бохура, шега гIалгIашкара претензеш ца кхечира. Амма цо деллачу кхаа денна чохь, нахана а гуш, цуьнга къамел дира лаххара а шина стага.\nДечкен-беттан 13-чохь Кадыров видеокъамелехула бехкевира Барахоев Илеза ГIалгIайчуьра протест бахьанехь набахте кхачийначу шен дена цо "хьаштдоцург" аларна.\n"Ас хьоьга доьху хаза, вайнехан Iедалехь сан дех лаьцна айхьа аьлларг юхаэцар. И дешнаш ахь аьллачул тIаьхьа суна хIара латта хьеша а хала хир ду", – бохура Барахоевс.\nЯккха цхьа гIулч, лаьттан хьокъехь шина а агIонан комиссеш охьа а ховшаяй, болх байта цаьрга\nТIаьхьо гучуделира Кадыровс цуьнга телефон тоьхна хилар а, "гIуллакх дирзина" хилар а.\nЯра яьржина кхин а цхьа видео а. Ультиматуман кхоалгIачу дийнахь Кадыровга къамел хьажийра "Мекх-Кхел" цхьанакхетараллин куьйгалхойх волчу Султыгов Сираждина. Кхо претензи хазийра цо: дозанах, гIалгIайн жигархой сийсазбеш, Нохчийчоьнан куьйгалхоша юьйцу харцо, Нохчийчохь бехачу гIалгIашкара ледара хьал.\n"Яккха цхьа гIулч, лаьттан хьокъехь шина а агIонан комиссеш охьа а ховшаяй, болх байта цаьрга", – хьоьхура Султыговс.\n"Дов" дирзинчу а, "негатив дIаяккха" аьлла къамел Кадыровс динчу шолгIачу дийнахь блок туьйхира гIалгIайн "Мекх-Кхелан" ютьюб-канална. Интернетерчу "Фортанга" газете Султыговс дийцира хилларг: видеохостингехь йохийна юкъаралхойн аккаунт, тIаьххьара цу чохь хилла Соьлжа-ГIалара Дечкен-беттан 16-чохь 15:29 хан йолуш.\nНехан претензеш яра Кадыровс шен къамелехь маьттаза мотт дерриг къоманна дуьхьал лебарна\nГIалгIайчуьра жоп (претензеш) ца кхечира аларца Кадыровс "гуш лаьтташехь харцдерг дуьйцу", боху бакъонашларъярхойн "Мемориал" центран (Оьрсийчохь арахьара агент лору иза, амма цо тIе ца эцна шена и статус – Ред.) куьйгалхойх волчу Орлов Олега.\n"Цунна ца хуийла дац шена претензеш дIахазош видеожоьпаш делла хилар лаххара а шина ГIалгIайчоьнан вахархочо – лаьттан проблема гIатторна набахте хьажийначу политикан тутмакхан кIанта а, шолгIачу жигархочо а. Оцу нехан претензеш яра Кадыровс шен къамелехь маьттаза мотт дерриг къоманна дуьхьал лебарна", – боху Орловс.\nХIоьттинчу хьолехь шена иза гуш доцу кеп хIиттайо Кадыровс, ша жоп дала оьшуш доцуш санна, дуьйцу бакъонашларъярхочо:\n"Вукху агIор, гIалгIайх лаьцна вониг ма дийца цо аьллехь, иза нийса, хьекъале гIулч ю. Далла бу хастам цуьнгара наггахь мукъане а кхетаме дерг а долуш".\n"ГIалгIайчоь йийцар тоьлу"\nДар-дацар эккхале Соьлжа-ГIалара баьржа хаамаш гуттар а кхечу хьесапера бара: Кадыровн критикийн гергарнаш лецарх. Шайн гергарнаш лечкъорах лаьцна дIахьедарш даржийра ялхаммо: бакъоларъярхоша Янгулбаев Абубакара, Садулаев Мансура, Арцуев Аслана, иштта блогерша Абдурахманов Тумсос а, Халитов Хьасана а, Мализаев Микаила а.\nНохчийчуьрчу Iедалхоша и хаамаш "аьшпаш, дезинформаци" ю элира, амма шайн инстаграм-пабликашкахь бовдийначех дерг довзуьйтуш, уьш могуш-маьрша бу, цхьаммо а ца бовдийна, аьлла, гайтира Абдурахмановн а, Халитовн а гергарнаш.\nДиктатурин режимо нах даима Iехабо, доцчу хIуманца церан тидам езачу чоьхьарчу проблемашна тIера дIа а хьош\n"Сан кхетамехь, Кадыровс иштта лаьттаца дерг а гIиттош, керлачу хайпе дерзийна хьал, махкахь шен критикийн нах лечкъор хьулдеш, юкъараллера къамелаш дижош", – боху бакъонашларъярхочо Янгулбаев Абубакара.\nДиктатурин режимехь даима Iехабо, доцчу хIуманца нехан тидам езачу чоьхьарчу проблемашна тIера дIа а хьош, тешна ву иза.\n"Кадыров ша волавелира гIалгIашца иккхина дар-дацар десто, иза дижина аьлла хетачу хенахь", – билгалдоккху юриста.\nИштта ца го хьал Орлов Олегна, цо шен-шен орам болуш лору нах идоррий, гIалгIашца латта къовсаррий. Иштта хьажам бу нохчийн политикан, "Кавказан къаьмнийн ассоциацин" президентан Кутаев Русланан а.\n"Кадыровна гIалгIашка ша вист хуьлуш хаа лиина ша баккъал а мила ву церан бIаьргаш чохь, цундела хаьттина претензех лаьцна а. Суна гарехь, вовшех йозуш а йоцу ши проблема ю вайна гушдерг, цхьанна тIера нехан тидам дIабахьархьама эккхийтина ши проблема (нах идоррий, гIалгIашца юкъаметтигаш къесторрий. – Ред.)", – аьлла хета Кутаевна.\n"Тидамза дитар – церан амалехь дац"\n2018 шарахь иккхира лаьттаца долу дов, Кадыров Рамзана а, хIетахьлерчу ГIалгIайчоьнан куьйгалхочо Евкуров Юнус-Бека а доза къастош тIеэцна сацам бахьанехь. Шина махко дехьа-сехьа елира латтанийн асанаш. Бина барт ца тайра гIалгIайн декъанна – Магасехь митингаш йолийра резабоцчара, уьш лаьттира 2018-чу шеран гурахь а, рогIерчу шеран бIаьста а. Доза шайна эшам а хуьлуш къастийна, бохура протестхоша.\nЛаьттах долу гIуллакх Кавказан хиламашкахь хаьлхарчу метте маситтазза иккхира: стохка, Лахьан-баттахь, доза къасталучу Фортанга хица некъан белхаш дIахьош хиларца доьзна.\nЛаьттан бертан къамел дендар дийхира хIетахь "ГIалгIайн тайпанийн кхеташоно". Нохчийчоьнан парламентан спикера Даудов Мохьмада делла жоп иштта дара: и юкъаралла "жIуган кхеташо ю", "салам дала нах а бац". Цо кхайкхира шен оппоненташ Фортангина гергарчу хьуьнха, латта шайн ду аьлла Къорана тIехь дуй баа. Къовсам марсабаьллачу деношкахь Кадыровс тIеман Iамораш дIакхайкхийра кхаа денна, дIахьош бара и барам ГIалгIайчоьнна гергарчу ГIаланчожахь.\nИ тайпа дар-дацарш кест-кеста хуьлу, хир а ду, тешна ю "Конфликтийн анализ яран а, духьалолатторан а центран" директор Сокирянская Екатерина.\nБуха дуьллучух тера ду, ахь цхьаъ тидамза дитахь, нах хьох кхоьручуьра совцур бу бохург\n"ГIалгIайчуьрчу алссам декъо листанза лору дозанаш долу гIуллакх, ца лору иза нийсонца дирзина. Протест луьрачу репрессешца дIалакъийна, резадацарш Iаьгна юкъараллехь, и тема хьашалур яц, йижалур а яц, лазаме хиларе терра, Iийжаш, гIуттур лаьттар ю", – боху Сокирянскаяс.\nДечкен-баттахь Соьжа-ГIаларчу ловзаргахь Кадыровна мараветтавелларг шайн гIалгIашна хьалха бехказвийларна иккхинчу девна бухахь ду кадыровхоша шайна аьлларг цкъа а дуьтуш дацар, билгалдоккху бакъонашларъярхочо.\n"Критика тергамза йитар церан амалехь дац. Дуьхьало, шога дуьхьало йо цара социалан машанашкахь блогерша шайх лаьцна мел олучунна. Буха дуьллучух тера ду, ахь цхьаъ тидамза дитахь, нах хьох кхоьручуьра совцур бу бохург. Герехь нохчашна а, ерриг а Кавказна а хьалха шайна иштта лелар бIегIийла хета царна", – боху Сокирянскаяс.\nШа кIезиг адам хилар гайтина Кадыровс Дечкен-беттан девнехь, элира Орловс.\n"Мел йинчу Iоттарна, критиканна, ГIалгIайчуьрчу жигархочун, политикан, блогеран, хьеннан а къамелна регионан куьйгалхочо, Кавказан а, ур-атталла Оьрсийчоьнан а куьйгаллехь хила лууш волчу цо жоп даима делла. Оццкул кIезиг хилар, шех лаьцна аьлла мел доца дош а тергоне эцаро дика йовзуьйту цуьнан шен амал а", – аьлла хета экспертна.\nГIуран-беттан 15-чохь Кисловодск гIалин кхело набахте хьийсийна, 7,5 – 9 шераш а кхайкхош, Ужахов Малцаг, Барахоев Ахьмад, Мальсагов Муса, Нальгиев ИсмаьIал, Хаутиев Бахьавдин, Чемурзиева Барах, Саутиева Зарифа. Уьш бекхебина Магасерчу 2019 шеран Зазадоккху-беттан 27-чохь хиллачу, доза далхочу митингехь полисхошна гIело ян арабовларна а, экстремистийн тоба кхолларна а.