Резолюция Генеральной Ассамблеи ООН 68/262Нисйе\nХӀара кеп ахьа гочйича дика хира ду!--ТӀахӀиргӀеран Ӏумар (дийцаре) 2021, 3 май, 12:22 (UTC)\nХӀара кеп ахьа гочйича дика хира ду.--ТӀахӀиргӀеран Ӏумар (дийцаре) 2021, 10 май, 08:31 (UTC)\nИсторин пачхьалкх кепо болх г\_уо бо, оьрсийн маттахь дешнаш дуьсу, хьажахьа яззамехь "Российн импери".--Саид Мисарбиев (дийцаре) 2021, 12 май, 09:48 (UTC)\nДика ду!--ТӀахӀиргӀеран Ӏумар (дийцаре) 2021, 12 май, 10:18 (UTC)\nАса сийсара Российн импери тойина. ХӀинца гочйина хьажа.--ТӀахӀиргӀеран Ӏумар (дийцаре) 2021, 12 май, 10:20 (UTC)\nСо цунна т\_ехь \_уьйрана дуьйна болх беш ву, амма то-м ца елла--Саид Мисарбиев (дийцаре) 2021, 12 май, 10:45 (UTC)\nВай шеа дара болх беш) Цундела ду из.--ТӀахӀиргӀеран Ӏумар (дийцаре) 2021, 12 май, 10:46 (UTC)\nФорум йина аса. Суна интерфейс гочйеш гӀо хира дара.--ТӀахӀиргӀеран Ӏумар (дийцаре) 2021, 12 май, 20:29 (UTC)\nЦиг чуьра йоза ду гочдан дезаш.--ТӀахӀиргӀеран Ӏумар (дийцаре) 2021, 12 май, 20:30 (UTC)\nКху MediaWiki дийцаре:Newarticletext/User talk чуьра йоза ахьа гочдича дика хира дара!, ТӀахӀиргӀеран Ӏумар (дийцар) 2021, 23 май, 14:16 (UTC)\nХӀара ши кеп оьшу вайна Шаблон:Двигатель, Шаблон:Кпп, ТӀахӀиргӀеран Ӏумар (дийцар) 2021, 2 июнь, 16:30 (UTC)\nИнтервикаш яц., ТӀахӀиргӀеран Ӏумар (дийцар) 2021, 10 июнь, 07:52 (UTC)\nКатегори:Википеди:Сурт доцу агӀонаш (тайпа: розыгрыш спортивного турнира), ТӀахӀиргӀеран Ӏумар (дийцар) 2021, 7 июль, 15:10 (UTC)\nИ кеп ширйела. Оьрсийн Вики чура сехьа йаккха., ТӀахӀиргӀеран Ӏумар (дийцар) 2021, 24 декабрь, 18:12 (UTC)\nОьшуш агӀо йу--195.58.63.57 2022, 25 январь, 10:03 (UTC)\nЙазйийр йу, иншаАллахӀ!--Саид Мисарбиев (дийцар) 2022, 25 январь, 14:19 (UTC)\nАссалам Ӏалейкум! Кху йззаман тӀехь гӀалаташ дацахь чуйохура йара., ТӀахӀиргӀеран Ӏумар (дийцар) 2022, 2 февраль, 07:36 (UTC)\nДобрый день! Прошу удалить набор созданных ботом страниц обсуждения, где соответствующая статья тем временем была удалена. Благодарю. 1234qwer1234qwer4 (дийцар) 2022, 23 март, 15:26 (UTC)\nИз ахь гочйича дика хира дара. Ас интнрфейс нисйо., ТӀахӀиргӀеран Ӏумар (дийцар) 2022, 5 апрель, 11:09 (UTC)\nru:Темирсултанов, Саид СалуевичНисйе\nАссалам Ӏалейкум Лараме Сайд-Мохьмад! И агӀо оьрсийн Википедера дӀаяккха мега боху, из нохчийн Википеди чу яккха ахьа гӀо дича дика хира дара.--195.19.125.241 2022, 15 апрель, 21:33 (UTC)\nВаӀалейкумуссалам! Дера йоккхур йу Салу сан чӀогӀа гергара стаг вара. Захал а вара.--Саид Мисарбиев (дийцар) 2022, 16 апрель, 02:31 (UTC)\nАссалам Ӏалейкум! оьрсийн маттахь дерг ахь гочдича оьшуш гаджет йара иза.--ТӀахӀиргӀеран Ӏумар (дийцар) 2022, 6 май, 07:35 (UTC)\nВаӀалайкумуссалам! Мичара годан деза?--Саид Мисарбиев (дийцар) 2022, 7 май, 08:36 (UTC)\n--ТӀахӀиргӀеран Ӏумар (дийцар) 2022, 11 май, 17:34 (UTC)\n"Экспорт Викихаамашка","version-string":"Верси $1","export-button-label":"Экспорт","cancel-button-label":"ДӀайаккхар","export-confirmation":"Викихаамашка карточкин чуьра хьолан маьӀна экспорт дой?","license-cc0":"«$button» кнопкин тӀетаӀийча, шу реза хуьлу <a $terms>билламашкара </a> лелоран, йуха а ца долуш реза хуьлу хьайн дакъа зорба тоха <a $license>Creative Commons CC0 License</a> билламашца.","more-precise-value":"МаӀна йукъара даьккхина, хӀунда аьлча кхин а нийса дерг долун дера: $1","already-used-in":" хӀинцалера лелош ду ","bce-postfix":" в.э. хьалха","age-postfix":" бӀешо","decade-postfix":"-е","no-description":"Гайтам буха йаз ца банло","no-property-data":"$1 хьесапашна хаамаш бац","circa-prefix":"ок.","circa-title":"хьостан хьал = герга","all-values-saved":"Дерриг маьӀнаш аьттонца тӀетоьхна Викихаамашна","value-saved":"МаьӀна аьттонца тӀетоьхна Викихаамашна","value-failed":"Ӏалашдарехь гӀалат","values-left":" (дисина $1)","parsing-error":"Хьесапан маьӀна билгала ца даккхаделира","unknown-datatype":"Хьесапан хаамийн ца девза тайпа: $1","value-prefix":"МаьӀна ","no-value":"дац","unknown-value":"ца девза","grigorian-calendar":"Григорийн","julian-calendar":"Юлийн","unit-sec":" сек.","export-all":"Дерриг маьӀнаш Викихаамашка экспорт дар" --Саид Мисарбиев (дийцар) 2022, 15 май, 19:09 (UTC)\nYours sincerely, Multituberculata (дийцар) 2022, 26 май, 14:22 (UTC)\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Декъашхочун_дийцаре:Саид_Мисарбиев&oldid=8486060»\nТӀаьххьара хийцам бина 2022, 26 май 14:22\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 26 май, 14:22.


Акции и скидки - жилой комплекс НА ЦАРСКОСЕЛЬСКИХ ХОЛМАХ\nГЛАВНАЯ » ВСЕ ОБЪЕКТЫ » НА ЦАРСКОСЕЛЬСКИХ ХОЛМАХ » акции и скидки\nЖК НА ЦАРСКОСЕЛЬСКИХ ХОЛМАХ. УСЛОВИЯ ПОКУПКИ\nИнформацию о наличии акционных квартир уточняйте в отделе продаж по тел. (812) 640-0808.


Погода в Антигуо-Кускатлан на 11-15 дней, Сан-Сальвадор | METEOPROG\nПогода в Антигуо-Кускатлан на 2 недели: долгосрочный прогноз погоды Антигуо-Кускатлан на 14 дней.\nПрогноз погоды в Антигуо-Кускатлан на 15 11 - 19 11\nПогода в Антигуо-Кускатлан: Дождь. Облачно.\nПогода в Антигуо-Кускатлан: Небольшой дождь. Переменная облачность.


ДЕШАРА ШУ ГАЬНА ДАЦ — Сердало\n20.08.2018 serdalo@yandex.ru 0 Комментариев\nДешара шу дIадоладала йисар дукха ха яц, цудухьа дай-ноаной, бIаргах саьрг кхийтача санна, шоай берашта дешарá эшаргдола хIама Iалашде гIерташ лел. ПаргIата бац царна хьехаш бола хьехархой а, дукха гIулакхаш хул, дешархой сийрдача, цIенача классашка тIаэцар духьа цар де дезаш. Бакъда тахан са дувца безам ба каст-каста цар теркал ца деш дутача хIамаех лаьца. Бер гурахьа школе хьадоагIача хьалхарча деношка нийслуш йола халонаш я са дукхагIа ювца безам бараш. Царех дукхагIа нийслучарех я, дешархой дувхара къоарза болаш хьааха болалуш хилар е, хьа ца ухаш, цIагIа багIаш хилар. Дикка ха йоал цу тайпара бер школе доацаш. Фуд-малад, деша хьа хIана ахац яха дош техкача, гучадоал, тIадувха школе кхухьа барзкъа доацаш, из бер цIагIа соцадаь хилар. Хьалххе цу шоай бера гIулакха боккхагIбараш оарцагIа цабаларах хулаш да дувцараш санна дола хIамаш. Цхьабараш таро йоацаш хул, цхьабакъда царна юкъе нийслу хьал дараш а. ЦхьоалагIа сентябрь хьатIакхаччалца школа дага ца йовхаш багIар, дешара гIулакха дукха сагота цахилар да.\nИра латтача дешаех да бераш дешара книжкашца Iалашдар а. Хьалххе хьа а баьхке, школе хьатела книжкаш хьаэц е бераша шоаш е даьша-ноаноша. Эггара тIехьа баьхкараш ца тоъаш биса а тарлу. ТIаккха школа бехке е, хьехархой а кулгалхой а лоткъабе болалу, шоай ханнахьа хьа ца боагIаш, цIагIа баьгIараш. Укх тIеххьарча хана из санна йола моттиг нийслу гIалгIай меттах долча книжкашца ювзаенна. Соахка уж ца тоъаш дисадар дуккха бераш, укх шера кхы а дукхагIа хила тарлу уж. Из дувзаденна да, хIара диъ шера кепа етташ арадаха деза книжкаш ара ца доахаш соцадаь латтар бахьан долаш. Цу хьакъехьа дукха дийцад газета оагIонаш тIа, телевидене гIолла, хьехархой а хьакимаш а вIашагIкхийттача моттигашка. Дувцар пайдана мичад, нагахьа санна гIулакх тоалуш ца хилча. Масала, 6-7 классашка дагIача берашта юкъе дукха дар автор И. Оздоев вола наьна меттах дола книжка доацараш. Библиотекага массанена тоъал хьадала хиланзар из, тикашка дохкаш дацар, дешара министерство а цу гIулакха де хIама доацаш йисар. Карарча шера ца таа тарлу 8-9 классашка дешача берашта эшараш а, хIана аьлча царна кепа тоха еза ха а тIехъяьннай. Цхьабола вай хьакимаш кердадараш хьадарга сатувсаш багIа, аьнна, хезад сона. Уж хьа маца дергда ховш а дац. Бераша фу де деза тIаккха? Боккхача наха а дайна, газет деша дезаш-м дац уж? Наьна мотт Iомабар, хар вайна дезе; школашка дIахьехача книжкашца уж бераш Iалашде деза эггара хьалха. Цхьаболча вай къаман нахага ала безам бар са, гIалгIай мотт школашка Iомабергбац, яхаш, хабараш дувцарашка къаьстта. Вай наьна мотт хьалха санна Iомабеш хургба. Цох хоам баьб Мехкдас Евкуров Юнус-Бека, Госдума депутаташа, политологаша. Бакъда вайцига из мотт цIаккха низагIа Iомабайтабац, хетаргахьа, дIахо а Iомабайтаргбац. ХIаьта из Iомабе ловш долча бера лаьрхIа цу гIулакха мел эшар ханнахьа Iалашде деза. Книжкаш тоъаш ца хуле, къаьнадараш ийца а дийшабаьннарашкара дийха а – цаI де деза.\nБер, ханнахьа школе хьадоаладаь, хьачу ца луш бараш а нийслу. КIира, ши кIира, бутт баьлча хьавоалаву керда дешархо. Мичахьа хиннав ер хIанзалца аьлча, из е Москве е Архангельске деша ваьгIа хул. Школе хьаийцачул т1ехьагIа, каьхата а электронни а журнала тIа дIа ца язвеш боаккх массехк бутт. ХIана, фу хиннад? Дешаш хиннача моттигера каьхаташ хьаденадац. Цу тайпарча бера даьх-наьнах уж шоай бера гIулакха сагота ба оалалургдий? Сона-м уж дукха сагота боацачох тара хет. ЛаьрххIа журнал доладе дезаш хул ишттача бера йоагIаш йола оценкаш IотIаувттае. Цхьаннахьа а оценка ца оттаеш вита йиш мичай из, журнала тIа веце а.\nТIехьадиса хьадена бер, цкъаза хьа ца эцаш дуташ а хул. Бахьан малагIа да? Iохоаде моттиг яц. Масала, школе цаI мара 9-гIа класс яц, цу чу хIанзле 28-29 дешархо вагIа, законо дIадехача 25-на меттел, цул совгIа цхьаькха истол Iооттаде моттиг а яц цу чу. ТIаккха мича вахьа веза из тIехьависа хьавенар? Тхов тIа ца хоавой, из Iохоаве моттиг-м яц. Из дIааьлча, цхьабараша нийса кхетадеш хул; цхьабараша гIар эккхийташ а хул, хIана аьлча нах а цар кхетамаш а бе-бе да. Цудухьа бера гIулакхага хьалххе хьажа беза, цхьан школе дIа ца эце, кхыча школе баха а кхувргдолаш.\nЮххера, дешар дIадоладеннача хьалхарча деношка хила дезаш долча эггара кIезигагIа долча хIамаех массехк дош ала ловргдар сона. Кхаь бетта салоIаш хинна, кердача, лакхагIа йолча классе деша хьадоагIача берага тетрадь, ручка, къоалам, линейка, цу мугIарера кхыдола хIамаш хила дезий? Цхьа тетрадь дахьаш хьадоагIа цхьадола бер.\n— Наьна меттах ши тетрадь леладе деза, — оал хьехархочо.\nХьахозаш дола жоп хул:\n— Сога цаI мара дац.\nДенорг доацаш, бутт-ши бутт боаккх цкъаза дешархочо.\n— Мичад денорг?\n— Эца дезаш ва со.\nЦу тайпара моттигаш итташ нийслу дешара шу дIадолалуча хьалхарча деношка. БIарчча шу доаккхаш а хул цар, хьехархочо яхар дIа ца эцаш, кхоачаш ца деш. Дешара юхьигага хьежжа хул цун чаккхе а…\nХала хете а, школе дешаш дола деррига бераш, цар даьй-ноаной цхьатарра хьаькъалаш, кхетамаш долаш хилац. Цхьанне бер, беза тIорми текхабеш, букардийрзе доагIаш хул деша. Вокхандар, баьсса тIорми бахьаш, е даьсса ши кулг хьаллаьце доагIа. ШоллагIдола бер деша доагIаш дац. Сенна доагIа из школе? Цунна дола жоп цкъаза бера ше лу.\n— Мичаб хьа ручка, книжка? – ца хаьттача валац.\n— Со школе венавац, — оал цо.\n— Сенна венав хьо тIаккха?\n— Саготалла венав.\nЦу тайпарча дешархочо а цун цIагIарча боккхагIбараша а сакъердама кхыйола моттиг лехача бакъахьа хетар сона. Ше хIама цадарал совгIа, цадешарал совгIа, кхычарга, ший классерча новкъосташка, дешийтац цу тайпарча бера. Нийслу кхыча тайпара моттиг а. Делкъелца школе хила дезаш дола бер доацаш хул: деша хьаденадац из. Делкъел тIехьагIа велосипеда тIа а дагIаш, школен коа гучадоал.\n— Тахан школе хIана вацар хьо?- яха хаттар дукха ца дезаш тIаэц цо.\n— Царгаш тоае вахавар со.\nИз да, оалаш ма хиллара, «дежурни ответ». ВIалла царгаш тоае цавахачо а ала тарлу иштта.\nДелкъел тIехьа тоае йиш йоацаш хиннай-те уж царгаш? Хиннаяц. Бахьан да из. ЦаI ала ма дезий хьехархочунга а, бехк тIера дIабоаккхаш. Из санна дола хIама нийсдалара дукхагIа бехке да бера да-нана, сел хьисаб доацаш шоай дезалхочунга ха йоаяйташ дола. Бер тIахьожам боацаш диталга да из. Иштта хьахул хала бераш, тIехьагIа, доккха хилча, царна дика оамалаш Iомае атта хилац. Ха дIахо дIа мел йода, урокаш дукхагIа юкъагIъют, тIехьабисе хьа а баьхке, урокаш тIа дIачу ца болхаш, цхьаннахьа лечкъе латт. Каст-каста уж хьулалу моттиг нишка хул. Ах сахьата цу бIехача моттиге садоахаш латтар а дац унахцIена, кхы мел дар дIадаьлча а. Цул совгIа, иштта вIашагIъетталуш йола тоабаш гIаьле увза, лета, хIама лочкъаде, кхыдола зуламаш де Iомалу.\nШколе воагIаш шийца урс, биток (кастет), зIанарца йийза фильмашка-боевикашка хула гIажамаш кхухьача дешархочун дага фуд? Цу хаттара жоп дала хала дац. Из воагIа берашта етта, кхерам тесса, цун меттаца аьлча, «лидер» хила дагахьа. Уж санна вола шиъ е кхоъ «лидер» цхьан школе нийслойя, хьехархой цар довнашта юкъеаххал хилац. Цхьайолча хана цар къовсамаш ийрча чаккхе йолаш а хул. Масала, сона дагадоагIа иштта къовсавеннача шин кIаьнках цхьанне, хьа а даьккха, вокхан урс Iетта. Чов хала еце а, больнице вига везаш хилар из. Нагахьа санна шоллагIчунга а урс хиннадаларе, тIаккха дов кIомлургдар. Цул совгIа, чов хиннача кIаьнка да-нана а кIаьда нах хиннабар, из сов доккха ца деш, машар баь, дитар цар из, фуннагIа дувце а, бераш ма дий ераш, аьнна. Бераш-м да уж, хIаьта а цхьадараш аттагIеи вожаш халагIеи хул царна юкъе а. Хьехархоша хьадаьха урсаш, гIажамаш, кастеташ, школе кхахьа ца доагIа кхыдола хIамаш Iо а даьхка, из зулам долга дешархошта дIахайтар духьа, хьажар (выставка) даьдар аз. Цу тайпара гулъяьча хIамаша дIалаьцадар цхьа-ши истол. Цхьайолча хана дешархочо, шийгара урс дIадаьккхача, оалаш нийслу:\n-Хьадал хьай из, са даь урс да из. Нагахьа санна цунна дIахойя, еттаргья сона.\n— Наьха урс да из, дIадала дезаш ва со.\nКхоалагIчунгара урс воккхагIволча веший хул. Цхьа моллагIа урсаш хилац ужаш а, бокъонца дола уркай урсаш хул, пIелг тоIабича чура ира дитташ хьалъара а кхувсаш. Фу аргда царех, хала бераш да, ца аьлча. МоллагIа шоаш даьча воча хIамах бола бехк дIатIаэца, бехказдала ловш а хилац уж. Шоаш леладер, мел во дале а, нийса хет царна. Из да эггара вогIдар. Укхаза сай вахарера цхьа масал доаладе лов сона.\nШолжа-ГIалий тIарча университета «Минутка» яхача моттигерча общежите вахар со, студент волча хана. Тхо дахача гIата тIа (этажа тIа) вахар тхол кIеззига воккхагIвола Хьалим яха нохчо. Геттара Iуйрийна кулг-юхь дила ше водаш, уйча илли доахаш оамал яр цун сомача, низ болча оазаца. Сона хеташ, цо из во а алацар. Тхона юххе вахар дезал бола хьехархо-татре. Цхьан Iуйрийна илли доахаш, уйча гIолла хьалвоагIача Хьалима ший бераш сомадаьхахарах эгIазъяхача татречун сесага:\n— ЭгIа-м ваьвац хьо? – аьннадар общежитен иллиалархочунга.\n— Ваьвац. ХIана ях Iа? Илли во доах аз? – аьннадар Хьалима.\nЦул тIехьагIа кхы цун оаз хазанзар тхона Iуйрийна. Ше деш дола хIама наха деза мотташ даьд цо, бакъда из харцахьа долга хайча, кхы ца деш дитар. Иштта хила веза кIеззига хьаькъал-кхетам бола саг. Ше деча воча хIамах бола бехк дIатIаэцаш ховш деза школе дешаш дола бер а. ДIатIаэцаш ца хуле, из хала бер да. Цкъаза царел а халагIа хул цар дай-ноаной. Оамала хало кIаьнк вар аз хьехача школе дешаш. Хьехархочо Iовийха да цул а халагIа хиннавар:\n— Соца деша яьгIар еций хьо, сона йовза-м йовз хьо. Са кIаьнк бехке вац, шо а шун школа а во йолга да из, — аьнна, яппараш а яь, ший кIаьнках «турпал» а ваь дIавахавар из. ШоллагIча дийнахьа фу де деза цу кIаьнка? Кхы вогIдар де деза-кх. ХIанз мала веха веза цу тайпара дешархо лоткъаве, да иштта хилча. Цигара хьабоагIаш ба халача берий овла. Классера истолаш кагдеш, корий кизгаш дохадеш, карташ, лампаш цар йоахаеш моттигаш нийслу. Дукха мах бола хIамаш (интерактивни улг) телхаеш а ха йоагIа. Сенна ду цар из? Шоаш деша багIача школанна е хьехархошта футтаройна. Шоай бер бокъонца школера дIадаккхалца, цунна цIенхаштта кхетам ца луш Iеш хул цар дай-ноаной а.\n— Цо оаха яхар де-м тигац, — оал цхьаболчар.\nДаьра дергдар зIамига бер долча хана денз яхар де Iомадаьдаларе-м, цунна дIагойташ хиннараш алхха бакъахьара масалаш хиннадаларе-м. Воча беро кхыметтел хIама лочкъаеш а хул. Из мичара Iомадаьд цо? Хьехархошкара Iомадаь вIалла а хург мичад из. Нийслу цу тайпара моттигаш таханарча вай школашка. Цкъа шийна йиша йигача найца совгIата енна телефон яхьаш школе ена хиннаяр йиIиг. Классерча цхьанне, ший аьттув ма баьллинге, из лочкъаяьяр. Цох доккха халахетар хилар йиIига шийна, хьехархошта, даьна-нанна. 5-6-ча классе дагIача бера мишта, мичара Iомаяьй из ийрча оамал? Цох цецвоал со, из мичара хьадоагIаш да сайна хойя а. Къоал деча бера цIагIа-ара гуш хинна масалаш дика ца хиннилга да из эггара хьалха. Укхаза дагадох сона СурхотIе а цун нах а дика бовзаш волча Аушев Ахьмада Мусас сайна дийца хинна цхьа хIама. Арчаков Аьсамарза яхаш воккха саг ваьхав Сурхо тIа. Cона а низткъа дагавоагIа из. Вай Сибрера цIадаьхкачул тIехьагIа, лоамарочун петара палчакх лелаеш, из мара воккха саг вайнавац сона. Мусас яхачох, цу воккхача сагá, йовлакха юкъедоаллаш, дикка ахча корадаь хиннад.\nИз чудихьа дIа а дилла, ахча дайнад оалаш саг вий ладийгIад цо, нахага хийттад. Цхьа шу совгIа ха яьлча гучадаьннад, из ахча цхьаь яхача йоккхача сага хилар а из етт бехка хьаийца хиннилга а. Иштта юхаденнадар къоаночо шийна корадаь мискача йоккхача сага хьакъ.\nНагахьа санна шийца цхьан классе ягIача йиIига телефон лочкъяь саг Аьсамарза санна болча даьшца кхийнаваларе, цо из лочкъор дергдацар. Бера бакъахьара оамал хьахулача новкъа чIоагIа лоархIаме да дика масал. Цунга хьежжа хьахул эздел, гIулакх, сабар, эхь хетар яхараш санна йола оамалаш. Духхьал цхьан хьехархочоа дIатIабилла бита мегаргбац из болх, укхаза даьй-ноаной новкъостал эш.\nБера школе йоаккхача хана дика дешара а хоза оамал гойтара а даькъе чIоагIа лоархIаме да дас-нанас хьехархочоа деш дола новкъостал а оагIув хьаллацар а. Мишта, мичахьа де йиш я цу тайпара гIончал? Эггара хьалха са белгалдаккха безам ба, бIарчча дийнахьа бер ший лоIамагIа дита йиш йоацилга. Школе из долча хана-м, хьехархой хьож цунга. ЦIадахача а, цхьаккха тIахьожам боацаш, хIама даа е бийсан Iодижа мара чу ца дехаш, дита мегаргдац из. Цхьацца декхараш хила деза бера хьалхашка латташ. Масала, дешара чудеча цIена барзкъа Iодаккхар, коа-карта леладер тIадувхар, хIама даар, салаIар, урокаш яр, ловзар, и. кх. дI. Дешархочо, кхы мел дола хIамаш нийса дойя а, урокаш яр талмаста де тарлу. Да е нана Iехаде тарлу цо, урокаш ю кеп увттаеш. МоллагIа во дешаш дола бер лоткъадича, нанас оал:\n-Урокаш еш вагIа со, яхаш, вагIаш-м хул ер.\nБоккхагIчар цIагIара болх бе Iохоадича, цу дешарца чам боацача бера Iомадац шийна тIадилла хIама. Цхьа таьма а дийя, ваьлар со Iомаяь, аьле дIавода. Цудухьа цо из болх мел дика кхоачашбаьб хьажа веза. Нагахьа стихотворени Iомаеш ваьгIавале, хьаювцийта еза; нагахьа упражнени еш ваьгIавале, мел нийса яьй хьажа веза. Цу тайпара тохкамаш де мегаргда математиках, исторех, кхыча Iилмаех долча декхарашта. Къаьстта а тесса дутачарех да, хьехархочо тетрадаш тIа даь тоадараш хьаIомадарца дувзаденна дош. Нагахьа санна бер гIалаташ доацаш яздеш хилийта безам бале, орфографе гIулакх цунга сихагIа карадерзадайта безам бале, тетрадашца дукхагIа болх байта беза. ТIаккха яздеш дола диктанташ цIена хул, изложенешкарча, сочиненешкарча гIалатий боарам дикка лохлу. Цхьайолча хана дешархочо цхьан оагIон тIа изложени язйича 70-га дIакхоачаш гIалаташ деш хул. Масала, 6-ча классе цо уж даьдале, дIахо дIайодача хана цо хьехархочун тоадараш хьаIомадеш ца хуле, 9-ча классе а дергда цо уж иштта. Кхера Iа меттагIбоаккхаш ца хилча, ше иллача уллаш хул бIаь шу даьлча а. Иштта да укхаза а. ХьаIомадарга хьежжа мара дIадалац уж гIалаташ. Уж цар Iомаду е Iомадац хьажа беза цIагIара боккхагIбараш. Мишта хьажа беза, сенах ховргда цар уж Iомаду е Iомадац? Из ха геттара атта да. ХIара кIира мел доал кIезигагIа хургда цар тетрадаш тIа хьехархочо цIеча шаькъаца даь йоазув. Из йоазув кIезиглуш деце, бер дешаш дац. Цу гIулакха дукхагIа бехке да да-нана. Цхьа саг вар машенаца Сурхо тIара Наьсаре воагIаш. Машен соца а яь, со тIахоавир цо. Цхьайтта класс яьккха ший воI деша дIаоттавеннавац, яхаш, хьехархошта сердаш вар из.\n— Дала хьарам долда царна, шоаш хьаийду алапи, — аьлар цо юххера.\nСона чIоагIа новкъа хилар се цу дийнахьа цун машина чу нийсвенна, хIаьта а цунга ца аьлча Iеваланзар со:\n— Хьай кIаьнк вий хой хьона бехке? Цхьадолча бераша хьехархочунга ладувгIац, цо дIадеххача тайпара, кIаьддалар доацаш, цIагIа къахьегац.\nКхы а дукха дийцар аз цунна, деша ух, яхаш, хьаухаш-чуухаш лелача берех лаьца. Цул совгIа цу даьга а кхоач воIа во дешарах болча бехка цхьа дакъа. Шиаш йоахаш волча дешархочунга цкъаза хоатт аз:\n— Деноргага (дневникага) саг хьожий хьа?\n— Хьож, — оал дешархочо.\n— Мала хьож?\n— Нана хьож, — хул дукхагIча хана луш дола жоп.\nДа мичав тIаккха? Цунга а кхача мегаций ший виIий дешарах бола бала? Даьга Iа из дIааьлча, цо оалар да:\n— Со мукъа мича хул, дийнахьа балха ма хулий.\nБийсан хьажа а мегаргва ший берий тетрадаш тIара йоазув миштад, денорга тIа малагIа оценкаш латт, хьехархочо фу яздаьд бера оамалах, гIулакхах лаьца. Цу гIулакха-м 5-10 минот а тоъаргья, кхы дукхагIа ха еце. Школе да хьавийхача, каст-каста хоз:\n— Дневника тIа IотIаязде укхо леладер.\nIотIаяздар а сенна пайдана да, даим цунга хьожаш, шоай дезалхочунца болх беш да-нана ца хилча. Уж хIамаш цар теркалдича дика хетаргдар сона. Бераш долча бегашта а ала мегаргдац «хIама дика а даа, аьннар вIалла ма де», «дийшар а веннав, цадийшар а веннав» яхараш санна дола дешаш. Цу тайпарча дешаша а харцкхетам луш хул кхувшбоагIарашта. Уж цхьанне Iомаду, иттне цунгара дIаэц, цул тIехьагIа геттара дIадарж, бегашта аьннача хIамах цIенхаш хьахул. Берий дегашка во лар юташ, Iоткъам беш хул уж. Цудухьа оал эрсий кицо: «Дош хьазилг дац, цкъа аьнна даьлча, хьалаца хала хул».\nВай тахан дах, дуккхача Iаьдала законашка ладувгIаш. Нагахьа санна цар дIадехар вай ца дойя, законаш телхаду вай. Уж толхадаь саг, ховш да, бе-беча бехктокхаме оз. Зуламхо ва из. Цу тайпара хIама Iомаде мегаргдац берашта. Укх деношка Магасе водаш вар со, «газела чу» вагIача сона юххе (хьалхашка водитель вагIача), хьачухайшар 6-7 шу даьнна хургвола кIаьнки къона кхалсаги.\n— ХIанз кхоъ ма хулий тхо? – аьлар аз.\nСа дешаш теркалдеш саг вацар. Столице чувоаллача яьча ГИБДД посте хьалкхача гарга долча хана, водитела кIаьнкага аьлар:\n— Хьо IочутаIалахь.\nПостá хьалтIехдовллалца, IочутеIа ваьгIар из зIамига пассажир. Во масал дар нанас а водитела а цунна гойтар. Иштта кхеде мегаргдац бераш. Дас, нанас шоай бер дикагIа йола оамалаш хургйолча тайпара кхедойя, из да-кх цар хьехархошта дергдола эггара доккхагIдола гIо-новкъостал.\nС. Арчаков, ГIалгIай республикан заслуженни хьехархо\n← Подготовка к севу озимых\nДолакоа керда гIишлош йоттаргйолаш я →


Адам[нисъе бӀаьра | нисъе]\nА́дам (Ӏаьр. آدم) — хьалхара адам а, хьалхара пайхӀамар (наби) а хилла. Исламехь цунах кхин а олу Абу аль-Башар («адамаллин да»).\nАллахӀа Адам кхоьллина дагийна доцу хица иэдина саз-латтах (поппар). Дийцарехь, Адам кхоьллина саз-латта маликаша даьккхира Маккара а, Йеменера а. Къуръанахь Адам дуьнен тӀевалар дусту Ӏийса пайхӀамар дуьнен тӀеваларца дусту.\nАдамах хилла пайхамарийн зӀен юьхьиг, ткъа чекхъяьккхина и зӀе Мухьаммад пайхамара . Къовсамехь дара хаттар, бакъо юй теша цунах элча (расуль) ала.\nХьава[нисъе бӀаьра | нисъе]\nХьава́ (Ӏаьр. حواء — дахаран хьост) — Адам пайхамаран зуда. Къуръан тӀехь цуьнан цӀе ца хьахийна, ткъа хьахайо деккъа Адаман «зуда» аьлла.\nКъине иэгар а, ялсаманара арабахар а[нисъе бӀаьра | нисъе]\nДуьненан дахар[нисъе бӀаьра | нисъе]


Констанца — Википеди\n44°10′24″ къ. ш. 28°38′18″ м. д.HGЯOL\nХӀокху версин хийцам бина кепаш/файлаш теллина йу. ЧӀагӀйелла верси теллина йара 2022, 14 май.\nUTC+2, аьхке UTC+3\n310 471 стаг (2011)\nКонста́нца (рум. Constanţa, хьалхалерра цӀераш : Кустендье, Кюстендже (Кёстендже), Томис) — Румынин йокха хӀордан порт Ӏаьржа хӀордан йистера шозлагӀа меттигехь йолу порт, Добруджа олучу регионан а Румынин Ӏаьржа хӀордан йистера а йокха гӀала, Констанца олучу жудецан административан центр.\nЛарар (2011): румынаш — 92,9%, гӀезалой — 2,9%, туркой — 2,6%..\n↑ Constanta County at the 2011 census (Romanian). INSSE (February 02, 2012). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2012 шеран 2 июнехь. Теллина 12 апреля 2012.\n↑ 1 2 http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2013/07/sR_Tab_8.xls Архивйина 2016-01-18 — Wayback Machine\n1 000 000 дукха бахархой\n300 000 дукха бахархой\nКлуж-Напока • Тимишоара\n200 000 дукха бахархой\nЯссы • Констанца • Галац • Крайова • Брашов\nХӀара Румынин географех лаьцна чекхбаккханза йаззам бу. Хьоьга, йоза тодина, нисдина, гӀо далур ду проектана.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Констанца&oldid=8152167»\nРумынин географех лаьцна бовланза йаззамаш\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 14 май, 12:04.


Savinter SA - #2230317 / Вилла / CH-1313 Ferreyres / Швейц. Фр. 450'000.-


AXMAT номерш йолчу нохчочун BMW машенна, сийзаш а дина, чкъургаш лелхийтина Австрехь\nАвстрехь вехачу нохчочо Зубайраев Адама латкъам бина социалан машанашкахь, муьлш бу ца хуучу наха шен машенна сийзаш а дина, AXMAT дашах лаьтта номерш дIа а яьхьна, машенан чкъургаш а лелхийтина аьлла. Цунах лаьцна яздо Кавказ.Реалиино.\nЦо шеца зIене валаре кхайкхийна иза динарг, цуьнца юкъаметтигаш къастор Iалашонца. Дукха хан ялале Зубайраевга телефон тоьхна "Вайфонд" вовшахтохараллан куьйгалхочо Садулаев Мансура. Цо бехк биллина машенан долахочун Нохчийчуьра хьал бахьанехь махкахбевлла лелачу нахана юкъахь АХМАТ номерш лелорца цо питана даржадо аьлла.\nТелефонехула вистхуьлуш Зубайраевс тIе ца дитина шена бехк билла гIортар, АХМАТ номерш ша лела йо, шен вешин кIентан цIе иза йолун дела аьлла. Амма тIаьхьо шен ойла хийцина, Садулаевга видеокхайкхам дIаязбина цо, ша Ахмат-хьаьжин новкъахь а ву, цу новкъара вер волуш а вац, и номер лела а йина, кхин дIа а лелор а ю ша аьлла.\nЗубайраевс полице латкъам бина я ца бина цкъачунна хууш дац, яздо Кавказ.Реалиино.


Больоь (фр. Beaulieu, фр. Union-Bel-Air) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀдеш.\nДозанашца йу БегӀя-э-Кастельжо, Бесса (АгӀдеш), Шандола, ГгӀоспьегӀ, Сент-АндгӀе-де-КгӀуьзьегӀ, Сен-СовоьгӀ-де-КгӀуьзьегӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Больоь_(АгӀдеш)&oldid=7815555»


ХIинжа-гIалахь пхи тIемало вийна\nХIинжа-гIалахь пхи тIемало вийна, царна юкъахь, Къилбаседа-Кавказерчу гIаттамхойн декъашхо Соколов Дмитрий а, аьлла дIахьедар дина шоьтан дийнахь, Дагестанерчу бакъонийн органийн векало. Цо дийцарехь, Соколов, дукха хан йоццуш, Волгоградехь автобусана тIехь динчу эккхийтарна бехке вара.\nХIокхул а хьалха, Къоман Террорана Духьало Ечу Комитето хаам бинера, го а бина, Семендерера хIусамна чохь бисина хиллачу тIемалошца дIа-схьа къамелаш дечу хенахь, Волгоградехь дина хилла эккхийтар а, кхин йолу теракташ а, Соколовс шена тIелаьцнера, аьлла.\nПолисхоша го бинчу хIусамна чуьра араяьккхина жима зуда а, цуьнан цхьа шой, ах шой долу йоI а. Бакъонашларъярхоша дийцарехь, царна и шиъ гина яц. Ницкъаллийн структурийн векалша дийцарехь, керта автобус а йигина, цу чу хаийна дIайигина зуда а, цуьнан бер а.\nГIадужу-беттан 21-чу дийнахь хиллера Волгоградехь эккхийтар. 6 стаг вийра, 40-нна чевнаш йира. Эккхийтар динарг яра боху, Дагестанан яхархо Асиялова Наида. Цунах хIумма а ца йисинера, деккъа цхьа паспорт доцург. Эккхийтар тIехь долу видеога хьаьвсинчеран Iедале шортта хаттарш ду цо хьокъехь.\nУкраинин хIордахой дIахецар тIедожийна Оьрсийчоьнна дуьненаюкъарчу трибунало\nКхин а лахделла Путинах бахархой тешар - ВЦИОМ\nНохчийчуьра яхархо лаьцна "Чермен" постехь\nХIинжа-гIалара Бакох лелар ю "буьйсанан экспресс"\nДаудовс цецваларца тIеэцна ша Нохчийчоьнан куьйгалхо хIотто мегаш ву бохург\nМарха досту денца доьзна мукъа денош кхайкхийна Нохчийчохь\nСоьлж-ГIаларчу лаппагIийн бахархошна керла хIусамаш луш ю Кадыровс\nАбдулаев Леча. Ас жайна яздина…\nБексултанов Муса. Стигала тIай


NGC 7491 — Википеди\nNGC 7491, PGC 70546, 2MASX J23080596-0558001, 6dFGS gJ230806.0-055800, AGC 630028, GSC 05248-00286, IRAS 23054-0614, MCG-01-59-002, NVSS J230806-055805, LEDA 70546, Gaia DR2 2634796482855263616\n1881 шеран 21 август\nгергга 0,020768 ± 1,0E−5, 0,020768 ± 1,0E−5\n90,78 ± 0,2 мегапарсек, 90,78 мегапарсек\n23ч 08м 5,9814963489с\n−5° 57′ 59,878564699″\nNGC 7491 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 7491: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 7491.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_7491&oldid=5062210»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 4 июль, 11:59.


Шема, Маргошвили Мурад (Шишани Муслим)\nСоветан пачхьалкх йоьхча кхоллаеллачу пачхьалкхашкара Шема а бахана, тахана Идлиберчу тIемалошлахь болчу каквказхойх, шемахойн оппозицица цара лелочу юкъаметтигех, мостагI таронашца шайл онда воллушехь, уьш Шемахь совцарх лаьцна "Кавказ.Реалиина" дийцира "Нохчий Шемахь" проектан автора Паращук Джоаннас.\nАдам шина декъе декъаделлачу Шемахь 2011-чу шарахь баьллачу тIомо вийна, кеп-кепара йолчу статистикаца, ах-миллион гергга стаг. ХIусамаш а йоьхна, мухIажир ваьлла 11 миллион вахархо – Шемара ах-халкъ. Кхаа декъе бекъабелла мохк. Доккхахдолу дакъа Асад Башаран а, цуьнца гергарлонехь йолчу пачхьалкхийн - Оьрсийчоьнан а, ГIажаройчоьнан а - Iуналлехь ду. Оцу кхаа бертахочун кеманаша еттачу бомбанаша, ракеташа хенан йохалла гатъеш лаьтта Туркойчоьнан дозанна гергарчу шемахойн оппозицин карахь йисина мехкан кийсак. Оцу лаьттан декъа тIехь бисина бусалбанаш-суннатой а –коьртехь шиIатойн буьйранчаш болчу Асадан дакъоша шайна гIелоярх кхоьруш, уьду царех суннатой. Шемин къилбаседа-малхбалера латта ду курдойн куьйга кIел.\nШема: Баккхийчийн бехкаш бераша токху\nОцу хьелашкахь хIун хуьлуш ду оппозицин карарчу мехкан декъа тIехь – Идлибехь а, цунна уллерчу Алеппо, Латакийа, ХIама кIошташкахь а? Меттигерчу бахархоша "мукъадаьккхина латта" олучу оцу кIошташкахь (шемахошлахь а, кхечу пачхьалкхашкарчу тIемалошлахь а) бу Асадна дуьхьал тIемаш бен кавказхой, гIезалой, Юккъарчу Азера нах.\n"Нохчий Шемахь" проектан автора, аналитика Паращук Джоаннас дийцарехь, "Хьайат Тахьрир аш-Шам" (Оьрсийчохь йихкина ю и тоба) альянсан могIаршкахь бу Оьрсийчуьрчу къаьмнийн векалех цхьаберш, амма дукхахберш шаьш-шайна лелачу тобанашкахь бу, цхьалха лела тIемалой а нисло царалахь.\nКавказера, Оьрсийчоьнан кхечу мехкашкара дIабахначу тIемалойх цхьа дакъа ду Шемарчу тIеман «къаной» шайх аллал дукха шераш цигахь даьхна. Иштачара зударий а балийна, доьзалш хецна Шемахь.\nСоветан Iедал доьхча кхоллаеллачу пачхьакхашкарчу ансарийн жамаIаташ:\n"Лива МухIажирин валь-Ансар" - Кавказерчу тIемалойн жамаIат ("Хьайат Тахьрир аш-Шам" юкъайогIу);\n"Таухид валь-ЖихIад" - узбекех, таджикех лаьтта жамаIат доккхачу декъанна, амир ву цуьнан Iабдул-Iазиз Узбеки ("Хьайат Тахьрир аш-Шам" юкъайогIу);\n"Имарат Кавказ" – ша яьлла тоба, амма иза герга ю "Хьайат Тахьрир аш-Шам" жамаIатна. "Имарата Кавказан" Дагестан вилайатан амир лаьттинчу Гимрарчу Салахьуддина кхоьллира иза;\n"Жунуд аш-Шам", амир – Паьнгазара Шишани Муслим, Нохчийчуьрчу тIеман декъашхо, ("Джунд аш-Шам" яц иза, Урдунехь кхоьллира и цIе йолу жамаIат 1990-чу шерашкахь);\n"Ажнад ал-Кавказ", амир - нохчо Шишани Iабдул-Малик;\n"Катиба Имам Ал-Бухори" – ОвхIанистанерчу "ТIалибанан" узбекех лаьтта дакъа, шайн даймахкахь а, Шемахь а бо цара тIемаш;\nMalhama Tactical – ша лаьтта тоба, гергарлонехь ю "Хьайат Тахьрир аш-Шам" жамаIатца. ТIемаш барал совнаха, керла тIемалой а Iамабо цо. Цуьнан амир ву Шишани Iела. Цул хьалха тобан коьртехь вара Казанера узбек Балтабаев Сухроб (Абу Рофик). 2017-чу шарахь Балтабаевс ша вийна кеп хIоттийра хаамашкахь, амма кхелхира стохка гуьйренан юьххьехь.\n*Билгалдаккхар: ЦIерш яьхна тобанаш магош яц Оьрсийчоьно.\n"Бехха тIемаш бина а, бан хууш а болу тIемалой а бу, цара кест-кеста хуьйцу шаьш дакъалоцу жамаIаташ. Царех ву, масала, гоьваьлла Шишани Абу-Бакр, Нохчийчуьрчу тIемех чекхваьлла а, ехха хан Шишани Муслиман тобанехь яьккхина а ву иза ", - дуьйцу эксперта.\nПаращук Джоаннехь йолчу информацица, коронавирус бахьанехь пачхьалкхаша шайн дозанаш къовллалц дIаоьхучу бусалбанаша юзуш яра Шемара жамаIаташ. ДIаоьхура, Асадан эскарш а, цунна аьтто беш йолу пачхьалкхаша а толамаш боххушехь. "Бакъду, сан чIагIдойла дац иза факташца. ДIаоьхуш хиллехь а, шераш хьалха санна хуьлийла дац и барамаш. Дац олийла, и нах ДАIИШ дагайоьхна лела а, оппозицин ницкъаш дуккха а бу Шемахь", - боху цо.\nПаращука кхидIа дийцарехь, тахана тIемашкахь дакъалоцуш болу кавказхой а, Азера бIаьхой а бу дуккха шераш хьалха Шемахь баха охьахевшинчу нахах. Бакъду, хилла цига лелаш а, цIабоьлхуш а хьийзарш. ХIинца хьалхачул вуно кIезиг бу Шемара арабуьйлу тIемалой.\n"Хьайат Тахьрир аш-Шам" а, тIебаьхкинарш а. Юкъаметтигаш\nСоветан пачхьалкхах кхоллаеллачу пачхьалкхашкара Шема кхаьчначу тIемалошна "Хьайат Тахьрир аш-Шам" тобанца – иза уггаре йоккханиг ларало оппозицин ницкъашлахь - атта дац юкъарло каро. Оцу тобан коьртехь ду «Ал-Кхайда» олучу экстремистийн эскаран дакъош («ДжабхIат Фатх аш-Шам»).\nМеттигера бахархой леткъа "Хьайат Тахьрир аш-Шамна", цуьнан карах леш бу боху цунна резабоцу нах а, арахьара тIебаьхкинарш а. Масала, дIабахначу баттахь цо, цхьа а бахьана ца довзуьйтуш, лаьцна Британера гуманитиран белхахо Шариф ТIавукир. Иза лацарна резабоцчу зударша а, бераша а, лозунгаш а карахь, протестан гулам хIоттийра Идлибехь. Цигахь яьккхина видео гайтина OGN TV ресурсо.\nПращук Джоаннас дийцарехь, "Хьайат Тахьрир аш-Шамо" лецначаралахь ву "Тавхьид вал-ЖихIад" тобан амир лаьттина, Киргизера схьаваьлла волу Ал-Узбеки Абу-Салахь (Мухтаров Сирожиддин). Оьрсийчоьно иза бехкевора Петербургехь метро эккхийтарна 2017-чу шарахь, амма цо ша вац бохура и зулам диначийн декъахь.\n"Гарехь, иза кхечу, «Ансар ад-Дин» тобане дехьаваьлла, цигахь цо ша "Хьайат Тахьрир аш-Шамна" резавацар къадийна, цул тIаьхьа лаьцна иза", - дуьйцу Паращука.\nИштта лаьттачу хьелашкахь кавказхой а, Азера нах а гIерта шаьш-шайна бийла, шайн жамаIаташкахь совца. Берта къамелаш а хуьлу вовшашца гамбеллачу тIемалошлахь.\n"Шаьш а бевлла, тIемаш беш ю нохчех йолу йоккха ши жамаIат -«Джунуд аш-Шам» а, «Ажнад ал-Кавказ» а. Оцу шина жамаIато даима кхойкхура кхиболу тIемалой вовшашца лараме хиларе. Церан амираша массех де хьалха дIахьедар даьккхина зорбане, шаьш гIодан кийча ду "Хьайат Тахьрир аш-Шамна" а, керлачу оперативаш штабна а («Фасбуту») юкъахь маслаIат деш, аьлла. Вовшашца тIемаш бина а тIехь ю и ши тоба", - дуьйцу "Нохчий Шемахь" проектан автора.\nКерла санкцеш а, туркойн лира-ахча тIеэцар а\nИдлибан а, гонахарчу кIоштийн а кхерамзалла галйоху меттигерчу жамаIаташна юкъа кест-кеста лелхачу девнаша а, ца хеддаш Асадехьа йолчу пачхьалкхаша еттачу бомбанаша а, латта гатлуш, Туркойчоьнан дозанехьа нах дIагIерта безаро а.\nАмма Асадан толамаш байбеш нисло Американ Цхьаьнатоьхначу Штаташа кхайкхийначу " Цезаран Низамо" – байначу баттахь президента Дональд Трампа омра арахецна санкцеш кхайкхош. Демаьшкаца юкъаметтиг латточу пачхьалкхан а, доларчу а компанийн а ахчанаш дIакъовлуш ю Вашингтон. Хьакхадала тарло и низам Оьрсийчоьнах а, ГIажаройчоьнах а. Доцца аьлча, юьззина экономикан изоляци ю Шемарчу Iедална дуьхьалйоккхуш.\nШайн пачхьалкхера валюта лахлуш, дужуш хиларе терра, Туркойчоьнан лира оьцуш бу шемахой. Иза дан магадо ханна Туркойчохь куп тоьхначу Шемин оппозицин Iедало. Оцу Iедалан коьртерчу Iабдур-Рахьман Мустафас Twitter машанехула кхайкхийна лира эца магар, иза даиманенна деш дац аьлла тIе а тухуш. Лира юкъадаларо шайн декъаза дахар аттачу даккха тарло аьлла хета шемахошна.\nЦIа стенна ца боьлху Шемара нохчий?\n"ТIеман Iазап а, рицкъан якъо а ца ловш, Шемина юьстах стенна ца довлу шу, шайга хаьттича, цхьатерра хуьлу нохчийн а, тIебаьхкинчу кхечу ансараша луш хеза жоп: "Тхо бусалба ду, Асадна дуьхьал тIом бечу шемахошна гIодан деза оха, тхуна го Асада бомбанаш етташ, зударий, бераш хIаллакдеш", - дуьйцу Паращука.\nАсад Башаран Iедало а, эскарша а шайн къоманна дуьхьал даккхий зуламаш динийла гайтира, масала, Демаьшкарчу, шех Цезарь олуш волчу фотографа, Iедало хIиттийначу набахтешкахь байъинчу массийтта эзар нехан суьрташ Шемара ара а даьхна, дуьненна довзийтича. Дукха шемахошна шайн доьза байна ларалуш болу гергарнаш карийра беллачу нехан суьрташца.\nОцу къизалло рогIехь Iадийра дуьненан интернет. Iаьрбийн хаамийн гIирсаша деношкахь дийцира Идлиберчу къаночух Абу Йусуфас лаьцна. Воккха стаг воьлла суьрташка хьежа, 7 шо хьалха вайна шен воI лохуш, карийна цунна иза, амма гушшехь, дог иккхина велла Абу Юсуф.


34. ВСПОМНИМ О НАРЕЧИИ. / Самоучитель чеченского языка\n34. ВСПОМНИМ О НАРЕЧИИ.\n1. Выпишите из текста наречия, распределяя их по разрядам.\n2. Покажите, с какими словами согласуются наречия текста. Определите синтаксическую функцию наречий текста.\n3. Объясните историческое происхождение наречий. Объяс-ните, какие наречия изменяются по падежам.\n4. Объясните, какие наречия переходят в сравнительную степень.\n…ТІаккха Дудас, меллаша юха а вирзина, шен гІоьмеш йохку ши куьг, шайн утармех а тевжина, корта а оллийна, ехачу мож т!е наггахь куьг а хьош лаьттачу Бешир-моллина тІе а хьа-жош, - ПетІамат!.. И лаьтта Бешир-молла ву хьуна тахана дуьйна дІа хьан да, цо бохург дар. цуьнга ладогІар тІехь ду хьуна, - аьлла, Дудин къамел чекхдолуш, Дудина тІекхача дагахь стражникашна юкъаоьккхуш йоллу ПетІамат цхьана стражнико Іоьттинчу тоьпан буьхо йхакхоьссина охьайоьжча, доккчачу хьаьжа юккъе сийна шед хІоьттинчу Дудас. - Эй! чорт! Я тебе дам, - аьлла, шена юххерчу старжникан вортан тІе болатан гІоьмеш йохку шен ший а буй туьйхира. Оцу мет-техь хьалхавоьду Хьаьбиб а юхахьаьжира. ТІаьхьарчу шина стражнико, тоьпан баххаш тоьхна. Дуда генна хьалха берталва-хийтира.\nТоьпан буьхо човхийнчу ПетІаматана деге лазар деара. Цо гІийлачу эшарехь - ва Дада!.. ДадаІ-.ХІара хІун ду? ХІара хІун ду? - олуш, шен хаза дег! ирчу бІаьллаш тІе охьадиллира, шен горга юьхь горгачу малхе а ерзош.\nДикка лазийна Дуда, халла гІаьттира хьала. ТІаккха гІийла корта ластийна, гонахарчу нахах эхьхетта, уккал а таІийна, дІаволавелира.\nДудагІарна тІаьхьабевлла лаьтта зударш шийлачу маьхьар" ца ПетІаматна тІехьаьвдира. Лаьтташ болу божарий, цкъа Іуьллучу ПетІамате хьовсуш, тІаккха Дудина тІаьхьа хьовсуш лаьттара, шайн декъа балдаш лакхарчу цергашца а къуьйлуш, шаьлтанашна тІе каш а дехкина, наггахь вовшашка а хьов-суш, хала садетташ.\nДудагІар чехка кхечира кху юьрта юккъерчу майданарчу правлене. Уьш, Хьаьбиб хьалха а волуш, цунна тІаьхьа Дуда а хІоттийна, чубахара.\nМалх дикка хьалабаьлла лаьттара, стиглахь неканца лела овкъаран басара мархаш, чевнан бамбин басарчу мархашца хийцаеллерэ. Аьрцнашна тІехьа генна йийшина Іохкуш бодане мархаш а гора, Майданхула наггахь лезанан ворданаш а юьйлура тІех. ДІасалелаш тІехь беркъа а, цІена а кегий, баккхий нах а бара. Наггахь тІехйолуш зуда а гора, шен корталин тІам бете а уьйзуш.\nЧувигина Дуда сахьт а далале ваьккхира цу правленин майдана хьалха йолучу уча. Цунна уллохь тоьпашца ши страж-ник а вара эрмалойн мажошца.\nДуда, шена цу чохь еттарна, коьртах оьху цІий лерга улло-хула охьахьодуш хаадаларна делахь э, шен куьйгех йохкучу гІоьмех а тосуш, когех болатан буржал тохарна делахь а, хьал-халерчул дикка гІелвеллера. Кхо шен декъа балда цергашца лаьцначуьра дІа ца хоьцура. Кхуьнан шена хьалхарчу майдана юккъехь доллучу лекхчу дитта тІехь декаш Іачу хьозех бІаьрг кхийтира. Уьш, цІеххьана хьала а лилхина, шайна луъ-луучу агІор дІасхьадовлуш а гира Дудина. ХІара, леррина цкъа цаьрга а хьаьжна, юха шен куьйгех, когех йохкучу болатан чІагаршка а хьаьжна, «да вала хьан, дуьне делаІ-кх», - аьлла, ойла ян хІоьттира. Оццу меттехь, кхуьнца волчу щина стражнико шайна хьалха, чІогІа шодмийн татанаш а дохуш, говрашкахь ялх стражник дІахІоьттича, Дуда царна юккъе дІа а хІоттош, цаьога цІен печать тІехь а долуш, доккха кІайн кехат дІаделира. ТІаккха хІара говрашкахь болу стражникаш, гІаш волчу Дудина гонах а бевлла, юьйлинчу тоьпашца кху юьртан боккхачу урамехула дІабуьйлабелира, гІала баха. Дудин ондачу дегІахара болатан чІагарш, дехха аьзнаш а кхуьйсуш, ека а йолаелира.


Oтели Хангнаамеедхоо. Дешевое жилье Хангнаамеедхоо, Мальдивы | Пресс для брюк. Oнлайн бронирование отелей\nГостевые дома Хангнаамеедхоо 2\nOтели Хангнаамеедхоо. Дешевое жилье Хангнаамеедхоо, Мальдивы | Пресс для брюк


Ялташ хьийкъина, ...техника яц\nТовбеца-бутт 12, 2016\nЮьртабахамийн говзанчаша а, латтанаш дуьйш-дерзош бахчабеллачу къинхьегамхоша а даре а деш, сих-сиха догIанаш делхарца доьзна, кхушара санна хьийкъина ялташ кхианза дукха хан хилла махкахь. Бакъду, юх-юха а тIейоьлху изза йочанаш бахьнехь,вуно даккхий зенаш хуьлуш лаьтта ялташ кхиор болх-некъ бина лелачу долахошна а, бахамашна а.\nЦунна даре до официалан хьостано а. Юьртабахаман министаралло Iорадаьхначу терахьашца 222 эзар гектар сов латтанаш ду Нохчийчохь ялташ дIадийна,царех хIинцале чаккхе йоцуш оьхучу догIанаша вуно чIогIа зенаш дина 23 эзар гектар тIехь ялташна.\nКъаьсттина эшам хилла боху говзанчаша макхана. Ялташ чудерзор юккъе кхаьчна цахилар хьесапе эцча, и зенаш кхин а алсам довла тарлуш ду. МаьбхькIамхоша чIагIдарца ялташкхиорхошна хилла зенаш билгал а даьхна, кечдина кехат-тоьшалла дIахьийтина Оьрсийчоьнан юьртабахаман министаралле, цуьнгара гIо хиларе сатуьйсуш.\nЦуьнан жамI муха хир ду ала хала ду. Ткъа тахана къинхьегамхой хаза,маьлхан деъна де-м стенна дуьйцу цхьа сахьт а эрна ца догIуьйтуш,тасабелла бохкуш бу мукъ а,кIа а схьаэца гIерташ. Ахь хаттаре а ваьлла,дIа мел хьавинчо,барт бича санна, ялхориг тоаме йоцу техника,мА-дарра аьлча комбайнаш. Царех ву Шелковск кIоштера Магамадов Муса а.\nМуса: «ДогIанаш дах мел дели а синалла меттахйолу,цара дукъаш ду ялташ. Цул сов дужуш а ду ялта. Ялта схьалахьо кхачо йоллуш техника а а яц. Тхан кIоштеххьа-м яц,кхечанхьа хIуъу делахь а».\nШен долахь комбайн а йолуш,кху тIаьххьарчу I5-I6 шарчохь ялташ кхиош ву Новр кIоштера Илес а. Карзахе хьийза Iалам далхор доцуш цо а, къастам боллуш чIагIдо оьшучуьнга хьажча техника аьттехьа а тоьуш цахилар а, цуьнца доьзна дукха ялта схьаэцаза дуьсуш хилар а. Илес ву ,холча а хIуьттуш, довш лаьттачу ялтех а.нехан къих а дуьйцуш.\nИлес: «Кхин комбайнаш ца хилахь ялташ кхин а довр ду-кх. Хаза нехан санна синалла а хьалататтаелла, ялта латтахь Iуьллуш а дукха ду. Охьадижна а хилча.юкъахь синалла а хилча камбайне схьа ма ца эцало..\nХьажал селхана догIа деъна.тахана малх хьаьжна. Делкъал тIаьхьа ирахь долу ялта хьакхалур ду,ткъа Iуьллуш дерг хьакхалур дац, стенна аьлча иза бухахь тIуьна хир ду,иза Iаь а гIуьттуш лаьтташ ду. Хьакха техника а яц, я кху догIанаша а ца вуьту.\nЛаьттахь долу ялта цхьа мажар дулуш санна хIума хуьлуш ду. Ялта тIех даьлла. Iуьллуш дерг ахь меттах доккхушехь буьртиг охьабужу. ХIинца гIой хьажал хьо,комбайн дIаяхначу лорах ган а гуш, вуно дукха охьаэгна буьртигаш ду-кх дIадийча санна. Цу нехан къа ду-кх валлай ду-кх…».\nКхушара карзахечу мехашца а, къоранца а дилхинчу догIанаша зенаш динарг еккъа цхьа Нохчийчоь хилла ца Iаш, дуккха а кIошташ ю Оьрсийчохь ялтийн а,стоьмийн а дараш хилла. Цундела латтанаш дуьйш-дерзош къахьоьгуш болу долахой тешшане а тешаш бац мел даккхий зенаш хиларх шайна Iедалера гIо хир ду бохучух.


ГӀалгӀайчоь — Википеди\nХӀокху версин хийцам бина кепаш/файлаш теллина йу. ЧӀагӀйелла верси теллина йара 2022, 24 июнь.\nгӀалгӀ. ГӀалгӏай Мохк\n↗507 061 (2020)\n21,5 млрд. сом. (2010)\n38,1 эзар. сом.\nХалкъан Гуламан председатель\nХӀост Гимн Ингушетии\nISO 3166-2 код RU-IN\nМарка «Нохч-ГӀалгӀайн АССР 50 шо». ССРС пошт 1972 шо\nРоссийн поштан марка, 2009 год\nРоссин Банкан мах 10 сом болу иэсан нахарт (2014)\nРеспу́блика ГӀалгӀа́йчоь (гӀалгӀ. ГӀалгӏай Мохк; йоцца цӀе: ГӀалгӀайчоь гӀалгӀ. ГӀалгӏайче) — Российн Федерацин субъект, Российн Федерацин юкъара республика. Къилбаседа-Кавказан федералан гуонан юкъайоьду, Къилбаседа-Кавказан экономикин кӀоштан дакъа ду.\nКоьрта шахьар — МагӀас гӀала.\nМалхбузехьа доза ду Къилбаседа ХӀирийчоьнца, малхбалехьа — Нохчийн Республикица, къилбехьа — Республика Гуьржийчоьнан Мцхета-Мтианети, мехкаца, циггахь ду Российн Федерацин Российн пачхьалкхан дозанан дакъа.\nКхоьллина 1992 шеран 4 июнехь.\nМайданца Российн Федерацин уггаре жима регион, Федералан маьӀна долу гӀаланаш ца лаьрчи.\n2.2 Сахьтан аса\n3.1 XV—XVIII бӀешераш\n3.2 Российн империн юкъахь\n3.3 Ламанан республика\n3.4 Гражданийн тӀом\n4.1 Социалан-экономикин гайтамаш\n6.3 Зорбанан арахецарш\n7 ГӀалгӀайчоьнан гӀаланаш-вежарий\nРеспубликин цӀе схьайолу нохчийн а, гӀалгӀайн а меттанашкара къоман гӀалгӀай цӀарах (ткъа оьрсийн цӀе схьаяьлла гӀалгӀайн Ангушт эвлан тӀе гуьржийн суффикса -ети тоьхна, тӀаккха нисло «гӀалгӀай беха меттиг»). И этноним яьржина XVIII бӀешарахь. Къомо шайх ГӀалгӀай олу (ГӀалгӏай). Цхьацца талламчаша боху гӏалгӏай дешан маьӀна «гӀаланашъярхо/бӀаьвнийн бахархой» ду, и версии юзуш, кхечу талламхоша термин гӀалгӀа йоьхку шумерийн меттара Шумеран бахархой билгалбохучу этнонимца. Иштта хьахайо ойла делаллера шира гӀалгӀайн делан Гела я Гала цӀе а.\nГӀалгӀайчоь лаьтта Йоккха Кавказан дукъан (цуьнан юккъерачу декъехь) къилбаседа басешкахь а, цунах кхетначу кегийра даккъаш тӀехь а, Теркан, Соьлжин, Тархийн. Къилбаседера къилбехьа яхъелла 144 км, малхбузера малхбалехьа — 72 км.\nКъилбаседа кӀошташкахь рельеф буц-аренийн ю, къилбехахь — ламанийн, иза лаьтта атагӀиша а, чӀажаша а декъна даккъех. Къилбаседа кӀошташкахь лаьтта Соьлжин а, Ӏалханчуртан атагӀин дакъа, юккъерачу кӀошташкахь — Соьлжа а, Ӏаьсса а эркийн тогӀенаш ю, республикин къилба декъехь Кавказан лаьмнаш ду.\nУггаре лекха лам — Шан-лам (4451 м). Ламанан ГӀалгӀайчоьнан кхин лекха лаьмнаш: ЦӀен-лам (3171 м), Цхьорой-лам (3000 м). ГӀалгӀайчуьра Кавказан лаьмний дохалла — 150 км.\nГӀалгӀайчоь лаьтта сахьтан асанехь МСК (москохан хан). UTC хан дӀасататтар хуьлу +3:00.\nКлимат континенталан, лекха лаьмнийн; йоьзна хӀордан тӀегӀанал локхаллех. Январан юккъера температураш — +3 …+10 °C, июлан — +21…+23 °C. Атмосферин йочанаш — шарахь 1200 мм гергга.\nКоьрта йаззам: ГӀалгӀайчоьнан хинан ресурсаш\nЮьззина я дакхошкахь Республика ГӀалгӀайчоьнан махкахь йолу гидрографин объекташ, цхьаьнаэшшара екъна яц, дикка къаьсташ ю шен физикин-географин хьолашца, иза доьзна ду ГӀалгӀайчоьнан рельеф чолхе хиларца — республикин цхьа дакъа дӀалоцу лаьмнаша а, гунаша а, ткъа цхьа дакъа — аренаша а, чутаӀенаша. Рельефо билгалйоккху ГӀалгӀайчоьнан Ӏаламан областаш — къилбехьара къилбаседехьа уьш хийцало лекха ламанан тӀера бай-аренан тӀекхаччалц. Республикин хинан ресурсаш жигара лелайо адаман бахамехь, ткъа иштта гидротехникица тойо — ГӀалгӀайчоьнан къилбаседехьа ю кхиина хиш дохку система.\nРФ Пачхьалкхан хинан реестрца ГӀалгӀайчоьнан дерриг эркаш юкъадогӀу Каспий-хӀордан шина эркан юкъан Теркан а, Ийдалан а эркан майданан (терхьийн код — 02), иза юкъайоьду Малхбузен-Каспийн майданан гуонан (терхьийн код — 07). ГӀалгӀайчоьнан правительствон хаамашца, республикин махкахь ю юккъера а, кегийра а эркийн 720 майда, дерриг эркийн цхьаьнатоьхна дохалла 1350 километр сов хуьлу, хӀора квадратан майданна юккъера барам 590 м эркан маша кхочу. И гидрографин гайтам бу РФ Къилбаседа-Кавказан федералан гуонан масштабехь уггаре лакхарчех цхьаъ .\nКъилбаседа-Малхбален Кавказан уггаре доккха эрк ду Терк, амма, ГӀалгӀайчухула эрк чекхдолу къилбехьахула жимачу декъехь Къилбаседа ХӀирийчоьнан дозанца (охьадогӀу къилбехьара къилбаседехьа; ЖӀайрахан кӀошт). ГӀалгӀайчоьнан корта эркаш — Теркан га Соьлжа (коьрта хинан бахаман объект; охьадогӀу малхбузера малхбалехьа; Несаран а, Соьлжин кӀошташ, ткъа иштта гӀалин гуонаш МагӀасан, Несаран, Эльдархан-ГӀалин), Соьлжин га — Ӏаьс-хи (охьадогӀу къилбехьара къилбаседехьа; Соьлжин а, ЖӀайрахан а кӀошта). ОхьадогӀу кхин а эркаш: Марта, Армхи, Ачалкха, Жол, ГӀулой-хи, ХӀутта, ЧемалгӀа, ГӀалми. Эркийн юкъара майда ю 3073 км².\nРеспублика ГӀалгӀайчоьнан латтанаш Ӏаьржа, хьена ду. Климат континенталан ю. Ӏаламан-климатан хьолаш дика ду юьртан бахам кхиорна. Юьртабахаман латтанаш дӀалоцу 60 % мохк, царех ах латта охана ду.\nМинералан-аьргаллин база лаьтта мехкдаьтта долу меттигех (теллина промышленностан мехкдаьттан резерв ю 11 млн тонн гергга, прогнозан резерв — 60 млн тонн сов), Ӏаламан газ, мармар, доломиташ, кир-маьӀда-лахьорч, лакхара дикаллин кибирчиган сацкъар-латта, «Боржомин» тайпана термалан дарбанан а, минералан а хиш долу меттигех, цӀена ламанан шовданийн хиш. ГӀалгӀайчоьнан лаьттах дохкуш геологашна карийна наггахьлера металлаш. Дагардина минералан аьргаллин тайпанийн балансан резерван юккъера барам, 100—150 шо ду.\nМехкдаьтта а, газ а, ладаме пайден маьӀданаш ду, республикин ягорган-энергетикин комплексан бух бу. Республика ГӀалгӀайчохь мехкдаьтта доккху 1915 шарахь дуьйна, оцу хенахь карийра мехкдаьтта Маьлхбикан кӀоштахь. 1950—60-гӀа шерашкахь мехкдаьтта даккхар цӀеххьана тӀекхийтира лакхара сурсаталлин мехкдаьтта кардар бахьнехь. Мехкдаьтта а, газ а лахаран-талламан, мехкдаьтта доллу меттиг кечъяран белхаш дӀахьо ПУП «ГО Ингушнефтегазпром».\nРеспубликин махкахула чекхйолу магистралан мехкдаьттан биргӀа Бакох-Новороссийск Махьмад-ХитӀера мехкдаьтта тотту станцехула (ММТС), ГӀалгӀайн махкара биргӀан йохалла 12,7 км, d = 700 мм. ММТС чухула мехкдаьтта таттаран барам бу 3 млн тонн гергга.\nОраматаш: къилбаседехь — хьуьнан а, хьун-аренан а, къилбехьа лаьмнийн (1800 метр локхалле кхачар) — шуьйра гӀа долу хьаннаш, лакхахь ду лаьмнийн цанаш. Лаьмнийн басешкахь башха, цигахь бен йоцу микроклимат йолуш ю. Къилбаседа Кавказехь дукха меттигаш яц лулахь оццул дукха ораматийн тайпанаш долуш. Ламанан кӀажошкахь (2200 метр кхаччалц) яьржина ю шуьйра гӀа долу а, баганан а дитташ долу хьийкъина хьаннаш.\nХьаннийн фондан лаьттан ерриг майда 84,4 эзар гектар ю, цунна юкъахь, хьаннийн орамаш долуш — 75,6 эзар гектар. Ийна шуьйра гӀа долу хьаннаша (поп, наж]]) дӀалоцу 140 эзар гектар майда. Ерриг дечиган резерв ю 11 млн м³.\nКавказан карта Кавказан лаьмнаш ГӀалгӀайчохь ГӀалгӀайчоьнан физикин карта\nГӀалгӀайчоьнан ламанан пейзаж Ӏаьс-хин чӀаж Буц-аренан пейзаж, Керла Редант эвла ЦӀен-ламанан дукъ Армхи эркан тогӀи\nГӀалгӀайчохь еха 60 гергга тайпана декха дийнаташ, 150 тайпана олхазарш, 24 тайпана амфибеш, 8 кепара рептилеш. Уьш ерриш лулахь еха лаьмнашкахь а аренашкахь а. Текхаргаш а, цоьстурш а ю. Олхазарш — дарта, акха бедаш а, гӀезаш а, эркийн тогӀенашкахь — кавказан акха котам, ламанан цанашкахь — тилла гӀиргӀа, кавказан ламанан москал, кавказан сарсал. Лаьмнашкахь меттигаш ю тӀулгийн а, хьаннийн а салораш, боьра ча, нал, лу, хьуьнан цициг, безоаран бож, лайн цӀокъ, кхин а дийнаташ дехаш меттигаш. 2008 шарахь хӀоттийна ГӀалгӀайчоьнан ЦӀен жайна. Она содержит 136 видов исчезающих животных и 89 видов растений, которые находятся под охраной.\nКоьрта йаззам: ГӀалгӀайчоьнан истори\nВайн эрал I эзар шо хьалха дуьйна ГӀалгӀай хӀинца бехачу махкахь яьржинера шен цӀе Кобан эвланах схьаяьлла йолу Кобанан оьздангалла, цигахь карийна ширачу заманара археологин иэсах.\nАнтропологица кобанан оьздангалла лелориш кавказан тайпанан носители векалш бу.\nЮккъера бӀешерийн муьрехь дара цхьаьнакхетта тайпанаш — дзурдзукаш. Дуьххьара хьахабо IX-X бӀешерашкара Ӏаьрбийн географаша.\nXV—XVIII бӀешераш[нисйе бӀаьра | нисйе]\nXV бӀешарахь Нохчийчухула а, ДегӀастанахула а чудан доладелира ислам, амма чеккхенца иза чӀагӀ ца делира XIX бӀешарахь бен; и хан кхаччалц цӀуйн гӀиллакхаш а, Ӏадаташ лелара. Лаьмнашкахь еха гӀалгӀайн юкъараллаш, юхаерза юьйлаелира аренашка XVI—XVII бӀешерашкахь. Аренашка кхалхар, коьртаниг, чекхделира XIX бӀешеран хьалхарчу декъехь.\nРоссийн империн юкъахь[нисйе бӀаьра | нисйе]\nАмерикин картографо Colton, G. W. 1856 шарахь хӀоттийна карта. Нохчийчоь а, ГӀалгӀайчоь цхьаьна ю, билгалъяьхна «Gelia» аьлла. Картин тӀехь гайтина гӀаланаш Несара, БуритӀе, ткъа иштта Грозни гӀап\nХьажа иштта: Кавказан тӀом, Къилбаседа-Кавказан имамат\n1770 шеран мартехь ГӀалгӀайчоь юкъаяхна Российн империн.\n1810 шеран 22 августехь Ангушт эвлахь гӀалгӀайн ялх тайпанан векалша куьг яздира Ялх гӀалгӀайн фамилеш Российн байӀат дарах акт.\nОццу шарахь гӀазакхаша юьйгӀира Несарин гӀап. Иза масийттаза юха а йира, чӀагӀ а йира — 1817 а, 1832 а шерашкахь.\nГӀалгӀаша дакъалецира Кавказан тӀамехь Российн агӀора а, имам Шемалан агӀора а. Цхьана хенахь лаьттира Шамилан исламан пачхьалкхан шиъ вилайат — Аьрштин а, Галашкин а.\n1858 шеран майхь-июнехь ГӀалгӀайчохь иккхира Несарин гӀаттам. Цуьнан бахьна хилира Кавказан тӀеман Ӏедалан сацам, цуьнца гӀалгӀайн кегийра кӀотарийн меттана яккхий нах беха меттигаш кхолла гӀертара ГӀаттам охьатаӀийра.\nХьажа иштта: Теркан область, Теркан гӀазакхий\nТеркан областан карта\n1860 шарахь Къилбаседа Кавказан тӀеман урхалла хӀаллакйира император Александр II-гӀачун омарца Къилбаседа Кавказан малхбален декъехь, кхоьллира юкъахь Нохчийн, Ичкерин, ГӀалгӀайн, Ламанан гуонаш долу Теркан область.\n1871 шарахь ГӀалгӀайн гуо цхьаьнатоьхна ХӀирийн гуонаца БуритӀен гуо цӀе а тиллина.\n1888 шарахь тӀеман-гӀазакхийн урхалла долийна ГӀалгӀайчоьнан махкахь, иза дӀатоьхна Соьлжин гӀазакхийн урхаллех. 1909 шеран 10 июлехь кхоьллина Несарин гуо, цуьнан ставка хилла БуритӀехь.\nЛаманан республика[нисйе бӀаьра | нисйе]\nКоьрта йаззам: Ламанан республика\nРоссехь Октябран социалистийн революци хиллачул тӀаьхьа, 1917 шеран ноябрехь кхайкхийра маьрша Ламанан республика, цуо цхьаьнатуьйхира Къилбаседа Кавказан дукха къаьмнаш.\nИнарла Деникинан эскарша ДегӀастана схьаяьккхинчул тӀаьхьа, Ламанан республикин правительствос шеш дӀасахецар кхайкхийна кхелхира Тиблиси. Ламанан республика дӀаелира.\nГражданийн тӀом[нисйе бӀаьра | нисйе]\nКоьрта йаззам: Гражданийн тӀом Россехь\nПятигорскехь хилла Теркан къаьмнийн II-гӀа гуламо (1918 шеран 1—18 март) къобал дира советийн Ӏедал, кхоьллира Теркан советийн республика РСФСР юкъахь (июлера декабрь кхаччалц Теркан советийн республика Къилбаседа-Кавказан Советийн Республикин юкъахь яра). Цуьнан яра шен Конституци а, лакхара меженаш а — Терканхалкъан кхеташо а, ХККх а.\n1919 шеран февралера 1920 шеран март кхаччалц аренан ГӀалгӀайчоь дӀалаьцна яра инарла А. И. Деникинан Российн Къилбан ТӀеман ницкъаша. 1920 шеран мартехь ГӀалгӀайчуьра советийн Ӏедал меттахӀоттийра.\nСоциалан сфера[нисйе бӀаьра | нисйе]\nСоциалан-экономикин гайтамаш[нисйе бӀаьра | нисйе]\nРоссехь уггаре лакхара тӀегӀан белхазалла а, къоьлла а — 55 % сов. Республикера базин хьаштийн гайтамаш — махкахь уггаре лахарчарех, бахархойн барам сиха тӀекхетар бахьнехь а, гӀаланаш кхиина ца хиларна а. Белхан меттигаш цахиларна ГӀалгӀайчохь болх бан таро яц 44 % бахархойн.\nГӀалгӀайчоь дӀатесна буо-бераш доцу, дерриш доьзалашкахь дика дӀатардина йолу цхьаъ бен йоцу регион ю. Кхин а ГӀалгӀайчоь Российн цхьаъ бен йоцу буо-берийн цӀенош а, къеначеран цӀенош доцу субъект ю, гӀалгӀайн юкъараллехь церан хьашт доцун дела.\nМогушаллаӀалашъяр[нисйе бӀаьра | нисйе]\nРоссийн субъекташна юкъахь ГӀалгӀайчохь уггаре алсама бераш дуьненан тӀедовлу. Бахархошна дарбанан-профилактикин гӀо до республикин 73 дарбанан хьукматашкахь — дарбанан цӀеношкахь, диспансершкахь, поликлиникашкахь, кхин дӀа а. ТӀаьхьарчу заманахь ца тоьу говза белхалой а, медицинин гӀирс а. 2008 шарахь кхайкхийра МагӀасехь Республикин дукха агӀонийн дарбанан цӀа, поликлиникица цхьаьна, Перинаталан центр а йийр ю аьлла.\nРеспубликин ЖӀайрахан кӀоштахь ю дарбанан-могушаллатояран комплекс «ЖӀайрах», цунна чуйогӀу курорт «Армхин маьлхан тогӀе». Комплекс йина 1999 шарахь.\nСпорт кхиорах жоп луш ю республикин физикин оьздангаллин а, спортан а министралла. 1996 шеран 21 майхь тӀеэцна Республика ГӀалгӀайчоьнан «Физикин оьздангаллех а, спортах а лаьцна» цӀе йолу закон.\nГӀалгӀайчохь яра шайн футболан клуб «Ангушт», амма хӀинца профессионалан футболан юкъара яьлла. ГӀалгӀайн спортхоша яьхна дзюдох а, боксех а латарехь российн хьалхеяккхарш. 2002 шарахь дуьйна республико ахча спорте хьажор кхузза совдаьлла, кхаьчна 25 млн сов соьме.\nЙина ворхӀ физикин оьздангаллин могашалла таяран комплекс, йиъ спортан ишкол. Хьалхе ю спортан ницкъан тайпанийн — желтойн-руман латаран, паргӀата кепара латаран, малхбален латарийн, боксан, дзюдон, еза атлетикин.\n1988 шеран Сеулера Олимпиадехь, штангисто Арсамаков Исраила дешин мидал яьккхира; Олимпийн чемпионаш кхин а бу Манкиев Назир (латар), Рахьим Чахкиев (бокс), цара шайн мидалш яьхна 2008 шеран Пекинан Олимпиадехь. 2016 шарахь, Халмурзиев Хьасана дешин мидал яьккхира Олимпиадехь Рио-де-Жанейрохь. Евлоев Ваха паргӀата кепара охьатохарх латарехь Европин чемпион ву. Пхоьазза боксех латаран дуьненан чемпион хилла Котиев Ахьмад — хӀинца республикин физикин оьздангаллин а, спортан а министр. ГӀалгӀайх хьалхарчех, Кхазакхстанан дзюдох латарех, чемпиони а, ССРС борзанан совгӀатхо а ву, Леймоев Ӏалихан Мусанан воӀ. 2010 шарахь Сингапурехь хиллачу аьхкенан жимахойн Олимпийн ловзаршкахь Аджигов Руслана еира Российн хьалхара дешин мидал, туьйлира желтойн-руман латарехь 85 кг кхаччалц йолчу возаллин категорехь, иштта хилира дуьххьарлера российн чемпион, хьалхарчу жимахойн Олимпийн ловзаршкахь.\nТӀаьхьарчу шерашкахь республикехь гӀарайолуш ю ийна тӀеман говзаллаш. Иштта, ГӀалгӀайчохь болх беш ю масех ийна вовшахлатаран спортан клуб, масала, «Калой» (Несара гӀала), «Нарт» (Сипсо-ГӀала), «ТӀемло», кхин а. ДӀахьо республикин йиллина чемпионаташ.\nЦул сов, 2012 шарахь дуьйна ГӀалгӀайчохь хӀора шарахь дӀахьо дуьненаюкъара ийна вовшехлатарех турнир «ТӀом лаьмнашкахь» (Mixfight), цигахь дакъалоцу меттигера спортхоша а, Российн регионийн а, дуьненан а гӀарабевллачу латархоша а.\nТелевизион[нисйе бӀаьра | нисйе]\nПКъТРК «ГӀалгӀайчоь» — Республика ГӀалгӀайчоьнан дуьххьарлера а, цхьаъ бен доцу а долара спутникан телеканал;\nПТРК «ГӀалгӀайчоь» — Республика ГӀалгӀайчуьра ЕПТРКан филиал;\n«Nebiset» — берриг доьзалан музыкин-самукъадаккхаран телеканал.\nРадиостанцеш[нисйе бӀаьра | нисйе]\nГӀалгӀайн къоман радиостанци «Ангушт». Болх бо 2010 шеран августехь дуьйна 104,0 FM тулгӀенехь. Радио Ангуштан коьрта Ӏалашо — синмехаллин-эхь-бехкан а, къоман-патриоташ кхиор а.\nГӀалгӀайн къоман радиостанци «ГӀалгӀайчоь». дӀакхайкхош ю 2014 шеран 31 июлехь дуьйна 88,0 FM тулгӀенехь. Юкъатоьхна яккхийчех йолу радиостанцийн кевнан — «TuneIn»[en].\nХаамийн-самукъадаккхаран радиостанци «Radio Republic». Самукъадоккху республикин бахархойн 102,4 FM тулгӀенехь.\nРООРИ (RK6QWA) — ГӀалгӀайчоьнан регионан юкъараллин кхолламан радиомарзахойн коллективан йоцатулгӀенан радиостанци.\nЗорбанан арахецарш[нисйе бӀаьра | нисйе]\nДерриг къоман газет «Серло» (арадолу 1923 шарахь дуьйна);\nРеспубликин юкъараллин-политикин газет «ГӀалгӀайчоь»;\nКӀоштан юкъараллин-политикин газет «Къинхьегаман байракх»;\nКӀоштан юкъараллин-политикин газет «Халкъан дош»;\nГӀалин юкъараллин-политикин газет «Несаран аз»;\nЖурнал «Литературин ГӀалгӀайчоь»;\nИнтермаша-ресурсаш[нисйе бӀаьра | нисйе]\nРеспублика ГӀалгӀайчоьнан официалан сайт — Ингушетия.ру.\nРеспублика ГӀалгӀайчоьнан Халкъан Гуламан официалан сайт — parlamentri.ru.\nРеспублика ГӀалгӀайчоьнан правительствон официалан сайт — pravitelstvori.ru.\nЯккхийчех интермаша-провайдераш — ЙАЮ «ГӀалгӀайэлектрозӀе» а, КъАЮ «ИТТ».\nГӀалгӀайчоьнан гӀаланаш-вежарий[нисйе бӀаьра | нисйе]\n2007 шеран августехь сацам бира гӀала-вежрийн статус кхолла ГӀалгӀайчоьнан а, Венесуэлин а регионашна юкъахь.\n2015 шеран 10 майхь тӀемлойн сийнан гӀала Маьлхбик а, белоруссин гӀала Брест а хилира гӀаланаш-вежрий.\n2015 шеран 2 сентябрехь Цийчохь куьг яздира МагӀас а, Шаньдун провинцера цийн гӀала Дунъин а вежарий хиларан бертан .\n2015 шеран 15 октябрехь ГӀалгӀайчоьнан а, Нохчийчоьнан а коьрта шахьарша вежарийн уьйранех болчу бертан тӀехь.\n2020 шеран 25 февралехь Российн Банко арахийцира «ГӀалгӀайчоь Российн пачхьалкхан юкъаяхана 250 шо кхачарна» иэсан мах кхо сом болу детин нахарт.\nРеспублика ГӀалгӀайчоьнан Конституци\nВикигидера Республика ГӀалгӀайчоьнан оьздангаллин тӀаьхьенан иэсийн исписка\n↑ Агиров Тимур Виртуальный тур (оьр.). OpenKavkaz.com. Теллина 2016 шеран 5 январехь.\n↑ 1 2 3 4 География Ингушетии. ingushetiyarsp.ru. Теллина 2009 шеран 8 декабрехь.\n↑ Российский общеобразовательный портал — ГӀалгӀайчоь(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 23 июнехь. Теллина 2009 шеран 12 декабрехь.\n↑ 1 2 3 4 Официальный сайт Республики ГӀалгӀайчоь Географическое положение и природные ресурсы (оьр.). Теллина 2017 шеран 27 октябрехь.\n↑ Журнал «Юг России» Республика Ингушетия. Официальный сайт (2003, 10 октябрь). Теллина 2009 шеран 12 декабрехь.\n↑ Путеводитель по югу России — ГӀалгӀайчоь. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2010 шеран 19 августехь.\n↑ 1 2 3 4 Журнал «Сезоны года» Природа, растения и животные Ингушетии. Теллина 2018 шеран 9 январехь.\n↑ «РЕСПУБЛИКА ГӀАЛГӀАЙЧОЬ. ПЕРСПЕКТИВЫ ЭКОНОМИЧЕСКОГО РОСТА И СОЦИАЛЬНОГО РАЗВИТИЯ»\n↑ Республика ГӀалгӀайчоь. Журнал «Юг России» (2003, 18 ноябрь). Теллина 2009 шеран 8 декабрехь.\n↑ ИА REGNUM В Ингушетии создана Красная книга флоры и фауны республики (2008, 17 март). Теллина 2009 шеран 12 декабрехь.\n↑ 1 2 Н.Д. Кодзоев Официальный сайт Республики ГӀалгӀайчоь: История Ингушетии (краткий очерк). Теллина 2010 шеран 1 апрелехь.\n↑ Российско-ингушский договор 1810 г.. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2009 шеран 12 декабрехь.\n↑ Н. Д. Кодзоев История ингушского народа(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2012 шеран 11 майхь. Теллина 2011 шеран 18 майхь.\n↑ Кавказская война и ГӀалгӀайчоь. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2009 шеран 21 декабрехь.\n↑ 1 2 Назрановское восстание 1858 г. Очерк истории ингушей XIX века (оьр.). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2009 шеран 7 декабрехь.\n↑ РЕСПУБЛИКА ГӀАЛГӀАЙЧОЬ. КРАТКАЯ СПРАВКА О РЕГИОНЕ(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2005 шеран 23 февралехь. Теллина 2009 шеран 21 декабрехь.\n↑ Официальный сайт Республики Ингушетия [http://ingushetia.ru/culture/index.shtml История Ингушетии (краткий очерк)]. Теллина 2009 шеран 21 декабрехь.\n↑ Цитатийн гӀалат: <ref> тег нийса йац; кху Social atlas тIетовжаран йоза йаздина дац\n↑ Движение «Матери России» Валентина Петренко: «ГӀалгӀайчоь – единственная республика, где нет отказных детей-сирот, все они благополучно устроены в семьях» (оьр.) (26 июлехь 2015). Теллина 2016 шеран 18 январехь.\n↑ Лечебно-оздоровительный комплекс «Джейрах» Архивйина 2019-09-13 — Wayback Machine\n↑ Официальный сайт Министерства по физ.культуре и спорту РИ Архивйина 2021-01-26 — Wayback Machine\n↑ В Назрани прошел первый открытый Чемпионат Республики по смешанному боевому единоборству ММА Архивйина 2021-01-21 — Wayback Machine\n↑ Газета ГӀалгӀайчоь: Нарты-миксфайтеры\n↑ Россия-2. Смешанные единоборства. Битва в горах Архивйина 2013-10-18 — Wayback Machine\n↑ Радио «ГӀалгӀайчоь» (оьр.)(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). TuneIn.com. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2016 шеран 4 мартехь. Теллина 2016 шеран 4 январехь.\n↑ Муратов М. Настройтесь на нашу волну (оьр.)(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). Общенациональная газета «Сердало» (23 сентябрехь 2006). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2015 шеран 24 сентябрехь. Теллина 2015 шеран 20 октябрехь.\n↑ СБИС − электронный банк юридических документов Редакция Газеты "Знамя Труда", МУП. sbis.ru. Теллина 2015 шеран 29 декабрехь.\n↑ Бузуртанов Р. «Знамя труда» в каждый дом (ru) // «Знамя труда». — 2008. — 12 июль (№ № 3 (9187)).\n↑ Администрация Малгобекского района Газета «Народное слово» (оьр.). Теллина 2016 шеран 1 июлехь.\n↑ Официальный сайт Народного Собрания Республики Ингушетия: Главная страница Архивйина 2012-01-21 — Wayback Machine\n↑ Официальный сайт Республики ГӀалгӀайчоь. Пресс-служба президента РИ В Ингушетии и Венесуэле появятся города-побратимы (оьр.) (3 августехь 2007). Теллина 2015 шеран 20 октябрехь.\n↑ Малгобек и Брест стали побратимами (оьр.). Официальный сайт информационно-аналитического агентства «Вестник Кавказа» (12 майхь 2015). Теллина 2015 шеран 20 октябрехь.\n↑ Магас и китайский Дунъин стали городами-побратимами (оьр.). Официальный сайт агентства «Интерфакс-Россия» (2 сентябрехь 2015). Теллина 2015 шеран 20 октябрехь.\n↑ Магас и Грозный стали городами-побратимами (оьр.). Официальный сайт агентства «Интерфакс-Россия» (15 октябрехь 2015). Теллина 2015 шеран 20 октябрехь.\nТ. Х. Муталиев. Тернистый путь народа // ГӀалгӀайчоь и ингуши / М. Д. Яндиева. — Москва: Новая Планета, 1992. — Т. II.\nГӀалгӀайчоь и ингуши / М. Д. Яндиева. — Москва: Новая Планета, 2002. — Т. II.\nОб утверждении государственной программы Республики Ингушетии «Охрана и защита окружающей среды» (ru) // Постановление Правительства РИ от 29 октября 2014 года № 203 / Утвердил председатель Правительства РИ А. М. Мальсагов. — 2014.\nГӀалгӀайчоь Викиларма чохь\nГӀалгӀайчоь Викикерланаш чохь\nГӀалгӀайчоь Викигид чохь\nВикиларма: Атлас: ГӀалгӀайчоь\nОфициальный сайт Республики Ингушетии Главная страница (оьр.). Теллина 2017 шеран 24 январехь.\nИнформационный интернет-портал «Ingushetia.news-city» Законодательство Республики ГӀалгӀайчоь (оьр.). Теллина 2017 шеран 24 январехь.\nПостпредство Республики ГӀалгӀайчоь при президенте Российской Федерации Главная страница (оьр.). Теллина 2017 шеран 24 январехь.\nПЕРЕЧЕНЬ ГОСУДАРСТВЕННЫХ НАГРАД РЕСПУБЛИКИ ГӀАЛГӀАЙЧОЬ И ПООЩРЕНИЙ ГЛАВЫ РЕСПУБЛИКИ ГӀАЛГӀАЙЧОЬ\nАдминистративан центр: МагӀас\nГӀаланаш: Элдархан-ГӀала | Малхабек | Несара\nГӀалийн гуош: Элдархан-ГӀала | МагӀас | Малхабек | Несара\nКӀошташ: ЖӀайрахан | Малхабекан | Несаран | Соьлжан\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ГӀалгӀайчоь&oldid=8637986»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 24 июнь, 14:58.


Монпуян — Википеди\n44°28′04″ къ. ш. 0°06′18″ м. д.HGЯOL\nМонпуян (фр. Montpouillan) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ло а, ГагӀонна а.\nДозанашца йу Гожак (Ло а, ГагӀонна а), Кокуьмон, ФугӀк-суьгӀ-ГагӀонн, ГегӀен (Ло а, ГагӀонна а), МагӀселлуь (Ло а, ГагӀонна а), МагӀманд, Самазан.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Монпуян&oldid=7822635»


Покрывало Охота коллекция Шёлк декоративный (Марианна) 230х250. | PASTEL - интернет-магазин постельного белья.\nВ наличииКод: 00000004168


"ОДЕССА МАЕ ТАЛАНТ" ЛЕОНИД КУБИЦКИЙ из Х-фактор 7 | Andrushivka blog\n"ODESSA TALENT" LEONID KUBICKI van x-factor 7\nHTTPS://https-www.facebook.com/KlounYurik/://www.instagram.com/suslov.iurii/Odessa 067-81-037-71 vajber:093-06-999-08 http://vk.com/kloun77 …\nKanaal: Youri Suslov\nSam bailey x-factor IKS-factor-USA 1 СЕЗОН een parodie op de x-factor x factor Vladimir Tkachenko x factor rechters\nЧтобы никто не мог тебя доводить до слез так, как довели Дашу на слепых прослушиваниях шоу «De stem van de», учись… Kanaal: Kiricheshki News Дата відео: 2016-10-15 Дивитись відео Леонид Агутин довёл до...\nX-factor 8 achtste gieten begint! -Vrij uit 21.10.2017 »\n« Natalia Oleinik-Rammstein-Du Hast-X-Factor 8. Vosmoj gieten


Сен-Перез — Википеди\nСен-Перез (фр. Saint-Péreuse) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Бургунди — Франш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Ньевр. Дозанашца йу Ден-сюр-Грандри, Шуньи, Доммартен (Ньевр), Мо (Ньевр), Сермаж. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Перез&oldid=5186193»


Невиль (Сен-МагӀитим) — Википеди\nНевиль (фр. Néville) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-МагӀитим.\nДозанашца йу Каевиль, КгӀасвиль-ла-Малле, ДгӀозе, Енгувиль, Оквиль, Плен-Сев, Сен-ГӀикьегӀ-е-Плен, Сен-ВалегӀи-ан-Ко.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Невиль_(Сен-МагӀитим)&oldid=7825252»


Устьян кӀошт — Википеди\n61°18′ къ. ш. 42°55′ м. д.HGЯOL\nХӀокху версин хийцам бина кепаш/файлаш теллина йу. ЧӀагӀйелла верси теллина йара 2022, 26 апрель.\nоьрс. Устьянский район\n1929 шеран 15 май\n10 700 квадратан километр\n↘27 288 стаг (2016)\nУстьян кӀошт (оьрс. Устьянский район) — Архангельскан областан муниципалан кӀошт.\nАдминистративан центр — Октябрьски.\n37 131 ↘34 853 ↘33 933 ↘33 505 ↘30 581 ↘30 461 ↘29 563\n↘28 876 ↘28 248 ↘27 797 ↘27 288\nАверкиевски (Устьян кӀошт)\nАксеновски (Устьян кӀошт)\nАлекино (Архангельскан область)\nАлексеевски (Архангельскан область)\nАлешковски (Устьян кӀошт)\nАлферовски (Устьян кӀошт)\nАнтипински (Устьян кӀошт)\nАнциферовски (Устьян кӀошт)\nАрефински (Устьян кӀошт)\nБелоусово (Устьян кӀошт)\nБеляевски (Устьян кӀошт)\nБережни (Устьян кӀошт)\nБерезник (Устьян кӀошт)\nБестужево (Устьян кӀошт)\nБогдановски (Архангельскан область)\nБольшой Дор (Устьян кӀошт)\nБор (Устьян кӀошт)\nБородински (Устьян кӀошт)\nБритвино (Архангельскан область)\nБудрино (Архангельскан область)\nВасильевски (Устьян кӀошт)\nВаськовски (Устьян кӀошт)\nВахрушевски (Архангельскан область)\nВелики (Устьян кӀошт)\nВеригински (Устьян кӀошт)\nВерховски (Устьян кӀошт)\nГлубоки (Устьян кӀошт)\nГорочни (Устьян кӀошт)\nГорски (Устьян кӀошт)\nДубровски (Устьян кӀошт)\nДудино (Архангельскан область)\nДудински (Архангельскан область)\nЕршевски (Устьян кӀошт)\nЗадорье (Устьян кӀошт)\nЗаостровье (Устьян кӀошт)\nЗаречье (Устьян кӀошт)\nЗаручевски (Устьян кӀошт)\nЗахаровски (Устьян кӀошт)\nЗубаревски (Архангельскан область)\nЗыково (Устьян кӀошт)\nИвашевски (Устьян кӀошт)\nИлатово (Архангельскан область)\nИсаевски (Устьян кӀошт)\nИсаковски (Устьян кӀошт)\nКазарма 880-881 км\nКазарма 884 км\nКарповски (Архангельскан область)\nКлимовски (Устьян кӀошт)\nКононовски (Архангельскан область)\nКоптяевски (Устьян кӀошт)\nКостылево (Устьян кӀошт)\nКрасни (Устьян кӀошт)\nКрасни Бор (Архангельскан область)\nКрыловски (Устьян кӀошт)\nКузьмински (Устьян кӀошт)\nКукуево (Архангельскан область)\nКуриловски (Архангельскан область)\nЛевински (Архангельскан область)\nЛеонтьевски (Устьян кӀошт)\nЛихачево (Устьян кӀошт)\nЛосевски (Устьян кӀошт)\nМайдан (Устьян кӀошт)\nМаксимовски (Устьян кӀошт)\nМали (Устьян кӀошт)\nМали Дор (Архангельскан область)\nМалиновка (Устьян кӀошт)\nМатвеевски (Устьян кӀошт)\nМедвежье (Устьян кӀошт)\nМилославски (Устьян область)\nМирни (Устьян кӀошт)\nМитински (Устьян кӀошт)\nМихайловски (Устьян кӀошт)\nМихалево (Устьян кӀошт)\nМихалевски (Устьян кӀошт)\nМихеевски (Устьян кӀошт)\nНабережни (Архангельскан область)\nНаволок (Устьян кӀошт)\nНагорски (Архангельскан область)\nНазаровски (Архангельскан область)\nНаумовски (Архангельскан область)\nНеклюдовски (Устьян кӀошт)\nНикитински (Архангельскан область)\nОкатовски (Архангельскан область)\nОктябрьски (Архангельскан область)\nПавлицево (Архангельскан область)\nПервомайски (Устьян кӀошт)\nПестово (Устьян кӀошт)\nПетраково (Устьян кӀошт)\nПогорельски (Устьян кӀошт)\nПодгорни (Устьян кӀошт)\nПрилуки (Устьян кӀошт)\nПыркино (Устьян кӀошт)\nРомановски (Устьян кӀошт)\nСабуровски (Архангельскан область)\nСоболевски (Устьян кӀошт)\nСоветски (Устьян кӀошт)\nСпасски (Устьян кӀошт)\nСтановски (Архангельскан область)\nСтешевски (Архангельскан область)\nСтривски (Архангельскан область)\nСтуденец (Архангельскан область)\nТарасовски (Устьян кӀошт)\nТереховски (Устьян кӀошт)\nУгольски (Архангельскан область)\nУльяновски (Устьян кӀошт)\nУсачевски (Устьян кӀошт)\nФилински (Устьян кӀошт)\nФомин Починок (Архангельскан область)\nЦаревски (Архангельскан область)\nЧерновски (Устьян кӀошт)\nЧуриловски (Архангельскан область)\nШоломовски (Устьян кӀошт)\nЩипцово (Архангельскан область)\nЮрятински (Устьян кӀошт)\nЯзовицы (Архангельскан область)\nЯкушевски (Устьян кӀошт)\nЯмни (Архангельскан область)\n↑ Архангельская область. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2008 - 2015 года\n↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, поселкам городского типа и районам на 1 января 2009 года. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2014 шеран 2 январехь. Теллина 2014 шеран 2 январехь.\n↑ Численность населения по муниципальным образованиям Архангельской области на 1 января 2011 года. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2014 шеран 4 майхь. Теллина 2014 шеран 4 майхь.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Устьян_кӀошт&oldid=7971550»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 26 апрель, 14:54.


Макрон: ингалсан меттан зорбан гIирсаша расизман а исламофобин а хиларна бехкейо Франци\nФранцин президенто дIахьедина, цхьайолчу пачхьалкхашкахь цакхетам бу францойн юкъараллан чулацамах, аьлла, яздо "Американ аз" зорбан гIирсо.\nФранцин президента Макрон Эммануэла бехке бина ингалсан меттан зорбан гIирсаш, Франци хьехош харцхьара озабезаме хиларна. Цо дIахьедар дина, прессо шайн пачхьалкх расизман йолуш санна юьйцу, цу кепара шаьш экстремисташкара ловш долу ницкъбар бакъонца доогӀуш хуьлуьйтуш, аьлла.\n"Пхи шо хьалха Францина тIелатар дича, ерриг пачхьалкхаша гIортор йира тхуна"– дагадаийтира Макрона New York Times газетана ша еллачу интервьюхь.\nМакрона дуьйцург дара, бусалба динца догIуш доцу, Мохьммад пайхамарна ехкина карикатураш зорбане яьхначу Charlie Hebdo сатиран журналан редакцехь герз деттар.\nФранцин президенто латкъам бира, цхьадолчу Америкерчу а, Британерчу а газеташа "ницкъбар бакъонца догIуш лору ш, проблеман орам Франци расизман а, исламафобин а пачхьалкх хилар ю, бохуш дIахьедарш а дерш", аьлла.\nГIадужу-беттан 16-хь Францехь кортабаьккхинера Пати Самюэль цIе йолчу хьехархочуьнан, цо дешархошна Charlie Hebdo журнала тIера карикатураш гайтинчул тIаьхьа.\n"Цхьа цакхетам бу баьржина, стенах лаьтташ ю Европера модель, ша аьлча, францойн модель бохучух лаьцна, – элира Макрона. – Американ юкъаралла мультикультурана тIеялале цхьаьна ехачу тайп-тайпана этникан тобанаш а, динаш а долу, сегрегацин (адамаш бос а, къаьм а бахьанехь декъна) чулацам болуш хилла".\n"Тхан модель универсалан (массарна а мегаш) ю, муьлтикультуран яц", - билагалдаьккхира францойн лидеро. Цо дийцарехь, дукха хенахь дуьйна схьадогIуш ламаст ду Францин махкахой, дин а, къам а тидаме эцна, категорешка боькъуш цахилар.\n"Тхан юкъараллехь суна башхалла а яц, адам муьлхачу басахь ду – Iаьржа, можа я кIайн, католик ву иза я бусалба ву бохург. Адам – иза коьртачу декъана махкахо ву", - аьлла Макрона.


Урок на тему: "Арсанукаев Шайхин кхоллараллех лаьцна сочинени язъяйтар." 11 класс\nИнфоурок › Другое ›Конспекты›Урок на тему: "Арсанукаев Шайхин кхоллараллех лаьцна сочинени язъяйтар." 11 класс\nНохчийн литература 11 класс\nТема: Арсанукаев Шайхин кхоллараллех лаьцна сочинени язъяйтар.\n1алашо: 1)Арсанукаев Шайхин кхоллараллин мах хадо 1амор.\n2)Шаьш ешначу а, 1амийначу а поэтически произведенийн анализ еш, шайн\nойланаш йозанца гайта 1амор.\n2.Сочиненина кечам бар:\n1) Арсанукаев Шайхин произведенеш карлаяхар.\n2) Поэтан коьртачу теманашна т1е тидам бахийтар.\n3) «Ненан мотт» стихотворенин анализ яр.\n4) «Нийсонна гимн» стихотворенин анализ яр.\n5) «Нагахь хьан г1о оьшуш…» стихотворенин анализ яр.\n3.Сочиненина теманаш билгалъяхар:\n1)Арсанукаев Шайхин 1аламан лирика.\n2) Нохчийн поэзехь «Ненан мотт» стихотворенин маь1на а, цуьнан мехалла\n3)Арсанукаев Шайхин кхоллараллехь Даймехкан а, къинхетаман а тема.\n4.Сочиненина хила тарлуш йолу план х1оттор:\n1.Арсанукаев Шайхин кхоллараллин некъ.\n2. Арсанукаевн кхоллараллехь Даймехкан, къинхетаман тема.\n3.Суна хазахеттачу произведенин анализ.\n4.Произведенин маь1на а, мехалла а.\n5. Дешархошка сочиненеш д1аязъяйтар.\n6. Урокан жам1 дар.\n7.Ц1ахь бан болх: 1амийнарг карладаккха.\n1.Муьлхачу жанрехь болх бо Арсанукаев Шайхис?\nА)прозехь б)поэзехь в)драматургехь г)хореографехь\n2.Муьлхачу шарахь араяьлла Шайхин дуьххьарлера стихотворени?\nА)1955 б)1957 в)1959 г)1961\n3.Арсанукаев Шайхис ца язйина стихотворени билгалъяккха:\nА) «Ненан мотт» б) «Дахаран генаш»\nВ) «Лаьа суна» г) «Мохкбегор»\n4.Муьлхачу стихотворенина юкъара ду х1ара дешнаш: «Х1ун хаьа – кхана и дагара далахь».\nА) «Нагахь хьан г1о оьшуш» б) «Гиний шуна?»\nВ) «Дог1а» г) «Нийсонна гимн»\n5.Чекхдаха «Нийсонна гимн» стихотворенин мог1анаш:\n«Адамаллин хьекъалан дозалла – Нийсо!...»\n6.Сочинени-миниатюра язъе Арсанукаев Шайхин цхьана стихотворенех лаьцна (дешархоша шаьш къастайо стих-ни).\nНохчийн литература 11 класс.\nТема: Окуев Шимин кхолларалла.\n1алашо: 1)Окуев Шимин кхоллараллин некъ бовзийтар;\n2)Окуевн произведенешкахь забаре дерг, дахаран к1оргенех лаьцна а\n2.Хьалха 1амийнарг карладаккхар:\n1)Хаттаршна жоьпаш далийтар:\n- Муьлхачу яздархойн произведенеш йийцаре йина вай хьалхарчу эхашарахь?\n- Билгалъяккха шайна хазахеттарг.\n- Х1ун бахьана ду шуна и хазахетаран?\n- Школьни программина юкъахь воцуш цхьа а поэт а, яздархо а вевзий шуна?\n- Муьлхачу авторан произведенеш еша луур дара шуна?\n2)Х1ара мог1анаш муьлхачу произведенина юкъара ду?\n1.«Эх1, маржа-я1, Латта,\nХ1ун хили техьа?\nСо орцах вер ву-кх,\nХьо Дега ма дехьа…» (Ш.Арсанукаев «Мохкбегор»)\n2. «Делахь а иза дика ца кхетарг дешар оьшуш хиларх божаршна санна, зудаберашна а.» (М.Сулаев «Лаьмнаша ца дицдо»).\n3. «Тоьпан дашший, говза дошший\nДайша нийса лерина.\nДайша дашца дерина.» (А.Сулейманов «Ламанан хьостанаш».)\n4.«Лермонтовс, Толстойс а ладег1на цуьнга,\nУслара даггара хестийна и» (Ш.Арсанукаев «Ненан мотт»).\n5.«Туркойн 1едалан омрица эзар стаг волуш Диарбекирерчу нохчех дошлойн б1о вовшахтуьйхира.» (А.Айдамиров «Еха буьйсанаш».\n3.Керла тема йовзийтар:\n1) Хьехархочун дош: Окуев Шимин кхоллараллин некъ бовзийтар.\n2)Хаттаршна жоьпащ далийтар:\n- Муьлхачу шарахь, муьлхачу меттехь вина Окуев Шима?\n- Муьлхачу жанрашкахь болх бина цо?\n- Х1ун теманаш билгаляха мегар дара цуьнан кхоллараллин?\n- Х1ун ц1е яра Окуевн дуьххьарлерачу романан?\n- Цуьнан трилогин х1н ц1ераш яра?\n3) «Лай т1ехь ц1ен зезагаш» роман йовзийтар.\n4) Романан дакъош дешар, словарни болх д1а а хьош.\n5.Урокан жам1 дар.\n6.Ц1ахь бан болх: яздархочун кхоллараллин некъах лаьцна 1амо.\nТема: «Лай т1ехь ц1ен зезагаш» романан дакъош доьшуш, текст т1ехь болх\n1алашо: 1)Окуев Шимин кхоллараллех болу хаамаш к1аргбар;\n2) Ц1е яьккхинчу романан чулацам бовзуьйтуш, яздархочун хат1\nдовзийтар, ешначун анализ яйтар.\n1)Окуев Шимин кхоллараллех лаьцна дешархошка дийцийтар.\n2)Хаттаршна жоьпаш далийтар:\n- Муьлхачу жанрашкахь болх бина Окуев Шимас?\n- Ц1ераш яха шайна евзачу произведенийн.\n- Х1ун забаре дийцарш ду Шимас гулдина д1аяздинарш?\n-Х1ун 1алашо йолуш гулдина хилла уьш?\n- Трилоги бохучу дешан х1ун маь1на ду?\n3. Х1ара турпалхой муьлхачу произведенешна юкъара бу?\n1) Селита, Увайс.\n2) Аьрзу, Маккхал.\n3) Бено, Таня.\n4) Сийлаха, Ибрах1им.\n4.Керла тема йовзийтар:\n1) Хьехархочо терминийн маь1на довзийтар, уьш д1аяздайтар:\nСюжет – исбаьхьаллин произведенин чулацам бовзуьйтуш йолу коьрта форма.\nКульминаци – произведенехь дахаран бакъдолчуьнца конфликт къастор.\nЗавязка – турпалхойн хинйолу юкъаметтиг йолалун хан.\nДерзор – произведенехь х1оттийна йолу дахаран конфликт чекхйолуш хилла жам1.\n2) Словарни болх д1а а хьош, романан дакъош дешар.\n3)Хаттаршна жоьпаш далийтар:\n- Хьенан доьзал бу романан турпалхой?\n- Мелимата муха латтабо доьзална юкъахь барт?\n- Несарша лерам муха бо марненан?\n- Х1ун конфликт ю автаро романехь гойтург?\n- Хьоладайшна дуьхьало ца йинехь д1адерза тарлорий латта къовсуш даьлла дов?\n-Ц1ераш яха Мелиматан к1ентийн.\n- Х1ун г1иллакхаш ду доьзалехь?\n- Ткъолг1а б1ешо долалучу хенахь х1ун хьал х1оьттина г1ийлачу нахехь?\n6.Урокан жам1 дар.\n7.Ц1ахь бан болх: романан чулацам хаа, турпалхойн васташ х1итто.\nТема: Романан турпалхой 1аба, 1умар, Мелимат, 1абдулла, Николай. Церан\nг1иллакх-амалш гайтаран башхаллаш.\n1алашо: 1)Романан турпалхойн амалш йовзуьйтуш, церан васташ х1итто\n2)Шаьш ешначун анализ ян 1амор.\n2.Хьалха урокехь 1амийнарг карладаккхар:\n1) «Лай т1ехь ц1ен зезагаш» рманан чулацам схьабийцийтар.\n- Х1ун ала мегар ду Мелиматан доьзалх лаьцна?\n- Муха хета шуна Мелиматан к1енташа 1едалан нахана еш йолу дуьхьало?\n- Х1ун ала мегар дара 1абин амалх лаьцна?\n- Романан турпалхойн г1иллакхаш муха гайтина автора?\n3)Хьалха урокехь 1амийна йолу терминаш схьайийцийтар: сюжет, кульминации, завязка, дерзор.\n3.Дуьхь-дуьхьал д1анисде дог1ург:\n«Ненан мотт» Сулаев М.\n«Ламанан хьостанаш» Арсанукаев Ш.\n«Мохкбегор» Айдамиров А.\n«Лаьмнаша ца дицдо» Сулейманов А.\n«Еха буьйсанаш» Ахматова Р.\n«Дагалецамийн новкъа» Арсанукаев Ш.\n1) «Лай т1ехь ц1ен зезагаш» романан дакъош доьшуш, коьртачу турпалхойн васташ х1иттор.\n2)Коьртачу турпалхойн: 1абин, 1умаран, 1абдуллин, Николайн, Мелиматан\nг1иллакх-амалш гайтаран башхаллашна т1е тидам бохуьйтуш, цара деш долу г1уллакхаш дийцар.\n- Хьенан дахарца дуста мегар дара 1абин дахар?\n- Муха бо 1абас бекхам шен доьзална зен динчарна?\n- Мелиматан хьекъалх тилар х1унда хилира техьа?\n- Мелимат доьналла долуш хиларан х1ун масалш дало мегар дара?\n4) 1абин, Николайн васташ х1оттор\n5) Керла терминаш йовзийтар\nКомпозицис чулоцу произведенин васташ а, уьш кхуллуш долу исбаьхьаллин басарш а.\nЭпитет – исбаьхьаллин маттахь х1уманах къаьсттина хаза кхетам луш долу дешнаш.\n7.Ц1ахь бан болх: романан чулацам хаа, коьртач утурпалхойн васташ х1итто.\nТема: Рашидов Шах1идан поэтически кхолларалла. Лирически турпалхочун\nойланаш, синхаамаш. Цуьнан халкъах махках доглазар. «Баланах дуьзна\nдог», «Пондар боьлху».\n1алашо: Ц1е яьккхинчу поэтан стиашязъяран хат1 довзуьйтуш, цуьнан\nкхоллараллех болу хаамаш к1аргбар.\nЛирчески турпалхочун амалш муха гайтина а, авторан халкъах мел дог\nлозу а гайтар, цуьнан стихаш масала а эцна.\n1)Поэтан биографех болу хаамаш бовзийтар (дешархоша йина доклад).\n2)Хьехархочо доклад шегара т1етухучуьнца кхочушъяр: 60-чу шерашкахь вайн махкахь шуьйра йовза йолаелла поэтан Рашидов Шах1идан ц1е. Иза вина 15-чу ноябрехь 1940-чу шарахь Энгель-юртахь. Сталинан къиза политика бахьанехь, бералла генарчу Г1ирг1азойн махкахь д1аяхна цуьнан. Нохчийн халкъ ц1а дирзинчул т1аьхьа дуьйна вехаш а, 1аш ву иза ша винчу юьртахь. Школехь дешначул т1аьхьа чекхъяьккхина цо Нохч-Г1алг1айн хьехархойн институт. Х1етахь дуьйна болх бина Къона т1аьхье кхетош-кхиош хьехархочун, школан директоран даржехь.\n1968-чу шарахь дуьйна цхьаъ вукхунна т1аьххье арайийла йолало Рашидовн стихийн. Поэмийн гуларш: «Гуьйренан тхи», «Седарчийн буьйса», «Дайн латта»,\n«Дахаран аре», «Ненан б1аьрхиш», «Дикалла» и.д1.кх.а. Цуьнан поэзин коьрта теманаш Даймохк, Нана, безам ю.\n3) «Баланах дуьзна дог» стихотв-ни ешар, анализ яр:\n1.Со муха хьожур ву хьоь велавелла, 2. Со муха г1оттур ву сакъераделла,\nБаланах хилча дог дуьзна? Ца соцуш боьлхуш гуш наной?\nСхьагуш бу кегийраш харцонехь белла, Суьйренца ц1а веъча аренца лелла,\nНохчийчоь тезетех юьзна. Биц ца ло тишбелла къаной.\n3.Со муха вуьжур ву парг1ата ваьлла,\nГ1овг1анехь дуьйлучу герзийн?\nЙо1 йигна г1аьттича ненан мохь баьлла,\nЖ1аьло а лехча шен к1езий.\n4.Ас х1ун де? Мила ву тешна т1етовжа?\nМила ву г1о лаца вайна?\nАдам а кхеташ дац, дисна дог 1овжа,\nМассо ву баланаш лайна.\n5Цхьаццанна бахам бен х1уммаъ ца оьшу,\nВукхунна нуьцкъала герз а.\nНохчочун сий цара когаш к1ел хьоьшу,\nЦа оьшу пондаран мерз а.\n4)Словарни болх д1абахьар: къаной, мерз.\n6.Ц1ахь бан болх: стих-ни дагахь 1амо, Рашидовн биографи хаа.\nТема: Хамидов 1абдул-Хьамидан кхолларалла. (Хьехархочо хаьржинчу произ-\nведенина т1ехь болх бар.)\n1алашо: 1)Ц1е яькххинчу яздархочун произведенех болу хаамаш к1аргбар.\n2)Цуьнан произведенин ша-тайпана хат1 билгалдаккхар.\n3)Дахаран новкъахь диканиг, вониг къасто 1амор.\nГ1ирс: яздархочун портрет, цуьнан произведенийн гулам.\n1)Хамидов 1абдул-Хьамидан кхоллараллех лаьцна шайна хуург дийцийтар дешархошка.\n- Х1ун ду Хамидовн произведенеш кхечу яздархойн произведенех къастош дерг?\n- Муьлха произведенеш ешна аш Хамидовн?\n- Шуна хазахеттарг муьлха ю?\n- Х1унда хийтира шуна и хаза?\n3)Шаьш ешначу произведенийн боцца чулацам схьабийцийтар.\n1) «Лийрбоцурш» драмин турпалхо мила ву?\nа)А.Шарипов б)Х.Нурадилов в)Абубешар г)Ахьмад\n2) «Бож-1ела» пьесин турпалхо мила вац?\nа)Сутарби б)Недалг в)Зулай г)Хьамид\n3) «Экзамен хаттар» дийцаран коьрта тема х1ун ю?\nа)ненан мотт хаа безар б)Даймохк беза безар\nв)г1иллакх лело хаар г)тешаме хилар\n1)Хьехархочун дош: Хамидовн произведенеша вайн халкъ т1ом д1а а баьлла, кога доьдучу хенахь, вайнахана юккъехь хилла долу цхьаццаболу кхачамбацарш д1адахаран 1алашо йолуш язйина ала мегар долуш ю. Забаре, самукъане ю уьш дукхахъерш. Х1инца а дукха наха хазахетарца т1елоцу 1абдул-Хьамидан произведенеш т1ехь х1иттийна йолу спектаклаш. Царах ю «Бож-1ела» а, «Лийрбоцурш» а. Тахана вай йийцаре йийр ю «Мохсолтин доьхна де» ц1е йолу пьеса.\n2) «Мохсолтин доьхна де» пьеса ешар, словарни болх д1а а хьош, йоьшшушехь анализ еш.\n- Тидам биний аш авторо шен турпалхочунна тиллинчу ц1еран?\n- Х1унда тиллина и ц1е иштта?\n- Муха кхаьчнера Мохсолта кху пьеси т1ехь юьйцучу метте?\n- Х1ун бекхам хуьлу харц новкъа ваьллачунна?\n7. Ц1ахь бан болх: Хамидовн шаьш къастийна произведенеш еша.\nТема: Ахмадов Мусан кхоллараллина т1ехь язъечу сочиненина кечам бар,\n1алашо: 1)Ахмадов Мусан кхоллараллех болу хаамаш таллар.\n2)Дозуш долу къамел кхиор.\n3)Шаьш ешначу произведенех лаьцна кхоллаелла ойланаш йозанехь\nГ1ирс: «Орга» альманахаш Ахмадовн произведенеш т1ехь йолуш.\n- Муьлхачу жанрашкахь болх беш вара Ахмадов Муса?\n- Муха гайтина шен произведенийн турпалхой Мусас, х1ун нах бу уьш?\n- Муьлхачу яздархоша г1о дина лору шена Мусас?\n- Сатирически произведенеш муьлхарниш лара мегар яря цо язйинчарех?\n2) Сочиненина теманаш билгалъяхар:\n1. Ахмадов Мусан кхоллараллин коьрта проблемаш, теманаш, турпалхой.\n2.Оьздангаллех ца бухуш, муьлххачу а халонех чекхбуьйлу турпалхой.\n3. Ахмадов Мусан сатирически произведенеш.\n3) Сочиненина хила тарлун план х1оттор:\n1. Ахмадовн кхоллараллех лаьцна хаамаш.\n2.Шаьш билгаляьккхинчу произведенин анализ.\n3.Цу произведенин турпалхойн г1иллакхаш, церан леларш.\n4.Произведенин мах хадор.\n3. Тетрадашна т1ехь болх байтар.\n4. Сочиненеш схьалахьор.\n5.Ц1ахь бан болх: Эдилов Хасмохьмадан шаьш къастийна стихотворени я дийцар кечдар.\nНохчийн 11 класс литература 05.12.12 шо\nТема:Арсанукаев Ш. Дуьненан,1аламан,ненан меттан беркат.\n«Гиний шуна?»,»Дицдина илли»,»Ненан мотт»\n1алашо:1)Ц1е яьккхинчу яздархочун произведенех болу хаамаш к1аргбар.\n2)Цуьнан произведенийн шатайпана хат1 билгалдаккхар.\nУрок д1аяхьар :\n1)Арсанукаев Шайхин кхоллараллех шайна хуург дийцийтар дешархошка.\n-Х1ун ду Арсанукаевн произведенеш кхечу яздархойн произведенех къастош дерг?\n-Муьлха произведенеш ешна аш цуьнан?\n-Шуна хазахеттарг муьлха ю?\n_Х1унда хийтира шуна и хаза?\n1.»Тимуран тур» поэмин турпалхо мила вац ?\nа)Борзаб1аьрг б)Абубешар в)Аьрзу г) Эсира\n2)»Ненан мотт» стихотворенин коьрта тема х1ун ю?\nа)Даймохк безар в)г1иллакх лело хаар\nб)тешаме хилар г)ненан мотт хаа безар\n3.Муьлхачу жанрехь болх бина Арсанукаевс?\n4.»Ненан мотт» стихотворенин анализ яр.\n5.»Гиний шуна?» стихотворенин анализ яр.\n6.»Дицдина илли»стихотворенин анализ яр.\n7.Урокан жам1 дар:\n-Стихотворенеш ешча х1ун дог-ойла кхоллало шун?\n-Дуьненца а,шена гонахарчу дахарца поэтан йолу юкъаметтигаш гой вайна цуьнан лирикехь?\n8.Ц1/болх:Арсанукаев Шайхин шаьш къастийна стихотворени 1амор.\n11 класс Нохчийн литература 12.12.12 шо\nТема:Арсанукаев Ш.»Кхолламан сизаш»роман.Б1аьхойн васташ.\n1алашо:1)Даймехкан т1амехь б1аьхоша турпаллица Даймохк мостаг1чух 1алашбар романехь гайтар.\n2)Ешначун анализ ян 1амор.\n-Муьлхачу шарахь язйина «Кхолламан сизаш» ц1е йолу произведении?(1987)\nМуьлхачу жанрийн кепехь язйина цо иза?(Стихашца язйина роман.Иза нохчийн литературехь хилла кхиам бу,х1унда аьлча цо и роман язъяллалц нохчийн литературехь оцу кепехь роман яцара.)\n-Х1ун дуьйцу «Кхолламан сизаша»,кхечу яздархоша ца аьлларг х1ун карийра А.Шайхина?\n(Нохчийн литературехь цхьанна а яздархочо кхоьллина дацара 30-г1а шераш чекхдовлуш кхиъначу нохчийн кегийчу нехан васташ.И кегий нах шен халкъана тешаме а,хьекъале а ,сий деш шайн синош кхоор доцуш кхиънера.Царех бу романан коьрта турпалхой Ризван а,Зарган а .\n-Х1ун коьрта теманаш ю романан?(Сийлахь-боккхачу Даймехкан т1еман а ,доттаг1аллин а,безаман а.Ризван бакъволу нохчийн оьзда жима стаг ву,цуьнан ц1ийца ду доттаг1аллин хама бан хаар.Иза школехь доьшуш волчу хенаххь тасаделира цуьнан Эльдарца доттаг1алла.Къаьсттина к1орггера чулацам болуш а ,шуьйра а диллина Арсанукаев Шайхис Ризванан а,цуьнан оьрсийн шина доттаг1чун васташ.Уьш ,т1ом болабелча,д1аязбелира ополченин декъашхой хила.Уьш майра лета мостаг1чух.Цхьана т1амехь воь цу шиннан доттаг1 Виктор.Цуьнан ч1ир оьцуш,дарвелла лета ши доттаг1.\n3.Романан дакъош доьшуш,коьртачу турпалхойн васташ хиттор:\n4.Урокан жам1 дар:\n-Фашистки Германица хиллачу т1амах лаьцнадуьйцуш,Арсанукаевс йо к1орггера философех йолу ойланаш:хьан,х1унда,х1ун бахьана долуш буьйлало т1емаш,х1ун лоьху т1ом бечу наха,х1унда х1аллакбо цара вовшийн,хьалха цкъа а гина а боццушехь?\n5. Ц1/болх: романан чулацам хаа,коьртачу турпалхойн васташ х1итто.\nКаимова Жарадат Султановна\nНомер материала: ДБ-267560\nУрок: "Мамакаев 1аьрбин «Нохчийн лаьмнашкахь» поэма. (9 класс)\nУрок на тему: «Хуттургех 1амийнарг карладаккхар а, т1еч1дар а.» (7 класс)\n1960 0 12.10\n817 0 13.10\n738 3 14.10


Сен-ФильбегӀ-суьгӀ-ОгӀн — Википеди\nСен-ФильбегӀ-суьгӀ-ОгӀн (фр. Saint-Philbert-sur-Orne) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ОгӀн.\nДозанашца йу Лез-Иль-БагӀдель, Ле-Мениль-Вильман, ГӀапийи, БгӀеель, Ла-ФогӀе-ОвгӀе, Мений-УьбегӀ-суьгӀ-ОгӀн, СеггӀи-Фонтен.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-ФильбегӀ-суьгӀ-ОгӀн&oldid=7841538»


Европерчу цхьайолчу пачхьалкхашкахь карантин лагIйина\nДуьненчуьрчу цхьа могIа пачхьалкхаша, шайлахь Европан мехкаш а долуш, коронавирусаца доьзна кхайкхийна карантинан раж оршотан дийнахь дуьйна малйина. Германехь схьайиллина яккхий туьканаш, адамашна бакъо елла вовшашна тIеттIа даха а, цхьайолчу регионашкахь болх бан юьйлаелла ресторанаш а.\nШвейцарехь схьайиллина юккъера школаш а, туьканаш а, кафеш а, музейш а, кхинйолу хьукматаш а.\nДIасаваха карахь бакъо а йоцуш ураме бовла йиш ю Францин бахархойн а. Болх бан йолалуш ю туьканаш. Ресторанаш а, бараш а цкъачунна йоьллуш яц.\nЧехехь йохка-эцаран туьканаш а, хазаллин салонаш а, кхийолу адамашна хьашташ латтон сфераш а, аьхкенан кафеш а схьайиллина. Нагахь санна, чохь бIеннал сов стаг хир вацахь, бакъо елла кинотеатрашна болх бан а. Делахь а, пачхьалкхехь шен хIусамера араваьллачул тIаьхьа бетах масканаш лелор тIехь дуьссу.\nКарантинан низамаш лагIдина, ун даьллачу нехан терахь де дийне кхуьуш доллушехь, иштта ХIиндойчохь а, Керлачу Зеландехь а.\nДуьххьара карантинца доьзна тоьхна дозанаш даста йолаелира Украина. Оршотан дийнахь дуьйнна магош ду цигахь туьканашна белхаш бан а. Болх болийна хазаллин салонаша а, аьхкенан ресторанаша а, кафеша а. Юкъарчу тарнспорт тIехь балха лелар хьалха а санна дихкина дуьту Украинехь.\nТIаьххьарчу 24 сахьатехь Европан мехкашкарчу бахархошлахь ун далар лахделла догIу. Иштта кIеззиг ду инфекцех баларш а.\nКарарчу беттан 4-чохь малйира карантин Италехь а. Хьалха а санна, изоляци латтош ю Британехь а, Испанин цхьа могIа гIаланашкахь а, иштта Оьрсийчоьнан дукхахйолчу регионашкахь а.\nКарабогIучу беттан 15-чу дийне кхаччалц дозанаш къевлина дитар хьоьху Еврокомиссино.\nКху беттан 11-чу дийнахь динчу зерашца, дуьненчохь 4 миллион 200 эзар стагаца коронавирусан инфекци ю. Кхелхина 280 эзар сов пациент.


15062017_317-4929-1 - Футболка - р.140-176, хлопок, 5шт. серый, Vax men - Оптовый сайт\n-15062017_317-4929-1 - Футболка - р.140-176, хлопок, 5шт. серый, Vax men\n15062017_317-4929-1 - Футболка - р.140-176, хлопок, 5шт. серый, Vax men\nArray ( [ID] => 282996 [PRODUCT_ID] => 189191 [EXTRA_ID] => [CATALOG_GROUP_ID] => 29 [PRICE] => 364.00 [CURRENCY] => RUB [TIMESTAMP_X] => 27.07.2017 14:02:04 [QUANTITY_FROM] => [QUANTITY_TO] => [TMP_ID] => [PRICE_SCALE] => 364.000000000000 [CATALOG_GROUP_NAME] => Цена за единицу [CAN_ACCESS] => N [CAN_BUY] => Y )\nArray ( [ID] => 282997 [PRODUCT_ID] => 189191 [EXTRA_ID] => [CATALOG_GROUP_ID] => 31 [PRICE] => 1820.00 [CURRENCY] => RUB [TIMESTAMP_X] => 06.09.2017 06:15:16 [QUANTITY_FROM] => [QUANTITY_TO] => [TMP_ID] => [PRICE_SCALE] => 1820.000000000000 [CATALOG_GROUP_NAME] => Цена за упаковку [CAN_ACCESS] => Y [CAN_BUY] => Y )


Сен-Филипп-д'Егий — Википеди\n44°54′48″ къ. ш. 0°01′51″ м. д.HGЯOL\nСен-Филипп-д'Егий (фр. Saint-Philippe-d'Aiguille) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ЖигӀонда.\nДозанашца йу ГагӀдган-е-ТугӀтигӀак, Пуьиссегин, Сен-СибагӀ, Сен-Женес-де-Кастийон, Ле-Саль-де-Кастийон.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Филипп-д%27Егий&oldid=7841519»


Естре (Па-де-Кале) — Википеди\nЕстре (фр. Estrée) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале. Дозанашца йу Монкаврель, Невиль-су-Монтрей, Екс-ан-Иссар, Естреель. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Естре_(Па-де-Кале)&oldid=5161706»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 04:36.


Серизи-ла-Форе — Википеди\n49°11′42″ къ. ш. 0°56′12″ м. д.HGЯOL\n23,81 квадратан километр\n▼1031 стаг (2018 шеран 1 январь)\nСеризи-ла-Форе (фр. Cerisy-la-Forêt) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Манш. Дозанашца йу Ле-Моле-Литри, Монфике, Сент-Маргерит-д’Эль, Турньер, Бериньи, Кувен (Манш), Сен-Жорж-д'Ель, Сен-Жан-де-Савиньи. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\n↑ 1 2 https://archive.org/stream/lesnomsrvoluti00figuuoft#page/40/mode/2up\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Серизи-ла-Форе&oldid=5188557»


1 январь — Версийн башхалла — Википеди\n1 январь — Версийн башхалла\n1 январь (нисъе)\nВерси 2014, 8 сентябрь, 19:22\n224 байт дӀаяьккхина , 6 шо хьалха\nВерси 2014, 4 сентябрь, 12:35 (нисъе)\nВерси 2014, 8 сентябрь, 19:22 (нисъе) (цаоьшу)\n* [[Айдамирова, Марьям Ахмедовна]] ([] шаран [[1 январь]] — [[1992 шо|1992 шаран]] 2 ноябрь) — нохчийн эшархо, пондарча, композитор, Нохч-ГӀалгӀай АССРн Халкъа артист, РСФСР Сийлахь артист;\n* Халид Ошаев ([[1898 шо|1898 шаран]] [[1 январь]] — [[1977 шо|1977 шаран]] [[3 сентябрь]]) — яздархо, историк, публицист;\n* Марьям[[Шаипов, АйдамироваСаид Эдилсултанович]] ([[19241934 шо|19241934 шаран]] [[1 январь]] — [[1992 шо|19922009]] шаран]] [[2 ноябрьянварь]]) — ЧИАССР ХьалкъаСийлахь артист, РСФСР Сийлахь артистфольклорист;\n* СаидСайд-Хьмзат ШаиповНунуев ([[19341952 шо|19341952 шаран]] [[1 январь]] — [[2009 шо]]) — ЧИАССР Сийлахь артистяздархо, фольклорист;драматург.\n* [[Цебиев, Ахмед Магомедович]] ([] шаран [[1 январь]] — [[2000 шо]]) — [[нохчий]]ннохчийн [[физик]], техникан Ӏилманийн кандидат, [[Электроника|радиоэлектроникехь]] а, [[радио]]зӀенехьрадиозӀенехь а цхьана гучуяккхаран а, 26 кхоьллинарган а [[автор]], 50 монографин [[автор]].▼\n* Сайд-Хьмзат Нунуев ([[1952 шо|1952 шаран]] [[1 январь]]) — [[яздархо]], [[драматург]].\n▲* [[Цебиев, Ахмед Магомедович]] ([] шаран [[1 январь]] — [[2000 шо]]) — [[нохчий]]н [[физик]], техникан Ӏилманийн кандидат, [[Электроника|радиоэлектроникехь]] а, [[радио]]зӀенехь а цхьана гучуяккхаран а, 26 кхоьллинарган а [[автор]], 50 монографин [[автор]].\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/wiki/Белхан:Версеш_юстар/336797»


Бовуа — Википеди\n50°22′29″ къ. ш. 2°14′02″ м. д.HGЯOL\n▼142 стаг (2017 шеран 1 январь)\nБовуа картан тӀехь\nБовуа (фр. Beauvois) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале. Дозанашца ю Пьеррмон, Юмьер, Еф-ан-Тернуа, Сиракур, Круа-ан-Тернуа. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Бовуа&oldid=5153051»


Chechnya 'gay purge' victim goes public\n2004 - чу шеран Гезгамашин-беттан 3-чохь Бесланехь терактехь байинарш хIора шарахь а санна дагалоьцуш бу кхушара а. Йохийначу спортан хIусаман меттехь хIоттийначу мемориалан комплексе эзарнашкахь адамаш ду оьхуш. 9:15 яьлча бийкира 14 шо хьалха 186 берана тIаьххьара бекна горгали. ХIолламна тIе зезегаш дахка баьхкира Iедалхой - политикан партийн, ницкъаллийн структурийн, юкъараллин орзанизацийн векалш, коьртехь мехкан куьйгалхо Битаров Вячеслав а волуш. Луларчу регионашкара делегацеш а яра тезетан барамехь дакъалоцуш. Читать дальше...\nОьрсийчоьнан НТВ каналехь гайтинчу "Исламан пачхьалкх" шех олучу тобанхойн зударех лаьцна яьккхинчу "ДаIишхошка маре" документалан филмех лаьцна вистхилла Нохчийчуьрчу зорбан министр Умаров Джамбулат кинон авторшка. Доккхачу декъанна, ца тайна министрна "исламхой", "джихIадхой", "исламан пачхьалкх" терминологеш оцу кино чохь лелорна. "Оцу дешнашца дуьненчуьрчу бусулбачийн дог-ойла сийсазйоккху аш", - дIахьедина Умаровс. Инзаре харцо лерина зорбан министро оцу филмехь кеп-кепара гойтучу суьрташлахь, гоьваьллачу UFC-н латархочун Тайсумов Майрбекан сурт гайтар. Читать дальше...\nКъоранца догIанаш, мехаш хир ду Нохчийчохь аьлла, дIахьедина махкарчу орцан министралло. "Лаьмнашкахь токхамаш хила тарло, цхьайолчу меттигашкахь хи тIе дала кхерам бу. КIошташкахь йочано ток дIаяьккхина, халонаш тIехIитто а тарло", - аьлла орцан министраллехь "Кавказан узел" агенталле. Оцу юкъанна Ноьвран, Хьалха-Мартан, ТIехьа-Мартан, Грозненскан, Гуьмсан, Куьршалан, Шелковскан, Сунжан кIошташкахь цIераш йийла кхерам лаьтта кху деношкахь аьлла, хаам бу орцан министраллан сайт тIехь. Ватс апп получу интернетан гIирсехула орцанхойн урхаллера хаамаш кхаьчна шайга... Читать дальше...\n"Донецкан Халкъан Республика" олучу кIоштан куьйгалхо, "бакъволу халкъан патриот" Захарченко Александр вийначул тIаьхьа, Нохчийчоь кийча ю муьлхха а оьшу гIо кхачо", - аьлла, дIахьедина Нохчийчоьнан куьйгалхочо Кадыров Рамзана. Маршо Радионо хаамбира, пIераскан суьйранна "Сепар" ресторанехь эккхийтар дина, вийна хиларх сепаратистийн хьалханча Захарченко Александр. "Донбассна тIехIоьттинчу кху халчу дийнахь, тхо шуьца ду, оха цхьалха дуьтур дац шу", - яздина Кадыровс шен Телеграм-каналехь. "Мекарчу, ямартчу талорхоша вийна Донбассан бакъволу патриот, халкъан лидер, бакъонехьа, нийсонехьа къийсам латтийна Захарченко", - билгладоккху Кадыровс. Читать дальше...\nКерла къеда хIоттийна Шела кIоштахь, хаамбо "Кавказан узел" агенталло. Меттигерчу бахархошна хетарехь, полисхошна кхиазхоша тIелатарш динчул тIаьхьа, кIоштахь Iуналладар чIагIдархьама бина и хийцамаш. Маршо Радионо хааме даьккхира, байначу беттан 20-чохь Нохчийчохь цхьа могIа тIелатарш дарх. Полисхойн информацица, пхиъ хилла царна тIелеттарг. Царех виъ вийра ницкъахоша, лазийна висина пхоаьлгIаниг дарбан цIийнехь дIавелира. Жоьпалла даIишхоша шайна тIехь дитина динчу зуламийн. ПIераскандийнахь дина урхаллин, ницкъаллийн структурийн, кIоштийн администрацийн векалшца дIаяьхьначу кхеташонехь хIоттийна Шела кIоштахь керла къеда. Читать дальше...\nКхечу пачхьалкхашкара хаамийн гIирсаш инзаръяьхна экс-сенаторан Джабраилов Iумаран вешин кIантана ялийна зуда дIаерзоро. Ливанан гоьваьллачу дизайнеро Мурад Зухайрас тегна 200 эзар долларшкахь мах болу коч йоьхна, доларчу кеман тIехь Москох схьадалийна нускал. 20 шо долчу Джабраилов Ахьмада ялийнарг 18 шо долу Заурбекова Хьава ю. Нохчийн пачхьалкхан университетан дешархо ю иза. Британин Daily Mail хьостано хаамбарца, 500 гергга хьеший хилла цу ловзаргахь Москохарчу Safisa ресторанехь гулбелла. Читать дальше...\nПIераскан суьйранна эккхийтийна "Донецкан Халкъан Республика" (ДНР) олучу сепаратистийн куьйгалхо Захарченко Александр. Оьрсийн хаамийн агенталлаша бина и хаам, шайн хьосташна тIе а тевжаш. И хаам тIечIагIбина ишта тIеман репортеро Пегов Семена а, Донецкан блогеро Жучковский Александра а. Дийцарехь, Донецк гIалин юккъерчу "Сепар" цIе йолчу ресторанехь дина эккхийтар. "ДНР-н" лидеран резиденцина гена йоццуш ю и ресторан. Зорбанашкахь яздарехь, цуьнца цхьана лазийна сепаратистийн кхи цхьа хьалханча Тимофеев Александр. Читать дальше...\nДешаран керла шо – дай-наной гIайгIанеххий, берийн хазахетарех бозало мур. Керла кинжканаш, керла дешаран йийбар, дешархошна магош доллу духар эца тIедужу хIора доьзална. Оцу гIайгIано лаьцна го дукха адам кху деношкахь. Делахь а, йолу а, йоцу а таро юьту наха шайн берийн дуьхьа туьканашкахь, базаршкахь. Муха кечдина бераш Дешаран Керлачу Шарна теллира Маршо Радионо.\n1996-чу шарахь Марсхьокху-беттан 31-чу дийнахь Хасу-Юьртахь Оьрсийчоьнна а, Нохчийчоьнан Ичкери республикана а юкъахь машаран бертан кехатна куьйгяздира нохчий эскаран буьйранчас Масхадов Аслана а, Кремлан векало Лебедь Александра а. Махкара арадаха сацийра Оьрсийчоьнан эскарш.


● Маслова И.В. | Продуктивная деятельность детей дошкольного возраста. [ВИДЕО]