Нохчийн мотт талларан Iилманехь, нохчийн маттахь литературехь къахьоьгучарна бен кхоччуш мах хадалур бац А.Г. Мациевн «Нохчийн-оьрсийн словарь» дошаман. ХIинцалерчу нохчийн меттан тайп-тайпанчу декъехула хIиттийначу дукхахйолчу дошамийн бухе йиллина ю А.Г. Мациевн «Нохчийн-оьрсийн словарь». Нохчийн меттан грамматикин хьокъехь, наггахь бен болх бац, А.Г. Мациевн дошамна тIе ца тевжаш, язбина. Нохчийн мотт толлучу Iилманчийн а, нохчийн литературехь болхбечу говзанчийн а, иштта йоза оьрсийн маттера нохчийн матте я юханехьадоккхучу гочдархойн а, газеташкаххьий, журналашкаххьий а, нохчийн меттан ТВ – программийн редакторийн а, корректорийн а, «дагаволу книга» а хилла лаьтта А.Г. Мациевн «Нохчийн-оьрсийн словарь» – куьг кхочучохь иза ца нисъелча, цкъацкъа болх а соцуш. НР-н IА-н пайдаэцаран семиотикин декъо доккха совгIат дина нохчийн мотт толлуш а, нохчийн маттахь яздечу а нахана – цо А.Г. Мациевс бинчу белхан бух тIехь кхоьллина «Дикдошам» , офлайн-программа а йина – GoldenDict. А.Г. Мациевн дошаман мехалчех ду нохчийн меттан грамматически а, лексически а омонимашна веб-программа шайна хIиттийна статьяш хилар, уьш йовза а, талла а аьтто беш, Дошаман чаккхенехь ю словарца цхьаьна ялийна географически цIерш а, нохчийн меттан грамматикин йоцца очерк а.\nДелахь а уггар мехалчех дерг, тхуна хетарехь, нохчийн меттан ширделла дешнаш дошамна юкъадалор ду. Хьанна хаьа, А. Мациевс уьш дошамна юкъа далийна ца хиллехь, царах тахана халкъан иэсехь мел дисина хир дара, ала?!\n1илманан болх хьакъ бу, А.Г. Мациевн «Нохчийн-оьрсийн словарь» дошаман, мехалла а, нохчийн меттан Iилманехь цо дIалоцу меттиг къасто а. Амма цу дошаман шен кхачамбацарш ду. Царах уггаре а ладамениг дуккха а дешнаш дошамехь цахилар. Дика хир дара, дошамехь долу дешнаш юкъадахийтина, зорбанехь юхаараяьккхича.\nИштта НР-н IА-н меттан а, литературин а декъан проект кхочушъеш, болх беш ву фил.I.к. Вагапов Iарби: А.Мациевс юкъадалоза долу нохчийн меттан дешнаш дошамна юкъа а далош, вайн маттахь ца лела оьрсийн маттера а, оьрсийн маттехула а тIеэцна терминаш юкъара йохуш, грамматически агIонхьара дуккха шоръеш, и.кх.дI а.\nНохчийн меттан кесталлин дошам хIотто Iалашонца цунна дошалг (словник) кечьеш, «Таллам», «Орга», «СтелаӀад» – журналийн; «Даймохк», «Исламан зӀаьнарш» – газетийн а агӀонаш тӀехь зорбане арадийлинчу йозанан цхьа миллион дашах вовшахтоьхначу текстана юкъара цIердешнийн выборка еш [1, с. 68], билгалдевлира дуккха а Мациевн «Нохчийн-оьрсийн словарь» дошамна юкъахь доцу нохчийн шира дешнаш а, иштта вайзаманахь кхолладелла керла дешнаш а, хIиттийна кальканаш а, кхечу маттера тIеэцна терминаш а. Царах цхьадерш Байсултанов Дауда шайн уьйрашца къастийна ша хIоттийнчу дошамехь . Ткъа кху статьяхь вайн Iалашо ю: кесталлин дошамана выборка еш хаьржинчу дешан кепашна юкъара А. Мациевс а, Д. Байсултановс а шайн белхашкахь юкъадалоза дисина цIердешнаш билгалдаха, нохчийн авторша и дешнаш далийна литературин хьостанаш а йовзуьйтуш. Царах цхьадолу дешнаш нохчийн меттан ширачарах, диалектизмех ду, ткъа дукхахдерш керла кхоьллина ду. Хууш ма-хиллара, цIердешнийн кхолладаларан некъаш, шайн грамматически д1ах1оттаме хьаьжжина, тайп-тайпана хуьлу. ХIинцалерчу нохчийн маттахь цIердешнаш кхолладалар х1окху некъашца ду:\n1. Морфологически некъ: суффиксийн гIоьнца керла дешнаш кхолладалар;\n2. Морфолого-синтаксически некъаца (лардаш цхьаьнакхетарца) керла дешнаш кхолладалар;\n3. Лексико-семантически некъ (маьIна хийцадаларца);\n4. Фонетически некъ (тайп-тайпана фонетически хийцамаш хилар бахьана долуш, цIердешнийн кхолладалар) [7. с. 310]\nНохчийн меттан дошкхолладар толлуш, цуьнан башхалла йовзуьйту шайн монографешкахь К. Чокаевс [9.] а, А. Халидовс  а. Доккха дакъа ду керла дешнаш кхолладаларан некъаш къасторна лерина А. Тимаевс, А. Халидовс, М. Овхадовс язбинчу мехалчу 1илманан балхана юкъахь [3, С. 340-833].\nИштта хӀокху статьяхь вайн Iалашо ю: А. Мациевс а, Д. Байсултановс а къастоза дисина дешнаш масех тобане декъа, шайн кхолладаларан некъашка хьаьжжина, нохчийн шира дешнаш я диалектизмаш шаьш-шаьш къаьстош.\nНохчийн меттан керла цIердешнаш кхолладаларехь доккха дакъа дIалоцу суффиксаша. Царах уггар алссам лелориг дегIаза цIерш кхуллу суффикс – лла ю:\nЛитературоведенехь аллитераци олу цуьнах (звукопись-аьзналла).\n(АБУБАКАРОВА Пет1мат «Абу Исмаиловн кхоллараллах дош»);\nЦунах байтамалла хилла, хьоьжуш лаьтташ долу тхо а дигира цIеххьана тIаьхьашха тIебаьхкинчу салташа чеха а деш.\n(Ибаев Руслан «ЦIа кхечирий хьо?»);\nНаха шайн цхьацца бахамаллин гIуллакхашна дезарш деш, бохийна дIабаьккхина, I978 шарахь дуьйна, аьлла ма-хиллара, и боцуш бу.\n(Чокаев Кати «Вайн махкара гунаш а, баьрзнаш а, церан цIерш а»);\nШен хазаллин гIарпаллица синошна сатийсам баларна, бозбуунчаллин бехк тIебуьллий, эрда тIехь чалтанчо корта боккхучу йоьIан санна боца кхоллам бу кхузахь гуьйренан... (Элдин Микаил «Орам хадийна синтар»);\nСоьлжа-ГIалахь масех де хьалха дIаяьхьира предпринимательство кхиорна лерина россин-туркойн гIуллакхаллин форум.\n(Р. Рамзанов «Даймохк» газета тIера);\nИштта даималлин бIаьсте яра-кх оцу бIаьргаш чохь.\n(Хаджимурадов Вахит «Малижа»);\nАмма Махьмас жима волуш дуьйна десте дагна тIе ца юьтура, иза шеца дика хилар а, шен ларам бан а декхараллехь йолуш санна, цунах терра, кхиберш – массо а. (Абдулкадыров Адам «ГIелонан моьнаш»);\nХьайн амалш а, хьайн лелар а нисдар-тодар хиллехь, вуониг хьоьхучу хьайн сина тIехь толам баккхар хиллехь, ма декъалалла ю-кх хьуна, тIаккха юха а ма декъалалла ю-кх хьуна!.. («Исламан зIаьнарш» газета тIера);\nЭвлайисте ваьлчахьана а ишттачу ойланийн йийсараллех вала лууш, ша дан юьхьарлаьцначунна ойла тIеяхийта гIертара Шарип.\n(Саралиева Табарак «Къахьштун синтар»);\nЧолхе выборка нисло «са» «дика», латта» иштта дуккха кхидолчу дешнийн омонимийн кесталла къастош а. (Абдулкадыров Адам «Нохчийн меттан кесталлин дошам: хIотторан Iалашо а, некъаш а»);\nЦуьнан коьрта декхарш доьзна дара кема хIаваэ даккхарехь кхерамазалла латторца.(Р. Рамзанов «Даймохк» газета тIера);\n– Сан майрас аллера-кх, – такхош, гIийлачу озаца элира йоIа. – Майрас аллер… Майро аллер… Маро аллер… – цаяшаре, къепалла йохош, массо а кепара дагардира Хьаьнипата...\n(Джунаидов Аюб «Амма… догIа ца деара…»);\nКъепазалла хIоьттинчохь виъ стаг кхелхина, ткъа сов стаг лазийна.\n(С. Муртазаев «Даймохк» газета тIера);\nАмма цуьнан ницкъ кхаьчна, нохчийн халкъо сийлахь мел лерина долу гIиллакхаш, амалш – собар, майралла, доьналла, оьздангалла, къинхетамалла – оцу цхьана турпалхочуьнгахь дуьззина гайта.\n(Х.Х. Бурчаев, Р.Х. Бурчаев «Айдамиров Абузаран кхоллараллин мехалла»);\nАмма цо: « нана йолчу ваханера со…», – цхьа шатайпачу мукъамца, кIедаллица аларо гучудоккху, мел чIогIа сагатдо кIанта шен нанна.\n(Ахмадов Мусан «Бурчаев Хьаьлиман дахаран а, кхоллараллин а некъ»);\nЦуьнан лакхалла хила тарло 4 гIулч беха болчу ургIале кхочуш.\n(Т.М. Шавлаева «Нохчийн шира дустаран барам»);\nМацалло, лазаро, махкалло хийла да хеназа вийра бохуш, дуьйцура цу шимма.\n(Макалов Шамсудди «Маьлказан йиш»);\nНохчийн меттан аьзнийн декар, чулацам, церан философски хьехамалла, семиотически хьаьркалла, лингвистически маьIналла толлуш жамI дича гучудолу вай буьйцучу нохчийн меттан (аьзнийн, маьIнийн) юкъара бух.\n(Амаев Юсуп «Нохчийн меттан хенара «азхьаьрк» меттаIилманан коьрта категори ю»);\n...ткъа цу юкъаIоьттина «Олаллин хьу, морцуш, яго, Октябран сирла малх къаго» боху ши могIа оцу стихотворенин исбаьхьалла тIеюзуш-м муххале а бацара, мелхо цуьнан мукъамалла йохош бу.\n(Бурчаев Хьаьлим «Поэзи ламанан бохь лорург»);\nКъоналлин цхьа сакхталла ю – архаш хецна сихалла.\n(Айдамирова Машар «Лаьмнийн хIайкал»);\nЮха а боьхна хьийза нах, эшарийн а, мукъамийн а тазалло мерзаниг лоьхуш.\n(Эльдерханова Зайнап «Даго лоькху зурма»);\nХьожа йогIу бохуш, гIаланан мехкарша буур а бацара жагIар-м – юьртахь Iийначу, гIаланах дика йолазчу йоIа беш хир бу иза, - ша-шен тидамаллех воккхавеш, бохура Арсланбека. (Амаев Ваха-Хьаьжа «Къуй»);\nЦхьадолчара цецвоккху шайн дахаран некъан цIеначу хIуоца, шорталлица, токхаллица, аьрхачу беран синтемза леларца, кхечара – еххачу заманчохь экаме ларйина и шен сийлахь-йоккхалла, цIеххьана йожайо, гут-таренна а набаран тар тосий, тийналлин IиндагIехь дIахорцу.\nХи Дала вайна дела доккха ниIмат ду, амма, Къоръан тIехь аьлла ма-хиллара, шортта дара аьлла, и эрна Iенор тIаламазалла ю. (Чокаев Кати «Хи а, хийист а»);\nАмма кху динан челакхаллин ян чот яц. (Яхъяев Хьасамби «Iин тIехь дин»);\nВеза-Сийлахьчу Дала боху: АллахI-Дела ву-кх, Ша элчаналла хьаьнга дала деза тIехдика хууш... («Исламан зIаьнарш» газета);\nТахана дуьххьара дена дуьхьало еш, ден а, кIентан а юкъаметтигаллин доза талхош ша яьккхинчу гIулчо вахьийнера иза. (Айдамирова Машар «Буьйсаннехь цхьалха»);\nИштта доккха дакъа дIалоцу керла кхолладеллачу цIердешнашна юкъахь – хо суффиксийн гIоьнца кхолладеллачу адаман корматалла, говзалла а гойтучу керлачу дешнаша:\nСох сайна кхиэлахо а, азатхо а вой, сан дерриг вонаш а, диканаш а Iорадохий, со къинойх цIанво ахь.(Элдин Микаил «ГIенаш ца гун буьйса»);\nЦеран бартахой болчу половцаша тешнабехкбар бахьанехь оьшу цхьаьнатоьхна эскар\n(Бурчаев Хьаьлим «Поэзи ламанан бохь лорур»);\nИ хаамаш – хабарш ширачу заманашкара историкаша, мехкаш гездархоша, Iилманчаша, иштта кхечара а дитина йозанаш ду.\n(Бурчаев Хьаьлим «Лаьмнийн хIайкал»);\nГIалахой бацара гуш, мацах хилла оьзда гIалахой, шайн духарца, кIайчу беснашца, газеташца, сеткашца, скверикаш йол-йолчохь шахматашца я нардашца, хIусамашкара арабевлла.\n(Бексултанов Муса «Чубузучу малхана тIаьхьа»);\n– ХIинца ду, сийсара декхархошкара схьалехьийна ас. Хьажал, хьоьга духадерзориг дала а ду. (Супьян Байсагуров «Дуьне дохар»);\nЦундела къоман оьздангаллин хехой хIаллакбеш, советан Iедал чIагIлучу заманахь къелла ца хилла динна, нохчийн Iадаташна дуьхьал къийсам латточу нахана. нохчех болчара а кхоьллира «Делазхойн юкъараллаш» («Общества безбожников»).\n(Ахмадов Муса «Нохчийн гIиллакх-оьздангалла»);\nТахана оцу кафедрин доладархо а, нефтетехнологически факультетан декан а ю иза.\n(Аболханов Хьаьким «БIаьрла лар»);\nСалахьуддин Аюбис жIарахойн баьчча хилла волчу Ричардах цамгар кхетча, цунна стоьмашший, даа-малий эцна, цуьнга хьажа шен лор вахийтина хилла.\n(«Исламан зIаьнарш» газета тIера);\nАмма Iедалан ницкъ ца кхочура къадарийн тIарикъатхойн-зуькархойн болам шен орамашца дIабаккха...\n(В.А. Акаев «Нохчийн къоман идеологи кхиар (XVIII бIе чаккхе – XX бI. 50-гIа шш.»);\nХан яьллачу хенахь веанарг зIехо хиллера, полкан командиран керла буьйр дохьуш: хIорш болчуьра ткъех километр йолчу станце хьалхатаIа, аьлла. (Минкаилов Эльбрус «Огаран аре йогура…»);\n...амма ялхойн тайпанан цIе харцахьаяьккхина цхьаболу «дIаяхначу заманан йовзархой» бахьанехь... (Х.Х. БУРЧАЕВ, Р.Х. БУРЧАЕВ «Ялхой-Мохкан юкъараллин топоними»);\nТхойшинна дуьхьалвеана хиллера вевзаш волчу паргIат кепара охьатохарх латархочун, Тунгаев Бекьханан, жимахволу кIант. (Бечуркаев Iарби «Перпиньянехь»);\nУьш ма баккхий хьаькамаш хила беза – малархочунна там бархьама, Делах муха хедар ву. («Исламан» газета тIера);\nКунта-Хьаьжа бIаьхо вацара, цо тIеман хьуьнарш ца гайтинера. Иза маслаIатхо, веза стаг вара. («Даймохк» газетан рубрикера);\nКоммунальни хьаштех пайдаэцарна ахча даларехь гIоленаш оьшуш болу берриге а хьаштахой билгалбаха беза, – элира цо.\n(А.Вахаева «Даймохк – газета»);\nРегиональни конкурсехь тайптайпанчу номинацешкахь толам баьккхинарг масех доьзал бара. Дашо доьзал, Юьртара доьзал, Доьзал ламасташ Iалашдархо, Къона доьзал, Дукха бераш долу доьзал аьллачу номинацешка екъна яра конкурс\n(газетан «Даймохк» рубрикера);\n«Несостоявшийся шахид» цхьаболчарий, «милици точка ру» вукхарий – тIаьхьашха шена олург а хууш, шина а агIор сингаттаме ладоьгIийлаш йолчарех вара Къосум. Амма шен са сакх латточеран хатI ца гира цунна хIокху Iедалхочуьнгахь.\n(Ахматукаев Адам «Декхар»);\nСаьIидна вевзира цу кошан Iиллархо. (Абдулкадыров Адам «Бахьана»);\nДуккха а масалш ду зорбанехь –ча суффиксан гIоьнца кхолладеллачу керлачу дешнийн, А.Д. Мациевн, Д.Б. Байсултановн дошамашкахь доцуш:\nВайнехан олуш ду-кх: «дика доланча хIума хилале воьлху».\n(Я. Инеркаев «Нохчийн къоман лазамаш балхийнарг» (Айдамиров Абузар дагалоцуш));\n– Девнаш а дохуш, карзахйийла хьо йолахь, хьуна тIе зуда ялае аьлла-кх тхан дас, ворхI шо хьалха ша кхалхале! – забарча волчу кIанта аьлча...\n(Цоккуев Iилмади «Аьлла даьлларш (ойланаш)»);\nДаймохк битина дIавоьду Делан цIена эвлаяъ санна, сан гIенийн хазалла хиллачу хьан бIаьргех сирла хин тIадам боккхун долу хIума дерриге а сайн белшаш тIе доьттина, сайн гIийла ойланаш суо везначунна тIаьхьа юьтуш, сайн ойлане хьажар сайга сатийсиначунна тIаьхьа дуьтуш, кхайкхича, дуьхьал вистхила аз доцуш, лехча, карон лар йоцуш, сайн дагалецамийн IиндагI хилла, хьан цIеначу бIаьрхин махьарча хилла, абаде ваха йиш елар-кх сан. (Элдин Микаил «Дагардийцар»);\nТIаккха бевзар бу, безар бу царна вайн Даймехкан иллиалархой, мукъамчаш, халкъан мукъамаш. (Д. Сумбулатов «Нохчийн меттан Денна»);\nАбус шен хаарш а, говзалла а дIаелира шен заманахь литературехь боккха кхиам хилла дIахIоьттинчу къоначу похIманчийн «Пхьармат» цхьаьнакхетараллина.\n(Абубакарова Петимат «Абу Исмаиловн кхоллараллах дош»);\nХьайн гΙурбанах я жижиг, я цΙока, хаспанчина ло, цо хьегначу къинна-механа ма ло. («Исламан зIаьнарш газета тIера);\nХолманчана зурма екаро санна, бIаьстено шена тIехьахIиттийначу тхуна, хIинца дахаран кIоргенехь тамашена хетахь а, и зурма сихъян лаьара. (Хаджимурадов Вахит «Малижа»)\n– Яра, хьаха, иза иштта-м. Хьуна дика ца евза-кх и шалхонча.\n(Арсанукаев Муса «Лариса мила ю?»);\n...гимн санна ду поэта хIинцачул бIешеран чийрик хьалха язйинчу «Экъанча» байто схьалаьцнарг... (Гайтукаев Асламбек « Дала делла похIма а, хаддаза болу къинхьегам а цхьаьнаийна»);\n– ХIинца а дуьне лери, бах, ахь, – хаам бина юкъарчас. – Ши пхьарс ма-боьдду ирах а бахитий, хьайга ма тоххало охьатоха и лаьттах. (Яхъяев Хьасамби «Дакъа»);\nЦуьнан да воккха Iеламча а, дика стаг а ву бохура.\nАьлча а, къам шен Iуналчех даьккхира, массанхьа бIаьрг а, куьг а кхочуш долчу Iедална къаьмнех цхьа халкъ дан новкъарлойо кхара аьлла, китарло а йина, хIетта кога тIехIотта яьлла светски интеллигенци царах дIа а тоьхна.\n(Яхъяев Хьасамби «Меттан а, оьздангаллин а херцарийн лар»);\nИштта зорбанехь ду –м, -ийла, -лаг суффиксийн г1оьнца хандешнех кхолладелла керла цIердешнаш:\nХьал къестамаш бойла доцуш дара, кхин некъ ца буьтуш лаг озар бен, ша и герз а, кIелонна веънарг а ца кхоош. (Яхъяев Хьасамби «Лара»);\nЦо санна соьца цаларам цхьаммо а лелийна бац. (Магомадова Бана «Марнана»);\nХIун хилла хьуна? ЧIеIамаш стенна бо ахь?\n(Арсанукаев Муса « Сан са лаьмнашкахь ду»);\nЮха а, юха а и Iийжам тхьосбора йовхо а, серло а йоцчу ловзарийн, сакъерарийн, «самукъадаккхарийн» Iесачу цIарлахь.\nАбдулаев Мухьаммад «ГIургIезийн тамашийна хелхарш»);\n64. Д1АЛОВЧКЪИЙЛА «Т1ом болалуш кертахь долчу божалан, буьнан, раг1ун, кертан, диттийн к1ажошкахь тхайна меттигаш лохий, д1аловчкъийлаш йора оха». (Яшуркаев Султан «ЧIегIардиг»);\nIийсан дийцаро ойлане баьхначу мангалхойх жимхаволчу Лечас сирдиллинчу куршканаш чу хIоранна а чай доьттира, схьаяьстира бIелиган шекаран хьарчолаг.\n(Яндарбиев Хьамзат «Йистйоцу дахар»);\nОхьаховшал, хIинцца чай а схьадер ду аьлла, пеланаш а, гIалмакхойн а, хIиндийн а чайхьарчологаш дIа а хIиттийна, цхьана гIуллакхана Хазу чуяхара. (Яндарбиев Хьамзат «Йистйоцу дахар»);\nЗорбанехь –ло суффиксаца кхолладелла ц1ердешнийн цхьа масал бен ца карийна тхуна:\nЦу новкъа айъелла сийсазлонаш йоьлхура, бехк бу-бац ца хоьттуш, стаг аьшнашвар, талораш, къизалла. (Яхъяев Хьасамби «ДIа ма гIолахь, Даба!»);\nК1езиг дац тIеэцначу дешнашна тIе тайп-тайпана суффиксаш кхетарца кхолладелла цIердешнаш:\nАмма, цаьршинца къамеле валахь, цIерпоштна тIаьхьависа там бу-кх со, тIе, ас лелошдолу жоьлгалла цара муха дуьйцур ца хаьа-кх аьлла, со вуй ца хоуьйтуш, IадIийра со. (Сайдцелимов Мовла «Даймахке сатийсар»);\nНохчийн гIаттамхошна юкъахь бара накъашбандийн тIарикъатехь берш а, Дуин Iумица баьхкина къадарийн тIарикъатхой а.\n(В.А. Акаев Нохчийн къоман идеологи кхиар (xvIII бI. чаккхе – xx бI. 50-гIа шш.)\n70. КАНЦЕЛЯРХО !\nЦуьнан бахьанаш тайп-тайпана ду: тIамехь сих-сиха эскархой тайп-тайпанчу дакъошна дехьа-сехьа бовлар, канцелярхойн, аренан почтин гIалаташ, кхидерг. (Д.Анадев «Даймохк» газета);\n71. ЛИТЕРАТУРАХО !\nОцу шарахь кхоьллина яра нохчийн литературехь керла нуьцкъала тулгIе хилла йолу «Пхьармат» цIе йолу къоначу литературахойн цхьаьнакхетаралла.\n(Цуруев Шарип «Бурчаев Хьаьлиман дахаран а, кхоллараллин а некъ»);\nАмма уггар дукха керлачу цIердешнийн кхолладалар лардаш цхьаьнакхетарца а, вовшахъэрца а ду:\nДенин а, цуьнан вежарийн а цIенош дохийнера цу муьрехь Соьлжа-ГIалахь жигара хиллачу авиатохарша.\nГазиева Аза «Адамаллин серлонехь»);\nНохчийн халкъан масех бIешераш хьалха дуьйна вайзамане кхаччалц мур бу оцу говзаршкахь буьйцург.\nСан хиллачу дегалехамех, лаамех дисинарш IиндагIаш бен ца хилча?..\n(Элдин Микаил «Суна хьо оьшу»);\nДегахьехамца кхийтира уьш, шаьш хIинццалц дахчийна шайн догIмаш а, дегнаш а, хьекъал а оьшу киртиг тIехIоьттина хиларх\nМецачу заманахь, шайн дахар дегIакхачица кIелхьарадаккха бен, кхин синкхачин ойла ян йиш йоцуш кхиъна бераш, и мацалла дIаяьлча а, ойла меца лаьтташ, дахаран коьрта Iалашо дуьненан рицкъа Iалашдар йолуш... (Ахмадов Муса «Нохчийн гIиллакх-оьздангалла»);\nЙоI хаза яра, модни журналан агIона тIера йоьссина киноседа санна. (Тагаев Сайд-Хьасан «Малх чубуза гIеллуш»);\nЦара дечух лаьцна Кавказерчу корпусан Коьртакомандующис иштта яздора хазахетарций, дозалла дарций. (Кусаев Iадиз «ГIалех лаьцна дош»);\nДитташ тIехь кхозучу кIатосург чу а дуьйлуш, зIок еттачу олхазаршка корехула хьоьжуш Iийра Хазу, ойлане а яьлла.\n(Яндарбиев Хьамзат «Йистйоцу дахар»)\nЛор-йиша чуяре хьоьжуш Iаш хIара, кхана ша цIа йохуьйту аларе сатесна.\n(Исраилова Луиза «Стиглахь седарчий мел дукха ду, Царна юкъара цхьа седа мел хаза бу»);\nЛоьрана гIодан масех медйиша а чуеара. (Расумов Ваха «Операци»);\n1-чу шеран апрель баттахь, цу муьрехь Идрисов Абухьаьжас гIуллакх деш хиллачу стрелкови дивизера бинчу политхаамашца, (политдонесение) цо хIаллаквинера фашист. (Газиева Аза «Къоман сий»);\nХIинца цхьана шеконо дог огу-кх – бIаьрса юхадирзича, синса ма артлахьара…\n(Айдамирова Машар «Йилбазмаьхьаро жоп делчахь»);\nЛитературни мотт къоман юкъараллин дахар кхиоран, цуьнан материальни а, синбахаман а прогрессан коьрта гIирс бу...\n(Н.Н. Альбеков «Нохчийн литературни меттан лард кхоллаяларан этапаш»);\nМассо а хIуманна тидам беш а, Iаламан хазалех марзо эца а, и лардан хууш а, бусулба шаьш дуйла хууш а, эхартахь жоьпехь хирдуйла хууш долчу къоман кхетам – хьекъал инзаре кIорга а, адаман дахаран хьесап дан гIерташ вайна ца евзачу Делан къайленаша синагаттехь латтош хилар хаало цу кицанашкахь.\n(П. Мовсаева «Нохчийн маттахь, нохчийн иэсехь бIешерийн зеделларг»);\nШа-шеца висина стаг бIарзло, ша-шеца дисина халкъ сингаттоне, сингаттаме хьаьвза.\n(Умхаев Хьамзат.«Нохчийн меттан Денна лерина»);\n(Айдамирова Машар « Йилбазмаьхьаро жоп делчахь»);\nСемачу бIаьргашца цуьнан агIонашка хьаьвсичахь – цхьабосса дика го поэтан шен чухулара синсибат а, вайн даймехкан къонахаллех дуьзна долу васт а.\n(А. Арсанукаев «Сулейманов Ахьмадан дахар а, поэзи а»);\nГIаш оьгу сан яхьийначу синтогIин бердаш тIе.\n(Гайтукаева Бана «Дорцехь богу чиркх…»);\nИнзаре а, Iаткъаме а дара кIантана оцу синтIеда ца гучу Iаьржачу чохь буьйса яккхар. (Окаров Iийса «Бекъна Iаж»);\nЯздархочо кхуллуш йолу исбаьхьаллин произведени еххачу заманахь цуьнан синхьармехь кхуьуш ю\n(Джамбеков ШаIрани «Ахмадов Мусан «ТулгIе юхакхачале…» дийцарехь нохчийн къоман оьздангаллин мехаллаша дIалоцу меттиг»);\nШен синхьовзам кху тамашийначу буса дуьнене дIакхайккхол доьналла долчу цу олхазаро сайн гIорасизаллех эхь хоьтуьйту суна. (Элдин Микаил «ГIенаш ца гун буьйса»);\nСинцамгарша нехан дегнех тIулгаш дина.\n(Исламан зIаьнарш» газета тIера);\nНана еха, ша дуьненчохь яккха йоьгIначу заманчохь шен доьзалан сингаттамашца, церан синлазамашца, синIийжамашца.\nЦул тIаьхьа тхойшинна хиира тхо латтаран бахьана: вехна бомж француз токапоштана кIела а вахна, валар хиллера.\n(Бечуркаев Iарби «Перпиньянехь»);\nДахарехь хуьлучу харцонашна а, харцкхетамашна а дуьхьало ян езарх а, нийсачу новкъа, адамаллех а ца вухуш, стаг чекхвала везаш хилар гойтуш. (Гайтукаев Асламбек «Дала делла похIма а, хаддаза болу къинхьегам а цхьаьнаийна»);\nЦа гинера, ца кхеттера я юьйцуш а ца хезнера иштта экама, аьхна, ийна, хьасене, лайнчим санна, бIаьрхи санна, хинтIадам я механ Iаь, хIаваъ санна…\nХIусамашкахь газ а, электросерло а ца хиларе хьаьжча, баккъал а боккха къинхетам бара иза. (В. Мацаев «Февралан къиза де»);\nЧолхечу цIердешнашна т1е суффиксаша а –лла, -хо кхетарца кхолладелла керла ц1ердешнаш\nСо кийча ву лингвисташца «нохчийн меттан азхьаьркаллин концепцех» дерг дийцаре дан а. (Амаев Юсуп «Нохчийн меттан хенара «азхьаьрк» меттаIилманан коьрта категори ю»);\nЦхьана къоман истори йовза лаахь, оцу къоман бартакхолларалла талла аьлла ду.\nЦунна дезаш хIума дацара-кх я оьшуш цхьа а хIума а, со хилчахьана шена уллохь, со хезачохь хилчахьана шена, шена гучохь, хаалучохь… атта йоьлхура, ела а лора атта, бералла а юьйцура шен, ойланехь кхаьбна буобералла, сатийсамехь, туьйранашца, иштта цхьа хаза, дика кIант а кхетта, дуьненан йистехь цуьнца, цхьа а воцчохь цуьнца дIалачкъа, цунна елха, ела я яла… (Бексултанов Муса «Чубузучу малхана тIаьхьа»);\nТхо тешна ду Гранта арахецар дикачу вовшахтохараллица дIагIуриг хиларх а, уьш вайн республикерчу бахархошна езалург хиларх а, цара уьш дIаоьцург хиларх а.\n(Д. Пашаев «Даймохк» газета тIера);\nЦу механ хьу ю Ашмин дегIаха йоьлларг а. Хетарехь, автобус чохь шена гина Падаман бIаьргийн бос хилла ца Iа Ашмин цуьнгахьа дегайовхалла кхоллаялитийнарг, я цуьнан хазалла а.\n(С. Мусаев «ХIинцалерчу нохчийн яздархойн дийцаршкахь тIеман тема»);\nМассо а юьртахь, гIалахь ду оьзда, шаьш дIадевлча, мехкан дегацIеналлина, бусалба динна эшам хуьлуш адамаш.\n(ГАЙТУКАЕВ Асламбек «Дала делла похIма а, хаддаза болу къинхьегам а цхьаьнаийна»);\nСинкомаьршалла яра актераца.\nГазиева Аза «КIайчу маьлхан зIаьнаршлахь»);\nЦIерадахаро дог таIийна, цIадирзича а харц Iедало садаккха ца дуьтучу вайн нохчийн къоман синмогашаллина Iаламат чIогIа оьшура и самукъадалар.\n(Ахмадов Муса «Жимачу лаьттан доккха дахар»);\nКху деккъа цхьана шайн гIенех, синхаамех, синховхаллех йоьттина цхьа экама безаман гIала ларамза, кIоршаме ата.\n(Абдулаев Мухьаммад «ГIургIезийн тамашийна хелхарш»);\nЗудчуьнгахь, кIен буьртигехь санна, дахаран юьхь, синхаамаш, синъаьхналла, безамаш, экамалла хила еза.\n(Алиева Зарина «Къоман мотт бицбинчо – къам дийна»);\nЦуьнан нуьцкъала амал, синъондалла, бохамашка каг ца елла нохчичун яхь яра актер цу дикане кхачийнарг, хIора нохчичун дог хьаьстинарг. (Газиева Аза «КIайчу маьлхан зIаьнаршлахь»)\nИ бахьанехь кхузахь кхоллаелира ша-тайпа меттанийн а, гIиллакхийн а, хIокху лаьмнийн махкаца бен ца йогIу синъоьздалла.\nШа яьхначу шерашкахь товхана гонаха дукха латтарна, цIийнноналла къахьделла шена аьлла, дуьхьалаелира иза.\n(Саралиева Табарак «Мамакаев Мохьмад – да, махкахо, яздархо»);\nЦо дийцарехь, хIокху хьолехь шайн ондда дош ала декхарийлахь бу нохчийн бакъонашларъярхой… (Хамзатов «Даймохк» газета тIера);\nЦуьнан бухбиллархо ларалуш вара Шахбулатов Iаднан.\nШен ойла яста, газетдешархо цунах кхето хьекъал, хаарш, говзалла, похIма ду журналистехь. (Газиева Аза « Адамаллин серлонехь»);\nАмма иза книгашъешархошца къастар а хиллера, ворхI шаре дахдала доьгIна.\n(А. Ахматукаев «Бакъонан Мурд (Сатуев Хьусайнан кхоллараллах)»);\nСахалине бахийта маьхдаьттадаккхархой бу вовшахтухуш, аьлла долийнера и, амма, хьуна ма-хаъара, шаре делийра-кха…\n(Минкаилов Эльбрус «Цхьа кхоллам»);\nГуш ма-хиллара, цу шина терахьна юкъахь йоккха башхалла ю. И Сулеймановн бехк а бац, меттигера бахархоша а, мохкталлархоша а шена белла хаамаш бу цо дIаязбинарш.\n(Х.Х. Бурчаев, Р.Х. Бурчаев «Ялхой-Мохкан юкъараллин топоними»);\nВайна кхоэ дерг царах кхоъ нохчийн охьатохархлатархоша яьккхина хилар ду. (Хь. Абаев «Даймохк» газета тIера);\n2014-чу шеран аьхка Нохчийн Республикин лаьмнийн районашкахь а хилира дуьненахь а вевзаш волу суьрташдахархо.\n(Абаев Хь «Даймохк» газета тIера);\nКIезиг бу оцу говзаллашна (тIулгботтархо, тракторист, и.дI.кх) Iама лууш берш а. (С.Муртазаев «Даймохк» газета тIера)\nЦIеяйъархой каде хьовзар бахьанехь цIе сихха дIаяйъа аьтто белира.\nБекьхан говза чIаралацархо хиллера. (Бечуркаев Iарби «Перпиньянехь»);\nОцу гIуллакхана аравоккхур ву 976 эскаргIуллакххо.\n(Д. Анадев «Даймохк» газета тIера);\nЗорбане девллачу керлачу чолхечу цIердешнашна юкъахь а дуьхьалкхета шен цхьа компонент тIеэцначу дешнех лаьтта масалш а:\nЦхьатера дац цара нохчийн литература кхиорна юкъадиллина дакъа: гоьбевлла бевзаш болу яздархой бу, шайн цIерш литератураезархойн а, говзанчийн а готтачу гуонна бен цаевзарш бу.\n(Аболханов Хьаьким «Поэтах дош»);\nДIадаханчу шарахь вайн мехкан консолидированни бюджете налогаш дIахьовсор процентана алсамдаьлла. Карарчу шарахь и гайтам кхин а лакхабаккха дагахь бу налогашгулъярхой. («Даймохк» газета тIера);\nСих-сиха зорбане довлу диалекташкара дешнаш а. Царах цхьадерш авторо шена лаарна юкъадалийна хила а мега, шен цхьана Iалашонца. Хила тарло, царах цхьадерш лит. маттана юкъара а долуш, А.Г. Мациевс шен дошам хIоттош, цунна хазаза я тидамза дисина:\nЛо диллинчул тIаьхьа, кIайчу шаршу тIе эгийначу Iаьржачу комарийн таммагIнийн кеппара, догIанна язъеллачу стигалан басахьчу коканийн, мазе дирзинчу мутто чкъор этIадой, иза арагIоьрттинчохь, деттачу цIийн кепехь кегий бегнаш къеста\n(Саралиева Табарак «Дахаран хьоста»);\nЛитературан критикан кхетамехь дегахьехам коьрта, хьалхара бу, адаман син буламан (напряжение) лаккхара тIегIа санна. Литературин критика йозуш ю Iилманан а, культуран а дуккхачу дакъошца: филологи, философи, истори, эстетика, культурологи, психологи, социологи, книговедени, публицистика, журналистика, суртдилларан а, музыкан а, театран а, кинон а, телевиденин а критика.\n( Х.Х. Бурчаев. «Критика а, исбаьхьаллин литература а»);\nМалх чубузуш бара, шен бурконех дуьне паргIат а доккхуш.\n(Абдулкадыров Адам «Бахьана»);\nВеана, гал-гал а вуьйлуш, хIара схьахIоьттича, директора, ишколан неIаре дIа а хIоьттина, чоьхьа ца волуьйтуш сацийна.\n(Чокаев Кати «Хьехархо»);\nХьан хьераяьллачу нанас дIасаетташ лелош ма ю иза ахь доккхуш гIо а доцуш, хьо къанъелла гIабакх! Охьа а тоьхна, ас тIе гош беттар ма бара хьуна... (Магомадова Бана «Марнана»);\nАланаша хаъал дараш динера нуьцкъалчу монголийн эскарна.\nДоьлхуш-доьлуш дека долало зарзар сийначу аьрцнашкахь.\n(ТIауз Исс «Зарзар»);\nЦунна масал ду эвенке «Йовлига яздина кехат». «Теркаца къамел деш…Иртышан йистешка» кхачар а, «Даймехкан хьомечу Органе» эвенкера маршалла дIадалар а дуьйцучохь поэта хьахийна кху дахарехь нислучу веччалгех – калацIоланех а.\n(Т. Саралиева «Нохчийн воккха яздархо – Мамакаев Мохьмад вайн дахарехь»);\nКхунна и къаьхьа а ца хетара, цунна цIерга тахка къоьхкаш лахьо а воьдура.\n(Яшуркаев Султан «Хорбазан чкъоьргаш»);\nЦа лелош хIун дара... лаьнганах а ловзура...\n(Петирова ПетIимат «Вай аьрхачу ирсечу бераллехь»);\nТкъа чуьра гуттара тамашийна хаза яра машен: можачу маьIан «руль» олу чIург...\n(Окаров Iийса «Бекъна Iаж»);\nМулкъание олуш меттиг ю ЦIеча ахкахь. Мулкъан мехкам лаьттина меттиг ю и тхан кхетамехь. (Чокаев Кати «Вайн махкара гунаш а, баьрзнаш а, церан цIерш а»);\nБеш-м юхаюгIур яра… – хечин когех летта сугIа схьаийзош воллу иза ша-шега лен ваьллачух тарвелира ГIайрбекана. (Ахматукаев Адам «Шиша»);\nМIаьргонна дицлор-кха суна: хьайн когара тударгаш дIа а яхий, кедаш юха – дика вадалур ву хьо...\n(Амаев Ваха-Хьаьжа «Къуй»);\nДIалекъна шовданаш, татолаш, къулланаш, якъаелла хьаьрмаш, мала хи доцуш, хьогаллина руьйтанашкахь Iоьху даьхний, дека, гIора кхачаделла, дIатийна олхазарш, тхьуьттаргаш санна, хьаьрчина, мажделла диттийн гIаш…\n– ХIумма а ца оьшу, са ма гатдехьа, Хеда, – олуш, Абубакара, тIе а хилла, чада схьаийцира. – БисмиллахIи Рахьмани Рахьийм, – аьлла, меллаша чукховдош кхо-биъ чада, наг-наггахь кхоьн буьртиг чохь болу, чорпа мелира.\n(Усманов Iарби «Къу-берзан буьйса»);\nКIотарахь йитинчу дукхахйолчу хIусамийн чираш бен ца йисинера, хьайбанийн ур-атталла цхьа маIа а, цхьа берг а ца карайора.\n(Джунаидов Аюб «Жима хилаза цхьа а ма вац», Орга- №);\nТарлора хьо коьртах чхьайнаш девлла хила. (Ахмадов Муса «Нуц хьовзор»);\n– Хазу, ахь бе аьллачохь хуола а бина, Маьхьдица цхьаьна оха дIанисдийр ду докъар. Вайна кестта тIеян мегаш ю, чIегIагаш чIекъа евлла, йочуна тIейоьхуш...\nЦуьнан цхьаллех къахетча санна, къаночун когашна а, гомачу Iасанна а хьалха чIинжар охьхиира цуьнан жен-жIаьла а.\n(Кагерманов Докка «Кхойттаннан тезет»);\nЙовхо хIоттаза яра ломахь: лакхахьа буц ялаза а йолуш, лаха чохь цхьаццанхьа бIаьстено шен хьалхара зIийдиг теснера; хьун йолчу меттехь шех шепа олу ламанан хьонка а бара.\n(Яхъяев Хьасамби «Дийцар»);\nСан духар: еха Iаьржа, «бубрик» олуш йолу пальто, Iаьржачу шолан кастом-хечий, когахь батингаш, коьртахь хурашка а. (Сайдцелимов Мовла «Даймахке сатийсар»);\nПешан юх а лаьцна, дечигах, пIендарш а еш, йина Iаптар лаьттара, тIе хьалаоьхкина керла йоьхьаш а, жижиг а долуш.\n(Тагаев Сайд-Хьасан «Токхум»);\n(Бексултанов Муса «Сан вешин тIехьийза йоI»);\nДикка ойлаеш а Iийна, Янарсас цуьнга дуьхьал аьллера: «Заманца ца хийцалуш дуьненахь цхьа а хIума а дац, и лаьмнаш а тIехь; церан хийцамаш ган цхьана стеган зама ца тоьа, амма и хийцамаш хуьлуш бу, вайн бIаьрсино цалацарх; уьш масийтта шарахь жим-жима хуьлуш, дIабоьлху, я цIеххьанна эзарнаш шерашкахь IаьIнарш цхьана дийнахь хуьлий, дIабоьрзу – лаьмнаш тIепангех лелха я уьш хиллачохь хIорд хIутту.»\n(Ахмадов Муса «Ламчохь гIа дужучу дийнахь»);\nХIан-хIа, текхораш, таьжгенаш ца езара цунна.\n(Усманов Iарби «Рицкъанаш къасто Iин»);\nАс шайн говр цIа ялийча, дIорачу казахаша суна- м дечиган чами буьззина мала айран елира... киса дуьззина курташ а... (Яшуркаев Султан «Картолаш»);\n– ДIавалийша дIа, ший а, шуьшиъ-м, кхахканаш санна кIадвелла, вехна вара, – цу шимма дийцинарг хьаьшира дикка «яьккхина» волчу Таьхьтас\n(Амаев Ваха-Хьаьжа «Со жима волуш»);\nАйдамирова Машар «Совдаьлла сагIа»);\nТелатан дехачу доьхкаран мотт детин къегах чекхбаьккхина, шаьлта аьрру агIор разнехьа сацош, беха охьакхозура.\nПазатийн юцар а цхьа шатайпанчу бустамца ду – цкъа шуьйра лолам, тIаккха готта лолам бохуьйтуш.\n(Саралиева Табарак «Йовха пазаташ я ненан йовхо»);\nЛексикин хIоттам шорбо кхечу маттера тIеэцначу, алар, яздар нохчийн метан фонетикца д1анисдинчу дешнаша:\nОцу ахчанах тхан юьрта йистехь йолчу туьканахь дуккха а кампеташ, пираьнгаш а эцалора, луларчу йоккхачу юьрта кино а доьлхура сарахь.\n(Окаров Iийса «Нехан махкахь некъаш»);\nБисмаллин хIора дош а, хьарп а мазах тарлой, мезан боккха къурд а хуьлий , дегI а, хьекъал а качдеш, цIийнан хIора тIадамах хьаьрчаш, даг чу оьхура. (Абдулкадыров Адам «Бахьана»);\n… Изза хуьлура кхунна «Наташаловнас» чамди чуьра схьа а оьций, чIондарг лекхча а (Яшуркаев Султан «Хорбазан чкъоьргаш»);\nТийжачу чондаран мерзаш санна, сингаттамо озийначу сан синпхенаш тIехь Iад санна ловзу лазам лечкъабо ас хьуна гарна кхоьруш, хьо хиэраяларна кхоьруш.\n(Элдин Микаил «Дагардийцар»);\nЛакхахь вай билгалдина (къастийна) цIердешнех цхьадерш нохчийн меттан лексикина юкъадаха а тарло, амма зорбане даьлла дош тидаме эца а, талла а деза аьлла хета тхуна. Керла дешнаш кхоллар нохчийн метан хазна шоръяран, т1еюзаран а коьрта некъ бу. Оцу декъехь коьрта меттиг д1алаьцна беркате къахьоьгуш вайзаманан прозаикийн а, поэтийн а, журналистийн а ду.\n1. Абдулкадыров А.Т. Нохчийн меттан кесталлин дошам:\n2. хIотторан Iалашо а, некъаш а // Таллам. Грозный, №2 (13) 2017. С. 67-69.\n3. Байсултанов Д. Б. «А.Мациевн (1961ш.) «Нохчийн-оьрсийн дошам» юкъа ца яханчу лексемех хIоттийна йолу нохчийн меттан дескрептивни дошам (3 эзар дош)».\n4. Грамматика чеченского языка. Том I. Грозный 2013. 848 с.\n5. «Дикдошам». URLhttp://ps95.ru/dikdosham/ (пайдаэцаран терахь: 10.07.2018).\n6. Сайт Минкультуры. URLhttp://mk-chr.ru/item/2694-v-minkultury-chr-obsudili-voprosy-sokhraneniya-i-razvitiya-chechenskogo-yazyka#prettyPhoto (пайдаэцаран терахь: 10.07.2018)\n7. Халидов А.И. Чеченский язык: морфемика, словообразование. Грозный, 2010. 766 с.\n8. Чокаев К.З. Морфология чеченского языка. Словообразование частей речи, Грозный, 2010. 384. с.\nОрга №2. 2019. Зорбанан кеп.


АгӀтен (ЛуагӀа) — Википеди\n45°46′23″ къ. ш. 4°02′02″ м. д.HGЯOL\n13,88 квадратан километр\n▼528 стаг (2019 шеран 1 январь)\nАгӀтен (фр. Arthun) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀа.\nДозанашца йу Боен, Буьсси-Альбье, Сент-Агат-ла-БутегӀесс, Сент-Фуа-Сен-Суьльпис, Сен-Сикст (ЛуагӀа).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=АгӀтен_(ЛуагӀа)&oldid=7808369»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 7 февраль, 14:51.


Жонкьер (Эро) — Википеди\nЖонкьер (фр. Jonquières) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — Эро. Дозанашца йу Сент-Андре-де-Сангони, Сен-Феликс-де-Лодез, Сен-Гиро, Сен-Сатюрнен-де-Люсьян. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Жонкьер_(Эро)&oldid=5162309»


Рош-Шарль-ла-Меран — Википеди\n▲41 стаг (2018 шеран 1 январь)\nРош-Шарль-ла-Меран (фр. Roche-Charles-la-Mayrand) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Овернь — Рона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Пюи-де-Дом. Дозанашца йу Ла-Шапель-Маркусс, Шассань, Компен, Доза-сюр-Водабль, Мазуар, Сент-Алир-е-Монтань, Вальбеле. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Рош-Шарль-ла-Меран&oldid=5182208»


ХIун бакъо ю нахера бежаний дIадаха?\nЮьртахочун коьрта бахам а, доьзалехь напха латтаден хьоста а ду етт.\nИ шатайпа низам хIоттош ерг, эзарнаш гектараш латтанаш дола а даьхна, уьш дуьйш-дерзош йолу "Холдинг" цIе йолу кампании ю. Цара низамхой юкъа а озийна, арабала буьтуш бац етт а я старгIа а.\nПолицин белхахой жигара хьийзар бахьана ду, бахархоша дийцарехь, кху Теркйистан а, Невран а кIошташкахь а, кхечанхьа а юьртабахамашкара латтанаш схьа а дохуш, и "холдингаш" ехкинарш министрийн биста кхаччалц, урхаллехь берш хилар.\nБегашена а доцуш, юьртахой дера хилар а, карзахбийлар а бахьана ду, бежнийн дола ца дина бохуш, даккхий гIуданаш деттар а, цхьболчийн даьхний, "Камаз" машенаш тIе а дуттуш, Гуьмсе дIадигар а.\nЦхьана эзарна тIера кхаа эзарне кхаччалц гIуданаш тоьхначарех а, хьелий Гуьмсе дIадигинчех а бу Iелин-Юьртара хIара бахархой: МежидовгIар а, БехоевгIар а, ШахабовгIар а, и кх. дIа а. Цу "Холдингах" а, бежний дIадигарх а дийцира оццу юьртарчу вахархочо Iабаза а.\nБахархоша дечу мукIарлонца, цхьа кIира хьалха Iедало чудоьхкина и бежний бахьнехь, шен етт схьабало вахханчохь, и схьа цабалар новкъа а деъна, дог лаза а даьлла, велла Iелин-Юьртара Эльмурзаев Хизар. Схьагучу суьртехь, "Холдинган" куьйгалхоша герга буьтучух тера дац нехан къа-баланаш, шайн аьллар тIедаьлчахьана.


Фо (Арденаш) — Википеди\nФо (фр. Faux) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — Арденаш регионехь. Коммунан департамент — Арденаш. Дозанашца йу Амань, Обонкур-Возель, Люкки, Сольс-Монклен, Сорси-Ботемон. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Фо_(Арденаш)&oldid=5192958»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 8 октябрь, 15:21.


Сен-МагӀтен-дуь-Фууь (Мен а, ЛуагӀа а) — Википеди\nСен-МагӀтен-дуь-Фууь (Мен а, ЛуагӀа а)\n▼1661 стаг (2019 шеран 1 январь)\nСен-МагӀтен-дуь-Фууь (фр. Saint-Martin-du-Fouilloux (Maine-et-Loire)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Мен а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу Сен-Жан-де-ла-КгӀуа, Сент-Огуьстен-де-Буа, Сен-ЖогӀж-суьгӀ-ЛуагӀ, Сен-Леже-де-Буа, СавеньегӀ, Saint-Léger-de-Linières[d].\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-МагӀтен-дуь-Фууь_(Мен_а,_ЛуагӀа_а)&oldid=7839027»


"Танк сацийна ас". Дагестанехь байъинчу вежарийн-жаIуйн дас талламан хьокъехь\n2016 шарахь Дагеастанерчу Шемалан кIоштарчу Гоор-Хиндах юьртана гена доццуш жа дажош Iен вежарий Наби а, Хьасан-Хьусайн а ГасангусейновгIар байъира лерина операци дIахьочу ницкъхоша. Вийна ши жима стаг тIемало хилла сурт хIиттадора куьгбехкечара. Амма ГасангусейновгIеран гергарчу наха а, лулахоша а харцйира церан верси, гойтура дарешкахь гучуюьйлу шалхенаш. Вежарийн догIмаш тIехь карийра дуккха а герзашца йина чевнаш. Кхо шо ду Оьрсийчоьнан Талламан комитето гIуллакх толлу а, берийн да зуламхошна таIзар дайта гIерта а.\nГоор-Хиндахна гергахь шаьш гIаттийна лерина операци ерзошшехь дIахьедира ницкъхоша, вийна ши ваша тIемалой хиларх а, уьш полисхошна тIелатарх а лаьцна. Талламан комитето бехктакхаман гIуллакх айдира Набина а, Хьасан-Хьусайнна а дуьхьал, уьш низамхойн урхаллин белхахошна тIекхевдина, цара, низам а дохош, герзаш лелийна, аьлла. Вийначу шина вешин да лору эшам хилла.\nХенан йохалла гучуделира вежарех-жаIуйх тIемалой бу бохуш кехаташ хIиттийнарг Шемалан кIоштан полицин декъан буьйранчин декхарш кхочушден майор Алиев ИбрахIим хилар. Берийн да Гасангусейнов Муртаз-Iела тешна ву и харцо леррина лелош хиларна – шен бераш хIаллакдарна бехкево цо Алиев. Зулам динччу буса дIахьедира майора, шен белхахоша лерина операци дIахьош ши тIемало вийна, аьлла. Алиевца доьзна теллира хьаькамаша хилларг, лахвира иза даржехь. 2018 шарахь вежарийн байъарх долу бехктакхаман гIуллакх листа хьаладелира Москва.\nПутине, цо хIора шарахь цкъа дIахьочу пресс-конференцехь, 2018 шеран ГIура-баттахь, хаттар дира жаIуй байъарх лаьцна. Президента шена ца хаьара иза, ша Оьрсийчоьнана Талламан комитетан куьйгалхочунна Бастрыкин Александрна тIедожор ду таллам тергаме эцар, элира. Амма 2020 шеран Зазадоккху-баттахь а Талламан комитето юхатеттира Алиевн бехк зер, цунна дуьхьал таллам болор, ткъа кху баттахь кхело юхадаьккхина Гасангусейновс чуделла рогIера дехар.\nГасангусенов Муртаз-Iела полицера дIа а ваккхийтина, бехктакхаме озо гIерта белхан документаш харц хIитторна, декхарш нийса кхочуш цадарна Алиев. Масийтта ш оду иза хIора кIиранах цкъа ХIинжа-ГIалин коьртачу майданахь пикете хIуьтту, Наби а, Хьасан-Хьусайн а вийнарш, царна терористийн цIерш тIекхоьллинарш цо жоьпе боьху.\nКавказ.Реалиина еллачу интервьюхь Гасангусейнов Муртаз-Iелас дийцира ша муха веха, дайъина шен бераш ша муха дагалоьцу.\n– Оха дехардира Дагестаерчу Талламан комитете тхаьшн гIуллакхан материалаш йовзийтар доьхуш, уьш тхайна стенна ца гойту хаархьама. Тхана а дац жоп. Ас дуьтур дац иза, харц тоьшаллаш динчу полисхошна таIзар догIу. Харц кехаташкахула, хаамашкахула сан кIентех террористаш бина. Алиевс жоп дала деза уьш байъарна.\n– Дагестанан куьйгалхочо къамел дира шуьца, бохура толлур ду. Цуьнан инаугураци йирзинчул тIаьхьа рогIехь юхатеттина бехктакхам айбар доьхуш аш яздина арз. Иштта стенна нисделла, дарже хиича шух болу бала лахбелла?\n– Бахьана из аду аьлла ца хета суна. Талламан комитето а, прокуратуро тхо хьийзаде дукха хан ю. Юьхьанца тхан берех тIемалой, террористаш бира, хIинца сан бераш дайъинарш къелхьарбохуш хьийза. Цара лелриг ас ца дузу мехкан куьйгалхочуьнца. Со теша Меликов тхуна гIодан лууш хиларх, тхох баккъал а доглозуш хиларх. Цо ша тхоьга веъча, элира: "Муртаз-Iела, ПетIамат, шуна гIортораш хилла шун ши кIант, хIинца тхо хр ду церан метта шуна накъосталлехь". Цои за даггара бохура аьлла хета суна.\n– Цо кхин хIун гIо дина шуна?\n– Шина юьртана, Гоорна а, Къахьибна а, юккъера некъ тобайтар дехна ас цуьнга – сан берийн дуьхьа ду иза а. Болуш-м бу некъ, дика бацахь а, суна иза асфальтан хуьлийла лаьа. Беха а ца оьшу, ши километр бен яц ас юьйцург.\nТалламчас Гура Лева хIора кхаа баттахь кехат доуьйту соьга, таллам дIабахбина, олий, амма хуьлуш дац цхьа а хIума\nТхайн Гоор-Хиндахе хи кхачор а дехна ас. Юьртана лахахь хьоста ду. Цигахь йоккха биргIа хIотто еза, хи лакхарчу енаш чу IаIийта, цигара хIусамашка дIасакхачийта. Хи хьалаузу гIирс беза. Цкъачунна ах юрт ю шовдане лелаш. Мехкан куьйгалхочо дош делла тIедогIучу шарахь некъах а, хих а дерг цхьалхадаккха.\n– 2018 шарахь Дагестанерчу журналиста дийхира Путине хьан бераш дайъар шен тергоне эцар, цо Талламан комитетан тидаме дуьллур ду гIуллакх, элира. Хиллий талламца цхьа а хийцам?\n– ХIан-хIа, суна ца хаабелла цхьа а хийцам. Со хIинца прокуратуре яздан дагахь ву, таллам лаьтташ бу боллучохь, реза вац со. Коьрта талламчас Гура Лева хIора кхаа баттахь кехат доуьйту соьга, таллам дIабахбина, олий, амма цул тIаьхьа хуьлуш дац хIума. Соьгахь цхьа туп ду и кехаташ.\nСо хилла и инарла-майор волчохь, тергам тIеберзор бу талламна, элира цо, ткъа цул тIаьхьа массийтта шо а даьлла. Ас аьллера: "Оха гIодо хьуна, оьшург меттахвоккхур ву, тхаьш дахана,тIекхаойкхур ву хьуна". Амма дерриг а лаьтташ ду хьалха санна. Москва ваха воллу со, кхеле озийначу бакъонаш ларъечу "Мемориал" центран агIолаца (Оьрсийчохь арахьачу агентийн статусе язйина и цхьаьнакхетаралла, амма иза реза яц цунна. – Ред.), вахханчуьра, Талламан комитетна хьалха пикет а хIоттор ю ас.\nАс баркалла боху "Мемориална", цо доккха дакъалаьцна сан бераш дайъар толлуьйтуш. Суна цкъа а дицлур дац иза. Вуно дукха гIуллакх дина суна бакъонашларъярхочо Гасанов Жамболата а. Бохам хиллачу дийнахь дуьйна ву иза суна уллехь.\nСан кIентий кхелхина, цхьа вац ас гIайгIа бан, диканиг дан лаьа юьртанна, айса берашна дан лерина мел хилларг\nСуна накъосталла динчу меттигерчу адвокаташна кхерамаш тийсина Iедало, шун цIахь а ду бераш, бохуш. Уьш юхабевлла тхан девнах, амма цара а дина накъосталла – гIуллакх "Iазапна дуьхьаллаттаран комитете" дIаделла.\n– Ахь хьо берийн хьомара шайн цахь цхьа жима музей хIотто воллу аьллера. ГIуллакх хилирий хьан?\n– Ас иза хIоттор ю, юха ца ваьлла. Талламан материалаш гулъеш ду тхо цунна, берашца доьзна мел долу кехат, документ вовшахтуху. Тхан тайп кхачалуш ду и ши кIант верна, царел тIаьхьа цхьа лар йита гIерта со. Музей – иза документийн гулр санна ю, хаъл лар ю юьрта хи далор, некъ биллар, спортан майда яр, юьртахь берашна турнираш хIиттор.\nСан кIентий кхелхина, кхин цхьа вац ас гIайгIа бан, цундела лаьа диканиг дан юьртанна, айса царна дан лерина мел хилларг. Со а, сан бераш а кхиина меттиг еза ю суна, кхузарчу наханна дика дан лаьа-кх.\n– Хьан берийн хьомара юьртахь йинчу спортан майданах хIун хилира?\n– Пайда луш ю, волейбол ловзу цу тIехь. Делахьа а тоян дийзира иза: Iедало иза еш хIоттийна пен ах кибирчиг бен стомма бацара, иза охIабуьйжира турникашна тIе. ЧIогIа халахеттера суна.\nЯхначу аьхка "Къаькъанах маьрша Оьрсийчоь" боламера Хамзаев Султан веара тхо долчу, цо элира: "Муртаз-Iел, тхо Сергей Алимовича [Меликовс], дахкийтина, ахь аьлларг дийр ду оха". Еанера шайца керла турникаш, юхабоьттира майданан тIехьара пен, ас ма-аллара дика боьттира, хьовсархошна ховша метигаш а йира. Бираьнчикаш а хIиттийна, кхидерг а дина. Жима ю тхан юрт, эзар хIусам йолчу луларчу ярташкахь а дац иштаниг.\nАс латта эцна тхайн юьртахошкара, цунна уллех а хIоттор ю берашна ловза майда. Оьшу спортан гIир болуш бу. Кхушара вежарийн ГасангусейновгIеран турнир а хилира. Хамзаевс гIодира иза ян – баркалла ду цунна соьгара. Ша Москвара Дагестане ца моссазза вогIу, кхочу иза тхо долчу. ХIинца и гIодеш ву тхуна Ленинкентехь цIа тодеш.\n– Хьо цига дехьаваьлла?\n– Ма-дарра дуьйцу ас. Керимов Сулимана (Дагестанан цIарах Оьрсийчоьнан сенатор. – Ред.) гIодина суна цIенош оьцуш. Юьхьанца ХIинжа-ГIалахь петар яра суна луш. Амма ас сайна латта оьшу, мел жима делахь а, цIенна хьалха беш а йолуш, аьллера. ТIаккха соьга сайга харжийтира меттиг. Ас Ленинкентехь (ХIинжа-ГIалин йист. - Ред), лехира, ахчанца гIодира суна.\nКерлачу цIа чохь Iай аттаха ду: йовхо ю чохь, ткъа лаьмнашкахь дечиг дагон дезара, хала дара суна а, здчунна а. Цундела Iа кхузахь доккхур дуо ха, аьхка юьрта хьала а доьлхуш.\nЭлира соьга: "Карахь ур-аталла тоьпан цхьамза а йоцуш, хьо стенна гIерта танк эшон?"\nТалламца доьзна сан дукха лела везаш нисло. ХIинжа-ГIалина гергахь хилча атта ду. Сайн бераш дайъинчу муьрехь со таксица лелара Гоор-Хиндахара, Iуьрре кхочура полице, хьаькамашна тIе, сарахь юха а таксица воьдура юьрта хьала, сан стагга а вацара ХIинжа-ГIалахь буьйса яккха.\n– Хилла бохам дагна байбеш хIун ду хьуна?\n– Тхайн хьалхарчу адвокатца дIасавала дийзира сан, иза талламехьа болх беш вуйла хиина, цо элира соьга: "Карахь ур-аталла тоьпан цхьамза а йоцуш, хьо стенна гIерта танк эшон?" Новкъа деара суна иза. Ас жоп делира: "ГIур ву со танканна дуьхьал, суна карор бу и танк сацо некъ!" Суна сан бераш цхьаммо а юхалур дац, амма ас сацор ю уьш дайъина танк, цуьнга кхиберш а ца байъийта". Тахана ала ду сан, бераш дойъу танк сацийна. Цу чуьра бевдда танкисташ карор ду дуьсуш. Оцу лехамаша суна ницкъ ло кхидIа а къийсавала.\nТалламан комитетна гергахь, тIемалой байъарх лаьцна хам бина волчу майорна Алиев ИбрахIимна бекхам бина Шемалан кIоштан полицин коьртера дIаваккхарца, боху бакъонашларъяран "Бакъо а. Низам а" цхьаьнакхетараллин Дагестанерчу декъан куьйгалхочо Гасанов Жамболата.\nАлиевна дуьхьал дов айдайта гIерта шаьш, эилра Кавказ.Реалиига Гасановс. Полисхочо кхерамаш тийсина байъинчу кIентийн дегахьа болчу наханна, баьхна: "Аш хIун до, шайн юьртанна оха 20 автомат бухакхоссарх ца кхоьру шу?"\nБакъоларъярхочо дийцарехь, ши ваша вийначу буса, Гезгмашин-беттан 23-чохь Алиевс хаам баржийна, "герзаца дуьхьало йина тIемалой" бевзина, уьш Хьасан-Хьусайн а, Наби а ГасангусейновгIар бу, аьлла. Ткъа хилларг ца тллина шолгIачу Iуьйранна бен. Аьлча а, официалехь байъинарш муьлш бу а къастадале яьхна Алиевс шина вешин цIерш.\n"Журналисташа буса яржийна хиллачу информацин документ дехча, буха яздина куьг а, стагга а воцуш дийтина полисцино жоп. Кегийрхой байъарх лаьцна хаам баржийнарг Алиев хилар къайла а хьош, ларш яйъа гIиртина полисхой", – боху Гасановс.\n2021 шеран Зазадоккху-баттахь Европерчу адамийн бакъонашкахула йолчу кхело Оьрсийчоь декхарейира ГасангусейновгIеран дена 120 эзар евро (10 миллион сов сом) дала компенсацина. Оьрсийчоьнан Iедало хьаьшна адаман даха йолу бакъо, аьлла бу вежарийн-жаIуйн хьокъехь цо бина сацам.


Украина – Оьрсийчоь: хIорда тIера конфликт\nАннексин лорах лецна Украинан хинкеманаш\nБуьззинчу тIеман кечаман раже даьхна Украинан эскарш. ТIеман министраллин пресс-гIоьнчалло бина и хаам тахана Iуьйранна. Керчь-гечонехь хьал талхарца доьзна шен ницкъашна изза буьйр дина Украинан Кхерамзаллин урхалло а.\nУкраинан эскарийн буйранчаша хьалхо хаамбира, герзаш а тухуш, Украинан кхо тIеман хIорда кема лаьцна Оьрсийчоьнан ницкъаша Керчан гечонехь, аьлла. Лазийна ялх украинан хIордхо. Оьрсийчоьнан къайлахчу сервисан (ФСБ) куьйгалло а бакъбо и халам: доза дохорна Iаьржачу хIорда тIехь лаьцна Украинан кеманаш, аьлла цо.\nОьрсийчоьно агрессин гIулч яьккхина, аьлла ду Украино дуьнене орца доккхуш даржийна дIахьедар.\nПачхьалкхехь тIеман хьал дIакхайкхо кечлуш яра Украинан Лакхара Рада оршоьтан Iуьйранна. Цуьнга мохк оцу раже баккхар дехнарг ю Украинан къоман кхерамзаллин кхеташо (СНБО).\nТахханехь, сарахьо, конфликт йийцареян кечлуш ю Цхьанакхеттачу Къаьмнийн организацин Кхерамзаллин Кхеташо а. Оцу хьокъехь шен твиттерехула хаам баржийна Цхьанакхеттачу Къаьмнийн организацехь Iамеркан Штатийн векал йолчу Хейли Никкис. Кхеташоне гулъялар дехна шина а агIоно – Украино а, Оьрсийчоьно а.\nМосквано гуламе кхойкху дуьненаюкъара машаран хьукмат Азовн хIорда тIехь кхераме хьал хIоттарца. "Цавешаш хьийза агрессор юкъахь, дага а девлла бинчу сацамо бен юхавоккхур вац", яздо Украинан агIоно, аьлча а, Цхьанакхеттачу Къаьмнийн организацехь Украинан векал волчу Ельченко Владимира.\nАтлантикан альянсо (НАТО) а, Европан Берто а собаре хиларе кхойкху Оьрсийчоь а, Украина а.\nОцу юкъанна: Киевехь яьгна (я ягийна?) Оьрсийчоьнан дипломатин хьукматан ноьмарш йолу машен. Хьалхо Украинан шахьарахь Оьрсийчоьнан арахьарчу гIуллакхийн министраллан векалтна хьалха гулбелира меттигера протестхой, цуьнан керта кIур болу коьчалш кхийсира цара.\n"Бердянск", "Никополь", Яны Капу" ду Оьрсийчоьно Азовн хIорда чохь, герзаш детташ, чуьра эскархой а лазош (Украино бахарехь, 6 стаг, Оьрсийчоьно чIагIдарехь – 3), дIалецна кеманаш. Уьш сихха дIахецар тIедиллина Оьрсийчоьнна Украинан президента Порошенко Петра.\nЛецна хIорда-кеманаш, эскархошца цхьаьна, Керчехь ду, боху прессо. Цунах лаьцна хаам баржийна Порошенкон пресс-гIоьнчас Цеголко Святослава.


Ильяс (Астурия) — Википеди\nИльяс (испан. Illas) — Испанин Астурия провинцин муниципалитет.\n43°29′45″ къ. ш. 5°58′05″ м. д.HGЯOL\n25,51 квадратан километр\n▲1023 стаг (2020)\nИльяс картан тӀехь\nМуниципалитетан майда — 25,51 квадратан километр. ХӀордан сизал локхалла . Дозанашца ю Кастрильон, Корвера-де-Астурьяс, Кандамо (Астурия), Льянера, Лас-Регерас муниципалитеташ.\n1113 стаг ↘1098 стаг ↘1045 стаг ↘1036 стаг ↘1018 стаг ↘1012 стаг ↗1019 стаг\n↘1009 стаг ↘1004 стаг ↗1020 стаг ↗1038 стаг ↗1048 стаг ↘1040 стаг ↘1030 стаг\n↘1026 стаг ↘1017 стаг ↗1022 стаг ↘1014 стаг ↗1023 стаг\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ильяс_(Астурия)&oldid=5646073»\nТӀаьххьара хийцам бина 2021, 20 февраль 19:12


Энциклопе́ди (я) (эрс: энциклопе́дия, керд.-лат. encyclopaedia (XVI бӀаьшерал тӀехьагӀа); хьадаьннад дешах ш.-ян. ἐγκύκλιος παιδεία — «Биззáча го́ма чу Ióмадар» → κύκλος — гó + παιδεία — Iомадар, пайдейя) — ражах нийсабаь бола адамий дерригача ховрий доакъой гуллам. Иштта энциклопеди оал Ӏилмий гуллам чулоацаш долча Ӏилман справочни [Ӏаморг]]ах (дукхагIа дошлорга куцах долаш).\nБоккъола бакъдар дийцача, энциклопеде дагалоацам укх дунен тӀа доаржадаь дола ха́раш хьагулдар а, хӀанз ба́хача на́ха кхетаергйолча ража́ тӀехьа нийсаяр а, вайна тӀехьа тӀабоагӀаргболчарга дӀакхачийтар а да, хьалха даха́ча бӀаьшерашка хьийга́р тӀехьа тӀабоагӀачарна пайда боацаш хургдоацаш, Ӏилмаца айяь йола вай тӀехье дикагӀеи даькъалагӀеи хургйолаш, хургдолча ноахалашта гӀулакх ца деш вай дайна дӀадергдоацаш.\nОригинальный текст (фер.)\nХьаст — «https://inh.wikipedia.org/w/index.php?title=Энциклопеди&oldid=51136»\nЕр оагӀув тӀеххьара хийца хиннай укх ха́на: 24 Тушол 2022, 19:53.


← Corgi Is No More - Introducing Gas Safe!\nAccess Electrical and Plumbing Graduates Featured in the South Wales Echo →\nTags : trades training, trade news\nVocational courses have long been seen as a less glamorous alternative to getting a university degre...\n5 Benefits of Vocational Training\nIn an unpredictable Britain, could vocational training be the best option for you? We take a look at...


Буе-Лоре — Википеди\n47°04′44″ къ. ш. 0°16′21″ м. д.HGЯOL\n26,78 квадратан километр\n▼1022 стаг (2018 шеран 1 январь)\nБуе-Лоре (фр. Bouillé-Loretz) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Де-Севр. Дозанашца йу Сен-Макер-ан-Мож, Нюей-сюр-Лейон, Ле Пюи-Нотр-Дам, Аржантен-л'Эглиз, Буе-Сен-Поль, Серсе, Сен-Мартен-де-Сен-Мексан. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Буе-Лоре&oldid=5154755»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 6 октябрь, 21:38.


ХӀокху версин 21 хийцам талла безаш бу. ЧӀагӀйелла верси теллина (2017, 20 сентябрь).\n↑ ПРЕКРАСНОЕ СЕЛО – ПРЕКРАСНЫЕ ЛЮДИ Архивацийина 11 сентябрехь 2018 шеран.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Галне&oldid=5870588»\nТӀаьххьара хийцам бина 2021, 9 май 17:00\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 9 май, 17:00.


Путин Навальныйх лаьцна: "Тхан Iедал дац цхьан-цхьаъ вуьйш"\nОьрсийчоьнан президента Путин Владимира чIагIдо, Оьрсийчоьнан "Iедал дац цхьан-цхьаъ вуьйш" бохуш, яздо Свобода Радионо. Оцу дешнашца жоп делла Путина Америкерчу NBC телеканалан журналисто, Навальный Алексейна дIовш даларна Кремль декъа хила мегаш хиларх лаьцна шега деллачу хаттарна.\nИнтервью араяьлла оршотан дийнахь Путин Американ Цхьаьнатоьхначу Штатийн президентца Джо Байденца Женевехь кхана Iийна цхьаьнакхета везаш а волуш.\nПутин Iедалехь волчу шерашкахь байина а, тамашийна хьелашкахь белла а бевзаш болу Оьрсийчуьра нах – 2006-чу шарахь полоний малийна вийна Литвиненко Александр а, талламан изоляторехь велла аудитор Магнитский Сергей а, Москвахь вийна политик Немцов Борис а, Вашингтонехь ницкъ бина вийна карийна хилла министр Лесин Михаил - багарбарна жоп луш Оьрсийчоьнан президента элира, церан баларш вовшаца доьзна ду аьлла ца хета шена, и цIераш тIехь йолу тептар "йиънарг цалар" ду аьлла.\nНавальный колонехь латторан хьелаш дуьйцуш, Путин жоп делира, оппозиционерца цигахь (колонин балхахой) кхин вон хир бац, кхечу тутмакхашца болчул а аьлла. Оццу хенахь, Оьрсийчоьнан президента жоп ца делира, Навальный дийна аравера вуй аьлла шега хаттар дича. Путина дийцарехь, набахте чуволларх лаьцна хаттаршкахула сацамаш беш верг Оьрсийчохь президент вац.\nПутина юха а цIе ца яьккхира Навальный Алексейн.\nСтохка Товбеца-баттахь "Новичок" дIовш делла валанза ваьллачу Навальныйс иза динарш ФСБ-н белхахой бу боху, Путинна а ца хууш ша вен аьлла, омра делла хуьлийла дац аьлла а хета цунна.\nПутина къамел дира Америкерчу талеканалца цхьа сахьтехь эха сахьтехь гергга, шуьйра хаттаршкахула шена хетарг дуьйцуш. Иза реза ца хилира кибератакаш ярна жоьпаллехь Мосвка хилар тIелаца, дукха хан йоццуш Washington Post газето яздина ма хиллара, ГIажарийчоьнна спутникан таллам бан система аьттехьа кхоьллина яц шаьш бохуш а вара иза.\nПутин тIе ца дуьту Оьрсийчоь юкъагIоьртина бохург, Америкерчу харжамашна, цо хила мегаш хIума ду боху, Вашинтонца чубоьхкина нах хийцар.\nЦхьаьнатоьхначу Штаташкара политикан хиламашна комментари еш, Оьрсийчоьнан президента кица далийра "батт раз хилча, оьшуш дац куьзга бехкедан" аьлла. Цо дIахьедар дира Вашингтонехь Капитолий дIаларцарца доьзна гIуллакх бухе диллина аьлча, Штатийн, шена хетарехь, шен чоьхьара халонаш ю аьлла.\nАмерикан президенто Путинах лаьцна аьлларг ца тайна Кремлана\nПутина нисса дуьхьал жоп ца делира шега, хьо киллер вуй, аьлла хаттар дича. Цуьнан метта цо дIахьедира, шен карьерехь тайп-тайпана Iиттарш ярх воьлла ву ша аьлла.


Москох митингаш хIитто дагахь бу гIалгIайн жигархой\nЛахьан-бутт 10, 2018\nГIалгIайчуьра оппозиционераш а, жигархой а юха а митинге бовла дагахь бу. Ишта лаам бу церан акци Москох хIотто, нагахь санна, Конституцин кхело дозанаш къастор низамехь ду аьлла, сацам тIеэцахь аьлла, дIахьедина жигархоша "Кавказан узел" агенталле.\nДозанаш къасторах хилла барт низамашца дац аьлла, Конституцин кхело бина сацам юхабаккха бакъо яц Москохарчу кхелан, карладоккху адвокато Трунов Игора. Хаамашкахь ма яздарра, байначу беттан 30-чохь Конституцин кхело дозанаш къасторах низам Конституцица догIуш дац аьллера. Мехкан куьйгалхочо Евкуров Юнус-Бека дош деллера хIетахь, шина махкана юкъахь дозанаш къастор Конституцин гурашкахь ду, я дац хоттуш кхеле кехат дохьуьйтур ду ша аьлла. Дахначу еаридийнахь Конституцин кхеле Евкуровн хаттар дIакхаьчна аьлла хаам хилира.\nНагахь Конституцин кхело бертан куьйгашяздар низамашкахь хилла аьлла, тIечIагIдахь, ГIалгIайчуьра жигархой юха а митинге бовла дагахь бу аьлла, дийцина регионерчу "Яблоко" партин декъан куьйгалхочо Муцольгов Руслана.\nНохчийчоьнна латтанаш дIадаларна дуьхьалберш Москох протестан акцеш йоло дагахь бу аьлла"Мехк Кхел" организацин куьйгалхочо Султыгов Сараждиан.\nИшта жигархойн Iалашо ю Европан адамийн бакъонашкахула йолчу кхеле бовла а, ца хуьлчу далахь.


СегӀгӀлу-е-АгӀгӀибан — Википеди\n43°39′47″ къ. ш. 0°38′45″ м. д.HGЯOL\nокс. Sèrraslós e Arribans\n5,46 квадратан километр\n▼192 стаг (2019 шеран 1 январь)\nСегӀгӀлу-е-АгӀгӀибан (фр. Serreslous-et-Arribans, окс. Sèrraslós e Arribans) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ландаш.\nДозанашца йу Доази, Ажетмо, Сен-КгӀик-Шалосс.\nЛандаш департаментан коммунаш\nАбас • Ажетмо • АзуьгӀ • Аму • АнггӀесс • Ангуме • АгӀангосс • АгӀбукав • АгӀжелос • АгӀжелуз • АгӀжузан • АгӀкс • АгӀсаг • АгӀтассанкс • АгӀтез-д'АгӀманьяк • АгӀуь • Астенг • Ба-Моко • Банос • Баскон • БассегӀкль • Бастенн • Батс • Батш • Бауьс-СубигӀан • БегаагӀ • Белад • Белис • Белонг • Белуьс • Бенесс-ле-Дакс • Бенесс-МагӀемн • Бенке • БегӀгуе • БегӀи • БетбезегӀ-д'АгӀманьяк • БискагӀгӀосс • Бйодос • Бодиньян • БоннгагӀд • Боос • БогӀдегӀ-е-Ламансан • Бостан • БгӀассампуи • БгӀетань-де-МагӀсан • БгӀокас • Буг • БугӀдалат • БугӀгӀийо-БегӀгонс • Буьан • БьягӀгӀотт • Бьяс • ВегӀ • Вье-Буко-ле-Бен • Вьель-Сен-ЖигӀон • Вьель-СубигӀан • Вьель-ТуьгӀсан • Вик-д'ОгӀибат • Вильнав • Вильнев-де-МагӀсан • Гаас • ГабагӀгӀе • ГаегӀ • ГамагӀд-ле-Бен • ГагӀен • ГагӀгӀе • ГагӀгӀосс • Гаст • Гожак • Гоос • ГгӀенад-суьгӀ-л'АдугӀ • ГугӀбегӀа • Гусс • Гутс • Дакс • Доази • Донзак • Дуьм • ДуьогӀ-Башан • Егас • Ежени-ле-Бен • Енкс • ЕгӀ-Монкуьб • ЕгӀ-суьгӀ-л'АдугӀ • ЕгӀегав • ЕгӀелуьи • ЕгӀм • ЕгӀгӀе • Ескалан • ЕскугӀс • Естибо • ЕстигагӀд • Желу • ЖибгӀе • Жон • Жосс • Игос-Сен-СатуьгӀнен • Изосс • Ишу • Казалис • КазегӀ-суьгӀ-л'АдугӀ • Каллан • Кампань • Кампет-е-ЛамолегӀ • Кананкс-е-ГӀеот • КандгӀесс • Каньотт • КапбгӀетон • КагӀкагӀес-Сент-КгӀуа • КагӀсан-Понсон • Кассан • Кастанде • Кастель-СагӀгӀазен • КастельнегӀ • Кастельно-ТуьгӀсан • Кастельно-Шалосс • Кастеньос-Суслан • Кастетс • Кашан • Классен • Клед • КлегӀмон • Коммансак • Кона • Коней • Копенн • КгӀеон-д'АгӀманьяк • КудуьгӀ\nЛабастид-д'АгӀманьяк • Лабастид-Шалосс • Лабатуь • Лабенн • ЛабгӀи • ЛабуегӀ • ЛаглогӀез • ЛаггӀанж • Лакажент • Лаки • ЛакгӀаб • Лалуьк • Ламот • Ланкуак • Лаосс • ЛагӀбе • ЛагӀгӀивьегӀ-Сен-Савен • ЛатгӀий • Ле-Виньо • Ле-Леи • Ле-Сан • Ле-ФгӀеш • Левиньяк • Ленкс • Леон • ЛесгогӀ • ЛеспегӀон • Ли-е-Микс • Липосте • ЛогӀе • ЛогӀед • Лосс • Луе • ЛугӀкан • Луь • Луьббон • Луьглон • ЛуькбагӀдез-е-БагӀг • Луьксе • Луьссанье • Мажеск • МазегӀоль • МайегӀ • Ман • Мано • МагӀпап • Маяс • Ме • Мезос • Мели • Мембаст • Мессанж • Меян • Мимизан • МигӀамон-Сансак • Миссон • Мовзен-д'АгӀманьяк • Мольетс-е-Маа • Момуьи • Мон-де-МагӀсан • МонгаягӀ • Монже • МонсегуьгӀ • Монсуе • Монтегуь • Монто • МонфогӀт-ан-Шалосс • МогӀган • МогӀи • МогӀгӀен • МогӀсанкс • МускагӀдес • Мусте • МуьггӀон • НагӀгӀосс • Насье • НегӀбис • Нусс • О-Моко • Обаньян • Одиньон • Одон • ОзугӀ • ОнагӀ • ОндгӀ • Онесс-ЛаагӀи • Онтан • ОгӀеян • ОгӀе • ОгӀис • ОгӀист • ОгӀкс • ОгӀсагӀгӀие • ОгӀтевьель • Оссаж • ПагӀантис-ан-БогӀн • ПагӀлебоск • Пе • ПейгӀ • ПейгӀогӀад • ПекогӀад • Пембо • ПегӀки • ПегӀос-Казотетс • Писсос • ПомагӀез • Понтанкс-ле-ФогӀж • Понтон-суьгӀ-л'АдугӀ • ПогӀ-де-Ланн • ПгӀешак-ле-Бен • Пуаянн • ПуаягӀтен • Пуданкс • Пуидессо • Пуйон • Пуьжо-ле-План • Пуьиоль-Казале • ГӀембез-е-Бодьетс • ГӀенен • ГӀетжон • ГӀивьегӀ-Саас-е-ГугӀби • ГӀйон-де-Ланд • ГӀокфогӀ\nСабгӀ • Самаде • Сангине • СагӀбазан • СагӀгӀазье • СагӀгӀон • СейгӀесс • Сен-БагӀтелеми • Сен-Венсан-де-Поль • Сен-Венсан-де-ТигӀосс • Сен-ГогӀ • Сен-Жан-де-Лье • Сен-Жан-де-МагӀсак • Сен-Жен • Сен-Жульен-д'АгӀманьяк • Сен-Жульен-ан-БогӀн • Сен-ЖугӀ-де-МагӀемн • Сен-ЖугӀ-д'ОгӀибат • Сен-Жустен • Сен-КгӀик-Вильнев • Сен-КгӀик-дуь-Гав • Сен-КгӀик-Шалосс • Сен-Лон-ле-Мин • Сен-ЛогӀан-де-Госс • Сен-Лубуе • Сен-МагӀтен-де-Енкс • Сен-МагӀтен-де-Сеньаьнкс • Сен-МагӀтен-д'Оне • Сен-Мишель-Ескалуьс • Сен-МогӀис-суьгӀ-АдугӀ • Сен-Панделон • Сен-ПегӀдон • Сен-ПьегӀгӀ-дуь-Мон • Сен-Поль-ан-БогӀн • Сен-Поль-ле-Дакс • Сен-Севе • СендегӀ • Сент-Ави • Сент-АндгӀе-де-Сеньян • Сент-Анье • Сент-Елали-ан-БогӀн • Сент-Етьенн-д'ОгӀт • Сент-Коломб • Сент-МагӀи-де-Госс • Сент-Обен • Сент-Фуа • Сент-Яген • Сеньосс • СегӀ • СегӀгӀ-Гастон • СегӀгӀлу-е-АгӀгӀибан • Собйон • СобгӀиг • Собуьсс • СольфегӀино • Соньяк-е-КамбгӀан • Соньяк-е-МуьгӀе • СоогӀтс-ОссегогӀ • СогӀ-ан-Шалосс • СогӀ • СогӀбетс • СогӀд-л'Аббе • СупгӀосс • Сустон • Сьест • ТаллегӀ • ТагӀнос • ТагӀтас • ТегӀсис-ле-Бен • Тетье • Тий • Тосс • ТгӀансак • Тулузетт • Усс-Суьзан • ФагӀг • Фйонданкс • Уьза • УьгӀгон • Уьшак-е-ПагӀантис\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=СегӀгӀлу-е-АгӀгӀибан&oldid=7834376»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 8 февраль, 02:48.


Понса — Википеди\n45°09′34″ къ. ш. 4°50′14″ м. д.HGЯOL\nПонса (фр. Ponsas) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ДгӀом.\nДозанашца йу Озон (АгӀдеш), ЕгӀом, Сен-БагӀтелеми-де-Валь, Сен-Валье (ДгӀом), СегӀв-суьгӀ-ГӀон.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Понса&oldid=7832037»


Муасак-Бельвуь — Википеди\nМуасак-Бельвуь (фр. Moissac-Bellevue) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПгӀованс — Альпаш — Сирла-сийна Йист регионехь. Коммунан департамент — ВагӀ.\nДозанашца йу Опс (коммуна), Бодуьэн, Фокс-Амфу, ГӀегуьс, ВегӀиньон.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Муасак-Бельвуь&oldid=7823873»


Исламан Нур - Свет Ислама - Iумдатул-ахькам: дуйнаш даар дуьйцу дакъа\nIумдатул-ахькам: дуйнаш даар дуьйцу дакъа\n359. Ибн Iумара (АллахI реза хуьлда цаьршинна) дийцина, Пайхамара (АллахIера къинхетам а, маршала а хуьлда цунна) элира аьлла: «Боккъалаъ, АллахIа шуна дихкина шайн дайх дуйнаш даар».\n360. Муслиман ривайатехь (хьадисехь) аьлла: «Дуй баа лериначо - АллахIах боийла, я вист ма хуьлийла иза».\nКхечу ривайатехь дийцина, Iумара (АллахI реза хуьлда цунна) элира аьлла: «АллахIах дуй ма буу аса: я сайн са а кхеташ, я кхечо иштта дуй биира аьлла дуьйцуш а, оцу кепара дуй биина ма вац со, АллахIан элчано (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) и доьхкуш хезначу хенера дуьйна». (Бухари: 6642-6647, Муслим: 1646).\n361. Абу ХIурайрас (АллахI реза хуьлда цунна) дийцина, Пайхамара (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) элира аьлла: «(Цкъа) АллахIан Пайхамара Даудан кIанта Сулаймана (АллахIера маршо хуьлда цаьршинна) аьлла хиллера: «Билггал, тховса (сайн) езткъай итт зуда йолучехула чекхвер ма ву со, ткъа царех хIораммо а цхьацца кIант а вийр ма ву сунна – АллахIан новкъахь тIемаш ден волу». Цуьнца цхьаьна хиллачу (стага я малека) аьлла цуьнга: «Нагахь АллахIна лаахь алий тIетохахь». Амма (Сулаймана, вицвалар бахьанехь, хIумма а) ца аьлла. Цул тIаьхьа царех хIора а йолучехула чекхваьлла иза, амма цуьнан зударех цхьаммо а доьзалхо ца вина, цхьа зуда йоцучо, ткъа цо а ах бер дина. АллахIан элчано (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) элира: «Цо аьллехьара: «АллахIна лаахь» - цхьаъ делахь, йина хилла чIагIо а юхур яцара цуьнан; шиъ делахь, хила лиънарг кхочуш а хир дара цуьнан» (ал-Бухари: 3424, Муслим: 1654).\n362. IабдуллахI ибн МасIуда (АллахI реза хуьлда цунна) дийцина, АллахIан элчано (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) элира аьлла: «Бусалба стеган бахам шена дола берзо къера дуй биина волу (стаг) - АллахIна дуьхьал кхетар ву, И шена оьгIазе а волуш».\n(Ибн МасIуда (АллахI реза хуьлда цунна) элира: «И тIечIагдеш хIара аят) доьссира: «Боккъалаъ, АллахIца бина хилла барт а, шаьш йина чIагIонаш а кIад боцучу мехах юхкуш берш». (Бухари: 6676, Муслим: 138).\n363. АшIас ибн Къайса дийцина: «Суний, кхечу цхьана стаганний юккъехь цхьана гIуна тIехула къовсам бара. Ткъа оха и гIуллакх АллахIан элчане (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) даьккхира. ХIетахь АллахIан элчано (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) элира: «Я ахьа ши теш валон веза, нагахь (хьан валон ши теш вацахь) - цо дуй баа беза». Аса элира: «ХIета, иза-м мел къера а дуй буур болуш ву хьуна». ТIаккха АллахIан элчано (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) элира: «Нагахь цхьамма, бусалба стеган бахам шен долаберзо харцонца, къера дуй баахь, - иза АллахIна хьалха хIуттур ву, (АллахI) шена оьгIазвахана а волуш» (ал-Бухари: 6677, Муслим: 138).\n364. Сабит бин ад-Даххьак ал-Ансарис (АллахI реза хуьлда цунна) дийцина: «Аса АллахIан элчанна (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) диттан бухахь чIагIо йира. ХIетахь АллахIан элчано (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) элира: «Нагахь цхьамма хуъушехь, Ислам-динаца а ца бууш, муьлхха а цхьана кхечу динаца харц дуй биънехь - ма-дарра аьлча, иза цо (ша-шен) цIе ма яккхаре ву. Нагахь шух цхьамма муьлххачу а цхьана хIуманца (эчигца) ша-шен вехь - цуьнца Iазап латтор ду цунна къематдийнахь. Шен долахь йоцучуьнан хьокъехь чIагIонаш ян а ца еза стага».\nКхечу хьадисехь аьлла: «Бусалба стагана неIалт кхайкхор - иза вер санна лоруш ду».\nКхечу хьадисехь аьлла: «Харцонца шен доцург ду моттийта гIиртинарг, и бахьанехь цхьана (санехь) сов вала дагахь, - АллахIа сийсазаллехь бен сов воккхур вац иза» (ал-Бухари: 1363, 4171, 6105, 6652, Муслим: 110).


Ингушские афоризмы) | magas.ru\nВы гость вход | регистрация 22 / 04 / 2021 Время Московское: 4581 Человек (а) в сети\nSerebro Пт, 02/04/2010 - 17:20\nДа ца вилха дакъа саг вилхавац.\nЗолотая рыбка Пт, 02/04/2010 - 14:10\nхорошая темка. Мне нра 'юраг1аг хьажа ког бахит')))\nБармалей Втр, 02/02/2010 - 20:12\nдукх къалт даьхкач декъа, тат даьннад.Даоалаш тоам беци,но это так сказать ингушский афоризм))так со вахар\nИзгой Вс, 31/01/2010 - 17:53\nХьалх хьажий ког ловз,юх хьажий дош ал))\nOdin_takoy Вс, 31/01/2010 - 17:41\nТопас ца1 винав,метас ис винав)))\nСб, 18/03/2017 - 11:04\nТопас ца1 винав,метас ис винав))) Магай наскеш къам диннад)))\nLaura Вс, 31/01/2010 - 14:22\nВенар д1авоалагва,висар чувоалагва.\nИзгой Вс, 31/01/2010 - 17:29\n"Хозач дошо лоам бошбяб".Надеюсь я написал читаемо)))\nLaura Вс, 31/01/2010 - 17:47\nИ главное читаемо)\nНаХаЛкА Ср, 27/01/2010 - 22:36\nА мне почему-то кажется,что то,что вы здесь написали в большей части "кицаш",нежели афоризмы:) а может я и не права.\nА мне почему-то кажетс,что то,что вы здесь написали в большей части "кицаш",нежели афоризмы:) а может я и не права.\nДИАГНОЗ.РУ Ср, 27/01/2010 - 15:24\nА вернее, постараюсь:)\n" ШИН Т|ДОАЦАР ЛИЛ ДЕР, ШИН Т|ДАР ЛИЛ ДЕЛЛЦ МА ВАХИЛ"\nвот она! ):)) )\nМадинка Мандаринка Ср, 27/01/2010 - 14:24\nДишар ванув-ца дишар ванув))))\naeg Вс, 31/01/2010 - 15:19\nО это любимый ингушский афоризм)))\nбомж Ср, 27/01/2010 - 14:10\nДали,Дици- Вени види вици!))) бомж\nМиновси Пт, 02/04/2010 - 19:33\nПеревел бы сразу) а что...звучало б...хьавир,б1аргдейнд,кот ваьнав)))или как правильно будет?))\nДИАГНОЗ.РУ Ср, 27/01/2010 - 15:15\n) Эт ты на каком языке?\nТочно не ингушск)\nбомж Ср, 27/01/2010 - 22:36\nЧисто на игушском, с примесью древне латинского))).\nДИАГНОЗ.РУ Ср, 27/01/2010 - 23:43\nТок я одно слово лишь поняла:))\nХаваж Ср, 27/01/2010 - 12:38\nАьхке хьо кхийхкачун 1ай пхьагал кхийхкай ))\nУмм Абдуллаh Ср, 27/01/2010 - 13:05\nWestNik Ср, 27/01/2010 - 13:15\nУмм Абдуллаh Ср, 27/01/2010 - 15:04\nБаркал) А дословный?)\nWestNik Ср, 27/01/2010 - 22:33\nАхкий хьоа кхийхкачун- 1ай ей кхийхкаб.\nУ кого летом мозги варились- у того зимой котел варился)). Сколько лишних слов... а говорят русский язык богатый))\nAmigo Ср, 27/01/2010 - 11:23\nГ1алат даларца мара саг тоалац...( Совершая ошибки человек совершенствуется).\nДикача сесаго эсалча маьра сий хьалдаьккхад...( Хорошая жена из никчемного мужчины делает именитого мужа)\nКолючий Ср, 27/01/2010 - 02:16\nСиха даха хий,форда кхийтадац..перевод для иностранке-быстрая вода,форда ля ля ля..))\nDEISI Пнд, 05/04/2010 - 10:07\nФорд-океан!Короче-не добралась речка до океана(быстро бежала)\nOdin_takoy Вс, 04/04/2010 - 23:07\n"быстрая вода,форда ля ля ля" вот ты ржач)))))))))) я не могу)))))))) я угораююю))))))))))))\nДИАГНОЗ.РУ Ср, 27/01/2010 - 15:18\nПеревод не верный:)\n"быстро ехала вода,\nмимо форда тра-ля-ля")\nOdin_takoy Вс, 04/04/2010 - 23:09\nSerebro Пт, 02/04/2010 - 16:58\nПеревод просто супер. Я и раньше слышала этот перевод-прикол но каждый раз не могу удержаться от смеха ))))))))\nБегущая Втр, 26/01/2010 - 16:18\n...Къуж быта къаьн ех1т сана (аз йитай хьо- къуж быта къаьн ехьт сана)\nБегущая Втр, 26/01/2010 - 16:09\nГоврах лат ца вохьаш, нурах лийтав.\nWestNik Втр, 26/01/2010 - 12:13\nКулг ца доагадеш й1айха сискал йуаргяц.\nспулейвбашке Втр, 26/01/2010 - 11:02\nДукх 1иха циско, дахк лаьца бац)\nNasi_v_adidase Пнд, 25/01/2010 - 23:36\nВиро "вир" аьлач,вир аькх дахад\nса ги т1а а хейн,ялсмале вах г1ерт хьо?\n(по ходу еще вспомню)\nСерьёзная Пнд, 25/01/2010 - 18:30\n1.Барт болча соц беркат.\n2.Ялсмален на1араш сабарах яьй.\n3.Га йоаца саьрг хоадо атта ба.\n4.Воша воаца саг-пхьарс боаца саг.\n5.Веший доттаг1а-йиший везарг.\n6.Бера дег чу десса х1ама ч1оаг1а латт.\n7.Денал-са ч1оаг1а хилар.\n10.Эздеча сага т1а гали а тов.\nДИАГНОЗ.РУ Ср, 27/01/2010 - 15:20\nКакие познания в ингушском!!!)\nСерьёзная Вс, 31/01/2010 - 17:06\nМне предпоследнее и последнее больше всего по душе. Знаю еще много, просто лень писать)\nSooooE Пнд, 25/01/2010 - 16:50\nюраг1 хьажи бахит ког\nФорумчанин Магаса Пнд, 25/01/2010 - 16:37\nчу диссар дошу\nБони Пнд, 25/01/2010 - 15:58\nскорее поговорка чем афоризм:\nнахаг х1ам аллаь х1ай цогаг хаж\nнаписание неправильное, но смысл, надеюсь понятен.\nХотелось бы, чтобы каждый выносящий свои суждения на люди, в формате форума в том числе, повторял это себе не меньше чем раз в день.\nВ гуманитарном колледже Сунжи создан хореографический ансамбль «Дзурдзуки»\nСейчас на сайте 0 пользователей и 4581 гость.


Хьомениг хьо оьшу суна\nХьомениг хьо оьшу суна\nMY PRO 3 год. На этой странице вы сможете скачать, слушать песню Асхаб Вахарагов - Ма елха хьоменаг суна (new 2017) и подпевать музыку с помощью слов(текст)Мохьмад Могаев - Х1у де ас хьоменаг (new 2017) 596 6 4.76 MB 03:37. 07-01-2013. 2.Хьоьга болу сай безам бийца йоллу со тахана. Скачать mp3 бесплатно:-Веза суна хьомениг хьо оьшу суна 2014. Лариса Садулаева - Виц лур вац. 05 Дорожк - Оьшу оьшу суна хьогг.- Веза суна хьомениг хьо оьшу суна 2014. Maleka Malika. Элина Дагаева - Звезда любви. Амина Ахмадова - Хьомениг Related Videos4e4enkaSuper - Амина Ахмадова - Хьомениг WayFun Чеченская музыка - Рамзан Хаджаев - Суна оьшу хьо (2016) | СКАЧАТЬ MP3 Веза веза веза суна, хьомениг хьо оьшу суна, воцуш хьо йиш яц.Хьостуш хьа амат, кхета хьажа хьо соьха Хьоме везар, хьо веза суна, хьоме везар, хьо оьшу суна. Амина Ахмадова - Хьомениг 5 years ago.\n2.Хьоьга болу сай безам бийца йоллу со тахана. Хьо суна хаз ма ели. Рамзан Хаджаев - Суна оьшу хьо (2016) | СКАЧАТЬ MP3 11.710 3:23.Мадина Юсупова - Хьоменаг сан ницкъ бац, хьо веза суна хьо суна веза вели Maleka Malika 4 years ago.Песня - Хьо веза маьрш NOHCHO 4 months ago. Веза веза веза суна, хьомениг хьо оьшу суна, воцуш хьо йиш яц.Хьостуш хьа амат, кхета хьажа хьо соьха Хьоме везар, хьо веза суна, хьоме везар, хьо оьшу суна. назад. Рамзан Хаджаев - Суна оьшу хьо (2016) | СКАЧАNOHCHO 6 мес. Он не танцует, а он пархает !-Зарема Шамаева - Дависа хьа. Рамзан Хаджаев - Суна оьшу хьо (2016) | СКАЧАТЬ MP3. Амина Ахмадова - Хьомениг Веза веза веза суна, хьомениг хьо оьшу суна, воцуш хьо йиш яц.Хьостуш хьа амат, кхета хьажа хьо соьха Хьоме везар, хьо веза суна, хьоме везар, хьо оьшу суна. Веза веза веза суна, хьомениг хьо оьшу суна, воцуш хьо йиш яц.\nХьостуш хьа амат, кхета хьажа хьо соьха Хьоме везар, хьо веза суна, хьоме везар, хьо оьшу суна. madishkaaaaaaa 1 год. Ислам Ахмедов. Амина Ахмадова - Хьомениг . Тамила, Аймани - Хьо суна мел чlогlа оьшу. Рашана Алиева - Оьшу хьо суна (New 2016). Hello 2 год. Рашана Алиева - Оьшу хьо суна (New 2016).. Навигация. Оццул хьо езашехь безамех ваьккхи со - Сай дахар хьоьца ду моттарна 1ехалуш, хьомениг, хьо гойла ца нислуш лела со (2 : 30 мин). Макка Межиева- Айа той.\n04:17. хьо суна веза вели. 2.Хьоьга болу сай безам бийца йоллу со тахана. Сайхан Гериханов хьо са дуьне ма.Ойланаш хьоьца ю. Ислам Ахмедов. Мы рекомендуем загрузить первый результат Веза суна хьомениг хьо оьшу суна 2014 размером 6.05 MB, длительность 4 мин и 36 сек и битрейтом 192 Kbps. Хьомениг са хьоменарг динахь к1хята малхХьо суна вовзи сай йахаран новкъахь Х1инца хьо вукха са ойлани декъахь Б1аьрзделлачу дагна хьо ч1ора оьшу Нур дашо б1аьргаша даим хьо Комментарии. хьо суна веза вели. YOUTUBE -----Веза суна хьомениг хьо оьшу суна 2014. Ислам Ахмедов - Хьо суна хаз ма елли. 2.Хьоьга болу сай безам бийца йоллу со тахана.Рашана Алиева Хьоме везарMoyGrozny.ru/4325-rashana-alieva-home-vezar.htmlВеза, веза, веза суна хьомениг хьо оьшу сунаКхета хьажахьа хьо соьх, хьоме везар, хьо веза суна. Хьо суна хаз ма ели. Амина Ахмадова - Хьомениг .Рамзан Хаджаев - Суна оьшу хьо (2016) | СКАЧАТЬ MP3. Веза, веза, веза суна хьомениг хьо оьшу суна, Воцуш хьо юьсур яц, лоьху, лоьху, аса лоьху, Хьан б1аьргаш чохь серло лоьху, хьоьстуш хьан амат, Кхета хьажахьа хьо соьх, хьоме везар, хьо веза суна. Асхаб Вахарагов - хьо ма евзи ялар суна (neu 2015). Амина Ахмадова - Хьомениг . WWW.CLIPXAAB.COM. Comments. хьо суна веза вели. ----Веза суна хьомениг хьо оьшу суна 2014. Мадина Юсупова - Хьоменаг сан ницкъ бац, хьо веза сунаАмина Ахмадова - Хьомениг . new (популя. MP3 Песни в 320 kbps:- Веза суна хьомениг хьо оьшу суна 2014. Зарема Ирзаханова - Хьо цIа ву хьомениг от гр.Тамилы Сагаиповой. Веза веза веза суна, хьомениг хьо оьшу суна, воцуш хьо йиш яц.Хьостуш хьа амат, кхета хьажа хьо соьха Хьоме везар, хьо веза суна, хьоме везар, хьо оьшу суна. Веза веза веза суна, хьомениг хьо оьшу суна, воцуш хьо йиш яц.Хьостуш хьа амат, кхета хьажа хьо соьха Хьоме везар, хьо веза суна, хьоме везар, хьо оьшу суна. Амина Ахмадова - Хьомениг .mp3. Мадина Хамидова - Хьо цха1 ма ву! Хава Сайтаева HD -Красивый клип "New". Related Videos. copyright 2017-2018 by [ kuvmamhlubhmoob ] page loading took Зарета Хаджаева Веза хьоменаг хьо теша (New 2016).mp3.Иван Оськин.mp3 Maria Esther Y Eduarda Zarate Y Con Ric.mp3 And .mp3 Superleague 2012 2013 3 .mp3 La Chine Veut.mp3 Infinite Signal.mp3 Веза Суна Хьомениг Хь.mp3. Амина Ахмадова - Хьомениг . Подтвердите что ознакомились с правилами. хьо суна веза вели. Bezam 2014 Хьоме везар хьо оьшу суна .mp3. Хьо суна хаз ма ели. 2.Хьоьга болу сай безам бийца йоллу со тахана. Веза веза веза суна, хьомениг хьо оьшу суна, воцуш хьо йиш яц.Хьостуш хьа амат, кхета хьажа хьо соьха Хьоме везар, хьо веза суна, хьоме везар, хьо оьшу суна. хьо суна веза вели 5 years ago. хьоменаг ас хьо ца виц вир вац Хьомениг. Скачать mp3 по запросу: "- Веза суна хьомениг хьо оьшу суна 2014". хьо суна веза вели. 2.Хьоьга болу сай безам бийца йоллу со тахана. симпсоны на украинском языке смотреть онлайн. Рекомендуем поискать ещё видео по теме:----Веза суна. Амина Ахмадова - Хьомениг . 2.Хьоьга болу сай безам бийца йоллу со тахана. Веза веза веза суна, хьомениг хьо оьшу суна, воцуш хьо йиш яц.Хьостуш хьа амат, кхета хьажа хьо соьха Хьоме везар, хьо веза суна, хьоме везар, хьо оьшу суна. 2.Хьоьга болу сай безам бийца йоллу со тахана. Эльбрус Джанмирзоев и Alexandros Tsopozidis - Ты все потеряла.Мурад Дударов - Алахьа соьга. Амина Ахмадова - Хьомениг 4e4enkaSuper 5 год. Сирла седа суна го, цо ше безам к1хида бо к1она ойла хийза йо, Сан даго и к1обал йо. хьо суна веза вели Добавлено: 4 год. Амина Ахмадова - Хьомениг - Duration: 4:18.Ислам Ахмедов. Асхаб Вахарагов - хьо ма евзи ялар суна (neu Добавлено: 1 год. Хьоьга болу сайн безам, бийца йоллу со тахана, Ца оьшу суна хьо воцу дахар, дуьненан рицкъ а, бахам а. Амина Ахмадова - Хьомениг Добавлено: 5 год. Тамара Адамова Тамара Адамова - Хьомениг (M95) Хьомениг (M95). 05 Дорожк - Оьшу оьшу суна хьогг. Амина Ахмадова - Хьомениг2013-01-07 19:44:04. Кто поет песню веза сунахьомениг хьо оьшу суна.Ислам Ахмедов - Хьо суна. Амина Ахмадова - Хьомениг . назад. Теша теша теша Даимна хьо теша Ас х1умма олур ма дац Дешнаш вайна ца оьшуш Са даго хьо виц вир вац Хьа баьргаш сун-а ма оьшу.ШОВДА ДАМАЕВА "Хьомениг са хьоменаг". назад. Макка Сагаипова Красивый парень.mpg. хьо суна веза вели. Веза, веза, веза суна хьомениг хьо оьшу суна, Воцуш хьо юьсур яц, лоьху, лоьху, аса лоьху, Хьан б1аьргаш чохь серло лоьху, хьоьстуш хьан амат, Кхета хьажахьа хьо соьх, хьоме везар, хьо веза суна. хьо суна веза вели. Амина Ахмадова - Хьомениг . 4e4enkaSuper 4 год. Веза веза веза суна, хьомениг хьо оьшу суна, воцуш хьо йиш яц.Хьостуш хьа амат, кхета хьажа хьо соьха Хьоме везар, хьо веза суна, хьоме везар, хьо оьшу суна. 2.Хьоьга болу сай безам бийца йоллу со тахана. 8 мес. Добавлено: 4 год. Ислам Ахмедов. Веза веза веза суна, хьомениг хьо оьшу суна, воцуш хьо йиш яц.Хьостуш хьа амат, кхета хьажа хьо соьха Хьоме везар, хьо веза суна, хьоме везар, хьо оьшу суна. by 4e4enkaSuper 3 years ago. хьо суна веза вели by Blair Tyler 4 years ago. ма хаз локхи цо) Безам кховдира NEW 2015. гармонист юрий богатырёв г москва на л luis cobos la guerra de las galaxias клавирабенд композитора т смирновой 15 blue suede shoescover виктор королев золотые огоньки melek diyor anne latif z веза суна хьомениг хьо оьшу суна goldfrapp anymore 6 music festival 2017 На нашем сайте вы можете скачать Хьо оьшу суна в формате mp3 абсолютно бесплатно, а также слушать песню Хьо оьшу суна онлайн.- Веза суна хьомениг хьо оьшу суна 2014. Хьо суна хаз ма ели. Амина Ахмадова - Хьомениг Асхьаб Бурсагов 4 год. Добавлено: 5 год. David Argunetta/Magamed Almazov - Хьо суна езара.1 Элиза Бетирова - Хьомениг. 2.Хьоьга болу сай безам бийца йоллу со тахана. MY PRO 3 год.\nПравдивая ложь 2 смотреть онлайн в хорошем качестве\nАссамблея межпарламентского союза википедия\nНебуг отдых с бассейном


Босе (Мен а, ЛуагӀа а) — Википеди\n47°30′25″ къ. ш. 0°04′59″ м. д.HGЯOL\nБосе (Мен а, ЛуагӀа а)\n16,01 квадратан километр\n▼648 стаг (2018 шеран 1 январь)\nБосе (фр. Bocé) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Мен а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу ШагӀтгӀене, Куьон (Мен а, ЛуагӀа а), Ле-Геденйо.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Босе_(Мен_а,_ЛуагӀа_а)&oldid=7815997»


Фозьер — Википеди\n43°45′06″ къ. ш. 3°21′26″ м. д.HGЯOL\nФозьер (фр. Fozières) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — Эро. Дозанашца йу Лодев, Сент-Етьенн-де-Гургас, Сен-Приват (Эро), Субес, Сумон. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Фозьер&oldid=5192978»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 8 октябрь, 15:23.


Убить Билла 2 / Kill Bill: Vol. 2 (2004): Убить Билла 2/Kill Bill Vol. 2 (2004), Убить Билла 2 Kill Bill Vol. 2 (2004), Убить Билла 2 / Kill Bill Vol. 2


Еглепьерр — Википеди\n46°57′09″ къ. ш. 5°49′08″ м. д.HGЯOL\nЕглепьерр (фр. Aiglepierre) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Бургунди — Франш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Юра. Дозанашца йу Мушар (Юра), Арбуа, Лез-Арсюр, Марно, Монтиньи-лез-Арсюр, Паньо (Юра), Претен. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Еглепьерр&oldid=5161098»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 03:47.


Скачать Дадашева Тамара - Нохчи,Машар бе вай! (слушать онлайн), слова и текст песни\nСкачать Дадашева Тамара - Нохчи,Машар бе вай! бесплатно\nПредлагаем вашему вниманию музыкальную композицию от исполнителя - Дадашева Тамара, под названием - Нохчи,Машар бе вай!. На данной странице вы сможете не только прочитать слова или текст песни Дадашева Тамара – Нохчи,Машар бе вай!, но и воспользоваться возможностью онлайн прослушивая. Для того чтобы скачать Дадашева Тамара – Нохчи,Машар бе вай! на ваш персональный компьютер нажмите на соответствующую кнопку расположенную правее данного текста.\nСлова Дадашева Тамара - Нохчи,Машар бе вай!


Трессанж — Википеди\n▲2172 стаг (2018 шеран 1 январь)\nТрессанж (фр. Tressange) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Гранд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Мозель. Дозанашца йу Омец, Буланж, Аванж, Оттанж, Рошонвилле. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Трессанж&oldid=5191311»


Сен-Венсан-де-БагӀгӀес — Википеди\nСен-Венсан-де-БагӀгӀес (фр. Saint-Vincent-de-Barrès) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀдеш.\nДозанашца йу КгӀуьа, Мес (АгӀдеш), Сен-Бозиль (АгӀдеш), Сен-Лаже-БгӀессак, Сен-МагӀтен-суьгӀ-Лавезон.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Венсан-де-БагӀгӀес&oldid=7835402»


Кху юьртахь,тIом балале, муьлххачу а юьртахь санна, бес-бесара цIенош дара.Уьш мела а шайн хIусамдайх тера хетара: лекха а, лоха а,даккхий а, кегий а Амма тахана, къизачу тIамо ягийна,йохийна йолу и гIишлош,цхьана басе йирзинера,хьалалаьтташ цхьа туькалгаш бен ца хиларна. Iаьнан доца де суьйренга лестинчу хенахь, оцу цIеношка гIийла бIаьрг а бетташ, тIехь цIен куртка а йолуш, юрт йоькъучу урамехула йоьдура бархI-исс шо хир долу жима йоI. Iуьйрре кIотара бежанаш Iалашдан вахана волу шен деда цIа ца кхочуш,сагатлуш,са бIарзделла араяьлла яра иза. Ийзалуш йоьдура йоI,шайн цIенна гена яла кхоьруш,делахь а цIа вогIучу шен дедех бIаьрг кхетаре сатуьйсуш,йола-йолуш гена елира иза.ТIамо йохийна юрт,тIе марчо хьарчийча санна, и кIаййина Iуьллуш,тоьъал доккха ло дара. Цу тIехь юьсучу лараша дика гойтура йоIана,нах чохь беха хIусамаш. Уьш дукха яцара.ТIамах бевдда,мухIажараш а хилла, цIера бевллера нах. ТIекхочуш Керла шо доллушехь,нехан цIенойн корашкахь базалгаш ца гора, ца хезара берийн самукъане аьзнаш.Охьа а,хьала а лелаш яцара машенаш.Деса дара урамаш. Яккхийчу тоьпийн бен хезаш гIовгIа йоцуш,къен хетара дуьне. ЙоьIан дагна шийла Iийжам беш,маьттаза яраи гIовгIа.Тховса совгIатех,ги боьттина мохь а бохьуш,кетIа кхочур воций хаьара цунна ГIура –Дада. Шийла яра. «Гар-р»аьлла,эгон йолийра йоI.Ткъа куьйгаш,шелонна дистина,сенделлера. ДIахьаьжча ,цхьана тишачу,амма дохоза долчу цIеношна тIедоьдуш лайн тача гира йоIана. Хьалахьаьжча,туьнкалго а туьйсура кIур. Мохехь и кIур,жIаьлин цIога санна, лестара. Шелонна кхин сатоха а ца делла: «Дера еза со, кху чу а яхана, жимма йохъяла»,–аьлла, дагадеара йоIана. Кхерамца, ша охьайожарх кхоьруш,туьйранахь дуьйцучу Сиртан тIайх терачу,готтачу лайн тачина тIе а яьлла,кеберте яхара йоI. ХIара кетIа кхоччушехь, цIевзина еллаелира неI. ЙоIана гира, доккхачу корталех а хьаьрчина, дуьхьалъяьлла йоккха стаг. ЙоI лерина хьаьжира цуьнга. Лекхо,озачу дегIехь яра иза. Ткъа юьхь,хебаршка ихнехь а, мацах цкъа хиллачу хазаллин лараш хаалуш яра. Шен деде хенара хийтира цунна иза.\n–Баба,суьйре дика хуьлда хьан!–шелонна йишхаьллачу озаца элира йоIа.\n–Далла езийла. Хьо мичара ели? Мила ву хьоьца?–хаьттира Бабас.\n–Же, Баба,со шелъелла хьуна ,– шен дахьийна куьгаш дIагайтира йоIа,–цхьажимма йохъялийтахь со. Йоккхачу стага, шен декъа, дуткъа ши куьг схьа а кховдош,элира:\n–Баба яла хьан! Схьайоьл чу,ма латал. Кху тIамо боккха бала беа вайна.Баба санна,цхьалха йисна хьо? Ма хазахетийти ахь суна, суна-м адам а ца дисна моьттура кху юьртахь.Боккъал а,дехха догIа ихначул тIаьхьа ,цIаьххьана хьаьжначу маьлхан зIаьнарех терра къага доладелира йоккхачу стеган бIаьргаш. Цо,куьг лаьцна чу а йигна,йогучу пеша юххе охьахаийра йоI.ТIаккха Бабас чехка,кхин хеттарш а ца деш, бепиган цастар тIе налха а хьаькхна,куршки чохь йовха шура елира цунна.\n– Яа ахь, эхь а ца хеташ. Ахь тахана х1ума йиъна а хир яц. Бабас кхано xloaш кхорзур ду вайшинна.\n– 1уьйранна Воккхачу Дадица йиъна ас, – элира йо1а.\n– Ц1е х1ун ю цуьнан?\n– Бексолта ю-кх. Иза сов 1уьйрре к1отара вахана, цигара вайн бежанаш 1алашдан. Иза ц1а ван хье а велла, кхин чохь 1ен а ца елла, араяьллера со.\n– Х1а-а, Бексолтан к1ентан йо1 ю хьо? Эх1ей, хьо яха дукха! Хьан деда суна дика вевза. Хьуьнхо ма вара иза. Мацах цкъа, ша жима волчу хенахь, сан марйишина т1ехьийзаш ма вара иза. Ша болх бечу хенахь, суна наггахь дагон дечиг а доуьйтура цо. Ткъа да а, нана а мичахь ду хьан?\n– Уьш Казахстане д1абахна. Цаьрца сан ши йиша а, ваша а ву. Воккхачу Дадина, ков-керт д1а а кхоьссина, ц1ера вала ца лиъча, мамас со цуьнца ц1ахь йитира, цуьнан г1уллакхе хьажа. Ас цунна жижиг а кхехкадо, хьокхам а ботту, чохь дан дезаш долу г1уллакх а до. Ткъа кеманаш даьхкича, тхойшиъ ший а ларми чу долу. Цо суна ламаз дан а, вирд даккха а 1амийна. Дадас боху: «Вай, дегнаш ц1андина, до1анца хьасталахь, хастам бахь, Дала т1ом сацийна, къинхетам бийр бу вайх».\n– Ма бакълуьйш ву хьан деда. Аллах1а кхоьллина дерриг адам, Аллах1ан лай ма ду вай, х1ораммо а ша динчу дикачух а, вочух а цунна хьалха жоп дала дезаш... Д1акхачае хьайн шура... Хьо хьаха хилла дика йо1. Цундела ма йитина хьо мамас хьайн дедеца. АлхьамдулиллахЦ дика ду-кх хьо цуьнца йолуш. Ц1е х1ун ю хьан?\n– Машар ю-кх.\n– Машар ю боху ахь? Хьажахь, деллахь, - лерина йо1е а хьаьжна, элира йоккхачу стага, – сан ц1е а ма ю Машар. Хьо-м сан ц1архо хилла.\n– Вайшиъ ши Машар ю-кх т1аккха, елаелира жима Машар.\n– Шина Машаре цхьа т1ом сацалур буй, Баба?\n– Дера бу. Машаран ницкъ ч1ог1а ма бу! Машар бохьуш еъна хуьлда хьо! Дала мукъа лахь, кестта дерриге а хаза а, дика а хир ду.\n– Баба, хьо хьуо ю кху чохь? Хьо кхера ца кхоьру? Хьан ларма ян а юй? Гергара нах а буй хьан?\n– Х1ун дийр ду Бабас! Сан хилларш цхьацца бахьница д1абевлла. Хилча-м, убар санна, кху чохь лечкъина а ца 1аш, сайн нахана т1е д1аяхана хир яра со. Т1етовжа, шайх б1о булуш болу гергара нах бац сан. Т1ом балале бабица 1аш ши хьех-архо яра. Х1инца и шиъ Назранехь ю боху. Соьга д1айола аьлла, хабар-м даийтинера цара, х1етте а со ца яхара. Нахана новкъаг1ерта ца лаьа суна. «Шен ц1а - ц1ен ц1а»,– ду аьлла-кх цо. Дала динарг бен хир дац. Х1инца санна, Керла шо Некхочуш, ас царна дуьйцура, хьалха заманахь нохчаша Керла шо муха даздеш хилла.\n– Баба, суна а дийцахь, - хьастаелира Машар.\n– Дера дуьйцур ду-кх. Ладог1алахь, элира йоккхачу Машара.\n– И де т1екхачале, цхьа к1ира хьалха, юьртара тоьлла ву аьлла волу шийтта жима стаг, шайца яа-мала а йоцуш, шаьш дахана меттиг а ца юьйцуш, генна хьуьнах д1авоьдуш хилла. Уьш ц1ера бевллачу юкъана, юьртахь бисинчу кегийрхоша, юьрта юккъерчу майданан цхьана ма11ехь ц1е лато дечиг гулдеш хилла, вукху ма11ехь лайн г1ала еш хилла. Эххар а, Керла шо т1екхочуш, лаьттах а ца хьакхаболуьйтуш, ножан шийтта га долу гул а бохьуш, лела бахана к1ентий ц1а баьхкича, цара шаьш оццул хала беана гул, юьртахь бисинчу к1енташа йинчу г1али буьххье бог1а безаш хилла. И ца дайта дуьхьалбовлуш хилла г1ала йинарш. Хьуьнарш зуьйш, синкъераман кеп д1ахьош хилла цигахь. Эххар а Нала йоккхуш хилла, цуьнан буьххье ножан гул д1а а буг1ий. Т1аккха, хьуна дика дийцарг, диканца дукха хьо яхарг, дечиган боккхачу оьланах йоккха ц1е латош хилла . Керла шо кхачаран билгало хуьлий, д1ах1уттуш хилла иза. Д1адолош хилла ловзарш, синкъерамаш, говраш хехкарш, совНаташ дар. Кхаа дийнахь лаьтташ хилла и самукъане хьал. Ткъа и кхо де чекхдаьлча...\nЦу хенахь лере еара кеманан г1овг1а. Жима Машар эго йолийра. Йоккхачу стага, йо1 мара а къевлина, элира: «Кхера ма лолахь, уьш д1о гена лаьмнашка д1адоьлхуш ду хьуна. Дала мукъа лахь, х1умма а\nхир дац Шина Машарна цара дан х1ума дац хьуна»\n– Ткъа Воккхачу Дадина? Иза мичахь ву-те х1инца? Хьуна, Баба, доккха баркалла, со х1инца дика йохъелла. Со ц1а йоьду. Воккха Дада схьалаха веза сан, – аьлла, араяла тохаелира йо1.\n– Собарде, ма г1олахь! Хьо хьера-м ца яьлла?! Д1адахийта кеманаш. И боьха 1аьржа хьарг1анаш... Вай, со яла елла! Гур доцуш х1ун хилла кху дуьненахь. Собар де ахь, Дела ву хьуна вайца. Цо д1адоькхур ду хьуна царна xlapa-м, мухха декхахь а. Хаалахь, ч1ир ца оьцуш, цхьа а зулам ца дуьсу...\n– Дада... Воккха Дада...\n– Мохь хьоькхуш, йоккхачу стеган карара а яьлла, араиккхира йо1. Цхьабакъду, т1аьхьа а хьаьдда, йо1ана совг1атна коьрта туьллу довха йовлакх дала-м кхиира йоккха стаг...\nЙо1 ц1а кхаьчча, деда хиллера, лаьтто малх санна, йо1 лоьхуш, ц1енна го туьйсуш. Йо1 гича хазахийтира цунна, йо1ана а хийтира иштта хаза, деда ц1ахь карийна.\n– Хьо мичахь яра? Ма ч1ог1а кхерий ахь со. Лула-кула хьо лоьхуш, чекх ма вели со.\nЙо1а, Бабас шена делла йовлакх а гойтуш, д1адийцира, ша мичахь яра.\n– Т1екхочуш Керла шо дуйла а хууш, хьуна совг1аташ дан вахана хье ма вели хьан Воккха Дада. Хьажал, ас хьайна деанчу совг1аташка а, торте а, жимачу базалге а.\n– Воккха Дада, кхарех цхьа совг1ат ша ц1ахь 1аш йолчу Бабина дахьийтахь соьга, - аьлла, хьастаелира Машар. – Ма комаьрша дог долуш адам ду иза.\n– Х1инца вайна маьрк1аже ю. Боьдуш TIOM а бу. Хьо хьуо араялийта сан йиш яц. Со а вог1у хьоьца. Луьйш-олуш, цхьаьний rlyp ду вайша Бабина хазахетийта, – шен сирлачу мекхех дайн куьг а тоьхна, хьалаЛаьттира Бексолта. – Хаалахь, дог деса, са къен, б1аьрг б1аьрзе а бац хьуна хьан деден. Стагана хазахетийта, 1ан т1ехь цунна хорбаз лохур йолуш ву со. Ткъа Машар, мацах цкъа товш, оьзда зуда яра. Цуьнан майра дийна волуш, церан не1арш хьешашна гуттар а йиллина хуьлура. Керлачу шарца декъалъер вай иза.\nЦо иштта аьлча, хазахетта:\n– Воккха Дада, хьо ву-кх массарел а дика, – аьлла, г1атта\nкечделлачу олхазаро санна, ши куьг д1аса а дахийтина, дедена марахьаьрчира Машар.


Сацош дац Нохчийчуьрчу Iедало ша экстремистийн могIара язбинчу нахах доьзалш хербар а, и доьзалш махкахбахар а. Гергарчара шайн наханна неIалт олу сурт дукха тIех даьржина хиларо шеко юьту бахархошлахь.\nДIадаханчу кIирандийнахь Соьлж-ГIалахь некъан полицина тIелеташ вийначу жимчу стеган дас, тIеерзийна телекамераш а йолуш, неIалташ хьежийра, шех дIахадийра воI. Барзаев Олхазар вара иза. Цо баркалла элира полисхошна шен кIант верна, элира, тезет а хIоттор дац ша веллачух. Бохура, ма бойла шега кадам цхьаммо а.\n"Суна вина, ас вуьйр а ву…"\n2017-чу шарахь, Дечкен-беттан 29-чу дийнахь, Нохчийчоьнан куьйгалхочо Кадыров Рамзана Инстаграмерчу аккаунте йиллира цхьа видео – Шелара вахархо Рашидов Мовсар вара шех воI дIахервеш, цунна неIалт олуш. И дара хьалхо Шеларчу полисхошна тIелетта кегийнах шаьш-шайгара ара ца бевлла, уьш Шемахь тIом беш волчу Рашидов Мохьмада ир-кара хIиттийна, Нохчийчуьрчу Iедало аьлча.\nТIелатар динчу кхиазхойн гергара нах махках бохуш бу\nВидео буха яздинера Кадыровс: "Рашидовн дас наханна хьалха неIалт аьлла шен кIантанна, кIант велла аьлла хабар кхаьчча, беза кхаъ хир бара шена боху цо".\n2015-чу шеран Гезгамашин-баттахь Кадыровс, камершна хьалха а гулбина, емалбира "машанашкахь Иблисан пачхьалкх хестош лела", Шемарчу тIаме кегийрхой кхуьйлу аьлла ша бехкебен нах. Лаьттачу тобананах цхьамма, велхха воллуш, элира, ша дIахерво шех шен воI.\nНохчийчийчохь гергарчаьрга дIатуьйсуьйтурш "экстремист" шайх аьлларш хилла ца Iа, кхача тарло оцу декъазчу тIегIане Iедална цатайнарг милла а.\nДАIИШ-хочун да кхобу Нохчийчохь лаьцна\nМасала, кхушара, Охан-баттахь, блогеран Абдурахманов Тумсон Нохчийчуьрчу гергарчара, шаьш иза шайн долара воккху бохура камерашна хьалха. Бохура, чIир а кхайкхор яц шаьш иза вийначунна. "Кадыровхоша" оцу кепехь кечбина ша вен бух, яздира Абдурахмановс шен Telegram-каналехь.\n2017-чу шарахь, Гадужу-баттахь, Кадыровна ира критика еш хуьлучу блогеран Алихаджиев Ахьмадан гергарнаш машанехула къамеле бевлира цуьнга. Дуккха а болчу цIийнан нехан хьалханчаша "пайдабоцу хIума" ма леладе, шаьш юхькIайн дита, элира цуьнга. Камерана хьалха лаьттачех цхьамма бохура, "я шича а, я маьхча а, я хIумма а яц хьо тхуна". ТIедожийра блогерна шайн тайпан цIе хийцар.\nКадыровн спектаклехь коьртаниг\nДас Барзаев Ахьмад доьзалх дIахервар шина маьIнехь кхетийна юкъаралло. Олхазара, дас, тIех тIетаIийна неIалт аларо шекбаьхна "бехкечийн" гергарнаш Iедалхоша бигина камерашна хьалха бохучух.\n"Кавказ.Реалиино" зийра оцу хьокъехь Нохчийчоьнан могIарчу бахархошна хетарг: стенна оьшу, даггара дуй-те доьзалша шайн стагана неIалт алар?\n"ХIара тIаьххьара хилам со шеквоккхуш бу. Дукха хьолехь гуш хуьлу нах кхерийна, тIелоьйтуш буйла. Ткъа кхузахь соьга алалур дац, да лаамза валийна къамелдан, я иза баккъал а лела ишта. Кхеташ ду, атта гIулч яц цо йоккхург, я шен дахарехь уггаре бакъ дешнаш а дац уьш. Мел доккха зен воIа динехь а, иза цуьнан да ву", - боху Соьлж-ГIалин яхархочо Фатимас.\nМахках ваьккхина Бахарчиев Асланбек кхелхина\nСоьлж-ГIаларчу Индирас инзаре цецъяьккхира ша боху вийначу Барзаев Ахьмадан дас, "тоьар ду цуьнан дакъа цIун хьулъечу ор чу кхоьссича а" аларо.\n"Сан коьртера ца долу оцу кIентан ден [Барзаев Олхазаран] дешнаш. Цуьнан дакъа цIун гулъечу ор чу дIакхосса алар. Шен берах лаьцна муха алалур ду иштаниг?" – боху Индирас.\n"И тайпа къамелаш кхечаьрга хьалха а дайтина хила мега, ткъа хIинца дерг кхин ду. Цхьаъ делахь, цо [Барзаев Олхазара] ша боху шегахь лаккхара дарж ду. Шена балха тIехь хьовзам ца хилийта боху цо кIантанна неIалт. ШолгIа делахь, мел вон зулам динчунна а олу: "Дала гечдойла!". Ткъа Барзаевс ца боху иза, важа шен кIант воллушехь", - аьлла хета Соьлж-ГIалахь вехачу СаIида.\nНохчийчуьрчу цхьана институтан хьехархо волчу Аслана (цIе хийцина ю – ред.) бахарехь, нах боьлла гергарнаш шайн стагах бахарх.\n"Ма-дарра аьлча, Нохчийчохь хIоранна хаа деза, спектаклехь шена меттиг кхачийча, иза декхаре ву делла васт ловзо. Цуьнга пурба а доьхур дац. Амма аттачех яц и спектакль. Идеологи шорйо, кIаргйо цо. ХIара хIинца гайтина спектакл вуно говза ловзийра. Делахь а, шира ю цуьнан сценарий, хьех-мерах чекхъяьлла", - боху Аслана.


Лып-Булатово — Википеди\n58°03′06″ къ. ш. 53°37′41″ м. д.HGЯOL\n161 стаг (2010)\nЛып-Булатово картан тӀехь\nЛып-Булатово (оьрс. Лып-Булатово) — Российн Федерацин Удмуртин Кезан кӀоштан юкъа йогӀу эвла.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Лып-Булатово&oldid=4480219»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 17 январь, 22:13.


ЦIахь ца лозу дог лозу нохчех Европехь\nГермани -- немцойн киноактриса Боймер Марие\nНемцойн Мюнхен-гIалахь дIаяьхьира Нохчийчоьнна лерина суьйре. Нохчийн мотт, литература, истори йийцаре йира цигахь. Германин ПЕН-центр декъахь а йолуш, Гёте цIарахчу институто вовшахтоьхначу суьйренехь дакъалоцуш бара бевзаш болу немцойн журналисташ а, юкъараллин жигархой а.\n„Мотт. Даймохк. Махкахвалар“. Иштта яра немцойн ПЕН-центро, цхьамогIа цIеяхханчу меттигерачу юкъараллин цхьанакхетараллаша декъа а йолуш, дийна цхьана баттахь дIакхехьначу суьйренийн рогIан цIе. И мехала хилам вовшахтохарехь декъахь яра иштта Мюнхен-гIалин урхаллин культурах, маттах, литературах жоьпалле долу дакъа а.\nТкъа цу суьйренийн Iалашо, церан цIаро гойтуш ма-хиллара, даймахках а бевлла, шайн мотт буьйцучу юкъараллах а къаьстина, хийрачу махкахь, хийрачу маттахь яздар тIедоьжначу, карарчу хенахь Германехь бехаш а, болх беш а болчу яздархойх лаьцна дийцар а, церан дахаран башхаллаш ешархошна йовзийтар а, ткъа иштта царна дуьхьалхIуьттуш йолу халонаш серлаяхар а яра.\n„Мотт. Даймохк. Махкахвалар“ суьйренийн рагI вовшахтоьхначу немцойн ПЕН-центран белхахошна дика евза и халонаш. ПЕН бохург а „поэзи, эссе, новелла“ бохучу кхаа дешан хьалхарчу элпех кхолладелла дош ду. Доллучу дуьнентIерачу пачхаьлкхашкахь шен цхьацца дакъа долчу цу юкъараллин коьрта тушпхьа Лондонехь ю, ткъа цу юкъабогIуш, яздархойл сов, журналисташ а, гочдархой а бу.\nХIора пачхьалкхара ПЕН-клуб шашаха, йозуш а йоцуш елахь а, цхьанакхетараллин юкъара Iалашо а, Iадат а ду - дуьнентIехь гIелонашца а, харцонашца а къуьйсуш болчу яздархошна белшаш гIортор а, дешан маршо ларъяр а. Цул совнаха, „Яздархой набахтехь“, „Яздархой мухIажираллехь“ цIе йолу мехала ши программа а ю ПЕН-центро Iуналла деш.\nИштта, масала, немцойн ПЕН-клубо тIаьххьарчу пхийтта шарахь дIахьош йолчу „Яздархой мухIажаралехь“ цIе йолчу программица, тайп-тайпанчу пачхьалкхашкахь тIемаш, я диктатурийн режимаш, я цензура бахьана долу кхерамечу хьолехь болу журналисташ а, яздархой а цу махкара арабаха а, Германе схьабахкон а гIо деш ю.\nИ программа кхоьллича дуьйна схьа дуьненан массо а декъера яздархой а, журналисташ а чекхбевлла немцойн ПЕН-клубан гIоьнах. Кубера а, ГIажарийчуьра а, Китайра а, Шри-Ланкара а бара уьш. Иштта шиъ Нохчийчура хьаша а хилла ПЕН-клубан программехь дакъалоцуш.\nМюнхенехь дIадаьхьначу махках бевллачу яздархойн кхолламех долчу цхьанакхетарийн рогIера Нохчийчоьнна лерина йолу суьйре Толстойн цIарахчу библиотекехь дIаяхьира. Цигахь дакъалоцуш бара бевзаш болу немцойн журналисташ а, яздархой а, юкъараллин жигархой а.\nСуьйре дIахьош цIеяххана йолу немцойн актриса Боймер Марие яра. Кхузарчу киноезархошна шуьйра евзаш йолу, дуккхаъчу дуьненюкъарчу киносовгIаташца билгаляьккхина йолу и актриса тIаьххьарчу хенахь гIараелира Германехь талораш лелочу оьрсийн мафех лаьцна яьккхинчу цхьана меттигерачу сериалехь коьртачех рол ловзорца. Ткъа Нохчийчоьнна леринчу суьйренахь дакъалаца ша резахилар цо шена махкахвалар а, мухIажиралла а, хийра хилар а бохуш йолу теманаш евзаш а, гергара хиларца а доьзна ду элира.\nМаситта мотт буьйцучу доьзалехь хьалакхиина йолчу шена, даима а инзаре хетта, цхьана юкъараллехь бийца мот ца хууш я дуьйцучух кхета а ца кхеташ ваха везар, элира цо суьйре ша дIайолош. Ткъа тIехула тIе, мотт шен коьрта гIирс болчу наха, яздархоша я журналисташа - цара ма хала ла деза и хийра хилар, аьлла.\nМарие Боймер: „Кху суьйренна айса кечам бечу хенахь кхин а алсам кхета йолаелира со, шен даймахках ваьлла ца Iаш, стаг шен маттах а валавезаш хилар хIун ду бохучух. Ма-дарра дийцича, дегIан меженах валар санна хIума ду иза. Суна сайна а мехала ду хIара санна йолчу темашца гергахьакхаялар, хIунда аьлча, сан балха тIехь, масала, оха даима а лоьхург – иза дахаран ца евзаш йолу агIонаш, цуьнан экстремалалла ма ю, цуьнан кIорге а.\nЦул совнаха, хIокху суьйренах лаьцна аьлча, суна чIогIа тIеIаткъам бинера нохчийн яздархоша язйинчу, айса тховса ешначу тексташа а. И санна йолу тексташ йовзийта а, нахана хазийта а аьтто баккха лаьара суна“.\nБоймер Мариес цу суьйранна Нохчийчуьрчу яздархоша яз айина, немцойн матте гочйиначарех масех текст йийшира. Цу тексташна юккъехь эссеш а, дийцарш а, кинофильмийн сценарин дакъош а дара. Нохчийчоьнах шена, ша и йозанаш дешшалц, массарна а девзаш долу тIеман васташ бен, хууш дукха хIума дацара, бохуш дуьйцу цо.\nБоймер Марие: „Уггаре а хьалха тIемаца а, цуьнца доьзна долчуьнца а йолу ассациацеш яра уьш, ма -дарра аьлча, кхин цхьа а, хIара ду аьлла, билггал хаарш а доцуш. Ткъа кху суьйренна кечам беш а, тховса юха кхин цкъа а кхетта суна, мел сиха харцахьчу боьрзу стеган цхьана хиламех болу кхетам, нагахь санна иза кIирвелла, хьажа а ца хьожуш, тIехула дIа бIаьрг а тоьхна, тIехволуш ца хилча.\nДукха хан йоцуш Инде яхнера со, Тибетан хьал талла. Тховса кху цхьанакхетараллехь, хIетахь Индехь санна, боккха тIеIаткъам хилла суна, ма -дарра аьлча, цхьа кIорга эмоциалан йишйохар а, дан амал доцуш со хетар а. Ткъа, вукху агIор, со кхетайолаелла хIинца, нохчийн инзаре ширачу маршоне кхийдарх“.\nТолстойн цIарахчу библиотекехь Нохчийчоьнна леринчу суьйренан декъашхо вара иштта немцойн вевзаш волу журналист Загер Дирк а. Дуккхаъчу шерашкахь Германин коьртачу телеканалех долчу ЦДФан Москохарчу редакцин куьйгалла деш хилла ву иза. Загер Дирк, журналист санна, дукхазза хилла Нохчийчохь а.\nДудаев ДжовхIарца а, Масхадов Асланца а цхьанакхетарш хилла цуьнан, иштта, шинна тIамах лаьцна дукхаза немцойн телефизионехула а гайтина Загер Дирка яьхна сюжеташ. Ша дуьххьара Нохчийчу вахарх лаьцна дуьйцучохь цо, мелла а забарца, хьахийра, ша цига вахале оьрсийн хаамийн гIирсашкара дукха инзаре хIуманаш хезна вара нохчех лаьцна, церан къизаллах а, аьрхаллах а, бохуш.\nЦундела ша цхьаъ ваха ца ваьхьира цига. Дуьххьара шаьш дахнарг Шуьйта яра, бохура Загера. Шаьш юьртахь дистхила тIедахначу цхьана воккхачу стага, шайна тIе а хилла, куьг схьадаийтира, бохура. Иза хIун дагахь ву ца хууш волу ша кхеравелира, бохура, там бара хIара шайх лата, аьлла. Ткъа иза шега салам дала гIерташ хиллера, боху, шаьш ша волчу хьошалгIа чу кхайкха а.\nЗагер Дирка иштта дийцира, оьрсийн-нохчийн юкъаметтигийн башхаллех а, уьш тIемийн къизалло тIеIаткъам бина хиларх а лаьцна . Оьрсийчоьно Нохчийчохь дIакоьхьу тIемаш Европехь карарчу хенахь масал доцу колониалан тIемаш бу, метрополина шен колони дIа хеца ца лаар бен, кхин цхьа а маьIна а доцуш, элира цо. Ткъа и санна йолу политика дIакхехьар ткъе хьалхарчу бIешарца догIуш доцу хIума ду, аьлла.\nНемцойн ПЕН-клубо Мюнхен-гIалин урхаллин культуран декъаца цхьана дIаяьхьна „Мотт. Даймохк. Махкахвалар“ цIе йолу суьйренийн рагI адамийн бакъонаш ларяърна леринчу даздаршца дIайирзира.\nНемцошлахь дуккха а бу нохчех доглозурш


Смотреть онлайн капа и картель скачать\nХип-хоп портал Дети Урбана. Скачать рэп музыку бесплатно, посмотреть рэп клипы. Капа начал читать рэп в коллективе «Солдаты Бетонной Так в 2008 году выходит совместный альбом «Капа и Картель Баста слово Журнал чтиво Future смотреть онлайн G-Unit News новости.\nПохожие песни скачать музыкальные видеоклипы новинки 2017 портал слушать радио слушать до встречи с тобой ты знаю ты на свете есть слушать веселая русская народная музыка скачать песни сумерки слушать 1 часть возьми меня с собой слушать онлайн слушать г.о. военные песни на 9 мая скачать капа новый альбом слушать онлайн 2017 ваенга новые песни слушать все песни слушать сказки буратино арабские песни скачать новинки песни скачать группы круг зона отдыха дизайнер слушать песня кукушка цой слушать слова слушать егобня 6 частв мп3 скачать без регистрации новинки шансон что слушают сейчас из музыки 6 рота песня слушать\nСкачать, слушать mp3 музыку онлайн плейлисты скачать mp3 без смс и без У нас на портале вы можете слушать и скачать Капа и Картель