Чиллан-бутт 28, 2016\nКху деношкахь мосуьйттоза цхьацца наха бечу хьехамашка а, халкъ Iамош къамелаш дечу молланашка а ладоьгIуш цхьана хIуманан тIехь ойла сацара сих-сиха. Иза дара шега ма-хуьллу маслаIате а, сатухуш, Делан дош хаза дуьйцуш хила безачу цхьаболчу молланаша деш долу къамелаш вуно кIоршаме, девне хилар.\nЙоккхуш цIе йоцу нах чехош воллура цхьаъ. Важа луьш вара ша санна зуькар деш боцучу нахана. Вукхо емал бора кегийра нах, уьш шаьш хаьржинчу шайн маьждиге гулло бохуш.\nТкъа муха хила веза-те Делан дош довзийта никат долуш араваьлла стаг? ХIун хила деза-те цу стага юьхьарлаьцнарг?\nСадулаев Мансур Малхбузен Европехь бехачу нохчийн юкъараллан жигархо ву. Жима волуш дуьйна бусулба Iилма Iамош ву иза. Дин довзарх тоьаш дац, нахаца бийца мот каро а беза, Динан хазалла адамашна дIагайта говза хила а веза цу новкъа ваьлла стаг бохуш вара иза.\nТахана вуно дукха баккхийн аьттонаш бу бусулба Iилманна тIаьхьакхиа. Цундела хIоранан аьтто бу шена хьалха хIоьттинчу хаттарна жоп каро бохуш а вара Садулаев Мансур.\nТахана, хала хеташ далахь а, гуш ду вайнах политика а, бахам хиларца а бекъабелла ца Iаш динан башхаллийн бух тIехь а бекъабелла хилар. Цуьнан бахьанаш хIораннаа хууш ду бохуш, дуьйцу ша Малхбалерчу Европехь цхьамогIа пачхьалкхашкахь бусулба юкъараллах лаьцна лекцеш йоьшуш йолчу къона Iилманчо Азимова Сийлахас.\nВай дуьйцучу хаттарх лаьцна къамел дира цо Австрерчу нохчийн маьждиган имам волчу Расулца.\nАзимова Сийлаха: Советан Iедал доьхначул тIаьхьа Оьрсийчохь а, Нохчийчохь а дин лелоран маршо яларца буьйлабелира дин бахьана долуш нахалахь къестамаш а, юьйлаелира дуьххьара динца доьзна нохчашна юккъехь ваьснаш а, гамонаш а.\nЛулахой вовшашца хер бовлар а, цхьана хенахь, селхана-стомара цхьана зерате-зикре лелларш вовшашца пен беттар. Суна дагадогIу, тхан лулахь тезет даьлча, 1993-чу шарахь, чехкачу зикаран чкъургехь юьдуш мурдаш а болуш, царах лаьцна луларчу цхьана ткъех шо долчу жимчу стаго „шайтIанан ду цIингаш бетташ“, аьлла.\nДегIастанара Соьлжа-гIала веана, цигахь берашна дин хьоьхучу цхьана Iеламна тIе оьхуш вара и кIант цу хенахь. Цуо шайтIанаш аьллачу зикар дечу мурдашна юккъехь цуьнан шен да а вара, ала дашна.\nНохчийчохь адам динан бух тIехь декъадалар бIаьргашца гаррехь цу дийнахь дуьххьара тергалдира ас. ХIетахь дуьйна шо -шаре мел долу цу декъадаларан марсадалар гуш дара массарна. Гуш дара къам муридашний-вахабисташний декъалуш, вахабисташний – салафиташний, салафиташний – джихадхошний, бусулба вежаршний, ахишний, ухтишний, зударшка я шайн дайшка а, вежаршка а саламаш лучарний и саламаш къонахаший бен луш ца хуьлу бохучарна.\nТIаккха гучуйийла йолабелира керланаш бусулба динан креатураш – ахьл сунна валь джамаIа шаьш ду бохурш, хабашиташ уьш бу кхечаран бохурш, хавариджаш дIогарниш бу цхьаццачара бохурш, мадхалиташ, мурджииташ, ур-аттала шиIаташ а.\nДуьххьара дин Нохчийчу кхаьчча дуьйна тахханалца йолчу хенахь, аьлча а, шен йоллучу бусулба исторехь цхьа а дуьненан масштабехь мехалалла йолу Iелим стаг ваьлла а доцучу я цхьаъ мукъане а мехала динах болх язбина стаг ваьлла а доцучу жимчу нохчийн къомалахь оцул дукха тайп-тайпана тобанашка бусулбанаш бекъабалар мел тамашийна хеталахь а, амма цунах кхета волало цу, олуш ма-хиллара, ког биллалла боцчу махкахь тIаьхьарчу ткъех шарчохь IаьIначу харцонех, гIелонех а, къизаллех а ойла йича, ткъа иштта и харцонаш гуш, амма царна дуьхьал гIорасиз а хилла Iен безачу кегирхойн синкхетамашка ваьлча.\nНагахь санна дуьненан хIума гуонахьа мел дерг мокха а, синхьаам боцуш а делахь, Iедал харцоне делахь, ткъа Делан дин хьоьхуш болу молланаш цу Iедална товш дерг бен ала маьрша бацахь, тIаккха наха Делан динца лоху нийсо, амма лоху иза официалечу молланашкахь а доцуш, тайп-тайпанчу, наг-наггахь шеконечу алтернативан хьостанашкахь.\nIедалан балхахь болчу молланаша гарррехь харцдерг дуьйцуш я харцдерг дуьйцучунна тешаш уьш хIуьттуш хилча, цара кхечу хIуманна тIехь бакъдерг дийцахь а ца теша царех кегийнарш. Бол-болуш церан массо а официала молланех тешам болу тIаккха, хуьлда иза Нохчийчохь я Европехь.\nТкъа муха хила веза нахана Делан дин Iамош верг? Муьлхачу маттахь, муьлхачу дешнашца хьеха догIу-те бусулба дин иза нахе дIакхийдочу Iелимаша а, имамаш а?\nАвстрерчу нохчийн маьждиган имам волчу Расула дийцира Маршо радионе, нахана дин Iамош волу Iелим – иза лор санна стаг хила везаш ву. Цкъа хьалха шега ладогIучийн хIун лазамаш бу, царна хIун ца тоьу я хIун оьшу бохург теллина, цуьнца доьзна хила езаш ю цуо бечу хьехамийн тема.\nИмам Расул: „Нахана хьехам беш волу стаг иза лоьрах тер ву аьлла Iелимнаха. Масала, лоьро шена тIе цхьа стаг веача, цкъа хьалха цуьнан лазар талла а толлий, цуьнан лахарна доIуш долу дарба ма яздо. Иштта хила везаш ву хьехамаш беш волу стаг, шега ладоьгIучеран хьоле хьаьжжина Iамон беза цуо уьш.\nТкъа цхьаболчара цу хIуман ойла ца йо. Масала, дIо СаIудийн Iарбахь цхьа Iелимо аьлларг схьа а оьций, иза гоч а дой, кхузахь а изза Iамадо. Амма СаIудехь кхин хьал ду, кхузахь кхин хьал ду. Цигахь оьшург, кхузахь оьшург уьш тайп-тайпана хIумнаш ду“.\nНагахь санна нахана, къаьстина кегирхошна дин хьоьхучу имамаша шаьш дуьйцург динан тIегIанна тIера дIа а доккхий, идеологин тIегIане а дохуш, кегирхой ира-кара а хIиттош, церан пхенашкара цIий кхоьхкучу агIор хьехамаш бича хуьлуш дерг кху деношкахь Австрерчу Грац гIалахь дIахьочу кхелан процессехь дика гуш ду.\nЦигахь кху цхьана баттахь джихадхойн могIаршлахь Шемахь маьршачу нахана дуьхьал къизаллаш лелорна жоьпалле озийна ву масех нохчийн къомах волу жимстаг ву. Кхин цхьааш бу цу къизаллаш лелочу тобанех дIакхета сатессина новкъабевллачура Iедало юхаберзийна.\nКхин а ву шиъ молла, маьждигашкахь кегирхошна радикале идеологи Iама а еш, уьш, церан дешнашца аьлча, „кафиршна а, мунепакъшна а, муртадашна а“ дуьхьал тIом бан ира-кара а хIиттош, уьш Шема хьежорна бехке веш.\nЦу шина имамах цхьаъ нохчо ву, важа боснихо ву. Шерашкахь Австрерчу кегирхошна, я Iедалера а, я меттигерчу нахера а, я бусулбачийн юкъараллашкара а цхьа а новкъарло а йоцуш, бIеннашкахь кегирхошна шайн адамаллин гома хьежамаш Iамийна ларалуш ву и ши стаг.\nГрацерчу прокуратурано чIагIдарехь, цу щиннан а, - нохчочун Виситин, боснихочуо Мирсадан, - хьехамийн коьрта лейтмотив – Австри тIагIутан мохк бу, цу пачхьалкхан низамаш бусулбачу наха лардан мегар дац, демократи – ширк ду, ткъа Шемахь тIом беш берш – уьш бакъболу къонахий бу, Делан дош лаьттахь дIахIоттош болу бохург хилла.\nЦуьнца цхьанна амма цу шинна а имамо тIагIутан пачхьалкхера шайна а, шайн доьзалшна хIора баттахь эзарнаш еврошкахь ахчанаш оьцуш хилла, ялх бераний, шина зудчунний нохчочуо а, ворхI берана – боснихочуо.\nШа ца дешдерг до моьттуйтуш, ша кхочуш ца деш дерг кхечарна Iаморан шалхалла бусулба динехь вуно емал еш ю. КъурIанчохь ишттачарех масийтаза хьахийна а ду, „шаьш ца деш дерг кхайкхориш“ бохучу маьIнехь. Австрерчу нохчийн маьждиган имамо Расулс дуьйцу, Пайхмаро, Делан салам хуьйла цунна, цкъа а ша дешдоцург нахера доьхуш ца хилла бохуш.\nИмам Расул: „Цхьаболчу кегирхошна лууш хуьлу, эмоционале хьехамаш беш ладогIа. Амма царна лаьара аьлла и хIума царна луучу агIор дийцар – иза хьекъале дац. Нахана дезарг дийца дезаш вац имам, ша дийца декхарийлахь дерг дийца дезаш ву, кIеда хила везаш ву иза. Вайн Пайхмар, Делан салам хуьйла цунна, нахаца дукха чIогIа кIеда-мерза хилла, цуо цкъа а цхьанна а гойтуш ца хилла, шена цхьаъ ца везахь я гома велахь.\nИза массаьрца цхьатерра оьзда хилла. ХIунда аьлча, иштта ду бусулба дин. Вовшашца цабезамаш хаийта йиш яц вайн. Цундела и дин дIахьоьхучу нахах доьзна вуно дукха хIума ду, цара аьллачунна тIаьхьа хIуьттуш ма буй нах. ЧIогIа Делах кхера безаш бу дин дIахьоьхуш болу нах.“\nМуха Iамо деза кегийчу нахана, шайн хенан жималле хьаьжжина цIий кхехкаш а болчу, Делан дин – иза къизаллах цIена хилар, Делан дин – иза уггаре а хьалха къинхетам, нийсо, собар, орца оьшучунна орцах валар, вуо деанчунна гIо-накъосталла дан гIортар хилар? Мелхо а, вуо деанчуьн вуонах хьайна пайда бан а ца гIерташ?\nЧолхе хаттар ду иза, къаьстина цхьаццаболчу молланийн леламаш тергал бича. Грацерчу кхелехь Шема кегирхой дIаэхийтарна Iедалхоша бехкевеш волу имам Висита, масала, кхелан материалаша гойтуш ма-хиллара, цхьа 19 шо долу жимстаг шен маьждигехь джихад марздина, Шема хьажийна ца Iа.\nЦигахь и жимстаг вийначул тIаьхьа масех бутт балале цунах йисина йолу цуьнан кхаа беран нана шена кхозлагIа зуда санна дIаерзо тIаьхьаваьлла хилла. Шега иза ян ца тикча, шен бухара ши зуда цу шел ткъо шо сов жимахчу йисинчу зудчунна тIеоьхуйтуш, яла а, йола а меттиг битина ца хилла цуо цунна бохуш чIагIдо Iедало.\nТIаккха а шен гIуллакх ца хилча, цуо Нохчийчохь вехачу цу йоIан дена тIе нах бахийтина хилла, иза шега яийта, аьлла. Иза а чекх ца даьлча, суна ца кхачахь цхьанна а ма кхочийла хьо бохучу принципца, иза Шема дIахьажон гIерташ хилла иза, Iедало дийцарехь.\nЯ, мелхо а, цу имаман тIеIаткъамца Шема а вахана, цIийнда цигахь вийна йисина Iаш йолу и зуда, Австрехь цу стаго шена кхин Iе меттиг а ца битина, цунах едда Шема яха гIерташ хила а мега элира процессехь Грацерчу прокуроро.\nКхин тоьлашха хьал дац боснихойн къомах волчу вукху, шозлагIчу имамца дерг. Шемара схьа цуьнца телефонехула зIене вуьйлуш хиллачу цхьана цуьнан наиб хилла леллачу нохчочуьнца цу имама дийцина хабаршка ладоьгIча, – Iедалхоша къайлаха дIа а яздина, кхелехь довзийтинчу, - дегIе зуз догIу.\nМаьттаза, осала, эвхьазчу маттаца дуьйцу цу шиммо йийсаре лаьцначу зударшна Шемахь волчу Делан некъан тIехь джихад доккхуш ву ша бохучу стаго лелош дерг я лелон сатуьйсург. Цу шен цIийндас дийцинчу хIумнашка ладоьгIуш Iаш ю цу мIаьргонашкахь кхелан кхерчахь цIиййела кхохкийна йолу цуьнан хIусамнана а, ткъа иштта цу кIентан воккхах волу ваша а.


ДагӀни — Википеди\nДагӀни (фр. Dargnies) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сомма.\nДозанашца йу ВуенкугӀ, ИзанггӀеме, Бошам (Сомма), БувенкугӀ-суьгӀ-БгӀель, АмбгӀевиль, ФгӀессеннвиль.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ДагӀни&oldid=7828234»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 7 февраль, 23:55.


ТгӀансак — Википеди\n44°12′50″ къ. ш. 0°45′08″ м. д.HGЯOL\n79,25 квадратан километр\nТгӀансак (фр. Trensacq, окс. Trensac) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ландаш.\nДозанашца йу Коммансак, Луьксе, Писсос, СабгӀ, СогӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ТгӀансак&oldid=7845667»


Шеризе (Сона а, Луара а) — Википеди\n46°31′03″ къ. ш. 4°34′15″ м. д.HGЯOL\nШеризе (Сона а, Луара а)\n▼20 стаг (2018 шеран 1 январь)\nШеризе (фр. Chérizet) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Бургунди — Франш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Сона а, Луара а. Дозанашца йу Саи (Сона а, Луара а), Сент-Андре-ле-Дезер, Салорне-сюр-Гюи. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Шеризе_(Сона_а,_Луара_а)&oldid=5195626»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 8 октябрь, 18:17.


Полиграфистов улица, Билла, Чехов\nг. Чехов, ул. Полиграфистов, влд. 21\_1\nмагазины Билла в г. Чехов\nмагазин Билла, Полиграфистов улица на карте города Чехов:\nрядом с магазином Билла, Полиграфистов улица находятся:


Чолхечу хьолан рожехь дIайолаелла Европан футболан чемпионат\nМангал-бутт 11, 2016\nЦхьаьна агIор, террорхойн тIелатаран кхерам, вукху агIор кIиранашкахь болх охьа а биллина, дуьхьалонан акцеш дIахьош йолу белхалойн цхьаьнакхетараллаш.\nФранцехь футболан чемпионат даима а и санна болу хилам дIахьочу хенахь нислуш йолу дог айдалар а, меттигерчу бахархойн цу хиламах совтIех самукъадаьлла, цара цуьнга вуно чIогIа сатассар, церан дог-ойла токхе хилар – и дерриге данне доцуш ала йиш яцахь а, амма хIетте а таьIначу синхьамашкахь а, таьIначу политикан а, юкъараллин хьелашкахь а дIайолаелла.\nШи миллиард евро герга ахча дайъина Францин урхалло, доллучу дуьнентIера буьрках ловзар дезачара боккхачу сатийсамца ларъечу чемпионатан кечам барна. Амма кхечу хьелашкахь вуно чIогIа хазйина, тойина, кечйина цу хиламна гIаланаш дIахIиттош хилахь, хIинца Францин яккхийчу гIаланашкахь, - уьш кечъйар хьовха, ур-атталла цхьадолчу урамашкахь нехаш а мегарг дIаяьхна йоцуш хьал ду.\nЦул совнаха, тIаьхьарчу кIирнашкахь йоллучу Европехь, ткъа къаьстина Францехь дукха яккхий йочанаш лаьтттина хиларна, меттигера хиш дистина долуш, хи хьадаран кхерамах ларлуш белхаш бан дезна Iедалхойн а, ткъа меттигерчу нехан бIеннаш хIусамаш чу хи даьлла, чохь пайденна йоцучу тIе евлла.\nФранцин коьртачу шахьарахь вехачу вайн махкахочо Дервишев Адамс Маршо радионца шен хиллачу къамелехь а тIечIагIдира, Парижан урамашкахь башха боккхачу зовкхан билгалонаш ца го бохург. Цул совнаха, Iедало кхерамазаллин гIулчаш совъяьхнехь бахархошна хIара аьлла гуш хийцамаш а бац боху Адама.\nДервишев: „ХIара аьлла хийцамаш бац суна кхузахь буьрках ловзаран чемпионат яр аьлла гуш. Кху тIаьхьарчу беттанашкахь белхан министро цхьа керла низам тIеэцар бахьана долуш цунна дуьхьалонаш еш, болх охьа а биллина, урамашка буьйлуш бара меттигера болхбархой.\nЦул совнаха кху Парижехула дIадоьду Сена хи догIнаш бахьана долуш дестарна, иза бердел тIех ца далийта къахьега дезаш бара Iедалхой. Иштта тIаьхьарчу беттанашкахь дуккха а полисхой а бу урамашкахь, къаьстина садайначул тIаьхьа. Вуьшта кхин чемпионат бахьана долуш хилла хийцамаш ца го суна кхузахь.“\nХIетте а, махкана а дерг ловзар бохучу хьесапца санна, пIераскана сарахь Европан футболан чемпионат йолалучу хенахь цу хиламах шайн дезде хилийта гIоьртира францхой. Сен-Денирчу „Стад де Франс“ стадионехь 550 стаго дакъа а лоцуш дIаяьхьира чемпионат йолоран церемони. Ткъа цу церемонин коьрта чулацам чемпионатан декъашхошна а, хьешашна а францхойн културе ша-башха экскурси яр санначу барамехь хIоттийна бара.\nФутболан майданах чемпионатан дайша нана-йоккха беш йинера, каруселаш а йолуш, ткъа трибунаш цу турнирехь дакъалоцучу 24 пачхьалкхан байракхийн боснашка ерзийра.\nЕвропин футболан чемпионат йолош дуьххьарлера ловзар дIадахьа кхаж баьллера чемпионаташ дайн, францхойн, тобаний, Румынерчу тобаний. Хетарехь, цхьа а цецваьлла хир вац и матч францхойн толамца 2:1 чотаца йирзича.\nХIунда аьлча, цкъа делахь, францхойн тоба чемпионатан фаворитех цхьаъ ю, шозлагIа делахь, шен махкахь, шена дика евзачу стадионехь ловзуш ю, кхозлагIа делахь, вуно йоккха жоьпалла а яра цу тобан футболхошна тIехь, шайн махкахь дIахьочу чемпионатан дуьххьарлерчу матчехь дакъалоцуш ша нисъелча, юхь-Iаьржа а ца хIуттуш, чекхйала.\nХIинцалерчу Европин футболан чемпионатийн башхаллех лаьцна аьлла, дуьххьара цу кепарчу турнирехь дакъалоцуш ю цхьа могIа керла тобанаш – Исландера, Албанера, Къилбаседа Ирландера, Уэлсера. Ловзарш 10 стадионехь дIахьур ду, йоллучу пачхьалкхехула Iохкуш йолчу.\nЧемпионатехь тола там болу тобанаш, ала дашна, хьалхарчу декъехь Францинарг, ткъа цул тIаьхьа Германин, Испанин тобанаш ю.\nКхин цхьа а башхалла ю- футболан исторехь дуьххьара дIахьош ю Европин чемпионат чолхе хьолан раж кхайкхинчу махкахь - Францехь, даханчу шеран лахьан баттахь террорхойн тIелатарш хилча дуьйна схьа, лаьтташ ду и хьал, Iедалхоша хIора а кхаа баттахь дах а деш.


Хьай дагчу кхи везар виллина новая Kevin Gates — M. Новая чеченская песня хьай дагчу кхи везар виллина Рамзан Абумуслимов — мила ву те Чеченская Музыка. Хьай дагчу кхи везар виллина вахарагов асхаб.\nХьай дагчу кхи везар виллина. Ray Emmanuel Official Visual. Хава Хачароева NEW Miley Cyrus Young M.\nНадо радоваться не надо напрягаться 10 часов 10 Hours Mp3. Мохьадди Шали — х1ора зезаган !!!\nХьай Дагчу Кхи Везар Виллина песни скачать mp3\nНа нашем музыкальном сайте вы можете бесплатно прослушать и скачать любимые, новые и популярные mp3 песни в хорошем качестве. Kevin Gates — M. Nicki Minaj — Good Form ft.\nМатаев Магамед — Тешам боцу йо1 new KB — Die Rich feat. Тамерлан Исаков — Хьан аз дац хезаш. Кхи везар виллина Район 95 Хьай дагчу кхи везар виллина вахарагов асхаб.\nРыбак Литературная композиция Mp3. Рамзан Абумуслимов Хьай дагчу кхи везар виллина Чеченский и Русский текст.\nПесня бомба NEW Хьай дагчу кхи везар вилина. Самая Самая Анивар Mp3. Для вашего поискового запроса Хьай дагчу кхи везар виллина MP3 мы нашли песни, соответствующие вашему запросу, но показывающие только 10 лучших результатов.\nMehrnigor Мехрнигор суруди нав Mp3. Вы даже можете найти фильмы и скачать. Alan Walker — Different World feat. Новая чеченская песня Дукхваха Очаев хьай дагчу кхи везар виллина Бесплатно Рамзан Абумуслимов Хьай дагчу кхи везар виллина New mp3.\nХьай дагчу кхи везар виллина — Скачать mp3 бесплатно\nХьай Дагчу Кхи Езар Йиллина. Мы не размещаем ни один из музыкальных файлов, отображаемых на этом сайте. DMCA Связаться с нами.\nХьай дагчу кхи безам биллина, со левеш лелаш хилла хьо — бохш дац MusicXXS Хьай дагчу кхи везар виллина !! Мохьмад Могаев — Хьай дагчу кхи везар виллина new Gesaffelstein — Reset Official Video.\nНе забывайте поделиться ссылкой с друзьями! Ищите, смотрите, скачивайте видео — все это бесплатно и на большой скорости. Почему закрыли сервер Warface Mp3.


ГIалгIайчен цIай дола ди — Сердало\nГIалгIайчен цIай дола ди\nХетаргахьа саг хургвац ше ваь хьалкхийна моттиг дукха ца езаш, цун хамца беш, цун мах ца ховш. ХIанзчул 26 шу хьалха 1992 шера меттаоттаяьй ГIалгIай мехка бокъо. ГIалгIайче, аьнна, къаьстта ший цIи а йолаш, гIалгIай республика хьакхеллай. Цу хана денз хIара шера июнь бетта 4 дийнахьа тайп-тайпара вIашагIкхетараш дIакхохьаш из ди дездеш доккха цIай хул мехка. Укх шера из цIай нийсденнад оршот дийнахьа.\nУкх шера цу цIайна хетадаь доккха вIашагIкхетар да вай мехка кийчдаь — «Мехка марха дастар». Мехка бахархоша, доккха цIай долаш, той а дий, дукха тайпара вIашагIкхетараш дIакхухьаш хилар да шоай мохк хьакхелла ди дукха дезаш, из диц ца деш мехка бахархой хилар. Цу юкъе, духхьала гIалгIай къамах бола нах хинна а ца Iеш, кхыча къамах бола дукха нах а ба.\n26 шу яхар кIизига ха яц, еце а чехка йода ха дIа. Цу юкъа дезалхо хьал а кхийна, цун дезал хьаболалу ха я из. Цу белгала долча 26 шерал хьалха ший мехка бокъо хиннаеце а, тахан къаьста ший паччахьалкхе а йолаш, ший конституци а йолаш мохк ба ГIалгIайче. Цох мехка, укхаза дахаш долча халкъа боккха пайда баьннаб. Дукха хIама хувцаденнад вай мехка цу йIаьха йоацача юкъа: адам дийбад, юрташ, шахьараш совъяьннай, мохк денна тоалуш дегIабенаб.\nГIалгIай республика хьакхоллалехь, тахан санна а доацаш, хала хиннад наьха вахара хьал, баха-бахка, лела аьттув хиннабац хIанз санна. Вешта кхыча мехкашка а хиннад ала йиш йолаш да цу заман цу тайпара гIулакх, амма вай мехка гIулакх халагIа хиннад ший бокъо а йолаш къаьстта мохк хинна ца хиларах. ЛохагIа, шаьрача бахача наьхачул шолха хIана дац ала халагIа хиннад къаьстта лоам бахача наьха хьал. Цига бахача наха шоаш хьадаьр мара, арахьара хIама хьатIада дукха аьттув хиннабац. Бакъда тахан вай лоаме дерригача дунен тIа цIи дIа а хеза, геттара хоза тоалуш йоагIа моттиг а хинна дIаэттай. Дерригача дунен дIаяйзай ГIалгIайче, цун хоза шахьараш, эзди къам.\nУкх 26 шера вай мехка хинна хувцамаш дувца велча, уж дукха да, дийца, дагардаь варгвоацаш, вIалла деце, керда юрташ, шахьараш ехкай мехка Iо. Воашка тахан долчох кхоачам беш, дар лорадеш, доацар, эшар хьаде ховш даха хьажа деза вай. Тахан дар вай лора ца дой, кхоана дехке довргда вай. Цудухьа ма хулла къа а хьегаш мохк тоа а беш даха деза вай. ХIаьта сай оагIорахьа ловца боаккхаргба аз ГIалгIайчен.\nИраз долаш, хьаьнала тIехье кхуйла хьа, са ГIалгIайче! Эхь, эздел, оккхагIий сийдар, зIамагIех къахетар дIа ма далда вайна юкъера.\nМаьрша яхийла ГIалгIайче!\n← Шоана фу хой вай литературах?\nГIалгIай ханорг Iомадара халонаш →\nКонкуренты минерального вкуса\nЙоIи, Оазархои, Ба́зархои


Кастельно-Тюрсан — Википеди\nКастельно-Тюрсан (фр. Castelnau-Tursan) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ланда. Дозанашца йу Баюс-Субиран, Жон (Ланда), Перос-Казотетс, Пекорад, Сен-Лубуе, Юргон. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Кастельно-Тюрсан&oldid=6818278»


Малайзин «Боинг» чудожор толлучу новкъахь: «Тешаш болуш бу, амма уьш бовзуьйтийла дац»\nЧиллан-бутт 25, 2020\n2014-чу шарахь Донбассна тIехула доьдучу пассажирийн кеманна ракета тухуш гина тешаш бу шайн, аьлла бохам зуьйчу таламчийн тобан куьйгалхочо Вестербеке Фреда. Цо елла интервью гайтина Америкерчу CBS телеканало.\nВестербекес бахарехь, талламан шеко яц лайнерна «Бук» системин ракета тоьхна хиларх.\n2018-чу шеран бIаьста Дуьненаюкъарчу талламчийн тобано билгалдаьккхина «Малайзин авиалинийн» кема чудаийтинарг Курск гIалахь куп тоьхна йолчу Оьрсийчоьнан эскарерчу 53-чу ракетийн бригадин долара «Бук» комплекс хилар.\nШи кIира даьлча Нидерландийн кхелан коллегино листа долош ду МН17 рейсехь хилла «Малайзин авиалинийн» кема чудаийтарх долу дов. Амстердамера Куала-Лумпуре доьдучу кеманчохь хилла массо а пассажираш белира буьйцучу бохамехь – 298 стаг.


КгӀуьвье-ЛаскугӀ — Википеди\n▼700 стаг (2019 шеран 1 январь)\nКгӀуьвье-ЛаскугӀ (фр. Cruviers-Lascours) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ГагӀ.\nДозанашца йу БукуагӀан-е-НозьегӀ, БгӀиньон, МагӀтиньягӀг, НегӀ (ГагӀ), Сен-СезегӀ-де-Гозиньян.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=КгӀуьвье-ЛаскугӀ&oldid=7835219»


Евразин экономикин барт — Википеди\nЕвразин экономикин барт\nТармадалита Евразин экономикин юкъараллица (ЕврАзЭЮ) — 2001—2014 шерашкахь хиллачу хьалхарчу кхолламах.\nЕвразин экономикин барт (доцца ЕАЭБ:Ст. 1, эрм. Եվրասիական տնտեսական միություն, белорус. Еўразійскі эканамічны саюз, кхазакх. Еуразиялық экономикалық одақ, кӀиргӀ. Евразиялык экономикалык биримдик) — дуьненаюкъара субъектийн бакъо йолу а, Евразин экономикин бертах барт барца кхоьллина йолу регионан экономикин интеграцин дуьненаюкъара кхоллам:Ст. 1. ЕАЭБ латтайо сурсаташ, ткъа иштта хьашташ кхочушдаран, капиталан, белхан ницкъийн дӀасалеларан маршо, экономикин дакъошкахь юкъара, бертахь политика лелор.\nэрм. Եվրասիական տնտեսական միություն\nбелорус. Еўразійскі эканамічны саюз\nкхазакх. Еуразиялық экономикалық одағы\nкӀиргӀ. Евразиялык экономикалык биримдик\nоьрс. Евразийский экономический союз\nЕвразин экономикин бертан эмблема\nУзбекистан Узбекистан (статус ялар лууш ю)\nЛакхара евразин экономикин совет\nЕвразин экономикин комисси\nэрмалойн, белоруссин, кхазакхийн, гӀиргӀазойн, оьрсийн\nМоскох, Петарбух, Минск, Алма-Ата, Новосибирск, Екатеринбург, Нижни Новгород, Казань, Челябинск, Омск, Самара, Ереван, Дон-тӀера-Ростов, Уфа, Красноярск, Пермь, Воронеж, Волгоград, Нур-Султан, Бишкек, Шымкент\nЭкономикин а, политикин а центраш\n20 260 435 км²\nОцу аббревиатурашкахь (ЕАЭЮ я ЕврАзЭЮ) кегари хуьлу. ЕврАзЭЮ — Евразин экономикин юкъаралла — бу ЕАЭЮл хьалхара интеграцин кхоллам, иза дӀабаьккхина ЕАЭЮ кхоллар бахьнехь. Евразин экономикин комиссин официалан сайтехь яздина, аббревиатура ЕАЭС тӀеэцна дерриг официалан дуьненаюкъара документашкахь.\nЕАЭЮ кхоьллина ерриг агӀонашна модернизаци яран, кооперацин, къаьмнийн экономикин конкуренцин хуьнаралла айаран Ӏалашо йолуш, пачхьалкхийн-декъашхойн бахархойн дахаран тӀегӀа цхьаьнаэшшара кхиаран хьолаш лардархьама.\n1.1 ЕАЭЮ пачхьалкхаш-декъашхой\n1.2 ЕАЭЮ пачхьалкхаш-тергончаш\nБелорусси (2015 шеран 1 январехь дуьйна)\nГӀиргӀазойчоь (2015 шеран 12 августехь дуьйна)\nКхазакхстан (2015 шеран 1 январехь дуьйна)\nРосси (2015 шеран 1 январехь)\nЭрмалойчоь (2015 шеран 2 январехь дуьна)\nТахана пачхьалкхийн-декъашхойн барам тӀекхетта. Евразин экономикин барт шорбаран тӀаьхье йолуш хӀума ду.\nМолдави (2018 шеран 14 майхь дуьйна).\n↑ Решение Суда ЕЭК от 12.07.2012 N 21 О Регламенте Суда Евразийского экономического сообщества Ст.1\n↑ Единый финрегулятор ЕАЭС разместится в Алма-Ате, сообщил Христенко | РИА Новости\n↑ 1 2 Договор о Евразийском экономическом союзе\n↑ Официальный сайт ЕАЭС\n↑ Евразийский экономический союз\n↑ Так всё же — ЕАЭС или ЕврАзЭС?//ЕЭК: Вопросы и ответы\n↑ Итогом встречи Председателя Коллегии ЕЭК и Президента Республики Молдова стало подписание Меморандума о сотрудничестве и взаимопонимании..\n↑ Молдавия получит статус страны-наблюдателя в ЕАЭС\nВасильева Н. А., Лагутина М. Л. К вопросу о формировании Евразийского союза: теоретический аспект // Евразийская интеграция: экономика, право, политика", № 10, 2011.\nВасильева Н. А., Лагутина М. Л. Глобальный евразийский регион: опыт теоретического осмысления социально-политической интеграции // Издательство Политехнического университета, 2012, № 3 (16) 2012.\nLagutina M. Eurasian Economic Union Foundation: Issues of Global Regionalization // Eurasian Border Review, Spring 2014.\nКовалёв М. М., Иришев Б. К. Будущее ЕАЭС. Сложный поиск равновесия и роста // Вестник ассоциации белорусских банков, № 31—32, 2014.\nЕфременко Д. В., Подберезкина О. А., Шаронова В. Г. Плоды сопряжения. Шансы и риски гармонизации «Шелкового пути» и евразийской интеграции // Международные процессы. Т. 16. 2018, № 1. — с. 160—17\nВинокуров Е. Ю., Коршунов Д. А., Перебоев В. С., Цукарев Т. В. Евразийский экономический союз (под ред. Е.Ю. Винокурова) // Санкт-Петербург: ЦИИ ЕАБР, 2017. — 296 с. — ISBN 978-5-906157-37-9\nЕАЭБ Викиларма чохь\nЕАЭБ Викикерланаш чохь\nВстреча президентов России, Республики Беларусь и Казахстана. // kremlin.ru (2011, 18 ноябрь).\nЧто такое Евразийский экономический союз?. // aif.ru (2014, 29 апрель).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Евразин_экономикин_барт&oldid=5476174»\nТӀаьххьара хийцам бина 2021, 26 январь 04:52\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 26 январь, 04:52.


ТагӀантез (ЛуагӀа) — Википеди\n45°22′23″ къ. ш. 4°29′19″ м. д.HGЯOL\nфр. Tarentaise (Loire)\nТагӀантез (фр. Tarentaise (Loire)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀа.\nДозанашца йу Сент-Этьен, Ла-ВегӀсанн, Ле-Бесса, Сен-Жене-Малифо, Тели-ла-Комб.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ТагӀантез_(ЛуагӀа)&oldid=7845274»


АгӀданкугӀ-КошегӀель — Википеди\n49°02′33″ къ. ш. 1°19′10″ м. д.HGЯOL\nАгӀданкугӀ-КошегӀель (фр. Hardencourt-Cocherel, фр. Hardencourt) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ.\nДозанашца йу БонкугӀ (ЭгӀ), Ульбек-КошегӀель, Жуи-суьгӀ-ЕгӀ, Мений (ЭгӀ), МизегӀе.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=АгӀданкугӀ-КошегӀель&oldid=7807794»


"Мемориал": Титиев политикан тутмакх ву\nБоккхачу барамехь наркотикаш лелийна аьлла, бехкевина Соьлж-ГIаларчу "Мемориалан" декъан куьйгалхо Титиев Аюб, политикан тутмакх хилар тIечIагIдина бакъонашларъяран "Мемориал" организацино. И хаамбина цара шайн сайтехь.\nАдамийн бакъонаш ларъярехь цо бечу балхана дуьхьало ярхьама айдина ду и гIуллакх аьлла хета бакъонашларъярхошна.\n"Мемориало" карладаьккхина Кадыров Рамзана Титиев "анашаца наркоман" ву, бакъонашларъярхойн организацеша Нохчийчохь болх бийр бац, хIунда аьлча, уьш "къоман мостагIий" а бу, цара "мотт бетта", къомана юкъахь дискредитаци а йо алар а.\n"Титиевн белхан накъосташна дика хаьа, иза узуш, молуш ца хиллийла а, наркотикашца цуьнан бала ца хиллийла а. Спортаца уьйраш а лелош, бусулбачунна тIехь долу декхарш кхочуш а деш вара иза. Цул совнаха, полисхойн версица, шен машенчохь боккхачу барамехь марихуана дIасаелош хилла цо, ткъа оццу юкъахь йоллу республикехь антинаркоманин кампани дIахьош яра, болу а, боцу а наркоманаш а сецош. Титиевна дика хаьара оцу кампанех а. Цундела оцу доллучо а шеконаш латтайо, Титиевн машенчуьра наркотикаш яьхна бохучух", - яздо "Мемориало".\nБайначу беттан 9-чу дийнахь дуьйнна лаьцна латтош ву Титиев Аюб. Талламчаша цуьнан машенчуьра марихуана яьккхина шаьш боху, ткъа Титиевс бехк тIе ца лоцу. Шена кхийсина ю аьлла цо полисхоша наркотикаш.


ТгӀийбагӀду — Википеди\n48°56′32″ къ. ш. 2°48′21″ м. д.HGЯOL\nТгӀийбагӀду (фр. Trilbardou) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сена а, МагӀна а.\nДозанашца йу ШагӀмантгӀе, Жаблин, Лесш, Шоконен-Нефмонтье, ПгӀеси-суьгӀ-МагӀн, Виньели, ВильгӀуа (Сена а, МагӀна а).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ТгӀийбагӀду&oldid=7846060»


Виньюэлас — Википеди\n40°47′42″ къ. ш. 3°20′38″ м. д.HGЯOL\nВиньюэлас картан тӀехь\nВиньюэлас (испан. Viñuelas) — Испанин Гвадалахара провинцин муниципалитет.\nМуниципалитетан майда — 15,46 квадратан километр. ХӀордан сизал локхалла 900 метр. Дозанашца ю Вальденуньо-Фернандес, Эль-Кубильо-де-Уседа, Вильясека-де-Уседа, Фуэнтелаигера-де-Альбатахес муниципалитеташ.\n123 стаг ↘121 стаг ↘119 стаг ↘118 стаг →118 стаг ↗123 стаг ↘117 стаг\n↘109 стаг ↘107 стаг ↗128 стаг ↗142 стаг ↘130 стаг ↘127 стаг ↗153 стаг\n↘151 стаг ↘143 стаг ↘140 стаг ↘137 стаг ↗148 стаг ↗162 стаг\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Виньюэлас&oldid=5618481»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 18 февраль, 12:39.


ССРС коллективизаци — Википеди\nКоллективиза́ци (— шеш болу бахамаш коллективашка (колхозашка а, совхозашка а) цхьаьнатохаран политика). Лелийна ССРС 1928 - 1937 шерийн муьрехь (Мехкан малхбуза агӀора – 1950 шо кхаччалц), Ӏалашо хилла кегийра долара бахамех баккхий юкъараллин кооперативан бахамаш а бина, сурсаташ схьадаха атта хилийта, церан чоьтах промышленность айбар — индустриализаци яр. Бина кооперативан бахамаша аьтту бира белхан ницкъаш дехьабаха а, аграрийн декъера сурсаташ индустрихь дӀасадекъа а. Оцу политико боцучу муьран сацийра ССРС промышленность ца кхуьуш латтар, амма хьал уггаре чӀагӀделлачу хенахь, ткъа чӀагӀдира бепиг кечдаро а, байталбохур бу бохуш нах нуьцкъала колхозаш юкъабохкаро а, юьрт а, гӀала а мацалле кхачийра, упадку производства, ца лечкъаш герзашца дуьхьало йолийра ахархоша, тӀаккха юхаерзийра царна йохк-иэцаран бакъонаш, долара бахамаш лело, килсанца йолу юкъаметтиг кӀадйира.\nПлакат «Ерриг ССРС коллективизацин тӀегӀуо!», 1930-гӀа шо.\nКоллективизацин сацам тӀеийцира ВКП(б) XV гуламехь 1927 шарахь. ССРС дӀаяьхьира 1928—1937 шерашкахь; коьрта мур 1929—1930 ш.ш.— массанхьара коллективизаци. Малхбуза Украинехь, Малхбуза Белоруссехь, Молдавехь, Эстонехь, Латвехь, Литваахь коллективизаци йира уьш ССРС схьатоьхначул тӀаьхьа, чекхъяьккира 1949—1950 ш.ш. ТӀаьхьа малхбален европин мехкаш коллективизацеш йохош, юхабирзира латтан дакъош долахь хиларе.\n1 Хьалхара истори\n1.1 Паччахьан Россера юьртабахам\n1.2 Юьртабахам 1917 шерал тӀаьхьа\n1.2.1 Керла Экономикин Политика\n1.2.2 КЭП ерзор а, Боккха каггам а\n2 Коллективизацин Ӏалашонаш\n3 «Бепиган стачка»\n4 Массанхьара коллективизаци\n5 ТӀемал тӀаьхьара коллективизаци\n5.1 Балтикайистера коллективизаци\n6 ВКП(б) XVI гулам\n7 ССРС мацалла (1932—1933)\n8 Кулакаллин класс дӀаяккхар\n9 Ялтан экспорт а, юьртабахаман техникин импорт а коллективизаци йечу хенахь\n10 Коллективизацин тӀаьхе\n11 Исбаьхьаллера коллективизацин тема\n11.1 Исбаьхьаллин литература\n11.2 Музыка а, кинематограф а\n12 Статистикин терхьаш\n13 Хьажа иштта\nПаччахьан Россера юьртабахамНисйе\nКоьрта йаззамаш: Российн империн экономика, Столыпинан юьртабахаман хийцамаш\nРеволюцил хьалхарчу Россехь ялташлелор юьртабахаман коьрта дакъа дара. Дийначу сурсатех ялташ 88,6 % дара. Валови кхиор 1910—1912 шерашкахь кхечира юккъера барам 4 миллиард сом гергга, дерриг аренашкахь кхиийна сурсаташ 5 миллиард соьман дара. Ялта коьрта экспортан дакъа дара Российн. Иштта, 1913 шеран ялтан экспортан дакъа 47 % дара ерриг экспортах, ткъа 57 % юьртабахаман дерриг сурсатех бара. Экспорте доьдура ах сов ялта (1876—1888 — 42,8 %, 1911—1913- 51 %). 1909—1913 шерашкахь ялтан экспорт кхечира уггаре бакхийчу барамашка — 11,9 млн т дерриг ялташ, царех 4,2 млн т кӀа, 3,7 млн т мукх. Экспортан 25 % лора ГӀоба махко. Дуьненан ялтан базарехь Россера ялта 28,1 % дара дерриг дуьненан экспортах. ДӀадуьйш йолу майда 80 млн га гергга (105 млн га 1913 шарахь) тӀедолу ялтан барам дуьненахь уггаре кӀезгачех бара. Дохка ялта кхиориш (70 % сов) коьртаниш мехкадай а, хьалдолу ахархой а бара, ахархойн коьртачу массийн дакъа (15-16 млн долара ахархойн бахам) сурсатех 28 % гергга дара, сурсаталлин тӀегӀа 15 % йолуш (47 % мехкадайн а, 34 % хьалдолу ахархойн а). Юьртабахаман энергетикан ницкъаш бара 23,9 млн г. н. (1 г. н. = 0,736 квт), царех механикин 0,2 млн г. н. (1 % кӀезиг) бен бацара. Ахархойн бахамийн энергогӀирсалла 0,5 г. н. лакхара бацара (1 белхалочун), энергокхачамалла — 20 г. н. (100 га оханашна). Дерриг аьлчи санна, юьртабахаман белхаш куьйга я дийнатийн гӀоьнца деш дара. 1910 шарахь ахархойн бахамашкахь дара 7,8 млн нох, 2,2 млн дечиган, 4,2 млн эчиган гота, 17,7 млн дечиган мекха. Минералан туьха (коьртаниг импортан) кхочура 1,5 кг гектарана оханан (мехкадайн а, кулакийн а бахамашкахь). Юьртабахам лелабора экстенсиван кепара; латташлелоран а, даьхнийлелоран а сурсаталла лахара дара (ялтан юккъера барам 1909-1913 шерашкахь — 7,4 ц/га гергга, шеран аттан оьзна шура 1000 кг гергга яра). ТӀехьабисина юьртабахам, цуьнан Ӏаламан хьолех боьзна хилар коьрта бахьна дара ялташ кӀезиг кхиар, даьхний массашкахь далар; ялта ца хиллачу шерашкахь миллионаш ахархойн бахамашкахь мацалла хӀуттура.\nТӀаккха а, 1906—1917 шш муьрехь ахархошна ден массо а кепара агрономийн гӀо цӀеххьина чӀагӀделира, оцу юкъа догӀу ахархойн агрономийн дешар (дуккха а сов бехира эвланашкахь агрономаш, агрономийн курсаш дӀайиллира, лерина юьртабахаман журналаш арахийцира), пачхьалкхан субсидеш, кредиташ, ткъа иштта правительствос Ӏуналла деш болу кооперативан болам, уггаре хьалха ахархошна юкъахь (кредитан, хьаштхойн, юьртабахаман кооперацеш). 1914 ш. Россера кооперативийн барам хилира 32975: царех кредит кооперативаш 13839, хьаштхойн – 10000, юьртабахаман – 8576, кхин ерш а. Кооперативийн барамца Росси Германел бен ца оьшура. 1916 ш. кооперативийн барам 47 эз. кхечира, 1918 ш. 50-53 эз.И.Ӏ.к. волчу О.Елютина яздо: «1917 шо долалуш ерриг тайпана кооперативийн барам герга бахара 50 000 (25 000 хьаштахойн юкъаралла, 16 500 кредитан кооперативаш, 6000 юьртабахаман юкъараллаш, 2400 юьртабахаман доттагӀаллаш, 3000 даьттадоккху артелаш, 1500—2000 артель сурсаташ деш а, пхьолгӀанаш а). Царна юкъахь вара 14 миллион гергга стаг. … ЧӀогӀа сиха кхуьура юьртабахаман кооперативаш. Церан барам XX бӀешеран хьалхарчу 15 шарахь тӀекхийтира 44-зза». С. Масловн хета, 1917 ш. 1 январехь махкахь 10,5 млн кредитан кооперацин декъашхо хилла хилар санна, ткъа хьаштахойн 3 млн гергга. Доьзалшца цхьаьна хуьлу 70-75 млн Российн гражданаш (40 % гергга бахархой) кооперацица уьйр йолу.\nЭвла екъаялар мискачарна, юккъерчарна, кулакашна. Зорба тоьхна Прожекторехь 1926 шеран майхь.\nЮьртабахам 1917 шерал тӀаьхьаНисйе\nКерла Экономикин ПолитикаНисйе\nКоьрта йаззам: Керла экономикин политика\nКЭП йолалуш 1917 шарахь ахархойн бахамехь юкъаевлира (ХХ бӀешеран юьхьиг) агрономийн технологеш а, механизаци а. Йуьртабахаман гӀирсан йукъара мах махкахь тӀекхийтира 27 млн соьмера 1900 шарахь 111 млн сом кхаччалц 1913 шарахь (Столыпинан аграрийн хийцамаш). Йалтан статистика шш даьхна шерашкахь схьаэцчахь тешаме ца хуьлу (бахьана – йалта хуьлуш, ца хуьлуш шераш догӀу), амма Российн Европин декъехь 1913 шарахь гулдина бепиг рекордан хилира — 4.26 млрд пуд, ткъа 1901—1905 шерашкахь гулдинчу йалтийн йукъара барам 3.2 млрд пуд бу.\nЙуьртабахам бохийра Хьалхарчу дуьненан а, гражданийн а тӀемаш. 1917 шеран Ерригроссийн юьртабахам багарбарам жамӀашца, болхбан таро йолу боьрша бахархой эвланашкахь 1914 шерца дуьстича 47,4 % лагӀбелла; говраш — коьрта уозо ницкъ — 17,9 млн тӀиера 12,8 млн тӀе охьаеина. Даьхний, оханаш, кхайо юьртабахаман культурин барам лагӀбелла. Махкахь болабелла сурсатийн кхачамбацар. Гражданийн тӀом дӀабаьллачул тӀаьхьа ши шо даьлчи а дийна йалташ 63,9 млн га (1923) бен дацара.\nШен дахаран тӀаьхьарчу шерашкахь В. И. Ленина кхайкхира кооперативан болам болор. Хууш ду, «Кооперацех» лаьцна йаззам йазбале, В. И. Ленина ийцира библиотекера кооперацех лаьцна литература, кхечарна юкъахь дара А. В. Чаяновн жайна «Ахархойн коопераци кхолларан коьрта ойланаш а, кепаш а» (М., 1919). Кремлера ленинан библиотекехь бара А. В. Чаяновн ворхӀ болх. А. В. Чаяновс лакхара маххадийра В. И. Ленинан «Кооперацех» цӀе йолчу йаззаман. Цунна хетара, оцу ленинан белхал тӀаьхьа "Кооперацин экономикин политика" коьрта бух хир бу экономикин.. КЭПан шерашкахь коопераци жигара меттахӀотта йолаелира. ССРС правительствон Председатель хиллачу А. Н. Косыгинан дагалецамашца (иза 1930-гӀа шераш долалуш гӀуллакхехь вара Сибрехан кооперативан кхолламашкахь), «иза кооператорийн могӀаршкара юкъара валаран коьрта бахьна дара, 30-гӀа шерийн юьххьехь Сибрехахь йолийна коллективизаци».\nКЭП ерзор а, Боккха каггам аНисйе\nХьажа иштта: Боккха каггам, ВКП(б) аьтту оппозици, Аьттунех корта хьовзар\n1927 шарахь аьтту белира тӀом балале дийна ялташ дӀаден — 94,7 млн га (оцу шарахь ерриг оханан майда хилира 112,4 млн га 1913 шеран 105 млн га дуьхьала), амма дийнна цхьа могӀа бахьнашца дааран сурсатийн къоьллехь хилира («бепиг кечдаран къоьлла»). Большевикийн партин хьалха КЭПах, кхиаран некъах, къоьллех довларан, бепиг а, кхин сурсаташ тоъал ца даларах лаьцна хаттар хӀоьттира. КЭП политикин цхьа могӀа агӀончаш («аьтту оппозици») юьстаха бехира, 1928 шарахь иза ерзийна ала мегар дара, ткъа Ӏедал карадахара радикалашна а, хадаме гӀуллакхийн агӀончашна а, ма-дарра аьлчи, совхозийн а, колхозийн а дуьхьала берш, иштта «чоьхьара мостагӀий» (кэпманаш а, кулакаш а) охьатовӀоран а, сихха бепиг кечдаран а, коллективизаци яран а. Ялтан барам айа аьтту белира тӀемал хьалха хиллачулла (1913): ялтийн культурийн юкъара барам 1924—1928 шерашкахь кхечира 7,5 ц/га. Аьтту белира меттахӀотто даьхнийн барам (говраш йоцург). Валови ялтан сурсаташ меттахӀотторан муьран чеккхенгахь (1928) хилира 733,2 млн ц.\nЯлталелоран бахзаман сурсаталла чӀогӀа лахара дара — 1926/27 шарахь сурсаталлин юкъара барам хилира 13,3 % (47,2 % — колхозаш а, совхозаш а, 20,0 % — кулакаш, 11,2 % — мисканаш а, юккъернаш а). Ялтан валови кхачанашца колхозаш а, совхозаш кхиийра 1,7 %, кулакаш − 13 %, юккъерчара а, мискачара а − 85,3 %. Долара ахархойн бахаман барам 1926 шарахь хилира 24,6 млн, ялтийн майдан юкъара барам хилира 4,5 га (1928), 30 % сов бахамийн латта тодан гӀирсаш (белхан гӀирс, белхан дийнаташ) дацара. Юьртабахам кхиаран новкъарло йора долара жимачу бахаман лахара тӀегӀанера агротехнико. 1928 шарахь 9,8 % оханаш дира нохьца, дӀадер 75% куьйга дара, 44 % ялта чудерзадора марсца а, мангалца а, 40,7 % орура куьйга (хьокханца).\nМехкадайшан латта ахархошна дӀадаларо, бийкъира ахархойн бахамаш кегийчу дакъошна. 1928 шарахь церан барам 1913 шерца дуьстича тӀекхийтира 1,5-зза — 16 тӀиера 25 млн кхаччалц \n1928-29 шш. ССРС бахархойх мискачеран дакъа 35 % дара, юккъерачеран бахамаш — 60 %, кулакийн — 5 %. Амма кулакийн бахамашкахь бара дукхаха долу белхан гӀирсаш (15-20 %), царна юкъахь церан яра кхоалгӀа дакъа юьртабахаман машенаш.\nВ. Крихацкий «Хьалхара трактор»\n«Бепиган халонех» бовлар партин куьйгаллин гуора юьртабахамехь хийцамаш барца, совхозаш йохкуш, мискачеран а, юккъерчеран а бахамашна коллективизаци еш, цуьнца цхьаьна кулакаллица дов латтош. Коллективизацин дайшан хетарехь, юьртабахаман коьрта иэшам иза бекъабелла хилар бу: дукхаха болу куьйга болх бен кегийра бахамаш долахь бара, цуо таро ца лора гӀалийн бахархойн тӀекхеташ долу кхачан сурсатийн хьашташ кхочушдан, ткъа промышленностан — юьртабахаман аьргаллин хьашташ. Коллективизацино кегийра долара бахаман хьолашкахь техникин культураш яржоран цатоамаш дӀабаккха а безара, кечден промышленностан оьшу аьргаллин база кхолла а езара. Иштта юьртабахаман сурсатийн мах охьабаккха безара, юкъалелачеран зӀе дӀайоккхуш, ткъа механизацин гӀоьнца, сурсатий эвсаралла а, белхан эффекталла а айа езара, тӀаккха мукъа евр яра къинхьегаман ресурсаш промышленностан. Коллективизацин жамӀ хила дезара кхачан сурсатийн резерв кхолла а, сиха куьуш болу гӀалин бахархошна кхача латто а юьртабахаман сурсатийн масса хилар.\nРоссера хьалхалерачу баккхий агарийн хийцамех къаьсташ, масала, 1861 шарахь гӀопаллин бакъо дӀаяккхар я 1906 шеран Столыпинан аграрийн хийцамаш, коллективизацин яцара цхьан а нисйина программа а, иза кхочушъяран кечйина инструкцеш, оцу хенахь меттигерчу куьйгалхой кхета гӀоьртича, совцабора таӀзарца. Юьртан политикин радикалан хийцамийн сигнал елира 1929 шеран декабрехь Коммунистийн академехь И.В. Сталинан къамело, цуо «кулакаллин класс дӀаяккха» алар бен, кхин цхьан а омар ца деллашехь коллективизаци йие аьлла.\nГенарамалхбален мехкара Больше-Михайловски эвлан ахархочун Воропаев Арсентий Поликарповичан 1928—1929 шерийн цхьаъ йолчу юьртабахаман налоган алапан кехат\nХьажа иштта: Байталваккхар § Кулакалла бепиг кхио цатигар, Муромцевски гӀаттам\nЮьртабахаман коллективизацин некъ кхайкхийра ВКП(б) XV гуламехь (декабрь 1927). 1927 шеран 1 июлехь махкахь бара 14,88 эз. коллективан бахам; 1928 шеран оццу хенахь — 33,2 эз., 1929 ш. — 57 эз. сов. Цара цхьаьнатуьйхира 194,7 эз., 416,7 эз., 1 007,7 эз. долара бахам хӀораммо а. 1928—1929 шш. колхозашка боьлхура коьртаниг мисканиш. Коллективан бахам кхолларан кепашна юкъахь алсама яра цхьаьна латта лело доттагӀаллаш; кхин а яра юьртабахаман артелаш а, коммунаш а. Коллективан бахамашна гӀоьнна пачхьалкхо цхьацца белхаш леладора — процент йоцу кредиташ, юьртабахаман машенаш а, гӀирс а латтор, налогийн льготаш ялар.\n1927 шеран гурахь пачхьалкхо хӀиттийра бепигна мехаш. Индустрин центраш сиха кхиарна, гӀалин бахархой тӀекхетарна бепиган хьашташ чӀогӀа тӀекхийтира. Ялтийн бахамийн лахара сурсаталла, ССРС цхьа могӀа регионашкахь ялташ ца кхиаро (дукхах дерг Украинехь а, Къилбаседа Кавказехь а), коьртаниг ялта латточеран хьоьжуш Ӏаран позицино а, духкучеран «тӀеман сингаттамо» а кхачийра «бепиган стачка» олучу хиламашка. Ялта охьдаларе хьаьжина ца Ӏаш (1926/27 — 78 393 эз. т., 1927/28 — 76 696 эз. т.) 1927 шеран 1 июлера 1928 шеран 1 январь кхаччалца болчу муьрехь пачхьалкхо кечдира 2000 эз. т., хьалхарчу шеран оццу муьрехьчул кӀезиг ялта. Коьрта бепиг латтош болчарна ца лаар бепиг дохка, хьалхарчу шерашкахь правительство цабевлла ойура дӀаиэцаран мехаш бепиган баланс кхочушъярхьама.\n1927 шеран ноябрехь дуьйна галъелира цхьайолчу промышленни центрашна даар латтор. Кооперативан а, долара баккхалашкахь дааран сурсатийн цхьанне мехаш айаро, белхалошна юкъахь реза бацарш хилийтира.\nБепиг гулдархьама ССРС дукхах йолчу кӀошташкахь Ӏедал юха а деира продразвёрсткан хьесапца гулдаре. Амма иза 1928 шеран 10 июлехь хиллачу «Юкъара бахаман хьолашка хьаьжжина бепиг гулдаран политика» цӀе йолчу ЦК ВКП(б) пленуман Резолюцица емал дира.\nОццу хенахь, 1928 шарахь, Украинехь а, Къилбаседа Кавказехь а коллективан бахамаш лелоран практико гайтира, колхозийн а, совхозийн а яккхий таронаш хилар халонех бовла (Ӏаламан, тӀеман, кхин а). Сталинан ойланца, яккхий промышленни ялтийн бахамаш — пачхьалкхан латташ тӀехь кхуллуш йолчу совхозашка, — бен «бепиг ца тоаран хало» дӀаяккхалур яц, цуьнца цхьаьна мехкан оьшу ялта латтош халонех кӀелхьара девр ду. 1928 шеран 11 июлехь ЦК ВКП(б) пленумо тӀеийцира резолюци «Керла (ялтан) совхозаш кхолларех» цӀе йолу, цуо гойтура: «1929 шарахь 5-7 млн пуд ялта гулдан тоьуш йолу майда дӀаен 1928 шеран план тӀечӀагӀйе».\nОцу резолюцин жамӀ хилира 1928 ш. 1 августехь бина ССРС ЦКХК а, ХКС «Баккхий ялтан бахамаш кхолларх» цӀе йолу Сацам, п. 1 боху: «Десачу латтан фондаш тӀехь керла баккхий ялтан советийн бахамаш (ялтан фабрикаш) кхолла иэшар тӀеиэца, 1933 шарахь оцу бахамашкара 100 000 000 пудал (1 638 000 тонн) кӀезиг доцуш ялта гулдан чот йолуш». Кхуллу керла советийн бахамаш вовшехтоха езара тресташка ерригсоюзан маьӀна долчу «Зернотресте», иза дуьххьал дӀа куьга кӀелахь хила езара Къинхьегаман а, дуьхьалонан Советан.\nЮха Украинехь ялта ца хиллачу 1928 шарахь пачхьалкх мацалле кхачийра, бинчу белхашка хьаьжна ца Ӏаш (даарца гӀо, гӀалин ялта латтор лагӀдар, карточкица даар латторан система юкъаяккхар), мацалла цхьацца регионашкахь хилира (масала, Украинехь).\nПачхьалкхан бепиган резерваш ца хиларна, цхьа могӀа советийн куьйгалхоша (Н. И. Бухарин, А. И. Рыков, М. П. Томский) индустриализацин болар лагӀдан деза, колхозаш яр сацо деза, «кулакаллан тӀелатар сацийна, паргӀата бепиг дохка деза, цуьнан мах 2-3-зза ойуш, ткъа ца тоьу бепиг дозанал арахьара иэца деза» бохура.\nИза Сталина тӀе ца ийцира, дӀаяьхьира охьатаӀоран практика (алсама бепиг кхиочу Сибрехан кӀоштийн чоьтах, хьал мелла а гӀоле долчу).\nИ кризис хилира «ялтан халонаш орамера дӀаяха» волало меттиг, иза хилира «дӀадолош социализм яр ярташкахь, коча юхкуш тракторш а, кхин керла машенаш а лело таро йолу совхозаш а, колхозаш а» (ВКП(б) ЦК XVI Гуламера И.Сталинан къамел (1930 ш.)).\nДонецкан областера Гришински кӀоштарчу цхьаьна эвлара ахархочун кертахь бепиг лохуш балийна тешаш.\nМассанхьара коллективизаце дехьадовлар долийра ЦМЦӀПН тӀеман дов иккхина дуьненахь экономикин кризис йолуш, цуо партин куьйгалхой ийзаболуьйтура ССРСн дуьхьала хила тарлочу керла интервенцех.\nЦуьнца цхьаьна коллективан бахамаллин позитиван масалаш, ткъа иштта хьаштахойн а, йуьртабахаман а кооперацин аьттонаш кхиаро далийра адекватан боцу маххадоре йуьртабахамехь хӀоьттинчу хьолан.\n1929 шеран бӀаьста дуьйна ярташкахь коллективан бахамаш сов бахарехь беш белхаш бара, масала, комсомолаш «коллективизацегхьа» леларш. РСФСР кхоьллинера агровекалийн институт, Украинехь боккха тидам тӀебогӀуьйтора гражданийн тӀемах бисинчу комнезамашна (россера къоьллин комитет санна ерг). Коьртаниг административан таӀзаршца аьтту белира дикка айа коллективан бахамаш (алсама Латта цхьаьна лело доттагӀаллаш).\n1929 шеран 7 ноябрехь № 259 «Правда» газетехь зорба туьйхира Сталинан «Боккхачу каггаман» цӀе йолу, цуо 1929 шо кхайкхийра «Вайн латталелоран кхиамийн орамера каггаман шо»: «Кулакаш кхиош долу йалта хийца гӀирсийн бух хиларо, коьрта хийцам хилира вайн йуьртара политикин… Вай тӀаьхьарчу хенахь кулакаллин бацоран белхан дозатохаран политики тӀиера кулакаллин класс хӀаллакйаран политике дирзина». И йаззам лерина дукхаха болчу историкаша «массанхьара коллективизаци» дӀайолоран меттиг». Сталина дийцарехь, 1929 шарахь партин а, мехкан а таро хилира ладаме каггам бан, масала, латталелор дехьадоккхуш «кегийрачу, тӀехьабисинчу доларчу бахамера, боккхачу, хьалхарчу коллективан латталелоре, цхьаьна латталелоре, машенийн-тракторийн станцешка, артелашка, колхозашка, керлачу техникин тӀетевжина йолу, тӀаьххьара, тӀехъяккхий совхозашка, бӀенашкахь тракторш а, комбайнаш а йолуш».\nАмма махкахь долу хьал гена дара дуьйцучух. Российн талламхочо О. В. Хлевнюка дийцарехь, сихйина индустриализацин а, нуьцкъала коллективизацин а курсо «ма-дарра дийцича мохк гражданийн тӀаме кхачийра».\nЙуьртахь нуьцкъала гулдеш долу бепигца цхьаьна, массашкахь нах лецаро, бахамаш бохоро, кхачийра гӀовттамашка, церан барам 1929 шо чекхдолуш дуккха бӀенаш хилира. Бахам а, даьхний а колхозашка дӀадала ца баьхьаш,хьал долчу ахархошна динчу таӀзарех кхоьруш, наха уьрсаш хьоькхура даьхнашна, йалташ дер лагӀдира.\nОццу хенахь ВКП(б) ЦК ноябран (1929) пленумо «ЖамӀех а, колхозаш яран хӀиттийначу Ӏалашонех а» цӀе йолу сацам бира, цу чохь билгалдаьккхира, махкахь болийна шуьйрамасштабан йуьртара социалистийн хийцам а, баккхий социалистийн бахамаш бар а. Сацамехь билгалдаьккхина цхьацца регионашкахь массанхьа коллективизаце дехьадовла дезар. Пленумехь тӀеийцира сацам, колхозашка гуттаренна а балха бахийта 25 эз. гӀалара белхало (ткъе пхиъ эзарнаш) «кхоьллина колхозашна а, совхозашна а куьйгалла дан» (тӀаьхьо церан барам кхузза тӀекхийтира, 73 эз. сов хилира).\n1929 шеран 7 декабрехь кхоьллира куьйгалле Я. А. Яковлев хӀоттийна ССРС Латхалком. Цунна тӀедиллира «коьрте хӀотта йуьртабахаман хийцамашна, совхозаш, колхозаш, МТС йохкуш куьйгалла деш, республикийн латталелоран комиссариатийн болх цхьаьна тухуш».\nКоллективизаци йаран коьрта жигара белхаш даьхкира 1930 шеран январан — мартан, 1930 шеран 5 январехь ВКП(б) ЦК «Коллективизацин белхех а, пачхьалкхо колхозаш йар тӀехь гӀодаран белхех а» цӀе йолу сацам арабелира. Сацамехь Ӏалашо хӀоттийра коьртаниг коллективизаци пхи шо (1932) дӀадаьлчи чекхйаккхар, цуьнца цхьаьна ишттачу ладамечу йалта лело кӀошташкахь, масала, Лахара а, Йуккъера а Ийдал, Къилбаседа Кавказ, — 1930 шеран гурахь йа 1931 шеран бӀаьста.\n«Меттигашка охьайаийтина коллективизаци» дӀайоьдура меттигерчу Ӏедал белхалочун ма-гарра, — масала, Сибрехахь ахархой массашкахь «вовшахбеттара коммунашка» берриг бахам йукъара беш. КӀошташ къовсам латтабора шайна йукъахь коллективизацин процент лакхара йу хьожуш. Шуьйра деш дара таӀзаран белхаш, уьш Сталина тӀаьхьуо (1930 шеран мартехь) йемал бира шен гӀарабаьллачу йаззамехь «Аьттунех корта хьовзар», тӀаьхьа царна цӀе тиллира «аьрру агӀора дӀатеӀар» (тӀаьхьа дукхах болу оцу куьйгалхошна кхел йира «троцкистийн шпионаш» цӀе а туьллуш.).\nЦуо цӀеххьана ахархойн дуьхьало йолийра. В. Хлевнюка балош болу тайп-тайпана хьосташкара хаамашца, 1930 шеран январехь хилира 346 массийн дуьхьало, дакъалоцуш 125 эз. стаг а волуш, февралехь — 736 (220 эз.), мартан хьалхарчу шина кӀиранах — 595 (230 эз. гергга), Украина йоцуш, цигахь реза ца хиларна сийсаш йара 500 эвла. 1930 ш. мартехь йерриг Белоруссехь, Центран-Ӏаьржалаттан областехь, Лахара а, Йуккъера а Ийдал тӀехь, Къилбаседа Кавказехь, Сибрехахь, Уралехь, Ленинградан, Москохан, Малхбузан, Иваново-Вознесенскан областашкахь, ГӀирмахь, Йуккъерачу Азехь хилира 1642 ахархойн массийн карзахбиларш, цигахь дакъалецира 750—800 эз. стага. Оцу хенахь Украинехь карзахйевлла йара эзар сов эвла. 1930 шарахь УССР КПУ билгалдаьккхира 4098 адам меттах далар, цигахь дакъалецира 956 587 стага. ТӀемал тӀаьхьарчу муьрехь Малхбуза Украинехь коллективизацин процессан дуьхьало йора УНКХ.\nКарзахбевллачу ахархоша хӀаллакдора даьхний (алсама къонанаш) а, белхан гӀирс а. Талламхоша кхоъ бахьана даладо оцу белхан — 1-ра шайх кулакаш ца алийта, 2-гӀа пачхьалкхан ца йита, 3-гӀа колхозехь иштта а пачхьалкхо лур йу уьш. Меттигера харцонаш дӀайахаран сацамаш тӀеийцира 1930 шеран декабрь беттан йуккъехь. 1930 шеран 2 мартехь советийн зорбанехь Сталинан «Аьттунах кортахьовзар» кехат зорба туьйхира, цу чохь коллективаизаци йарехь харцо лелоран бехк тӀебиллира меттигерчу куьйгалхошна.\n1930 шеран 14 мартехь ВКП(б) ЦК тӀеийцира «Колхозан боламан партийн асан саттамашца болу къийсамех» цӀе йолу сацам. «Ахархойн гӀаттаман шуьйра тулгӀен» а, «ах лахара белхалой» хӀаллакбаран а кхерам бахьнехь меттигашка дахьийтира правительстон курс кӀадйаран омар. Сталинан луьра йазбинчу йаззамал тӀаьхьа а, цхьаболу куьйгалхой жоьпалле озабарна а, коллективизацин болар лагӀделира, ткъа нуьцкъала йина колхозаш а, коммунаш а йоха йолайелира.\nТӀемал тӀаьхьара коллективизациНисйе\nТӀемал тӀаьхьарчу щерашкахь коллективизаци карлаяьккхира, юкъаозийра РСФСРн генара къилбаседа йисташ. 1952 шарахь дӀаяьхьира Магаданан областан сенашлелорхойн коллективизаци (1952 шарахь а цигахь бара дай, 5 а, сов а эзар сенаш долуш): гинчарна дагадогӀу, шен лаамца колхоз юкъавеанчуьнна масех сай буьтура. Амма тӀемал тӀаьхьара коллективизацин гуранчуьра коьрта белхаш дӀадаьхьира 1940—1945 шерашкахь ССРСн юкъатоьхна малхбузан мехкашкахь — Балтикайистехь, Малхбуза Белоруссехь, Малхбуза Украинехь, Молдавехь, Къилбаседа Буковинехь.\n1947 шеран 21 майхь тӀеийцира ВКП(б) ЦК «Литван, Латвийн, Эстонийн ССР колхозаш яхкаран хьокъех» цӀе йолу сацам, амма 1947—1948 шерашкахь союзан Ӏедалаш къобал ца дира балтикайистера республикашкахь нуьцкъала колхозаш яхкар, хьовсайора меттигера меженаш экономикин (масала, налогийн) пропагандин кепашца шайн лаамца колхозашна юкъабахийта. 1949 шо долалуш хиира ишттачу кепашца массанхьара коллективизаци ялур ца хилар. 1949 шо долалуш колхозашка вовшах ца туьйхира 3,9 % бен ахархойн бахамаш Литвахь, 5,8 % Эстонехь, 8 % Латвехь. Цул сов, дукхах йолу йехкина колхозаш хилира фикци — ям йира уьш, амма даьхний юкъара ца дира, ткъа ялта гулдора ша-ша. Масала, 1951 шеран августехь Вильнюссан областехь ехкинчу 126 керла колхозеш, 115 ша-ша ялта гулдар лууш яра.\nКоллективизацин новкъарло йора «хьуьнан вежарша» — балтийнйистера советашна дуьхьала болу "партизанаш", цара тӀом бора колхозан хӀоттамца. ТӀаккха советийн Ӏедал доладелира кулакийн а, «хьуьнан вежрийн» а массийн депортаци яран практика лело. 1949 шеран январехь ССРС министрийн Совето тӀеийцира сацам, цуьнца балтикайистера республикашкара арабехира 90 эзар гергга стаг (кулакаш, церан доьзалаш, ткъа иштта советийн дуьхьалчу тӀеман тобанийн декъашхой). Цуо сихйира коллективизаци. Литвахь 1950 шо долалуш 62 % гергга бахамаш коллективизаци йина бара. 1953 шо кхочуш балтикайистера республикашкахь коллективизаци чекхъяьккхина яьлла ала мегар дара.\nВКП(б) XVI гуламНисйе\nВКП(б) XVI гуламал тӀаьхьа (1930), юхадирзира 1929 шо чекхдолуш долчу ерриг коллективизацин боларе. ВКП(б) ЦК а, ЦКК а цхьаьнатоьхна декабран (1930) пленумехь сацам бира 1931 шарахь коллективизаци чекхъяккха коьртаниг (80 % сов бахамаш) Къилбаседа Кавказехь, Лахара а, Юккъера а ИйдалтӀехь, Украинан ССРн аренан кӀошташкахь. Кхечу ялтакхиоран кӀошташкахь коллективан бахамаш дӀалаца безара 50 % берриг бахамех, хьашташ долучу асанехь ялтийн бахамашкахь — 20-25 %; бамбан а, шекаран буракъийн а кӀошташкахь, ткъа иштта пачхьалкхера юьртабахаман дакъошкахула юккъера барам — 50 % сов бахамаш.\nКоллективизаци йора дукхах дерг нуьцкъалчу-административан кепара. ТӀех сов центран урхалла а, цуьнца цхьаьна меттигера урхалчин лахара говзаллин тӀегӀа а, таро ерг а, йоцург а цхьаьнабеттар , «план совъяккхарна» тӀехьаидаро гӀочу агӀора аткъам бира колхозан системан. 1930 шеран ялта тӀехдика доллушехь, цхьа могӀа колхозаш шолгӀачу шеран бӀаьста ден хӀу а доцуш йисира, оццу хенахь гурахь ялтийн цхьа дакъа чу а ца дерзийнера. Колхозан сурсатийн фермашкахь (КСФ) долу лахара белхан алапо, даккхий сурсатийн даьхнийлело колхозаш кийча ца хиларо (фермашна оьшу гӀишлош ца хилар, дӀайиллина йол ца хилар, урхаллийн кехаташ а, говза белхалой а (ветеринараш, даьхнийлелорхой, кхин а) ца хиларо) массашкахь даьхний далийтира.\n1931 шеран 30 июлехь хьал тодархьама ВКП(б) ЦК а, ССРС СНК «Социалистийн даьхнийлелор даржорах» цӀе йолу сацам бира, ткъа меттигашкахь бина болх нуьцкъала долара бежний а, уьстагӀий а, гезарий а схьайохуш юкъара йира. Иштта практика емал йира 1932 шеран 26 мартан ВКП(б) ЦК Сацамо.\n1931 шарахь махкахь хиллачу екъалло а, ялта чудерзош йинчу ледарлонаш а охьадаьккхина валови гулдина ялта (1931 шарахь 694,8 млн ц., 1930 шарахь 835,4 млн ц.).\nССРС мацалла (1932—1933)Нисйе\nКоьрта йаззам: ССРС мацалла (1932—1933)\nХьажа иштта: Кхаа кенан закон\nЯлта ца кхиаре ца хьоьжуш, меттигашкахь юьртабахаман сурсаташ гулдаран планан барамаш кхочуш бан а, сов баха а гӀертара — изза дара ялташ дозанал арадахаран план ярехь а, дуьненан базарахь мехаш хаъал охьадевлла долушехь. Цуо а, кхин цхьа могӀа бахьнаш а, далийра чӀогӀа чолхечу хьоле даарца, мехкан малхбалерчу эвланашкахь а, кегийрачу гӀаланашкахь 1931—1932 шерийн Ӏай хӀоьттинчу мацаллийца. 1932 шарахь гӀорийна Ӏаьна дуьй ялташ, бӀаьстенан аренашкара 1932 шеран белхашна дукхаха йолу колхозаш яьхкира дӀаден хӀу доцуш, белхан даьхний доцуш (уьш иэгнера я пайден дацара йол ца хиларна а, гӀуо лелорна а, бепиг кечдаран план кхочушъян дӀаделлера), цуо 1932 шеран ялте догдохийла ца йитира. Махкахь охьаехира экспортан планаш (кхузза гергга), ялта кечдаран план (22 %), даьхний дӀадаларан (2-зза), амма юкъара хьал цуо туо ца дора — юха ца кхианчу ялтано (Ӏаьнан дийна ялташ хӀаллакхилар, дерриг дӀа ца дер, юкъа кара хилла йокъалла, базан агрономийн принципаш йохаяр бахьнехь, ялта гӀуо кхиар, ялта чудерзош цӀена схьа ца гулдар, кхин а цхьа могӀа бахьнаш) чӀогӀа мацалла хӀоттийра 1932 шеран Ӏай, 1933 шеран бӀаьста.\n1933 ш. 13 апрелехь «Financial Times» газетехь британин премьер-министр хиллачу Ллойд-Джорджан хьехамча Джонс Гарет, 1930-1933 шерийн муьрехь кхузза хилира ССРС, цунна хетарехь 1933 шарахь бӀаьста хиллачу мацаллин бахьна юьртабахаман коллективизаци яра, цуо кхачийра хӀокху тӀаьхьене:\nкхааннах шина декъера латта дӀадаккхаро российн ахархойн къахьегарех йолу дог-ойла дӀаяьккхира; цул сов, хьалхарчу 1932 ш. ахархошкара нуьцкъала схьадаьккхира чудерзийна дерриг ялта;\nахархоша даьхний массашкахь дайира колхозан фермашка дӀадала ца лууш, массашкахь елира говраш йол ца тоьуш, массашкахь делира даьхний цамгарш, шело, юург ца луш колхозан фермашкахь, бохамехь сов дукха хӀаллакхилира даьхний ерриг пачхьалкхехь а;\nкулакаллица латто девно, «6-7 млн дика къинхьегамхой», лаьхкира шайн латташ тӀиера, иэшам бира пачхьалкхан къинхьегамхойн потенциалан;\nКоьрта экспортан сурсатийн (хьун, ялта, мехкадаьтта, даьтта, кхин а) дуьненан мехаш охьадовлар бахьнехь, юурган экспорт тӀетохар а.\nЧӀогӀа ледара хьал дуй хууш, ВКП(б) куьйгалло 1932 шо чекхдолуш — 1933 шо долалуш тӀеийцира цхьа могӀа ладаме хийцамаш юьртабахаман декъан урхаллехь — цӀанно йолийра парти а (1932 шеран 10 декабран ВКП(б) ЦК 1933 шарахь партин декъашхой а, кандидаташ а цӀанбарах Сацам), ССРСн Латхалкоман кхолламаш а. Контрактацин система (шен къиза «дуьхьала тоьхна планашца») хийцира декхараллин сурсаташ пачхьалкхан охьадахкарца, ялтан барам билгалбоккху комиссеш йира, юьртабахаман сурсаташ схьаиэцаран, дӀадаларан, декъаран системехь хийцамаш бира, кхин а цхьа могӀа хийцамаш бира. Охаман къоьллин хьолашкахь уггаре доккханиг хилира колхозашна а, МТСна а дуьххьал дӀа партис куьйгалла дар — МТС политдакъош кхуллуш.\nЦуо таро йира, юьртабахамера гӀуо хьал хьаьжна ца Ӏаш 1933 ш. бӀаьста, дӀадиен а, чудерзо а дика ялта.\n1933 ш. январехь ВКП(б) ЦК а, ЦКК а Цхьаьнатоьхначу пленумехь Сталина кхайкхийра кулакалла дӀаяккхар а, юьртара социалистийн юкъаметтигийн толам а. 1933 ш. коллективизаци ма-дарра аьлчи юха дӀайолийра — юьхьанца дуьйна хила дезаш долчу принципашца:\n«Юьртабахамехь вай Ӏиттаделира хьалхалерачух тера а доцучу кепар латталелорца, керлачу техникца, кхолламан белхашдар а, юьхьанца санна долодийзира». Каганович (январь 1934).\nКулакаллин класс дӀаяккхарНисйе\nКоьрта йаззам: Байталваккхар\nМассанхьара коллективизаци йолалуш партин куьйгаллехь туьйлира ойла, миска ахархой а, юккъернаш а цхьаьнатохарехь коьрта дуьхьала ю КЭПан шерашкахь кхолладелла эвлара таро йолчеран чкъор — кулакаш, ткъа иштта церан агӀора йолу я царех йозуш болу социалан тоба — «кулакашна бухарниш».\nМассанхьара коллективизаци йеш и новкъарло «дӀаяьккхина хила езара».\n1930 шеран 30 январехь ВКП(б) ЦК Политбюрос тӀеийцира «Массанхьа коллективизаци ечу кӀошташкахь кулакийн бахамаш хӀаллакбаран белхех» цӀе йолу сацам. Оццу хенахь билгалдаьккхина, «кулакийн класса дӀаяккха йолаяр» 1929 шеран декабран тӀаьххьарчу деношкахь, массо а тӀегӀанера газеташ тӀехь Сталинан аграрийн-марксистийн гуламехь дина къамел зорба тохарца . Цхьа могӀа историкаш билгалдоккху, «дӀаяккхаран» план хила езара 1929 шеран декабран юьххьехь.\n«Кулакаш» бийкъира кхаа категоре:\n1-ра — революцин дуьхьалара жигархой: колхозаш кхолларан жигара дуьхьало йеш, даиман бехачу меттигашкара уьдуш, къайлабовлу кулакаш;\nХьалхара категорин кулакийн доьзалийн кортош лоьцура, ткъа церан гӀуллакх дӀалора къасто дӀалора ОКПУ а, ВКП(б) обкомийн (мехкакомийн) а, прокуратурин векалех лаьтта «тройкашка».\n2-гӀа — уггаре хьалдолу меттигера кулакийн лераме нах, советийн дуьхьалчеран жигараллин бух;\nШолгӀа категорин байталваьккхина ахархо а, цуьнан доьзал а генарчу кӀошташкара леррина меттигашка я белхан меттиге (вуьшта цунах алара «кулак махках ваккхар» я «белхан махках ваккхар») кхалхабора. ОКПУн ГУЛАГан леррина махках бохучеран декъан исправко гойтура, 1930—1931 шш. махках баьхна (махках бахаран меттиге хьовсош) 381026 доьзал 1803392 стегах лаьтта, царна юкъахь Украинера — 63720 доьзал, царех: Къилбаседа махка — 19658, Урале — 32127, Малхбуза Сибреха — 6556, Малхбале Сибреха — 5056, Якути — 97, Генара Малхбузан махка — 323.\n3-гӀа — бисина кулакаш.\nКхоалгӀа категории юкъатоьхна кулакаш, кхалхабора областан я мехкан чохь, аьлчи а леррина махках бахаран меттиге ца хьовсабора.\nМа-дарра аьлчи, бахам схьабоккхуш махках кулакаш баьхна ца Ӏара, кулакашна бухарнаш аьлла цӀе тиллинарш а бохура, кулакашкахьа колхозан дуьхьала белхаш дина юккъернаш, мисканаш, ялхой (цхьа меттиг хилла ца Ӏара лулахошца чоьташ йеш, «лачкъайие лачкъийнарг») – иза ца догӀура юккъерниг «охьа ма таӀаве» аьлла йолу, нисса язйина йолчу сацаман пунктца.\nКулакаллин класс арататта, ца тоьу доза тохаран а, цуьнан цхьацца тобанаш арататтаран а политика. Кулакаллин класс арататта оцу классан дуьхьало биллинчу тӀамехь кагго еза, белхан гӀирсаш а, дахаран а, кхиаран а хьосташ (паргӀата латталелор, белхан гӀирс, аренда, белхалой эца бакъо, кхин а) доцуш бита беза.\nСибрехан махахь дукхаха йолчу немцойн ярташкахь колхозаш йохкура административан таӀзарца, цунна бина кхолларан а, политикин а кечам, йина чот йоцуш. Байталваккхаран белхаш дукха меттигашкахь лелабора, колхозашка бахка ца луучу юккъера ахархошна дуьхьала Ӏаткъаман. Иштта, белхаш, хьовсийна болу беккъа кулакашна дуьхьала, хьакхабелира немцойн ярташкахь дукхаха болчу юккъерчарах а. Оцу белхаш гӀо-м муххале а ца дора, немцойн ахархой колхозашна гена бохура. Тоьуш ду гайтича а, административан низамца арабаьхна Омскан гуора берриг кулакех, ах юхаберзира ОКПУ меженаш вовшахтохаран меттигашкара а, новкъара а.  Архивацийина 14 декабрехь 2007 шеран.\nКхалхаран куьйгалла (хенаш, барам, кхалхо меттиг харжар) дира ССРС Латхалкоман кхалхаран а, Лаьттан фондийн а декъо (1930—1933), ССРС Латхалкоман Кхалхоран урхалло (1930—1931), кхалхабора ОКПУ.\nМахках баьхначарна, йолу инструкцеш йохош , кӀезиг латтабора, я латта а ца бора оьшу кхача а, гӀирс а керла хевшинчу меттигехь  (массашкахь махках баьхна хьалхарчу шерашкахь муххале а).\nЮьртабахаман коллективизаци тӀемал хьалхарчу шерашкахь ССРС юкъаяьхкина Украинан, Белоруссин, Молдавин малхбуза кӀошташкахь, Эстонехь, Латвехь, Литвахь, чекхъяьккхира 1949—1950 шш.\nЯлтан экспорт а, юьртабахаман техникин импорт а коллективизаци йечу хенахьНисйе\n1980-гӀа шераш чекхдовлуш коллективизацин истори юкъа йеина цхьацца малхбузера историкийн ойланаш, «Сталина коллективизаци йина индустриализаци ян ахча даккха юьртабахаман сурсатийн экстенсиван новкъа экспорт йеш (алсама ялтан)».\nЮьртабахаман машенийн а, тракторийн а импорт (эзар туьма): 1926/27 — 25 971, 1927/28 — 23 033, 1928/29 — 45 595, 1929/30 — 113 443, 1931 — 97 534, 1932—420.\nБепиган сурсатийн экспорт (млн сом): 1926/27 — 202,6, 1927/28 — 32,8, 1928/29 — 15,9, 1930—207,1, 1931—157,6, 1932 — 56,8.\nДерриг, 1926 — 33 шерашкахь ялта арадаьккхина 672,8 млн соьман, ткъа техникин импорт йина 306 миллион соьман.\nЦул сов 1927-32 шерашкахь пачхьалкхо арадаьккхина дикчу хьолех долу даьхний 100 миллион соьман гергга. Лаьттан туьхан а, юьртабахаман гӀирс а, механизмаш а ян лерина гӀирсан импорт яра чӀогӀа дукха.\nСталина дӀахьуш йолу коллективизацин политикин жамӀаш: 2 миллион сов ахархо махках ваьккхина, царех 1800000 1930—1931 шерашкахь; 6 миллион велла мацаллехь, бӀеэзарнаш — махках баьхначехь. Кхечу хаамашца 1930—1933 шш. коллективизаци бахьнехь динчу таӀзарех, мацаллех, уьнах, велла 7,2 - 10,8 миллион стаг.\nОцу политико массашкахь гӀаттамаш бира бахархошна юкъахь. Деккъа 1930 шеран мартехь ОКПУс багарбира 6500 массийн гӀаттам, царех 800 охьатаӀийра герз тухуш. Дерриг 1930 шарахь 2,5 миллион гергга ахархочо дакъа лецира 14 000 советийн коллективизацин дуьхьалчу гӀаттамехь.\nЦхьаьна интервьюхь МПУ политологин профессоро а, и.Ӏ.к. а Кара-Мурза Алексейс шен хетарг элира, коллективизаци хилла дуьххьал дӀа советийн къоман геноцид. Амма и ойла йийцарехь ю.\nОйла ю, коллективизацис дӀаяьккхина оьрсийн цивилизаци (А. Тойнбин терминологица).\nИсбаьхьаллера коллективизацин темаНисйе\nА. Г. Малышкин. «Люди из захолустья» (1938) — о коллективизации в Поволжье.\nМузыка а, кинематограф аНисйе\nЮьртабахаман техникин а, гӀирсийн а импорт 1926/27 — 1929/30\nССРС коьрта сурсатийн экспорт 1926/27 — 1933\nССРС коьрта сурсатийн импорт 1929—1933\nДаьхнийн барам 1928—1930\nДаьхнийн барам 1930—1933\nДаьхнийн барам 1934—1937\nССРС ялта цахилар\nССРС бепиг кечдар\nЦийн йоккха мацалла\n↑ О развертывании социалистического животноводства. Приложение № 1 к п. 11/4 пр. ПБ № 53 от 30.VII.1931 года. (оьрс. Коллективизация)'б| Проект «Исторические Материалы» (оьр.). istmat.info. Теллина 2018 шеран 4 апрелехь.\n↑ Коллективизация | Понятия и категории (оьр.). ponjatija.ru. — «КОЛЛЕКТИВИЗАЦИЯ СЕЛЬСКОГО ХОЗЯЙСТВА - объединение мелких (единоличных) крестьянских хозяйств в крупные коллективные хозяйства (колхозы) — производственные кооперативы (артели). В СССР в конце 1920 — начале 1930-х гг. коллективизация проводилась как метод поворота основных масс крестьянства к социализму и перевода сельского хозяйства на социалистические рельсы.» Теллина 2018 шеран 12 июнехь.\n↑ Глава XXIV Коллективизация сельского хозяйства | Проект «Исторические Материалы» (оьр.). istmat.info. — «Решающее значение в подготовке коллективизации имело всемерное развитие социалистической индустрии, являющейся ключом к социалистическому преобразованию сельского хозяйства. В СССР уже первые успехи индустриализации дали возможность развернуть строительство заводов по производству тракторов, комбайнов и других сложных сельскохозяйственных машин. Только за годы первой пятилетки сельское хозяйство СССР получило 154 тысячи тракторов (в переводе на 15–сильные).» Теллина 2018 шеран 29 мартехь.\n↑ Коллективизация в СССР: причины, методы проведения, итоги коллективизации - ZuboLom.ru (оьр.). zubolom.ru. Теллина 2018 шеран 27 мартехь.\n↑ 1 2 1929 год великого перелома СССР. bibliotekar.ru. Теллина 2018 шеран 28 мартехь.\n↑ 1929 год великого перелома СССР. bibliotekar.ru. — «Было определено три главных направления мобилизации капиталов: накопление в самой промышленности, перераспределение через государственный бюджет доходов других отраслей народного хозяйства и использование сбережений населения.» Теллина 2018 шеран 27 мартехь.\n↑ 1 2 О темпе коллективизации и мерах помощи государства колхозному строительству. Постановление цк вкп (б), 5 января 1930 г. (оьр.). StudFiles. Теллина 2018 шеран 27 мартехь.\n↑ О хозяйственном положении Советского Союза и политике партии: Доклад активу ленинградской организации о работе пленума ЦК BKП(б) 13 апреля 1926 г. И.В. Сталин. www.marxists.org. — «Во-первых. Необходимо, чтобы излишки накопления в стране не распылялись, а собирались в наших кредитных учреждениях, кооперативных и государственных, а также в порядке внутренних займов, на предмет их использования для нужд прежде всего промышленности. .... Наша промышленность является руководящим началом во всей системе народного хозяйства, она тянет, она ведет вперед наше народное хозяйство, включая сюда и сельское хозяйство. Она реорганизует все наше народное хозяйство по своему образу и подобию, она ведет за собой сельское хозяйство, вовлекая крестьянство через кооперацию в русло социалистического строительства. Но наша промышленность может выполнить с честью эту руководящую и преобразующую роль лишь в том случае, если она не оторвется от сельского хозяйства, если она не отвлечется от темпа нашего накопления, от ресурсов и резервов, имеющихся в нашем распоряжении.» Теллина 2018 шеран 4 апрелехь.\n↑ 1 2 Коллективизация декабрь 1928 - 1933 (ru). Хьаьжна 4 апрелехь 2018. «Зимой 1929-1930 гг. во многих деревнях и селах наблюдалась страшная картина. Крестьяне гнали на колхозный двор (часто просто сарай, окруженный забором) всю свою скотину: коров, овец, и даже кур и гусей. Руководители колхозов на местах понимали решения партии по своему - если обобществлять, то все, вплоть до птицы. Кто, как и на какие средства будет кормить скотину в зимнее время, заранее предусмотрено не было. Естественно, большинство животных погибало через несколько дней. Более искушенные крестьяне заранее резали свою скотину, не желая отдавать ее колхозу. Тем самым по животноводству был нанесен огромный удар. Фактически, с колхозов в первое время брать было нечего. Город стал испытывать еще большую нехватку продовольствия, чем ранее.».\n↑ О борьбе с искривлениями партийной линии в колхозном движении. Постановление цк вкп (б), 14 марта 1930 г. (оьр.). StudFiles. — «В ряде районов добровольность заменяется принуждением к вступлению в колхозы под угрозой раскулачивания, под угрозой лишения избирательных прав и т. п. В результате в число «раскулаченных» попадает иногда часть середняков и даже бедняков, причем в некоторых районах процент «раскулаченных» доходит до 15, а процент лишенных избирательных прав - до 15-20. Наблюдаются факты исключительно грубого, безобразного, преступного обращения с населением со стороны некоторых низовых работников … (мародерство, дележка имущества, арест середняков и даже бедняков и т. п.). При этом в ряде районов подготовительная работа по коллективизации и терпеливое разъяснение основ партийной политики, как бедноте, так и середнякам подменяются бюрократическим … декретированием сверху раздутых цифровых данных и искусственным вздуванием процента коллективизации (в некоторых районах коллективизация за несколько дней «доходит» с 10 до 90 %).» Теллина 2018 шеран 4 апрелехь.\n↑ 1 2 Коллективизация в СССР: причины, методы проведения, итоги коллективизации - ZuboLom.ru (оьр.). zubolom.ru. — «Последствия коллективизации были крайне тяжелыми: -\tсокращение валового производства зерна, поголовья скота; -\tрост экспорта хлеба; -\tмассовый голод 1932 - 1933 гг., от которого умерло свыше 5 млн. человек; -\tослабление экономических стимулов развития сельскохозяйственного производства; -\tотчуждение крестьян от собственности и результатов своего труда.» Теллина 2018 шеран 27 мартехь.\n↑ автор статьи Шерпа Дмитрий, все права защищены Коллективизация в СССР В 20-30 годы: причины, ход, последствия. istoriarusi.ru. — «С другой стороны это привело к массовым репрессиям и знаменитому голоду 32-33» Теллина 2018 шеран 27 мартехь.\n↑ М. Н. Рютин. Ко всем членам вкп (б) (оьр.). StudFiles. — «... авантюристическая коллективизация с помощью … террора, раскулачивания, направленного фактически главным образом против середняцких и бедняцких масс деревни, и, наконец, экспроприация деревни путем всякого рода поборов и насильственных заготовок привели всю страну к глубочайшему кризису, чудовищному обнищанию масс и голоду, как в деревне, так и в городах ...» Теллина 2018 шеран 4 апрелехь.\n↑ 7.3. Последствия коллективизации. Голод 1932 – 1933 гг. - История немцев России. www.geschichte.rusdeutsch.ru. — «В течение зимы 1931 – 1932 гг. голод охватил многие сёла Покровского, Фёдоровского, Марксштадтского, Краснокутского и ряда других кантонов. Органы ГПУ АССР НП докладывали в обком об имевшихся в этих сёлах фактах опухания от голода, истощения, поедания отбросов, трупов умерших больных животных. В свою очередь, обком ВКП(б) Республики немцев Поволжья докладывал в Москву о том, что «в настоящее время по республике почти во всех кантонах создаётся нежелательное политическое настроение на почве продовольственных затруднений, которые к настоящему моменту стоят более остро, чем когда-либо».» Теллина 2018 шеран 4 апрелехь.\n↑ М. Н. Рютин. Ко всем членам вкп (б) (оьр.). StudFiles. — «... Всякая личная заинтересованность к ведению сельского хозяйства убита, труд держится на голом принуждении и репрессиях, насильственно созданные колхозы разваливаются. Все молодое и здоровое из деревни бежит, миллионы людей, оторванных от производительного труда, кочуют по стране, перенаселяя города, остающееся в деревне население голодает …» Теллина 2018 шеран 4 апрелехь.\n↑ Коллективизация в СССР: факты, идеология, итоги. www.portal-slovo.ru. — «... по ряду губерний средней полосы и юга России прокатилась волна протестных выступлений и вооруженных мятежей. Принудительная поставка сельхозпродукции полностью себя дискредитировала.» Теллина 2018 шеран 28 мартехь.\n↑ СИАНСКОЕ ВОССТАНИЕ КРЕСТЬЯН. 1930 г.. — «Поскольку требования восставших были (если их обобщить) в том, чтобы вернуться к той жизни, что была до коллективизации (прекращение хлебоза готовительной кампании, возвращение раскулаченных и т.д.),»\n↑ 2011-03-15 04:03:00 Afanarizm Afanarizm 2011-03-15 04:03:00 Afanarizmwrote Народные волнения при Сталине (1927-1952). Часть 1 (en-us). Теллина 2018 шеран 28 мартехь.\n↑ Антисоветское восстание на Кубани в 1932 году - Красный террор - История России - Россия в красках. ricolor.org. Теллина 2018 шеран 28 мартехь.\n↑ Фицпатрик Ш. Сталинские крестьяне: социальная история Советской России в 30-е годы: деревня. М.: Российская политическая энциклопедия, 2001. Фицпатрик Ш. Сталинские крестьяне: социальная история Советской России в 30-е годы: деревня. М.: Российская политическая энциклопедия, 2001.. krotov.info. — «На этих собраниях крестьяне демонстрировали все свое мастерство в тактике уклончивости и проявляли чудеса изобретательности. Сообщалось о множестве разных уловок, позволявших прервать собрание, прежде чем от собравшихся потребуют подписи.» Теллина 2018 шеран 29 мартехь.\n↑ § 10—11. КОЛЛЕКТИВИЗАЦИЯ СЕЛЬСКОГО ХОЗЯЙСТВА В КАЗАХСТАНЕ | 9 класс Учебник "История Казахстана" | Учебники по Истории Казахстана. tak-to-ent.net. — «В 1929—1931 гг. в Казахстане прошла волна вооруженных выступлений. Движение началось в сентябре 1929 г. в Тактакупыре в Каракалпакии, в Батпаккаре Кустанайского округа, в Сузакском районе Сырдарьинского округа, в Иргизе Актюбинского округа, в Сарканде Алма-Атинского округа. Эти стихийные выступления отражали настроения крестьянских масс. Истинной причиной этих выступлений были принудительная коллективизация, разрушение пекового уклада жизни, раскулачивание середняков и бедняков.» Теллина 2018 шеран 4 апрелехь.\n↑ Постановление Политбюро ЦК ВКП(б) «О борьбе с искривлениями партлинии в колхозном движении». Из приложения к протоколу заседания политбюро № 120, п. 76 от 15 марта 1930 г. | Проект «Исторические Материалы» (оьр.). istmat.info. — «6) Воспретить закрытие рынков, восстановить базары и не стеснять74 продажу крестьянами, в том числе колхозниками своих продуктов на рынке.» Теллина 2018 шеран 4 апрелехь.\n↑ Урожаи тридцатых или украденные достижения | Проект «Исторические Материалы» (оьр.). istmat.info. Теллина 2018 шеран 26 февралехь.\n↑ XXVIII. Неравенство, нищета, спекуляция - Власть и оппозиции - В. Роговин. trst.narod.ru. — «27 марта 1932 года было опубликовано постановление ЦК ВКП(б) "О принудительном обобществлении скота". В нем всем партийным, советским и колхозным организациям вменялось в обязанность содействие колхозникам в покупке и выращивании личного скота. Теперь задача партии усматривалась в том, чтобы "у каждого колхозника были своя корова, мелкий скот, птица"» Теллина 2018 шеран 28 мартехь.\n↑ Постановление Политбюро ЦК ВКП(б) «О принудительном обобществлении скота». www.alexanderyakovlev.org. Теллина 2018 шеран 28 мартехь.\n↑ § 10—11. КОЛЛЕКТИВИЗАЦИЯ СЕЛЬСКОГО ХОЗЯЙСТВА В КАЗАХСТАНЕ | 9 класс Учебник "История Казахстана" | Учебники по Истории Казахстана. tak-to-ent.net. — «В зерновых районах вместо коммун были организованы сельхозартели, а населению возвращены насильственно обобществленные скот и имущество.» Теллина 2018 шеран 4 апрелехь.\n↑ Постановление Политбюро ЦК ВКП(б) «О борьбе с искривлениями партлинии в колхозном движении». Из приложения к протоколу заседания политбюро № 120, п. 76 от 15 марта 1930 г. | Проект «Исторические Материалы» (оьр.). istmat.info. — «7) Решительно прекратить практику закрытия церквей в административном порядке75, фиктивно прикрываемую общественно-добровольным желанием населения. Допускать закрытие церквей лишь в случае действительного желания подавляющего большинства крестьян и76 не иначе, как с утверждения постановлений77 сходов 78областными исполкомами79. 803а издевательские выходки в отношении религиозных чувств крестьян и крестьянок привлекать виновных к строжайшей ответственности81.» Теллина 2018 шеран 4 апрелехь.\n↑ Estonia's Post-Soviet Agricultural Reforms: Lessons for Cuba.\n↑ AGTER - POLAND: Agrarian reforms and family farming (ингалс.). www.agter.org. Теллина 2018 шеран 28 мартехь.\n↑ THE ECONOMICS OF AGRICULTURAL DECOLLECTIVIZATION IN EAST CENTRAL EUROPE AND THE FORMER SOVIET UNION.\n↑ Хлебозаготовительный кризис 1927-28 | Библиотека сибирского краеведения (оьр.). bsk.nios.ru. Теллина 2018 шеран 28 мартехь.\n↑ 1 2 Хлебозаготовительный кризис | RealEdu.ru. realedu.ru. Теллина 2018 шеран 28 мартехь.\n↑ 1 2 I. Хозяйственный кризис 1927 года - Власть и оппозиции - В. Роговин. trst.narod.ru. Теллина 2018 шеран 28 мартехь.\n↑ IV. Чрезвычайные меры в оценке левой оппозиции - Власть и оппозиции - В. Роговин. trst.narod.ru. Теллина 2018 шеран 28 мартехь.\n↑ 1929 год великого перелома СССР. bibliotekar.ru. Теллина 2018 шеран 27 мартехь.\n↑ И. В. Сталин. Сочинения. «Год Великого перелома. К XII годовщине Октября» Архивацийина 24 августехь 2011 шеран.\n↑ 1 2 3 Хлевнюк О. В. «Политбюро. Механизмы политической власти в 30-е годы». М.: «Российская политическая энциклопедия» (РОССПЭН), 1996. Гл. 1 Архивацийина 13 январехь 2013 шеран.\n↑ ПОВСТАННЯ СЕЛЯНСЬКІ ПРОТИ БІЛЬШОВИЦЬКОГО РЕЖИМУ 1929–1932. resource.history.org.ua. Теллина 2017 шеран 5 декабрехь.\n↑ Gareth Jones «Ruin of russian agriculture» The Financial Times Thursday, April 13, 1933 Архивацийина 3 февралехь 2009 шеран.(ингалс.)\nStephan Merl, Sowjetisierung in Wirtschaft und Landwirtschaft, EGO — European History Online, Майнц: Institute of European History, 2011, проверено 6 августа 2014.(нем.)\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ССРС_коллективизаци&oldid=6338521»\nТӀаьххьара хийцам бина 2021, 18 июль 12:42\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 18 июль, 12:42.


“Content” (ингл.). Words to Avoid (or Use with Care) Because They Are Loaded or Confusing. ru:Фонд свободного программного обеспечения. ТIехьара хьажар хиннад 27 АьрхIий 2011. Архиве оттадаьд хьалхара хьаста чура 3 Саь-кур 2012.\n↑ Definition of Free Cultural Works. ТIехьара хьажар хиннад 8 Чан-тар 2011. Архиве оттадаьд хьалхара хьаста чура 4 Мяцхали 2012.\n↑ Stallman, Richard Free Software and Free Manuals. Free Software Foundation (November 13, 2008). ТIехьара хьажар хиннад 22 Мутт-хьал 2009. Архиве оттадаьд хьалхара хьаста чура 4 Мяцхали 2012.


Кампань (Эро) — Википеди\n43°47′14″ къ. ш. 4°01′46″ м. д.HGЯOL\nКампань (фр. Campagne) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — Эро. Дозанашца йу Аспер, Сомьер, Галарг, Гарриг (Эро). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Кампань_(Эро)&oldid=5163024»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 06:21.


Бахамах, йохк-эцарх бехктакхамаллах дозу гIуллакхаш вовшийн хьашташка хьаьжжина талла а, листа а туркошца I997-чу шарахь бинчу берта юкъара яьлла Оьрсийчоь. Оцу хьокъехь дIахьедина шен сайтIа тIехь пачхьалкхан Iедалан кабинето.\nСацам къобалбина, аьлла ду, арахьарчу гIуллакхийн министралло а, Инарла Прокуратурано а, Талламан комитето а. Кхо кIира хьалха туркоша шайн стиглахь оьрсийн тIеман кема дохийчхьана дуьйна эгIна йогIу шина пачхьалкхан юкъаметтигаш.\nБинчу сацамца доьзна дагадоуьйту Маршо Радионо Туркойчохь стохка а, кхушара а ткъеха нохчо бевзачу а, бовзазчу а наха вийна хилар а, царех цхьадолу зуламаш Оьрсийчоьнан Iедал резадоцчу мухIажиршна дуьхьал дина хилар а, ларш, Туркойчоьнан талламчаша бахарехь, Оьрсийчоьнехьа кхочуш хилар а.


Оксон-Дессю — Википеди\n47°18′07″ къ. ш. 5°58′26″ м. д.HGЯOL\nОксон-Дессю (фр. Auxon-Dessus) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Бургунди — Франш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Ду. Дозанашца йу Женёй. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Оксон-Дессю&oldid=5176942»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 21:58.


Благородство весьма почитается - Эздел ч1оаг1а деза лоарх1 - 17 Ноября 2012 - Блог - Ингушетия Life\nГлавная » 2012 » Ноябрь » 17 » Благородство весьма почитается - Эздел ч1оаг1а деза лоарх1\n20:02 Благородство весьма почитается - Эздел ч1оаг1а деза лоарх1\nЭздел ч1оаг1а деза лоарх1Ший асхьабашка хоам бе нах бахийта хиннаб Мохьмад-пайхамара, кхоанарча 1уйранарча ламаза Макка хьаотта йоах шуга, аьнна.Турпал-1аьлийга из хоам баьча хана, цхьанахьа гаьннарча метте хиннав из. Макка кхача геттар к1езига ха йолаш хиннав.Ший ма хулда ди хаьхка водаш хиннав Турпал-1аьла. Наькъах д1аводача цхьан воккхача сага т1ехьашка т1акхийнав из. Барзкъах гуш хиннад из воккха саг бусалба воацалга. Турпал-1аьла бера ханара денан 1ема хиннавар боккхача наьха сий де, моллаг1аш уж бале а. Цу воккхача сагал хьалхавала эздело вуташ хиннавац из. Ший ди сеца а беш, г1а боаккхаш цу воккхача сага т1ехьа водаш хиннав. Макка кхача т1ехьавусаш а хиннав. Ишттача боларах ше т1ехьавусаргволга ховш вар Турпал-1аьла, бакъда дего витацар из воккхача сагал хьалхавала.Ший эздел бахьанце Турпал-1аьла ламазе т1ехьавусалга гуш, Джабраил-малейка Макка гулбенна хиннача наьха теркам кхычахьа берзабеш, царга ламаз дицдолийташ хиннад. Х1аьта Исраил-малейко малх сецабеш хиннаб, Турпал-1аьла д1акхаччалца хьакхетаргбоацаш.Эзделах ца вохаш а нийсса ламазага кхоачаш а хьаэттар Турпал-1аьла. Иштта ч1оаг1а деза лоарх1аш да эздел. Цул дезаг1а х1ама а дац.Благородство весьма почитаетсяПророк Мухаммед через вестовых начал созывать с разных мест своих сподвижников в Мекку на утреннюю молитву. Богатырь Али находился вдали и от сподвижников, и от самой Мекки. Когда он получил эту весть, у него оставалось мало времени, чтобы домчаться туда.И вот скачет богатырь Али на призыв пророка. Вдруг видит: идет по дороге в сторону Мекки какой-то старик, судя по одежде, не мусульманин, а иноверец. И все же богатырь Али, привыкший почитать старость, не мог обогнать старика. Его благородство не позволяло проскакать вперед, и он весь остаток пути сдерживал коня, ехал шагом позади старика. Разумом Али понимал, что ему необходимо скакать далее, что есть мочи, но величие души никак не позволяло ему этого.Видя, что богатырь Али опаздывает на утреннюю молитву из-за своего благородства, в дело включились ангелы. Ангел Джабраил незаметно стал отвлекать от молитвы внимание всех собравшихся, а ангел Исраил сдерживал солнце, чтобы оно не взошло до приезда Али.Так высоко чтится благородство, и лучше него ничего нет. 1\nКатегория: Поучительные рассказы |


Нохчийн меттан де - 25 Апреля 2020 - СОЮЗ ПИСАТЕЛЕЙ ЧЕЧЕНСКОЙ РЕСПУБЛИКИ\nГлавная » 2020 » Апрель » 25 » Нохчийн меттан де\nВайн маттаца доьзна ду вайн къоман ирсе дахар. Нохчийн къоман синхазнаш вайн маттаца ехаш ю. Вайн мотт ларбеш, вайн т1екхуьу т1аьхье къахьега а 1амош, хьаналчу дахаре марзъяхь, вайн кхане ирсе хир ю. Нохчийн мотт кхиорехь 1аламат дукха къахьегна нохчийн яздархоша а, 1илманчаша а, хьехархоша а, цунах дог мел лозучара а. Цара вайн къоман дахарехь йитина йолу хазнаш исбаьхьа а, еза а ю.\nВезачу Дала т1ейог1у хан кхин а беркате йоуьйтийла вайна! Дала ирсе дахар хуьлийтийла вайн къоман даиманна а. Дала х1ара дуьне мел лаьтта нохчийн къам а, нохчийн мотт а бахабойла! Дала сий дойла нохчийн къоман массо а заманашкахь!\nЛарамца, НР Яздархойн союзан председатель\nИбрагимовг1еран Хьамзатан Канта\nПросмотров: 46 | Добавил: kanta_ibr | Рейтинг: 0.0/0


ХӀара ботаникех лаьцна чекхбаккханза яззам бу. Хьоьга, йоза тодина, нисдина, гӀо далур ду проектана.\nТӀаьххьара хийцам бина 2019, 27 сентябрь 18:18


Монфрок — Википеди\nМонфрок (фр. Montfroc) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Овернь — Рона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Дром. Дозанашца йу Шатонёф-Миравай, Кюрель (Лакха Провансан Альпаш), Лез-Омерг, Редортье, Ла-Рошжирон, Ейгале, Лашо (Дром). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Монфрок&oldid=5174687»


Сент-Серотт — Википеди\nСент-Серотт (фр. Sainte-Cérotte) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Луаран латтанаш регионехь. Коммунан департамент — Сарта. Дозанашца йу Монтае, Конье (Сарта), Екорпен, Евае, Сен-Кале, Сен-Жерве-де-Вик, Val d'Étangson[d]. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сент-Серотт&oldid=5188062»


14 — Храм Архангела Михаила. Альтея. Испания\nЯрослав Пирковский\t2016-10-06T12:29:25+00:00


Монтеролье — Википеди\nМонтеролье (фр. Montérolier) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-Маритим. Дозанашца йу Нефбоск, Боск-Роже-сюр-Бюши, Бюши (Сен-Маритим), Естутвиль-Екаль, Матонвиль, Рокмон (Сен-Маритим), Сен-Мартен-Осмонвиль. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Монтеролье&oldid=5174292»


Сент-ОппогӀтуьн-дуь-Боск — Википеди\n49°09′39″ къ. ш. 0°50′14″ м. д.HGЯOL\n▲650 стаг (2019 шеран 1 январь)\nСент-ОппогӀтуьн-дуь-Боск (фр. Sainte-Opportune-du-Bosc) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сент-ОппогӀтуьн-дуь-Боск&oldid=7842879»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 8 февраль, 07:01.


Туркойчоь Шема чугIортарна дуьхьал санкцеш яьхна Iамерко\nГIадужу-бутт 15, 2019\nШеман къилбаседанехь тIеман операци йолорна Iамеркан Цхьанатоьхначу Штаташа Туркойчоьнна дуьхьал санкцеш яьхна. Пачхьалкхан секретаро Помпео Майка динчу дIахьедарца, президенто Трамп Доналда омрана куьйгъяздина. Туркойчоьнан энергетикан а, тIеман а министраллашна дуьхьал а, ишта энергетикан а, чоьхьарчу гIуллакхийн а, тIеман а министрашна а тоьхна санкцеш.\nПомпеос дIакхайкхийна, дахначу кIиранчохь Туркойчоьно Шемарчу курдашна дуьхьал йолийна тIеман операци бахьана долуш терроризмна дуьхьал латто къийсам лахбина, маьршачу бахархойн дахар кхераме дерзийна, йоллу регионехь а ситуаци марсаяьккхина аьлла.\nКатоххий Шемахь йолийна операци юкъахъяккха аьлла, кхайкхамбина Доналда ЭрдогIане. Шемахь шайн хилла Iалашонаш кхочушйина яьлла Iамерка, шемахой туркойх Iалашбан дагахь дац шаьш аьлла, Твиттерехь юха а хаамбина Трампа, Шеман къилбаседанера шайн эскарш арадаха дагахь хилар билгалдоккхуш. Шайн тIелатаран Iалашо - террорхойх шайн дозанашна болу кхерам дIабаккхар ю аьлла, дIахьедина Туркойчоьно.\nМоскалькова, ницкъаша вакцинаци яйтарх лаьцна: "Харц ловзарш ду уьш"\nМаьждигашка, килсашка лела дихкина Дагестанехь\nГуцериев, МАЗ, БелАЗ - Европан Цхьаьнакхетараллин санкцийн тептарахь\nКадыровна критика йийраш бойъур бу, боху "Грозный" телеканалан директора\nАрахь токху хан тоьхна Краснодар-махкарчу ИК-9 набахтин белхахочунна\nКадыровн мостагIашна кхерамаш туьйсу "Грозный" телеканалан директора


Саи (Лакха МагӀна) — Википеди\nСаи (Лакха МагӀна)\nСаи (фр. Sailly (Haute-Marne)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Лакха МагӀна.\nДозанашца йу ЕнгуленкугӀ, Ешене, МонтгӀей-суьгӀ-Тоннанс, НонкугӀ-суьгӀ-ле-ГӀонжан, Пуассон (Лакха МагӀна), Тоннанс-ле-Мулен.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Саи_(Лакха_МагӀна)&oldid=7833389»


Дверь ПВХ АУРА ЗЕРКАЛО. Купить в Интернет магазине ВСЕ ДВЕРИ В ДОМ.\nКод товара: 2435121\nДверь ПВХ АУРА ЗЕРКАЛО. Купить в Интернет магазине ВСЕ ДВЕРИ В ДОМ. ВСЕ ДВЕРИ В ДОМ. Copyright 2013 - 2020 гг.


Валь-де-МегӀси — Википеди\nВаль-де-МегӀси (фр. Val-de-Mercy) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Йонна.\nДозанашца йу Куланж-ла-Винез, Фонтене-су-ФугӀонн, БазагӀн, ШагӀантене, Миже, Венсель (Йонна).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Валь-де-МегӀси&oldid=7818252»


Никсевиль-БлегӀкугӀ — Википеди\nНиксевиль-БлегӀкугӀ (фр. Nixéville-Blercourt) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Моьз.\nДозанашца йу БгӀокугӀ-ан-АгӀгонн, Жуи-ан-АгӀгонн, ЛандгӀекугӀ-ЛампигӀ, СивгӀи-ла-ПегӀш, Ле-Суем-ГӀампон, ВегӀден.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Никсевиль-БлегӀкугӀ&oldid=7825808»


"Белла бала сан мотт" аьлларг арахь ма леха - иза хьо ву\nБелла мотт Майа\n«Пачхьакхан маттах» долу низам хийца кечлуш ю кху деношкахь Оьрсийчоьнан Пачхьалкхан Дума. Хийцамашца а догΙуш, хΙора беран а, цуьнан ден-ненан а бакъо хир ю школехь шайна безза мотт Ιамо а, лаахь, ца Ιамо а. ... Амма хаа ду, оьрсийн мотт бакъонашкахь совбаккха лелош хIума иза дуйла.\nКарарчу заманахь кест-кеста нислуш ма-хиллара, кΙаргене хьаьжча, Оьрсийчохь дехачу 130 итт къоман юкъарчу гΙайгΙанаша ойлане яккхарца дац Пачхьалкхан Думано и низам юхаталла долор. Деккъа дΙа оьрсийн къоман а, цуьнан меттан аьттонех а доглозучу депутатша айина проблема ю парламенто луьстург.\nКарарчу хенахь лелачу «Пачхьалкхан маттах» долчу низамо магош хиларе терра, муьлххачу а къоман республикан, хуьлда и Чукотка я ГΙалгΙайчоь, бакъо ю шайн махкахь школашкахь къоначу тΙаьхьенна, кестта меттигера дахар дерриг а цуьнан карадерза доьгIна хиларе терра, оьрсийн маттана луччул сахьташ меттигерчу маттана а дΙадала.\nОцу хьолаца йозу Пачхьалкхан Думано меттанех долу гΙуллакх хΙинца кегодаккхар а. Ткъа оьрсийн депутаташ – доккхачу декъанна царех лаьтташ а ма юй Дума – реза бац, масала, ГΙезалойчохь, сахьташ ах-ах дакъошка а декъна, оьрсийн маттаца бакъонашка а тарбина, гΙезалой мотт хьехарна а, оцу махкахь веха муьлхха а оьрси меттигера мотт хаа декхаре цигарчу низамаша веш хиларна а.\nГΙезалойчоь цхьаъ бен яц ерриг а Оьрсийчохь пчхьалкхан конституцино меттанашна луш йолчу бакъонех буьззина пайда оьцург. Кхо миллион сов болчу бахархойх ах гергга нах гΙезалой а боццушехь, цигахь школашкахь дешархо декхаре ву меттигера мотт Ιамон. Оцу бахьанийца дара стохка а, кхушара а Казанехь а, цигарчу кхечу гΙаланашкахь а, мотт Ιаморан хьелаш емал деш, оьрсаша гуламаш хΙиттор а.\nИ аььзнаш шайна хезанийла а, шаьш ГΙезалойчуьрчу оьрсашкахьа дуьйла а хоуьйтуш ду Думерчу депутаташа хΙинца тема гΙаттор а, низам хийца уьш кечбалар а.\nГΙезалоша кху тΙаьххьарчу ткъеха шарахь шайн маттана тΙекарло йина хилар дика гойту Казанехь гΙезалойн мотт хΙоранна а санна хааро а, хΙораммо а санна и буьйцуш хиларо а. Оцу агΙор хьаьжча, дуккха а къаьмнаш хьага мегар долуш, маттана оьшшу хьелаш хΙиттийна мехкан куьйгалхоша а, цара арадаьхначу низамаша а. Иштта олийла дац кхечу цхьана а республиках.\nГΙезалой хьахабеллачуьра кхача дуьсу вайна Нохчийчу а. Казанна йоллу бакъо ю Соьлж-ГΙаларчу хьакамашна нохчий мотт лакхарчу тΙегΙантΙе баккха а, цунах, оьрсийн а мотт санна, пачхьалкхан мотт бан а. Амма дац иза Нохчийчохь я дина а, я Ιедалша дан дагалаьцна а.\nБахархойх ах гергга оьрсий болчу ГΙезалочоьнца дуьстича, Нохчийчохь бехаш оьрсий банне а боцу хьесап ду. Амма нохчийн мотт шен бакъонашка баккхахь, нах, оьрсийн матто луш болу синан кхача а лекъна, байлахь бисарна кхоьру цигахь Ιедалш хьовха, шаьш бахархой а, боху Маршо Радиоца меттан хьокъехь къамел дечу яздархочочо Яралиев Юсупа.\nЯралиев Юсуп, нохчийн яздархо, Соьлж-ГIала, 2012\nЯралиев: « Оьрсийчоьнан а, я цуьнан Пачхьалкхан Думан а бала бац нохчийн маттаца а, я кхечу кегийчу къаьмнийн меттанашца а. Вайн боллучул бала церна хуьлийла а ма дац. ТΙаккха вай, тΙетаьΙΙина Ιамо безаш долчохь, вайн нах цхьа шатайпа дуьхьал хилла – Ιамош бац. Цундела суна оцу Госдумин бехк а ца хета, вайн вешан бехк а, сайн бехк а хета суна иза.\nТохара цкъа къамел хиллера телевизионехь, со а кхайкхинера цига, шуна хΙун хета нохчийн маттах, аьлла. Цигахь нохчийн мотт Ιамор, бийцар хьехош, ас аьллера, телевизионехула хьожийлаш кечдан дезара вай, юург ярх лаьцна а, кхидолу гΙуллакхаш деш а, нохчийн мотт Ιамош оцу тΙехь аьтто а хир бара, аьлла. ХΙинца еш ю и тайпа хьожийла, амма оьрсийн маттахь ю. ХΙунда ю? Мотт ца хаьа шайна журналисташна!\nВайн вешан бехк бу, аьлла хета суна, нохчийн мотт ца Ιамабар а, иза ледара хилар а. Вайн кийрахь цхьа чарх хила еза болх беш, шен къоман мотт ца хаар ледарло юй а кхетош, къоман гΙиллакх ца хиича, ша ледара стаг вуй а хууш, цхьа чарх хила езаш ю-кх вайн, суй боккху чарх. И чарх йоьхна, семан тΙера яьлла вайн.\nШколашкахь хьалхалерачул кΙезиг сахьташ делахь а, нисдойла ма дара уьш нохчийн мотт хьехарехьа.\nТахана хьо транспорта тΙехь дΙасавоьдуш, нохчийн маттахь цΙерш а ца йохуш – терахьаш ма ца хаьа вайна – оьрсийн маттахь йоху, масала. Ткъа и хΙун ду? Вайн кийрахь вешан мотт ца хилар ду-кх, суна хетарехь.\nНохчийн парламенто низам даьккхинера, Нохчийчохь оьрсийн мотт а, нохчийн мотт а пачхьалкхан меттанаш ду, аьлла. ТΙехула гΙуллакх хилла цунах. И лардеш вайн къам а дац. Министраллехь болх беш бу – царна нохчийн мотт ца хаьа, и царна цахаар бахьанехь, юьхьанцарчу классашкахь нохчийн мотт хьехар а дисина, гал а даьлла. Оцу министралле дΙагулбан безаш ма бара, уггаре хьалха, нохчийн мотт хууш берш, телевизионе, радио дΙагулбан безаш ма бара. Бац цигахь».\nЯралиев Юсупа бехке ца йо нохчийн мотт нохчашна ца хаарна Москох. Бехк уггаре хьалха вайнехан кийра йоьллучу шатайпанарчу хьунан бу, боху цо.\nЯралиев: «Кийрахь, несалахь долуш санна, ойла ма ю массеран а. Лайн амале йирзина аьлча нийса а хир доцуш, амма оцу лайн амале а йирзина. Вай цхьанненна а несалахь дац. Дала вай цхьатерра кхоьллина, садеΙа а, дуьнене хьежа а йиш йолуш, кхечу къаьмнех терра, адамаш ду вай. И хаа а хууш, шен мотт а Ιамош, шен гΙиллакх а Ιамош, хила дезаш дара вай, вайх хΙора стаг.\nЦамгар ю вайца. Вайн санна таронаш йолуш, вай санна генетикан код йолуш ду аьлла ца хета суна кхин къаьмнаш. Вай дан дезар-кха вайга далуш дерг.\nХΙинца аш, масала, оцу Маршо Радионехь деш дерг, воккхавеш, къайллаха воккхавеш Ιа-кх со. ХΙокху дуьненчохь мел волчу нохчочун дог айдеш хΙума ду аш дийриг. ВаллахΙи Ιа-кх со суо волчохь воккхавеш-м. Аш керла дош аьлча а хазахета, гΙалате дерг аьлча, деллахьа, «иштта» а ца олуш, «иштта» аьлла делара, олий а Ιа.\n9 бΙе шо хьалха ваьхна Иман-ГIазали, дешна стаг. «Арахьарчу мостагΙийн бехк бац вай цара хьийзадар, вайн вешан бехк бу», аьлла цо цхьана жуьгтийн тобано шаьш хьийзочу заманахь. Со цецваьлла, резавоцуш вара цуьнан ишттачу йозанашна. Ойла йича, хила а хилла вай ваьш бехке.\nВайгахь иман кΙезиг долу дела баьхкина уьш вайн коча. Дуьстича, суна коьртах бомбанаш йиттина мостагΙий ас бехке муха ца бо, бохуш, со Ιийнехь а, вай дан а ду бехке – вайн кийрахь иман а хиллехь, вайн барт а хиллехь, вай вовшашна дезаш а хиллехь, вовшех дешаш а хиллехь, и мостагΙий тΙе ца бахкийта некъ хир бара вайна билгалбаьлла. Иштта ойла йо-кх ас.\nНохчийн мотт Ιамор а вайна тΙехь а ду, вайгахь а ду. Вайн бакъо а ю, суна хетарехь».\nДеношкахь Пачхьалхьалкхан Думано тΙеоьцур ду, ткъа цуьнан цхьа а шеко а яц, оьрсашна Оьрсийчоьнан муьлххачу а маьΙΙехь шайн маттана юьззина кхачо а, паргΙато а луш йолу низам. Гарехь, дац иза, Яралиев Юсупа ма-баххара, кхечу меттанийн бакъо дΙаяккхар а, ду къаьмнашна шайн маттах пайда эца ца лааре терра, и хьалхе оьрсийн матте ерзар.


Что вас раздражает - Страница 263 - Grommus\n24.09.2021, 14:06 #2621\nРаздражает ,что начала снова раздражаться.\n24.09.2021, 15:17 #2622\nДуьйцург дош доцу нах. Обещал рабочий подъехать после обеда. Х1инцца новкъа вола со, аьлла. Ехать мин 15, цо аьллачу меттера. Перезваниваю ровно через час.Машен йоьхнера сан, бах. Бензин а чекх даьллера). Сейчас я на заправке. Буду.\nХорошо. Жду. Опять через час, собар а ца тоьъна, звоню. Бехказа а юьйлуш, бег1ийла м ца хетара суна, х1ара юх юха етта. Хьо схьакхочий, аьлла. Ахь х1унда етта х1ара юх юха, со д1а вог1аш ву кх. Х1инцца д1а кхоча. Собар дехьа.\nСо 1аш ю кх, 3 са1техь, х1ара берд а лаьцна.\nВог1ийла дацахь, дац алахь. Йа жимма собар де. Цхьаъ деш воллу алахь. Но, я в пути, ма бахахь, кхаа сахьтехь. Раздражают такие болтуны, просто нет слов.\nНавeрное, сейчас позвоню и скажу, ца оьша, схьа ма г1ерта. И хьан дош санна, хир бу, ахь бен болу болх а.\nМне кажется, что здесь ряд причин:\n1) Человек забывает что - на текущий момент - он находится в рамках модели "заказчик-исполнитель" где он всего лишь исполнитель, а не просто гордый орёл, которого по пустякам беспокоить нельзя.\n2) Также, он не понимает что есть "чужие права и обязанности" и "его права и обязанности", а особенно не понимает что и у него есть "обязанности" и что он их тоже должен исполнять.\n3) Знает, что преобладающая модель поведения "со мной не станут ругаться из-за пустяков" и "вести себя как г1аскхи" (выражаясь на понятном языке: требовать исполнения своих прав, качать права), а значит "собар дир дар ахьа-м".\nВыход есть: не исполнил в срок и нет приемлемого оправдания - расторжение сделки, и 1адика йойла, как в песне Тамары Дадашевой. А ежели будет возмущаться - то по классике.\nВообще, дома это повсеместно. Поэтому никаких дел или совместных проектов с нашими (за редким исключением) предпочитаю не вести.\n24.09.2021, 17:31 #2623\nнаши думаю, тоже бывают разные..\nно вот эта "демонстрация своей крутости" людьми оказывающими тебе услуги за твои же деньги, чисто чеченское явление, наверно..\nа если еще короче, то это своего рода мошенничество т.е попытка использовать всех и вся и таких в наше время развелось очень много..\n24.09.2021, 18:28 #2624\nПо обстоятельствам мне пришлось контактировать с большим количеством наемных работяг,но только три человека из них были с которыми не было головняка. Один каменщик, второй сантехник и третий кровельщик.\n24.09.2021, 21:17 #2625\nУ меня головняк со всеми,кроме плиточника,на фоне всех этих мастеров,показался золотым человеком,а так головняки до сих пор продолжаются,ц1ахь 1аш воца дукха хан ю,еще оперирую теми понятиями и отношениями,земля и небо,марзо къинхетам д1а баьлла\n28.09.2021, 02:30 #2626\nУже соьл хилла иза-м.\n13.10.2021, 00:23 #2627\nраздражает моя тупость , разбила свой новый телефон\n14.10.2021, 01:10 #2628\nтерпение мое испытывает!\n14.10.2021, 03:29 #2629\nОн не знает Жизнь? )\n14.10.2021, 10:37 #2630\nникакого личного пространства (


Сен-СатуьгӀнен (Пуьи-де-Дом) — Википеди\n45°39′34″ къ. ш. 3°05′32″ м. д.HGЯOL\nфр. Saint-Saturnin (Puy-de-Dôme)\nСен-СатуьгӀнен (фр. Saint-Saturnin (Puy-de-Dôme)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Пуьи-де-Дом.\nДозанашца йу Шанона, Еда, КугӀноль, Оллуа, Сент-Аман-Талланд, Сен-Жене-Шампанель, Сен-Санду.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-СатуьгӀнен_(Пуьи-де-Дом)&oldid=7840660»


Валь-д'ОгӀнен — Википеди\nВаль-д'ОгӀнен (фр. Val-d'Ornain) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Моьз.\nДозанашца йу БегӀе-суьгӀ-Со, ШагӀдонь, Кувонж, Фен-Веель, Лемон (Мез), Луппи-ле-Шато, Невиль-суьгӀ-ОгӀнен, ВассенкугӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Валь-д%27ОгӀнен&oldid=7818234»


Шапка ушанка меховая для рабочих\nШапка ушанка (Арт-3504)\nШапка ушанка из искусственного меха. Верх смесовая хлопкополиэфирная ткань, наполнитель синтепон.\nПожалуйста, сформулируйте Ваши вопросы относительно Шапка ушанка (Арт-3504):


СегӀженон — Википеди\n46°54′14″ къ. ш. 5°27′23″ м. д.HGЯOL\nСегӀженон (фр. Sergenon) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — ЖуьгӀа.\nДозанашца йу БьефмогӀен, Шен-БегӀнагӀ, Ле-Де-Фе, ПлегӀ, ГӀи (ЖуьгӀа), СегӀжено.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=СегӀженон&oldid=7834437»