16.05.2014\tДраматургия Оставить комментарий\nЧаккхе. Юьхь еша 3-чу номерехь.\nХункар-Пашин х1усам. Лоха дина деха ц1енош. Шуьйра ц1ена уьйт1е. Жимчу г1ентахь хиъна 1а Тумишин марнана Жанета, керахь тоьгуш коч а йолуш. Д1анехьа х1умнаш юьттуш гуш ю Тумиша.\nГуш ду цуьнан дилхина б1аьргаш.\nЖАНЕТА. Зулпаан несо шолг1а к1ант вина-кх. Нехан-м ирс хуьлу, сан ирс дайна-кх цхьанхьа, к1ентан к1ант гур волчух тера дац. Зуда хийцича доьзалхо а хийцало олуш ма дара.\nТумиша йист ца хуьлу. Мехара тай, озадой, хададо Жанетас.\nП1елгах маха а 1отталой, мохь болу.\nВай-вай-вай, сан лазийна п1елг (лестабо). Сан эт1а дог Дела ву-кх гуш. Х1ан, х1ара тай юха таса деза (тай тосу). Иштта хуьлу нене а ца хоттуш зуда ялийча, я к1ант а вац, я нус а яц. Сайга хаьттинехь аса хьо яла а йойтур яцара. Со реза йолуш зуда яц хьо. Нана реза йоцуш динарг иштта доьрзу. Т1аьхье еза сан к1антана (несе хьожу). Йист а хир яц, шена луъург бен дийр а дац.\nТУМИША. Мама, х1ун де боху ахьа соьга? Хьуна дуьхьал а ца лоь со, ахьа боххург а до аса, лулахошка а ца йоьду-кх со, хьо реза ца хуьлун дела. Х1окху кертахь мел долу г1уллакх деш ю со: ков-керт, бераш, юург, юьттург, бежнаш, котам. Т1аккха а реза яц хьо. Сайна хилча к1ант ца везаш ма яц со а, Дала лахь хир ву-кх к1ант а.\nЖАНЕТА (карара коч охьа а тосий, куьйгаш гош т1е г1ортадо). Хьан къамел ма дахдели. Мотт луьйр болуш-м хилла хьо. Кхин цхьа вон сиз гучудели-кх хьан. Моз ца доккху моза, и хьайн бага суна схьа ма екаелахь, аса могуьйтур дац хьуна. Хьуо реза яцахь д1аг1о, хьо сецош цхьа а вац, аса сайн к1антана зуда ялор ю.\nТУМИША (елхаран къурдаш до). Со муха г1ур ю д1а, бераш ма ду сан. Ахьа соьга уьш, со денц1а йоьдуш дига а ца дуьгуьйту. Цу т1е со ц1а яхаза дукха хан ю, ахьа ца магош.\nЖАНЕТА. Долчул а хаза ду и. Хьо ц1аяхча бежнаш хьан лелор ду? Со могуш а яц, почкаш ду сан лозуш, аьлчи а, дог лозуш яй со-м. И ду-кх хьан соьх къахетар. Хьуо йодахь юха а ца ян г1о, х1ара ловзарш соьца д1аг1ур дац.\nТУМИША (юьтту х1умнаш саца а ца еш б1аьргара хиш д1адоху). Вай Делора хаац суна-м, х1ун дан деза. Боккхачу балехь ю-кх со х1окху кертахь. Хьан к1ант а ву акхаваьлла лелаш, хьо ю даима реза йоцуш, тхойшинна барт хиларна кхоьруш (б1агор а хьевзий ша йолччохь охьалахло).\nЖАНЕТА. Х1ан, х1инца моттарг1анаш лелон х1оьтти, яла йоллу мотуьйтург бакъ дац, и хьайн бага хьайгахь юьтур ю ахьа. Хезна суна, сан к1ант Малика езаш ву бохуш. Нийса ву. Со реза ю Маликина. Дала мукъалахь, цо ялор ю иза. Цо тхуна к1ант вийр ву.\nТумиша ша юьттуш йолу х1умнаш охьа а тосий, елха а йоьлхуш, чу къайла йолу. Ела а къежаш цунна т1аьхьахьоьжуш 1а Жанета.\nСан к1ант а кхобур ву цо. Малика балхахь а ю, некъахь а ю, хьо санна чохь йижина 1уьллуш яц сан к1анта чудеънарг а дууш.\nМохь бетташ къамел до, Тумишина д1ахазийта. Важа гуш а яц. Д1а а тоьй, ойланаш еш 1а. Керта вог1у Хункар-Паша.\nЖАНЕТА. Вай, со яла хьан дела1, сан к1ант (елха йоллуш санна юьхь озайо). Хьайн ненехь долу хьал ца хаьа-кх хьуна.\nЖАНЕТА. Хьан нанна-м доьхна х1ара дуьне, и хьан зуда х1окху керта хьевзичхьана. Цо соьга йиттина бага! Ма бага йитти цо соьга. Дерриг г1уллакх ша деш ю боху, со х1умма а деш яц эли. Хьо сан к1ант велахь и хьайн зуда сацор ю-кх ахь, хьайн нене а ца лоьйтуш. Нана цхьаъ бен яц, зударий шортта бу.\nХУНКАР-ПАША. Х1инццалц йист хилла ма яцара хьоьга иза. Тахана х1ун хилла? (Охьахуу).\nЖАНЕТА. Хаац, тахана х1ара стенна майра яьлла.\nХУНКАР-ПАША. Мать, дитийша и пайда боцу х1умнаш, кега а ца деш. Ма хьийзавехьа со цу юккъе, тахана къаьсстина дог дог1уш вац со и зударийн девнаш къесто.\nЖАНЕТА. Ахь ца къастийча хьан къастор ду уьш? Вистхила. Хезий хьуна?! Хьайн майра ц1авеъча къайла ма ели хьо, кхалла х1ума ло х1окхунна.\nХУНКАР-ПАША (ойланашка вахана 1а). Дика хир ду кхалла х1ума елча. Дера хир ду… дера хир ду.\nЖАНЕТА. Ахь х1ун до, сан к1ант? Хьо ма ч1ог1а ойланашка вахана ву. Дийцахь хьайн нене. Соьга ца дийцина хьаьнга дийца волу хьо? (Тумишега). Схьайола, яа х1ума ло х1окхунна. Хьо ма доьхьал яьлла тахана, шайт1а дуьйли-кх хьуна чу. Яла цу чуьра ара!\nХУНКАР-ПАША. Ма хьекхахь мохь, корта лозуш ву со тахана. Хьайна а ницкъ бо ахьа, сан лергаш а къардо ахьа.\nЖАНЕТА. Ала ахь нене иштта! Хьаха ца човхайо ахьа и хьайн зуда-м.\nЧайник а яхьаш т1ейог1у Тумиша. Дилхина б1аьргаш, ц1ийелла юьхь. Хункар-Паша реза воцуш хьоьжу Тумишега.\nХУНКАР-ПАША. Сан нана, са тедехьа хьайн, собар дехьа. (Тумишега). Хьо х1унда яханера туькана? (Тумиша йист а ца хуьлуш чай дуттуш ю).\nХУНКАР-ПАША. Кхин ма г1олахь. Х1инца кхин дуьйцур дац вай (хьалаг1отту). Ца еза суна яа х1ума а.\nЖАНЕТА (Тумишега). Хьо лелла-м ца ели! Меца вити-кх ахьа иза. Даима ю-кх хьо иштта.\nТУМИША. Аша х1ун де боху соьга? Аша ма хьийзайо со. Са кхачийна-кх сан.\nХУНКАР-ПАША. Д1асацаел х1инца г1овг1а! К1ордийна шун т1ом а. Цхьанни а бала бац сан проблемашца (чувоьду).\nЖАНЕТА. Х1ун ду хилларг? (К1антана т1аьхьа йоьду). Хьан нанас хьуна г1о-м дийр ду мичча т1ехь а, дийцал ахьа соьга.\nТумиша, чайник а керахь, царна т1аьхьа хьоьжуш лаьтта.\nТУМИША (марненах кхаьрдаш). «Хьан нанас хьуна г1о-м дийр ду мичча а т1ехь а». Питана тосур ду-кх ахьа тхойшинна юккъе.\nЦ1еххьана арахь кхойкху.\nАЗ. Тумиша! Чохь юй хьо?\nТумиша, кхералой, егайо, шен куьг дагийна чайник охьаюьллу.\nЛулахо Зайнап йог1у керта.\nЗАЙНАП. Тумиша! Хьо ма лаьтта, 1адийча санна. Сох-м ца кхераели хьо? Иштта ирча ю со? (Схьат1ейог1у).\nТУМИША. Д1аялахьа (куьг ластадо). Суо сайга луьйш лаьтташ яра со, хьо ц1еххьана йистхилча, марнанна хези моьттуш, кхераели-кх.\nЗАЙНАП. Ч1ог1а а кхоьру хьо марненах. Жимма йистхуьлуш хилал хьо, Тумиша. ТУМИША. Хьо соьга йистхуьлуш гича-м хир яц иза суна реза.\nЗАЙНАП. Суна хууш ду иза-м. Иза а бохуш 1ийча девр дуй вай, д1аса а ца доьлхуш? Хьан марнана-м хала стаг яра. Сан марнана иштта яц.\nТУМИША (куьйгаш ластадо). Къамел меллаша дехьа, д1ахезар ду.\nТУМИША. Хункар-Паша а, иза а цхьаьна чохь ду. Къайлаха чучча дахана цхьаъ дуьйцуш ду и шиъ, суна а ца хозуьйтуш.\nТУМИША. Хаац. Со чуяхча цу шинна къамел д1асецира, суо новкъа юй а хиъна, со араелира. Цхьа ахча дуьйцуш дара и шиъ, сан марнана яра ша миччара а даьккхина цунна г1о дийр ду бохуш.\nЗАЙНАП. Со гинехь, хьо чохь яц аьлла, д1ахьажора яра Жанетас. Сан марнанна дика евза хьан марнана. Шен марнанна дика нус хилла яц, схьадийцарехь, хьан марнана. Аьлларг а ца деш, дуьхьал а луьйш ю бохура Жанета шен марнанна. Жанетех озало бахара цуьнан марнана, хьан марда-м багахь мотт боцуш ву бахара. Жанетас багара мотт схьабаьккхина хилла хир бу цуьнан (Тумишин белш т1е куьг тухуш, елало. Важа г1ийла къежа).\nЗАЙНАП. Д1аяла, хила мегар дац хьо санна багахь мотт боцуш. Дуьхьал лета ца оьшу, амма хьайн позици жимма а къовсуш хила-м еза. Вай, сан марнана дика адам ду, тхойшинна дов далахь а соьгахьа узуш йистхуьлу сан марнана. Цундела суна и дукхаеза, цо шен корта лазабаьлла аьлча а саготта хуьлу-кх со, цунна х1ун там бийр бара-те бохуш, д1асахьийзаш.\nТУМИША. Сайниг тхойшинна барт хиларна кхоьруш хуьлу, даима питана туьйсу.\nЗАЙНАП. И хьан марда цу Жанетас дог эт1ийна вийна хир ву олу сан марнанас.\nТумиша йист ца хуьлуш пхьег1аш д1аерзош ю стол т1ера. Дехьачуьра арадолу Хункар-Паший, Жанетий. Хункар-Паша сиха кех волу. Жанета, Зайнап а гой, х1окханна т1ейолало. Тумишин б1аьргаш майрачунна т1аьхьа хьоьжу.\nТУМИША. Делахь а, чуйог1уш хилахьа, чувоьллина стаг санна х1окху чохь йоллуш ю-кх со.\nЗАЙНАП. Дика ду. (Жанете). Де дика дойла хьан. Со-м Тумиша х1ун деш ю-те аьлла, са а гатделла чохь, схьанехьа яьллера. (Жанета охьахуу х1окху шинне юххе).\nЖАНЕТА. Чохь дан г1уллакх а долуш са муха гатдо. Дикачу зудчун г1уллакхаш цкъа а чекх а ца довлу.\nЗАЙНАП (д1аяха д1айолало). Г1уллакхаш-м дан деза, амма уьш кхачийна хан йог1ур яц цкъа. Сан марнанас олу: «Г1уллакх а дан деза, амма шен дег1е садо1уьйтуш хила еза зуда. Жима волчохь ца лардина дег1, къанвелча бале дер ду», – олий.\nЖАНЕТА. Хьан марнана-м даима а яра и хабарш долуш. Шен дег1ана хало йийр йолуш яц.\nЗАЙНАП. Шен г1уллакх дан хууш ю иза-м, цкъа а ша кхоийна х1умма а суна т1е тосур долуш яц. Тхойшиъ бертахь 1аш ю. Х1ан, со йоьду, 1одика йойла.\nЖАНЕТА. Нах а бац кхин вовшахлеташ 1аш. Марнанна там берриг несо лелийчхьана барт а хир бу. Иштта несарий х1инца бан-м бац, я суна гина а бац цхьанхьа а.\nЗайнап сихха д1айоьду.\nМаликин туька. Ши а зуда туькана чохь ю, цхьацца г1уллакхаш деш хьийза.\nКАМЕТА. Нускалан настроени муха ю? Башха самукъдаьлла ма ца хета суна.\nМАЛИКА (куьг ластадо, хьала а нислуш). Дог парг1ат дац-кх сан, х1ун ду а ца хаьа. Нийса диний-те аса и ахча цу юккъе диллина? Хаза а ма дац.\nКАМЕТА. Шек д1а ма ялахь, бакъ дира ахьа иза иштта. Кхин меттахваккхалур волуш а вацара Якъуб, иштта д1а ца теттинехь. Не мытьем, так катаньем, олуш ду-кх оьрсийн.\nМАЛИКА. И миска Хункар-Паша а ву цу юккъе хьакхийна, со цкъа а цуьнга г1ур йоций хуъушехьа.\nКАМЕТА. Вистина вала ша. Вацара-хьаха иза-м миска, цхьа доккха толла ж1аьла ду-кх. Миска велахь-м, хьаха вара, шен доьзалан дола а деш, шен чохь 1ийр, хьакха, сан нерваш трепать а ца еш. Цхьаъ баьлла а пайда бала ца мега 1ункар-Пашех а, Тоитас цуьнах ма аллара.\nМАЛИКА (дог ца дог1уш елало). 1овдал ю алахь а, дош меттара олуш ю Тоита-м, вайшинне дага ца дог1учу аг1ор. (Ойла еш соцу). Вог1ур вуй-техьа Якъуб? Оьг1аз-м ца вахана-те и суна? Са меттахь дац сан.\nКАМЕТА. Ма эхь дацара цуьнах оьг1азвахча а. Шена хьо езаш елахь, ахча а дахьаш вог1ур ву. Ца дахьахь… ца дахьахь (бехке яхана Малике хьожу, б1аьргаш а идош).\nПроверка хир ю-кх цунна. Хункар-Паша а хир ву дог доьхна, дог а диллина д1авижина, «Ахча нету – нускал нету», – аьлла.\nМАЛИКА. Миллиард деъчи а ца оьшура суна Хункар-Паша-м. Якъуба х1ун дийр ду ца хаьа-кх… Цо ахча ца дахьахь а г1ур ю со Якъубе, цо йигахь. Цуьнга-м эр дац аса иштта д1а.\nМАЛИКА. Якъубана юххехь хилчхьана, суна башха а дац, мичхьа а 1ийча а. Цаьрца бертахь хила-м хуур дара суна.\nКАМЕТА. И а нийса ду, г1ала д1айодахь кхуза схьаэха деза хьан цигара дуьйна.\nМАЛИКА. Схьа-м оьхур яра со. И-м проблема яцара. Х1окхунах х1ун хуьлу ца хаьа.\nКАМЕТА. Са ма гатдехьа. Дика д1анислур ду-кх. (Йиш локху). А свадьба пела и плясала…\nМАЛИКА. Ц1а а яхана, сайн цхьацца т1еюху х1ума схьа а оьцуш, сайна прическа а яйтина со схьайог1у. Хьо а хьайна лаахь, ц1а а г1ой, схьайолахь, са а да1ий.\nКАМЕТА. Х1ан-х1а, дог ца дог1у д1аса лела. Кхуза чохь соцур ю со, хьо г1ой йола.\nМАЛИКА. Дика ду, со яхана йог1у (арайолу).\nМаликин туька. Чохь ю Маликий, Каметий. Цхьацца деш йоллу ший а.\nКАМЕТА. Шек ма ялахь, х1инца схьакхочур ву хьан хьоме Якъуб а, хьо арайолург миллион а дахьаш. Прическа а хаза ю.\nМАЛИКА. Цхьа ц1еххьана дагатессина элира аса забаренна и ахча, х1инца дохко-м яьлла. Якъубана х1ун моьтту а ца хаьа.\nМАЛИКА. И-м дага а ца веанера суна. Гучу а вер вацара иза-м, цхьа дика. И хьеха а ма вехьа, дог ца дог1у сан и вийца а, эрна хан йойуш.\nКАМЕТА. Пекъар 1ункар-Паша я1. При своих интересах висси-кх.\nНе1 йоьллий, г1овг1а йолу. Ши зуда не1арехьа йоьрзу. Чувог1у г1еметта х1оьттина лекхачу дег1ах, нохчийн духар дуьйхина къонаха. Цунна т1аьхьа схьагучуволу Хункар-Паша, къежина озаеллачохь юьхь а сецна.\nКАМЕТА (тамаша беш). Хьо ма да адаме! Картина называется «Не ждали».\nХУНКАР-ПАШИН НАКЪОСТ. Чудахка мегий? Ва дика мел дерш х1окху чу! Иман а, беркат а лаьттийла шуьгахь! Тхо схьадаьхки-кх.\nМАЛИКА. Марша дог1ийла! (Ша лаьттачохь пенах д1алета).\nКАМЕТА. Хункар-Паша, хьан ма торжественный вид ю, там бара ахьа тхо цецдаха.\nХУНКАР-ПАША. Вог1у-уш схьакхечи. Малика яр-кх со варе хьоьжуш. Хьо-м даима а яра цецяьлла.\nКАМЕТА. Г1ан гина хир ду хьуна Маликех лаьцна.\nХУНКАР-ПАША. Г1ан гичи а, со г1ан нислуш ву, шек д1а ма яла хьо.\nКАМЕТА. Г1енах ца гуш, ж1аьло ца юуш х1ума яц. Раз на раз не приходится, Хункар-Паша.\nХУНКАР-ПАША. Къамел дукха дахдели хьан. Д1асацалахь х1инца, дукха а ца луьш. Х1ара соьцарниг сан шича ву – соьца накъост хилла веана ву х1ара. Леча ю х1окхуьнан ц1е.\nЛЕЧА. Дела реза хуьлда. (Вистхила тохавелла Хункар-Паша д1асацаво). Гой хьуна, Малика, вай кхетамчохь а долуш адамаш ду, х1ун дуьйцу а, х1ун леладо а хууш. Т1аккха ваьша аьллачунна а, лелочунна цхьа барам хила беза, дала жоп хила деза. Тахана суьйранна барх1 даьлча ахьа схьакхета аьлла, бохура Хункар-Пашас. Х1окхо дуьйцучух со теша. Х1ара цхьа п1елг санна кхин ваша воцуш, ша цхьаъ вара аьлла атта хета ца оьшу. Х1ара нах боцуш вац х1окхуьнга ладог1а а, оьшучохь г1о дан а, цхьаьнге а сийсаз войтур волуш а вац, х1унда аьлча, х1ара ца лоручо тхо а ца лору, и оха могуьйтур дац.\nМАЛИКА (йоьхна). Хункар-Паша ца лара соьгара даьлла х1умма а дац. (Камета ладоьг1уш лаьтта).\nЛЕЧА. И ахьа аьллачу дешнаша: «Хункар-Паша, лаа лелий шу?» – аьлла, г1еххьа вагий со. Суна хьо оццул сонта ца хетта тхоьца ца оьшу забарш ян. Хьуна хууш ма ду, тхо х1унда даьхкина.\nМАЛИКА. Со ца оьшу забарш цхьаьнце а еш яц, я сайца йойтур йолуш а яц. Дийцал шаьш дахкаран бахьана.\nЛЕЧА. Ахьа барх1 даьлча схьадуьйла а аьлла, кхуза кхаьчча тхо. Хьо миллион а дахьаш веанчуьнга г1ур ю аьлла, бахара.\nМАЛИКА. И забарш-м йина аса. Цхьа Хункар-Пашица йина ца 1а, Якъуб бохуш кхин цхьа накъост а ву схьаван везаш. Х1окху шинге а аьлларг цхьаъ ду: миллион а дахьаш со йига веанчуьнга г1ур ю, аьлла. Цу т1е, шиммо а дахьахь – аса сайна луъург х1окху шиннех къастор ву. Иштта барт бу-кх тхан хилларг. Цу къамелан теш х1ара Камета а ю и Хункар-Паша а ву. Амма йинарш забарш ю.\nКАМЕТА. И ц1ена бакъ ду-кх. Суна а хезаш дина къамел ду иза.\nМАЛИКА. Якъуб схьаваллаца собар дийр ду вай, кхин къамел дах а ца деш.\nЛЕЧА. Суна а хаьа иза ахьа ма дийццара дуй. Аса бохург кхин ду – тхоьх ца еша кеп ма х1иттае. Шиннах цхьаъ къастон – и бакъо хьан ю. Цу т1ехь х1умма а ца боху. (Хункар-Паша реза воцуш д1асахьаьвза).\nКАМЕТА. Хункар-Пашин-м зуда а, бераш а дара, х1ара кхуза схьа х1унда г1ерта-м ца хаьа. Х1ора дийнахь х1окху чохь ву-кх х1ара. Шен ерг тоьар яра х1окхунна, кхин зуда ца ялийча а. Я Тумишас могуьйтур а дац ялийча.\nХУНКАР-ПАША. Х1ей, собардехьа цкъа. Хьо юккъе ца г1уртуш вист хила йиш яц-кх. Ахьа ма хададехьа суна маса зуда тоьар ю, суна сайна хаьа. Саьрмикан корта, хьуо ма-барра!\nКАМЕТА (елало). Д1авала, д1асацахь. Шалгу а дахьаш йог1ур ма ю хьан Тумиша. Маликех селхана лата еана а ма яра иза, хьо шегара ма ваккха аьлла. (Малика ела а къежаш лаьтта).\nМАЛИКА (корта та1або). Иштта ду.\nЛЕЧА. Х1окхуьнан зуда а ю, бераш а ду, ши йо1. Дац ца боху. Зуда йолучунна зуда ялон дихкина а дац, йиъ ца еза, цхьа Малика хилча а тоьаш ду. Со реза велахь а, вацахь а, аша дийцинчу т1е а тайна, сайн шичина, ваша хилла юххе х1оьттина, схьавеана со, сайга далуш долу г1о дан. Тхайн яхь д1алур йолуш а дац, кхераделла, к1иллой хилла юхадевр долуш а дац. Х1окхуьнан зуда юй хуъушехь йина яй аша-м и ахь юьйцу забарш. Аьллачунна т1ехь саца еза. И забар оха схьоьцу.\nКАМЕТА (меллаша). Бегашна т1ера д1адолуш ма лаьтта х1ара-м! (Маликин лерехь). 1ункар-Паша коча ван дагахь ма ву. А вы, друзья, как ни садитесь, но в музыканты не годитесь, алахьа цаьрга.\nМАЛИКА (меллаша). Эрна хьоьгуш къа ду. Тидам бин ахь? Ахча хьахош а дац. Цхьадика, ца деана. Ма дохко яьлла со и забарш йина.\nХУНКАР-ПАША. Ткъа забарш хабаршка йирзи. Со 1умхина вина Хункар-Паша ма вац, сайца забарш йойтур-м елахь!\nКАМЕТА (меллаша). Ма х1ума дацара хьо ца винехь а. (Малика ела ца яла охьате1а).\nХУНКАР-ПАША. Шуьшиъ х1ун шабарш деш ю цигахь, дукха хан ю-кх шуьшиъ вовше лере оьхуш.\nКАМЕТА. Ахьа деана миллион ахча дагардеш ю-кх, амма мелла д1асахьежарх гуш-м дац. Мичахь ду? (Ши куьг д1асатосу).\nКАМЕТА. Ахьа деана ахча схьа ца гича, ахьа дуьйцург-ам ца кхета сан лере. Хункар-Паша. Ближе к делу, аьлла-кх оьрсаша.\nХУНКАР-ПАША. Со-м хьаха вац сайн дош цалардечарех. Леча, кхочушбехьа Малика бохучу дикачу йоь1ан лаам.\nЛечас киснара схьа а доккхий Маликина хьалха охьадуьллу ахча.\nЛЕЧА (Каметига). Нийсса миллион ду. Ахьа дагарде хьайна лаахь.\nШи зуда ахчане хьаьжжинчохь юьссу, 1адийча санна д1а а тийна, йистхилар доцуш. Г1еххьа вист ца хуьлуш 1а массо а.\nМАЛИКА (хьалхара ахча д1атотту). Д1адаккха! Д1адаккха! Ца оьшу суна хьан ахча (кхералой юхате1а).\nКаметас белш т1ера схьалоцу Малика.\nКАМЕТА. Х1умма а ма мотталаш, шуна халахетачу аг1ор дац шуна Маликас бохург. Схьаван везаш Якъуб а волун дела, собарде бохург дара х1окхуьнан и.\nЦец а ваьлла Малике хьоьжуш лаьттачу шина стага доккха са доккху.\nЛЕЧА. Со-м ца кхеташ хьоьжуш вара Малике. (Белш ирахкхуссу, т1ера бедар нисъеш санна). Собар дийр ду вай, собар дийр ду.\nХункар-Пашас, Лечига а хьоьжуш, реза хилар кепаца корта те1або.\nХУНКАР-ПАША. Д1адаккха ма алахьа, Малика, ма алахьа д1аэцахьа. Х1ара дуьне-м лур дара аса хьуна, х1умма а дукха а ца хеташ. (Озалой, бехкала воьдий Лечига хьожу). Бехк ма биллалахь, Леча, хьуна а хезаш аса иштта къамел дарна.\nЛЕЧА (велакъежа). Х1умма а дац, кхета со-м. Бехке дац йоь1е хаза къамел дарх, вайн дайшкахула схьадог1уш ду и. Йоь1е дан дог1уш а ду хаза, эсала къамелаш.\nКАМЕТА. Тхо хаза хабарш а дуьйцуш 1ехон деза, бохург хир ду-кх шу иза. Шуна ма моьтту, 1ехалур долуш а дац тхо. (Жима ши зуда йоьлу дог ца дог1уш).\nЛЕЧА. Йо1 езаш хилчи бен, я хазахеташ хилчи бен цуьнга эсала хабарш дийца дог дог1ур дац.\nКАМЕТА. Иза а бакъ ду.\nМалика йист а ца хуьлу, ела а къежаш лаьтта. Сих-сиха не1ар т1ехь соьцу цуьнан ши б1аьрг.\nМАЛИКА. Хункар-Паша, со ларарна хьуна Дела реза хуьлда. Забаренна аьллехь а, я баккъал аьллехь а аса бохург кхочушдина ахьа. Цу т1ехь суна хьо вуьззина къонаха хетта. Хьо хьайн дешан да хилла. Амма собар дийр ду вай.\nХункар-Пашас цхьаъа-м ала бага г1аттайо, Лечас белш т1е куьг а дуьллий, д1асацаво.\nЛЕЧА. Маликин лаам т1ехь совцур ду вай.\nАрахь машен соцуш г1овг1а йолу. Массо а не1арехьа воьрзу. Сих а ца луш чувог1у Якъуб. Лерина хьожу массаьрга, къаьсстина тидам бо Лечин, Хункар-Пашин. Маликин юьхь серлайолу, самукъадолий елакъежа.\nЧуьрачу божарша салам схьаоьцу.\nДагадог1у, дагадог1у (велало). Миллион ахча деанчуьнга хьо г1ур ю элира ахьа. Хункар-Паша х1ун деш ву кхузахь, ахча дахьаш-м ца веана иза? Ма хир дара иза.\nХУНКАР-ПАША. Аса лелориг дитахь, айхьа деана ахча охьадиллахь цкъа, схьагайтахьа тхуна. (Хункар-Паша сацаво Лечас).\nМаликин юьхь т1ера елар д1адов.\nКАМЕТА. Айхьа деана ахча охьадиллал, хьо Малика йига веана велахь.\nХункар-Пашас ахча деана.\nТ1е тесина х1ума д1а а йоккхий, схьагойту ахча.\nЯкъубан ши б1аьрг горг а лой, боккха хуьлу.\nЯКЪУБ. Хункар-Пашас деана и ахча? Миллион ду иза? Дера хир дац-кх. Цуьнан мичахь ду ахча? Фальшиви хир ду и кехаташ.\nХУНКАР-ПАША (чукхоссало). Фальшиви хьо ву-кх, и къамелаш еш волу. Хьайн багана дола де ахьа, галвалахь охьакхетар ву хьо.\nЛечас, юхаозавой, сацаво Хункар-Паша. Малика йист ца хуьлуш лаьтта.\nКАМЕТА. Ахча а ц1ена ду, Хункар-Пашас шен дош лардар а бакъ ду. Ахьа х1ун олу? Дийцал х1инца хьайн дагара.\nЯКЪУБ (вухий д1асахьаьвза). Аша х1ун до? Баккъал луьйш дара шу? Делора 1ийна со, аша забарш йо бохуш.\nМАЛИКА (реза йоцуш). Якъуб, аса дуьйцург дош хетта ца хилла-кх хьуна. Со-м забарш еш яцара. Айса аьллачунна т1ехь соцур йолуш ю-кх со. Ахьа деаний ахча? Со хьожуш яра, суо хьуна мел оьшу.\nЯКЪУБ. Ца деана. Хункар-Паше-м г1ур хир ма яц хьо. Со хьо йига веана ву-кх. Дера ву. Ахча а, бохча а хир ду, хьо д1аеъчхьана.\nКАМЕТА. Хьо хьуо х1унда ву? Цхьаъ хилла а накъост х1унда вац хьоьца? И алахь.\nЯКЪУБ. Со суо а ларор волуш ву. Со тоьаш вац? Яло, д1аг1о вайшиъ. Аса сайн ц1ен т1е юьгу-кх хьо тховса. Хьо соьга йог1ур ю аьлла хета суна.\nКАМЕТА. Моьттуш висса мегаш ву хьо а.\nХУНКАР-ПАША (чухьоду). Сан докъана т1ехула яьккхиний бен-м юьгур яц, аса санна ахча охьа ца диллахь-м. Бакъ ма дац хьуна моьттург.\nЛЕЧА. Собардел, Хункар-Паша, юхаозал. Цкъа Маликас х1ун олу, иза мича т1ехь соцу хьовсур ду вай. Сатоха.\nХУНКАР-ПАША. Ахьа дехарна собар дийр ду аса, Леча. Бехк ма биллалахь.\nКАМЕТА (Якъубе). Забаренна аьллехь а, шен дош лардеш хила веза стаг. Хаац суна-м…\nЯКЪУБ (цецволий). Со Хункар-Пашица х1унда нисвеш ву ахьа, Малика? И соьга ла ца ло. Со ма х1оттавелахь цунна юххе.\nХункар-Паша сецаво Лечас.\nМАЛИКА. Собардел цкъа, Камета. Со суо а ю йистхихалур йолуш. Забаренна делахь а, дацахь а, аса т1едиллинарг кхочушдан дезаш вара хьо, хьайна со езаш хилча.\nЯКЪУБ. Хьо еза а езаш юьгуш ву-кх со тховса. Кхин х1ун оьшу? Хункар-Пашига ца яхийта юьгур ю-кх аса хьо.\nХУНКАР-ПАША. Со 1умхина вина Хункар-Паша ма вац, и еса къамелаш ахьа Маликица йийр-м елахь.\nЛЕЧА. Якъуб ярий хьан ц1е? 1умха-м хьаъа дика ц1е яккха йиш йолуш къонаха стаг вара. И цхьаъ ду. Шолг1а делахь, ахьа хьайга Маликас дуьйцучуьнга ладог1а. Цу йо1а къастор бу хьан мах, тхоьга а ца кхочуьйтуш.\nЯКЪУБ. И соьга йог1уш ю-кх тховса. Кхин х1умма дуй шу ала? Со къастийна Маликас.\nМАЛИКА. Аса сайн къамел чекхдоккхур ду. Деха дуьйцур дац.\nЯКЪУБ. Деха дийца оьшуш а дац. Со воцург хьан кхин выбор а яц.\nМАЛИКА. Соьга дикка ладог1алаш массара а. Якъуб, аса забар йинехь а, ца йинехь а, аса хьайна т1едиллинарг ахьа кхочушдан дезаш дара. Хункар-Пашас шен дош лардеш, ахьа хьайн дош лар ца ди. Суна хьо къонаха ца хета. Со-м ю сайн дош лардийр долуш, хьо санна харц а йоцуш.\nЯКЪУБ (куьйгаш схьакховдадо). Вай со вала велла, и х1ун ду ахьа дуьйцург, и къамел х1унда до ахьа соьга? Со мила ву хаьий хьуна? Соьга милла а йог1ур ю. Йола соьга тховса, и цаоьшу хабарш а ца дуьйцуш, тоьа хьуна. Аса деха дехарш дийр дац хьоьга.\nМАЛИКА. Якъубана а, Хункар-Пашина а юккъе аса Хункар-Паша къаставо. Хьо реза вуй, Хункар-Паша?\nХУНКАР-ПАША (дукха цецволий шен лаг 1овда г1ерташ санна шен кучан кач схьалоцу). Малика… Малика… Со вала хьан дела1! Реза ву дера, реза ву, реза ву! Дела реза хуьлда хьуна, со къасторна! Аса дохко йолуьйтур яц хьо…\nКАМЕТА. Иштта дуьйцура аша-м дуьххьара.\nХУНКАР-ПАША (Камете). Д1асаца, д1асаца, б1аьрг хилийта а эхь доцуш ю хьо.\n(Д1асахьаьвза). Леча, дукхавахарг, варийлахь, хьовзалахь х1инца. Хьайн нус сихха д1аараяккхалахь.\nЯКЪУБ. Х1ей, х1ей! Собар, собар! Аша х1ун до? Соьга хоттуш х1умма а ма дац шу.\nХУНКАР-ПАША. Хьоьга х1ун хатта деза? Хьо йоь1ан да-м вац, давай до свиданья! Хьоьга хоттург чекхдели. Хьан погонаш д1аехи.\nЛЕЧА. Новкъарло ца яр доьху хьоьга. Йо1а ша бина къастам бу. Хьан юккъе г1ерта бакъо яц. Малика, ахьа бина къастам чекхбаьлла белахь, кхин деха къамелаш а ца деш, вай д1адоьлху.\nМалика 1адийча санна лаьтта.\nЯКЪУБ. Малика, хьо хьер-м ца яьлла, Хункар-Паше муха йоьду хьо?\nХУНКАР-ПАША (т1евоьрзу). Х1ей, накъост, хьайн багана дола де, ца дахь аса долара воккхур ву хьо хьайн багана а. Аса г1езана санна лаг лоцур ду-кх хьан.\nЯКЪУБ (Хункар-Пашина т1ехахкало). Делора ву аса хьо…\nЛЕЧА (юккъе х1утту). Сацал! Ахьа тхоьца забарш йийр яц. Хьайна тарделларг охьадиллалахь.\nКАМЕТА. Вай, д1адерзадейша х1ара г1уллакх! (Кхералой д1асахьийза). Малика, араваккхахь и Хункар-Паша.\nЯКЪУБ. Шу санна йолчу х1умнашка сайца забарш яйтина вац со а, сан ворхх1е да а.\nЯкъуб керара вала г1ерта. Лечас сихха т1ехьодий Хункар-Пашин керара халла воккху Якъуб. Шен доь1у са нисдан г1ерта важа, лагах ка а хьоькхуш. Йист а ца хуьлуш цаьрга хьоьжуш лаьтта Малика.\nМАЛИКА. Борзий, газий муьлхарниг ю хьоьжуш лаьтта со. Къастийта.\nКамета цец а йолий хьожу Малике.\nЛЕЧА. Якъуб, йо1а шен къастам бина – иза Хункар-Паше йог1уш. Ахьа тхоьца х1умма а ма дийца, тховса х1етта а. Дан дезаш хилахь, вай кхечахь дийр ду хьоьца къамел, айхьа деш долу къамел лардича бакъахь хир ду.\nБ1аьргаш а къарзийна, оьг1азе юьхь а йина, дегон куьйгаш лоьцуш, хьоьжу кхаьрга Якъуб.\nЯКЪУБ. Малика, т1аьххьара хьоьга ладог1а лаьа-кх суна. Х1ун олу ахьа? Хьо соьга йог1ий? Аса юьгу хьо. Я со д1авоьду.\nХункар-Паша т1ег1урту Якъубана, Лечас схьа а лоций сацаво.\nМАЛИКА. Цхьа х1ума т1ех1оьттичи бен вевзар ца хилла стаг. Суна хьо ма-варра вевзи. Суна кхерамаш ма тиссахь, хьуо д1авоьду бохуш. Д1аваха мегар ду хьуна, некъ шуьйра бу.\nРеза воцуш Малике а хьожий сихонца араволу Якъуб.\nМАЛИКА. Со кийча ю.\nЛЕЧА. Малика, хьо реза йолучу т1ехь совцур ду вай. Хьуна ца лаахь, оха хьо парг1ат йоккху ахьа деллачу дашах. Хьуна г1ело ян луур дац тхуна.\nХУНКАР-ПАША (ша волчохь хьовзу). Делхьа, Леча, со Маликех ца волучу аг1ор дехьа къамел, доьху хьоьга. Соьгахьа а озахь жимма, гергара а ма вара вайшиъ.\nКамета йист ца хуьлуш лаьтта, Малика ойла еш соцу.\nМАЛИКА. Х1ан-х1а, аса делла дош дара, аса и кхочуш а дийр ду. Со реза ю, сайн дош лардийр ду аса.\nКАМЕТА. Малика, дика ойла елахь.\nБоккхучу сингаттамца хьоьжу Хункар-Паша Малике.\nМАЛИКА. Аса ойла йина. Со реза ю.\nХУНКАР-ПАША. Моз даа хьан бето. Доккхачу ирсе кхачий-кх ахьа со, Малика. Сан сирла седа, сан хьоме зезаг, сан… (Цец а ваьлла шега хьоьжуш Леча а гой, цунах кхин д1а къамел дан ца х1уттуш д1асоцу).\nЛЕЧА. Малика, дела реза хуьлда хьуна тхан сий дарна, хьо оьзда дика йо1 ю. Аса дозалла а до хьо тхан ц1ен т1е йог1уш. Делахь х1ета, хьо реза елахь, вай цхьани д1адоьлху. Тахана, тховса дуьйна оха тхан нус лоруш ю-кх хьо. Дала декъалйойла хьо. Марша а йог1ийла тхан х1усаме. Вайга арахь хьоьжуш машен ю, арадовлу вай.\nМассо а араволу. Шолг1ачу дийнахь юьртахь даьржа Малика Хункар-Паше яхана бохуш.\nШи к1ира даьлла. Хункар-Пашин керт. Раг1у к1елахь х1оттийначу диван т1ехь хиъна 1а Жанета, нуй хьоькхучу Тумишега а хьоьжуш. Гуш ду Тумишина дилхина б1аьргаш. Цунах ца ешаш елакъежа Жанета.\nЖАНЕТА. Сан к1ант-м хьаха хилла де долуш. Со суо а цецяьлла цунах. Дика ялийна шена кхин зуда, к1ентий бийр бу х1инца цунна керла ялийначо, хьуна йо1арий бен бан а ца хаьа. Бухарниг зуда ца хилча ялош ю и зуда, суна хаьара х1ара х1окху т1е дог1ур дуй. Жалам я1! Дала жоп дели сан до1ана (ша йолчохь нислуш хьакхало). Хьуо реза яцахь д1аяха мегар ду хьуна, хьо сецош а, хьо оьшуш а цхьа а вац кхузахь. Ткъа 1ен лаахь… 1е хьо, бераш а ду лелон дезаш, бежнаш а, г1уллакхаш а ду. Малика ешар яц кхо даккха, иза шен балхахь, некъахь а йолуш ларош ю. Иза цигахь дика ю, цо цу аг1ор кхобур ву сан к1ант, к1ентий а бийр бу тхуна. Эх1! Ма дика д1анисдели. Стенна хьоьжу хьо к1елдашхула? Хьайн г1уллакх де ахьа, домработницана метта д1а1адйуьтур ю-кх хьо а. Суьйре хуьлуш ю вайна. Сан хьоме нус а ю балхара чуян езаш, кхалла х1ума кийча хилийталахь, важа шиъ чудог1уш.\nТумиша, б1аьрхиш д1а а дохуш, шен г1уллакх деш йоллу. Ков тухуш г1овг1а йолу. Жанета д1ахьожу. Керта вог1у Хункар-Паша.\nХьо ву иза, сан к1ант. Хьо-м хьалхе ц1а ма веа, хьан 1едал ма дацара араваьлча сиха чувог1уш, х1инца жима нускал далийча ц1а ван а дог дог1у. Кхета со, кхета. Бехк а бацара хьалха ц1а ван дог ца дарах (Тумишега хьожу). Х1унда лаьтта хьо, йог1а а елла, юьхь-куьг дила хи кечде х1окхунна, массо х1ума дайта дезаш ду-кх хьоьга, цхьа х1ума дан лууш яц-кх хьо, нуьцкъаш ца дайтича. Со лела-м ца еза хьуна хьалхара? Хьуна ца хаьа-кх, сан к1ант, со мел хала йоллу оцу зудчуьнца, цо сан эт1ош долу дог.\nХУНКАР-ПАША. И шайн разборкаш шаьш йийр ю аша, шу дийца дог ца дог1у сан, со Маликина дуьхьал ваха везаш ву.\nЖАНЕТА. Х1аъ, х1аъ, бакълоь, дика ду. Жимчу нускална доьхьал ваха веза. Х1ума кхоллуш ца 1а хьо?\nХУНКАР-ПАША. Малика ц1аеъчхьана.\nЖАНЕТА. Х1аъ. Меги. Хьайн юьхь-куьг а дилий, ц1ена бедар а юхий г1о. Ито хьаькхний ахьа х1окхуьнан кучана? Цкъа а хьокхур яц шен хенахь.\nТУМИША. Хьаькхна аса.\nЖАНЕТА. Схьало т1аккха! Сиха лела! Ала дезаш ду-кх хьоьга массо х1ума а.\nТУМИША. Чохь ю-кх коч, арахь т1еюхуш ма вац иза. Со юьхь-куьг дила хи кечдеш яра.\nЖАНЕТА (к1антехьа йоьрзу). Хьуна гуш юй, цо екош йолу бага? Иштта ю-кх даима а. Ахьа саца ца йо иза.\nХУНКАР-ПАША. Къор1анор, ю аса хьан и бат йохор, ахьа иза кхин схьаекаяхь. Шаръели хьо.\nЖАНЕТА. Ша реза яцахь аса д1аяха мегар ду аьлла-кх цуьнга.\nХУНКАР-ПАША. Бакъ аьлла, хама а, пусар а деш цхьа а вац. Со юьхь-куьг дила воллу, сан коч схьаараял.\nЖанета разйолий хьоьжу к1анте.\nТУМИША. Иштта х1унда олу аша соьга? Х1окху керта еъчхьана букъ хьаланисбелла бац-кх сан, массо х1ума суна т1ехь ду. Аса-м х1умма а ца боху, дог а ца эт1ош 1адйитийша со, суна берех йоха а ца лаьара, сан т1еяха нана а яц бухахь, сан ден зудчунна со а, сан бераш а ца оьшу. Я сайн дена т1е аша со йохуьйтуш а яц буьйса яккха.\nЖАНЕТА (куьйгаш вовшахтуху). Хьажахь цо дуьйцург?! Хьо х1унда йоьду ц1а буьйса яккха, хьо марехь хилча? Хьуна хьалхара г1уллакхаш хьан дийр ду? Аса дийр ду-м ца моьтту хьуна? Вай-вай, суна вон хили (ларлу-уш диван т1е охьаюжу).\nТумиша, т1ейодий, мох тоха х1утту, Хункар-Пашас хи дададо.\nТУМИША. Ва-а Дела, хьуна х1ун хили? Меттайолахьа! Мама, мама, схьабеллахьа ши б1аьрг. (Мох бетта. Воьхна лаьтта Хункар-Паша а, хи схьа а кхийдош).\nМАЛИКА. Шу ма гулделла, х1ун хилла вайна?\nМассо а цуьнгахь воьрзу. Жанета ши б1аьрг схьабоьллий Малике а хьожий, юха д1акъовла.\nТУМИША. Мамина вон хилла-кх, х1ун дийр ду а ца хаьа. Лор кхайкха веза.\nХУНКАР-ПАША. Х1окхо шен бага а ца сацош халахетийти-кх цунна. Собарде ахьа… (Тумишина кхераме куьг айадо).\nТУМИША. Халахетарг хилча хуьлу-кх.\nХУНКАР-ПАША. Дог дуткъа долуш стаг ю сан нана, х1окхо аьл-аьлларг дан деза, кхунна хала ца хетийта.\nМАЛИКА. Схьалол хи. Луъ-луъургаш хуьлуш ца лела цхьа а. (Жанетийна юьхь т1е туху кружкичуьра хи).\nЖанета, сиха ши баьрг схьа а боьллий, к1егар хуу, кхералой д1аса а хьоьжуш.\nЖАНЕТА (г1ийла аз дой). Вай, Дела, со мичахь ю? (Шен юьхь т1ера чета оьху хи д1адоху, куьйгаш хьоькхуш). Ахьа туьйхи суна хи? (Оьг1азе Тумишига хьоьжу).\nСо са а дукъдина ен г1ерташ яр-кх хьо. Делора яц аса хьо иштта юьтур, ахьа и тайпа х1ума кхин дахь! Гина х1ума дуй иза, марнанна хи детташ несо?! Хьо-м даима яра соьца г1оьртина.\nМАЛИКА. Аса тоьхна хьуна и хи, хьо метта яийта. Иштта тухуш ма хуьлу. Тумиша, тхо чохь доцуш нислахь а х1ара г1уллакх, хи тоха мегар ду хьуна х1окхунна кхин а дукха, ведарца т1едотта, сиха меттаяийта.\nЖАНЕТА. Цо ма детта. Хьо яра, Малика и тоьхнарг. Х1ара 1овдал-м 1адда д1а а х1уттий лаьтта, и хи тоьхна а со метта ца ялош. Хьо цхьанна г1айг1а ю-кх сан могашаллица. Дала ели-кх суна хьо.\nТумиша йоьхна д1асахьоьжу массаьрга а.\nМАЛИКА. Х1инца дуьйна тухур ду хьуна. (Къайлаха Тумишега б1аьрг та1або). Х1инца муха хета хьуна? Эшахь кхин а т1е хи тухур ду.\nТумиша цец а яьлла лаьтта.\nЖАНЕТА (сиха хьалаг1отту). Ца оьшу, ца оьшу. Дика хета суна. Дуьло, х1ума кхаллий вай. Хьо ц1а яллалц бохуш 1аш дара тхо.\nМассо а охьаховшу. Тумишас стол т1е юург охьаюьллу.\nТУМИША. Схьадуьйла, охьайиллина аса.\nЖанета сиха охьахуу, Тумишега хьожу. Тумиша йоцург массо а цхьана стоьла гонах охьахуу.\nЖАНЕТА. Тхоьца ма хаа хьо, д1анехьа хьайнна хаа. Даима ша хуу иза, соьца цхьаьна ца хаархьама.\nТУМИША. Со даима а ма ю суо хууш.\nМАЛИКА. Тумиша, схьайола тхоьца цхьаьна охьахаа, цхьаьний яий вай. Хьо х1унда хуу хьуо?\nЖАНЕТА. Х1ан-х1а, иза цкъа а тхоьца охьахууш яц, д1анехьа юур ю цо. Соьца-м хуур яц! Дийнахь сарца яра иза-м юуш 1аш.\nМАЛИКА (сиха йоьдий шакъаьстина юург охьаюьллу). Мама, хьо тхоьца хиъна 1аш товш а ма яц, марнана ма ю хьо. Х1инца дуьйна хьайна къаьстина юьллур ю хьуна юург. Цхьа а новкъа а воцуш, парг1ат юур ю ахь. Хьан давлении а ма яц дика, сагатдар дика дац. Хьоьца беш ларам бу-кх оха иза. Реза юй хьо? Аса дош ло, и тидам хьуна бан.\nЖАНЕТА. Х1ан-х1а, шуьца цхьаьна яа лаьа, суна шуьшинце дика ду. Иштта дика хета суна. Аса сайн к1антаца юу даима а.\nМАЛИКА. Мегар дац иштта. Сой, Тумиший, Хункар-Паший цхьаьна хевшар ду, ткъа хьо хьуо. Наха а эр ма ду, бер санна шайна юккъе хаийна марнана. Схьайоьл (пхьарс а лоций д1аюьгий, Тумиша хиинче хаайо Жанета, Тумиша хьала а г1аттайой. Тумишин кад сехьа боккху. Юхий шен к1анте а хьожий, охьахуу Жанета). Хункар-Паша, нийса ца лоь со? Суна-м иштта бакъахь хир ду аьлла хета.\nЖАНЕТА. Хьо вист ца хуьлу? Юьстараяла езаш ерг со яц.\nХУНКАР-ПАША. Нийса лоь. Мама, хьуна иштта дика хир ду хьуна, х1окхо бохург де ахьа. Дукха г1овг1анаш ма ейша, лерг къарди-кх аша сан.\nЖАНЕТА (шенна хезаш). Борша йоцу г1аз! Зудчо бохург деш ву х1ара а. (ч1ог1а олу). Мегар яра со-м кхузахь а. Ца йиъчи а дац х1умма а (хьалаг1отту. Юха Хункар-Паше). Тоьхна эккхийта дезара хьан и лерг. Аг1ор ялий со (дехьа чу къайлайолу).\nТумиша кхерабелла ши б1аьрг а бина хьоьжу цаьрга. Маликас озайой охьахаайо Тумиша.\nМАЛИКА. Охьахаахьа, зуда, цхьаний яий вай. Вай цхьа доьзал ма ду, вовшех къехка ца оьшу вай. Иман, беркат чухьовзийта деза чохь барт а хилийтина.\nТумиша озалой охьахуу.\nШи йо1 ц1аеъний ишколера? Ца еъна? Суна хезира ахьа хьуо хьайн ден ц1а яхаза дукха хан ю бохуш. Ц1а яха лууш юй хьо? Хьайн ши йо1 а эций г1о хьо де-буьйса даккха. Хьайна луъучу хенахь ц1а а йола. Мама а реза ю хьо яхийта.\nТУМИША. Дукха хан-м ю со ц1а де-буьйса даккха яхаза. Бераш ган лууш да а вара. Ц1ера бежнаш а, г1уллакх а хьан дийр ду, со ц1а яхча? Х1инцехь ца йоьду со.\nЖАНЕТА (чуьра схьа мохь туху). Г1ур яц! Ц1ера г1уллакх хьан дийр ду цунна хьалхара? Аса дийр ду-м ца моьтту цунна? Со а ца лелла ден ц1а оьхуш, сан марнанас ца йохуьйтура. Ц1ент1ехь мел долу г1уллакх суна т1ехь дара. Буьйсанна ца юьжуш а дора аса сайн г1уллакх. Х1инцалераниш х1умма а дан лууш бац. Я ларам а бац цхьаьнге а. Шайт1анаш ду-кх, шайт1анаш.\nШи б1аьрг а къаьрзина шега хьоьжу Тумиша ца го Маликина. Хункар-Пашина ша йиънарг сица эккха, ша-шена некха т1е буй бетташ 1а вехха.\nЖАНЕТА (чуьра арайолу). Наха-м ца хуург дуьйцура. Мотт саца и харц лоьчунна! Ялол, Малика, схьаял сан ц1ен кофта, со цкъа цхьана меттиге яхана йог1у.\nМАЛИКА. Суна-м ца евза хьан кофта, айхьа схьаэцахьа чу а г1ой, хьуна хьайна дика хуур дара.\nЖанета, деш долу къамел а соций, хьоьжу Малике, цец а йолий.\nШа-шега олу: «Х1ара т1ееънарг бухарчул вон ма ю. Дала ларве хьоьх».\nТУМИША. Аса схьаяхьа (Чу а йоьдий кофта схьаяхьа. Т1еюхуш г1о а до. Малика шек а йоцуш х1ума юуш 1а). Г1о хьайна, мама, некъ дика хуьлда хьан.\nЙист а ца хуьлуш, реза йоцуш юьхь а йой, кевнехьа йоьду Жанета. Малика шек а йоцуш чай молуш 1а, елакъежарца и шиъ а ларъеш.\nЖАНЕТА. Хезий шуна, Малика, ахьа божалан пен д1ахьаха, Тумиша, ахьа чуьра г1уллакх де со чуяле.\nМАЛИКА. Х1ан-х1а, мама, сан йиш яц, со балхахь 1ийна к1адъелла, д1айижа йоллу со.\nЖанета саца а соций цецйолий хьоьжу Малике. Ши б1аьрг а къарзийна 1аш волчу Хункар-Паше хьожу.\nЖАНЕТА. Стен 1а хьо, бага худар лаьцча санна? Х1окху хьайн зударшна долу де, ши б1аьрг хье т1е а боьлла ма 1а хьо, хорам хилча санна. Дан ца дезарг динчуьнга дан ца дезарг деъна боху, и ду хьуна хилларг (д1айолало).\nХУНКАР-ПАША. Ма хьовзий аша со, т1о биъна цициг санна, Дала ларве шух.\nЖАНЕТА. Йиш лакха хьайна х1инца. Со-м къарлур яц шуьга (арайолу).\nТУМИША (цеце). Хьажахь, цкъа а ца яьккхина йолу сан ц1е а ма яьккхи мамас.\nМАЛИКА. Хьан ц1е йицъеллера цунна, х1инца дагаеа. Иштаниг а хуьлуш хуьлу. Тумиша, г1алахь цирк ю еана, бераш х1унда ца дуьгу ахьа цига, жима нахана юккъе ялар а хир ду хьан.\nТумиша цец а йолий хьожу.\nТУМИША. Со хьан йохуьйту?! Т1аккха а вайшимма решать деш х1умма а дац.\nХУНКАР-ПАША. Вайн ц1ахь ю цирк, ца оьшу цхьанхьа а яха. Шу артисташ ду.\nТУМИША. Х1ан-х1а, ца оьшу, х1окху кертахь долу г1уллакх дан лараяхьара со. Ахьа со яхийта баха тешне а ца оьшу.\nМАЛИКА. Г1уллакхаш-м цкъа а кхача ца дора. Вай кхача а дой дуьссур уьш-м. Со а йог1у шуьга. Ишколера ши йо1 ц1аеъчхьана г1ур ду вай. Ас аларх хьуна зене дац. Со-м х1уьттаренна лелаш яций.\nТУМИША. Тахана суьйранна ишколехь родительски собрани ю, цига яха езаш ю со.\nМАЛИКА. Цига-м, Паша г1ур вара, ишкол мичахь ю а хуур ду. Хьо соьх ийза ма ло, со хьуна мостаг1а яц.\nХУНКАР-ПАША. Ой, Паша маца дуьйна ву со? Ахьа-м ах ма ваьккхи со. Со ишколе а г1ур вац, шаьш г1о шу.\nМАЛИКА. И ах а сов яра хьуна-м.\nХУНКАР-ПАША. Х1ун бахара ахьа? Ца хези суна.\nМАЛИКА. Вайна юккъехь мегаш ду бахара аса-м. Ахча а лол тхуна. Давай, давай, дукха деха а ца дуьйцуьйтуш. Тхуна керахь ахча ма деза тхайна билеташ эца а, берашна а, тхайна а кхалла, мала эца а. Собрани а г1ур ду хьан дег1.\nХункар-Пашас ахча д1акховдадо Малике. Маликас стол т1ехь дуьту ахча.\nХУНКАР-ПАША. Цкъа х1инца г1о, кхин д1а дага а ма даийта шайна.\nМАЛИКА. Х1инца а г1ур ду, кхин д1а а г1ур ду. Тхо чудоьхкина-м дац? Зударийн бакъонаш хьеша ма г1ертал хьо (Тумишега б1аьрг та1або). Тумиша, х1ара ахча хьайгахь дитал. (Д1ало).\nМАЛИКА. Ахьа х1ун дей…\nХУНКАР-ПАША. Дика ду, дика ду (шина куьйгаца шен корта схьалоцу). Шайна луъург дейша.\nМАЛИКА. Циркера девлча Тумиша шина бераца шен ден ц1а г1ур ю хьуна цхьа к1ира даккха. Д1ахоийла хьуна, товарищ Паша.\nХУНКАР-ПАША (ирахкхоссало). 1ойт! Хьо комендант-м яц х1окху кертахь?! Ахьа решать дан дезаш ду? Со бу корта!\nМАЛИКА. Хьо реза воцуш х1ума-м дац? Хьоьга д1а ца кхехьаделча со ца хилча йолий? Д1авалахь (елало). Зудчо аьлларг дича эхь ду моьтту хьуна. Дац. Коьртаниг х1ун ду? Вайн барт бу-кх. Реза вац хьо?\nХУНКАР-ПАША (ша волччохь хьакхало). Бакъ-м лоьру хьо… Т1аккха а… со хьалха валийта.\nТумиша йист а ца хуьлуш лаьтта. Хункар-Паша Тумишега хьожу.\nМАЛИКА. Хьалха вала, ког ма тассабалийталахь хьайн.\nХУНКАР-ПАША (Тумишега). Сан хечина иту хьакха… Лаьтташ ма ю хьо, д1а а х1оьттина.\nМАЛИКА. Итош хьоькхуш 1ен йиш ма яц тхан. Хьан нана йог1ур ю чу, цуьнга ала.\nХУНКАР-ПАША. Цо цкъа а хьекхна а яц…\nМАЛИКА. Х1умма а дац, 1емар ю. Век живи, век учись, аьлла. Дуьххьара доцуш ца хуьлу. Тумиша, давай, вайшиъ цирке йоьду бераш схьа а эцна. Кечлой вайшиъ.\nХункар-Пашин х1усам. К1ира долуш ду Тумиша ц1ахь йоцу. Гуьйре. Синтем байна д1асахьийза Жанета. Оза а оьзна д1алахка дезаш бежнаш ду, Малика хьала г1оттуш яц. Жанетас Маликин корах п1елг туху.\nЖАНЕТА. Малика, сиха хьалаг1атталахь бежнаш оза, рог1е д1алахка хьелуш ду. Хезий хьуна? Х1ей зуда, хьоьга луьйш яц со?! Маса леллахь, сан куьйгаш дац уьш оза. Аса лулахо къайкхинера моссуьйтаза, иза а ца йог1у. Ахьа карзах а ца йоккхуш йитинехь, Тумиша ц1ахь 1аш ма яра шен г1уллакх а деш. Соьга а ца хоттуш и ц1а хьажо хьан г1уллакх а дацара суна хьалхара, бутт баккха воьдуш ма ца хуьлу ден ц1а. Соьга ца хоттуш яха цуьнан бакъо а яцара. Араяла цу чуьра бежнаш оза! (Цхьа а вац вистхуьлуш). Со цаларар ду-кх хьан йижина 1иллар. Эхь ма ду оццул йижина 1иллича. Со ма яц шуна хьалхара лела езаш ерг. (Ладоьг1уш лаьтта).\nХункар-Паша, хьо мукъане а вуй дийна? Вистхилахь хьо, арахьажабехьа и хьайн баьсса дуо санна болу 1овдал корта. Цкъа а яла а ма лойла со, хьо вале ца елла йолу! Хьо ма ву суна х1ара бала бинарг.\nЦ1еххьана д1аделладеллачу коро кхерайой юхакхуссу Жанета. Арахьожу Хункар-Паша, набаро естийна юьхь а ийзош.\nХУНКАР-ПАША (реза воцуш). Х1ун боху ахьа х1инца? И г1овг1а еш самаваьккхи ахьа со. Ма хьекхахьа и мохь. Лергаш къарди-кх ахь сан. Потт х1оьттина лергаш чу.\nЖАНЕТА. И лерг къардина вита ца везара хьо, тоьхна и потт эккхийта езара хьан. Стен сеттайо ахьа и муц1ар, муьста хьач кхаьллича санна, раз а яьккхина? Хьалаг1аттаде и хьайн нускал, бежнаш ду оза дезаш. Аса лелор ду-м ца моьтту хьуна уьш? Стенна яхийтина ахьа Тумиша ц1а? Цхьа буьйса а яьккхина схьаян мегаш яцара иза? К1ира даккха х1унда магийна ахьа цунна?\nХУНКАР-ПАША. Д1аялахьа, г1овг1а а ца еш, Маликас яхийтина иза хьажа-х1отта.\nЖАНЕТА. Хьо хила борша! Хьо Малике вахана ву, я иза хьоьга еана ю. и къастадехьа цкъа. И Малика керта еъчхьана революци хилла х1окху кертахь. Дерриг т1ек1ел дели. Араяла ала цуьнга, бежнаш оза а, дезарш дан а.\nХУНКАР-ПАША. Чохь яц иза. Мама, ахьа оза ца мега и бежнаш? Со вижа витахьа.\nХУНКАР-ПАША. Иза балха д1аяхара хьалххе. Хасавюьртара товар ду шен бохура цо схьакхача дезаш, цунна дуьхьал яхана.\nЖАНЕТА. Вай, со яла елла. Х1ара х1ун ду суна т1екхаьчнарг?! Аш сан хьийзор. Бухарниг марзъеш ю т1ееънарг. Цхьа Делан г1уда хьерчина хилла-кх соьх. Хьо ву-кх уьш д1ахецнарг! И Тумиша – 1овдал бад а д1ахийци ахьа, аса зуда а йина латтош яра иза, шолг1аниг а яц цхьа а несан кеп йолуш.\nХУНКАР-ПАША. Мама, ахьа х1ун де боху соьга? Тумиша д1аяхийта бохуш со хьийзавора ахьа, ткъа х1инца иза ден ц1а ши буьйса яккха яхча а ца мега хьо. Цунна т1е зуда ялае бохуш са дуура ахь сан, ткъа х1инца Малика а ца мега. Ахь х1ун де боху?\nХУНКАР-ПАША. 1адвитахь со х1инца, д1аялахь. Ахьа оза ца мега и бежнаш. Ша ц1айог1ур ю Тумиша а, дог ца дог1у сан цигахула когаш бетта. Маликина а бежнаш оза а ца лаьа, кхо хьожу йог1ур ю боху шех.\nЖАНЕТА. Соьх ян мегаш ю кхо хьожа, цунах ян мегаш яц. Вай, вай, вай! Нана яла цу къамелан, зуда хир йолуш яц иза а. Зуда оьшуш керт ю-кх х1ара.\nЖАНЕТА. И шиъ вовшах тоьхча цхьаъ а ца йолу хьан! Хьуна зуда ялон а ца хаьа.\nХункар-Пашин корта сиха д1акъайлаболу, кор т1е а къовлий.\nД1алачкъа хьо, хьан х1ун ду кхин ала. Суна дерзон дита ахьа. Ас д1аерзор ю хьан и шиъ. Собарде ахьа, Тумиша боху бад, хьо кхин сан керта йог1ур яц-кха хьуна, юьтур ю ахьа иза т1аьхьа а вахана. Суна ца оьшу ишта нус. И Малика боху лаьхьан корта а, хьайга ялахь, суна а, хьайна а нус а, зуда а йийр ю ахьа, ца яхь – яхийта цо! Яхийта, яхийта! (Жанетийна ца го керта вог1у Бетар).\nБЕТАР. Во-о-о, Жанета! Ахь ма к1ур туьссийта. Хьанна оьг1аза яхана хьо? Ма ца хьоьгу со цунах. Д1ачудилла хьайн тур!\nЖанета, къамел а сацадой, реза йоцуш д1айоьрзу цуьнгахьа.\nБЕТАР. Са ма гатде, х1инццалца ахьа лаьцна лелийна вац. Дийцахьа хьайна хилларг. Со-м лаа лелара. (Охьа ца вожа т1амарш лестайо).\nЖАНЕТА. Ахьа мала и т1аьххьара! (Туй кхуссу). Сан г1айг1а бан ца оьшура ахьа-м. Дийцал х1инца айхьа деънарг.\nБЕТАР (дег1 нисдеш). Со Хункар-Пашина оьг1аз вахана ву. Ша нускал далийча шен доттаг1 кхайкха дицделла цунна. Цхьа шиша х1отто-м деза.\nЖАНЕТА. Аса х1инцехь кхо шиша тухур ду хьан коьртах! Сица тийса хьуна и! Вала сан кех! Хьо санна къаркъан кедаш дац х1окху кертахь. Чохь вац Хункар-Паша. Д1авало! (Д1атотту. Бетар, раз а волий, Жанетийна т1евожаза волу, важа д1а а эккхий). Ма вожалахь суна т1е! Т1аьххьара мала ахьа иза. Кех вала, соьга хьо лаза а ца войтуш! Хьо жима а вац ишта лела. Эхь ца хетий!\nБЕТАР (нисло). Собар, собар, чуьра ма яла, юха чунислур яц хьо. Извините, мадам, не рассчитал. Хункар-Паше схьакхайкхахьа. Тхойшиъ ч1ерий лийца а г1ур вара, г1ийла кад а тухуш. Суна дагавог1у Хункар-Пашин да, цхьа миска вара иза а, ахьа хьийзош.\nЖАНЕТА. Яхийта кертара, чохь вац иза! Кад кхетта баьлла хьуна цунна-м, г1ийла а ца кхеташ, ч1ог1а а кхетта, ч1ерий лийцина ваьлла.\nБЕТАР. Хьай де ека х1окху к1ента! Х1ара маца ларийна? Суна хаьара, 1ийр воций.\nЖАНЕТА. Хьо г1ийла кад бетташ леллашехь, шена ч1ог1а кад тоха ларий. Ничего, со суо ларор ю-кх кхаьрца, аса меттабалор бу х1орш. Д1авало, д1авало! Суна ца нисъели-кх нус, ма дакъаза хилла со (ша-шега лоь, Бетар ара а тоьттуш).\nБЕТАР. Собардехьа, Жанета, со-м шуьгахь 1ен веана ваций, д1авоьду со. Оьзда г1иллакхаш ахьа а 1амор дац хьайн несаршна. Хьо хьайн марненаца муха яра а дуьйцуш хезна… Хьайна 1амаде цкъа.\nЖАНЕТА. Яхийта, эрна бага а ца етташ. Ладог1а а дог ца дог1у хьоьга.\nБЕТАР (кевнехь соьцу). Хьан майрачо шеца йол хьакха г1о дан вигина вара со ирзохь, хьо т1аьхьа ян езаш яра, йовха яа х1ума а яхьаш. Дагадог1ий хьуна? Т1ехь мел йолу х1ума айхьа хьайна эт1а а йина, елха а йоьлхуш еана схьакхечира хьо, чано т1е а кхетта, айхьа тхуна яхьаш йолу обед хьайгара д1аяьккхи бохуш, уг1уш. Т1аккха хьан майрачо элира-кх, хьоьга а хьаьжна: «Йилхинехь а, ца йилхина хьо меца а йолуш-м». Кхийтира иза ахьа харцдерг дуьйций, айхьа новкъахь д1айиънера ахьа цунна яхьаш йолу юург. Иза а хьан марнанас кеч а йина йоьуьйтуш яра, хьо ма яцара юург еш а.\nБЕТАР. Ца оьшу т1аьхьаяла а, со д1авоьду. Йиинчух, меллачух а дала саг1а дойла. Эзар балех ваьлла хуьлийла со а. (Сихха кех волу. Жанетас ков д1акъовлу).\nЖАНЕТА. Цу къаьркъано воьйла хьо, боьха х1ума. Хьо виснера суна и бага екоза. (Ойла еш соцу. Бежнаш ду 1оьхуш. Сингаттамица цаьрга ладуг1у зудчо. Ков тухуш хеза). Бетар, д1аг1о, ма яха со карзаха. Хьайн доь дойла хьан. Со араялахь…\nД1аялахьа, х1ай х1ума, сан кет1ара! (Буй айабой т1ег1урту, амма дуьхьал хьаьддачо кхуссий, юхайоуьйту. «1ахь-1ахь», – бохуш, бага еттачохь юьссу Жанета, кхералой а, цецйолий а. Хьалха лаьтташ ерг Тоита ю).\nЖанета кхералой кевнах лета. Бетар а вац гуш.\nХьан х1ун дара суна ала?! Мичахь ву сан Бач1а?! Д1алачкъийна ахьа иза? Схьакхайкхал цуьнга. Со и воцуш д1аг1ур яц д1ахоийла хьуна. Аса хьайна вуьтур ву моьттуш ю хьо иза?\nТоита т1ег1ерта, Жанета д1аг1ерта.\nСица тийсахьара хьайна-м ,нехан майранаш 1адбитахь, дог эт1ийна хьайниг-м вийнера ахьа. Со зуда яц бохуш ю хьо? Хьо хилла зуда? Хьайн марзошка саца а ца луш, лулахошкахула кхерсташ лелла хьо. Хьайн марненах а летта цуьнан коьртара айхьа схьаяхна к1озалш дагайог1ий хьуна, цуьнан йовлакх а эт1ош? Тахана дика зуда а хилла несана хьалха. Хьо йитича а д1а ца яхара. Тумишех хихкина говр а йина 1аш ма ю хьо тахана, цунна т1е зуда а ялаяйти ахьа хьайн к1анте. Цунна цхьа зуда а ца йог1ура, цу тентагна. Ахь вина волу х1ун хир яра цунах?! Тумиша хьарам яра шуна.\nБарт бохий ахьа церан. Х1инца ялийначо к1ентий бийр бу хьуна, Тумишас ца бина болу. Ч1ийч1 хьуна, схьалаца хьайна! Къонахчунна бен ца бо к1ентий. Ахьа х1унда ца бина к1ентий? Ахьа бан безаш хиллера-кх, хьуо иштта говза хилча. Схьало сан Бач1а!\n1адийча санна лаьтта Жанета меллаша меттайог1у. Д1асахьожу.\nЖАНЕТА. Хьо мичара ели, шайт1анан нана? Дала гена яккха хьо! Ахьа х1ун юьйцу? Ахь соьга х1ун де боху? Хьо боьха х1ума, араяла сан кертара! (Д1атотту).\nЖАНЕТА. Хьо-м йиснарг а хьераяьлла. Ахьа х1ун юьйцу? Д1авилла велла-м вацара ахьа иза соьга? Хьанна оьшу хьан и т1елхиг, майра аьлча а?! Вац кхузахь цхьа Бач1а а, я оьшуш а вац и санниг. Кхуза х1унда еана хьо и лаха?\nТОИТА. Муха вац? Бетара, х1инцца суна доьхьала кхетча, элир-кх соьга, ахьа кхайкхина чувигира сан Бач1а, аьлла.\nЖАНЕТА. Шен бага ет1ийла цуьнан! Къаркъано хьерадаьккхина ж1аьла! Х1уьттаренна аьлла-кх, хьо сан коча таса. Собарде цо, и нецаш йиъча санна къаьрзина цуьнан и юьхь аса йиссинарг а т1е х1ума тоьхна, муьста хьач кхаьллича санна ерзийна юьтур ю-кх цуьнан. Д1аяла, хьо 1ехийна цо. Кхуза веана вара, сан к1анте шений, Бач1иний накъост хилий юххе х1отта аьлла: хьуна т1е зуда ялон вуьгуш ву ша бохура цо и хьан Бач1а, цхьа жеро ю бохура цунна лехна. Сан к1ант ца ваха, Бетар хьан Бач1а а эцна д1аг1ур ву аьлла, д1атилира. Аса кертара эккха а вина чехка вахара. Ткъа хьо кхуза схьахьажийна шайна новкъара д1аяккха. Д1аяло чехка, т1екхиа Бетарна, сацаве и шиъ. Бач1а-м 1ад1ийр волуш вара, Бетара ца вуьту-кх: «Бач1а, Тоита-1овдал д1а а эккхийна, хьайна зуда х1унда ца ялайо ахьа?» – бохуш. Х1ума ца хьокхуш ма виталахь Бетар, и ву бехке. Х1ан, х1ара г1аж ю хьуна цунна етта.\nТоита ойла еш соцу, Жанетийна т1ехула кертахула б1аьргаш кхарстабо, Бач1а лоьхуш. Г1аж д1атотту.\nТОИТА. Сайна карор ю сунна, эшахь. Со ле-м ца йо ахьа? Со юха яг1ахь хуур ду хьуна.\nЖАНЕТА. Хьо юха яг1ахь ишта д1аг1ур яц-кх хьуна, хьо аса дика цецйоккхур ю т1аккха.\nЖАНЕТА. Юха ма йола боху аса хьоьга, хьайн ц1а кеста кхочур яц т1аккха. Хан эрна йойу ахьа. Яло хьажа, хьан Бач1а чохь ву-кх хьуна, жеро йолчу ваха кечлуш. Сиха г1о, и шиъ д1аг1ур ву хьо иштта 1ахь-м.\nТОИТА. Шен нана елха Бетаран докъах! Со т1екхаччалц бен хан яц-кх цунна х1окху дуьненчохь яккха. Ша молуш долу къаьркъа а къахьлур ду-кх цунна, со цкъа х1инца шена т1екхаьчначул т1аьхьа дуьненах чам баьлла.\nУрамехула д1а чехка боларца къайлайолу Тоита. Ша йолччохь когаш т1е охьахуу Жанета, шина куьйге корта схьа а лоций. Бежнаш 1оьхуш хеза, кхерийча санна хьалаэккха Жанета. Чуьра араволу Хункар-Паша.\nХУНКАР-ПАША. Д1аяхний иза? Бетар а, Тоита а… х1орш ма ч1ог1а схьахецабели тахана. Приемни де хилла-кх хьан тахана.\nХУНКАР-ПАША. Аса х1ун до араваьлла? Хьо ен баьхкина ма бацара уьш. Аса х1унда етташ ю цаьрца бага, хьо хьуо а ю дика ларош.\nХУНКАР-ПАША. 1ад1ехьа, х1инца кхин даз а ца деш. Сиха ву со, Маликина товар охьадассош г1о дан ваха веза, кхалла х1ума лохьа суна.\nХУНКАР-ПАША. Ахьа х1ун де боху? Хьуна цхьа а мегаш ца хилча, сан х1ун бехк бу? Ахьа Тумишина т1е зуда ялае бохуш вита а ца витина яла ма йина аса иза. Ткъа х1ара а мегаш яц. Суна луург хилийта ца мега вай цкъа мукъне а? Суна мегаш ю-кх Малика. Хьуна цхьа а ца мега.\nЖАНЕТА. Ма е г1овг1а! Аса маьждиге а яхана д1ахьевийр ву-кх хьо, нанна дуьхьал ву аьлла. Малика Тумишел а ледар ю. Цхьа а г1уллакх деш а яц ц1ент1ехь. Цо схьадаьккхина кепек сан б1аьрга гуш а дац. Хьуна а го моьттуш а яц со, суначул башха. Тумиша г1олехьа а йолуш хилла. Цо массо а г1уллакх дора х1окху ц1ент1ера. Ма парг1ат 1аш хилла со, сайна а ца хууш! Дерг ца кхоадо – дайча воьлху, бохург хилла суна. Тумишига сиха ц1айола ала, Малика д1аяхийта. Хезий хьуна? Малика хьуна зуда хир йолуш а яц, суна нус хир йолуш а яц. Бухарчух моз деш ю т1ееънарг, сихха д1аяхийталахь иза. Тоьар ду Тумишийна гостехь 1е, ц1аян мегар ду. Т1аьхьа а г1ой, човхае, сиха ц1айола алий, дукха качъелла иза а, шен метта д1ах1оттае.\nХункар-Пашас коьртах ма1ар хьоькху, ши б1аьрг лечкъа а беш.\nАхьа х1ун до, б1аьргаш а идош, уьш къерзош, телхича санна корта а хьийзош?! Суна дуьхьал вала-м ца волу хьо, аса аьлларг а ца деш? Сиха г1олахь Тумишина т1аьхьа. Хьажахь х1окхуьнга а, со къаръян г1ерташ! Шуна моьттург г1енахь ду! (Буй лестабо).\nХУНКАР-ПАША. Охьабахийта хьайн лестон буй а. Аша буйнаш лестадо, суна иза кхета. Со-м ца олуш 1аш вара. Тумишас хабар даийтина, ша кхин ц1айог1ур яц кхуза аьлла. Ша йита аьлла, т1аьхьа а волий.\nЖАНЕТА (бага еллаеллачохь юьссу). И хабар маца даийтина цо? Х1орш ма хецабели! Тумиша ма майра ели, бага биллича п1елг а 1овшур боцуш хилла йолу. Маликас дуьхьалаяьккхи иза суна.\nХУНКАР-ПАША. Ахьа и хьайн п1елг дукха бага 1иттина, т1аьххьара а и д1акхалла дагадеана хир ду-кх цунна (кхардамица велало).\nЖАНЕТА. Д1асаца! Хьо хьуо ву бехке, хьан зударша аьлларг ца дарна! Хьекъал доцу корта! (Корта лестабо).\nХУНКАР-ПАША. Юха а реза яц хьо! Хьан хьекъалца 1аш ма ву со. Х1ун де боху ахьа х1инца? Хьуна Тумиша а ца мега, цхьа а ца мега. Несарш ца беза хьуна. Аса Малика д1а ца йохуьйту, суна мегаш ю-кх иза.\nХУНКАР-ПАША. К1отарара Ц1ур-Махьмас шен нанна дешначу Къор1анор, ца йохуьйту Хункар-Пашас-м! (Сихачу боларца кех волу).\nМаликин туька. Чохь ю Камета а, Малика а. Цхьацца г1уллакх деш хьийза ший а.\nКАМЕТА. Хьо, Хункар аьлча а, 1ункар-Паше яхчхьана б1аьрг чуьра седа бедда-кх хьан. Свадебни путешестве а ма ца даха шуьшиъ (йоьлу).\nМАЛИКА. Дера вара иза лодки чу а хаийна йист йоцчу х1орд чу д1ахеца везаш.\nКАМЕТА. А шо так? Чем это мы не довольны? Кемпет санна к1ант ву-кх 1ункар-Паша, 1ункар иза кхазарг.\nМАЛИКА. Оццул а цигахь 1ийр яцара, и Тумиша царна марзъян бен. Садаккха ца юьтуш хьийзош хилла цара иза.\nКАМЕТА. Хьуна-м ма еара иза тур а даьккхина.\nМАЛИКА. Шен бен ларбеш ма яра иза.\nКАМЕТА. Бен карийна цунна а. Осиное гнездо ю-кх. Цхьа мультик дагайог1ий хьуна цхьана шина пхьидах лаьцна – наний, к1ант? И шиъ ду-кх Жанетий, 1ункар-Паший. «Покушали – можно и поспать», – олур-кх цу шимма.\nШий а елало. Чувог1у Хункар-Паша. Елар а соций, цуьнга а хьожий юха а елало ший а.\nКАМЕТА. Хьуна г1енахь а карор дац. Х1ара хьан дюймовочка ю-кх хьоьгахь болу безам дукха кхихкина т1ех баха шен, бохуш (йоьлу).\nХУНКАР-ПАША. Сица тиса хьуна и хьайн муьста забарш. Хьо-м маре яхана а кочара а ца йолу. Хье-м ца вели со? Чохь жима напряженка хилла висира со.\nМАЛИКА. Аса Бетаре г1о дайтира. Аса балха схьаэцна иза тахана.\nШи зуда, цец а йолий, вовшашка хьожу.\nКАМЕТА. 1айт я1! Ахьа х1унда ца бо грузчик болх? Ахьа отказ ма дира. Министр болх бан д1аоьцур варий-те хьо?\nХУНКАР-ПАША. Т1аккха ткъа? Боху, дера. Соьга ца хаьттина хьаьнга хатта йоллу хьо. И хьайн х1умалгаш дуьтур ду ахьа. (Куьг хьийзадо, ша бохург кхетон г1ерташ). И… соьга а ца хоттуш…\nКАМЕТА. Хьуна-м мотт ма 1емина, Хункар-Паша.\nХУНКАР-ПАША. Хьо юха а юккъе эккха.\nХУНКАР-ПАША (Малике). Х1ара балхара д1аяккха мегар ду хьуна, оьшуш яц х1окху чохь, х1окхунна метта х1отто а стаг карор ву вайна. (Камете). Хезий хьуна, домой пора. Кхин-м эт1ор дац ахьа сан дог. Сан шича Марем ю болх лоьхуш, иза х1оттор ю.\nМалика йистхилар доцуш цхьаъ деш ю.\nКАМЕТА. Ладог1а ахьа ладаршка, дог1а доццушехьа оьхучу! Малика, хьо хезаш юй? Широко шагаешь – штаны порвешь! Не ровен час, Хункар-Паша.\nМАЛИКА. Тумиша ц1аеъний? Балха мила эца веза-м сайна хаьара суна.\nМАЛИКА. Сих ма лохьа и йита, дохко вала а мега хьо.\nКАМЕТА. Спешка нужна при ловле блох, Хункар-Паша.\nХУНКАР-ПАША. Хьо д1асоций?! Делор ву со оьг1азг1ур волуш. Хьо д1аяьккхина ю-кх, ц1аяха мегар ду хьуна. Малика, расчет д1акховдаел цуьнга.\nКАМЕТА. Малика, хьо реза юй х1окхо дуьйцучунна? Хьо йистхуьлуш ма яц.\nМАЛИКА. Со тахана дуьйна ц1айог1уш яц. Х1инцехьа со йита мегар ду хьуна.\nХУНКАР-ПАША. Цо х1ун дуьйцу? (Воьхна хьаьвза). Дера юьтур яц-кх. Кхин ма аьллахь иштта.\nКАМЕТА (ши куьг вовшахтухуш елало). Ватта дела, Хункар-Паша, гуш лаьтташехьа хьо под сокращени ма ваха. Вот так поворот, не знаешь, где найдешь, а где потеряешь. Балхара д1а-м хьо ма ваьккхи. Дукхадезачунна к1езга хилла бохург и ду-кх.\nХУНКАР-ПАША. Суьйранна ц1айог1ур ю хьо. Со дохковели, битахь хьайн белхалой шайн балхахь, со юккъе а г1ертар вац. Со оьг1аз ма вахийталахь, Малика.\nМАЛИКА. Хьайна ма луъу оьг1аз а г1о, со сайн ц1ахь ю-кх тахана дуьйна. Хьайн Тумиша ц1аерзае ахьа, тоьлу хьуна.\nКАМЕТА. Не по Сеньке шапка. Окончен бал, погасли свечки.\nВистхилар доцуш воьхна лаьтта Хункар-Паша.\nМАЛИКА. Забарш ян а дицделла суна шун керта еъчхьана. Тоьар ду, ма аьллахь соьга ц1айола, д1аваьллахь. Йитал со х1инццехьа.\nХУНКАР-ПАША. Аша х1ун до: йита, йита! Ца юьту аса хьо, ца юьту. Ц1айог1ур ю хьо! (Араэккха).\nКАМЕТА. Мохо бадийна ба1 санна д1а ма иккхи 1ункар-Паша (йоьлу).\nМАЛИКА. Хьо елахь а, сан-м ела дог ца дог1у.\nКАМЕТА. Аса бехира хьоьга, ахь ла ца дуьйг1и, хьан меттиг ма яц иза. Плюнь на него и забудь как страшный сон.\nМАЛИКА. Хуур ду-кх, ойла йина х1ума дийр ду-кх.\nКАМЕТА. Не было печали – так черти накачали. Дагахь а доцуш коча веа-кх хьуна и 1ункар-Паша. Шен хенахь чекхдаккха деза.\nХункар-Пашин х1усам. Раг1у к1елахь хиъна 1а Жанета, г1ийла ойланаш а еш. Сихачу боларца керта вог1у Хункар-Паша. Гуш ду цуьнан оьг1азвахар а, воьхна хилар а.\nХУНКАР-ПАША. И бакъ элира ахьа, массо а ж1аьла суна т1аьхьа даьлла-кх. со эккхийна массара а. Хьо а парг1ат ели х1инца.\nЖАНЕТА. Х1ун хилла? Валахь дийций.\nХУНКАР-ПАША. Маликас а ша ц1а ца йог1у боху. Х1орш барт бина бу моьтту суна.\nЖАНЕТА (цецйолу). Ца йог1у? Цунна х1ун хало хилла? Паччахьан зуда санна 1аш ма яра иза. Стена реза яц х1ара? Хьо санна майра цунна мичахь карор ву? Зуда хила лууш яц, вольни жизнь еза. Х1умма а хала 1аш ма яцара иза.\nХункар-Паша шина куьйга корта а лоцуш охьахуу.\nКъемата шо даг1ахьара, и ц1аялий! И йиснехь со араяла езара. Дела дика ву. (Дег1 нисдеш, хьалаг1отту). Ладог1алахь, сан к1ант, соьга, дика ладог1алахь. Хьан нанас хьуна вониг хьоьхур дац. Вонах ца кхетча диканиг ца хаьа олуш ду. и хьуна зуда хир йолуш яцара. Эрна ахьа къа хьийги. Со дика кхетта х1инца. Вайшимма Тумиша ц1аялон еза.\nЖАНЕТА. Ма ала иштта! Ладог1а соьга! Малика схьайог1ур яц, и суна кхетта. Иза 1ен еъна а яцара. Дика ойла е ахьа, сан к1ант. Тумиша схьаялон еза. Хьан шиъ бер а ду. Дала суна бина бекхам бу, аса Тумишина г1ело ярна. (Б1аьргах куьг а хьоькхуш, мара ийзабо. Цец а ваьлла цуьнга хьоьжу Хункар-Паша). Хьо цец а ваьлла ма хьоьжу соьга?! Со кийрахь дог доцуш ю моьтту хьуна? Соьца ларам а болуш, лела а хууш, шен ц1ент1ехь г1уллакх а деш дика зуда ю Тумиша. Х1инца ма дика кхета со.\nХУНКАР-ПАША. Т1аьхьа кхийти хьо а. Хьоьга т1ех сов ла а дег1на суо цхьаъ виси со а, зуда а, бераш а доцуш, я Малика а йоцуш.\nЖАНЕТА. Х1инца хоьтту-кх аса. Хьо реза воцуриг дийр дац вай, Тумиша ц1аялийча дика-м дара. Ойла ел ахьа.\nХУНКАР-ПАША. Ша йог1ур яц ма аьлла цо а.\nЖАНЕТА. Аса ма-бахха, вайн юьртан къеда а эцна со г1ур ю цуьнга дехар дан, ц1айола аьлла.\nХУНКАР-ПАША. Со реза хир ву, хьо Тумишица девнаш а ца дохуш мегар елахь. Хьайн боевой действиш свернуть йийр ю ахьа. Дика ду, юхаялаехьа Тумиша, и схьаян реза хилахь.\nЖАНЕТА. И ду-кх къонахчун къамел! Со реза ю ахьа дуьйцучунна. Аса т1е а лоцу Тумишица дика хила. Нена метта хир ю-кх со цунна.\nХункар-Паша цатешамца хьожу нене.\nГур ду хьуна, сан к1ант, аса дуьйцург бакъ дуй. Х1ан, со юьртан къедах кхета йоьду, Тумиша юхаеха вига, ткъа хьо, ваха а г1ой, Малика йита а йитий, схьавола. Кхин дах ма де, цо нах керта оьхуьйтуш хьийзор ву хьо, ша йита ала бохуш. Д1ахаийта цунна, хьо къонаха вуй, хьо лийр цахилар цунах ваьлча. Цо хьо ларар алсам дер ду-кх, ахьа аса ма-бохху дахь.\nХУНКАР-ПАША (хьалаг1отту). Хьо х1инца бакъ луьйш хета суна, сан нана. Набарха ваьлча санна ву-кх со. Революци йи-кх цу зударша х1окху кертахь. Со 1умхина вина Хункар-Паша ма вац, кхин со 1еха-м вийр велахь цхьаммо а! Тоьар ду. х1инца чуверза мегар ду. Аса ц1айола боху ала Тумишига.\nЖАНЕТА. Суна хеза ахь дуьйцург. Бакъ боху. Иман, беркат, собар схьакхайкха деза вайн керта. Цхьабарт хила беза. Со йоьду юьрта къедана т1е. Хьо а г1о хьуо ваха везаче. Малика йита. Дала аьтто бойла вайн.\nШий а хьалаг1отту.\nЧ а к к х е.\nНазад: Руслан Умаев. Это все про тебя – Родина…\nВперед: Наталья Шимкова. Разноцветные рифмы.


Ферия — Википеди\n38°30′46″ къ. ш. 6°33′50″ м. д.HGЯOL\nМария Ремедиос Бургильо Родригес[d]\n▼1115 стаг (2020)\nФерия картан тӀехь\nФерия (испан. Feria) — Испанин Бадахос провинцин муниципалитет.\nМуниципалитетан майда — 73,7 квадратан километр. ХӀордан сизал локхалла 574 метр. Дозанашца ю Бургильос-дель-Серро, Сальватьерра-де-лос-Баррос, Ла-Парра, Вильяльба-де-лос-Баррос, Фуэнте-дель-Маэстре, Сафра, Ла-Лапа муниципалитеташ.\n1440 стаг ↘1435 стаг ↘1424 стаг ↘1400 стаг ↘1391 стаг ↘1375 стаг ↘1369 стаг\n↘1361 стаг ↘1341 стаг ↘1320 стаг ↘1305 стаг ↘1268 стаг →1268 стаг ↘1230 стаг\n↘1209 стаг ↘1197 стаг ↘1176 стаг ↘1150 стаг ↘1144 стаг ↘1115 стаг\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ферия&oldid=5791357»


Форж-ла-Форе — Википеди\nФорж-ла-Форе (фр. Forges-la-Forêt) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Бретань регионехь. Коммунан департамент — Иль а, Вилен а. Дозанашца йу Шелен, Еансе, Мартинье-Фершо, Ранне, Ретье. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Форж-ла-Форе&oldid=5193210»


Денарий Каракаллы - «VIOLITY» Auction & Antiques\n21.07.2019, 01:21:54 +5m\nОписание: Вес на китайськиг весах 2,1 гр.\nДякую за поправку. С ув.


Еперре — Википеди\nЕперре (фр. Eperrais) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Орн. Дозанашца йу Ле-Пен-ла-Гаренн, Беллавилье, Ле-Ге-де-ла-Шен, Мов-сюр-Юин, Сен-Мартен-дю-Вье-Беллем, Сент-Уан-де-ла-Кур. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Еперре&oldid=6784913»


Популисташна лиинарг чекх ца даьлла Австрехь\nСтигалкъекъа-бутт 24, 2016\nЦхьа минот ца яьллехь, Европехь дуьххьара аьтто-популисте президент кхочуш вара Австрина – меттигерчу ФПОь, аьлча а, шен бусулба динца а, мигранташца а гамонца евзаш йолчу Маьршачу партин кандидат Хофер Норберт. Бутт хьалха дIабаьхьанчу президентан харжамийн хьалхарчу гонехь цу стаго яьккхинера хьалхара меттиг, 35 герга процент харжамхойн аьзнаш гулдарца. Амма цуьнан абсолюте алсамалле кхача ка ца далар бахьана долуш шозлагIчу метте ваьллачу Баьццарчу партин кандидатца Ван дер Беллен Александраца шозлагIчу гонехь и дарж къовса дийзира цуьнан.\nКхин вовшех къаьсташ муха хила йиш ю ца хаъалла бен-бен вара ши кандидат. Хьалхарниг – Хофер Норберт, I970-чу шарахь вина волу жимстаг, шозлагIниг – Ван дер Беллен Александр – 72 шо долу къано. Хьалхарниг ултра-аьтторчу хьежамашца, Цхьаьнакхеттачу Европина а, мухIажаршна а, бусулбачарна а дуьхьал хиларца гIарйаьллачу партин кандидат, ткъа шозлагIниг – Европин цхьаалла лоручу, иза ларйаре кхойкхучу, мухIажаршна кевнаш схьаделларе а, Европин дозанаш ка ма-доллу диллина дитаре а, бусулба динан маршо Австрин конституцехь кхечу динойн маршо санна Iалашйеш хилар диц ца даре а, национализман муьлха а кеп дера емал яре а кхойкхучу Баьццарчу партин векал. Хьалхарниг техникум яккхар бен, кхин Iилман я дешаран кIорге йоцу хабарча, шозлагIниг – университетан профессор, Iилманча.\nИ шиъ сел тайп-тайпана хиларо а, цу шиннах муьлха а харжахь а, Австрин политикан некъан голатохар хазнесанна хийцаяла йиш йолуш хиларо а вуно лакхаяьккхинера харжамашка герга мел гIурту а царна гонахьара интрига. Нагахь санна ша президент харжахь, - ткъа ша тулург хиларх шеко а яц, - ша Австрехь уггаре а хьалха зударша хиджабаш а, никъабаш а лелор доьхкур ду, мухIажаршца долу низамаш чIагI а дийр ду аьлла дIахьедар дира Хоферо, тIаьхьадисинчу деношкахь уггаре а радикале хьежамаш берш а шена тIегулбархьама. Амма гIо ца хилира цунах, хила герга дахнехь а. Хетарехь, цкъа а Европехь цхьанна а махкахь ца хиллачу кепара белш-белшах гIоьртина жамIаш шина кандидато гойтуш хилар кхажтассаран каппаш дIакъовла герга мел йоьлху а гуш дара, экзит-пуллийн хеттамашкахь. Цхьана мIаьргонна аьтто-популист Хофер хьалха волура, I-2 процентана, юха Ван дер Беллен тулура оццу масех процентана. Харжамийн суьйре иштта дIа а йирзира, Хоферан 5I процент, Ван дер Белленан 49 процент хила мегаш.\nКхоччуш массо а кхаьжнаш дагар дина оршотан сарахь бен хуийла доцуш, вуно боккхачу сингаттамехь бара шинна а кандидатан агIончаш. Ткъа сарахь пхиъ даьлча, вовше кхаьънаш даха буьйлабелира Баьццарчу кандидатан агIончаш – официалан жамIа схьакхайкхина, вайн президент Ван дер Беллен Александр ву бохуш. Бакъду, ах процент герга бен а, аьлча а 30 эзар алсамох бен аьзнаш ца кхаьчнера цунна Хоферна чул.\nКхеташ ма-хиллара, Австрехь беха нохчи а бара хазанесанна саготта, харжамашкахь Хофер толахь шайн кхолламаш муха хир бу ца хууш. ХIунда аьлча, бусулбачаьрга а, тIебаьхкинчаьрга а цабезам хилла ца Iаш, къаьстина нохчийн къоман вочу агIор цIейоккхуш хазахеташ цуьнан Маьршачийн парти хиларна массарна а кхеташ дара, дика болх нохчашна аьтто-популист президент харжахь хир боцийла. Австрерчу нохчийн юкъараллин жигархочунна Исханов Хьусейна дика хаьа, хIун кхерам бара меттигерчу нохчийн диаспорина тIехIоьттинарг, нагахь санна Хофер Норберт хаьржинехь.\nИсханов Хьусейн: „Цу националистийн партин лозунгаш ерриш а тIебаьхкинчу нахана дуьхьал хьовсийна яра. Къаьстина нохчийн буьйцуш вара и Хофер а, цуьнан партин куьйгалхо Штрахе а. Кхузахь тIебаьхкина тайп-тайпанчу къомах болу нах белахь а, амма царе юккъера нохчи багара охьабохкуш бацара. Цундела хазнехсанна гIочу дер дара вайн къомах болчу нехан хьал Австрехь“.\nПрезидентан дарже аьтто-популист Хофер Норберт ца ваьллехь, амма чекхбевллачу харжамаша гайтина, Австрехь мел кIезга а ах къам аьтто-популистийн хьежамаш боькъуш хилар. Цундела хIинца -м уьш Iедале ца баьхкинера аьлла паргIат бовла мегар дац нохчи аьлла хеташ ву Исханов Хьусейн, цара шайн боларш а, шайн цхьадолу леларш а хийца ца хийцахь, нохчийн цу махкахь хиндерг муьлха а Iедал коьрте дагIахь а хаттаме хир ду.


Чупалаев: "Сан конкуренташ бан а бац, уьш сан коллегаш бу"\nФлорист Чупалаев ИбрахIим\nЧупалаев: "Сан конкуренташ бан а бац бизнесехь..."\nКху деношкахь Сиэтлехь хиллачу дуьненаюкъарчу тоьллачу флористийн-дизайнерийн симпозиумехь дакъалаьцна юхавеана Соьлжа-ГIаларчу "Зезагийн тогIи" ("Долина роз") зезагийн салонан долахо, бизнесхо Чупалаев ИбрахIим.\n30 шо хьалха вайнахалахь боршачу стага зезагаш далар а эхье хетачу заманчохь, уьш кхиор-лелор зударийн болх лийринчу хенахь флористикан бизнес йолийначу Чупалаев ИбрахIима йоккха гIулч тесна и нехан синкхетам хийцарехь.\nМаршо Радиоца хиллачу интервьюхь дийцира ИбрахIима, экономикан, юридикан лакхарчу доьшийлашкахула чекх а ваьлла, "Зезагийн тогIичохь" висарх.\nМасала, Европехь, хIора шолгIа стаг ала мегар ду, флорист ву. Ткъа Оьрсийчохь флористикехь къахьоьгуш, доккхачу декъанна, зударий бу. Нохчийчохь схьаэцча, цигахь менталитет къаьсташ ю..адамаш кхи ду, амалш кхи, синкхетам а кхи…Зезагаш лелор, кхиор зударийн болх хета-кх. ХIетте а муха тарделла хьан зезагех бизнес яр?\nЧупалаев: Флористика боху дош оьрсийн маттера гочдича, зезагаш лелоррий, цаьрца беш болу болххий эр ду-кх вай. Зударийн болх бу хIара доккхачу декъанна, делахь а божарша тIелаьцна а ю дуккха а хан.\n"Иштта тIехь диссир-кх суна хIара гIуллакх"\nМаршо Радио: Хьо юрист, экономист ву. И корматаллаш дIа а тесна, муха кхаьчна хьо "Зезагийн тогIичу"?\nЧупалаев: Со тхан доьзалехь хиллачу 5 берана юккъехь уггар а жимахверг вара. 1974-чу шарахь воккхаволчу вашас ша эскарера цIа веача, дуьххьара болийна бу хIара болх. Советан Iедалан заманахь даьхний дара тхан лелош, уьш дIа а даьхна, теплица а хIоттийна тхо дуьйлалучу хенахь сан 11 шо дара.\nЛаттех, теплицех, зезагех ас мел йина харж. Сайн 18 шо ма кхаьчча, оцу массо а хIуманах кула а яьлла, мича ведда вер вара-те бохуш Iийнера со. Юха эскаре гIуллакх дан вахара со а. Цигара цIавирзинчул тIаьхьа дуьйна дIа беш болх бу хIара.\nТхан дас-нанас (Дала декъалбойла уьш) со цIа вале кхиина зезагаш дара, царна а гIо дан дийзира… Иштта тIехь диссир-кх суна хIара гIуллакх. Ма дарра аьлча, со хIуммаъ дохко а ца ваьлла.\nТIом баллалц Нохчийчохь тхайн куьйгашца дIа а дуьйш, кхиина оха и зезагаш. Нохчийчуьра ара а дохуш, дохкар а хилла. ТIом бирзинчул тIаьхь а, ца ваьхча а ца волура, болх бан безара. Мацах баьхначунна а дайна, иштта, хуьл-хуьулуш хилира тхан дена вир.\nМаршо Радио: Хьо болх бан волавеллачу заманчохь къаьсттина хIун халонаш Iитталора хьох?\n"Цигахь "Дендалар" цIе а тиллина зезагех композици гайтира ас"\nЧупалаев: ШолгIа тIом баьллачул тIаьхьа халох дара. 2002-чу шарахь Москох хилира со зезагийн конкурсехь. ДуьнентIера зезагаш кхиошберш бара цигахь вовшахкхетта. Зезагаш дохка а, эца а юкъаметтигаш лелорхьама вовшахбетталуш.\nЦигахь тергойира ас, флористаша лелочун. Соьга кхи хIун далур дара-те, лелор, кхиор, дохкар а доцуш, со а ма вара кхолларалан болх безаш аьлла, сайга хIун дало со хьаьжча, 2006-чу шарахь Москох ЦIечу Майданахь гайтамехь хилира со. Цигахь "Дендалар" цIе а тиллина зезагех композици гайтира ас.\nЦигахь нохчий ву, борша стаг а ву флористан болх беш аьлла, массо а цецваьлла, цхьаберш тIеоьхуш, хьох куьйг Iотта мегар дуй, боккъал а нохчо ву хьо бохуш, цецбуьйлура.\nМаршо Радио: Муха долало хьан белхан де?\n"25 сахьтехь болх бо оха дийнахь-буса а"\nЧупалаев: Вижар-гIаттар сан дан а дац. 4-5 сахьтехь бен яц сан наб. ХIетте а со реза ву, реза ву со. Ша йоккху хан, гIайба мара а боьллина, вижина а Iуьллуш, яккха езаш яц.\nЦхьа болх беш, адамна вовза а вевзаш, нахана а, махкана а, доьзална а пайден а волуш яккха еза хан. 25 сахьтехь болх бо оха. Туьканна тIе тоьхна кехат дара тхан, хIинца юха дIаолла дезаш ду - "25 сахьтехь болх бо оха дийнахь-буса а" аьлла.\nЧувогIучо хотту: 25 сахьт муха хуьлу хьан, денна а, буьйсанна а юкъахь 24 сахьт бен хуьлуш ца хилча. Ас дуьхьал хаттар ло "цхьанхьа а гин хьуна, мукъа хан хIоккхул-оццул сахьтехь ю, хIума юу хан оццул ханна ю аьлла. И хан тIетоьхча ма хуьлу тхан 25 сахьт олу ас.\nМаршо Радио: Хьо волалуш хьуо цхьаъ хиллехь а, тахана вайн цIахь зезагаш лелош дуккха а бевлла. Хьуна новкъарло йой цара?\n"Суна уьш сайн белхан накъостий хета, конкурениташ ца хета"\nЧупалаев: Тахана ахь ма бохху, дуккха а бу зезегаш лелораш. Дала аьтто бойла церан. Вайна царех новкъарло ца хулу. Рицкъ Дала яздиннарг ду. Сан цхьа а конкуренци яц. Суна уьш сайн белхан накъостий хета, конкурениташ ца хета. Со ву церан конкурент, (воьлу) ас санна цара а болх бахь, аьтто хир бу-кх церан а.\nМаршо Радио: 20-30 шо хьалха нохчочо зудчунна зезагаш луш, оьцуш, цхьа наггахь а бен ган йиш йоцуш хIума дар-кх. Ткъа тахана, мел хийцавеллий нохчийн борша стаг?\nЧупалаев: Иза-м тахана а долуш ду хьуна. ХIетахь санна кIоршаме дац, делахь а. Тахана а наггахь нисло-кх, зезагаш эцча, делахь, машенчу дохкур дацара ахь уьш олуш. Цхьа а проблема яц, оха-м хьуна лаахь, ахь аьллаче дIа а кхачор ду, тхан курьераш бу олу ас. ГIиллакх долчуьнгара доккхур дац ахь, доцчуьнна дан хIума а дац.\nМаршо Радио: Тахана цхьа шатайпа зама ю-кх хIара. Адамашца болх бан хIуммаъ а атта дац. Массо а сиха, оьгIазе, дера… Иштачу нахаца Iоттавалар хуьлий хьан балхатIехь? Хьал конфликте ца доккхуш муха дерзадо ахь?\nЧупалаев: Цхьана куйьгатIера пхи пIелг а бац цхьатерра. Цхьа а бахьана доцушшехь, шен сих ду-кх цхьаволчун.\nАхь ма бохху, маргIалделла, боцу мах хIоттийна олий, сих-сиха нисло меттигаш. Вела а лой, хьуна хIун цатов, оцу стагна там бан гIоьрта со, муьлха мах белча реза хир яра-вара хьот олий, хатта а хоттий, цо аьллачу мехах зезагаш дIалуш метигаш а нисло, сайна хуьлу зен-пайда а ца хьехош.\nХIунда аьлча, вогIуш лаьтташехь, зуда хуьлийла иза я стаг, цхьаммо дог датIийна вогIуш хила тарло. Ас дог а хьостий, дIавохуьйту и стаг. Юха шен дог юхадирзича, Дела реза хуьлийла хьуна, хьо ма тамашийна стаг ву олу.\nМаршо Радио: Мел дийцарх а, флористика хаза, цIена, самукъане болх бу, ойла йича. Амма бац хIуммаъ а аттачех. Экономикан кризис, форс-мажор, харцо, кIадвалар, оцу дерригенца а ларон везаш ву-кх хьо! Цкъа а коьрте догIурий хьуна, бита беза ас хIара болх, кхи дIа ницкъ ца тоьа сан хIара дIатекхо олий?\n"ДIатосур ас хIара болх..кхи дIа?"\nЧупалаев: Бакъдерг дийцича, цкъа дагадеана ца Iийна, дукхазза дагадеана. кхи хIуммаъ дацахь а, чуьрчу доьзалхочо ас бохург ца дича, нийса ца дича, дерриг а ас дIатекхо деза-те хIара олий, хийлазза ойлано лаьцна со. ТIаккха а.. ДIатосур ас хIара болх..кхи дIа? Кхи дIа хIун дер ас? Мацалла-м лийр вац со. Амма оццул дуьне мел ду волавелла а лелла, дуккха а зеделларг а гулдина, цхьаммо-шиммо дог датIийнера аьлла, дIа муха тосур ду хIара гIуллакх олий, меттавогIу со.\nМаршо Радио: Муьлха зезагаш хьуна хьайна хазахета?\nЧупалаев: ХIара, вуьйш аьлла царна юкъара къасто ца лаьа суна. Шен дена-нанна шен бераш санна дукхадезаш ду суна хIара зезагаш а. Доьзалехь аьлларг деш верг къаьсттина дукха веза. Зезагаша соьга мотт ца лебо, цундеда суна хуур дац царна юкъахь къасто.\nСуна дерш дукхадеза уьш. Бакъдерг дийцича, бIаьста арахь кхуьуш долу зезагаш алсам хазахета суна. Массо а дукхадеза суна уьш.


Шанжи-суьгӀ-МагӀн — Википеди\n48°57′28″ къ. ш. 3°01′07″ м. д.HGЯOL\n▲1349 стаг (2019 шеран 1 январь)\nШанжи-суьгӀ-МагӀн (фр. Changis-sur-Marne) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сена а, МагӀна а.\nДозанашца йу Сен-Жан-ле-Де-Жумо, Уьсси-суьгӀ-МагӀн, АгӀмантьегӀ-ан-БгӀи, Jaignes[d].\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Шанжи-суьгӀ-МагӀн&oldid=7846439»


МонтгӀаве — Википеди\n46°49′43″ къ. ш. 0°43′05″ м. д.HGЯOL\nМонтгӀаве (фр. Montravers) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Де-СевгӀ.\nДозанашца йу СегӀизе (Де-СевгӀ), КомбгӀан, Ла-Петит-БуассегӀ, Сент-Аман-суьгӀ-СевгӀ, Ла-ПоммегӀе-суьгӀ-СевгӀ, Сен-Мемен (Вандей).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=МонтгӀаве&oldid=7822947»


Шен доьзалхочунна ницкъ барна кхел йина Нохчийчура вахархочунна\nНохчийчуьра вахархочунна кхелан сацам а бина таIзар дина, шен беранна тIехь кхизалла латтийна аьлла. Юккъараллин белхаш бар тIедожийна цунна.\n150 сахьтехь юккъараллин белхаш дар тIедожийна Хьалха-Мартан кIоштера вахархочунна, цо шен кIантана тIехь къизалла латтийна аьлла. Талламан комитетан Нохчийчура урхалло цу хьокъехь баржийначу хаамехь дуьйцуш ду, цу стага 8 шо долчу шен кIентан когах, зIе а тесна цу тIе йозалла а оьллийна иза латтийна хиларх лаьцна. Иза цо дина хилла боху кертара ара ца вийлита.\nБерашца тIехь кху кепара къизалла латтор дуьххьара хуьлуш дац Нохчийчохь. Шуьйра даьржина ду царна тIехь иштта Iазап латтор. Наноша, дестеша, дайш йиттина, хийла дарбанан хIусаме а кхачийна кегийрхой а, бераш а. Шуьйра йийцаре а еш яц и кхерамечу барамашка йирзина чолхалла. Дуккха а доьзалш бу къаьсттина дайшкара къизалла ловш.\nХьалха-Мартан кIоштера вахархочун санна гIуллакх гIара ца долуш дисина дуккха а меттигаш ю. КIант къонах санна Iамаво ша бохуш, цхьана накъосто, латийначу чIурамна тIехула лаьцна куьг дагадайтина хилла цуьнга.\nНохчийн ловзаран кепехь хIума ду, къаьстина ярташкахь, бераш вовшех летийтар. Дукfхчу декъана иза девежарша леладо.\nВешийн кIант улле а хIоттавой, юьртахула лела иза жIаьла санна лата тIе а хоьхкуш. Иза эшча берана етташ меттиг а нисло.\nНохчий иштта а кху дуьненахь гIарабевлла бу, буьрса бу, бIаьргаш чухула стелахьаштигаш етта бохуш. Ткъа оьший те цу кепара тIаьхье Iамо? И хаттар делира ас меттигерчу бахархошка. Ала догIу, дукхачу наха тIеюьтуш яц берашна тIехь еш йолу къизалла. Царах ву Абдулаев Асланбек.\nАбдулаев: «Цхьаболчара шайн берашна етта а етта, зIенашца а боьхку, бераш дайина а, церан наной байина а меттигаш а ю. Етта ца еза. Уггаре а хьалха бераца къамел дан деза. Кхето деза, ша масале хила веза. Ткъа шегахь а хьекъал доцучу стага беранна а бала бо. ШарIо, КъорIано берана етта мегар ду бохуш, леладо иза цхьаболчара. КъорIано ма ца боху, бера талхаде».\nИстамулов Бекханан цхьа доьзалхо бен вац. 15 шаре ваьлла кIант ву иза. Шена дага а догIуш, цкъа бен цунна тIе куьг даьхьна дац ша боху цо.\nИстамулов: «Беран хьеха оьшу. Мегар дерг а, доцург а билгалдаккха деза. Ас цкъа бен тоьхна яц сайн беранна. Я цо бахьана а ца даьккхина кхин. Беран мукъа хан хилийта мегар дац».\nОьшуш меттиг белахь тоха а тухуш, хьехар а деш Iамо деза бераш, аьлла хета гIиишлошъярхочунна Бакаев Салманна. Цо иштта элира.\nБакаев: «Тхан дай-наний дийна долчу хенахь 10 стаг вара тхо доьзалехь. Тхуна наний-дай бIаьра хьажча тоьара. Бер цхьана хIуманех озадала дезаш ду. Ненах-дех озалуш хила деза бер. Тухуш а, Iуттуш а, хьоьхуш а, масалш а далош, иштта дара шуна, бохуш кхио деза бераш».\nТаханалерачу берийн баккхийчарца болу ларам гIелбелла хиларна терго йо дукхачу наха. Хьалха санна дош ца лела дайн-нанойн. Бераша, кхечу, нохчашна йогIучу мехаллашка гIерта, аьлла кхин дIа а дуьйцу Бакаев Салмана.\nБакаев: «Тахана компьютер, интернет бен кхин хIумма а яц. Ва сан кIант бохуш долу хIуманаш ла-м ца ло. Тхо кегий долчу хенахь, арахь хуьлура даима а. Тахана санна мукъа хан яцара берийн. ГIо дан деза аьлча, тхуна кхаъ хуьлура. Ша-ша ваийталахь хьайца бохуш, дехарш дора баккхийчерга. ХIинца иза дац.\nБерийн бошмашкахь кхиош дацара тхо. Тхан нана къора боккхучохь балхахь яра, карахь бераш а долуш. ХIинца, цхьа кхечу агIор хийцаделла сурт. Суна хетарехь, иза политика ю».\nБеро дIадуьйцу хьехар дIаоьцуш ца хилча, цунна тохарх хIума дац аьлла хета 4 беран дена Мусостов ИбраьхIима. Амма шега тохалур яцара, аьлла тIе а туьхира цо.\nМусостов: «Хьийза а ца деш, кхетто деза бер. Дас аьлларг деш вацахь тоха а мегар ду шега тохалучо. Шен-шен доьзалехь дерг шайна дика хуур ду-кх».\nОьрсийчоьнан пачхьалкхан думо цхьа бутт хьалха жоьпалла кIаддина, доьзалехь вовшашна ницкъ бар хьокъехь долу низам. Лоруш ду хьагI-гамонна гергарчунна етташ ца хилар.\nЦундела, шен берана, когах буржулш а тоьхна, ницкъ бинчу Хьалха-Мартан кIоштерачу стагана хьалхалерачу низамца 150 сохьтехь юкъараллин болх байтар меттана, набахтехь яьккха хан кхайкхо мегара.


АСОЦIАЦIЯ "ЧАЙКА" в Хмельницкого - адреса, телефоны, услуги\nМ.ХМЕЛЬНИЦЬКИЙ ВУЛ. ЧОРНОВОЛА БУД. 31


Шланг xHose (Икс-Хоз) в Москве и Химках . Дешево. xhose, шланг xhose, xhose купить, xhose отзывы, купить шланг xhose, шланг xhose отзывы, шланги для полива xhose, xhose икс хоз, шланг xhose икс хоз, водяной шланг xhose, поливочный шланг xhose, xhose pro,\n15 метров 22,5 метра 30 метров\nРазмер шланга: 15 метров / 22,5 метра / 30 метров\n15 метров, 490 рублей 22,5 метра, 690 рублей 30 метров, 890 рублей\nдля окна толщиной до 35 мм\nСамый компактный мангал!


"Нагахь Нохчийчоьне дIалой – вуьйр ву со"\nНохчийчохь шен гергарнаш Iедалхоша юьхьарберзийна аьлла, стохка Росгвардина тIелатар дина бохуш, бехкевечу махкарчу вахархочо Бакаев Iелас\n"Нийса" яц аьлла, маж дIаешира\nУкраинехь ву 26 шо долу Бакаев Iела. Цо дийцарехь, Росгвардин №3761 йолчу декъана тIе-м муххале а ца леттера иза, ур-атталла, цу дийнахь республикехь а ца хилла. Ша паргIат а, маьрша а ву аьлла, ког хецна вац Iела, хIунда аьлча, даймахкарчу цуьнан гергарчаьргахула иза цIа вало гIерта Iедалхой. Цул совнах, Интерполан лехамашкахь а ву иза. Политикаца а, динца а доьзна хета цунна шена тIаьхьабовлар - салафит ву и жимстаг.\nМасех шарахь шеца "кхетош-кхиоран" болх дIабахьа Iалашонца, бертаза муфтияте оьхуьйтура ша боху Бакаевс, церан хьехамашка ладегIа. Ша ваьхначу Ноьвр-кIоштахь масийттазза дIа а лецира ша боху цо, полисхоша.\n2015-чу шеран аьхка, масала, охьахецна маж "нийса" яц аьлла, нуьцкъаша дIаяьшнера цуьнан полисхоша. Ишта цхьана дийнахь маьждигехь дIалаьцнера Iела, цо "куьйгаш лелор" а, тIерачу "хечин фасон" а ца тайна.\n"Нохчийчохь ницкъахоша нах идор даьржина гIуллакх ду. Динехь леларш дIалоьцу кеп-кепарчу бахьанашца, масала, "шайтIанаш" олу цара, гIаттамхойн декъехь бу бохуш, бехкебечарех, ткъа бакъонашларъярхой чубухку, царна наркотикаш а кхуьйсуш, дийцина "Кавказ.Реалиица" шен хиллачу къамелехь Iелас.\nМеттигерчу полисхоша шайн карабаьхкинчаьрца лело къизаллаш дукха гина ву ша бохуш, чIагIдо Iелас, амма шен цхьа а бахьана дацара боху цо, Росгвардина кIелоян.\n"Цара дIалоьцуш, Iазап латтош, сийсазбохуш ма бацара сан доттагIий а, я со а. Росгвардин белхахоша ца яьшнера сан маж, цара тIе ца диллира суна мекхаш лелор, я суна хийра долу ламасташ а цара тIе ца эгийнера суна. Уьш бацара сан гергарчарна кхерамаш тийсинарш а…ТIаккха стенна кечйийр яра ас царна кIело?"\nТIаьхьо Росгвардин белхахошна тIелатар динера аьлла, бехке а бина, байина кегийрхой шена "бераллехь дуьйнна бевзаш бара, вежарий санна безаш а бара", дуьйцу Бакаевс. "Адам делур долуш бацара уьш, амма байира уьш, дуьххьал дIа герзаш детташ", - мукIарло до Iелас.\nПаспорт доцуш, когах буржал тоьхна\nОьрсийчоьнан прокуратурерчу хьостано хаамбарца, Бакаев бехкево, гIаттамхойн тоба вовшахтохарна а, эскархошна кIелоярна а. Оьрсийчоьнан Iедалхойн дехарца 2018-чу шеран юьххьехь дIалаьцначу Iелас пхи бутт баьккхира Украинерчу СИЗО-хь.\nБакаевна тIаьхь шаьш "къизаллаш, харцонаш лелор яц" аьлла, яздинера Оьрсийчоьно Украинерчу шайн белхан накъосташка, иза схьавоьхуш даийтинчу кехат тIехь. Иза вуьйр а вац шаьш, я кхечу пачхьалкхе дIа а лур вац аьлла, юкъархиллера оьрсийн Iедалхой.\nДелахь а, украинхой ца тешначух тера ду Москохах. Бакаев маьршаваьккхина цара лаьцначуьра, амма иза декхаре ву шега ма элли, тIеван я прокуратуре, я кхеле. Миграцин хIукмато хIинца а мухIажиран статус ца елла цунна.\nТумгоевчух тера кхоллам\nАдвокато Красник Станислава бахарехь, Украинерчу миграцин урхалло, Бакаевс тховкIело йоьхуш, чуделла дехар теллина, цунах цхьа хьесап ца дича, иза Оьрсийчоьне дIалуш, сацам тIеоьцийла дац.\nУкраинерчу миграцин гIуллакххойн зерашца, 2077 стаг ву кху карарчу хенахь цаьрга тховкIело йоьхуш. МухIажиран статус 8 стагна бен елла яц, кхин а 37 билгалвьккхина, гIо оьшуш хиларца.\nIелас сагатдо, шен кхоллам гIалгIачун Тумгоев Тимурачух тера нисбаларна кхоьруш.\nОьрсийчоьно лоьхуш вара иза а даIишхошца уьйрашкахь хилла ву бохуш. Украинан антитерроран операцехь (АТО) дакъалаьцна воллушехь, дIавелира иза Оьрсийчоьне.\n"Нагахь Нохчийчу дIалой – вуьйр ву со", - боху Iелас.\nМатериалан автор Михальченко Лидия, гочйинарг Димаева Лиза


[url]http://www.tonyblackart.com/|discount car insurance[/url] ]:) [url]http://www.insurquotes.net/|discount insurance[/url] ueubd [url]http://www.digitaldollars2012.com/|best car insurance rates[/url] 2959 [url]http://www.2011rsme.com/|auto insurance quotes[/url] 485 [url]http://www.findbestinsurquotes.com/|auto insurance quotes[/url] ]:]] [url]http://www.cheapautoinsuronline.com/|cheap auto insurance[/url] cjb\nлЮЯРЕП-ЯРСДХЪ "вСДЕЯЮП" НПЦЮМХГСЕР ОПЮГДМХВМШЕ ЛЕПНОПХЪРХЪ Б ЦНПНДЕ еЙЮРЕПХМАСПЦЕ. йКНСМШ, ЙКНСМЕЯЯШ, ЮМХЛЮРНПШ ЯЙЮГНВМШУ ОЕПЯНМЮФЕИ Х ЦЕПНЕБ ЙНЛХЙЯНБ, БЕДСЫХЕ, ДХДФЕХ МЮ ДЕМЭ ПНФДЕМХЪ Х ЙНПОНПЮРХБШ, ДЕКНБШЕ ЛЕПНОПХЪРХЪ Х ОПНЛНЮЙЖХХ. пНЯРНБШЕ ЙСЙКШ, ЙЮПМЮБЮКЭМШЕ ЙНЯРЧЛШ Х ДПСЦХЕ ЮЙЯЕЯЯСЮПШ ДКЪ ОПЮГДМХЙЮ. оПНЙЮР Х ОПНДЮФЮ. юЙБЮЦПХЛ Х РБХЯРХМЦ.\nwmkjSk. http://lescasinosenligne.org Casino RrzlOX, http://www.thegrandcanyoncasino.com Online casino no deposit australia SlHayu http://casinosezam.com casino sezam HdgEFj.


КогӀн — Википеди\nКогӀн (фр. Corn) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — Ло.\nДозанашца йу Бедуье, Буссак (Ло), Камб (Ло), Еспаньяк-Сент-Елали, ГгӀез (Ло), ЛивегӀнон, ГӀейгӀевинь.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=КогӀн&oldid=7836152»


(Вашандарой тӀера хьажжина кхуза)\nХӀокху версин 8 хийцам талла безаш бу. ЧӀагӀйелла верси теллина (2019, 4 август).\nБеха эвланаш[нисйе бӀаьра | нисйе]\nИсторехь хьахадар[нисйе бӀаьра | нисйе]\nТайпан гӀарабевлла векалш[нисйе бӀаьра | нисйе]\nБашировгӀар – схьабовлар Вашандарара долу Йоккхачу АтагӀара пхьераш. Тарраш а, шаьлтанаш а йеш хилла. Цаьрга герз дойтуш хилла хьалдолчу наха, масала, ЧермоевгӀар, АлиевгӀар, МациевгӀар. Башир а, цуьнан кӀентий БаттӀакъа а, Бакар а, ИсмаӀил а цӀе яххана пхьераш хилла. Бакар 1936 шарахь Ӏедало лаьцна, лацаран бахьна церан говзалла а, ЧермоевгӀаьрца долу гергарло а хилла. 1917 шарахь Бакарас Нохчийчоьнан политикин а, юкъараллин а гӀуллакххочун Чермоев Ӏабдул-Межедан (Тапин) совгӀатна деллера шаьлта, тӀе йоза яздина: «Хьомечу А. М. Чермоевна Башировгара. 1917, Й. АтагӀа».\nСосламбеков, Юсуп Эдилбекович — НКЪКХК декъашхойх цхьаъ, Кхочушдаран комитетан председателан гӀовс. Нохчийн революцин тхьамданех цхьаъ, 1991-1992 шерашкахь Нохчийн Республикин Дуьхьалонан министр.\nШамаев Ахьмад-хьаьжа — Ӏелам стаг, 2000 - 2005 шерашкахь Нохчийн Республикин муфтий, хӀинца РФ Бусалбийн синмехаллин урхаллин муфтийн гӀовс.\nАухадов, Апти Хамзатович — штангист, Российн а, Европин а, дуьненан а чемпион, Казанехь хиллачу Универсиадан толамхо. Российн Хьакъдолу спортан говзанча.\nГойты Печать Ахмед Исаев Часть 1 Архивйина 2018-03-09 — Wayback Machine\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ваштарой&oldid=8155779»


Ак Барс всухую победил Локомотив, ЦСКА обыграл Витязь / LiveTV\n28 декабря, 22:29 | хоккей – кхл\nЦСКА на своей площадке обыграл Витязь - 3:0. Одна из шайб на счету форварда армейцев Кирилла Капризова.\nТеги: Ак Барс, Локомотив Я, ЦСКА М, Витязь, Нефтехимик, Авангард, Сочи, Йокерит, Торпедо НН, Динамо Р распечатать\nвчера, 21:11 | футбол | 3


КгӀе — Википеди\nКгӀе (фр. Cré) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — СагӀта.\nДозанашца йу Базуж-суьгӀ-ле-ЛуагӀ, ФужегӀе (Мен а, ЛуагӀа а), Сен-Кантен-ле-БогӀепегӀ, Ла-Флеш.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=КгӀе&oldid=7834798»


Антикоролевский бульдог: Харламов публично загнобил фанерщика Киркорова | Заметки о стиле, моде и жизни\n08.03.2019 230 0\nГлавная → Знаменитости → Антикоролевский бульдог: Харламов публично загнобил фанерщика Киркорова\nРезиденты Comedy Club Гарик Харламов и Тимур Батрутдинов решили в своем интернет-шоу поиздеваться над поп-королем….\nНюх на «тиранов»! Жених Бузовой из мести «облил грязью» бывшую девушку


Сен-Пантали-д'Екссидей — Википеди\n45°18′58″ къ. ш. 1°00′53″ м. д.HGЯOL\nСен-Пантали-д'Екссидей (фр. Saint-Pantaly-d'Excideuil, фр. Pantaly-Albarède) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ДогӀдонь.\nДозанашца йу Сен-ЖегӀмен-де-ПгӀе (ДогӀдонь), Сен-МагӀсьяль-д'АльбагӀед, ТугӀтуагӀак, КулогӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Пантали-д%27Екссидей&oldid=7839912»


ДО № 011/1008\nДО № 011/1008 Ф—ла Банка ГПБ (АО) в г. Томске\nпн.-пт.:09:30-16:00, cб.-вс.: вых.


Свадхистхана-чакра - центр воли. ...\nКлючевые слова этой страницы: чакры, свадхистхана, чакра.\nСкачать zip-архив: Чакры Свадхистхана-чакра. Свадхистхана-чакра - центр воли. - zip. Скачать mp3: Чакры Свадхистхана-чакра. Свадхистхана-чакра - центр воли. - mp3.


Френуа-ле-Люа — Википеди\n▲505 стаг (2018 шеран 1 январь)\nФренуа-ле-Люа (фр. Fresnoy-le-Luat) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Уаза. Дозанашца йу Оже-Сен-Венсан, Барон (Уаза), Монтепиюа, Розьер (Уаза), Рюлли (Уаза), Трюмии. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Френуа-ле-Люа&oldid=5193436»


Евробертана юкъхахь йолчу Словакин а, Украинин а доза.\nШозлагIа делахь, цу системин гIоьнца хIурдалахь шаьш тIехь долу хIурдакеманаш, духий, хи чу дахар бахьана долуш леш болу нах мухIажаршна юккъехь кIеззигох хир бу, хIунда аьлча керлачу системано аьтто бийр бу, цу нахана сихонца орцаха кхача.\nКхозлаха делахь, Евробертан пачхьалкхашкара кхерамазалла цу кепара алсам ер ю, хIунда аьлча Eurosur системано трансдозаний зуламаш дар лахдан гIо дийр ду.\nБакъду, адамийн бакъонашларйархойн яккхий шеконаш ю, Евробертан куьйгалла кхайкхийна йолчу Iалашонашка цу керлачу дозанаш чIагIдарца кхача йийш ю бохчух. Европа мухIажарех ларйар ю цу системин коьрта Iалашо, я мухIажарш бохамех ларбар а, я Европа зуламхойх ларбар а яц, аьлла, хета царна.\nHuman Rights Watch юкъараллин немцойн декъан куьйгалхочунна Михальски Венцелна хетарехь, Европин дозанаш чIагIдеш йолчу керлачу системин Iалашо – иза мухIажарш кхерор а, уьш дIакъахкор а ю.\nТкъа Европарламентан депутат йолу Келлер Ска тешна ю, цу кепарчу дозанаш лардар дардарца дела денна аьлча санна хIурдалахь а, лаьттатIехула а Европе кхачагIерташ леш болу нах кIелхьарабахарца долу хьал толур дац, аьлла.\nКарарчу хенахь Евробертан арахьара дозанаш лардеш, - ткъа уьш I5 эзар чакхарма деха ду, - цу Бертан юкъе йогIучу пачхьалкхийн дозалардаран сервисийн белхой бу. Царна гIо деш ю Европин дозалардаран „Фронтекс“ цIе йолу агенталла.\nКхин 50 сов тайп-тайпана хьукматаш ю йоллучу Европехь и континент легала боцучу мухIажарех ларйеш. ХIинца Eurosur – системица биркеманаш а, сателлиташ а, пилоташ боцу кеманаш а хир ду изза Iалашо кхочушйеш - Европа цIе йолу гIап мухIажарех ларъеш. Цу хьашташна 340 миллион евро хьажор ду Евроберто.\nШеко яц, хIинцачул тIаьхьа легала боцуш Европе кхача гIерташ болчийн некъ холчу берг хиларх, къаьстина хIурдахула Африкера бевддачийн. Ткъа низамца догIуш ма-хиллара, легала шен дозанна тIебовла некъаш Евроберто царна ишттаъ дукхахена дуьйна схьа мискъазараттала бен дитина дац.\nХIурдан бухадахана мухIажирийн кема\nБарт ца карабахь, доьхна ду хьал Евробертахь\nЕвро ахча беркате дац боху европахоша


Оьрсийчоь -- Москох, долларан а, еврон а мехаш гойтуш ю хIара табло, ГIуран-бутт 3, 2014\nКху кIиранах юха а дайделла сом. Тахана цхьана долларх ло 52 сом. И бахьана долуш синтем байна бу кху тIаьхьарчу 25 шарахь шайн ахча мосуьйттоза дайдалар гина болу Оьрсийчура бахархой.\n1998-чу шарахь Марсхьокух беттан 17-чу дийнахь дайдала доладелира сом, махкахь дефолт а хилча.\nАлексашенко Сергей Елцин Борис президент волуш финансийн министран когаметта хилла ву. Карарчу хенахь соьмаца хуьлучо и хан дагайоуьйту шена боху цо.\n«Кху тIаьхьарчу месийтта дийнахь а, кIиранах а хуьлучо 1998-чу шеран Марсхьокху-беттан 17 чу дийнахь дефолт хиллачул тIаьхьа хилларг дагадоуьйту суна. Бахархой а, бизнес-юкъаралла а тешаш яцара къоман валютах. Соьмах муьлххачу а агIор бовда лууш бара уьш», - бохуш дуьйцу Алексашенкос.\nНеха ойланах эххаре а уьш бохар хилча, халахуьлу Коьртачу банкана девалваци – ахча дайдалар -- сацо аьлла хета Алексашенко Сергейна. Ахчанан-кредитийн кегарий хилар керла хIума дац Оьрсийчоьнна. Кху тIаьхьара 25 шарахь цу тайпа хIуманаш масуьйттозу хилла.\nСоветан пачхьалкхан боданаш\n1991-чу шарахь Советан Союзан куьйгалхочо Горбачев Михаила указ даьккхира 5 а, 10 а туьман кехаташ кхин дIа болх беш хир дац аьлла. Цуьнан Iалашо яра валютан рынкехь лелачу зуламхошна тохар дар. Советан пачхьалкхехь бехачу бахархошна кхо де деллера шайгахь долу 5, 10 туьман кехаташ хийца, я и ахча дохка. Банканаш гIорасиз хиллера и дан гIерташ.\nТIаьхьо оццу шарахь Iедалша сацам бира махкал арабовлучу нахана доллар 6 соьман метта 27 соьмахъ дохка деза пачхьалкхан банкаш аьлла. Цу хенахь дуьйна кхин а дайдала доладелира сом. Цундела Оьрсийчохь бехачу наха ахча IаIош хоржуш дерг дара доллар. 1991-чу шарахь ГIуран-бутт болалуш долларх даккхар 10 туьма. ТIаьхьо оццу баттахь юьйхира Советан пачхьалкх.\nОьрсийчохь маьрша рынок ю аьлла дIакхайкхийча кхин дIа а дайлуш дара сом. 1994-чу шарахь цунна дуьхьало ян дагахь Дечкен-баттахь Iедалша дихкира пачхьалкхехь йохка-эцар лелош долларх а, кхин долчу валютах а пайда эцар.\nОццу шарахь ГIадужу-беттан цхьана дийнахь сом дайделира 27 процентана. И де девзаш ду Оьрсийчоьнан исторехь «Iаьрша Шинарин де» санна. Цул хьалха къоман валютан гIортор ян гIоьртинера Оьрсийчоьнан Коьрта банк. Цу Iалашонца динарг дара соьмийн кхо ноль дIахадор. 1998-чу шарахь Дечкен-баттахь долларан мах бара 6000 эзар сом. Ткъа цIога хадийча цуьнан мах хIоьттира 6 сом.\n1998 шеран Марсхьокху-бутт\n1998-чу шарахь Марсхьокху баттахь Оьрсийчоьно дIахьедар дира шена тIелаьцна декхарш кхочуш дарехь гIорасиз ю пачхьалкх аьлла. И бахьана долуш, дуккха а банкаш юьйхира. МогIарерчу бахархойн цу банканашкахь хилла ахчанаш дайра.\nЦул тIаьхьа цхьа бутт а балале сом дайделира долларх луш долчу 6 соьманна тIера 16 соьме кхаччалц. Эххаре а цуьнан мах хIоьттира 24 сом. Шарахь хиллачу инфляцин (ахча дайдаларан) барам бара 84 процент. Цу хеннахь Оьрсийчохь дечу дерриг а сурсатийн а, сервисийн а барам лахбелира 4.9 процентана.\nИнзаре йоккха рецесси\nЦул тIаьхьа 10 шарахь мехкадаьттан мехаш лакхара хилар бахьана долуш экономика кхуьуш яра Оьрсийчохь. 2008-чу шарахь хилла экономикан кризис хьакхаелира цунах а.\nОцу шеран Марсхьокху-бутт болалуш цхьана долларан мах бара 23 сом 40 кепек. Оьрсийчоьнан Iедалша сацам бира, Iуналла а деш, сом дайдон политика дIаяхьа. Цуьнан Iалашо яра шаьш IаIийначу валютах пайда а оьцуш сом дайдалар лахдар.\n«Кхераме хIуманаш лехаран арахьара политика"\nОьрсийчоьнан финансийн министран когаметта хиллачу Алексашенкос дуьйцу, карарчу хенахь сом дайдалар мехкадаьттан мехаш охьадовларца а, Оьрсийчоьно Украинехь лелочух а , Малхбузено санкцеш кхайхкорца а доьзна ду бохуш.\nДуьххьар дайлуш дац сом


Кочетло — Википеди\nКочетло картан тӀехь\nКочетло (оьрс. Кочетло) — Российн Федерацин Удмуртин Кизнеран кӀоштан юкъа йогӀу эвла.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Кочетло&oldid=5013402»


Ирландия апны айгIайра ду | Абаза Къраль\n> Library > ARTICLES > Ирландия апны айгIайра ду\nДублин къала апны (Ирландия) боксла асквшква 1999-2000 руацIа ййыз ачкIвынчва рквтала Европа Апхъагылара акIвшатI. Ачемпионат къраль 19 йгIартыцIаз спортсмен 160-гIва райхIа алан. ХIычкIвынчва гвып ргIатгараква гIарпхьадзауата хьапщ медальта жвба, рызна медальта хпа, джьаз медальта хпа гIарыртатI. Анкъвакъвра ачемпионква дрыуапI абжьагIвы ЕмгIвыкъва Псабыда дыздынхалуа ачкIвын Цамба Эдгард. Ауи жвахсквша дыртапI.\nТелефонла хIайчважвауата Псабыда Эдгард джьгарта штшгIайырбаз йхIватI, афинал анйара апны хвба нольта дайгIайтI. Эдгард Ачемпионат даналалуаз дшапхъагылагIвхушла йаба Цамба Нурали ажва йыйтын ауи дазцIабыргхатI.\nЙгIашвхIыргвалашвахпI. Цамба Эдгард Анапа апны йакIвшуз чкIвынргIа рквтала Анапа апны йакIвшаз Россия апхъагылара даначемпионха амщтахь акIвпI. ЗхIатларала килограмм 50 йнадзауа абоксерква зымгIва драгъьта тшгIайырбатI.\nЕмгIвыкъва Псабыда ари айгIайра дшайгвыргъьауа, жвахсквша зныбжьу аспортсмент шIа йхъа шйыладухауа гьцIайкIуам. АчкIвын йаба Цамба Нурали йпа швабыж дхъгвыргIвуз ажва гьалам.\nЕмгIвыкъва Псабыда йшихIвауала, Эдгард йпахь ахачIв дуква йыргылитI, ауи ахIатырла мачIкI тшанпсищара амщтахь дамайчуата йхъа дадынхалуаштI.


Iамерко критика ярна юха а реза яц Оьрсийчоь\nIамерки Пачхьалкхан департаменто 2012-чу шарахь кху дуьнентIехь адамаш дохкарх лаьцна кечдинчу хьал довзийтарна критика йина Оьрсийчоьнан арахьарчу гIуллакхийн министралло. Цуьнан сайт тIехь аьлла ду «Москохо дала дезаш долу жоп лур ду» цу тIехь хадош болчу механа аьлла.\nОьрсийчоь реза яц ша «къоршаме зуламхойн» тобанах дIатохарна а, шена дуьхьал санкцеш кхайкхор ю аларна. Кхаарин дийнахь Iамеркан Пачхьалкхан департаменто хIора шарахь ша деш долу адамаш дохкарна дуьхьало ярх лаьцна долу хьал довзийтар зорбане даьккхина. Цу тIехь толлуш ду 188 пачхьалкхехь цу хаттарехь хIоьттина долу хьал.\nИ пачхьалкхаш екъна ю кхаа тобане. Оьрсийчоь ю Китай а, Зимбабве а, Къилбаседа Корей а, кхин йолу а пачхалкхаш юкъахь йолчу тобанехь. Царна дуьхьал 2013 шеран Гезгмашин-баттахь дуьйна санкциш кхайкхо дагахь ю Цхьаьнатоьхна Штаташ.\nХьал довзийтарехь дуьйцуш ду Оьрсийчоьнан аьтто болуш ца хиларх лаьцна, адамаш духкуш болчу зуламхоша хьийзийна нах ларбан.


Оьрсийчоьнан президент Путин Владимир Нохчийчоьнан а, ГIалгIайчоьнан а куьйгалхошца Кадыров Рамзанца а, Евкуров Юнус-Бекца а цхьанакхетарехь\nПутин Владимира шен хьесапехь, формалехь а доцуш декхарш дIасадекъарца, йоллу Къилбаседа Кавказах жоп дала хьакъвинчу Кадыровна тIехь ду ситуаци цхьалха яккхар, боху Белковскийс.\nГIеххьачул а рол ловзайо кхузахь Къилбаседа-Кавказан федералан гонийн векало Матовников Александр а. Эксперто билгалдоккху, Матовников федералан гIуллакхдарехь инарла велахь а, де-факто аьлча, Кадыровн агIонча хилар.\nКарладоккху, Кадыров Ахьмадан хадархойн куьйгалла дина ву Матовников, оцу гергарлонашкахула хIоттийна ву иза Къилбаседа Кавказан федералан гонан векал а, тешна ву Белковскийс.\nПроблема ерзалур яра аьлла хета экспертна, нагахь Къилбаседа Кавказерчу исламан регионашна суверенитет лахь. Гулделла хеттарш листа и цхьа некъ бен ца го цунна.\nДагалоцур вай кхи цхьа резонансе тIаьххьарчу заманчохь хилла истори. Къилбаседа Кавказел а арахьа а юьйцуш ю иза хIинца. Нохчийчуьрчу "Газпромна" декхар дуьтуш сацам бинчул тIаьхьа лецира АрашуковгIар: да а, кIант а.\nЛаьцначу Арашуковн цIахь деши, герз, долларш карийна\nСоьлжа-ГIаларчу кхело 9 миллиард сом тIера даьккхира Нохчийчоьнна. Оьрсийчоьнан хаамийн гIирсашкахь эргIадалла гIаттийра цу сацамо. Цхьа могIа оьрсийн регионашкахь дIахьедира, газах декхар шаьш-шаьш токхур дац аьлла. И гIовгIа йоьдучу юкъанна дIалецира Кхарачойн-Чергазийчоьнан цIарах Федерацин Кхеташонан декъахо волу Арашуков Рауф а, цуьнан да Рауль а.\nНах байина аьлла, бехкх кховдийра хьалхарчуьнга, ткъа шолгIаниг лецира 30 миллиард соьмана газ лачкъийна цо аьлла.\nЦхьаболчу эксперташа чIагIдора, Нохчийчоьнан куьйгалхочун "газан паччахьца" Арашуков Раульца иккхина конфликт бахьана долуш, Кхарачойн-Чергазийчуьра клан йоьжна бохуш.\nРегионийн чоьхьара проблемаш бахьана долуш хила а тарло Кавказехь Кадыровн Iаткъамбар чIагIдалар. ГIалгIайчуьрчу ситуацига хьаьжча тергал дало, Нохчийчоьнца дозанаш къастор нийсонца цахиларна гIаьттинчу гIалгIаша, мехкан куьйгалхочуьнга Евкуров Юнус-Бекна дарж охьадиллар а тIедожийра.\nКремло стохка гурахь кхоалгIачу ражна юха а республикан куьйгаллехь тIечIагIвира пхеа шарна Евкуров Юнус-Бек. Нохчийчоьнан куьйгалхо юкъара ваьккхича, кхиболчу луларчу мехкийн урхалхошлахь уггар а веха Iедалан коьртехь лаьттинчех ву Евкуров. Иза еххачу заманчохь Iедалан куьйгаллехь лаьтташ хиларна а, маьршачу некъашца иза хийца ницкъ ца кхачарна а, ГIалгIайчоьнан экономика гIад дайна хиларна а марсаюьйлу цу республикехь протесташ а, разабацарш а. Оцу процессашкахь Кадыровн рол кхи башха лакхара а яц.\nКадыров воцург а, дуккха а мостагIий хиллера АрашуковгIеран а. Дикка хан яра Кхарачойн-Чергазийчохь гоьбевлла юкъаралхой байийна цо бохуш, Арашуков Рауф шеконашкахь латтавен.\nКадыровн шен а бу мостагIий. Нохчийчохь цо адамийн бакъонаш хьоьшуш хиларна а, маршонца доьзна йоллу Оьрсийчохь хьал телхина догIуш хиларна а либералаш дуьхьал бу цунна. Кадыров динан сферехь лаккхара дарж дIалаца гIертарна Iеламчаша шаьш реза ца хилар хоуьйту кест-кеста.\nТIаьххьара хьахийча, уггар а коьртаниг хIун ду хьуна аьлча, Оьрсийчоьнан ницкъаллийн структурашкахь дуьйцу, шолгIачу оьрсийн-нохчийн хиллачу тIамехь эшначул тIаьхьа, Кадыровс а, Нохчийчоьно а дуккха а шен лаамалла гойту бохуш. Путинца йолу юкъаметтигаш Кадыровн хьасене мел ю, цуьнан гIуллакхаш ледара хир дац аьлла, тешна бу политологаш.\nБакъду, Кадыровн "Кавказна тIехь терго латтор" цкъачунна карара даьлла го царна. Коьрта проблема го - Нохчийчохь урхалла деш лело кепаш кхечу Оьрсийчоьнан территореш тIехь а, дозанал арахьа а лелаш ца хилар.\nПолитикан шога режимаш латточу Къилбаседа Кавказан мехкех а хьакхало и. Кремло шега дарж а, ресурсаш а даларна дуьхьал, ницкъ ца тоьа Кадыровн Нохчийчохь бен "паргIато а, къепе а" латто.\nМатериалан автор Дзуцати Валерий


Лелла Харцо Дегнаш Чохь Татталац я ТIехьа а, я Хьалха а...\nНохчийчоь -- Вайнах 1944-чу шарахь махках баьхча, Iедало божалийн баххашка дехкинчуьра схьадаьхна кошатIулгаш, Iалхан-Юьртарчу кешнашкахь, 23Чил12\nКъам дохийна де билгаладоккхуш доцу дикка хан ю. Хьалха даздеш а дацара оцу денца нислуш долу Даймехкан гIаралхочун де. Ткъа тахана иза ду Нохчийчохь Iедалша билгалдоккхуш. Делкъахенахь Соьлжа-гIалахь концертан хIусамехь республикан куьйгалхоша дIадаьхьира эскархошца цхьанакхетар. Царех лаьцна довха дешнаш бехира, гуттар а билгалбевллачарна совгIаташ а дийкъира.\nДудаев ДжовхIар Нохчийчоьнан коьртехь а волуш, нохчий бохийначу дийнах «Къам ЮхаметтахIотторан де» ала долийра. Тахана дукха наха, вовшащка телефонаш чухулла смс-хаамаш кхоьхуьту, Даймехкан гIаралхочун денца декъал беш. Оцу нахана я дицделлехь а, я дага даийта ца лаахь а, къам дIадохочу хенахь а, шина а тIамехь а, къаьсттина эскархоша латтийна нохчашна тIехь къизалла а, гIело а.\nБаккхийчарна, къоманна тIехIоьттина хилла и хала киртиг дагайогIучарна, хIинца а дагахь лаьтта хIетахь лайна баланаш, Индербиева Зараъ цIе йолчу хIоккхастагана а санна.\nИндербиева Зараъ: «Дай-наний тхан цхьана ца хилла дIадохочу хенахь. Тхан да тIаме дIавигина. Цигахь вайна иза. Тхан йишас а, вашас а, оха кхааммо, дуьне ца диина. ДIадохийначуьра цIа догIуш со йоккха яра. Тхо 1957 шарахь цIа даьхкира. Оцу тхайн керта кхача гIерташ дара тхо. Оцу кертахь дехаш дара оьрсийн стаггий, зудий. Цара и схьа ца луш, тхо эрна арахь охьахевшира. ТIаккха тхайн цхьа гергара стаг волчохь, божал чохь, Iийра тхо. ЦIенош дан деза, аьлла, тхо поппаран кибирчиг ян дуьйлалучу хенахь оцу гIазакхаша тхуна схьадоьхкира тхан цIа. Ишшта кхечира тхо цу чу. Iер ледара хилла-кх, цигахь а хилла. ЦIа даьхкича а хилла».\nМаршо Радио: Казахстан дагайогIучу дукхаъчу наха олу-кх, цигахь нохчий кхин бара, хIинца иштта бац,олий. Хьуна и башхалла муха го?\nИндербиева Зараъ: «Иза дагадогIу суна дика. Оцу Казахстанехь воно мерза а ма дара, тайпанаш а ма ца къестадора. Шаверг, цхьана чуьра волуш санна, веза а везара. Стенггахь а гича, мара а бетталуш, дика дара адам. ХIинцалера адам, шен-шена, кхача шаьш биичхьана, бохуш, хийцаделла. Вокханиг а хийцавелла, жиманиг а хийцавелла. Казахстанехь хуьлуьйтур яр-кх ас со, цигахь ма Iерра, Iаш а йолуш. Ца гина адамашна хIумма а. Тхан девашас олура, пхьаьжа юккъера мукх а, картолан чкъуьйригаш а лехьош, мацалла ца далийта, лелийна,олий. И хIуманаш нахана дицделла». (Йоьлху Зараъ).\nТаханалерчу заманахь нохчашна юкъахь дукха дийцина, къам махкара дохоран бахьанех лаьцна. Нохчийн латта дезаш, царех цхьа кхерам шайна хеташ, Iедалш хила, бохуш, дуьйцу цхьаболчара. Оьрсийчохь-м кар-кара а луш лелош верси ю, нохчаша Гитлерна совгIатнп кIайн говр кечийнера, бохуш. Нохчашна юкъахь а дуьйцу оцу бохаман цхьацца бахьанех лаьцна. Яздархочо Ахмадов Мусас бахарехь, къам махках даккхаран бахьана кIоргга лаха деза.\nАхмадов Муса: «Вай цIера дахаран бахьана лаха деза, цунна анализ ян а еза. Дан ца деза, тIехула жамI, политикан доцург, философин кIорга жамI дан деза, Дала вайна и бохам балар хIун бахьаненна хила-те, вай зуьш хила-те, ян вай Iеса девлла хилла те, бохуш. И тайпа жамIаш вайна юккъерчу дикачу наха а, Iелимнаха а, вай цIера ма даьххнехь, дан долийна хилла и жамIаш. Суна дагайогIу цхьа еха назма. Цу тIехь Сталин а ца вуьйцура, политика а ца юьйцура, Советан Iедал а ца дуьйцура. Оха дайн оьзда гIиллакхаш а дицдира, оха хьо, Дела, вицвира, меттанаш а дицдира, оха хьаштдоцург а лелийра, цундела ахь тхуна хIара зер дела. Оха дош ло хьуна, хьан дуьхьа дIахIитта, бохуш,150 сов байт а йолуш, йоккха назма яра иза».\nНохчийн цхьа а тайпа бехк бацара, сел луьра Iаткъам цунна тIе боссой, аьлла хеташ ву, Хьабахах лаьцначу жайнин соавтор Гаев Саламат. ДIадохадарна нохчийн цхьа жимма а бехк хилла, аьлла ца хета цунна. Нохчий цкъа а Iедалшна ямарт ца хилла, бохуш дийцира яздархочо.\nГаев Саламат: «Дала лардойла вай и къамелаш дечарех .Дера дац вай цхьа а бехк болуш. Вайнчул хаза гIиллакх долуш, вайл оьзда къам хIокху дуьненчохь дац. Вайга цабезам болчара тIе хIума а кхоьллина лелийна ду уьш. ХIинца Леонтьев Михаила муха дуьйцу, вайна дуьхьал хIуманаш. И санна долу хIума ду вайна тIекхоьллинарг. Цхьа а бахьана а доцуш. Кхелла-м Делера ю, бакъдерг дийцича, амма вайн бехк болуш хилла хIума дац иза. Доьналла а долуш, майра а болуш, ямарт а боцуш, муьтIахь а болуш, Оьрсийочьнан тIом цхьанца баьлча, Турцийца баьлча а, Францийца баьлча а, ша дехкина зуд санна, летта нохчий».\nМел боккха бехк хилча а, дерриг а къам жоьпалле хуьлийла дац, муьлхачу а низаме диллича. Амма хиллачуьнна бехкеберш, таIзар данза, дIабахана дуьненчуьра,шайлахь дуккха а инарлаш а болуш. Ала догIу, нохчийн а, гIалгIайн а къаьмнаш махках дохучу «Хьозийн кхоьаш», оьрсийн маттахь «Чечевица», цIе тиллинчу операцин коьртехь хилла Гвишиани Гуьржийн махкахь шен Iожаллица велла. Иза цхьана юкъанна, лачкъа а вина, Нохчийчу сехьа а ваьккхина, цунна тIехь кхел ян Iалашо хиллера нохчийн. Амма иза чекх ца даккхаделлера хьалхара тIом болабаларан бахьаница. ТIаккха кхин «турпалхой» бевлира нохчийн къоманна тIехь къизалла латтош...