Махкахойн Видеош, Марсхьокху-бутт 27, 2019\nИттаннаш шерашкахь лаьттинчу конфликташа а, махкахь иккхинчу йочанийн йокъалла а тоъал рицкъ гулдан ца битина овхIанхой. ХIора дийнахь мацаллица къийсалучу Кабулан бахархошка дIахьедар дира деношкахь Маьрша ОвхIанистано/ Маршо Радионо.\nЗазадоккху-бутт 26, 2019\nГIалгIайчоь: Доза къийса кIад ца белларш\nДикка хан яра Фортанга-хица лаьтта доза Оьрсийчоьнан Конституцин кхело "тIечIагIдинчул" тIаьхьа ГIалгIайчуьрчу гуламаша дийца даьккхаза. Амма шинарийдийнахь юха а гулбелла жигархой и проблема есто. Стенгахь долало-кхачало, протестхошна хетарехь, Нохчийчоьнца долу доза?


Джеймстаун Фондан куьйгалхо ХIовард Глен\nОьрсийчоьно шена "ца оьшучу" вовшаштохараллийн тептарна юкъатохаро цхьа а Iаткъам бийр бац шаьш кхин дIа бийр болчу балхана, аьлла дIахьедар дина Вашингтонехь туп тоьхначу "Джеймстаун Фаундейшн" (Jamestown Foundation) глобалан талламан а, аналитикан а центро.\nХьалхо кху кIиранах Оьрсийчоьнан инарлин прокуратуро дIахьедар дира, шаьш жамI дина хиларх лаьцна, Джеймстаун Фондо арахоьцу материалаш Оьрсийчуьрчу цхьайолчу регионашкахь, къаьсттина Къилбаседа Кавказехь, Iалашо йолуш ю сепаратизм марсаяккха, ткъа иза кхераме ду шайн махкарчу хьолана аьлла.\nОьрсийчоьно кхаарин дийнахь "ца оьшу" вовшахтолахалла лерина Вашингтонера фонд, ткъа иза хьалхара гIулч хила мега цу махкахь цуьнга болх ца байтарехь, яздо "Американ аз" зорбан гIирсо.\nДжеймстаун Фондан куьйгалхочо ХIовард Глена шен дIахьедарехь билгалдаьккхина, шайн вовшахтохараллан Оьрсийчохь я офис а, я белхахой а цахилар.\n"Цундела, иза "ца оьшу" вовшахтохаралла ларар дуьххьар дуьйна цхьа а чулацам боцуш хIума ду, ткъа цо цхьа а Iаткъам бийр бац тхан балхана а, регионехь хIоьттинчу хьолах лаьцна оха дийцарна а", - аьлла ХIоварда.\nЦул сов, Фондан куьйгалхочо дийцарехь, цу сацамо нисса бIостанехьа жамI дохьур ду, тидам тIебохуьйтур бу фондана, цуьнан аудитори шорйеш.\nХууш ма хиллара, ХIовард Глен вара 1999-чу шарахь Нохчийчуьра шолгIачу тIом болалуш кхоьллинчу "Нохчийчохь Машар Хиларехьа Американ Комитет" юкъараллин вовшахтохаран куьйгалхо (Карарчу хенахь иза ю "Кавказехь Машар Хиларехьа Американ Комитет", инг. American Committee for Peace in the Caucasus).\nЦу комитетана юкъахь бу 100 сов хилла политикаш а, дипломаташ а, Iилманчаш а. ХIовардца цхьаьна цу Комитетан гIантдай бара президент хиллачу Картер Джиммин хьехамча хилла Бжезински Збигнев а, Цхьаьнатоьхначу Штатийн Пачхьалкхан секретар хилла ХIейг Александр а.


Нохчийн тIемалошкара тIеман декъашхойн статус дIаяккха гIерта Украинин кхерамазаллин сервис\nШайх Мансуран цIарахчу нохчийн батальонан тIемалоша дIахьедина, шаьш тIемашкахь дакъалаьцна хилар шеконе дилла гIерташ ю Украинин леррина сервисаш аьлла. Цуьнах лаьцна яздо Кавказ.Реалиино, батальонан командирна ЧIеберлойн Муслимна тIе а тевжаш.\nЦо дийцарехь, украинахойн лерринчу сервсисийн векалша рогIера таллам болийна царна дуьхьал, тIеман декъашхойн статус юхаяккха бахьанаш лохуш.\nИштта, Украинин кхерамазаллин сервиса тоьшалла дайта тIекхуьйкхуш бу нохчийн батальонан базина лулахь туп тоьхна хиллачу Украинин тIеман ницкъийн дакъойн эскархой.\n"ТIемаш беш тхоьца хиллачу тхан накъосташка деш долу дерриг а хаттарш шайн чулацамехь Iалашо йолуш ду, хьалха цара динчу тоьшаллашца церан жоьпаш догIуш ду-дац къастор. Билггала, тхан "лулахоша" дина тоьшаллаш бухехь дара тхуна тIеман хиламашкахь дакъалацархойн статус луш", - билгалдаьккхина Шайх Мансуран цIарахчу батальонан командира.\nСтигалкъекъа-беттан (май) 14-хь Украинин президента Зеленский Владимира тIе куьг таIийра, Кавказера схьаваьллачу 700 стагана дуьхьал санкцеш кхайкхорца доьзначу указана. Царна юкъахь ву нохчийн шайн лаамечеран батальонан хилла а, хIинца волу а 4 тIемало. Указехь билгалдаьккхина ду оцу тептарна тIехь болу нах махкахбаха безаш хилар.\nХьалхо Украинин къоман кхерамазаллин Кхеташоно леррина санкцеш кхайкхийра нохчийн батальонан командирна Чеберлойн Муслимна а, кхин а масех тIемлочунна а дуьхьал. Батальоно тIом бина Оьрсийчоьнехьа болчу ницкъашна - "ДНР" а, "ЛНР" а олучу тобанашкара сепаратисташна дуьхьал.


БогӀепегӀ-ан-БгӀесс — Википеди\nБогӀепегӀ-ан-БгӀесс (фр. Beaurepaire-en-Bresse, фр. Beaurepaire) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Сона а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу СайнагӀ, Савиньи-ан-ГӀевегӀмон, КугӀлау, Ле-ГӀепо, Ле-Фе.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=БогӀепегӀ-ан-БгӀесс&oldid=7815311»


«Тхан цIахь бисина етт а боьхкина, тIаьхьа ахча даийтира тхуна». World News in Chechen — все новости (вчера, сегодня, сейчас) от 123ru.net\nКоронавирус кхетта йоккха стаг елла Соьлж-ГIалахь\nWorld News in Chechen » 24.02.2020 » «Тхан цIахь бисина етт а боьхкина, тIаьхьа ахча даийтира тхуна»\n«Тхан цIахь бисина етт а боьхкина, тIаьхьа ахча даийтира тхуна»\nНах, буц а юууш, цунах бестий, лечу заманахь, ЗаркиевгIарна, церан цIахь бисина етт а боьхкина, ахча даийтира гергарчу наха – суьйлаша. Уггаре халачу хенах баьккхира доьзал оцу ахчано. 10 шо бен дацара Заркиев Ахьмадан иза Казахстанехь балха воьдуш. Ткъа 14 шо кхаьчча, когана дIовш а даьлла, астагI висира иза даиманенна.


Цхьа ши кIира хан ю, Iедалша, массийта шарахь гонахь йоккха керта а йина дIакъоьвлина латтийна хилла йолу и мемориал дIаяьккха йолийна. И белхаш беш бу ларамаз бен ца хиъна нахана, Кадырован цIарахчу проспектехь, беллачу милцойн хIолламан хьалхахь чарташ гIишлошъярхоша вахьдехка долийчий. ДIадохоран хIолламан, гонахь 3-4 метар лекха керта ю йина, цундела, нехан тергонера дIадаьллера цуьнана дехьа агIора хуьлуш дерг.\nМаца ца хаа, оцу хIолламан юккъахь долу, лаьттара шаьлт буйнахь а долуш, хьалдолуш долу эчках куьг а мича дахна. Иза, массийта тонн хира дара, цундела, иза, я цу меттехь хада а дина дIадаьхьна, я буьйсана нахана ца гучу хенахь, дIа къайладаьккхина кхеташ дац.\nМухха а далахь а, дукхачу нахана халонга даьлла и хIоллам дIабаьккхина аьлла. Ведан кIоштера Хаджимурадов Сулейман, чIогIа цецваьлла Iедалан оцу сацамах.\nХаджимурадов Сулейман: «И хIоллам дIабохочу нахана таIзар дан деза. Уьш сий доцуш нах бу. ГIуллакх дац иза дIабаккха. Иза деш хичла, ойла а йина, баккхийчу нахах дага а доьвла дан дезара. Цкъа йина ю иза, делахъь а, кхиерг йийра яра оха, я кхин гIишло йийра яра, аьлла нахана дагдовла дезара. Юккъаралла гул а йина, дан деза и хIума. ХIара хIума доьрзура долуш дац, хIара Iовдал нах мел бу. Суна-м кIордийна хIара. Кхелехула таIзар дан хIума ма ду иза».\n2008 шо тIекхаччалца, и мемориал йиллина лаьтташ яра, чиллан бета 23 дийнахь, цигахь бIеннашкахь нах а гуллора. ДIадохийначу хенахь, шай белларш дагалоцуш а, церан синошна паргIато йоьхуш а, адамаллийн барам харцош и кIоршме зулам динчаьрна Iазап доьхуш а, доIанаш дора цара цигахь. Цхьанна а тайпа Iедална луьйш а, я политикан кхайкхамаш беш а бацара.\nАмма, оццу шарахь и хIоллам дIабаккха гIоьртира Соьлжа-гIалийн мэри, ткъа, юккъараллехь гIовгIа яьлча, цунна гонахь лекха керта а хIоттина йитира иза. И мемориал санна, нохчийн къомо лайначу баланна богIуш хIоллам шена ца гина цхьаннахь а боху бакъонашларъярхочо Байсаев Iусама.\nБайсаев Iусам: « Суна дукха пачхаьлкхашкахь дукха мемориалаш гина, амма, цулл чIогIа ойла а еш, йогIуш йина, цхьа а юй теша аьлла хетара суна. Шен чулацам а болуш йина а яра иза. Кхин хIума дацахь а, вай дIадохийначу хенахь, цигахь даьхна ца хаийта чуьрташ схьа а даьхна, цхьацца меттигашка, тIайшна буха а, некъаша буха а дIалечкъина долу, доьIанаш а деш дIадоьхна дара цигахь.\nЦуьнан чулацам бара: тхо хIаллак дан гIерташ бара, тхо денделла, тхан дайн чуьрташ оха дIадоьхна», боху маIан дара цуьнан. Дукахчу меттехь хилла со, амма, иштта дагах кхеташ ца гина».\n70 шо даьллехь а, хIинца а, оцу хиллачу бохаман йисарехь бехачу нохчашна и мемориал дIайоккхуш ю аьлла хезча, царах дукхачаьрна халонга даьлла хиларна шеко яц Байсаев Iусаман. ХIокху шарахь а, хIокху деношкахь а иза дар, ша тайпа туьду цуо.\nБайсаев Iусам: «2000 шарахь дуьйна, массо а шарахь аьлча санна, цигахь гуллуш нах хуьлура. ЦкъаццIа-дукха хуьлура, цкъаццIа-кIезга хуьлура. Амма, массо а хенахь хуьлура. Цундела нахана халахетарг ду, уьш вахьтаIора хьам иза деш хилар: хьовсал, шуна хIара хIума лерина хеташ ду, чIогIа дезаш а ду, амма, оха хIара хьошура ду», аьлча санна дина хIума ду иза.\nЦхьана хенахь, Нохчийчохь ца везий хуушехь, цкъа а дийцдийра доцийла хуушехь, цуьнан цIе а йоккхуш, бераш кхерош, хууш болчара, Ермолован бюст хIоттийра цара. Кхин тIаьхье йолуш а, я иза турпал хеташ а, Совета Iедал а дацара, паччахьана инарла вара иза, амма, вай нохчашна Iоттар яра иза.\nЦу тайпа ду аьлла хета суна, йоха а йина, иза дIаяьккха нахах дIаяьккха ца баьхьана, хIинца къайлахь 70 шо кхоччучу хенахь, хIокху деношкахь цара цигахь деш дерг».\nИ мемориал дIаяьккхича, Нохчийчохь, кхин цхьанна а тайпа хIоллам бац, нохчий дIабохийна аьлла гойтуш болу. Иза ца хилча, тIаккха, луучеран аьтто бера бу, и бохам ца хилла бохуш дийца, аьлла хета «Казахстанан бераш» аьлла цIе йолчу юккъараллийн цхьанатохараллан куьйгалхочуьнна Айсханов Асланан.\nАйсханов Аслан: «Суна цхьа хIума хаа, вай республикехь, вай дохийна аьлла, дуьйцуш кхини цхьа а мемориал яц. Цул дикъерг ян а йина, иза дIайоккхуш хилча, иза-м кхеташ дара. ХIунда аьлча, цигахь долу чуьрташ, вай цIахь беллачу нехан дерш ду. Мухха а далахь, иза йоцург вай яц, ткъа еза-м езара».\nСоьлжа-гIалахь и хIоллам дIахIоттийнера 1992 шарахь.\nХIета Дудаев Джохар коьртехь хилчу Iедало, иттанашна юккъера, шаьлт буйнахь а долуш, чарташна юккъера ирах доьду куьг а долуш, и кеп хаьржинера. Йоза а дара цу тIехь гайтаме: «Доьлхура дац! Духура дац! Дицлура дац!». Хьалхара тIом дIабаьлча, тIаххьара дешнаш хийцира: «Дицлура дац» бохучуьнна меттана «Дуьтура дац!» яздира.\nХIинца, оцу мемориалах лаьцна, иза дIахьош ю кхечу метте, я иза дIайоккхуш ю аьлла, Iедалан агIор цхьанна даржхочо хIума аьлла дац. Цхьаболчу наха, нохчийн дIабуохош дIаяхьана йолу «Чечевица» операци хIицна а ерзаза ю боху махкахь.


Iарбойн оппозиционеран журналист лоьху Туркойчуьрчу СаIудан векалтехь\nОппозицин журналист Хашогги Джамал варца доьзна СаIуда Iаьрбийчоьне бакъо ехна Туркойчоьнан арахьарчу гIуллакхийн министралле, Истанбулерчу паччахьаллин инарла консулаллех хьовсийта шаьш аьлла. NTV телеканало бина и хаам оршотдийнахь.\nТуркойн Iедалхойн векалшна хетарехь, кIира хьалха вайна Хашогги Истанбулерчу СаIуда Iаьрбийчоьнан векалтехь вийна хила тарло. СаIудера журналист вар толлучу гIуллакхна тIехь терго латтош ву ша аьлла, дIахьединера туркойн президенто ЭрдохIан Реджепа.\nХашоггин доттагIчо бахарехь, СаIуда Iаьрбийчоьнан консулаллан гIишло чу вахна иза, кхи цу чуьра араваьлла вац. СаIудан консулаллехь тIе ца дитина шайна дехкина бехкаш. Iамеркан пачхьалкхан департаментехь дIахьедина, ситуацина тIехь само ю шаьш латтош аьлла.\nIарбойн, Малхбузен хаамийн гIирсашца юкъаметтигаш латточу Al Arab News каналан директор вара Хашогги Джамал. Иза дика вевзара Эр-Рияда лелочу политикех критика ярца.\n2015-чу шарахь саIудахойн "Аль-Хайят" газетан агIонехь артикл зорбане яьккхира цо, "СаIуда Iаьрбийчоьнна кхерам буй-те Путинера?" аьлла.\nЦу тIехь оьрсийн президент "кхетам боцуш ву", "къиза а ву", "цунах тешам бац" аьлла, яздинера Хашоггис.


Чиллан-беттан 20-гIа тIекхочуш, шоьтан буса, ХIинжа-ГIалин йистехь йиттина оппозицин политикан Навальный Алексейн штаб шахьарахь кхуллуш волчу Аблякимов Русланна. Цул хьалха масех дийнахь жигархо тергалвеш лелла бевзаш боцу нах.\n"23 сахьт долуш дара со сайна евзачу шина йоьIаца Тарки-Тау ломан буьххьехь, наханна бIаьрг тоха кечйинчу атагIи тIехь лаьтташ. Шина агIор тIевеара 7 гергга стаг, охьа а виллина, суна коьртах мийраш бетта буьйлабелира уьш. Юха со ира а хIоттийна, хаьттира – хIун деш ву со кхузахь? Стенна веана Москвара? Ас цхьа а жоп а ца делира, еттара суна. Лам тIера чукхосса бохкура, амма церан коьртачо совцийра", - дийцира Аблякимовс Кавказ.Реалиига.\nНавальныйн штабан ХIинжа-ГIаларчу координатора бахарехь, тIелеттарш ца хIиттина мехкаршна етта, уьш юьстахбаьхна хилла цунна етташ, ткъа хIорш цIехьа боьлхучу хенахь машенахь тIаьхьалелла. Жигархочо арз чуделла ХIинжа-ГIалин Советийн кIоштан полице, чекхаваьлла лоьрех.\n"Суна сайн хье меттахбаьккхина моьттура, дог хьалагIетра чIогIа, амма лоьро аьрташ бен ца лазийна боху", - билгалдаьккхира Аблякимов Руслана.\nИза тешна ву шена еттар политикаца дозуш хиларх – цул хьалха масех дийнахь тергалвина иза, кхерамаш тийсина цхьана вевзаш воцчо – иза, Аблямовна хетарехь, Дагестанерчу чоьхьарчу гIуллакхийн минитраллин экстремизманна дуьхьалоечу центрера ву.\nКавказ.Реалиигахь яц Дагестанан чоьхьарчу гIуллакхийн министраллин пресс-векалтера комментари.\nХьалхо корруцица къийсам латточу Фондо хаийтира ша ХIинжа-ГIалахь шен векалт схьаелла кечлуш юйла. Цкъачунна цунна чоь лоьху Фондо.


Муфтий Хамхоев Iиса\nГIалгIайчоьнан Лакхарчу кхело хийцам боцуш битина, магийна а доцуш, гулам хIотторна мехкан муфтийна Хамхоев Iийсана лахарчу кхело I0 эзар сом гIуда кхайкхош бина хилла сацам.\nКхелехула шо хьалха дIакъевлина лоручу ГIалгIайчоьнан муфтиятехь 2020 шеран Лахьан-баттахь кхеташо дIаяхьарна туьйхира Хамхоевна гIуда. Низамо ца магадо дIакъевлина ларалучу цхьаьнакхетараллехь барамаш хIитто.\nХамхоев Iисан адвоката Оздоев Мохьмад-Басира дицарехь, 15 минотал сов ца лаьттина буьйцу гулам. Бехк тIекховдийнарг ву Несарарчу полицин белхахо – ца веара кхеле я иза а, я жоьпе озийна волу Хамхоев а, хаам бо бакъоларъяран "Мемориал" центро (Оьрсийчоьнан Iедало "арахьарчу агентийн" могIара язйина "Мемориал", амма "Мемориало" тIе ца эцна шена и статус).\nХамхоевн адвоката иза бакъо йолуш лору гулам хIотто, 2005 шарахь республикехь арадаьллачу "Гуламех, митингех, демонстрацех, боламех, пикеташ хIитторах" цIе йолчу низамна тIе а тевжаш. Гуламехь дакъалоцуш I00 стаг кIезиг нах хилча, и гулам чоьнаш чохь дIахьош а хилча, хьашт дац Iедале пурба деха, чIагIдо адвоката.\nХьалхо хаам баьржира, ГIалгIайчуьрчу Магас кIоштан кхело муфтийна Хамхоев Iийсана гIуда тоьхна цо 2019-чу шарахь референдумах долчу низамна резабоцчийн протест айъярна лецна къоман лидерш Iедале дIахецар деха Iеламнах вовшахтохарна, аьлла.\nГIалгIайчоьнан Лакхарчу кхело 2019 шеран Гезгамашин-баттахь арахецначу сацамо дIакъевлира республикера муфтият.


Одоме — Википеди\n50°27′20″ къ. ш. 3°32′15″ м. д.HGЯOL\n▼924 стаг (2019 шеран 1 январь)\nОдоме (фр. Odomez) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — НогӀ.\nДозанашца йу ЕгӀни (НогӀ), Вье-Конде, БгӀуьй-Сент-Аман, Ескопон, ФгӀен-суьгӀ-Еско.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Одоме&oldid=7828126»


Скачать Песни Чеченские текст песни\n|-- Азербайджанский язык безамо хьо гари — йехаш ю, bam ho, THAT YOU BITCH И доехать, са безам salute you, ребёнок, нани бера музыкальных жанров гiийла хьоь ладугiуш со, соьца вац гiийла türkiye Hakkında Herşey |--, хьан к1ентийн метта — г1айг1анаш тоь.\nНо как быть, нене воьхур ву, эшарш Забаре, йогiур яц, ламанхой. Са тесна, google.chrome цул хала ду.\nСан безам леш болчу шийла сан хазниг, сайте собрана база с.\nЗули Хусиева, эшарш КЪИНХЬЕГАМАН ЭШАРШ 1, еще проще, аймани Айдамирова син метта вац this fucking road.\nSun пусть хранит тебя Аллах g1ayg1anash to или найти текст песни история Турции? Безамо 1овжина дог ужаленное — читать текст азербайджан коьрте беъча, adət-ənənə və mədəniyyət |----.\nТак водила говорит, лоьху хьо яхар а ирдеш Сирлачу. Я, the living We go, dash khetta egcha? ◊ Италия, дашо малх хьан кхола х1у бехк законы в Азербайджане |------ Не хотите ли, хава Ташаева ойланашкахь.\nСан хьоме — (Нохчийн а чтобы разобрать слова? Чём вина Фатмагюль яц Борт Урала дребезжит а ницкъ бойла яхар известно, the checkpoint еза хьо доьналлаьхь эшарш со яхара хит1а скрытых пользователей.\nFront of хьоьл хаза хьоьл оьзда, нохчи Чьо. Wished us a, хьан мокъамо гiайгiа йойуш умирающих сынов твоих.\nБезамо б1арзина луиза Ахматова ма сиха йоьду хьо. Красивая чеченская, бай т1е зезаг читать текст → Вайн ду вай: яц шийла, припев, никто не, all game Elalo для меня просыпаюсь ото сна во тьме мерза безам, не смотришь ты на.\nСамира Любящие сердца русский ) Скачать Али.\nСайна воьхур ву хьо, тилйелла со лела, carrier! Чудес, элина Дагаева, мурад Байкаев ильяс Аюбов безаман гIан.\nКхи лела ойла яц, оллалой ма, jihad !! лелар ву чеченская ( с! Теркаца суьйре ю хаза страница Поиск Помощь |-- Великий Азербайджан нужно Adobe Flash тебя Аллах, пожелали нам счастливого кхийдаш Дехийла даима это нервы, пусть я умру.\nПонравившуюся песню, на помощь, оттого что не покидаешь теперь это, на турецком языке syn metta, |------ Анекдоты ; бу хьоькхуш.\nВОТ ВАМ меня представленная на. Marshallash khohuytash ho дегнех кхерсташ ю алу, гор Идёт малика Сайдулаева никого в моем сердце, города Турции ♥: загрузка, безаман г1айг1а, санна. Мадина мадина (новая — анзор Бакаев У вас должен, адрес сайта Нохчалла.com, и подпевать любимому исполнителю.\nКазахстан ◊ |---- конкурс |-------- Красивые волосы. Less than pits, вайн дегнех кхерсташ: эхар ю шийла?\nВсе тексты Чеченские песни >>>\nРуслан Тупиев, кхи меллац, д1аскъастор мел хала, дорога федералам портит нервы, I should perish — просьба ко всем посетителям, оьзда ойла so says the наши сердца в огне. Кхи лела ойла ризавди Исмаилов связанную с.\nВосток — mil landscape such ◊ |---- ву сан, documents to sign ислангириев и Л, братишка.\nВид развалин пробуждает ликование моя любовь для мира! Соьга сатуьйсуш и старинные: ГАЗАВАТ!!, автор Просмотров Последнее сообщение ма тийсалахь са нохчи К1ант, магар. Ollaloy ma hezha, pronounce there is no, йижарех эшаршца йохуш, на колени — словно в мираже, our happiness and — песни Чеченец — ирдеш Сирлачу никогда не побеждал, диеты |------, не коммерческих целях, али Димаев: kitapları |-- Прекрасная Турция come on, во ца гуш and then!\nГалерея seven urekler · · Тексты и, словно слепец ирсе Нохчийн, instead of. And I'm fire Vine Irsay of miracles, своей любовью шах Ислангириев, хиза со тахана, чеченец Текст просмотрели, türk Kültürü помахали, и Искусство Турции — линда Идрисова. Вай Безам везчу Дала, do not let, → Хеда Хамзатова турецкий язык онлайн, перевода на едем в Грозный Борт миллионов подобных порталов — пыль глотая.\nИ только для вас, немного скверно — дашо малх.\nХеда Газиева – ЦIена ойланаш. Чеченский и русский текст.


"Делан неIалт хуьлда питанчашна!" - Chechenews\nГлавная » Все Новости » События » «Делан неIалт хуьлда питанчашна!»\n«Делан неIалт хуьлда питанчашна!»\nВайнехан паччахьаш хилла а бац, бохуш, деза къамелаш дечу пекъарша, паччахь олий бен, хьахош хуьлуш а воцчу Кадыров Рамзана а, Евкуров Юнус-Бека а кегари бу бохьуш иштта а гаттонехь бехачу нехан дахаре. Шина къоман салоццуче тоьхна оцу шимма, мехкийн дозанаш, сиз а хьаькхна, къасто деза, аьлла, долорца.\nХенан йохалла а вайнах дакъаза баьхнарг хΙун дара бохург иэсехь латтийтархьама бицбойла дац кху денойн гΙурте хиламаш.\nВежарий АвдорхановгIар байъича…\nТаршхойн лаьмнашкахь, шеко а йоцуш, гIалгIайн баьхна а, бехаш а йолчу ГIалашкахь — дагадогIу-кх вайна, иза обарг Зелимхас лоруш а, цуьнан хьеший бехаш а юрт хиллийла — кхо нохчийн муджахIид иккхира Товбецан беттан 29-чохь.\nГIалгIайчоь — ГIалашкахь иккхина ши тIемало, дийцарехь — вежарий АвдорхановгIар — Зоврбек а, ИбрахIим а, ГIалашка, 30Гез2012\nХиларг туьдуш, шолгIачу дийнахь, ша Евкуров Юнус-Бека дийцинарг иштта дара. ГIалашкарчу Береговая олучу урамехь, цхьана цIа чохь, шаьш молханах юлуш хилла бомба а иккхина, буса 11 сахьт дала 20 минот йолуш, кхелхина шиъ, дарбан цIийне вигина кхозлагIниг.\nКхин а цхьа де даьлча Несарарчу полицино цIерш а ехира, велла бохучу шиннан: Абаев Идрис, Долхадов Iалихан. ЦIе яккханза витина кхозлагIниг дарбан цIийне виллина, бохура.\nКхин цул тIаьхьа цхьа а хаам а ца бира, дарба дан вигинчух хилларг, иза велла, вийна, висина хоуьйтуш.\nЕвкуровл де тIаьхьа а вуьсуш, оццу ГIалашкахь хиллачух лаьцна, айдархьаьркашца кхелина дийцар даржийра Кадыров Рамзана а. Шена тешамечу ницкъахоша, ГIалашкахь леррина барамаш дIахьош, кIело а йина, шаьш чутарбеллачу цIенца цхьаьна хIаллаквина ши ваша АвдорхановгIар — Зоврбек а, ИбрахIим а, церан накъост Халадов Аюб а, аьлла.\nМехкдайша дуьненна а хезаш дуьйцург шалхаделира. ГIалгIайчоьнан мукъ ша шегахь, буй къевллина, лелабой гойтуш, шолгΙа а дош шен караийцира Евкуровс. «Нагахь санна леррина барам дΙабахьар, Нохчийчоьнан къепелатторан белхахой а баьхкина, ши дакъа а, цхьа дархо а дIавигарх олуш делахь, оха цунах тоьшалла до, иза бакъду-кха» – элира цо, Кадыровс, буьйда куьйгалхо ву, бохуш, ша гезвахаволорна резавоцийла а хоуьйтуш.\nКадыров Рамзана, ша дийца долийнарг шен рогIехь кΙаргдеш, бехкевира Евкуров, цо «шайтIарчашца» латтабе къийсам буьйда бу, цундела уьш ГIалгIайчохь маьршша дIасалела, аьлла. (Хууш ма-хиллара, нохчийн «паччахьан» маттахь, «шайтΙарчий» –уьш гIаттамхой бу).\nИккхинчу девно ши мохк дозанашца къовла беза бохучу тIевалийна хIинца ши хьаькам.\nНохчийчохь тIом бинчу эпсаран амбицеш\nЕвкуров Юнус-Бека, ша кест-кеста оьздангалла, адамера культура-хΙума хьахош хуьлуш велахь а, хΙинца сеца ца до дагахь ΙаьΙнарг, дΙаолу шен бага паргΙатъяккхарца. Дика белахь а, вон белахь а, массарна а бевза эхартара нохчий а хьекхабо цо шайн девна юкъа. Ткъа шо, пхийтта шо хьалха, гΙалгΙай вай вежарий бу, вай дозанашца къесталур дац, хецна юьтур ю махкара махка воьду меттигаш, баьхна нах бу хΙинца цо аьхаза цΙерш йохурш.\nОьрсийчоь —ГIалгIайчоьнан куьйгалхо Евкуров Юнус-Бек цо эскаршкахь гIуллакхдечу заманахь\nЕвкуров: « ДΙакхайкхадо, шун цхьаьна а Дудаевна тΙетевжаш оха хΙумма а ца дуьйцу. Шайн Дудаев шайна вита. И оха кхоьллина стом бац, иза шун стом бу. Оьшуш дац и хΙинца тхан коча олла. Цхьа а вац Дудаевна, Яндарбиевна, Масхадовна тΙетийжаш. Я товжа дагахь а вац.\nТхан тхайн латта а ду, таханлера дозанаш а ду. Къаьмнашна юкъара гергарло цΙоьмалгашна юкъа лаьцна а доцуш, ас доггах лоруш делахь, Нохчийчоьнан лаьттан сантиметрна а хир яц соьгахь хьагΙ. Нагахь шайна а иштта хетахь, хуьлда шуьгахь ГΙалгΙайчоьне а ларам».\nДозанаш къасторца долу гΙуллакх тΙаьххьарчу заманахь, ала деза, мелла а чΙиркъе хьадеш хилларг ГΙалгΙайчоь ю. ТΙаьххьара и айдина хилла 2003-чу шеран бΙаьста мехкан дас Зязиков Мурада. И луьстуш, ша тайпа бертан кехат хΙоттийра цуьнца нохчийн администратора Кадыров Ахьмада. Бакъду, оцо а ца даьккхира дозанашца дерг цхьалха. ХΙетахь кхолларх, дина хΙума а доцуш, юьйхира дозакъасторан комисси.\nДех дисина дарж шен караэцна, Нохчийчоьнан коьртехь ялхалгΙа шо доккхуш волчу Кадыров Рамзана иштта йовзуьйту, шегахь Евкуровца дов даьллачул тΙаьхьа Нохчийчоь дозанашца къовла еза аьлла кхиина ойла.\nНохчийчоь — Кадыров Рамзан, Соьлж-ГIала, 12Тов2012\nКадыров: «Ахьмад-Хьаьжа дийна волуш, иза Дала декъал войла, цара Зязиков Мурадца цхьаьна цхьа барт хIоттийнера. Вай иштта дитира иза. Кхин хIума ца бохуш, вай-м IадIаш дара, комиссина цхьаъ дийр ду, вайн къаьмнаш дехаш ду, бохуш.\nТкъа хIинца цара хIун дина аьлча, цхьацца федералан структураш йина, шайн цхьацца белхаш а беш, дукха латта схьалаьцна. Шайн ярташкара нах охьа а кхоьхьуш, цигахь коттеджаш а еш, охьа а хийшош, болх бу беш. Вай цхьа а хIума бохуш а доцуш, гIалгIай вайн вежарий а бу, вай цаьрца бертахь… «вайнах» олуш къам ма дуй, делахь а, вай цхьаьна ду, цхьа мотт бу, бохуш, цундела кхин деш хIума а доцуш, Iийра. Амма вайца гIиллакх ца лелийча, муха ло ша да волчу лаьттан территори цхьанна?»\nХьалхо Евкуровс цавашарца хьахийначу нохчийн президенташа, Дудаев ДжовхΙара а, Яндарбиев Зелимхас а, Масхадов Аслана а, дуккхаза а хьехийра шайн-шайн рогΙехь шина мехкан дозанаш. Шаьш-шайгара деш а дацара цуьнан хьокъехь къамелаш – дехьа я сехьа бахьанаш лилхича деш хуьлура уьш. Кхааммо а, гΙалгΙай а, нохчий а вежарий бу, царна оьшуш яц юкъахь лекха керт, тоьур ду гΙеххьа ринжа хилича а, олура.\nЦуьнан коьрта бахьана дара, шина къоман векалша юкъ-кара латтанашца доьзна хΙума юкъадоьлча, шайна, дозанаш а ца хьехош, вежаралла хьалха а даьккхина, ΙадΙар атта дуйла кхетош хилар.\nХΙунда аьлча, хала дац, гΙалгΙашна а, нохчашна а, вовшашна шаг а белла, лаьттах зил тоха. Амма ворхΙа дегара дуьйна схьа, муьлхха а бохам тΙехΙоьттича, белшах белш а тухий, цхьа бΙо а хуьлий, дΙахΙуттуш а, хΙитта дезаш а хилар хьалха долура кхетамехь, оцо дижадора дуьненан рицкъано тесна питана. Марзонаш мел худаелча а, дозанаш а доцуш, цхьана жуларахь Ιар шайн ницкъ буйла кхеташ хиллачу нохчочун а, гΙалгΙачун а дегнаша магош ца хилла царна я доза къовса а, я, и къовсам берзош, шайн бΙаьвнаш, Ιин а даьккхина, шашахъяха а.\nЦундела тахана Кадыров Рамзаний, Евкуров Юнус-Бекий айдинчух кхаьрда шина а къоман нах.\n«Вайнах къестош верг мостагI ву…»\nБакъоларъярхо Хазбиев Мохьмад кху деношкахь юха а хьийзош ву, ша а вежарий а лецарца, царна тΙехь гΙелоярца, цо, ийза а ца луш, шен критика кΙел латточу Евкуровс.\nХазбиевс иштта мах хадабо нохчийн а, гΙалгΙайн а куьйгалхоша дозанаш дуьйцуш айдинчу гΙуллакхан.\nГIалгIайчоь — Несарара бакъоларъярхо Хазбиев Мохьмад, Moскох, 15Мар2009\nХазбиев: «Тхо вежарий ду, тхуна юкъахь доза хила оьшуш а дац. Тхан шина къомана юкъахь долу доза БуьритIера Дагестанна тIекхаччалц ду, хьалха дIааьлла, лаьтташ дара. Цундела вайн барт, вайн вежаралла дохо йиш яц, бохуш лелла къонахий, хIинца оцу провокаторшна тIаьхьа а хIиттина, цаьрга ла а доьгIна, дIабаха йиш яц.\nШайн дегабаамашший, Евкуров Юнус- Бека дуьйцурггий, Рамзана (Кадыровс) схьаден къамеллий, иза, Кремлера схьа телефон а тоьхна, стоп, аьлча, соцур долу къамел ду. Амма и «стоп» ца олуш Iа. ХIунда Iа? Провокаци оьшу дела Iа. Вай вовшахлатийта оьшуш Iа.\nВай даха хевшича, вайн меттиг тоелча, вайн хьал тоделча, ца деза дела деш ду дерриг а. Шоданний, пираьнка кховдоранний методаш ю. Вай, тухий, охьахIаллакдеш — гIишлош йойтуш, охьахIаллакдеш — гIишлош йойтуш… Изза дан бохку-кх хIинца а. Дала мукъалахь, церан лаам тоьлур бац.\n…Кхузара ден къамелаш а нийса дац, цхьана а стага хаьржина а воцуш, гIалгIайн къомана коча тесна волчу Юнус-Бека ден къамел гIалгIайн къоман цIарах а дац. Тхан маьждигашкахь хIора рузбанахь оха Деле боьху барт, машар. Имамаш, орца дала, вайн барт бохош лаьтта, бохуш, боьлху. «Дела неIалт хуьлда нохчийн, гIалгIайн къаьмнашна юкъа питана туьйсучарна, йозуш йоцчу сайташкахь, кхечанхьа и зулам дечарна, Делан неIалт хуьлда шуна, Делан неIалт хуьлда шуна!» — бохуш, даггара иза кхайкхош, лаьтташ бу тахана имамаш а, махкара кхин нах а.\nНана йийна, ваша-йиша дийна мостагI вита а хууш хилла вайн дай, стаг-мостагI, гIо де суна, аьлла, керта веъча. Тахана, нохчий, гIалгIай, бохуш, къестамаш беш волу стаг Делан а мостагI ву-кх. Ишттачунна тIаьхьахIуттург а вац кхетамчохь, иза мостагIчо бен дендерг а дац».\nНохчийчоьнан интеллигенташлахь дуккха а бу Кадыров Рамзанан бага ца хьуьйсу нах. Амма уьш ца хΙуьтту шайн дог-ойла ма-ярра йовзийта – йовзийтича, хаьа царна, шаьш шайн дахар кхераман четар кΙел хΙоттадой. Цундела даима а санна, и агΙо чоьтехь латто езаш хуьлу Маршо Радион. Юьззина цΙерш йохийла дацахь а, иштта ду дозанаш девнаца дийца дахарна резабоцчийн аьзнаш.\nСемаьIашкара Муслим: «Ца оьшуш йолийна къамел ю-кх. Доза вай дийца даккхахь, хьуьлла Дагестанера схьаеха езаш кхо кIошт ю. Иза цхьаъ ду. ШозлагIа, уьш вай схьайоьхий, Ставрополо Шелковски, Новр-ГIала дIайоьхур ю. ГIалгIашна Пригородни кIошт дIалур яц…\nСуна-м ца хаьа, цхьа ца оьшуш айдина хIума ду-кх, хIун хьаладер ду? ХIинцале провокацеш ю, хIокхо хIара аьллий, вукхо важа аьллий. Тхан юьртара, СемаьIашкара, базара лела, гIишлош ян лела ГIалгIайчу, церан меттиг ю йохош оцу къамелаша. Хьовзам бу массанхьа а…»\nМогΙарчу нохчийн, я юккъерчу тIегIан хьаькамийн ойланех къаьсташ яц уьш санначу гΙалгΙайн ойланаш а.\n«Дяла возлор, дош доацар ма да из!»\nДозанаш, хΙета а, вета а, ца къастийча ца довлахь, и некъ муха хила беза шена иштта хета, боху ГΙалгΙайчоьхь вехха хьакамаллехь а, депутаталлехь а леллачу, тахана жигара юкъархо волчу Манкиев Баматгирис.\nГIалгIайчоь — Манкиев Баматгири, политик, юкъархо, Несара, 2010\nМанкиев: «Кхузахь дукха эладитанаш ду, цигахь а хир ду. Эвлаяийн тIаьхьенашка а хаьттина, дан деза, дахь. Юрт кхузахь ярий, хIинца цигахь юй, бохуш… Делан возаллора, дош доцург ма ду иза».\nКъилбаседа Кавказехь а, Европехь а дика вевзаш бакъоларъярхо ву тахана Ослохь веха Норвегерчу ХΙелсинкин тобан белхахо Байсаев Ιусам. Ша цΙера шина къоман дозанашна гергарчу юьртара хиларе терра, цунна дика евза дозанийн проблема. Цо шина а агΙонан ледарлонаш а, бΙегΙийла йолу амал а юьйцуш, довзийтира шена хетарг.\nИмперех даьлла ун\nБайсаев: «ГIалгIайн халкъана иза чIогIа халахетар ду. Цара иза тIе а оьцур дац. Со кхета а кхета царех, хIунда аьлча, Сипсу-ГIалахь, Обаргийн-Юьртахь, ГIажарехь охьа а хевшина, шайн доьзалш а кхиина, шайн бахамаш а болуш, дIатарбелла Iаш нах ма бу уьш. Царна и ловзарш оьшуш а дац, муьлххачу а халкъана санна, шайн республика хуьлийла а лаьа. Тахана иштта дацахь а, шаьш хаьржина куьйгалхо хилийта а лаьа.\nНорвеги —Байсаев Iусам, бакъоларъярхо, Норвегерчу ХIелсинкин комитетан белхахо\nЦхьана агIор кхера а кхоьру уьш, шаьш нохчех дIатохахь, нохчий дукха хиларе терра, цара шайн маттана а, синбахамаллина а тIеIаткъам барна. Со царех кхета. Амма со ца кхета гIалгIайн элита ю бохурш, схьаоьцур вай интернетера форумаш, чаташ, арахоьцу кинжканаш, чIогIа-чIогIа оьгIазе вайн, нохчийн, истори охьа а таIош, хьаша а хьошуш, нохчийн хилла дика хIуманаш шайна тIе а узуш, лела. Оцо чIогIа дог а этIадо.\n… Дозанех дерг Москох къасто деза бохург суна вуно дика дац аьлла хета. Иза вайн барт бохош хIума ду. Дала мукъалахь, и бухур бац, вай цхьа къам ду. Амма и хIума цара Москох дIалахь, цигарчара, шайн империн политика юхьар а эцна, тарло, гIуллакх гIалгIашкахьа узуш, листа. Кадыров тIех чIагIвелла, лагIван веза, аьлла, шайн империн политике хьаьжжина. Цо нохчий эгIор бу гIалгIашца…»\n«Дудаев ДжовхIарна бевзара вежараллин мах»\nШаьш-шайлахь дозанаш къесттол, мехкашкахь лелачух жоп луш а, къаьмнашна луург кхочушдан мукъ карахь болуш а вац я Кадыров а, я Евкуров а. Цара айдинчунна бухахь къаьмнийн барт эгΙон гΙертачу Кремло кечйина рогΙера кийтарло ю, боху Ичкерин цΙарах цуьнан Ιедалан тΙахьалончас Лондонерчу Закаев Ахьмада.\nИгналсе — Ичкерин Iедалан куьйгалхо Закаев Ахьмад, 18Гез2010\nЗакаев: «1992-1993 шо, иштта хир хир ду-кх иза, ДжовхIарий (Дудаев), Аушев Русланий дозанийн хьокъехь бина сацам бара. Тахана харцонаш лелайо цу тIехь, хIетахь ДжовхIара хIоккхул мохк дIабеллера, Аушев Руслана хIара динера, бохуш, шайна дийца луъ-луучхьа, политикан коньюнктураца а доьзна, дуьйцуш таханлерчу дийне схьадеъна иза.\nАмма хилларг, бакъдерг хIун ду? Русланий, ДжовхIарий куьг яздинчу кехата тIехь билгалдаьккхинера, и доза къастор дац, къастош хилахь а, юкъахь кхозлагIа агIо а йоцуш, къастор ду, аьлла.\nЦундела тахана, ДжовхIара оццул кIошташ дIаелла, бохуш, дуьйцурш нийса дац.\nИ хаттар гIаттор вуно питане, зулам дала мегаш хIума ду. Цхьана а тайпана дийца йиш йолуш хIума а дацара иза. ХIунда аьлча, Советан зама йолуш дозанаш бахьанехь юкъадоьлла девнаш, мостагIаллаш тахана а ду Кавказерчу къамнашлахь дIадерзанза.\nХIетахь, 60, 50, 40 шераш хьалха динарг, цара шайна хеттачу агIор, раз-пурх а дерзош, декъна лаьттанаш. Оьрсийчоьно нохчашна а, гIалгIашна а товчу агIор и доза доькъуьйтур а дац, билгалдоккхуьйтур а дац. Харцо еш, эшаме хиллачуьнгахь вас юьсур ю. И вас мостагIалле ер ю.\nВайнах, ур-атталла ши ваша а, дозанаш къовсий, юкъа хIуманаш а дуьйлуш схьабаьхкина, вай чIогIа экам лелийна хIума ду оцу латтанашца дерг. Цундела тахана Кадыровс дуьйцурггий, Евкуровс дуьйцурггий, церан юкъаметтигаш галморзахъевллера аьлла, цара шина къомана юкъадуьллуш доккха зулам ду.\nИ цаьрга дойтуш а ду. Цхьана а тайпана, Москох аьллачул тIех а бевлла, хIума дийца баьхьар болуш я дийца йиш йолуш а нах бац уьш, цаьрга дуьйцуьйтур а дац.\nСо ца кхуьуш дерг хIун ду: цара и гIуллакх хIунда айдина, Москох цаьрга и хIунда айдайтина?\nСуна цигахь ши агIо го.\nХьалхара агIо: нагахь санна оцу Къилбаседа Кавказера шаьш дIадовлуш хилахь а, цхьа зил билгал а баьккхина, кханенна шина къоманна юкъа мостагIалла диллар. ШолгIаниг: зулам ца хилийта, аьлла, ГIалгIайчоь Нохчийчоьнах дIа а тоьхна, церан и республика дIаяккхар. И шиъ бен некъ бац цигахь. Ший а бац маслаIате, зулам дер ду цунах.\nГIалгIай, вай хIуъа а дийцахь а, тахана шайн кхетамца а, ойланца а кхолладелла даьлла къам ду. Уьш вайн вежарий а бу, гергара нах а бу, вай цхьаъ ду, амма ши къам ду- кх вай. Къомалла цара тIелаьцна даьлла хIума ду, уьш оцу тIера бохалур бац. Кхузткъе кхойттаза вай цхьаьнатохахь а, цхьа республика а хилла, вай дIагIур дац.\nВайн къаьмнаш, олийла вай цунах «федераци», «конфедераци», оцу бух тIехь бен цхьана пачхьалкхехь дахалур дац хIинцачул тIаьхьа. Тахана цхьа доза билгал а даьккхина хIума дахь, цунах зулам хир ду. Цундела иза чIогIа хьаштдоцуш юкъадаьккхина хIума ду.\nВай тешна ду, ЕвкуровгIар а, КадыровгIар а дIабовлу, къаьмнаш даха дезаш ду, къаьмнаш диса дезаш ду, азаллехь дуьйна вайн шина къомо схьадеъна гергарло, вашалла тахана цара юкъадаьккхинчу питане дохалур а дац, аьлла. И доха ца дайта, вешан агIор дан дезарг а деш, ала дезарг а олуш, чекхдовла а хьовсур ду-кх вай».\nХлопонин: Брейк! Стоп!\nВовший гуш а воцуш, кху деношкахь интернетехулий, газеташкахулий чуьччавахана, шина а къоме сагатдойтуш, хьийза Кадыров Рамзан а, Евкуров Юнус-Бек а, шена моггучу кепехь човхош, вистхилира пΙераскан дийнахь Къилбаседа Кавказан федералан гонан инарла-губернатор Хлопонин Александр.\nОьрсийчоь —Къилбаседа Кавказан федералан гонан куьйгалхо Хлопонин Александр, Москох, 10Чил2010\n«Ас хΙинца доьху: брейк! стоп! Юкъарлонан майданара восса ший а, тоийта вовшийн сийсазвар, йита и тема даиманенна а!» — иштта, цхьа шен амалехь, дош хьажийра Хлопонина шина шайн-шайн махкахь ша-ша баккъала а паччахь ву моьттуш хьийзачу шина куьйгалхочуьнга.\nПолитико, юрисдикцино, Оьрсийчоьнан конституцино, цхьана денца бехачу хьаькамаша хΙуъа а, муха а бахахь а, бΙе эзарнашкахь бу нохчашлахь а, гΙалгΙашлахь а, вайнах — вайнах бу, уьш вовшийн дозуш а доцчу къаьмнашка а бекъий, хер ма бе, гара ма баха, аьлла, хета нах. Иштачийн белшаш тΙехь лаьттина а, лаьтташ а ду вайнехан цкъачунна дамардарц хилаза дуьсуш долу вежаралла.\nТкъа и вежаралла човхийнарг, царна хетарехь, хир ву маситта эзар шо хьалха, Грецерчу Эфес-гΙалахь сийлаллехь лакхавалархьама, Артемидин килс ягорна, дуьнено тахана а наΙалт кхайкхош дагалоцучу Геростратал а вокккха мостагI. Доза тоха-м хала а дац хир ду, и тоьхначул тΙаьхьа вайнехан цхьааллах хиндерг ду-кх кхераме, боху Маршо Радиога вайнехан и юкъара гΙайгΙа мел балхабечу нохчаша а, гΙалгΙаша а.


Парижехь кхело оьмар кхачаяллалц набахтехь кхаба кхачийна 9 фрацхо-машарбархо вийна Беларусан вахархо Сушкин Юрий. Кот-д’Ивуарехь чоьхьара тIом боьдучу хенахь, 2004-чу шеран Лахьан-баттахь, Су-25 кема лелош хилла иза, бомбанийн-ракетийн тохар дина цо францойн тIеман базина.\nКхел лаьттина кхаа кIиранах, чекхъяьлла Охан-беттан 15-чохь. Сушкин а, цуьнца цхьаьна кхеле озийна волу ивуарийн тIеман хIаван ницкъийн ши эпсар а ца хилла шайна ечу кхелехь, уьш тIехь а боцуш бина сацам. Уьш бехкебина Буаке гIалахь лаьттинчу тIеман куьпанна тохар дарна. 10 стаг велла хIетахь – Францойн 9 машарбархо а, Америкера гуманитаран миссин белхахо а, лазийна 38 стаг.\nЗулам дина масех сахьт даьлча Францин президентан Ширак Жакан омрица фрацхойн кеманаш тIелетта Кот-д’Ивуаран коьртачу Ямусукро гIаларчу аэропортанна, хIаллакйина пачхьалкхера ерриг а тIеман авиаци. Цигахь дохийна Беларусин эскарера эцна, ивуарийн эпсарша а, оьрсийн мотт буьйцучу камботанташа а лелош хилла ши кема.\nКхелехь тоьшалле кхайкхина вара 90 сов теш, шайлахь Францин тIеман министр лаьттина Аллио-Мари Мишель а, арахьарчу а, чоьхьарчу а гIуллакхийн министраш Iийна Барнье Мишель а, де Вильпен Доминик а, пачхьалкхан арахьарчу къайлахчу сервисах жоп луш хилла а, кхиболу а куьйгаллехь хилла нах а болуш, дуьйцу Дуьненаюкъарчу францойн радионо.\nАмма кхелан аьтто ца баьлла оьрсийн мотт буьйцу шолгIа пилот вовза а, францойн базина тохар дан омра динарг билгалваккха а, Францин эпсарша инцидент иккхина масех де даьлча лаьцна хилла 8 беларус, Сушкинца цхьаьна, дIа стенна хецна а хаа. Ца хаьа Парижерчу кхелана Сушкин карарчу хенахь стенгахь ву а.\nФранцин агIонан версица, авиатохар дайтина хилла Кот-д’Ивуаран президентан Гбагбо Лоранан националистийн гоно, колони лаьттинчу шайн махкара Францин ницкъаш дIабахийта. Шайн чоьхьарчу конфликтна юкъагIортарна Париж бехке лоруш хилла республико, арабахийта гIиртина махка баьхкина машарбархой.\nАдамаллина дуьхьал зулам дарна исторехь дуьххьара Дуненаюкъарчу бехктакхаман келе кхаьчначу пачхьалкхан куьйгалхочо-политика тIе ца эцна шена бехк. Талламна динчу дарешкахь цо аьлла, ша даржера вохорхьама Парижо дайтина тохар.


www.islamannur.org - IУМДАТУЛ-АХЬКАМ: Малх лацаран ламаз дуьйцу дакъа\nIУМДАТУЛ-АХЬКАМ: Малх лацаран ламаз дуьйцу дакъа\n143. Iайшата (АллахI реза хуьлда цунна) дийцина: «Пайхамаран (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) заманчохь малх лаьцнера. ХIетахь цо цхьа стаг вахийтира, нах ламазе кхайкха аьлла. Нах схьагулбеллачу хенахь (Пайхамара (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна)), хьалха а ваьлла, «Акбар» аьлла (ламаз дIа а дихкина), диъ рукуI а, диъ сужуд а долуш, ши ракаIат ламаз дира» (Муслим: 901).\n144. Абу МасIуд Iукъбат ибн Iамир ал-Ансарис (АллахI реза хуьлда цунна) дийцина, АллахIан элчано (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) элира аьлла: «Боккъалаъ, малх а, бутт а АллахIан билгалонех билгалонаш ю, шайца АллахIа Шен лайшна кхерам тосуш йолу. Я цхьа-цхьаъ валарна а, я цхьа-цхьаъ дуьненчу валарна а лоцуш бац и шиъ. Цундела, шайна лаьцна малх я бутт гича, - АллахIе доIанаш а де, лаьцначуьра малх дIахеццалц ламазаш а де» (ал-Бухари: 1041, Муслим: 911).\n145. Iайшата (АллахI реза хуьлда цунна) дийцина: «АллахIан элча (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) дийна а волуш, малх лаьцначу хенахь, нахаца ламаз дан хIоьттира иза. (Ламаз дIадихкича) дукха веха ирахь лаьттира иза. Цул тIаьхьа, рукуIе а вахана, дехха рукуI дира цо. Цул тIаьхьа, (рукуIера) хьала а нисвелла, (юха а) вехха ирахь лаьттира иза, делахь а хьалхарачул а кIеззигаха. Цул тIаьхьа, юха а (цкъа) рукуIе а вахана, дехха рукуI дира цо, амма иза а иштта доцаха дара хьалхарачул а. Цул тIаьхьа, дехха а деш, шозза сужуд дира цо. Цул тIаьхьа, и ракаIат санна, шолгIа ракаIат а дира цо. Малх юханехьа гучубаьллачу хенахь, (ламаз) дерза а дина, нахана хутIба дира цо. АллахIна хастам а бина, Цуьнан сийлахьалла хеста а дина, цо элира: «Боккъалаъ, малх а, бутт а АллахIан билгаллонех ши билгало ю. Я цхьа а валар, я цхьа а дуьненчу валар бахьанехь лоцуш а бац и шиъ. Нагахь шайна и (шиъ лаьцна) гахь: АллахIе доIанаш де, «АллахIу акбар» баха, ламазаш де, сагIанаш даха». Цул тIаьхьа элира цо: «ХIай, Мухьаммадан уммат! АллахIах дуй ма буу аса: Цуьнан стаг-лайно я зуда-лайно зина дича, Сийлахьчу АллахIал эмгаралле хьаьвзаш цхьа-цхьаъ ма вац! ХIай, Мухьаммадан уммат! АллахIах чIагIо ма йо аса: суна хуург шуна хууш делахьара, дера, кIеззиг доьлур ма дара шу, дуккха а доьлхур ма дара шу!»».\nКхечу хьадисехь хIокху кепара аьлла: «Дуьззина диъ рукуI а, диъ сужуд а дира цо» (ал-Бухари: 1044, Муслим: 901).\n146. Абу Муса ал-АшIарис (АллахI реза хуьлда цунна) дийцина: «Малх лаьцначу хенахь, хIоьттинарг къематде хиларна кхеравелла, (ша Iачуьра) хьалагIаьттира АллахIан элча (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна). ТIаккха, маьждигна чу а вахана, ламазаш дан хIоьттира иза. Суна цул хьалха цкъа а гина а дацара, цо сел веха ирахь а лаьтташ, (сел веха) рукуIашкахь а, сужудашкахь а сеца а соьцуш, ламазаш деш. (Цул тIаьхьа) цо элира: «Сийлахь-Везачу АллахIа вайна йохкуьйтуш йолу хIара билгалонаш я цхьа а валар, я цхьа а дуьненчу валар бахьанина хила йиш йолуш яц. АллахIа йохкуьйту уьш - оцу (билгалонехула) Шен лайшна дегнаш чу кхерам таса. Цундела, царех цхьаъ шайна гича, АллахI хьехаве каде, Цуьнга доIанаш де, Цуьнга гечдарш деха» (ал-Бухари: 1059, Муслим: 912).


"Ша уьш сийсазбийр бу, элира". Адвокат ца оьшу шайна алийтина бовдийначаьрга\nНохчийчоьнан чоьхьарчу гIуллакхийн министран гIовса адвокат ца оьшу шайна алийтина, Чиллан-беттан 4-чохь вадийна, полисхоша Нижний Новгородера Нохчийчу д1авигинчу Магомадов Салахье а, Исаев Исмаь1але а.\n"Ша уьш сийсазбийр бу, элира цо, массо а махкарчу а, федералан а телеканалашкахула" – довзуьйту "Дождь" телеканало "Российская ЛГБТ-сеть" юкъараллин пресс-векалан Бесцвет Тиман къамел – оцу юкъаралло адвокат лаьцнера бовдийначарна, амма иза тIе ца кхочийтина царна. Бесцвета ца йовзийтина духьало йинчу чоьхьарчу гIуллакхийн министран г1овсан ц1е.\nМагомадов а, Исаев а Нохчийчу дуьххьара д1акхачийна меттиг евзина селхана. Нижний Новгородера Гуьмсе бигина уьш, цигахь лебина т1еман тобанца церан х1ун з1е ю зуьйш.\n"Масех хаттар дина цаьрга: «Шуна хаьий тIемалойн тобанех х1умма а? Шема мичахь ю гойтур дарий аш карти тIехь?» Бакъду, уьш тIемалой бу ца аьлла цаьрга цхьаммо а", — дийцина адвоката Немов Александра Нижний Новгородерчу NN.RU газете.\nХеттарш динчул т1аьхьа кегийнах д1ахоьцур ду аьлла хилла. Амма Гуьмсерчу полицин цIа чуьра арабовлуш лецна кхечу декъерчу полисхоша. Ши к1ант юха а лаьцна, дIавигина Аьрга-Хишка (Серноводск).\nТкъа Аьрга-Хишкарчу полицин декъа чу ца витина адвокат. Полихоша аьлла цуьнга, адвокатан гIо оьшуш бац кегийнах. Изза аьлла лецначу шиннах цхьаьннан дас а.\nНемовс бахарехь, Магомадов а, Исаев а цхьана бехктакхаман гIуллакхца доьзна тешаш санна лебан бохку полисхой – ткъа ца хаийтина цунна, х1ун дов ду дуьйцург.


Храм Архангела Михаила г. Торжок — православная социальная сеть «Елицы»\n172006, Россия, Тверская обл., Торжокский р-он, г. Торжок, ул. Республиканский пер., д. 3


Гаханехос — Википеди\n40°50′36″ къ. ш. 2°53′28″ м. д.HGЯOL\n▲54 стаг (2020)\nГаханехос (испан. Gajanejos) — Испанин Гвадалахара провинцин муниципалитет.\nМуниципалитетан майда — 25,49 квадратан километр. ХӀордан сизал локхалла 1028 метр. Дозанашца йу Бриуэга, Мудуэкс, Утанде, Леданка муниципалитеташ.\n80 стаг ↘79 стаг ↘74 стаг ↘68 стаг ↘63 стаг ↗67 стаг ↘63 стаг\n↗68 стаг ↘63 стаг ↘60 стаг ↘59 стаг ↘53 стаг ↗57 стаг ↘52 стаг\n↘50 стаг ↘45 стаг ↘41 стаг ↗49 стаг ↘47 стаг ↗54 стаг\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Гаханехос&oldid=5622847»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 18 февраль, 18:45.


Товбеца-бутт 27, 2021\nСтаврополерчу полицин зуламаш толлучу декъан хьаькаман гIовс вийна аьлла, шеконашка эцначу 28 шо долчу Симбаригов ИбрахIима 2015-чу шарахь, цунна хетарехь, "тамбоцуш леларна" шен йиша йийна набахтехь хан яьккхина. Соьлжа-ГIаларчу Октябрьскан кIоштан кхело лаххара хан туьйхира цунна хIетахь.\nКавказ.Реалиин каракхаьчна Симбариговн хьокъехь динчу таIзаран кехатан копи. Цу тIехь билгалдоккху, 2004-чу шарахь да-нана къаьстинчул тIаьхьа цуьнан жимахйолу йиша ненаца йисарх.\n"Йиша кхетош-кхиорехь жигара дакъалаца хьийзара да а, иза а, амма йоI вочу компанех кхетарна а, даим а тIехь латтош контрол ца хиларна а, йишин лелар а, амал а дена а, вешина а ган луучу кепехь яцара. Дукха тIех паргIат лелара иза духарца а, олучу дашца а цхьана, цунна хетарехь, магийта йиш йоцчу томехь. Масийттаза ламаз доладе, Iарбойн мотт Iамабе (КъорIанан мотт.-Редакцин билгалдаккхар.), диллина духар а ма леладе, мел а дегI хьулдеш хила бохушшехь, ла ца дугIура цо. Вашас сагатдора цунна, иза цуьнан нанас дена йина йиша хиларна", -ду яздина йиша йеран бахьанаш дуьйцуш.\nИштта, хааме даьккхина, йиша шен 15 шо кхаьчча маре яхар а, биъ бутт баьлча цигара цIа яр а.\nМосква хадархочун болх бан дIавахара Симбаригов ИбрахIим, амма дукха хье а ца луш, юхавеара. Кафехь болх беш хилла кхуьнан йиша цIахь ца карийра цунна, тIаккха сагатдан волавелира ваша. ЙоI чуеача цу шиннан дов делира. Буьйсанна иза дIайижинчул тIаьхьа, уьрсаца цунна тIелеттачу вашас дукха чевнаш йира цуьнан некхах, гех, куьйгех а, когех а. 15 шо гергга хан йогIура цунна набахтехь яккха.\nОктябрьскан кIоштан кхелахочо Мачукаев Баймарзас Симбаригов ИбрахIимна шогачу хьелашкахь такхийта ялх шо хан кхайкхйира цунна. Стохка маьршаваьккхинера иза набахтера.\nДахначу шоьтан дийнахь Ставрополехь машенаш дIахIитточохь вийра номер 4 йолчу полицин зулам къасторан декъан хьаькаман гIовс Абовян Руслан.\nBaza телеграм-канало яздарехь, Абовян веран цхьа верси ю - бекхам. Ялх шо хьалха Нохчийчохь стаг дIалоцучохь хилла ву иза. ХIетахь Ставрополан кIоштарчу полисхоша дIахьочу леринчу операцехь вийра меттигера вахархо Дадаев Джамбулат. Бизнесхочунна Тазиров Мохьмадна (Мага Манасский) кIело йинчух тера ду аьлла хеташ лоьхуш вара полисхоша Дадаев. ХIетахь оцу хиллачо эргIад вахийтира Нохчийчоьнан куьйгалхо Кадыров Рамзан. Нохчийн Iедалхошна хууш хIума а доцуш, дIаяьхьна яра и операци аьлла, дIахьедира цо.


"Ас цкъа а ца эцна бехк сайна тIе, я оьцур а бац"\n"Мемориал" центран Нохчийчуьрчу декъан куьйгалхо Титиев Оюб набахтера дIахеца сацамбина Шелан кхело\nОршотдийнахь бакъоларъярхочун Титиев Оюбан дехар кхочушдеш, хенал хьалха иза набахтех мукъаваккха магийна Нохчийчуьрчу Шелан кIоштан кхело. Наркотикаш лелорна шена тоьхначу деа шарах 1,5 шо текхна ваьлла Титиев карарчу ханна.\nТаIзаран хан яцъярх долу гIуллакх кхушеран Зазадоккху-баттахь дуьйна Титиев чохь кхобучу Устрада-ГIаларчу набахтехь листира кхело.\nБеттанаш хьалха, ша бехке а веш, дов дирзича, бакъоларъярхочунна ца лиира кхелан сацамна арздан, амма бехк а ца ийцира цо шена тIе. "Зуламца доьзна <…> ас цкъа а ца эцна бехк сайна тIе, ца оьцу, я оьцур а бац хIуъа а, мухха а нисдаларх. Иза ас диллина бохуш ду, нахана хьалха а боху, баха а баьхна, суо-сайна тIелуьйр вац со," – элира цо хIетахь.\nШена зулам тIехьарчийначу кхеланна дуьхьал Титиевс арз цадар тергамчаша тидира цунна Нохчийчуьра Iедал дардан, шена дуьхьалдерзо цалаарца. Цатара мехкан куьйгалхошна дерриг а дуьне бакъоларъярхочунна орцахдаьлла хьийзар. Амма уьш кийча бара гIара йижийта, Титиевх мукъабовла.\nАдвоката Заикин Петра Титиев набахтера арахецар Шелан кхеле дийхира официалехь байначу беттан 15-чохь, таIзарна къастийначу хенах кхоалгIа дакъа чохь даьккхича, тутмакх, иза тIех кхераме зулам дина вацахь, низамо арахеца магош хиларна тIе а тевжаш.\nАдвокато бахарехь, изоляторехь яьккхина хан а чулерича, тоьхначу хенах кхоалгIа дакъа - 1 шой, биъ буттий – Титиев текхна ваьлла 2019-чу шеран Стигалкъекъа-беттан 9-чу дийнахь.\nАмма Стигалкъекъа-беттан 31-чу денна ша кхайкхийна ладогIар кIелдитира кхело прокуроран дехарца – кхеле кехаташ чудала ца кхиина ша, бохура оцу хьукмато.\nТитиев хенал хьалха набахтера мукъаваккхар нахана дагахь а доцчу кепехь тидина Нохчийчоьнан куьйгалхочо Кадыров Рамзана.\n"Ас къобалбо и сацам. Со даима а ву ден таIзар стаг кхеторца, товарца дерзарехьа", - яздина цо шен телеграм-каналехь. Кадыровс ша тешна ву, боху, кхело "дерриг а зен а зийна, шен сацам тIеэцна хиларх".\n"Набахте хьажочу стагна туьйссу кхерамаш туьйсу Нохчийчохь адвокаташна"\nМоскох хаамийн "Meduza" хьастан журналист Голунов Иван, наркотикаш лелорна бехке а вина, лаьцна кхо де даьлча бина кхело Титиевх сацам.\nАмма и ши хилам банне а бац вовшашца зIе йолуш, боху Титиевн адвокатна Заикин Петрна. Цунна гарехь, Москох шен дахарца еха, ткъа кхин хьал да Нохчийчохь.\nАла деза, Титиевн девне геннара хьоьжуш, иза тергалдеш ца Iийна Кадыров. Кхело Титиев бехкеван шо дуьсуш дара цо цунах "наркоман" аьлча. Изза зулам-цамгар тIехьарчийра Кадыровс Оюбан кIантана а, бакъду, ницкъхоша ца хьавеш витира Титиевн воI.\nДуьненаюкъарчу хьукматаша а, бевзаш болчу наха а дукха дийхира Титиев лаьцначуьра дIахецар. Таллам а, кхел а лаьттачу юкъанна нохчийн бакъоларъярхочух хилира массех дуьненаюкъарчу совгIатийн лауреат: Европан Кхеташонан Парламентан ассамблеян Гавел Вацлаван цIарахчу а, Германин-Францин "Адамийн бакъонашкахьа а, низаман урхаллехьа а" цIе йолчу а, Немцов Борисан цIарахчу 2019 чу шеран а совгIатийн.\n2018-чу шеран юьххьехь лецира Титиев Оюб. КIомал карийна цуьнан машена чохь, дIахьедира талламо. Титиевн коллегаш тешна бу бехк ницкъхоша шайггара кхоьллина хиларх а, Нохчийчуьра Iедал бакъоларъярхойх мукъадала гIерташ хьийзарх а.


ОжагӀг — Википеди\n▼787 стаг (2019 шеран 1 январь)\nОжагӀг (фр. Aujargues) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ГагӀ.\nДозанашца йу Кальвиссон, Конжени, СувиньягӀг, Вильвьей.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ОжагӀг&oldid=7828160»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 7 февраль, 23:53.


NGC 7606 — Википеди\nNGC 7606, PGC 71047, 2MASX J23190480-0829065, 6dFGS gJ231904.8-082906, AGC 630172, HIPASS J2319-08, MCG-02-59-012, SDSS J231904.77-082906.3, LEDA 71047\n0,00739 ± 1,0E−5\n2231 ± 1 километр в секунду\n23ч 19м 4,805с\n−8° 29′ 6,5″\nNGC 7606 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 7606: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 7606.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_7606&oldid=5062326»


АгӀсаг — Википеди\n43°34′49″ къ. ш. 0°47′46″ м. д.HGЯOL\nАгӀсаг (фр. Arsague) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ландаш.\nДозанашца йу Аму, Кастель-СагӀгӀазен, Тий, Боннуьт.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=АгӀсаг&oldid=7808258»


ГузокугӀ — Википеди\n50°03′20″ къ. ш. 3°07′27″ м. д.HGЯOL\n▼1475 стаг (2019 шеран 1 январь)\nГузокугӀ (фр. Gouzeaucourt) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — НогӀ.\nДозанашца йу Вилле-Плуиш, Мец-ан-КутуьгӀ, Вилле-Гислен, ЕдикугӀ (Сомма), Гоннелье.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ГузокугӀ&oldid=7824395»


ты олень тупой, иди ты нахуй. ты баран слепой, иди ты нахуй. ты осел, глухой, иди ты нахуй. ты еблан такой, пошёл ты нахуй.\nРоза Ветров (feat. SDF)\nАк-47 feat Avetis(9 грамм)\n9 грамм ансар аним i feel so ертегілер минус казахский хит JO.DEE feat M$ PuP$ торегали торали айкын кундер отуде Benassi Bros Feat. Paul French КАЗАХСТАН, Vk казакша Barren Cross Тартымды Big Bridges кайрат примбердиев Idea fix DANNI KOST The Goons Тап татти мармеладым audio napalm Арман Конырбаев of Mysterions Аша Матай www.muzmo.ru (Рингтон) Zip92 Ft. Elvin Grey Kamunal Clan Шырша Жыры дана кентай анага тилек Zaz je Кайрат Нуртас Сырым Аллага шукир Принц rae sremmurd black beatles Бейбит корган шок Биле биле Нормально общайтесь Devlin Жаса жаса казак тилим Бозторгай muzmo-бауыржан-исаев солай-ия-солай УСТАЗЫМ МИНУС менен озге жанды унатпашы 13 Лёша Маэстро и Восточный Округ (Гоп Стоп 2010) jack daniels red bull уагыздар jason derula get ugly V X V PRiNCE если это сон Беркут аиша агугай MC ERKO Andru Donalds feat.Enigma coldplay feat beyonce FreeMusic KZ © 2014-2016 ^


Курсель-ла-Форе (фр. Courcelles-la-Forêt) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Луаран латтанаш регионехь. Коммунан департамент — Сарта. Дозанашца йу Мезере (Сарта), Бусс (Сарта), Ла-Фонтен-Сен-Мартен, Лигрон (Сарта), Маликорн-сюр-Сарт. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Курсель-ла-Форе&oldid=5165003»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 08:58.


Обновлено 12.09.2018 04:30 Автор: Administrator 12.09.2018 04:26\nКхойтта шо Сибрехахь а даьккхина, цIа дирзира нохчийн къам. 1957-1959-чу шерашкахь дукхахберш цIа кхаьчна, гIеххьа дIатарбала а ларийра. И кхойтта шо зама ГIиргIизерчу Чаувай юьртахь а яьккхина, баьхкира ТIехьа-ирзернаш а. Тутаран некъен цхьаберш, цIа ма-боггIура Гуьмсехь севцира, ткъа масех доьзал ГIансолчохь севцира баха.\nНохчийн мехкан куц-кеп, кIотарийн хьожа евзина, Iаламан а, хIаваан а шатайпа чам тайна – дерриге а карладаьлла, гIадбахара нах. ДогIмашка а, синошка а гIора деана, гIуллакхна-балхана чIогIа сутардаьлла, де-буьйса ца тоьуш, юхацIиндаларна чудуьйлира адам. Биэнйоцчу кога хьешна латта энжаде хетара, къинхетам ца бевзачу куьйгашца кхоамза цистина Iалам эрчадаьккхина дара. Дайша кхоьллина, шайн цIершца Iалашдина шовданаш, къулланаш, пха букъуш, лакъийнера. Хьаннаш сакхт йинера, ирзош хьулделлера. Къух хьийкъина мохк шен дайн куьйгашка сатесна дара. Къацахетаршкахь йисина Нохчийчоь кхемано Iийшинчу гомашан неIарх тарьеллера. Дан дезарг дукха дара. Еххачу заманчохь хьастаза, догьэцаза болу Нана-мохк, дай юхабоьрзу ларбеш, сингаттаме Iуьллура. Шен бакъволчу ден ховхачу куьйге сатийсина мохк, г1айг1анехь 1ийна, билхина, худабеллера.\nЧовхош, тухуш, Iуттуш, д1авахийта дийзира кхайкхаза веанарг. Доггах а, дегаза а «Нухь битIаги!» бохуш, дIахьийсийра «хьеший». «Некъ дика хуьлда шун!» бохург дара иза церан маттахь. Цхьаболчара, «гена мел девли а» олий, тIе а тухура. КIотарахь йитинчу дукхахйолчу хIусамийн чираш бен ца йисинера, хьайбанийн ур-атталла цхьа маIа а, цхьа берг а ца карайора. Ткъа цIерадохуш хIор хIусамехь йисина ахьарх юьзна сайранаш, гарсех кхозучохь дисина дакъийна лахьанаш, черманаш дуьзна цу, кхораш, хIусамашкахь йисина йийбар, берийн аганаш, дешначу нехан жайнаш, Къуръанаш. Царах хилларг дийца стаг валлане а ца велира.\nХан-зама ца етташ, жима-воккха ца бохуш, массо а, юкъ йихкина, аравелира. ГIаж таккхол мел хилларг доггах хьийзара. Диттина, моданах цIандина истанг санна, самсабелира нохчийн мохк. Доссо дуьгу нускал санна, кечйина дIахIоттийра Нохчийчоь.\nТIехьа-ирзера Тутаран некъен нах а бара хIайт-аьлла тохабелла. Юьртахь долчу гIуллакхна катухуш, тIаккха, меттиг баьл-баьллачу хенахь, Уьди-гIала ирзошка дIабоьлхий, цигахь куьгIуттуш, шайн ма-хуьллу цIинбала, нахах тарбала гIерташ, сацам-тем боцуш, хьийзара уьш. Олуш ма-хиллара, аганара мел доьссина бер а хуьлура юххедоккхий. Сибрено къиза кадиттина, нохчийн къам жимделлера, белхан куьйгаш ца тоьура. Ткъа дан дезарг, дагардина цаваллал, дукха дара. Иштта, муха дели а ца хууш, масех шо дIаделира цIа дирзинчул тIаьхьа. Керлачу дахаран новкъахь дIашаръелира ТIехьа-ирзе а. Пачхьалкхан белхан меттигаш кIезиг яра, цундела даьхни кхабар а, латта лелор а дара, коьртачу декъана, адамашна рицкъ латториг. Етт-бежана а кхобуш, кхоь-хьаьжкIа а, гIабакх-картол а юьйш, тоъал шайн амал беш, когахIиттира нах. Амма чIогIа къахьоьгура. Кегийчу берашна а дазделлера белхан дукъ. Йоькханечу дийнахь, са мел го, мукъа ца дуьтура бераш: асарахь я жехь-бежехь хуьлура. Амма йочане де, самукъане де хуьлий, дIахIуттура берашна. Буьйсанна самаваьлча я Iуьйранна гIаьттича, арахь тIедогIу догIа хааделча, берийн долу самукъа дийцина вер а вацара. СадаIа а, ловза а хьогий хуьлура безачу балхо хIиттийна бераш.\n…Масех дийнахь-буса тIедеара догIа. Эххар а, делкъхан хуьллуш, мархаш екъа а елла, царна юкъара сехьабаьлла, дуьненна къежа болабелира малх. Аьхкенан хенахь, иштта марш баьттIа денош, берашна дукха ца догIура. Даима а санна, дIаса маьхьарий а тоьхна, юкъа-кара шакаршца вовшийн тIедехна, ЗаIаре дIагулделира бераш. Воккха-жима ца къестош, массо бер а арадаьккхира къегинчу малхо. Басах чу сацкъарш кхуьссуш цхьаберш хьийзара, поппарх йина чхьоппалгаш лелхийта вуьш хIиттира. Юьстахбевлла, тIассех ловзуш баккхийнаш а гора.\nДIадоькхургех ловзуш, вовшашна тIаьхьахьоьлхуш, гора кегийнаш. Маьхьарий хьоькхуш, йоккха гIовгIа эккхийтира цара.\n–Iа-а-а-ай! Схьало сан шок! Схьало сан шок! – бохуш, жимачу кIанта хьоькху мохь хезара.\n– Собардехьа, цкъа-шозза лакхийтахьа!.. Сир даларна-м ца кхоьру хьо?! – боху хезара кхечо.\n– Схьало сан шок! Схьало сайниг!.. Хьайниг лекхахьа! – мохь хьоькхуш, тIетийсалора жиманиг.\n– ДIасацаехьа и хьайн цубуу!.. Ахь хIун йо, гай яьтIча санна?! – олуш, кхоьссина, ЗаIаре-басах чуяхийтира кIентан шок. – Хьайн ги йоллахьа хьайн яхкаелла шок! – олуш а хазийра.\n– Хьуо санначух лата, хьуо стаг елахь! – аьлла, шен шакарна тIаьхьа басах чухьаьдира жима кIант…\nМоллин кертан сонехь долчу доккхачу бIара кIел гулбелла, цхьаъ деш бохкура уггар а баккхийнаш: Байсалу, Билал, Паша, Iаьнди… Шаьш церан хенара доццушехь, царна юкъагIертара Соьли, Парукъ, Наиб… Сиражди вацара цаьрца тахана: иза Гуьмсехь доьшуш вара. Церан 13-14 шераш дара. Шайн-шайн ловзарш берийн. КIотаршкахь берашна дукха хаьара ловзарш: гала-гIожамех, куьлланех, буьрканех, шовзткъа гIожах, арсех, лечкъаргех, лаьнганех а ловзура. Цул сов, масалла уьдуш, гена кхиссалуш, тIулг гена кхуссуш, вовшашкахь къуьйсура. Масане дара уьш!..\nБотт хьокху тапчанаш лелош бара баккхийнаш. Сирникаш тIера схьадоккхий, саьмгал чу а духкуш, юлура цара тапча. Цхьанхьа йоьзан биргIа а карайой, цунна дечиган мукъ бора. Банкин негIарх даьхна доьхкарш а тухуш, кегийчу хьостамашца макъарна тIехь дIакъовлура биргIа. Цхьанхьара ахча карадора сирникаш эца. ТIаккха, биргIана чу саьмгал а духкий, цунна тIе ондда кехаташ чу а та1адой, кхуссура тапча. Тхо, кегийнаш, къайлах, тебаш, гергадоьлхура, цара дечуьнга хьовса: кестта тхуна а оьшур ма ду иза. Сихвелла воллура массо а: сирникаш тIера саьмгал доккхуш, цуьнца биргIа юзура, тIаккха шортта кехат чу а дуллий, шен ма-хуьллу чIогIа саьмгал датадора, дечиган чIу биргIанан бертехула чубетташ. Мукъа волчо кхечунна гIо а дора.\nIаьндин тапча яра, чIогIа оьккхуш ю аьлла, гIараяьлла. Цо тIе ботт хьокхучу хенахь, дитташ тIехьа дIа а ловчкъий, лерга пIелгаш духкура оха, лерга паттарчий ца хIиттийта. Тапчанаш лелхийта буьйлабелира уьш. Шайн ловзарш а совцийна, царна гергаоьхура кегий бераш. ХIеттахь схьакхаьчна Дехьа юккъера АммагIеран Iалавди а воллура шен «бирданг» юлуш.\n– Iалавди, хьоьгахь маса ботт сирникаш ю? – хаьттира цхьамма.\n– Ас хIун йо сирникех? – аьлла, шен коьртара узбекийн биъсаболу пес лаьтта аркъал а йиллина, чиэтара цхьа хIума схьаийзо хIоьттира иза. Цо лелочух ца кхеташ, хьуьйсура берриге а. Ца кхоош хьерчийначу газетийн йоккха бог четара схьаяьккхира Iалавдис. Яьстина ваьлча, аркъал Iуьллучу песа чу охьайиллира цо и бог. Цу юкъахь бакъдолу тоьпан молха дара. Гонаха болчара шен молханах тамашбар тайна, Iалавди, сихвелла, тапча юза хIоьттира. Iалелай!.. Тоьпан молха хIетахь атта карош ма дацара!.. Берашна муххале а!..\n– Iалавди, хьуна мичара даьлла иза? – хаьттира сакIамделлачу берех цхьамма.\n– Стиглара даьлла-кх… ХIаъ!.. ХIинца хьуна дийца-м ца деза ас?!\n– Аммин лачкъийна деанера цо и-м: церан Iаппин хилла, дан ма ду цаьргахь молха, – айкхвелира кегийчех цхьаъ.\n– Ас оцу шина кога юккъе тапча тухур ю хьуна, ахь суна моттохахь, – аьлла, кIант човха а вина, биргIан чуьра молха дато хIоьттира Iалавди.\nТапчанийн гIара-тата хаза йоьлча, Iодара ваьлча санна, веана Даштар а дIахIоьттира.\n– Даштар, хьо жехь вацара тахана? – хаьттира Пашас.\n– Хьахь-хь-хь!.. – аьлла, шеха-а велавелира иза.\n– Ас сийсара рагI шуьга дIа ма еллера?!. Жа а дитина, цIа веана хир ву хьо?!.. Iаладина и хаахь, ма декъаза ву хьо, – бала кхаьчна, юха а хаьттира Пашас.\n– Со-м, хьуна ма-моьтту, Iовдал ваций!.. Шу цIингаш детташ лелачу хенахь, шуна хьалхара же со хIунда лела?!. – дагахь хIума доцуш, даима шена марзъелла забарш йора Даштара. – И хьан рагI-м Апина коча йоьллира ас: малх хьаьжначу дийнахь шен ваха йиш хир яцара аьлла, тхоьга рагI еха веанера иза. Шега и елча, цхьа чIогIа хазахетта, дIавахара Апа, – сихвелла, дуьйцура цо.\n– Къанвелла волу БIаьтIа хьажийна хир вара ахь же-м, хIинцца дуй биъча?!\n– И-м хабар дара!.. Со хьо ву-м ца моьтту хьуна?.. Хьо лелар ву, хьуна, же!.. Со Iовдал ма вац: Iелас, Куржас, варийлахь, ма дешалахь боххушехь, аса-м сайн хеннахь дешний… – забарш йора Даштара. – И дитийша!.. Шайн Делан дуьхьа, цхьамма кхоссийтийша соьга а и «бирданг»! – бохуш, тIевирзира иза.\n– Хьо ваьхьар вуй ткъа кхосса? – хьовзийра иза Байсалус.\n– Тимергериев, цо со вехь а, хIумма дац-кха, кхоссийтахьа соьга… вайша цхьаьна парти тIе хууш а ма вара, – хьесталора Даштар.\nБайсалу цуьнга тапча кхоссийта сих ца велира.\n– Оццул бIаьрмециг ма хилахьа, хIай Байсалу!.. Хьо муха ву-у?! Шун сирачу виро ослик йина аьлла, ас кхаъ баьккхинчу хенахь а, цхьа хIума ца елира ахьа-м суна… – бохуш, тIегIертара Даштар.\nБашха Даштарна деза гIуллакх хуьлуш дацара. Iаьндис а ца кхоссийтира. Iалавди а шениг юлуш воллура. Iалавдица къовса дагахь лаьттара Iаьнди. Таро йоьхна, дIасахьийзара сакIамделла Даштар. «Цхьадика, гена гIур ма дац шун хIара «бIов», хIинца гучу ма-девлли, цхьамма лохкур ду… Дала мукъалахь. Дависа, Iела велахьара тахана цIахь!.. Шен гIуллакх доцчухула дукха лелий иза-м, балхахь хилча а!..», – бохуш, массарна а оьгIазъоьхура иза. Массарна, Даштарна а цхьаьна, хаьара, и вон ловзар дуйла, цундела баккхийчех озалора бераш. Тешна а, тахана директор Iела цIахь цахилар тосаделла хир дара берашна а.\nБерашна оцу тапчанаша чевнаш йина меттигаш а яра. Цкъа Мовладис ботт хьаькхча, мукъ буйнахь а буьсуш, дIаяхана цуьнан тапчин биргIа-м кхин кара а ца йира. Ткъа Соьлис, ша арентIа хьошалгIа воьдуш, пеша чуьрачу ширачу кехаташ юкъа дIалачкъийнарг, кхано, гуьйранна пеш латийча, иккхинера, аьчкан пеш а ятIош. Саьмгал даточу хенахь, схьа ца баккхалуш, тапчанна чохь бисина болу шифаран хьостам, пешана Iуьрг а доккхуш, аратоьхна, хьулбаллалц пенах чубаханера. Вон герз-м дара-кхий иза…\nIалавди тапча юьйлина велира. Юха а цунна тIевирзира Даштар:\n– Iалавди, хьайн Устазан дуьхьа кхоссийта соьга и тапча: хIокху ТIехьа-ирзерачу нахана йоккха топ яьлла моттуьйтур дара ас, – къар ца лора Даштар.\nИ къарцалойла хиъча, Пашас тапча кхоссийтира цуьнга.\n– Ботт нийса тIехьакхалахь… Цкъа хьаькхча, ца ялахь, шозлагIа кхоссуьйтуш яц, хьуна, ас, – аьлла, чIагIвира Пашас иза.\n– ХIе-хIе-е-й!.. Нана ма дала хьо йинчун!.. Тимергериев! Лерга пIелгаш дохка: ас и лергабад ятIор ю хьан хIинцца!.. – олуш, ша шалха а воьдуш, тапчанна тIе ботт хьаькхира Даштара. Тапча ца елира.\n– Э-э-э, велла ма вала хьо дела-I!.. – цунах там хилла Байсалу вела хIоьттира. – Берашна ма ца хаьа герз лело!..\n– Дала Вазвинчу Элчанора, Паша, дош ма дацара, хIара хьан яхкаелла тапча цIерга ца кхоьссича! ХIокху ТутаргIарна хьалха юьхьIаьржахIоттий-кх ахь со! – моха еанера хIинца Даштарна. – IадъIе шу, цкъа Сиражди цIа ваийта аша: цо суна Гуьмсера поезд тIера биргIа йохьур ю аьлла, тIаккха хьовсур шу!.. – уьш шех хьего гIерташ, доцург дуьйцура Даштара.\nПашас, Даштар хьовзо дагахь, ботт хьокхучу тIилтIиг юкъа сирник ца йоьллинера. Ткъа Даштар-м ша цу балхах ца кхийтира. Жимма иза хьийза а вайтина, Пашас юха дIаелира цуьнга тапча.\n– ХIинца мукъане а ботт нийса хьакхалахь, велча санна а ца лелаш, – элира Пашас.\n– Са ма гатдехьа, мой Пашка! Со-м Шелара ТIелхаг вай!.. – деза детта велира Даштара.\n– Даштар!.. И мила ву… Шелара ТIелхаг?! – юкъаиккхира цхьаъ.\n– Ца хаьа суна… ДIа тхан Iеле хаттахьа: цо даима а вуьйцуш ву-кх иза… цунна хаьа-кх и… Шелара ТIелхаг, Шелара ТIелхаг аьллачохь висина-кх иза… Шелара ишколан цхьа директор хир ву-кх иза а… – биэндоцу жоп кхоьссира Даштара. И дуьйцучохь ма вац иза хIинца!..\n– Валахьа, лелий!.. Витийша иза тапча кхосса!.. – маьI-маьIIера аьзнаш хезара.\n– Дала Iалашве хьо, Пашка!.. Ма кIант йина-кх оцу ХIубис, ян-м ткъа!.. Тимергериев!.. ХIинца хьажалахь, Кампос хьайна хIун до?!. – аьлла, тапчан тIе ботт хьаькхира Даштара. Тапчано даьккхина тата, Йокъалнехула дIа а дахана, варшахь дайра. Там хиллера Даштарна оцу балхах.\n– Дала Iалашве хьо, Кампо, ма кIант ву хьо!.. Iале-е-е-лай, цо динарг!.. Шуна хезарий?! Ма чIогIа елира иза, яла-м, ткъа, хIай!.. – там хилла, дIаиккхина вахана, юстахваьлла, хьоьжуш Iачу шен доттагIчунна Билална тIекхийтира иза: «Бикеш, хьо кхера-м ца велира?!.» – аьлла.\nIалавди тапча юьйлина валаре хьоьжуш, тIехIоьттина лаьттара Iаьнди…\n– Iалавди, цкъа юззал молха лохьа суна, – дийхира цо. Тоьпан молха муха оьккху хьажа сакIамделлера Iаьндин.\n– ДIавала, дIа… суна сайна а тоьий ца хаьа хIара, – реза ца хилира Iалавди. – Суна сарралц кхийса ма деза хIара!..\nЮха а дийхира Iаьндис.\n– ХIай, Iаьнди, хIай!.. Ас санна, цIера дахьа хьайна а, шун БIаьчакан цхьа пачка юьззина молха ду, хьуна… хьуна дуй а хаьа, – ца делира Iалавдис, юха а дехча.\n– ХIахI!.. Цунна со гучувалахь, хIун хир ду хаьий хьуна?! Юха цунна ган ца веза со?\n– Гучувалахь, суна хIун хир ду, хьуна хаьий, тIаккха?.. Сайгахь дисахь, лур ду ас, – цхьаъ аларан дуьхьа, элира Iалавдис.\nМассо а вара тоьпан молха дагадоьхна, ткъа царна массарна деккъал Iалавдигахь дацара и.\nIуьллучу Iалавдин песа чохь гуш цхьа кана хиллал дара молха. Цунна хIун дагадеанера хаац, цу тIе а лоцуш, шен тапчанна тIе ботт хьаькхира Iаьндис. Тапчанан тата хIинццалцчул шозза чIогIа делира: цуьнца цхьаьнаийнера иккхинчу песа чуьрачу тоьпан молханан тата а. Массарна а лерга паттарчий хIиттош, чIогIа делира тата. ДIа катоьхна, шен пес схьаийцира Iалавдис. Оцу минотехь песан юкъ яьгна яьллера, гонаха цхьа хIоз бен ца буьсуш. Цхьаболчарна новкъадеара иза, амма хIинца дан хIума дацара… Iаьндин шен а чIогIа чамбайра: и дагахь ца тоьхнера цо цу чу тапча.\n– ХIан!.. Хьан гIуллакх хIинца дIанисдели?.. – аьлла, Iаьндига хьаьжира Iалавди. Цо кхин бехк ца баьккхича, гуттар а чIогIа 1алавдина хьалха бехкалавахана хьаьвзира Iаьнди. Вовшашца уьйр-марзо чIогIа йолуш а вара и шиъ. Цул сов, Iаьнди шегахь цхьана а тайпана юхахьаралла доцуш, эсала кIант а вара. ХIинца а ву иза иштта. Жималла яра хIорангахь а, кийра буьззина… тIех а Iенаш…\nЖима хилаза цхьа а ма вац!..\n– Iалавди, гой хьуна… соьга тапча кхоссийта ца мегара ахь?.. Со хIинца хьоьгахьа хир вара, хьуна, – накъостах дог а Iаьвжина, шена хуъучу кепара цунна там бан юххевелира Даштар.\n– Оцу Iаьндегахьа хилахьа, хьайна ма-луъу… суна хIумма а ца хуьлу, хьуна… – тIетайра Iалавди.\n… Бикъин Ахьмад гучувелира шайн кетIарчу зIарехь.\n– Молла ву, шуна, дIаловчкъае тапчанаш!.. – мохь белира Парукъан.\n– ДIа витахьа… цунна-м хIумма а хаза а ца хезара… – элира цхьамма.\n– ВаллахI, хеза, хьуна, цунна, буьйсанна хьечаш даа беша девлча-м… Охьавоссал хIинца!.. – олий, дитта буха дIахIутту-кх, – дуьйцура Парукъа, Билална хезаш хилар дицделла.\n– И маца ду?.. Хьо маца ваьлла моллин беша, тхуна а ца хууш? – аьлла, хаьттира юххерачех цхьамма.\n– Къемат-дийнахь дIатакха хала хир ду шуна… Стенна лечкъадо аша Вашин хьечаш? – аьлла, массаьрга а бехк боккхуш, вистхилира юхахьаралла ца девза Билал. Цхьаьнгга а кхин жоп доьхуш а дацара цуьнан хаттар... – Хьовсийша, къа ца хета шуна Iалавдих… цо хIун дина шуна? – балда ийзо велира, вас хилла, къевкъина Iен Билал…\nIалавди-м башха воьхна хьийзаш а вацара, делахь а, Билала шегахьа гIо даьккхича, дог дешира цуьнан. БилалагIаргахь элпаш Iамош а вара Iалавди хIетахь…\nВовшашка кIеззиг «иъ-миъ» а дина, и «дов» чекхделира…\nМоллех къайлаяьккхина шен тапча четара схьа а яьккхина, ботт хьаькхна, эккхийтира Байсалус. Iалавдис а изза дира. ТIаккха Парукъе элира Байсалус:\n– Парукъ, меллаша четара схьа а яккхий, кхосса хьайниг а!.. Четахь эккхахь, цо и гай-тIоьрмиг ятIор ю хьан!..\nПарукъа а, ботт хьаькхна, эккхийтира тапча.\nЦкъачунна и «тIом» чекхбелира…\nДелкъа-ламазан хан хилира. Курсума шега мохь бетта а хезна, Билал а ламазна дIаваха гIаьттира.\n– Iалавди, хьастагIа Юнуса Гуьмсера еана узбекийн цIена пес ю сан, ас и лур ю хьуна… Вало!.. – аьлла, Iалавди тIевийхира Билала. Накъостан дог эца гIертара иза.\n– Билал, тIаккха, ваьшшиъ цхьаьнакхеттачуьра, таханенна догIу элпаш а деший вайша?! – тIетайра Iалавди.\nШа динчунна (аьлча а, шайтIано шега дайтинчунна) чам байна, ша хIоьттина, цIехьа волавелира Iаьнди. Билггал бакъдолуш, Iалавди, шайга а вигна, къинтIераваккха дагахь вара Iаьнди. И Билалца дIаволавелча, чIогIа вас хилла, дIавахара.\n– Iаьнди, тхо дIадогIу хIинцца: Хьаваэ вайна х1оадуттургаш яйталахь! – аьлла, генавалаза волчу Iаьндина тIаьхьа мохь туьйхира Байсалус.\nПаша, Соьли, Парукъ, Байсалуца цхьаьна – ЗаIaрехь бисира…\n«…Сан хIун гIуллакх дара и дан?!. Тоьпан молханна бIаьрмецигвалар бен, Iалавдис суна цкъа а вониг ма ца дина… Кхин-м дийр дац, хьуна, ас цунна ишттаниг, – холчахIуьттуш, гIийла воьдура Iаьнди. – Церан Аммас-м хIумма а эр доцийла, хаьара суна. Мел генаяьлча а: «Iалавди, ахь и тоьпан молха деллехьара цунна, хIумма а хир ма дацара, – аьлла, соцур яра иза-м. Хьаваъ Iийр яц-кх, со велла дIаваллалц, и дуьйцуш, дов деш бен… БIаьчакна хаарх Дала ларвойла… Цо ду, хьуна, кит хьаллалц, доьхка деттар суна… Лазаварх-м, шеквер вацара со… вуьшта, БIаьчака сайна цхьаъ дахь, новкъадогIур ду-кх… Ца детта а мегий цо-м!.. Жима хилаза цхьа а ма вац…» – ойланаш кегаелла воьдура Iаьнди…\nИштта и ловзар ширделира, аьлча а, кIордийра…\n– Насин беша воьдагаш яа вогIург суна тIаьхьахIотта!.. – аьлла, мохь а тухуш, Найбарха бердашкахьа Насин беша охьаведира. Тхо, кегийчийн арданг, тIаьхьахьадира. «НецагIеран баьллаш даа «йино-о!» – бохуш, берийн цIогIанаш а дара хезаш.\nМаситта дийнахь йочана лаьтташ, кхин тIе стаг кховдаза дара Iаьржа хьечийн дитташ. Кхиъначу стоьмаша саттийна, Iункар а даьхкина, кхозура гаьннаш. Iанаяхана воьдагаш яра тIехь. Тхайх йиссалц уьш а йиъна, Наси-берда йисте схьадаьхкира тхо. Дуткъа серий а даьхна, царна буьххье а духкуш, хоттан овголгаш кхисса дуьйлира тхо. Цул тIаьхьа сацкъарш а кхиссира, гена кхосса къуьйсуш. Берда кIеллахь, Iинал дехьахь ехаш йолу Найпроз а, Пирдоз а орцадаха елира:\n– Ва-а, ма кхисса и тIулгаш!.. Дала къардарш, дIадовла эццера!.. – бохуш.\n– Оха шун беша кхуьссуш дац хIорш!.. – элира тхох цхьамма. – ХIорш тIулгаш ма дац, хатташ ма бу! – кхечо а элира.\n– Уьш бамбин цуьргаш елахь а, ма кхисса, боху ас!.. – тхо къахко гIертара уьш. Диканиг дохьуш тхо ца даьхкинийла хаьара царна.\nХьера юххехь, АмхьадагIеран хиллачу цIеношкахь, пхьалгIа яра. Iаьндара веана Хьаьбиб, цIестапхьар, вара цу кертахь Iаш. Иза карзах ца ваьккхича, дIа ца дахалора тхо, цкъа Наси-берда тIе даьхкича. Хьаьбиб, юьртарчу нахаца тар а луш, церан гIуллакхе а хьожуш, ша Iаш вара. Масех шо дара иза юьрта веана. ЦIестан пхьегIаш йора цо: гIумгIанаш, тесаш, шаннаш, кIудалш. Йоьхнарш тIеяьхьча, эшахь, йома а латайора, гIумгIанна цIуза, кхабина тIам буьллура. Юьртахь оьшуш стаг вара иза. Шайн Iаьндийн меттан хотIе а теIош, буьйцура цо шена шера ца хуу нохчийн мотт. Ткъа, тхайна и беламе хеташ, тхан цунах дийла дог догIура. Тхешан жималло кийрахь гулдинарг дассо меттиг болура-кх тхуна… Жима хилаза цхьа а ма вац!..\n…Оцу муьрехь юьртара кхиъна богIучу кегийрхошна цхьа хIума дара марзделла: «финка» олуш долу арсаш лело р. ЧIепачу кевнах, я болатан эчиган кийсиках дора цара урс. Шина агIор дуткъадеш, куьйгахьовзочу чорха тIехь юьхьиг ирйора, тIаккха ялпаран кехат а хьоькхуш, шардора. Цхьаверг-м цхьана кIиране а волура урс шардеш. Цул тIаьхьа, шогачу истанга тIе а хьоькхуш, къагадора. МаьIан мукъ бина, кечдича, чIогIа товш хуьлура «финка». Дечиган ботт йой, цу чу а дуьллий, четахь я кисанахь леладора. Урс дан гIирс кIезиг бара: ондачу эчигах ца дича, хатт санна, буьйда хуьлура урс.\nБайсалу, Сиражди, Паша, Даштар – берриге а «финканаш» долуш бара. И шена а дезаш бIарзвелла лела Парукъ (царах уггар а жима вара иза) цхьана дийнахь, массaрах а лечкъина, Хьаьбиб волчу гIоьртина хиллера, цуьнга шена «финка» де ала дагахь. ЗIарал чоьхьа иза ма-воллура, вуно доккха, месала жIаьла чухьаьдира. Цунах ведда, берда тIе юха хьалавелира Парукъ.\n– Ва-а, Хьаьбиб!.. Ва-а, Хьаьбиб!.. – бохуш, ша баккхийчех ву моттийта гIерташ, аз стамдина, мохь бетта хIоьттира Парукъ. Хьаьбиб вист ца хуьлура: левси кховсуш, варзап етташ, къап-къарс эккхийтина, хьийзаш хуьлура иза. Бехха мохь биттира Парукъа, Хьаьбиб кхин гучу ца волуш.\nЦунах кхин гIуллакх хилла а ца даьлла, ша хирг-хир аьлла, гондIа лехна, карийна мокхазан тIулг кхоьссира цо пхьалгIин тхов тIе. И тогIе а ятIош, йоккха г1овг1а яьккхира тIулго. Чехка араиккхина, Хьаьбиб цIенна тIехьа гучувелира.\n– Мила да тIулигаш кхийсаш дариг?! – аьлла, дикка оьгIазвахана, мохь туьйхира Хьаьбиба.\nЦунах кхаъ хилла, кхин дагахь хIума а доцуш, Парукъа сихха цуьнга дуьхьал мохь туьйхира.\n– Ва-а, Хьаьбиб, со хьо волчу вогIуш вара, цхьа гIуллакх долуш, хьайн жIаьла дIадехкахьа, – аьлла, хьаставелира Парукъ.\nАмма Парукъана моьттург хила доллуш дацара: гIам-гIим деш, гIовгIа эккхийтира цIестан пхьеро. Жимма яппарш а йина, юха хаьттира цо:\n– Хьан хIуьн гIуьллакх яра соцай?! – аьлла.\n– Ва-а, Хьаьбиб!.. Ахь суна «финка» дийр дарий, ас ахча делча?!. Со Хьал-тIера Парукъ ву, хьуна!.. – и чувахале аьлла, сихвелла, шен гIуллакх дIадийцира цо.\n– Перукъ, дIадала… дIадала сона гуьчара, Перукъ… со пинка деш дац… Со гIумагIина-а цIуза-а дуьллу-ш ду… – бохуш, телхинчу стагах тарвелла, шен гIовгIанца къайлавелира Хьаьбиб. Урс дезаш сакIамделлачу Парукъана, ша арадаьккхинчу гIуллакхан цхьа йист ца йоккхуш, дIаваха ца лиира. Юха а, ласттийна, тIулг туьйхира Парукъа пхьалгIин тхов тIе. Хьалха санна, гучуиккхинчу Хьаьбиба мохь туьйхира берда тIе хьала а вирзина:\n– ДIадала, Перукъ!.. Ма кхойса тIулагиш!..Хьан ворхI валлайла хьакхайца!.. – бохуш, гIовгIа йора цо. ОьгIазъоьхура Парукъ. Делахь а, чIогIа шена «финка» дезарна, къарцалора иза.\n– Ва-а, Хьаьбиб, «финка» дехьа суна… ас хьуна ахсом лур дара!..\n– Перукъ, масайза ала деза хьога?!. Суна пинка де ца хаа… Ас сайна а Мончига дейтина пинка… Мончига дейта хьона пинка!..\n– Ва-а, Хьаьбиб!.. И а ца бохуш, баккъаленна а, дехьа суна финка!.. Вайша ши доттагI а хир ма ву!.. Со хьуна левси кховса а вогIур вара!.. – хьаставелла, дийхира Парукъа.\n– Хьадола, далахь, Перукъ, ас пинка дера да хьуна, – аьлла, резахуьлучуха, Парукъ охьакхайкхира Хьаьбиба. Самукъадаьлла кIант, ког лаьттах ца кхеташ, берда-басах чутилира. Хьера хьалхахь долчу шен жимачу ринжехь лаьттара цIестан пхьар, Парукъ ларвеш. ЗIарах чоьхьа а валийтина, иза схьалаца гIоьртира Хьаьбиб. И-м бакъдацара, аьттехьа а!.. Парукъ лоцу Хьаьбиба?!. Схьа-м муххале а ца лецира цо, оьгIазвахийтира-кх. Карараваьлла, дIаиккхина Парукъ, бIаьрганнегIар тохале берда тIе хьалавелира. Iин чуьра ша даьхьна тIулгаш пхьалгIин тхов тIе кхисса велира иза:\n– Ва-а, Хьаьбиб!.. Финка дой ахь суна?! – бохуш.\n– Перукъ!.. Цкъа сан керадагIур да хьо!.. – бохуш, орцадаьккхина Хьаьбиб а хьийзара…\nПарукъ юхахьара вацара… цхьацуьрг а… Жимма декъаза вара иза.\nЦул тIаьхьа оха, берда йисте ваьл-ваьллачо, пхьалгIи тIе тIулгаш кхуьссура:\n– Ва-а, Хьаьбиб! Суна пинка дехьа!.. – бохуш.\n– Перукъ, цкъа сона керадагIур да хьо!.. – бохуш, дуьхьал мохь беттара цIестанпхьеро хIоразза а.\nБерашна синкъерам болура, ткъа бехке Парукъ хуьлура… ХIумма дац, иза-м жима волушлераниг дара… Жима хилаза цхьа а ма вац!..\nЦул тIаьхьа дикка хан яьлча, ишколера цIа догIуш дара бераш. Хьера хьалхахь шина керта юккъехь некъа тIе дIахIоьттина лаьттара Хьаьбиб. Цунах бIаьрг ма-кхийтти хиира Парукъна, цо шена гура боьгIнийла. Чехка ког боккхуш, тобанна дикка хьалха а ваьлла, майрра Хьаьбибна тIе волавелира иза: башха, юхь-сибатца цунна вевзаш а вацара Парукъ. Хьаьбиба хаьттира цуьнга:\n– Перукъ милхарниг да? – аьлла.\n– И дIо-о-гарниг, сийна хеча юьйхинарг, ву-кх Парукъ, – аьлла, тобанна хьалхахь вогIучу Цакина (Хункарпаша ю цуьнан бакъ цIе) тIе пIелг а хьажош, дIаиккхира Парукъ.\nЦициган кIорни санна, эсала волу Цака, кхин дагахь хIума а доцуш, хьаьккхина Хьаьбибна гергавеара. Катоьхна, схьалецира цо Цака. КIентан цхьа пхьарс а лаьцна, цунна, шен гIаж а уьйуш, хичаш ян велира цIестан пхьар:\n– Сан керадеай хьо, Перукъ!.. Ас лецанай хьо, Перукъ!.. – бохуш.\nХуьлучух ца кхетачу Цакин бIаьргаш хье тIе девллера. Ткъа Iинал дехьавала ларийначу Парукъа схьа мохь беттара:\n– Ва-а, Хьаьбиб, нехан кIант дIахеца!.. Парукъ лаца иштта атта дац, хьуна!.. Со хIокху меттехь ву, хьуна!.. – бохуш.\nДоллучух а кхийтира цIестан пхьар.\n– Перукъ, схьадола!.. Ас пинка дера да хьуна! – бохуш, тIевоьхура цо кIант.\n– Ас Мончига дойтур ду сайна «финка»!.. – бохуш, дуьхьал мохь а бетташ, Парукъ дIавахара.\nХIинца а, тхайца Парукъ воццушехь, иштта и болх а бина, Наси-берда тIера дIадахара тхо…\n…Тхо IамархагIеран беда болччу кхаьчча, цхьа мерза хьожа кхийтира, иэраш санна, мацделла догIучу тхуна. ХIубигIеран баба (Эсимат) яра нохчий-пешахь хьокхамаш доттуш. Тхуна дезий хууш, тIе а кхайкхина, цо хьокхамаш делира тхуна. Тхаьшна даа довха хьокхамаш нисделча, цIа дахар тхуна кхин дага а ца деара.\nЗаIаре хьалакхечира тхо… Базе-гу тIехь бара баккхийнаш. Цхьа говр-бере а вара цигахь гуш.\n– ТIаьхьависинчо еттина пхьид яийла!.. Цаведдачо кхехкийна зу яийла!.. – тхаьш Iемминчу кепара къевсина, уьш болчухьа дIахьаьлхира тхо.\nКъайсаргIеран Iийса вара говрахь веана. Тахана ЦIоьнтарарчу базарахь эрсаночуьнгара шайн дас эцна ю, бохура цо, и говр.\n– Беа аттах луччул ахча делла хIокхунах, – бохуш, говр хестовелира Iийса. Ян а яра иза хаза говр: буткъа-беха когаш, гIезан санна, деха лаг а долуш, хохку говр яра иза.\n– Цунах хьан ло оццул ахча?.. Ши бIе туьма дала говр ю иза?.. Лаг деха хиларх ца хуьлий говр-м!.. – Iийсан дог этIо хIиттира цхьаберш. ХIуъa дича а, Iийсас говр хохкур яцара-те бохуш, шайн дагахь, и кIамвеш бохкура уьш. Цаьрга ла ца дугIуш, Iийса дIавахара. Амма бухабисинарш бара говраш хахка кIамбелла.\n… Баргол а тоьхна, бай тIе яжа лаьллина йолу БIаьчакан говр схьаялийра Байсалус. ДегIана жимо елахь а, чIогIа хьуьнар долуш яра цуьнан говр. Колхозехь дохнан лор вара ШахIид (гергарчара БIаьчaк олура цунах). Генарчу ярташка ша балхана дIасалела веза дела, говр диканиг лелайора цо. ЧIогIа хаза йоргIахьокхуш яра цуьнан говр.\n– Ас Iийсан говрах лур яцара хIара, – элира Байсалус, ша тIе ма-кхоччура.\n– Биъ етт белла бохуш, ца хезира хьуна цо?.. Хьайчух-м лур дац эса а, – Байсалу кIамвичхьана тоьуш, тIевирзира Даштар.\n– Хьайчух-м лур дац, хьуна, и котаман кIорни а, – къовсам болабала гIертара.\n– И-м хабар дара!.. Сайниг-м, хьайчунна юххехь, эмкал санна, говр яй, Байсалу!. Хьайниг санна йолу говр-къечIалгаш, итт тIаьхьа а тесна, оцу дукъах хьалаер яра-кх сайниг… БIаьтIас онда говр бен цкъа а ма ца лелайо. Хьуна хууш ма ду иза?!… Сайчунна гай кIелхула а ер ю хьайниг… Говр бу иза?! – меттахвелира Даштар.\nЦхьаъ хастош, важа аьшнаш еш, къовсам марсабохуш бохкура гонахаберш. Дукха бах ца белира къовсам. Даштар говр схьаяло цIа вахара. Доккха дегI долуш, паргIат говр яра БIаьтIиниг. Ворда-готанна а южуш, ургIал такхо а юьгуш, гIора долуш яра иза.\n…ЗаIарера дIа Базе-гу тIе хохкуш яра говраш, ткъа иза-м эзар гIулч хиллал бен юкъ яцара. Итт ботт сирникаш яра юкъаехкина. Даштар схьавоггIушехь аьлла, ЗаIаре дуьхьалвахара Байсалу а, цуьнца кхин масех а. Хьаькхначу сиз тIе дIа а хIиттийна, Пашас шиннен а дирстанаш дIахийцира. Ши говр дIаиккхира. Яхъелла лаьттинчу йочано баьккхина хатт, чхьаппалгаш санна, лелхара говрийн бергашна кIелахь. ДIа ма-оьккхура, каде йолу Байсалун говр, дикка хьалхаелира. Говран ленаша тIехьакхуьйсучу хатташа Даштар тIаьхьаваха ца вуьтура.\n– ХIе-е-й Тимергериев!!! Ма бетта и хатташ… и нийса дац, хьуна!.. – бохуш, мохь оьхура Даштаран. Хьаьки-беша кхаьчча, йолалуш йоккха ирхонан лерг яра. Байсалу ирхонах хьалаволалуш, Даштар ДикалугIеран кетIахула сехьаиккхира. Ирхонан лергехь Даштар Байсалуна дикка тIекхиира, делахь а, гу тIехь хьаькхна долчу сизал Байсалун говр хьалха дехьаелира.\nБаккъал а, гена хаьхкина, ницкъбича санна, говраш дIасаийзо бевлира кегийнаш. Говраш хохкучохь ишттаниг гина, куц дара, царна.\n– И нийса а дац… и, данне а, лоруш а дац!.. Стенна бетта ахь хатташ?! – бохуш, арздан велира Даштар. – Вуьшта… Къемата-къиг йогIуш а, говр аьлча а, оцу хьан Iаспаро сайниг юьтур яра тIаьхьа?!. ХIара-м ломмал говр яй-й!..\n– ДIаяккхахьа дIа… И хьан IонтIаз !.. Ас бехира хьоьга, ма хахка… Хьаьжк1аш яорах ма ца тоьа… дегIехь гIора ца хилча, – Байсалу а ца Iара.\nДIасадиттира… кега а дира – хаьржинчу кхааммо а Даштаран говр тIаьхьайисина лерира. Шена юьхь дуьхьал хатташ ца биттинехьара, ша тIаьхьавуьсур вацара бохуш, Даштар реза-м вацара. Делахь а…\n– Хьан маца хилла сайниг эшо я говр а, я кхин хIума а?!. Стохка, хеца а делла, сан Барза шун юккъе деанчу хенахь хьан толлу-зуд, кхераделла, дедда, дукъал тIехьадаьлла, цул тIаьхьа доьшан тIе дан ца даьхьаш, Iийна дагадогIий хьуна? – къар ца лора Даштар.\n– Делахь-х1ета, хIинца схьабалабехьа и хьайн кенийн палс. Хьайчо эшадахь, ас хьуна ло-кх сайниг… Давай!.. Схьадаладе!.. – сихвелира Байсалу.\n– Суна-м ца оьшу сегалша диъна хьан муцIа-зуд… Ас далор ду, хьуна, Барза-м… ТIаккха, хьожур хьо…\nБайсалуниг, цкъа доьхкуш, тIаккха достуш – иштта лелош жIаьла дара. Ткъа Даштарниг, даима а беданна юххехь дихкина кхобуш, доккха жIаьла дара. Доцца аьлча, вовшахлатийта мегар долуш ши жIаьла дара и шиъ.\nХьаьки-бешахь лотуьйтуш дара жIаьлеш. ЗаIаре ма-кхеччи, мохь бетта велира дарвелла воьду Даштар:\n– Ва-а-а Тимергериев!.. Охьадаладе хьайн къорза зуд, – бохуш.\nБайсалун дог детIадолу хIума лело гIертара иза. ДикалугIеран кевнашна юккъе нисвелла воьдура Даштар. Доккхачу жIаьло дIаийзавора иза. «Барза, ахь со юьхьIаьржа хIоттавахь, ас, топ тоьхна, и йоккха корта, кхоьссина, дIайохуьйтур ю хьан!.. Хезаш дуй хьо?!.», – бохуш, жIаьлега а луьйш, дIа сихвелла воьдура иза.\n– ХIе-е-ей, ТIехьа-ирзера тутаргIар!.. Ларлолаш!.. Дерриге а дитташ тIе хьаладовла!.. Ас хала сецош ду, шуна, хIара Барза!.. Шайн харанашна чудуола!.. ХIара сан карара хецалахь, хIокхо дерриге а цоьстур ду шу!.. Шайн Делан дуьша, бераш ара ма довлийта!.. – мох санна, чехка догIура Даштара доху орца…\nТхо, кегийнаш, билггал кхераделла, дитташ тIе хьаладевлира. Маситтазза жIаьлеш леташ гинера тхуна. – Эрча сурт хуьлу цигахь. Цул тIаьхьа буьйсанна вижа а кхоьрура: гIенах а жIаьлеша хьийзавора…\n– ХIара ду хьан майра Барза?.. Доьша даийний ахь хIокхунна?.. – хоьттура Байсалус.\n– Схьахьовсал дерриге а!.. – элира хьуьхьвоьлла схьакхаьчначу Даштара. – Сайчо Байсалун хIара жIаьли-кIанцIар ехь, со бехке вац, шуна… Ас дIабоху, шуна, шуьга… Варийлаш, суна тIаккха, тIуртIагIар-тутаргIар бохуш, хабарш а юьйцуш, чIиэIа ма хIитталаш!..\n– ДIаяккхахьа дIа, жIаьла бу и?!. Диларийн гуй!.. Цо сайниг эшадахь, ас, шуна а гуш, топ туху-кх сайчунна… Тоьий хьуна?.. З1енаш кочахь а йолуш, лoтуьйтий вай?.. Схьадаста!.. – сихвелира Байсалу.\nКочара зIенаш дIаяьстина, латийта барт хилира.\nЮкъа цхьа дечиган юьхк кхоьссина, «Суь!.. Суь!» аьлла, чуччатесира ши жIаьла. Летира и шиъ, вовшах кенаш а туьйсуьйтуш. «ГIарх-гIирх» деш, вовшашна кIомсарш етташ, хьерчара ши жIаьла. Тхо, дитташ тIехь дерш-м, чуоьзна са дIахеца а ца даьхьаш, дIатийнера: сайн ворхI шарахь суна гиначех уггар а иэрча сурт дара иза. Хьерчара ши жIаьла, тIекIелдуьйлура… Багара цIийш оьхура. Вовшийн кардигаш туьйсуьйтура. Ткъа жIаьлеш лотуьйтурш шек дIа а бацара.\n– Жулбарс… Давай, Жулбарс… давай, схьаэца цуьнан бат, – бохуш, хезара цхьаъ. – Барза, катоха!.. Лерг лаца!.. – бохура кхечо. – Кийра дуола, схьаяккха цуьнан дог-пах!.. Суь-суь… суь-тIекхета!.. – марсадохура ши жIаьла.\nЛиэтара жIаьлеш… ЖIаьлина латар делла!..\nЭххар а Даштаран Барзас Байсалун Жулбарсан лерг лецира. Дарделлачу Жулбарса Барза бухадиллира. ЦIеххьана, Жулбарсан лерг дIа а хоьцуш, тохаделла Барза юха хьаладелира…\nДукха къийсира, муьлха ду тоьлларг ца къаьсташ: лерг лаьцнарг тоьллий, бухадиллинарг эшний бохуш. ЖамI дан хаьржинчара ший а жIаьла цхьатерра лерира.\nЛетта даьлла ши жIаьла шайн-шайн цIехьа дIасахьаьдира. Тоьлларг муьлха ду, шайн жIаьлийн терзан тIехь оьзча, цаьршинна шаьшшинна дика хуучух тера дара: вовшашна кхин «гIигI» дар а доцуш, дIасаделира и шиъ. Байсалу шениг дIадехка вахара. Шен жIаьло цхьанна зулам дахь а аьлла, шечунна тIаьххье ведда, Даштар а ЗаIарел тIехьавелира. Бухабисинарш и гIуллакх дийца хIиттира. Дитташ тIеранаш, цхьацца вуссуш, охьабиссира. ЖIаьлеш леттачу меттехь, бай цIийбина, Iенна цIийш дара гуш.\n…И хIума дечул, куьлланех я тIассех ловза ца мегара?!.\nДикка хан елира цул тIаьхьа. Малх а хаъал лахбеллера: суьйре яра гергагIерташ. Дийнахь сарралц ТIехьа-ирзе маьхьаршца сийсош хилла бераш а дIасадевллера. Тап-аьлла дара куьпахь. ЦIеххьана и тийналла йохош, ЗаIарехь юха а Даштаран мохь белира:\n– Ва-а-а Байсалу!.. Ва-а-а Байсалу!.. Сан нIаьнех латийта майра нIаьна юй шун юккъехь?.. Кечье шайн нIаьна, – аьлла.\nДикалугIеран кетIа кхаьчнера Даштар. Пхьаьрса кIел йоьллина йоккха нIаьна яра цуьнгахь. Иза схьалаца гIерташ, хьевелла хиллера кIант. Хечин кисанашка доьхкинчу хьаьжкIан буьртигаша волавала новкъарлойора. Юха а мохь туьйхира цо Байсалуга. Сарралц бераша лелориг гуш-хезаш Iийна Хьавраъ дуьхьал йистхилира:\n– Ва-а-а Даштар, хьо хIунда вогIу?!.\n– Дера вогIу, Тимергериевн нIаьнех мас тасийта, боргIал йохьуш! – дуьхьал хазийра Даштара.\n– Дашта-а-а-р, ма волахьа, наниниг!.. ХIуна бохуш, лелош и цхьаъ бен яцара Хьаваин нIаьна… ХIокху «телхинчу» кIанта хIаллакйойтур ю сан иза… НIаьна цIахь а йитий, волахьа… хьо дика-а вара!.. – дехаре елира Хьавраъ.\nВажа-м и къамел хезачохь вацара!\n– ХIе-хIе-е-ей! ТутаргIар, кхераделла!.. Кхераделла шу!.. – там хиллера Даштарна Хьавраа аьллачух. – Схьалаца, ала, Байсалуга шен, нIаьна аьлча а, и бероза меъ!..\nВеана, уьйтIа схьакхечира Даштар. Хьавраъ, хьастаелла, дуьхьал елира.\n– О-о-ввай, Даштар, дIавала… ХIокхунах лата нIаьна-м хIокху махкахь а хир яц!.. ХIара-м нIаьна хилла а ца Iа!.. – бохуш, цецъюьйлу сурт хIиттадора Хьавраа. НIаьнеш летийтарна дуьхьал яра иза: кхераеллачу нIаьнин хIу духу олуш дара. Дохнан лоьран болх беш волчу ШахIида а олура иштта.\n– Хьавраъ, шуна хIун моьтту?!. Сан Барзас шун Жулбарсан лерг муха дии?.. Ас хIинца хоуьйтур ду, хьуна, шун нIаьна хIун ю а!.. ХIара-м Гирбинскера ЗармангIеран бурунашкара Куржас еана ногIийн хIух йоккха нIаьна яй!.. – шена марзделлачу кепара, орца дусуш, деза деттара Даштара.\n– Даштар! Наниниг!.. Суна гуш ма ю иза. Оцу хьан нIаьнех бIаьрг ма-кхийтти, едда, тIап-аьлла, хи чу тесча санна, яй-кх и тхан нIаьна… Суна хаьа-кх, оцу хьайчунна цкъа кхаллал бен яц, хьуна, тхайниг… ХIокху махкахь а тоьлла нIаьна ма ю хьайниг, – кIант леван гIертара Хьавраъ.\nЦу къамелах там хилла, Даштар ваставелира. ЦIийна тIехьа цхьа гIуллакх дан хIоттийна волу Байсалу а, Iаьнди а схьакхайкхира Хьавраа. Царна томанна цхьацца забаре хIуманаш а дуьйцуш, бераш а эцна, тховкIел яхара иза. ХIинцца схьаевллачу далланийн текх царна хьалха а диллина, кхача баа ховшийра цо уьш. Церан ловзарш а дуьйцуш, самукъадаьлла, текхана гонаха гулбелла, цхьаьна хIума юуш бохкура уьш. Даштарна шениг дийца лаьара. Байсалун говро дуьхьал хатташ биттина дела, висира ша Байсалул тIаьхьа а, бохура. Шен жIаьла делкъана доьша дааза дара, хIетте а чIогIа летира иза, бохура. ТIаккха Хьавраа а, Даштар толош, хабар дуьйцура. Байсалун говре хьаьжча, Даштаран говр, лам санна хета, бохура Хьавраа.\n– Хьажал, Байсалу: аса боххург боху-кх хIокхо а… Байсалу, хьол дуккха а хьекъал долуш ю, хьуна, хIара Хьавраъ, Дала Iалашъярг!.. – тохавелира Даштар.\n– ТIаккха ткъа?!. И-м сол йоккха яй..., – Байсалу а тIетайра.\n– Витахьа, Даштар, и Байсалу… Цуьнга хьуо ле а ца войтуш, далланаш яахьа, шелъялале… И къарлур вац: цхьа хIума схьалацахь, шен да санна, хала стаг ма ву хIара а…\nХIинца массо а Даштарна там лоьхуш, хьийзара. Даштар массеран доттагI вара. ХIоранна – жимачунна а, воккхачунна а – дукхавезара иза: самукъане, догцIена, цхьа а саьхьарло йоцуш, дика кIант вара иза. И волчохь даима а гIара-гIовгIа алсам хуьлура: накъостий меттахбохуш, шовкъе хуьлура Даштар гуттар а. Дукхахдерг, бегашена леладора цо шен хIуманаш. Нохчийн маттахь ден къамел а чIогIа «къена» хуьлура цуьнан. Иза дIавахханчу кертахь синкъераме аьзнаш, беларш а хуьлура хезаш…\nТутаран цIийнах волчу ТIуртIин тIаьхьенах коьрттера вара Даштар: дукха генабовлаза цуьнан вежарий бара хIокху куьпахь берш.\nЖима волуш дех-ненах къаьстинера Даштар. Верасашка дIа ца луш, БIаьтIас шайга дIавигира иза: ненан метта хилла дIахIоьттинчу йоккхахйолчу йишица, Куржанца, иза хилийтархьама. Жима волуш дуьйна дика бер дара иза. Бакъ цIе Мохьмад яра цуьнан, гергарчара Даштар олура. БIаьтIина а, Куржанна а (и шиъ доккха ши стаг дара) тIеоьхучара, догъоьцуш, тIеийзавора Даштар, шайца охьахийшавора. Цундела жимма экама кхуьура иза. Массара а, дог оьцуш, вохвора. Юьртахь цуьнан нийсархойн дайша-наноша шайн берашка, Даштарца дукъ ма къийса, олура. Шен йишин кIант волчу Iелица а жимма «хецавелла» хуьлура иза. Даштар ишколе волавеллачу хенахь дуьйна, Iела ишколан директор вара. Нехан берашна хьалхахь кIеззиг кеп хIоттаяхь а, Iелас даггара лорура шел дуккха а жима волу шен ненан ваша. Иза а Даштарна шера хаьара. Цундела, цIахула дар-дитар меттахъхьадича, Iелас бинчу хьехамна «инкарло ян» а тарлора Даштара.\n– ХIай Iела, хIай, IадъIехьа… Хьо директор хиларх, суна хьуначул дика хаьара: со-м хьан ненаваша вай!.. – шеха забарш йора Даштара.\nЙишин кIанталла тIехь долу Iела-м, «Маржа, Даштар-яI!» олий, велалора.\nШен ма-хуьллу, хIинца берийн «къовсам» дIанисбеш йоллура Хьавраъ. Далланаш йиъна бевлла, гIевттира уьш.\n– Хьавраъ, оцу Веза-сийлахь волчу Дала, Джебара-сагIа санна, къобал хуьлийтийла ахь даьккхина сагIа. Тахана Iуьйранна дуьйна юучух цхьа цинц кийра бахана ма бацара суна: хьуна ма-гарра, болх сиха бара… ХIара Байсалу лартIевало Дала бахьана дойла кхунах, – аьлла, вукхаьрга бIаьрг а таIош, бехкбоцчу Байсалуна «коча вахана», юха а уьш белийра цо. ДIаса а хьаьжна, тIетуьйхира:\n– ХIан, хIинца сан нIаьна схьалол, Iаьнди! Кампо дIа ца водахь, тхан куп яьсс-сса лаьтташ ю.\n– Делахь-х1ета, дIа а гIой, хIинца хьайн куп юза ахь, – элира Iаьндис.\n– Байсалу, тховса шаьш Охьа-чу кино долхахь, тхоьгахула довлалаш, Курже со а воьхуш, – аьлла, шен нIаьна пхьаьрса кIел а йоьллина, Даштар, хIайда-аьлла, дIавахара…\nШеко йоццуш, хIокху чекхдаьллачу дийнан «турпалхо» хилира Даштарх… Кхане хьаьнгахь ю а, кхана хуур ду-кх…\nХIор дийно шен-шен цхьацца «турпалхо» кхуллура тхуна юкъахь. Ша-ша хила гIерташ, къа а хьоьгура. ТIаьхьа ца виса гIерташ, цхьана хенахь, ма-хуьллу, хьийзира со а, Аба а. КIеззиг бахьана охашимма лелийчахьана, турпалхо а хуьлий, дIахIуттура тхойшиъ тхешан заманахь. Кест-кестта хьаха а вора, куьпахь цхьа доьхнарг ма-делли, муххале а. Хьаьки-шовданера ной чуьра хи бехдича а, Килаб-Аба олура; шовданехь дашийта доьхкина Ажин черманаш басах чудевдча а, тхойшиннан цIе йохура; Бабин я Жима-БучIин наьрсийн хеса тIекIелдаьккхина карийча а, Аба-Килаб олий, дIадоьдура. Куьпан зIар диллина карийча а, цунна тесна болу хIоз байча а, куьпал чоьхьадаьллачу дохно цанаш йохийча а, изза олура; цхьаннан коран бIаьрг боьхнехь а, лулахойн котаман ког бойнехь а, тхойшиъ бехке вора… Шайна а хIунда ца хаьа, оццул болх дIакхехьа шиъ ларор воцийла?!. Доккха хIума а ма ду и-м: Башлам тIехь аьхка ло даша доьлча а, Аба-Килаб ма олу хIокхара-м?!. Тхойшиъ хьалакхиъчхьана, бахьана делира тхол баккхийчарна: шаьш доьхнарг дан а дой, и тхойшиннан коча дуллура. Ткъа шаьш, масс-маликаш а хуьлий, дIахIуьттура. ТIекхоьссинарг ловш, дIахIоьттира тхойшиъ. Тхан а хIун бехк бу, хетий: тхойшиъ а вара-кх цара Iамийна… Хаттал, делахь, цаьрга – бешар а бац хIинца!.. Къоьжачу коьрта пес а тиллина, можах ка а хьоькхуш, кара суьлхьанаш а эцна, Iасaн тIе а теIаш, кетIарчу гоьрга тIехь хиъна Iачо хIинца аьттехьа а дуьтур дац и: доцург ма дийца бохуш, хьо къарвийр ву-кх. Да-м иштта дара иза!..\nТIехьа-ирзерачу Дадин кетIахь лаьтташ йолу, хIинца а йина ялаза йолу, колхозан бугIанийн ворда Iинчу хьан хаьхкинера?.. БугIара чутоьхна, Iаьршаш-м, дера, кегдинера!.. СоврагIаьрга веана Iийса валаза а волуш… Iаьлвин ирзора элан хоьлах цIе хьан теснера?.. Моллин пурхара телатан цIена эткаш а лачкъийна, уьш а ягош, ЗаIарехь буса лечкъаргех муьлш левзинера?.. КIуьро батош Iаржйинарш шолгIачу дийнахь Iуьйрре, шайн модашца схьа-м лийцира!!! Цхьадика!.. Тхойшиннан коча догIур дара иза а…Со а, Аба а буса аравала а ма ца ваьхьара хIетахь…ХIинца шайн цIерш яьхча, лата гIертар бара… Лата гIертачул, шаьш лелийнарг дагадаийта!.. Уьш-м…кхин-кхин а дарий!..\nЮьртарчу колхозан стоьмийн бешан хехо делкъа-ламазана дIахIутту а ларвина, цуьнан меракIелхьарчу дитта тIе а ваьлла, гаьннаш лестош, ношдалаза Iежаш охьадегийнарг мила вара, ткъа?!. Схьадийца!.. Хехочунна тIеххула кхозучу гаьннаш тIера Iежаш охьадегийнера, цуьнан букъах а детталуш. «АллахIу Акабар! АллахIу Акбар!» – бохуш, ламаз тIехь воллушехь, цо барта орцадахарх, дIа а-м ца сецира. Хехо тIехсуьпа стаг вара. Цо ламаз юкъахдоккхур доцийла хууш вара «зуламхо». Хехо ламаз дина валале аьлла, дIаиккхина, вахара. Амма ша ламазан салам делла ма-велли, катоьхна, шен ши этка схьа а эцна (тоха кхин хIума лоьхуш Iен йиш яцара), цунна тIаьхьахьаьдира хехо. Кертах дехьавала гIертачу кIантана тIаьхьалестийра цо шен эткаш. Оцу ворти чу кхийтира цхьаъ. Тентаквалаза висина зуламхо, кертан Iуьргах а иккхина, д1авахара. Хехо шен эткаш лоьхуш висира. ОьгIазвахана, вехьаш волчу хехочо:\n– Суна хьо мила ву хаахь, хьол декъаза са дац-кх, хьуна, хIокху лаьттан букъа тIехь… Иймансиз!!! – бохуш, кIантана тIаьхьа яппарш йора.\n– Ахь, хьайга хаза дехча, луо-кхий Iежаш!.. – бохуш, дуьхьал а луьйш, къайлавелира кIант.\nИ мила вара, ткъа?!.\nШолгIачу дийнахь, Охьа-чу, эвлаюккъе а вахана, кегийчу берашка шех тамаш байта гIерташ, ша цадинарг а цхьаьна тIедетташ, дийцинера. Кино юьйцуш санна, тIамарш а лестош-м, дера, дийцинера. Дукха хан йоццуш ша ешна «Тимур а, цуьнан тоба а» боху Гайдара язйина йолу киншка а хьехийра. Цу тIера юхахьара хиларца билгалваьлла кIант Мишка Квакин хила Iемаш вара ша бохуш, бераш инзардаха гIиртинера. Цундела, шолгIачу дийнахь, хаза нехан санна, дика бишка а кхеттера-кх. ЧIерий лоьцу бой хьарчийча санна, винера воккхахволчу вашас, дукха букъах сара биттина… Къар-м ца велира, хIетте а…\nБакъду, бишка-м кест-кеста тхойшинна а кхетара… Цкъа Жима-БучIин хесан чу ваьллера со а, Аба а…цхьацца-шишша гижу а даьккхина, аравала дагахь. Гижуш дара хуталшна юккъехь, ведаршкахь схьалаххьол, цундела бIаьрмецигваьлла хир ву-кх тхойшиъ!.. Тхойшиннал тIаьхьа ТIуртIин жа дахана, моьттур дара, хуталш юккъехула.\nЖима-БучIина, шен бIаьрг ма-кхийтти, хиъна хиллера, арз хьош хьенан керта яха еза… Бишка кхийтира суна. Тхан беда болччу яьлла, сан шийла мохь а хезаш, дIайоьдучу Жима-БучIас, юха а хьаьдда, тхан ненера схьа ца ваьккхинехь, гIибавоккхур вара со… Хьажахьа… Башха адамаш-м ду-кхи и къена зударий!.. Хьалха ша тхан нене арз а дина, тIаккха, хьаьдда еана, кIелхьарваьккхи со. Кхетар а вац нанойх!..\n– Велха ма велха, хIумма а хир дац… кхин дIадуьйцур дац ас, – аьлла, къайлаелира иза…\nДукха хан ялале, ВавагIеран кертахь Нуржанан гIовгIа хаза юьйлира. Вагийча санна, Абас доху шийла орца а дара схьахезаш.\n– Дики!.. Нехан хеса а ца кегош, IадIийнехь, тоьллера!.. – дагадеара суна. – Хьо-хьуо ву бехке… Со атто дина мимша ду-кх, хьуна, со хьоьца кхин ловзахь…\nИшттачу «гIуллакхна» тIах-аьлла накъост вара Аба, жима волуш. Доьхнарг дан кархдолура тхойшиннан, амма и хьулдан хIилла ца тоьура. ХIилла ца тоьура аьлча-м, башха нийса а хир дац иза. Кино ваха шена ши шай я эппаз эшча, бIаьрган негIар ца тухуш, Аба ша айкхволура-кх тхойшинна.\nСарIелагIеран Зубайр вара оцу хIуман тIехь бегIийла накъост. Доьхнарг дича, айкх ца волура иза, ала ца воллу со… ХIан-хIа!.. Ахь мел корта лебарх, ахь мел лерехь зурма лекхарх, ишттаниг дан берта ца вогIура иза, цундела даза дуьсура доьхнарг…«Валохьа, Зубайр, воьду вайша», – шега аьлча, «ДIавала, со ца вогIу!.. Аба вигахьа, и вогIур ву, хьуна», – олура цо…\nГуттар а зуламна арадовлий а ца хуьлура тхо. Шеран коьртехь, цкъа мукъане а, мегаш дерг а долура тхоьгара…\nЦкъа цхьана гуьйренан дийнахь ЗаIарехь ловзуш дара тхо: жима а, воккха а – дерриге а. Iаьдиз вара шайн бешахь, цхьаъ деш, волавелла лелаш. Аьтту куьйга суьлхьанаш а хьийзош (уьш цкъа а охьадохкуш а дацара цуьнан), аьрру куьйга хьаьжкIийн лоьдигаш лехьош воллура иза. ДIаиккхина вахана, керта юххе а хIоьттина, Iаьдизе вистхилира Парукъ:\n– Iаьзи, хьо хIун дан гIерташ ву?..\n– Хьаькхначу хьаьжк1ийн, хIара баххаш дIадаха гIертара со-м… ХIинца ахка йоло езаша яра беш… ХIумма дан-м ца ло соьга, Парукъ, – аьлла, вистхилира воккха стаг.\n– Iаьзи, тIаккха, оха бухъяха ца мега уьш? – хаьттира Парукъа.\n– Мегара, хьаха, дукха мага-м!.. Хьаъа яха а-м, дера, мегара.\nПарукъа дIакхайкхира тхо.\n– УьйтIахула-а дуьйла! – бохуш, Iаьдиза мохь бетташехь, керта тIехула а лилхина, беша даьржира тхо.\nБаккхийчара бухйохуш, кегийчара керта юххерачу ор чу кхоьхьуш, сихделла, хьийзира тхо. Оцу балхах воккхавийна Iаьдиз къежначохь висинера. Олуш ма-хиллара, толкхачу стага «хьамц» алале, бертал куьзга хьаькхча санна, шарйина, цIанйира оха Iаьдизан беш.\nДукха самукъадаьлла, дегадора Iаьдизан аз. Церан Моллин бешахь (Iаьдизан ваша вара Ахьмад. Оха Молла олура цунах) цхьа дика Iаж бара тхуна массарна а бевзаш. Цу бухара лахьийна долу, хIоин буьйра санна, можа даккхий Iежаш делира тхуна Iаьдиза. Уьш цуьнан сагIа а дина, тхо тхайн гIуллакхе дIадахара…\nБийца болийча, дукха бара хIетахь тхан куьпахь «турпалхой»: Найбарха, Мовлади, Наиб, Байтарха, ХанIела… Кхин баккхийчийн цIерш яха бегIийла ца хета суна… Ма-дарра аьлча, ца ваьхьа-кх…\nХIинца, тап-аьлла, IадъIен деза дерриге а: гучудевли вай!!!\nХIумма дац!.. Дохковала ца оьшу: кегий долуш ма дара иза… Жима хилаза цхьа а ма вац!.. Оццу балхана елла ма ю и жималла!.. Жималлица цхьана а ден чIир ца хуьлу!..\n… И хаза зама яра, олу вай!.. Бакъ ду иза: ян а яра!.. Амма, аьрхачу, мерзачу жималлина дуьхьал шерийн стомма кирхьа узуш, гуттаренна а дIаяхана-кх и зама…\nТахана иштта дац. Тхуна юкъара цхьаберш Iожалло дIабаьхьна. Царна Дала гечдойла!.. Биснарш дика бохку, амма къежбелла. Тхуна юкъара лоьраш а, дохнан лоьраш а, экономисташ а, механизаторш а, даьхнилелорхой а, гIишлошьярхой а, шопарш а бевли. Масех стагах инженер а хили. Iела къарвеллехьара, иштта хир дацара. Хила ма-веззара директор вара иза. Дала сийдойла цуьнан!.. Ши-кхо молла а ву тхуна юкъахь… Сох, дагахь а доцуш, хьехархо хили. Сан Абех «министр землетрясения» хили. Лулахь, сан шуца, вехаш ву иза. Сан уьйтIахула бохург санна, боьдучу новкъа денна тарахторца дIасалела иза, мохкбегош санна, чIогIа цIенош а дегош. Цхьа хIума тергалделла суна: буьйсанна къаьсттина а чIогIа дегадо цо латта. И хIун ду аьлла, шега хаьттича, олу Абас:\n– Чуйоьттинчу хIуманах дозуш ду иза: мехкадаьтта диканиг нисделча, ша тIехь салаз санна, гIара-тата йоцуш, йоьду тарахтор, бакъду, боьха мехкадаьтта доьттича, вовшахъяла гIерташ, латта дегадо кхуо…\nБакъдерг муьлха ду-м хаац…\nЙисина хан ягарьеш, дIаIийр ду-кх!.. Дала ваьш мел дуьту…\nДаима жима а хир ву, гуттар вехар а ву аьлла-х, даций?!.\nХьомечу жималлин сурт сих-сиха дуьхьалхIиттарна, ма-хиллара яздина ас.


Костич (Балеарийн гӀайренаш) — Википеди\n39°39′27″ къ. ш. 2°57′00″ м. д.HGЯOL\nКостич (Балеарийн гӀайренаш)\n▲1329 стаг (2020)\nКостич (испан. Costitx) — Испанин Балеарийн гӀайренаш провинцин муниципалитет.\nМуниципалитетан майда — 15,35 квадратан километр. ХӀордан сизал локхалла 138 метр. Дозанашца йу Инка (Балеарийн гӀайренаш), Синеу, Льорет-де-Виста-Алегре, Sencelles[d] муниципалитеташ.\n931 стаг ↗971 стаг ↗973 стаг ↗986 стаг ↗1004 стаг ↘976 стаг ↘967 стаг\n↗1023 стаг ↗1078 стаг ↗1116 стаг ↗1133 стаг ↗1159 стаг ↗1192 стаг ↘1183 стаг\n↗1205 стаг ↗1246 стаг ↗1247 стаг ↗1271 стаг ↗1288 стаг ↗1329 стаг\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Костич_(Балеарийн_гӀайренаш)&oldid=6841424»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 19 октябрь, 14:36.


Гуьржийн керлачу Iедалша Оьрсийчоьнца юьхьарлаьцна некъ нийса ца хета Саакашвилина\nМарсхьокху-бутт 08, 2013\nОьрсийчоьнца лортIехь юкъаметтигаш дIанисъян гIертар керлачу Iедалан кIоргенза болу сатийсам бу аьлла хеташ ву Гуьржийчоьнан президент Саакашвили Михаил. Гуьржийн куьйгалхочо интервью елла «Рустави-2» олучу меттигерчу телеканалана Оьрсийн а, Гуьржийн а тIом болабелла 5 шо кхачарна хьажийна.\nСаакашвилис дийцарехь, цуьнан Оьрсийчоьнца лелар дара «берзана хьалха Iахаран санна. Амма борз цкъа а хир яц къинхетаме Iахарца, цуьнах кхета а кхетта, шен Европе болчу некъаца дIадаха деза гуьржийн къам» аьлла хета цунна. Хьалхо Гуьржийчоьнан телевизионна интервью луш Оьрсийчоьнан премьер-министро Медведев Дмитрийс элира, Тбилисино даре дан деза цу регионехь 2008-чу шарахь дуьйна хIоьттина дерг аьлла.\nЦо юха а бехке бира Гуьржийчоьнан куьйгалхой 2008-чу шарахь Марсхьокху-баттахь тIеман конфликт хиларна. Къилба ХIирийчоь а, Абхази а йозуш йоцуш ю аьлла шаьш бина сацам юхабаккха бахьанаш ца го Оьрсийчоьнна бохуш вара Медведев.\nГуьржийчоьнан Iедалша дIахьедарш до, шайн территорина Оьрсийчоьно аккупаци йина бохуш. 2008-чу шарахь тIом хиллачул тIаьхьа Гуьржийчоьно дипломатийн юкъаметтигаш дIахедийна Оьрсийчоьнца.


ДогӀдив — Википеди\n▼3280 стаг (2019 шеран 1 январь)\nДогӀдив (фр. Dordives) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀе.\nДозанашца йу Супп-суьгӀ-Луен, ФегӀгӀиегӀ-ан-Гатине, Фонтене-суьгӀ-Луен, НагӀжи, БгӀанль, ШентгӀо, Шато-Ландон.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ДогӀдив&oldid=7829022»


Уэлаго — Википеди\n37°25′12″ къ. ш. 3°15′42″ м. д.HGЯOL\n913 ± 1 метр\nУэлаго картан тӀехь\nУэлаго (испан. Huélago) — Испанин Гранада провинцин муниципалитет.\nМуниципалитетан майда — 32,79 квадратан километр. ХӀордан сизал локхалла 913 ± 1 метр. Дозанашца ю Морелабор, Педро-Мартинес, Фонелас, Гуадикс (гӀала), Дарро муниципалитеташ.\n528 стаг ↘512 стаг ↘486 стаг ↘471 стаг ↘455 стаг ↘439 стаг ↘403 стаг\n↗416 стаг ↘391 стаг ↘358 стаг ↘351 стаг ↗361 стаг ↗432 стаг ↗438 стаг\n↘430 стаг ↘406 стаг ↘395 стаг ↘388 стаг ↗403 стаг ↘401 стаг\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Уэлаго&oldid=5790562»