Наьрт-аьрстхойн дийцарш — Нохчалла.com — Чечня, чеченцы, обычаи, традиции, история и многое другое\nВАЙН махкахь — Нохч-Г1алг1айчохь баьхначу наьрт-эрстхойх лаьцна дийцарш дуккха а ду. Наьрт-эрстхой Нохчийн махкахь а, Теркайистехь а, Г1алг1айчохь а баьхна боху.\nЦул дехьа Г1ера-гоьза олуш лам бу. Цигахь наьрт-эрстхо Г1ера ваьхна. Наьрт-эрстхо Г1аьла ваьхначу меттигах Г1аьла-чурт олу, И чурт ду боху пхи центнер беза хир болуш болу т1улг, Г1аьлас кхо километр лакха лам т1е хьалабаьккхина. Лам т1е хьала а баьккхина, ластийна тоьхна лаьттах бахийтина боху и т1улг. Цунах аьлла цу меттигах «Г1аьла-чуьрте«.\nНожин-Юьртана гонах бехаш 1аш наьрт-эрстхой болчу заманчохь, лаьттан парг1ато лоьхуш, Нашха-Юьртара нохчий баьхкина боху Ножин-Юьртана лаккха, Сесанан районерчу Ц1онтара. Цигахь нохчаша бартбина хилла шайна баха наьрт-эрстхошкара мохк баккха…..\nХьалха цкъа бертахь бехна нохчаша мохк. Наьрт-эрстхоша бертахь ца белла иза. Т1аккха нохчаша аьлла: «Ворх1 дийнахь шу кхузара д1адовлахь оха х1умма а дийр дац шуна, нагахь санна аша цу хенале тхуна мохк схьа ца лахь, тхо т1амца т1елета шуна«.\nХьалха наьрташа ницкъаш беш, ца буьтуш хьийзийнчу наха, гул а белла вовшахкхетта, бахана голаьцна наьрташ чубоьллачу ч1аг1онна — Гермачигана. Амма г1еххьа к1отарал йолчу Гермачиган ч1аг1о онда йина хилла, нах х1етахь йолчу говзаллийца чу а ца бахалуш, валах дехьа а ца бовлалуш бисина.\nАдамаш сов хазахетта хьаьвзина. Цу меттехь йиллина ю боху х1инца а нах бехаш йолу юрт — Кхошкалде. И хи карийчахь аьлла долу «Кхошкалде» шен ц1е а йолуш.\nНовр ц1е йолу наьрт-эрстхо х1инца Лакха-Невре ц1е йолчу юьртахь вехаш хилла. Цуьнан ц1арах техкина боху Теркал сехьарчу нохчий ярташна — «Лакха-Невре», «Лаха-Невре» аьлла а, Неврена дуьхьал, Теркал дехьа йиллинчу г1алг1азкхийн г1алех (станицех) «Новр-г1ала» аьлла а ц1ерш. (Оьрсийн маттахь «Нижний Наур», «Верхний Наур», станица «Наурская» олу царах).\nБелшин хьуьнарш а, цуьнан хазалла йийцар а шена хезчахь, говрахь иза йолчу веана Г1ожакъ. Белшис ша маре г1онйолу некъ бийцичахь, цунах лата кечвелла иза. Белшас аьлла Г1ожакъе: «Хьо сох лата веанехь, говрара охьавосса, летар ду вайша».\n«Хьо зуда хиларна, охьа а воьссина, хьох латар бехке хета суна, говрахь воллушехьа летар ву со хьох».\nГожакъа, ижуна талла воьдий, дуккха а зама йоккхуш хилла. Ша иштта ваьлла лелаш хиларна, шен зуда т1ебог1учу кхерамах ларъярхьама, Ног1амирзин-юьртана къилбехьа, рег1ахь, Белши т1ехь 1айта, лекха барз-гу бина Г1ожакъа. Цхьаболчара бахарца, и гу Белшис шен кучахь латта а кхоьхьуш бина. Цу барзах кху сохьта а «Белшин-корта» олу. Ткьа барз беш шена чуьра латта кхехьначу орнах «Г1ожакъан 1уьрг» олу, иза а цу юьртана уллохь ду.\nЛакха-Неврена къилбехьа боьрах даьккхина а ду «Новран 1уьрг» олуш, доккха, стаг чу а вахалуш, 1уьрг. «Новран 1уьрг» дикка к1орге, лаьттах чу а доьдий, лаьтта бухахула Теркаца охьадоьду. Нахана юкъахь дуккха а хьалха заманчохь дуьйна дуьйцуш хабарш ду, иза Девлатгирин-эвлахула «Бираз» тог1ехула чекхдолуш ду бохуш. Цу меттигах «Сатит1е» олу. Ткъа Лакха-Неврений, Девлатгирин-эвланий юккъехь кхузткъа километр хир ю.\nЦул совнаха, Лакха-Неврера «Новран-1уьрг» Ног1амирзин-юьрта уллохь долчу Г1ожакъан 1уьргах д1акхеташ ду боху аьлча а, Лакха-Неврера дуьйна, лаьтта бухахула Ног1амирзан-юьрта удлохула чекхдолуш ду бохуш дуьйцу. Оцу шина юьртана юккъера некъ шовзткъе итт километр сов беха хир бу.\nЦу кеппара Лакха-Неврера дуьйна Теркайистехула хьала Ног1амирзин-юьртахула а, Лакха-Неврера Теркан йистонца охьа Девлатгирин-эвлахь «Сатит1е» олучу меттехула а чекхдолуш ду боху и ши 1уьрг.\nДевлатгирин-эвла юххехь ехаш хидла Новран важа зуда Сатиха. Цуьнан ц1арах олуш ду цу меттигах «Сатит1е».\nЛакха-Неврерчу «Новран 1уьргана» хьалха а хиъна, Новра дечган пондар лекхча, цу 1уьргаш чухула пондаран эшарш а хезий, шаьш йолчохь: Девлатгирин-эвлахь Сатиха а, Ног1амирзин-юьртахь Белши а хелхайолуш хилла. Оцу 1уьрга чухула хаам а бой, шен зударий болчу сакъера воьдуш хилла боху Новр. Хьашт махилланехьа, т1ехиина ваха дика дой долуш йоккха говрийн рема а хилла цуьнан Лакха-Неврехь кхобуш.\nЦхьана сарахь, «Новр1уьргахула» пондар локхуш шен мар Новр а волуш, Сатит1ерчу тог1ехь хьелашкара шура йоккхуш йоллуш хилла Сатиха. Етт узучу татанах хиъна Новрана Сатихас шура кхаби чу ца йоккхуш, лаьтта охьа1енайойла, шега ладег1а а яьлла.\n— Узу, узу, доккха зуьдиг,\n— К1айн шура лаьтта узу.\n— Доккха зуьдиг, лаьтта узу!\nДей-буьйсий аьлла вахчахь — к1ира доккхуш, к1иранна аьлла вахчахь — баттахь вог1уш, баттана вахчахь — шарахь бен ца вог1уш лелаш хилла иза.\n— Эйт, гора сан нускал я1-кх, сол дика а, майра а к1ант вац дуьненахь, сайчул маса дин цхьаннан а бац, хьол хаза нускал долуш стаг а карор вац.\n— Теркал дехьа веха наьрт-эрстхо Новр хьол майра а ву, дика к1ант а ву, цуьнан динал маса говр а хир яц, цуьнан зудчул — Сатихел хаза нускал а хир дац. Хьо х1ун ала г1ерта суна? К1ордийна суна ахьа ден дозаллаш а, хьан кура хабарш а.\n— Новран корта хьуна хьалха база а, цуьнан хаза нускал Сатиха сайна зуда йина ялоза а 1ийр ма вац со, — аьлла, расхачу дина а хиъна, араиккхина Мирза.\n— Де дика долда хьан, дог майра Новр! Кху Теркал дехьа ног1ийн аренашкахь сол — Ног1ин-Мирзел — дика а, майра а к1ант вац, Теркал сехьа хьол — наьрт-эрстхо Новрал — дикий, майрий к1ант вац а боху.\n-Хьо лата веанехь, лата кийча а ву со, нагахь санна хьо хьошалг1а веанехь, хьуна дан хьошалла а ду сан, — аьлла, жоп делла наьрт-эрстхочо Новра.\n-Хьан ц1е йоккхуш хезна, хьоьца доттаг1алла таса веана со, — аьлла Мирзас.\n— Делахь дика ду, хир ву вайша ши доттаг1а, — аьлла, хьаша вина Ног1ин-Мирзах Новра.\n— Хьо сан зудчун везарг ву боху, сан сий дожийна ахьа. Хьайн зудчуьнца Сатихица сакъерийта деза ахьа соьга. Иза ахьа ца дахь, лата веза вайша.\n— Хьан зудчун сий дайарна бехке а ву со, бехке а вац, — бех-кен ву цуьнца сакъоьруш хиларна, амма бехке вац хьан зудчунна шен марал со дукхавезарна. Бакъду, сайн зудчун сий, со дийна мел ву, цхьаьнгге а дойуьйтур долуш-м вац со.\n— Делахь дика ду, — аьлла, летта и шиъ. Ног1ин-Мирза ханна къона а волуш, х1илла долуш ног1и хилла, ткъа наьрт-эрстхо Новр ханна воккха а, дег1ан ницкъ г1елбалавоьлла а стаг хилла.\n— Стигала хьала хьажал, Новр, стигалхула лелачу олхазарша а боху, хьо эша воллу, дерриге а соьгахьа девлла уьш.\n— Со х1инца хьол тоьлла. Хьан са сан карахь ду. Селхана вайша къонахийн къамел дарна хьо вен ца лаьа суна. Хьайн зудчуьнца Сатихица буьйса яккхийта соьга, т1аккха аса ца вуьйш дийна вуьтур ву хьо!\n— Х1ан, х1ара бу хьуна ахьа, сол дукха везаш, суна т1ехвиттинчу оцу наьрт-эрстхочун Новран корта. Х1ара ю хьуна ахьа хаза ю бохуш суна т1ехйиттина Новран зуда Сатиха! Х1инца ала х1ума дуй хьан?\n— Майраллий, хьуьнаррий, ницккъий тоьлла-м ца вийна ахьа Новр. Иза гуттара а хьол тоьлла а, майра а вара. Х1илланца тешнабехк бина хир бу ахь кхунна. Нийсачу новкъа къевсичахь, ахьа а, цхьамма а эшор вацара наьрт-эрстхо Новр.\nШен меран кхо йо1 ца езаш, уьш новкъа хилла йолчу дестечо, «ахьа и кхо йо1 д1а ца кхоссахь, ша хьоьгахь 1ийр яц», — аьлла шен майрачуьнга. Кхеравелла да, кхо йо1 хьуьнах а йигна, хьун юькъа йоллучу а яьккхина, охьа а йиллина, лечкъина ц1а вахана.\n— Тхо кхо йиша ю, дас д1а а кхийсина, хьан махка т1ехь ехаш-1аш, — аьлла.\n— Хьоьга х1ун г1о далур дара сан эскарна? — аьлла.\n— Соьга цкъа хьакхийначу демах хьан дерриг а эскарна дуззалц яах1ума ялур яра, — аьлла.\n— Хьоьга х1ун г1о далур дара сан эскарна? — аьлла. Юккъерчу йишас жоп делла:\n— Аса цхьана т1аьрсигах хьан дерриге а эскарна к1арх-маьхьсе дийр дара, — аьлла.\n— Соьга турпала йо1-к1ант далур дара, — аьлла.\n— Делахь аса хьох сайн зуда йийр ю.\nЖимах йолчу йишица хьаг! лаьцна йолчу шина йишассий, пач-чахьан ялхоший оцу буссахьехь, кхин г1арадалале, ши бер яьшки чу а диллина, хи чу а кхоьссина, зуьдана к1елхьара ши к1еза а эцна, паччахьана т1е а бахана, цуьнга аьлла: — Х1ара ду-кх хьуна хьан зудчо дина ши бер, — аьлла.\nОьг1азваханчу паччахьо буьйр дина: «Чехка кех яккха шен ц1е йожийна йолу шен зуда», — аьлла.\n— Тхойшиъ хьан дуй? — аьлла.\n— Шуьшиъ сан дац. Со хьера чохь 1аш хьер сецира сан. Араваьлла хьаьжча, хьеран беранах тасаелла, сецна яьшка гира суна. Яьшка схьа а яьккхина, чу а еана, чухьаьжча, цу чохь шуьшиъ карийра суна. Кхин шуьшиннах хууш х1ума дац суна.\nМасех дийнаххьий, бусий д1аихча, к1анта аьлла йо1е: «Вайша кхузахь саца а сецна даха деза, ткъа мел д1аихча а, вайшиннан ц1а кхочур олийла а дац».\n— Кхузахь х1ун юуш 1ийр ду вайша? — аьлла йишас.\n— Ас талла а лелаш ижо яхьар ю, ахьа иза кеч а еш, юур ю вайша, — аьлла вашас.\nЦарна хаа а ца хууш шайн ден — паччахьан махка т1ехь сецна хилла и шиъ. Дукха хан ялале шен эскарца сакъера араваьллачу паччахьана гина и шиъ.\nШинан беран исбаьхьаллех цецваьлла, чехка ц1а а вахана, шен ялхошка д1адийцина цо шена дайнарг. Уьш х1ун бераш ду хиъначу ялхоша: «Хьуна дайнарш шайт1анаш ду, ахьа и нахала даккхахь хьо хьерваьлларг лорур ву». — аьлла, паччахь къовла а къевлина, ши бер х1аллакда дагалаьцна, паччахьан сардалх дагабовла бахана.\nСардала аьлла: «Делахь аса к1ант вохуьйтур ву, вахча юха ца вог1у волчу. Ткъа йиша, цунна т1аьхьа а яхана, йовр ю».\nЯлхочо, ши бер долчу а веана, йо1е аьлла (к1ант талла вахана хилла): «Делахьа ма хаза йо1 ю хьо, иштта хаза ваша а хир ву-кх хьан. Шуьшиннан хазаллица цхьа х1ума эшара шуьшинна. Кхаа ломал т1ехьа цхьана б1аьргаш боцчу воккхачу стеган дашон чо а болуш газа ю и газа ялон хьайн ваша х1унда ца вохуьйту ахьа?» — аьлла.\nЦ1а веанчу вашас хаттар дина: «Хьо х1унда йоьлху, сан хьоме йиша, мила ву хьуна цатам бинарг?» — аьлла.\n— Вац суна цатам бинарг цхьа а, со йоьлху кхаа ломал т1ехьара дашон чо болу газа езаш, — аьлла йишас.\nВоьд-воьду-уш масех дийнахь, бусий некъ бича, кхаа ломал т1ехьарчу б1аьрзечу воккхачу стагана т1екхаьчна к1ант. Аре мел ю дежаш жа хилла. Б1аьрг тоьхна же юкъахь лаха а лехна, дашон чо болу газа гина, цунна т1еволавелла к1ант. И хиъначу воккхачу стага мохь тоьхна: «Жима къонаха, къахета суна хьан хазачу коьртах. Хийла дика к1ант вахана лаьттан кийра и сан газа бахьанехь. Д1аг1ахьара хьо хьайн новкъа, и сан газа а йитина. Со б1аьрзе воккха стаг а вара», — аьлла.\nК1ант вистхилла: «Воккха стаг, хьан бертаза хьан газа йига ца веана со. Амма ахьа лахь, хьан газане сатуьйсуш ч1ог1а саготта йолчу сан цхьаъ бен йоцчу йишина юьгур яра аса оцу жа юкъара дашо чо болу хьан газа», — аьлла.\nК1ентан хабарна ч1ог1а резахилла воккха стаг. «Иштта делахь, ахьа и дерриг а жа д1адигча а дуьхьал хир вац со», — аьлла, же юкъара к1анте газа схьа а лацийтина, и газа а елла, к1ант новкъа ваьккхина воккхачу стага.\nУьш болчу вахчахь, паччахьана хиина уьш дашон газа а йолуш бехаш-1аш хилар. Цецваьлла ц1а а вахана дийцина цо шена дай-на и тамашийна х1ума шен ялхошка. Паччахьана дайнарш жинаш ду, аьлла и къовла а къевлина, бахна уьш сардалх дагабовла, аьлла сардала: «Делахь, иза ша кхечахьа вохуьйтур ву, цигахь иза вуьйр а ву, йиша цунна т1аьхьа а яхана йовр а ю», — аьлла.\nСардала вахийтина шен ялхо к1ентан йиша йолчу (к1ант талла вахана хилла), цо йо1е аьлла: «Х1инца цхьа дика х1ара газа-м хил-лера шуьшинна, пхеа ломал т1ехьа хье юккъехь цхьа б1аьрг болчу наьрт-эрстхочун дашон 1ежаш бу, цхьа 1аж беача, цунах хьуна 1ежийн беш а хуьлуш, уьш махо ластийча, горгали санна, диэка а диэкаш. Уьш дан х1унда ца вохуьйту ахьа хьайн ваша?»\nВаша ц1а кхачарга сатуьйсуш, елха а йоьлхуш 1аш хилла йиша. Веана ц1а кхаьчначу вашас хаттар дина йише: «Хьо х1унда йоьлху, сан хьоме йиша, мила ву хьуна цатам бинарг?» — аьлла.\nТ1аккха йишас аьлла: «Ца бина суна цатам цхьаммо а, пхеа ломал т1ехьарчу наьрт-эрстхочун дашон 1ежашка сатуьйсуш йоьл-ху со».\nВоьду-воьдуш кхаа ломана т1ехьара воккха стаг волчу кхаьчна к1ант. Ша пхеа ломана т1ехьара наьртан дашо 1аж бан воьду аьлла к1анта дийцича, воккхачу стага к1анте аьлла: «Хала некъ бу ахьа схьалаьцнарг, атта дац наьрт-эрстхочун 1ежаш дан, цхьа а к1ант наьртан 1ежаш дахьаш вухавеана вац. Делахь а хьо вахаза ца 1ахь, аса г1о дийр ду хьуна.\nТ1екхоччушехь, мохь тоха: «Х1ай черчий, хехь лаьтташ мацъелла хир ю шу, схьаюьйла, х1ара котаман жижиг даа шайна», — алий, котаман жижиг таса. Царна яла котамаш аса лур ю хьуна.\nОцу тайпана черчех т1ех а ваьлла хьо д1авоьдуш, берзалошна т1екхочур ву хьо. Цаьрга а эр ду ахьа: «Берзалой, схьаюьйла, хехь лаьтташ мацъелла хир ю шу, х1ара бежнаш даа шайна». Царна баа аса ялх етт лур бу хьуна.\nХьуна ша т1аьхьа ца кхуьий хиъча, мохь тухур бу цо хине: «Ва хи, же, ма вахийталахь и, 1аж бадийна воьду хьуна иза», — амма хиэ хьуна х1умма а дийр дац.\nШозлаг1а мохь тухур бу наьрт-эрстхочо берзалошка: «Ва бер-залой, ма вахийталаш иза, сан 1аж бахьаш вог1у шуна иза», — аьлла, берзалоша а хьуна х1умма а дийр дац.\nКхозлаг1а мохь тухур бу наьрт-эрстхочо черчашка: «Ва сан черчий, ма вахийталаш и, вайн 1аж эцца воьду шуна иза», — аьлла. Черчаша а хьуна дуьхьало йийр яц. Ткъа черчел хьо т1ехваьлча, ц1а кхаьчча санна ву хьо.\nШена воккхачу стага ма-хьеххара, «х1ан, черчий, хехь лаьтташ мацъелла хир ю шу, схьаюьйлийша х1ара котамаш яийша шай-на», — аьлла, котамаш черчашна а елла, д1авахана к1ант.\nГерга кхаччалц т1е а вахана, шед тоьхна говр т1е а хаьхкина, т1е кхоччушехь катоьхна 1аж а баьккхина, говр чехкка юхаерзийна к1анта. 1аж боккхуш даьлла тата хезна, самаваьлла наьртхо. Сихонца хьалаиккхина к1антана т1аьхьахьаьдда иза, амма к1ант генна ваьлла воьдуш хилла. Ша т1аьхьакхуьур воций хиъча. хиэга мохь тоьхна наьрт-эрстхочо: «Ва хи, ма вахийталахь иза, сан 1аж бадийна воьду хьуна и», — аьлла. Хино к1антана дуьхьало ца еш, к1ант т1ех а валийтина, жоп делла наьрт-эрстхочунна: «Цунна ян дуьхьало яц сан — ваьлла вац суна т1ех и тайпа г1иллакхе некъахо», аьлла.\nТ1аккха берзалошка мохь тоьхна наьрто: «Ва берзалой, ма вахийталаш иза, сан 1аж бахьаш вог1у шуна иза», — аьлла. Берзалоша а дуьхьало ца еш к1ант т1ех а валийтина: «Тхан яц цунна ян дуьхьало, цо санна тхо юзийна яц цхьаммо а», — аьлла.\nВахийтина цо йо1 йолчу шен ялхо. Сардалан ялхочо йо1 йолчу а веана (к1ант талла вахана, ц1ахь ца хилла), аьлла: «Дукхаяхарг, х1инца х1ара дашо 1ежаш-м хилира шуна. Со шуна кхин а цхьа кхаъ бахьаш веана. Ялх ломал т1ехьа ехаш-1аш ю исбаьхьа Маьлх-Аьзни, иза товр яра х1окху шуьшиннан дахар т1ехь, хьан вешехь. Иза шена ялон вахийта везара ахьа хьайн ваша».\n— Хьо х1унда йоьлху, сан хьоме йиша? Мила ву хьуна цатам бинарг? — аьлла, хаттар дина вашас йише.\nИишас аьлла: — «Цхьаммо а ца бина суна цатам, со йоьлху ялх ломана т1ехьа дукха хаза исбаьхьа Маьлх-Аьзни ю бохуш хезна, иза хьайна ялаяхьара ахьа».\nВашас йише аьлла: «Вайша вовшахдаларна кхоьру со, ткъа вайшинна Маьлх-Аьзни а ца оьшура».\nВоккхачу стага аьлла: «Маржа к1ант я1, ма хала х1ума ду ахь дан дагалаьцнарг, веана вац кху новкъа вуха Маьлх-Аьзни ялон ваханарг, хийла дикачу к1антах шагат1улг бина цо, маре ца йоьдуш».\n— Воьд-воьдуш д1аихчахь йолхалг1ачу ломах дехьаваьлча тоьгуш-доруш 1аш Маьлх-Аьзни гур ю хьуна. Ассалам 1алайкум, Маьлх-Аьзни, к1анта йо1е луш ца хилара салам, делахь а хьоьга дала мегар долу дела ло аса хьоьга иза, алий, салам лолахь.\nНагахь иза йистхилахь, иза хьоьга йог1ур ю, нагахь ца хилахь, хьох гоьллех шагат1улг хир бу. Нагахь йист хьайга и ца хилахь, шозлаг1а хаттар дийр ду ахьа, Маьлх-Аьзни, х1унда ца хуьлу хьо соьга йист, къа ца хета хьуна сох а, сан йишех а? — алий. Иза хьоьга йистхилахь, хьоьга йог1ур ю, нагахь ца хилахь — хьох деггех шага-т1улг хир бу.\nКхозлаг1а хаттар дийр ду ахьа: — «Маьлх-Аьзни, хьо йист-м ма хила, амма ахьа бехк боцуш сайн дег1 х1аллакдарна къинт1ера-м вер вац хьуна со. Нагахь йистхилахь, иза йог1ур ю хьоьга, нагахь ца хилахь, шагат1улг хилла керчана д1аг1ур ву хьо».\nВоккхачу стага ма-аллара, тоьгуш-доруш 1аш хилла Маьлх-Аьзни. «Ассалам-1алайкум, ва исбаьхьа Маьлх-Аьзни, к1анта йо1е луш ца хилар-кх салам, делахь а, хьоьга дала мегар долу дела ло аса», — аьлла вистхилла к1ант. Маьлх-Аьзни йист ца хилла, к1антах гоьллец шагат1улг хилла.\nШозлаг1а вистхилла к1ант: «Маьлх-Аьзни, х1унда ца хуьлу хьо соьга йист, къа ца хета хьуна сох а, сан йишех а», — аьлла.\nЙист ца хилла Маьлх-Аьзни, к1антах деггелц шагат1улг хилла. Кхозлаг1а вистхилла к1ант: «Хьо йист-м ма хила, Маьлх-Аьзни, со бехк боцуш ахьа х1аллакварна со къинт1ера-м вер вац хьуна», — аьлла.\nТ1аккха йистхилла Маьлх-Аьзни: «Марша вог1улда хьо, хьаша. Со х1инца хьоьга янза ер яц, хьоьга а, хьан йишега а безам бахана сан, гечдо аса хьуна, хьох т1улг ца хуьлуьйтуш, — аьлла чехка кечъяла х1оьттина Маьлх-Аьзни, шена т1едухуш долу барзакъ схьа а эцна, кхузза т1ек1елйина дашо г1аланаш уьйриг бина кисана а юхкуш.\n— Со ву хьан махка т1ехь жа дажош верг, — аьлла, мохь тоьхна к1анта дуьхьал.\n— Делахь дата веза вайша, — аьлла 1аьржачу Хожас. — «Латахь летар ву-кх», — аьлла к1анта. Чучча вахана вехха летта и шиъ вовшах. Эххар а к1анта, охьа а тоьхна корта баьккхина 1аьржачу Хожин. Т1аккха цуьнан махка т1ехь сарралц жа а дажийна, ц1а веана к1ант. Воккха стаг цецваьлла висина, цкъа ца дуьзначу тайпана дуьзна шен жа гича. К1ант х1умма а ца олуш 1ад1ийна.\nШен махка т1ехь жа дайча, оьг1азвахана: «Мила ву сан махка т1ехь жа дажон ваьхьнарг?» — бохуш, буьрса мохь а бетташ, т1е-веана к1айн Хожа.\n— Со ву хьан махка т1ехь жа дажош верг, — аьлла, к1анта дуьхьал мохь тоьхна.\n— Делахь лата веза вайша, — аьлла, К1айчу Хожас. Дика ду делахь аьлла, летта к1ант. Вехха вовшах летта и шиъ. Эххар а к1анта, охьа а тоьхна, корта баьккхина К1айчу Хожин. К1айчу Хожин корта 1аьржачу Хожин коьртана юххе д1а а биллина, сарралц цуьнан махка т1ехь жа а дажийна, сарахь жа а далош, ц1а веана к1ант.\nВоккхачу стага «к1ант, х1ара жа ма дуьзна даладо ахь?» аьлча, «иштта беркате 1у ву со», — аьлла забар а йина, кхин х1умма а ца дуьйцуш 1ад1ийна к1ант.\nШен махка т1ехь жа дайча, оьг1азвахана, «мила ву сан махка т1ехь жа дажош верг», — бохуш, буьрса мохь а хьоькхуш, т1евог1уш хилла Хьаьрса Хожа.\n— Со ву хьан махка т1ехь жа дажош верг, — аьлла, дуьхьал мохь тоьхна к1анта.\nДелахь вайша лата веза, — аьлла Хьаьрсачу Хожас.\n— Со реза ву, — аьлла к1анта.\n«Х1ан, воккха стаг, х1орш кхаа Хожин кхо корта бу хьуна, хьайна ма-луъу жа дажор ду ахь церан кхаа лам т1ехь, х1инца дуьйна д1а», — аьлла, кхо корта воккхачу стеган когашка охьабиллина к1анта.\nЦо дуьйцучуьнга дика ла а доьг1на, бахана паччахьан ялхой паччахьан сардалх дагабовла. Цаьрга дика ла а доьг1на, аьлла сардала: «Сан кхин царна дан х1ума дац. Дича цхьаъ дийр ду. Паччахьан эскар схьа а гулдина, не1ар т1ехь доккха ор а даьккхина, д1овш тоьхна кхача а кечбина, уьш чукхайкха беза. Орал уьш т1ехбовлахь, чу бало беза, д1овш тоьхна болу кхача баон».\nХьадалчас бохучуьнга дика ла а доьг1на, Маьлх-Аьзнис шаьш х1инцца д1адог1у аьлла, и д1а а вахийтина, аьлла йишегий, вешегий: «Аша шиммо аса баькх-баьккхинчу бен ког а боккхур бацахь, аса кхоллург бен кхоллур а яцахь, г1ур ду вай», — аьлла. Маьлх-Аьзнис боххург дан реза хилла йиший, ваший.\n— Х1ара кхача д1а а баккхий, кдин кхача ба тхуна, — аьлла Маьлх-Аьзнис, шаьш стоьла т1е охьахевшича. И кхача д1а а баьккхина, кхин кхача беана царна стоьл т1е.\n— Шу х1ун адамаш ду дан мукъана а?\n«Чуьра ара а ма валийта, арарниг чу а ма ваийта».\n— Х1ара зуда хьан зуда а ю, х1ара шиъ кхо хьуна дина ши бер а ду, со хьан нус а ю, — аьлла.\nДерригенах а кхеттачу паччахьа буьйр дина «х1инццалц ша 1ехош, тешнабехк беш лелла болу сардал а, ялхой а Маьлх-Аьзниг1арна даьккхинчу ор чу а бохкий, т1е латта хьакха», — аьлла. Паччахьан буьйр кхочушдина сихонца.\nИштта цхьана дийнахь шен доттаг1чунна сагатделла Байбурас ши пха тоьхна: — нагахь санна доттаг1а Г1амбура парг1атехь велахь шурин т1адам божийла, нагахь и балехь велахь ц1ийн кхо т1адам божийла, — аьлла.\nЧувеана воккхах волу к1ант. Хаьттина цо дега: «Дада, нахалахь бакъахьа дац хьо дечган маьнги т1ехь хиъна 1ар, схьабийца хьайгара бала», аьлла.\n— Шен доттаг1а Г1амбура балехь ву. Цу балин дакъалоцуш хиъна ша х1окху дечган маьнги т1е, — аьлла дас.\n— Делахь хьайна лиъчахьана хуур-кх хьо аьчган маьнги т1е а, — аьлла, араваьлла воккхах волу к1ант.\nАравала, хьайн воккхах волчу вешех хилларг бен хир ярий хьох а! — аьлла дас.\nЮха а аьлла к1анта: — бийцахьара ахьа хьайгара бала, бакъахьа дац хьо хьо дечган маьнги т1ехь 1ар.\nДас бийцина шегара бала цунна а. Амма иза а шен воккхах волу ваша санна, — Хьайна лиъчахьана хуур хьо аьчган маьнги т1е, — аьлла, араваьлла.\n— Хьайл воккхах волчу шиннах хилларг бен хир вуй хьох а, аравала чуьра, — аьлла дас цуьнга а.\nТ1аккха жимах волчу к1анта хаьттина: «Т1ехууш говр а, юкъах доьхкуш герз а дуй хьан, дада?» — аьлла.\nСхьаэцна т1орказ чуьра шен герзаш д1а а делла: «Хьуьлла борза к1ел бу хьуна т1ехуу дин, хьо гучуваьлча, хьо вен чухьодур бу хьуна иза, ткъа т1ахъаьлла хьо ца хилахь цо вуьйр а ву хьо. Борза к1елхьара схьаболлушехь, и т1енаш т1е х1оттале, дуьрста д1а а йоллий, чехкка т1е нуьйр а тиллий, т1ехаа», — аьлла, новкъаваккха кечвина дас к1ант.\nХаьттина цо т1аккха дега: «Дада, хьо лелаваха новкъа волуш, ахьа х1ун дора?» — аьлла. «Ша лелаваха новкъаволуш динахь ц1енна кхо го а боккхура ша, кевна т1ехула говр а оьккхуьйтур ша», — аьлла дас. Г1амбурана шен к1ант вовзийта, шен п1елгах дуллу мух1ар а делла дас.\nГ1амбура корах ара а хьаьжна: «Вонна ваг1ахь, вон ма эшадойла хьуна, диканна ваг1ахь, дика ма эшадойла хьуна», — аьлла вистхилла.\n— Цхьа а йо1 а, к1ант а дац хьан? — аьлла.\n— Делахь вайша эвлаюккъе г1ур вац, айхьа суна и дийцар адамана а ма хаийталахь, — аьлла юхавирзина Баймарза.\nГ1амбура волчу а веана, «со дала кхоьлличахьана чувижина вац со, суна ара мотт билла», — аьлла, ара мотт а биллийтина, буьйсанна юккъехь хьала а г1аьттина, шен дина а хиъна, Г1амбурах лечкъина Асран наьрт-эрстхо вехачу лаьмнашка вахана Баймарза.\n— Ассалам 1алайкум, дала жа ма дебадойла хьан, зуламан дан, — аьлла вистхилла Баймарза наьрт-эрстхочуьнга Асране.\n— Ва 1алайкум салом, наха-м дебийла ма алара шена, ахьа ма дебийла ма боху шена? — аьлла вистхилла Асран наьрт-эрстхо.\n— И дера боху ша, хьан и дебийла ца луу дела, хьайн метта-мотт мичхьа бу дийца суна, — аьлла Баймарзас.\n— Меттамотт-м хьуьллахь бу шен, х1инца ц1а ван йиш яц. Ж1аьлеша керта вуьтур вац хьо, царна тоха х1ара куй хьо, — аьлла шен куй кхоьссина Асрана Баймарзе.\n— Хьан куй лело со бер дац, — аьлла, ког тоьхна, кхоьссина куй д1а а бахийтина, Баймарза меттамотт болчу д1аволавелча, наьрто кхунна кхочушдан т1едехкина: «Уьйт1арчу 1ожа т1ера баккхий 1аж а баа, чуьра диг схьаэций, ша ц1авеача, яа х1ума ян ц1е лато дечиг а даккха, божалахь бустош итт ка бу, уьш арахеций дуьйла а далийта, юург ян яй чохь хи а да, лаца а лаций, сискал-г1а а кечде, хьуьнах г1ой т1едачу дечгана к1елтилла декъа дечиг а лахьаде», — аьлла.\n— Ж1аьлеш х1унда дайина ахьа? — аьлла.\n— Гуш лаьтташехь ц1ий даккхийта дезара аса цаьрга? — аьлла Баймарзас.\n— Лекхчи а ца тоьуш, пондар х1унда бохийна ахьа?-хаьттина Асрана.\n— Жеро санна керта юххехь декъа дечгаш лехьош лела везара со? — аьлла Баймарзас.\n— Хи деаний ахьа?\n— Хи деана аса.\n— Итт уьстаг1а мича бехьна ахьа?\n— Итт уьстаг1а бен а бийна, оцу е чохь кхехкаш бу-кх, — аьлла жоп делла Баймарзас.\n— Х1ума яан а ца ваьхьаш, х1окху дуьнен т1ехь хьох кхоьруш лелачул валар тоьла суна, лата веза вайша, — аьлла Асрана Баймарзе.\n— Делахь, летар ву вайша, — аьлла схьалаьцна лаьттах тоьх-на гоьллелц лаьттах вахийтина наьрт Баймарзас.\n— Х1инца бен, хьох дика лата дага а ца деана суна, — аьлла ластийна тоьхна хьулваллалц лаьтта буха вахийтина наьрт Баймарзас.\n— Ахьа х1уъу дича а, со лийр вац, сан корта бат1а а бай, хье схьа а беллий, цу чуьрчу г1утакх чохь долу кхо урс схьа а эций, уьш а хьакхий, вей сихха д1аваккха со, соьга х1ара бала а ца хьоьгуьйтуш.\n— Ша вен ца вуьйш иштта балехь латтор ву хьо, схьадийца шена Г1амбурин ворх1 к1ант, цхьа йо1 мичхьа ду? — аьлла.\n— Г1амбурин йо1 лакхарчу г1аланаш чохь ю, ткъа цуьнан ворх1 к1ант ц1еношна бухахь, ор чохь, борзалан* морзахаш юкъахь воллу, — аьлла наьрт-эрстхочо.\n— Хьо Асран наьртана гучувалахь, цо вайша дуьйр ду, д1аг1ахьара хьо, — аьлла.\n— Асрана вайна х1умма а дийр дан, кхин, иза ша вийна. Шу д1адига веана, шун ден доттаг1чун, Байбурин к1ант — Баймарза ву ша, — аьлла йо1е Баймарзас.\nВорх1 дийнахь-бусий цигахь ловзаргахь а 1ийна, «дас сагатдийр ду шена», — аьлла, Г1амбурера пурба а даьккхина, ц1а ваха новкъа ваьлла Баймарза.\nД1авоьдуш ши некъ къаьстачу метте кхаьчна Баймарза. Муьлхачу новкъа г1о-те ша бохуш, ойланашка ваьллачу кхунна дагадеана, шега Г1амбурас: «Малхбалехьа боьду некъ кхераме бу хьуна, Малхбузехьа боьдучу новкъа г1олахь», бохуш дина хьехар. Делахь а Малхбалехьа боьдучу новкъа д1ахьовзийна Баймарзас шен говр.\n— Кху новкъа схьавог1ур волуш 1аьржа-Хожа ву, къахета суна хьан хазчу коьртах, ма г1ахьара хьо кху новкъа.\n— 1аьржачу-Хожас-м цхьаъ дийр дара, чу г1о хьо, — аьлла, схьавог1уш, генавалале дуьхьалкхетта кхунна 1аьржа-Хожа.\n— Сан махка т1е стигалхула доьду олхазар мас таса ца даьхьа, лаьттахула лела экха лар йита ца даьхьа, хьо хьенан пурбанца ваьлла сан махка т1е? — аьлла, Баймарзе вистхилла 1аьржа-Хожа.\n— Бехк ма биллахьара ахьа, х1ара кхо бутт бу ша тилла лела, кхин вер вацара ша хьан махка т1е.\n— Х1ан-х1а, хьуна гечдан йиш яц сан, эвхьаза баьккхина ахьа сан мохк, хийла корта баьккхина ас сайн махка т1е ваьллачун, — аьлла 1аьржа-Хожас.\n— Делахь, со-м хьан махка т1ехь хиларна хьох бехк лаьцна вара. Ахьа иштта дийцахь, ахьа баьхначу кортошца хьан корта а хила беза, — аьлла, схьадаьккхина тур тоьхна 1аьржачу-Хожин корта баьккхина Баймарзас.\n— Ма г1ахьара хьо кху новкъа, дуьхьалвог1уш Ц1ен-Хожа ву, къахета-кх суна цо хьан боккху болчу цу хазчу коьртах.\nЦ1ечу Хожас-м цхьаъ дийр ду, чу г1о хьо, — йо1е а аьлла, схьавог1уш Ц1ен-Хожа дуьхьалкхетта кхунна.\nКхо салам шега делча, цо аьлла: «Ша стаг вац, ша зуда ю, хьоьгара салам схьаоьцур дац ша, Жоьра-Бабин Танчин Гугу ю».\n— Хьо х1ун зуда ю, хьо х1ун деш 1аш ю кхузахь? — аьлла. Ша сагатделла араяьлла. Ахьа х1ун леладо, хьо стенга воьду, хаьттина Гугус.\n— Делахь, хьо иштта ма г1о, хьо иштта вахча хьоьга и ялалур яц: цунна хадеш паччахьан эскар ду. Ша г1о дийр ду хьуна.\nХьуьлла барз гой хьуна? Иза барз бац, иза шен нана Жоьра-Баба ю. Лачкъий цунна т1е а г1ой: «Баба, хьан к1ант ву со-м», алий цунна мараэккха. Т1аккха цо Маьлх-Аьзни яло некъ буьйцур бу хьуна, аьлла, хьехар дина Гугус Баймарзина. Оцу тайппана ваха а вахана — «Хьан к1ант вуй со-м», — аьлла, Жоьра-Бабина мараиккхина к1ант.\n— Сан к1ант вай хьо-м, схьадийца айхьа деанарг, — аьлла Жоьра-Бабас.\n— Эй-эй, иштта ялалур яц Маьлх-Аьзни. И ларъеш паччахъан эскар ду, ша г1о дийр ду хьуна: Маьлх-Аьзнис ловзош дашон бад ю, ша хьох дашон кхокха бийр бу. Маьлх-Аьзни ларъеш долчу эскаршний, г1аланашний юккъехь боьг1на дашон б1ог1ам бу. Оцу б1ог1ам т1е охьахуур ву хьо. Эскаро, тохий, ма тохий, — аьлла т1е тоьпаш лоцур ю хьуна. Эххар а «Маьлх-Аьзнина ловзо дика бу хара-м», аьлла схьа а лаьцна, цара Маьлх-Аьзни йолчу чу кхуссур ву хьо — ишттий бен ялалур яц хьоьга Маьлх-Аьзни.\nМаьлх-Аьзнис кхуьнга схьа а хьаьжна аьлла: «Тамаша бу-кх хьо кхокха белахь. И хьан б1аьргаш шена вуьйцу хезначу Байбурин Баймарзичех тера хета шена».\nШа ву-кх и Баймарза аьлла, ша ма-варра а хилла д1ах1оьттина х1ара. Т1аккха ара а яьлла, хехь долчу эскаре йистхилла исбаьхьа Маьлх-Аьзни: «Д1асаг1о, ша маре яха йоллу», — аьлла.\n1уьйранна са ма хилли, кхо говр йолчу г1удалкха а хиъна, ц1а дан новкъа даьлла х1ара шиъ. Жоьра-Баба йолчухь буьйса а яьккхина, новкъадаьлла схьадог1уш: «Жимма садо1ур дара ша», — аьлла, д1атаь1начу Баймарзина набкхетта. Кхано самаваьлча, йоьлхуш 1аш карийна кхунна Маьлх-Аьзни.\n— Жима волуш шен да ца хиллехь, шел ницкъ болуш стаг вац, кхера а ца кхоьруш говраш д1аяхийта, — аьлла Баймарзас.\nСаьрмико адамийн маттахь аьлла: «Охьавосса оцу г1удалкхана т1ера, летар ду вайша». — Г1удалкхана т1ера охьа а воьссина, лата кечвелла Баймарза.\nИ д1о гушъерш х1ун г1аланаш ю? — аьлла.\n— Царна чохь бехаш ворх1 ваша, наьрт-эрстхой бу, — аьлла дас.\n— Цаьрца хьуьнар къовса воьду со, — аьлла д1аволавелла к1ант, шен зилбух1ар тур а эцна. Х1ара воьду-воьдуш г1аланашна гергакхаьчначу хенахь, наьртийн нанас шен к1енташка аьлла:\n— Цхьа стагт ма ву схьанехьа г!ерташ, гуш.\n— Иза нуьцкъал стаг волчух тера а ма ду. Цунна х1ун дан деза-те вай? — аьлла наьрт-эрстхоша а вовшашка.\n— Вай цунна дуьхьал вешан ж1аьлеш — пхьаьрчий хеца деза: ледара к1ант велахь, цара х1аллаквийр ву иза, ледара к1ант вацахь — х1умма а дийр дац, — аьлла нанас.\nЦунах кхерабеллачу наьрт-эрстхоша барт бина: «И стаг дукха нуьцкъал стаг ву. Цунах вай вешан ваша а вина, ваьшца кхаба веза иза», — аьлла.\nХ1ара к1ант чу ма-вогг1ура, дуьхьал бевллачу наьрт-эрстхоша «Ваша воцчунна ваша хили», — аьлла, маралелхаш, чувигна, шайн йиша кхуьнга а луш, ваха охьахаийна. Х1орш бехаш 1аш, цхьа масех шо даьллачу хенахь, к1анта аьлла:\n— Суна сайн да-нана газа дукха хан яьлла. Уьш гаре сатесна, ч1ог1а царах хьаьгна а ву со. Шуна дукха хала ца хетахьара, ц1а г1ур вара со, сайн да-нана долчу.\nГ1охьа, делахь, — аьлла, дика кечвина, шен нускалца вордана т1ехь новкъа ваьккхина наьрт-эрстхоша шешан нуц.\n— Шу д1адоьлхучу новкъахь, цхьана готтачу гечо т1ехь дуьхьал куьзга лоцур ду шунна. Аша ца кхоьруш, лахкий т1ехлелхийталаш шайн говраш. Нагахь шу кхераделла дохахь, бухарчу дуьнена г1ур ду шу, — аьлла наьрт-эрстхоша. Оцу гечо т1е кхаьчча, кхарна дуьхьал куьзга лаьцча, д1алелхийтина к1анта говраш. Нускал а, говраш а бухарчу дуьнена чудахана, к1ант йистах тасавелла, хала а, атта а чу ца воьдуш висна. Х1инца х1ун дийр дара-те бохуш лелаш, вахна цхьана буьнна т1е кхаьчча к1ант. Чувахана к1ант 1аш, веъна чуваьлла цхьа кхо стаг.\n— Марша вог1ийла хьо! Воцчунна ваша ву-кх хьо, — аьлла маралилхина х1орш к1антана.\n— Маршалла хуьлда, могуш хуьлда шуна а! — аьлла, мараиккхина царна к1ант а. Эццахь вовшашка ч1ог1а безам бахна, доттаг1ий хилла царах.\nИ йо1 тхуна гуш йолу дукха хан ю. Уьш бухарчу дуьненахь бе-хаш бу, — аьлла кхуьнан накъосташа.\nУьш болчу кхачаза 1ийра ма вац со, — аьлла, тохавелла к1ант.\nИштта атта дан цу 1уьрга чуваха. Чувах-вахнарг вагош ву цу чохь, — аьлла накъосташа.\nХ1ан-х1а, со 1алур вац цу чу вахаза, х1уъу а хилча а, — аьлла к1ант ца 1ийна.\n— Вало делахь, цхьаьна г1ур ду вай, — аьлла, бахана х1орш. Д1акхаьчча, накъосташа аьлла:\n— Хьо хьаша ву: хьо хьалха вахийта бакъахьа дац 1уьрга, тхо г1ур ду.\nХьалхарниг чувахана, шен дег1ах муш а бихкина: ша «вогу», «вогу»! — аьлла мохьтоьхча, хьалавоккхур аша аьлла. 1уьргана чувоьдуш цхьа хан яьллачу хенахь — «вогу!», «вогу!» аьлла, мохь беана. Оззийна хьалаваьккхина кхара иза. Шолг1аниг чувахана. Иза а, цо «вогу!», «вогу!» аьлча, оззийна схьаваьккхина.\nТ1аккха майра к1ант вахана 1уьрга: ша «вогу!» «вогу!» аьлча, — хеций чувахийталаш аьлла.\nКхоно цхьана хенахь «вогу!» «вогу!» аьлла, мохь беача, — хецна 1уьрга чу вахийтина кхара майра к1ант.\nДар-дарап аьлла бухарчу дуьнена кхаьчна к1ант. Чукхачарца вахана партъаьлла хьалаиккхина, д1асахьаьжна. Гобаьккхина дашо бос лепаш г1аланаш, царна чохь хазалла ялайоллуш кхо йо1, тайп-тайпанара даарш-маларш т1ехь долуш, х1иттийна шаннаш хилла. Царах ши йо1 еана маракхетта кхунна, «воцчунна ваша хили, хьо марша вог1ийла!» — аьлла. Кхозлаг1ниг букъберзийна д1ах1оьттина, к1ант везавелла.\n— Дуьло, лакхарчу дуьнена т1едевр ду вай, — аьлла.\n— Х1ан-х1а, тхо девр дац хьалха, хьо вала. Хьан т1ехь болчу накъосташа ямартло йийр ю хьуна: тхох 1еха а белла, хьо т1е ца волуьйтуш чохь вуьтур ву цара, — тхо шайна дитархьама, — аьлла, дехна мехкарша.\n— Х1ан-х1а, суна дика хаьа сайн накъостийн хьал. Со вер вац хьалха, шу т1аьхьа а дитина,- аьлла, майрачу к1анта цхьацца йоккхуш, кхоь а хьалаяьккхина.\nТ1аккха, т1аьххьара, к1ант хьалаволуш воллуш, т1ерачу накъо-сташа, мехкарийн хазаллех 1ехабелла, муш хадош, чухецна. Вахна, тохара санна бухарчу дуьнена чувоьжна к1ант. Партъаьлла хьалаиккхина, д1асахьаьжча, — ша кхин а бухарчу, кхолаг1чу дуьненахь карийна к1антана. Х1инца х1ун дийр дара-те бохуш, воьд-воьдуш, вахана, цхьана юьрта кхаьчча х1ара. Цхьа йоккха зуда дуьхьалкхетта, цуьнга хьал-де хаьттина кхо: г1уллакхаш муха ду шун? — аьлла. Зудчо жоп делла:\n— Дера, к1ант, г1уллакхаш дика ма дац тхан юьртахь, цхьа саьрмик бу тхан юьртахь молу хи дихкина, тхоьга хи ца оьцуьйтуш. Цо хьогалла дойуш ма лаьтта тхо.\n— Оцунна са ма гатде ахьа, йоккха стаг. Аса бийр бу хьуна цуьнан болх-м, — аьлла, вахана майра к1ант саьрмик болчу. Саьрмик хилла, ша болчохь цергаш вовшех а хьекхош, седарчий лелхаш санна, багахь суьйнаш туьйсуьйтуш 1аш.\n— Я лер, я вуьсур! — аьлла, мохь тоьхна, т1екхоссавеллачу майрачу к1анта, тур тоьхна-тоьхна, исс дакъа дина охьабиллина саьрмик. Т1аккха чехкка ц1а а вахана, йоккхачу стаге аьлла к1анта:\n— Х1инца даьккхи аса оцу моьлкъанан ворх1е а са, яха хьайна х1инца маьрша!\n— Ч1ог1а сайн дех-ненах хьаьгнера, уьш болчу г1ур вара со, ахьа лакхарчу дуьнена т1евала некъ хьехахьара, — аьлла.\n— Хьуна а ца хьехна хьанна хьоьхур бара аса и некъ. Со-м хьуна х1ун дика дийр ду ца хууш яра.\nД1огахула т1еболуш цхьа некъ бу. Оцу новкъахь кхо ка хир бу хьуна: цхьаъ 1аьржа, важа — к1айн, важа — сира. Царах к1айчух хьан куьг кхетахь, цо хьо лакхарчу дуьнена т1е воккхур ву, вукхарах хьан куьг кхетахь, кхин а бухарчу дуьнена г1ур ву хьо, — аьлла йоккхачу стага.\n— Х1унда йилли ахьа и пхьагал охьа, — аьлла велха х1оьттина стаг.\n— Аса-м иза хьуна г1уллакх до аьлла ма дира: суна оьшуш а ма яцара х1ара, х1унда воьлху хьо? — аьлла майрачу к1анта.\n— Пхьагал хьашт долуш-м со а ца воьлхура. Со дукха хенахь дуьйна сайн к1ант вайна, иза лоьхуш вара. Цхьана стага аьллера соьга, ахьа т1аьхьахьаьдда, к1айн пхьагал лаьцчахь карор ву хьуна хьайн к1ант, — аьлла. Х1инций-х1инций айса иза лоцу-кх, бохуш. са бага а кхаьчна, хьуьхь а воьлла, вог1уш вара со! Сох къа ца хетара хьуна?! Со-х сайна к1ант карийна вели моьттуш вара. К1ант карочух ваьккхи ахьа со, — аьлла, юха а вилхина воккха стаг.\n— Со ву хьан к1ант! Карий хьуна хьайн к1ант! — аьлла маракхетта к1ант шен дена, иза вевзина.\nКадениг, майраниг, шена вониг т1едеъча — ца вуху. Хих а, ц1арах а чекхвийларх — иза т1етт1а ч1аг1луш лаьтта. Хьуьнарен, май-раниг халкъо виц ца во. Тешамечух, майрачух лоций дас к1антана хабарш дуьйцу. Ткъа доттаг1чунна ямарт хилларг — наь1алтаца вуьйцу.\n«Даа рицкъа лахаза-х вер ваций со», — аьлла шен жима к1ант кисна а вуллий, аха лелаш хилла воккхастаг ахархо.\nГонна ваханчуьра схьавеана да, ша хоршахь витина к1ант лехна, лехна, карорах дог а диллина, — цхьана ба1ала к1ел нахана вайна хир ву иза, — аьлла, цунах къа а хетта, д1авахана.\n— Хьада, вахана г1ой, хьуьнхара, хьайна новкъа воьдуш лелон г1аж яккхий вола.\nВахана к1ант, озийна орамашца бух а баьккхина, цхьа хьокха а бахьаш веана: «Х1ара мегар юй суна г1ожна?» — аьлла.\nНаьрт-эрстхоша вовшашка а хьаьвсина аьлла: «Х1инца а жима ву х1ара. Д1авахийта мегар дан».\nКхин деа шарахь хьуьнан б1араш а даош, шайца кхаьбна к1ат наьртхоша. Т1аккха а вахийтина цара жима к1ант: «Хьада, хьайна новкъа г1аш воьдуш лелон г1аж яккхий вола», — аьлла.\nВахана озийна орамашца бух а баьккхина, г1еххьа поп а бахьаш веана к1ант. «Х1ара мегар юй суна г1ожна?» — аьлла наьрташка поп д1акховдийна.\n— Хьуьнхара яккхий, новкъа лело г1аж я хьайна, — аьлла вахийтина жима к1ант. Цигарчу дечгех уггар боккхах болу поп озийна бух а баьккхина, иза а бахьаш, ц1а веана иза.\n«Х1инца шен дена д1авахийта мегар ду х1ара», — аьлла реза а хилла, вигна тохара шаьш схьавалийнчу охьавиллина наьрташа жима к1ант.\nОхана деш лелачу ден, де дика а дина, хьекъийла а аьлла: «Со ахьа хоршахь витина вайна к1ант ву», — аьлла вовзийтина к1анта.\nДа цец а ваьлла, воьхна хьаьвзина: «Бакъ дац ахьа дуьйцург, сан к1ант кисна а хоьаш жима вара, хьох тера вацара» — бохуш.\n— Дада, ахьа, х1ара хьайн стерчий а эций, д1а а г1ой, сада1а. Аса айса чекхдоккхур ду охана. Со-со ц1а вог1ур ву. Хьо ц1а г1о.\n— Дада, вайша иштта 1ийна вер вац. Вайшинна даа а, мала а деза. Со цхьана элана йолах чух1отта г1ур ву.\nГенна махка а вахана, цхьана юьртахь: «Йолах чух1отта стаг хьанна оьшу» бохуш, мохь бетташ лелаш хилла ахархочун к1ант.\nЦхьана эло дуьхьал а ваьлла, «шена оьшу чух1отта ялхо», аьлла д1авигна к1ант.\nХьалхалера ялхой дечге д1а а хьовсийна, ахархочун к1ант волчу а вахна, вижна 1уьллу иза сама а ваьккхина, «хьо дечге ваха веза», аьлла цунна бог1у кхача д1абелла эло.\nАхархочун к1ант, меллаша к1егар хиъна, шена белла кхача баа а биъна, «дечге ваха-м кхуьур вара» аьлла, юха охьавижна. Делкъан хан хилчахь, вист а ца хуьлуш, вахана хьуьнхара озийна боккха поп бух а баьккхина, иза ц1а а беана, элана хьалха, гоьлаш т1е а буьллуш, кегбина охьабиллина.\n«Оьг1аз водахь кхо х1уъу а дийр ду вайна», — аьлла, кхеравеллачу эло, шен зудчух дага а ваьлла, дуккха а даьхний а делла д1авахийтина ялхо — ахархочун к1ант.\nЦамгарх ша ч1аг1велчахь, валарна кхеравеллачу воккхачу стага шен кхаа к1анте весет дина: «Дуьнена чохь хан йоккхуш, шаьш лела арадевлчахь, ц1ечу а, к1айчу а, 1аьржачу а боьранашкахь буьйса яккха ма совцалаш», — аьлла.\nЖимах волчу вашас аьлла: «Вайн дас, ша леш, вайга весет ма дина: ц1ечу а. к1айчу а, 1аьржачу а боьранашкахь ма совцалаш, кхераме ду шуна — кхузахь 1ан ца деза вай».\nВоккхах волчу шина вашас човхийна жимах волу ваша: «Хьуна а, ванн дена а х1ун хаьара. Г1овг1а а ца еш, д1авижа хьо», аьлла.\n— Вайн дас ша лечу заман чохь вайга весет ма динера: «К1айчу боьрахь ма совцалаш» аьлла.\n— Хьайна цахуург юьйцу ахьа, — аьлла, жимах волу ваша човха а вина, охьавижна воккхах волу ши ваша.\n— Стигалхула лела олхазар мас таса а ча даьхьаш, лаьттахула лела экха т1е ког баккха а ца даьхш болчу сан махка т1ехь верг мила ву? — аьлла, к1оршаме мохь тоьхна цо а.\n— Мохь ма хьекха, боьха х1ума, хьо мила кхеро г1ерта. — аьлла секха1одаца озийна пха тоьхна, хьалхарчунна санна, йоккха чов йина цунна а. Наьрт-эрстхо текхаш, халла д1авахана.\nД1абоьлхуш са а дайна, 1аьржачу боьрахь буьйса яккха сецца кхо ваша. Жимах волчу вашас, хьалхарчу боьранашкахь санна, — кхузахь совца ца дезара вай, дас дина весет ду вайга: 1аьржачу боьрахь ма совца, бохуш. Цхьа бохам хиларна кхоьру со, — баьхна.\nДукха оьхуш, к1езиг оьхуш, д1аиханчул т1аьхьа, цхьана пана махкахь, кхо чиркх богучу шахьара кхаьчча вежарий. Царалахь цхьа чиркх ц1ен, важа к1айн, кхозлаг1ниг — 1аьржа богуш хилла.\nШахьарна йисте кхаьччахь, мичхьа даха деза вай аьлла, севцца вежарий. Жимах волчу вашас аьлла: «1аьржа чиркх богу меттиг цхьа х1ума доцуш хир яц. Цига со г1ур ву. Шуьшиъ ц1ен а, к1айн а чиркхаш догучу г1аланашка ваха веза».\n— Чехка д1авалахь кху чуьра, ворх1 корта болу наьрт-эрстхо ц1а кхачахь, цо вуьйр ву хьо, — аьлла.\n— Со цо вуьйр вац. Цунна цхьаъ дер вай. Кху шахьарахь богу кхо чиркх бес-бесара х1унда бу дийца суна?- аьлла к1анта.\n— Хьуна гуш йолу кхо г1ала кхаа вешин, наьрт-эрстхойн ю. Нагахь санна ц1ен чиркх байчахь — бухависинчу шина вешина хаам бу, кхо корта болу ваша наьрт-эрстхо вийна хиларан. К1айн чиркх байна меттиг хилахь — вукха шина вешийна хаам бу — пхи корта болу ваша вийна хиларан. Ткъа кхозлаг1чу г1алара 1аьржа чиркх байчахь — церан уггар воккхах волу ваша, ворх1 корта болу наьрт-эрстхо вийна хиларан хаам хир бу, — аьлла.\n— Х1инца бер бац хьо моьлкъа сан карара, — аьлла тур диттина кхуьй а корта белаш т1ера охьабаьккхина к1анта.\nВовшахлеташ х1ара шиъ делкъанга ваьлчахь, ворх1 корта бол-чу наьртхочо, ницкъана ша г1елвала а воьлча, шен говре мохь тоьхна: «Х1инцачул хьоьгара г1о эшна дац суна, да висарг, дена бисарг, г1ой цкъа мала ной чохь хи да суна», — аьлла.\nЦ1ен, к1айн чиркхаш богуш хиллачу г1аланашкара шен ший а ваша, кхо йо1 йолчу г1ала а вигна, оцу кхаа йо1ах йоккхах йолу шиъ, воккхах волчу шина вешиний, жимах йолу хазаниг — шений ялош, ц1ехьа баха арабевлла вежарий, церан зударий.\n«Вай дахана ц1а кхаьччахь, нахалахь юьхь1аьржо ю: вайшиннал жимах волу ваша хьуьнарна тоьлла аьлча а, цуьнан нускал вайшинчул хаза гича а. Вийна д1аваккха веза иза», — аьлла. Юха а, къахета кеп а х1оттийна, цуьнан когаш хедо сацийна цу шимма.\nЖимах волу ваша, наьртех летта г1елвелла, набарна ч1ог1а д1атаь1на. Воккхах волчу шиммо, иза хьаьла оьккхушехь т1екхетийта, ира аг1о цуьнан голашна т1е а ерзийна, тур диллина, лерган пардош лелха санна ч1ог1а маьхьарий тоьхна: ва, ва б1о бог1у, хьалаг1атта!» — аьлла.\n— Х1инца кхузахь яхка а елла берзалоша юур ю хьан ши гола, — цуьнга а аьлла, цуьнан нускал кхера а дина, иза шайца а долуш, ц1а вахана тешам боцу ши ваша.\n— Иштта дакъаза а х1унда ваьлла шуьшиъ, ойланаш а х1унда йо ашшиммо? — аьлла.\n— Х1ора п1ераскана буса дог1ий Ешапо олу тхойшинга: «Корехула долий ц1ий мала аса шун я не1арехула долий са эца аса шун?»\n— Са бохург мерза а, хала а ду, корехула долий ц1ий эца тхан.\n— Кхин д1а йолчу ханна хьийзор вац шуьша къинхетам боцчу Ешапо. Вай цхьа барт бийр бу цуьнан 1азапах хьалха довла: тховса Ешап деачахь ашшиммо цуьнга ала, ахьа даима а ц1ий муьйлуш к1ордийна тхуна. Кхин д1а са ца деттало. Не1арехула чу а долий, тхан са а эций, вей д1аваккха тхойша. Вай цунна цхьа тешнабехк бийр бу. Со хьалаайбий не1арна т1ехула васхала вилла, шаьш, не1арна цхьацца аг1ор а валий д1ах1отта. Ешап, ледеш, суна к1ел кисло аг1ор ер аша. Васхалара цунна кошкала хуур ву со. Сан буьйнара далалур дац шуна и йовсар. Т1аккха шуьша, цхьацца аг1ор т1екхета. Вай д1абоккхур бу шуна цуьнан болх.\n— Корехула долий, ц1ий мала ша шун я не1арехула долий, са эца ша шун? — аьлла.\n— Корехула дог1ий ахьа ц1ий муьйлуш к1елвисна волуш воллу тхойша. Не1арехула чу а долий, са а эций, вей д1аваккха тхойша, 1азапехь а ца валлош, — аьлла заь1апхоша.\n— Де ма дехьара со. Аша боху кхо дика дийр дара аса шуна, -аьлла.\n— Х1ун кхо дика дийр ду ахьа шайна? — аьлла хаьттичахь Ешапо жоп делла:\n— Б1аьргаш доцчунна — б1аьргашший, пхьаьрсаш доцчунна -пхьаьрсашший, когаш доцчунна — когашший хуьлуьйтур дара ша, — аьлла.\n— Делахь оха ца дуьйш дуьтур ду хьо, и кхо дика ахьа тхуна дахь, — аьлла заь1апхоша.\nЕшапо б1аьргаш боцчуьнга аьлла: «Бага эккхал суна». Вахана багаиккхина б1аьрзениг. Ши б1аьрг ден а бина, багара юхакхоьссина Ешапо.\n— Кху Ешапана легаш 1уьйдуш ницкъбинарг ша ву. Кхо ницкъ а кхочуш ша схьаволуьйтур вац шен багара. Со бага эккхале, кхуьнан когаш а, куьйгаш а д1а а дехкий, х1окхо тешнабехк бахь, х1ара ден кийчча 1елаш. Со кхо схьа ца лахь, х1ара ден а дей, кхуьнан гай дат1а делаш. Цу чохь хир ву шуна со.\nЦ1а воьдуш, шина вешин жимах волу ваша зсий дажош 1ачу цхьана к1антана т1екхаьчна: цкъа вулий воьлхуш, т1аккха вулий — хелхавуьйлуш волчу.\n— Цкьа вулий воьлху хьо, т1акка хелхаволу, и х1ун ду ахьа дийриг? — аьлла.\n— Тхан эвлара кхо ваша ваханера лела. Иза хьуьнарна шайл тоьлла аьлла, ц1а бог1уш, тешнабехк а бина, царех жимах волчун когаш а даьхна, иза цигахь витина боху цуьнан вежарша. Цунах къахетий воьлху со. Т1аккха халхаволу: сарахь ц1а вахчахь, шинан вешин ловзаргахь, чорпийн кад мер бу-кх аса, бохург дага я дог1ий воккхавеш, — аьлла, жоп делла эсий дажош 1ачу к1анта.\n— Д1о т1ехьа х1оьттина 1ачу мискачу стаге лойша и секха1ад, цо дула там бара иза.\nД1ахьевсина к1ант гичахь, нах цунах ца бешаш бийлабелла: — цуьнга дулало секха1ад? — аьлла.\n— Арарчу элан а х1ун бехк бу, ломарчу лоьман а х1ун бехк бу? Ямартлонца тоьхна хьайн ши ког а баьккхина, эрна арахь хьо д1а а кхоьссина, шайн ц1а а веана. х1ара ловзар а дуьйлина. сакъоьруш 1ачу хьайн шина вешина тохахьа, — аьлла.\nХ1оьттина ловзар белхаре дирзина. Ловзаргахь сакъера баьхкина божарий — тезете х1иттина, зударий — белхарга хевшина.\n— Вайх цхьаъ валавеза, х1орда чу а кхоссавелла. — Лечкъина воллу декъаза стаг вистхилла:\n— Со ву вала кийча. Со лийр ву массарна а хьалхара.\n— Хьуьлла гена йоцчуш г1айре ю. Оха цунна юххе х1орда чу кхуссур ву хьо. Цу г1айре т1е хьо атта вер ву. Тхан кема хьуна гучуьра даьлча, хьо цу г1айре т1ехь лийр ву.\n— Мегар ду. Со реза ву. — аьлла жоп делла декъазчу стага. Цу сохьтехь х1орда чу кхоссавелла и стаг. Д1асаетталучу тулг1енаша къайлаваьккхина иза. Д1асаветталуш, т1амарш етташ воллу х1ара, тулг1ено г1айри т1е кхоьссина. Цу г1айре т1оьхула волавелла декъаза стаг. Наьрт-эрстхойн кема а къайладаьлла. Цара шаьш къайладевлча лийр ву аьллехь а, ца леш висина декъаза стаг.\nИ доккха олхазар д1адахча, ойла йина стага: «И аьрзу 1ийначу метте поп т1е хаа веза со. Ишта а, вуьшта а вала деза сан». Вахана попа т1е хиъна стаг. Тохара санна схьа а еана, попа т1е ижу яа хиина аьрзу. Стаг гуш па хилла цунна. Шен ижу йиина яьлча, аьр-зу хьалаг1аьттина. Иза г1оттуш цуьнан когах тасавелла х1ара де-къаза стаг. Х1орда т1оьхула а яьлла, цхьана лаьмнаш т1оьхула д1айоьдуш хилла аьрзу, когах кхозуш х1ара стаг а волуш.\nД1аоьху-уш, цхьана хьаннаш т1оьхула довлуш, бухахь к1арраш оьхуш даккхий 1уьргаш гина стагана. «Дер веза со кхузахь чухецавала». — аьлла, охьахецавелла и стаг. «Хьуьлла доьдучу аьрзуно хьоза чу кхоьсси», — бохуш д1асахьийзаш хилла бухахь болу наьрт-эрстхой. Х1ара стаг цу даккхийра дог1маш долчу адамех кхера а велла, цхьана т1улга т1ехьа д1алечкъина.\nЦигара ведда, уьдуш хьаннашний, т1улгийн чхарашний юккъехула чекхваьлча, юьрта кхаьчна декъаза стаг. «Ма дика веана хьо цу хьаннашний, чхарашний юккъехула», — бохуш цецбуьйлуш хил-ла нах. Цу наха ц1енош а дина, цхьаммо кад, вукхо 1айг а белла, цигахь ваха хиина декъаза стаг.\n«Хьо х1ун стаг ву?» — хаьттина кху стаге наьрт-эрстхочо. Лурвоьллачу д1адийцина ша лелориг. Т1аккха наьрт-эрстхочо аьлла: «Вало, буьйса яккха чу г1ор вайша». Цу шиннел хьалха а евлла чуяхна вотангарш а.\n1уьйранна хьалаг1аьттича, наьрт-эрстхочо аьлла лурвоьллачу стаге: «Хьайн пхьаьрсаш к1ел хьажал». Стагана шен пхьаьрсаш к1елахь цхьацца бог гина (цо диънарг цу вотангарийн жижиг хилла). Т1аккха наьрт-эрстхо юха а вистхилла: «Вале, д1аг1о. Хьо х1инца турпал ву. Цхьанна х1уманах кхерам бац хьуна», — д1ахьажийна и лурвоьлла стаг цу наьрт-эрстхочо.\nДехаш 1аш хилла ворх1 ваша а, цхьа йиша а. Цхьана дийнахь йиша а яйна висина ворх1 ваша. Иза лаха арабевлла уьш. Лелаш-лелаш цхьаьна йоккхачу харанна т1екхаьчна уьш. «Т1аккха сацам бина цу чу даха. Х1орш чоьхьа ма-бевлли, т1екхетта кхарна наьрт-аьрстхо. «Шу лаа арадевллий?» — аьлла хаьттина наьрт-аьрстхочо ворх1 веше. Х1окхара шаьш йиша лаха арадовлар хаийтича, ч1ог1а дар а велла, уюш байина цо. Т1аккха церан декъий чу а даьхьна, йишина хьалха охьадехкина наьрт-аьрстхочо.\nЙоькхачу стага шена ма-хьеххара, йишас аьлла наьрт-аьрстхочуьнга: «Шена ц1оканаш яра цхьана кхаа вешин ненан тукар деза, ткъа и ц1оканаш тега царех воккхачу вешин мекхах чоьш деза», — аьлла.\nТ1аккха вистхилла воккхах волу ваша: «Бехк ма биллалахь, тхуна кху чу моза беана моьттура», — аьлла. Т1аккха цхьа жимма хан яьлча, ша деана г1уллакх д1ахьедина наьрт-аьрстхочо. Цо дуьйцучух ца ваьшна воккхачу вашас аьлла: «Мел дехначуьнга луш хилча, тхан ненан тукар тоххара артделла хир дара, ткъа мел бехначуьнга бохуьйтуш хилча, сан мер к1ел цхьа а чо а бисина хир бацара!».\nЦхьана ненан цхьа к1ант хилла Куллуби бохуш ц1е йолу, чуьра аравала ца ваьхьаш. Цунна ша х1ун дийр ду ца хууш, ч1ог1а гатъелла хилла нана. Цхьана дийнахь дагадеана кхунна ц1а чуьра уьйт1а а, кхин д1а а ч1епалгаш дахка. Куллубина дукхадезаш хилла ч1епалгаш. Т1аккха, шена дага ма-дарра, ц1а чуьра уьйт1ахула д1а ч1епалгаш дехкина кхо. 1уьйранна самаваьллачу Куллубийиа гина и ч1епалгаш. Уьш дууш уьйт1ара араваьлла х1ара, ц1еххьана дуьне а, бехаш 1аш болу нах а гина, шайн ц1а дицделла, цхьаьна нана метте кхаьчна х1ара. Кхунна т1екхаьчна цхьа наьрт-аьрстхо, шен берашна ижо лаха араваьлла. Куллуби гина ч1ог1а хазахетта, наьрт-аьрстхо кхунна т1евеана. Иза ваа хазделлачу наьрт-аьрстхочо, кхуьнга вайша хьуьнарш къовса деза аьлла, кхунна тешнабехк ца бархьама. «Вайша аьлханах кхо т1адам баккха беза 1аьвдина, ткъа т1улгийн новкъахь чан яккха еза», — аьлла. Куллубис аьлла:\n«Вайша и хьуьнарш кхо де даьлча къовсурду аьлла». Цо бохучунна т1етайна х1ара шиъ.\nМухха делахь а, ца хууш ц1а кхаьчна Куллуби. Т1аккха кхо шен нене дийцина, ша наьрт-аьрстхочуьнца къовса деза хьуьнарш. Нанас, х1ара шен юьхьарлаьцначу некъах юха ца ваккхархьама, кхуьнга аьлла: «Х1ан, х1ара аьлха а, х1оа ду хьуна, кхин х1ара овкьаран т1оьрмиг бу хьуна, г1аш юккъе бехка чан яккха», — аьлла. Шен нанас шега ма-аллара и х1уманаш а эцна, наьрт-аьрстхочуьнца хьуьнарш къовса вахана Куллуби.\nД1аькхаьччи, кхунна бухахь карийна наьрт-аьрстхо. «Хьо хьуьнарш къовса кийча вуй?» — аьлла, хаьттина наьрт-аьрстхочо.\n«Дера ву», — аьлла вистхилла Куллуби. Т1аккха наьрт-аьрстхочо 1аьвдина аьлхинах ши т1адам баьккхина. «Х1ан, хьайга х1ун дало хьажал, Куллуби», — аьлла вистхилла наьрт.\n«Х1окху хьуьнар т1ехь хьо туьйли», — аьлла наьрт-аьрстхочо, кхера а луш. «Делахь х1инца т1улгийн новкъахь чан хьаьнга яккхало,хьовсур ду вай».\nГена-гена а ваьлла, дуьхьал ведда х1ара шиъ. Куллубис шен г1аш юккъера т1оьрмиган бертиг а ястина, овкъаран чан эккхийтина, ткъа наьрт-аьрстхочуьнга чан ца яккхаелла. Т1аккха кхин а ч1ог1а кхеравелла наьрт. «Со вен ма вехьара ахь», — аьлла, дехна цо. «Делахь дика ду, тахана дуьйна ас бохург дийр ду ахь, — аьлла Куллубис.\nЦ1а чу а валийна Куллуби охьавиллина наьрт-аьрстхочо. Наьртан к1орнеша а, наьрто а до1учу синан мохо ц1а чухула т1емаваьккхина лелош хилла Куллуби. Ахь х1ун до, Куллуби, хьо ма тхевнаца т1емаваьлла лелаш ву? — аьлла, хаьттина наьрт-аьрстхочо. Ша кхин х1ун эр ду а ца хиъна: «Х1окху тховх дисина шун ворх1е ден хилла тур ду бохуш хезнера суна. Иза схьа а эцна, шун массеран а кортош даха воллу со», — аьлла Куллубис.\nЦуьнах кхерабелла бевдда наьрташ, ц1а чуьра ара а лилхина. Х1орш бевдда боьлхуш кхаа ламанал дехьа бевллачу хенахь кхарна дуьхьал кхетта цхьогал. «Аш х1ун до, шу стенах кхераделла девдда?» — хаьттина цо. Иштта шаьш Куллубих девдда хилар наьрташа д1ахаийтича, цхьогало аьлла:\n«Оцу ц1а чуьра аравала ца ваьхьачу Куллубих девдда шу? Дуьло, ас кхерор ву шуна Куллуби», — аьлла наьрт-аьрстхой т1ехьа а х1иттийна дог1уш, наьрташ бехачу уьйт1а кхаьчна.\nОцу заманчохь Куллуби цхьана доккхачу диттах чуха а тесна, 1аш хилла. «Хьо х1ун деш ву, Коллуби?», — хаьттина цхьогало. «Х1ара дитт эцна, шуна т1аьхьаван воллуш вара со», — аьлла Куллубис цхьогале. Иза хезначу наьрт-аьрстхочо: «Тхо Куллубига дайийта доллуш дара хьо!» — аьлла, лаьттах тоьхна, эккхийтина цхьогал. Т1аккха бевдда т1апъаьлла байна наьрт-аьрстхой.\nТ1аккха наьрт-аьрстхочо т1улг хьакха а бина, цунах чан яьккхира, шен ницкъ воккхачу стагана гайта, амма воккхачу стага шен дама схьа а эцна, цунна «х1уп» элира. Чан алсам елира. Воккхачу стеган «ницкъ» туьйлира. Т1аккха воккхачу стага омра дира, ша, ги а воллий, хил дехьа ваккха аьлла. Кхин дош ца олуш, мел-лаша воккха стаг ги а воьллина, хи чухула дехьа волуш лаьттара наьрт-аьрстхо. Наьрт-аьрстхочо хаттар дира воккхачу стаге: «Хьо ницкъ болуш хилча, оццул вайн х1унда ву хьо?», — аьлла. Воккхачу стага жоп делира: «Дала з1енашца стиглах хьалавихкина ву со», аьлла. Наьрт-аьрстхочо элира боху: «Цхьа жимма охьахеца ала оцу деле», — аьлла.\nТ1аккха воккхачу стага, схьаэцна, ю 1оьттина букъах. Наьрт-аьрстхочуьнга мохь белира: «Тоьур ду хьуна, хьалаайве ала цуьнга!» — аьлла мискачу стага ю схьаяьккхира букъаха.\nВоккхачу стага сарралц цуьнга букъа т1ехь а лелавайтина, сарахь ша ц1а валавайтира. Мискачу стага, шен зудчуьнца барт а бина, элира: «Ялол, зуда, ас байинчу наьрт-аьрстхойн жижиг кхехкадел тхойшинна», — аьлла. Кхеравелла доккха садаьккхира наьрто. Цо садо1уш арахецначу х1авао воккха стаг тховх туьйхира. Наьрто хаьттира воккхачу стеган зудчуьнга и х1ун деш ву аьлла. Зудчо жоп делира, хьуна тоха дукъо доккхуш ву иза аьлла. Кхеравелла, ара а иккхина, вахара наьрт-аьрстхо. Шайн метте кхаьчча, ц1ахь болчу наьрташа хаьттира и хьан кочахь ерг х1ун ю аьлла. Иза не1аран гур хиллера цо араволучу хенахь цунах тасабелла. Наьрто д1адийцира шена гина долу х1ума. Кхерабелла няьрт-аьрстхой кхин оцу юьрта ца бахана боху.\nТуллам-Ог1о хилла наьртех тоьлла наьрт. Иза хилла исс эзар ц1е йолчу шахьарахь веха цхьа а стаг шен ц1е яккха ца ваьхьаш верг. Иза вахана Г1езаман 1ела волчу ламанал говр а йолуш, ломан эханнал ша а волуш. «Ваг1ахь, бертахь схьавалор ву, ца ваг1ахь бертаза жа а, ша а валор ву», — аьлла вахана Туллам-Ог1о. Делкъа хан хиллале йолчу хенахь говр кхаьчна цуьнан цига, делкъа хан хилча ша а кхаьчна Г1езаман 1елина вуьйцуш хезна Туллам-Ог1о. Туллам-Ог1ос далале Г1езаман 1елас салам хьалха ша делира. Цул т1аьхьа Туллам-Ог1она даг т1е кхерам тесира. Говра т1ера хьаша санна охьавоссийра цо Туллам-Ог1о.\nТ1ехьаьжна ойла йира цо: Маса уьстаг1 биъча т1еравер варате х1ара хьаша аьлла. «Кхуьнга дера баалур бац цхьа уьстаг1а бен, цхьаъ баахь дика буу», — ойла йира цо. Шена а, цунна а цхьацца уьстаг1 бийра цо т1аккха. Г1езаман 1елас тидам беш хилла цо юучу х1уманан. Юург меллаша юуш хилла цо. Туллам-Ог1ос ах уьстаг1 баале, Г1езаман 1елас дийнна уьстаг1 биъна, Туллам-Ог1ос чорпин цхьа кад малале, Г1езаман 1елас чорпин яй мелла. Сахилча, шен жа генна д1а а лаьхкина, хаттар дина Г1езаман 1елас Туллам-Ог1ога: «Хьо стенна араваьлла, цхьа г1уллакх доцуш веана хир вац хьо? Х1инца хьан г1уллакхе а хьожур ву со».\n— Со-м кхин доккха г1уллакх долуш а ца веана. Х1окху махка хьо веана аьлла хезна, хьоьца гергарло таса веара, — аьлла. Туллам-Ог1ос.\nТуллам-Ог1о ц1а вахара. Цул т1аьхьа диъ шо зама елира. Шен осалчу наьрташка элира цо: «Г1езаман 1елин жа а дебна хир ду, со цигара ц1а веана диъ шо зама а яьлла. Аш, даха а г1ой, цуьнан жа схьадаладе, бертахь ваг1ахь, ша а схьавалаве аьлла. Уьш баьхкина схьакхечира Г1езаман 1ела волчу. Кхузткъе кхо наьрто вара уьш.\n— Хьо бертахь ваг1ахь хьо вига а, жа дига а даьхкина тхо, — элира цара цуьнга.\n— Со-м вог1ур вац, жа-м дуьгуьйтур ду ас, — аьлла, жоп делира Г1езаман 1елас.\n«Дада, хьо ц1а ваг1ахь хьоьца г1уллакх дара сан». Да ц1а ца веа-ра. Нене элира цо, наьрташа жа а дигна ц1а веан со. Кхузткъе кхоъ пха кечбе суна. Ткъа ша секха1ад кечдан волавелира иза. Нанас т1аккха хьехар дира цунна: «Схьавоьл, цкъа кхаьллина юург ткъаннан метта ю хьуна, шозза кхаьллинарг шовзткъаннан метта ю хьуна, кхузза кхаьллинарг — кхузткъаннан метта ю хьуна». Логал чоьхьа йолуш, ца йолуш кхузза х1ума а кхаьллина, иза царна т1аьхьа ваха кечвелира. Нанас элира цуьнга: «Хьо юьртара дуьйна чехка водахь, т1аьхьа а кхиъна, кхера а велла, ц1а веанарг хир ву хьо, юьртах араваллалц меллаша водахь, юьртара дуьйна меллаша вахара иза, т1аьхьа кхиъна хир вац эр ду хьуна». Юьртах валлалц меллаша а вахана, т1аьхьа шен говр д1аэккхийтира цо. Вухахьаьжначу уггаре а осалчу наьртана гира д1адетташ долу суйнаш. Наьрто хаьттира шайн коьртачу наьрте: «И йог1у ц1ераш х1ун ц1ераш ю?» — аьлла. «Г1езаман 1елин говран бергаша туьйсуьйтуш суйнаш ду уьш ламанах д1адетталуш дерш». — «И д1адетташ долу дохк, х1ун дохк ду?» — «Г1езаман 1елин говран мер1уьргах схьадетта дохк ду иза», — аьлла, жоп делла наьрто. «Жа д1а а тасий, довда вай?» — аьлла, духа а хаттар лира цо. «Довда мегар дан, ц1а кхаьчча Туллам-Ог1ос дойур ду вай, кхузахь севцча, Г1е-заман 1елас дойур ду вай», — аьлла, жоп делира наьрто.\nТ1аьхьакхаьчначу Г1езаман 1елас кхузткъе кхо пха тоьхна, кхузткъе кхоъ нарт вийра, шен жа схьа а даьккхина, шен г1отанера х1умнаш схьа а эцна, шен да вехачу меттиге ц1а вахара Г1езаман 1ела. Ц1а кхаьчча, Г1езаман 1елас шен дега элира: «Арахь вевзина ч1ог1а гергара стаг вара сан Туллам-Ог1о бохуш, цига ваха пурба лахьара ахь». Цуьнан дехарна жоп а делла, дас иза новкъа ваьккхира Туллам-Ог1о волчу вахийта. Цуьнан яра ч1ог1а хаза зуда. Зудчунна, шен б1аьрг ма-кхийтти, Г1езаман 1ела ч1ог1а везавелира. Зудчо Г1езаман 1елина дийцира Туллам-Ог1ос бинчу тешнабехкан хьокъехь. 1уьйранна Г1езаман 1елас элира: «Шена ахь бина тешнабехк гучубаьлла, хьо шех лата веза», — аьлла. «Ша муха летар ву хьох, ша ламанан эхханнал ма ву, хьоьга ша хьала а айалур вац», — элира Туллам-Ог1ос. «Иза гур ду хьуна вайшиъ лата ваьлча», — аьлла, жоп делира Г1езамап 1елас. Летира и шиъ. Схьаэцна Г1езаман 1елас Туллам-Ог1о гоьллец лаьттахвахийтира, т1аккха Туллам-Ог1ос 1ела гоьллец лаьттах вахийтира. Цул т1аьхьа хьала а айина, 1елас Туллам-Ог1о деггец лаьттах вахийтира. Г1езаман 1ела цуьнан корта баккха воллучу хенахь: «Вен ма вехьара ахь, хьуна луъур дийр дара ас», — элира Туллам-Ог1ос. «Делахь, кхечухьара латта а кхоьхьуш, кхо барз а бийр бу ахь, кхо барз ахка а охкур бу ахь», — аьлла, шен йийсарш а балош, Г1езаман 1ела шен да вехачу метте схьавеара. Х1еттахь аьхкина баьрзнаш «Аьхкинчу-Борзехь» аьхкина ду олуш ду вайн халкъа юкъахь.\nПросмотров 19 490\nСупер! Ставлю 5+


Къилбаседа ХIирийчоьнан куьйгалхочун вешин карах нах белла\nГIуран-бутт 15, 2020\nКъилбаседа ХIирийчоьнан куьйгалхочун вашас урхалла дечу машенца некъан бохам хилар тIечIагIдина. ХIирийн "15-й регион" сайте цуьнан гергарчо бинчу хаамца, Битаров Казбек шен цIахь ву, ткъа цуьнан хIусамнана лоьрийн тергонехь ю.\nБитаров Вячеславан ваша бахьанехь инцидент хилира карарчу беттан 12-чохь ГIебарта-Балкхаройчохь. Кавказ.Реалиин хьостано чIагIдарца, шен Toyota Land Cruiser 200 машенца дуьхьал оьхучу машенийн асане ваьллачу Битаров Казбека "ВАЗ-2107" машенах тоьхна шен автомобиль. ДуьхьалйогIучу машенахь хилларш белла: да а, нана а, церан жима ши бер а.\n"Сингаттам хиллачу дийнахь байинчийн гергарчарна тIедахара тхо, кадам а беш. Дехар дира тезетахь хила тхайна бакъо лахьара аьлла. ТIейогIучу хенахь а цаьрца цхьана хир ду тхо, деана вуон доькъуш", - аьлла, дIахьедина Къилбаседа ХIирийчоьнан куьйгалхочун кхечу вашас Битаров Таймураза.\nКъилбаседа ХIирийчоьнан муфтий Гацалов Хьажа-Мурд а вара тезетахь. Сингаттам беанчу наха шайгара "бехкаш ца доху" бохуш, чIагIдо цо а.\n"Ларамза хилла хIума ду хIара. Ницкъаллийн структураш ю, цара гIуллакх луьстур ду", - аьлла Гацаловс.\nВоккха бизнесхо ву Битаров Казбек. Къилбаседа ХIирийчуьра кхо компани ю цуьнан долахь.\nКавказ.Реалиин хьосташа де хьалха хаамбира, Битаров Казбек республикан куьйгалхочун ваша хиларе терра, бехк цунна тIера а баьккхина, оцу бохамехь велла "ВАЗ-2107" машенан долахо бехкеван хьийза аьлла.


Исламан Нур - Свет Ислама - Ламаз деш а воцуш, марха кхабаран хьукма\nНийсах дерг: шен лаамехь ламаз дитинарг - и дитар бахьанехь доккхачу керсталлина чувоьжна. Оцу тIедоьгIна: цо кхаьбна марха а, иштта цо дина кхин долу Iибадаташ а дац къобалдеш - Хастамечу АллахIе цо тоба даллалц, хIунда аьлча доллучунна ницкъ кхочуш, Сийлахь-Воккхачу АллахIа аьлла:\n«Амма цара АллахIаца накъостий нисбина хиллехьара - цара мел динарг эрна хир ма дара» («ал-АнIам»: 88).\nОццу маьIнехь кхин а ду аяташ а, хьадисаш а.\nЦхьаболучу Iеламнаха и бахьанехь керста ца вагарвина иза, нагахь цо шен ламаз, парз хиларна инкаре а воцуш, кIадо йина, мало йина дитина делахь. Ткъа оцу тIедоьгIча, цуьнан марханаш а, Iибадаташ а меттара ду (доьхна дац). Ткъа нийсах дерг - хьалха аьлларг ду. Нагахь цо шен лаамехь ламаз дитинехь - иза керстаналле вужуш ву, хуьлда иза и парз хиларна къера а. ХIунда аьлча дуккха а тоьшаллаш ду оцу хьокъехь. Царех цхьаъ ду пайхамара (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) дийцинарг:\n«Боккъалаъ, стаг ширках а, керстаналлех а къастош дерг ламаз ду, ткъа ламаз дитиначо - керстаналла дина» (хIара хьадис, IабдуллахIан кIанта Жабира дийцина аьлла, шен «Сахьихь» жайнахь Муслима далийна: 78).\nКхин а пайхамара (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) аьлла:\n«Вайна а, царна а юккъехь болучу бартан (бух) ламаз ду, ткъа и дитиначо – керстаналла дина» (Ахьмад: 5̸346, 355, Тирмизи: 262I, Насаий: 464, ибн МажахI: 1079, ибн Хьиббан: 1454. Тирмизис аьлла хIара «хьасан, сахьихь, гIариб» даржехь хьадис ду).\nГIараваьллачу Iеламстага ибн Къаййимас (АллахIа къинхетам бойла цуьнах) ша деккъа ламазан а, и дитаран бакъонийн а хьокъехь къастийна яздиначу жайнахь даржош дийцина оцу хьокъехь дерг. ЧIогIа пайдехь жайна ду и. И дешар а, цуьнах пайда эцар а хир ду дика.\nШайх ибн Баз. Iабдур Раззакъ Хьасана гулдина «Рамадан беттан бозалла» дуьйцу дакъа, 15 агIо.\nГочдинарг – Турпалан кIант Фарукъ


Гуной — Википеди\nХӀокху версин 3 хийцам талла безаш бу. ЧӀагӀйелла верси теллина (2020, 12 август).\nГуной я Гуьной— Нохчмахкахойн тукхумера нохчийн даккхийчех цхьа тайпа. Тайпанан векалш масех гаплотобанера бу J1, J2, I2, амма алсама берш J1 тобанера бу. Н.Г.Волковас лору хонаш-гуннаш дегӀастахойн а, Хой, Гуной тайпанин а дай.\n1.2 Гуной баьржина ярташ\n2.1 Тайпа декъадалар\nТайпанан мохк Нохчмахкахь бу. Гуьнан доза ду: къилбехахь Курчалца а, ЭгӀашбетаца а, малхбузехь Элистанжаца, малхбалехь РегӀатӀаца, лаьтта Гумс а, Хул-Хуло а хишна юкъахь, ткъа къилбаседехь ломан кӀажошкара Нохчийн акъари тӀе долу доза.\nГуьнан чуйогӀу нах беха меттигаш: Абубакаран кӀотар, Анзоран кӀотар, Байсаркъайн кӀотар, Бенойн-КӀотар, Вир-ХотӀе, Гуьна, Идин кӀотар, Марзойн-Мохк, Месадойн кӀотар, Ровзатан кӀотар, Хьажин кӀотар, Хьажин эвла, ЦӀен Ведана, Эвтара.\nГунойн тайпанан лам Эртен-Корт корта бу.\nГунойн аре – Мескер-Эвлан къилбаседа-малхбалехь.\nГунойн шовданаш – Соьлжа-ГӀалан Ӏаьржахин хьун чура шовданаш.\nДехьа Гуьна – хьалха Гуьна лаьттина эвлан къилба-малхбалера меттиг.\nТӀерачу Гуьна – эвлан малхбален йист, хьалха Гуьна лаьттина меттиг.\nГунин кӀотар – Айт-Кхаьллара НикӀи-ХитӀан малхбузера кӀотар.\nГуной баьржина ярташ[нисйе бӀаьра | нисйе]\nГуной беха меттигаш: Бена-Юрт, БердакӀел, Гелдаган, Гермачиг, ГӀулоз, Дубовски, Жалкх, Майртуп, Макане, Мескар-Эвла, НикӀи-ХитӀа, Оьрза-ГӀала, Соьлжа-Юрт, Хаьмбин-Ирзе, Цоци-Эвла, Чечана.Лаха-Невре\nГенеалоги[нисйе бӀаьра | нисйе]\nГунойша дийцарехь уьш эмиран Сайд-Ӏали Шамин тӀаьхьенах бу, ткъа схьабовлар кхаа вешех Гундалах, Гундаргенах, Нижлах ду. Гендарганойша дийцарехь, Гандар а, Гуно а вежарий хилла, ткъа церан йиша Курчала хилла.\nАмма тайпанан векалш елла ДНК тесташ гойту иза бакъ ца хилар. Гиехе некъе J2 гаплотобанера бу, Саккхой Ӏ2 тобанера бу, ткъа кхин долу 8 некъех болу Гуной J1 тобанера бу. Гендаргной а, Нижалой а J2 гаплотобанера бу. Цуьндела Гуношна а, Гендарганошна а юкъахь зӀе яц, амма Нижалой а, Гендаргной а гергара хила таро ю.\nТайпан генеалоги: Сайд-Ӏали Шами – Ӏабдул-Хан – Сайд-Ӏали – АргӀун – Шайхуль – Ислам – Джамалуддин – Нурдахьад. Оццехь зӀе хеда хаамаш ца тоарна. Гундал (ЦӀен Ведана йиллинарг) – Гунам – ЧӀодул – Эски (Эвтара йиллинарг) – Гуммалт (Хьеший ховшучу меттигехь юьрт йиллина) – Дата (Юьртан коьрте олучу меттигехь охьахиина) – Эвриг (Дехьа Гуьна йиллина) – Алхаз – Уллуби – Эйбал.\nИсторин Ӏилманийн доктор, профессор, НР ӀА корреспондент волчу М.М.Ибрагимовс ялийна шен генеалоги: Гундал – Гунам – Уммалт – ЧӀодул – Эски – Паьрси – Гуммалт – Дата – Устар – Ажмот – Эвриг – Алхаз – Ӏали – Уллубай – Айбили – Ӏели – Хамбахьад – ГӀирма-Хьаьжа – Ӏабдулла – Кери – ТӀушал – ИбрахӀим – Муьсли – Мовсур.\nГуьной тайпа декъадалар (къовларшна чохь гаплотобанаш): Алдаргар (J1), Асхоран некъе, Гезайн некъе, Гиехе некъе (J2), Де некъе, Дудар некъе (J1), ЖӀаьнта некъе (J1), Куди некъе (J1), Мисарханан некъе (J1), МӀоми некъе (J1), Саккхой (I2), Солтайн некъе, УгӀайн некъе (J1), Ӏабдуллайн некъе (Месил J1), Ӏажматан некъе, Ӏумаран некъе.\nШемара эмир Саид-Ӏали велчи, цуьнан меттиг дӀалецира кхечу тайпанчу стага. Цуьнан кӀенташна Сайд-Ӏалин, Абул-Ханан, Решед-Ханан, Хьамзат-Ханан ден меттиг дӀалаьцчи, ца лиира даймахкахь баха, уьш кхелхира къилбаседехьа. Кавказан лаьмнашкахь кхечира Курку-лам я Кхеташ-кортан кӀоште, хӀинца ЦӀонтара а, Тезa-Кхаьлла а лаьттача. Церан цхьаннах кхоъ кӀант вара – Гундал, Нижал, Гундарген. ТӀаьххьарниг – Гундарген охьахиира хӀинца Гендаргана лаьттача, ткъа ши ваша – Гундал а, Нижал а – циггахь висира. Доьзалаш а, даьхний а дебча, меттиг кӀезиг хилира ши ваша ца тарвелира цхьаьна меттигехь. Ший а кхелхира цигара. Нижал Яьссал дехьавелира, ткъа Гундала караберзийра Гумсан а, Хул-Хулон а юкъара мохк. Гундала йиллира ЦӀен Ведана эвла, валлалц вехира шен кӀантаца Джоулца цигахь. Джоулан кӀанта Эскис йиллира Эвтара эвла, ткъа Эскин кӀанта Камболата юьрт йиллира Хьеший ховшучу меттигехь, Гуьнан къилбаседехьа. Цуьнан кӀант Дата охьахиина Юьртан Коьрте олучу меттиге, ткъа Датин кӀант Эврига йиллина Дехьа Гуьна. Иза хьалха Гуьна лаьттина меттиг ю.\nЭвриган кӀант хилла Алхаз. Гуьнан тӀелетта хилла талорхой, цара йийсар вина Алхаз, иза кхечу махка лолла вохка я дегара цунах мах баккха дагахь. Алхаз дӀа ца воьдуш доьхьало йина вийна талорхоша Мохе олучу меттигехь, цигахь хӀинца а лаьтта цунна доьгӀна чурт.\nАлхазан кӀант хилла Улби, ткъа Улбин кӀант Эбал. Уьш берриш баьхна Дехьа Гуьнахь. Цигара дӀа тӀаьхьенаш екъаелли некъешна, баьржина ерриг аренан ярташкахула а, Теркал дехьа а.\nБерса-Шайхан нана Гуьной тайпана хилла. 1591-1592 шерашкахь Берс-Шайх шариӀат даржо волавелла, Гунойн доккхаха долчу декъо ислам тӀеэцна, ткъа цхьа дакъа Теркал дехьа а бевлла гӀалагӀазкхашна юкъахевшина. Цара йиллина Оьрза-ГӀала дуьххьала охьахиинчу Оьрзан цӀарах. Нохчийн историко Лаудаев Умалта яздо, цхьацца бахьнашца нохчий уьдура шайн махкахойх гӀалагӀазкхашна юкъа а, гӀалгӀазкхий нохчашна юкъа а лечкъара. Оьрза-ГӀала бевдда баьхкира Гуьнара бахархой а. Дуккха шерашкахь цигахь бехаш гӀалгӀазкхашца гергарлонаш тасаделира, цаьрца иэбелира уьш. Амма Гуношна шайн мохк биц цалора, сих-сиха хьошалгӀа эхара, вовшен гӀо а дора. Оьрза-ГӀалахь беха Гунойх бевлла гӀалагӀазкхий: БугаевгӀар, БусунгуровгӀар, ГришингӀар, ГулаевгӀар, ГуноевгӀар, ЕгоркингӀар, ЗакаевгӀар, ПолушкингӀар, РосламбековгӀар, ТиткингӀар. ГӀалагӀазкхашна юкъакхетча кхечу къоман нахана барам а боцуш, оьрсашна санна латтан дакъош лора, эскаран капиталах ссуда а лора, герз лело бакъо а лора. Амма оцу дикане кхача керсталла тӀелаца дезара.\nХӀХ бӀешеран хьалхарчу декъехь Гумс хин аьрру бердаца, Хул-Хулон аьтту бердаца Гуна эвла лаьттина.\nМарзойн-Мохк – Гуьнан къилбаседехьара эвла. ЦӀе кхоллаяларан шиъ верси ю. Хьалхара – мерза хи долу хьост ду. ШолгӀаниг – Марзой-махка дуьххьала хевшинарш Гуьной бу, Ӏабдуллайн некъех болу, цуьнан кӀентан ТӀушалайн воӀрий – Ханбахьад, ИбраьхӀим, Сайд-Ӏела (фамилеш ХанбахадовгӀар, ДилиевгӀар, ИбрагимовгӀар, кхин а). Цхьаболу кӀентий бехара Гуьнахь, ткъа церан зударша сих-сиха шайна юкъахь олура: «Марзой болчу гӀо вай». Доцца аьлчи, «марзой» цӀе кхоллаяла тарло «мерза» дешах а, «марзой» дешах а.\nН.Семеновс яздо шен жайнахь: «Ӏаьндари эвлахь беха гуенаш, цара шеш нохчех Гуьна эвлара девлла боху, шеш Теркан а, ГӀой-хин а юкъара аборигенаш ду а боху».\nЧечана йиллинарш Гуной а, ЦӀонтарой а лору. Халкъан этимологица, Чечана цӀе яьлла Таркхойн Шовхалан йоьӀан цӀарах Чечах, иза тӀелеттачу хенахь йийсар йина ялийна хилла Гуьночо Чайнакха, тӀаьхьа цуьнан зуда хилла цунах. Масех кӀант вина цуо Чайнакхан. Уьш баьхна Гуьнахь. Майра велчи, шен кӀенташца Чеча кхелхина акъари тӀе, цара йиллина Соьлжан а, Органан а юкъахь кӀотар, цӀе Чечана тиллина.\nГумалатан Геха — чоьхьарчу эскарийн наиб. ТӀом чекхбаьллачул тӀаьхьа Веданан наибаллан пурстоьпан гӀоьнча.\nМитаев, Бамат-Гири-Хьаьжа (Ӏовда). Авлияъ – къадарин тӀарикъат. Кунта-Хьаьжин накъост а, мурд а. Шозза лаьцна сибрех вахийтина. ТӀаьххьараниг хилира обарг Зеламхегахьа гӀолацарна, пхеа шеран Калугин губерне. Цуьнца цхьаьна лаьцна вахийтина кхин а 30 стаг. 1914 шеран 13 сентябрехь Ӏовда кхелхина. Ӏовда цӀавалийна дӀаверзийна Эвтарахь цуьнан тешаме мурдаш. Зийарат Эвтаран юкъахь ду.\nМитаев Ӏела, Бамат-Гири-Хьаьжин кӀант. Авлияъ – къадарин тӀарикъат. Нохчийчоьнан гӀараваьлла политикин а, динан а гӀуллакххо. Советан Ӏедал доккхуш мах хадон йиш йоцуш цуьнан гӀуллакхаш доллушехь, Ӏедал чӀагӀделча ЧКас 1925 шарахь Дон-тӀера-Ростовхь Хьалха-Мартан тӀиера Гайтаев Билу-Хьаьжица цхьаьна тоьпаш тоьхна.\nТепи Гуьнара, 1845 шарахь имам Шемалан Нохчийчоьнан аренашкарчу эвланийн цӀарах, шеш оьрсийн тӀелетарх ларде я тӀом сацо пурбало, аьлла тӀебаханчу векалийн корта.\nЭвтархойн Ахьмад (Мохьмадан Ахьмад) – 1847-1849 шерашкахь имам Шемалан Йоккхачу Нохчийчоьнан наиб. Вийна 1852 шарахь.\n↑ Волкова Н.Г. Этнонимы и племенные названия Северного Кавказа. М.1973, с.130\n↑ Сулейманов, 1997, с. 269.\n↑ 1 2 3 Сулейманов, 1997, с. 494.\n↑ Сулейманов, 1997, с. 462.\n↑ Сулейманов, 1997, с. 273.\n↑ Сулейманов, 1997, с. 274.\n↑ Сулейманов, 1997, с. 304.\n↑ Сулейманов, 1997, с. 270.\n↑ Сулейманов, 1997, с. 269-270,614.\n↑ священник Григорий Куценко Православная Чечня: «Мама, почему я ношу крестик? Почему я один?» (оьр.). Православный Мир (27 декабря 2012). Теллина 2014 шеран 14 апрелехь.\n↑ Сулейманов, 1997, с. 613.\n↑ М. М. Ибрагимов — «Что объединяет терских казаков и тейп гуно?», «Грозненский рабочий» № 34(20816)\n↑ Сулейманов, 1997, с. 271.\n↑ Сулейманов, 1997, с. 479.\nАрби Падаров. Гуной (краткая информационная справка) (русский). — Гудермес, 2018. — 17 майхь (вып. 29-32).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Гуной&oldid=8155730»


ТIаьххьарчу кIиранашкахь Азербайджано Оьрсийчу дIавала хьийзиначу нохчийн мухIажирна Такаев Сайд-Хьасанна еарин Iуьйранна депортаци йина. И стаг тIаьхьарчу 13 шарчохь набахтехь латтийнера Азербайджанан Iедалша, террорхойн тобанан могIаршлахь хилла аьлла, бехке а вина.\n2000-чу шарахь, адамийн бакъонашларъярхоша дийцарехь, цунна Чири-эвланна уллорчу оьрсийн блок-постехь герз тоьхна, чов йинера. Цул тIаьхьа эскархоша цкъа хьалха лоьрийн цIийна кхачийнера иза, цул тIаьхьа, цунна гIоле хилча, лаьцнера. Кхо бутт набахтехь баьккхинчул тIаьхьа амнисти юккъе а вахийтина, арахецнера и стаг.\nШа маьршаваьллачул тIаьхьа Баку дIаваханчу Такаевс Азербайджанехь цигарчу Цхьаьнакхеттачу Къаьмнийн Юкъараллин векалтехь мухIажаран статус ехнера. Цунна иза яла а еллера.\nАмма 2004-чу шарахь информаци яьржира, Азербайджанехь Ал-Къаидица боьзначу тIемлойн тоба лаьцна аьлла. Цу тобан декъахиларна бехке вира Такаев а. Ша бехкецахилар цо чIагIдешшехь, 13 шо хан а тоьхна, чувоьллира деа беран да.\nИ хан ерриге а цо набахтехь а яьккхира. Делахь а, цу тIехь цуьнан кхолламан чолхе мур дIа ца бирзина. Такаев араволу хан тIекхаьчча, иза маьршаваккхаран метта Азербайджанан Iедало иза депортаци яран набахте вигира, Оьрсийчу экстрадици ян Iалашонца.\nЦхьаьнакхеттачу къаьмнийн юкъаралло мухIажир санна къобал вина иза Оьрсийчу дIавала дуьненаюкъарчу берташца бакъо яцахь а, хIетте а еарин Iуьйранна иза Дагестанан дозане дIа а вигина, оьрсийн Iедалхошка дIавелла.\nДуккхаъчу шерашкахь Такаев Сайд-Хьусейн а, цуьнан доьзал а бевзаш волчу Бакохарчу нохчийн диаспорин куьйгалхочо Моллаев Рамзана тоьшалла до, и стаг шена дуьхьал тоьттучу хIуманна бехке хуьлийла дац, бохуш. Ша 2001-чу шарахь Москохара Баку схьавеанчул тIаьхьа цо Оьрсийчоьнан лаьтта тIе ког левзина а бац боху Моллаевс.\nТакаев 2003-гIа шо кхаччалц оьрсийн эскархошна тIелатарш дарехь декъахилла бохуш, цхьаццаболчу хаамийн гIирсаша яржо харцинформаци, бух боцуш хилар а чIагIдеш: "И стаг мухIажиран статус йоллушехь а, цунна йина амнисти а йоллушехь, Iуьйранна 7 сахьт даьлча ара а ваьккхина, дIавелла Оьрсийчу. Иза дIавигар цхьаъ.\nШозлагIниг – цунах лаьцна яржош информаци ю, иза 2003-гIа шо кхаччалц тIелатарш деш хилла, бохуш. 2001 - чу шеран Зазадоккху –баттахь лаьцна хилла иза. 2001-чу шеран Стигалкъекъа-беттан 30-чохь цунна амнисти ярх кехаташ а ду вайгахь. 2001-чу шеран Гезгамашин-баттахь дуьйна Оьрсийчохь а, Нохчийчохь а хилла а вац и стаг".\nКарарчу хенахь Нохчийчуьрчу Талламан комитетан белхахоша хеттамаш беш бу Такаевга. Цуьнан хIусамнана а, Азербайджанехь иза вевза-везарш а дуьненаюкъарчу институцешка а, адамийн бакъонашларъярхошка а орца доьхуш бу, и стаг маьрша ваккхаре доьхуш.\nАзербайджано Оьрсийчоьне дIавели Такаев Сайд-Хьусейн\nАзербайджано дIавелла Такаев Нохчийчуьрчу талламчаша левеш ву


Матерь Мира - Матрица Мира смотреть онлайн - Luxfilm\nМатерь Мира - Матрица Мира\nВремя 00:05 Дата 14.06.2018 | Видачок\nОнлайн видео Матерь Мира - Матрица Мира смотреть бесплатно. Скачать видео Матерь Мира - Матрица Мира на телефон. Смотреть онлайн Матерь Мира - Матрица Мира на мобильном.\nТеги: Матерь, Мира, Матрица, Мира


Сен-Леон-сюр-л'Иль — Википеди\n▲2030 стаг (2018 шеран 1 январь)\nСен-Леон-сюр-л'Иль (фр. Saint-Léon-sur-l'Isle) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Дордонь. Дозанашца йу Сент-Астье (Дордонь), Гриньоль (Дордонь), Невик (Дордонь), Сен-Жермен-дю-Саламбр. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Леон-сюр-л%27Иль&oldid=5185294»


Тигренок "Бьонс" со звуком: продажа, цена в Алматы. Игрушки для самых маленьких от "ИП Петрова О.В. "PODARI.KZ"" - 35844252\nТигренок "Бьонс" со звуком\nНет в наличииКод: RBT20002


Инфоурок › Другое › Презентации › Хьехарсахьатан коьчал: «Билгалдашах 1амийнарг карладаккхар».\nАс гойту х1уманан билгало: Бос, барам, чам, стенах йо, Шун къамел тодеш, ас хаздо, Цундела даима оьшу со, Алал – х1ун ю теша со? Муьлхачу къамелан декъах лаьцна ду х1етал-метал?\n«Билгалдашах 1амийнарг карладаккхар»\nГуьйре, г1аш, дог1а, мархаш, аре. Т1едиллар: оцу ц1ердешнашна уллохь язде билгалдешнаш, хила дезачу терахье а, дожаре а х1иттош.\nДашо гуьйре. Ц1еххьана т1екхечира (токхе) гуьйре. (Лекхачу) стиглахула мохо (к1айн) мархаш идайора Оьхура (шийла) дог1анаш. Цара новкъарло йора (юьзначу) аренашкахь (сиха) болхбечу юьртахошна. (Г1ийлачу). (тийначу) хьаннашкахь самукъане дацара. Дуккха а олхазарш тоххара (бовхачу) мехкашка д1адаханера.Охьаоьхучу (дашочу) г1аша когаш к1ела (можа) кузаш тийсинера.\nТ1едиллар: х1ора ц1ердашна бухахь язде лексически маь1ница дог1уш долу билгалдешнаш. I II III IV Кхор 1аж хьайба кемсаш\nХ1ора тобанан векало билгалдоху къамелан дакъош. Билг. Ц1ерд. Хандош Билг. Ц1ерд. Ц1ечу 1ежех юьзнера диттан к1ело. Билг. Ц1ерд. Ц1ерд. Хандош билг. Ц1ерд. Мерзачу кемсех чам баьккхира воккхачу стага.\nХ1окху предложенина йозанан уьн т1ехь а, тептарш т1ехь а синтаксически таллам бийр бу вай: Юьртабахамхоша хьийкъина ялташ машинашца хьатта кхоьхьу. Х1ун до? Кхоьхьу сказуеми Хьа? Юьртабахамхоша подлежащи Х1ун? Ялташ нийса кхачам Муьлха? Хьийкъина къастам Мича? Хьаьтта меттиган латтам Стенца? Машинашца лач кхачам\nВай х1инца гуьйренан де, можачу г1аша, лаамазчу билгалдаша морфологически таллам бийр бу чалтар (схема) а х1оттийна билгалдош тайпа\tлаамаза я лааме\tдожар\tлегар\tтерахь гуьйренан (де) можачу г1аша\nАс гойту х1уманан билгало:\nБос, барам, чам, стенах йо,\nШункъамелтодеш, ас хаздо,\nАлал – х1ун ю теша со?\nЦ1еххьана т1екхечира (токхе) гуьйре. (Лекхачу) стиглахуламохо (к1айн) мархашидайораОьхура (шийла) дог1анаш. Царановкъарлойора (юьзначу) аренашкахь (сиха) болхбечуюьртахошна.\n(Г1ийлачу). (тийначу) хьаннашкахьсамукъанедацара. Дуккха а олхазарштоххара (бовхачу) мехкашка д1адаханера.Охьаоьхучу (дашочу) г1аша когаш к1ела (можа) кузаштийсинера.\nГуьйре, г1аш, дог1а, мархаш, аре.\nТ1едиллар: оцу ц1ердешнашна уллохьяздебилгалдешнаш, хила дезачу терахье а, дожаре а х1иттош.\nНомер материала: 471494


Верноск-лез-Анноне — Википеди\n▼2634 стаг (2018 шеран 1 январь)\nВерноск-лез-Анноне (фр. Vernosc-lès-Annonay) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Рона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Ардеш. Дозанашца йу Анноне, Ардуа, Давезьё, Кентена, Руафьё, Сен-Сир (Ардеш), Талансьё, Торранк. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Верноск-лез-Анноне&oldid=6731554»


← Эривань Эригена\nСловник: Эрдан — Яйценошение. Источник: т. XLI (1904): Эрдан — Яйценошение, с. 16—20 ( скан · индекс ) • Другие источники: МЭСБЕ : МЭСБЕ : ЭСГ : DNB (1885—1900)\nИсточник — https://ru.wikisource.org/w/index.php?title=ЭСБЕ/Эригена,_Иоанн_Скот&oldid=3909497\nПоследний раз редактировалась 25 января 2020 в 19:21


Анлези — Википеди\n46°57′25″ къ. ш. 3°30′21″ м. д.HGЯOL\nАнлези (фр. Anlezy) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — НьевгӀ.\nДозанашца йу ФгӀане-ГӀеньи, Виль-Ланжи, Сизли, ФегӀтгӀев, Сен-Бенен-д'Ази.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Анлези&oldid=7810019»


Соьлжа-ГIалахь дIаяьхьначу кхеташонехь Нохчийчоьнан куьйгалхочо Кадыров Рамзана дIахьедина, нагахь санна, 2018-чу шарахь дозанаш къастош демаркаци ярх претензеш ечуьра гIалгIайн жигархой ца совцахь, ша Оьрсийчоьнан Iедалхошка дехар дийр ду, къобал ца йинчу Ичкерин заманахь бархI эвла дIалуш бина сацам юхабаккха аьлла.\n"Оха динчунна шу реза дацахь, пачхьалкхан куьйгалле дехар дийр ду оха, нийса сацам бахьара аьлла... ТIаккха тхуна юхаерзор ю тхан бархI эвла", - яздина Нохчийчоьнан куьйгалхочо "ВКонтактерчу" шен агIонехь.\nОцу юкъанна цо кхайкхамбина нохчашка а, гIалгIашка а провокацина меттах ма довла, вовшийн сий дойъуш, дIа- схьа аларш ма хилийта аьлла.\nНохчийчоьнна а, ГIалгIайчоьнна а юкъахь дозанаш къасторна гонах керла эскалаци иккхира Фортанга хийистехь нохчийн Iедалхоша йистош чIагIъеш, гIалгIайн ДаьттагIна гена доццучохь болийна белхаш бахьана долуш.\nКху деношкахь ГIалгIайчоьнца дозанера хьал чолхечу даьллачу юкъанна Нохчийчохь кхаа дийнахь тIеман Iамораш дара дIахьош. Республикан дозанца леррина "ха ден меттигаш" хIиттае аьлла, омра дина Кадыровс ницкъаллин структурийн куьйгалхошна.\nДахначу кIиранах нохчийн а, гIалгIайн а къаьмнашка кхайкхамбира "ГIалгIайчоьнан тайпийн Кхеташоно", шина субъектана юкъахь дозанна тIехула хиллачу бертах лаьцна дискусси юхайолон еза аьлла. Цул тIаьхьа инстаграмехь шен агIонехь йоьдучу эфирехь нохчийн парламентан спикеро Даудов Мохьмада критика йира "тайпийн Кхеташонан" декъашхойн Нохчийчоьнна а, ГIалгIайчоьнна а юкъарчу дозанех йолчу позицина."Кхеташонан" декъашхой – Нохчийчохь "куьйг лун тайпа бац" аьлла, дIахьедира Даудовс.


Баяк (Франци) — Википеди\n44°48′14″ къ. ш. 0°43′34″ м. д.HGЯOL\nБаяк картан тӀехь\nБаяк (фр. Bayac) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Дордонь. Дозанашца ю Куз-е-Сен-Фрон, Beaumontois-en-Périgord[d], Бурникель, Ланке, Монсак, Понтур. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Баяк_(Франци)&oldid=5151550»


Расписание автобусов по автовокзалу КАХОВКА\nРасписание автобусов, автовокзал КАХОВКА\nЧто бы получить актуальное расписание оптравления автобусов с автовокзала КАХОВКА или купить билеты на автобус с автостанции КАХОВКА , необходимо заполнить поля\nСезонное расписание отправления автобусов с автостанции КАХОВКА\nРасписание автобусов по автостанции КАХОВКА составлено на основании планов перевозчиков на ближайший месяц, и не включает произошедших изменений. Для получения актуального расписания движения автобусов отправляющихся с автовокзала КАХОВКА и получения данных о свободных местах в автобусах выбирете пунк меню "РАСПИСАНИЕ АВТОБУСОВ" или "КУПИТЬ БИЛЕТ НА АВТОБУС"\nТабло сезоного расписания отправления автобусов с автостанции КАХОВКА\n4372 06:04 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 05:45 ЛАЗ-695\n4396 06:19 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 06:00 ЛАЗ-695\n2 06:20 КАХОВКА СЕМЕНІВКА 05:30 ЛАЗ-695\n5272 06:25 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 05:48 ПАЗ-4234\n1 06:25 КАХОВКА ВАСИЛІВКА (К) 05:45 ИК-250\n5302 06:37 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 06:00 ПАЗ-4234\n5332 06:49 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 06:12 ПАЗ-4234\n4374 06:49 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 06:30 ЛАЗ-695\n5360 07:01 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 06:24 ПАЗ-4234\n4398 07:04 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 06:45 ЛАЗ-695\n5390 07:13 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 06:36 ПАЗ-4234\n5404 07:19 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 06:42 ПАЗ-4234\n4416 07:19 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 07:00 ЛАЗ-695\n1К 07:22 КАХОВКА КОРОБКИ 07:00 БОГДАН\n5420 07:25 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 06:48 ПАЗ-4234\n5434 07:31 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 06:54 ПАЗ-4234\n4376 07:34 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 07:15 ЛАЗ-695\n84 07:35 КАХОВКА КИЇВ 1 16:00 ЛАЗ-5208NL\n5450 07:37 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 07:00 ПАЗ-4234\n5464 07:43 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 07:06 ПАЗ-4234\n5226 07:49 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 07:12 ПАЗ-4234\n4400 07:49 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 07:30 ЛАЗ-695\n5240 07:55 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 07:18 ПАЗ-4234\n5258 08:01 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 07:24 ПАЗ-4234\n4418 08:04 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 07:45 ЛАЗ-695\n5274 08:07 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 07:30 ПАЗ-4234\n5286 08:13 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 07:36 ПАЗ-4234\n14 08:15 КАХОВКА РАЗДОЛЬНЕ 07:25 ИК-250\n4378 08:19 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 08:00 ЛАЗ-695\n5304 08:19 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 07:42 ПАЗ-4234\n5316 08:25 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 07:48 ПАЗ-4234\n5334 08:31 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 07:54 ПАЗ-4234\n4402 08:34 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 08:15 ЛАЗ-695\n5346 08:37 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 08:00 ПАЗ-4234\n935 08:40 К.ЛАГЕРЯ НОВА КАХОВКА 08:20 МЕРСЕДЕС-16\n5362 08:43 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 08:06 ПАЗ-4234\n5374 08:49 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 08:12 ПАЗ-4234\n4420 08:49 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 08:30 ЛАЗ-695\n5392 08:55 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 08:18 ПАЗ-4234\n5406 09:01 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 08:24 ПАЗ-4234\n4380 09:04 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 08:45 ЛАЗ-695\n5422 09:07 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 08:30 ПАЗ-4234\n5436 09:13 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 08:36 ПАЗ-4234\n4404 09:19 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 09:00 ЛАЗ-695\n5452 09:19 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 08:42 ПАЗ-4234\n5466 09:25 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 08:48 ПАЗ-4234\n5228 09:31 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 08:54 ПАЗ-4234\n2517 09:35 ЛОПАТКИ НОВА КАХОВКА 09:15 МЕРСЕДЕС-16\n5242 09:37 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 09:00 ПАЗ-4234\n4422 09:39 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 09:20 ЛАЗ-695\n5260 09:43 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 09:06 ПАЗ-4234\n5070 09:45 КАХОВКА КПП ЧАПЛИНКА# 07:30 ИК-250\n5276 09:49 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 09:12 ПАЗ-4234\n2К 09:52 КАХОВКА КОРОБКИ 09:30 БОГДАН\n5 09:55 КАХОВКА ВАСИЛІВКА (К) 09:20 ИК-250\n5288 09:55 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 09:18 ПАЗ-4234\n5306 10:01 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 09:24 ПАЗ-4234\n4406 10:04 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 09:45 ЛАЗ-695\n5318 10:07 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 09:30 ПАЗ-4234\n5336 10:13 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 09:36 ПАЗ-4234\n5348 10:19 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 09:42 ПАЗ-4234\n5364 10:25 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 09:48 ПАЗ-4234\n5376 10:31 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 09:54 ПАЗ-4234\n4382 10:34 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 10:15 ЛАЗ-695\n5394 10:37 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 10:00 ПАЗ-4234\n5408 10:43 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 10:06 ПАЗ-4234\n5424 10:49 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 10:12 ПАЗ-4234\n5438 10:55 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 10:18 ПАЗ-4234\n4424 10:59 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 10:40 ЛАЗ-695\n5454 11:01 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 10:24 ПАЗ-4234\n2829 11:10 КАХОВКА ХЕРСОН 09:20 БОГДАН\n5468 11:13 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 10:36 ПАЗ-4234\n4384 11:19 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 11:00 ЛАЗ-695\n3 11:22 КАХОВКА КОРОБКИ 11:00 БОГДАН\n5262 11:31 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 10:54 ПАЗ-4234\n4408 11:34 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 11:15 ЛАЗ-695\n2831 11:40 КАХОВКА ХЕРСОН 10:00 ІВЕКО-18\n5230 11:49 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 11:12 ПАЗ-4234\n4802 11:49 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 11:30 ЛАЗ-695\n7 11:50 КАХОВКА СЕМЕНІВКА 11:00 ИК-250\n5244 11:55 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 11:18 ПАЗ-4234\n4386 12:04 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 11:45 ЛАЗ-695\n5278 12:07 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 11:30 ПАЗ-4234\n5290 12:13 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 11:36 ПАЗ-4234\n5308 12:19 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 11:42 ПАЗ-4234\n4410 12:19 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 12:00 ЛАЗ-695\n5320 12:25 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 11:48 ПАЗ-4234\n5338 12:31 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 11:54 ПАЗ-4234\n4804 12:34 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 12:15 ЛАЗ-695\n5350 12:37 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 12:00 ПАЗ-4234\n209 12:40 КАХОВКА ОДЕСА 05:25 МЕРСЕДЕС-16\n5366 12:43 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 12:06 ПАЗ-4234\n4782 12:49 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 12:30 ЛАЗ-695\n5378 12:49 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 12:12 ПАЗ-4234\n12К 12:50 КАХОВКА КОРОБКИ 12:30 БОГДАН\n5396 12:55 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 12:18 ПАЗ-4234\n3609 12:59 КАХОВКА КАМЯНКА К 12:30 БОГДАН\n5410 13:01 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 12:24 ПАЗ-4234\n4412 13:04 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 12:45 ЛАЗ-695\n5426 13:07 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 12:30 ПАЗ-4234\n5440 13:13 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 12:36 ПАЗ-4234\n5456 13:19 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 12:42 ПАЗ-4234\n4806 13:19 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 13:00 ЛАЗ-695\n2833 13:20 КАХОВКА ХЕРСОН 11:40 БОГДАН\n1783 13:20 КАХОВКА ДУДЧИНЕ# 12:00 БОГДАН\n5470 13:25 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 12:48 ПАЗ-4234\n6 13:25 КАХОВКА ВАСИЛІВКА (К) 12:45 ИК-250\n3860 13:30 КАХОВКА ХЕРСОН 11:10 ИК-250\n5232 13:31 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 12:54 ПАЗ-4234\n4784 13:34 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 13:15 ЛАЗ-695\n5246 13:37 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 13:00 ПАЗ-4234\n5264 13:43 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 13:06 ПАЗ-4234\n5280 13:49 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 13:12 ПАЗ-4234\n4790 13:49 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 13:30 ЛАЗ-695\n5292 13:55 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 13:18 ПАЗ-4234\n5310 14:01 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 13:24 ПАЗ-4234\n3693 14:05 КАХОВКА БОГДАНІВКА 12:50 ЛАЗ-695\n5322 14:07 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 13:30 ПАЗ-4234\n4808 14:09 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 13:50 ЛАЗ-695\n5340 14:13 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 13:36 ПАЗ-4234\n5352 14:19 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 13:42 ПАЗ-4234\n5368 14:25 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 13:48 ПАЗ-4234\n4388 14:29 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 14:10 ЛАЗ-695\n2518 14:30 НОВА КАХОВКА ЛОПАТКИ 11:30 МЕРСЕДЕС-18\n5380 14:31 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 13:54 ПАЗ-4234\n5398 14:37 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 14:00 ПАЗ-4234\n5412 14:43 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 14:06 ПАЗ-4234\n5428 14:49 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 14:12 ПАЗ-4234\n4792 14:49 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 14:30 ЛАЗ-695\n5442 14:55 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 14:18 ПАЗ-4234\n934 15:00 НОВА КАХОВКА К.ЛАГЕРЯ 13:20 МЕРСЕДЕС-18\n5132 15:00 ВЕРХ.РОГАЧИК ХЕРСОН 13:00 МЕРСЕДЕС-18\n5458 15:01 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 14:24 ПАЗ-4234\n4810 15:04 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 14:45 ЛАЗ-695\n2835 15:05 КАХОВКА ХЕРСОН 13:25 ІВЕКО-18\n5472 15:07 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 14:30 ПАЗ-4234\n4390 15:19 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 15:00 ЛАЗ-695\n16К 15:20 КАХОВКА РАЗДОЛЬНЕ 14:30 ИК-250\n5234 15:21 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 14:42 ПАЗ-4234\n5248 15:25 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 14:48 ПАЗ-4234\n5266 15:31 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 14:54 ПАЗ-4234\n4794 15:34 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 15:15 ЛАЗ-695\n5282 15:37 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 15:00 ПАЗ-4234\n2837 15:40 КАХОВКА ХЕРСОН 14:00 ІВЕКО-18\n5294 15:43 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 15:06 ПАЗ-4234\n5312 15:49 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 15:12 ПАЗ-4234\n4812 15:49 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 15:30 ЛАЗ-695\n5324 15:55 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 15:18 ПАЗ-4234\n5342 16:01 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 15:24 ПАЗ-4234\n4392 16:04 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 15:45 ЛАЗ-695\n5354 16:07 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 15:30 ПАЗ-4234\n5370 16:13 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 15:36 ПАЗ-4234\n5382 16:19 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 15:42 ПАЗ-4234\n4796 16:19 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 16:00 ЛАЗ-695\n4821 16:20 ГЕНІЧЕСЬК ХЕРСОН 14:15 БАЗ-А079.07\n4 16:22 КАХОВКА КОРОБКИ 16:00 БОГДАН\n5400 16:25 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 15:48 ПАЗ-4234\n5414 16:31 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 15:54 ПАЗ-4234\n4814 16:34 КАХОВКА ЛЮБИМІВКА (СТЕПОВА)# 16:15 ЛАЗ-695\n5430 16:37 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 16:00 ПАЗ-4234\n2839 16:40 КАХОВКА ХЕРСОН 15:00 ІВЕКО-18\n5444 16:43 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 16:06 ПАЗ-4234\n5460 16:49 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 16:12 ПАЗ-4234\n5474 16:55 КАХОВКА НОВА КАХОВКА 16:18 ПАЗ-4234\n262 21:00 КАХОВКА ЗАПОРІЖЖЯ 15:45 МЕРСЕДЕС-18\n24А 21:55 МИКОЛАЇВ МАРІУПОЛЬ 14:00 СЕТРА\nРасписание автобусов по Украине и автовокзалу КАХОВКА\nАвтовокзал КАХОВКА один из многих , который подключен к нашей системе продажи билетов на автобус. Ниже размещен список автостанций Украины , по которым мы регулярно получаем изменения в расписании движения автобусов.


МегӀ (НьевгӀ) — Википеди\nМегӀ (фр. Mhère) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — НьевгӀ.\nДозанашца йу Гаконь, ШомагӀ (НьевгӀ), Монтиньи-ан-МогӀван, МонтгӀейон, УгӀу-ан-МогӀван, Вокле.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=МегӀ_(НьевгӀ)&oldid=7819730»


Сообщений 511 страница 540 из 720\nhttp://nosaints.rusff.ru/viewtopic.php? … p;p=3#p388\nhttp://distance.anihub.ru/viewtopic.php … =25#p11584\nhttp://euphoriacross.rusff.ru/viewtopic … =34#p12051\nhttp://leroisoleil.roleforum.ru/viewtop … 19#p135347\nhttp://silvergard.rusff.ru/viewtopic.ph … =10#p28346\nhttp://thereapersdue.ru/viewtopic.php?i … p=7#p61526\nhttp://postfactum.rusff.ru/viewtopic.ph … =31#p20904\nhttp://sdstardust.rusff.ru/viewtopic.ph … p=30#p8378\nhttp://special-forces-frpg.ru/viewtopic … p=9#p79716\nhttp://acadia.rusff.ru/viewtopic.php?id … =17#p25755\nhttp://sabbathage.ru/viewtopic.php?id=4 … =10#p53191\nhttp://twilightbloodsunrise.rusff.ru/vi … 183#p10068\nhttp://twilightsugame.rusff.ru/viewtopi … =11#p63722\nhttp://badlandse.rusff.ru/viewtopic.php … p=6#p42135\nhttp://brimstone.rusff.ru/viewtopic.php … =14#p48535\nhttp://soullove.ru/viewtopic.php?id=569 … 29#p290134\nhttp://miyron.rolka.su/viewtopic.php?id … =17#p89508\nhttp://nevsky.rusff.ru/viewtopic.php?id … p=2#p36482\nhttp://shfreewill.rusff.ru/viewtopic.ph … =14#p16153\nhttp://arkham.rusff.ru/viewtopic.php?id … p=34#p7860\nhttp://cruciatuscurse.rusff.ru/viewtopi … =28#p51073\nhttp://essenceofblood.rusff.ru/viewtopi … 639#p65639\nhttp://chillpop.rusff.ru/viewtopic.php? … 90#p104890\nhttp://thereapersdue.ru/viewtopic.php?i … =19#p62815\nhttp://postfactum.rusff.ru/viewtopic.ph … =16#p23070\nhttp://side.rusff.ru/viewtopic.php?id=4 … 20#p662800\nhttp://jumpstreet.rusff.ru/viewtopic.ph … 5#p1160398


Ла-Тессуаль — Википеди\n47°00′17″ къ. ш. 0°51′03″ м. д.HGЯOL\nфр. La Tessoualle\n▼3189 стаг (2019 шеран 1 январь)\nЛа-Тессуаль (фр. La Tessoualle) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Мен а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу Шоле, МолевгӀие, Молеон (Де-СевгӀ), Сен-ПьегӀгӀ-дез-ЕшобгӀонь.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ла-Тессуаль&oldid=7840072»


Мезьер-сюр-Понтуен картан тӀехь\nМезьер-сюр-Понтуен (фр. Mézières-sur-Ponthouin) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Луаран латтанаш регионехь. Коммунан департамент — Сарта. Кхузахь климат барамехь ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Мезьер-сюр-Понтуен&oldid=3964201»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2019, 16 ноябрь, 17:18.


Ватикан — Википеди\n41°54′12″ къ. ш. 12°27′12″ м. д.HGЯOL\nХӀокху версин 10 хийцам талла безаш бу. ЧӀагӀйелла верси теллина (2017, 12 ноябрь).\nВатиканан Пачхьалкхан Шатлакхан Илли\n11 февраль 1929[note 1] (Италех)\nИтальянийн мотт, Французийн мотт, Латинан мотт\n0,44 км² (279-гӀа дуьненахь)\nцентральноевропейское время[d], UTC+1:00[d], Европа/Ватикан[d]\nХӀокху терминан кхин а маьӀнаш ду, хьажа Ватикан (маьӀнаш).\nВатика́н (лат. Status Civitatis Vaticanæ, итал. Stato della Città del Vaticano) (лат. Status Civitatis Vaticanæ, итал. Stato della Città del Vaticano, иштта наггахь олу Пачхьалкх-гӀала Ватика́н) — Европин мохк бу.\nДуьненахь уггара жима пачхьалкх ю, Риман латтанашна юкъахь а йолуш, Италийца дхьахьейо и дукхахболчу наха. Шен пачхьалкха цӀе кхоллаяларна бахьан Mons Vaticanus олуш болу гу бу. Латинера vaticinia нохчийн матте даьккхича — «Пал тасаран меттиг» бохург ду. Католикан бух Ӏуьллу меттиг ю Ватикан, иштта Риман Папа вехаш Ӏа меттиг ю\nАнтични хенахь Ватикан латта даьсса дара, шен тӀаьхь Ӏаьш адмаш доцуш, хьунд аьлч Хьалхалера Римехь и меттиг къайле лоруш хилла дера. 326 шарахь, керстан дин доьссан чул тӀаьхьа Ватикан латтанаш тӀехь нах Ӏе буьйла белира.\n↑ 1999 шо кхаччалц — ватиканан лира.\n↑ Vatican City. CIA — The World Factbook(ингалс.)\n↑ Istituto dell'Enciclopedia Italiana Vaticano, Stato della Città del // Enciclopedia on line (итал.)\n↑ Российн Ӏедалс иштта йоккху оцу пачхьалкхан цӀе. Хьажа Указ Президента РФ от 22.11.2009 № 1330 «Об установлении дипломатических отношений с Ватиканом» Архивйина 2012-01-04 — Wayback Machine\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ватикан&oldid=6084716»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 27 июнь, 18:09.


Абатах болу кхетамНисйе\n1916 шарахь Гардинер Алана а, Зете Курта а 1904—1905 шерашкахь Питри Флиндерса дӀадиллина долу шира синайн йозанаш толлуш (дерриш дисинарш 50 гергга йоза дара, цхьа дакъа царех карийнера 1927 а, 1935 шерашкахь), жамӀ дира, синайн йоза ду мисран иероглификийн а, абатан а йозанашна юкъара. Амма, синайн йозанаш дешифровка еш, дукха а, кӀезиг а ца коьрруш ала мегар ду цхьаьна йозана дешифровка ярах, иза дӀатарйина дела-аьзни ю бохучу БаӀалатах (синайн.\n). ТӀаккха а, синайн йозанах абат схьаяларх хьекъале тешалла дац, ткъа ша синайн йозане хьажар хьекъале ду абатан йоза кхуллуш зеделлачуьнга санна.\n«Ца тоьу зӀен» теориНисйе\nИсторел хьалхара геометрин хьаьркийн теориНисйе\nТӀаьххьара хийцам бина 2021, 26 октябрь 13:39


лЮЦЮГХМ ЙПЮЯНРШ Х ГДНПНБЭЪ Б ъПНЯКЮБКЕ - опнрхбнюккепцхвеяйхе\nцКЮБМЮЪ - яПЕДЯРБЮ МЮПСФМНЦН ОПХЛЕМЕМХЪ - опнрхбнюккепцхвеяйхе\nйПЕЛ ПЕЦЕМЕПХПСЧЫХИ ╚уБНИМШИ╩\nпЕЙНЛЕМДНБЮМ ЙЮЙ ОХРЮРЕКЭМШИ ГЮФХБКЪЧЫХИ ЙПЕЛ ДКЪ РЕКЮ Х ПСЙ. йПЕЛ ЛНФМН ХЯОНКЭГНБЮРЭ ОНЯКЕ АПХРЭЪ, ОПХ ПЮГКХВМШУ ПЮМЮУ, ОНЯКЕ ЯНКМЕВМШУ НФНЦНБ, ДКЪ ЙНЛОКЕЙЯМНЦН КЕВЕМХЪ Х ОПНТХКЮЙРХЙХ ПЮГКХВМШУ ЙНФМШУ ГЮАНКЕБЮМХЪУ (ДЕПЛЮРХРШ, ОЯНПХЮГ).\nцЕКЭ ╚юПЦНбЮЯМЮ нПЕУ╩\nцЕКЭ ОПХЛЕМЪЕРЯЪ ОПХ ПЮГДПЮФЕМХХ Х ЮККЕПЦХВЕЯЙХУ ПЕЮЙЖХЪУ МЮ ЙНФЕ Х ЯКХГХЯРШУ НАНКНВЙЮУ, ДКХРЕКЭМН МЕГЮФХБЮЧЫХУ ПЮМЮУ, РПНТХВЕЯЙХУ ЪГБЮУ, СЦПЕБНИ ЯШОХ, ЙСОЕПНГЕ, ПНГЮЖЕЕ, ОЯНПХЮГЕ, ЩЙГЕЛЮУ, БХРХКХЦН, ОЮПЮГХРЮПМШУ ГЮАНКЕБЮМХЪУ ЙНФХ, ОПНЙРНКНЦХВЕЯЙХУ ОПНАКЕЛЮУ Х ЙНФМШУ ОПНЪБКЕМХЪУ ЯЮУЮПМНЦН ДХЮАЕРЮ.\nцЕКЭ ОПХЛЕМЪЕРЯЪ ОПХ ПЮГДПЮФЕМХХ Х ЮККЕПЦХВЕЯЙХУ ПЕЮЙЖХЪУ МЮ ЙНФЕ Х ЯКХГХЯРШУ НАНКНВЙЮУ, ДКХРЕКЭМН МЕГЮФХБЮЧЫХУ ПЮМЮУ, РПНТХВЕЯЙХУ ЪГБЮУ, СЦПЕБНИ ЯШОХ, ЙСОЕПНГЕ, ПНГЮЖЕЕ, ОЯНПХЮГЕ, ЩЙГЕЛЮУ, БХРХКХЦН, ОЮПЮГХРЮПМШУ ГЮАНКЕБЮМХЪУ ЙНФХ, ОПНЙРНКНЦХВЕЯЙХУ ОПНАКЕЛЮУ Х ЙНФМШУ ОПНЪБКЕМХЪУ ЯЮУЮПМНЦН ДХЮАЕРЮ. нЯНАН ПЕЙНЛЕМДСЕРЯЪ ДКЪ СЙПЕОКЕМХЪ ДЕЯЕМ ОПХ ГЮАНКЕБЮМХЪУ ОНКНЯРХ ПРЮ √ ЙЮПХЕЯЮ, ОЕПХНДНМРХРНБ, ЯРНЛЮРХРНБ, ЦХМЦХБХРНБ. б ЙНЯЛЕРНКНЦХХ √ ДКЪ СУНДЮ ГЮ ЙНФЕИ КЧАНЦН РХОЮ, Б РНЛ ВХЯКЕ ЯЙКНММНИ Й ОНЙПЮЯМЕМХЧ.\nйПЕЛ ЮМРХЮККЕПЦХВЕЯЙХИ ╚яНКУХМНК╩\nоПХМХЛЮРЭ ОПХ ЮККЕПЦХВЕЯЙХУ ДЕПЛЮРНГЮУ, Ю РЮЙФЕ ДКЪ БНЯЯРЮМНБКЕМХЪ ЩКЮЯРХВМНЯРХ Х СЯРПЮМЕМХЪ ЯСУНЯРХ, ЬЕКСЬЕМХЪ Х РПЕЫХМ ЙНФХ.


ГӀарагӀули — Википеди\nТоба: ГӀарагӀулин куц дерш\nǴaraǵuli, ГӀарагӀули — ( en. Grus grus ). Оьрсаша гӀарагӀулих "Журавль" олу. Хаза а, доккха а, когаш тӀехь лекха а олхазар ду иза. БӀаьста яьлча, апрель беттан деношкахь, вайна го стиглахь могӀанаш дина схьаоьхчу гӀарагӀулин гӀеранаш. Церан зевне а "къар-р-р-р! Къар-р-р-р!" бохуш гӀоргӀачу декаро адамийн дегнашка бӀаьстенан бовха кхаъ бахьа. Гуьйранна сентябрь кхилбехьа бовхачу махка юха дӀакхелха гӀарагӀулеш. Екхначу стиглахь Ӏаламан исбахьа сурт хӀоттадо могӀанаш хуьйцуш йоьдучу гӀарагӀулин гӀерано а, церан зевнечу аьзнаша а.\nГӀарагӀулин яхар тундрехь хьаннашкахь а, буц-аренашкахь а лаьмнашка кхаччалц ду. Боьршан, стен шиъ цхьана хуьлу гӀарагӀули. Баннаш дечу хенахь гӀеранаш хуьлу церан. Хиш, Ӏаьмнаш долчу меттехь совцу уьш. Баннаш лаьттахь до цара бацах, кхин йолчу соьналлехь, оьрзалахь а, шач йолчу тоьлгашкахь а, диттан кондаршлахь а. ХӀоа шиъ до гӀарагӀулино, вайн цӀерачу котаман хӀоьан кепехь. Баьццаро бос а бетталуш, цӀиэ тӀедарчий а долуш хуьлу цуьнан хӀоьаш. Тойна апрель, май беттанашкахь доккху цо. ЧӀогӀа ларлуш Ӏедал ду гӀарагӀулин. Адам аьттехьа гӀоьртича бенара гӀоттий дӀайоьду иза. ТӀома гӀаьттина йоьдучу хенахь дӀаяхйина гӀорта а, тӀиэхьаша дӀахецна ши ког а цхьана могӀара нисбо цо. Цундела хӀавао доьхьало яр кӀезиг ду. Баннаш дечу хенахь масех гӀарагӀули цхьана а кхетий рогӀ-роггӀана охьахууш, хьалагӀоттий кхиссалуш, тӀемаш охьа а охкадой маьхьарий хьоькхуш "хелхар" до цара. ГӀарагӀулин даар борц а, горох а, кӀа а, бецан хӀу а, бецан соьналлаш а, садолу хӀуманаш а, цхьацца акха стоьмаш а ду. Ал-басахь а, кӀай а, Ӏаьржа а хуьлу гӀарагӀулеш. Ӏаламан хазна еш уьш хиларе терра гӀарагӀулеш ларо декхар ду адамийн.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ГӀарагӀули&oldid=208642»\tКатегореш: Дийнаташ абатцаТаксонан латинан цӀеран тӀера дӀасхьажорг йоцу биологийн яззамашОлхазаршКъайлаха категори: Кепийн кхайкхамашкахь аргументаш юх-юха лелош йолу агӀонаш\tНавигацин меню\nAfrikaansAragonésالعربيةAzərbaycancaБеларускаяБългарскиবাংলাBrezhonegCatalàCebuanoکوردیی ناوەندیČeštinaЧӑвашлаDanskDeutschEnglishEsperantoEspañolEestiEuskaraفارسیSuomiFrançaisNordfriiskFryskGaeilgeAvañe'ẽעבריתहिन्दीHrvatskiMagyarBahasa IndonesiaIdoItaliano日本語АдыгэбзэҚазақша한국어КомиLëtzebuergeschLimburgsLietuviųLatviešuМокшеньМакедонскиമലയാളംमराठीКырык марыЭрзяньNederlandsNorsk nynorskNorsk bokmålDiné bizaadИронਪੰਜਾਬੀPolskiپنجابیPortuguêsРусскийSicilianuSrpskohrvatski / српскохрватскиSimple EnglishSvenskaKiswahiliதமிழ்తెలుగుไทยTürkçeТатарча/tatarçaУкраїнськаOʻzbekcha/ўзбекчаVepsän kel’Tiếng ViệtWinaray中文粵語\tХьажоргаш нисъяр\tХӀокху агӀон тӀаьххьаралера хийцам: 2014, 18 апрель, 15:12.


Лондонерчу Румынин векалтна хьалха блогер а, жигархо а Iабдул-Малик\nНохчо Гериханова Амина Оьрсийчоьне дIаяларна дуьхьал пикет хIоттийнера Лондонехь Румынин векалтна хьалха. Оппозицин нохчийн блогер, жигархо Iабдул-Малик вара иза дIаяьхьнарг.\n"Ас доьхург – Гериханова Аминина маршо а, цунна Оьрсийчу экстрадици яр сацор а ду. Интерполон лехамашкара а дIаяккха еза иза. Оьрсийчоь – бехк боцу нах бойу, шаьш дуьхьалдохучу гIуллакхашна тIехула уьш набахте хьийсон зуламан пачхьалкх ю", - дIахьедина Iабдул-Малика Кавказ.Реалиица хиллачу къамелехь.\nВекалтна хьалха хIоттийначу хIолламна тIе яржийра цо, волонтераша кечйина, Гериханова Аминин маршонехьа къайсаман логотип а, иштта плакаташ а. Пикет дIахьочу меттигехь дIайиттина къобалъязчу Нохчийчоьнан Ичкерия Республикан а, Украинан а байракхаш а цхьаьна яра.\nКхул хьалха а Нохчийчуьра яхархо Румынин Iедалхоша Оьрсийчу дIахьажорна дуьхьал пикет хIоттийнера Iабдул-Малика, кхин дIа а Европерчу Iедалхойн кху историна тIе тидам озош, иштта акцеш дIаяхьа лерина ву иза.\nГериханова Аминигахьа хьалхо акциш дIаяьхьира шведахойн Векше гIалахь, Ослохь, Лондонехь, Дублинехь, Страсбургехь, Венехь, иштта кхин йолчу гIаланашкахь а.\nСтигалкъекъа-беттан 9-хь бакъоларъяран Amnesty International организацига Европан адамийн бакъонашкахула йолчу кхелера тIечIагIдар кхечира, нохчочун Гериханован кхерамазаллица доьзна 39-гIа бакъонах пайда эцна, аьлла. Оьрсийчоьнан дехарца Румынин Iедало Гериханован экстрадици йар сацийна Товбецан-бутт юккъе кхачалц.\nКавказ.Реалиино хаам ма-барра, Зазадоккху-беттан I3-хь Украинера дIайоьдучу юкъанна Румынин дозанехь дIалецира 36 шо долу Нохчийчуьра Гериханова Амина. Оьрсийчоьнан дехарца Интерполон лехамашка еллера иза – мухIажар бехкейина Шеман тIамехь дакъалацарна. Пхи шо хьалха Нохчийчуьра дIаяхна Гериханова, Киевехь ехаш яра иза. Цуьнан гергарнаш а, иза евза-езарш а тешна бу, бакъо йоцуш вовшахтоьхначу юкъараллаца цуьнан гIуллакх деана дац аьлла.


41°48′40″ къ. ш. 41°46′31″ м. д.HGЯOL\n16 546 стаг (2014)\nКобуле́ти (гуьрж. ქობულეთი) — Гуьржийчоь Аджари олучу республикера гӀала, Батумера къилбседехьа 21 км ю. Иза ю Ӏаьржа хӀордан йистехь. Центр Кобулетин муниципалитетан административан центр. Бахархойн дукхалла — 16 546 стаг (2014).\nХӀара Гуьржийчоьнан географех лаьцна чекхбаккханза йаззам бу. Хьоьга, йоза тодина, нисдина, гӀо далур ду проектана.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Кобулети&oldid=6836258»\nГуьржийчоьнан географех лаьцна бовланза йаззамаш\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 19 октябрь, 07:59.


КлегӀмон (Ландаш) — Википеди\n43°39′07″ къ. ш. 0°55′00″ м. д.HGЯOL\nКлегӀмон (фр. Clermont) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ландаш.\nДозанашца йу Естибо, ГагӀгӀе, Мембаст, ОзугӀ, ПомагӀез, СогӀ-ан-Шалосс.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=КлегӀмон_(Ландаш)&oldid=7835753»


Слушать Скачать Дзидзьо — Випускник. Слушать Скачать Дзидзьо — 5s Iphone. Слушать Скачать Дзидзьо — Я и Сара. Слушать Скачать Дзидзё — Дзидзё — ха -ха -ха. Слушать Скачать Дзидзьо Марсик — Марсик. Слушать Скачать дзидзьо — я кохав.\nСлушать Скачать Дзидзьо — Я и Сара 2. Слушать Скачать Дзидзьо — Я тебе кохаю ,я тебе люблю. Слушать Скачать Дзидзьо — Я и Сара 1. Слушать Скачать Дзидзьо — Два.\nСлушать Скачать Дзидзьо — Бузьку.\nСлушать Скачать Дзидзьо — Ялта. Слушать Скачать Дзидзьо — Паук Бодя i bass. Слушать Скачать Дзидзьо — Я тебя люблю. Слушать Скачать Павук Бодя — Дзидзьо. Слушать Скачать ДзиДзё — Тебе нелюбить моя dzidzko. Слушать Скачать Дзидзьо — Я и Сара нормальная. Слушать Скачать Дзидзьо — Паук Бодя. Слушать Скачать Дзидзьо — Я и Сара Слушать Скачать Дзидзьо — Я че кохав.\nСлушать Скачать Дзидзьо — 3в1 подарую айфон. Слушать Скачать Дзидзьо — Пат на Хат.\nСлушать Скачать Дзидзьо Бандит — я и сара. Слушать Скачать Дзидзьо — Паук. Слушать Скачать Дзидзьо — Я мчрсик сара клова пара роза и тюльпан. Слушать Скачать Дзидзьо — я и сара маяк.\nСлушать Скачать ДзиДзью — Ха-ха-ха. Слушать Скачать Дзидзьо — 5s Iphone. Слушать Скачать Дзидзьо — Я i Сара. Слушать Скачать Дзидзьо — Оу я оу я я ялта Слушать Скачать ДзиДзьо — Василина. Слушать Скачать Дзидзьо super version — Я и Сара.\nСлушать Скачать Дзидзьо — Марсик. Слушать Скачать Дзидзьо — Я тебе люблю. Слушать Скачать дзидзьо — дзидзьо хаха. Слушать Скачать дзидзьо — я кохав.\nСлушать Скачать Дзидзьо Марсик — Марсик. Слушать Скачать Дзидзё — Дзидзё — ха -ха -ха.\nСлушать Скачать Дзидзьо — я тебя люблю. Слушать Скачать Дзидзьо — Сама Сама.\nСлушать Скачать Дзидзьо-Павук — паук. Слушать Скачать Дзидзё — стари фотографии.\nСлушать Скачать Дзидзьо — тебе не любе моя мама.