Гәзиттең номеры: 22 » Гәзиттең номеры: 22 » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Гәзиттең номеры: 22\nЙәнә бер форсатКисә, 09:18\nЭй туған тел, эй матур тел...Кисә, 09:14\nСәләм биреү - именлек, тыныслыҡ юрауКисә, 09:05\nЫшаныслы еңеүКисә, 08:42\nЯтып ҡалғансы, атып ҡал21.03.2017\n- Әлеге мәл ер уяна, тәбиғәт уяна. Халҡыбыҙҙың да еңеүсе рухы уянһын! Тышҡы дошманды түгел, эскелекте, наҙанлыҡты, ялҡаулыҡты, маңҡортлоҡто, башҡа заман касафаттарын еңергә кәрәк беҙгә! Һәм ошо турнир, һис шикһеҙ, был изге көрәштә булышлыҡ итәсәк! - тип һүҙ тотто сәләмләү телмәрендә район хакимиәтенең социаль сәйәсәт буйынса урынбаҫары Зөһрә Гордиенко.\nШулай итеп, шау-гөр килеп, шәмбе көнө Уральск ҡасабаһында Ҡарас сәсән исеменә уҡ-сылар ярышы үтте.\nСпорт тәңгәлендә бы-йылғы ғына түгел, бөтә һуңғы дәүерҙәрҙең иң мөһим ваҡиғаһы, тип ауыҙ тултырып әйтерлек! Тәү тапҡыр бит. Борондан башҡорттар дан тот-ҡан хәрби сәнғәтте тергеҙеү кәрәклеге ту-раһында беҙҙең гәзит тә күптән яҙа, күрәһең, фәрештәләрҙең «амин» әйткән мәленә тура кил-гәндер... Башта сара район кимәлендә үтеп, бер-нисә ҡунаҡ килер, тип кенә самаланһа, ысынбарлыҡта уҡ-һа-ҙаҡҡа ғашиҡ кешеләр байтаҡҡа күберәк булып сыҡты. Ярышта 42 уҙаман, 11 сая ҡыҙ көс һынашты - үҙебеҙҙекеләрҙән тыш, Әбйәлил, Ғафури, Бөр-йән, Хәйбулла район-дарынан, Өфө һәм Си-бай ҡалаларынан, Силәбе өлкәһенән мәргәндәр йыйылды.\nЯҡшы кәйеф өләштеләр20.03.2017\nБалаларҙы дөрөҫ тәрбиәләүҙә, уларҙың һәләттә-рен һәм мөмкинселектәрен ваҡытында аса белеүҙә, үҫтереүҙә ата-әсәләрҙең, уҡытыусыларҙың һәм өҫтәмә тәрбиә биреүсе педагогтарҙың әһәмиәте бик ҙур. Һәр баланың ниндәйҙер шөғөлө була, тик уны ваҡытында күрә белергә һәм артабан үҫтерергә ярҙам итергә генә кәрәк. Бынан тыш уларҙың «йәшерен» таланттары һәм мөмкинлектәре булыуы ла ихтимал. Ҡыҙ-малайҙарға етди иғтибар биргәндә, уларҙың ошо һәләттәрен дә асырға мөмкин.\nБыл донъяла ниҙәр бар?20.03.2017\nУкраина, Рәсәй беҙгә ҡаршы һуғыш алып бара, тип һөрәнләһә лә, былтыр беҙҙең илдән 3 миллиард 300 миллион долларға тиң сумма күсерелә. Төп өлөштә Рәсәйҙә эшләгән гастарбайтерҙарҙыҡы. Хәҙер был хөрриәткә сик ҡуйыла башланы - аҡсаны Рәсәй банктары йә Рәсәй почтаһы аша ғына күсерергә мөмкин буласаҡ. Ә күршеләр, тегеһен-быныһын уйламай, Рәсәй банктарын ябып өлгөрҙөләр. Тәс була!\nШиғриәтем минең - күңел сафлығым20.03.2017\n[b] Һуштарыңды алырлыҡ\nАуылымды уратып алған\nӘллә ҡайҙан күренеп ята\nМатур ғына ҡайынлыҡ.\nҠоштарҙың да һайрауы\nЙәй көнө тауҙарыңдың\nЙыйҙыҡ тәмле еләген.\nТекә ярҙың буйында\nТоттоҡ йәйен балығын.\nЙәмле йәйҙең көнөндә\nБында халыҡ йыйыла.\nКемдер балыҡ ҡармаҡлай\nКемдер ҡомда ҡыҙына.\nКис етә, эңер төшә,\nҠайта һәр кем өйөнә.\nСүп-сар ғына ятып ҡала\nҠайҙан килгән халыҡҡа.\nХоҙай биргән был хозурлыҡ\nЭләкмәй ул һәр кемгә.\nБыл донúяла нè´ºр бар?22.03.2016\nОшо арала тамамланған Сириялағы Рәсәйҙең хәрби операцияһы 33 миллиард һумға төштө, тип яҡынса билдәләне РФ Президенты В.В.Путин. Тик илебеҙ был суммаға ярлыланды тип ҡарау хата булыр. Аҡса көйөнсә түгел бит: ҡулланыу ваҡыттары сыға барған ракета-бомбаларҙы барыбер үтилләштерергә кәрәк булыр ине, ғәскәрҙәргә күнекмәләр үткәреү өсөн былай ҙа яғыулыҡ һәм башҡа кәрәк-яраҡ бүленә. «Ҡоралыбыҙ полигондарҙа түгел, ысын алыштарҙа һынауҙы лайыҡлы үтте», - тип билдәләй ил башлығы. Ә сәйәси файҙа, террорсылыҡ ҡурҡынысын кәметеү тураһында әйтеп тораһы ла кәрәкмәйҙер.


Ауыл һулышы » Журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nЕргә тоғро ялан батыры\nҺәр төбәктең, ауылдың һоҡланып та, ғорурланып та һөйләрлек эштәре аша бер нисә дәүерҙе үҙендә берләштергән көслө лә, намыҫлы ла шәхестәре, етәкселәре була. Ундайҙар үҙҙәре тураһында һөйләргә ашҡынмай. Бары хеҙмәте, яҡташтары, тыуған ере хаҡына...\n– Иртәгә тиклем ҡайтып етһә ярар ине, Һаралы яғындағы яланда йөрөй, юл бик насар унда. Йүкә сәскә атҡан саҡ бит, шул ҡорттар менән мәшғүл инде. Үҙе лә һис тик тормай, бал ҡорто кеүек егәрле, кешелекле минең Илфатым... – Шулай тине иртәгә осрашаһы...\nБарыһы ла һанлаған, һоҡланған, кәрәк саҡта кәңәш-терәк һорап килгән матур ғаиләләр һәр ерҙә бар. Ғафури районы Сәйетбаба ауылында йәшәүсе Лоҡмановтар ҙа – шундайҙарҙан. …Йәнәш кластарҙа уҡып, бер урамда бер-береһен күреп-белеп үҫкән Минзәлә менән...\nУңғандың икмәге уңыр\nМине һәр ваҡыт көслө рухлы ҡатын-ҡыҙ һоҡландыра. Улар был донъяла нимә эшләргә тейешлеген аныҡ белә, бөгөн ни булыр, иртәгә нимә көтә, тип ҡурҡмай, алдында торған маҡсаттарға табан ҡыйыу атлауын дауам итә. Фирҙәүес Мостафа ҡыҙы Ишмәтова (Әхмәтова) –...\nБәхет һәм моң усағы\nҮкенестәр менән йәшәү бер кемде лә бәхетле итмәй. Туҡтауһыҙ мәшәҡәт-ҡаршылыҡтар, донъяны тетрәткән хәбәрҙәр өҫкә ауып килгәндә, үҙ булмышыңа тоғро ҡалып, яратҡан һөнәреңә фиҙакәр хеҙмәт итеү һәм туған халҡыңды йәшәү һуты, изге нур менән һуғарыу...\nӘбдерәш – Әбйәлил районының көньяҡлап һуңғы ауылы. Унан ун ике саҡрымда – Сибай ҡалаһы, ә инде көнбайышында – Баймаҡ районы ауылдары. Көнсығышында – Силәбе өлкәһе – ҡаҙаҡтар менән сиктәш тарихи башҡорт ерҙәре. Әбдерәш үҙе бер ҡыҫала ултырған кеүек....


Рөстәм Хәмитов Өфөнән күп балалы әсәгә «Әсәлек даны» миҙалын тапшырҙы // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов Өфөнән күп балалы әсәгә «Әсәлек даны» миҙалын тапшырҙы\n10:29, 10 июля 2012 Йәмғиәт\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Өфөнән күп балалы әсә Гөлнара Бакироваға иҫәп буйынса 5617-се «Әсәлек даны» миҙалын тапшырҙы. Тантана йола буйынса Республика Йортонда үтһә лә, форматы менән бығаса үткәндәренән ныҡ айырыла ине.\nЭш шунда: республика башлығы миҙал тапшырыу тантанаһына Бакировтарҙың тотош ғаиләһен саҡырған, өй йылыһын һаҡлаусы ханымдан тыш, Хөкүмәт Йортона ғаилә башлығы Сергей Викторович һәм алты бала – 18 йәшлек Азалия, 15 йәшлек Анжелика, һигеҙ йәшлек Алина, биш йәшлек Анна, өс йәшлек Андрей һәм ике йәшлек Аделина ла килде.\n— Ҙур ҡыҙым ғына килә алманы, быйыл ул мәктәпте тамамланы, документтарын институтҡа тапшырҙы ла, ваҡытын бушҡа үткәрмәҫ өсөн, йәйгелеккә эшкә урынлашырға ҡарар итте. Иртәнсәк уны эшкә урынлашыуға әңгәмәләшеүгә саҡырҙылар, — тип һөйләне Президентҡа Гөлнара Бакирова.\nРөстәм Хәмитов үҙ сиратында күп балалы ғаиләнең нисек йәшәүе, ниндәй ауырлыҡтар менән осрашырға тура килеүе тураһында һорашты.\n— Мин 207-се маршрут автобусында водитель булып эшләйем, — тип яуап бирҙе Сергей Бакиров. – Күп балалы атай булыуымды белгәнгә күрә, эштә һәр ваҡыт ярҙам итергә тырышалар.\n— Миңә «Изгелек» халыҡты социаль хеҙмәләндереү комплекслы үҙәгендә ғаилә төркөмө ойошторорға тәҡдим иттеләр — беҙ тәғәйен мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһына беркетеләсәкбеҙ, — тип әңгәмәгә ҡушылды Гөлнара Бакирова.\nТорлаҡ мәсьәләһенә килгәндә, Бакировтар ҡәйнәһе менән бергә ҙур булмаған ике бүлмәле фатирҙа йәшәүҙәре хаҡында әйтте.\nБыл теманы дауам итеп, Рөстәм Хәмитов бөтөн тейешле докуметтарҙы йыйып, күп балалы ғаиләләргә йорт төҙөү өсөн ер участкаһы бирелеүсе программаға инергә кәңәш итте.\n— Ер кәрәк булһа, тимәк, әкренләп йорт төҙөйһөгөҙ инде, бында дәүләт тә ярҙам итер, кәрәкмәһә – һатырһығыҙ, фатирығыҙға өҫтәп, ул саҡта торлаҡ шарттарын яҡшыртыу тураһында ла уйларға була, — тине Президент.\nАртабан Рөстәм Хәмитов миҙал һәм бүләктәр тапшырҙы, ә балалар Президент ҡулынан уйынсыҡтар алды.\nГөлнара менән Сергей Бакировтарҙың тормош ҡороуына 19 йыл. Ошо ваҡыт дауамында уларҙың ғаиләһендә һөйөү хакимлыҡ итә.\n— Бер серебеҙ ҙә юҡ, — ти күп балалы әсә. – Иң мөһиме – беҙ бер-беребеҙҙе аңлайбыҙ, ярҙам итәбеҙ, хәстәрлек күрәбеҙ. Икебеҙ ҙә күп балалы ғаиләлә үҫтек: иптәшемдең ғаиләһендә – өс, беҙҙекендә дүрт бала булды.\nӘсәйҙең балаларына, хәләл ефетенә, йорт эштәренә ваҡыты етәме һуң, тигән һорауға, Гөлнара Бакирова ошолай тип яуап бирҙе:\n— Ваҡыт етә. Шулай ҙа, дөрөҫөн әйткәндә, ауыр саҡтар ҙа була. Эшләүенә, арыуына ҡарамаҫтан, Сергей һәр ваҡыт ярҙам итергә әҙер. Аңлайһығыҙҙыр, балалар үҫтереү – бер өҙлөкһөҙ алып барылған мәшәҡәтле эш ул. Минең ялым да, отпускым да, яңғыҙ булырға ваҡытымда юҡ. Шулай ҙа бер ҙә үкенмәйем: балалар менән бергә булыуҙан да ҙурыраҡ бәхет юҡ ул! Береһе менән һөйләшергә, икенсеһенә әйтеп ебәрергә, өсөнсөһөнә кәңәш бирергә, дүртенсеһен ашатырға, бишенсеһе менән уйнап алырға, алтынсыһы менән серләшергә. Һеҙ ҙә беләһегеҙ инде, элегерәк балаларым: «Кемебеҙҙе нығыраҡ яратаһың?», — тип һорай торғайны. Ә мин һәр ваҡыт уларға, ҡулымда биш бармаҡ, ҡайһыныһын тешләһәң дә ауырта, тип яуап бирҙем. Барыһын да ныҡ итеп яратам! Ләкин һәр береһен үҙенсә. Минең таянысым — оло балаларым, улар үҙ аллы инде хәҙер. Күберәк иғтибар талап иткән кинйәләрем бар. Ә балаларым миңә һәр ваҡыт аңлап ҡараны. Һәр береһен яратырға, ярҙам итергә, иркәләргә ваҡыт табабыҙ, тип әйтергә теләйем.\nТеги: бр президенты,әсәлек даны


"Халҡыбыҙ асылына ҡайта"\n20 Июль , 19:00\nҠорбан ғәйете уңайынан Башҡортостан мосолмандары Диниә назараты рәйесе мөфтөй Айнур хәҙрәт Бирғәлингә бер нисә һорау менән мөрәжәғәт иттек.\nҠорбан ғәйетенә бәйле Башҡортостан мосолмандары Диниә назараты рәйесе мөфтөй Айнур хәҙрәт Бирғәлингә бер нисә һорау менән мөрәжәғәт иттек.\n– Ҡорбан ғәйетенең төп асылы ниҙә?\n– Ҡорбан ғәрәп телендәге «ҡураба» – «яҡынайыу» тигән һүҙҙән килә. Хәҙерге ваҡытта ул Ҡорбан ғәйете көнөндә салына торған малға (һыйыр, һарыҡ, кәзә, дөйә) ҡарата ҡулланыла. Кеше был хайуандарҙы Аллаһ ризалығы өсөн салһа, ул Аллаһҡа ғибәҙәт ҡылған булып сыға, Уның рәхмәтенә, ризалығына яҡыная.\nДинебеҙҙә Ҡорбан иң бөйөк байрам һанала – Ғәйд әл Адха тип тә атала. Был ғәйет ҙур әһәмиәткә эйә. Ҡорбан малын салғанда беҙ оло ғәмәлдең тарихын, Ибраһим пәйғәмбәрҙең улы Исмәғил менән бергә үткән һынауҙы гел иҫебеҙҙә тотабыҙ. Был көн – Аллаһтың ҡушҡандарын үтәргә әҙер булыу, тыйғандарынан тыйылып, хәләл ҡылғандарын тотоноу көнө.\n– Кемдәр ҡорбан салырға тейешле (кемгә ваджиб – мотлаҡ)?\n– Әбү Хәнифә мәзхәбендә — ҡорбанлыҡ һатып алырға аҡсаһы еткән, байрам көндәрендә сәфәрҙә булмаған, бәлиғ йәштәге мосолман кешегә ваджиб.\n– Ниндәй малдарҙы салырға була?\n– Һарыҡ, кәзә, һыйыр, дөйә. Башҡа хайуандар Ҡорбан ғәйетендә ҡорбанлыҡҡа тура килмәй. Һарыҡ һәм кәзәләр – бер, һыйыр/үгеҙ ике йәшлек булырға тейеш.\n– Ҡорбан салыусылар, әл-хәмдү лил-ләһ, йылдан-йыл күбәйә бара. Бының нигеҙе ниҙә тип билдәләйһегеҙ? Диниә назараты тарафынан ошо йәһәттән ниндәй эштәр алып барыла?\n– Ҡорбан салыусыларҙың күбәйеүен, әлбиттә, халҡыбыҙҙың үҙ асылына ҡайтыуына бәйләргә кәрәк. Күптәр, айырыуса урта йәштәгеләр, динебеҙ менән ҡыҙыҡһына, белем алырға тырыша. Диниә назараты тарафынан был ынтылышты күтәреп алыу, үҫтереү маҡсатында мәсеттәребеҙҙә лә курстар үткәрелә, баҫмалар сығарыла, радио һәм телевидениелағы ижтимағи тапшырыуҙарҙа төрлө көндәлек һорауҙарға яуап бирәбеҙ, тәрәнерәк мәсьәләләр “Диәнәт” журналы биттәрендә асыҡлана.\nИншаллаһ, ошо көҙ киң йәмәғәтселеккә яңы видеокурс тәҡдим итергә ниәтләйбеҙ. Ул «Ислам диненең нигеҙҙәре» тип аталып, башҡорт һәм рус телдәрендә булыр. Видеокурсты әҙерләгәндә билдәле имамдарыбыҙ Ризаитдин Фәхретдин, Мөхәммәд-Ғәли Соҡорой әҫәрҙәре нигеҙ итеп алынды. Мәҫәлән, Ризаитдин хәҙрәт пәйғәмбәребеҙҙең хәҙис-шәрифтәрен тап беҙҙең мөхиткә бәйләп аңлата, улар нигеҙендә үҙенә мөрәжәғәт иткән кешеләрҙең һорауҙары ята.\n– Һуңғы ике йылда оло ғәйеттәр пандемия мәленә тура килеп, уларҙы тейешле үк кимәлдә уҙғарып булманы. Ошондай сирҙәргә бәйле ауыр мәлдәрҙе мосолмандар нисек үткәрергә бурыслы, вакцинацияны нисек ҡабул итергә тейешбеҙ, динебеҙ тарихында быға миҫалдар бармы? Әле аңлатыу эштәре нисек алып барыла?\n– Әл-хәмдү лилләһ, Башҡортостан “хәүефле зоналар” иҫәбендә түгел, һәм беҙ быйыл байрамды үткәрә алабыҙ.\nБының һымаҡ ауырыуҙар электән дә булған һәм был турала мосолман тарихында бар. Әле бөтөн донъя коронавирустан ыҙалай. Мосолман илдәрендә лә уға ҡаршы төрлө саралар ҡабул ителә. Мәҫәлән, Ҡәғбәбеҙ быйыл бөтөн донъя мосолмандары өсөн ябыҡ. Сәғүд Ғәрәбстаны быйыл сит илдәрҙән бер кемде лә хаж ҡылырға индермәй, үҙ граждандарына ла прививка яһаттыра.\nБеҙ ҙә был ауырыуҙан һаҡланыу, уны таратмау маҡсатында тәдбирҙәр күрергә тейешбеҙ. Мәғлүм булыуынса, «Спутник-V” вакцинаһы март-апрель айҙарында билдәле фиҡых ғалимдары тарафынан тикшерелеп, һөҙөмтәлә хәләл булыуы тураһында фәтүә сығарылды.\n“Һаҡланғанды һаҡлармын”, тиелгән. Һис шикһеҙ, һаҡланырға кәрәк. Башҡа урындарҙағы кеүек, беҙҙә лә тейешле саралар үтәлә: ирекмәндәр ғәйет намаҙына килгәндәрҙең температураһын үлсәй, мәсеттәргә ингәндә шулай уҡ битлектәр таратыла, ҡулдәр антисептик менән эшкәртелә. Ә 65 йәштән өлкәндәргә иман йорттарына йөрөмәй тороу, ғибәҙәтте өйҙә ҡылыу хәйерлерәк. Бындай ҡағиҙәләр ғәйет мәлендә лә ныҡлы тотолор, халҡыбыҙ бер-береһен уйлап эш итер тип ышанабыҙ.\nБарлыҡ мосолмандарҙы байрам менән тәбрик итәм. Ғәйет мөбәрәк булһын!\n(Башҡортостан мосолмандары Диниә назаратының матбуғат хеҙмәте әҙерләне).


Рәсәйҙең "Иң алдынғы ер һөрөүсе"һе исемен кем яулар?\n30 июндән 1 июлгә тиклем уҙғарыласаҡ механизаторҙар бәйгеһенә күнекмәләр башланды. Әле техника әҙерлек һыҙығына ҡуйылған. Рәсәйҙә был иҫәп буйынса алтынсы чемпионат. Унда быға тиклем Мәләүез районынан Илдар Ишәкәев яҡшы һөҙөмтә күрһәткән. Шуға ла Башҡортостан данын яҡлаусы механизаторҙы ярышҡа әҙерләү уға ышанып тапшырылған.\nГөлиә Иҫәндәүләтова һынауҙар алдынан тағы ла бер тапҡыр техниканың төҙөклөгөн тикшерә. Дүртенсе синыфтан трактор йөрөтөргә өйрәнеүсе ҡыҙ тракторҙы ла, еңел машинаны ла берҙәй оҫта йөрөтә. Чемпионатта тәүге тапҡыр ҡатнашыусы студент ярыш өсөн ике корпуслы, әйләнмәле һабанлы "Агромаш-85 ТК" тракторын да "йүгәнләгән". Өйрәнеп алһаң, бер ҡыйынлығы юҡ, ти ул.\nЭшсе һөнәрҙәрҙең абруйын күтәреүгә йүнәлтелгән Рәсәй чемпионатында быйыл Башҡортостан данын биш кеше, шул иҫәптән өс тракторсы ҡыҙ яҡлаясаҡ. Мәләүез районынан Илдар Ишәкәев алтынсы тапҡыр уҙғарылған бәйгенең даими ҡатнашыусыһы. Шуға ла тәжрибәле механизаторға төбәк командаһын әҙерләү бурысы йөкмәтелгән. Әйтергә кәрәк, алдағы бәйгеләрҙә яҡташыбыҙ Рәсәйҙең иң яҡшы 10 ер һөрөүсеһе исеменә лайыҡ булған.\nЕр һөрөү буйынса чемпионатты уҙғарыу урыны итеп Башҡортостан Рәсәйҙең биш төбәге араһынан һайлап алынған. Чемпионат сиктәрендә эшлекле һәм мәҙәни-күңел асыу саралары, көнүҙәк проблемаларға "түңәрәк өҫтәл" ойоштороу ҙа күҙаллана. Голландиянан килгән Март Баккер - судья. Ул бәйгенең матур төбәк менән таныштырыу мөмкинлеге биреүенә сикһеҙ шат\nМарт Баккер, "Иң алдынғы ер һөрөүсе" рәсәй чемпионаты судьяһы /голландия/: “Башҡортостан аграр төбәк. Был ерҙәр бәйге өсөн уңайлы буласаҡ. Ҡатнашыусыларҙы беҙ ун төрлө һынауҙан һуң асыҡлаясаҡбыҙ. Минең өсөн, бәйге үткәрелгән ер аҙаҡтан тигеҙ, матур булып ҡалһын”.\nӨфө районы баҫыуында техника тауышы тынмай. Һынауҙарға тиклем күп ҡалманы, жюри ағзалары механизаторҙар араһында һайлап алыу турын үткәрә. Хеҙмәтсәндәр бер-береһе менән кәңәшләшеп, тәжрибә уртаҡлаша.


Кисә Стәрлетамаҡ ҡалаһының Сазонов урамында теркәлгән авария урындағы халыҡты икегә бүлде. Берәүҙәр машина аҫтында ҡалған йәйәүле яғында булһа, икенселәре водителде яҡлап сыға.\nВидеотеркәү ҡоролмаһына төшөрөлгән яҙманан күренеүенсә, ҡар тейәгән йөк автомобиле юл аша үтеп барыусы йәйәүлене бәрҙерә. Башы менән асфальтҡа һуғылған ир ҡапыл ғына иҫенә килә алмай. Водитель шунда уҡ бәләгә тарыусыға ярҙам итергә тырыша. Ваҡиға урынына халыҡ йыйыла. Улар транспорт сараһына идара итеүсене битәрләй.\nҠайһы бер мәғлүмәттәр буйынса иҫен юғалтыусы ирҙең иҫерек булыуы ихтимал. Әммә был водителде яуаплылыҡтан азат итә алмай. Сөнки транспорт ул юғары хәүеф сығанағы, шуға ла водителдәрҙең барыһы ла ҡағиҙәләрҙе теүәл үтәргә бурыслы. Бәхеткә күрә, машина аҫтында ҡалыусыға медицина ярҙамы талап ителмәй.


Ала ҡарға » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » Тормош юлдары ҡатмарлы » Ала ҡарға\nБыл баланы ғүмерҙә лә күргәнем юҡ, уның менән «Бәйләнештә» сайты аша танышмын, ә битендә фотоһүрәттәре ҡуйылмаған. Тәүге хәбәре «Изгелек айы»н иғлан иткән саҡта килде: «Хәлемде яҙам, тик зарланыр өсөн түгел, ә үҙемдең дә, эткеләнеп-төрткөләнгән кешенең, изгелек эшләргә хәлемдән килеүен аңлатыр өсөн. Башҡаны ҡотҡарып, үҙеңде ҡотҡар, тигән һүҙҙәрҙе аңламай торғайным. Яңыраҡ аңланым». Уға яуаплағас, әле дәрескә бармай, ташландыҡ һыуыҡ клуб эсендә ултырам, телефон аша сайтҡа ингәнмен, тип яҙҙы: «Аңлайым, мәктәпкә барырға кәрәк, тик аяғым тартмай». Сәбәбе ниҙә, бүлешһәң, бәлки ярҙам итә алырмын, тип һораным, һалҡын бина эсендә бер үҙе туңып ултырған баланы күҙ алдына килтереп, йөрәгем өшөнө.\n– Мин унда – «ала ҡарға», синыфташтарыма этеп-төртөр, мыҫҡыл итер өсөн ҡулайлы, уңайлы объект, – тип сабыр ғына аңлатты бала. Эйе, кеше түгел, ни бары йәнһеҙ «объект». Ҡурҡыныс монстрҙар, тип уйлайһығыҙҙыр синыфташтарымды. Юҡ. «Бәйләнештә» фотоларын ҡарай алаһығыҙ: йөҙгә мөләйемдәр, һәр береһе ярата, яратылырға теләй, биттәренә матур статустар яҙа... Әммә ысын йөҙҙәрен мин беләм.\nАртабан яҙыуынан әсәһе менән генә йәшәүе, тыумыштан күҙгә ташланып торған физик кәмселеге булыуы асыҡланды.\n– Зәғифлек арҡаһында инде бөтөн күргән ыҙаларым, – ти үҫмер. – Беренсе синыфҡа барғас та, башҡаларҙың миңә һағайып ҡарауы, ситкәрәк баҫырға тырышыуҙары иҫтә ҡалды, яныма бер кем дә ултырманы. Баҫалҡы булһам да, өйҙә гел бер үҙем ултырып ялҡҡайным, башҡа балалар менән аралашырға теләнем, шуға үҙем һүҙ ҡуштым, барыһына ла йылмайып ҡараным. Нисектер шулай аралашып киттек.\nӨйрәнеп китәләр уға. Тик юғары синыфтарҙа уҡып йөрөгәнендә йәшәү урынын алмаштыралар, үҫмергә яңы мәктәпкә уҡырға барырға тура килә. Синыф яңы уҡыусыны тәү күреүҙән оҡшатмай, ҡабул итмәй – лидерҙар асыҡтан-асыҡ мыҫҡыллы йылмайып, төрлө кәмһетеүле һүҙҙәр менән ҡаршы ала. Уҡытыусылар, синыф етәксеһе быны ишетеп, күреп йөрөһә лә, бер кем дә ярҙам итергә, яҡларға ашыҡмай. Үҫмер, әсәйемде көйҙөрмәйем тип, бәлә һалмай, бар ҡайғыһын эсенә йома, зарын эскә йәшерә. Өндәшеүҙәрен ишетмәмешкә һалышыуҙарына, көлөүҙәренә, төрттөрөүҙәренә иғтибар итмәҫкә тырышһа ла, түҙемлегенең сиге етеп, дәрес ҡалдырған үҫмер: «Мәктәпте, синыфташтарҙы күргем дә килмәй. Яҡтылыҡты бер аҙға ғына булһа ла һүндереп торорға ине, мин ял итер инем аҙыраҡ», – тип әсенде.\nУға, иң артҡы партала яңғыҙ ултырған кешегә, ҡайһы саҡ алты дәрес буйына бер кемдең дә һүҙ ҡушмауы ла бар. Ә һеҙ, өлкәндәр, шул блокаданы нисек күтәрер инегеҙ, тип һораны ул минән. Белмәйем, тип дөрөҫөн яуапланым.\n– Ә миңә һөйләшмәү блокадаһын да, мыҫҡыл итеүҙәрен дә күтәрергә кәрәк, – тине йөҙөн күрһәтмәгән бала. – Әсәйем хаҡына. Үлергә ярамай, гонаһ. Бирешергә лә хаҡым юҡ. Тик ҡайҙан көс алырға? Кемгә таянырға ауыр саҡта? Дуҫың, серҙәшең булмауы ифрат ҡыйын, бар нәмәне лә әсәйгә һөйләп булмай бит…\nКитап уҡырға яратҡан, донъя, йәшәйеш, кешеләр араһындағы мөнәсәбәттәр хаҡында күп уйланған үҫмергә, был ауыр ваҡыттар үтер, бәғерһеҙҙәргә кендегең бәйләнмәгән, юлдарығыҙ айырылыр, яҡшы кешеләр мотлаҡ осрар, тинем: «Донъяла кешелекле бәндәләр күп ул».\n– Әсәйем дә, үҙең һәйбәт булһаң, кешеләр ҙә һиңә һәйбәт булыр, тип өйрәтә. Шуға үс алыу уйын баштан ҡыуам, яҡшы кеше булырға тырышам. Теге изгелек акцияһы тураһында уҡып, яҡшылыҡ эшләгем килгәйне, синыфташтарға ла әйтеп, берәйһенә ярҙам ойошторорға ине, тип ҡанатланып киткәйнем. Тик шунда уҡ уйымдан кире һүндем, сөнки кем мине тыңлаһын?!\nЛәкин тап ошо ваҡытта үҫмергә яҡшылыҡ эшләргә форсат сыға. Ауырыҡһынып торған әсәһен йәлләп, зәһәр һыуыҡта ул үҙе магазинға бара. Барһа, тупһа янында бәҫ менән ҡапланған йөнтәҫ бер көсөк өшөп, ҡалтырап ултыра. Шуны үҙенә ала ла ҡайта (шунан һуң әйтеп ҡара, Хоҙай юҡ, тип)!\n– Ана бит, һин хәҙер яңғыҙ түгел, әсәйеңдән тыш күңел йылыңа мохтаж тағы бер кескәй йән эйәһе бар, – тип табышы өсөн ҡыуандым. Үҫмер ҙә шатланып киткәндәй тойолдо:\n– Ысынлап та, хәлемде һөйләргә, уйнарға көсөгөм бар ҙа ул минең! Ярай, һуңлап булһа ла, мәктәпкә барайым. Йә әсәйемде саҡыртырҙар, уға ҡыйын булыр…\n– Бынан ары дәрес ҡалдырма, уҡыу – иң мөһиме, ҡалғанын аҙаҡ хәл итергә мөмкин, – бәйләнештән юғалмаҫ борон, уға иң кәрәкле һүҙҙәрҙе әйтеп ҡалырға ашыҡтым. – Мыҫҡыл итеүҙәренә, кәмһетеүҙәренә битараф ҡал. Бирешмә! Нишләп һин бер төркөм кеше арҡаһында тормошоңдо юҡҡа сығарырға тейешһең?! Башҡаса килеп сыҡмай икән, уларҙың һиңә булған мөнәсәбәтенә төкөр. Мәктәпкә һин йәшәргә бармайһың, тик белем алыр өсөн генә йөрөйһөң. Унда бер үҙең генә булһаң да, күңелең менән яңғыҙ түгеллегеңде беләһең. Шуға артыҡ бошонма!\n– Ярай, тырышырмын. Мин бит, шулай итһәм нимә эшләрҙәр икән, былай итһәм кеше көлөр инде, тип уйланып, ыҙаланып тик йөрөйөм. Уларҙың мөнәсәбәтенә төкөрөп ҡарарға өйрәнергә кәрәк ине шул миңә...\nПсихолог менән таныштырайым, тигәс, ул, юҡ, кәрәкмәй, артыҡ йәлләүгә мохтаж түгелмен, йырып сығам ул ҡыйынлыҡтарҙы, тине. Һәм мин көсөктө ҡотҡарып, үҙен ҡотҡарған баланың рух көсөнә ышандым.\nСығыу ваҡыты 13-06-2014, 11:08 | Ҡаранылар: 980\nНимәгә тотонһа ла, атҡарып сыға торған кеше ул\nБуласаҡ химия сәнәғәте белгесе


Башҡортостанда эскелек етди мәсьәләгә әйләнә бара | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nИке йыл элек төбәктең иң айыҡ ауылы исемен алған Үткәй халҡы нисек йәшәп ята? Ни өсөн “Айыҡ ауыл” проекты туҡталған? Республикала, айырыуса башҡорт ауылдарында эскелек көсәйә. Ошо сәбәпле ғаиләләр тарҡала, аяныслы хәлдәр арта. Балалар етем ҡала. Хәҙер ауылдарҙа һөйрәлеп эсеп йөрөүселәр ғәҙәти күренешкә әйләнә бара. Һәр ваҡыт туғандарына, күршеләренә әҙәпле булған милләттәштәребеҙ эскелек һаҙлығына батып кешелек сифаттарын юғалта. Иглин районы районы Үктәй ауылы. Республикала үткәрелгән айыҡ ауыл конкурсында еңеүсе ауылдарҙың береһе. Иртә менән урындағы кибеткә халыҡ ағыла. Иртә менән баш төҙәтергә килгән ир камераны күреп, магазиндан тиҙерәк сығып китеү яғын ҡараны. Ауылда эскән кешеләр күп түгел. Шуға ла кәштәләрҙә алкоголле продукция оҙаҡ ултыра, ти һатыусы. «Айыҡ ауыл» конкурсының изге башланғысының, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бында бәҫен төшөрәләр. Магазин һатыусыһы ауыл кешеләре спиртлы эсемлектәр һатып алмай, тип дәлилләй. Әммә магазиндан бер-нисә метр алыҫлыҡта ғына ятҡан буш һыра шешәләре киреһен иҫбатлай. Эскән кешеләр һәр ауылда бар. Тик уларҙан айырмалы Үктәйҙә айыҡ тормошто пропагандалауға күп йылдар эҙмә-эҙлекле эш алып барыла. Үктәй Айыҡ ауыл конкурсы еңеүсеһе тигән исемде аҡларға тырыша. Ҡатнашырҙар ине лә бит, әммә конкурс билдәле сәбәптәр буйынса туҡталып ҡалған.Бүләкләү яҡшы. Мәҫәлән, Үктәйҙәр еңгән аҡсаға мәҙәниәт йорттары, мәктәптәргә, кәрәкле техника һатып алған. Әммә матди дәртләндереүҙән тыш, ауыл халҡын айыҡ йәшәү тормошона сәмләндереү мөһим. Сөнки конкурстың төп маҡсаты эскеселәр менән көрәшеү түгел, ә сәләмәт быуын үҫтереү.Илһам Имаев ауылда айыҡ донъя көтә. Тап ул Үктәй ауылы башлығы вазифаһын башҡарғанда бөтә биләмәне сәләмәт тормошҡа өндәй. Үҙе өлгө күрһәтеп, бөтөнләйгә хәмерҙән баш тарта. Уға эйәреүеселәр ҙә бихисап. Ауыл халҡының фекеренә ҡолаҡ һалһаң, заман афәтенә әүерелгән эскелектән ҡотолоуҙа был программаның әһәмиәте ҙур.Ысынлап та, ауылдың киләсәген йәштәр билдәләй. Улар сәләмәт йәшәү рәүеше алып барғанда төбәктең киләсәге лә өмөтлө.


Президенттың мәҡәләһен уҡып...\n16 Июль , 17:50\nРәсәй Президенты Владимир Путиндың рус һәм украин халҡының тарихи берҙәмлегенә ҡағылған мәҡәләһе донъяла төрлө фекер тыуҙырҙы. Яҙма рус һәм украин телдәрендә донъя күрҙе. Мәҡәлә ике илдең тарихына ҡағыла...\nРәсәй Президенты Владимир Путиндың рус һәм украин халҡының тарихи берҙәмлегенә ҡағылған мәҡәләһе донъяла төрлө фекер тыуҙырҙы. Яҙма рус һәм украин телдәрендә донъя күрҙе. Мәҡәлә ике илдең тарихына ҡағыла.\nВладимир Путин һуңғы йылдарҙа Рәсәй менән Украина араһында ҡалҡып сыҡҡан аңлашылмаусанлыҡты фажиғәгә тиңләне. Президент Украинаның тулыһынса совет дәүеренең “балаһы” булыуын, уның СССР составынан алдынғы сәнәғәте, фән үҫеше менән дан алып, ҡеүәтле ил булып сығыуын, ә хәҙерге ваҡытта Европаның иң ярлы иле булыуын да әйтеп үткән.\nЭйе, был мәҡәлә төрлө фекер уятты. Иң мөһиме – ул бер кемде лә битараф ҡалдырманы.


Суфийский орден Накшбанди Раббани Республика Башкортостан\nСтатья из журнала "Агидель"\nПредлагаем Вашему вниманию статью Салавата (Усмана) Кильдина, напечатанную в октябрьском (№10) 2015 г. номере журнала "Агидель".\nСтатья написана на башкирском языке.\nИМАНЛЫ ХАЛЫҠ – КИЛӘСӘКЛЕ\nМиллиардтарса кешенең меңәр йылдар һуҙымында үҙ-үҙен һынаған дини тәғлимәт һаман да йәшәүен дауам итә һәм бер быуын донъялыҡтан киткәндән һуң тағы ла шунсама кеше дингә килә икән, тәғлимәттәрҙең тәғлимәте – дин. Икенсе һүҙ менән әйткәндә – кешелектең йәшәү Конституцияһы. Мораҙым бей ишандың нәҫеле, көслө рухлы, арҙаҡлы шәхесебеҙ Салауат Килдин менән ҡорған әңгәмәбеҙҙә һүҙ иман, дин, халыҡ яҙмышы хаҡында бара.\n– Һәр халыҡтың мәҙәни донъяһында үҙе тотҡан диненең әһәмиәтенә килгәндә, иң тәүҙә, моғайын да, әхлаҡи ҡиммәттәр юҫығында ҡарау урынлылыр. Хәйер, был хәл-күренеш аксиомаға тиң. Сөнки кешелек үҫешенең дини баҫҡысы һәр халыҡты тик яҡшылыҡ, тик изгелек, тик ғәҙеллек юлына сығарыу маҡсатында барлыҡҡа килгән. Тарихтан шуны ла беләбеҙ: динде, Аллаһы Тәғәләне инҡар иткән, мәжүсилек йолаларына тоғро ҡалған ҡәүемдәр һәм халыҡтар Ер йөҙөнән юҡҡа сыҡҡан йә Хаҡ Тәғәлә уларҙы башҡа халыҡтар менән алыштырған.\nМиҫалға Ҡөрьәндең “Һуд” сүрәһендә һүҙ барған мәдйән халҡының аяныслы яҙмышын килтерергә булыр ине. “Мәдйән халҡына үҙҙәренең туғаны Шөғәйепте ебәрҙек. Ул әйтте: “Эй, халҡым! Аллаға ҡоллоҡ ҡылығыҙ. Унан башҡа һеҙҙең илаһ юҡ! Оҙонлоҡ, ауырлыҡ үлсәүҙәрендә хыянат итмәгеҙ. Рәхәттә йәшәгәнегеҙҙе күрәм дә, килер көндөң язаһынан һеҙҙең өсөн ҡурҡам. Эй, халҡым! Ғәҙеллек менән үлсәгеҙ, кешегә зыян килтермәгеҙ. Донъяға боҙоҡлоҡ таратып йөрөмәгеҙ! Хәләл кәсеп менән тапҡан мөлкәтегеҙ һеҙгә хәйерлерәк, мөьмин булһағыҙ. Мин һеҙҙең өсөн һаҡлаусы түгел!” – тине. Улар: “Эй, Шөғәйеп! Һинең доғаң ата-бабабыҙ табынған илаһты ташларға, малыбыҙҙы теләгәнсә тотонмаҫҡа ҡушамы ни? Һин бит күндәм инең, хаҡ юлдан алып бара инең”, – тине. Ул: “Эй, халҡым! Раббым миңә асыҡ аяты менән яҡшы өлөш биргәс, һеҙҙең һүҙҙе тип, Ул тыйғанды тотмаһам... Уйланығыҙмы шуны? Мин хәлемдән килгәнсә төҙәтергә генә тырышам. Миңә Аллаһ ҡына ярҙам итә. Мин Уға тапшырҙым. Уға ялбарам. Эй, халҡым! Минән айырылыу һеҙҙе гонаһҡа төшөрөп, Һуд йәки Салих халҡының хәленә ҡалдырмаһын. Луттың халҡы ла һеҙҙән алыҫ түгел. Раббығыҙҙан ғәфү үтенегеҙ, шунан тәүбә итегеҙ. Ысынлап та, Раббым рәхимле, ярлыҡаусан”, – тине. Улар: “Эй, Шөғәйеп! Һин һөйләгәндең күбеһен беҙ аңламайбыҙ. Беҙҙең арала һинең көсһөҙ икәнең күренеп тора. Ырыу хаҡын уйламаһаҡ, беҙ һине таш менән бәргеләп ташлар инек. Беҙгә бит һин ғәзиз түгел”, – тине. Ул әйтте: “Эй, халҡым! Минең ырыу һеҙгә Аллаһтан ҡәҙерлерәкме ни? Нишләп Аллаһты сит итәһегеҙ? Ысынлап та, Раббым һеҙ ҡылған эштәрҙе белеп тора. Эй, халҡым! Ҡулығыҙҙан килгәнсе эшләгеҙ. Мин дә эшләрмен. Кемгә хурлыҡлы яза булырын, кемдең алдаҡсы булғанын шунан белерһегеҙ. Көтөгөҙ, мин дә һеҙҙең менән бергә көтәм”, – тине. Беҙҙең әмер (яза) барғас, Беҙ Шөғәйепте һәм рәхмәтебеҙ төшөп, уның менән бергә иман килтергән кешеләрҙе ҡотҡарҙыҡ. Золом ҡылыусылар үҙәк өҙгөс тауыш менән һәләк ителде, ә иртәнсәк улар үҙ өйҙәрендә йөҙтүбән йығылып ята ине...” (84 – 94-се аяттар.)\nБыл аяттарҙа һүҙ ер йөҙөнән юҡҡа сыҡҡан мәдйән халҡы тураһында бара. Унда шулай уҡ юғалыуға дусар ителгән ғәд, ҫәмүд халыҡтары телгә алына. “Һуд” сүрәһенең 50 – 65-се аяттарында ғәд халҡына туғандары Һудтың, ҫәмүд халҡына туғандары Салихтың ебәрелеүе, әммә уларҙың Аллаһты танымайынса, мәдйән халҡы кеүек, юғалыуға дусар булыуы бәйән ителә. Ҡөрьәндә тағы ла бик күп халыҡтарҙың ошондай аяныслы яҙмышҡа дусар булыуы хаҡында мәғлүмәт бар. Һеҙ ошо хәлгә нисек ҡарайһығыҙ? Халыҡтар тормошонда диндең ролен ниҙә күрәһегеҙ? Әйтәйек, Аллаһы Тәғәләгә мөнәсәбәт халыҡтың асылында сағылыш табамы?\n– Бисмилләәһир рахмәәнир рахиим! Барлыҡ көс – Аллаһы Тәғәләнән һәм беҙ һәр саҡ Унан ярҙам һорарға тейешбеҙ, беҙ көсһөҙбөҙ, беҙ һәр саҡ мохтажбыҙ Аллаһы Тәғәләнең мәрхәмәтенә. Бисмилләәһи – Күктәрҙә һәм Ерҙә барса байлыҡтарҙы, белемдәрҙе асыусы иң мөһим асҡыс. Был формулаға Берҙән-бер һәм Мәңгелек Раббы Үҙенең өс мең Изге Исемдәренең мәғнәүи ҡеүәтен һалған: Уның мең Исеме тик Фәрештәләргә асыҡ, Пәйғәмбәрҙәргә – мең, 999 исеме – Изге Китаптарҙа һәм иң Бөйөк Исеме Аллаһтың Үҙенә генә билдәле. Барса был исемдәр Бисмилләәһ формулаһына һыйған. Шулай булғас, Аллаһы Тәғәләнең әмере менән һәр эшебеҙҙе, аҙымыбыҙҙы Бисмилләәһир Рахмәәнир Рахиим менән башлайыҡ.\nҺорауыңа яуап былай: әлбиттә, Аллаһы Тәғәләгә мөнәсәбәт халыҡтың асылында туранан-тура сағылыш таба. Ниндәй генә халыҡты алһаң да, урыҫ халҡынмы, төрөк халҡынмы, ғәрәп халҡынмы, Европа ҡитғаһы халыҡтарынмы, Азия ҡитғаһы ҡәүемдәренме, һәр халыҡтың үҙенсәлеге Аллаһы Тәғәләгә мөнәсәбәтенән башлана. Беҙ урыҫты православие динендәге милләт, итальянды – католик, инглизде протестант итеп беләбеҙ. Беҙҙең халыҡтың үҙенсәлеге лә Аллаһы Тәғәләгә мөнәсәбәтендә сағыла, Әлхәмдулилләһи, ул Ислам динендәге мосолман кешеһе. Ата-бабаларыбыҙ үҙенең мосолманлығын, Аллаһы Тәғәләгә яҡынлығын, ислам динендә булыуын тарихтағы оло ҡаһарманлығы, фиҙаҡәрлеге менән иҫбат иткән. Беҙҙең халыҡ бүтән динде ҡабул итмәгән. Ислам дине беҙгә мең ярым йыл элек 630 йылда пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд с.ғ.с. сәхәбәләре Зәйет улы Зөбәйер, Зөбәйер улы Абдрахман, Талха улы Усман аша килеп еткән.\nНи өсөн ата-бабаларыбыҙ ислам динен үҙ ирке менән ҡабул итте икән? Быға Мәүләнә шәйех Нәҙим шулай яуап бирҙе: “Сөнки ата-бабаларығыҙ үҙҙәренә ебәрелгән пәйғәмбәрегеҙ Урал ғәлиәссәләм аша Хоҙай Тәғәлә биргән әмеренә тоғро ҡалып, ихласлыҡта булған”, – тине. Ислам динен беҙҙең ата-бабаларыбыҙ, әле ғәрәптәрҙең күпселек өлөшө баш тартҡан саҡта уҡ, төркиҙәрҙән беренсе булып ҡабул иткән.\nҺәр халыҡтың киләсәге лә дин менән бәйле. Иман менән бәйле. Әле донъяла глобализация бара, элегерәк коммунизация, унан алдараҡ империялизация барҙы. Уларҙың барыһының да асылы бер үк. Улар халыҡтарҙы бөтөрөү, тигеҙләү, халыҡтарҙың, дәүләттәрҙең араһын юҡ итеүгә килтерә. Глобалләшеү халыҡтарҙың алдында торған иң ҙур һынау, сөнки унда бер халыҡҡа ла урын юҡ. Был һынау иң беренсе нәүбәттә дингә, беҙҙең Аллаһы Тәғәләгә мөнәсәбәтебеҙгә төшә. Глобализацияны үткәреү өсөн һәр халыҡҡа, һәр ғаиләгә, һәр кешегә һөжүм бара. Төрлө сығанаҡтар аша уларға әхлаҡһыҙлыҡ, иманһыҙлыҡ, тәртипһеҙлек, енәйәт, фәхишәлек индерелә. Ошондай шарттарҙа халыҡ, ғаилә, кеше үҙ-үҙен яҡлайым һәм һаҡлайым, тиһә, Аллаһы Тәғәлә беҙгә бүләк иткән берҙән-бер тәртип бар. Беҙҙең өсөн ул тәртип – ислам дине. Беҙ ошо тәртиптә булһаҡ ҡына үҙебеҙгә килгән бик ауыр һынауҙарға ҡаршы тора аласаҡбыҙ. Аллаһы Тәғәләгә, дингә мөнәсәбәт халыҡтың асылын билдәләй тиеү генә аҙ, ғөмүмән, иманһыҙ халыҡтың киләсәге юҡ. Миңә күп райондарҙа, ауылдарҙа йөрөргә, халыҡ менән осрашырға тура килә. Аллаға шөкөр, халҡыбыҙ иманға ҡайта.\n– Глобализация Аллаһы Тәғәлә барлыҡҡа килтергән халыҡтарҙың араһын юйыуға йүнәлтелгәс, был “ция”ны беҙ Аллаһы Тәғәләгә, диндәргә, барлыҡ кешелек донъяһына ҡаршы ойошторолған диверсия итеп тә ҡабул итә алабыҙ түгелме? Сөнки, әгәр ҙә кешелек тарихына боролоп ҡараһаҡ, әле кешелектең халыҡтарға бүленмәгән ностратик дәүерҙә кешелек һәләкәткә дусар була яҙа. Йәғни тик бер телдә һөйләшкән ҡәбиләлә атаның улын, әсәнең ҡыҙын танымауы, туғандарҙың бер-береһенең йәнен ҡыйыуы башланып, кешеләр хайуан халәтендә ҡала. Ошонан һуң Хоҙай кешелекте ҡотҡарыу маҡсатында халыҡтарҙы барлыҡҡа килтерә. Күреүебеҙсә, халыҡтарҙың барлыҡҡа килеүендә кешелекте һәләкәттән ҡотҡарыу маҡсаты ята. Хәҙер глобализация һылтауы менән ошоноң тап киреһе күҙәтелгәс, был “ция”ның аҙағы ни менән бөтөрө билдәле инде. Тимәк, Хоҙай Тәғәлә бар иткән халыҡтарҙы һаҡлау – кешелекте һаҡлауҙың иң ышаныслы һәм дөрөҫ юлы. Бындай һаҡланыуҙың ябай ғына асылы ла аңлашылып тора: бәләкәй мобил төркөмдәрҙе һаҡлау дөйөм массаны һаҡлауға ҡарағанда күпкә уңайлыраҡ һәм еңелерәк. Һәр бер халыҡ, милләт үҙ-үҙен һаҡлап ҡалһа, һөҙөмтәлә кешелек тә һаҡлана һәм яҡлана. Әгәр ҙә үҙенең милләтен танымаған космополиттарға ошо ҡағиҙәне аңлатып бирһәк, улар илай-илай, кемуҙарҙан йүгереп үҙ милли асылдарына ҡайтыр ине. Бында милли асылға ҡайтыу бер үк ваҡытта дини асылға ҡайтыу ҙа, тип аңлашыла ала. Аңлауыбыҙса, уларҙың икеһе бергә ҡушылһа, ундай кешенең ниндәй ҡөҙрәткә эйә булаһын күҙ алдыбыҙға килтерә алабыҙ.\nЭйе, яйлап дингә ҡайтыу бара. Тик бында дингә ҡайтыуҙың бер күңелһеҙ күренеше менән дә осрашырға тура килә, Салауат ағай. Ул да булһа, дин эсендә төрлө йүнәлештәрҙең барлыҡҡа килеүе. Атайым мәрхүм Ғүмәр хажи Үтәбаев һуңғы һулышына тиклем дин юлында булып, ауылыбыҙ мәсетенең имам-хатибы бурысын атҡарҙы. Бер көн уның янына йәш егеттәр килеп инеп, намаҙын боҙоп: “Олатай, һин дөрөҫ уҡымайһың. Намаҙға баҫҡанда аяҡты ошолайтып тарбайтып баҫырға, тегеләйтергә-былайтырға кәрәк”, – тип аҡыл өйрәтергә тотонған. “Әллә, беҙҙең ата-олатайҙар бына ошолайтып, минеңсә уҡыны. Үҙегеҙ белмәгән нәмәгә кешене өйрәтеп йөрөмәгеҙ”, тип әйтеп ул “аҡыл өйрәтеүсе“ләрҙе мәсеттән ҡыуып сығарған.\nМин ошоға оҡшаш йәмһеҙ күренештәрҙең сәбәбен шунда күрәм: был – дини ғилемдең етешмәүе, наҙанлыҡ һөҙөмтәһе. Тик наҙан кешенең генә ниндәйҙер яңы мәғлүмәт менән фекерләүен кинәт үҙгәртеп, үҙең теләгән йүнәлештә алып китергә була. Илебеҙҙе эске яҡтан тарҡатырға ынтылған көстәр ошо хәҡиҡәтте белгәнгә күрә лә, Шәреҡ илдәренә дини белем алырға барған егеттәр һәм ҡыҙҙар аша үҙҙәренең сәйәсәтен тормошҡа ашыра. Мин ауыл-ҡалаларыбыҙҙа динебеҙгә бәйле юҫыҡта күҙәтелгән ошондай йәмһеҙ күренештәрҙе тик шулай ғына аңлата алам. Башҡаса булыуы мөмкин дә түгелдер...\n– Эйе, беҙгә Ғәрәбстандан, Египеттан уҡып ҡайтыусыларҙың күбеһе яңылыҡ менән бергә бик ҙур яңылышлыҡ, хатта яңылышлыҡ ҡына ла түгел – аҙашыу ҙа алып ҡайта. ХХI быуат башы йәмғиәтебеҙҙең бик күп сирҙәрен көсәйтте. Рухи өлкәлә хәл айырыуса ҡотосҡос. Ваххабизм, салафизм, терроризм, экстремизм – был һүҙҙәр синонимға әйләнде. Беҙгә иң мөһимен аңларға кәрәк: былар ябай ғына һүҙ түгел, былар – һуғыш асыу һәм һуғышыу ҡоралдары, һуғыш технологиялары. Һуңғы 200 йыл эсендә уйлап сығарылған был ысул үҙенең ҡыйратыу көсөн тулыһынса күрһәтте. Беренсе тапҡыр элек бик көслө, ныҡлы иҫәпләнгән илдәрҙе эстән тарҡатыу өсөн ҡулланылған был саралар беҙҙең көндәрҙә Египетта, Ливияла, Сирияла, Ираҡта яуызлыҡ, ҡыйралыш килтереүсе булараҡ танылды. Ысулдың нигеҙендә граждандарҙың үҙ илдәрен үҙ ҡулдары менән тарҡатып, ҡырағайлыҡ һәм йыртҡыслыҡ кимәленә төшөрөүе, илдәре менән дошмандарҙың идара итеүе ята.\nБеҙҙә лә ҡайһы бер “ғалимдар” “башҡорт салафизмы”(ваххабизм), “татар традицион исламы” тигән төшөнсәләрҙе ғилми ҡулланышҡа индерергә маташа. Икенсе төрлө әйткәндә, имеш, башҡорттарҙа традицион ислам булмаған, шуға Башҡортостанға ғына хас салафизм барлыҡҡа килде... Салафизм – бөтә ерҙә лә бер үк салафизм, ул Африкала ла салафизм. Салафизм (ваххабизм) – дин түгел, ҡан ҡойош, ығы-зығы тыуҙырыу идеологияһы. Дәүләттәрҙе генә түгел, бөтөн Ислам динен тарҡатыу, юҡ итеү идеологияһы. Әлеге ваҡытта донъялағы иң яман күренеш – ИГ (исламское госудрство). ИГ-ның төп нигеҙе һәм терәге – салафизм, ваххабизм. Улар ислам диненән ситтә тора һәм динде емерә.\nДонъяла хаҡ Ислам дине һаҡланып ҡалған урындар бик аҙ. Беҙҙең ата-бабаларыбыҙ хаҡ Исламдың нурын беҙгә еткереү өсөн барыһын да эшләгән, илебеҙҙәге тыныслыҡ өсөн яуаплылыҡ хәҙер беҙгә йөкмәтелгән. “Ислам радикализмы” тигән уртаҡ исем йөрөтөлгән замана яуызлығы күренештәренә Ислам динендә ата-бабаларыбыҙ тотҡан Хаҡ юлға таянып ҡына ҡаршы тороп була.\n“Минең сәхәбәләрем йондоҙ кеүек. Уларҙың ҡайһыһының артынан эйәрһәгеҙ ҙә, яңылышмаҫһығыҙ,” тигән Мөхәммәд пәйғәмбәр(с.ғ.с.) Беҙҙең алыҫтағы йондоҙҙарыбыҙ – мең йыл ярым элек ислам динен алып килеүсе сәхәбәләребеҙ Зәйет улы Зөбәйер, Зөбәйер улы Абдрахман, Талха улы Усман, яҡын йондоҙҙарыбыҙ – Зәйнулла, Ғабдулла, Ғатаулла ишандарыбыҙ, Мөжәүир хәҙрәттәребеҙ бар. Иманға ҡайтыуыбыҙҙың юлы шул, бүтән юлыбыҙ юҡ. Ата-бабаларыбыҙ теүәл, тоғро иманда булған. Башҡорт илен элек-электән әүлиәләр иле, тип атап йөрөткәндәр. Ул әүлиәләрҙе Аллаһы Тәғәлә Үҙенә тоғролоҡ өсөн биргән. Хоҙай Тәғәлә был донъяла ла, теге донъяла ла әүлиәләрҙең доғаларын ҡабул итә. Килгән ҡунаҡтарыбыҙҙың береһе: “Аллаға шөкөр, элек халҡығыҙ араһында күпме әүлиә булған, әле лә шунсама әүлиә. Тик күбеһе үҙенең әүлиә икәнлеген белмәй. Күбеһенә Аллаһы Тәғәлә рөхсәт итмәй, уларҙы күрһәтмәй, бик әҙе генә күренә...”\nБеҙҙең халыҡ – Аллаһы Тәғәләгә рәхмәтле халыҡ. Тарихыбыҙ ҙа шуны күрһәтә. Унда башҡорт халҡының күтәрелештәрен ҡараһаҡ, башҡорт халҡының үҙ динен, ерен, азатлығын һаҡларға ынтылыуы арҡаһында Рәсәй киңлегендә ислам дине һаҡланып ҡала.\nҮҙебеҙҙең ауылдың тарихынан ғына алам. Нисек итеп ата-олатамдар бер-бер артлы яуға күтәрелгән һуң? Табын ҡәлғәһен ҡыйратҡан өсөн 1734 йылда беҙҙең ауылдарҙы яндыралар. Шунан барса халыҡ Миәс яҡтарына, хәҙерге Белорет, Учалы тирәһенә, урман-тау араһына китә. Унда улар егерме йылдан ашыу йәшәй. Шунан ҡайтып, элекке ерҙәрен кире ҡайтарып алып йәшәй башлағас, күп тә үтмәй тағы ла ихтилалға ҡушылып китәләр. Был ниндәй аҡыл ул, тип уйларға ҡала. Халҡыбыҙ егерме йыл һайын ҙур күтәрелешкә сыҡҡан. Был осраҡта атай-олатайҙарыбыҙ йөрәк аша өҫтән килгән аңға таянып эш иткән. Ул – мәңгелек йәшәү хаҡындағы аң. Беҙ “Был донъяға ҡунаҡ булып, һынау өсөн ваҡытлыса килгәнбеҙ” тип әйтергә яратабыҙ. Ҡыҫҡаһы, был донъяның ваҡытлыса булғанын барыбыҙ ҙа аңлайбыҙ. Беҙ ғүмерҙең ваҡытлыса булғанына донъяуи аҡыл менән бик тыныс ҡарайбыҙ, артыҡ ҡурҡып та бармайбыҙ. Йәшәгәндә был хәлгә артыҡ иғтибар итмәйбеҙ. Шул уҡ ваҡытта кеше икенсе нәмәне лә аңларға тейеш: ул мәңгелек өсөн яратылған. Уны хәҙерге ваҡытта аңлау бик һирәк. Шул мәңгелекте аңлаған аңыбыҙ ҡапланған. Ата-бабаларыбыҙ ана шул мәңгелекте аңлау кимәленә өлгәшкән. Мәңгелектең ҡиммәтен, хаҡын аңлаған. Был донъяла йәшәү, беренсенән, Аллаһы Тәғәлә алдында һынау, экзамен. Уның ҡушҡанын үтәп, тыйғанынан тыйылып ғүмер итеү, икенсенән, был донъя – кешелек өсөн Аллаһы Тәғәләнең бөйөк рәхмәте, шуға ла һәр кеше иманлы булып, был донъяла Аллаһҡа рәхмәтле булып йәшәргә тейеш. Бындай сифат һәр кешелә лә, һәр халыҡта ла булмай. Донъяла йәшәү бик ҡыҫҡа, ваҡытлыса, ә мәңгелектең ҡиммәте сикһеҙ. Беҙҙең ата-бабаларыбыҙ шундай аңда булған: улар иманһыҙ йәшәүҙе күҙ алдына ла килтерә алмаған.\nОшо аң, ошо ҡараш аша ғына халҡыбыҙҙың меңдәрсә йылдар дауамында үткән ҡатмарлы юлын аңлап була. Ниндәй ауырлыҡтар аша үтһә лә, халҡыбыҙ юғалмаған, беҙҙең халыҡ ғүмерле халыҡ. Ул, ғүмер, Аллаһы Тәғәләнең бүләге. Халҡыбыҙға бирелгән йәшәү көсө, йәшәү ҡеүәте – мәңгелектән, сикһеҙлектән...\nЫсын шағирҙарға ошоно аңлау шиғыр рәүешендә бирелә, әммә улар бының ни өсөн шулай икәнлегенә төшөнөп етмәй. Башҡа кешеләргә ҡарағанда уларҙа был аң күберәк, тик улар, асылып бөтмәүе арҡаһында, бының асылын аңламай. Халҡыбыҙ иманһыҙ йәшәгән кешенең мәңгелектә ниндәй ауырлыҡҡа дусар булырын алдан белгән, күргән. Һәр хәлдә, быны күреүсе, аңлаусы һәм башҡаларҙы тәрбиәләүсе кешеләр күп булған. Шул яҡтан ғына ҡараһаң, ни өсөн халҡыбыҙ ислам диненә тоғро булғанлығы аңлашыла. Шуның өсөн дә ситтән килеүселәр: “Халҡығыҙ Аллаһы Тәғәләнең һөйөклө, тоғро халҡы, сөнки ул иманлы халыҡ. Иншалла, халҡығыҙ ошо рәүешле Ҡиәмәт көнөнә барып етер”, – тигәндәр. Алтынға нәжес йоҡмай, тиҙәр. Тышын таҙартҡас та уның алтынлығы күренә. Иманға баҫыу менән халҡыбыҙ үҙ асылына ҡайтасаҡ, иншалаһ.\nМәңгелек тураһында уйланыуға Рәшит Назаровтың бер шиғырын уҡығас ҡайттым. Математика фәнен өйрәнгәндә лә “Нимә була икән ул сикһеҙлек? Минус сикһеҙлек, плюс сикһеҙлек нимә була?” тип уйлана торғайным. Уйлаһаң, мәңгелек – ул осо-ҡырыйы булмаған киңлек... Рәшит Назаров быны аңлаған. Сикһеҙлек һәм мәңгелек тураһында уның ике шиғырында тәрән әйтелгән. Береһе, «Үҫеүсе киңлек», икенсеһе «…Торам донъя уртаһында».\nЧитайте статью непосредственно на сайте журнала "Агидель"


Видеочить бушлай йылдың 18 - Кафе танышты онлайн видео чат\nМенән танышырға мөмкин урындағы унда ҡыҙ - форум Дубайский\nӨмөтләнеп, икенсе тапҡыр\nҺәм белергә теләйем мин йыш йөрөткән дубай ҡалаһы ине, унда урындағы ҡыҙыБерҙән-һалҡын урында, ул мине табала - Bottom был Rock, әммә был урында ҡаланың төп туристик. Һәм белергә теләйем мин йыш йөрөткән дубай ҡалаһы ине, унда урындағы ҡыҙы. Берҙән-һалҡын урында, ул мине табала - Bottom был Rock, әммә был урында ҡаланың төп туристик. Йәғни, күберәк йөрөргә абайя мин түгел, түгел, тимәк, мин клубҡа.\nОдержать ҡыҙын юғалтты\nБыл һирәк күренеш, әммә мин бында, уларҙың күбеһе минең менән булды. Мин әйтә алмайым, әммә ул бик ояла ине. Мин күрмәйем, һеҙ йыш ҡына малайҙар, һеҙҙе ҡарап мин, Раббы фатиха королева, ғәрәп ҡыҙы шундай һөйкөмлө. Яланғас һын өҫтәмә йәлеп итеү ҡеүәһенә эйә булалар улар аҡ на цыпочки менән сағыштырғанда, пляж, ҡунаҡханалар бар ауыҙ итергә, йәки районы Дейр Бур Дубай һәм"матур"ҡыҙҙар, урындағы халыҡ уларға мөмкин булһа, нисек инде һеҙ әҙер түләнә. отель ауыҙ бар, йә бур Дейр районы Дубай һәм"матур"ҡыҙҙар, урындағы халыҡ уларға мөмкин булһа, һеҙ нисек түләргә әҙер. Ненавижу түләнә. Беҙ аҡса тотонолған энергия һәм беҙҙең впустую тейеш. Был көндө бик калория һәр көнө ҡәҙерле. Бер нисә минут яңы булды. Хэнкс Пан һуң ирҙәр мейе күҙәнәктәре тик күмер. Бына ни өсөн беҙҙең һалым s һәр ваҡыт йоҡо килмәй ине.e.x.dk, һин беләһең, мин был хаҡта һөйләй.\nҺәм беҙҙең сайттан уҡып барам, һеҙ придает, тип хәбәр бөтә, был форум урынлаштырыу, ҡарашын сағылдыра һәм авторҙың фекере түгел, ә администраторҙың, йәки модераторҙар вебмастер (хәбәрҙән тыш, был кеше урынлаштырылған.) һәм, тимәк, бер ниндәй ҙә яуаплылыҡ йөрөтмәй.\nХәҙер бында бушлай осрашыу һәм башҡа сайтында теркәлергә һәм"Половинка"\nБыл сайтта шулай уҡ телефон номерҙары ҡатнашты, был ҡыҫҡа ваҡыт эсендә һеҙҙең яңы таныштар табырға ярҙам итә. Половинка" - иң яҡшы сайт телефон номерын һәм фотографиялар менән танышырға, безгә туранан-тура әле һәм һеҙ аласаһы бушлай теркәү осраны унда. Йәки һеҙҙең менән таныштырырға теләгән ҡыҙ һәм егет интернет аралашыу, уларҙы фотоһүрәттәренә ҡарап һәм уның телефоны буйынса шылтыратыу мөмкинлегенә эйә буласаҡ. Һуңынан 100 половнка сайттарының мөмкинлектәрен файҙаланып, бөтә сайтҡа инеү бушлай ала һәм сервис теркәлгән, унда ҡатнашыусылар менән осрашыу үтәсәк һәм бөтә донъя һәр яңы көн араһында танышып. Бөгөн сервис ярҙамы менән"лайка" фотоһында егет һәм ҡыҙҙар һайлаған була, һәм хатта телефон буйынса шылтыратып, улар менән таныштырҙы. Напишите безгә туранан-тура әле булһа теркәлгән.\nМенән осрашыу ирекле мөнәсәбәт булыуы\nҠыҙ бәйләнеш өсөн ирекле.\nМенән осрашыу ирекле мөнәсәбәт булыуы өсөн ҡатын-ҡыҙ бурысы\nСайтында Танышырға - Сат\nсайтында тултырырға кәрәк\nмауыҡтырғыс һәм файҙалы ғына түгел, әммә бик уңайлы ысул һәм селтәрендә танышаОҙон йәки һеҙҙең профиль церебраль.\nЯбай басыгыз был төймәгә"Ваҡыт"һәм аралаша башлай, таныштар күңелле һәм файҙалы һеҙҙе көтә.\nБыл веб-камералар ч түгел\nМинуттары үткәреү, бында, ауыр онотмағыҙ. Был яҡшы һәм ниндәй фильм сериалын, сөнки бөтә ысынбарлыҡ. Иң мөһиме, барлыҡ өҫтөнлөктәрен файҙаланырға мөмкин привлекательно үҙенән-үҙе яңғырай. Һеҙ кешеләр күрергә, уның әйткәнен, - тип, хистәрен тоя, уны ҡарарға мөмкин ямочка, ул моргать нисек, ҡасан һәм башҡа күп функциялы тулҡын. Был яҡшы ғына тере аралашырға мөмкин буласаҡ. Әммә беҙ һәр береһен, моғайын, осрашырға тура бара"вслепую", тик бер генә теләк - тиҙерәк ҡаса. Аҡса булһа бирәләр"дауам итеү", ул яңы компаньон килтереп, яңы тәжрибә. Һеҙ һайлауға бараһығыҙмы һәм ҡасан ҡасан туҡталып китте. Ике сәғәт дауамында һеҙҙең минут тотоп ала йәки бер кеше генә, ул һеҙ телисез тикшерелде. Һеҙ ч тулы ирек биргән. Ул үҙен ловушке тоя алмаған, даими ҡарарға тура сәғәт һеҙ түгел, уйлан, ваҡыт тиҙ үтте кеүек, Киреһенсә, тиҙ һәм ҡасан булһа. ҙур селтәрҙә аралашыуға өҫтөнлөк булып тора, яҡынлашып килгән башҡа ярҙам партия? Һеҙ генә ишетергә мөмкин түгел, әммә ул үҙгәрештәрҙе күрергә һәм кесе мимика һәм ым-ишара. Веб-камера әңгәмәләште яҡшы белергә ярҙам итә, сөнки был күрһәтте, ул, ысынлап та, артыҡ булмаған мишура.\nСайтында танышырға була бермуд утрауҙары, етди\n"Vijayawada" tanishuv sayti, jiddiy munosabatlar uchun bepul tanishuv\nҡыҙының сайты менән танышып видео кейәүгә теләп таныштырҙы. бушлай таныша видео чат фото бушлай таныша видеочивать онлайн башҡа бушлай теркәү таныш булмаған теркәлгән видео чат таныш бушлай онлайн видео чат ҡыҙы менән шунда танышҡан. рулетка менән телефон ч ҡатын-кыҙҙар видео


Шипы билдәһе тураһында законды кире ҡайтарырға йыйыналар - Bash.News\nШипы билдәһе тураһында законды кире ҡайтарырға йыйыналар https://bash.news/news/115809_shipy_bilde_turaynda_zakondy_kire_ajtaryra_jyjynalar/?lang=bash\nСәғәт телдәре менән булашып туҡтағайнылар депутаттар, хәҙер күрәһең, ваҡыт шипы билдәһенә. Йә алып ташлайҙар шул бер өсмөйөштө, йә кире ҡайтарып аҙапланалар. Әле күптән түгел генә шипы билдәһен йәбештермәһәң дә була тип закон сығарғайнылар, был аҙнала яңынан ҡайтарайыҡ тип яр һалдылар. Ул ғына ла түгел , сөйлө тәгәрмәстәр менән тиҙлекте сәғәтенә 60 километрҙан да арттырыуҙы тыйырға уйлайҙар. Йәнәһе лә, шиптар асфальт ҡатламын юҡҡа сығара. Таушалған юлдарҙы рәткә килтереү өсөн йыл да миллиардлап аҡсалар китә. Йәғни, таптылар илдәге юлдарҙың сифаты насар булыуы, тиҙ туҙыу сәбәбен. БСТ каналы хәбәрсеһе Илдар Байбулатов сөйлө һәм сөйһөҙ тәгәрмәстәрҙе сағыштырҙы.\nБөгөн Өфөнөң күп кенә урамдарында колеялы урындарҙы тап итергә мөмкин. Бындай күренеш ҡала үҙәге өсөн дә ят түгел. Автомобилдәр күплегенән Ленин урамында ла тәрән соҡорҙар барлыҡҡа килгән. Колеяларҙы тикшереүсе Йәлил Кәримов әйтеүенсә, урыны менән тәрәнлек 6 сантиметрға етә. Әлбиттә, был бер ниндәй стандарттарға ла яуап бирмәй. Шунлыҡтан бындай участкаларҙы хеҙмәтләндереүсе ойошмаларға етешһеҙлектәрҙе бөтөрөү тураһында иҫкәртмәләр бирелә.\nЮлдағы колеялар фажиғәле хәлдәргә килтереүе бер кемгә лә сер түгел. Ике-өс йыл элек бындай авариялар Октябрь проспекты менән Ауыл Богородский урамында айырыуса йыш теркәлде. Ялыу менән судҡа мөрәжәғәт итеүсе водителдәрҙең арта барыуын иҫәпкә алып ҡала властары ваҡытлыса булһа ла асфальттың өҫкө ҡатламын фрезларға тотондо.\nҠыш көндәре булыуға ҡарамаҫтан Өфөләге ойошмаларҙың береһе юлдарҙың сифатын тикшереүгә ҙур иғтибар бүлә. Иң тәүҙә белгестәр ҡырҡып алынған асфальт киҫәгенең ҡалынлығын үлсәй, һуңынан составты тикшереү өсөн лабораторияға оҙата. Анализ һөҙөмтәләре буйынса тейешле ҡарарҙар ҡабул ителә. Бер үк ваҡытта ҡышҡы тәгәрмәстәр ҙә колеяларҙың барлыҡҡа килеүендә үҙ өлөшөн индерә. Һәр хәлдә Мәскәүҙәге бер төркөм белгестәр шундай фекергә килгән. Шуның өсөн дә улар шипланған тәгәрмәстәрҙе бөтөнләй тыйыу мәсьәләһе күтәрелгән.\nВладимир Островский, Мәскәү ҡалаһының Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ департаменты етәксеһе урынбаҫары: “Шипланған тәгәрмәстәр боҙ өҫтөндә коньки кеүек. Мәскәүҙә уларҙың кәрәге юҡ. Ҡаланың нисек таҙартылыуын күреп тораһығыҙ. Ә еүеш һауа шарттарында ҡышҡы тәгәрмәстәрҙән юлдар ныҡ таушала. Шунлыҡтан беҙгә өс йыл һайын асфальттың өҫкө ҡатламын яңыртырға тура килә. Әгәр иғтибар итһәгеҙ, юлдарҙағы колея күберәк ситке һул яҡ һыҙатта барлыҡҡа килә. Ә унан башлыса, тәгәрмәстәре шипланған еңел автомобилдәр елдерә”.\nӘммә Рәсәй бер Мәскәү менән генә сикләнмәй. Шуға ла бындай тәҡдимде индерер алдынан башҡа субъекттарҙың да климат шарттарын иҫәпкә алырға кәрәктер. Сөнки илдең баш ҡалаһында йәшәүселәр быйыл ҡарһыҙ интекһә лә, Башҡортостан кеүек төбәктәр күптән инде аҡ юрғанға төрөнгән.\nДепутаттар ҡатнашлығында үткән һөйләшеү барышында "Автодор" компанияһы вәкилдәре төбәктәргә ҡышҡы тәгәрмәстәрҙе ҡулланыу ваҡытын үҙҙәренә билдәләргә һәм шипланған автомобилдәр өсөн тиҙлекте кәметеү тәҡдимен индерҙе. Эксперттар билдәләүенсә, юғары тиҙлек рөхсәт ителгән юлдарҙы юлдарҙың 90 проценты ҡышҡы осорҙа зыян күрә. Әммә Өфөләге шиномонтаж етәксе Салауат Ғирфанов бындай фекер менән килешмәй. Уның әйтеүенсә, асфальтты шипланған тәгәрмәстәр түгел, ә климат шарттарына тап килмәгән технологиялар боҙа.\nЙыл һайын Рәсәйҙә асфальт ҡатламын тергеҙеүгә 220 миллиард һумға тиклем финанстар йүнәлтелә. Шуларҙың дүрттән бер өлөшө шипланған тәгәрмәстәрҙән зыян күргән участкаларҙы төҙөкләндереүгә китә тигән мәғлүмәт бар. Шуға ҡарамаҫтан Башҡортостанда үлемесле юл-транспорт фажиғәләре кәмемәй. Статистиканан күренеүенсә, бар аварияларҙың өстән бер өлөшөнә сифатһыҙ юлдар сәбәпһеҙ булған.\nБелгестәр юлдағы проблемаларҙы булдырмаҫ өсөн ҡышҡы тәгәрмәстәрҙә йөрөү ҡағиҙәһен боҙоусыларға штраф һалырға тәҡдим итә. Улар шулай уҡ "Ш" хәрефе яҙылған билдәне ҡайтарыу мәсьәләһен дә күтәрә. "Түңәрәк өҫтәл" артында күтәрелгән ошо һәм башҡа тәҡдимдәр артабан Дәүләт Думаһының эшсе төркөмөнә оҙатылған. Депутаттар юлдарҙың торошон һаҡлауға йүнәлтелгән үҙгәрештәрҙе ентекләп өйрәнгәндән һуң закон проекты әҙерләгә ниәтләй.


Инцест Секс Иң Яҡшы Уйын – Уйын Бушлай Инцест\nЯҡшы Уйын Өсөн Бөтә Кәрәкмәй Һеҙҙең Бысраҡ Секс Был Инцест Оргазм\nИң яҡшы инцест-секс-бара уйын иң ҙур коллекцияһының береһе менән инцест-интернет порноигр. Был сайт беҙ ҡасан йыя, һәм беҙ уйлап ултырығыҙ, был иң яҡшы коллекция эшләй ине, ысынлап та шулай. Өс функциялары һәм беҙ уйлағанса, ул һеҙгә иң яҡшы сайттары, улар һеҙ ҡасан килә ала. Иң элек, беҙ аңлайбыҙ, уйынсылар тип теләйем. Ә уйынсылар тел төрлөлөгө. Беҙгә бында шөғөлләнеү барыһы ла инцест, беҙ бөтәбеҙ ҙә төрлө. Әсәйем беҙҙе яратты, ҡайһы берҙәрен ҡайнар, ул трахать ул уларҙы. Папочка ҡайһы бер башҡа яратты, үҙенең ҡыҙы киска наслаждаться., Һәм, ниһәйәт, бала булған, уның ағаһы һәм һеңлеһе уйнарға ярата. Шулай уҡ беҙ белгән, уйнаған уйындарының беҙҙең бисексуал, хатта двуличный һәм гея. Шулай итеп, беҙ аҡылһыҙ бер нисә коллекция беҙҙең өҫтәп гей-инцест-уйын.\nИкенсе, яҡшы сайты порноигр нимә эшләй, - был хәл уйын. Беҙ теләйбеҙ һеҙгә килтереп сифатлы уйын ғына, тигәнде аңлата был потрясающий график ә уйын һәм ҡатмарлы процесс. Бына ни өсөн беҙҙең сайтта урынлаштырырға ғына хәленән HTML5 беҙ-уйын. Күберәк ниндәй хәрәкәтһеҙ флеш-уйыны, шулай күренә ул, как будто һеҙ уйнап слайд-шоу. Был уйында 3 station play ҡайһы бер уйын менән сағыштырырға мөмкин. Өсөнсө һәм үҙенсәлектәре, улар беҙҙең сайтта эшләйем, бындай ғәжәп, был факт шул, бөтә нәмәне уйынға беҙгә сайты түләүһеҙ. Беҙ ниндәй аҡса һорайһың. Балаларға ла ҡушылырға кәрәк буласаҡ һеҙгә нимәләр йәки ниндәй ҙә булһа ағза премиальный., Бына тураһында тулыраҡ мәғлүмәтте сайттың, улар тәҡдим параграфында беҙ киләһен.\nКончать Уйын Өсөн Һин Нимә Мәжбүр Итә?\nҺеҙ яуап бирергә кәрәк, сөнки беҙ һеҙҙең менән был мәғлүмәт кәрәк. Беҙгә был кәрәкмәй, сөнки беҙ ышанабыз, был уйын беҙҙең идеал булып, һине бөгөн кис кончать мәжбүр була. Беҙҙең коллекцияла иң популяр бүлеге-был шул, бара торғас әсәйҙең һәм фантазияһы менән ул бөтә. Бәлки, ул һеҙгә бер уйын булмай, уның ҡарауы һәм шпионить бөтә, солан әсәйем үҙе өсөн, әммә шулай уҡ беҙҙең пума уйын менән әҙәпһеҙ була, ҡурҡыштарынан улар, улар өсөн трахнуть ул уларҙы. Улар аҙ булһа ла, уйын да "әсәй-ул", уйын "атай ҡыҙҙары" коллекция беҙҙән күпкә көслөрәк., Сөнки ул, ғәҙәттә, уйын сценарийы тураһында һүҙ барғанда дисциплина һәм гонаһлы был күпкә артыҡ. Әммә минең яратҡан уйын беҙҙең сайттың-был шул, унда барыһы ла бергә ғаилә трахаться. Гей-инцест-шулай уҡ уйын бик ғәжәйеп был коллекцияһы. Беҙ-сайттарҙың береһендә, тәҡдим гей-уйын брат, мин һеҙҙе белдерҙе һәм мөмкинлеге бирелә, улар шулай уҡ Ҡырағай кеүек яңғырай.\nАйырып беҙҙең был коллекцияһын, сөнки был сексуаль хәрәкәткә нигеҙләнгән уйындарға ғына түгел. Шифаһы күп булыр, тип. Был уйын ярҙамында һеҙ, ысынлап та ла, ғаиләнең бер өлөшө итеп хис итергә, үҙенең йә әсәйем ҡасан трахать һеңлеһе була. Персонаждар төҙөү, диалог уйын.удивительное һәм бөтә каприз өҫтәне. Барлыҡ виртуаль донъя был етеш тормош сексуаль. Барыһы да булырға мөмкин, беҙ һеҙҙең теләгегеҙ һәм мөмкинлек бирәсәк һезгә наслаждаться иң извращенный.\nИҫ киткес уйын наслаждайся HTML5\nҠасан етә эш порноигр булып, бер тере, һеҙ уны белергә тейеш. Порноигра яңы сыҡҡан HTML5, һәм беҙгә яңы коллекцияның бөтә уйын. Тимәк кросс-потрясающий график совместимость һәм платформа. Кросс-платформа совместимость тимәк, һеҙ теләсә ниндәй төҙөлөшө уйын уйнап алабыҙ, улар һеҙ булырға мөмкин. Үҙе йырлата һеҙ компьютер, планшет һәм телефон булғанда, бер ниндәй ҙә ҡуйыр, үҙенән туранан-тура браузер. Һәм бөтә уйынсыларҙың берләштерә сөнки беҙ бергә, беҙ уйлайбы тураһында һеҙҙең бер-береһе менән үҙ-ара эш итеү ысулдары тәҡдим итә., Беҙ бөтә бүлектәрендә асайым беҙҙең сайтта комментарий өсөн, һеҙҙең өсөн уйында ҡатнаша алмауы тураһында бәхәс эҫе, платформала беҙҙең хатта әгәр ҙә һеҙ теркәлгән. Әгәр телисез икән, һеҙ беҙҙең сайтта шулай уҡ ҡатнашыусылары була ала, уның өсөн башҡа етеҙ хәбәрҙәр ебәрергә һәм уйынсыларыбыҙ менән дуҫлаша. Әммә был өлөшөнән тыш, уйын ни тетрәндерҙе. Был өлөштән тыш, ни өсөн беҙҙең сайтҡа тетрәндерҙе.\nКиләһе Быуын Кимәлдә Графигы\nОшо графиканы үҙ уйын, ысынлап та тетрәндем. Аныҡ график HTML5 невероятно. Шуның менән улар сағыштырырға мөмкин, тип мейнстрим-2015 йыл уйындарын күренә. Реалистик һәм барыһы ла. Был һүрәт түгел, бары, ысынбарлыҡты тойоу мәжбүр иткән уйыны үҙе. Шулай уҡ был уйында һәр физик хәрәкәт һәм движок. Ысын уйын булып тойолһа ла, ҡасан булһа цыпочки, улар һеҙ трахать, ул тамыу менән сперма һуң уның ҡасан һәм көллият подпрыгивать задница кеше йәки кешеләр. Беҙҙең тауыш булды һәм уйын шул уҡ ваҡытта, бөтә потрясающий эшләй., Барлыҡ ресурстарҙы ла булып эшләй, тауышлы актерҙың өсөн яллай,әммә беҙҙең менән ошондай диалог булды парлы уйындар. Иҫ киткес эффект һәм contemporize китерелә менән секс уйындар беҙҙең тауыш бөтһә, нимә эшләргә барыһы порнофильм кеүек яңғырай. Әгәр һеҙ ҡолаҡ һәм күҙ, йәғни ант мөмкин, тип порно ҡарарға, виртуаль ҡасан трахать әсәйем, апайым һәм ҡыҙҙар беҙҙең уйындар.\nБарыһы Ла Яҡшы Уйындарының Түләүһеҙ Секс Уйындар Инцест\nҒәҙәттә, уҡыу тураһында һеҙҙең сайтта, үҙ уйын раскручивать шулай, беҙ нисек эшләргә, һеҙ түләүле экранға эләгеп ҡала, аҫҡы өлөшө үҙгәртергә ҡасан етә. Ярай, был юлы ла барыһы ла ҡыҙыҡлы, сөнки беҙ уйын ХХХ һәр кем бушлай тәҡдим итә. Бәләкәйерәк була, беҙ ҙә һеҙгә аҡса һорай, әммә түләргә теләмәйҙәр, хатта әгәр һеҙ беҙҙең, һеҙҙең алмай. Бөтә, тип һорағас, беҙ һеҙҙең менән, - һеҙ был сайтта шул сифатыңды ташлама өҫтәй adblocker беҙҙең осраҡта, әгәр һеҙ уның используете. Һәм беҙ вәғәҙә иткән, бындай әйберләр һеҙ нимәләр йәки ниндәй ҙә булһа культураға тревога иғлан түгел., Ике баннер бар беҙҙе генә, йәғни, был уларға пишется, ысынында правда.


«Башҡортостан сода компанияһы»на сеймал сығанағы табылды: Торатау эшкәртелмәй // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n11:47, 7 декабря 2018 Иҡтисад\n«Башҡортостан сода компанияһы»на сеймал сығанағы табылды: Торатау эшкәртелмәй Фото: wiki02.ru\nӨФӨ, 2018 йыл, 7 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.\n«Башҡортостан сода компания»һы өсөн сеймал базаһы итеп Ҡуштау һайланған, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Хөкүмәтенән.\nШулай итеп, махсус һаҡланған тәбиғәт биләмәләре статустарына эйә Торатау менән Йөрәктау эшкәртелмәй. Хөкүмәттәге сығанаҡ хәбәр итеүенсә, Ҡуштауҙы эшкәртеү рекультивация менән барһын өсөн уны иғтибар менән күҙәтергә тейештәр.\nҠуштау – өс шихандың береһе, Башҡортостандың Ишембай районында Стәрлетамаҡтан 18 саҡрым көнсығышта һәм Өфөнән 140 саҡрым көньяҡта урынлашҡан. Тау эргәһендә генә Шихан, Үрнәк ҡасабалары һәм Ҡуштау тау саңғыһы үҙәге бар.\nБыға тиклем «Башҡортостан сода компания»һы вәкилдәре Ҡуштау сеймалының химик составы етештереү өсөн ҡулай түгел тип белдергәйне. Республика хөкүмәте компанияға сеймал сығанаҡтары сифатында Ғүмәр ятҡылығын һәм башҡа сығанаҡтар тәҡдим итһә лә, «Башҡортостан сода компания»һы уларҙың береһен дә ҡабул итмәне. Компанияла әйтеүҙәренсә, Торатау производствоға яҡын урынлашҡан һәм эзбиз составы буйынса ҡулай сығанаҡ. Ғалимдар ҙа – биологтар, археологтар, экологтар һәм киң йәмәғәтселек шиханды, атап әйткәндә, Торатауҙы эшкәртеү идеяһын хупламаны.\nӘлеге ваҡытта «Башҡортостан сода компания»һы Шәкетауҙы эшкәртә. Хәҙер тау ҡаҙылып бөткән тиерлек, сеймал запасы, компания раҫлауынса, дүрт йылға етерлек. Алдан киң мәғлүмәт саралары яҙғанса, Ҡуштау запасы комбинаттың 50 йыл буйы өҙлөкһөҙ эшләүенә етергә тейеш.\nТеги: шихандар, Ҡуштау, Торатау


ЙОНДОҘ БАЛҠЫШЫНА ТИҢ ҒҮМЕР » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nЙОНДОҘ БАЛҠЫШЫНА ТИҢ ҒҮМЕР\nУның эш бүлмәһенең ишеге һәр кемгә асыҡ ине. Бында сал далала ҡалҡып сыҡҡан йәш ҡаланың тормошона ҡағылышлы һорауҙар хәл ителә, уй-ниәттәр барлана. Үҙ хәсрәте лә, дөйөм эш тип яныуы ла килтерә уларҙы. КПСС-тың Сибай ҡала комитетының идеология буйынса секретары Сулпан Арслан ҡыҙы Абзалова һәр кемдең күңеленә иртәгәһе көнгә ышаныс өҫтәгән, йөрәгендә дөрләгән ҡуҙҙан башҡаларға ла осҡон өләшкән абруйлы етәксе, киң даирәле белемгә эйә һоҡланғыс кеше булып хәтерҙә һаҡлана. Иҫән булһа, уға 80 йәш тулыр ине, әммә уның тынғыһыҙ йөрәге 50 тигән сиктә мәңгелеккә туҡтаны. Сулпан йондоҙолай балҡып һүнгән ҡыҫҡа ғына ғүмерендә күптәр өсөн өлгө лә, терәк тә, остаз да ине ул.\n... Уҙған быуаттың 60-сы йылдарында Ирәндек итәгендә ҡалҡып сыҡҡан таусылар ҡалаһын төҙөүгә төрлө яҡтарҙан йәштәр ағыла. Улар араһында Өфө геология-разведкалау техникумын тамамлаған Туймазы егете Мәғдән Абзалов та була. Бер-береһен тәү күреүҙән оҡшатҡан ике йәш йөрәк – Сулпан менән Мәғдән 1962 йылда гөрләтеп комсомол туйы үткәрә...\n... – Ул ер кешеһе, партия ҡала комитетының намыҫы булды, – ти шул йылдарҙа Башҡортостан өлкә комитетында бүлек мөдире булған Урал Насыр улы Бакиров. – Ялғанды яратманы. Әҙәп һәм тәрбиә өлгөһө ине. Идеология буйынса күп секретарҙар менән хеҙмәттәшлек иттем, барыһын иҫләп тә бөтмәйем, ә бына Сулпан Арслан ҡыҙы кеүектәр онотолмай. Ныҡышмал, яуаплы, белемле, асыҡ, сибәр – былар барыһы ла уның хаҡында...\nФотоһүрәттәр ғаилә архивынан алынды.


Ҡыш Бабайға хат (дауамы)\n11 Декабрь 2019, 00:00\n...Нәзифә ни тиклем тырышып әҙерләнмәһен, райондан килгән комиссия бер нигә лә иғтибар итмәйсә, хатта тентеү ҙә үткәрмәйенсә, Илгизде ике аҙнаға реабилитацион үҙәккә алап китәсәктәрен белдереп ҡульяҙмға имза ҡуйҙырып сығып киттеләр. Ишек ябылыуға "әгәр ике аҙнала үҙеңдә алға китеш булмаһа, малайҙы атаһына тапшырасаҡбыҙ " тигән һүҙҙәре аяҙ көндә йәшендәй башын шаңҡытты.\nӘлтәф өйөнә етә килә Нәзифәнең һүҙҙәрен иҫләп шешәһен ҡайҙа йәшерергә белмәй аҙапланды. Ҡарға шөңгөтөр ине, аҙаҡ тапмауы ла бар. Ҡапҡа эсенән эшкә тип сығып килгән ҡатынын күреп, албарғып торҙо ла ҡуйҙы.\n— Таң һарыһынан хәйерселәп ауыл ҡыҙырып ҡайтып та еттеңме? Кемдән алдың был шешәне?\nМиңнурҙың уҫал тауышына ҡалтырана төшкән ир шыбырлай биреп:\n— Ҡыҙма әле бисәкәй! Магазиндыҡы, бер кемдеке лә түгел, мына ҡара ышанмаһаң,- тине.\n— Эйе, ышандым ти! Ҡасандан бирле магазин ҡағыҙ бөкө урап тығып һаҫыҡ сәмәй һата?! Ну -ка, бир әле бында!\nМиңнур етеҙ генә ынтылып шешә муйынына йәбешергә уйлағайны ла, ир кеше шешәне ебәрмәй тартып алып, ҡағыҙ бөкөнө генә усында йомоп ҡалды ҡатын.\n— Исмаһам ҡунаҡҡа ҡайтҡан улың, килен барҙа эсмәй торһаң ни булған?! Барыбер табам бит ҡайҙан алып эсеп йөрөгәнеңде, йәшер әйҙә, йәшер!\nҠатын иртәнән көйәләнеүен аҙымдарына күсереп, ҡаты ҡаты баҫып эшкә -мәктәпкә йүнәлде. Кеҫәһенә һалған сәмәй һеңгән ҡағыҙ бөкөнө онотто ла тиерлек.\nИке дәрес үтеүгә райондан административ комиссия килеүен шылтыратып белгерткәстәре, Миңнур Азатовна ҡатын-ҡыҙҙар советы ағзаһы булараҡ проблемалы ғаиләләргә рейдҡа сығыуға әҙерләнеп, силсәүит яғына атланы. Ҡулы кеҫәгә тығылыу менән, баяғы уралған иҫке гәзит, эсенә йомарлап тығылған Илгиздең Ҡыш бабайға тәғәйен хаты килеп сыҡты. Мәктәп урамынан сыҡмаҫтан уҡ уҡып, саҡ артына ҡоламаны. Йәл ине малай уға. Замана балалары айфон, айпад, ноутбук һорағанда Ҡыш бабайҙан, был ни бары саңғы ғына. Өйөндә улдарынан ҡалған күпме саңғы өр яңы көйө тора, белһә бит дауна уҡ тотторор ине үҙенә. Әллә...\nЮҡ. Былай ғына саңғы тоттороу ярамаҫ. Әсәһенең эсеүен дә йәшермәгән бит. Тимәк уларҙы айырып, бер аҙ ваҡыт биреп ҡатынды яҙа юлдан араларға кәрәк. Үҙ уйҙарының хаҡлығына, яҡлау табырына ышанған етди ҡатын, үҙ иренең эскәненә әсе әрнеһә лә, малайға ярҙам итә алырына ҡыуана биреп атланы алға.\nНәзифә ни тиклем тырышып әҙерләнмәһен, райондан килгән комиссия бер нигә лә иғтибар итмәйсә, хатта тентеү ҙә үткәрмәйенсә, Илгизде ике аҙнаға реабилитацион үҙәккә алап китәсәктәрен белдереп ҡульяҙмға имза ҡуйҙырып сығып киттеләр. Ишек ябылыуға "әгәр ике аҙнала үҙеңдә алға китеш булмаһа, малайҙы атаһына тапшырасаҡбыҙ " тигән һүҙҙәре аяҙ көндә йәшендәй башын шаңҡытты. Лып ултыра төштө Нәзифә. Бер ҡасан да былай шыҡһыҙ тынлыҡта ҡалғаны ла, ҡалыу хаҡында уйлағаны ла булманы. Ҡыйын икән яңғыҙлыҡ, хатта иң көслө сәмәй ҙә күңелде күтәрә, һағышты йыуа алмаҫ. Әллә...әллә үҙе ҡасандыр ҡаты ябып сығып киткән ишекте кире шаҡып ҡарарғамы? Үҙһүҙлелеге, еңмешлеге менән генә ошо хәлгә ҡалды бит. Туған- тыумасаһыҙ, ата- әпсәһеҙ, ирһеҙ -балаһыҙ, хатта эшһеҙ ҙә түгел ине бит?! Етеш доньяға етенә алмай, барын ашаҡлатып аҙҙырған бары шул аҡса ғына ине бит, эх!...\n...Икенсе улы Илгизе тыуыуға хөкүмәт "әсәлек капиталы " тигән түләү сығарҙы. Нәзифәне ире Илдарҙың ошо аҡсаға мал ҡураһы эшләп, күпләп тана -торпо алып, шәхси эш башларға йыйыныу уйы ныҡ ендәндерҙе. Тик үҙе генә, үҙе өсөн генә тотонғоһо килде аҡсаны. Ай һайын түләнгән аҡсаларын йыйып -йомарлап, бер көн әйтмәй- итмәй атай йортона ҡайтып та йығылды. Илдар килмәне түгел, килде артынан. Нәзифә үҙен эре, һауалы тотто. Ниңәлер ошо ҡағыҙҙағы, әле аҡсаға ла әйләнмәгән һандар, бар ҡалған ғүмеренә етер кеүек күп күренде. Өй алыр, эш тә табыр... ир фарманын тыңлап йүгергән ҡатын булып түгел, үҙе баш,үҙе түш үҙҙаллы зат итеп күҙалланы үҙен. Тик барыһы ла ул уйлағансы булманы.Сертификатты аҡсаға әйләндерәм тип, анһат юл эҙләп, риэлторҙарҙа күп өлөшөн юғалтты, йә уйламай нитмәй кредитҡа әйбер алып ҡырҡ түләнде. Илдар инәлә- инәлә ялҡып, бер үҙе ғүмер һөрҙө. Нишләптер иренең инәлеүенән айырыуса кинәнес тапты Нәзифә. Айырылыуға ғариза яҙып судҡа саҡыртты ирен, Илдар ризалыҡ бирмәне. Ярашыу юлын эҙләп ике ҡулына сумка аҫып Тилмергән юлын әҙ тапаманы. Улын күрһәтмәҫкә ишеген бикләп ҡасты ҡатын, йә урамға сығып ҡаршы алып, алып килгән кейем һалымын күҙе алдында иренең аяҡ аҫтына һалып тапаған булып, усаҡҡа быраҡтырҙы, йәнәһе лә мохтаж түгел уның яҡлауына. Ризыҡ тулы сумкаһын алған булып, урам буйы тултырып түгеп- сәсеп, бар күрше - тирәһе алдында оятлы итеп, һүгенеп әрләгәненә ныҡ ғәрләнгән ир, башҡаса был йорт тупһаһына яҡынламаны. Ә малайын ул ныҡ һағынды. Өлкән улы үҙе менән булғас, бар һағышын уны ҡарап, тәрбиәләп баҫты...\nӘ Нәзифә ҡулына төшкән һынаулы ғына суммаға ошо өйҙө алған булғайны, атаһының да кейәүен яҡлауын, әсәһенең дә шул юҫыҡта булыуына оторо ҡарышып, ҡырталашып күсенде Тилмергәнгә. Мәктәптә йыйыштырыусы булып эшкә төшкәйне , уҡытыусылар менән һүҙгә килешеп, арыуыҡ телләшеп эшенән ҡыуылды. Ара- тирә төшөрөп алыуҙы үҙ иткәнгә, иш -ҡуштар табыла торҙо, анһат "бизнесс" табыш та килтерҙе...\nТик Илгиздең ҡайһы саҡта атай һорауы эсен бошорҙо барыбер ҡатындың.\nТормошоноң былай ағышы яҡшыға бармаҫын аңлай ҙа, тик үҙ ғорурлылығын үҙе еңә алмаҫ кеүек, ире Илдар ҙа инде ғәфү итмәҫ...\nУйҙарын бүлеп ишек асылды:\n-— Э- э- э-й, Нәзифә, өйҙә икәнеңдә, ней, йомош бар ине...теге...үҙең беләң инде...сәмәй...\nУйлап та тормаҫтан, Нәзифә өҫтәлдә ултырған шәкәр һауытын усына йәһәт кенә ынтылып алып, ишек төбөндәге ярым иҫерек ир затына ҡарай елсәне.\n---Бынан былай, был йортта сәмәй һа-тыл-маай! Ишетһен ҡолағың!Юғал тиҙерәк күҙемдән, ҡортҡа!\nБындай ҡаршылауҙы көтмәгән ир йылп итеп ишек артына сығып боҫто.\nҠатын урынынан ҡалҡынып, иртәгә үк өлкән улы һәм ире йәшәгән, үҙе тәүләп килен булып төшкән ауылға Таулыға барырға ҡарар итеп,көскә тәнен ҡыбырлатып йыйына ла башланы...\n(Аҙағын иртәгә уҡығыҙ.)


Балаларҙың торлаҡ өлөшөнә хоҡуғы яҡланды\n6 Май , 11:40\nСалауат районы прокуратураһы әсә (ғаилә) капиталы сараларын файҙаланғанда ҡануниәттең үтәлешен тикшерҙе.\n2021 йылда Салауат районында йәшәгән ҡатынға әсә капиталына сертификат бирелгән булған. Ханым әсә капиталы аҡсаһын торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға, торлаҡ йортто ремонтлауға тотонған. Әммә торлаҡты балалар менән дөйөм милеккә рәсмиләштереү буйынса үҙ өҫтөнә алған йөкләмәне үтәмәгән.\nШуның менән бәйле район прокуроры бәлиғ булмағандар мәнфәғәтендә балаларҙың торлаҡҡа хоҡуғында билдәләнгән өлөшөн теркәргә мәжбүр итеү тураһында дәғүә ғаризаһы менән судҡа мөрәжәғәт итте. Суд прокурорҙың талаптарын ҡәнәғәтләндерҙе. Суд ҡарарының үтәлеше прокуратураның махсус контролендә тора.\nАвтор:Александр Щевелев, Салауат районы прокуроры.


Алпамыша һөлдәһе табылған?\n19 Ноябрь 2019, 16:00\nСалауат районының Ташауыл ауылы эргәһендә буйы 6 метр булған алпамышаның һөлдәһен табып алғандар. Бына бит мөғжизә эргәлә генә! Ҡарағыҙ әле, ниндәй ҙур булған ул!\nСалауат районының Ташауыл ауылы эргәһендә буйы 6 метр булған алпамышаның һөлдәһен табып алғандар. Бына бит мөғжизә эргәлә генә! Ҡарағыҙ әле, ниндәй ҙур булған ул! Уның тураһында хатта райондың оло кешеләре лә хәбәрҙар. Был оҙон буйлы әҙәм заты бик яҡшы күңелле Ҡар кешеһе булған икән. Яңғыҙлыҡты яратҡан ул...\nБына ошондайыраҡ хәбәрҙәр биҙәне бер нисә көн элек яңылыҡтар таҫмаһын. Был ғәҙәттән тыш хәлгә кемдер ауыҙ асып хәтәр аптыраны. Кемдер әкиәт кенә бит ул тип ҡул ғына һелтәп ҡуйҙы.\nНисек кенә булмаһын, Салауат районы халҡы Йүрүҙән йылғаһы эргәһендә был алпамышаның ҡәберлеге булыуына ышана. Был урынды халыҡ ниндәйҙер кимәлдә ғибәҙәт йортона әйләндереп бара тигәндә лә була. Сөнки ышаныуҙары буйынса, ҡәберлек уларҙы һыу баҫыуынан һаҡлап тора. Шуға күрә ул урынды таҙалап, рәтләп торалар икән хатта.\nҒалимдар был турала ни әйтә һуң? Улар бер ни өндәшмәй. Бер ниндәй ҙә тикшеренеү үткәрелмәгән. Йәғни, ғилми дәлил бөтөнләй юҡ. Шулай ҙа халыҡ легендаға мөкиббән китеп ышана.\nНисек кенә булмаһын, һеҙ бынауы һүрәткә ышана күрмәгеҙ. Уның Салауат районына бөтөнләй ҡыҫылышы юҡ. Легенда бар, әммә фото юҡ. Дәлил дә... Был фото менән әлеге лә баяғы журналист халҡы уҡыусыларҙың иғтибарын ғына йәлеп итә инде.\nТағы ла шул: Ташауылда ниндәйҙер алпамышаның ҡәберлеге булған хәлдә лә, ул бәлә-ҡазаларҙан һаҡлай алмай. Ни булырын Алла ғына белә. Барыһы ла Уның ҡулында. Һөлдәгә әйләнгән алпамышаның бәләнән һаҡлар көсө юҡ. Шулай бит?


Нәби ауылының ер-һыу атамалары\nНәби ауылы тирәһендәге ер-һыу атамалары\nБашҡортостандың халыҡ шағиры Рауил Бикбаев әйткәнсә,\n…Еркәйемдең тарих һөйләмәгән\nЮҡ һуҡмағы, һыуы, юҡ тауы...\nтигәндәй, тыуған төбәгемдә ер-һыу атамалары иҫ киткес күп. Уларҙың байтағы төрлө эҙләнеү эштәрендә сағылыш тапҡан. Мин был юлы икенсе төрлөрәк варианттарҙы һәм һирәк осрағандарҙы һайлап алырға тырыштым.\n1 Ҡайын туғай яланы\n2 Йәүгәзе йылғаһы\n3 Ҡужан шишмәһе\n5 Елдарҡа тауы\n6 Күперҙе йылғаһы\n7 Имес туғайы\n8 Ыхмайыл ерҙәре\n9 Бей кисеүе\nҠайын туғай яланы[үҙгәртергә]\nАғиҙел йылғаһының һул яғында, Нәби ауылының төньяк-көнбайыш яғында ҡуйы ҡайынлык булған. Был ҡайынлыҡ Иҙел ярына тиклем барып еткән. Ауыл ҙурая барған, халыҡ яйлап ҡайындарҙы утынға ҡырҡҡан. Һуғыштан һуңғы йылдарҙа инде унда бөтөнләй ағас ҡалмаған. Шулай булһа ла кешеләр был яланды “Ҡайын туғай” тип йөрөткәндәр. Хәҙер был урында өйҙәр ултыра, ә Ағиҙел буйы сәсеүлек ялан булып ҡалған.\nАғиҙелдең һул яҡ бәләкәй йылға ҡоя. Ошо йылға буйында Байназар ауылы кешеләре йәйләгән. Бына ошо урынға Байназарҙан Яугазы исемле кеше килеп ултырған. Өйө йылға эргәһендәге битләүҙә була. Һул яҡта ҡуйы ҡарағай урманы, ә уң яҡта йылға аҡҡан. Йылғаның исеме булмай, һуңынан ошо тәүге күсеп ултырған кеше хөрмәтенә йылғаны Яугазы тип атағандар. Ваҡыт үтеү менән ул исем үҙгәргән һәм бөгөнгө көндә ул Йәүгәзе йылғаһы тип атала. Был топонимды ошо ерҙә “элек яу булған” тип аңлатҡан варианттар ҙа бар.\nКәмә сығышындағы йырын буйлап бәләкәй генә шишмә сыға. Элек тау бите урманлыҡ булған. Шул тирәлә бер кеше йүкә һыҙырып йөрөр булған. Уны Ҡужан тип йөрөткәндәр. Шуға шишмәне Ҡужан шишмәһе тип йөрөткәндәр. Нәби ауылынан көньяк-көнбайыш һәм көнбайышта бер һыҙаттараҡ урынлашҡан ер-һыу исемдәренең тарихы түбәндәгесә: “Оло соңғор”, “Бәләкәй соңғор” ауылдан көнбайышта урынлашҡан. Был урын соҡор эсе булған өсөн шундай атама алған. Яҙғы һыуҙар шунан аға. Ҡасандыр ағасҡа бай урын булған был ерҙәр. Туғайлығында ер еләге, ҡайын еләге, ағас араһында күп ҡурай еләге өлгөрә.\nАуылдан көньяк-көнбайышта ҙур тау бар. Оло юлға сығыу өсөн был тауҙы урап сығырға кәрәк. 1740 йылдарҙа Филатов тигән кеше төҙөлөш эше буйынса ауылға килгән. Ул тауҙы урап йөрөмәй, ә аты менән тура менеп йөрөй. Шуға күрә уның хөрмәтенә тауҙы Филатов тауы тип йөрөтә башлайҙар. Телдән күсә-күсә был исем “Клатуй” тип йөрөтөлә башлай. Филатовтың килеп ҡайтыуына бәйле тарихи хикәйәләрҙең төрлө варианттары бар. Тауға менгәс, һул яҡта “Ҡалын ҡарағай” баҫыуы башлана. Был урында элек ҡарағай сәселгән кеүек үҫкән. Аҙаҡ ҡарағайҙарҙы ҡырҡып сәсеүлек әҙерләгәндәр. Йыл да был яланға иген сәсәләр. “Һыйыр башмағы” яланы. Бер һыйыр башмағы сығып китеп үлгән урын. Атамаһы шунан ҡалған. “Көтөүсе яланы”. Баҫыуҙың дауамы. Сабынлыҡ итеп көтөүсегә бирелгәне өсөн шундай исем ҡушкандар. “Ҡырын ер” атамаһы. Был урын ҡырын булғаны өсөн аталған. “Янтыҡ” исеме янсыҡ кеүек бәләкәй урын булған өсөн аталған.\nЕлдарҡа тауы оло юлды аша сығып күтәрелгән тау. Бейек булғаны өсөн шундай исем бирелгән. “Елле”- ҙур, бейек тигән төшөнсә. Был тауҙа ике маяк булған. Был маяктан Белорет ҡалаһы ла күренеп торған, һуңынан ике маяк та янған. Маяҡ тауы тимәгәндәр, тимәк “Елдарҡа” элегерәк ҡушылған.\nБыл урындан оло юл үткән. Аттар сығып йөрөрлөк итеп йылға аша күпер төҙөгәндәр. Аҡтар, ҡыҙылдар ошо күпер аша сығып йөрөгән. Ауылдың төньяғы Билтер тауы менән сикләнгән. “Билтер” һүҙе аяҡтың йөҙлөк тәңгәленән аҫҡы нәҙегерәк өлөшө тигәнде аңлата. Билтер, бәлки “Билән” һүҙенән алынғандыр. Билән - ике тау араһындағы тәпәшерәк ер, нәҙек билле тигәнде аңлата.\nБилтер тауын төшкәс Ағиҙел аръяғында Имес тауы урынлашҡан. Бында 1954 йылдарҙа ҡайҙандыр эшкә килгән халыҡ төйәкләнгән. Ләкин урындағы халыҡ сабынлык, көтөүлек ерҙәре аҙ булыу сәбәпле, иместәрҙе был ерҙән ҡыуып ебәргәндәр. Улар әлеге Мораҙым еренә барып урынлашкандар. Хәҙер Имес туғайында-Ҡурғашлы ауылы. Ауылдың көнбайышында Йәүгәзе йылғаһы буйында “Исәкәй тауы” урынлашкан. Исәкәйҙең төньяк битләүе Ҡабырый тип атала. Йәйгеһен бында турғай еләге бик уңа. Унда кисеү бар. Уны Ҡарабулат кисеүе тип йөрөтәләр. Кисеүҙән йылғаның һул яҡ ярына сыҡһаң, ат юлы китә. Юл Тирмән үҙәгенән Cyhaҡҡa алып бара. Cyhaҡ “суҡ уҫаҡ” һүҙенән алынған, ул уҫаҡлы тау булған. Хәҙер бында иген сәсәләр. Суһаҡҡа яҡын ғына Бүрәнә сборы тигән ер бар. Унда һал ағыҙыусылар ҡырҡылған ағасты әҙерләп, өйөп ҡуйыр булғандар. Суһаҡ аръяғындағы ялансыҡ-сабынлыҡ Таңбикә тип атала.\nЫхмайыл ерҙәре ул ыҫмала һүҙенәндер, сөнки ауылға яҡыныраҡ урманда ҡарағай һирәк, йәки бөтөнләй юҡ. Ә Ыхмайылдың тирә-яғында ыҫмала биреүсе ҡарағай ғына үҫә.\nБыл исем менән аталған кисеү Байназар ауылынан түбәндәрәк. Борон бөрйән һәм ҡыпсаҡ ырыуҙары бер-береһе менән гел генә һуғыш алып барғандар. Бер алыш ваҡытында ҡыпсаҡ батыры Күҫәк бей бөрйән ырыуы башлығы Ҡараҡоломбәтте ҡулға ала, уның ырыуҙаштарын тар-мар итә һәм үҙен хур итәм тип, ҡара һыйырға ултыртып ошо кисеү аша үткәрә. Ошо ваҡиғанан уның исеме “Бей кисеүе” булып ҡала. Әйтеп үтергә кәрәк, был ваҡиғаға бәйле топонимдар ҙа иҫ киткес күп төрлө, эпос та бар.\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/w/index.php?title=Нәби_ауылының_ер-һыу_атамалары&oldid=22004»\nБыл бит һуңғы тапҡыр 19:56 14 июль 2020 үҙгәртелгән.


"XXII Ҡышҡы Олимпия уйындары. - Юлдаш\nГөлнур Ҡыуатова һүҙҙәре. Уйҙарымда һин генә - Риф Арыҫлан көйө - Хәбибуллин Салауат\n"XXII Ҡышҡы Олимпия уйындары.\n"XXII Ҡышҡы Олимпия уйындары. https://bash.news/yuldash/2636_xxii-kyshky-olimpiya-ujyndary\n07 фев, 19:04\nБөгөн 7 февраль. Өфө ваҡыты 18 сәғәт 14 минут. Рәсәй йылъяҙмаһына мотлаҡ теркәлер тарихи ваҡиға башланырға теүәл дүрт сәғәт ваҡыт ҡалды.\nСочи ҡалаһы халыҡ-ара кимәлдәге оло сараны ҡабул итергә әҙер. Айырым ил тарихында быуат ваҡиғаһы булырҙай Олимпиаданы Рәсәйҙең һәр төбәгендә, шул иҫәптән Башҡортостанда ла күләмле саралары менән ҡаршы алдылар. Беҙ Өфө ҡала хакимәтенең спорт комитеты рәйесе урынбаҫары Руслан Бикембәтовты сәләмләйбеҙ.\nРуслан Бикембәтов. Бөгөн Өфө ҡалаһында байтаҡ саралар үтә. Улар барыһы ла Олимпия уйындарына бәйле уҙғарыла. Балалар һәм үҫмерҙәр араһында ,,Алтын шайба,, һәм Бөтә Рәсәй кимәлендә уҙғарылған ,,Лыжня России,, Өфөлә старт алды. ,,Биатлон” һауыҡтырыу комплексында өс район – Совет, Орджоникидзе, Калинин райондары уҙғара. Иртәнсәк был күркәм сарала Киров районы спортсылары ҡатнашты. Ҡышҡы Олимпия уйындарында Башҡортостандан индивидуаль ярышта 8 спортсы ҡатнаша, Рәсәй йыйылма командаһында 6 ҡыҙ сәкән уйнаясаҡ. Башҡа төр спортына килгәндә, 2 спортсы - Васильев Дмитрий менән Хәйретдинов Илмир саңғынан һикереүҙә, Яхин Эрнест ике алыш саңғыһында ҡатнаша. Семен Елистратов менән Руслан Захаров, Дмитрий Микуновтар - шорт-трек буйынса билдәле спортсылар. Команда ярышында уларға ҙур өмөт бағалайбыҙ. Копривица Антон – сноубордсы, Хузин Илвир бобслей буйынса ярышасаҡ.\n- Һуңғы Олимпиадалар Рәсәй Йыйылма командаһы өсөн әллә ни шәптән булманы. Был уйындарға һеҙҙең фараздар.\nРуслан Бикембәтов. Советтар Союзы тарҡалғандан һуң был бер ни тиклем һиҙелде. Һуңғы олимпиадаларға әҙерлекте генә алып, үҙебеҙҙең Башҡортостанға күҙ һалһаҡ, спортты үҫтереү өсөн байтаҡ эштәр атҡарылды. Биатлон комплексы, Боҙ һарайы төҙөлдө, спорт залдары асылды.\n- Рәсәйгә Олимпиаданың әйләнеп ҡайтыуы һуңғы арала ҡаҡшай биргән ватансылыҡ тойғоһон үҫтерерме.\nРуслан Бикембәтов. Әле күптән түгел генә ,,Чемпион,, тигән фильм сыҡты. Уны ҡараған спортсылар, ата-әсә, балалар күңелендә спортты үҙ итеүселәр араһында ышаныс уяныр тип уйлайым. Зәңгәр экрандар аша Олимпия уйындарын ҡарау ҙа ватансылыҡ тойғоларын үҫтерер.\nҺиҙиәтулла Кәлимулла улы Мәскәү Олимпиадаһының тере шаһиты. Спорттағы уңыштары өсөн ул махсус саҡырыу менән бүләкләнә. Ябай ауыл спортсыһына Мәскәү Олимпиадаһына саҡырыу ҡағыҙы бирелеү тарихы нисек булды?\nҺиҙиәтулла Исмәғилев. Беҙҙең райондан ике кешегә ошондай бәхет йылмайҙы. Путевка беҙгә спорт һәм комсомол эшендә әүҙем ҡатнашҡан өсөн бирелде. Армияла спортротала хеҙмәт итттем. Хәрби хеҙмәттән һуң районыбыҙҙың спорт бүлегенә эшкә саҡырҙылар.\n- Халыҡ-ара әһәмиәттәге спорт сараһы ватансылыҡ тойғоһон арттырасаҡмы тигән һорауҙы һеҙгә лә төбәйем.\nҺиҙиәтулла Исмәғилев. Спорт - халыҡ-ара тыныслыҡ булдырған төп сара. Ул халыҡта ватансылыҡ тойоғоһо уятып ҡына ҡалмай, үҙенә яҡыныраҡ тарта. Танылған спортсылар үрнәгендә донъяға күпме спортсы тыуҙы, был үҙ йәһәтендә үҙең йәшәгән төбәкте данлауға ҡайтып ҡала.\n- Мәскәү Олимпиадаһынан ниндәй тәъҫораттар һаҡлайһығыҙ. Күреүебеҙсә, һеҙ үҙегеҙ менән тарихи әйберҙәр ҙә алып килгәнһегеҙ.\nҺиҙиәтулла Исмәғилев. Саңғысы булһам да, һуңынан футболға өҫтөнлөк бирҙем. Яҡташтарыбыҙ ат спортына билеттарын бирҙе. Уның хаҡы 14 һум ине, стадионға барып еткәс, 100 һумға һатып алырға теләүселәр бихисап булһа ла һатманыҡ. Еңел атлеттар ярышын күрҙем һәм тағы ла баскетболды ҡараным. Бына шулар минең өсөн иң иҫтәлекле ваҡиға.\n- Бөгөн Рәсәй ниндәй спорт төрҙәре буйынса көслө тип иҫәпләйһегеҙ?\nҺиҙиәтулла Исмәғилев. Шорт-трек, хоккей, ҡатын-ҡыҙҙарҙың биатлон командаларын атап үтер инем.\n- Башҡортостанда тағы ла ниндәй спорт төрҙәрен үҫтереү мөмкинлектәре бар? Ғөмүмән, спортты үҫтереүгә иғтибар етерлек кимәлдә бүленә тип иҫәпләйһегеҙме. Беҙҙең тыңлаусыларға, Олимпия көйәрмәндәренә һеҙҙең теләктәр.\nҺиҙиәтулла Исмәғилев. Донъяла XXII Ҡышҡы Олимпиа уйындарын 3 миллиардтан артыҡ кеше ҡараясаҡ. Был көндәрҙә беҙҙең арала спортҡа битараф бер генә лә кеше булмаҫ. Саңғыға баҫмаған саңғыға баҫыр, коньки кеймәгән коньки һатып алыр.\nРәсәй алға! Сочи олимпиадаһы үҙебеҙҙең көслө, берҙәм һәм ҡеүәтле ил икәнебеҙҙе тағы ла бер тапҡыр дәлилләр шәп сара. Үҙ спортсыларыбыҙға ысын күңелдән уңыштар теләйбеҙ. Зөлфиә Рәхмәтуллина.


(«Сода» произодство берекмәһе битенән йүнәлтелде)\n«Башҡортостан сода компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, БСК — кальцийлы, каустик һәм аш содаһы, ПВХ, кабелле пластикат етештереү менән шѳғѳлләнгән Рәсәй предприятиеһы. Ул трефталоилхлорид, рутений-иридиев менән ҡапланған анод, катион полиэлектролит флокулятын берҙән-бер сығарыусы. Стәрлетамаҡ ҡалаһында урынлашҡан, «Сода» һәм «Каустик» производстволарынан тора. Шулай уҡ компания составына Березники ҡалаһындағы «Березники сода заводы» акционер йәмғиәте лә инә.\nКомпания юридик нигеҙҙә 2013 йылда «Каустик» һәм «Сода» асыҡ акционерҙар йәмғиәттәрен берләштереү һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килә. «Башҡортостан химияһы» холдингына инә.\nҮткән быуаттың 30-сы йылдарында, илдә ҙур тѳҙѳлѳш барған осорҙа, кальцийлы содаға һәм цементҡа ҡытлыҡ тыуа. Завод урынлаштырыу ѳсѳн бер нисә тѳбәк тикшерелә һәм иң перспективалыһы булараҡ, Башҡортостан һайлап алына. 1936 йылда геолог—эҙләнеүселәр Стәрлетамаҡ янындағы Шихан тауҙарының цемент һәм сода етештереүгә сеймал булған ҙур эзбиз ятҡылығына эйә булыуын асыҡлай. Шул уҡ ваҡытта, Ишембай ҡалаһы янында нефть яҡылығын тикшергән ваҡытта, сода етештереүҙә кәрәк булған мѳһим компонент — таш тоҙо ятҡылығы ла табыла. Ағиҙел йылғаһының яҡын булыуы Стәрлетамаҡ ҡалаһында сәнәғәт предприятиеһы тѳҙѳлѳшѳ башлауға уңайлы шарттар тыуҙыра.\nСтәрлетамаҡ сода заводына тѳҙѳлѳш майҙаны 1939 йылда һайлана һәм 1941 йылда бында эш башлана. Украинаның Славян һәм Донецк сода заводтарынан эвакуацияланған ҡорамалдар килтерелә. Предприятие тѳҙѳлѳшѳ ҡырыҫ һуғыш осоронда алып барыла. 1945 йылдың мартында каустик соданың тәүге партияһын алалар, шулай итеп, предприятиеның хеҙмәт биографияһы башлана. 1945 йылда хѳкүмәт тарафынан илдә кальцийлы һәм каустик сода етештереүҙе арттырырға тигән ҡарар ҡабул ителә. Алты йылдан һуң тәүге цехтарҙы тѳҙѳү һәм ҡорамалдарҙы монтажлау тамамлана. 1951 йылдың 10 ноябрендә Стәрлетамаҡ сода заводы даими рәүештә кальцийлы сода етештерә башлай. Бер үк ваҡытта тиерлек, 1946 йылда, цемент заводын тѳҙѳү ҙә башлана. 1952 йылдың апрелендә тәүге цемент етештерелә.\nЗаводтарҙың ѳсѳһѳ лә (сода, цемент, шифер) уртаҡ сеймал базаһына эйә, берҙәм электр энергияһы системаһы менән тәьмин итеү, һыу һәм пар менән бәйле. 1957 йылдың 1 июлендә ошо производстволар базаһында сода-цемент комбинаты булдырыла. 50-се йылдар башынан бѳгѳнгѳ кѳнгә тиклем ул Стәрлетамаҡтағы иң эре производство булып һанала.\n60-сы йылдарҙа заводта таҙартылған биокарбонат натрийы (аш содаһы), аҡ ҡором етештереү буйынса цехтар тѳҙѳлә. 70-се йылдарҙа кальцийлы сода етештерү буйынса ѳсѳнсѳ цех асыла. Илдәге тәүге ауыр сода, тѳҙѳлѳш гипсы, барий, ауыл хужалығы ѳсѳн эзбиз оно етешетереү цехтары файҙаланыуға тапшырыла.\n1975 йылдың апрелендә Стәрлетемаҡ сода-цемент комбинаты «Cода» етештереү берекмәһе тип үҙгәртелә. 80-90-сы йылдарҙа синтетик йыуыу саралары, стена блоктары, углекислоталы аҡ ҡором цехтары тѳҙѳлә. 1994 йылдың декабрендә Стәрлетамаҡ ҡала хакимиәте башлығы ҡарары менән «Сода» етешетереү берекмәһенең хоҡуҡ вариҫы булған «Сода» асыҡ акцонерҙар йәмғиәте теркәлә. 2008 йылдың 1 июлендә предприятие яңынан үҙгәртеп ҡорола һәм «Тѳҙѳлѳш материалдары» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте һәм «Сеймал компанияһы» ябыҡ акционер йәмғиәте тип йѳрѳтѳлә бшлай.\n↑ 3,0 3,1 Крупнейшему в России производству кальцинированной соды исполняется 65 лет. ИА «Башинформ», 2016, 10 ноябрь (рус.) (Тикшерелгән 10 ноябрь 2016)\n↑ 13 марта 1945 года Стерлитамакский содовый завод выдал первые тонны продукции. ИА «Башинформ», 2017, 13 март (рус.) (Тикшерелгән 15 март 2017)\n↑ Башкирская содовая компания обновила подвижной состав. ИА «Башинформ», 2017, 9 март (рус.) (Тикшерелгән 15 март 2017)\n↑ Башкирская содовая компания вошла в рейтинг крупнейших экспортеров. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2017, 11 май (рус.) (Тикшерелгән 11 май 2017)\n↑ Башкирская содовая компания стала победителем конкурса «Лучший имидж предприятия». ИА «Башинформ», 2017, 21 апрель (рус.) (Тикшерелгән 21 апрель 2017)\n↑ Гран-при конкурса «Работница-2017» у Башкирской содовой компании. ИА «Башинформ», 2017, 14 март (рус.) (Тикшерелгән 15 март 2017)\n↑ Башкирская содовая компания - участница международной выставки «Интерпластика- 2017» ИА «Башинформ», 2017, 27 ғинуар (рус.) (Тикшерелгән 27 ғинуар 2017)\n↑ «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2017, 20 ғинуар (рус.) (Тикшерелгән 20 ғинуар 2017)\n↑ ИА «Башинформ», 2016, 23 декабрь (рус.) (Тикшерелгән 24 декабрь 2016)\n↑ Башкирская содовая компания — лауреат национальной премии «Приоритет-2016» ИА «Башинформ», 2016, 11 ноябрь (рус.) (Тикшерелгән 11 ноябрь 2016)\n↑ Продукция Башкирской содовой компании в числе лауреатов конкурса «100 лучших товаров России» ИА «Башинформ», 2016, 11 ноябрь (рус.) (Тикшерелгән 11 ноябрь 2016)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Башҡортостан_сода_компанияһы&oldid=862899 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 13:15 29 ғинуар 2019 үҙгәртелгән.


Башҡортостандың хужалыҡ комплексы былтыр нисек эшләне һуң? Республика социаль өлкәлә ниндәй уңыштарға өлгәште? Яҡын киләсәктә ниндәй бурыстарҙы хәл итәһе бар? БР Хөкүмәтенең киңәйтелгән ултырышында ошо һорауҙарға яуаптар яңғыраны.\nУҙған йылға йомғаҡ яһап, БР Хөкүмәте Премьер-министры Рафаэль Байдәүләтов, республика иҡтисади һәм социаль өлкәләрҙә юғары үҫеш темптарына өлгәште, тип билдәләне. Мәҫәлән, уҙған йыл һөҙөмтәләре буйынса тулайым төбәк продукты, ә был төбәктең иҡтисади эшмәкәрлегенең төп күрһәткесе, элгәре йыл менән сағыштырғанда 8,2 процентҡа артты. Әгәр республика иҡтисадының үҫеш темпы өс йыл рәттән кәмендә 7,2 процент булһа, тулайым төбәк продуктын икеләтә арттырыу бурысына өлгәшеләсәк, тип билдәләне Премьер-министр. Әммә быйыл "инновацион үҫеш өсөн шарттар булдырыуға төп баҫым яһарға һәм иҡтисадтың төп тармаҡтарында инновацион продукция өлөшөн 12-15 процентҡа еткерергә" кәрәк.\n- Иҡтисади үҫешкә эшкәртеүсе предприятиелар ҙур йоғонто яһаны, оҙатылған сәнәғәт продукцияһы, башҡарылған эштәр һәм хеҙмәтләндереүҙәр күләмендә уларҙың өлөшө 2006 йылда 74,3 проценттан 2007 йылда 75,5 процентҡа тиклем артты, - тип хәбәр итте Рафаэль Байдәүләтов. - Күн, күндән изделиелар һәм аяҡ кейеме етештереүҙә үҫеш темптары сәнәғәт буйынса уртаса күрһәткескә - ете процентҡа тигеҙ булды. Химия тармағында, целлюлоза-ҡағыҙ, шулай уҡ нәшриәт һәм полиграфия эшмәкәрлегендә етештереү күләмдәренең үҫеше - 2,4 проценттан 3,2 процентҡа тиклем.\nРеспубликаның аграр комплексында эштәр яҡшы ғына. Беҙ һөт, бал етештереү, һыйыр һәм йылҡы малы иҫәбе буйынса илдә алдынғылыҡты биләйбеҙ. Республиканың тулайым төбәк продуктының дөйөм күләмендә тармаҡ өлөшө туғыҙ проценттан ашыу тәшкил итә.\n- Агросәнәғәт комплексының тулайым продукцияһы күләме 84 миллиард һум кимәленә яҡынлашты. Ләкин шул уҡ ваҡытта 2010 йылға агросәнәғәт комплексы өсөн тулайым эске продуктты икеләтә арттырыуға өлгәшеп булыр микән, - тип борсолдо Байдәүләтов. - Ете йылда үҫеш 48,4 процент тәшкил итте.\nШуға күрә хөкүмәт республика аграрийҙары алдына ҡуйған бурыстарҙың береһе - йыл һайын кәмендә 10-11 процент үҫеш темпына өлгәшеү, йәғни тулайым продукция етештереүҙе йылына 20-22 миллиард һум күләмендә арттырыуға ирешеү.\nБеҙ инвестиция һәм төҙөлөш өлкәләрендә юғары үҫешкә өлгәштек. Былтыр иҡтисадыбыҙға 148 миллиард һумлыҡ инвестициялар һалынды. Төҙөлөш тармағында үҫеш 21 процент кимәленә етте.\nЙылдың иң мөһим йомғаҡтарының береһе - табышһыҙ эшләүсе предприятиелар һаны кәмене - 2006 йыл менән сағыштырғанда 3,4 процентҡа, дөйөм алғанда 12,5 процентҡа. "Был РФ субъекттары араһында иң түбән күрһәткес. Һуңғы өс йылда был параметр буйынса 10 процентҡа кәметеүгә өлгәшелде", - тине Байдәүләтов.\nИҡтисади үҫеш темптары артыу менән кешеләрҙең тормош кимәле лә яҡшыра. Быны Рафаэль Ибраһим улы килтергән һандар иҫбатлай. Халыҡтың ғәмәлдәге аҡсалата табышы бер йылда 13,6 процентҡа артты, Рәсәй буйынса - 10,4 процентҡа ғына. Республика буйынса уртаса айлыҡ эш хаҡы 11 мең һумдан ашыуыраҡ тәшкил итте, үҫеш - 26,3 процент.\nКешеләрҙең килеме артыу менән уларҙың һатып алыу мөмкинлеге лә күтәрелә. Ваҡлап һатыу әйләнеше 27 процентҡа тиерлек артты.\n- Халыҡтың тормош кимәле иҡтисади үҫеш темпына ярашлы күтәрелергә тейеш. Мин быны 2008 йылдың төп бурысы тип атар инем, - тип һүҙен йомғаҡланы Рафаэль Байдәүләтов.\nӘйткәндәй, социаль сәйәсәт өлкәһендәге ҡаҙаныштар ҙа бик бәләкәй түгел. Былтыр йыл буйына ғаиләне, әсәлекте, балалыҡты, йәштәрҙе, инвалидтарҙы, өлкән быуын кешеләрен яҡлауға ҙур иғтибар бүленде. Был эш быйыл да дауам иттереләсәк. Быйылғы йыл республика Президенты Указы менән Ғаиләгә социаль ярҙам йылы итеп иғлан ителде.\n- 2007 йылда күрелгән саралар һөҙөмтәһендә демографик хәл яҡшырҙы. Тыуым 13,2 процентҡа артты, ә үлем 0,7 процентҡа кәмене. Республика һуңғы йылдарҙа тәүге тапҡыр халыҡ иҫәбенең арта барыуына өлгәште.\n2008 йылда Башҡортостан Республикаһының 2025 йылға тиклем осорға демографик сәйәсәте концепцияһын, Башҡортостан Республикаһында 2008-2012 йылдарға балаларҙың һәм йәштәрҙең ялын, сәләмәтләндереүҙе, эш менән тәьмин итеүҙең ведомство-ара дәүләт-ижтимағи системаһын үҫтереү концепцияһын эшкәртергә һәм ҡабул итергә планлаштырыла.


Ҡыҙрас ауыл Cоветы — Башҡорт Википедияһы\n(Ҡыҙрас ауыл Cоветы (Дәүләкән районы) битенән йүнәлтелде)\nҠыҙрас ауыл Cоветы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Дәүләкән районы муниципаль районының муниципаль берәмеге.\n1031 кеше (1 ғинуар 2018)\nАдминистратив үҙәге — Ҡыҙрас ауылы.\n1960-сы йылдарҙа Ҡыҙрас ауыл Советы башҡарма комитеты рәйесе булып Акимбетова Ғәйшә Мостафиновна эшләй. Был вазифаһында социаль-мәҙәни төҙөлөшкә һәм тораҡ пункттарҙы төҙөкләндереүгә ҙур иғтибар бүлә.\n1181 ↗1222 ↗1240 ↘1197 ↘1167 ↘1136 ↘1100\n1 Ҡыҙрас ауыл, административ үҙәк ↗487\n2 Сапай ауыл ↗444\n3 Буранғол ауыл ↗309\n↑ Акимбетова Гайша Мустафиновна // Совет Муниципального района Давлекановский район Республики Башкортостан\n↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. Тәүге сығанаҡтан архивланған 20 август 2014. 20 август 2014 тикшерелгән.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ҡыҙрас_ауыл_Cоветы&oldid=1071178 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 10 сентябрь 2021 в 19:10\nБыл бит һуңғы тапҡыр 19:10 10 сентябрь 2021 үҙгәртелгән.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - №44, 4 - 10 ноябрь, 2017 - Информационные страницы\n№44, 4 - 10 ноябрь, 2017\nҠАЙҺЫ ЗАМАН ЯҠШЫРАҠ, ЙӘКИ ОКТЯБРЬ РЕВОЛЮЦИЯҺЫНЫҢ 100 ЙЫЛЛЫҒЫ АЙҠАНЛЫ УЙЛАНЫУҘАР\n"Беҙ бер аҙ ғына әүәлге тормоштоң рәхәтен татып ҡалдыҡ инде. Хәҙер заманалар боҙолдо..." - тиеүен дә мин бөтөнләй аңламайым. Дөрөҫөрәге, аңлайым, әммә һис кенә лә уның менән ризалашҡым килмәй.\nХатта башҡорттар күпләп йәшәгән райондарҙа башҡорт милләтле ата-әсәләрҙең балаларының туған теле - рус теле тип күрһәтеүе, башҡорт телендә уҡытыуҙан баш тартыуы беҙҙе бөтөнләй аптырашта ҡалдырҙы.\nБашҡорттарҙа колонизаторҙарҙы ҡурҡытырлыҡ көс һаман да булған әле. Шул ҡурҡыныстан ҡотолоу, башҡорттоң ҡеүәтенең тамырын ҡоротоу маҡсатында ерҙе күрәләтә талағандар.\nИКЕ ТЕЛДЕ БЕЛЕҮЕМ ҺӘМ БАШ ҠАЛАЛА ЙӘШӘҮЕМ МЕНӘН БӘХЕТЛЕМЕН\nКаникулдар ауылда үтте. Олатай-өләсәйемә телде өйрәткәндәре өсөн әле лә рәхмәтлемен. Өләсәйем мине башҡортса, ғәрәпсә яҙырға өйрәтте, хаттарҙы башҡортса яҙыша инек.\nКөн һайын нимә менәндер шөғөлләнеү шулай уҡ ғүмерҙе оҙайта. Телевизор алдында ултырыуға ҡарағанда хәрәкәт итеү күпкә яҡшыраҡ. Баҫҡыстан йәйәү менеү, урамда йөрөп килеү шулай уҡ сәләмәтлек сығанағы икән.


Хәбәрҙәр: Митт Ромни Аҡ йортҡа барып етә алманы.\nМитт Ромни Аҡ йортҡа барып етә алманы.\nМитт Ромниҙың Аҡ йортҡа илткән оҙон юлы уның тупһаһында тиерлек өҙөлөп ҡуйҙы. 2011 йылдың декабрендә һайлау алды кампанияһына тотонған Республика фирҡәһенең кандидатына, аналитик Том Манн әйтмешләй, үҙ партияһындағыларҙы еңеп сығыу өсөн, элеккегә ҡарағанда һулыраҡ булырға тура килде.\n“Ул Массачусетстың уртасыл губернаторы, күп эштәр атҡарған прагматик ине. Ә праймеризда еңеү өсөн, уға икенсерәк булырға тура килде.”\nКандидатураһын Республика фирҡәһенең үтә консерватив ҡанаты яҡлаһын өсөн, Ромни ярҙамға бюджет дефициты мәсьәләһендә килешмәүсәнлек күрһәткән һәм ҡатын- ҡыҙҙар хоҡуҡтарын сикләү яғында булған радикалды алды. Элек иһә, журналистка Кейси Хант иҫкә төшөрөүенсә, ул гомосексуализмды һәм аборт яһауҙы яҡлай ине:\n“Үҙе белдереүенсә, хәҙер был мәсьәләр буйынса фекерен үҙгәрткән, хәҙер ул йәшәүгә хоҡуҡ яҡлы, йәғни аборттарға ҡаршы. Ромни шул рәүешле Республика фирҡәһе яҡлаған консерватив позицияға яҡынайырға тырышты.”\nМедицина страховкаһы менән дә ҡаршылыҡлылыҡ килеп сыҡты: уны Ромни үҙенең Массачусетс штатында индергәйне, ә Обама федераль кимәлдә лә индерергә тәҡдим иткәс, быға ҡаршы сыҡты:\n“Әгәр беҙҙең маҡсат эш урындары икән, йыл һайын миллиардлаған долларҙы тәләфләүҙе туҡтатырға кәрәк. Мин үтә ҡиммәтле һәм артыҡ мөһим булмаған бөтә программаларҙан баш тартырға ниәтләйем. Был Обаманың һаулыҡ һаҡлау өлкәһендәге реформаһына ла ҡағыла,-”тип белдерҙе Ромни һайлау алды митингыларының береһендә.\nТүбәндәге сығышы халыҡҡа сығарылғас, Ромниҙың абруйы уғата төштө:\n“Яҡшы, халыҡтың 47 проценты Обама яҡлы.Улар хөкүмәт ярҙамына мохтаж, үҙҙәрен ҡорбан тип иҫәпләй...Бындай кешеләр менән шөғөлләнеү минең эш түгел. Уларҙы мин барыбер үҙ яғыма ауҙара алмайым.”\nҺөҙөмтәлә, телевидение дебаттарының тәүге рауды буйынса ул Обаманы ҡыуып етһә лә, республика фирҡәһе кандидаты президент һайлауҙарында еңерлек тауыштар йыя алманы.


Башҡорт Википедияһы һигеҙ йыллығын билдәләй // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡорт Википедияһы һигеҙ йыллығын билдәләй\n15:42, 16 апреля 2013 Йәмғиәт\n2005 йылдың 16 апрелендә виртуаль энциклопедияла билдәһеҙ автор башҡорт телендә «Башҡортостан» исемле тәүге мәҡәлә яҙып ҡалдырған. Хәҙер был көн Башҡорт Википедияһының тыуған көнө тип иҫәпләнә. Һигеҙ йыл дауамында ул үҙенең булмышын иҫбатланы һәм артабан үҫеүен дауам итә. Әлеге ваҡытта Википедияның башҡорт бүлегендә 30 меңдән ашыу мәҡәлә иҫәпләнә, тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Башҡорт Википедияһы администраторы Рөстәм Нурыев. Теркәлгән ҡатнашыусылар һаны һигеҙ меңгә етте, ай һайын 65-тән ашыу ирекмән булған мәҡәләләрҙе тулыландырып, яңыларын яҙып тора. Аҡһаҡал Саған мәғлүмәттәрҙе айырым темалар буйынса порталдарға туплай. Ҙур тәжрибәһе булған ҡулланыусы Assele математика темаһына яҙылған мәҡәләләрҙе тәржемә итә. Ирекмәндәр эшмкәрлегенә яңы ҡушылған YANBEK 8 апрелдә «Салауат Юлаев хоккей клубы» исемле күләмле мәҡәлә яҙҙы. Ayratayrat исемле ҡатнашыусы Рәсәйҙең ҙур предприятиелары тураһында мәҡәләләр әҙерләй, Марат88 һуңғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса Башҡортостан ауылдарына арналған мәҡәләләрҙе тулыландыра. Ирекмәндәр шулай уҡ башҡорт телендә Викикитапхана, Викиһүҙлек, Викиөҙөмтә проекттарын әҙерләй башланы. Гүзәл Ситдыҡова Викикитапханала Ҡөръән сүрәләренең башҡорт телендәге тәфсирҙәрен урынлаштыра, Гүзәл Кәрим Викиөҙөмтәлә «Башҡорт халыҡ мәҡәлдәре һәм әйтемдәре» бүлеген тулыландыра һәм Викикитапханала балалар өсөн әҫәрҙәр урынлаштыра. Башҡорт Википедияһында ҡатнашыусылар исемлеген артабан да дауам итергә мөмкин.\n— Википедияның башҡорт бүлеген төҙөүҙә ирекмәндәр ниндәйҙер маҡтау йәки башҡа төрлө файҙа эҙләп түгел, ә йөрәк ҡушыу буйынса ҡатнаша. Башҡорт Википедияһының тыуған көнөндә барлыҡ ирекмәндәрҙең фиҙаҡәр хеҙмәтен баһалап, уларға рәхмәт һүҙҙәрен еткерәм һәм артабанғы ижади уңыштар теләйем, — тип мөрәжәғәт итте хеҙмәттәштәренә Рөстәм Нурыев.


Текетек Бәшмәгестан илендә. Гүзәл Ситдиҡова - Wikisource\nТекетек Бәшмәгестан илендә. Гүзәл Ситдиҡова\nТекетек Бәшмәгестан илендә\nавтор Гүзәл Ситдиҡова Текетектең диңгеҙгә сәйәхәте →\nИжад итеү ваҡыты: 1994. Сығанаҡ: Текетек:шиғри әкиәт.- Өфө: Китап, 1994,-16 б.\nМәктәптә синыфташтары Тектектән урманда күргәндәрен эй һораштылар, эй һораштылар. Әлегә береһенең дә улай йыраҡҡа йөрөгәне булмағас, тәкәнең даны таралып китте. Етмәһә, Бүре тиклем Бүрене еңгән бит ул. Быныһына күптәр ышанмай ҙа маташты, тик урмандан Текетекте тыуған көнө менән ҡотлап бүре балаларынан открытка килеүе генә шикләнеүселәрҙең ауыҙын япты.\nКәзә малайы йор һүҙле: уйынлы-ысынлы борсаҡ һиптерә генә, уйлап сығарыуҙа Ҡабырсаҡтан һис ҡалышмай. «Юҡты һөйләйһең бит», - тиһәләр, ыжламай ҙа:\n- Ә һин китаптан уҡы ла, дөрөҫ булмаған урынын үҙең төҙәт, - тип ебәрә.\nСиныфташтары һис үпкәләмәй, энциклопедияларҙан (аңлатмалы ҙур һүҙлектәр), төрлө белешмәләрҙән уҡып, шаян малайға яуап әҙерләп киләләр. Текетек Бәшмәгестан тураһында һөйләгәндән һуң күп тә үтмәне, һәммәһе лә был үҫемлектәрҙең ашарға яраҡлыһын ағыулыһынан айыра ла башланы.\nӘйҙә, Текетектең һөйләгәндәрен беҙ ҙә тыңлап ҡарайыҡ әле.\nАҙашып бер барып сыҡтым\nБәшмәгестан тигән яҡҡа,\nҠыҙыҡ күрһәң  һин дә тыңла,\nҺөйләп бирәм ошо хаҡта.\nТуҙҙы ҡатам, туҙҙы күлдәк,\nАслыҡтан өҙөлә үҙәк.\n«Кибет» тигән яҙыу күрҙем,\nЙәһәтерәк шунда керҙем.\nБеләһеңме, ни һаталар?\nУйлайһыңдыр икмәк бар тип,\nКүлдәк, салбар, йә ҡаталар?\nЮҡ икән шул.\nҺәр кибеттә -\nТик эшләпә, кәпәс,бүрек,\nБашлыҡ кеүек парик-сәстәр,\nБашҡа кейер бүтән юҡ-бар.\nТамам йолҡош булып ҡалдым,\nАптырағас, барын алдым:\nТояҡҡа кейҙем -эшләпә,\nБилемә кейҙем -эшләпә,\nАрҡаға кейҙем - эшләпә,\nҠойроҡҡа кейҙем -эшләпә,\nМуйынға кейҙем -эшләпә\nБашыма, шикһеҙ -эшләпә,\nҠайҙа ҡарама -эшләпә,\nМохтажлыҡ бына нишләтә?!\nУлтырғайным бер түңгәккә,\nБаллы бәшмәк тип уйлаптыр\nБәшмәкселәр, вәт, күҙәтә,\nКейемде йолҡоп йөҙәтә...\nЭшләпәһен баҫып кейгән\nТөшөрөп ҡашына уҡ,\nЭшләпәһен сисеп алһаң\nҠаш түгел башы ла юҡ\nЙомаҡты ҡойоп та бөттөм,\nЯуап ишеттем :»Бәшмәк»,\n«Гөмбә», - тине бер ҡыҙыҡай,\nБер малай әйтте: «Мәшкәк».\nТәүге яуап - иң дөрөҫө,\nКитапса була - «бәшмәк»,\nЭшләпәһен алып ҡайттым,\nАна, мейестә бешмәк!\nБәшмәктәр башһыҙ булһа ла бик фырт: кешегә эшләпәһеҙ күренмәйҙәр тиерлек. Ярай әле шулай итәләр - баш кейемдәре булмаһа, уларҙың ҡайһыһын ашарға ярай, ҡайһыһын ярамай икәнен ҡайҙан белер инек? Башлыҡтары ниндәй фасонлы әле ул! Ярпылдаҡ бәшмәктең (лопастник курчавый) ҡалпағы бөҙөркә-бөҙөркә, строчоктыҡы - тубырсыҡ кеүек. Шуға уны башҡорттар тубырсыҡбаш тип атай ҙа. Ҡаракүлгә оҡшаған һырлы-һырлы бүрек кейгәне - бүрекбаш (сморчок). Быжыр бәшмәктең (веселка) исеме лә бүркенә ҡарап бирелгән. Башҡорттар элгәре бәшмәкте бик ҡулланмаған, шуға уларҙың исемдәре лә әллә ни күп төрлө һәм ҡупшы түгел. Урыҫтар иһә иҫ киткес матур атамалар биргән - борондан яратҡан ризыҡтары булғас ни! Кәзә малайы ла был хаҡта белә икән, шуға күрә бәшмәк атамаларының ике телдәгеһен дә әйтеп һөйләне.\n'''Волнушка''' - йөнтәҫ бәшмәк\nОҡшаш таш төшкән һыуға,\nТулҡынҡай тип кенә ниңә\nҠушмайҙар икән уға?\nБәрхәт башлығына ҡарап\nЙөнтәҫ бәшмәк тигәндәр,\nБыл меҫкендәр баш кейемен\nТип-тиҫкәре кейгәндәр -\nӘллә инде бүрәнкәне\nЭшләпә тип белгәндәр.\n'''Груздь''' - гөрөз - кәпәсбаш\nГөрөздөң дә аҡ кәпәсе\nОҡшап тора кәсәгә,\nЯмғыр яуһа, шуҡ турғайҙар\nТөшә лә һыу эсәләр.\nКәпәсбаш тигән исеме\nКилешеп тора тағы,\nГөрөздә иң ап-ағы.\n'''Мухомор''' - тырҡыш бәшмәк\nӘберкәле итәк кейгән.\nАлһыу төҫкә аҡ ебәктән\nҠупшыланып сығып баҫһа\nСып-сыбар була ялан.\nМухо-мор - себен үлтергес -\nИсеме ниндәй яман.\nБеҙҙеңсә ул «тырҡыш» инде,\nТейә күрмә, ағыулы,\nСелтәрле алһыу эшләпә\nӘллә ҡайҙан таныулы.\nАғыу булғас, үҫмәһен, тип,\nСирле болан уны эҙләй -\nУл бит - болан дарыуы.\n'''Лисичка''' - һары бәшмәк\nДиңгеҙҙә йөҙә -\nУрман - ҡыр гиҙә -\nЭшләпә кейгән -\nҺары бәшмәк -\n'''Вешенка''' - ҡарама бәшмәге\nҠыу ағас тип ҡарама,\nУңыш бирә ҡарама,\nҺыйға тулы ҡуйыны -\nБәшмәк үҫкән һыйынып.\n'''Опенок'''- баллы бәшмәк - түңгәк бәшмәге\nОпенок -ул баллы бәшмәк,\nБигерәк туған күңелле:\nИшле булып теҙелешкән -\nТүңгәк ҡалған күмелеп.\nТүңгәк - пень-пень, түңгәккәй,\nТүңгәк тулы түбәтәй,\nЙыйҙыҡ-йыйҙыҡ күп, әйкәй,\nКәрзинебеҙ - өймәкәй.\n'''Дождевик''' - ямғыр  бәшмәге - һаңрау бәшмәк\nЯмғыр йомортҡа һалған,\nТәгәрәп ятып ҡалған,\nЕргә батып барасы.\nЙыйып алдым бер туҫтаҡ -\nБеҙ бит аш-һыуға оҫта.\nҠабыҡһыҙ был йомортҡа -\nБешерҙем ҡуйы бутҡа.\n- Ғәжәп тәмле бәшмәк, -тип\nӘй маҡтай  әбей-ҡортҡа.\nЙомарланып ҡалҡып сыға\nЯмғыр үтһә йәшнәп тә,\nҮҫкеләй икән ҡайһы саҡ\nЭшләпәһеҙ бәшмәк тә.\n-Ә нишләп дождевик булғас, һаңрау тип исем биргәндәр, ямғыр бәшмәге генә булмаймы ни?- тип һораны синыфташтары Текетектән, аптырашып. -Тегеләй ҙә, былай ҙа дөрөҫ, - тине тәкә. - Ҡартая башлағас, ул шоколад төҫөнә инә, тибеп тороп ебәрһәң, эсендәге оно борхолдап әллә ҡайҙа һибелә. Әсәйем шулай иткәнемде күреп ҡалды ла : «Теймә, әтеү һаңрау булып ҡалырһың», - тип тыйҙы. Әллә дөрөҫ, әллә юҡ, һаңрау бәшмәк тип исем биргәстәре, бәлки әсәйем хаҡлылыр. - Уны ни беҙҙә ашағандарын күргәнем юҡсы, - тип ышанмайыраҡ торҙо Мыраубай. Күкрәгенә әсәһенең миҙалдарын тағып йөрөргә яратҡан овчарка Джек эре генә: - Ямғыр бәшмәген беҙҙә генә һанламайҙар ул, сит илдәрҙә иң шәптәрҙән һанала, хатта консерва эшләп башҡа илдәргә һаталар, - тип өҫтәп ҡуйҙы. Ҡаҙ бәпкәһе Ҡаңғылдаҡ бөгөн махсус китап уҡып килгәйне, алған белемен күрһәтергә ашыҡты: - Эшләпәһеҙ бәшмәктәр күп ул, терпе бәшмәге лә йоп-йомро, уны энәле бәшмәк тип тә йөрөтәләр икән. Тиресәһе ослоҡай төктәр менән ҡапланған, уны ла сығыу менән генә ашарға була, ти. Ә трюфель тигәне һуң - торғаны ялпаҡ бәрәңге. - Ә-ә-ә, беләм-беләм, - тип һуҙгә ҡушылды сусҡа балаһы Мырҡылдаҡ,- мин уны яратып ашайым. Хужабикәм йә мине, йә Аҡбайҙы трюфель эҙләшергә йөрөтә. Тик тапһам, тиҙ генә үҙе ҡырҡа ла ала.\n-Телевизорҙан күрһәткәйнеләр шул һинең кеүек бер һармаҡты, әллә һин үҙең үк булдыңмы икән, -тип хорхолдап көлөп ебәрҙе күркә балаһы Күбенгәк. - Эт һымаҡ итеп муйынынан баулап алғандар, хо-хо-хо, ҡур-ҡур-ҡур.\nБылар талашып китмәһен тип ҡурҡып, Ҡаңғылдаҡ һүҙҙе икенсегә борорға ашыҡты: - Ә бына йәбешкәк калоцера сәпсим бәшмәккә оҡшамаған, нәҡ сатлы-сатлы мөгөҙ кеүек. -Нимә-нимә, кәнсир тинеңме? - тип уйынға һабыштыра һалды дуҫының хәйләһен аңлап ҡалған өйрәк бәпкәһе Баҡылдаҡ. - Юҡ та инде, калоцера. - Ә ашарға яраҡлымы? - Юҡ, яраҡһыҙ. - Әтеү, уны иҫтә ҡалдырып этләнмәйек, килеп тороп исеме ауыр,-тиә һалды Баҡылдаҡ. -Был нимә әле ул, бына һин клавариадельфус тип әйтеп ҡара. -Уныһы ни нәмә тағы? -Бәшмәк. Торғаны таяҡ инде үҙе, беҙҙең һымаҡ ыбыр-сыбыр күҫәк урынына ла йөрөтә ала. Күҫәк һымаҡ бәшмәкте күҙ алдына килтереп ваҡ малдар рәхәтләнеп көлөштө. Быҙау Текетекте баллы бәшмәк тип уйлап, кейемен өҙгөләгәнде иҫенә төшөрҙө: -Ҡара әле, тәкә, ауыҙыңа бал да май, тип һөйләшә кешеләр, төнәгөн Диңгеҙсе кәләш апҡайтҡас, ауыҙына бал-май ҡаптырҙылар. Баллы бәшмәк булғас, майлыһы ла барҙыр ул, ә? Кәзә малайы шул һорауҙы ғына көткән тиерһең, һамаҡлап та ебәрҙе:\n'''Масленок''' - майлы бәшмәк\nБаллыһы булғас бәшмәктең\nБар инде майлыһы ла,\nҠунаҡтарға бал ашатҡас,\nӘсәй май менән һыйлай.\nМайлы бәшмәк бик ярата\nТиҙ үк  бәшмәк барып табам\nКүреп ҡалһам шуларҙы.\n- Майлы бәшмәктең ылыҫлы урмандарҙы яратҡаны хаҡ, - тип үҙ белемен тағы күрһәтергә тотондо Ҡаңғылдаҡ. - Ҡарағас араһында ла үҫә ул - ҡарағас майлы бәшмәге тип йөрөтәләр. Ниндәй ағасҡа күберәк ылығыуына ҡарап күп кенә бәшмәктәргә исем дә биргәндәр. Ана, ҡарама бәшмәге тураһында һөйләгәйне бит Текетек. Подосиновик, подберезовик, дубовик тигән бәшмәктәр уҫаҡ, ҡайын, имән урмандарын оҡшата, моховик мүкле урындарҙы һайлай. Башҡортса исемдәре лә шунан сығып бирелгән. -Һы, ҡайын бәшмәге - ул бит чага, ағастың олонона йәбешеп үҫә, - тип, бәхәс асмаҡсы булды Безәүкәй. - Кешеләр уны дарыуға йыя. -Чага - оро бәшмәк, ҡайын ороһо, ул бөтөнләй икенсе, - Ҡаңғылдаҡ быҙауҙы ҡырт киҫте. Ҡараҡай исемле быҙауҙың да теле ҡысытып тора - ул сейләй ашап була торған бәшмәктәр барлығын ишеткәйне. Сыроежка ти исеме. «Сырой» һәм «есть» һүҙҙәренән алынған, йәнәһе. Быны ишеткәс, Текетек көрһөнөп ҡуйҙы. Теге саҡ, Хужаның кесе малайы уға эйәреп урманға барғанда, бәшмәктең исеменә алданып ағыуланғаны иҫенә төштө ахыры. Ярай әле, малай тере ҡалды, күп ашамағайны. Башҡортсаға бер ҙә «сейләй ашағыс» тип тәржемә итмәгәндәр бит, ә Сыроежка - һарыҡ бәшмәге - кәзә бәшмәге\nКәзә бәшмәге тиҙәр,\nҺарыҡ бәшмәге тиҙәр,\nСейләй генә ашап киләм\nУны төш мәле, тиҙәр.\nЭшләпәһе ал да гөл,\nҺәр ҡайҙа үҫә имеш,\nСыроежка тиһәләр ҙә\nАшап ҡуйма сей килеш.\n...Һөйләшә торғас, эңер еткәнен дә һиҙмәй ҡалғандар. Ваҡ малдарҙы Хужа ихата янындағы кәртәгә индереп япты. Күктә бихисап йондоҙҙар йылҡ-йылҡ килеп күҙ ҡыҫышты. Бәрәс уларға ҡарап ята торғас, ғәжәп бер хәбәр әйтеп һалды:\n- Ә беләһегеҙме, күктә, диңгеҙҙә генә түгел, бәшмәктәр араһында ла йондоҙҙар бар. Дуҫтары ныҡ арыған, ахыры, уның һүҙенә ҡушылыусы булманы. Текетек тә бер аҙҙан йоҡлап китте. Ул төшөндә йондоҙҙар араһында осто - берсә күккә ашты, берсә диңгеҙ төбөнә тәкмәсте, берсә ҙур кәрзингә йыйып алып һарай түшәменә беркетте. Йондоҙ бәшмәкте ашарға ярамағанын хатта төшөндә лә онотмай ине ул.\nRetrieved from "https://wikisource.org/w/index.php?title=Текетек_Бәшмәгестан_илендә._Гүзәл_Ситдиҡова&oldid=334229"\nThis page was last edited on 15 June 2012, at 03:15.


Башҡортостан менән Ҡырым парламенттары закондар сығарыу юҫығында хеҙмәттәшлек итәсәк | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n11 августа 2015 — 15:21\nЯрымутрауҙа сираттағы осрашыу барышында Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары ошо хаҡта килешеүгә ҡул ҡуйырға ниәтләй. Яҡтар документтың йөкмәткеһе әҙерләнгән һәм килешеү төҙөгән. Хеҙмәттәшлек иһә федераль закон проекттары буйынса фекер алышыу һәм тәҡдимдәр индереү, норматив акттар һәм уларҙың проекттарын, шулай уҡ методик ҡулланмалар һәм башҡа материалдар алмашыуҙан ғибәрәт. Башҡортостан менән Ҡырым депутаттары берлектә конференция, кәңәшмә, осрашыуҙар ойошторасаҡ һәм халыҡҡа белешмәләр бирәсәк. Улар закондар сығарыу барышын камиллаштырыу, ҡабул ителгән закондарҙың сифатын күтәреү һәм үтәлешен тикшереү кеүек бурыстарҙы үҙ иңенә алырға ниәтләй.