«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ҒАИЛӘ ИМЕНЛЕГЕ - ИЛ ИМЕНЛЕГЕ, йәғни Яҡындарына ҡарата көс ҡулланғандарҙы тыйыусы закон бармы? - 2020 - Мәҡәләләр\nҒАИЛӘ ИМЕНЛЕГЕ - ИЛ ИМЕНЛЕГЕ, йәғни Яҡындарына ҡарата көс ҡулланғандарҙы тыйыусы закон бармы?\nДәүләт Думаһында ғаиләләге йәберләүҙәргә ҡаршы көрәшеүҙе маҡсат итеп ҡуйған закон проекты әҙерләнә. Был закон нимәне күҙаллай? Ғаиләләрҙәге аралауға, ярҙамға, хәстәргә мохтаж булған ағзаларға ярҙам итеүҙе. Яҡындары тарафынан ҡыйырһытылғандарҙың хоҡуғын яҡлауҙы. Ҡурҡыныс һәм хәүеф аҫтында көн итеүселәрҙе баҫым зонаһынан тартып алыуҙы. Һәм, ахыр сиктә, яҡындарына физик һәм мораль зыян килтереүселәрҙе иҫкәртеүҙе, яман ҡылыҡтан туҡтатыуҙы. Яңы закон һәм уны тормошҡа ашырыу буйынса алып барыласаҡ эштәр, шулай уҡ был яңылыҡҡа ҡарата булған ҡараштар, фекерҙәр хаҡында һөйләшеү тәҡдим итәбеҙ. Әңгәмәселәребеҙ: БР Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтай рәйесе урынбаҫары, Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Президиумы рәйесе Эльвира Ринат ҡыҙы АЙЫТҠОЛОВА һәм БР Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтайҙың Төҙөлөш, хоҡуҡ һаҡлау һәм суд эштәре мәсьәләләре буйынса комиссия рәйесе урынбаҫары Гөлнара Фәрит ҡыҙы БИКБУЛАТОВА.\nЭльвира Ринат ҡыҙы, Гөлнара Фәрит ҡыҙы, әле телгә алынған закон проекты 2016 йылда уҡ тәҡдим ителгән, буғай. Ниндәй сәбәптәр менән ул ошо көнгәсә көсөнә инә алманы? Бөгөн иһә, шул уҡ мәсьәләнең ҡалҡып сығыуы ниндәй сәбәптән? Ғаиләләге ҡыйырһытыуҙарға ҡарата закон тарафынан ниндәйҙер сикләүҙәр һәм язалар бар, буғай, тимәк, улар ғына аҙ булып сығамы?\nГ. Бикбулатова: Нисек кенә яҡшы һәм өлгөлө күрһәткестәр менән маҡтанғы килгәндә лә, ил буйынса ғаиләлә йәберләү һәм был йәберләүҙәрҙең йән өшөткөс һөҙөмтәләргә килтергән осраҡтары аҙ түгел. Быларҙы интернет һәм зәңгәр экрандарҙан көнө-төнө ишетеп, уҡып торабыҙ. Бындай енәйәттәрҙе сикләргә тейешле закон һәм тәртиптәр бар, тип кенә күҙ йомоу мөмкин түгел бөгөн. 2016 йылда ошо проект ҡаралһа ла, закон булып үҙ көсөнә инә алмай ҡалды, сөнки ниндәйҙер эшләнеп етмәгән, асыҡланмаған мәлдәр табылды. Хатта ҡаршы сығыусылар ҙа булды, тип әйтәйек. Әлеге көндә иһә йәмғиәт йәшәйеше талабы булып килеп тыуҙы был закон. Әлбиттә, был тәңгәлдәге закондар быға саҡлы ла булды, әммә улар профилактикаға ғына ҡоролған һәм улар дөйөм күҙлектән сығып ҡарай. РФ Енәйәт кодексында ғүмергә, сәләмәтлеккә зыян килтергән, көсләгән өсөн яуаплылыҡ ҡаралған. Был хоҡуҡи актта шулай уҡ ғаиләлә көс ҡулланылған енәйәти ғәмәлдәрҙе сағылдырған "Ғазаплау" тигән статья ла бар. Әммә ул ғаиләлә йәберләүҙәр эшендә тулыһынса ҡулланылмай. Күһәткестәр буйынса, был ғәмәл күпселек осраҡта туҡмау йәки сәләмәтлеккә еңелсә зыян килтереү тип ҡарала. Бындай енәйәт өсөн яуаплылыҡ - 40 мең һум йәки 480 сәғәтлек йөкләмәле эшкә йәлеп итеү, йәиһә бер йылға холоҡ төҙәтеү эштәре, дүрт айға тиклем иректән мәхрүм итеү кеүек саралар менән баһалана. Был язаны бирҙертеү ҙә еңел түгел, сөнки бындай төр енәйәт буйынса шәхси ғәйепләү процедураһы ҡаралған. Йәғни енәйәт эше бары тик зыян күреүсенең ғаризаһы нигеҙендә генә ҡуҙғатыла. Шул уҡ ваҡытта зыян күреүсенең үҙенә үк шәхси ғәйепләүсе бурысы йөкмәтелә, ул ғәйепләүҙе хупларға, раҫлаусы документтар тупларға һәм күрһәтергә, тикшеренеүҙәрҙә ҡатнашырға, үтенес ҡағыҙҙары алырға һ.б. эшләргә тейеш. Быны һәр йәберләнеүсе башҡара аламы? Юҡ, әлбиттә. Күрәһегеҙ, тәғәйен генә ғаилә хәлен ҡараған һәм тик ғаилә эсендәге йәберләү осраҡтарын ғына тикшергән ҡанун, үкенескә ҡаршы, булманы.\nЭ. Айытҡолова: Хәтерегеҙҙә булһа, әле 2015 йылда уҡ Башҡортостандан Дәүләт Думаһы депутаты, ил парламентының Һаулыҡ һаҡлау комитеты ағзаһы Сәлиә Мырҙабаева бер төркөм депутаттар һәм белгестәр менән "Ғаиләлә йәберләүҙе иҫкәртеү буйынса" ҡанун проекты өҫтөндә эшләй башлағайны. Тимәк, был күренеш күптән өлгөргән проблема булған. Статистика мәғлүмәттәренән күренеүенсә, ҡылынған һәр дүртенсе енәйәт көнкүреш низағтары менән бәйле. Был беҙҙең республикала ғына ла түгел, демократия шарттарында йәшәүгә ҡарамаҫтан, һәр дәүләттә ғаиләлә йәберләү проблемаһы киҫкен ҡала килә. Донъяның байтаҡ илдәрендә ғаиләлә агрессияны киҫәтеү буйынса ҡанундар ҡабул ителгән, тик Рәсәйҙә ул һаман да аныҡ түгел. Төрлө сәбәптәр арҡаһында үрҙә телгә алынған проект мәлендә тикшереүгә һәм ҡабул итеүгә ҡуйылманы...\nРФ Административ хоҡуҡ боҙоуҙар тураһындағы кодексында ғаилә именлеген боҙоусыларҙы административ яуаплылыҡҡа тарттырыу нормалары ла аныҡ ҡына билдәләнмәгән. Мәҫәлән, полиция хеҙмәткәрҙәре ғаиләһендә даими рәүештә тауыш ҡуптарыусыларға, ул көс ҡулланғанға тиклем, бер нәмә лә эшләй алмай. Уны ҡулға алыу, полиция участкаһына алып килеү, ваҡ хулиганлыҡ өсөн яуаплылыҡҡа тарттырыу ярамай, сөнки ул был эште йәмәғәт урынында ҡылмаған. Ә өй, фатир, шул иҫәптән ғаилә лә - йәмәғәт урыны түгел, шәхси территория, былары уның ғаилә ағзалары. Йәғни, закондың каратель функциялары ғаиләлә именлек тәьмин итмәй һәм уны үҙ эсендәге хәүефтән яҡлай алмай булып сыға. Бөтөн был күрһәткестәр ҙә яңы закон проектын тормошҡа ашырыуҙы талап итә.\nЗакон проекты тураһында мәғлүмәт интернет селтәрҙәренә ҡуйылды һәм уға комментарий яҙыусылар араһында, йомшаҡ итеп әйткәндә, ябай халыҡ араһынан ҡаршы сығыусылар ҙа күп...\nГ. Бикбулатова: Тик улар ғаиләләрендә йәберләүгә дусар булыусыларҙан түгелдер тип уйлайым. Ундай бәләгә тарыусылар һәм шундайҙарға ярҙам ҡулы һуҙырға теләүселәр икенсерәк ҡарашта. Шелтәләүселәр, ҡаршы сығыусылар нимәләрҙе күҙ уңында тота? Улар хәҙер яңы закон ғаиләләрҙән балаларҙы еңел генә тартып ала аласаҡ, ир-егеттең хоҡуғын сикләйәсәк, барлыҡҡа килгән "ышаныс телефондары" дөрөҫ булған-булмаған мәғлүмәт буйынса эш итәсәк, тип иҫәпләй. Йәнәһе, балаларҙың уйһыҙ-ниһеҙ шылтыратыуынан килеп инергә мөмкиндәр, феминистарҙы яҡларҙар һәм башҡалар. Әммә был уларҙың фаразы ғына. Эйе, проект ниндәйҙер тулылыҡҡа, пункттарының эшләнеп бөтөлөүенә мохтаж һәм шулай ителәсәк тә, әммә ул ғаиләне тарҡатыуға түгел, ә уның именлеген яҡлауға нигеҙләнгән. Йәғни, йәберләнеүселәрҙе ғаилә агрессорынан яҡлауға, артабан агрессорҙың үҙенә психологик ярҙам күрһәтеүгә, йәберләнеүселәрҙең артабанғы тормошон хәстәрләүгә нигеҙләнгән. Бында полиция килеп, агрессорҙы алып китте лә, иртәгәһе көн кире сығарып ебәрҙе һәм ул ҡайтып, тағы ла дәшһәтлерәк хәүефтәр тыуҙырҙы түгел. Йәки әлеге булған закондар аша хоҡуҡ һаҡлау органдары ғаиләләге ҡайһы бер мәсьәләләргә бөтөнләй тығыла алмай. Шулай уҡ сит кеше лә йәберләнеүсегә ярҙам итә алмай. Асылда, күп осраҡта йәберләнеүселәр үҙҙәрен яҡларлыҡ, ярҙам һорарлыҡ, нимәгәлер өмөт итерлек сиктән сыҡҡан була. Яңы проектта былар барыһы ла ҡарала һәм эҙмә-эҙлекле, реаль ярҙам булдырыу күҙаллана.\nҒаиләләге йәберләү йәки йәберләүгә юл ҡуйыу, бик булмаһа, ҡорбан ролен ҡабул итеп, уға күнеп йәшәү торошон үҙ күҙлегебеҙҙән ҡарап китәйек әле. Беҙҙең менталитетҡа, йәшәү тәртиптәренә хасмы был? Хас, шулай бит? Борон-борондан ҡатын-ҡыҙҙы күндәмлеккә, баҫалҡылыҡҡа, иргә ярап йәшәргә тырышырға өндәйбеҙ. "Ир һуҡҡан ер тамуҡта янмай", "Ир ҡамсыһы татымаған ҡатын ҡатын түгел" тигән әйтемдәр генә лә үҙ эсенә күпме уй-фекерҙе ала. Ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙҙың артыҡ сабыр булыуы ла алып килмәйме икән ғаиләләге йәберләүҙәргә?\nЭ. Айытҡолова: Әлбиттә, былар ҙа күрһәткестәр булып тора. Милли тәрбиәбеҙ, ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙҙың асылы шул сабырлыҡҡа ҡоролған бит инде. Беҙҙә кейәүгә киткәндә ҡыҙға нимә тип әйтәләр: барған урыныңа таш булып бат, тиҙәр. Һәм бата ла инде ҡыҙҙар күп осраҡта. Ғаилә тормошона психологик яҡтан әҙерлек үтмәгән, тәжрибәһе булмаған, ғаилә мөнәсәбәтен ҡороуҙа бер ниндәй мораль ярҙам ала алмаған йәш ҡатындар ир-егеттең тупаҫлығы, баҫымы аҫтында бөтөнләй хоҡуҡһыҙ булып ҡала ла ҡуя. Айырылыу оло гонаһтарҙың береһе итеп ҡабул ителә. Хатта айырылырға теләгән хәлдә лә барыһының да быға рухи көсө етмәй. Ҡайҙа барып баш төртөргә, балаларҙы нисек аҫрарға тигән хәсрәт тә ҡулын бәйләй. Асылда бит, бөгөнгө көндә лә физик көс аҫтында иҙелеп йәшәгән ҡатындар һанһыҙ. Уларҙың ғүмере өҙөлһә генә иғтибар ителә, фажиғә тыуғанда ғына ҡатындың йәшәгән хәле асыҡлана башлай. Ҡот осҡос бит был!\nЗакон сыҡҡандан ғына ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙҙың хәле ҡапылдан яҡшырыр, тип әйтеп булмай. Уларҙа ышаныс тыуҙырырға, уларҙың үҙҙәренең уй-фиғелен, донъяға ҡарашын яйлап үҙгәртергә кәрәк. Мәҫәлән, эскән һәм туҡмаған ир менән һау-сәләмәт балалар үҫтереп булмаҫты, бизмәнгә иң беренсе именлекте ҡуйырға кәрәк икәнде, шәхес булараҡ үҙбаһаңды юғалтмаҫҡа икәнде һәм башҡаларҙы һеңдереү, аңлатыу. Ҡорбан хәленә ингән ҡатындар, ғәҙәттә, был халәтенән ҡапыл да ғына сыға ла алмай. Әлеге фажиғәле яҙмышлы ҡатын-ҡыҙҙарҙы ғына алып ҡарағанда ла, улар әллә нисә ҡат ирҙәренән китеп ҡараған, айырым йәшәп тә маташҡан, тик һаман да кире әйләнеп ҡайтҡандар. Тәрбиәнән килә инде был: ул ирҙең һүҙен йыҡмай, ғаиләне һаҡлап ҡалыу - иң тәүҙә ҡатын-ҡыҙ бурысы, тип иҫәпләй, балалар атайлы булһын, ти, яңғыҙ ҡатын булыуҙан ҡурҡа, ояла, кеше һүҙенә ҡалыуҙан шикләнә, ата-әсәһенең айырылышыуҙы хупламауын да самалай. Быуаттар буйына һеңдерелгәндән хатта замана закондары ла аралай алмай ҡуя, үкенескә ҡаршы. Шунлыҡтан, ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙҙы һәм шул иҫәптән башҡа ғаилә ағзаларын да, үҙҙәрен йәберләүгә юл ҡуймауҙы бала саҡтан өйрәтеп үҫтерергә һәм был сикте закон яҡшы һаҡлай икәнде күрһәтә белергә ине.\nӘйҙәгеҙ, анығыраҡ миҫалдарҙа ҡарап китәйек әле быны. Мәҫәлән, йәберләнгән ҡатын йәки башҡа ғаилә ағзаһын, власть вәкилдәренән ярҙам һорағандан һуң, кем яҡлай? Агрессор бит бер нисә көндән шул уҡ йортҡа, шул ғаиләгә ҡайта? Мәҫәлән, әлеге ҡатын тағы ла балалары менән ҡайҙалыр ҡасып торорға, йәшеренергә мәжбүр була. Ә бит уға эшләргә лә, балаларына уҡырға, баҡсаға йөрөргә кәрәк. Һәм торлаҡ мәсьәләһен дә хәл итергә кәрәк. Ошондай хәлде ниндәй системала хәл итә аласаҡ закон?\nГ. Бикбулатова: Прокурор практикам күрһәтеүенсә, ғаиләлә яһалған енәйәт эштәре иң йәшерен һәм ауыр сиселә торғандарҙан улар. Бында ҡорбан физик һәм мораль баҫымды үтә лә яҡын булған кешеләренән күрә. Әйтәйек, иң йыш күҙәтелгәне ир менән ҡатын осрағы. Улар бер өйҙә ғүмер итә, балалар үҫтерә, хатта араларында ниндәйҙер изге һәм йылы тойғолар ҙа бар. Көн һайын һуғышмай бит инде улар, әммә булып тора. Ғәҙәти рәүештә ир ҡатынын туҡмай. Сөнки ул көслөрәк, уның хәленән килә, ул ғаилә башлығы һәм башҡалар. Һәм шул уҡ ғәҙәте буйынса ул иртәгәһен айныға ла ғәфү үтенә, вәғәҙәләр бирә - ҡатын кисерә. Битенән күге киткәнсе больничный ала, ҡоланым, төкөлдөм тип алдай. Кисергәс, әлбиттә, полицияға ла бармай. Был хәл торараҡ тағы ла ҡабатлана, тағы ла... Шулай итеп, ҡорбан йәберләүсенең уйынсығына әүерелә. Ул ошо хәлендә кемдәндер ярҙам һорарға кәрәклекте лә аңлай алмай. Бына ошондай осраҡтарҙағы ярҙамды ла индерә ала әлеге закон. Йәғни, ғаиләлә йәберләнеүсе барлығы хаҡында башҡа кешеләр ҙә хәбәр итә, ярҙам итеүҙәрен һорай ала.\nИкенсе миҫалда эсеп йәки башҡа аңды томалағыс ҡулланып, агрессорға әүерелгән ғаилә ағзаһын ғаиләһенән айырып, ваҡытлыса изоляторҙа тотоу. Уны махсус психологик программа аша үткәреп тикшереү. Бәлки, уның ниндәйҙер психик тайпылыштары барҙыр? Йәки эскелектән, наркоманиянан дауалау талап ителәлер? Ҡорбанды йәберләүсенән яҡлау һәм уның менән аралашыуҙан сикләүгә лә тәртиптәр ҡаты ҡуйылған: сигнал булғандан һәм был хәл теркәлгәндән һуң бер ай ваҡыт йәберләүсе йәберләнеүсеһенә яҡын да килергә, телефон йәки башҡа бәйләнеш саралары аша хәбәрләшеп маташырға тейеш түгел. Был шарттар боҙолғанда ул бер йылға тиклем ҡулға алына. Ә әлеге ваҡыт эсендә йәберләнеүсе айырылышыу, торлаҡ һорауҙарын яйлау йәки күсеп китеү мәсьәләләрен сисә ала. Бында шулай уҡ йәберләүсене торлаҡтан сығарыу ҙа (уны икенсе урынға урынлаштырып, әлбиттә) үҙенең ҡаралған пункттары аша эшләнә ала. Асылда бит, ҡатын-ҡыҙ балаларын ала ла өйҙән китә йәки ололар тиран булған балаларынан китеп йәшәргә мәжбүр. Ошо хәлдәр ҙә иғтибарға лайыҡ.\nҒаиләләге йәберләү һәм йәберләнеү күберәк социаль яҡлауға мохтаж ғаиләләрҙә күҙәтелеүсән. Был төркөмгә беҙ ата-әсәләре эскән, наркотик ҡулланған, эшләмәгән ғаиләләрҙе алабыҙ. Был тәңгәлдә ғаилә эсендә йәберләнеүгә дусар булғандарҙы ҡурсалау өсөн ғаиләнең социаль торошон яҡшыртыу ҙа кәрәк буласаҡ бит. Әгәр беҙ йәберләүселәрҙе лә, йәберләнеүселәрҙе лә ҡарарға теләһәк, бик ҙур һәм системалы эштәр барлыҡҡа килә. Һәм быға кәм тигәндә лә өсәр-бишәр һәм унан да күберәк йылдар китәсәк.\nЭ. Айытҡолова: Эйе, китәсәк. Тап ошондай системалы һәм эҙмә-эҙлекле үҫеш булырға тейеш тә. Бында бит ғаиләнең йәберләнгән бер йәки бер нисә ағзаһын ғына яҡлау түгел, ә йәмғиәт эсендәге ғаиләнең дөйөм именлеген, хәүефһеҙлеген һәм социаль хәлен күтәреү маҡсат итеп ҡуйыла. Шул уҡ ваҡытта ғаиләһендә ҡыйырһытылған шәхескә реаль һәм ваҡытлы ярҙам ойоштороу беренсе урында тора.\nЙәберләүҙәр социаль яҡтан түбән йәшәйештәге ғаиләләрҙә генә тип тә хаталанырға ярамай, тәжрибәләр күрһәтеүенсә һәм үҙебеҙҙең донъяуи күҙәтеүҙәрҙән дә сығып әйтергә була: яҡшы, етеш йәшәгән, урындарҙа хеҙмәт иткән һәм хатта билдәле булғандар ғаиләһендә лә йәберләүҙәр йәшеренеп ятырға мөмкин. Әйткәнемсә, беҙҙең халыҡ бындайҙы сығарып бармаҫҡа, мөмкин тиклем бикле тоторға тырыша. Әгәр был йәберләнеүсе ҡатын-ҡыҙ булған осраҡта, ул иренең карьераһын уйлап та, "яҡшы ғаилә" статусын юғалтмаҫҡа тырышып та, бала кеше ҡурҡып та, ололар закондарҙы белеп-аңлап етмәй ҙә ғазапланып йәшәргә мәжбүр. Миҫалға былтырғы Учалы фажиғәһен генә алайыҡ. Беренсе ҡарашҡа бик тә күркәм ғаилә, шулай бит, йәшәйештәре яҡшы, эштәре бар, үҙҙәре күренекле кешеләр. Ә ниндәй тетрәткес хәл тыуҙы... Шунлыҡтан, ғаиләләрҙәге тыштан күренгән ялтырауыҡ эстән дә шул ҡәҙәр булыуын гарантияламай әле. Әйткәнемсә, ғаилә эсендәге йәшәйеш - ҡараңғы урман, унда нимәләр ҡылыныуын һәм кисерелеүен бары ундағылар ғына белә. Ә инде ғаиләләге йәберләүгә ҡаршы көрәшеүҙе маҡсат итеп ҡуйған закон беҙгә ғаилә эсен, уның сәләмәтме-түгелме, унда хәүеф юҡмы-бармы икәнлекте аңларға булышлыҡ итәсәк.\n"Ғаилә" терминына кемдәр инә? Ғаилә ағзалары, йәғни, никахтары ЗАГС-та теркәлгән ир-ҡатын, уларҙың балалары, өләсәй-олатай, шулай бит? Ә никахтарын теркәмәй йәшәүселәр ғаилә булып иҫәпләнәме закон буйынса? Бындай союздарҙа, уйлап ҡараһаң, әлеге йәберләүҙәр күберәк тә күҙәтелә.\nГ. Бикбулатова: Никахтары теркәлмәгән, йәғни "гражданский брак" менән йәшәүселәр ҙә ғаилә ағзалары булып иҫәпләнә. Бигерәк тә унда балалар үҫһә. Никахлы ғаиләме ул, бер ҡыйыҡ аҫтында йәшәүселәр союзымы - бер кемгә лә икенсе кешегә ҡарата көс ҡулланыу, ҡыйырһытыу, мыҫҡыллау, көсләү хоҡуғы бирелмәгән. Әгәр йәмғиәт гражданлыҡ никахы тигән күренеште ҡабул иткән икән, уларҙа кеше хоҡуҡтары боҙолоуға ла юл ҡуйылырға тейеш түгел. Күрһәткестәр буйынса мәғлүмәттәр хәүефле. Мәҫәлән, йыл һайын донъяла 1,8 миллион ҡатын-ҡыҙ ғаиләлә йәберләү ҡорбаны була. Барлыҡ ауыр енәйәттәрҙең 40 проценты ғаиләлә башҡарыла. Йылына ике мең бала һәм үҫмер, ата-әсәһенең насар мөнәсәбәтенән ҡотолоу юлын тапмайынса, үҙ-үҙенә ҡул һала. Репродуктив сәләмәтлек буйынса дөйөм милли тикшеренеүҙәр һөҙөмтәһе асыҡлауынса, ғүмер дауамында Рәсәй ҡатын-ҡыҙҙарының 38 проценты - психик (вербаль), 20 проценты - физик, 4 проценты сексуаль көсләүгә дусар ителә. Гүзәл заттарҙың ни бары 12 проценты ғына полиция органдарына йәки юридик хеҙмәттәргә мөрәжәғәт итә, 26 проценты булған хәл тураһында бер кемгә лә, хатта иң яҡын туғандарына ла һөйләмәй, сөнки быны файҙаһыҙ тип һанай, ояла, айырылышыуҙан йәиһә тағы ла көслөрәк баҫымға дусар булыуынан ҡурҡа.\nБөтөн донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы мәғлүмәттәренә ҡарағанда, үҙҙәренең партнерҙарынан йәберләнгән ҡатын-ҡыҙҙарҙың 55 проценттан 95 процентҡа тиклеме бер ваҡытта ла ярҙам һорап мөрәжәғәт итмәй. Бөгөн төрмәләрҙә ултырған ҡатын-ҡыҙҙың 55 проценты ғаиләләге йәберләүҙәргә ҡаршы тороу йәки аффект хәлендә ҡылынған енәйәт арҡаһында эләккән. Түҙеп-түҙеп ҡапыл нимәлер хәл итеүҙәреме, түҙемлектәре бөтөп ошо эште ҡылыуҙарымы - ирекһеҙҙән улар ирҙәрен үлтереп, рәшәткә артына эләгә. Әлеге ваҡытта донъяның 89 илендә ғаиләлә көс ҡулланыу тураһында махсус закондар бар һәм был беҙҙә лә мотлаҡ булырға тейеш.\nБеҙ ғаиләлә йәберләнеүселәр мотлаҡ ҡатын-ҡыҙ йәки балалар тип кенә ҡабул итеп өйрәнгәнбеҙ. Ә ир-егеттәр ҡорбан хәлендә ҡалырға мөмкинме?\nГ. Бикбулатова: Мөмкин. Тик бында физик көс өҫтөнлөк ала барыбер, ҡатын кеше тотоп ирҙе туҡмай алмай бит инде, ә мораль баҫым яһап уны ниндәйҙер сиктәргә алып барып еткереп ҡуя. Ундай хәлдәр ҙә аҙ түгел. "Яман ҡатындан ен-пәрей ҡасҡан" ти бит халыҡ, шуның кеүек яман ҡатын үҙ эштәре, ҡылығы, теле менән ир-егетте элмәккә лә тығып ҡуйған, енәйәткә алып барып еткергән һәм ҡорбан итеп йәшәткән дә хәлдәр бар тормошта.\nЭ. Айытҡолова: Ололар хаҡында ла онотмайыҡ. Уларҙың да хәле йыш ҡына аяныслы була. Үҙ торлаҡтарында улар ҙа хоҡуҡһыҙ һәм ярҙамһыҙ булып ултырып ҡуя. Эскән балалары ҡулында пенсияларын ала алмай, ас, ҡарауһыҙ булыуҙарын әйтергә, ярҙам һорарға ла ҡыймай ҡайһылары. Хатта ярҙам һораған хәлдә лә оло кешене тота килеп кенә ҡайҙалыр күсереү мәсьәләһе ҡаралмаған. Был һорауҙар ҙа беҙҙең ошо закон сиктәрендә хәл итәһе һәм, иң мөһиме, хәл итерлек проблемалар. Тимәк, беҙгә был хәйерле маҡсатты тормошҡа ашырыуҙа дәррәүерәк һәм әүҙемерәк булырға ғына ҡала.\nЯҙылған: 31.01.20 | Ҡаралған: 403


“АЛҒА” МАХСУС ИҠТИСАДИ ЗОНАҺЫНДА БАЛЫҠ ҮРСЕТӘСӘКТӘР\n17 Февраль 2021, 10:50\n“Инвестиция сәғәте”ндә Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры Андрей Назаровҡа “Алға” махсус иҡтисади зонаһы биләмәһендә “БашБалыҡ” комплексы булдырыу проекты күрһәтелде. Унда бикре (осетровые) һәм йәйен (сомовые) һымаҡтар төрҙәренән балыҡтар үрсетәсәктәр һәм эшкәртәсәктәр.\nКомплекстың дөйөм хаҡы 5,3 миллиард һумға төшә. Яңы заводта 120 эш урыны барлыҡҡа килә. Инвестор – Силәбенең “Бионика” компанияһы.\n“Проект бик яҡшы. Беҙҙең республикала балыҡ продукцияһына ихтыяж ҙур һәм беҙ был проектҡа булышлыҡ итәсәкбеҙ. Шул уҡ ваҡытта тыуған һорауҙарҙы тиҙ арала хәл итеү кәрәк”, – ти Андрей Назаров.\nИнвестор төбәккә БР тышҡы иҡтисади бәйләнештәр һәм конгресс эшмәкәрлеге буйынса дәүләт комитеты һәм Башҡортостан Республикаһының Силәбе өлкәһендәге даими вәкиллеге булышлығында йәлеп ителгән.\n“Бионика” компанияһы проекты ике завод төҙөргә ниәтләй.\n“Беҙ сит илдәрҙең ошондай продукция етештереү тәжрибәһен өйрәндек һәм Башҡортостан менән берлектә проектты тормошҡа ашырыуҙы яҙ көнө үк башларға теләйбеҙ. Диетик балыҡ продукттары менән шулай уҡ конкурентлы хаҡ буйынса социаль учреждениеларҙы ла тәьмин итеү мөмкинлеге булыр”, – тип билдәләй “Бионика” компанияһы директоры Сәлим Шәрипов.\n“Статистика мәғлүмәттәренә ярашлы Европала бикре ыуылдырығының уртаса хаҡы килограмына 12 – 14 евро тәшкил итә. “Бионика” компанияһы инвестиция проектында продукттың хаҡын 5 – 7 евро тип күрһәтә. Етештереү күләме йылына 10 тонна тәшкил итәсәк. Экспортҡа продукцияның 80 процентын сығарыу планлаштырылған”, – ти БР тышҡы иҡтисади бәйләнештәр һәм конгресс эшмәкәрлеге буйынса дәүләт комитеты рәйесе Маргарита Болычева.\nФото – БР тышҡы иҡтисади бәйләнештәр һәм конгресс эшмәкәрлеге буйынса дәүләт комитетының матбуғат хеҙмәте.


Микрозайм для исправления испорченного рейтинга заемщика | ПростоДеньги\nПростоДеньги > Статьи > Микрозайм для исправления испорченного рейтинга заемщика\nКомсомольский пр-т, 25 (на карте)\nул. Героев Хасана, д.3 (на карте)\nул. Космонавтов 45 (на карте)\nул. Советская, д.52 (на карте)\nул. Белореченская 36/3 (на карте)\nул. Карла Маркса, д.48, оф.123 (на карте)\n+7 (342) 254-04-93


- ул. Преображенская, 13, 14, 22 ;\n- ул. Комарова, 2 ;\n- ул. Днепровская, 309-399;\n- ул. Горького . Это связано с техобслуживанием электроустановки КТП-94 и ЗТП-111.\nКроме того, завтра электроснабжение может отсутствовать в селах Приволчанское и Кочережки (Павлоградский р-н), Нововязовка (Юрьевский р-н).


Психологтар әйтеүенсә, магазиндан үҙенә оҡшаған кейемде һайлап алыу кешегә ыңғай эмоциялар алырға һәм стрестан\nҡотолорға ярҙам итә. Сит илдәрҙә даими ойошторолған "арзан\nхаҡҡа һатыу" ваҡытында шоппингтан ҡәнәғәтлек тойғоһо алып\nбулалыр ҙа, бәлки. Беҙҙә иһә магазиндар буйлап йөрөү йыш ҡына ҙур ҡәнәғәтһеҙлек, хатта депрессия менән тамамланыуы мөмкин. Һәм сауҙа нөктәһе етәкселегенә ялыу менән мөрәжәғәт иткәндән һуң да был ауыр тойғонан ҡотолоу мөмкин түгел. Беҙҙең эшҡыуарҙар аҡса өсөн йәнен бирергә әҙер, хатта һатып алыусының зарланыуы нигеҙле булыуын аңлаған хәлдә лә улар аҡсаны ҡайтарып бирергә ашыҡмай. Сауҙәгәрҙәр һатып алыусы берәй ваҡыт зарланыуҙан туйыр һәм талаптарынан баш тартыр, тип өмөтләнә, күрәһең. Тик улар күптән 21 быуат етеүен һәм ҡулланыусы мәнфәғәттәрен яҡлаусы дәүләт инстанциялары барлыҡҡа килеүе хаҡында онота. Уларҙың береһе - Ҡулланыусыларҙың хоҡуҡтарын һәм кеше именлеген һаҡлау өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәттең БР буйынса идаралығы.\nӨфөлө Борис Сергеев баш ҡала магазинының ир - аттар өсөн кейемдәр бүлегенән дуҫына бүләккә толстовка һатып ала. Уға кейемдең фасоны оҡшай, әммә Борис уны кейеп ҡарамай. Һәм тыуған көнгә йыйылған ҡунаҡтар алдында ул бүләкте дуҫына тапшыра, уныһы түҙмәй, шунда уҡ кейеп тә ала. Размеры тап килеүенә ҡарамаҫтан, әйбер йөйөнән һүтелеп сыға. Сергеевтың ҡәнәғәтһеҙлеге йөҙөнә сығыуын күреп, хужа уны тынысландырырға маташып ҡарай. Әммә ҡунаҡтың кәйефе бөтөндәй ҡырыла. Ҡунаҡтар рәхәтләнеп күңел асҡан ваҡытта ул\nмагазинда әйберҙе ентекләп ҡарамауы өсөн үҙен - үҙе әрләү менән мәшғүл була. Һәм тантана аҙағында "сюрприздан" алынған\nтәьҫоратты нисек булһа ла йомшартыу өсөн дуҫынан толстовканы кире биреүен һорай:\n- Икенсеһенә алмаштырып алып киләм!\nӘммә сифатһыҙ тауар менән һатыу итеүсе эшҡыуар Матюхина у ны тыңларға ла теләмәй. Әйберҙе кире алыуҙан ҡәтғи рәүештә баш тарта. Һәм Сергеевҡа Ҡулланыусыларҙың хоҡуҡтарын һәм кеше именлеген һаҡлау өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәттең БР буйынса идаралығына мөрәжәғәт итеүҙән башҡа әмәл ҡалмай. Был ведомство "Ир - аттар кейеме" бүлеген тикшереүҙе ойоштора һәм һатып алыусының дәғүәһен тулыһынса ҡ әнәғәтләндерә. Бөтә кейем - һалымға ла ( 450 трикотаж әйбер)\nтауар һәм уны етештереүсе тураһында мәғлүмәтте күрһәтеүсе документтар булмауы асыҡлана. Матюхина тауар етештереүсенең юридик адресы тураһында ла аныҡ ҡына мәғлүмәт бирә алмай, өҫтәүенә бөтә әйберҙәрҙең дә түбән сифатлы булыуы асыҡлана. Идаралыҡ хеҙмәткәрҙәре тауар партияһын һатыуҙан ала һәм эшҡыуарға продукцияны сертификатлаштырыу бурысын йөкмәтә. Ма тюхина Борис Сергеев менән һатыу - һатып алыу килешеүен өҙә һәм һатып алыусыға толстовка хаҡын ҡайтарып бирә.\nӘ бына тағы бер өфөлө Виталий Костюков эшҡыуар Шилинанан Өфө баҙарында джемпер һатып ала. Һәм кейә башлаған көнөндә ү к резина материалдан эшләнгән наклейкаһы ысҡына башлауын күр ә. Оҙаҡ уйлап тормайынса, ул һатыусыға йүнәлә. Әммә уныһы ир\nкешене тыңларға ла теләмәй. Костюков та шулай уҡ ялыу менән Роспотребнадзорға мөрәжәғәт итә, ләкин был структура\nҡыҫылышы һәм сауҙа нөктәһенең тикшерелә башлауы ла һатыусының тимер позицияһын ҡаҡшата алмай. Костюков та\nтуҡтап ҡалмай, джемперҙы экспертизаға ебәрә һәм үҙенең хаҡлы булыуын иҫбатлай. Уның түләгән аҡсаһын кире ҡайтарып бирәләр. Әйткәндәй, эшҡыуар Матюхина менән булған хәлдәге кеүек үк тикшереүселәргә төрөк трикотажын һатыуҙан алырға тура килә, сөнки Шилинаның да уларға тейешле документтары табылмай.\nҠулланыусыларҙың хоҡуҡтарын һәм кеше именлеген һаҡлау өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәттең БР буйынса\nидаралығы белгесенең комментарийы:\n- Үткәрелгән тикшереү һөҙөмтәләре буйынса ике коммерсантҡ а ла административ штраф һалынды. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, башҡорт эшҡыуарҙары һатып алыусыларҙың ялыуҙарына еңел ҡарай. Әгәр к еше тауарҙы алмаштырып алыу үтенесе менән килгән һәм уның дә ғүәләре нигеҙле икән, "Ҡулланыусыларҙың хоҡуҡтарын яҡлау тураһында" закон талаптарын үтәү мотлаҡ. Закон закон булып ҡала. Өҫтәүенә һатыусылар үҙҙәренең ниндәй тауар һатыуын бик\nяҡшы белә. Табыш артынан ҡыуып, улар кейемдең ҙур партияларын тикшерелгән етештереүселәрҙән түгел, билдәһеҙ кешеләрҙән һатып ала. Уларҙы, беренсе сиратта, "һул" тауарҙы ң арзанлығы йәлеп итә. Йыл башынан алып, һатып алыусыларҙың\nкүп һанлы ялыуҙары буйынса, кейем - һалым менән сауҙа итеүс е ҡулланыусылар баҙарҙарында ҡырҡтан ашыу тикшереү үткәрелде . Иллегә яҡын кеше 80 мең һумдан ашыу тәшкил иткән алминистратив яуаплылыҡҡа тарттырылды.


Автобус №2е в Краснодаре: расписание маршрута\nНавигация: Краснодар Городской автобус №2е\nМаршрут №2е, Краснодар\nДепо №1 - Ж/д вокзал Краснодар-1\n5:25 / 5:56\n22:11 / 22:42\nПрямой путь маршрута: Депо №1 - ул. Дзержинского - ул. Красная - ул. Володи Головатого - ул. Красная - Е115 - ул. Коммунаров - ул. Мира - Ж/д вокзал Краснодар-1\nОбратный путь маршрута: Ж/д вокзал Краснодар-1 - ул. Мира - Е115 - ул. Красная - Е115 - ул. Красная - ул. ш. Нефтяников - ул. Лузана - ул. Дзержинского - Депо №1\nПервый рейс: 5:25 / 5:56 Последний рейс: 22:11 / 22:42\nОзнакомьтесь с расписанием автобуса №2е в Краснодаре и маршрутом на карте города, представленным на этой странице.\nДвижение автобуса по маршруту №2е в Краснодаре\n6:12 6:22 6:32 6:42 6:52 7:02 7:12 7:22 7:32 7:42 7:52 8:02 8:13 8:24 8:35 8:46 8:56 9:06 9:16 9:27 9:33 9:39 9:49 10:00 10:11 10:21 10:31 10:41 10:50 11:03 11:14 11:25 11:36 11:46 11:56 12:06 12:17 12:28 12:39 12:50 13:01 13:11 13:21 13:32 13:43 13:54 14:05 14:16 14:26 14:36 14:47 14:58 15:09 15:20 15:31 15:41 15:51 16:01 16:10 16:19 16:27 16:36 16:45 16:54 17:04 17:14 17:24 17:34 17:43 17:52 18:01 18:10 18:20 18:30 18:42 18:53 19:05 19:15 19:29 19:44 19:58 20:14 20:28 20:50 21:03 21:18 21:32 21:49 22:05 22:31 22:49 23:06 23:32


Продам 1-ком. квартиру по ул. Чапаева в г. Евпатория » Агентство недвижимости Фаворит, Евпатория, Республика Крым\n# 878 / Продам 1-ком. квартиру по ул. Чапаева в г. Евпатория за 2300000 руб\nАвтор: Александра ДмитриевнаДобавлен/Обновлен: 23-03-2018, 14:04Категория: Квартиры\nПлощадь кадастровая (S): 33 м2


9 йәшлек Ильяс Шәрипов мәрхәмәтле тамашасыларҙың ярҙамына мохтаж | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n9 йәшлек Ильяс Шәрипов мәрхәмәтле тамашасыларҙың ярҙамына мохтаж\n20 октября 2015 — 15:39\nБашҡортостан Дәүләт телерадиокомпанияһы, Русфонд хәйриә фонды менән берлектә изгелек марафонын дауам итә. Бөгөн 9 йәшлек Ильяс Шәрипов мәрхәмәтле тамашасыларҙың ярҙамына мохтаж. Малайға өс йәш ярымда 3-сө дәрәжә ике яҡлы ҡолаҡҡа ҡатылыҡ тигән диагноз ҡуялар. 5 йыл элек алған аппарат сафтан сыҡҡан, ә табиптар яҙған яңы цифралы аппарат Ильясҡа тулы кимәлдә үҫешергә, аралашырға, уҡырға ярҙам итәсәк. Бының өсөн 185 мең һум аҡса талап ителә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, әсәһенең тауышын Ильяс ишетмәй. Бының өсөн уға көслө ишетеү аппараты кейергә тура килә. Малай кендек бауы менән ике тапҡыр уралып, кислородҡа ҡытлыҡ менән тыуа. Бала табыу йортонан сыҡҡанда әсәгә бер ниндәй кәңәштәр бирелмәй.Тик күпмелер ваҡыттан һуң баланың үҫешендә тотҡарлыҡтар һиҙелә башлай.Балалар баҡсаһына барғас ҡына белгестәр сабыйҙы сурдологҡа күрһәтергә кәңәш итә. Өс йәш ярымда Ильясҡа ике яҡлы 3-сө дәрәжә ҡолаҡҡа ҡатылыҡ тигән диагноз ҡуялар. Һәм иң көслө аппарат алырға кәңәш итәләр. Ишетеү аппараты кейгәс баланы башта донъяның күп төрлө тауыштарҙан тороуы ҡурҡыта. Бала ҡорамалды бер-нисә тапҡыр һындырып та ташлай. Яйлап өндәрҙе, һүҙҙәрҙе әйтергә өйрәнә.Ильясҡа хәҙер туғыҙ йәш, ул башҡа балалар менән бергә ябай мәктәптә уҡый. Үҙенең тырышлығы арҡаһында башҡаларҙан ҡалышмай. 5 йыл элек алған ишетеү аппаратының ваҡыты май айында уҡ үткән. Ә унһыҙ бала бөтөнләй ишетмәй тиерлек. Сафтан сыҡҡан ҡорамал шаулай, Ильясҡа сит тауыштар ҡамасаулай. Дәрестә ҡабаттан һорарға мәжбүр. Ике бала тәрбиәләүсе әсәнең ҡиммәтле аппарат алырға аҡсаһы юҡ. Әсә кеше балаһын һөйләшергә өйрәтеү өсөн Дефектолог һөнәрен дә үҙләштерә. Улының пенсияһы дауаланыу өсөн препараттар алыуға китә. Ильяс Шәрипов телевизор ҡараусы мәрхәмәтле кешеләрҙең ярҙамына мохтаж. Малайға һәр кем ярҙам ҡулы һуҙа ала. Бының өсөн 5542 һанына латин хәрефтәре менән DETI һүҙен яҙып смс-хәбәр ебәрергә кәрәк. Бер СМС-хәбәр хаҡы 75 һум. Күпме хәбәр ебәрһәгеҙ ҙә мөмкин, әгәр һораһа, телефон операторына, аҡса күсереүегеҙҙе раҫларға кәрәк. Ашнаҡсы булырға хыялланған Ильяс аш бүлмәһендә әсәһе менән төрлө тәмлекәстәр бешерә. Иң яратҡан ризығы-ҡоймаҡ. Ә әсә кешенең хыялы әлбиттә — балаһының сәләмәтлеге.


Главная Аналитика Подарок-провокация: петербургский бизнес готовит сюрпризы\n21.11.2018 в 13.57 297Просмотров: 297 0Комментариев: 0\n© 2019 СЕГМЕНТ. Все права защищены. 0.8686


Маятник ваз 21213 0002303\nLada 0002303 Маятник ваз 21213\nМаятник ваз 21213 LADA 0002303\nПродажа автозапчастей LADA, доставка Маятник ваз 21213 в любую точку России и стран СНГ. Гарантия производителя на всю продукцию LADA. 0002303 всегда можно купить по отличной цене из наличия или под оперативный заказ.


Ильяс-Турат ауылы сайты - Башҡортостан\nБашҡортостан Республикаһы – төп халҡы – башҡорт исеме менән аталған Рәсәй Федерацияһы субъекты. Республика Урал тауҙарының көньяҡ өлөшөндә, Европа менән Азия сигендә урынлашҡан. Башҡортостан Волга буйы федераль округына инә. Төбәктең коды – 02.\n1919 йылдың 23 мартында Башҡорт Автономиялы Совет республикаһы — Рәсәйҙә беренсе милли автономия ойошторола. Республика 1990 йылдың 11 октябрендә төҙөлә, ә 1992 йылдың февраленән Башҡортостан Республикаһы тип атала башлай.\nБашҡортостандың майҙаны 143 мең квадрат километр тәшкил итә, йәғни илдең бөтә майҙанының 0,8 проценты. Төньяҡта Башҡортостан – Пермь крайы һәм Свердловск өлкәһе, көнсығышта – Силәбе, көньяҡ-көнсығышта, көньяҡта һәм көньяҡ-көнбайышта – Ырымбур өлкәләре менән, көнбайышта – Татарстан Республикаһы, төньяҡ-көнбайышта Удмурт Республикаһы менән сиктәш. Территорияһының оҙонлоғо төньяҡтан көньяҡҡа – 550 км, көнбайыштан көнсығышҡа 430 километрҙан ашыу тәшкил итә. Республика халҡының иҫәбе буйынса Рәсәйҙә 7-се урынды биләй – 4 млн. 051,6 мең кеше, халҡының тығыҙлығы – бер квадрат километрға 28,3 кеше, Рәсәй буйынса был күрһәткес уртаса 8,3 кеше.\nБашҡортостандың баш ҡалаһы – Өфө, унда 1 млн. 050 мең кеше йәшәй. Башҡортостанда 54 административ район, 21 ҡала, 40 ҡала тибындағы ҡасаба. Иң ҙур ҡалалар – Өфө, Стәрлетамаҡ, Салауат, Нефтекама, Октябрьский.\nРеспубликала дымлы, йылы йәйе һәм сағыштырмаса һалҡын ҡышы менән континенталь климат. Ғинуар айының уртаса температураһы — −18°, июлдең — +18°. Башҡортостанда ваҡыт Мәскәү ваҡытынан – ике сәғәткә, Гринвич буйынса бөтә донъя ваҡытынан – ҡышын 5 сәғәткә, йәйен 6 сәғәткә алда.\nБашҡортостан Республикаһы Конституцияһына ярашлы, дәүләт телдәре булып башҡорт һәм рус телдәре тора. Башҡортостан – күп милләтле край, унда йөҙҙән ашыу халыҡ вәкилдәре йәшәй. Этник составы буйынса республика халҡының 36,3% – урыҫтар, 29,8% - башҡорттар, 24,1% татарҙар тәшкил итә. Республиканың төп халҡы — башҡорттар. Республикала шулай уҡ сыуаштар, марийҙар, украиндар, мордва, немецтар һәм башҡа милләт вәкилдәре йәшәй.\nРеспублика башлығы һәм уның юғары вазифалы кешеһе булып Башҡортостан Республикаһы Президенты тора. Юғары һайланма ҡануниәт органы – Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай. Юғары башҡарма власть органы – Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте. Башҡортостандың беренсе Президенты итеп 1993 йылдың декабрендә Рәхимов Мортаза Ғөбәйҙулла улы һайлана, ул республика Президенты вазифаһына өс тапҡыр һайлана. 2006 йылда Рәсәй Президенты В.В.Путин тәҡдиме буйынса республика парламенты М.Ғ.Рәхимовҡа Башҡортостан Республикаһы Президенты вәкәләтен йөкмәтә.\nБашҡортостан Рәсәй Федерацияһының иң алдынғы индустриаль һәм ауыл хужалығы төбәктәренең береһе булып тора. Республика – илдең төп нефть табыусы райондарының береһе, химия һәм машиналар эшләү сәнәғәте үҙәге. Яғыулыҡ сәнәғәте, химия һәм нефтехимия, электр энергетикаһы, металлургия, машиналар эшләү, ауыл хужалығы, еңел һәм аҙыҡ-түлек сәнәғәттәре төп махсуслашҡан тармаҡтар булып тора. Республикала энергетика, химия, машиналар эшләү өлкәһендә һәм кадрҙар әҙерләү үҙәктәре, тикшеренеү институттары, тәжрибә производстволары һәм сәнәғәт комплекстары булған башҡа тармаҡтарҙа заманса фәнни-производство кластерҙары булдырылған. Һуңғы йылдарҙа республиканың агросәнәғәт комплексында яңы ҡошсолоҡ комплекстары, ит эшкәртеү цехтары, һөтсөлөк фермалары барлыҡҡа килде, мал иҫәбе яңыртылды. Машина-технология станциялары ойоштороу һөҙөмтәһендә бөтә ҡырсылыҡ эштәре иң яҡшы донъя өлгөһөндәге махсус машиналар һәм технологияларҙы файҙаланып башҡарыла. Производство менән бер рәттән, Башҡортостанда хеҙмәтләндереү өлкәһе лә яңыртыла. Мәҫәлән, һуңғы ике тиҫтә йылда республика үҙ аллы үҙенең иң яҡшы курорттарын сәләмәтләндереү һәм дауалау технологияларының заманса кимәленә сығарҙы. «Красноусол» һәм «Янғантау» хәҙер бөтә илгә билдәле. Республика ҡеүәтле төҙөлөш һәм транспорт комплекстарына эйә, производство һәм социаль инфраструктура тармаҡтарын әүҙем үҫтерә. Төбәктең инвестицион рейтингы юғары һәм ул илдең инвестицион хәүефлелек түбән булған субъекттарына ҡарай. Башҡортостан "Ва1" һәм "ВВ+" кимәлдәрендә "Тотороҡло" прогноздары менән оҙайлы ваҡытҡа халыҡ-ара кредит рейтингыларына эйә. 2009 йылда сәнәғәт производствоһы индексы, 2008 йыл менән сағыштырғанда, 96,6% тәшкил итте, декабрҙә – 2008 йылдың декабренә ҡарата 108,0%. Башҡортостан донъяның 90 иле менән тышҡы иҡтисади бәйләнештәр урынлаштырған. Иң ҙур сауҙа партнерҙары булып Чехия, Великобритания, Ҡаҙағстан, Нидерландтар, Ҡытай, Лихтенштейн, Италия, Германия, Финляндия, Украина һәм башҡа илдәр тора.\nБөтә донъя иҡтисади көрсөгөнә ҡарамаҫтан, республикала уртаса эш хаҡы һәм аҡсалата табыштар үҫте. Ветерандарға, бюджет өлкәһе хеҙмәткәрҙәренә, күп балалы һәм аҙ тәьмин ителгән ғаиләләргә, етем балаларға һәм йәштәргә ярҙам итеү буйынса өҫтәмә саралар күрелде. Был ҙур эштең һөҙөмтәһе булараҡ, демографик хәл яҡшырҙы. Һуңғы 16 йылда тәүге тапҡыр тыуым кимәле үлем кимәленән артып китте.\nМәғлүмәттәр Башҡортостан Республикаһының рәсми мәғлүмәт порталынан алынды.\n« Аҡъюлай 2021 »\nБөтә яуаптар: 6991\nCopyright MyCorp & Sharipoff Vadim © 2021


Лунный календарь на 16 октября 1954 года, Лунный день и фаза Луны на 16 октября 1954 года\nГлавная » Лунный календарь на 1954 год » Лунный календарь на Октябрь 1954 года » Лунный календарь на 16 октября 1954 года\nЛунный календарь на 16 октября 1954 года\nЛунные дни. Фазы Луны. Луна в знаках зодиака 16 октября 1954 года\nВлияние Луны 16 октября 1954 года с 0:00 по 19:42\nВлияние Луны 16 октября 1954 года с 19:42 по 23:59\nВосход и заход Луны 16 октября 1954 года\nазимут град:мин 042:37\nХарактеристика Луны на 12:00 16 октября 1954 года\n(макс - 29.5 дней)дни час:мин19 12:30


Скачать музыкальный альбом Enigmatic Minds - Collection Vol.2 2013 торрент\nАльбомы и сборники » Электронная музыка » New Age » Enigmatic Minds - Collection Vol.2 (2013)\n"Enigmatic Minds - Collection Vol.2 (2013)" MP3\nАвтор: mbbalera от 22-11-2013, 18:33\nmusic-sbornik_ru_enigmatic-minds-collection-vol-2.torrent [13,62 Kb] (cкачиваний: 918)СКАЧАТЬ ТОРРЕНТ ФАЙЛ | DOWNLOAD TORRENT\nАвтор, опубликовавший этот альбом, любезно предоставил Вам, уважаемые пользователи, возможность предварительно послушать нарезку музыкальных композиций. Ведь это удобно - послушать то, что ты собираешься скачать, чтобы еще раз убедиться, что альбом "Enigmatic Minds - Collection Vol.2 (2013)" - это именно то, что Вам нужно. Скачать представленный музыкальный альбом Вы можете абсолютно бесплатно , в том числе и через торрент\nmusic-sbornik_ru_enigmatic-minds-collection-vol-2.torrent [13,62 Kb] (cкачиваний: 918)


Павильон по адресу ул. Ивана Пулюя, 3, Киев, 320 у.е.\n> Главная > ❶ Портал недвижимости > Недвижимость > Киев > Коммерческая в аренду >Павильон по адресу ул. Ивана Пулюя, 3\nДобавлен: 19.09.2018 17:29


Калькулятор Каско для OPEL Ampera: рассчитать Каско и ОСАГО на OPEL Ampera онлайн!\nРассчитать Каско и ОСАГО на OPEL Ampera по всем страховым Питера\nПри необходимости Вам подберут оптимальную программу по КАСКО для OPEL Ampera, обстоятельно проконсультируют по всем вопросам.\nУзнайте стоимость КАСКО на любой автомобиль OPEL\nКаско на OPEL Adam\nКаско на OPEL Agila\nКаско на OPEL Ampera\nКаско на OPEL Astra G / H Cabrio\nКаско на OPEL Astra G / H Caravan\nКаско на OPEL Astra G / H GTC\nКаско на OPEL Astra G / H Hatchback\nКаско на OPEL Astra G / H Sedan\nКаско на OPEL Astra G / H Sports Tourer\nКаско на OPEL Astra G / H TwinTop\nКаско на OPEL Astra J GTC\nКаско на OPEL Astra J Hatchback\nКаско на OPEL Astra J Sedan\nКаско на OPEL Astra J Sports Tourer\nКаско на OPEL Astra OPC\nКаско на OPEL Combo Tour\nКаско на OPEL Corsa GSI\nКаско на OPEL Insignia Hatchback\nКаско на OPEL Insignia OPC\nКаско на OPEL Insignia Sedan\nКаско на OPEL Insignia Tourer\nКаско на OPEL Speedster\nКаско на OPEL Vectra\nКаско на OPEL Vectra OPC\nКаско на OPEL Vita\nКаско на OPEL Zafira OPC\nКаско на OPEL Zafira Tourer


22981840 GM TRIM - купить в интернет магазине Академия плюс\nГлавная » 22981840 » 22981840 GM\nКод изготовителя: 22981840\nНаличие: Есть на складе Цена: 44489.00 руб.\nВсе цены на 22981840 GM\nЕсли вы ищете другие детали с номером 22981840, поместите этот номер в поле поиска и нажмите кнопку "Найти".\nCOILOVER CHEV CAMARO FT


Олҡан участкаһында ер аҫты байлыҡтары менән файҙаланыуға хоҡуҡ алған еңеүсе иғлан ителгән // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nОлҡан участкаһында ер аҫты байлыҡтары менән файҙаланыуға хоҡуҡ алған еңеүсе иғлан ителгән\n12:08, 29 июля 2010 Иҡтисад\nОлҡан участкаһында углеводород сеймалын геологик тикшереү, разведкалау һәм сығарыу маҡсатында ер аҫты ҡаҙылма байлыҡтары менән файҙаланыу хоҡуғына үткәрелгән аукциондың еңеүсеһе тип 14520 миллион һум суммала бер тапҡыр индерелеүсе түләү башҡарырға әҙерлеген раҫлаған “Башнефть” акционерҙар нефть компанияһы” асыҡ акционерҙар йәмғиәте табылған.\nАукционды ойоштороусы – Ер аҫты байлыҡтарын файҙаланыу буйынса Башҡортостан Республикаһы идаралығы хәбәр итеүенсә, «Башнефть» йәмғиәтенән тыш сауҙала «Башнефтегеофизика» асыҡ акционерҙар йәмғиәте лә ҡатнашҡан.\nОлҡан участкаһы Туймазы һәм Шаран райондары биләмәһендә урынлашҡан. Унда С3 категорияһындағы (0,4 миллион тонна) нефть ресурстары сығарыуға әҙер ике структура бар. Лицензияланған участка майҙаны 165,4 квадрат метр тәшкил итә.\nӘ башҡа аукциондарға килгәндә иһә, Ер аҫты байлыҡтарын файҙаланыу буйынса федераль агентлыҡ Башҡортостандың Ар, Көнсығыш Ыҡ, Көнбайыш Көнгәк участкаларында углеводород сеймалын геологик тикшереү, разведкалау һәм сығарыу маҡсатында ер аҫты байлыҡтарын файҙаланыуға хоҡуҡ алыуға үткәрелгән аукциондар ғәмәлгә ашмаған, тип ҡарар итте. Был уларҙа ҡатнашыуға заявкаларҙың булмауы менән аңлатыла.\nТеги: ер аҫты байлыҡтарын файҙаланыу, аукцион


Ступино | Администрация ступинского района опубликовала перечень дворовых территорий, запланированных к комплексному благоустройству в 2017 году - БезФормата.Ru - Новости\nАдминистрация ступинского района опубликовала перечень дворовых территорий, запланированных к комплексному благоустройству в 2017 году\nПроект адресного перечня дворовых территорий, запланированных к комплексному благоустройству в 2017 году Ступинского муниципального района\nул. Фрунзе, д.3 к1,к2\nул. Куйбышева, д.44, д.42, д.40\nул. Больничный городок, д.5,6\nп. Белопесоцкий, ул. Есенина, д.64,д.66\nс. Ситне-Щелканово, ул. Мира, д.14, д. 16\nс. Старая Ситня, ул. Советская, д. 1, д.2, д. 3, д. 4, д. 5, д. 6, д. 7, д. 9, д. 10\nд. Городище, ул. Молодежная, д.3, д. 5, д.7,д.9\nул. Акри д.32\nп. Жилёво, ул. Северная, д.42- ул. Первомайская д.39\nс. Шугарово, ул. Шоссеёная, д.6-8\nп. Жилёво, ул. Северная д. 37- ул. Первомайская д.36, д. 38\nп. Жилёво, ул. Северная д.39- ул. Первомайская д.40\nп. Михнево, ул. Библиотечная, 20а,22,24\nс. Татариново, ул. Ленина д.1, д.1а\nс. Татариново, ул. Ленина д. 3,д.5, д.7\nс. Татариново, ул. Ленина д.6\nс. Татариноо, ул. Ленина д.8,10,12,13,14\nс. Малино, ул. Победы д.1,д.3\nс. Малино ул. Победы д.2,д.4, д.6\nд. Леонтьево, ул. Центральная д.22-24\nс. Большое Алексеевское ул. Кооперативная д.15, ул. Садовая д.1\nс. Ивановское ул. Школьная д.14, д.16,д.18,д.20,д.22\nс. Хатунь ул. Школьная д.4


Порно Видеоуйындары Гей – Гей Онлайн Уйындары Өлкәндәр\nПорно Һеҙ Видеоуйындары Тойорға Мәжбүр Гей Порно\nБар бик күп алымдарын, улар ярҙамында һеҙ наслаждаться онлайн өлкәндәр өсөн күңеле мөмкин, әммә бөгөнгө көндә иң интерактив береһе һәм ул, һеҙ, һеҙ улар өҫтөнән контролде ҙур фантазияға бирелә, табырға мөмкин гей-видеоуйындары порно. Исем күренә, бөтәһе хардкорный порноигр арналған был сайтта, һәм һеҙ тармағы менән сығарыла ул һуңғы килә. Бында график яҡшы уйын күрһәтеп, арзан онлайн-секс-уйыны мәлендә булды был. Интерактив уйын һәм процесы күпкә ҡатмарлыраҡ, әммә шулай уҡ настроить., Йәғни башҡа, тип, һеҙ, аласыз настроить персонаждары, хатта ҡайһы бер уйындар тарихында һеҙҙең персонализировать алмай. Хатта яҡшыраҡ тауыш, диалог һәм улар өсөн ҡайһы бер кадрҙар күрһәтелә.\nБөтә, тип, беҙ был сайт тәҡдим итә, бушлай тәҡдим итә беҙ. Реклама баннерҙары менән үҙенә ҡайһы бер ярҙам платформаны хуплаған. Шулай ҙа нимә, һеҙ беҙҙең сайтыбыҙҙа нимә мәжбүр ташлап китергә теләмәй ине. Ненавязчивый реклама, бында беҙ уларҙы урынлаштырыу өсөн тәғәйенләнгән тыш, уйын тәжрибәһе һеҙҙең өсөн ҡамасау түгел, мөмкин тиклем оҙағыраҡ ҡалыу өсөн һеҙ беҙҙең сайтта. Һеҙ кире ҡайтһағыҙ, беҙ шулай уҡ беҙҙең яңы коллекция даими скачать уйын. Коллекция һәм был-иң ҙур, һеҙҙең интернет була ала. Инде уйын барышында сайтында йөҙ сәғәт булып, һеҙ барлыҡ хыялдарын тормошҡа ашыра алмай, улар бер ниндәй булыр ине., Ентекләберәк ҡараһаң бирә икән, һеҙгә беҙҙен библиотекаға таба.\nИң Ҙур Гей-Бөгөнгө Көн Уйын Платформаһы\nБыл уйындар һаны менән етәксе һ. б. коллекцияларында, беҙ ышанып, теләһә ниндәй ихтыяжын ҡәнәғәтләндерә алмай тип, кем беҙҙең сайтҡа шашып. Исем ҡайһы бер сәғәтендә йөҙ уйын һәм ҡабатланмаҫ булыуы беҙҙе, ҡиммәттәр бар, улар уйнатыу өсөн бик ҙур. Раят стилдәрҙең күп төрлөлөгө сығып, шулай уҡ беҙҙең сайттың, улар һеҙ коллекцияһы табыла. Был жанрҙың төрлө уйындар килмәй, һеҙгә иң фантазия менән ҡәнәғәтләндереү өсөн төрлө ҡараш., Мәҫәлән, әгәр телисез икән, наслаждаться-се уйындар, физик булыу теләге һеҙҙе ҡәнәғәтләндерәме, йәғни енси симулятор уйындары беҙҙә бар, һеҙҙең ала шул уларҙы азатлыҡ өсөн наслаждаться секск ҡаты, һеҙ нисек теләйһегеҙ, шулай һаны менән позицияһы, һәм хатта уйынсыҡтар бәйлелек буйынса ғәмәл һәм яза.\nҺуңынан уйын булһа, ул һеҙҙең менән был персонаждар интерактивты. Уларҙың ҡайһы берҙәре симулятор таныштырып тора, уларға ҡаршы һеҙ ниндәй ир-егет, һеҙ уны солан тура килә. Ҡайһы бер башҡа-был фантастик симулятор, ул наслаждайся был ҡарашҡа төп герой булып һеҙҙең фантазия менән интерактив, йәғни уларҙың иң башҡарыу күпкә түбән. Әлеге уйын менән улар ҡайһы берҙә ҡатламында эротическое була, башҡарыу кимәлен күтәреү һәм уларҙың һеҙгә үҙемдең аватарҙа квест.\nШуныһы ҡыҙыҡ уйын тағы ла бер жанр, ул өлкәне индустрияһын тергеҙеү өсөн уйын, уйын тексы булып тора. Һеҙҙең төп герой исеменә эротика, ҡотосорғос, триллерҙар был ҡарашы менән һынаны. Тарихы һәм шәхестәренә бәйле булыуы һәм һеҙҙең өҫтөнлөк, сөнки һеҙ тура юлдары буйынса ҡарар ҡабул ителде, улар килтерергә мөмкин сезне т төрлө коновко. Шулай булғас, gnu лицензияһы һәм башҡа жанрҙарҙа күп уйнайбыҙ, бында улар аласыз наслаждаться. Билдәле булыуынса, беҙҙең яҡ менән пародийный уйын һәм персонаждарының береһе поп-культура, уйындар, башватҡыстар һәм енси ялбыр казино һәм уйын ла беҙҙең бар.\nНаслаждайся Килгән Һәм Беҙҙең Сайтта\nНисек күрергә аласыз, контент, ул, беҙ тәҡдим итә, развлечь сезне һәм һеҙҙең ихтыяжды ҡәнәғәтләндереп булмай. Шулай булһа, беҙҙең эш бик күп, улар аласыз наслаждаться, һәм беҙ тап шуға ышанып, секс тураһында оноторға мөмкин бушлай теләсә ҡайһы һеҙ-беҙҙең менән тубалдай. Порнофильм Интерфейс сайтының интерфейсы беҙҙең оҡшай, беҙ хатта берләшмәһе тәҡдим итә һәм функцияларын, улар һеҙ ярҙам башҡа уйынсы менән менән бәйләнешкә инә ала. Былар барыһы ла һеҙгә бушлай киләсәк, һеҙ булмаһын, беҙҙең сайт һәм хатта ҡатнашҡан булһа кәрәк, кереткәнсе һеҙ аласыз наслаждаться ни ҙә булды бында. Әлегә һеҙгә дәлилләп, 18 йылдан күберәк һеҙ, аласыз наслаждаться барлыҡ, бар булыу.


г. Гремячинск - ул. Чехова - Индекс - Карта\nг. Гремячинск, ул. Чехова\nАдрес ул. Чехова, г. Гремячинск\nКЛАДР ID 59000004000013900\nКарта проезда ул. Чехова, г. Гремячинск, Пермский край\nРасположению ул. Чехова, г. Гремячинск, Пермский край соответствует почтовый индекс 618270. Напоминаем, что эта информация носит исключительно справочный характер и может являться неактуальной.\n• ул. Чкалова • ул. Шевченко • ул. Щорса • ул. Южная • ул. Нефтяников • пер. Степной • пер. Шахтерский • ул. Маховатня • ул. Чусовская • ул. Школьная • ул. Энтузиастов • ул. Сибирская • ул. Коммунистическая • ул. Карьерная • пер. Пионерский • снт Автомобилист • ул. Шахтерская • ул. Шмидта • ул. Юбилейная • ул. Шахтеров • ул. В. Лесничество • ул. Громовская • пер. Горняцкий


100057, Узбекистан, г.Ташкент, Юнусабадский район, ул.Багишамол 221\nФакс: +99895 195-55-05\n630005, Новосибирская обл., г. Новосибирск, ул. Гоголя, 23, офис 5\nТелефон: +7 (383) 373-26-86\n394018, РФ, г. Воронеж, ул. Революции 1905 года, д. 86 д\nФакс: +7 (473) 202-88-00\nСанкт-Петербург Торфяная дорога дом 9\n211440, Витебская обл., г. Новополоцк ул. Техническая, 6\nФакс: +7 (343) 218-58-73, +7 (343) 218-63-84


Предыдущая записьПредыдущий Стрептодермия. Справочник лекарств — Medcentre.com.ua\nСледующая записьСледующая Лечение инфекционных заболеваний. Справочник лекарств


Smarty Uninstaller 4.0.132 Repack by D!akov » Музыкальный портал.\nМузыкальный портал. Музыка на любой вкус. » Разное » Smarty Uninstaller 4.0.132 Repack by D!akov


За «Байрактары»! В Армении объявили бойкот украинским товарам : Политика Newsland – комментарии, дискуссии и обсуждения новости.\n31 0 1605


Coral Travel | Турфирмы в Сернуре\nСернур ➠ Турфирмы ➠ Coral Travel\nCoral Travel в Сернуре\nАдрес: Йошкар-Ола, Ленинский просп., 63\nРоссТур Йошкар-Ола, Ленинский просп., 25, оф. 126\nМатур Йошкар-Ола, бул. Чавайна, 32\n+7 (8362) 41-63-82\nНельсон Йошкар-Ола, ул. Красноармейская, 105а\nCoral Travel Йошкар-Ола, бул. Чавайна, 36, эт. 3, оф. 309


"Тамыр" балалар каналына - 25!\nДуҫтар, бөгөн 2 март – "Тамыр" балалар каналының тыуған көнө. Бала саҡ – кеше тормошоноң иң күркәм сағы. Бала саҡ хәтирәләре кеше күңелендә ғүмер буйы һаҡлана. Малайҙар, ҡыҙҙар, ана шул мәлде тағы ла сағыуыраҡ, матурыраҡ итеү өсөн геройҙарыбыҙ, авторҙарыбыҙ, режиссерҙарыбыҙ һәм каналда хеҙмәт иткән башҡа һөнәр эйәләре балалар уртаһында гөрләтеп эшләй, ижад итә, эҙләнә, тәрбиәләй. Байрам менән, дуҫтар!\nБеҙ бөгөн, бәләкәс дуҫтарым, Рәшиҙә Шәмсетдинова апайҙың "Бейеүсе болан" тигән шиғырҙар китабы менән танышабыҙ, шиғырҙарын уҡыйбыҙ.\nДуҫтарым, башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары муйын биҙәгес әйберҙәрен элек-электән яратҡан. Шуға ла улар бигерәк күп төрлө, атамалары ла төрлөсә. Мәҫәлән, ҡытайҙы төрлө төбәктә төрлөсә йөрөткәндәр: мунсаҡ, муйынсаҡ, муйын бәйе, төймә, гәрәбә, эрмәржен, бусый, ҡытай тип.\nТағы ла башҡорт ҡыҙҙары мәрйен тағырға яратҡан. Муйынға саф көмөш тәңкәнән торған биҙәгестәр ҙә ҙә кейгәндәр. Өс ҡат тәңкәнән торған муйын биҙәгесен иҙеү тип тә йөрөтәләр...\n23 февраль - Ватанды һаҡлаусылар көнө. Сөнки 1918 йылдың 23 февралендә Совет Армияһы төҙөлгән.Ул саҡта Рәсәй дәүләтен Советтар иле тип йөрөткәндәр.\nӘ беләһегеҙме, бәләкәс дуҫтарым, элекке замандарҙа ҡулдарына уҡ-һаҙаҡ һәм ҡурай тотоп башҡорт атлылары меңәр саҡрымлыҡ поход юлдары үткән.\nБашҡорттар борон-борондан хәрби хеҙмәткә үҙенең ҡоралы, кейеме һәм аты менән барған. Уларҙан берҙәм униформа талап итмәгәндәр, һәр кем үҙ мөмкинлегенән сығып ҡоралланған. 1812 йылда Франция императоры Напалеон ғәскәрҙәре баҫып ингәс, батша хөкүмәте башҡорттарҙан полктар ойоштороу хаҡында фарман сығар...\nИң ҡиммәтле нәмәләр\nАлтын, аҫылташтар ҡиммәт тора. Ләкин алтындан да ҡиммәтерәк нәмәләр күп булған.Мәҫәлән, элекке замандарҙа шоколад алтындан ҡиммәтерәк торған. Сөнки шоколад яһай торған какао ағасы ер йөҙөндә бер генә урында - Мексикала ғына үҫкән. Тағы ла фарфор ҡиммәт торған. Фарфор вазаларҙы, һауыт-һабаны бары Ҡытайҙа ғына яһағандар. Тағы ла ебәк ҡиммәт булған. Уны ла Ҡытайҙа ғына яһағандар. Тағы ла бер ҡиммәт нәмә булған, уның хаҡы алтындан мең тапҡырға кү...\nМалайҙар, ҡыҙҙар, кеше әйберен һорамайынса алырға ярамай. Рөхсәтһеҙ алһаң, урлашыу була. Урлашырға яратҡан кешеләрҙең ҡулы оҙоная икән. Ысын. Ышанмаһағыҙ, Гөлнара Мостафина апай яҙған "Оҙон ҡул" тигән әкиәтте тыңлағыҙ әле.\nНургиз Әхмәтов һөнәрҙәрен күрһәтә\n“Иләү” тапшырыуының бөгөнгө ҡунағы Нургиз Әхмәтовҡа 6 йәш. Ул шәжәрәһен яттан белә.Нургиз халҡыбыҙҙың бөйөк ҡомартҡыһы “Урал батыр” эпосын яттан һөйләүселәр бәйгенә әҙерләнә. Ул әлеге ваҡытта 110 юл ятлаған.\nУл 166-сы балалар баҡсаһына йөрөй. Китап уҡырға ярата. “Атайым менән әсәйем - хәрефтәр, ә Миләүшә инәйем ҡушып уҡырға өйрәтте”, - ти. Китап уҡып туйһа, йәйен - велосипедта, ә ҡышын саңғыла елдереп килергә ярата. Әйҙәгеҙ, үҙен ты...\nКеше ни өсөн төш күрә, беләһегеҙме? Кеше көнө буйы арый, хатта эске ағзалары ла талсыға, шуның өсөн йоҡларға тейеш. Ул иң тәүҙә тәрән йоҡоға тала, был ваҡытта төш күрмәйһең, мейе һәм кәүҙә ял итә. Шунан һаҡ йоҡо менән алмашына, был ваҡытта инде кеше әйләнә-тулғана, хатта ауыҙ эсенән генә мөңгөрләп һөйләнергә мөмкин. Был ваҡытта ул төш күргән була. Унда көнө буйына кисергән хистәре, күргән ваҡиғалары, ишеткән хәбәрҙәре сағылыш таба.\nҠыҙылтүштәр ҡатнаш урмандарҙа йәшәй. Кеше күҙенә күренеп бармайҙар. Ағас бөрөләре, үлән орлоҡтары, еләктәр ашап йәшәй улар. Ҡышты үҙебеҙҙә уҙғаралар. Урманда аҙыҡ бөтһә, ҡыҙылтүштәр кеше торлағы янына осоп килә. Парктарҙа, баҡсаларҙа үҫкән балан, миләш емештәре менән туйына. Шуға ла беҙ уларҙы ҡышын ғына күрәбеҙ.\nТүгел ул ағас таяҡ,\nТүгел ул етеҙ аяҡ.\nЙә, әйтегеҙ тиҙерәк,\nКем нимә таба ала? - тип яҙған Айгөл Шәйәхмәтова апай. Бөгөн, бәләкәс дуҫтарым, һауыт-һаба...\nМышы - иң ҙур болан. Бейеклеге 2 метрҙан ашыу. Ата мышы башында көрәктәй тарбаҡлы мөгөҙҙәр йөрөтә. Уларҙы һәр яҙ һайын һалып ташлай ҙа яңыһын үҫтереп ала. Мышы һөтө бик файҙалы икән, бәләкәс дуҫтарым. Беҙҙең илдә Кострома өлкәһендә берҙән-бер мышы фермаһы бар. Ул санаторий эргәһендә урынлашҡан, кешеләр шунда мышы һөтө менән дауаланырға килә. Мышы һөтөндәге бөтә матдәләр ҙә кеше организмы тарафынан үҙләштерелә. Ул аллергия менән яфаланғанда, ҡа...\nСәскә ҡыҙы Гөлсәсәк һәм гөлдәр батшаһы Зәйтүн\nГанс Христиан Андерсен ижад иткән әкиәттәрҙе ер йөҙөндәге бөтә кеше лә белә. Мәҫәлән, Кай һәм Герда хаҡында, аҡҡошҡа әйләнгән йәмһеҙ өйрәк бәпкәһе тураһында, борсаҡ өҫтөндәге принцесса, ҡырағай аҡҡоштар, көтөүсе булып кейенгән батша егете хаҡында, ерҙән атлап йөрөргә хыялланған һыу ҡыҙы тураһындағы йәнһүрәттәрҙе күргәнегеҙ барҙыр. Ана шул әкиәттәрҙе Андерсен ижад иткән. Ул Дания тигән илдә тыуған. Атаһы – башмаҡсы, ә әсәһе кер йыуыусы булған....\nБәләкәстәр, хат яҙыу өсөн дә оҫталыҡ кәрәк. Иң беренсе Һаумыһығыҙ, тип һаулыҡ һорашырға кәрәк. Дуҫтарыңа, тиҫтерҙәреңә сәләм, тиһәң дә була. Мәҫәлән, беҙ хатты өләсәй менән олатайға яҙайыҡ. Һаумыһығыҙ, олатай, өләсәй! Хаттың башында кемдән икәнен яҙырға: Күп сәләмдәр ебәреп һеҙгә ейәнең менән ейәнсәрең хат яҙа. Шунан хәбәреңде яҙаһың: Беҙ бик яҡшы йәшәп ятабыҙ. Балал...\nГүзәл Мостафина тәтелдәй\n3 йәшлек Гүзәл Мостафинаны “Бәйләнештә” сайтында күптәр бәләкәй ашнаҡсы тип белә. Гүзәл печенье бешерергә өйрәткән видеояҙма бик күп лайыҡтар һәм комментарийҙар йыйҙы. Бөгөн ул “Иләү” тапшырыуында ҡунаҡта. Тағы нимәләр бешерергә өйрәтер икән уңғанбикә ҡыҙыҡай?\nТеш ныҡ булһын өсөн алма, сухари кимерергә кәрәк, ти теш табиптары. Ҡайһы балалар ҡаты икмәкте яратмай. Малайҙар, ҡыҙҙар, икмәктең бәләкәй генә ярсығы ла һинән оло, тиҙәр өлкәндәр. Шуға күрә икмәкте ултырып, валсығын иҙәнгә ҡоймай ғына ашарға кәрәк. Икмәкте мейестән алғас, өҫтөн йомшаҡ сепрәк менән ябып торорға кәрәк. Быуы сығып торған эҫе икмәкте ашарға ярамай, сөнки ашҡаҙанға ауыр була, ауыҙығыҙ, тамағығыҙ бешер. Ә беләһегеҙме, бәләкәс дуҫта...\nНимә ул өлөш? Ышаныуҙар буйынса, донъя бер бөтөн. Шул бөтөндән һәр кемгә өлөш тейә. Кемгәлер яҡшыраҡ өлөш төшә, уны өлөшлө кеше тейҙәр. Өлөшлө кешенең эше һәр ваҡыт уң була, ул һөймәләкле, бәхетле була.\nЭйе, өлөшөңдө ҡалдырырға ярамай шул, сөнки өлөш кешенең тормошон, яҙмышын билдәләй тип һанала. Өлөш менән бәйле ышаныуҙар, ырымдар, йолалар күп халҡыбыҙҙа. Мәҫәлән, элек байрамдар...\nТире өҫтөндә төктәр һәм нәҙек кенә ваҡ тишектәр – күҙгәнәстәр була. Ошо тишектәр аша май һәм тир бүленеп сыға.Ниңә кәрәк инде улар? Улар бик мөһим нәмәләр. Май, тирене йоҡа ғына ҡатлам менән ҡаплап, уны йомшарта һәм һығылмалы яһай. Тир – тире өҫтөнән быуға әйләнеп, кешенең тәнен һыуыта. Шулай итеп кеше эҫене еңелерәк кисерә. Бынан тыш, тир менән бергә организмдан ҡайһы бер зарарлы матдәләр бүленеп сыға.\nЛәкин тән гигиенаһын мотлаҡ үтәрг...\nҠар бөртөктәре һауала һыу быуынан барлыҡҡа килә. Бик юғарыла ныҡ һыуыҡ һәм һыу туңа. Иң тәүҙә саң бөртөгөнә ваҡ ҡына боҙ киҫәктәре йәбешә. Быны аңлау өсөн әйҙәгеҙ күҙгә күренмәгән бөртөксәләр донъяһына күҙ һалайыҡ.\nКейемдәреңде элмәһәң, улар үпкәләй икән.\nИң нығы бейәләйҙәрен ...


«Тимер ат»ты йүгәнләрҙәй нескәлек » Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы\n«Тимер ат»ты йүгәнләрҙәй нескәлек\nМашина йөрөтөүсе ҡатын-ҡыҙҙар артҡандан-арта. Эйе, бөгөн ҡыйыу, тәүәккәл, заман рухы менән һуғарылған, йылдам йәшәү рәүешен үҙ иткән һылыу заттарҙың руль артына ултырыуы бер ҙә ғәжәп түгел. Шул уҡ ваҡытта тормошта тыныс, нескә тәбиғәтле, талғын холоҡло һәм руль артында күҙ алдына килтереүе лә ауыр булған гүзәл заттарыбыҙҙың «тимер атты» йүгәнләй алыуы – мөғжизәгә тиң күренеш. Әйҙәгеҙ, уларҙың бер нисәүһе менән танышып, күңел донъяларына байҡау яһайыҡ.\n– Беҙ ғаиләлә алты бала үҫтек, – тип һүҙен башлай радиожурналист, яҙыусы Фәрзәнә Аҡбулатова. – Минән башҡа бөтәһе лә велосипедта бик яҡшы йөрөнө. Ҡурҡаҡлығым шул тиклем көслө булғандыр, велосипедҡа ултырырға ҡыйыулығым етмәне. Ә инде ҡасан да булһа автомобиль йөрөтә башлармын, тигән уй башыма ла инмәне. Нужа ҡалас ашата, тигәндәре дөрөҫ. Зарурлыҡ кешене бөтәһенә өйрәтә. Журналист булараҡ та ҡайҙалыр барырға, кем менәндер һөйләшергә тура килә. Районға ҡайтһаң, ауылдарҙа һоҡланғыс кешеләр менән осрашаһың. Fөмүмән, ниндәйҙер хужалыҡ эштәрен башҡарыр өсөн дә машина кәрәк. Һөнәрҙәшем Рита Өмөтбаева машина йөрөтә ине инде, ул да дәртләндереп ебәрҙе. «Тик, Фәрзәнә апай, түҙ генә, сөнки машина аҡса ярата, сығымы йыл һайын арта», – тип тә ҡуйҙы. Ысынлап та, ремонт, майҙы алмаштырыу кеүек эштәргә аҡса түгелә генә. Уның ҡарауы, ыңғай яҡтары күберәк барыбер: ваҡытыңа үҙең хужа, эшеңә тиҙ барып етәһең, ҡайҙа ла өлгөрәһең. Атайымдың ихлас ярҙамы ла ышаныс өҫтәне. Уның фатихаһы булмаһа, шулай уҡ ҡыймаҫ инем.\nМашинаға тәүге ултырып сығыу – ҙур тетрәнеү ул. Ултырған һайын йөрәк тертләй, артабан күнегә башлайһың. Минең өсөн иң ауыры бер юл рәтенән икенсеһенә күсеү ине. Йә яңылыштан күрше юл рәтендәге автомобилдең юлын ҡырҡаһың. Был автомобиль хужаһын сығырынан сығара. Ҡайһы берәүҙәр ҡатын-ҡыҙ йөрөткәнде өнәмәй. Юлда йөрөгән йылдар эсендә үҙем өсөн бер асыш яһаным. Мосолман ир-егеттәре һинең юлда яһаған хилафлығыңа, ҡатын-ҡыҙ булыуыңа ташлама яһабыраҡ, сабырыраҡ ҡарай. Башҡаларҙың мөнәсәбәте икенсерәк: улар ярһый, ҡысҡыра, хатта әтәсләнә башлай.\nТәүге оҙон юлға – тыуған яғым Хәйбулла районына ҡустымдың һәм һеңлемдең улдары Азат, Рәдиф менән бергә ҡайттыҡ. Ейәнсура яғына етәрәк, руль артына мин ултырҙым. Бер аҙ бара биргәс, тәгәрмәс тишелде. Ярай егеттәр булды, улар менән тәгәрмәсте алмаштырҙыҡ. Шундай ҡаршылыҡтар булып тора. Бигерәк тә тәүге йылы ауыр.\nҠыш көнө эшкә китеп барам. Ҡайҙандыр ел иҫә, машина эсе һыуынып китте. Аптырайым, өҫкә, аяҡ аҫтына ҡарайым, арттағы тәҙрәләргә күҙ һалам, бөтөн ерҙә ябыҡ, эштең нимәлә икәнен аңламайым. Килеп туҡтағас ҡына, үҙем ултырған яҡ тәҙрәнең ярым асыҡ икәнен аңғарҙым. Баҡтиһәң, терһәгем менән төймәһенә яңылыш баҫып асҡанмын, һиҙмәгәнмен. Махсус асмағас, ул тәҙрәгә саҡ ҡына ла әһәмиәт бирмәгәйнем шул. Хатта тәҙрәне ябырға онотоп, төнгөлөккә ихатала ҡалдырған саҡтар ҙа булды. Тәүге мәл фараларҙы тоҡандырырға онота инем. Аллаһ һаҡланы, ундай-бындай хәл булманы, шөкөр.\nБер саҡ ҡышҡы һыуыҡта автомобилде тоҡандырҙым да, йылытырға ҡуйып, тыштан тәҙрәне таҙартырға сыҡтым. Ишекте ныҡ итеп япҡанмын, бикләнде лә ҡуйҙы. Сумка, фатир асҡысы, аҡса, телефон – бөтәһе лә эстә ҡалды. Хәҙер нимә эшләргә белмәй торам. Күршеләрҙе уятып, таксилыҡ аҡса һорарға тура килде. Туғандарымдан запас өй асҡысын алып, өйгә инеп, машинаның икенсе асҡысын табып, автомобилде көскә астым.\nМашина серҙәренә яйлап өйрәнәһең. Ҡайһы саҡ артыҡ шиксел дә булып китәһең. Көйлөмө, тигән уй тынғылыҡ бирмәй. Бер мәл машинамды тоҡандырһам, тормоз сигналы яна. Шунда уҡ ремонтҡа яҙылдым. Белгес руль артына ултырып ҡараны ла: «Һеҙ тормоз тотҡосон аҙағына тиклем тартып бөтмәгәнһегеҙ. Автомобилегеҙ төҙөк», – ти.\nҺайыҫҡан тураһында көләмәс бар бит, бал күргән дә шуны ашамаҡ булған. Суҡышы йәбешә лә ҡуя, уны тартып алһа, ҡойроғо йәбешә. Ҡойроғон тартһа, йәнә суҡышы… Бына шуның һымаҡ, фарын тоҡандырһаң, ҡайышты элергә онотаһың, ҡайышты элһәң, тормоз тотҡосто ысҡындырыу кәрәклеге баштан сыға. Һуңынан, тәжрибә йыя-йыя, былар мейелә аныҡ тәртипкә һалына, әлбиттә, – ти яҙыусы, үҙе менән булған хәлдәрҙе бәйән итеп.\nӘ танылған педагог, яҙыусы Рәсимә Ураҡсина руль артына тәүге тапҡыр 60 йәшен уҙғас ҡына ултырған.\n– Хәҙер хаҡлы ялға сыҡтым, буш ваҡытым да күбәйгәндәй булды. Бер төркөм әхирәттәрем машина йөрөтөү курсына яҙылырға йөрөй, мине лә өгөтләмәксе. Унан алда Ғәзиз ейәнем, өләсәй, һин руль артына ултыра алыр инең ул, тип әйтә биреп ҡуйғайны. Ошоғаса бер ҡасан да башыма инмәгән уй нисектер мине ҡыҙыҡтырып ебәрҙе.\n– Ҡайһы тирәлә ул һеҙ йөрөгән автомәктәп? – тип һорайым әхирәтемдән.\n– Коммунистик урамында, – ти.\nӨйөмдән йырағыраҡ бит әле, яҡындараҡ юҡмы икән, тип уйлап ҡуйҙым. Үҙебеҙҙән йыраҡ түгел бер автомәктәптең уҡырға саҡырған иғланын күрҙем дә, оҙаҡ уйлап тормай, барып яҙылдым. Әммә был хаҡта бер кемгә лә өндәшмәнем. Хатта тормош иптәшем Уралға ла әйтмәнем. Көн дә йәйәүләп мәктәпкә барам. Эй дәртләнеп йөрөйөм, әй. Өйҙә ҡапланып тигәндәй машина йөрөтөү дәреслеген уҡыйым, ҡағиҙәләр өйрәнәм. Урал: «Таң менән нимә уҡыйһың ул?» – ти, минең йоҡламағанға аптырап. Ниндәйҙер мауыҡтырғыс әҙәби әҫәр, тип уйлайҙыр инде.\nШулай итеп, теория буйынса имтиханды биш минут эсендә уңышлы тапшырып сыҡтым. Артабан иң ҡыйыны – машина йөрөтөү дәрестәрен үтеп, ҡатмарлы ғына һынау тотаһы ҡалды. Инструкторға ҡаланың барлыҡ ауыр боролошло урамдарынан йөрөтөп сығырға ҡуштым. Черниковка ла, Һупайлы ла, Затон да, Дим биҫтәһе лә ҡалманы.\nИмтихан көнө етте. Машинаға минең менән тағы өс йәш ҡыҙ ултырып алды. Иғтибарһыҙланып, юл ҡағиҙәләрен боҙоу арҡаһында, йәштәрҙең өсәүһе лә «вождение»ны тапшыра алманы ул көндө. Хәҙер миңә сират етте.\n– Ошонда туҡтағыҙ, – ти имтихан алыусы. Мин «туҡтарға ярамай» тигән юл билдәһен күреп киләм.\n– Туҡтамайым, һеҙ юрамал минең башымды бутайһығыҙ, яңылыштырырға теләйһегеҙ, бында «туҡтарға ярамай» тигән билдә тора ла баһа, – тием ҡәтғи генә.\n– Һеҙ ысын педагог икәнһегеҙ, үҙ һүҙегеҙҙе яҡлай беләһегеҙ, мин ундай кешеләрҙе ихтирам итәм, барыһын да дөрөҫ эшләнегеҙ. Хоҡуҡ боҙоуҙар булманы. Зинһар, туҡтағыҙ, – тигәс кенә, ышанып, машинаны туҡтаттым. Был ҡатмарлы имтиханды тәү тапҡырҙан тапшырғас, күңелемә рәхәт булып ҡалды, үҙ көсөмә ышаныс нығынды.\nБелгестәр миңә «Тойота РАФ 4» кеүек бейек, хәүефһеҙ машина алырға кәңәш итте. Йыл аҙағында ауырып китеп, машина һайларға мөмкинлегем булманы. Үҙем теләгән «РАФ 4» автомобилен һатып алғансы ярты йыл самаһы үтте. Алдым да, ә йөрөтөргә ҡыйыулығым етмәй. Былай һуҙырға ярамай, тип уйлайым үҙем.\nБер ҡыҙҙы ултыртып, баҡсаға киттем, иртәгә үҙем ҡалаға сығырмын, тип уны ҡайтарып ебәрҙем. Мунса төштөм, тамаҡ ялғап алдым. Шунан көҙгө алдына баҫтым да: «Әгәр ҙә иртәгә машинаны үҙең йөрөтөп ҡайтмаһаң, башҡа бер ҡасан да уға ултыра алмаясаҡһың», – тип әйтеү әйттем. Әйтелгән – эшләнгән. Сәғәт иртәнге биштә тороп, әйберҙәрҙе йыйҙым да ҡуҙғалдым ҡалаға. Ҡурҡыштанмы, ҡыуаныстанмы йортобоҙ янына нисек килеп туҡтағанды ла аңғармай ҡалғанмын. Әйберҙәрҙе күтәреп, фатирға индем. Машинала үҙем ҡайттым, тигәнгә Урал да ышанмай. Иң ҡыйыны – тәүге аҙым. Артабан ҡурҡыуыңды еңеп алһаң, машина йөрөтөү – кинәнес кенә ул. Яратҡан «тимер ат»ымды егеп, хәҙер инде ҡайҙарҙа ғына булманыҡ, ул минең ышаныслы дуҫыма, хәйерле юлдашыма әйләнде, – ти Рәсимә Миңлебулат ҡыҙы, башҡа һылыуҙарҙы ла автомобилселәр рәтенә баҫырға әйҙәп.\nДин тотҡан ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙ араһында ла машина йөрөтөүсе ханымдар бар. Мәҫәлән, «Алтынай» балалар студияһы етәксеһе, режиссер Альмира Ҡыуатованың руль артына ултырыуына – 15 йылдан ашыу.\n– Ураҙала тарауих йәки йома намаҙҙарына мәсет алдына машина менән килеп туҡтаған һылыу заттарҙы күрәм дә ҡыуанам. Ислам – ҡатын-ҡыҙҙарҙы хәстәрләгән, уларҙың көнитмешен уңайлыраҡ итеүгә ынтылған иң мәрхәмәтле дин. Машина йөрөтөү байтаҡ мәшәҡәттән ҡотҡара һәм гүзәл заттарға тәғәйен урынға ваҡытында тиҙ генә барып етеү, балаларҙы мәктәпкә, ижади түңәрәктәргә йөрөтөү өсөн дә ҡулай, – ти режиссер.\n7-се кластан уҡ «кәзә» мотоциклында елдергән һылыу заттың бөгөн машина йөрөтөүе бер ҙә ғәжәп түгел, әлбиттә. Әммә транспорт мыжғып торған Өфө урамдарында хиджәб кейгән оло апай түгел, әле йәштәр юғалып ҡалыусан.\n– Сибай филармонияһында эшләгән саҡта Өфөгә, Һупайлы биҫтәһенә хәтлем тәүге тапҡыр руль артында килгәнемде бер ҡасан да онотмаҫмын, моғайын. Ағиҙел аша күпергә тиклем тыныс ҡына килдем. «Дуҫлыҡ монументы»н да ярайһы ғына үтеп киттем. «Йәшел сауҡалыҡ» яғына, Менделеев урамына сыҡҡайным, башланды бит мәхшәр. Береһе – уңдан, береһе һулдан пипелдәтә. Күҙ алдарым ҡараңғыланды, йөрәгем дарҫлап тибә. Ярай ижад йәнле әле үҙем, фантазияға бай кеше. Таныш артистар осрап, сәләмләйҙәр икән тип, күҙ алдына килтерҙем дә, йылмайып ҡына ултырырға тырышам. Иң мөһиме – артабан ҡаушап ҡалмау. Ул арала ҡайҙандыр өсөнсө еңел машина пәйҙә булып, юлды арҡырыға киҫеп, алға елдерә. Иларға ла, көлөргә лә белмәйем. Урта рәткә тороп алғанмын да китеп тик барам. Ян-яҡтағы көҙгө тигән төшөнсәне, әйтерһең, ғүмерҙә лә ишетмәгәнмен. Бөтә белгәндәрем башымдан осҡан. Аңҡы-тиңке булып, көс-хәл менән Һупайлыға барып еттем. Машинаны ҡуйып, апайымдарға индем. Ул сәй әҙерләй, ә мин тәҙрә янына баҫтым да, юлдағы кисерештәрҙән һис арына алмай, аптырап тик торам. Машинама ҡарайым. Мин уны яратып «Ока»-йота тип йөрөтә торғайным. Шунда ныҡ ҡурҡҡанымды аңланым: аяҡтарым дер-дер ҡалтырай, башым геүләй. Тәүге сирҡаныс алыуым ошо булғандыр. Өфөгә күскәс, Айтуған улым минең менән бергә йөрөп, ҡайҙа нисек боролорға, нисек икенсе юл рәтенә күсергә өйрәтте. Шулай итеп, ҡатмарлы осраҡтарҙа юғалып ҡалмаҫҡа өйрәндем. Улай ғына түгел, хәҙер машина йөрөтөүҙән кинәнес, иреклек, осош тойғоһо кисереп һөйөнәм, – ти автомобилсе.\nТәбиғәтте яратҡан һәм гүзәл Башҡортостандың иҫтәлекле урындары буйлап сәйәхәт итергә ғәҙәтләнгән режиссер «Шевроле Нива» машинаһына өҫтөнлөк биргән. Тыуған Ейәнсура районына ҡайтыу өсөн дә, урманға шифалы үлән-тамырҙар, еләк-емеш йыйыуға йөрөү өсөн дә уңайлы икән Рәсәй Ниваһы. Һәр миҙгелдә лә ҡурҡмайынса юлға сығам, тип шатлана Альмира ханым.\nӘ бына Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры актрисаһы, Башҡортостандың атҡаҙанған артисткаһы Эльмира Саматованы күптәр нескә, наҙлы, иркә ҡатын итеп кенә күҙ алдына килтерәлер. Ә уның айғырҙай «джип»ты йүгәнләй алыуын белмәйҙәрҙер ҙә әле!\nМашина йөрөтөүгә мәжбүр иткән уның да үҙ тарихы бар. Көтмәгәндә тормош иптәше, аяғын һындырып, дауаханаға эләгә. Унан оҙайлы ваҡыт дауаланыу үтергә тейеш була. Ә ике балалы актрисаға ирен, көн дә таксиға аҡса түләп, дауаханаға йөрөтөү ауырға төшә. Эльмира, тиҙ арала уҡып сығып, танытма ала. Кредитҡа бәләкәс, әммә уңайлы ғына автомобиль дә һатып алалар.\n– Унда әллә ни уйҙарға бирелеп, ҡайғырып ултырырға ла ваҡытым булмағандыр, күрәһең. Теорияны ла, практиканы ла бер көндә тапшырҙым. Ирем һөйөндө генә һәм ултырып йөрөгәндә лә ҡурҡыуын һиҙҙергәнен хәтерләмәйем. Киреһенсә, гел яҡшыға юрап, өйрәтеп, дәртләндереп кенә торҙо, – ти Эльмира, машина йөрөтә башлаған мәлен хәтерләп.\nАктрисаның автомобилгә талаптары юғары. Руле еңел боролһон, тәҙрәләренән тирә-яҡ тулыһынса күренһен, ултырыуы уңайлы, ҡышын ҡар кисеп йөрөрлөк булһын. Ҡатын-ҡыҙ сығып, этеп йөрөй алмай бит инде, тип йылмая мөләйем һылыу. Тәүге автомобиле «Тойота Виста» була, икенсеһе – «Хонда Джазз», ә бөгөн ул «Лексус RX» кроссоверы менән йөрөй.\nӘйткәндәй, әле актрисаның тормошонда бик матур мәл – ул өсөнсөгә сабый көтә. Бассейнда йөҙөү, йәйен баҡсала йә тәбиғәт ҡосағында ял итеү – уларҙың татыу ғаиләһе өсөн ғәҙәти хәл. Эльмира, йөклө булһа ла, ваҡыты-ваҡыты менән машина йөрөтөп, күңел ихтыяжын ҡәнәғәтләндереп ала икән.\nҮҙ-үҙеңде еңеү һәм ир-ат таҫыллығы талап иткән өлкәлә тәжрибәгә өлгәшеү – оло ҡаҙаныш, әлбиттә. Әммә юлда барыбер ҙә үтә иғтибарлы булыу, айыҡ, һалҡын аҡыл менән эш итеү мөһим. Хәйер, тормош үҙе лә бит, киртләс-киртләс юлдар кеүек, ауыр һәм бормалы. Шуға яңы үрҙәр яулауҙан ҡурҡырға ярамайҙыр. Хәрәкәттә – бәрәкәт, ти бит халыҡ.


Тормош юлдары ҡатмарлы » Страница 12 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » Тормош юлдары ҡатмарлы » Страница 12\nМахсус бит / Тормош юлдары ҡатмарлы // 7-11-2014, 07:37\nМахсус бит / Тормош юлдары ҡатмарлы // 7-11-2014, 07:36\nУчалы районының Илсеғол ауылында йәшәүсе Сания Шәмиғолова быйыл бик тә үҙенсәлекле юбилей билдәләй. Ғаиләһе өсөн үҙенә күрә ҙур бер ваҡиға булған етмеш биш йәшен билдәләүен әйтмәйем. Үҙенсәлекле юбилей беҙҙең баҫма менән бәйле – Сания Ғиләж ҡыҙының «Йәшлек»те алдырыуына быйыл теп-теүәл алтмыш йыл! Алтмыш йыл «Йәшлек» менән дуҫлыҡ, алтмыш йыл «Йәшлек»кә тоғролоҡ – иҫ китерлек дата бит! Ошо осор эсендә генә донъяла күпме үҙгәреш булды, етәкселәр килде-китте, гәзитебеҙҙең исеме үҙгәрҙе, ә Сания апай 1954 йылдан бирле бер тапҡыр ҙа яратҡан баҫмаһына хыянат итмәй, уға гел дә иң тәүгеләрҙән яҙыла....\nМахсус бит / Тормош юлдары ҡатмарлы // 7-11-2014, 07:34\n– Һине тыңлаған мин иҫәр, ыңғайыңа тороп, ҡысынып сығып китмәһәм, йылы фатирымда рәхәтләнеп карауатта йоҡлап ятҡан булыр инем, – әхирәтем, мине ихласлап әрләп, тулғана торғас, ниһайәт, йоҡлап китте. Үҙемде артыҡ ғәйепле тоймаһам да, һыуыҡ үткәреп, ауырып китмәһә ярар ине, тип теләй-теләй, уның өҫтөнә шәлемде яптым. Бер уйлаһаң, ысынлап та, ямғырлы һалҡын көндө Ирәмәлгә бармаһаҡ та, һис бер еребеҙ кәмемәҫ ине. Әммә, икенсе яҡтан ҡарағанда, нисәнсе йыл рәттән йәйҙәр йә һыуыҡ, йә ямғырлы килә, көн торошона ҡараһаң, өйҙән сыҡмай тик ултырырға кәрәк. Был юлы иптәштәр ҙә, күмәкләп барһаҡ, күңелле буласаҡ, тип, шул тиклем ихласлап ныҡ саҡырҙы, баш тартыу уңайһыҙ кеүек тойолдо. Хәҙер бына ят инде ямғырҙан һуң күшегеп, һалҡын палаткала йылына алмай, тип үҙемде үҙем игәргә тотондом: «Нишләп, башҡаларға күңелле булһын тип, һикереп төштөм әле ул?! Кеше күңелен уйлаһаң, үҙеңдең хәтерең ҡалыр… Етмәһә, плита менән һыуытҡыстан ары йөрөргә яратмаған әхирәтемде тауға күтәрелергә өгөтләп күндергән булдым. Йәнәһе лә, йәй үтеп бара, ә тәбиғәт ҡосағында ял да иткәнебеҙ юҡ. Ял итмәһәк тә, бер еребеҙ ҙә кәмемәҫ ине әле»....\n«Яҙмышым тик үҙемдеке»\nМахсус бит / Тормош юлдары ҡатмарлы // 7-11-2014, 07:27\nӘбйәлил районының Таҡһыр ауылында йәшәүсе Мәүлиха Өмөтҡужина мәғариф алдынғыһы ғына түгел, абруй яулаған әүҙем йәмәғәтсе лә\nОло йәштә лә матурлығын юймаған, һәр кем менән уртаҡ тел таба белгән, зауыҡ менән кейенгән ҡупшы кәүҙәле, мөләйем йөҙлө Мәүлиха Өмөтҡужина мәғариф алдынғыһы ғына түгел, әүҙем йәмәғәтсе лә. Һәр эште булдыра алыуы, иҫ киткес матур холҡо, уңғанлығы менән Таҡһырҙа ғына түгел, районда ла танылған шәхес.\nМәүлиха апай Иҙәш Ҡусҡары ауылында тыуып, Тәпәндә үҫеп буй еткереп, Ишҡол мәктәбендә урта белем алып, артабан Сибай педучилищеһын уңышлы тамамлай. Йүнәлтмә буйынса Таҡһырҙа башланғыс кластар уҡытыусыһы булып хеҙмәт юлын башлай. Үҙ яҙмышын да ошонда таба ул. Уңғанлығы, егәрлелеге, ышаныслы булыуы менән Фәйзрахман Абдрахман улы оло терәк була. Тик үкенес, 30 йылға яҡын татыу, матур ғүмер кисергәс, Фәйзрахман ағай 52 йәшендә генә ҡаты ауырыуҙан гүр эйәһе була. Ярай күңел йыуанысы булған улы Фидан әсәһенең өмөтөн аҡлай. Мәктәпте уңышлы тамамлап, ике юғары белемгә эйә. Ул Өфө дәүләт авиация техник университетын һәм магистратураны тамамлай. Мәүлиха Ғибат ҡыҙы ауылда тәүгеләрҙән булып айыҡ туй үткәреп, улын өйләндерә. Йәштәр әле Магнитогорск ҡалаһына төпләнгән – Фидан – инженер-конструктор, Гөлназ ҡаланың пенсия фонды идаралығында эшләй....\n“Тимер ат”ты” йүгәнләгән һылыуҙар\nМахсус бит / Тормош юлдары ҡатмарлы // 24-10-2014, 09:11\nМашина йөрөтөүсе ҡатын-ҡыҙҙарға элегерәк аптырап, бер аҙ шикләнеберәк ҡараһалар, хәҙер өйрәнелде. Ысынлап та, бөгөн үтә ҡыйыу, заман менән бергә атлаған, тәүәккәл гүзәл заттарҙың руль артына ултырыуы бер ҙә ғәжәп түгел. Ә шулай ҙа был донъяға нескә, тыныс холоҡло итеп яратылған ҡатын-ҡыҙҙың техник яҡтан ауыр булған “тимер ат”ты йүгәнләүе ҡыҙыҡлы. Салауат районында ла руль артына ултырырлыҡ үҙендә көс һәм теләк тапҡан һылыу заттар етерлек. Әйҙәгеҙ, уларҙың бер нисәүһе менән танышып, күңел донъяларына байҡау яһайыҡ.\n– Тәүге тапҡыр руль артына ултырғаным бөгөнгөләй күҙ алдымда, – тип һүҙен башланы районда иң беренселәрҙән булып “тимер ат”ты йүгәнләгән Фәниә Зарипова. – Машинабыҙҙа башта ирем генә йөрөй ине. Бер көндө миңә ҡайҙалыр барырға кәрәк булды һәм ул унда алып барырға баш тартты. Үсектем дә машинаға ултырҙым да сығып киттем. Һәм … соҡорға барып төштөм. Ә шулай ҙа соҡорҙан сығып, бара торған еремә барып еттем....\nМахсус бит / Тормош юлдары ҡатмарлы // 10-10-2014, 16:31\nБер күреүҙән, бик аҙ ғына аралашыуҙан да күңелгә инеп ҡалған кешеләр була. Улар эргәлә булғанда рәхәт, төшөнкөлөккә бирелгәндә күңелеңде күтәрәләр, шатлыҡ-ҡыуаныстарыңды беренсе булып уртаҡлашалар. Йөҙөнән йылмайыу китмәгән, һәр ваҡыт мәктәп, ауыл мәшәҡәттәре менән янып йәшәгән, ошо көндәрҙә ғүмеренең иң сағыу мәлен – 45 йәшен билдәләгән Фирзиә Сабит ҡыҙы Ғәниева шундайҙарҙың береһе.\nСалауат районының йәмле Йүрүҙән буйында урынлашҡан Иҙелбай ауылында Мәмдүҙә һәм Сабит Хисаметдиновтарҙың ишле татыу, өлгөлө ғаиләһендә тыуған ҡыҙ илгәҙәк, отҡор, йыр-моңға ғашиҡ күңелле булып үҫә. Мәктәп тормошонда ҡайнап йәшәй, тырышып уҡый, оҫта бейей, матур йырлай.\nМахсус бит / Тормош юлдары ҡатмарлы // 19-09-2014, 04:08\n…Бер йортта, бер коридорҙа йәшәгәс, иртә-кисен дә, ял көндәрендә лә Айрат, ҡатыны Йәмилә һәм уның үгәй улы Морат менән йыш осраштыҡ. Ул ике йәштән үк үгәй атай ҡулында, бер ниндәй ҡағылыу-һуғылыуһыҙ, кәмһетелеүҙе белмәй, әсеһен-сөсөһөн татымай ғына, бик һәләтле, иркә бала булып үҫә. Урта мәктәпте алтын миҙалға тамамлап, юғары уҡыу йортона уҡырға инә. Бында ла бик тырышып уҡый. Ике курсын бик яҡшы ғына тамамлағас, институтты ташлап, төҙөлөшкә эшкә бара. Ташсы һөнәрен үҙләштерә. Шул йылда башҡорт ҡыҙына өйләнеп, ғаилә ҡороп, үҙ өйҙәрендә йәшәү тураһында уйлағандыр. Тормошон тиҙерәк яйға һалғыһы килгәндер. Ҡатыны Фәриҙә шәфҡәт туташы булып эшләй....\nМахсус бит / Тормош юлдары ҡатмарлы // 15-08-2014, 06:14\n– Раяз – төпсөк ҡустымдың улы. Раян менән Ләйсән килен төп йортта, атай-әсәй янында йәшәй ине. Тәүге йылдарҙа матур ғына итеп ғаилә ҡороп, тырышып донъя көттөләр. Улдары донъяға килгәс, тормоштары тағы ла түңәрәкләнде. Әммә тора-бара икеһе лә эскелек менән мауыға башланы. Ҡайҙалыр төшөрөп ҡайтыуҙар, аҙаҡ иреш-талаш йышайҙы. Быға атай йортонда йәшәүҙәре лә, туғандарҙың һүҙҙәре лә кәртә була алманы. 2012 йылда, әллә ошо эскегә бәйле, әллә башҡа сәбәп менән, Раян ҡустымдың ғүмере өҙөлдө. Ни өсөн үҙ-үҙенә ҡул һалыуы беҙҙең өсөн һаман да сер булып ҡала килә. Был юғалтыуҙан һуң киленебеҙ бөтөнләй бәйҙән ысҡындымы ни....\nМахсус бит / Тормош юлдары ҡатмарлы // 15-08-2014, 04:24\nТәүҙә, өйләнешкән генә мәлдә, уның мине ҡыҙғаныуы ҡыҙыҡ тойолдо, хатта оҡшай ҙа ине, йәнәһе лә, ҡалай мине ныҡ ярата. Тора-бара көнсөллөгө йәнде көйҙөрҙө, хәҙер бөтөнләй ҡаҡшата. Мин бит артыҡ буянмайым да, шунда күҙгә – тушь, иренгә бер аҙ ҡыҙыл яҡҡан булам. Ә ул шуны ла күтәрә алмай. Помада тотоп көҙгө ҡаршыһына баҫыуым була, ул шунда уҡ, нимә, һөйәреңә оҡшарға тырышып биҙәнәһеңме, тип ҡашын емерә. Магазинда матур кейем күреп һоҡланһам, әллә һөйәрең, һиңә шул кейем килешә, тинеме, тип бәйләнә. Эштән арып ҡайтһам, нимә кәйефең юҡ, һөйәреңде осратмағанға танауың төштөмө, ти. Киреһенсә, яҡшы кәйефтә килеп инһәм, йөрөп, туйып ҡайттыңмы, тип йөҙҙө йырта. Шулайтып ҡыҙғана торғас, эштән сығартты, өйҙә бикләп тигәндәй ултыртып ҡуйҙы. Унһыҙ бер үҙем урамға ла сыҡмайым....\nМахсус бит / Тормош юлдары ҡатмарлы // 25-07-2014, 05:28\nТуй үтте. Ҡунаҡтар таралышты. Гөлсөмдәр ауылына ҡайтты. Гөлдәр менән Илһамдың да юлдары айырылды. Бөтөнләйгә. Туй булып ике көн үткәс, Илһам үҙ-үҙенә ҡул һалған, тигән хәбәр бөтә ауылды шаҡ ҡатырҙы. Шундай аҡыллы ирҙе был юлға нимә этәрҙе? Бер кем белмәне. Өсәүҙән тыш. Гөлсөм һиҙенде, Гөлдәр аңланы, ә тулы серҙе Илһам үҙе менән алып китте. Түҙмәне, һары һағыш – Гөлдәрҙе, ғүмерлек йәрен, һағыныу уны башын элмәккә тығырға этәрҙе. Шуның менән ул үҙенә еңеллек килтерерҙәй булды. Бары үҙенән һуң уны һағынып иҫкә алыр туғандарын, Гөлдәрен генә уйламаны. Гөлсөм хәҙер ғүмерлек ғазапҡа дусар булды. Үкенә ул, тик һуң шул, үтә лә һуң…


Куранто — Башҡорт Википедияһы\nКуранто (мапуч теленән kurantu — исп. pedregal) — мең йыллыҡ традицион ысул менән Чилоэ архипелагында соҡорҙа ҡыҙыу таштарҙы ҡулланып әҙерләнгән ашамлыҡ, таштарҙың археологик ҡалдыҡтары, шулай уҡ барлыҡҡа килгән ашамлыҡ 11 525 ± 90 калибрланмаған йыл элек ваҡытҡа ҡарай. Чили аш-һыуына инә, Чилиҙың һәм Аргентина Патагонияһының бөтә көньяҡ өлөшөндә таралған. Был ризыҡ составына диңгеҙ аҙыҡтары, ит, картуф һәм йәшелсә инә.\nАш-һыу составына панцирлы диңгеҙ аҙыҡтары, ҡайһы берҙә балыҡтың төрлө төрҙәре, ит, чили лонганизаһы, картуф, картуфтан аҙыҡтар: милькао[en] (картуф ҡоймағы) һәм чапалеле[es] (картуф ыумасы), борсаҡ һәм фасоль кеүек ингредиенттар инә. Диңгеҙ аҙыҡтарын ҡулланыу үҙгәрә, әммә almejas (ингл. clams[en], ҡуш ҡапҡаслы моллюскылар), cholgas (Aulacomya atra[en], һырлы мидия) һәм picorocos (Austromegabalanus psittacus[en], ҙур мыйығаяҡтар) төп ингредиент булып тора. Урынына ҡарап әҙерләүҙең дөйөм ысулын һаҡлағанда ингредиенттарҙың һиҙелерлек айырмаһы булырға мөмкин. Ингредиенттарҙың нисбәттәре аныҡ билдәләнмәгән, төп принцип — барыһы ла булырға тейеш, ләкин әҙләп.\nЧилоэ аш-һыуында традицион куранто асыҡ һауала яҡынса 1,5 метр тәрәнлектә ҡаҙылған махсус соҡорҙа әҙерләйҙәр. Соҡор төбөнә утта ҡыҙарғансы ҡыҙҙырылған таш түшәлә. Был ысул «curanto en hoyo» — соҡорҙа куранто тип атала. Ингредиенттарының һәр ҡатламына pangue, йәки nalca (чили ирәүәне) япраҡтары, ә ул булмаған осраҡта фикус йәки күсәнле кәбеҫтә япраҡтары һалына. Аҙаҡтан дымлы тоҡ ябыла, артабан — ер һәм кәҫ һалына, был ғәйәт ҙур тиҙ бешергес эффектын булдыра, унда продукттар төтөн һәм парҙа әҙерләнә; бешеү өсөн сәғәт тирәһе ваҡыт китә. «Соҡорҙа бешкән курантоны» әҙерләү өсөн ваҡыт күп кәрәк, ул, әгәр биш йәки унан да күберәк кешенең ҡатнашлығын иҫәпкә алғанда, үҙе бөтөн бер ваҡиға булып тора. Алдан ҡаҙып ҡуйырға кәрәк булған соҡор өҫтәүенә, ҙур булмаған таштарҙы табып йыуырға, pangue япраҡтарын киҫергә, диңгеҙ ағыҡтарын, милькао һәм чапалеле әҙерләргә кәрәк. Таштар ҡыҙһа, курантоны йыйыу башлана. Таштар һыуынып өлгөрмәһен өсөн, быны тиҙ арала эшләр кәрәк.\nӘҙерләүҙең башҡа формаһы «curanto en olla» тип атала — көршәктә куранто, уны олла[en] көршәгендә әҙерләйҙәр (йәки аш һәм стью әҙерләү өсөн ҙур керамик көршәк), уны усаҡ өҫтөнә, гриль йәки тиҙ бешергескә урынлаштыралар. Был ысул ябай, бынан тыш ашамлыҡ бешергәндәге йыйылған һурпа һауытта курантоға ҡушып бирелергә мөмкин. Чилиҙың үҙәк төбәктәрендә курантоның был төрөн шул уҡ исемле Чилоте ашы менән оҡшашлығы арҡаһында «pulmay» тип атайҙар.\nАшамлыҡтың әҙерләү ысулы был территорияларҙан күсерелгән чоно халыҡтарынан килә, һәм көньяҡ халыҡтары һәм испан конкистадорҙары килеү менән ашамлыҡтың рецебында яңы ингредиенттар барлыҡҡа килә, ул хәҙерге куранто ҡиәфәтен ала тип һанайҙар.\nГуннера ағасы япраҡтары.\nГуннера япраҡтары әҙер.\nКуранто тупраҡ менән ҡапланған.\nКурантоны аса башлайҙар.\nҺәр ҡатламын сығаралар (чапалеле).\nҺуңғы ҡатламы, ғәҙәттә диңгеҙ аыҡтарынын һәм иттән тора.\n↑ Rivas, Pilar; Ocampo, Carlos El antiguo curanto chilote (spanish) // Fondecyt 1020616 “Proceso y orígenes del poblamiento marítimo de los canales patagónicos: Chiloé y el núcleo septentrional". — 2002.\n↑ The curanto.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Куранто&oldid=923892 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 06:49 10 декабрь 2019 үҙгәртелгән.


Лагерҙар быйыл нисек эшләр\n17 Март 2021, 12:18\nӨфө мэрияһында быйыл йәй ҡала ситендәге һәм мәктәп янындағы балалар лагерҙарының нисек эшләйәсәге тураһында һөйләнеләр.\nҠала хакимиәте башлығы урынбаҫары Алина Сөләймәнова һүҙҙәренсә, быйыл Өфө биләмәһендә 271 балалар ялы һәм һауыҡтырыу ойошмаһы, 248 балалар уйын майҙансығы эшләй. Улар күҙәтеү органдары талаптарына ярашлы ғына асыла.\nЙәмғеһе 76 меңдән ашыу баланы йәйге ялға һәм мәшғүллеккә йәлеп итеү планлаштырыла. Төп бурыстарҙың береһе – эпидемиологик хәлде иҫәпкә алып, йәйге һауыҡтырыу кампанияһын хәүефһеҙ үткәреү, тип билдәләне Алина Сөләймәнова.\nСанитар-эпидемиологик сараларға ярашлы, смена ваҡытында лагерь хеҙмәткәрҙәре бер ҡайҙа ла сыҡмай. Балаларҙың сменаға инеү-сығыуы бер үк ваҡытта башҡарылырға тейеш.\nБыйыл йәй ҡала ситендәге 15 лагерҙа 8 520 баланы һауыҡтырыу күҙаллана. Ете муниципаль лагерҙа ауыр тормош хәлендә ҡалған ғаиләләрҙә тәрбиәләнгән 417 бала өсөн бюджет сменаһы планлаштырыла.\nЙәй еткәс, 1 июндән, 123 мәктәптә 131 көндөҙгө үҙәк һәм 8 өҫтәмә белем биреү учреждениеһы үҙ эшен башлай. Уларҙа 13 меңдән ашыу уҡыусы һаулығын нығытырға тейеш.\nЙәйгеһен Өфөлә «Ҡалала йәй» социаль проекты башлана. Үҫмерҙәр клубтарында, ихата майҙансыҡтарында, парктарҙа балалар менән уйындар, оҫталыҡ дәрестәре ойошторола.\nБыйыл балаларҙың йәйге ялына бөтәһе 373 миллион һумдан ашыу йүнәлтелә, 317 миллион һумдан күберәге – республика бюджетынан субвенция, 57 миллион һум самаһы – Өфө бюджетынан. Йәйге һауыҡтырыу кампанияһына әҙерлек барышында биналар төҙөкләндерелә, лагерҙар өсөн ҡорамал һатып алына.\nӨфө хакимиәтендә йәйге ялды ойоштороу мәсьәләләре буйынса «ҡыҙыу бәйләнеш» эшләй: 8(347) 279-12-76.


Ярыш рухы тантана итте » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Яңылыҡтар » Ярыш рухы тантана итте\nЯрыш рухы тантана итте 29.06.2016 // Яңылыҡтар\nҠандракүл ярында Туймазы ҡалаһындағы Спорт ярыштары федерацияһына нигеҙ һалған дзюдо һәм самбо буйынса спорт мастеры Фәрит Дәүләтшин иҫтәлегенә ярыммарафон ойошторолдо. Унда Туймазы, Өфө, Октябрьский, Бәләбәй, Дүртөйлө, Нефтекама, Яңауыл ҡалаларынан, шулай уҡ Татарстандан һәм Удмуртиянан 800-ҙән ашыу спортсы ҡатнашты.\nМуниципалитет хакимиәте башлығы Айҙар Суфиянов әйтеүенсә, ҡунаҡсыл Туймазы ерендә был сара 22-се тапҡыр уҙғарыла.\n— Ярыштар йәштәр өсөн сәләмәт тормош өлгөһөн күрһәтә, күтәренке ярыш рухын сағылдыра, — тине ул.\nЯрыммарафонға килгән абруйлы ҡунаҡтар араһында 13 тапҡыр Паралимпия, 18 тапҡыр донъя, 43 тапҡыр Европа чемпионы, Рәсәй Паралимпия комитеты вице-президенты, Рәсәйҙең атҡаҙанған спорт мастеры Рима Баталова, Башҡортостандың Спорт ярыштары федерацияһы рәйесе Владимир Павлов бар ине.\nӨлкәндәр араһындағы ярышта Өфөнән халыҡ-ара класлы спорт мастеры Андрей Сафронов еңеү яуланы. Ул арауыҡты бер сәғәт 43 секундта үтте. Ҡатын-ҡыҙҙар араһында иң яҡшы һөҙөмтәне Өфөнән Ульяна Шәрипова күрһәтте. Туймазынан Әлфиә Саҙретдинова иһә өсөнсө урынды яуланы. Бөтә призерҙарға грамоталар һәм бүләктәр тапшырылды.\n17 йәшкә тиклемге 300-ҙән ашыу бала һәм үҫмер ике километрлыҡ дистанцияға ярышты. Уларҙың алдынғылыҡты бирмәгән 12-һенә спорт велосипедтары тапшырылды. Сараны ойошторған Туймазы ҡалаһының Спорт ярыштары федерацияһы ла бүләк өләште. Туймазы бодибилдеры Артем Зилхайнаров махсус призға лайыҡ булды. Октябрьский ҡалаһының транспорт компанияһы ла еңеүселәрҙе бүләкләне.\nАвтор: Л. ДӘҮЛӘТБӘКОВА, Л. ГАФАРОВА\nТотош уҡырға 851\nТотош уҡырға 768\nТотош уҡырға 527\nТотош уҡырға 470


Ҡариҙел » Журнал\nЖурнал для детей » ИҒЛАНДАР » Ҡариҙел\nБаҫылды : 2-09-2013, 16:52 |\nРубрика: ИҒЛАНДАР / Тыуған илем\nИҒЛАНДАР / Тыуған илем\nБорон заманда, хәҙерге Ҡариҙелдең башында, йәшәгән, ти, бер батыр. Бик күпте күргән, ил гиҙгән, яу сапҡан егет булған. Иң һуңғы яуҙағы ҡаһарманлығы өсөн был егетте батша үҙе саҡыртып алған да әйткән, ти:\n— Һин, егет, илде һаҡлап алып ҡалдың. Бының өсөн һиңә рәхмәт. Инде йәнеңә ни теләйһең, минең хазинанан шуны ал.\n— Рәхмәт, миңә бер төрлө лә байлыҡ кәрәкмәй. Һин, батшам, миңә, мөмкин булһа, азатлыҡ һәм алтын һарайыңдағы ҡара айғырыңды бир. Ғүмер буйы ситтә йәшәһәм, бер иптәшем булыр, — тигән батыр.\nБатша бер аҙ уйға ҡалған, ти. Әммә әйткән һүҙ — атҡан уҡ.\nШунан батша атты килтерергә әмер биргән. Егетте ирекле тип иғлан иткән, ти.\nБатыр егет, ҡара айғырҙы менеп, үҙенең тыуған иленә, — Урал тауҙарына ҡайтып килгән, ти. Тегенең айғырына һоҡланмаған кеше ҡалмаған. Бик яман көнләшә лә башлағандар бынан. Дуҫ бар, дошман бар, айғырға ҡул һалырға теләүселәр ҙә ишетелә башлаған. Шунан был батыр: «Минең иркем бар, менергә айғырым бар. Ни эшләп әле мин бында ятам?» — тип уйлаған да сығып китеп, ил гиҙеп йөрөгән. Шунан бер тау итәгенә барып урынлашҡан, ти. Тауҙы умырып өң яһаған да шунда йәшәй башлаған.\nУл арала инде ҡара айғырҙың даны бөтә илдәргә таралып өлгөргән булған. Күрер өсөн төрлө илдәрҙән сапҡындар килә башлаған.\nБер саҡ айғыр үҙе телгә килеп әйткән, ти:\n— Эй, егетем, йоҡлап ятма, әйҙә китәйек. Беҙ икәү юлда булһаҡ, берәү ҙә мине һинән ала алмаҫ.\n— Юҡ, — тип әйткән егет, — мин һине былай ҙа кеше ҡулына бирмәм. Бына ошо тау эсенә йәшерермен.\nУл тауҙы аҡтарып, айғырға урын яһап, өҫтөнән таш менән ябып бикләп тә ҡуйған. Айғырға ҡыҙығыусылар бөтә ерҙе аҡтарып эҙләгән. Шул саҡ малҡай, моңайып, бер кешнәп ебәрә. Әллә ҡайҙарға китә уның тауышы. Быны ишетеп ҡалып, йылғыр сапҡындар килеп тә етә. Айғыр ятҡан урынды табып, ташты аҡтара башлайҙар. Ишектәге таш алынғас, ат атылып сыға ла ҡаса.\nТегенең тояҡ көсөнә тау ишелеп китә, атылып шишмә килеп сыға. Ул урмандар, тауҙар аша әле бер яҡҡа, әле икенсе яҡҡа борола-борола саба икән, ә тауҙан бәреп сыҡҡан көслө һыу уның тояҡ эҙенән ҡалышмай ағып бара ла бара икән. Ҡара айғыр Ағиҙел буйҙарына сабып барып сыҡҡан да күҙҙән юғалған. Уның тураһында башҡа ишетеүсе лә, күреүсе лә булмаған. Ә һалҡын һыулы, йүгерек шишмә, йылғаға әйләнеп, Ағиҙелгә барып ҡушылған.\nБына шулай барлыҡҡа килгән, ти, Ҡариҙел йылғаһы.\nҠариҙел — Көньяҡ Уралдағы йылға. Шулай уҡ Өфө йылғаһы тип тә йөрөтәләр. Силәбе өлкәһе, Ҡарабаш тау итәгендәге Өфө күленән башлана. Силәбе, Свердловск өлкәләре, Башҡортостандың Дыуан, Ҡариҙел, Нуриман, Благовещен, Иглин, Өфө райондары аша аға. Өфө ҡалаһының көньяғында Ағиҙел йылғаһына уң яҡтан ҡушыла. Уның оҙонлоғо 918 км. Төп ҡушылдыҡтары: Бисәрт, Төй уң яҡтан, Әй, Йүрүҙән һул яҡтан.\nРәссам Глеб ГОЛУБЕВ\nРегина ШАҺИСОЛТАНОВА әҙерләне.\nИҒЛАНДАР / Конкурстар / Яңылыҡтар / Бәпембә\n«Бәпембә — 2017»\nБәпембә / Фотолар / Мөғжизә иле-мәктәбем\nКрасноусол башҡорт гимназияһы уҡыусылары


Федор Шаляпин ( 1873 йылдың 13 февралендә тыуған) С. Я . Семенов - Самарский труппаһында Өфөгә гастролгә килгән\nсағында уға ни бары ун ете йәш кенә була. Бында ул оҙаҡ түгел - һигеҙ ай ( 1891 йылдың июненә тиклем) ғына йәшәй.\nШаляпиндың тормошонда Өфө юйылмаҫ эҙ ҡалдыра. Өфөлә булған ваҡыты тураһында ул үҙе: "Бындағы уңыш минең үҙемде театрға бағышларға тигән фекеремде нығытты" тип яҙып ҡалдыра.\nГастролдәр тамамланғас, Федор Шаляпин өсөн ауыр ваҡыттар башлана. Труппа тарҡала. Контракт өҙөлә. Йәшәр өсөн аҡса эшләргә кәрәк. Өфөлә ул ваҡытта Йыр, музыка һәм драматик сәнғәт яратыусылар йәмғиәте эшләп килә. 1891 йылдың апрель\nайында Шаляпин Йәмғиәттең етәксеһе Л. В. Рындзюмский менән таныша һәм уның спектаклдәрҙә ҡатнашыу тураһында тәҡдимен ҡа бул итә.\n6 майҙа Шаляпин А. Г. Рубинштейндың "Демон" операһында тәүге тапҡыр Ҡарт хеҙмәтсе ролендә сығыш яһай. Йәмғиәт был спектаклде Дворяндар йыйылышы залында ойоштора. Ф. И. Шаляпин Прозоров фамилияһы аҫтында сығыш яһай ( әсәһе Авдотья Михайловнаның ҡыҙ фамилияһы).\n"Тамашасылар, хатта өйәҙҙең земство идаралығы рәйесе үҙе лә минең тауышымды бик маҡтаны, - тип яҙа Шаляпин. - Сәхнәлә\nсығыш яһау һәләтем булыуын, һәм миңә уҡырға кәрәклеген әйттеләр. Кемдер аҡса йыйып мине Петербургҡа йәки Мәскәүгә\nуҡырға ебәрергә тәҡдим итте, һуңынан Өфөнән китмәҫкә, бында\nйәшәргә, спектаклдәрҙә сығыш яһарға тигән ҡарарға килдек. Рәйес миңә айына 25 - 30 һум түләнгән эш урыны табып бирәсәк . Мин йырлайым һәм идаралыҡта хеҙмәт итәм, был ваҡыт эсендә миңә изгелек теләүселәр баш ҡалаға уҡырға барырға аҡса йыясаҡ".\nЗемство идаралығы рәйесе, театр сәнғәте алдында баш эйеүс е М. Д. Брудинский Шаляпинды айлыҡ эш хаҡы 25 һум булған эшкә урынлаштыра.\nИдаралыҡта эшләүселәр яңы хеҙмәткәрҙе һағайып ҡаршы ала.\nНисек һағаймайһың инде Яңы килгән кешегә бик күптән эшләүселәргә ҡарағанда ла юғарыраҡ эш хаҡы түләйҙәр. Земство\nидаралығы рәйесе үҙе уның менән ҡул биреп һаулыҡ һораша, унан башҡа бер кемдең дә бындай бәхеткә лайыҡ булғаны юҡ әле. Юҡ, йүнле эш түгел был.\nФедор Шаляпин был ҡарашты һиҙмәй ҡалмай, әлбиттә.\n"Идаралыҡта эшләргә бер теләгем дә юҡ, әммә киләсәктә уҡы у мөмкинселеге тураһында уйҙар мине ниндәйҙер мәғәнәһеҙ ҡағыҙҙар өҫтөндә ултырырға, уларҙы күсереп яҙырға мәжбүр итә , - тип хәтерләй йырсы. - Һәм тәүге көндәрҙән үк барлыҡ хеҙмәткәрҙәрҙең дә миңә ышанысһыҙ, хатта дошман күреп ҡарауын һиҙҙем. Шат күңелле һәм аралашыусан кеше булараҡ,\nбыны ауыр кисерҙем. Мин килеп ингәндә башҡаларҙың хатта һөйләшеүҙән туҡтауын күреп, үпкәләй инем. Бер көндө, башҡа түҙер әмәлем ҡалмағас, мин хеҙмәткәрҙәрҙең береһенә асыҡтан - асыҡ әйтеп һалдым:\n- Тыңлағыҙсы, һеҙ бында барығыҙ ҙа мине һеҙҙең арттан күҙәтеү өсөн ултыртып ҡуйған кеше тип ҡабул итәһегеҙ, буғай. Тик мин бында шпион булған өсөн түгел, ә консерваторияға\nурынлаштырырға вәғәҙә иткәндәре өсөн ултырам. Ә үҙем был идаралыҡты, ҡаурыйҙарҙы, ҡараны һәм барлыҡ статистикағыҙҙы к үрә алмайым.\nБыл кеше миңә ышанды, үҙенә ҡунаҡҡа саҡырҙы һәм айырыуса ышаныс тойғоһонандыр, моғайын, гитарала полька - трамблан\nкөйөн уйнап ишеттерҙе.\nОшо хәлдән һуң миңә ҡарата мөнәсәбәт ҡырҡа үҙгәрҙе. Ә хеҙмәткәрҙәрҙең береһе миңә былай тип әйтеп һалды:\n- Беҙ ысынлап та һине шпион тип уйланыҡ. Нисек уйламайһың инде Идаралыҡ рәйесе һинең менән ҡул биреп күрешә. Беҙҙең б еребеҙ менән дә күрешмәй ул!\nБына бит етәкселек нисек үҙ абруйын төшөрә ала икән!"\nПисарь вазифаһы Шаляпинды бала саҡта уҡ ялыҡтыра. "Уҡыуҙы тамамлағандан һуң (ун өс йәштә) атайым мине өйәҙҙең земство идаралығына писарь итеп урынлаштырҙы, - тип яҙа йырсы, - һәм мин уның менән бергә эшкә йөрөй башланым. Бик күп һандар яҙылған оҙон докладтарҙы күсереп яҙабыҙ, йыш ҡына\nһуңға тиклем эштә ҡалып, канцелярия өҫтәлендә лә йоҡларға тура килгән саҡтар булды..." Өфөгә барыр алдынан да ул Диниә\nконсисторияһында ҡағыҙҙар күсереп яҙып, икмәк - тоҙлоҡ аҡса\nэшләй. Һәм бына Өфөлә лә уны шундайыраҡ эш көтә. Әммә тиҙҙән буласаҡ йырсының хәле яҡшыра, йәшәгән урынын алмаштырыу мөмкинселеге барлыҡҡа килә. "Мин кер йыуыусы ҡатындың фатирынан китеп, уңайлыраҡ фатирға күстем. Хужа шулай уҡ гитарала уйнай ине. Миңә ҡалһа, ул заманда Өфөлә би к күптәр гитара уйнаны. Минең йырлағанды белеп ҡалғас, ул ми ңә бик сәйер бер романс өйрәтте. "Не для меня придет весна" тип\nатала ул. Мин йырлай башлаһам, ул ниндәйҙер киҫкен хәрәкәттәр эшләй, йәштәрен һөртөп ала, икенсе бүлмәгә сығып китә, тағы килеп инә. Бер тапҡыр ул миңә былай тип өндәште:\n- Йырлай алыуың менән бәхетле һин! Йәш саҡта минең дә тауышым бар ине, тик мин эсеп уны юҡҡа сығарҙым.\nБыл тыныс тормош мине быуа башланы. Уҡырға ебәреү тураһындағы вәғәҙәләрҙән бер нимә лә сыҡмаҫын һиҙәм. Түңәрәктә ниндәйҙер аңлашылмаусанлыҡтар башланды. Спектакль һәм концерттар ҡуйылмай...\nМай айында Өфөгә Украинанан тағы бер труппа килә. Улар Шаляпинды үҙҙәре менән саҡыра, яҡшы эш хаҡы вәғәҙә итәләр. "Мин уларға ҡушылырға әҙер инем инде, - тип хәтерләй ул, - т ик бер мәл миңә фатир хужаһын, уның изге күңелле ҡатынын, ми н йырлай башлаһам китап тотоп ихатаға сығып ултырыусы йәш, сибәр уҡытыусыны ҡалдырып китеү йәл тойолдо. Мин уның\nменән таныш түгелмен, хатта тауышын да ишеткәнем юҡ, тик барыбер уны Өфөлә ҡалдырып китергә теләмәйем. Шул саҡта тағы килеп идаралыҡ рәйесе мине уҡырға ебәреү хәл ителеүе тураһында белдерҙе".\nУкраина артистары ҡайтып китә. "Труппа ҡайтып киткәндең икенсе көнөнә мин иртә менән үҙәгем өҙөлөп театрҙы һағыныу\nтойғоһо менән уяндым, - тип хәтерләй Шаляпин. Башҡа Өфөлә ҡала алмаясағымды һиҙәм. Китергә аҡсам юҡ. Әммә шул көндө\nүк идаралыҡтан 15 һум ссуда һораным, тәмәке һатып алдым һәм ғәҙәттән иртәрәк бесәнлеккә менеп йоҡларға яттым. Ҡаланан китергә йыйыныуым хаҡында хужаға белдермәнем, әммә йоҡларға ятыр алдынан үҙен дә, ҡатынын да ҡосаҡлап үптем. Бесәнлектә сәғәт ярым тирәһе ятҡандан һуң, шым ғына төшөп, тәмәке, гильзаларҙы үҙем менән алдым, ҡалған "мөлкәтемде" ҡалдырып, пристань яғына юл алдым.\nСәғәт иртәнге етелә мин пароходта ултыра инем инде.\nИдаралыҡтан аҡса алыуыма үкенәм һәм уны ҡайтара алырмынмы т игән уй йөрәгемде өйкәй".\nБыл хәл 1891 йылдың июнь башында була. Пароход Ҡазанға юл\nШаляпиндың Өфөнән китеүен нимә менән аңлатырға мөмкин Бы нда уның йәшлеге һәм түҙемһеҙлеге, Шаляпинға ғына хас анархислыҡ, идаралыҡтағы хеҙмәттең күңелһеҙлеге, мохтажлыҡ та үҙенекен иткәндер, моғайын. Шаляпин үҙе әйтеүенсә, уның бурлактарса тәбиғәте азатлыҡ талап итә һәм ул башы һуҡҡан тарафҡа, театр өрәктәрен баҫтырып сығып китә...\n- Бөйөк йырсы булған һәм сығыш яһаған урындар бик күп, әммә Өфө уны данға алып барыусы юлда беренсе ҡала.


← Фриберг, Маргит\nПоказать изменения с 12 июля 2020 04:10.\n17 июля [непров.] 03:37 +18 95.57.34.211 обсуждение →Именины Метки: правка с мобильного устройства правка из мобильной версии\n17 июля [непров.] 03:36 +52 95.57.34.211 обсуждение →Именины Метки: правка с мобильного устройства правка из мобильной версии\nм Линней, Карл 16:48 +39 Ivtorov обсуждение вклад →Работы Линнея после возвращения в Швецию: викификация\n1997 год [непров.] 15:03 +677 37.99.33.245 обсуждение →Февраль Метка: визуальный редактор\nИсточник — https://ru.wikipedia.org/wiki/Служебная:Связанные_правки/Фриберг,_Маргит


автор Kerly D.M. издательство Книга по Требованию Исторические науки\nАвтор: Kerly D.M.\nПоиск: An historical sketch of the equitable jurisdiction of the Court of chancery / Being the Yorke prize essay of the University of Cambridge for 1889


Вестсайдская история (West Side Story) 2020 Кошки (Cats) 2019 Yesterday (Yesterday) 2019 Шаг вперед 6: Год танцев (Step Up Sequel) 2019 Песнь древа (Дарак Ыры) 2018 Вокс Люкс (Vox Lux) 2018 Пышка (Dumplin) 2018 Mamma Mia! 2 (Mamma Mia: Here We Go Again!) 2018 Как разговаривать с девушками на вечеринках (How to Talk to Girls at Parties) 2017 Ла-Ла Ленд (La La Land) 2016 Голоса большой страны 2016 Идеальный голос 2 (Pitch Perfect 2) 2015 Энни (Annie) 2014 Книга жизни (The Book of Life) 2014 Чем дальше в лес... (Into the Woods) 2014 Оз: Возвращение в Изумрудный Город (Legends of Oz: Dorothy's Return) 2013 Прогулка по солнечному свету (Walking on Sunshine) 2014 Богиня (Goddess) 2013 Девять (Nine ) 2009 Бурлеск (Burlesque ) 2010


Волгодонск | МКУ «ДСиГХ»: об отсутствии горячего водоснабжения в жилом фонде Волгодонска на 15 сентября 2017 года - БезФормата.Ru - Новости\nМКУ «ДСиГХ»: об отсутствии горячего водоснабжения в жилом фонде Волгодонска на 15 сентября 2017 года\nпросп.Строителей, 45, Курчатова, 25, ул. Черникова, 5,7\nул. Черникова, д. 2/31, просп. Курчатова, 23, 26, 27/1, просп. Строителей, д. 47,43\nул. Гагарина, д. 5а,5б пер. Западный, 4а, 2а\nул. Молодежная, 3, 3а, 5а\nул. М.Горького, 100\nул. Ленина, 4, 10, 12, 23, пер. Донской, 19,13, ул. Кадолина, 3, 11, 13, 8, 10, 4, 6, ул. Пушкина, 6, 8, 10, 2, 4, ул. Советская, 9, 11, 13, 16а, ул. Волгодонская, 2а, 2б, 3, 5, 7, 9, 11, 12, 12а, 13, 15, 17, ул. Химиков, 5, 7, ул. М.Горького, 5, пер. Халтурина, 8, пер. Лесной, 1, 7, ул. Пионерская, 4, 4а\nул. Степная, 171\nул. Морская, 80\nул. Молодежная, 15 (с 1 по 4 подъезды)\nДепартамент строительства и городского хозяйства: об отсутствии горячего водоснабжения в жилом фонде Волгодонска 9 октября 2017 года\nМКУ «ДСиГХ»: об отсутствии горячего водоснабжения в жилом фонде Волгодонска на 6 октября 2017 года\nМКУ «ДСиГХ»: об отсутствии горячего водоснабжения в жилом фонде Волгодонска на 5 октября 2017 года\nМКУ «ДСиГХ»: об отсутствии горячего водоснабжения в жилом фонде Волгодонска на 4 октября 2017 года\nМКУ «ДСиГХ»: об отсутствии горячего водоснабжения в жилом фонде Волгодонска на 3 октября 2017 года


Медеуский район › Языковые курсы › Развитие детей\nЛингвистический центр, агентство по международному образованию\nАдрес: ул. Бальзака, 8 лит А (ЖК "Солнечный квартал")Телефон: +7 (727) 225–51–11,+7 (727) 225–11–31Сайт: http://globaledu.kzEmail: info@globaledu.kz, mail@globaledu.kz2-й филиал:Адрес: ул. Пушкина, 116, оф.38 Телефон: +7 (727) 291–23–90факс +7 (727) 291–32–30...\nЭвклид, образовательный центр\nАдрес: ул.Зенкова, 13, оф. 201, 2 этаж (БЦ "Forum") Телефон: +7 (727) 334–15–19,+7–747–615–15–76, +7–775–982–30–17 whatsapp +7–775–360–36–73 Сайт: http://euclid-kursy.kzEmail: euclidkursy@gmail.com ...\nАдрес: ул. Тимирязева, 83а, оф.39, 2 этаж Телефон: +7–707–225–81–01, +7 (727) 225–81–01,+7 (727) 317–99–21Сайт:http://www.level-up.kzEmail: info@level-up.kz2-й филиал:Адрес: прк-т. Достык, 33, оф.7, 2 этажТелефон: +7–707–390–12–01,+7 (727) 329–98–49,+7 (727) 390–12–013-й фил�...\nАдрес: ул.Жамбыла, 2 Телефон: +7 (727) 291–42–77,+7 (727) 291–98–85Сайт: http://www.studyinn.kz2-й филиал:Адрес: прк-т. Абая, 26а,1 этаж, 3 подъезд (БЦ "CONCORD")Телефон: +7 (727) 244–59–55,+7 (727) 244–59–44 ...\nRegent Calderdale, сеть консультационно-образовательных центров\nАдрес: Самал 2-й микрорайон, 53 Телефон: +7 (727) 264–33–07, +7–771–407–44–58Сайт:http://www.regentcalder.co.ukEmail: samal@regentcalder.co.uk2-й филиал:Адрес: ул. Жандосова, 30, оф.2Телефон:+7 (727) 275–08–61факс +7 (727) 275–51–11Email: info@regentcalder.co.uk3-й филиал:Адрес: Мамыр 7-й микро�...


Интересы: Арт хаус\nLTalk > Интересы > Арт хаус\nЗаписи категории Арт хаус.\nАниме Вокалоиды Готика Дали Живопись Животные Индейцы Кей-он Кино Коллекционные куклы Котэ Культурология Манга Мрачное аниме Музыка Научная литература Осень Пение Психодел Путешествия Разные стили Лолит Рисование Рок Рюшечки на платьях Спать.Долго-долго Фотография Франция Япония\nОпрос: опросик для девчонок!!! http...


Ғәли Сәйетбатталов вафат булды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nҒәли Сәйетбатталов вафат булды\n12:05, 4 августа 2010 Йәмғиәт\nБашҡортостан фәне, мәҙәниәте һәм юғары мәктәбе ауыр юғалтыу кисерҙе. Ауыр һәм оҙаҡ ауырығандан һуң 82-се йәшендә күренекле телсе, Башҡорт дәүләт университетының башҡорт һәм дөйөм тел ғилеме кафедраһы профессоры, филология фәндәре докторы, Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы ағза-корреспонденты, БР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре, Рәсәй Федерацияһының маҡтаулы юғары профессиональ белем биреү хеҙмәткәре Ғәли Ғәли улы Сәйетбатталов вафат булды.\nҒәли Сәйетбатталов 1928 йылдың 17 декабрендә Күгәрсен районы Сәйетҡол ауылында тыуған. 1950 йылда К.А. Тимирязев исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия институтын (1957 йылдан алып – БДУ) тамамлай, һуңынан уның бар ғилми-педагогик эшмәкәрлеге тап ошо уҡыу йортона өҙлөкһөҙ бәйле була. Бында 1957-1974 йылдарҙа кандидатлыҡ эшен, артабан докторлыҡ диссертацияһын яҡлағандан һуң уҡытыусы, башҡорт һәм дөйөм тел ғилеме кафедраһы доценты булып эшләй, 1974 — 1977 йылдарҙа – кафедра мөдире, 1977 йылдан һуңғы көндәренә тиклем — был кафедраның профессоры.\nҒәли Сәйетбатталов юғары абруйлы ғалим ине. 250-нән ашыу ғилми статья, тиҫтәләгән монографиялар һәм мәктәп, педагогия училищелары һәм юғары уҡыу йорттары өсөн әсбаптар авторы, ул хәҙерге башҡорт теленең синтаксисы, пунктуация һәм стилистикаһы проблемаларын фәнни өйрәнеүгә ҙур өлөш индерҙе. Ғәли Сәйетбатталовтың ғилми эшмәкәрлеге һуңғы йылдарҙа айырыуса емешле булды. Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан “Китап” нәшриәтендә уның ике томда “Башҡорт теле. Синтаксис” һәм өс томда “Башҡорт теле. Синтаксис” хеҙмәттәре нәшер ителде.\nТел ғилеменең теоретик проблемаларын өйрәнеү менән бер рәттән Ғәли Ғәли улы башҡорт әҙәбиәте классиктары теле һәм стиле проблемалары һәм башҡорт әҙәби теле үҫеше үҙенсәлектәре менән шөғөлләнде. Уның хеҙмәттәре билдәле башҡорт яҙыусылары әҫәрҙәренең тел һәм стиль үҙенсәлектәре проблемаһына арналды.\nҒилми-педагогик эшмәкәрлек менән бер рәттән ғалим юғары квалификациялы белгестәр әҙерләү өҫтөндә лә әүҙем эшләне. Ул факультетта докторлыҡ диссертациялары яҡлау буйынса диссертация советында ағза булып торҙо, докторлыҡ һәм кандидатлыҡ диссертацияларын яҡлағанда оппонент булараҡ сығыш яһаны, башҡорт филологияһы һәм журналистика факультеты студенттарының диплом эштәре менән етәкселек итте. Хеҙмәттәштәре хәтерендә Ғәли Сәйетбатталов үҙ эшенә тоғро ғалим, тормош һөйөүсән, шат күңелле кеше булып ҡаласаҡ.\nҒәли Сәйетбатталовтың күп йыллыҡ ғилми һәм педагогик эшмәкәрлеге киң танылыу алды. Башҡорт тел ғилеме үҫешенә ҙур өлөш индергәне өсөн ул «Хеҙмәттәге уңыштар өсөн» һәм «Хеҙмәт ветераны» миҙалдары менән наградланған.\nҺоҡланғыс кеше, талантлы ғалим, педагог Ғәли Ғәли улы Сәйетбатталов хаҡында яҡты хәтер беҙҙең йөрәктәрҙә мәңге һаҡланасаҡ.\nНекрологҡа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, республиканың Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев һәм башҡа рәсми кешеләр һәм йәмәғәт эшмәкәрҙәре ҡул ҡуйған.