Где нельзя будет проехать в выходные?\nwww.kirovchanka.ru > Новости > В городе > Где нельзя будет проехать в выходные?\nКакие участки города будут недоступны для движения и как изменится движение общественного транспорта.\nВ субботу, 23 июля на время проведения этапа Кубка России по триатлону в Кирове будет перекрыто движение всех видов транспорта на трассе Стрижи-Киров с 10:00 до 14:00.\nКроме того, ограничения будут действовать по ул. Производственной от ул. Щорса до ул. Московской и по ул. Московской до Театральной площади. С 12:15 до 15:30 будет перекрыто движение по маршруту: Театральная площадь — ул. Московская — ул. Свободы — ул. Спасская — ул. Дерендяева — Театральная площадь.\nИзменения коснутся и движения большинства маршрутов общественного транспорта. В частности, троллейбусный маршрут № 1 будет следовать от остановки «Площадь ХХ партсъезда» по Октябрьскому проспекту, ул. Карла Маркса, ул.Профсоюзной, ул. Ленина, ул.Милицейской, ул. Карла Маркса, ул. Комсомольской, ул. Чапаева до остановки «Ул. Чапаева», обратно — тем же маршрутом.\nТроллейбусный маршрут № 5 пойдет от остановки «Площадь имени Лепсе» по Октябрьскому проспекту, ул. Карла Маркса, ул. Профсоюзной, ул. Ленина, ул. Воровского, ул. Ивана Попова по существующему маршруту, далее от ул. Ивана Попова по ул. Щорса, ул. Красина, ул. Чапаева, ул. Комсомольской, ул. Карла Маркса, ул. Милицейской, ул. Ленина, далее по существующему маршруту.\nАвтобусные маршруты тоже изменятся и пойдут следующим образом:\n№2 от остановки «Деревня Хабаровы» по ул. Фабричной, ул. Центральной, ул. Широковской, ул. Дзержинского, Октябрьскому проспекту, ул. Профсоюзной, ул. Ленина, ул. Воровского, ул. Сурикова, ул. Калинина, ул. Попова, ул. Воровского, далее — тем же маршрутом.\n№7 от остановки «Ул. Московская» по ул. Московской, проспекту Строителей, ул. Воровского, далее по существующему маршруту, обратно — тем же маршрутом.\n№8 от остановки «Ул. Московская» по ул. Московской, проспекту Строителей, ул. Воровского, ул. Ленина, ул. Профсоюзной, ул. Карла Маркса, Октябрьскому проспекту до остановки «Площадь имени Лепсе», обратно — тем же маршрутом.\n№9 от остановки «Ул. Песочная» по ул. 4-й Пятилетки, ул. Украинской, ул. Деповской, ул. Мельничной, Октябрьскому проспекту до остановки «Сельскохозяйственная академия», обратно — тем же маршрутом;\n№10 с ул. Северо-Садовой по ул. Сормовской, ул. Металлистов, ул. Ярославской, ул. Мира, ул. Сормовской, ул. Лепсе, Октябрьскому проспекту, ул. Карла Маркса, ул. Преображенской, ул. Ленина, ул. Воровского, ул. Карла Маркса, ул. Милицейской, далее по существующему маршруту, обратно — тем же маршрутом.\n№11 от остановки «Площадь ХХ партсьезда» по ул. Луганской, ул. Ломоносова, ул. Кольцова, ул. Андрея Упита, ул. Воровского, ул. Маршала И.С. Конева. Ул. Солнечной, ул. Риммы Юровской до остановки транспорта общего пользования «Ипподром», далее остановки «Ипподром» по ул. Юровской, проспекту Строителей, ул. Андрея Упита, ул. Кольцова, ул. Ломоносова, далее по существующему маршруту.\n№12 от остановки «Чистые пруды» по ул. Советской, сл. Столбики, ул. Украинской, ул. Деповской, ул. Мельничной, Октябрьскому проспекту, ул. Воровского, проспекту Строителей, ул. Андрея Упита, ул. Кольцова, ул. Ломоносова, ул. Лепсе, далее по существующему маршруту, обратно — тем же маршрутом.\n№14 от остановки «Силикатный завод» по ул. Павла Корчагина, ул. Проезжей, ул. Профсоюзной, ул. Ленина, ул. Воровского, ул. Сурикова, ул. Калинина, ул. Попова, ул. Воровского, ул. Ленина, ул. Профсоюзной, далее — по существующему маршруту.\n№15 от остановки «Ипподром» по ул. Риммы Юровской, проспекту Строителей, ул. Воровского, ул. Ленина, ул. Профсоюзной, далее по существующему маршруту, обратно — тем же маршрутом.\n№16 от остановки «Механический завод» по ул. Советской, ул. Трактовой, ул. Советской, сл. Корчемкино, сл. Лосево, ул. Ленина, ул. Милицейская, ул. Карла Маркса, ул. Комсомольская, ул. Чапаева, ул. Красина, ул. Щорса, ул. Попова, ул. Воровского, ул. Сурикова, ул. Калинина, ул. Попова, ул. Щорса, далее — по существующему маршруту.\n№17 от остановки «Северная больница» по ул. Свердлова, Октябрьскому проспекту, ул. Карла Маркса, ул. Преображенской, ул. Ленина, ул. Пролетарской, ул. Карла Маркса, ул. Воровского, ул. Ленина, далее — тем же маршрутом.\n№22 от остановки «Деревня Хабаровы» по ул. Фабричной, ул. Центральной, ул. Широковской, ул. Дзержинского, Октябрьскому проспекту до площади имени Лепсе, обратно — тем же маршрутом.\n№23 от остановки «Ул. Андрея Упита» по ул. Кольцова, ул. Ломоносова, ул. Лепсе, Октябрьскому проспекту, ул. Карла Маркса, ул. Преображенской, ул. Ленина, ул. Воровского, ул. Карла Маркса, далее по существующему маршруту, обратно — тем же маршрутом.\n№33 от остановки «Садаковская мебельная фабрика» по ул. Московской, по ул. Ломоносова (нечетная сторона), ул. Лепсе, Октябрьскому проспекту, далее — по существующему маршруту, обратно от Октябрьского проспекта по ул. Лепсе, ул. Ломоносова, ул. Кольцова, ул. Менделеева, ул. Московской, далее — по существующему маршруту.\n№37 от остановки «Северная больница» по ул. Свердлова, Октябрьскому проспекту, ул. Карла Маркса, ул. Профсоюзной, ул. Ленина, ул. Милицейской, ул. Карла Маркса, ул. Комсомольской до остановки «Железнодорожный вокзал» по ул. Комсомольской, обратно — тем же маршрутом.\n№38 от остановки «Ул. Песочная» по ул. 4-й Пятилетки, ул. Украинской, ул. Деповской, ул. Мельничной, ул. Комсомольской, ул. Чапаева, ул. Красина, ул. Щорса, ул. Попова, ул. Воровского, проспекту Строителей, ул. Андрея Упита до остановки «Ул. Андрея Упита», обратно — тем же маршрутом.\n№39 от остановки «Химический переулок» по ул. Заводской, ул. Казанской, ул. Профсоюзной, ул. Ленина, ул. Воровского, далее — по существующему маршруту, обратно — тем же маршрутом.\n№44 от остановки «Ул. Новая» по проспекту Строителей, ул. Конституции, по ул. Производственной, ул. Индустриальной, ул. Сергеевской, ул. Трактовой, ул. Советской, сл. Корчемкино, сл. Лосево, ул. Ленина, ул. Милицейской, ул. Карла Маркса, ул. Комсомольской, ул. Чапаева, ул. Красина, ул. Щорса, ул. Попова, ул. Воровского, ул. Сурикова, ул. Калинина, ул. Попова, далее — по существующему маршруту. От остановки транспорта общего пользования «Площадь ХХ партсъезда» по ул. Луганской, ул. Дзержинского, Октябрьскому проспекту, ул. Лепсе, ул. Ломоносова, ул. Мира, ул. Монтажников, ул. Лепсе, далее – по существующему маршруту.\n№46 от остановки «Ул. Кирова» по ул. Парковой, ул. Ленина, ул. Коммунистической, ул. Советской, ул. Трактовой, ул. Советской, сл. Корчемкино, сл. Лосево, ул. Ленина, ул. Милицейская, ул. Карла Маркса, ул. Воровского, ул. Ленина, ул. Профсоюзной, ул. Карла Маркса, Октябрьскому проспекту, далее — по существующему маршруту, обратно — тем же маршрутом.\n№51 от остановки «площадь ХХ партсъезда» по ул. Луганской, ул. Дзержинского, Октябрьскому проспекту, ул. Карла Маркса, ул. Профсоюзной, ул. Ленина, ул. Воровского, ул. Сурикова, ул. Некрасова, ул. Попова, ул. Воровского, далее — по существующему маршруту.\n№53 от остановки «Площадь ХХ партсъезда» по ул. Луганской, ул. Дзержинского, Октябрьскому проспекту, ул. Профсоюзной, ул. Ленина, ул. Воровского, Октябрьскому проспекту, ул. Комсомольской, ул. Чапаева, ул. Красина, ул. Щорса, ул. Пугачева, ул. Некрасова, ул. Попова, ул. Щорса, далее — по существующему маршруту.\n№54 от остановки «Северная больница» по ул. Свердлова, Октябрьскому проспекту, ул. Профсоюзной, ул. Ленина, ул. Воровского, Октябрьскому проспекту, ул. Милицейской, Ул. Ленина, далее — по существующему маршруту.\n№61 от остановки «Ул. Андрея Упита», ул. Кольцова, ул. Ломоносова, ул. Лепсе, Октябрьскому проспекту, ул. Профсоюзной, ул. Ленина, ул. Воровского, Октябрьский проспект, ул. Комсомольской, ул. Чапаева, ул. Красина, ул. Щорса, ул. Попова, ул. Воровского, проспекту Строителей, ул. Риммы Юровской до остановки «Ипподром», обратно — тем же маршрутом.\n№67 от остановки «Ул. Красной Звезды» по ул. Красной Звезды, ул. Проезжей, ул. Профсоюзной, ул. Ленина, ул. Воровского, ул. Карла Маркса, ул. Комсомольской, ул. Чапаева, ул. Красина, ул. Щорса, ул. Пугачева, ул. Некрасова, ул. Попова, ул. Щорса, ул. Красина, далее — по существующему маршруту.\n№74 от остановки «Северная больница» по ул. Свердлова, Октябрьскому проспекту, ул. Лепсе, ул. Ломоносова, ул. Кольцова, ул. Менделеева, далее — по существующему маршруту, обратно — тем же маршрутом.\n№84 от остановки «Ипподром» по ул. Риммы Юровской, ул. Солнечной, ул. Маршала И.С. Конева, ул. Воровского, ул. Ленина, далее — по существующему маршруту, обратно — тем же маршрутом.\n№87 от остановки «ул.Кирова» по ул.Парковой, ул.Ленина, ул.Коммунистической, ул.Советской, ул.Трактовой, ул.Советской, сл.Корчемкино, сл.Лосево, ул.Ленина, ул.Воровского, ул.Сурикова, ул.Калинина, ул.Попова, ул.Воровского, ул.Ленина, далее — по существующему маршруту.\n№90 от остановки «Площадь ХХ партсъезда» по Октябрьскому проспекту, ул. Профсоюзной, ул. Ленина, ул. Воровского, ул. Карла Маркса. Ул. Комсомольской, ул. Чапаева, ул. Красина, ул. Щорса, ул. Пугачева, ул. Некрасова, ул. Попова, ул. Щорса, далее — тем же маршрутом.\nАвтобусы пригородных маршрутов Московского тракта № 104 Киров — Бахта, №129 Киров — Костино, № 136 Киров — Русское, № 143 Киров — Башарово, № 146 Киров — Сосновый будет следовать от автовокзала по ул. Горького, ул. Азина, Октябрьскому проспекту, ул. Лепсе, ул. Ломоносова, ул. Кольцова, ул. Менделеева, ул. Московской, далее — по существующему маршруту, обратно — тем же маршрутом.\nНа период проведения этапа Кубка России по триатлону работа троллейбусного маршрута № 14, автобусных маршрутов № 26, № 88 и пригородных маршрутов Победиловского тракта № 101, 116 будет приостановлена.\nНапомним также, что на период проведения 23 июля этапа Кубка России по триатлону будет временно ограничено движение всех видов транспорта:\nс 07.00 до 15.30 по маршруту: по ул. Московской от ул. Дерендяева до ул. Ленина, по ул. Карла Либкнехта от ул. Преображенской до ул. Спасской, по ул. Спасской от ул. Дерендяева до ул. Свободы\nс 10.45 до 14.00 по маршруту: по Победиловскому тракту от границы муниципального образования «Город Киров» до ул. Щорса, по ул. Щорса от ул. Пугачева до Победиловского тракта, по ул. Производственной от ул. Потребкооперации (разворотный круг) до ул. Ломоносова, по ул. Ломоносова (четная сторона) от ул. Московской до ул. Лепсе, по ул. Московской от ул. Менделеева до ул. Дерендяева\nс 12.15 до 15.30 по маршруту: по ул. Дерендяева от ул. Спасской до ул. Преображенской, по ул. Карла Либкнехта от ул. Герцена до ул. Спасской, по ул. Карла Маркса от ул. Преображенской до ул. Герцена, по ул. Володарского от ул. Преображенской до ул. Спасской, по ул. Свободы от ул. Спасской до ул. Преображенской\nс 12.15 до 13.00 (на время проезда участников мероприятия) по маршруту: по ул. Ердякова от ул. Сормовской до ул. Московской, по Хлебозаводскому проезду от ул. Герцена до ул. Московской, по проезду Энгельса, по ул. Горького от ул. Герцена до ул. Московской, по Октябрьскому проспекту от ул. Спасской до ул. Преображенской\nТакже в Кирове временно перекрыли движение по улице Азина, в районе дома №49. Ограничения будут действовать до 17 часов 31 июля.\nИсточник: admkirov.ru Фото: privet-rostov.ru


14 Июнь , 20:00\nТаң менән тороп өйрәнгән Шәмсинур тәҙрә аша тышты күҙәтә. Ҡояш сыҡҡан, үләндәге ысыҡ тамсылары мәрйен кеүек йылтырай. Алмағастар ҙа сәскәһен ҡойҙо, тик балан ҡыуаҡтары ғына аҡҡа төрөнөп ултыра.\nВаҡыт үтеп кенә тора. Шәмсинур әле ҡасан ғына боҙбармаҡтарға ҡарап ултырғайны, хәҙер бына йәйгә аяҡ баҫып торалар. Уның баҡсаһындағы баландар ҙа шау сәскәләлер инде... Их, ауылын үлеп һағынды ул. Баҡсаһындағы емеш ҡыуаҡтары ғына түгел, урам буйҙарындағы кесерткәндәр ҙә төшөнә керә уның. Ауылда булһа, әле бына торғас та баҡсаһында таң йырын тыңлап йөрөр, йә үҙе кеүек иртә менән уянған тауыҡтарына ем бирер ине. Унан өйгә инеп сәй ҡайнатып эсер, тәҙрә төбөн биҙәп, шау сәскәгә күмелеп ултырған ярандарына, тамсыгөлдәренә һыу һибер ине. Унан инде һуңғы бер нисә йылда үҙенә иптәш булып йәшәгән кәзәләрен һауып мәж килеү үҙе бер күңел йыуанысы була торғайны. Ә бында күңелен баҫырлыҡ бер ниндәй шөғөл юҡ. Үҙ донъяһында бөтөрөлөп йөрөгән уңған ҡатын булды Шәмсинур, шуға ла Ҡарттар йортон үҙһенә алмай йонсой. Йомош-юлға сығып йөрөүен иҫәпкә алмағанда, ауылынан оҙаҡҡа айырылып торғаны ла булманы бит уның.\n- Их, ауылҡайым, ҡайтып күрергә яҙырмы икән үҙеңде?.. Уйҙарының ошо ерен ул ҡысҡырып әйтеп ебәрҙе.\n- Әү, нимә тиһең?..\nУянып, карауатында сәс-башын, яулығын ипләштереп ултырған бүлмәләше уға текәлде. Ҡолаҡҡа ҡаты булғас, гел шулай, нимә тинең әле, ти ҙә ултыра. Шәмсинур уға ҡарап, һиңә әйтмәнем, тигәнде аңлатып, башын сайҡаны.\nЙыйнаҡ ҡына бүлмәлә улар икәү йәшәй. Өсәүҙәр ине, уларҙан олораҡ ҡарсыҡ бер нисә ай элек үлеп китте. Мәрхүмдәрҙе элек йәшәгән урындарына алып китеп, ауыл советы хәстәрлеге менән ерләйҙәр. Шәмсинурҙың да һуңғы, Ғазраилға йәнен тапшырыр көнө килер инде.\nИртәнге аш мәле лә етеп килә. Унан әҙерәк саф һауала ултырып кергән булырҙар. Унан төшкө ашҡа саҡырырҙар. Шәмсинурҙың һәм уның менән Ҡарттар йортонда ғүмер итеүсе тағы ла 26 кешенең көндәре шулай бер төрлө үтә.\n- Хәйерле иртә, апайҙар, ҡан баҫымығыҙҙы үлсәп алайык әле. - Бүлмәгә алсаҡ һөйләнеп фельдшер Зилиә килеп керҙе.\n- Нисек йоҡланығыҙ, Шәмсинур апай? Ҡана, һеҙҙән башлайым.\n- Рәхмәт, зарланырлыҡ түгел. Ҡояш кеүек балҡып йөрөйһөң инде, ҡыҙым. Эштән туҡтаһаң, һағынырмын әле үҙеңде. Урыныңа һинең кеүек һәйбәт кеше килһә ярар ине.\nЗилиә йылмайҙы ғына.\nУл икенсегә бәпәй көтә, декрет ялына йыйына. Үҙ эшенә яуаплы ҡараған, йомшаҡ һүҙле йәш ҡатын ҡарттарҙың хәл-торошон тикшереп кенә тора. Шәмсинурҙың ихластан аралашҡан берҙән-бер кешеһе ул, дөрөҫөн әйткәндә. Сөнки ул үҙенә бикләнеберәк йәшәй, бер кем менән дә аралашырға теләге юҡ. Әйтерһең, ошо йортҡа эләгеүенә бындағылар ғәйепле.\nҠарттар йортона ҡунаҡтар ҙа килеп тора. Яңыраҡ район гәзитенән килделәр. Фотохәбәрсе кәртешкәгә төшөрөргә иткәйне, ризалашманы Шәмсинур. Ҡуйсы, ауылдаштары йәлләп ҡарар, кемдер, бәлки, үсәр ҙә. Йәлләткес итеп бер ваҡытта ла йәшәмәне бит ул. Хәбәрсе тигәндәре, бында һеҙ ҡасандан бирле, ниндәй яҙмыштар менән, тип ныҡып-ныҡышты. Шәмсинур бында үҙ теләге менән килгәндер шул. Шуға өндәшер-өндәшмәҫ кенә ултырҙы.\nАҙна тирәһе үткәс, гәзиттә Ҡарттар йорто тураһында яҙып сыҡтылар. Хәбәрсе ҡыҙыҡай тупһыҙ ғына һорауҙар биреп аптыратып ултырһа ла, мәҡәлә оҫта, уйландырырлыҡ итеп яҙылғайны.\n...”Ҡарттар йорто тупһаһында төрлө яҙмышлы кешеләр. Балалары иҫән-һау булып та, яҙмыш ҡосағына ташланғандары бар, ҡыҙғанысҡа ҡаршы. Берәүҙәр яңғыҙ һәм үҙ аллы йәшәүгә яраҡһыҙ, кемдер йәшәү урынһыҙ ҡалған. Ҡайһылары үҙҙәре лә ғәйеплелер, сөнки бында эләгеүҙәренә хәмер менән дуҫлыҡ сәбәпсе булған". Ошо юлдарҙы тетрәнеп, ҡат-ҡат уҡыны Шәмсинур. Үҙенә төбәп әйтелгән кеүек күрҙе. Юҡ, иҫерткес эсемлектәрҙе ғүмерендә ауыҙына алманы ул. Ә бына хәмер тигәндән... Заманында ул байлыҡ туплау маҡсатында көмөшкә ҡыуып һатты. Етеш тормошта йәшәһәләр ҙә, булған һайын булдырғыһы килде. Киҫәтеүҙәрҙе ишетмәне. Күрәсәгем шул булғандыр, тип яҙмышҡа япһарған була, ысынлап та, берәүгә кәрәкмәй ҡаҙна йортонда ғүмер иткән ерен һағынып зарығыуында үҙе ғәйепле түгелме? Эскеселәрҙең ғаиләләре әҙ ыҙаланымы ни? Кеше рәнйетеп йыйған мал ниңә кәрәк булды икән? Етештереп һатыусыһы әҙ булһа, эсеүсеһе лә әҙерәк булыр ине, тигәйне уға бер мәл, үҙәгенә үткән бер ҡатын.\nМәҡәлә уның тыныслығын алды, хатта төндәрен йоҡлай алмай уйланып, борғоланып сыға.\nГөрләп торған донъяһы, күркәм ҙур йорто бар ине Шәмсинурҙың – янды, етеш донъянан көл-күмерҙәр генә ҡалды. Төнгә ҡарай йылытҡыс ҡуйып ятҡайны, ойоп йоҡлап киткән. Бер-береһенә терәтеп һалған бәләкәй өй, мунса, һарай - бер нәмә лә ҡалманы. Февраль айының елле-буранлы бер таңы уны бар мөлкәтенән яҙҙырҙы, улай ғына ла түгел - ғүмер иткән төйәгенән айырҙы. Ярай әле күршеләре уяу булып, үҙен ҡотҡарып ҡалдылар. Район дауаханаһында ике ай тирәһе ятып сыҡты. Ауыл советынан янына килеп йөрөнөләр. Апрель аҙаҡтарында дауахананан сығарҙылар. Өй урыны ауыл етәкселәре хәстәрлеге менән таҙартылғайны. Шәмсинур оҙаҡ итеп буш донъяһына, баҡсалағы ағас-емеш ҡыуаҡтарына ҡарап торҙо. Тиҙҙән улар хуш еҫ таратып сәскә атыр, баландарым алланыр, шунан балланырҙар инде. Әбейҙең күҙҙәренән йәштәр атылып сыҡты. Бәлки, һуңғы күреүелер...\n- Туғандарығыҙға барып йәшәп тораһығыҙмы әллә? - Эштәргә идара итеүсе ҡатын шулай тигән булды.\nАуылда бер генә ғаилә туғандары булып, улар менән бер ҙә генә аралашмағанын ул ҡатын да, ауыл советы башлығы ла беләләр ине. Бәләкәй ауылда барыһы ла күренеп тора бит. Уңған, әммә һауалы, уҫал тигән даны бар шул Шәмсинурҙың, холҡо шәкәрҙән түгел. Ауыл советы башлығы Ҡарттар йорто тураһында һүҙ ҡуҙғатҡас, ризалашты. Башҡа сараһы юҡ ине. Ауыл етәкселәре тәүге мәлдә хәлен белешеп торҙо, бәләкәйерәк булһа ла өй һалыу мәсьәләһендә ярҙам итербеҙ, тинеләр. Матур итеп донъя көткән оло йәштәге ҡатынды улар йәлләй ине.\n- Юҡ, ҡустым, әйтеүеңә рәхмәт. Минән башҡа ла эшегеҙ бөтмәгән. Булыры булған инде. Яңғыҙмын, йәш тә бара, күпме йәшәргә ҡалғандыр. Ҡулым да ауырта, элеккесә донъя көтә алмамдыр. Шуға ла иң ҡулайы ошо йорт инде, тип, ярҙамдан баш тартты. Аҙаҡ янына килеүсе булманы. Ауыл советы башлығын алыштырғандар тип ишетте.\nБына шулай, Шәмсинурҙың тормошонда ҙур үҙгәреш булып, яҙмышы икенсе боролош алды. Тәүҙәрәк ят урында йоҡоһо йоҡо түгел, саҡ таң аттыра торғайны. Ниңә шунда үлеп кенә ҡуйманым, кемгә кәрәгем бар, тип һыҡтаған мәлдәре лә йыш булды. Шулай ҙа ҡырыҫ тормошҡа өйрәнә башланы, яҙмышына күнде. Бер үҙенә күп кәрәкмәй, шуға ла пенсияһынан йыйып барған аҡсаһы байтаҡ ҡына ине. Өйөндә тотҡас ни - янды. Үлеп-фәлән китһәм, тәрбиәләп күмерһегеҙ, тип күрше килен Фәйрүзәне саҡырып индереп әйтергә йөрөй ине. Өлгөрмәне. Ә донъяһын оло улының улына - ейәне Иреккә инселәгәйне ул. Уныһын да яҙҙыра алмай ҡалды. Эйе, Шәмсинурҙың бер генә бөртөк ейәне бар, тик үҙен дүрт йәшенән бирле күргәне юҡ. Үҙенең тиҫкәре холҡо арҡаһында. Хәйер, ул баланы йәлләү, уға ҡарата һағыныу хисе лә йөрөтмәне күңелендә. Хатта ҡайһы тарафтарҙа, нисек йәшәүҙәре менән дә ҡыҙыҡһынманы. Тик нисек кенә булмаһын, донъяһын ситтәргә түгел, үҙ ейәненә ҡалдырырға ҡарар иткәйне.\nҠарттар ҡараулы, өҫ-баштары таҙа, тамаҡтары туҡ булһа ла, ҡаҙна йорто үҙ донъяң түгел инде. Алдында тәмле аш ултыра, ә уның шул тиклем мейестә тәгәрәткән бәрәңге ашағыһы килеп китә. Ҡул ҡаушырып тик ултырыуҙан да ялҡа.\nКөндәр шулай үтә торҙо. Йәйге көндәр йылы, йәмле. Рәхәтләнеп саф һауала йөрөйҙәр. Шәмсинур ҙа ҡайһы ваҡыт ауыртмаған ҡулы менән хеҙмәткәрҙәргә түтәл уташа. Улар быйыл да учреждение баҡсаһына күп итеп йәшелсә, сәскәләр ултыртҡайны. Кисә түтәлдәр араһында йөрөгәнгәме икән, бөгәсә, ана, үҙенең өй алды баҡсаһында сәскәләр араһында йөрөйөм имеш, тип төш күреп уянды. Ул ғына ла түгел, бынан 23 йыл элек вафат булған оло улы Вәрис инде төшөнә.\nҠарты Вәхит, кесе улы һирәкләп кергеләһә лә, оло улын инде байтаҡтан төшөндә күргәне юҡ ине Шәмсинурҙың.\n- Әсәй, бына киленең һиңә күлдәк тегеп ебәрҙе, - тип шау сәскәле күлдәк тотоп тора имеш, тип күреп ята. Хәйерлегә булһын. Хәйер ҙә һорайҙыр инде. Үҙ өйөндә булһа, рухтарына бағышлатып, Ҡөрьән уҡытып алыр ине.\n...Ата-әсәһенең берҙән-бер ҡыҙҙары булып иркә үҫкән, тормошҡа сыҡҡас та бер ниндәй мохтажлыҡ кисермәй йәшәгән Шәмсинур бик бәхетле ине. Тик яҙмыш һәр кемде үҙенсә һынай, күрәһең. Ул ана, юғалтыуҙар кисереп, олоғайған көнөндә яңғыҙ ҡалып, ете яттар араһында, ҡаҙна йортонда йәшәргә мәжбүр.\nҺәр ваҡыт үҙ ҡарашы, үҙ фекере менән генә йәшәргә тырышты бит ул. Иң яҡшы\nдонъя, иң матур йорт уныҡы булырға тейеш. Уның һүҙе генә һүҙ булһын, янында ул яҡын күргән кешеләр генә йөрөһөн һәм башҡалар. Кейәүгә сыҡҡас та сәмләнеп йәшәне, мөлкәт йыйҙы. Район үҙәгендә һатыусылыҡҡа уҡып ҡайтып, сельпо магазинында эшләне. Үҙе лә уңған булды, ире лә йүнсел ине. Бер-бер артлы тыуған улдары ла эш рәтен белеп үҫте. Ире сит райондан, был яҡтарға ветфельд-шер булып эшкә ебәрелеп, Шәмсинурға өйләнгәс, ошонда төпләнеп ҡалдылар. Олоғайып килгән ата-әсәһен дә, ауылын да ташлап киткеһе килмәне ҡыҙҙың. Иренең тыуған яҡтарына һирәк, ҡунаҡ-маҙарға ғына барғыланылар, әллә ниҙә бер ҡәйнәһе, туғандары килеп ҡайтыр ине.\nКешеләрҙе "хәлле-хәлһеҙ"гә, үҙе әйтмешләй "йүнле-йүнһеҙ"гә айырып ҡарап өйрәнгәйне Шәмсинур. Әсәһенең бер туғаны, үҙенән ун йәшкә генә өлкән Маһира апаһын да тора-бара кешегә һанамай башланы. Сөнки апаһы эскесе ире менән йонсоп йәшәй, көнкүрештәре насар ғына.Уның өс ҡыҙҙан һуң тыуған улы Булатты малайҙары янына уйнарға килһә, ҡыуыр ҙа ҡайтарыр ине.\nТалон заманы, һатыусылар Аллаға тиң ваҡыт. Шәмсинур ҙа үҙ баһаһын белеп, түрә-ғара менән генә аралашты.\nБер көндө ҡаршыһына осрағанда Маһира апаһы менән теләр-теләмәҫ кенә һаулыҡ һорашып уҙып киткәйне, уныһы артынан ҡысҡырып ҡалды:\n- Бала сағыңда шулай һөйкөмлө инең, беҙҙән ҡайтмай торғайның да бит. Хәҙер "апай һаумы", тип тә әйткең килмәй. Башыңа төшһә, бағанаға ла сәләм бирерҙәй булырһың...\nҠарттар йорто тормошо үҙағышы менән барҙы. Фельдшер Зилиә урынына йәш кенә ҡыҙ эшкә килде. Тәү күргәндә үк был ҡыҙ кемделер хәтерләткән кеүек булды Шәмсинурға. Бигерәк һөйкөмлө үҙе, йылмайғанда бит остары уйылып китә.\n- Ҡыҙым, ҡайһы яҡтан һин? - тип һораны бер көн Шәмсинур унан.\nҠыҙ яҡындағы ҡаланы атаны.\n- Унда ҡайтыуыбыҙға оҙаҡ түгел әле. Себер яҡтарында үҫтем мин. Бер аҙ тынып торғас, ҡыҙыҡай шулай тип өҫтәп ҡуйҙы һәм ҡаршыһында ултырған оло кешегә күтәрелеп ҡараны. Йә Хоҙай! Шәмсинур терт итеп ҡалды. Килене Зәримәнең ҡарашы! Бит остары уйылып китеүе лә... Киленен күрмәгәнгә хәтһеҙ йылдар үтһә лә, ҡарашы онотолмаған икән.\nШәмсинур бүлмәһенә кереп, урынына ятты. Күҙ алдына Зәримә килеп баҫты. Вәрис үлгәндә йәш кенә ҡалған килене икенсегә тормошҡа сығып, ҡыҙ тапҡандыр. Ысынлап уның ҡыҙы микән? Шулайҙыр, оҡшаған. Ҡайҙалыр Себер яҡтарына сығып китте тинеләр шул. Вәристең улы ҡайҙа икән? Ғүмерендә беренсе тапҡыр тигәндәй, Шәмсинурҙың күңелендә ейәне яҙмышы менән ҡыҙыҡһыныу уянды.\nИкенсе көндө фельдшер бүлмәһендә ҡан баҫымын үлсәтеп ултыра ине, ниндәйҙер ҡағыҙҙар тотҡан секретарь ҡыҙ килеп инде.\n- Альбина Вәрисовна! - тип фельдшер ҡыҙға һүҙ ҡушыуға Шәмсинур терт итеп ҡалды. Вәрисовна...? Ниңә Вәрисовна икән? Шәмсинур үҙен ҡулға алып, ҡыҙҙың фамилияһын, әсәһенең исемен белеште. Күңеленә таш инеп ултырған әбей, аяҡтарын ауыр һөйрәп, бүлмәһенә кереп ятты. Ошо баланың әсәһен, киленен рәнйетте бит ул. Тәкәбберлеген, еңмешлеген еңә алмай, улы Вәристе лә юғалтты. Бәләкәй балаһын етем ҡалдырып, яҡты донъянан китеп барҙы улы. Етмәһә, кәләше икенсегә ауырлы булғанмы? Бер ҙә генә ҡыҙыҡһынманы шул ейәне, килене яҙмышы менән. Зәримә үҙе лә ғорурлығын еңә алмағандыр, Ейән-ейәнсәрҙе уға кесе улының кәләше, яратҡан килене бүләк итер тип көтөп тик йөрөнө. Тик хыялдар буш ҡалды, өмөттәр аҡланманы. Вәрис төшөнә бушҡа кермәгәндер, әсәһе янына ҡыҙы килеүен иҫкәртеүе булғандыр...\nАльбинаның ҡарашы, йылмайыуы әсәһенеке, ә бына ҡаралығы, буйсанлығы атаһына тартҡан.\nШәмсинурҙың улдары мәктәптә яҡшы уҡыны. Олоһо Вәрис һалдат бурысын үтәп ҡайтты, төҙөлөш техникумын тамамланы. Бәләкәйе Байрас Өфөлә нефть институтында уҡыны. Уныһы атаһы кеүек аҙ һүҙле, тыныс холоҡло ине, шулай булһа ла студент сағында уҡ, ағаһынан алда өйләнергә лә өлгөрҙө. Ҡала ҡыҙын - киленен Шәмсинур бик яратты. Үткер, баллы һүҙҙәре менән ҡәйнәһенең башын әйләндерә генә. Атаһы ҙур ғына урында эшләй ти. Ә үҙе улы кеүек инженерлыҡҡа уҡый. Ҙурҙан ҡубып, түрә-ғараларҙы йыйып туй яһанылар. Йәштәргә уҡып бөтөргә лә, фатир алырға ла ярҙам иттеләр, ҡайтҡан - киткәндәрендә күстәнәс тә мулдан һалынды. Атаһы үлгәс, Шәмсинурҙың әсәһен үҙҙәренә күсергәйнеләр. Уның донъяһын һатҡан аҡса ла кесе улы менән килене ҡулына күсте. Тик нишләптер килен бала табырға ғына ашыҡманы. Оло улы Вәрис һуңғараҡ, үҙҙәренән 10 саҡрым тирәһе алыҫлыҡта ятҡан Томбойоҡло ауылы ҡыҙын алды. Төҙөлөштә ябай эшсе булып эшләгән Зәримә улына тиң түгел! Үтә баҫалҡы үҙе, сирләшкә әсәһе яңғыҙы үҫтергән. Шул\nауылдан йыш ҡына магазинға килеп йөрөгән бер танышы аша буласаҡ килене тураһында бар мәғлүмәтте туплағайны инде Шәмсинур. Ризалығын бирмәне, туй үткәреүҙән дә баш тартты. Йәштәр ҙә ныҡыш булып сыҡты. Никах уҡытып, икеһе Загста яҙылыштылар ҙа йәшәп алып киттеләр, Стәрлетамаҡта төпләнеп, төҙөлөштә эшләнеләр. Үҙ-ара татыу йәшәнеләр, ике яҡҡа ла ҡайтып- китеп йөрөнөләр. Тик Шәмсинур килененә тәүге күргәндән үк яҡты йөҙ күрһәтмәне. Ҡайтҡандарында Зәримә нимә эшләйем тип тотонһа ла, Шәмсинур уның ҡулынан шарт тартып алыр булды. Төрлөсә кәмһетеүҙән дә тартынманы. Ейәне Иректең тыуыуы ла килененә ҡарата мөнәсәбәтен үҙгәртмәне. Вәристең ҡәйнәһе йортонда нимәлер эшләп, ярҙам итеп йөрөүен ишетһә, туҙынды ғына Шәмсинур.\n- Ни өсөн әсәй мине күрә алмай? Уның алдында ниндәй ғәйебем бар һуң? - Был һорауҙы иренә лә биреп ҡараны йәш ҡатын, үҙе лә өҙгөләнде. Вәристең отпускыһында ауылға бесән эшләргә ҡайтҡайнылар. Зәримә уйнап арып, йоҡлап киткән улын бәләкәй өйгә индереп һалды ла, ишек алдына сыҡты. Ҙур өйҙә ҡәйнәһенең Вәристе әрләгәне ишетелә.\n- Нишләп бер үҙең ҡайтмай шуныңды эйәртәһең дә йөрөйһөң ул? Күргем килеп торамы ни? Уҡығанды, юғары белемлене алыр инең, ана ҡустың кеүек. Хәҙер ғүмер буйы өс бөртөк эш хаҡына йәшә инде. Ни ауырыу әсәһенән башҡа ярҙам итер кешеһе юҡ, ауылдаштары, ана, беҙҙең ауылға бәләкәй ҡыҙын етәкләп килеп йәшәй башланы ул татар Сәйҙә, тип һөйләйҙәр. Шәмсинур күреп-аралашып йәшәмәгән ҡоҙағыйын әллә нимәләр тип хурлап бөттө.\n- Нимә һөйләйһең ул, әсәй. Нишләп һин бына тигән кешеләрҙе бөтөрөп ташлайһың. Улар һинән килеп аҡса ла, ашарға ла һорамай бит, үҙ тормоштары менән йәшәй. Киленең бит ул, ейәнеңдең әсәһе. - Вәрис тә түҙмәй, ҡыҙып китте.\n- Киленем ул минең Ләлә, ейәндәрҙе лә ул бүләк итәсәк. Ә был әллә һинең балаң, әллә юҡ. Барыбер һүҙемде һүҙ итәм, йәшәтмәйем шуның менән. - Шәмсинур артығын ысҡындырғанын аңлап, телен тешләне, әммә һуң ине.\nАсыҡ ишек аша барыһын да ишетеп торған Зәримә, әйберҙәрен йыйып, йоҡлап ятҡан балаһын уятып, торғоҙоп сығып китте. Шунан аҙаҡ оло килене был өйгә килеп йөрөмәне. Вәрис тә тыуған йортона теүәл бер йыл үткәс кенә ҡайтып төштө. Ауылда аҙна тирәһе булып, атаһына бесән әҙерләште. Ҡустыһы ла ҡатыны менән ауылда ине. Эштәрен теүәлләгән көн атаһы, ҡустыһы менән оҙаҡ һөйләшеп ултырҙылар, бер яртыны бушаттылар. Улдары эсергә әүәҫ түгел, әммә атай кеше оло улының ғаиләһен әсәһе ҡабул итмәүенә өҙгөләнеп йәшәүен аңлай ине. Йөрәге яныуы баҫылыр, һөйләшеп тә ултырырбыҙ тип ҡатынынан бер ярты һорап алды. Шәмсинурға күпме әйтеп ҡарай Вәхит, уның холҡон үҙгәртерлек түгел, үҙенекен һүҙ итеп йәшәй бирә.\nШунда ятып ҡына йоҡлаһа ла булыр ине, Вәрис ҡәйнәләренә барырға булып китте. Зәримә улы менән үҙ әсәһе янына ҡайтҡайны. Аҙна буйы уның ҡатыны юҡ, хатта ейәне тураһында бер ни ҙә һорашмаған, бәләкәй килененә нисек ярарға белмәй йөрөгән әсәһенә асыуы, үпкәһе ҙур ине уның. Ҡустыһы менән аралары ике генә йәш. Ата-әсәһе уларҙың икеһенә лә тигеҙ ҡарашта булып, ҡурсалап үҫтерҙе. Нимә булды әсәһенә? Үҙен генә яратҡан, ҡулынан бер эш тә килмәгән ҡылансыҡ Ләлә килен ҡай яғы менән артыҡ һуң? Юҡ, ул Зәримәһеҙ йәшәй алмаясаҡ. Күптән түгел Вәрис икенсегә атай буласағын да белгәйне. Кәләшен һәм улын һағынып өлгөргән ир ата-әсәһенең, ҡустыһының төн йөҙөндә йөрөмә, иртән барырһың, тиеүҙәрен тыңламаны, яҡындары янына ашыҡты, атаһының коляскалы мотоциклында сығып китте. Һәм артабан ҡот осҡос хәл... Араҡы шауҡымынанмы, шәп тиҙлек менән барғандырмы, тормоз фәләне тотмағанмы – юлдан ситкә осҡайны улы, алған йәрәхәттәрҙән вафат булды. Килененән улын бик аяныслы итеп үлем айырҙы.\nВәристе һуңғы юлға оҙатып кеше таралғас, Зәримә ҡәйнәһе ҡаршыһына килеп баҫты. Тыныс күренә ине ул. Тик былай ҙа аҡ йөҙө тағы ла ағарып киткән.\n- Бына, әсәй, беҙҙе айырырға теләгәйнең. Шундай аҡыллы ул үҫтергәнһең тип, һине яҡын күреп торҙом. Ошонда килеп, киленең булып гел нимәлер эшләп йөрөгөм килде. Ә һин мине ниңәлер күрә алманың. Хәҙер бөтөнләй күрмәҫһең. Зәримә ҡарап торҙо ла сығып китте. Уның ҡарашы Шәмсинурҙың күңеленә уйылып ҡалды.\nБөтөнләй күрмәҫһең, тиһә лә, Зәримә үҙҙәре тураһында белгертеп алды әле. Вәристең үлеменә ай самаһы булғандыр, әсәй Иректе алып ҡайтып тормаҫ микән тип, Стәрлелә уҡыған бер ҡыҙ аша әйтеп ебәргән. Әсәһен дауаханаға һалғандар тигәнме? ... Барманы Шәмсинур. Тағы ла кирелеге еңде. Ире белһә, бәлки, барған да булыр ине, уға өндәшеп тә торманы. Үҙе килтереп ҡалдырһа, моғайын, алып ҡалыр ине ейәнен. Тик Зәримә килмәне.\nКүрәһеләре бөтмәгән булған Шәмсинур менән Вәхиттең, кесе улдарында яман шеш таптылар. Һуңғы көндәрен йә дауаханала, йә атаһы-әсәһе янында үткәреп, ҡәҙерлеләрен ҡара ҡайғыға һалып, Байрас та яҡты донъя менән хушлашты. Исмаһам, күңел йыуанысы булырлыҡ балаһы ла ҡалманы. Ләлә килене менән дә аралары һыуынды. Уныһы Байрастың 40 көнөн уҙғарғанда ла килеүҙе кәрәк тип тапманы. Ә күп тә тормай уның икенсе иргә сыҡҡанлығы ишетелде.\nШәмсинурҙар тормошонда эш бошорғос, һоро көндәр башланды. Былай ҙа аҙ һүҙле Вәхит үҙ эсенә йомолдо, яңғыҙы ғына тыуған яҡтарына барып ҡайтты. Мал-тыуарҙары ишле, әсәһе лә олоғайҙы, 87 йәштә, уның бер үҙен ҡалдырып йөрөмәй Шәмсинур. Бик сығып йөрөмәһә лә барыһын да күреп, ишетеп ултыра ҡарсыҡ. Зиһене теүәл. Ейәндәре үлеменән һуң биреште әбекәй, уға тиклем урам тирәһендә лә һин дә мин йөрөй ине әле. Бер көндө ул Шәмсинурҙы янына саҡырып алды.\n- Ултыр әле, ҡыҙым. Әйтә торған һүҙҙәрем бар ине. Мине матур тәрбиәләнең, рәхмәт. Тик ҡайһы бер кешеләргә үтә мәрхәмәтһеҙһең, балам. Бер бөртөгөбөҙ булғас, иркәрәк булдыңмы? (Әсәһенең уға тиклемге балалары үлеп торған). Улай тиһәң, ҡулыңдан килмәгән эш юҡ. Быркащик булып эшләп һауаландың әллә? Был тиклем таш бәғерле булырһың икән? Анау Зәримә киленде, аҡыллы ғына баланы, ниңә рәнйетергә ине һиңә? Ул араларҙы яйларға тырышты бит әле ул, йәш булһа ла. Аҡсаһыҙ интеккән сағы булғандыр бәлки, яңғыҙ ҡатындың. Бер бөртөк ейәнеңде алып ҡайтып ҡарап тора алмаҫ инеңме ни? Ошо арандай өйөңдә балаңдың балаһы йүгереп йөрөһә, насар булыр инеме? Ғәфү үтен киленеңдән, төҙәт хаталарыңды, ейәнеңде үҫтерергә ярҙам ит. Йәйге ялдарында ауыл һауаһын һулап, янығыҙҙа йүгереп йөрөһөн. Өйөңә берәү инеп, берәү сыҡмай. Шул да булдымы тормош? Маһира апайыңдың балалары менән ҡатышып йәшә. Ана, әсәләре донъя ҡуйһа ла, тыуған нигеҙҙәрен ташламай улар, мине лә туған итеп, хәл белешеп торалар. Зинһар, башҡаса харам менән булма, донъя малы йыйма. Йыйғандарың, ана, күпме. Миңә әхирәткә күсергә күп ҡалмаған. Оҡшамай тигән кешенең дә ярҙамын алыуың бар, шуны онотма.\nОшо һөйләшеүҙән һуң әсәһе оҙаҡ йәшәмәне. Заманында уҡыу эләкмәһә лә, күпте белгән, аҡыллы кеше ине ул. Бәхетле ғүмер кисереп, ҡыҙы ҡулында донъя ҡуйҙы. Ә бына Шәмсинурға ҡартлығы хәйерлеһе менән килмәне бит әле.\nӘсәһенән һуң ире Вәхит тә оҙаҡ йәшәмәне. Бер нисә тапҡыр инсульт үткәргән ир, һуңғыһынан китеп барҙы. Хаҡлы ялға сыҡҡан Шәмсинур шулай япа-яңғыҙ ҡалды. Баҡса, мал-тыуар, йорт эштәре менән булып көнөн үткәрҙе, яҡындары янына зыяратҡа барып әйләнде.\nБер барғанында Вәристең ҡәберендә янып торған ҡыҙыл ҡәнәферҙәр ята ине. Килене килеп киткән! Көнө буйы уйланып йөрөгән Шәмсинур түҙмәне, таң менән тороп Стәрлегә юлланды. Әсәһенең васыя-тын үтәгеһе килдеме, яңғыҙлығы үҙәгенә үттеме.\n- Зәримә Себер яғына күсеп китте, - тинеләр уға ул йәшәгән дөйөм ятаҡта. Өлгөрмәне, поезд киткәйне. Был донъяла Шәмсинурҙың япа-яңғыҙын ҡалдырып киткәйне...\n...Йәйҙәр ҙә матур итеп һаубуллашты. Урамда өйөрөлөп-бейеп япраҡтар ҡойола. Шәмсинур Ҡарттар йортонда икенсе көҙөн ҡаршылай. Альбина ла матур ғына эшләп йөрөй. Зилиә кеүек ул да үҙ эшенә яуаплы ҡарай. Аҡ халаты үҙенә бигерәк килешеп тора. Өләсәй менән ейән-ейәнсәр хәҙер бер-береһен беләләр. Шәмсинур унан Ирек хаҡында һорашты. Өфө дауаханаларының береһендә табип булып эшләй икән ейәне. Уҡып бөтмәҫ элек үк өйләнгән, ҡыҙы бар, ти. Зәримә килене өләсәй ҙә икән хәҙер. Шулай инде, шунсама ғүмер үткән бит, атаһы үлгәндә ҡарында ҡалған Альбина ла, ана, буй еткереп, үҙаллы эшләп йөрөй.\n...Оло йәштәгеләр көнөн Ҡарттар йортонда ҙур байрам итеп уҙғаралар. Был юлы ла ҡотланылар, урындағы мәктәп уҡыусылары концерт ҡуйҙы. Байрам ашынан һуң Шәмсинурҙар бүлмәһенә йылмайып Альбина килеп керҙе.\n- Әйҙә, йыйын өләсәй, һине ҡунаҡҡа алып ҡайтам, - тине ул. Өләсәй тиме? Кит инде, был һүҙҙе лә ишетер көнө булған икән! Шәмсинур ни тиергә белмәне, күҙҙәре йәшләнде.\n- Юҡ, ҡыҙым, бара алмайым, - тине бер аҙ торғас. Минең һеҙҙең алда ғәйебем ҙур. Хатта һинең, ейәнсәремдең донъяла барлығын да белмәй йәшәгәнмен бит. Әсәйеңә лә мине күреү еңел булмаҫ. Ризалашманы Шәмсинур.\nБер аҙҙан Альбина тағы керҙе янына, был юлы директор ҡатын менән.\n- Әсәйем шылтыратты. Иректәр ҙә килде, көтәбеҙ, - ти. Тышта машина көтә, өләсәй.\n- Эйе, Шәмсинур апай, ялға барып килә алаһығыҙ яҡындарығыҙға, - тип уға директор ҡатын да ҡушылды.\nЕйәне Иректе күреү теләге оятын еңде, шикелле. Шәмсинур кейенеп, яйлап ҡына атлап Альбина артынан сыҡты. Машина эргәһендә оҙон буйлы йәш кеше тора. Альбинаның дуҫлашып йөрөгән егете икән.\nНисек ҡаршы алырҙар икән? Зәримәнең ире нимә тип торор? Юл буйы төрлөһөн уйлап килде әбей.\nҠалаға ҡайтыуыбыҙға йылдан ашыу ғына тигәйне Альбина. Яңы биҫтәнән алғандар икән фатирҙы.\nШәмсинурҙы йылы ғына ҡаршыланылар. Зәримә әллә ни үҙгәрмәгән, тик оҙон һары сәстәрен киҫтергән, бер аҙ тулыланған. Ә Ирек ейәне ҡойоп ҡуйған Вәрис инде, оҙон буйлы, тик аҡлығы ғына әсәһенә оҡшаған. Ул өләсәһен ҡыҙы, кәләше менән таныштырҙы. Өс бүлмәле фатир бик иркен. Матур итеп өҫтәл әҙерләгәндәр.\nАшағанда әллә ни һөйләшмәнеләр. Тик өс йәшлек Сафияның ғына тәтелдеге сыға. Иректең кәләше Яна бик алсаҡ. Татарстандан икән, керәшен ҡыҙы, ата-әсәһе юҡ, Балалар йортонда үҫкән, ти. Ул да табип, әле ординатура тигәндәрендә уҡый, шуға йәштәр Сафияны күберәк Зәримәлә ҡалдыра икән. Кисен ҡыҙҙарын ҡалдырып, Иректәр Өфөгә юлланды. Альбиналар дуҫтары янына тип китте. Бәләкәй ҡыҙсыҡ йоҡлап киткәс, ҡәйнә менән килен икәү ҡалды. Арала йылдар ята... Тәүҙәрәк һүҙҙәре берекмәгән кеүек ине, аҙаҡ асылып китеп оҙаҡ итеп һөйләшеп ултырҙылар. Шәмсинур килененән ҡат-ҡат ғәфү үтенде.\n- Үҙем дә йәш, аҡылһыҙ булғанмын шул. Альбина тыуғас хәбәр итһәм дә булыр ине бит. Вәрис үлгәс, былай ҙа ауырыштырып торған әсәйем насарланып китте, уны алып килеп дауаханаға һалдым. Үҙемә лә бик оҙаҡ һаҡланып ятырға тура килде. Шунда Иректе ҡалдырып торорға кеше тапмай, һеҙгә хәбәр иткәйнем, килеүсе булманы. Артабан инде теште ҡыҫып, һыр бирмәҫкә тырышып йәшәлде лә йәшәлде. Альбинаға алты айҙар самаһында әсәйем дә беҙҙе ҡалдырып китте.\n- Ҡоҙағыйҙы ҡайҙа ерләнегеҙ? -Уңайһыҙ булһа ла Зәримәне бүлдереп шулай тип һораны Шәмсинур.\n- Томбойоҡлоға алып ҡайттыҡ. Үҙе шулай теләне. Минең ҡәберемә барып, үҫкән ауылыңды күреп китерһең, тигән булғайны.\nҮҙе эшләгән төҙөлөш ойошмаһында үҙгәртеп ҡороуҙар башланғас, Зәримә декрет отпускыһынан һуң унда эшкә сығып тормаған. Вәрис иҫән саҡта бергә аралашып йәшәгән дуҫтары янына, Себер яҡтарына сығып киткән.\n- Ете яттар араһында, ике бала менән нисек йәшәнең? - тине Шәмсинур.\n- Эйе, ауырлыҡтар осрап торҙо. Шул дуҫтарыбыҙға рәхмәт инде, ике бала менән һыйындырҙылар, ярҙам иттеләр. Китер алдынан әсәйемдең, Вәристең ҡәберенә барып киттем. Шунда һеҙгә кереп сыҡмауыма ғүмерем буйы үкендем. Аҙаҡ ҡайтырға юл төшмәне. Ситкә сығып китеп, һине ейәндәрең менән аралашып йәшәүҙән мәхрүм иттем. Мине лә ғәфү ит, әсәй.\nЗәримә лә, ҡәйнәһе лә илай ине. Әрнеү, үкенес йәштәре биттәрен өттө уларҙың. Һәр икеһе үҙен ғәйепләне.\n- Вәристе мин ныҡ яраттым, - тип дауам итте килене бер аҙ тынысланғас. -Уның менән бергә йәшәр өсөн теләһе ниндәй кәмһетеүҙәрҙе ишетмәҫкә тырыша инем. Әсәйем исеменә әйткән һүҙҙәреңә хәтерем ҡалды шул, әсәй.\nШәмсинурҙы иң ғәжәпләндергәне - килененең уға һаман әсәй тип өндәшеүе. Шунан ул тағы ла бер көтөлмәгән яңылыҡ ишетеп аптыраны.\n- Сәйҙә әсәй минең үҙ әсәм түгел бит. Үҫкәс кенә белдем. Бына минең атай-әсәйем. - Ҡатын һуҙған фотоһүрәттән мөләйем йөҙлө йәш пар йылмая ине.\n- Әсәйем мине тапҡанда үлгән, атайым эскегә бирелеп үҙенә ҡул һалған. Сәйҙә әсәй менән ире мине балалар йортона бирҙермәй, үҙҙәренә алған. Атайым, әсәйем, Сәйҙә әсәй өсөһө бер балалар йортонда үҫеп, дуҫтар булғандар. Миңә өс йәштәр тирәһендә, заводта эшләгән Сәйҙә әсәйем бер ҡулын өҙҙөрә. ире ташлап китә, мин дә йыш ауы-рып йонсотҡанмын. Шунда беҙҙе күрше ҡатын Томбойоҡлоға алып ҡайта. Уның яңғыҙ йәшәгән әсәһе янында йәшәп тороп ҡалғанбыҙ. Ауылдың ихлас кешеләрен, матур тәбиғәтен әсәйем бик оҡшатҡан. Башланғыс булһа ла мәктәбе бар. Унан бигерәк миңә саф һауа килешкән. Әсәйем мәктәптә йыйыштырыусы булып эшләне. Үҫә килә мин ярҙам иттем. Кәзәләр аҫраныҡ. Әсәйем шәлдәр бәйләп һатты. Бер ҡулы протез булһа ла миңә бирнәгә тип селтәрҙәргә тиклем бәйләп һалды бит ул. Бүтән тормошҡа ла сыҡмай, бар ғүмерен миңә арнаны. Йәл, ғүмере ҡыҫҡараҡ булды. Әсәйемдән ҡул эштәренә өйрәнгәйнем, балалар үҫтергәндә кәрәге тейҙе.\n- Япа-яңғыҙ ике баланы үҫтереп кеше иткәнһең бит әле сит тарафтарҙа. - Шәмсинур шулай тигән булды. Үҙе, ҡабат тормошҡа сыҡманыңмы, тип һорарға баҙнат итмәне.\n- Күп эшләргә, арытһа ла кистәрен ҡул эштәре тоторға тура килде. Төҙөлөшкә урынлашҡас, барактан йәшәр урын бирҙеләр. Бер нисә йылдан фатирлы ла булдыҡ. Альбинаға күҙ-ҡолаҡ булыу, дәрестәрен ҡарашыу Иректең иңенә төштө. Йәйҙәрен ял итергә алып бара инем үҙҙәрен, китапҡа ылыҡтыра инем. Шөкөр, йөҙгә ҡыҙыллыҡ килтермәй уҡынылар. Ирек Омскиҙа медицина институтын, Альбина үҙебеҙ йәшәгән ҡалала медучилище тамамланы. Мин үҙем дә мәктәптән һуң мединститутҡа кергәйнем бит, уҡыуы оҙаҡ, әсәйем яңғыҙ, уны йәлләп ташланым, төҙөлөшкә эшкә керҙем. Тыуған яҡтарға ҡайтырға ине тип йөрөй торғас, балалар уҡып бөткәнсе, хаҡлы ялға тиклем йөрөлдө лә ҡуйҙы, - ти Зәримә. Ул яҡта ҡатын-ҡыҙ 50 йәштә хаҡлы ялға сыға икән.\n- Балаларың өсөн йәшә, һынғанға кешеләр һоҡланмай, көслө бул, - тигәйне әсәйем. Хоҙай миңә әсәй булыу бәхетен биргән бит әле тинем дә, улар өсөн йәшәнем. Ҡабат тормошҡа сығырға уйламаным да, - ти Зәримә.\nБына нисек! Ниндәй тәрән аҡыллы, сабыр икән килене! Ниндәй генә юғалтыуҙар, һынауҙар кисермәгән, ә ул һынмаған. Иренең рухына хыянат итмәгән, балаларын күҙ ҡараһылай үҫтереп, кеше иткән. Ә Сәйҙә һуң! Ниндәй оло йөрәкле кеше булған уның ҡоҙағыйы! Ә ул ... Шәмсинур үҙе?\nКит инде, ни эшләп шул тиклем яһил булған икән ул. Их, ҡоҙағый! Түрҙә генә ултыртырлыҡ кеше булғанһың. Ана, ниндәй ҡыҙ үҫтергәнһең, үҙеңдеке булмаһа ла. Уның күңеленә матур ғәмәлдәрҙе күсерә, һеңдерә алғанһың. Ниңә ул бына тигән кешеләрҙе рәнйеткән?... Ы-ы-һ!\n... Шәмсинурҙың күҙ йәштәре аҡты ла аҡты. Ҡылған хаталары, үкенестәр йөрәген тырнаны. Зәримәнән һорап алған дарыуын ҡапҡан булды. Дарыу ғына баҫа алһа икән йөрәк яныуын!\nТаңға ғына йоҡлап киткәйне, ҡоймаҡ еҫенә уянды. Сәйҙән һуң Сафияны етәкләп урамда йөрөп әйләнделәр. Илгәҙәк ҡыҙыҡай ҡартөләсәһенә тиҙ өйрәнде, эргәһенән китмәне. Кейем-һалым магазинына инеп Шәмсинурға күлдәк алды килене, шау сәскәләр генә төшкәнен.\n- Икенсе аҙнала Альбинаның никахы, әҙерләнә торайыҡ, - тип аңлатты ул.\nСкверҙағы ҡып-ҡыҙыл булып янып ултырған миләштәргә оҙаҡ ҡарап торҙо әбей. Шунан: "Баландар ҙа балланалыр инде", - тип ҡуйҙы. Зирәк Зәримә уның ауылын һағыныуын аңланы. Һағынмай һуң, ғүмер иткән ерен. Зәримә үҙе лә Томбойоҡлоно төшөндә күреп уяна.\n... Күлдәк Шәмсинурға киңерәк ине. Зәримә тиҙ арала теген машинаһында уны таманлап та бирҙе. Ҡулы оҫта икән шул килененең, ана бит, ҡайһы берҙә заказдар ҙа тегәм ти.\nИкенсе аҙнаһына Шәмсинурҙы никахҡа саҡырҙылар. Оло ҡоҙағый булып түрҙә ултырҙы ул. Никах күлдәге кейгән ейәнсәренә һоҡланып ҡараны өләсәй. Үҙе бит остарын уйылдырып бәхетле йылмая. Аҡ күлдәк һылыу Зәримәгә лә бигерәк килешкән булғандыр, ә ул ҡәйнәһенең холҡо арҡаһында туй күлдәге кейеүҙән дә мәхрүм ҡалды. Шәмсинурҙың күңелен тағы ла әрнеү-һыҙланыу баҫты. Үҙе бер туҡтауһыҙ йәштәргә парлы ғүмер, бәхет теләне.\nЕйәне, ейәнсәре, бүләсәре, ике килене, кейәүе бар хәҙер Шәмсинурҙың. Ҡарттар йортондағылар әбейҙәге үҙгәреште һиҙеп йөрөй, уның өсөн барыһы ла шат ине. Ирек кеҫә телефоны бүләк иткәйне, шылтыратып хәлен белешәләр. Әбей үҙе лә тик ултырманы, Зәримәнән энә, йөн һорап алғайны. Сафияға, Иреккә башалтайҙар бәйләне. Ҡулы яҙылып китте, бер ҙә генә ауыртмайсы.\nАҙна аҙағында Иректең машинаһында ауылға барып килергә булдылар.\nЗыярат ҡылырбыҙ, өләсәйең дә ауылын һағынған, тигәйне Зәримә, уның артынан килеп тә еттеләр.\nБаҡсаһындағы баландарҙың ҡыҙарып бешкән мәленә генә ҡайтып төштө Шәмсинур. Емешен өҙөп алып, татлы ғына итеп ҡабып ебәрәм тигәйне, әсеһенән күҙен йомдо.\n- Балан, балан, нисек кенә ҡыҙарып бешһәң дә, емешең әсе көйө ҡала шул...\nҠулына балан тәлгәшен тотҡан килеш, үҙен көтөп торған яҡындарына табан атланы әбей. Ирек янында бер ир кеше тора. Маһира апаһының улы Булат икән.\n- Апай, һаумы! -Ул Шәмсинурға ике ҡуллап күреште. Булат вахта ысулы менән ҡырға йөрөп эшләй тиҙәр ине. Хәҙер ҡатыны менән ауылда магазин асып, һатыу эше менән булалар икән. Шәмсинурҙарҙы ай-вайына ҡуймай, сәйгә алып ҡайтты Булат.\n- Өләсәй, бында бик йәмле, беләһеңме, йәйгә һинең өй урынына бәләкәй генә итеп өй һалырға уйлайым әле. Дача кеүек итеп, ҡайтып йөрөрбөҙ. Һин дә йәйҙәреңде ауылда үткәрерһең. Ана, Булат ағай ҙа ярҙам итербеҙ, тип тора. -Тышҡа сыҡҡас Ирек шулай тине.\n- Ҡайһылай яҡшы уй килгән башыңа, улым, изге ниәтең тормошҡа ғына ашһын. -Сабый баланы яратҡандай, ейәнен арҡаһынан тупылдатып һөйҙө өләсәһе.\n- Әсәй, һин хәҙер ҡарттар йортона барып тормаҫһың. Фатир иркен, балаларҙың үҙ тормошо, минең янға йәшәргә килерһең. -Зәримә ҡәйнәһенә йылылыҡ менән ҡараны.\nБына бит ул донъя! Ҡасандыр Шәмсинур киленен ҡайтҡан-киткәнендә һыйҙырмай йонсотһа, ул йәшәргә саҡыра. Үҙе берәү шул Зәримә, ҡыҫҡа ғына ғүмерендә Вәрис улы бик тә бәхетле булған уның менән. Әсәләренең оло йөрәклелеге балаларына ла күскән. Ана бит, Ирек ейәне брус ҡушаматлы бүрәнәнән бәләкәйерәк булһа ла өй һалам ти, өләсәһе-олатаһы нигеҙенә йән өрмәксе.\nБарыр, әлбиттә, барыр. Килене ихлас саҡыра бит, исем өсөн генә әйтмәй. Зәримә заказдар ҡабул итер, тегеү тегер. Сафияны ҡарашасаҡ Шәмсинур. Ейән-ейәнсәрҙәренә булдыра алғанса ярҙам итәсәк.\nНишләп үлмәнем икән тип һыҡтай ине. Бурысын үтәмәгән өсөн алмаған уны Хоҙай. Өләсәйлек бурысын үтәмәгән бит әле ул.\nБөтәһен дә яңынан башларға йыйынған Шәмсинур үҙен бик бәхетле тоя ине. Иң мөһиме - ул яңғыҙ түгел, ҡәҙерләп һуңғы юлына оҙатыр яҡындары бар.


2024 йылға тиклем Башҡортостанда дәүләт аппараты 25 процентҡа ҡыҫҡартыласаҡ - Bash.News\n2024 йылға тиклем Башҡортостанда дәүләт аппараты 25 процентҡа ҡыҫҡартыласаҡ\n2024 йылға тиклем Башҡортостанда дәүләт аппараты 25 процентҡа ҡыҫҡартыласаҡ https://bash.news/news/114910_2024_jyla_tiklem_bashortostanda_dlt_apparaty_25_procenta_yartylasa/?lang=bash\n28 ғин 2020, 23:39\nӘле идара итеүсе органдарҙа 5 меңдән ашыу кеше хеҙмәт итә. Уларҙың йөҙө быйыл уҡ эшенән ҡыҫҡартылған да инде. Ошо рәүешле республиканың дәүләт аппаратында эшләүселәрҙе йыл да 5 процентҡа ҡыҫҡартыу ҡарала.\nБыл һөҙөмтәле идара итеү һәм сығымдарҙы экономиялап башҡаларҙың хеҙмәт хаҡын арттырыу мөмкинлеге бирәсәк , тине республика хөкүмәте Премьер-министрының беренсе урынбаҫары Андрей Назаров киләһе дүрт йылға үҫеш йүнәлешен билдәләү кәңәшмәһендә.\nЭш һөҙөмтәлелеген арттырыу хеҙмәткәрҙәр һанын кәметеү менән генә сикләнмәй. Хөкүмәт 2024 йылға тиклем социаль-иҡтисади күрһәткестәр буйынса тәүге биш төбәк исемлегенә инмәксе. Эске тулайым продуктты 2 ярым триллион һумға еткереү мөмкинлеге лә бар. Ауыл хужалығында һөт һәм ит етештереү күләме буйынса икенсе урынға сығыу маҡсаты ҡуйылған. Ә торлаҡ йыл да 3 миллион 7 йөҙ мең квадрат метр төҙөлөргә тейеш.\nСоциаль өлкәлә лә маҡсаттар юғары. Демографияны яҡшыртыу, үлем кимәлен кәметеү, ә физик культура менән шөғөлләнеүселәр һанын 60 процентҡа еткереп сәләмәт төбәктәр исемлеген етәкләү. Иң мөһиме был бурыстарҙы тормошҡа ашырыу мөмкинлеге бар. Республиканың потенциалы ҙур тип һанай Андрей Назаров.\nАндрей Назаров, Башҡортостан хөкүмәте премьер-министрының беренсе урынбаҫары: “Башҡортостандың баһаланмаған потенциалы ҙур. Маҡсаттар амбициялы ,әммә тормошҡа ашырырлыҡ. Тәү сиратта инвестициялар күләмен йылына 650 миллиард һумға еткереү талап ителә. Әле ул 270 миллиард һум. Һөҙөмтәлә был күрһәткестәр демография яҡшырыуы, халыҡтың артыуы, реаль килемдең күтәрелеүенә килтерергә тейеш”.\nСит илдәрҙә йөрөп ҡайтҡан чиновниктар һөҙөмтә буйынса тулы отчет бирергә тейеш\n18:00, 17 фев\n1 апрелгә тиклем дәүләт хеҙмәткәрҙәре , бөтә депутаттар килем тураһында декларация тапшырырға тейеш\n21:38, 14 фев\n19:00, 07 фев


Ручные инструменты (10) Лампы (57) Фонари (2) Лампы настольные (35) Умный дом (2) Часы для дома (31) Сейфы (108) Электроинструменты (12)\nНаличие в магазинах: ул. Уалиханова, 198 (на витрине)\t2 шт.\nНаличие в магазинах: ул. Жиделибайсын, зд. 92\t1 шт. ул. Уалиханова, 198 (на витрине)\t2 шт.\nНаличие в магазинах: ул. Жиделибайсын, зд. 92\t2 шт. ул. Уалиханова, 198 (на витрине)\t2 шт.


Һуңғы йылдарҙа интернет-магазиндар хеҙмәтен файҙаланыусылар һаны арта - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nҺөҙөмтә булараҡ Рәсәй почтаһы аша халыҡ-ара посылкалар тапшырыу күләме лә күбәйгән. Бөтә Донъя мәғлүмәт селтәренән тауар яҙҙырыусылар ниндәй ҡағиҙәләрҙе белергә тейеш һәм ҡайһы осраҡта посылканан ҡолаҡ ҡағыуың ихтимал? 14 йәшлек Артем комьютер менән ҡыҙыҡһына һәм заманса электрон техниканың көндән-көн яңыртыуҙы талап итеүен яҡшы аңлай. Магазиндарҙа алмаш деталдәр ҡиммәт, ә уларҙы Интернет аша яҙҙырып алыу осһоҙораҡҡа төшә, ти ул. Тик халыҡ-ара посылканы оҙағыраҡ көтөргә тура килә. Ноябрь башында оҙатҡан заказы бары бөгөн килеп еткән. Үҙ ҡоролошонда шифрҙар һәм криптография ҡаралған ҡатмарлы электроника мотлаҡ таможня тикшереүен үтергә тейеш. Был ҡағиҙә тап халыҡ-ара посылкаларға ҡағыла. Почтала уларҙың ошо сәбәпле тотҡарланыуы ихтимал. Планшет, ноутбук, кеҫә телефондарынан тыш интернет магазиндар аша кейем-һалым, биҙәүестәр кеүек башҡа әйберҙәр яҙҙырып алыусылар ҙа байтаҡ. Федераль почта элемтәһе хеҙмәте мәғлүмәттәре буйынса халыҡ-ара посылкалар йөрөшө үткән йылдар менән сағыштырғанда 25 процентҡа артҡан. Сауҙаның заманса төрҙәренең үҫеше, һис шикһеҙ, ыңғай күренеш. Һайлау мөмкинлеге киң, бер урында, ваҡыт сикләнмәй, хаҡтар арзан тигән өҫтөнлөктәргә һатыусы-кәңәшсе юҡ, һайлаған әйберҙе тотоп-кейеп-яраҡлаштырып ҡарау мөмкин түгел, аҡсаһын түләгәс оҙаҡ көтөргә ҡала, тигән кәмселектәрен барлап, бер иҫкәртеү ҡала – иғтибарҙы юғалтмаҫҡа.


Наличие в магазинах: пр. Кабанбай батыра, 21\t3 шт. ул. Амман, 14\t5 шт. ул. Каныша Сатпаева, 13\t4 шт. пр. Республики, 45\t4 шт. ул. Е 10 (на витрине)\t1 шт. ул. Куйши Дина, д. 31\t3 шт.\nНаличие в магазинах: ул. Ш. Косшыгулулы, 24\t3 шт. ул. Амман, 14\t2 шт. пр. Республики, 45\t2 шт. ул. Куйши Дина, д. 31\t2 шт. пр. Кабанбай батыра, 21\t3 шт. ул. Каныша Сатпаева, 13\t4 шт. ул. Е 10 (на витрине)\t1 шт.\nНаличие в магазинах: пр. Кабанбай батыра, 21\t2 шт. пр. Республики, 45\t2 шт. ул. Куйши Дина, д. 31\tул. Каныша Сатпаева, 13\tул. Е 10 (на витрине)\t1 шт. ул. Ш. Косшыгулулы, 24 (на витрине)\t1 шт. ул. Амман, 14 (на витрине)\t1 шт.


п. Опытный, ул. Набережная, д.8 - Обращения граждан - Портал ЖКХ Чувашии\nп. Опытный, ул. Набережная, д.8\nГлавная МАУ "Опытный" п. Опытный, ул. Набережная, д.8 Обращения граждан


Введите правильные символы * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA. − четыре = пять


Башҡортостанда Архитектура ҡомартҡыларын тергеҙеү буйынса фонд булдырыла // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда Архитектура ҡомартҡыларын тергеҙеү буйынса фонд булдырыла\n16:08, 8 апреля 2015 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 8 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Екатерина Соколова/.\nБашҡортостанда Архитектура ҡомартҡыларын тергеҙеү буйынса махсуслаштырылған фонд булдырыу буйынса эш башланды. Бындай башланғыс менән апрель баштарында йәмәғәт эшмәкәрҙәре менән осрашыуҙа республика Башлығы Рөстәм Хәмитов сығыш яһаны.\nТөбәк етәксеһе шулай уҡ Өфөлә генә түгел, башҡа ҡалаларҙа һәм муниципаль райондарҙа ла мәҙәни һәм тарихи мираҫ объекттарын асыҡлау һәм паспортлаштырыу эшен әүҙемләштерергә ҡушты.\nБаш ҡалала яңы фонд хәл итәсәк бурыстар билдәләнгән һәм башҡа төбәктәрҙең тәжрибәһен өйрәнәләр, тип хәбәр иттеләр «Өфөнөң архитектураһын яҡлау» йәмәғәт ойошмаһынан. Рәсәйҙең күп кенә ҡалаларында бындай ойошмалар уңышлы эшләй, архитектура һәйкәлдәрен реставрациялау эштәрен тиҙләтә һәм уларҙы һаҡлауҙы күҙәтә.\nӨфөлә 800-ҙән ашыу мәҙәни мираҫ объекттары иҫәпләнә. Уларға архитектура, ҡала төҙөлөшө, тарих, сәнғәт, археология һәйкәлдәре, иҫтәлекле урындар ҡарай. Шуларҙың 307-һе Рәсәйҙең берҙәм дәүләт реестрына индерелгән, ҡалғандары асыҡланған мәҙәни мираҫ объекттары булып һанала.\n— Хәҙер ағас архитектура һәйкәлдәрен һаҡлау иң мөһим бурыс булып тора. Уларҙы нисек бар, шулай итеп ҡалдырыу мөмкин булмаҫ, моғайын. Ҡомартҡыларҙың күбеһе алебастрҙан төҙөлгән, шуға күрә улар оҙаҡҡа сыҙамай, — тип билдәләне оператив кәңәшмәлә ҡала хакимиәте башлығы Ирек Ялалов.\nАрхитектура ҡомартҡыларын тергеҙеү буйынса фонд реконструкцияға тотонолған сығымдарҙы контролгә алырға мөмкинлек бирәсәк. Был эштә йәмәғәт ойошмалары ағзалары әүҙем ҡатнашасаҡ тип күҙаллана. Бынан тыш, төбәк Башлығының тәҡдиме буйынса, Фонд иҫәбенә махсус белгестәр әҙерләргә мөмкин буласаҡ.\nТеги: архитектура,мәҙәниәт ҡомартҡылары


Аквапарк Тики Так вДжемете. Фотографии Анапы. Санаторий Спутник, фото\nТерритория санатория Спутник\nДетский отдых в Спутнике\nАквапарк «Тики-Так» находится в 10 минутах езды от санатория Спутник на маршрутном такси 114, 134 или 108 по пионерскому проспекты в сторону курортного поселка Витязево до Джемете


Еврооблигации: Allergan, 2.125% 1jun2029, EUR (XS1622621222, 018489AA2)\nВ обращении Ирландия **.**.**** (**.**.****) 550 000 000 EUR ***/***/***\nВы хотите купить проспект эмиссии Allergan, 2.125% 1jun2029, EUR\nДругие транши Allergan, 0.5% 1jun2021, EUR, Allergan, 1.25% 1jun2024, EUR, Allergan, FRN 3jun2019, EUR\nЛистинг NYSE, AGN29\nФранкфуртская ФБ 28.01.2020 13:08 ***,** / ***,** (*,** / *,**) ***,** (*,**)\nГамбургская ФБ 28.01.2020 13:10 ***,** / ***,** (*,** / *,**) ***,** (*,**)\nБерлинская биржа 28.01.2020 12:51 ***,** / ***,* (*,** / *,**) ***,** (*,**)\nДюссельдорфская ФБ 28.01.2020 12:53 ***,** / ***,** (*,** / *,**) ***,** (*,**)\nМюнхенская ФБ 28.01.2020 13:12 ***,** / ***,** (*,** / *,**) ***,** (*,**)\nГанноверская ФБ 28.01.2020 12:54 ***,** / ***,** (*,** / *,**) ***,** (*,**)\nISIN / ISIN RegS XS1622621222\nCUSIP / CUSIP RegS 018489AA2\nCommon Code / Common Code RegS 162262122\nFIGI / FIGI RegS BBG00GNYFNX1\nWKN / WKN RegS A19H80\nТикер AGN 2.125 06/01/29


Снять комнату ул. Героев Обороны Центр, Голосеевский р-н, Киев. аренда комнаты от посредника на Address.ua\nАренда комнат ул. Героев Обороны\nОпубликовано 16.09.2020 09:32 (обновлено 22.09.2020 08:51) №53707740\nЗдам довгостроково кімнату Київ, Голосіївський, 3000 гривень/місяць Сдаю комнату с хозяевами для девушки или женщины, с любым графиком роботы Героев обороны 7 к метро ВДНХ 10 минут ходьбы, рядом Национальный Университет Биоресурсов И Природопользования,\nзвоните есть другие варианты Комиссия: 50%


Оповещение об отключении.\nВ связи с выводом в ремонт электрооборудования ГУП "ОКЭС" будут произведены плановые отключения электроэнергии в г. Сорочинске с 17.08.2020г. по 21.08.2020г.17.08.2020 г.\nПереулок Мирный 4-16,3-9; ул. Ломоносова 1-13; ул. Менделеева 2-18, 1-13; ул. Достоевского 2-18, 1-27; ул. Аксакова 1-21; ул. Кутузова 14-34; ул. 8 марта 17-19; гаражный массив №6ул. Л .Толстого 41-39а, 36-60; ул. Бузулукская 45-65, 36-70; ул. Почтовая 28-58, 33-69; ул. Тимирязева 21-59, 26-30; ул. Луначарского 14-44, 21-51; ул. Саратовская 31-55, 12 -40; ул. К. Маркса 58-140; ул. Чапаева 49-119, 46-114; ул. Московская 13-93, 2-36\n18.08.2020 г.с 09:30 до 17:00 по адресам:\nул. Зеленая 2/2; Транспортная 4/2;\n19.08.2020 г.с 09:30 до 17:00 по адресам:\nПереулок Мирный 4-16,3-9; ул. Ломоносова 1-13; ул. Менделеева 2-18, 1-13; ул. Достоевского 2-18, 1-27; ул. Аксакова 1-21; ул. Кутузова 14-34; ул. Орская 12-38,1-27; ул. Шаталова 4а-26,3-25а; ул. Акимова 3-27, 4-28; ул. Лошкова 4-30; ул. К. Маркса 200-246; ул. Чапаева 201-239, 194-232; ул. Московская 155-207, ул. Чапаева 24-44; ул. Чкалова 1Б, 1В, 1Д, 42; ул. Пушкина 40А\n20.08.2020 г.с 09:30 до 17:00 по адресам:\nул. Пролетарская 1, 3а, ул. Зеленая 38а-76, 23-23а, ул. Оренбургская 31-63; 32-66; ул. Мельничная 28-62; 31-63; ул. Матросова 29-63, 30-60; ул. Крупская 33-69, ул. Железнодорожная 50-68; 22-49; ул. Уральская 49-101; 56-110; ул. Крупская 16-44; ул. Санитарная 3А-3; 21, ул. Железнодорожная, 1а-30; ул. Уральская, 1б-45,2а-62; ул. Крупская, 1а-31, 4а-14; ул. Оренбургская, 1а-29, 2а-30\n21.08.2020 г.с 09:30 до 17:00 по адресам:\nПереулок Мирный 4-16,3-9; ул. Ломоносова 1-13; ул. Менделеева 2-18, 1-13; ул. Достоевского 2-18, 1-27; ул. Аксакова 1-21; ул. Кутузова 14-34;\nЗападное производственное отделение «Оренбургэнерго» сообщает. В связи с проведением ремонтных работ в Сорочинском районе будет производиться отключение электроэнергии:\n03.08.2020 г. с 10:00 до 18:00 с. Сарабкино (ул. Советская);\n04.08.2020 г. с 10:00 до 13:00 п. Октябрьский (ул. Новая, Молодежная);\nс 13:00 до 17:00 п.Войковский (ул. Совеиская,ул. Строительная,ул. Западная)\n05.08.2020 г. с 10:00 до 18:00 с. Баклановка (село полностью);\n06.08.2020 г. с 10:00 до 17:00 п. Войковский (ул. Октябрьская),\nс 10:00 до 17:00 с. Романовка (ИП Черемисина).\n07.08.2020 г. с 10:00 до 18:00 с. Баклановка (село полностью)\nКомпания приносит извинения абонентам за доставленные неудобства. В случае возникновения вопросов, обращайтесь по телефону: 8 (35346) 4-33-70 (диспетчер).


Эргоферон таб. д/рассасывания №20 в Калининграде\n/Эргоферон таб. д/рассасывания №20


28 Сентябрь 2018, 18:03\nҺәр кем үҙенең һаулығын һаҡларға һәм ҡәҙерләргә тейеш. Сөнки ул – Хоҙай тарафынан бирелгән иң ҙур байлыҡ. Өлкәндәр ҙә, сәләмәтлегең бар икән, бөтәһе лә була, ти бит.\nБеҙҙең Өмөтбай мәктәбендә Һаулыҡ көнөнә арналған күңелле турслёт үтте. Ә унда спорт һәләтлеге генә түгел, зирәклек, сослоҡ, аҡыл да, белем дә кәрәк ине. Шулай көҙгө матур бер көндә тәбиғәт ҡосағында бөтә мәктәп уҡыусыларын дүрт командаға бүлгәс, ысын мәғәнәһендә ҡыҙыу ярыш башланды. Беҙгә карта төшөрөлгән ҡағыҙ тапшырылды. Иң беренсе эш – маршрутты дөрөҫ билдәләп, Гүзәлиә Әсләм ҡыҙын табып, уның ҡушыуы буйынса тиҙ генә иң күп дарыу үләндәре исемлеген яҙыу кәрәк ине. Быны башҡарғас, аҙымлап һанап Альбина Вәкил ҡыҙы янына килдек. Унда беҙ «һаҙлыҡ»тан батмай ғына үттек. Бәләкәй синыфтыҡылар ситкә баҫҡан өсөн штраф ваҡыты бирелде. Артабан йүнәлеште билдәләп, Шәүрә Ғөзәйер ҡыҙы янына килдек. Ул билдәле яҡташтарыбыҙҙың исемдәре яҙылған ҡағыҙ бирҙе. Беҙҙең бурыс уларҙың кем икәнен әйтеү ине. Төрлө урында эшләгән яҡташтарыбыҙҙың ҡайһы берҙәрен белмәгән өсөн оят булды.\nГөлсинә Рәйес ҡыҙын эҙләп тапҡас, ике шырпы ярҙамында бәйле торған епте өҙҙөк. Иң ауыры Дилә Ислам ҡыҙы янында тәүге ярҙам күрһәтеү булғандыр. Был эш тә шулай уҡ ваҡытҡа башҡарылды. Ҡыҙҙар табип оҫталығын күрһәткәнсе, егеттәр носилка эшләне. Һуңғы һынау бөтә команда менән канат буйлап үтеү ине. Бында ла һәр яңылышлыҡ өсөн Азамат Фәнил улы өҫтәмә штраф ваҡыты – 30 секунд яҙып ҡуйҙы.\nБына финишҡа килеп еттек. Бөтә командалар ҙа йыйылып бөткәс, Рәзилә Таштимер ҡыҙы һәм Миләүшә Сәрүәр ҡыҙы ҡайнатҡан сәй, Рәмилә Таштимер ҡыҙы бешергән тәмле бутҡа менән һыйланыр өсөн табынға йыйылдыҡ.\nБыл көнөбөҙ бик күңелле һәм ҡыҙыҡлы үтте. Күп яңы нәмәләр белдек. Команда капитаны булған егеттәр, юғары синыф ҡыҙҙары үҙҙәренә яуаплылыҡ алып, ярышты матур итеп ойоштороп йөрөнө. Уларға һәм уҡытыусыларыма ҙур рәхмәт!


Красное & Белое, Магазин алкогольных напитков (ул. Менделеева, 41) - Магазины Югорска — Выбирай.ру\nМагазин алкогольных напитков Красное & Белое\nАдресЮгорск, ул. Менделеева, 41\nГрафик работыСегодня 09:00 - 22:05\nФилиалы Красное & Белое. Магазин алкогольных напитков (всего 9 филиалов)\nул. Гастелло, 16\nЮгорск, ул. Гастелло, 16\n+7 800 100-08-04\nСегодня 09:00 - 22:05\nул. Декабристов, 6/1\nЮгорск, ул. Декабристов, 6/1\nул. Железнодорожная, 10а\nЮгорск, ул. Железнодорожная, 10а\nул. Лесозаготовителей, 13а\nЮгорск, ул. Лесозаготовителей, 13а\nул. Менделеева, 41\nЮгорск, ул. Менделеева, 41\nул. Монтажников, 6а\nЮгорск, ул. Монтажников, 6а\nул. Некрасова, 1/1\nЮгорск, ул. Некрасова, 1/1\nул. Попова, 66/1\nЮгорск, ул. Попова, 66/1\nул. Свердлова, стр. 4/1\nЮгорск, ул. Свердлова, стр. 4/1\nОтзывы о компании «Красное & Белое» (всего 0 отзывов). Станьте первым, кто напишет отзыв!\nул. Гастелло, 29\nул. Буряка 1а


ЯМАН ШЕШКӘ ИЛТЕР ТУРА ЮЛ\n16 ноябрь – Халыҡ-ара тәмәкенән баш тартыу көнө\n16 ноябрь - Халыҡ-ара тәмәкенән баш тартыу көнө. Табиптар был көндө тәмәкеселәрҙе насар ғәҙәттәренән бер көнгө булһа ла баш тартырға саҡыра. Шул маҡсаттан сығып, Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы инициативаһы менән 2002 йылдан алып, ноябрҙең һәр өсөнсө кесаҙнаһы Халыҡ-ара тәмәкенән баш тартыу көнө булараҡ билдәләнә.\nСтатистика буйынса, тәмәке тартыусыларҙың 20 проценттан аҙырағы беренсе ынтылыштан уҡ тартыуын ташлауға өлгәшә. Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы мәғлүмәттәренә күҙ һалһаҡ, тәмәке – донъя буйынса үлемгә килтереү осраҡтары буйынса икенсе урынды биләгән һәм уға ҡаршы торорлоҡ мөмкинлек булған төп сәбәп. Уның арҡаһында ер йөҙөндәге йыл да 5 миллион кешенең ғүмере өҙөлә. Тәмәке тартыу ғүмер оҙонлоғон уртаса 10 йылға ҡыҫҡарта. Әгәр ҙә тәмәкегә ҡараш кире яҡҡа үҙгәрмәһә, 2020 йылға никотин йылына 10 миллион кешенең ғүмерен өҙөүе күҙаллана.\nТәмәкенең зыяны уны тартыусыға ғына түгел, уның янындағыларға ла тәьҫир итә. Тәмәке тартҡан бинала 1,5 сәғәт булған тартмаған кешенең организмында никотин концентрацияһы 8 тапҡыр артыуы, ә был үҙ сиратында үпкә яман шешен барлыҡҡа килтереүе иҫбат ителгән.\nРәсәйҙә йыл һайын һәр кешегә, яңы тыуған сабыйҙарҙы ла иҫәпкә алып, яҡынса 300 млрд, йәки 103 ҡап тәмәке тартыла. Дөйөм алғанда, ил буйынса ирҙәрҙең – 77, ҡатын-ҡыҙҙарҙың – 27, балалар һәм үҫмерҙәрҙең 42 проценты тәмәкесе.\nКүҙәтеүҙәр буйынса, тәмәкеселәрҙең 10 проценты ауырый һәм яман шештән донъя ҡуя. Көнөнә яҡынса бер ҡап тартҡандар өсөн был күрһәткес 20 процентҡа барып етә. Унан тыш, тәмәке тартыу бик күп башҡа сирҙәрҙең (йөрәк-ҡан тамырҙары, ашҡаҙан-эсәк юлдары, тын алыу юлдары һ.б.) сәбәбе булыуын иҫәпкә алып, тәмәкеселәрҙең дүрттән бере үҙ ғүмерҙәрен үҙҙәре ҡыҫҡарта, тип әйтергә була.\nТәмәке һәм уның төтөнөндәге 3000-дән артыҡ химик матдәнең күпселеге яман шештең төрлө формаһын барлыҡҡа килтереүсе һәм күҙәнәктәрҙең генетик материалын зарарлаусы канцерогендар. Был насар ғәҙәт сәбәп булған сирҙәр араһында күпселекте үпкә яман шеше – яман шештең иң таралған төрө тәшкил итә. Был сирҙән тотош донъя буйынса йыл да 1 миллиондан ашыу кешенең ғүмере өҙөлә. Тәмәкенән баш тартыу яман шештең был төрөнән үлем һанын кәметеүҙең берҙән-бер сараһы булып тора.\nТәмәке менән үпкә яман шешенең бәйлелеге тартыусы һәм тартмаусылар араһында сирләү осраҡтарына аналитик тикшереүҙәр үткәреп, иҫбат ителгән. Тәмәкеселәрҙә тартмағандарға ҡарағанда үпкә яман шеше хәүефе 25 тапҡырға йышыраҡ. Хәүеф дәүмәле бер көндә тартҡан тәмәке һанына бәйле. Мәҫәлән, көнөнә 15-тән аҙыраҡ тәмәке тартыусыға хәүеф дәүмәле – 8, 15-24 тәмәке тартыусы өсөн – 13 һәм 25-тән артыҡты тартҡандарға 25-те тәшкил итә. Эпидемиологияла факторҙарҙың һәм эҙемтәнең, был осраҡта тәмәке тартыу менән яман шештең, бындай бәйләнешен “доза-эффект” тибындағы бәйләнеш тип атайҙар. Тамаҡ, йотҡолоҡ, ашҡаҙан аҫты биҙе һәм бәүел ҡыуығы яман шештәрендә лә “доза-эффект” бәйлелеге асыҡланған. Мәҫәлән, көнөнә 15, 15-29 һәм 30-ҙан артыҡ тәмәке тартыусыла тамаҡ яман шеше хәүеф дәүмәле, ярашлы рәүештә – 2, 4, 8.\nТәмәкесе яман шеш сире барлыҡҡа килеүгә тәмәке тартыу “стаж”ы ла йоғонто яһауын белергә тейеш. Оҙаҡ тартҡан һайын – яман шеш хәүефе юғарыраҡ.\nФильтрлы тәмәкенең һаулыҡ өсөн зыяны фильтрһыҙға ҡарағанда әҙерәк, тип иҫәпләйҙәр. Ысынлап та фильтрлыһын тартҡанда үпкә яман шеше хәүефе фильтрһыҙ тәмәке тартҡанға ҡарағанда кәмерәк. Әммә, фильтр яман шештең башҡа төрҙәре, йөрәк-ҡан-тамырҙары сирҙәре барлыҡҡа килеүе хәүефен кәметмәй. Трубка һәм сигара тартыусыларҙа ирен, ауыҙ ҡыуышлығы, тамаҡ, йотҡолоҡ яман шеше хәүефе юғары.\nТәмәке тартыу алкоголдең һәм башҡа зыянлы факторҙарҙың канцероген эффектын арттыра. Алкоголле эсемлектәрҙән ауыҙ ҡыуышлығы, тамаҡ, йотҡолоҡ яман шеше барлыҡҡа килеү хәүефе тәмәкеселәрҙә тартмағандарға ҡарағанда юғарыраҡ. Мәҫәлән, сит ил тикшереүселәре мәғлүмәте буйынса, көнөнә 1,6 унция (1 унция – 28,35 г) таҙа алкоголь ҡабул иткән, әммә тәмәке тартмаған кешелә ауыҙ ҡыуышлығы яман шеше хәүеф дәүмәле 2,3 булһа, алкоголде шул уҡ кимәлдә ҡабул итеп, көнөнә 20-30 тәмәке тартыусыла был хәүеф дәүмәле – 9,6, ә 40 тәмәке тартыусыла 15,5-те тәшкил итә.\nТәмәкене йәштән тарта башлағандарҙа яман шеш барлыҡҡа килеү хәүефе юғары. Мәҫәлән, 55-64 йәштәрҙә үпкә сире менән сирләү осрағы 25 йәштә тарта башлағандарға ҡарағанда, 15 йәштә башлаусыларҙа 3 тапҡырға йышыраҡ күҙәтелә.\nЯман шеш хәүефе тәмәкесегә генә түгел, уның янындағыларға ла янай. Һуңғы йылдарҙа ирҙәре тартҡан ҡатындар үпкә яман шеше менән йышыраҡ сирләй. Япония мәғлүмәттәре буйынса, ире көнөнә 14-тән күберәк тәмәке тартҡан ҡатындарҙа үпкә яман шеше хәүефе дәүмәле – 1,4, 15-19 тәмәке тартһа – 1,6, 20-нән артыҡты тартҡанда 1,9-ға тигеҙ.\nШулай итеп, эпидемиология һәм эксперементаль онкология өлкәһендәге тикшеренеүҙәр тәмәке кеше өсөн канцероген булыуын дәлилләне. Унан тыш, тәмәкесе үҙенең генә түгел, янындағы тартмаған кешеләрҙең дә һаулығына зыян килтереүен иҫендә тотһон ине. Тартмағандар араһында тәмәке көйрәтеү – бик йәмһеҙ, асоциаль күренеш. Тартмаған кешегә тәмәке төтөнөн һулау ваҡытлыса уңайһыҙлыҡ ҡына түгел, һаулыҡ өсөн етди зыян.\nБыл насар ғәҙәттән баш тартыу өсөн бар көстө\nһалырға кәрәк. Тикшереүҙәр күрһәтеүенсә, тәмәкене ташлау – яман шештән үлем осрағын 30-35 процентҡа\nҡыҫҡартасаҡ. Бындай һөҙөмтәгә әлегә иң алдынғы һәм ҡиммәтле дауаланыу менән дә өлгәшеү


МОНТАЖСТРОЙТОРГ, фирма ЗАО вакансии официальный сайт отзывы работа телефон отдела кадров\nМОНТАЖСТРОЙТОРГ, фирма вакансии отзывы\nработа в МОНТАЖСТРОЙТОРГ, фирма ЗАО\nАдрес: Россия Краснодар 350059, г. Краснодар, ул. Лизы Чайкиной, 14\nПо вопросам трудоустройства в регионе Россия Краснодар 350059, г. Краснодар, ул. Лизы Чайкиной, 14 следует обращаться по телефону отдела кадров или по указанным телефонам\nКонтакты МОНТАЖСТРОЙТОРГ, фирма ЗАО\nОтзывы о МОНТАЖСТРОЙТОРГ, фирма\nМОНТАЖСТРОЙТОРГ, фирма на карте Яндекс.


Поиск по тегу «шаманово» — Вне дороги\nПоиск по тегу «шаманово»\nОпубликовано 1 апреля 1875 года.\n1874, 1875, барнаульские источники, братск, шаманово\nОпубликовано 5 февраля 1866 года.\n1865, 1866, закурдаево, королево, лукинская, никольская, пашино, речки, седаново, усть-вихорево, федорова, шаманово, шаманский порог


ҠОЙОУ, ғәҙәттә иретелгән материалды (металдар, иретмәләр, пластик массалар, ҡайһы бер тау минералдары һ.б.) ҡойоу формаларына һалып ҡойолмалар әҙерләү. Ҡ. бер нисә тиҫтә ысулын айыралар. Формаларҙы тултырыу алымына ҡарап ғәҙәти, үҙәктән ситкә ҡыуҙырып, баҫым аҫтында һ.б.; формаларын яһау алымына ҡарап — бер тапҡыр файҙаланыла торған, күп тапҡыр файҙаланыла торған керамик, металл формаларға Ҡ. бүләләр. Ҡ. ысулы м‑н төрлө иретмәләрҙән төрлө конфигурациялы, өҫтө төрлө макро‑ һәм микроҡытыршылыҡлы, ҡулланыу үҙсәнлектәре төрлө һәм массаһы бер нисә грамдан йөҙҙәрсә килограмға тиклем булған әҙерләмәләр алалар.\nБашҡортостанда Ҡ. ҡыҙҙырыуға һәм утҡа сыҙамлы иретмәләрҙән иретелә торған моделдәр б‑са авиация двигателдәренең деталдәрен; бер тапҡыр файҙаланылған ҡом формаларҙа — суйындан һәм ҡоростан металл эшкәртеү станоктарының нигеҙен һ.б; кокилдәрҙә (күп тапҡыр файҙаланыла торған металл Ҡ. формаһы) — төҫлө иретмәләрҙән автомобилдәрҙең цилиндр блоктарын һәм картерҙарын һ.б.; баҫым аҫтында (металл пресс‑формаларҙа) — приборҙарҙың төҫлө иретмәләрҙән йоҡа стеналы корпус деталдәрен; көплөклө формаларҙа (реактив бәйләүесле ҡом‑ыҫмала ҡатышмаһынан бер тапҡыр файҙаланыла торған һүтелмәле йоҡа стеналы Ҡ. формаһы) — ҡоростан һәм суйындан деталдәр; вакуумда үҙәктән ситкә ҡыуҙырып (әйләнеп тороусы формаларҙа үҙәктән ситкә ҡыуыусы көс тәьҫире аҫтында ҡойолмаларҙы формалаштырыу) — титан иретмәләренән деталдәр яһау өсөн ҡулланыла.\nРеспубликала Ҡ. ысулы м‑н мөһим деталдәрҙе иретелә торған моделдәр б‑са алыу өсөн ғилми тикшеренеүҙәр 20 б. 70‑се йй. ӨАИ‑ла (ҡара: Авиация техник университеты), Технология һәм производствоны ойоштороу институтында (П.В.Ветров, Ә.Ә.Ғәниев, Э.С.Саҙриев, А.С.Чёлушкин, С.С.Шпиндлер һ.б.) башлана; никель нигеҙендә ҡойоу иретмәләре һәм уларҙың ҡыҙҙырғанда сыҙамлығын арттырыу ысулдары, газ турбиналы двигателдәрҙең көрәксәләрен, изотермик штамплау өсөн инструменттар, ҡаты иретмәләрҙән быраулау инструменттары һ.б. иретеү һәм Ҡ. технологиялары табылған, улар ӨМЭПБ‑ла, Күмертау авиация производство предприятиеһына, ӨПЭПБ‑ла, “Витязь” ААЙ‑на индерелгән.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ҮҘ ШӘХЕСТӘРЕБЕҘҘЕ БЕЛӘЙЕК! - 2019 - Мәҡәләләр\nБөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты Башҡортостан автономияһының 100 йыллығына арнап, "Башҡортостан Республикаһы дәүләтселегенең тыуыуы һәм аяҡҡа баҫыуы: 100 шәхес" тигән проект иғлан иткәйне. Уның йомғаҡлау исемлеге Ҡоролтай Советы ултырышында раҫланды һәм иң беренсе сиратта милли хәрәкәттә ҡатнашыусыларҙың тормошо һәм эшмәкәрлеге тураһында китап сығарырға тигән ҡарар ҡабул ителде. Ҡоролтай шулай уҡ муниципалитеттар хакимиәттәренә яҡташтарының исемен мәңгеләштереү сараларын күреүҙе һорап та мөрәжәғәт итте. "Урындарҙа үҙ геройҙарын белергә тейештәр. Бының өсөн үҙ яҡташтарына һәйкәл ҡоралармы, улар йәшәгән, уҡыған биналарға таҡтаташ ҡуялармы, урамдарға уларҙың исемдәрен ҡушалармы, кисәләр үткәрәләрме - уны үҙҙәре хәл итергә тейеш", - тинеләр Совет ағзалары. Түбәндә беҙ шул исемлекте тәҡдим итәбеҙ.\nӘхмәт-Зәки Вәлиди Туған (1890-1970), Башҡортостандың Ишембай районы Көҙән ауылында тыуған - Рәсәй федерализмы лидеры, Башҡортостан Республикаһына нигеҙ һалыусы, 1917-1920 йылдарҙа Башҡортостан автономияһы етәксеһе. Башҡорт милли хәрәкәте етәксеһе.\nМанатов Шәриф Әхмәтйән улы (1892-1936) - Ҡурған өлкәһе Манат (әлеге көндә ул ауыл юҡ) ауылында тыуған. Башҡорт хәрби хәрәкәте етәксеһе, Башҡорт үҙәк шураһы (1917) рәйесе, Башҡортостандың Кесе ҡоролтай (1917) ағзаһы, Бөтә Рәсәй учредительный йыйылышы (1917) депутаты.\nБикбов Юныс Юлбарыҫ улы (1883-1943) - Башҡортостандың Ейәнсура районы Әбүләйес ауылында тыуған - Башҡорт хөкүмәтенең беренсе рәйесе (1917-1919), Башҡорт автономияһының Кесе ҡоролтайы ағзаһы (1917), Башҡорт Совет Республикаһының Юстиция халыҡ комиссары (1919).\nҠулаев Мстислав Александрович (Мөхәмәтхан Сәхипгәрәй улы) (1873-1958) - Ырымбур өлкәһе Ҡыуандыҡ районының Ейәнсура ауылында тыуған. Башҡорт хөкүмәте рәйесе (1919), Башревком ағзаһы (1919), 1919 йылдың мартында советтар менән һөйләшеүҙәр алып барыуҙа башҡорт делегацияһын етәкләй. 1919 йылдың 20 мартында Мәскәүҙә Башҡорт хөкүмәте исеменән Башҡортостан автономияһы тураһында Килешеүгә ҡул ҡуя.\nХалиҡов Муллаян Дәүләтша улы (1894-1937) Бүздәк районы Аҡтау ауылында тыуған. Башҡорт үҙәк шураһы ағзаһы (1917-1919), советтар менән һөйләшеүҙәр алып бара, 1919 йылдың 20 мартында Башҡортостан автономияһы тураһында Килешеүгә ҡул ҡуйыуҙа ҡатнаша. Башсовнарком (1921-1925) рәйесе, 1922 йылда Ҙур Башҡортостанды төҙөү башланғысы менән сыға.\nЙомағолов Харис Йомағол улы (1891-1937) Һамар өлкәһе Хәсән ауылында тыуған. Башҡорт үҙәк шураһы(1917), Кесе ҡоролтай (1917) ағзаһы, Башревком ҡарамағындағы ВЦИК вәкиле (1919), Башревком рәйесе (1919-1920). Башҡорт Совет Республикаһы мәнфәғәттәрен эҙмә-эҙлекле яҡлай.\nМерәҫов Сәғит Ғөбәйҙулла улы (1880-1932) Ырымбур өлкәһе Мерәҫ ауылында тыуған. Башҡортостан автономияһы өсөн милли хәрәкәтте башлап ебәреүселәрҙең береһе, тарихсы, фольклорсы. Башҡорт өлкә бюроһы ағзаһы, Беренсе Бөтөн башҡорт ҡоролтайын ойоштороусыларҙың береһе, "Мөхбир" һәм "Башҡорт" гәзиттәренә нигеҙ һалыусы һәм иң тәүге мөхәррире, Башҡорт үҙәк шураһы, Кесе ҡоролтайы ағзаһы, Башҡортостан мосолмандарының диниә назараты (1918-1919) рәйесе.\nЙәғәфәров Аллабирҙе Нурмөхәмәт улы (1886-1922) - Башҡортостан автономияһы өсөн милли хәрәкәтте башлап ебәреүселәрҙең береһе, Башҡорт өлкә бюроһы ағзаһы (1917), Беренсе Бөтөн башҡорт ҡоролтайын ойоштороусыларҙың береһе, Кесе ҡоролтай ағзаһы, Башҡорт Совет Республикаһының мәғариф халыҡ комиссары (1919-1920).\nМутин Илдархан Ибраһим улы (1888-1938) - Өфө губернаһы Минзәлә өйәҙе (хәҙерге Татарстандың Аҡтаныш районы) Таҡталасыҡ ауылында тыуған. Башҡортостан автономияһы өсөн милли хәрәкәт лидерҙарының береһе, башҡорт дворяндары Мутиндар нәҫеленән, Башҡорт үҙәк шураһы, Башҡортостан Кесе ҡоролтайы ағзаһы (1917), Башҡорт хәрби советы рәйесе урынбаҫары (1918), Башревком ағзаһы (1919), БАССР социаль тәьминәт наркомы (1919).\nБабич Шәйехзада Мөхәмәтзакир улы (1895-1919) - БР Дүртөйлө районы Әсән ауылында тыуған. Башҡортостан автономияһы өсөн милли хәрәкәттең иң әүҙем эшмәкәрҙәренең береһе. Башҡорт әҙәбиәтенең классигы, Башҡортостан үҙәк шураһы ағзаһы (1917), "Тулҡын" башҡорт йәштәре берлеген ойоштороусыларҙың береһе (1917), шиғриәтендә автономия өсөн көрәшкә, тыуған Башҡортостанына дан йырлай.\nМортазин Муса Лут улы (1891-1937) - БР Учалы районы Көсөк-Маяҡ ауылында тыуған. Дәүләт һәм хәрби эшмәкәр, легендар комбриг, граждандар һәм совет-поляк (1920) һуғыштары геройы, Ҡыҙыл Байраҡ ордендары кавалеры, Башҡорт кавалерия бригадаһы командиры (1919-1920), БАССР хәрби халыҡ комиссары (1920-1921), Башҡортостан Үҙәк башҡарма комитет рәйесе (1921-1922).\nТаған Ғәлимйән Ғирфан улы (1892-1949) - Ҡурған өлкәһе Әлмән районы Тәңрекүл ауылында тыуған. Башҡортостан автономияһы өсөн милли хәрәкәт лидерҙарының береһе, ғалим-этнограф, башҡорт милли армияһын ойоштороусыларҙың береһе, 3-сө Башҡорт йәйәүлеләр полкы командиры (1918-1919). Автономияның Ялан кантоны етәксеһе (1918).\nТаһиров Нуриәғзәм Таһир улы (1888- ?) - Силәбе өлкәһе Арғаяш районының Левашово (Ҡужа) ауылында тыуған. Башҡортостан автономияһы өсөн милли көрәш лидерҙарынаң береһе, Башҡорт үҙәк шураһы ағзаһы (1917), Арғаяш кантоны етәксеһе (1918), Башревком ағзаһы (1919), Башҡорт кавалерия дивизияһы комиссары (1919-1920), Арғаяш кантонының хәрби комиссары (1920).\nБейешов Әхмәҙулла Әлмөхәмәт улы (1896-1937) - Ырымбур өлкәһе Ҡыуандыҡ районының Иҙелбай ауылында тыуған. Башҡортостан автономияһы өсөн милли хәрәкәт лидерҙарының береһе, Башҡорт хәрби советы ағзаһы (1918), 2-се Башҡорт кавалерия полкы командиры (1918-1919), Башҡортостан Ғәҙәттән тыш комиссия рәйесе (1919-1920), Башҡорт халыҡ комиссарҙары советы рәйесе (1921), Башҡортостан өлкә комитетының яуаплы секретары (1921-1924), БАССР мәғариф халыҡ комиссары (1924-1925).\nҒәбитов Хәбибулла Ғәбделҡаһир улы (1886-1939) - БР Баймаҡ районы Әбделкәрим ауылында тыуған. Башҡортостан автономияһы өсөн милли хәрәкәт эшмәкәрҙәренең береһе, шағир, драматург, Башҡорт үҙәк шураһы, Кесе ҡоролтай ағзаһы (1917), "Башҡорт тауышы" гәзитен ойоштороусы һәм уның мөхәррире (1918), 1-се Башҡорт йәйәүлеләр полкының полк муллаһы (1918) 20-се йылдарҙа башҡорт әҙәби телен байытыуға өлөш индерә.\nҠарамышев Гәрәй (Мөхәмәтгәрәй) Батыргәрәй улы (1888-1922) - БР Ишембай районы Маҡар ауылында тыуған. Башҡорт милли армияһын ойоштороусыларҙың береһе, башҡорт дворяндары Ҡарамышевтар нәҫеленән, Әмир, Мөхтәр, Сөләймән Ҡарамышевтарҙың ағаһы, Стәрлетамаҡ өйәҙе Башҡорт шураһы рәйесе (1917), Башҡорт хөкүмәтенең ер эшкәртеү бүлеге мөдире (1918), "Тулҡын" ойошмаһы рәйесе (1918), Башревком ағзаһы (1919-1920), Башсовнархоз рәйесе (1919-1920).\nҠарамышев Әмир Батыргәрәй улы (1893-1918) - БР Ишембай районы Маҡар ауылында тыуған. Башҡорт милли армияһын ойоштороусыларҙың береһе, башҡорт дворяндары Ҡарамышевтар нәҫеленән, Гәрәй, Мөхтәр, Сөләймән Ҡарамышевтар менән бер туған, Башҡорт хөкүмәтенең Хәрби бүлек мөдире ярҙамсыһы (1917), Башҡорт хәрби советы ағзаһы (1918), 1-се Башҡорт кавалерия полкы командиры (1918), Верхнеуральск фронтының Башҡорт ғәскәрҙәре командующийы (1918).\nҠарамышев Мөхтәр Батыргәрәй улы (1895 - ?) - БР Ишембай районы Маҡар ауылында тыуған. Башҡорт милли армияһын ойоштороусыларҙың береһе, башҡорт дворяндары Ҡарамышевтар нәҫеленән. Гәрәй, Әмир, Сөләймән Ҡарамышевтар менән бер туған. Юрматы кантон идаралығы, Башҡорт хәрби советы ағзаһы (1918), 1-се Башҡорт кавалерия полкы командиры (1918-1919), Стәрлетамаҡ фронтының Башҡорт ғәскәрҙәре командующийы (1918-1919), Табын, Тамъян-Ҡатай кантондарының хәрби комиссары (1919).\nҠарамышев Әбделғәни Бәхтегәрәй улы - БР Ишембай районы Маҡар ауылында тыуған. Башҡорт милли армияһын ойоштороусыларҙың береһе, башҡорт дворяндары Ҡарамышевтар нәҫеленән, Гәрәй, Әмир, Мөхтәр, Сөләймән Ҡарамышевтар менән ике туған. Башҡорт хәрби советының интендант бүлеге мөдире (1918).\nҠарамышев Сөләймән Батыргәрәй улы - БР Ишембай районы Маҡар ауылында тыуған. Башҡорт милли армияһы офицеры, башҡорт дворяндары Ҡарамышевтар нәҫеленән. Гәрәй, Әмир, Мөхтәр Ҡарамышевтарҙың бер туғаны. Башҡорт частары Ҡыҙыл Армия яғына сыҡҡас, Башҡорт кавалерия частары составында һуғыша, фронтта һәләк була.\nИшмырҙин Әүхәҙи Ғәләүетдин улы (? - 1923) - БР Ишембай районы Кинйәбулат ауылында тыуған. Башҡортостан автономияһы өсөн милли хәрәкәт эшмәкәре. Хәрби эшмәкәр. Сөләймән менән Ишбулды Ишмырҙиндарҙың ағаһы. Юрматы кантоны етәксеһе (1918). 6-сы Башҡорт йәйәүлеләр полкы командиры(1918), 1-се Башҡорт дивизияһы начальнигы (1919), Башҡорт совет республикаһының хәрби комиссары урынбаҫары (1919-1920), РККА-ның башҡорт частары етәксеһе.\nИшмырҙин Сөләймән Ғәләүетдин улы (1893-1935) - БР Ишембай районы Кинйәбулат ауылында тыуған. Башҡортостан автономияһы өсөн милли хәрәкәт эшмәкәре. Әүхәҙи һәм Ишбулды Ишмырҙиндар менән бер туғандар. Хәрби эшмәкәр, Юрматы кантоны ктәксеһе (1918), Көньяҡ фронттың 1-се Айырым Башҡорт йәйәүлеләр полкы командиры (1919), Үҫәргән, Табын кантондары етәксеһе (1920).\nИшмырҙин Ишбулды Ғәләүетдин улы, БР Ишембай районы Маҡар ауылында тыуған, Башҡортостан автономияһы өсөн милли көрәштә әүҙем ҡатнашыусыларҙың береһе, Әүхәҙи һәм Сөләймән Ишмырҙиндарҙың бер туғаны, 1919 йылда Башҡорт хөкүмәтендә хеҙмәт итә.\nҠушаев Хафиз Ҡушай улы (1888-1938) - Силәбе өлкәһе Арғаяш районы Күҙәш ауылында тыуған. Башҡортостан автономияһы өсөн милли хәрәкәт һәм дәүләт эшмәкәре. Арғаяш кантоны етәксеһе (1918), Арғаяш кантон башҡарма комитеты рәйесе (1920-1922), Башҡортостан Үҙәк Башҡарма Комитет рәйесе (1922-1929).\nМәғәзов Сәйетгәрәй Сәйетйәғәфәр улы (?-1921) - Ҡурған өлкәһе Әлмән районы Асҡар ауылында тыуған. Башҡорт автономияһы өсөн милли хәрәкәт эшмәкәре. Башҡортостан хәрби советы (1918), Башревком (1919) ағзаһы, БАССР хәрби комиссариатының сәйәси-ағартыу идаралығы начальнигы (1920).\nСолтанов Искәндәрбәк Мөхәмәтйәр улы (1872-?) - башҡорт дворяндары Солтановтарҙың хәҙерге Татарстандағы Аҡтаныш районына ҡараған Мәсти ырыу биләмәһендә тыуған. Башҡорт автономияһы өсөн милли хәрәкәт эшмәкәре, башҡорт дворяндары Солтановтар ырыуынан, мосолмандарҙың Үҙәк диниә назараты мөфтөйө М.Солтановтың улы. Башҡорт Кесе ҡоролтайы ағзаһы (1917), Башҡорт хөкүмәтенең юридик бүлеге мөдире (1918), Башҡорт хәрби советы ағзаһы (1918), Өфө дәүләт кәңәшмәһендә ҡатнашыусы (1918).\nҠыуатов Усман Мөхәмәтғәлим улы (1897-1956) - БР Ейәнсура районы Үтәғол ауылында тыуған. Башҡортостан автономияһы өсөн милли хәрәкәт эшмәкәре. Башҡорт дворяндары Ҡыуатовтар ырыуынан, Мөхәмәтғәлим Ҡыуатовтың улы, Ғүмәр Ғәлим (Мөхәмәтғәлим) улы Ҡыуатовтың ҡустыһы. Башҡорт үҙәк шураһы ағзаһы (1917), Башҡорт хөкүмәте, Башревком ағзаһы (1919), БАССР финанс һәм һаулыҡ һаҡлау хәрби комиссары.\nҠыуатов Ғүмәр Ғәлим (Мөхәмәтғәлим) улы (1893-1946) - БР Ейәнсура районы Үтәғол ауылында тыуған. Башҡорт автономияһы өсөн милли хәрәкәт эшмәкәре. Башҡорт дворяндары Ҡыуатовтар ырыуынан. Мөхәмәтғәлим Ҡыуатовтың улы, Усман Ҡыуатовтың ағаһы. Башҡорт халыҡ берлеге бюроһы, Кесе ҡоролтай ағзаһы (1917), Башревком ағзаһы (1919), БАССР һаулыҡ һаҡлау халыҡ комиссары (1919-1928).\nҠыуатов Мөхәмәтғәлим Әбделғәни улы (1873-1937) - БР Ейәнсура районы Үтәғол ауылында тыуған. Башҡортостан автономияһы өсөн милли хәрәкәттә әүҙем ҡатнаша. Мәғариф эшмәкәре. Башҡорт дворяндары Ҡыуатовтар ырыуынан. Ғүмәр һәм Усман Ҡыуатовтарҙың атаһы. Автономиялы Башҡортостандың Үҫәргән кантоны етәксеһе.\nҠыуатов Хужахмәт Әлмөхәмәт улы (1854 - ?) - БР Ейәнсура районы Үтәғол ауылында тыуған булырға тейеш. Башҡортостан автономияһы өсөн милли хәрәкәттә әүҙем ҡатнаша. Мәғариф эшмәкәре, башҡорт дворяндары Ҡыуатовтар нәҫеленән, кантон начальнигы Әлмөхәмәт Ҡыуатовтың улы. Семиреченский өйәҙ милицияһы начальнигы (1917), Башҡортостан хөкүмәтенең хәрби милиция начальнигы (1918).\nИбраһим Ғабдулла Ғәбделғәлләм улы, Ибраһим Ҡыпсаҡ (1895-1937), Башҡортостан Республикаһының Күгәрсен районы, Сапыҡ ауылында тыуған Башҡортостан автономияһы өсөн башҡорт милли хәрәкәте эшмәкәре, яҙыусы. Ҡыпсаҡ кантонының кантон идаралығы ағзаһы (1918), Айырым Башҡорт уҡсылар бригадаһы (1919), Башҡорт кавдивизияһы комиссары (1920), БАССР-ҙың социаль тәьминәт халыҡ комиссары (1920-1921), Каруанһарайҙағы Башҡорт педагогия техникумы директоры (1923-1926).\nСәғәҙиев Һиҙиәтулла Сибәғәтулла улы (1887-1937), Башҡортостан Республикаһының Ишембай районы Тирмәнйылға ауылында тыуған - Башҡортостан автономияһы өсөн башҡорт милли хәрәкәте эшмәкәре, Юрматы кантон идаралығы ағзаһы (1918), Петроградта Башҡорт кавалерия дивизияһының сәйәси бүлек мөдире (1919), Башҡорт уҡсылар бригадаһы комиссары (1920), БАССР Халыҡ мәғарифы комиссары (1921-1922).\nЯҙылған: 27.03.19 | Ҡаралған: 216


Домофонд>Продажа квартир>Санкт-Петербург>Однокомнатные>Улица Дыбенко>Номер в каталоге: 1476811399\n3 082 515 ₽\n1-комн. квартира, 33.3 м², 5/24 эт.\nНомер в базе ЦДС: 67232\nЖилая площадь (м²): 33.3 м²\nЦена: 3 082 515 ₽\nЦена за м²: 92 568 ₽\nНомер в каталоге: 1476811399\nЭто предложение 3 082 515 ₽ 92 568 ₽


1 государственный язык кот д ивуара\n▲ 23 740 424  чел. (86-е)\n1800  долл. (144-й)\n▲ 0,432 ( низкий ; 168-е место)\nЧитайте также: Выражение желания в немецком языке\nЧитайте также: Диалог на татарском языке с другом\nЧитайте также: Как переводится с французского языка эрмитаж


Главная — CES for You\nУспех наших учеников — это наш успех!\nШкола CES — это место, где дети и взрослые могут получить качественное образование за короткое время.\nПо окончанию обучения выдается сертификат и предоставляется пожизненный доступ к урокам на нашем портале.\nМы обучаем и проверяем результат!\n1. село Чемолган, Ушконыр\nул. Макатаева 45 уг ул. Жибек Жолы (Жданова, рядом с кафе «Жыбек Жолы»)\nтел.: 8 747 518 36 26\nул. Казангап 4\n(район 1 школы)\nтел.: 8 702 673 99 02\n3. г. Каскелен-1\nул. Умралиева 56 А\n(за 15 аптекой)\nтел.: 8 727 300 11 98; 8 707 723 09 08\n4. г. Каскелен-2\nтел.: 8 707 709 42 15\n5. г. Алматы, мкр. Улжан\nул. Жалайыри 195\n(напротив школы 152)\nтел.: 8 707 624 38 09\n6. г. Иссык, Есик\nул. Ауезова 63Б\nтел.: 8 707 822 57 38\n7. с. Узынагаш\nул. Суюнбая, угол ул. Сатпаева 181\n(в р-не магазина “Тянь-Шань»)\nтел.: 8 727 702 44 84; 8707 818 55 03\n8. пос. Алмалыбак, КИЗ\nул. Ерлепесова 38\n(рядом с магазином Аккайын) 2 этаж\nтел.: 8 707 865 26 95\nул. Зулпыкар 22\nтел.: 8 747 115 66 07\n8 775 697 22 19\nдом 10, 1 этаж\nтел.: 8 747 285 00 27\n11. г.Алматы ЖК «Премьера» мкр Шугыла\nтел.: 8 707 928 46 68\n12. г. Алматы, с. Теректы\nул. Орталык 27 А\nтел.: 8 747 146 60 46\n13. г. Каскелен-3\nмкр. Алтын Ауыл дом 10/3, 2 этаж\nтел.: 8 (701) 772-36-06\n14. с. Байтерек, Новоалексеевка\nул. Талгарская 5, напротив школы\nтел.: 8 707 216 88 36\n15. п. Панфилов, (Табаксовхоз)\nТомаровского д.3 (напротив Акимата)\nтел.: 8 747 623 93 26\nМы раскрываем горизонты


«Аҡмулла шишмәһе» ҡоромаһын!\n25 Декабрь 2017, 18:37\nШағир ҙа күп ерҙә, йырсы ла күп, Тик Аҡмулла берҙән-бер бит ул. Быуаттарҙан алып быуаттарға Нурҙар сәсеп торор ир бит ул. Рәшит ШӘКҮР.\nТик Аҡмулла берҙән-бер бит ул.\nБыуаттарҙан алып быуаттарға\nЯҡтылыҡ йырсыһы Аҡмулла мәңге халыҡ күңелендә. Йыл һайын республика, район кимәлендә «Аҡмулла уҡыуҙары», «Аҡмулла вариҫтары», «Аҡмулла шишмәһе» кеүек бәйгеләр үткәрелеп тора. Уларҙан беҙҙең тамъян-таймаҫтар ҙа ситтә ҡалғаны юҡ. Мәктәбебеҙҙә бөйөк мәғрифәтсегә арналған бик күп саралар уҙғарҙыҡ. Уҡыусылар Аҡмулланың тормошон һәм ижадын сағылдырған фәнни-эҙләнеү эштәре менән сығыш яһаны, уның шиғырҙарын һөйләне. Үҙҙәре ижад иткән шиғырҙарҙы ла уҡып ишеттерҙеләр. Иң яҡшы тип табылған эштәр район уҡыусылары араһында уҙғарылған «Аҡмулла шишмәһе» конкурсына ебәрелде. Наҙгөл Янышева, Әмилә Әхмәтвәлиева, Аделина Ғәлишина, Раксана Базарова, Айзат Латипов һәм Гүзәл менән Данил Иҙрисовтар уңышлы сығыш яһап, Маҡтау ҡағыҙы менән бүләкләнде. Булат Ғатауллин шағир-мәғрифәтсегә арнап эшләгән видеоролигы менән икенсе урын яуланы.\nҺеҙҙең иғтибарға уҡыусыларҙың ижад емештәрен тәҡдим итәбеҙ.\nЗөһрә ЙӘНТҮРИНА, уҡытыусы.\nНәсихәтең беҙгә кәрәкле\nБөйөк шағир – Аҡмулла,\nЙәшәй минең йөрәктә.\nШатланамын, сөнки ул\nТыуған ошо төйәктә.\nЯҡын үткер булмышы,\nҺәм башҡарған һәр эше.\nАҡмулла – бөйөк сәсән,\nДанлаған ул тыуған еремде.\nАманат итеп ҡалдырған\nҒәзиз башҡорт телемде.\nБелгән ул төрлө телдәрҙе,\nБик күп илдәрҙә булған.\nҺинең даның һис кем юя алмаҫ,\nНәсихәтең беҙгә кәрәкле.\nУл, ҡыҙҙарың уҡып туя алмай,\nҺоҡландыра бөтә ғаләмде.\nДанил ИҘРИСОВ, VIII синыф уҡыусыһы.\nҒорурланам, тыуған ерем,\nҺиндә тыуып үҫкәнгә.\nДим буйында һыуҙар инеп,\nШишмә һыуын эскәнгә.\nДанланы ошо ерҙе.\nАманат булып яңғырай\nНаҙанлыҡҡа ҡаршы һүҙе.\nБик көслө булған уның\nШуның өсөн сит яҡтарға\nАлып киткән яҙмышы.\nҮгәй әсәй ҡыйырһытҡас,\nКиткән ул далаларға.\nИзге эшең онотолманы,\nҒаләмдәргә өндәй ялҡыны.\nҠараңғы төндә яҡты йондоҙ булып,\nТыуған еребеҙҙә балҡыны.\nГүзәл ИҘРИСОВА, VIII синыф уҡыусыһы.\nБар донъяға бер булған\nМең һигеҙ йөҙ утыҙ берҙә,\nҺалҡын ҡыштың таңында,\nБашҡорт ерен данларға\nТыуған беҙҙең Аҡмулла.\nБик зирәк бала булып,\nҮҫеп буйҙар еткергән.\nБелем алып мәҙрәсәлә,\nДонъя гиҙергә киткән.\nБик аҡыллы ул булған,\nКүп шиғырҙар ул яҙған.\nБөйөк шағир, сәсән булып\nБар донъяға бер булған.\nРаксана БАЗАРОВА, VI синыф уҡыусыһы.\n«Башҡорттарым,уҡыу кәрәк!» –\nБөгөн дә бик фәһемле.\nСал быуаттар аша үткән\nАҡмулла кеүек беҙ ҙә\nУҡып белем алырбыҙ.\nКәрәк кеше булырбыҙ.\nАйзат ЛАТИПОВ, V синыф уҡыусыһы.


Башҡортостан Кинематографсылар союзын Фәрит Ғәбитов етәкләне // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан Кинематографсылар союзын Фәрит Ғәбитов етәкләне\n12:44, 13 ноября 2014 Мәҙәниәт\nФәрит Ғәбитов Башҡортостан Республикаһы Кинематографсылар союзы рәйесе итеп һайланды. Ҡарар БР Кинематографсылар союзының отчет-яңынан һайлау йыйылышында ҡабул ителде. Фәрит Ғәбитов республиканың иң әүҙем кино эшмәкәрҙәренең береһе булараҡ билдәле, етәкселек тәжрибәһенә эйә, шул иҫәптән кинопрокат тармағында ла.\nСоюз башлығы вазифаһына өс кандидатура күрһәтелә – әле эшләп килгән Айсыуаҡ Йомағолов, кинорежиссер Вилүрә Иҫәндәүләтова һәм Башҡортостан Кинематографсылар Союзының яуаплы секретары Фәрит Ғәбитов.\nКинематографсылар союзының отчет-яңынан һайлау йыйылышы эшендә Рәсәй Кинематографсылар союзының төбәктәр менән эш итеү буйынса бүлек начальнигы Андрей Трещалин һәм БР мәҙәниәт министры урынбаҫары Шамил Абраҡов ҡатнаштылар.\nДүрт йыл эсендә эшләнгән эш тураһында ентекле отчет менән Кинематографсылар союзы рәйесе, кинорежиссер Айсыуаҡ Йомағолов сығыш яһаны. Ул «Башҡортостан» киностудияһы менән бергәләп эшләнгән киносараларҙы: фильмдарҙың презентацияларын, киногастролдәрҙе, республика ҡалаларындағы һәм унан ситтәге ижади осрашыуҙарҙы, анимацияның 100 йыллығына арналған «Родина» кинотеатрындағы «Башҡорт йәнһүрәт-әкиәтен» һәм башҡа ижади проекттарҙы хәтергә алды.\nСоюз шулай уҡ кино ветерандарына һәм йәш кинематографсыларға матди ярҙам күрһәткән. Ойошма йәмәғәттә айырым урын биләй һәм республика мәҙәниәтен үҫтереүгә һәм милли киноны пропагандалауға үҙ өлөшөн индерә, тип хәбәр итте «Башҡортостан» киностудияһы матбуғат секретары Зөһрә Бураҡаева.\nШамил Абдраҡов башҡорт кинематографына дәүләт ярҙамының әһәмиәтен билдәләне: ул кинопроекттарға республика Президентының гранттары, киностудияның яңы, үҙ бинаһына күсеүе, кино төшөрөү павильонын реконструкциялау һәм «Аҡбуҙат» Халыҡ-ара милли һәм этник кино фестивален уҙғарыу.


Кабели (70) Наушники (138) Стэдикамы для смартфонов (3) Чехлы (186) Защитные плёнки (98) Держатели (6) Зарядные устройства (58) Адаптеры (9) Моноподы (1) Караоке микрофоны (1) Карты оплаты и Стартовые пакеты операторов GSM (1) Гарнитуры (53)\nНаличие в магазинах: ул. Байтурсынова, 48а\t4 шт. ул. Айтеки-Би, 4\t2 шт.\nНаличие в магазинах: ул. Байтурсынова, 48а\tул. Айтеки-Би, 4\t4 шт.\nНаличие в магазинах: ул. Байтурсынова, 48а\t4 шт. ул. Айтеки-Би, 4\t5 шт.\nНаличие в магазинах: Склад г. Кызылорда\t3 шт. ул. Байтурсынова, 48а\tул. Айтеки-Би, 4\t5 шт.\nНаличие в магазинах: ул. Байтурсынова, 48а\t2 шт. ул. Айтеки-Би, 4\t5 шт.\nНаличие в магазинах: ул. Байтурсынова, 48а\t5 шт. ул. Айтеки-Би, 4\t2 шт.\nНаличие в магазинах: ул. Байтурсынова, 48а\t5 шт. ул. Айтеки-Би, 4\t3 шт.\nНаличие в магазинах: ул. Байтурсынова, 48а\t5 шт. ул. Айтеки-Би, 4\t5 шт.\nНаличие в магазинах: ул. Байтурсынова, 48а\t3 шт. ул. Айтеки-Би, 4\t4 шт.\nНаличие в магазинах: Склад г. Кызылорда\t5 шт. ул. Байтурсынова, 48а\tул. Айтеки-Би, 4


ФГБУН Кировский НИИ гематологии и переливания крови ФМБА России заключил соглашение с сетью медицинских клиник "Клиника Фомина"\nКировский научно-исследовательский институт гематологии и переливания крови О НАС Новости ФГБУН Кировский НИИ гематологии и переливания крови ФМБА России заключил соглашение с сетью медицинских клиник "Клиника Фомина"\nФГБУН Кировский НИИ гематологии и переливания крови ФМБА России заключил соглашение с сетью медицинских клиник "Клиника Фомина" и в ближайшее время во всех филиалах начнется прием потенциальных доноров костного мозга.\nСдать анализ крови для Федерального регистра доноров костного мозга можно в Клиниках Фомина в Москве, Санкт-Петербурге, Белгороде, Калуге, Твери, Пензе, Краснодаре, Уфе, Стерлитамаке, Перми и Воронеже.\nМосква, ул. Долгоруковской, 17с1\nБелгород, ул. Преображенская, 119\nПенза, ул. Красная, 68\nКраснодар, ул. Красных Партизан, 359\nТверь, ул. Л. Базановой, д.5\nТверь, ул. Вагжановский переулок, д. 14\nТверь, ул. Горького, 107А\nУфа, ул. Комсомольская 17/1\nПермь, ул. Александра Матросова, 13\nВоронеж, ул. Карла Маркса, 72А\nНапомним, что стать донором гепомоэтических стволовых клеток (костного мозга) и спасти жизнь онкогематологических больных может донор, чьи данные есть в Федеральном регистре доноров костного мозга. Чтобы стать донором Регистра, нужно сдать образец крови и заполнить анкету.


Супер конфетка от Светланы. Чур моя! :)) Сколько всякой вкуснятины!


“Аллаһ” һүҙе яҙылған Таллы тауы\n“Аллаһ” һүҙе яҙылған Таллы тауы24.01.2012\nАллаһы Тәғәләнең мөғжизәләре сикһеҙ. Әйтерһең, Таллы тауыбыҙҙағы изге һүҙ әҙәм балаларына Ер йөҙөнә тик изгелек ҡылырға ғына ебәрелеүен иҫкәртеп тора кеүек. Һүҙ Түбәнгеташ ауылы эргәһендәге тау хаҡында бара, унда ағастар менән гүйә ғәрәп телендә “Аллаһ” һүҙе яҙылған.\nЭргәлә һыйынып ҡына Нөгөш йылғаһы ағып ята. Был ерҙәрҙә сәңкем-ҡыпсаҡ ырыуы йәшәгән. Борон-борондан тауҙың башында төрлө йыйындар, йолалар үткәрелгән. Тирә-яҡтан йыйылған халыҡ ер-һыуға, илгә бәрәкәт, именлек теләгән. Төрлө уйын, ярыштар ойошторолған, һәр төбәктең иң оҫта ҡурайсыһы, йырсыһы, бейеүсеһе билдәләнгән. Был йола онотолмай. Әле лә халҡым тауға күтәрелә. Унан күңелең ҡотайып, сафланып, көсәйеп төшкән кеүек булаһың. Әлбиттә, тауҙарға күтәрелгәндә һәр саҡ изге маҡсат ҡуйылырға тейеш булған. Ишан-хәҙрәттәре менән дә данлы был төбәк. Исеме инде тау буйында тал ағасы күп үҫкәнгә шулай аталған.\nТаллы тауы эргәһендә Боҫло тауы бар. Был урын да серле. Элек-электән был тауҙан боҫ күтәрелеп торғанға, халыҡ уға ошо атаманы биргән. Унан ҡыш көнө лә быу сыҡҡан, тиҙәр. Ҡая таштары аҫтынан урғылып Фәйзулла шишмәһе ағып ята. Был һыу иҫ киткес татлы булыуы менән билдәле. Ошо тауҙар теҙеменән Ҡоро Бағырҙай һәм Һыулы Бағырҙай исемле йылғалар ағып сыға. Яҙын ағып, йәйен ҡороғанға тәүгеһенә халыҡ шундай атама биргән. Икенсеһе иһә — тау-таш араһынан урғылып ағып ятҡан һалҡын һыулы йылға. Йәйҙең эҫе көндәрендә яланда эшләгән халыҡ бында һыуһынын ҡандырған. Исеме “һыуға бағыу, рәхмәт әйтеү” һүҙенән барлыҡҡа килгән.\nНи өсөн мин был һыуҙарҙың татлы булыуының сәбәбен халҡыбыҙға еткергем килә? 1980 йылдар тирәһендә Боҫло тауы итәгендә ултырған Ерек ауылы шишмәһенең һәм тирә-яҡтағы һыуҙарҙы анализға алып, Свердловск ҡалаһына тикшерергә ебәрәләр. Санэпидемстанция белгестәре әйтеүенсә, анализ һөҙөмтәһендә ошо Ерек ауылының һыуы үҙенең сифаты һәм таҙалығы буйынса ла иң яҡшыларҙан иҫәпләнгән. Шуға белгән кешеләр, туристар Нөгөш юлында ултырған был ауылдың һыуын татымай китмәй.\nТәбиғәтебеҙ сере, мөғжизәләре сикһеҙ. Тауҙарыбыҙҙа изге һүҙҙең яҙылыуы, һыуҙарыбыҙҙың тирә-яҡта иң таҙаһы булыуы, ошо урында ултырған ауылдарҙағы халыҡтың айыҡ тормош алып барыуы — былар бөтәһе лә мөғжизә түгелме?\nМәләүез районының Нөгөш ҡасабаһынан 23 километр көньяҡҡа табан Ҡотоҡсумған мәмерйәһе урынлашҡан.\nҠотоҡсумған Уралда иң оҙон мәмерйәләрҙән һанала. Оҙонлоғо 12 километрға етһә, тәрәнлеге – 126 метр. Мәмерйә өс ҡаттан һәм бер нисә өлөштән тора. Уны ғалимдар тәбиғи музей-лаборатория тип атай. Бында бик ҡыҙыҡлы тәбиғи залдар бар: “Китапхана”, “Фил”, “Кубиктар”, “Метрополитен”, “Тамашалар залы” һәм башҡалар. Шахта стеналары ғәжәйеп сталактит һәм боҙ сусаҡтар менән биҙәлгән. Был коридорҙарҙан һыу аҫты йылғаларының тауышы ишетелеп тора. Серле күлдәре таң ҡалдыра.\nҠотоҡсумғандан алыҫ түгел тағы ла бер нисә мәмерйә бар. Беренсе Ҡотоҡ 2,8 километр төньяҡҡа табан урынлашҡан. Был формаһы буйынса тоҡҡа оҡшаған ике залдан тора. Иҙәндәре тулыһынса боҙ менән ҡапланған, түбәләре бик түбән. Ҡайһы бер ерҙәрендә мүкәйләп үтергә тура килә. Эске залдарға инеүселәрҙе матур боҙло сталактиттар, ҙур сталагмит колонналары ҡаршы ала. Уның дөйөм оҙонлоғо – 520 метр.\nИкенсе Ҡотоҡ мәмерйәһе Сумғандан 2,5 километр төньяҡҡа ҡарай урынлашҡан. Уның дөйөм оҙонлоғо — 2050 метр.\nӨсөнсө Ҡотоҡ мәмерйәһе лә үҙенсәлекле. Ул һикәлтәле боҙланған шахтаны хәтерләтә. Оҙонлоғо — 43 метр.\nДүртенсе Ҡотоҡ мәмерйәһе — Сумған мәмерйәһенән төньяҡҡа табан 400 метр алыҫлыҡта. 20 метр тәрәнлектән шахта башлана. Ул иң тәрәндәрҙән һанала.\nСумған мәмерйәһе 1965 йылдан өйрәнелә башлай, ә 1986 йылдан был урындар Башҡортостандың милли паркы тип иғлан ителә. Уға тиклем Мәләүез районының элекке Ленин исемендәге колхоз бесәнлеге еренә инә. Оҙаҡ йылдар бында мал ҡышлатыла. Борон ошо тирәлә Сауҡа, Кәшәлә, Ваҙраш, Күккүл һәм башҡа утар, ауылдар булған. Тәбиғәттең ғәжәйеп матур төбәге был. Был мәмерйәгә Сумған йылғаһы ергә сумғанға шундай атама бирелгән. Бик матур Көмбәҙәкле йылғаһы иһә Сумған йылғаһына барып тоташа. Ер аҫтынан ағып, бер нисә саҡрымдан һуң ул Ағиҙелгә ҡоя. Көмбәҙәкле йылғаһына исемде көн (ҡояш) төшөп торған матур ерҙән аҡҡанға шулай ҡушҡандар.\nОшонда халыҡтың тағы ла яратып һөйләгән Күккүл утары ере бар. Бик матур йәйләү урыны булған ул. Шундай атамалы күле лә бар. Үҙе тәрән, күк төҫтә. Тәбиғәттең серле, бәрәкәтле был төбәгендә йыл һайын торна һәм ҡыр ҡаҙҙары бәпкә сығара.\nҠанлы күл тип аталған бик тәрән һыу ятҡылығы ла бар. Бында йыландарҙың күп булыуы билдәле. Революцияға тиклем Әбет ауылынан Мөхәмәтша Иҫәнов күлдең тәрәнлеген белер өсөн сумып ҡараған. Күл төбөндә ул бейек ағастарҙың, хатта солоҡтарҙың булыуын шәйләй. Күрәһең, бында ҡасандыр һыу күтәрелгән булғандыр.\nБорон, тәүарих һөйләүсе ҡарттар әйтеүенсә, юрматы күсе ҡайҙалыр, Ыбыр-сыбыр илендәге шикелле, айырылып ҡалған да, уны Урал тауҙарына изге инәбеҙ Аҡ бүре алып ҡайтҡан. Көнгәк итәгендә уларҙы туҡтатып, иң шәп йырсыға иң боронғо йырҙы башҡарырға ҡушҡан. Ни ғәжәп: йырҙы тау үҙе күтәреп алған — унда үҫкән ҡурай көпшәләре шул уҡ көйгә дәррәү һыҙғырып моңланған, ти. Бына йырығыҙ ҡурай менән ҡауышты, сөнки тәүватанығыҙға ҡайттығыҙ тигән, ти, Аҡ бүре.\nШулай итеп, юрматылар ошонда яңынан донъя көтә башлаған, Әтил ата хөрмәтенә аталған Иҙелдә, Һуҡайлыла, Ашҡаҙарҙа һыулаған. Көнгәк менән Торатау Тәңрегә табыныр тауҙары булған. Мал-тыуары ишәйгән, ҡорал һәм ҡороҡ тотор ир-егеттәре артҡан.\nМадъярҙар менән бергә йәшәп алып киткәндәрен тәүарихсы ҡарттар былай бәйән иткән. Бында ҡайтып төпләнеүҙәренә өс быуат үткәс, ниндәйҙер күп һанлы күстең яҡынлашыуы тураһында хәбәр итәләр. Беҙ һеҙҙең аҙашып ҡалған ярпығыҙ, тик хәҙер “мадъяр” тип аталабыҙ, тигән тегеләр. Юрматылар мадъярҙарҙы үҙҙәренең янына ҡабул иткән (Булат Рафиҡовтан).\nАғиҙелдең төньяҡҡа табан боролған урынындағы тауҙы Көнгәк тауы тип йөрөтәләр. Көнгә ҡарап ятҡанға күрә шулай атағандарҙыр инде. Көнгәк тауы Ҡарауыл, Йәнгүҙәй исемле тауҙар теҙмәһенән тора. Халыҡ, илгә килгән дошмандарҙан һаҡланыр өсөн, Ҡарауыл тауына ҡарауыл ҡуйған. Яу килһә, сигнал итеп төтөн һалғандар. Көнгәк түбәһе инде борон-борондан халҡыбыҙҙың Тәңренән фатиха алыр, теләк теләр урыны булған. 1812 йылғы Ватан һуғышы осоронда яуға китеүсе ир-егеттәрҙе ошо тауҙан оҙатҡандар. Оло йыйын уҙғарылған, уларҙың имен-аман яуҙан еңеп ҡайтыуын теләгәндәр.\nНаполеонды Рәсәйҙән ҡыуып, Парижды алып, яугирҙәрҙең иҫәндәре тыуған яҡтарына ҡайтҡан. Ошо ҡыуаныстан халыҡ йәнә Көнгәккә сығып, йыйын йыйып, ҙур байрам яһаған. Шунда булған кешеләр йыл һайын бер мәлдә Көнгәккә сығырға һүҙ беркеткән.\nАна шунан алып йәшәй был байрам, именлек, һиллек байрамы.\nРайоныбыҙҙың Һыртлан ауылында Әүлиә шишмәһе бар. Изге тауҙа өс әүлиә ерләнгәнлеге билдәле.\nБорондан был шишмәнең һыуы шифалы һаналған. Ауырыған, күңел тыныслығы тапмаған кешеләр ихлас ышанып, доғалар ҡылып һыуын эсһә, еңеллек һәм дауа тапҡан. Бөгөн дә был изге ергә халыҡ төрлө яҡтан килә. Боронғо ҡарттарҙың һөйләүенсә, был тауҙа элек үҙенең ырыуы менән бер хан ултырған. Ул әүлиә булған. Ә шишмәнең һул яғындағы ике әүлиәнең кемлеге билдәһеҙ. Шишмә өҫтөндәге Әүлиә ҡәберенең аҡ ташы бик мөғжизәле һәм хикмәтле. Тауға насар уйлы кешеләр килһә йәки хәмер эсһә, таштың төбөнән ҡан һарҡыған. Күрәһең, әүлиә рухы рәнйегәндер.\nБөйөк Ватан һуғышынан һуң ниндәйҙер ғалимдар килеп, тикшеренеү үткәргән. Уларҙың әйтеүенсә, был таштың тамыры өс яҡҡа бик тәрәнгә һәм йыраҡҡа айырылып киткән. Шуға уны ҡуҙғатырға ҡушмағандар. Юғиһә туфан һыуы ҡалҡыуы мөмкин, тигәндәр. Ғөмүмән, Ағиҙел буйындағы тауҙарҙы, Сорғояҙ ауылы тирәһен әүлиәләр төйәге тип йөрөтәләр.\nХәҙерге көндә был изге урын таш кирбес менән буралып, иркен иттереп кәртәләп ҡуйылған.\nМеңәр йыл дауамында Сумған, Юрмаш, Көмбәҙәкле, Күперле һәм башҡа йылғаларҙың бер ер өҫтөнән, бер ер аҫтынан алҡынып ағыуы карст ҡатламдарынан төрлө мөғжизәләр барлыҡҡа килтергән.\nКүперле шарлауығы — тәбиғәттең ҡулы менән һалынған бейек таш күпер — шул мөғжизәләрҙең береһе.\nКүпергә юл Нөгөш һыу һаҡлағысынан арыраҡ, Ҡыҙ күҙ йәше гөрләүегенән биш километр алыҫлыҡта ята. Был шарлауыҡ тураһында ошондай легенда бар. Имеш, бер һылыу ҡыҙҙы үҙенән бик күпкә оло кешегә кейәүгә бирергә булғандар. Ә уның яратып йөрөгән егете булған.\nҠыҙ риза булмаған, ошо ҡаяларҙы ҡосоп серҙәрен һөйләгән. Уның зарын ер-һыу ҙа уртаҡлашҡан. Шуға ошо ҡаянан шишмә урғылып сыҡҡан.\nКүперле — Нөгөш йылғаһы тармағынан барлыҡҡа килгән бәләкәй йылға. Тәбиғи күперҙән ике-өс километрҙараҡ өҫтә, ер аҫты юлынан ағып, бейек ҡаялар араһынан килеп төшөп, бәләкәй шарлауыҡҡа әйләнә. Тәбиғи күперҙең оҙонлоғо — 35, бейеклеге — 20, киңлеге — 4 метр.\nРайоныбыҙҙың перспективаһыҙ ауылдар исемлегенә инеп, юғалып ҡалған Төбәк ауылы биләмәһендә, Көнгәк тауының көньяҡ битләүендә серле Гөбөргәйел күле бар.\nАуыл ҡарттары һөйләүенсә, был күлдә борондан ташбаҡалар йәшәгән. Шуға ла был күл Гөбөргәйел, йәғни ташбаҡа тип исемләнгән. Хатта был күлде Аждаһалы күл тип тә йөрөтәләр. Күлдә ташбаҡалар бөгөн дә бар, ләкин күп түгел. Аптраҡ ауылында йәшәүсе Фәрзәнә инәй: “60-сы йылдарҙа өй һалдыҡ, күл янына мүк үләне йолҡорға барҙыҡ. Ул яҡҡа барырға ҡурҡа торғайныҡ, сөнки тәрилкә кеүек ташбаҡалар мыжғып торор ине”, — тине. Элегерәк был ташбаҡалар ҡороған ағастар өҫтөндә ҡыҙыҡ ҡына итеп теҙелешеп ултыра торғайны, ти ауыл халҡы. Бер йылды ер һөрөп йөрөгән тракторҙың тырмаһына эләгеп ҡайта бер ташбаҡа. Аҙаҡ ауылдан ике саҡрым алыҫлыҡта ятҡан күленә кире әйләнеп ҡайтҡан был йән эйәһе. Яҙғы ташҡындар ваҡытында күлдең мороно Ағиҙелгә ҡушылып та ала, шуға ҙур-ҙур йәйендәр, төрлө балыҡтар тулып ҡала. Шундай ҡотло күл ул — Гөбөргәйел.\nБөгөнгө заводтарыбыҙҙың төтөнөнә, экологияның хөртлөгөнә ҡарамайынса, заманыбыҙға яраҡлашып йәшәп ята ташбаҡалар — шул мөғжизә түгелме?\nҠыҙыл Таштың киләсәккә ишараһымы?\nБеҙҙең Нөгөш буйында Ҡыҙыл Таш ҡаяһына ҡағылышлы ғәжәйеп тарих бар. Был тауға яҡын ике йылға аға: береһе — Суханыш (Үс ҡаныш), икенсеһе — Нөгөш.\nСуханыш исеменең барлыҡҡа килеүе ошондай ваҡиғаға бәйле. Бер ҡалмыҡ егете Юрматы ырыуынан ҡыҙ урлаған. Ҡыҙҙың һөйгәне улар артынан ҡыуа төшкән. Юлда өс-дүрт йортло утарға еткән һайын: “Ҡалдыр!” — тип ҡысҡыра икән был (тирә-яҡтағы Ҡалдар исемле ауылдар атамаһы ошо ваҡиғанан таралған, тиҙәр). Ағиҙелде үтеп, Нөгөш буйына килеп еткәндәр. Нөгөш аръяғындағы бер бәләкәй йылға буйында егет быларҙы ҡыуып еткән. Алыш башланған. Ҡалмыҡ егете дошманын инде сәнстем тигәндә, һуңғыһының өҫтөнә эте һикереп өлгөргән. Үлемесле алышта еңгән егет йылғала йыуынған мәлдә бер ылау килеп туҡтай. Юлаусылар: “Был ниндәй үлтереш?” — тип һөрәнләй башлай. Юрматы егете: “Ә хәҙер үс ҡанды, туғандар!” — тип яуап биргән. Шул ваҡыттан алып әлеге йылғаны “Үсҡаныш” тип атай башлағандар. Был ерҙәргә урыҫтар килеп ултыра башлағас, уның исеме Суханыш булып киткән.\nӘбет, Түбәнге Таш, Эткөсөк ауылдары Нөгөштөң һул яҡ ярында урынлашҡан. 1760 – 1800 йылдарҙа уң яҡ ярында урыҫ ауылдары барлыҡҡа килгән. Хлебодаровка урынында — Килтәй исемле башҡорт ауылы, Александровка урынында Сәңкем ҡарт ырыуы ултырған ауыл булған. Башҡорт ырыуҙары үҙ-ара һуғышҡанда, сәңкем ырыуы низағҡа ҡыҫылмайынса, хәҙерге Күгәрсен районының Тәүәкән ауылы урынлашҡан ергә күскән.\n“Ҡар иреһә — Нөгөш таша, ғауға булһа — сәңкем ҡаса” тигән әйтем дә шул замандан ҡалған. Сәңкем ҡарт иһә бик аҡыллы булған, ҡурҡаҡлыҡтан күсенмәгән, ырыуҙы һаҡлау маҡсатынан сығып эш иткән.\nНөгөш йылғаһының уң яғындағы ерҙәр бөтәһе лә Килтәй исемле ҡарттыҡы булған. Борон бында бик ҙур башҡорт ауылдары урынлашҡан. Тау һыртындағы боронғо зыярат, таш менән өйөлгән Әүлиә ҡәбере әле лә бар. Халыҡ был урында һаҡ йөрөй, ғибәҙәт ҡыла.\nКилтәй исемле ауыл был тирәлә икәү. Береһе Ағиҙелдең уң яҡ ярында, Йомағужаға ҡаршы, урынлашҡан булһа, икенсеһе — Нөгөш аръяғындағы хәҙерге Хлебодаровка.\nКилтәй Үтәшев (1746 – 1822) Сәңкем-Ҡыпсаҡ волосы старшинаһы була. 1800 йылдарҙа Килтәй урыҫтарға ер һатҡан. Тәүҙә улар бер үгеҙ тиреһе тиклем генә ер һораған, аҙаҡ тирене нәҙек кенә итеп ҡырҡып, бер нисәһен ялғаған. Тире ахыр сиктә ете метрға еткән. “Тәүәккәлләнем, әйҙә алығыҙ!” — тигән Килтәй. Урыҫтар бер арба баҡыр аҡса менән иҫәпләшкән, тиҙәр. Әлбиттә, урыҫ аҙ ғына ер менән ҡәнәғәтләнеп ҡалмаған, ата-бабаларыбыҙҙы эсереп, алдаштырып, Нөгөш йылғаһының уң яғын тотош үҙенә тартып алған. Халыҡ ҡартты ҡәһәрләгән. Килтәй иһә Ағиҙел йылғаһы буйындағы биләмәһенә күсеп киткән. Нөгөш буйы һатылғас, Ҡыҙыл таш тауы өс көн, өс төн ниндәйҙер сәйер тауыш сығарып геүләгән, аҙаҡ бейек тау ишелеп төшөп, ҡыҙыл ташлы ҡая хасил булған. Халыҡ фекеренсә, ер-һыу рухы был ҡылыҡҡа ризаһыҙлығын белдергән.\nЫсынлап та, донъяла бер нәмә лә эҙһеҙ үтмәй. Килтәй ҡартты ерләгән ваҡытта ғәжәйеп хәл була. Уны ерләп, йыназа уҡығанда ер уйыла башлай. Халыҡ тиҙ генә ҡаса. Был тирә әле лә уйһыу булып ята. Халыҡ фаразлауынса, ер һатыусыға тәбиғәтебеҙҙең ҡәһәре төштөмө икән? Беҙ бындай ғибрәттән фәһем алырға тейешбеҙ. Ер-һыуҙарыбыҙға бер ниндәй ҙә байлыҡ та, аҡса ла торошло түгел. Бөгөн дә алыҫтан ҡыҙарып ҡарап торған Ҡыҙыл Таш тауы киләсәккә ишара яһай, халҡыбыҙҙы киҫәтә кеүек. Тәбиғәтебеҙҙең мөғжизәләре сикһеҙ, уларҙы ҡәҙерләй генә күрәйек.


Республиканың төньяҡ-көнсығыш төбәгендә бушлай юридик консультациялар үткәрелде // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликаның төньяҡ-көнсығыш төбәгендә бушлай юридик консультациялар үткәрелде\n12:59, 31 мая 2012 Йәмғиәт\nБашҡортостан Президентының Мәсәғүт ауылындағы йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә граждандар менән осрашыу үтте. «Рәсәй юристары ассоциацияһы»ның төбәк бүлексәһе Аппараты етәксеһе Людмила Әхмәтшина, адвокаттар, нотариустар Дыуан районы халҡына бушлай юридик консультациялар үткәрҙе.\nЮристарға йәмғеһе 66 кеше мөрәжәғәт итте. Улар ер һәм торлаҡ милкенә хоҡуҡ, хеҙмәт, эшҡыуарлыҡты үҫтереү, һалым һалыу принциптары, баланы тәрбиәгә алған ғаиләләргә социаль түләмдәр, званиелар биреү, хосусилаштырыуға бәйле мәсьәләләрҙе ҡуҙғатты.\nБелгестәр хоҡуҡи консультациялар һәм аңлатмалар бирҙе. Ҡайһы бер мәсьәләләр «Рәсәй юристары ассоциацияһы»ның төбәк бүлексәһе Аппараты етәкселәренең һәм БР Президентының Мәсәғүт ауылындағы йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһенең контроленә алынды.\nАлдағы айҙарҙа бындай хоҡуҡи сараларҙы республиканың башҡа төбәктәрендә лә үткәреү планлаштырыла.\nТеги: хоҡуҡи ярҙам,граждандар ҡабул итеү