Биатлон — Башҡорт Википедияһы\nМеждународный союз биатлонистов[d]\nСоревнования военных патрулей[d]\nБиатло́н (лат. bis — ике тапҡыр һәм бор. грек. ἆθλον — ярыш, алыш) — саңғы уҙышы менән винтовканан атыуҙан торған ҡышҡы олимпия спорт төрө. 1993 йылдан биатлон буйынса рәсми халыҡ-ара ярыштар Халыҡ-ара биатлон союзы ҡарамағы аҫтында үтә.\nБиатлон хәрби патрулдәрҙең ярыштарынан үҫеп сыҡҡан тип иҫәпләнелә. Әлеге мәлгә биатлондың төрҙәре күп, улар араһында: саңғы ярышы менән спорт йәйәһенән атыу, ҡалтағайҙа ярышыу һәм винтовканан атыу (ҡалтағайлы биатлон), һунар саңғыһында ярышыу һәм һунар винтовкаһынан атыу (һунар биатлоны). Йәнә йәйге биатлон тигән төрө бар — уға йүгереүҙән һәм атыуҙан (кросс-биатлон), роллерлы саңғыла уҙышыуҙан һәм атыуҙан (роллерлы саңғы биатлоны), һәм маунтин-байктарҙа (тау велосипедтарында) уҙышыуҙан һәм атыуҙан торған(маунтин-байк биатлоны) төрҙәр инә. Биатлондың бөтә төрҙәренән тик «классик» ҡышҡы биатлонға, ҡалтағай биатлонына һәм йәйге биатлонға ғына Халыҡ-ара биатлонсылар союзы кураторлыҡ итә.\n3 Биатлон ойошмалары\n4 Ҡағиҙәләр һәм ҡорамалдар\n5 Ярыш төрҙәре\n6 Ярыш төрҙәре\n6.1 Төрлө төрҙәр ярыштарында биатлон\n6.2 Кубоклы биатлон ярыштары\n6.3 Кубокһыҙ биатлон ярыштары\n7 Ярыштарҙа ҡатнашыусылар\n7.1 Кластар буйынса бүленеш\n7.2 Иң уңышлылар\nСаңғы кейеп һунарға йөрөү бик күп төньяҡ халыҡтарының көнкүрешенә хас була. Әммә XVIII быуаттан башлап ҡына был шөғөл спорт төрөнә әүерелә. Биатлонға оҡшаған тәүге ярыш 1767 йылда үтә. Уны швед-норвег сигендә пограничниктар ойоштора. Эре халыҡ-ара ярыштарҙа хәҙерге биатлонға оҡшаш тәүге ярыш Францияның Шамони ҡалаһындағы 1924 йылғы I ҡышҡы Олимпия уйындары программаһына күрһәтмә статуста индерелә. Ул «хәрби патрулдәрҙең ярышы» тип атала. Күрһәтмә статуста хәрби патруль ярыштары 1928, 1936, 1948 йылғы ҡышҡы Олимпиадаларҙа ла үткәрелә. Шунан Икенсе донъя һуғышынан һуң донъяны солғаған пацифистик кәйефтәр арҡаһында уны рәсми календарҙан төшөрөп ҡалдыралар.\n1948 йылдың 3 авгусында Халыҡ-ара хәҙерге заман бишбәйгеһе федерацияһы ойошторола (франц. Union internationale de pentathlon moderne, UIPM — УИПМ), 1953 йылдан ул биатлонды үҙ ҡарамағына ала. 1954 йылда Халыҡ-ара олимпия комитеты биатлонды спорт төрө тип таный. 1957 йылда Стокгольмда УИПМ үҙен биатлон ярыштарын үткәреү өсөн яуаплы тип иғлан итә. 1958 йылда беренсе эре халыҡ-ара биатлон ярышы — Австрияның Зальфельден ҡалаһында донъя чемпионаты үтә. Ике йылдан биатлон Ҡышҡы Олимпия уйындарының рәсми программаһына индерелә. 1967 йылда донъя чемпионатында тәүге тапҡыр юниорҙар ярышы үткәрелә. 1978 йылдан шулай уҡ Донъя кубогының да тарихы башлана. Тәүҙә ярыштар тик ирҙәр араһында үтә. 1983 йылдан алып ҡатын-ҡыҙҙар Европа кубогына ярыша башлай, ә киләһе йылына донъя беренселегендә лә ҡатнашалар. 1987/1988 миҙгеленән ҡатын-ҡыҙ дисциплиналары Донъя күбогының календарына, икенсе йылына Европа кубогы календарына ла индерелә. Шул уҡ йылды Халыҡ-ара олимпия комитеты ҡатын-ҡыҙ дисциплиналарын 1992 йылғы Ҡышҡы олимпия уйындары (Франция, Альбервилль) программаһына индерергә ҡарар итә.\n1992 йылдың 30 ноябрендә биатлонды хәҙерге заман бишбәйгеһенән айырырға хәл ителә. 1993 йылдың 2 июлендә Лондонда Халыҡ-ара хәҙерге заман бишбәйгеһе һәм биатлон федерацияһының ғәҙәттән тыш конгресында был федерация ҡарамағында Халыҡ-ара биатлонсылар союзы ойоштороу тураһында иғлан ителә. Шул уҡ йылдың 12 декабрендә Зальцбургта яңы халыҡ-ара ойошманың штаб-фатиры эш башлай. Биатлон буйынса ярыштарҙың форматы киңәйтелә. 1994 йылда Финляндияның Контиолахти тигән төбәгендә Европаның беренсе чемпионаты үткәрелә. Ике йылдан Австрияның Хохфильцен тигән төбәгендә йәйге биатлон буйынса халыҡ-ара ярыш үтә. 1998 йылдың 26-28 июнендә Халыҡ-ара биатлонсылар союзының Өсөнсө даими конгресы ойошторола, унда Халыҡ-ара хәҙерге заман бишбәйгеһе һәм биатлон федерацияһынан тулыһынса айырылырға ҡарар сығарыла.\nТаралғанлығы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nБиатлон бөтәһенән элек үҙәк, төньяҡ һәм көнсығыш Европала, шул иҫәптән Рәсәйҙә киң таралыу алған. Биатлон тарихындағы иң уңышлы илдәр иҫәбенә СССР, Рәсәй, ГДР, Германия, Норвегия инә. Ул шулай уҡ Францияла, Австрияла, Беларуста, Швецияла, Украинала, Италияла, Ҡытайҙа һәм Төньяҡ Америкала ла популяр. Халыҡ-ара ярыштарҙа 43 ил спортсылары ҡатнаша (2013 йылға ҡарата). Шул уҡ ваҡытта 68 ил федерацияһы Халыҡ-ара биатлонсылар союзында ағза булып иҫәпләнә.\nДонъя кубогы этабының утлы рубежы\nБиатлон ойошмалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n1948 йылға тиклем биатлон үҫеше өсөн яуаплы ойошма булмай. 1948 йылдан башлап биатлон түбәндәге ойошмалар ҡарамағына инә:\n1948—1966 — Халыҡ-ара хәҙерге заман бишбәйгеһе федерацияһы (УИП);\n1967—1992 — Халыҡ-ара хәҙерге заман бишбәйгеһе һәм биатлон федерацияһы (УИПБ);\n1993—1998 — Халыҡ-ара биатлонсылар союзы (формаль рәүештә УИПБ ҡарамағында);\n1998 йылдан алып — Халыҡ-ара биатлонсылар союзы (үҙ аллы ойошма).\nХалыҡ-ара биатлонсылар союзының төп документтары:\n1993 — Халыҡ-ара биатлонсылар союзы конституцияһы (1994, 1996, 1998, 2000, 2004, 2006, 2008 йылғы үҙгәрештәр менән);\n1994 — Халыҡ-ара биатлонсылар союзының Дисциплинар ҡағиҙәләре (1996, 1998, 2000, 2002, 2004, 2006, 2008 йылғы үҙгәрештәр менән):\n1998 — Халыҡ-ара биатлонсылар союзының Ярыш ҡағиҙәләре һәм уларға ҡушымталар (2000, 2002, 2004, 2006, 2008 йылғы үҙгәрештәр менән);\n2008 — Халыҡ-ара биатлонсылар союзының Допингҡа ҡаршы ҡағиҙәләре.\nРәсәйҙә Милли биатлон федерацияһы сифатында Рәсәй биатлонсылар союзы ойошторолған (1992). Рәсәй биатлонсылар союзы шулай уҡ Рәсәй Федерацияһы субъекттарындағы төбәк биатлон федерацияларының эшмәкәрлеген дә көйләй.\nҠағиҙәләр һәм ҡорамалдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n2006 йылда Туринда ҡышҡы Олимпия уйындарының масс-старты\nБиатлонда саңғыла йөрөүҙең ирекле стиле ҡулланыла. Саңғының оҙонлоғо спортсының буйына бәйле — спортсының буйы минус 4 сантиметрҙан да ҡыҫҡараҡ булырға тейеш түгел, максималь оҙонлоғона сикләү ҡуйылмаған. Саңғының минималь киңлеге — 4 см, массаһы — 750 грамдан кәм түгел. Саңғы ярыштарына тәғәйенләнгән ҡәҙимге саңғы һәм саңғы таяғы алына (таяҡтың оҙонлоғо спортсының буйынан артыҡ түгел; оҙонлоғон үҙгәртә торған һәм этәреүҙе көсәйтә торған таяҡ тыйыла).\nАтыу өсөн минималь ауырлығы 3,5 килограмдан артмаған винтовка алына, шыуған саҡта ул арҡаға тағыла. Автоматик һәм үҙ-үҙенән атыла торған ҡорал тыйыла. Тәтегә баҫҡанда күрһәтмә бармаҡ кәм тигәндә 500 грамлыҡ көс һалырға тейеш. Винтовканың прицелы сәпте ҙурайтып күрһәтергә тейеш түгел. Тоҫҡағанда ҡулсалы мушка һәм диоптриялы прицелды сәптәге түңәрәккә тап килтерергә кәрәк. Патрондарҙың калибры 5,6 мм (1977 йылға тиклем — 7,62 мм; шулай уҡ 6,5 мм калибрлы винтовкалар). Атҡанда пуляның тиҙлеге көбәк осонан 1 метр алыҫлыҡҡа сығып осҡанда күп тигәндә 380 м/с булырға тейеш.\nАтыу яланында сәптәргә тиклем ара 50 метр тәшкил итә (1977 йылға тиклем — 100 метр). Ярыштарҙа ҡулланылған сәптәр ҡара төҫтә, аҡ ерлектә, биш данала була. Пуля тейгән сәптәр аҡ ҡапҡас менән ябыла бара, шуға биатлонсы атыуының һөҙөмтәләрен күреп тора. Һәр сәп пластина эсендәге 115 мм диаметрлы ҡара түңәрәк рәүешендә була. Баҫып атҡанда түңәрәктең ҡайһы еренә тейҙерһәң дә ярай, ә ятып атҡанда 45 мм диаметрлы ҡара түңәрәккә тейҙереү кәрәк, уның уртаһы 115 мм диаметрлы түңәрәктең уртаһы менән тап килеп тора. Пластинаның ситенә тейеп ҡаҡлыҡҡан пуляның түңәрәккә тейеүе лә сәпкә тейеү тип һанала. Эстафетанан башҡа бөтә ярыш төрҙәрендә лә ут рубежында биатлонсының биш атыу мөмкинлеге бар. Эстафетала һәр рубежда өҫтәмә рәүештә тағы өс патрон файҙаланырға рөхсәт ителә, улар ҡулдан ҡороп алына.\nАйырыуса киң файҙаланыла торған ҡорал төрҙәре — Anschütz тигән немец винтовкаһы һәм Рәсәйҙең «Биатлон» тигән винтовкаһы.\nЯрыш төрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nЭре халыҡ-ара биатлон ярыштарында уҙыштың ете төрө ҡулланыла:\nберәрле ҡатнаш эстафета\nЯҙа атҡан өсөн штрафтар: шәхси уҙышта — штраф минуты, башҡаларында — штраф әйләнәһен үтеү, берәрле ҡатнаш эстафетала ул — 75 метр, ә башҡа уҙыштарҙа— 150 метр.\nАтыу. Спринтта һәм команда төрҙәренең һәр этабында биатлонсылар ике тапҡыр ата — тәүҙә ятып, шунан баҫып. Пасьютта һәм масс-стартта дүрт тапҡыр атырға: тәүҙә ике тапҡыр — ятып, шунан ике тапҡыр — баҫып. Шәхси уҙышта шулай уҡ дүрт тапҡыр атырға, ләкин атыу төрө сиратлана: беренсе һәм өсөнсө утлы рубежда — ятып, икенсе һәм дүртенселә баҫып атырға.\nБиатлон ярыштарын шартлы рәүештә ике төркөмгә — төрлө төрҙәр төркөмөнә (биатлон дисциплиналарынан тыш спорттың башҡа төрҙәре лә инә) һәм биатлон ярыштары төркөмөнә бүленә. Биатлон ярыштары иһә кубоклыларға һәм кубокһыҙҙарға бүленә.\nТөрлө төрҙәр ярыштарында биатлон[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nТөрлө төрҙәр ярыштарында биатлонды ярыш календарына индерергәме-юҡмы икәнен ярышты ойошторған халыҡ-ара ойошма Халыҡ-ара биатлон союзы менән берлектә хәл итә.\nТөрлө төрҙәр төркөмөнән торған иң мөһим һәм күп кеше ҡатнашҡан ярыш тип ҡышҡы Олимпия уйындары иҫәпләнә. Хәҙерге олимпия биатлон программаһына шәхси уҙыш, спринт, пасьют (эҙәрләү уҙышы), масс-старт, ҡатнаш эстафета, ҡатын-ҡыҙҙар эстафетаһы, ирҙәр эстафетаһы инә. Бынан тыш, биатлон ярыштары ҡышҡы Универсиадаларҙа, хәрбиҙәр араһында саңғылы донъя чемпионаттарында, Бөтә донъя оҫталарҙың ҡышҡы уйындарында, ҡышҡы Бөтә донъя хәрби-спорт уйындарында үткәрелә.\nКубоклы биатлон ярыштары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nКубоклы биатлон ярыштары араһында иң абруйлыһы — Донъя кубогы. Ул 1977/1978 миҙгеленән башлап — ирҙәр араһында, 1987/1988 миҙгеленән башлап ҡатын-ҡыҙҙар араһында үткәрелә. Этаптарға бүленгән ярыштар серияһынан ғибәрәт. Биатлон миҙгеле барышында Донъя кубогы һөҙөмтәләренә ҡарап биатлонсылар рейтингы төҙөлә.\nЕвропаның Асыҡ кубогы (IBU кубогы тип тә атала) әһәмиәте буйынса икенсе урында тора . Донъя кубогы менән IBU кубогынан башҡа, халыҡ-ара кимәлдә кубоклы тағы ике ҡитға ярышы бар — Төньяҡ Америка кубогы һәм Көньяҡ Америка кубогы. Азия кубогы үткәреү ҙә күҙҙә тотола.\nКубокһыҙ биатлон ярыштары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nБиатлон буйынса донъя чемпионаты — иң беренсе эре халыҡ-ара ярыш, тәүге тапҡыр ул 1958 йылда Австриялағы Зальфельден ҡалаһында үткәрелә.\nҠитғаларҙа кубокһыҙ биатлон ярыштары араһында иң әһәмиәтлеләре — биатлон буйынса Европаның Асыҡ чемпионаты U26. Ул 1994 йылдан башлап үткәрелә. Бынан тыш Азия чемпионаты, Төньяҡ Америка чемпионаты һәм Көньяҡ Америка чемпионаттары бар.\nЯрыштарҙа ҡатнашыусылар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nКластар буйынса бүленеш[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nРәсми халыҡ-ара ярыштарҙа спортсылар өс класҡа бүленә:\nирҙәр һәм ҡатын-ҡыҙҙар;\nюниор егеттәр һәм юниор ҡыҙҙар;\nегеттәр һәм ҡыҙҙар.\nБиатлон миҙгеле (старты ноябрь аҙаҡтарында була) башланған йылдың 31 декабренә тиклем 21 йәше тулған кешеләр «ирҙәр» һәм «ҡатын-ҡыҙҙар» тип йөрөтөлә, улар миҙгелдең тик өлкәндәр араһында үткәрелгән ярыштарында ғына ҡатнашырға хоҡуҡлы. Үрҙә аталған датаға 19 йәше тулған кешеләр «юниор егеттәр» һәм «юниор ҡыҙҙар» тип йөрөтөлә. Улар юниорҙар ярыштарында ла, өлкәндәр ярыштарында ла ҡатнаша ала. Үрҙә әйтелгән йәшкә етмәгәндәр «егеттәр» һәм «ҡыҙҙар» тип йөрөтөлә. Улар бөтә кимәлдә лә: егеттәр һәм ҡыҙҙар ярыштарында ла; юниорҙар ярыштарында ла; өлкәндәр ярыштарында ла ҡатнаша ала.\nИң уңышлылар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nБөгөнгө көнгә 8 тапҡыр Олимпия чемпионы Уле Эйнар Бьёрндален (Норвегия), 3 тапҡыр олимпия чемпионы Кати Вильхельм (Германия) һәм өс тапҡыр олимпия чемпионы Дарья Домрачева (Белоруссия) иң уңышлы биатлонсылар иҫәпләнә. Уле Эйнар донъя чемпионаттарында 20 тапҡыр еңгән. Ҡатын-ҡыҙҙар араһында донъя беренселектәрендә иң күп еңеүгә немец биатлонсыһы Магдалена Нойнер өлгәшкән (12 тапҡыр донъя чемпионы).\n↑ До сезона 2007/2008 включительно Кубок IBU назывался просто Кубком Европы по биатлону.\nОфициальный сайт Международного союза биатлонистов «Biathlon World» 2015 йылдың 26 март көнөндә архивланған. (инг.)(инг.) (нем.)(нем.) (рус.)(рус.)\nSIWIDATA — Online результаты биатлонных соревнований (инг.)(инг.)\nСоюз биатлонистов Беларуси (белор.)(белор.)\nСоюз биатлонистов России (рус.)(рус.)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Биатлон&oldid=1051200 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 09:39 9 август 2021 үҙгәртелгән.


Баш ҡала райондарында өмәләргә әҙерлек алып барыла // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБаш ҡала райондарында өмәләргә әҙерлек алып барыла\n12:06, 5 апреля 2011 Йәмғиәт\nСанитар таҙартыу айлығы сиктәрендә Башҡортостандың баш ҡалаһының Совет районында әҙерлек эштәре башланды. Ҡала хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, әлеге ваҡытта өмәләрҙә йөк ташыу өсөн автотранспорт бүлергә тейешле ойошмалар исемлеге барлана. Уҡыу йорттары, сәнәғәт, сауҙа предприятиелары вәкилдәре, урам комитеттары һәм гараж кооперативтары рәйестәре ҡатнашлығында эко-кәңәшмәләр үткәреү ваҡыты билдәләнә. Бынан тыш, ойошторолмаған сүп-сар урындары асыҡлана, уларҙы бөтөрөү буйынса саралар күрелә.\nСанитар таҙартыу, төҙөкләндереү һәм йәшелләндереү айлығы Өфөлә 23 майға тиклем дауам итәсәк.


Силәбе өлкәһендә һабантуй үтте // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nСиләбе өлкәһендә һабантуй үтте\n15:46, 8 июля 2014 Мәҙәниәт\nСиләбе өлкәһенең Һатҡы районында, февраль айында 300 йыллығын билдәләгән, боронғо башҡорт ауылы – Әйленең юбилейына арналған һабантуй үтте.\nМилли байрамда Стәрлетамаҡтың «Ашҡаҙар» башҡорт эстрада-фольклор төркөмө вәкилдәре, шулай уҡ Һатҡы, Баҡал, Межевой һәм башҡа яҡын урынлашҡан биләмәләрҙең һәүәҫкәр артистары сығыш яһаны.\nЙола буйынса һабантуйҙа көрәш буйынса ярыштар уҙҙы. Балалар үҙҙәренә хас милли уйындарҙа – тоҡ менән «һуғыш»та, тура бейек бағанаға менеүҙә һәм ауыш бағанала йөрөүҙә ҡатнашты. Еңеүселәргә иҫтәлекле бүләктәр тапшырҙылар.


“Тол ҡатын” драмаһы - МБУК РДК муниципального района Хайбуллинский район\n/ Клубы / Сельские клубы / Сакмар-Назаргуловский СК / “Тол ҡатын” драмаһы\n“Тол ҡатын” драмаһы\n“Театр рампаһы” бәйгеһенә ярашлы киләһе спектаклде Һаҡмар-Наҙарғол ауылының “Йәшлек” театр коллективы сәхнәләштергән Фәнил Әсәновтың “Тол ҡатын” драмаһын ҡараныҡ. Бында беҙҙе яҡты сырай менән клуб мөдире Эльвира апай Юнысова ҡаршы алды.\nХәҙерге мәлдә халыҡты уйынға йәлеп итеүе бик ауыр, һәр кем тулыһынса донъя мәшәҡәтенә бирелгән. Теләгән киноларын, йыр-бейеүҙәрен, өйҙә ултырған килеш, бер кнопкаға баҫып ебәреп кенә ҡарай. Ә шулай ҙа күңелдәренең төбөндә сәнғәткә ҡарата һөйөү йөрөткәндәр байтаҡ ҡына икән был төбәктә. Шуғалыр ҙа спектакль ҡарарға тип залда байтаҡ ҡына тамашасы йыйылған.\nТалғын ғына матур көй уйнай … Сәхнә түре спектаклгә ярашлы итеп бик матур биҙәлгән, мөйөштәрәк баҙлап ҡына усаҡ яна, һәр реквизит үҙ урынында… Спектаклде сәхнәгә сығарыусы Эльвира апай Юнысова ролдәрҙе һәр актерҙың характерына тура килтереп бик дөрөҫ бүлгән. Төп ролдәрҙең береһен бик килештереп клуб хеҙмәткәре – Гөлиә Шәрипова уйнаны, ә Маргарита Дәүләткильдина почтальонка ролен башҡарҙы. Уның иптәше Ғәлимйән булып Эльвира апайҙың улы Фәнис Юнысов, 9 синыф уҡыусыһы ғына булыуына ҡарамаҫтан, аҙағынаса бик матур итеп уйнап еткерҙе.\nРаушания апай Мөхәмәдйәнова төрлө тамашаларҙа элек-электән ҡатнаша икән. “Миңә йыш ҡына ир кеше булып уйнарға тура килә” – ти йылмайып. Был юлы ла ул бик килештереп Артыҡйән бабай ролен уйнаны. “Ни сәсһәң, шуны урырһың” ти халыҡ мәҡәле. Йәш һәүәҫкәр актерҙар араһында Раушания апайҙың улы Илгиз Мөхәмәдйәнов та бар ине. Йәш кенә булһа ла ул бик килештереп Һылыубикә әбейҙең кесе улы Мансур булып уйнаны.\nӘлбиттә спектаклдең сәхнәлә нисек ҡуйылышы иң тәүҙә сәхнәгә сығарыусынан тора. Был йәһәттән инде клуб мөдире маҡтауға лайыҡ. Сөнки яҡшы күрһәткестәр алыр өсөн күп эшләргә, күп тир түгергә кәрәк. Бөгөнгө спектаклдә лә Эльвира апай ике ролде уйнап өлгөрҙө. Иң тәүҙә бик етди колхоз председателе Таңсулпан апай булып килеп сыҡһа, ә һуңғараҡ, әллә ҡайһы ике арала, битенә мыйыҡ һәм һаҡал төшөрөп, бик үк эшләргә яратмаған Мөхитдин ҡарт ролен бик оҫта башҡарҙы. Һылыубикә әбей булып Рима Юнысова беренсе тапҡыр сәхнәгә сыҡты. Бесәнселәрҙе төшкө ашҡа саҡырып, ҡаҙанда бешеп ултырған тел йоторлоҡ тәмле тауыҡ һурпаһы менән ул барыһын да һыйланы (ҡаҙанда ысынлап та ҡаҡланған тауыҡ ине).\nСпектакль бөтә тамашасыға ла хуш килде, халыҡ риза булып күтәренке кәйеф менән таралышты.\nРайон мәҙәниәт йорто методисы


Конкурс по Культуре Башкортостана на тему" Башҡортом Һылыуҙары"\nИнфоурок / Другое / Другие методич. материалы / Конкурс по Культуре Башкортостана на тему" Башҡортом Һылыуҙары"\n(программаны төҙөп алып бара башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Хисаметдинова А.З.)\nМаҡсат: кешелә матурлыҡты тойорға өйрәтеү. Бәйләнешле телмәр үҫтереү. Халҡыбыҙҙың ғөрөф-ғәҙәттәрен һаҡлау, тергеҙеү, нығытыу.\nЙыһазландырыу: зауыҡ менән биҙәлгән ауыл мәҙәниәте йорто сәхнәһе.\nХәйерле кис, хөрмәтле дуҫтар, туғандар, ҡәҙерле ауылдаштар, килгән ҡунаҡтар!!! Халҡыбыҙҙың күптәнге матур ғәҙәте буйынса, мин һеҙҙе, йыл да уҙғарылып килгән байрамға – һылыуҡайҙар бәйгеһенә саҡырҙым! Рәхим итегеҙ!!!\nҺылыуҡайҙарҙы сәхнәгә саҡырғанға тиклем, минең һеҙгә, хөрмәтле тамашасыларым, шундай үтенесем бар: конкурс барышында ҡыҙҙарға үҙегеҙҙең яғымлы һүҙегеҙ, йылы ҡарашығыҙ менән, ауыр һәм икеләнгән минуттарҙа, тулҡынланған мәлдәрендә йылы алҡыштарығыҙ менән дәртләндереп ултырһағыҙсы.\nЗалда ултырыусы сибәр ҡыҙҙарыбыҙ ҙа бөгөнгө конкурсанттар араһынан күптәре үҙҙәренең әхирәттәрен күреп тулҡынланыр, күңелдәре лә хистәр менән тулыр һәм, ниһайәт, уларҙа ла киләсәктә шундай конкурстарҙа ҡатнашыу теләге уяныр, тип өмөтләнәбеҙ. Оҫталыҡтың, өлгөрлөктөң, матурлыҡтың сиктәре юҡ – улар, ҡыҙҙар, һеҙҙең ҡулда!!!\nРәхим итегеҙ, гүзәл ҡыҙҙар,\nСәхнәбеҙ һеҙҙе көтә!!! Бына улар, гүзәлдәрҙән-гүзәл, матурҙарҙан-матур, батырҙарҙан-батыр ҡыҙҙарыбыҙ. (музыка яңғырай. Конкурсанттар сәхнәгә сыға).\nЖюри ағзалары менән таныштырыу.\nҺылыуҡайҙар, минән һеҙгә шул теләк:\nЙөрәк хисегеҙ саф булһын.\nКүңелегеҙ пак булһын.\nИхластан хаҡ булһын.\nАуыр, әммә ҡыҙыҡ ярыш,\nРухи аҙыҡ бирегеҙ.\nОҫталыҡ һәм дәрт артһын.\nҺеҙҙең булдыҡлылыҡты күреп,\nТамашасы шаҡ ҡатһын, тип конкурстың тәүге ярышын асыҡ тип иғлан итәм.\n1 конкурс: беҙ беренсе конкурсыбыҙҙы “Конкурсанттың визит карточкаһы” тип атаныҡ. Ысынлап та, һәр кем үҙе хаҡында үҙе генә күп мәғлүмәттәрҙе бирә ала һәм үҙе тураһында ентекләберәк һөйләй ала. Тик мәсьәләнең икенсе яғы ла бар: был конкурста ҡыҙҙарыбыҙҙың һөйләү теле үҫеше, уларҙың тапҡыр, үткер теллелеге, йор һүҙлелеге лә һынала. Шулай итеп, конкурсанттарыбыҙ менән яҡындан танышыу минуттары ла килеп етте.\nҠыҙҙар йырлай, ҡыҙҙар бейей.\nҠыҙҙар, гүйә, оса ғына.\nХискәйҙәрен ҡанат итеп,\nГүзәл йәшлек ҡосағында. Эйе, хисһеҙ, моңһоҙ, дәртһеҙ кеше – ҡанатһыҙ ҡош бит ул. Ә беҙ хәҙер конкурсанттарыбыҙҙың йырға маһирлығын, бейеүгә оҫталығын һынарға булдыҡ. Ҡыҙҙар, ҡанатлы ҡоштар, рәхим итегеҙ.\n3 конкурс: әле ҡасан ғына 2010 йыл йыраҡта кеүек ине, ә хәҙер ул яҡын киләсәк, йәғни, бөгөнгө көнөбөҙ. Был йыл президентыбыҙ тарафынан республика йылы тип иғлан ителде. Ғүмер үтә, ҡыҙҙар. Һеҙ буласаҡ әсәләр. Әсәлек – ул мәңгелек. Бына был конкурсыбыҙҙы “Йәш әсә” тип атаныҡ та инде. Конкур шарты: ҡыҙҙар ҡурсаҡтарҙы ҡулдарына алып, матур итеп төрөп, бишеккә һалып бәүетергә тейеш булалар. Бәүеткән арала йә бишек йыры башҡарырға, йә шиғыр һөйләргә, йә әкиәт уҡырға кәрәк була.\n4 конкурс: “кейеменә ҡарап ҡаршы ал да, аҡылына ҡарап оҙат”, тигәндәй, сираттағы конкурсыбыҙ кейем-һалымға бәйле була. Уны беҙ “модельер” тип атарға булдыҡ.. конкурсанттарыбыҙ байрам, ял, тыуған көн һәм башҡа шундай кисәләрҙә кейә торған кейемдәре менән маҡтанырға бурыслы. Әйҙәгеҙ, хөрмәтле тамашасылар, ҡыҙҙарыбыҙҙы кейемдәренә ҡарап ҡаршы алайыҡ та булдыҡлылыҡтарына ҡарап оҙатайыҡ.\n5 конкурс: “Уңған килен ҡар өҫтөндә аш бешерер,” ти халыҡ. Киләһе конкурсыбыҙҙа аш-һыуға оҫталыҡты һынауға ундай уҡ шарттар ҡуймаһаҡ та, бөгөнгө барлы-юҡлы заманыбыҙҙа ярлы ассортимент менән дә ҡыҙҙарыбыҙҙың ҡулдары мөғжизәләр тыуҙырырлыҡ. Минең шулай тип әйтеүем дөрөҫлөккә тап киләме, хөрмәтле тамашасылар. Быны хәҙер күрербеҙ. Конкурс шарты: өҫтәлдә төрлө-төрлө емеш-еләк, йәшелсә һәм аш-һыу әҙерләр өсөн кәрәк-яраҡтар. Ҡыҙҙар тиҙ арала әҙерләп ашай торған ризыҡ әҙерләп, жюри ағзаларына алып барып еткерергә бурыслы.\nАлып барыусы: хөрмәтле тамашасылар! Бына Һылыуҡай бәйгеһе лә аҙағына яҡынлашты. Бында иң уңғандар, иң өлгөрҙәр, иң гүзәлдәр ҡатнашып көс һынашты һәм улар араһынан иң-иңдәре лә һайланды.\nШундай ҙур сарала теләп ҡатнашҡан, үҙе менән таныштырып, һөнәрен күрһәтеп, күңелдәрҙе асҡан гүзәл ҡыҙҙарыбыҙға кисәлә ҡатнашыусы һәр ҡайһыбыҙ исеменән ҙур рәхмәт әйтергә рөхсәт итегеҙ.\nҠыҙҙар бөгөн төрлө һөнәр эйәләре генә түгел, ә үҙҙәренең бар булмыштары менән гүзәл ҡатын-ҡыҙҙар икәнлектәрен раҫланылар. Аш-һыуға оҫта, йыр-бейеү яратҡан, матур, зауыҡ менән кейенергә ынтылған, бер ниндәй ауыр хәлдәрҙә лә юғалып ҡалмай торған гүзәл зат икәнлектәренә тағы ла бер тапҡыр ышандыҡ. Һәр ҡайһығыҙға ныҡлы һаулыҡ, ғаилә бәхете, эшегеҙҙә, уҡыуығыҙҙа уңыштар юлдаш булыуын теләйбеҙ.\nУңған да һеҙ, булған да һеҙ.\nТамашасы теләп ҡул сапты.\nЭштәрегеҙ матур һәйкәл булып\nБиҙәп торһон тыуған яҡтарҙы.\nҺүҙ жюри ағзаларына.\nӘ хәҙергә хушығыҙ, дуҫтар-туғандар. Яңы осрашыуҙарға тиклеп, һау булығыҙ!!!\nЙыһазландырыу:зауыҡ менән биҙәлгән ауыл мәҙәниәте йорто сәхнәһе.\nХисамутдинова Алия Закуановна\nНомер материала: ДБ-229747\nТатар теле. ФГОС. Бер һәм күп мәгънәле сүзләр.\nКТП по татарской литературе для 6 класса (русская группа)\nКТП по татарскому языку для 6 класса (русская группа)\nКТП по татарскому языку для 3 класса (татарская группа)\nКТП по литературному чтению (тат) для 3 класса (татарская группа)\nКВН по башкирскому языку и литературе на тему"Илкәйем"\nТатар теле. ФГОС. Алынмалар.


27 Декабрь 2019, 10:15\nСтарт бирелгәс тә улар мандаринды таҙартырға тейеш була. Ә бейәләй кейәгән килеш уны таҙартыу ай-һай еңел түгел! Яңы йыл табыны артында ниндәй уйындар үткәрергә? Тулыраҡ беҙҙең сайтта уҡығыҙ.\nЯңы йыл—ул ғаилә байрамы. Уны иҫтә ҡалырлыҡ итеп үткәреү өсөн ҡыҙыҡлы уйындар ойоштороу ҙа ҡамасауламаҫ.\nҠатнашыусыларҙың һаны сикләнмәй, кем теләй шул уйнай ала. Хатта командаларға бүлеп, ярыштырырға ла була. Һәр ҡатнашыусыға мандарин тоттороғоҙ һәм бейәләй кейҙерегеҙ. Старт бирелгәс тә улар мандаринды таҙартырға тейеш була. Ә бейәләй кейәгән килеш уны таҙартыу ай-һай еңел түгел! Еңеүселәргә бүләк тә бирергә мөмкин.\nИң яҡшы эҙләүсе\nБыл уйын ололарға ла, балаларға ла ҡыҙыҡ булыр, моғайын. 2-3 кешене бер бүлмәгә индереп тороғоҙ. Шул арала мәжлес барған залда ҡағыҙҙан ҡырҡылған ҡар бөртөктәрен (алдан 30-40 бөртөк ҡырҡып әҙерләп ҡуйығыҙ) йәшерегеҙ. Уларҙы люстраға эләһегеҙме, өҫтәл аҫтына һалаһығыҙмы—уныһы һеҙҙең сослоҡта. Йәшереп бөткәс, бүлмәләге кешеләрҙе сығарығыҙ һәм эҙләргә ҡушығыҙ. Кем күберәк таба—шул еңеүсе.\nЭҙләүселәрҙе “эҫе” йә “һыуыҡ” тип дәртләндереп, ярҙам итеп ултырырға онотмағыҙ!\nКем икәнен бел!\nБыл уйын күмәк кеше өсөн тәғәйенләнгән. Ҡунаҡтар араһынан берәүҙе уртаға сығарырға, уға бейәләй кейҙерергә һәм күҙен шарф менән ныҡлап бәйләргә. Мәжлестә ултырыусыларҙы берәм-һәрәм ипләп кенә ымлап саҡырып, урталағы кеше янына ҡуйығыҙ. Күҙе бәйле уйынсы ҡулы менән тегеләрҙең ҡулын да, битен дә, ҡолағын да тотҡолап, ҡаршыһында кем тороуын билдәләргә тейеш.\nЯңы йылды нисәнсе ҡат ҡаршылайбыҙ?\nБыл уйын, моғайын да, әллә ни кеше күп булмаған, бары тик бер ғаилә кешеләре генә йыйылған табында уйнатылалыр. Ғаилә дөйөм алғанда Яңы йылды нисәнсе ҡат ҡаршыланғанын һәр кем тиҙ генә иҫәпләргә тейеш. Мәҫәлән, әсәйгә--30, атайға—35, өләсәйгә--50, ҡартатайға—55, балаға 10 йәш икән ти. Тимәк, был ғаилә дөйөм алғанда 180-се тапҡыр Яңы йыл ҡаршылай. Кем иң беренсе дөрөҫ яуап бирә--шуға бүләк!\nИң тәүҙә барығыҙға ла билдәле булған йырҙы һайлағыҙ. Мәҫәлән, балаларҙың “Шыршы ҡупшы кейенгән” тигән йырын алайыҡ. Берәү йырлай башлай. Уйынды алып барыусы уны ҡапыл туҡта ла, шул ерҙә йырҙы башлаусының күршеһенә әлеге йырҙы реклама йә иһә әкиәт стилендә дауам итергә ҡуша. Фантазияғыҙҙы эшкә “егергә” тура киләсәк.\nМәҫәлән, тәүге уйынсы “Шыршы ҡупшы кейенгән, беҙгә ҡунаҡҡа килгән”,--ти икән ти. Икенсеһенә реклама тура килһә, ошолайыраҡ дауам итә: “Был шыршы шул тиклем матур, ҡупшы. Һатып алырға ашығығыҙ”. Өсөнсө уйынсы йырҙа дауам итә: “Әйләнәбеҙ тирләп, йырлашабыҙ бергәләп”. Дүртенсе уйынсыға әкиәт жанры эләкһә, ул: “Эй, йырланыҡ, эй, бейенек. Шыршы эргәһендә өйөрөлдөк. Шунан Ҡыш бабай килеп сыҡты”. Артабан бишенсе уйынсы йырлай…шулай дауам итә.\nИке кәпәс алығыҙ. Береһенә һорауҙар яҙылған ҡағыҙҙы бөкләп һалығыҙ, икенсеһенә яуаптар тултырығыҙ. Тик иғтибарлы булығыҙ: ҡайһы һорауҙы алһаң да, уға теләһә ҡайһы яуап тап килергә тейеш. Һәр ҡатнашыусы һорау ала ла ҡысҡырып уҡый, артынса яуапты алып уҡый.\nФантазияға бай, шаян кеше был уйынды әҙерләһә, бик ҡыҙыҡ килеп сығасаҡ. Мәҫәлән, “Саңғыла оҫта йөрөйһөгөҙмө?”, “Йырларға яратһығыҙмы?”, “Һеҙҙе матур бейей тиҙәр. Ысынмы?”тигәнерәк һорауҙар эләккән икән ти. Ә яуаптар араһында “Был хаҡта ҡатыным ғына белә”, “Иҫерек саҡта”, “Был хаҡта кисә генә “Атайсал” гәзитендә яҙып сыҡтылар, уҡыманығыҙмы ни?”, “Был хаҡта һөйләргә ярамай, күҙ тейә” һәм башҡа һөйләмдәр булыуы ихтимал. Уларҙың ҡайһыһы булһа ла һорауҙарға тап килә.\nНисә һорау әҙерләйһегеҙ, шуныңсама яуап булһын. Алдан һәр береһен яҡшылап уҡып ҡарағыҙ.


Алтай фирмаһы Өфөлә сәғәт һымаҡ фонтан төҙөүгә контракт алды // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nАлтай фирмаһы Өфөлә сәғәт һымаҡ фонтан төҙөүгә контракт алды\n14:35, 25 февраля 2016 Иҡтисад\nАлтай фирмаһы Өфөлә сәғәт һымаҡ фонтан төҙөүгә контракт алды Фото: проект документацияһы\nӨФӨ, 2016 йыл, 25 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.\n«Коммерсант-Өфө» гәзите хәбәр итеүенсә, Барнаул ҡалаһының «Лттендер» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте Ленин майҙанында сәғәт формаһында фонтан төҙөүгә контракт аласаҡ. Алтай фирмаһы сауҙала ҡатнашырға рөхсәт алған берҙән-бер компания булды. Икенсе дәғүәсе — «Светотехника» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең (Барнаул ҡалаһы) ғаризаһы тендер документацияһына талаптарҙың тап килмәүе сәбәпле ҡабул ителмәне.\n«Лттендер» контракттың башланғыс хаҡын 600 мең һумға тиерлек — 49,6 миллионға тиклем төшөрҙө. Килешеүҙең шарттары буйынса, арт-объект ағымдағы йылдың ноябрь аҙағына төҙөлөп бөтөргә тейеш.


БЛОГРОST: Башҡортостан үҙ халҡын ауыр хәлдә ташламай\n"Рөстәм Хәмитов блогы" Йәнле-журнал-коммьюнитиһы ҡатнашыусылары был арала ғәҙәттән тыш берҙәмлек күрһәтә. Башҡортостан блогерҙарының берләшеүенә студенттарыбыҙҙың сыуалыштар башланған Ҡаһирәнән ҡайтарылыуы сәбәпсе булды. "Йәнле журнал" ҡатнашыусылары йөҙөндә йәмәғәтселек республика етәкселегенең тәүәккәл аҙымын юғары баһаланы. Шулай булмай ни, ошо арҡала Башҡортостан студенттары ғына түгел, илебеҙҙең башҡа төбәк вәкилдәре лә Мысырҙан ҡайта алды бит.\nБлогерҙар хис-тойғоларын йәшермәй: "Шәп яңылыҡ! Афарин! Иң мөһиме, республика яҡташтарыбыҙға ғына түгел, Рәсәйгә осорға теләгәндәрҙең барыһына ла ярҙам итте! Бик етеҙ эшләнеләр!", - тип яҙа tinesik никнеймы аҫтында теркәлгән блогер.\n"Афарин егеттәр! Афарин беҙҙең Президент! Яҡындарыңа ярҙам - кешелек йәшәйешенең нигеҙе. Беҙ һеҙҙең менән ғорурланабыҙ", - тип алдағы блогер менән бер тауыштан үҙ фекерен белдерә ccccccccc12c.\n"БАШвест"тың бынан алдараҡ хәбәр итеүенсә, 2 февралдә Башҡортостан Республикаһы мосолмандары диниә назараты рәйесе Нурмөхәмәт Ниғмәтуллин, "Әл-Әзһәр" ислам университетында уҡыған Башҡортостан студенттарын Мысырҙан сығарыуҙа ярҙам итеүен һорап, Президент Рөстәм Хәмитовҡа мөрәжәғәт итә. Ҡаһирәлә артабан ҡалыуҙың хәүефле булыуын аңлағас, егеттәр үҙҙәре Диниә назараты менән бәйләнешкә сыға. Шул уҡ көндә Башҡортостан чартер рейсы менән Мысырға самолет ебәрә. "ТУ-154" бортында 132 кеше Өфөгә ҡайта - улар иҫәбендә Башҡортостан студенттары, шулай уҡ Татарстан, Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһы, Ырымбур, Силәбе, Ульяновск өлкәләре, Мәскәү, Түбәнге Новгород һәм Пенза халҡы. Һәм унда бер студенттар ғына түгел, тәртипһеҙлектәр башланған ҡаланан сығырға теләгән ябай халыҡ, мәктәпкәсә йәштәге 20 бала һәм ауырлы ҡатындар ҙа була.\nЖурналистарҙың, был сара нисә һумға төштө һуң, тигән һорауына Башҡортостан Президенты Хакимиәте Етәксеһе урынбаҫары Әббәс Ғәлләмов яуап бирергә ҡыйынһынды - йәнәһе, әле иҫәпләүҙәр алып барыла, шулай ҙа бер пассажирҙан да, тәбиғи, осош өсөн аҡса алынмаясаҡ, тип ышандырҙы ул.\n""Барыһының да нисек ойошторолғанын һәм осош менән күпме проблемалар булыуын белеп, һеҙҙең ҡарарығыҙҙы батырлыҡ тип атарға мөмкин! - тип яҙа Президент блогында Ҡаһирәләге ваҡиғалар шаһиты azamatsalikhov - уның журналист булыуы күптәргә мәғлүмдер. - Самолетҡа ултырғанда һеҙ егеттәрҙең ҡыуанысына һәм күҙ йәштәренә шаһит булһағыҙ, - һәм бер нисә тәүлек аэропортта ултырып та, һаман тыуған иленә оса алмаған инглиздәр, американлылар, израиллеләр һәм украиндарҙың көнләшеп ҡарауын күрһәгеҙ икән. Унда беҙҙе вице-консул Тимур Әббәсғәләм улы ҡаршыланы, ул бер нисә тәүлек йоҡламаған, әммә республиканың үҙ халҡын да, башҡаларҙы ла ҡотҡарырға теләгәнен аңлағас, арымай-талмай ярҙам итте. Ғөмүмән, һине ярҙамһыҙ ташламаясаҡ төбәктә йәшәүеңде аңлауы шатлыҡлы!"\nМатбуғат конференцияһында Ҡөрьәнде профессиональ кимәлдә өйрәнергә теләгән студенттар менән эшләү өсөн яуаплы БР мосолмандары диниә назараты рәйесе урынбаҫары Руслан Сәйәхов, журналистар менән осрашыуға килгән студенттар үҙҙәре лә республика етәкселегенә ҙур рәхмәтен белдерҙе. Президент Хакимиәте Етәксеһе урынбаҫары, Рәсәй сит ил эштәре министрлығы һәм беҙҙең Мысырҙағы илселек менән килешеп эшләү арҡаһында ғына Ҡаһирәгә самолет ебәрә алдыҡ, тиһә лә, барыһы ла аңлай: Башҡортостан властары инициатива күрһәтмәһә, бөтәһе лә икенсе төрлө килеп сығыр ине.\n" Беҙҙекеләрҙе эвакуациялауҙа ҡатнашҡандарҙың барыһына ла рәхмәт! <...> 30 минуттан һуң унда, Ҡаһирәлә, нәмәләр башланыуын кем белә, - тип ғәҙел билдәләй блогер new_day1. - Балаларыбыҙ\nһәм ололар өсөн рәхмәт! Оперативлыҡ өсөн рәхмәт!"\nБашҡортостан етәкселегенең рейтингына был аҙым ыңғай йоғонто яһаясаҡ, сөнки республиканың һине ауыр хәлдә ташламауын аңлау - үҙе үк ҙур баһа.\n"Ватандың үҙ кешеләрен ауыр хәлдә ташламауы шатлыҡлы. Намыҫлы кешеләрҙең намыҫлы эше", - тип һығымта яһай Президент блогының әүҙем ҡатнашыусыһы, "Байтул Мал" берҙәм финанс-сәнәғәт үҙәге" хәйриә фонды башлығы Артур Нәсибуллов (nasibullov), ул, әйткәндәй, Рәсәй ислам университетында уҡыта.\nӘммә бөгөн Президент блогында хәүефле яҙмалар ҙа күренде. "Рәсәйлеләргә Ҡаһирәлә ярҙам кәрәк, - тип белдерә өфөлө Яна Ғилметдинова (yanayaseera). - Әлеге ваҡытта Мысырҙа туристик юлламалар буйынса Хургадаға йәки Шарм-Әл-Шейехҡа килгән туристарҙан тыш, бөтөн ил буйынса йөҙәрләгән үҙ аллы туристар күп. Уларға Рәсәй илселегенән бер ниндәй ҙә ярҙам күрһәтелмәй, Рәсәй граждандарын эвакуациялау алып барылмай һәм планлаштырылмай. Мысырҙа интернет һәм кәрәҙле элемтә бөтә ерҙә лә эшләмәй, барыһы ла рәсми структуралар менән бәйләнешкә инә алмай. Ҡаһирә аэропортына барып етеүе ҡатмарлы, юлда мародерҙар эш итә, өҫтәүенә, башҡа илдәрҙең граждандарын эвакуациялау арҡаһында аэропортҡа илткән юл машиналар менән тулған. Беҙ Ҡаһирәләге "Пирамиза" отелендә туҡтаған бер нисә рәсәйле хаҡында хәбәрҙарбыҙ, улар бер нисә көн элек бында килгән һәм илдән сығырға бер мөмкинлектәре лә юҡ. Әлеге ваҡытта Ҡаһирәнең төрлө районындағы бер нисә турист менән бәйләнешкә индек, улар Рәсәй илселегенән бер ниндәй ҙә ярҙам ала алмай. Шулай уҡ Александрияла бер турист барлығын беләбеҙ, әммә уның менән бәйләнеш юҡ..."


Өфө ҡалаһы етәкселеге Ағиҙел йылғаһы аша һалынасаҡ яңы күпер проектын төҙөү өсөн подрядсы ойошма эҙләй\nИке ярҙы тоташтырыусы объект Черниковка биҫтәһенең Интернациональ урамы тапҡырында барлыҡҡа киләсәк. Күпер ярҙамында Алексеевка ҡасабаһы яғына тура юл асылыр тип көтөлә. Ҡоролманың оҙонлоғо яҡынса бер километрҙан ашып китәсәк.\nПроектлаусы ойошманы асыҡлау буйынса ойоштороласаҡ аукцион 29 ғинуарға тәғәйенләнгән. Килешеү хаҡы буйынса ҡаралған 216 миллион һум ҡала бюджетынан бүленә. Күперҙе төҙөй башлау ваҡыты әлегә билдәһеҙ. Белгестәр фекеренсә, объект ҡаланың төньяҡ өлөшөндә транспорт тығынын кәметергә булышлыҡ итәсәк.


Атаһының эшен дауам итә » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Атаһының эшен дауам итә\nАтаһының эшен дауам итә 22.11.2012 // Йәмғиәт\nАтанан күргән — уҡ юнған, тигәндәре бигерәк раҫ. Мәктәпте тамамлағас, Вадим Тажмөхәмәтов һис икеләнмәйенсә аграр университеттың агрономия факультетына уҡырға инә, сөнки атаһы Хәмит Арин улы ла ғүмерен ауыл хужалығына арнаған — йәш саҡта агроном булараҡ хеҙмәт юлын башлап, аҙаҡ парторг, унан инде Ейәнсура районының “Инәк” совхозы директоры йөгөн тартҡан. Күрәһең, уның совхоз эше тип янып-көйөп йәшәүе улы өсөн эҙһеҙ үтмәгән.\nҺуңғы курстарҙа Вадим практиканы атаһы етәкселек иткән хужалыҡта үтә. Университетта яҙған диплом эше лә нәҡ “Инәк” совхозы баҫыуҙарының уңдырышлылығын күтәреү ысулдарына арнала. 1993 йылда юғары уҡыу йортон тамамлаған йәш белгес йүнәлтмәне тыуған районына ала һәм ҡайтыу менән ең һыҙғанып эшкә тотона.\nАтаһы етәкселегендә ныҡлы аяҡҡа баҫҡан һәм районда иң алдынғыларҙан иҫәпләнгән “Инәк”те лә үҙгәртеп ҡороу еле урап үтмәй. Инде матди-техник базаһы юҡҡа сыға тигән ерҙән район етәкселеге, дөрөҫ ҡарарға килеп, хужалыҡты бар мал-мөлкәте менән “Ергән” МТС-ына ҡуша. Шулай итеп, МТС-тың Ейәнсура бүлексәһе — “Инәк” участкаһы — барлыҡҡа килә. Райондың тағы ла бер нисә хужалығын ошо уҡ участкаға ҡушалар. Һөҙөмтәлә сәсеүлектәр майҙаны һәм эш фронты тағы ла арта. Ә Вадим Хәмит улы иңенә участканың өлкән агрономы вазифаһы йөкмәтелә.\n— Хәҙер хужалыҡтың 22 мең гектар ере бар. Ошо майҙанда сәсеү әйләнешен дөрөҫ ойоштороу фарыз. Диплом эшемдә үк башлаған йүнәлеште дауам итеп, ерҙең уңдырышлылығын арттырыу буйынса планды даими бойомға ашырам. Әлбиттә, был бер йыллыҡ ҡына эш түгел. Башлыса ҡандала үләнен ҡулландыҡ, әле лә ҡулланабыҙ, сөнки уның тамыры, сабылғандан һуңғы ҡалдыҡтары тупраҡтың сифатын яҡшырта. Бынан тыш, һуңғы йылдарҙағы ҡоролоҡ үҙен аҡлаған яңы технологияларҙы үҙләштерергә мәжбүр итә. Атап әйткәндә, new-till технологияһын, йәғни ерҙе һөрмәйенсә эшкәртеү алымын ҡулланабыҙ, — ти заман менән бергә атлаған агроном.\nӘйткәндәй, хужалыҡта хәҙер малсылыҡ тармағына нығыраҡ баҫым яһала — көтөүгә сығарылмайынса, ҡурала ғына аҫралған 1200 баш һыйырлы мегаферма өсөн мал аҙығы әҙерләү иң мөһим бурыстарҙың береһе һанала. Бының өсөн агрономия хеҙмәтенә лә үҙ эшмәкәрлеген ошо йүнәлештә үҙгәртергә тура килә: кукуруз, судан, люцерна үләндәре, ҡуҙаҡлылар майҙанын арттыралар. 2010 йылғы һәм быйылғы ҡоро, эҫе йәйҙә малдарҙы бесән, силос, сенаж, шулай уҡ ҡатнаш аҙыҡ менән тейешенсә тәьмин итеү өсөн кемдәрҙең генә сикә сәстәренә сал төшмәне икән?!\nВадим Хәмит улы бөгөнгө МТС-тың матди-техник базаһына, финанс мөмкинлектәренә хайран ҡала. Элек “Инәк” совхозында ғына 50 — 60-лаған комбайн була торғайны, хәҙер иһә улар башҡарған эш күләмен МТС-тың сит илдән һатып алған ҡеүәтле техникаһы “һә” тигәнсе башҡара ла ҡуя бит.\n— Ҡатмарлы техниканы хеҙмәтләндереү өсөн, әлбиттә, хәҙерге заман белеменә эйә булған кешеләр кәрәк. Шуға ла хужалыҡта башлыса йәштәр эшләй, — ти Вадим Тажмөхәмәтов.\nАтаһы ҡулы аҫтына йәш белгес булып ҡайтып төшкән Вадим хәҙер инде районда иң тәжрибәле агрономдар иҫәбендә. Оҙаҡ йылдар уңышлы эшләгәне өсөн уны район етәкселеге юғары дәүләт наградаһына лайыҡ тип иҫәпләй.


08:45, 26 октябрь 2017 версияһы\n57 байт өҫтәлгән , 4 года назад\n07:04, 26 октябрь 2017 версияһы (төҙәтеү)\n08:45, 26 октябрь 2017 версияһы (төҙәтеү) (кире алырға)\n'''Сөйәрғолов Нурмөхәмәт Әлебай улыы''' ([[9 февраль]] []) — [[СССР|совет]] һәм [[Рәсәй]] ғалимы-лингвист, [[ғәрәп теле]] белгесе. Филология фәндәре кандидаты (2004). [[Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы]] лауреаты (1994), Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (1997).\n'''Сөйәрғолов Нурмөхәмәт Әлебай улыы''' ([[9 февраль]] [[1937 йыл|1937]], [[Башҡорт Автономиялы Совет Социалистик Республикаһы|БАССР]], [[Стәрлебаш районы]], [[Ҡабыҡҡыуыш]] ауылы) — совет һәм [[Рәсәй]] ғалимы, лингвист-ғәрәп теле белгесе.\nСөйәрғолов Нурмөхәмәт Әлебай улы [[1937 йылдыңйыл]]дың [[9 февраль|9 февралендә]] [[БАССРБашҡорт АССР-ы]]-ҙыңның [[Стәрлебаш районы]]ның Ҡабыҡҡыуыш ауылында тыуған.\n1945 йылда Ҡабыҡҡыуыш башланғыс мәктәбенә уҡырға бара, 5, 6 кластарҙы [[Табылды]] ете йыллыҡ мәктәптә, 7 класты [[Ҡарағош]] мәктәбендә тамамлай (өлгөлө билдәләре менән).\n[[Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы]] лауреаты (тәржемә һәм Ҡөрьәнде башҡорт телендә нәшер итеү өсөн ([[Мәскәү]], 1994), Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (1997), филология фәндәре кандидаты (2004) — Ҡөрьәнде филология яҡтан тикшергәне өсөн. Күп баҫмалар авторы, шул иҫәптән: «Ғәрәп теленән дәреслек», «Ғәрәп теленең грамматикаһы», «Ҡөрьәнде нисек уҡырға», «Сәғүд көндәлеге», «Ике изгелек ерендә», «Европала Ҡөрьәнде өйрәнеү һәм Ҡөрьәндең башҡортса тәржемәһе» — диссертацияһы темаһы, «Дөйөм белем биреү мәктәптәре өсөн ғәрәп теле буйынса программа»; шулай уҡ «"Башҡорт телендәге ғәрәп, фарсы алынмалары һүҙлеге»"нең редакторы һәм төҙөүсеһе.\nИке тапҡыр [[Мәккә|Мәккә]]гә һәм [[Мәҙинә|Мәҙинә]]гә хаж ҡылды (2006, 2009). Һуңғы эш урыны: [[Башҡорт дәүләт университетының Стәрлетамаҡ филиалы|Зәйнәб Биишева исемендәге Стәрлетамаҡ педагогия академияһы]]ның сит телдәр кафедраһы доценты (хәҙер БДУ-ның Стәрлетамаҡ филиалы), 2006—2012 йылдар.\n== Баҫмалары ==\n[[Категория:9 февралдә тыуғандар]]\n[[Категория:1937 йылда тыуғандар]]\n[[Категория:Алфавит буйынса ғалимдар]]\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/754415 ҡабул ителгән


Радий Хәбиров эш сәфәре менән Туймазы ҡалаһында булды - Bash.News\nРадий Хәбиров эш сәфәре менән Туймазы ҡалаһында булды https://bash.news/news/113173_radij_xbirov_esh_sfre_menn_tujmazy_alaynda_buldy/?lang=bash\nИхатала торған был техника бәләкәй бер предприятие һымаҡ, ул сәғәтенә 40 тонна эре габаритлы ҡалдыҡтарҙы эшкәртеү ҡеүәтенә эйә. Операторҙар әйтеүенсә, заманса техника эш сифатын яҡшыртырға булышлыҡ итәсәк. Ә «Экология Т» төбәк операторының хеҙмәтләндереү зонаһы ҙур, предприятие дүрт ҡала, ун райондан көнкүреш ҡалдыҡтары сығара, был биләмәлә ярты миллиондан ашыу халыҡ йәшәй. Көн һайын линияға 40 берәмек техника сыға, өс мең тоннанан ашыу сүп-сар йыйыла.\nТуймазы табиптары иһә яңы йылда яңы поликлиникала эш башлай. Ҡалала балалар өсөн өс ҡатлы иркен медицина учреждениеһы сафҡа индерелә. Әлегә тиклем табиптар иҫке бинала эшләгән, корпустар ҡаланың төрлө мөйөштәрендә урынлашҡан.\nЯңы объектты төҙөүгә һәм йыһазландырыуға 336 миллион һум аҡса йүнәлтелгән. Поликлиникала заманса ҡоролмалар ҡуйылған, табиптарға ҡытлыҡ юҡ. Быйыл ғына туғыҙ педиатр эшкә килгән. Табиптар әйтеүенсә, бында Туймазылар ғына түгел күрше тирә райондар ҙа хеҙмәтләндерелә.Радий Хәбиров яңы йылдың тәүге эш көнөндә үк кескәй пациенттарҙы ҡабул итә башларға ҡушты.\nТуймазы тимер юл вокзалы ла яңы һулыш кисерә. Үткән быуаттың 60-сы йылдарында төҙөлгән объектта комплекслы ремонт үткәрелгән. Хәҙер бында яҡты, таҙа, матур. Киләсәктә автовокзалды ремонтлау ҙа талап ителә. Вокзал алды биләмәһе лә хәүефһеҙлек талаптарына яуап бирмәй. Радий Хәбиров төҙөкләндереү өсөн мөмкинлектәрҙе ҡарарға ҡушты. Хужалар әйтеүенсә, пассажирҙар был транспорт төрҙәре менән әүҙем файҙалана.\nТуймазы-арена иһә балаларҙың шат тауыштарынан гөрләп тора. Төрлө йүнәлештәрҙе үҙ эсенә алған спорт мәктәбендә 800-гә яҡын бала шөғөлләнә. Хоккей түңәрәгендәге йәш спортсыларҙың һаны ғына йөҙҙән ашыу. Республика башлығы хоккейсыларға кәрәк-яраҡтар алыу 2 миллион 350 һумлыҡ сертификат тапшырҙы.\nӘммә универсаль боҙ комплексы әле спорт менән шөғөлләнергә теләгән барлыҡ балаларҙы һыйҙыра алмай. Туймазылар яңы обьект төҙөргә кәрәк тигән фекерҙә. Радий Хәбиров был ниәтте хупланы.\nТуймазыла белем усаҡтары, балалар баҡсалары ла төҙөлә. Социаль обьекттар төҙөлөшө башлыҡ сәғәтендә ҡаралды. Район хакимиәте башлығы әйтеүенсә, халыҡты борсоған башҡа проблемалар ҙа хәл ителә, улар күберәк юлдар, һыу тәьминәте менән бәйле.\nБыл Башҡортостан башлығының Туймазы районына икенсе эш сәфәре. Уны бирелгән күрһәтмәләрҙе ҡабул итеү башҡарылған эштәрҙе тикшереү тип әйтергә мөмкин. Мәҫәлән тәүгеһендә туймазылар төбәктәең бер нисә ауылында эсәр һыу проблемаһының киҫкен тороуын белдергәйне. Әле мәсьәлә хәл ителеү алдында һыу үткәргестәре һалынып бөтөп бара


«Башҡорт телен яратып өйрәнәм», – ти Илина Бобенко\n10 Март 2018, 15:40\nОктябрьскийҙағы 9-сы мәктәптә Илина Бобенко исемле был ҡыҙҙы белмәгән һәм ихтирам итмәгән бер кем дә юҡтыр. Сөнки үҙенең ҡаҙаныштары менән ошо белем йортоноң абруйын һәм данын арттырған уҡыусы ул. Ағымдағы йылда республика Башлығы стипендияһына лайыҡ булыуы шул хаҡта һөйләй. Һәләтле ҡыҙ яңыраҡ башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса Өфөлә үткәрелгән республика, төбәк-ара олимпиадаһында ҙур уңышҡа өлгәшкән. Башҡорт телен дәүләт теле булараҡ өйрәнгән XI синыф уҡыусылары араһында ул беренсе урынды алған.\nИлина Бобенко үҙенең остазы, мәктәптең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Гәүһәр Шакирова менән.\nОктябрьскийҙағы 9-сы мәктәптә Илина Бобенко исемле был ҡыҙҙы белмәгән һәм ихтирам итмәгән бер кем дә юҡтыр. Сөнки үҙенең ҡаҙаныштары менән ошо белем йортоноң абруйын һәм данын арттырған уҡыусы ул. Ағымдағы йылда республика Башлығы стипендияһына лайыҡ булыуы шул хаҡта һөйләй. Һәләтле ҡыҙ яңыраҡ башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса Өфөлә үткәрелгән республика, төбәк-ара олимпиадаһында ҙур уңышҡа өлгәшкән. Башҡорт телен дәүләт теле булараҡ өйрәнгән XI синыф уҡыусылары араһында ул беренсе урынды алған. – Был еңеүем миңә икеләтә ҡәҙерле, – тип үҙ ҡыуанысын белдерҙе Илина. – Ни өсөн, тиһегеҙме? Былтырғы олимпиадала тик призёр ғына булғайным. Шуға сәмләнеп, икенсе йыл бәйгегә яҡшыраҡ әҙерлек менән килеп, барыбер еңеүселәр сафына баҫасаҡмын, тип үҙ-үҙемә һүҙ бирҙем. Бына быйыл теләгән маҡсатыма ирештем. Ҡайтҡас, мәктәптә мине ихлас ҡотлап, күңелемде тағын да үҫтереп ебәрҙеләр. – Шуны әйтке килә, Илина был бейеклекте үҙ тырышлығы менән яуланы, – тип һүҙгә ҡушылды еңеүсе ҡыҙҙың остазы, мәктәптә балаларға башҡорт теле һәм әҙәбиәтенән ғилем биргән, үҙе лә педагогик эшмәкәрлегендә юғары күрһәткестәргә өлгәшкәне өсөн быйылғы олимпиадала «Башҡортостан уҡытыусыһы» журналының Почёт грамотаһы менән бүләкләнгән Гәүһәр Ғәлиәкбәр ҡыҙы Шакирова. – Уҡыу йылы башында уҡ башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса V – ХI синыфтар өсөн сығарылған бөтә дәреслектәрҙе өйөнә тейәп алып ҡайтты. Олимпиадаға ныҡлап әҙерләнәм, әле шуны-быны эшләнем, тип минең эш бүлмәмә йыш инде. Көн дә бер инша яҙып, иртәгеһенә алып килеп күрһәтте. Бергә тестар яҙҙыҡ, викториналар төҙөнөк. Шулай итеп, быйылғы олимпиадаға яҡшылап әҙерләндек. Өфөлә шуның һөҙөмтәһен күреп, мин дә шатланып ҡайттым. Исем-шәрифе үк әйтеп тороуынса, Илина – ҡатнаш ғаиләлә тәрбиәләнгән ҡыҙ бала. Атаһы Александр украин милләтенән булһа, әсәһе – сығышы менән Туймазы районының Серафимовка ҡасабаһынан. Хәҙер инде ошо татыу ғаиләлә тыуып үҫкән ике ир бала ла ҡул араһына инеп килә. Ильяс менән Сәлим дә ошо 9-сы мәктәптә белем тауына үрмәләй. Әйткәндәй, Илинала башҡорт теленә булған ҡыҙыҡһыныу V синыфта уҡ уяна. Бәхеткә күрә, уның шул һәләтен тәжрибәле педагог, балаларҙың күңеленә юл таба белгән Гәүһәр Ғәлиәкбәр ҡыҙы шунда уҡ тойомлап ҡала. – Башҡорт телен өйрәнеү тәүҙәрәк кенә ҡыйын булды, аҙаҡ инде шул тиклем бирелеп, мауығып киттем, – ти стипендиат ҡыҙ. – Остазым менән фекерҙәш булып, үҙем дә башҡортса күп уҡырға тырыштым. Айырыуса Мостай Кәримдең әҫәрҙәрен яратам. Үҙем өсөн шулай башҡорт теленең байлығын асҡас, төрлө бәйгеләрҙә яулаған уңыштар ҙа оҙаҡ көттөрмәне. 2016 йылда Мәскәүгә республикаларҙағы дәүләт телен өйрәнгән уҡыусылар һәм студенттар араһында үткәрелгән Бөтә Рәсәй олимпиадаһына ебәрҙеләр. Шундай ҙур сарала ҡатнашыуым һәм сығыш яһауым мине тағы ла ҡанатландырҙы. Сөнки күп тел белеү зиһенеңде, һинең һәләтеңде үҫтерә. Шуға башҡорт теленә булған ҡыҙыҡһыныуым әле лә һүрелмәй. Әлбиттә, ҡала балаларында башҡорт теленә һөйөү тәрбиәләүҙә, уларҙа илһам уятыуҙа ысын рухлы педагог, Башҡортостан Республикаһының мәғариф алдынғыһы Гәүһәр Шакированың хеҙмәте ҙур. Нәҡ уның уҡыусылары төрлө ижади бәйгеләрҙә яҡшы һөҙөмтәләр күрһәтә. Бер нисә йыл элек ошо мәктәптән Артур Ғабдуллин башҡорт теле буйынса республика олимпиадаһында I урын яулағайны. – Илинаның телһөйәр булып үҫеүенә сикһеҙ ҡыуанам, – ти Гәүһәр Ғәлиәкбәр ҡыҙы. – Бында ғаиләнең дә роле ҙур. Әсәһе Венера ханым балаларында беҙҙең телгә матур мөнәсәбәт тәрбиәләй алған. Ул үҙе иманлы, мәҙрәсәлә күпмелер уҡып, дини белем алған кеше. Илина ла иман нурына ҡойоноп, мосолманса бик матур кейенеп йөрөй. Уның кеүек тәүфиҡлы балалар янында минең үҙемдең дә күңелем яҡтырып киткәндәй була. Был тормошта тырышлығы һәм уңғанлығы менән алдырған Илина әле ныҡышмалылыҡ менән Берҙәм дәүләт имтихандарына әҙерләнә. Ҡулына өлгөргәнлек аттестаты алғас, документтарын Ырымбур дәүләт педагогия университетының математика факультетына ебәрергә уйлай. Яҡындары менән унда барып, уҡырға инеү өсөн күпме балл йыйырға кәрәклеген дә белеп ҡайтҡан. Беҙгә инде рухи донъяһы бай булған стипендиат ҡыҙҙың алдына ҡуйған изге маҡсаттарына мотлаҡ ирешәсәгенә ныҡлы ышаныс белдерәһе генә ҡала.


Үҙебеҙҙән башлайыҡ | Всемирный курултай башкир\nPosted on 15.06.2017 by Айгуль\tLeave a comment\nБашҡорт халыҡ ижады – быуаттар буйы һаҡланып, быуындан быуынға күсеп килгән изге аманат. Шуға ла уны һаҡлауҙы, үҫтереүҙе һәр кем үҙенең бурысы тип иҫәпләргә тейеш. Был тәңгәлдә айырыуса бөгөн мәҙәниәт өлкәһендә эшләгәндәр иңенә ҙур йөкләмә һалынған. Мәләүез ҡалаһының мәҙәниәт һарайында үткән төбәк семинарында башлыса һүҙ шул хаҡта барҙы. Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы, Халыҡ ижады үҙәге ойошторған сарала республиканың көньяҡ райондарынан мәҙәниәт белгестәре ҡатнашты.\nСеминар ике өлөштән торҙо. Тәүгеһендә Халыҡ ижады үҙәгенең фольклор буйынса баш белгесе, Сәсәндәр үҙәге етәксеһе урынбаҫары, “Рәсәй башҡорттары халыҡ кейеме” проекты, “Селтәр” студияһы етәксеһе Гөлгөнә Баймырҙина сараның маҡсаты, әһәмиәте тураһында һөйләне.\nБилдәле булыуынса, республика 2020 йылда үтәсәк Бөтә донъя халыҡ ижады фестиваленә әҙерләнә. Был семинар Фольклориадаға әҙерлек сиктәрендә ойошторолған һәм өс ҙур теманы асыуҙы маҡсат итеп алған. Беренсеһе – башҡорт халыҡ кейеме, икенсеһе – халҡыбыҙҙың хәрби кейеме, әҙерлеге, кәсептәре, өсөнсөһө – халыҡ йырҙары, этник музыка үҙенсәлектәре.\nГөлгөнә Вәлит ҡыҙы халыҡ ижадын пропагандалаған проекттарҙы йышыраҡ ойоштороу зарурлығын билдәләп үтте, үҙәктең эш пландары тураһында һөйләне. Милли кейемде көн дә кейеп йөрөүҙе йәштәр араһында модаға индереү кәрәклеген һыҙыҡ өҫтөнә алды.\nХалыҡ ижады үҙәгенең халыҡ уйындары буйынса әйҙәүсе белгесе, “Мәргән уҡсы” йәйәнән атыу һәм һыбай йөрөүҙе үҫтереү буйынса коммерцияға ҡарамаған ойошма директоры Юлай Ғәлиуллин башҡорт ир-егеттәренең өҫ һәм баш кейеме, уҡ-һаҙаҡтан атыу йолалары, йәйә, уҡ яһау сәнғәте тураһында ҡыҙыҡлы сығыш яһаны.\nБашҡорт атын үрсетеү буйынса белгес, сәйәхәтсе Динислам Өмөтбаев йылҡысылыҡ буйынса тәжрибәһе менән уртаҡлашты, халыҡ кәсептәрен тергеҙеү, милли үҙенсәлекте һаҡлау, аттарға бәйле шөғөлдәрҙе тергеҙеү кәрәклеген билдәләне.\nХалыҡ ижады үҙәге музыкаль етәксеһе, композитор, Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Юлай Үҙәнбаев этномузыка үҙенсәлеге хаҡында мәғлүмәт бирҙе. Һуңғы йылдарҙа республикала йәштәр араһында байтаҡ этнотөркөмдәр барлыҡҡа килде. Былтыр Ҡыйғы районында улар ҡатнашлығында фестиваль ойошторолған, унда туғыҙ коллектив ҡатнашҡан.\nБашҡортостан халыҡ музыка ҡоралдары милли оркестры солисы, Өфө сәнғәт училищеһы уҡытыусыһы Гүзәл Үмәрғәлина сәсәнлек мәктәбен тергеҙеү, думбыра, мандолина, ҡумыҙҙы ҡурай кимәленә күтәреү мөмкинлектәрен барланы.\nРеспублика халыҡ ижады үҙәгенең бөтә эшмәкәрлеге лә халыҡ ижадын тергеҙеүгә, таратыуға бәйле. Семинарҙың икенсе өлөшөндә сығыш яһаусылар һөйләгәндәрен ғәмәлдә күрһәтеү өсөн оҫталыҡ дәресен ойошторҙо. “Селтәр” башҡорт халыҡ кейеме студияһы етәксеһе урынбаҫары Гүзәл Мостафина менән Гөлгөнә Баймырҙина башҡорт халыҡ кейемен тегеү буйынса оҫталыҡ дәресе күрһәтте.\nЮлай Ғәлиуллин менән Динислам Өмөтбаев йәйәнән уҡ атыу буйынса тәжрибә уртаҡлашыу маҡсатында “Батыр” спорт клубына йүнәлде. Гүзәл Ишморат ҡыҙы һәм Юлай Хәмит улы этномузыка һәм думбыра буйынса ғәмәли дәрес бирҙе.\nCategories: Башҡорт брендтары, Башҡорт донъяһы, Халҡыбыҙҙың рухи мираҫы\n« Милли мираҫҡа тоғролоҡ\nҺеҙҙә кейеҙ баҫалармы? Беҙҙә кейеҙ баҫалар! »


18 мартта Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Рәсәй Федерацияһы Президентын һайлауҙа ҡатнашты. Республика етәксеһе «Башҡортостан» концерт залында урынлашҡан 109-сы һайлау участкаһында тауыш бирҙе.\nТөбәк Башлығы «Уңайлы ҡала мөхитен булдырыу» федераль программаһы барышында Өфөлә төҙөкләндереләсәк ҡала биләмәһе өсөн тауыш биреүҙә лә ҡатнашты.\n– Беҙҙең өсөн иң мөһиме – илдең иҡтисади, социаль үҫеше, халыҡтың тейешле йәшәү сифатын тәьмин итеү. Беҙ – илдең һәм республиканың ышаныслы үҫеше өсөн, – тине Рөстәм Хәмитов. – Әлбиттә, бөгөнгө һайлау бик мөһим. Ил ҡатмарлы осор кисерә. Тышҡы яҡтан баҫым бара. Бер үк ваҡытта беҙ илдең үҫеш өлгөһөн күрһәтергә тейешлеген аңлайбыҙ. Ошо күҙлектән ҡарағанда, һайлауҙа ҡатнашыу бик мөһим. Халҡыбыҙ ил һәм республика яҙмышына битараф булмауын күрһәтергә тейеш. Участкаларҙа тауыш биреү әүҙем үтер , улар беҙҙә 3 меңдән ашыу, һайлаусылар күп булыр тип ышанам. Республика халҡы үҫеш, иҡтисад, социаль именлекте хуплар тип уйлайым.


Ойошмаларҙы мөлкәткә һалым буласаҡ - Дания Юрист. Адвокат бөтә Онлайн\nВарианты эксперт - күҙәтеү, түләү, депозит һәм тәжрибә - Мистер вариант\nХәүеф тураһында иҫкәртә: һеҙҙең был ҡурҡыныс капиталы ҡушылаЕвропа өсөн иҡтисади зонаға профессиональ бинарный опциондар ғына инвестор булып тора. Был сайтта клиенттар һүҙһеҙ китергә тейеш. Төп айырыу һәм анализлау өсөн спектр киң булды уның башҡа инструменттар менән сауҙа итеү баҙарында үҙ платформаһында финанс компаниялары.\n180 сауҙа булһа, күнекмә өсөн актив көслө программаһы башланды өсөн, шулай уҡ иң яҡшы техник яҡтан һөҙөмтәле эшләү компанияһы ярҙамы менән ҡылыҡһырлана.\nПрограммаларын уңайлыраҡ эшләргә компаниялары өсөн генә түгел, тәжрибәле компаниялар менән хеҙмәттәшлек бонусный трейдер бүләктәр һәм трейдер.\nСауҙа опционами брокер компанияһы менән инновацион онлайн платформа өсөн. Мөмкин генә түгел, п һатмайбыҙ, әммә һеҙҙең өсөн ios һәм android смартфон һәм кушымталар менән аша. акттар, һәм һеҙ аласаһы бушлай предприятие етештереүсәнлеген үҙенсәлектәре менән танышыу платформа менән ярҙам итә демо-иҫәбенә өйрәнеүселәр. Сауҙа итә демо-иҫәбенә башҡарыла цитаталар һәм реаль аҡса менән дә айырылмай, төрлө инструменттар өсөн сауҙа һәм анализлау шулай уҡ бер төрлө.\nБерҙән-бер айырма-ул үҙенең табыш сығарыу мөмкинлеге булмауға итә демо-иҫәбенә өйрәнеүселәр.\nАлыу өсөн демо-иҫәбенә, бер генә төймәгә басыгыз һеҙ тейеш, ялҡытҡыс һәм оҙаҡ яҙыу. Әгәр телисез икән, реаль иҫәбенә асылғайны, һуңынан төймәгә басыгыз, бер нисә секунд өсөн иҫәп асылған. Барлығы нисә юлдан ғына тултырып, көйләү параметрҙарын күсергә мөмкин. 180 сауҙа компанияһы актив бирә Бынан тыш, криптовалюта булған кеүек Bitcoin. Бер ун биш минут минут менән сауҙа опционами экспирация тиклем алып бара. Международных минималь күләме-был компанияның яҡшы сауҙа өҫтөнлөктәрен билдәләргә мөмкинлек бирә, ләкин хеҙмәт итә башлай. Бәләкәй генә сауҙаны башлау өсөн сумма аҡса менән тәьмин итеү өсөн бөтә булған сығымдарҙы өҫтөнлөк платформа ҙур сумма аҡса. Һәм артабан һеҙҙе ҙур суммала аҡса кәрәк. Меню-аналитиктар, һеҙ, сауҙа стратегияһын тасуирлау табыу, уларҙы бергә, бәлки, һеҙҙең үҙ стратегияның максималь һөҙөмтәлелеген тәшкил итә. Әгәр ҙә етерлек тәжрибә трейдеры эйә, уның менән сауҙа итеү өсөн компаниялар сигнал технологиялар ҡулланырға мөмкин, ул ваҡытта һатыу өсөн асып бирә ала. Шулай уҡ сауҙа һәм хеҙмәттәр мониторингы буйынса иң яҡшы сауҙа компанияһының стратегияһына сигнал кеше өҫтәүенә арзан.\nАктив теркәү өсөн трейдер үҙ эсенә ала һәм, уны һатып, һеҙгә күрергә графика, яҙып ала һәм уларҙы үҙ иҫәбенә копируйте асыҡ.\nТрейдер, улар менән даими бәйләнештә булыу теләге бар, баҙарға, сауҙа скачать программа һеҙҙең өсөн. Был appstore ҡушымталар googleplay һәм еңел таба. Уҡыу материалы түләүһеҙ биреү компанияларҙың ғына түгел, шулай уҡ һәр клиент өсөн вебинар. Шулай итеп, уҡыу процесын төҙөлгән, теләсә ниндәй йәш, тәжрибә лә булмаған сауҙа мәғлүмәт алырға аҡса эшләй ала һуң инде. Трейдер бөтә донъя буйынса популярлыҡ ExpertOption компанияһы араһында йыйыу дауам итә.\nЮғары сифатлы һәм уңайлы хеҙмәт күрһәтеү кеше ниндәй мөмкинлек биргән платформа эшләй ҡарамаҫтан, уның тәжрибәһе.\nХәүеф тураһында иҫкәртеү: үҙ куркынысы юғарыраҡ яуаплы сауҙа дәрәжәһе.\nБөтөн юғалтыуҙарыбыҙ үҙеңде капитал буласаҡ. Европа өсөн иҡтисади зонаға профессиональ бинарный опциондар ғына инвестор булып тора. Был сайтта клиенттар һүҙһеҙ китергә тейеш. Теләһә ҡайһы илдең юрисдикцияһына кешеләр өсөн тәғәйенләнгән сайтында йәки мәғлүмәт файҙаланыу йәки таратып биреү түгел, унда кеше йәшәгән урындағы норматив акттарҙы, ҡануниәткә ҡаршы килмәгән булыуы өсөн йәки һәм шулай эшләнә лә таралған: Австралия · Бельгия · Канада · Франция · Израиль · Япония · Латвия · яңы зеландия · Төркиә · АҠШ ·.\nҺеҙҙән түләү отпускная\nНаказателното правосъдие, свободната енциклопедия


Үгәй атаһынан көсләнгән ҡыҙ: "Түҙһәм, яҡшыраҡ булыр ине.." » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Үгәй атаһынан көсләнгән ҡыҙ: "Түҙһәм, яҡшыраҡ булыр ине.."\n12.09.2019 Үгәй атаһынан көсләнгән ҡыҙ: "Түҙһәм, яҡшыраҡ булыр ине.."\nБашҡортостанды тағы бер ғибрәтле хәл тетрәтте. Үгәй атаһы 16 йәшлек ҡыҙҙы йыл буйына даими рәүештә көсләгән.\nБыл ҡот осҡос хәл ҡыҙҙың дуҫына серен сисеүе арҡаһында билдәле була. Әхирәте полицияға хәбәр итмәйенсә булдыра алмай һәм иптәшен ошо хаҡта киҫәтә. Ә тегеһе, әллә ҡурҡышынан, үгәй атаһына йүгереп бара һәм тиҙҙән йортҡа полицейскийҙар киләсәген әйтә.\n...Ирҙе тапҡанда кәүҙәһе һыуынып өлгөрмәгән була. Ул һарайға бикләнеп, үҙ-үҙенә ҡул һала.\nЭкспертиза ҡыҙҙың тәнендә ирҙең биоматериалдарын таба - был енси бәйләнештең ысынлап та булыуын дәлилләй. Йыл буйына бәлиғ булмаған үҫмер менән ерәнгес теләген тормошҡа ашырған ир үлер саҡта ниҙәр уйланы икән? Ул һис шикһеҙ ҡурҡаҡ йән – енәйәте өсөн яуап тотоуға ҡарағанда аҫылыныуҙы хуп күргән.\nҠарап тороуға имен ғаилә – ҡатындың тәүге иренән ҡыҙы булған. Ул икенсе иргә кейәүгә сыҡҡан, унан да бала тапҡан.\nҺуңғы ваҡытта бындай йөрәк өҙгөс хәлдәрҙең әленән-әле булып торғанына өйрәнеп тә барабыҙ кеүек. Үгәй атайҙар ни өсөн ул тиклем вәхши була икән? Дөрөҫөн әйткәндә, күп әсәләр ҡыҙҙарын мыҫҡыллау, мәсхәрәләү тураһында өндәшмәүҙе хуп күрә, ир, тип иҫе китә, балаһы урынына уны яҡлаша.\nБөгөн ҡыҙ дуҫына сер сисеүенә үкенеп бөтә алмай. Был хаҡта Башҡортостан юлдаш телевидениеһы журналистарына һөйләгән. Сөнки уны үгәй атаһының туғандары ғәйепләй, дуҫтары йөҙ борған, егете лә ташлаған. “Ярай әле әсәйем бар, ул ҡайғырмаҫҡа ҡуша. Ниңә барыһын да алдан уҡ әйтмәнең, ти. Минең арҡала күпме проблема тыуҙы. Күңелем буп-буш, үҙемде 16 түгел, 40 йәшлек итеп тоям...” – ти үҫмер.


Гәзиттең номеры: 58-59 » Гәзиттең номеры: 58-59 » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Гәзиттең номеры: 58-59\nҺау бул, мәктәп!26.05.2015\n22 май ҡала-районыбыҙҙың белем биреү усаҡтары сығарылыш класс уҡыусыларын оло тормош юлына оҙатты. Был көндә 11-се класс уҡыусылары өсөн һуңғы тапҡыр мәктәп ҡыңғырауы яңғыраны. Дәрестәр, көтөп алған тәнәфестәр, аҡбур менән һыҙғыланған таҡта, талапсан уҡытыусылар, бер һүҙ менән, шаулы мәктәп тормошо артта ҡалды. Алда еңел булмаған һынау - Берҙәм дәүләт имтихандарын уңышлы тапшырыу, буласаҡ һөнәр менән билдәләнеү, теләгән уҡыу йортона уҡырға инеү көтә.\nБыйыл ҡала-районыбыҙ буйынса 456 уҡыусы - 11-се, 756 уҡыусы 9-сы класты тамамлай. 3-сө лицейҙың сығарылыш кластары ла һуңғы ҡыңғырау тантанаһын тулҡынланып көтөп алды. Аҡ таҫма, алъяпҡыс таҡҡан мөләйем ҡыҙҙан кисерештәре менән уртаҡлашам. «А» класынан Лидиә Мәҙйәрова лицейҙың алдынғы уҡыусыларының береһе.\n- Оло тормоштан беҙҙе һанаулы көндәр айыра. Әлбиттә, ныҡ тулҡынландыра, артабанғы яҙмышты хәл итәсәк дөрөҫ аҙым яһарға кәрәк бит, - тине ул. - Етди һынауҙар алдынан күберәк белем туплап ҡалырға тырышыуҙанмы, әллә һуңғы йыл булғанғамы - уҡыу йылы бик тиҙ үтте. Бар күңелдәрен һалып белем биргән уҡытыусыларҙан, иң сағыу хәтирәләр һаҡлаған лицейҙан, класташтарҙан бөтөнләй айырылаһы килмәй. Иртәнсәк әсәйемдең мәктәпкә оҙатыуын, атайымдың йылмайып ҡаршы алыуын һағынып иҫкә аласаҡмын. Бала саҡтан илемә, ғаиләмә файҙа килтерерлек һөнәр эйәһе булырға хыялландым. Теләгем тормошҡа ашырына ышанам!


Рөстәм Хәмитов Федераль финанс-бюджет күҙәтеүе хеҙмәте етәксеһе менән осрашты\n28 Сентябрь 2011, 11:46\n27 сентябрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Федераль финанс-бюджет күҙәтеүе хеҙмәте етәксеһе Сергей Павленко менән осрашты. Унда республика менән был ойошманың финанс мәсьәләләре буйынса хеҙмәттәшлеге һәм эшмәкәрлекте көйләү мәсьәләләре тикшерелде, тип хәбәр иттеләр Президенттың матбуғат хеҙмәтенән.\n- Ҡаҙнаны тулыландырыу буйынса бюджет эштәре дөйөм алғанда насар түгел. Һалымдар ҙа яҡшы түләнә, сығымдар ҙа былтырғыға ҡарағанда быйыл аҙға ғына күберәк. Планға беҙ плюс 10 миллиард һум күрһәткес менән киләбеҙ. Йәғни һалымдар килеп тора. Нигеҙҙә килемгә һалым һәйбәт түләнә. Был предприятиеларҙың яҡшы «тын алыуы» хаҡында һөйләй.\nИнвестициялар йәлеп итеү, һалым һалыу базаһын киңәйтеү өҫтөндә эшләйбеҙ. Яңы предприятиелар төҙөлөүен көйләйбеҙ. Һәр төбәк тормошо сәнәғәт һәм иҡтисади бурыстар менән тулы, - тип билдәләне Рөстәм Хәмитов осрашыу барышында.\nБашҡортостандың элек тә, бөгөн дә һәм киләсәктә лә үҫеш перспективаһы булған ҡеүәтле төбәк булып ҡалыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды.\n— Төбәгебеҙ тәбиғәт ресурстарына бай, туризм, сәләмәтләндереү, ял өсөн яҡшы мөмкинлектәр бар. Быларҙың барыһын да файҙаланасаҡбыҙ, - тине Президент.\nРеспублика Финанс министрлығы менән берлектә етешһеҙлектәрҙе бөтөрөү буйынса бер туҡтауһыҙ эш алып барыла, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.\n— Беҙ бюджет һағында торабыҙ. Бер яҡтан, республиканы үҫтереү буйынса эш алып барыу кәрәклеген аңлайбыҙ. Икенсе яҡтан, аҡсаларҙы тәләфләүгә юл ҡуймайбыҙ. Һәм был йәһәттән ҙур иғтибар бүленә, - тип белдерҙе республика башлығы.\n— Беҙ һәр ваҡыт Башҡортостанға тулы бюджетлы тотороҡло төбәк булараҡ ҡараныҡ. Бюджет менән идара итеү системаһы төҙөк булған төбәк кеүек беләбеҙ. Был бер яҡтан. Әммә икенсе яҡтан – үткән йылдарҙа ауыр хәлдә булған төбәктәр менән эшләгәнлектән, һеҙгә иғтибар бүлеп булманы. Шуға күрә хеҙмәттәшлегебеҙҙең ныҡлы иҡтисади нигеҙҙә төҙөлөүен теләр инем, - тине Cергей Павленко.


Күп ҡырлы ижадсы - Марсель Ҡотоев\nНовости ⇒ Күп ҡырлы ижадсы - Марсель Ҡотоев\nХ. Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы артисы Марсель Ҡотоев М.Ғәфүри исемендәге Башҡорт дәүләт драма театрында ҡуйылған “Ҡаһым түрә” спектаклендә башҡорт халыҡ йыры “Ҡаһым түрә”не башҡара\nХ. Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы артисы Марсель Ҡотоев М.Ғәфүри исемендәге Башҡорт дәүләт драма театрында ҡуйылған “Ҡаһым түрә” спектаклендә башҡорт халыҡ йыры “Ҡаһым түрә”не башҡара.\nСпектаклдең композиторы Урал Иҙелбаев Марсель Ҡотоевты үҙе эшкәртеүендәге башҡорт халыҡ йыры “Ҡаһым түрә”не башҡарыу өсөн махсус саҡыра. Тарихи шәхес Ҡаһым түрә образын асыу өсөн халыҡ ижад иткән йыр мөһим роль уйнай. Марсель Ҡотоев төп геройҙың уй-хәсрәттәрен, асылын йыр аша театр тамашасыһына тулыһынса еткерә.\nШулай уҡ йәш йырсы июндә Хакасияла йыл һайын уҙғарылған “Ут йыры” конкурсына әҙерләнә. Ул унда өсөнсө йыл рәттән жюри ағзаһы. Әйткәндәй, Марсель Ҡотоевтың 77 ижад миҙгелендә юбилей концерты көтөлә. Бөгөнгө көндә йырсы репертуар туплай, яңы йырҙар өҫтөндә янып эшләй.


Буҙа эсеп, талҡан ашап... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Буҙа эсеп, талҡан ашап...\nҺуңғы ваҡытта һәр кем сифатлы ризыҡтарға өҫтөнлөк бирә. Магазиндағы ялтыр-йолтор ҡаплы, ҡайҙалыр етештерелгән аҙыҡ-түлектең нисек эшләнеүе, сифаты күптәрҙә һорау тыуҙырмай ҡалмай. Шулай уҡ күп балаларҙың сит илдә етештерелгән ризыҡты ашап, аллергия сиренә дусар булыуы ла ата-әсәләрҙе һағайта.\nХалҡыбыҙҙың милли аш-һыуына иғтибарҙың артыуы, уның халыҡ араһында ҙур һорау менән файҙаланыуы күптәргә был тәңгәлдә үҙ эшен асырға булышлыҡ итте. Хәҙер сауҙа кәштәләрендә боронғо ысул менән яһалған талҡанды, эремсекте йыш осратырға була, хатта милли эсемлектәребеҙ ҡымыҙ менән буҙаны ла һатып алыу мөмкинлеге бар.\nШуныһы ҡыуаныслы: боронғо кәсепте бөгөнгә тиклем һаҡлаусылар әле күп кенә ауылдарҙа осрай. Шундай оҫталарҙың береһе, үҙенә генә хас алымдар менән талҡан эшләүсе – Әбйәлил районының Ҡаҙмаш ауылынан Гөлсирә Хамматова.\nТалҡан – туҡлыҡлы, көс биреүсе, дауалау үҙенсәлектәренә эйә милли ризыҡ. Ул хатта итте алмаштырған, шуға күрә алыҫ сәфәрҙәргә алыр булғандар. Был милли ризыҡ менән туҡланған ата-бабаларыбыҙ быуын, умыртҡа һөйәге ауырыуҙарының ни икәнен дә белмәгән. Ысынлап та, был үҙенсәлекле ризыҡтың файҙаһы бик күп. Талҡанды эшкәртер өсөн организм артыҡ энергия сарыф итмәй, сөнки бойҙайҙың туҡлыҡлы запасы 90 процентҡаса ҡулланыуға яраҡлы әҙер формаға әйләнә: аҡһымдар – аминокислотаға, крахмал – глюкозаға, шуға күрә ул мейе үҫешенә яҡшы йоғонто яһай. Шәкәр диабеты менән ауырыусыларға талҡан икеләтә файҙалы.\nӘммә төп маҡсатым – талҡанды пропагандалау түгел, ә уны өләсәйҙәребеҙҙең нисек яһауын, ошо шөғөлдөң бөгөнгә тиклем һаҡланып ҡалыуында тап Гөлсирә инәй кеүектәрҙең өлөшөн күрһәтеү, уларҙың ошо милли кәсепте йәштәргә өйрәтеп ҡалдыра алыуына рәхмәт белдереү, уны етештереү серҙәрен гәзит уҡыусыларға еткереү. Гөлсирә Хамматова талҡан әҙерләү серен ҙур ихласлыҡ менән уртаҡлашты.\n– Тәүҙә бойҙай бөртөктәрен таҙартабыҙ, йәғни уны елгәреп алабыҙ. Бының өсөн ихата уртаһына ҙур ашъяулыҡ түшәп, елдең ҡайһы яҡтан иҫкәнен иҫәпкә алып, һауытҡа ҡойолған ашлыҡты әкренләп елгәрәбеҙ. Былай иткәндә, төшөмө булмаған бойҙай ситкә оса, яҡшылары ашъяулыҡта ҡала. Артабан уны тышҡы мейестәге ҡаҙанда ҡыҙҙырабыҙ. Бер юлы биҙрәләп ҡыҙҙырып алам, – ти талҡан эшләү оҫтаһы.\nХәтеремдә, бала саҡта талҡан тартыу өсөн беҙҙең ауылда ағас тирмәнгә сират була торғайны. Күрәһең, ундай ҡорал бер нисә генә кешелә һаҡланғандыр. Ә бына Гөлсирә инәйгә ул яҡтан борсолорға түгел: уның йортонда ата-бабаларынан ҡалған, 120 йыл тоғро хеҙмәт иткән изге ҡомартҡы – ағас тирмән бар. Хатта тештәрен дә бер ваҡытта ла яңыртмағандар, шул килеш һаҡланған. Әллә күпме кешене аслыҡтан алып ҡалған был ҡомартҡыны Гөлсирә Хамматова бик ҡәҙерләп һаҡлай.\nӘҙер бойҙайҙы тирмәндә тартаһың, ярҙамсың булһа, бигерәк уңайлы. Тарттырылған он кеүек массаны табаҡҡа һалып алабыҙ. Самалап аҡ майҙы иретәбеҙ, әҙерәк кенә һыу, шәкәр өҫтәргә мөмкин. Артабан иретелгән май өҫтөнә тарттырылған массаны һалабыҙ. Самалап бер аҙ тоҙ өҫтәйбеҙ ҙә болғатабыҙ. Улар берегергә тейеш, ҡул менән эшләргә лә була. Ҡатнашманы үҙебеҙгә кәрәкле ҙурлыҡта йомарлап, батмустарға теҙәбеҙ. Бер аҙ һыуытып алғандан һуң ашарға ла була.\nӘйткәндәй, талҡанды элек башҡорттар киптерелгән ҡорот менән бергә яуға барыусыларға һалып ебәргән. Был ризыҡтар үҙенең туҡлыҡлы булыуы менән бергә, тиҙ боҙолмауы менән дә үҙенсәлекле. Шулай уҡ муйыл, ер еләге, сейә, ҡыҙыл эремсектән дә талҡан эшләргә була. Бигерәк тәмле килеп сыға. Бының өсөн йәй көнө махсус рәүештә был емештәрҙән эремсек эшләнә һәм, киптерелеп, сепрәк моҡсайҙа һаҡлана (дым тартырға тейеш түгел). Ҡыш мейестә бер аҙ киптерелеп, ағас тирмәндә тарттырыла.\nУйлап ҡараһаң, талҡан эшләүҙең сере ябай ғына. Иң мөһиме – теләк һәм дәрт кәрәк. Ниндәйҙер технологиялар ярҙамында етештерелгән, ялтыр ҡаптарға төрөлгән талҡанды һатып алғансы, милли ризығыбыҙҙы үҙебеҙсә, өләсәйҙәрсә, һәр кем эшләй ала. Ул саҡта таҙа ла, сифатлы ла, шифалы ла, файҙалы ла был ризыҡ һәр саҡ табыныбыҙҙың түрен биләр, иң яратҡан тәғәмебеҙгә әүерелер.


Ленин исемендәге АХК райондың ғына түгел, ә республиканың агросәнәғәт комплексы үҫешендә лә лайыҡлы урынды биләгән, башҡаларға өлгө булып торған алдынғы предприятиеларҙың береһе. Кооператив һәр ауыл хужалығы кампанияһын юғары әҙерлек менән ҡаршы алып, уны ойошҡалы атҡарып сыға, хеҙмәт ярыштарында бер ҡасан да алдынғылыҡты бирмәй.\nБыйылғы яҙғы баҫыу эштәренә лә хужалыҡ алдан уҡ маҡсатлы әҙерлек эштәре алып барҙы. Сәсеү агрегаттары, башҡа ауыл хужалығы машиналары, техника көҙҙән үк ремонт һыҙығына аҫтырылды, сифатлы орлоҡ фонды туплау, уны яңыртыу хәстәре күрелде. Яңы миҙгел яҡынлашыу менән предприятиеның баш инженеры Ғәле Сәғәҙәтов һәм бригадир Азат Исхаҡов етәкселегендәге ремонт бригадаһы техника-агрегаттарҙы комплектлау һәм һынаукөйләүгә тотондо. Был эштәрҙә иретеп йәбештереүсе Илнур Ишкинин, механизаторҙар наил Солтанов, Самат Сәйетов, Нуриман Гөлбәйетов, эшсе Рәмил Солтанов ҙур тырышлыҡ күрһәтте. Уларға Урал аръяғы агросәнәғәт колледжы студенттары, Таулыҡай егеттәре Азамат Сәғитов менән Азамат Дәүләкәнов та ярҙамға килде.\nҺөҙөмтәлә хужалыҡтың яҙғы баҫыу эштәренә йәлеп ителәсәк барлыҡ техника-агрегаты әҙерлек һыҙығына баҫтырылды, күптән түгел техник тикшереү ҙә үтте. – йылдағыса, яҙғы баҫыу эштәрендә 3 ҡамыл һәм 2 рәт сәскестәре эшләйәсәк, – ти Ғәле Сәғәҙәтов, – бының өсөн 2 берәмек К-700, 1 Т-150 К һәм 2 берәмек МТЗ-82.1 тракторҙары тулыһынса әҙер. Бынан тыш, орлоҡ ташыуға – 3, тырматыуға – 3 һәм катуклауға бер трактор йәлеп ителәсәк.\nБарлыҡ техника механизаторҙар менән комплектланды, улар хәүефһеҙлек буйынса инструктаж үтте, махсус эш кейемдәре менән тәьмин ителде.\n– Быйыл яҙғы сәсеү эштәрен 2670 гектарҙа атҡарыу күҙ уңында тотола, – тип билдәләне хужалыҡтың баш агрономы Урал Әхмәтйәнов. – етерлек күләмдә сифатлы орлоҡ тупланды, тейешле сәсеү кондицияһына еткерелде. Бынан тыш, 3 тонна донник, 1 тонна күстерә, 2 тонна рапс, 10 тонна судан үләне, 3 тонна кукуруз орлоғо һатып алынды. Бер үк ваҡытта иген культуралары өсөн минераль ашламалар һатып алыуға килешеү төҙөлдө, ошо көндәрҙә уны Салауат ҡалаһынан ташыу башланды.\nИген культуралары әлеге миҙгелдә 1320 гектар майҙанды тәшкил итәсәк. Шул иҫәптән бойҙай – 460, арпа – 460, һоло – 300, кәрешкә 100 гектарҙы биләйәсәк. Бер йыллыҡ үләндәр иһә 840 гектарҙа сәселеп, шуның 325 гектарында судан үләне, 415 гектарында иген ҡатнашмаһы буласаҡ. Рапс – 200, кукуруз – 100, донник – 150 һәм күстерә 60 гектарҙа сәселәсәк.\nЙәмил Үҙәнбаев етәкләгән ырҙын табағы коллективы орлоҡто ағыулауға әҙерлек эштәре менән әүҙем шөғөлләнә, бында водитель Рәхимйән Ғәлин, механизатор Илшат Сирбаев, эшселәр Заһир Салихов, Дамир Сәлимов һәм Эрнст Исламғолов маҡтауға лайыҡ.\nПредприятиела һәр ауыл хужалығы кампанияһы осоронда дәртләндереү саралары ҡулланыу, ярыш иғлан итеү матур йолаға әүерелгән, ул иһә эш һөҙөмтәһен күтәреүҙә ҙур роль уйнай. Быйылғы миҙгелгә лә ярыш шарттары булдырылып, яҙғы баҫыу эштәре осоронда иң яҡшы һөҙөмтәгә ирешкәндәр аҡсалата премия менән бүләкләнәсәк.\nХужалыҡ рәйесе Ғәлим Булат улы Сәлимов билдәләүенсә, яңы миҙгелдең игенсе өсөн ҡулай килеүе, тупраҡта дымдың етерлек булыуы көтөлә. Әммә, тип билдәләй тәжрибәле етәксе, барыһы ла сәсеүҙе тейешле технологиялар нигеҙендә һәм сифатлы, ойошҡанлы атҡарыуға бәйле буласаҡ.\nМайҙандар өлгөрөү менән ленин исемендәге АХК дым ҡаплауға һәм күп йыллыҡ үләндәрҙе тырматыуға төшәсәк. Танылған хужалыҡтың быйылғы яуаплы миҙгелде лә ойошҡанлы атҡарып сығырына шикләнмәҫкә мөмкин.\nҺҮРӘТТӘ: “Техника-агрегаттар тулы әҙерлектә!” – ти егеттәр


Энәк буйы йәмле, ҡымыҙы тәмле » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Ауыл хужалығы » Энәк буйы йәмле, ҡымыҙы тәмле\nРус ҡатыны башҡорт эсемлеге яһай.\n– Һылыуҡайым, әйҙә, алға үт.\n– Ҡурҡма, бәләкәсем, ҡурҡма.\nМария Породькина һауын бейәләре менән шулай наҙлы, йомшаҡ һөйләшә. “Саҡ ҡына ҡатыраҡ өндәшһәң, йә үрәпсенә башлайҙар, йә һөттәре юғала”, – ти ул.\nКөндәр буйы Энәк йылғаһында һыу эсеп, тау һәм яланда үлән утлап, арҡалары эйәр күрмәй иркенлектә сабып үҫкән малҡайҙар бит улар, шуға бигерәк ҡырағай холоҡлолар. Уның ҡарауы, һөттәренең шифаһын тирә-яҡта маҡтап һөйләйҙәр.\n– Былтыр күрше ауылдан бер ир Өфөлә йөрәгенә ҡатмарлы операция яһатып ҡайтты. Ул, көн дә машинала килеп, яңы һауылған бейә һөтө эсте. Бер йәйҙә яҡташыбыҙ күҙгә күренеп шәбәйҙе, йөҙөнә алһыулыҡ йүгерҙе. Көҙ тикшеренергә барғас, анализ һөҙөмтәләре табиптарҙы таң ҡалдырған. Ҡаны шул осорҙа операция яһатҡан кешеләрҙекенән күпкә яҡшыраҡ, таҙараҡ булып сыҡҡан, – тип ҡыуанып һөйләй Мария Николаевна.\nБашҡорт милли эсемлеген әҙерләү нескәлектәрен рус ҡатыны Сапыҡ ауылында йәшәгән, хәҙер инде туҡһанға еткән Хөмәйрә Хөсәйенованан өйрәнгән. Инәһенән күргән – тун бескән, тигәндәй, техникумда һөт ризыҡтары технологына уҡып сыҡҡан ҡыҙы Анастасия диплом эшен ҡымыҙ темаһына арнаған, хатта балалар өсөн еләкле ҡымыҙ эсемлеге рецебын уйлап сығарған.\n– Эшкә килгәнемдә ашҡаҙаным ауыртып яфалай ине, бейә һөтө, ҡымыҙ эсә башлағас, гастриттың нимә икәнен дә оноттом. Тағы ла холестерин күрһәткесе менеп киткәйне, хәҙер тейешле кимәлгә төштө, – тип сөсө эсемлектең шифаһын маҡтап бөтә алмай ихлас ҡатын.\nИшбирҙеләге йылҡысылыҡ фермаһы “Утар” йәмғиәтенә ҡарай. Уның генераль директоры Азамат Айытҡолов фермаға етәкселек итеү, бейә һауыу, ҡымыҙ бешеү кеүек эштәрҙе тулыһынса Мария Породькинаға ышанып тапшырған. Бигерәк мал йәнле шул үҙе – ана, һауын бейәләренә “Һылыуҡай”, “Муйылҡай”, “Аҡсарлаҡ” кеүек матур ҡушаматтар таҡҡан! 30 баштың береһен дә буш ҡалдырмаған. Наҙлы бейәләр ҙә һауынсыны яҡын күрә – йәй айҙарында көнөнә 100 – 115 литр һөт биреп һөйөндөрә.\n180 баш йылҡы малының именлеге, таҙалығы өсөн малсылар Владимир Породькин менән Евгений Суняйкин яуаплы. “Аттарҙы ҡарап йөрөтөргә тағы бер шәп ярҙамсыбыҙ бар”, — тип мут йылмая улар, барыһынан бер баш аша ҡарап торған күк айғырға ымлап.


Төбәктә халыҡҡа күрһәтелгән түләүле хеҙмәттәр күләме ғинуарҙа 1,5 процентҡа артҡан // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nТөбәктә халыҡҡа күрһәтелгән түләүле хеҙмәттәр күләме ғинуарҙа 1,5 процентҡа артҡан\n11:16, 18 февраля 2013 Иҡтисад\nБашҡортостанда халыҡҡа күрһәтелгән түләүле хеҙмәттәр күләме ғинуарҙа 1,5 процентҡа артҡан. Федераль дәүләт статистика хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса Территориаль органы мәғлүмәттәре буйынса, үткән айҙа күрһәтелгән түләүле хеҙмәттәр күләме 14,1 миллиард һум менән билдәләнә. 2012 йылдың ғинуарында был һан 12,9 миллиард һум тәшкил иткән.\nТүләүле хеҙмәттәрҙең ҙур өлөшө – 27,5 проценты (3,9 миллиард һумға яҡын) – коммуналь хеҙмәттәргә тура килә. Икенсе урында – транспорт хеҙмәттәре (16,5%), өсөнсөлә – элемтә хеҙмәттәре (12,3%), дүртенселә – торлаҡ хеҙмәттәре (10,9%), бишенсе урында – барлыҡ көнкүреш хеҙмәттәре комплексы (9,5%).\nКөнкүреш хеҙмәттәре күләме, 2011 йылдың ғинуары менән сағыштырғанда, үткән айҙа 5,8 проценҡа артҡан. Күрһәтелгән хеҙмәттәрҙең яртыһынан күберәге торлаҡ төҙөүгә һәм ремонтлауға тура килә (52,4%, 701 миллион һум). Икенсе урында кейем тегеү һәм ремонтлау килә (8,8%, 118,3 миллион һум).\nКер йыуыу хеҙмәтләндереүҙәренә һорау 65 процентҡа кәмегән, ә бына аяҡ кейеме ремонтлау, буяу һәм тегеүгә һорау 54,4 процентҡа артҡан.


Мәктәптә туҡланыу сифаты нисек?\n10 ноябрь 2020, 18:39\nРеспубликаның Йәмәғәт палатаһы мәктәптәрҙә туҡланыу сифатын тикшереү өсөн аноним һораулама ойоштора. Ата-әсәләр унда ҡатнашып, үҙ фекерен еткерә, балалары уҡыған мәктәптәге хәл-торош менән уртаҡлаша ала. Һорау алыу 30 ноябргә тиклем дауам итә.\nРәсәй Президенты Владимир Путин башланғыс класс уҡыусыларын бушлай ашатырға тигән күрһәтмә биргәйне. Йәмәғәт палатаһында билдәләп үтеүҙәренсә, Башҡортостан төбәктәр араһынан беренселәрҙән булып был тәҡдимде күтәреп ала һәм бойомға ашыра.\n"Бушлай яҡшы тигәнде аңлатмай әле, шуға күрә ата-әсәләрҙең мәктәптәрҙә туҡланыу сифаты хаҡында фекерҙәрен белергә ҡарар иттек. Балаларҙы һәйбәт ашаталармы, насармы - белгебеҙ, хаталар булһа, уларҙы төҙәткебеҙ килә", - тип билдәләне Башҡортостан Йәмәғәт палатаһының мәғариф, мәҙәниәт, спорт, йәштәр сәйәсәте буйынса комиссия рәйесе Лида Исәргәкова.


«Һәләт, теләк һәм тырышлыҡ кәрәк» » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Мәғариф, мәҙәниәт » «Һәләт, теләк һәм тырышлыҡ кәрәк»\n- Ирек Шамил улы, үҙе-геҙ менән яҡынданыраҡ таныштырып үтһәгеҙ ине.\n- Мин 1973 йылдың 3 ғинуарында Миндәк ауылында донъяға килгәнмен. Әсәйем - Тәслимә Алтынбай ҡыҙы ғүмере буйы уҡытыусы булды, математика фәненән белем бирҙе. Атайым Шамил Мәғәсүм улы Миндәк руднигының ҡораллы һаҡ бүлеге начальнигы вазифаһын биләне, шунан хаҡлы ялға сыҡты. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, 2008 йылда 76 йәшендә яҡты донъянан китте.\n- Музыкаль һәләт ҡаса-ныраҡ үҙен һиҙҙертә баш-ланы?\n- Минең әсәйем мандолинала уйнай, матур йырлай, бигерәк тә оҙон көйҙәрҙе оҫта башҡара. Атайым скрип-кала уйнаны. Ғөмүмән, туғандарым араһында йырлаусылар, музыка ҡоралында уйнаусылар күп. Мин үҙемде белгәндән йырларға ярата инем, ә баянға мөхәббәт былай башланды: 3-сө класта уҡығанда Килмәк мәктәбенә Миндәктең музыка мәктәбенән Миңлеғәле Ямалетдинов («Михаил Ямалетдинович» тип йөрөттө уны урындағы халыҡ) тигән уҡытыусы килде. Баянда шул тиклем матур итеп уйнаны ул. «Эх, шулай итеп уйнарға өйрәнергә ине», - тип хыялланып ултырҙым шунда. Әсәйем мәктәптә эшләгәс йәйге ремонт ваҡытында мәктәптең баяны беҙҙең өйҙә булып торҙо. Бындай форсатты ҡулдан ысҡындырманым, үҙ аллы баянда уйнарға өйрәндем.\nӘ быға тиклем атайым беҙгә гармун һатып алып биргәйне. Уның менән уйнай белә инем инде. Минән күрмәксе өс йәш-лек Әлфиә лә музыка ҡоралын үҙләштерҙе. Хатта, иҫләйем, «Ураҡ һәм сүкеш» гәзите хәбәрсеһе килеп, фотоға төшөрөп туғаным тураһында мәҡәлә сыҡҡайны.\nБаянсының Килмәккә килеүе эҙһеҙ үтмәне - бар класс менән музыка мәктәбенә яҙылдыҡ. Тик бер йылдан өс кенә кеше тороп ҡалдыҡ.\n- Нигеҙ булғас мәктәпте тамамлау менән, моғайын, юғары уҡыу йортона юл алғанһығыҙҙыр?\n- Юҡ. Юғары уҡыу йортона инеү теләге менән янманым. Тәү сиратта әр-мелә хеҙмәт итәһем килде. Ата-әсәйем ебәргәс, Өфөгә барып ҡайттым, йәнәһе, уҡырға инергә. Артыҡ тырышлыҡ күрһәтмәгәс, һөҙөмтә булманы. БДУ-ның журналистика факультетына инергә булдым. Имтихандарҙы яҡшы ғына биреп килә инем, һуңғы имтиханға йоҡлап ҡалғанмын. Һуңлап килгәс, һуңғы имтиханды тейешенсә яҙып өлгөрмәнем. Һөҙөм-тәлә бер балл етмәне. Кешенең үҙенең теләге булмаһа, көсләп бер ни ҙә эшләтеп булмайҙыр ул. Ахырҙа, һөнәрселек училищеһында водителгә уҡып сыҡтым. Архангельск өлкәһенең «Плесецк» космодромында хеҙмәт иттем.\nӘрменән һуң, Өфөлә ары-бире һуғылып йөрөй торғас, Томск ҡалаһына, «Башҡорттар үҙәге»нә эшкә саҡырҙылар. Мин оҙаҡ уйлап тормай, тәҡдимде ҡабул иттем. Ансамбль етәксеһе итеп тәғәйенләнеләр, шунда мин тәү тапҡыр ҙур сәхәнәгә сыҡтым, демо-кассетамды яҙҙырҙым. - Артабан ниндәйерәк уңыштар көтә ине һеҙҙе?\n- Өс йылдан Өфөгә кире ҡайттым. Тик бында мөрәжәғәт итерлек, барып һуғылырлыҡ бер кешем дә юҡ ине. Башҡа әмәл ҡалмағас, бөтөнләй таныш булмаған Ҡазанға сығып киттем. Бушҡа түгел бу-лып сыҡты, яҙмыш мине продюсер Ринат Ғиниәтов менән осраштырҙы. Ул Оскар Усманов тигән ке-ше менән таныштырҙы. Уларҙың үҙ тауыш яҙҙырыу студиялары бар ине.\nОскар Усманов татар һәм башҡорт эстрадаһында һә-ләтле композитор, оҫта аранжировщик булараҡ билдәле. Уның ижадтарын Айҙар Ғәлимов, Хәниә Фәрхи, Гүзәл Уразова, Зәйнәп Фәрхетдинова, Рәсим Низамов һәм баша күп популяр йырсылар башҡара. «Ғүмерҙәр үтә икән ул», «Ҡулдар ҡулда», «Яраттым шул, яраттым», «Рәхмәт һиңә», «Оҙаҡ йәшә, әсәй» һәм башҡа йырҙары киң халыҡ ҡатламына таныш. Миңә был һәләт эйәһе менән эшләргә насип булды. Тәүге кассетам да унда яҙҙырыл-ды. Артабан Риф Арыҫла-нов менән бәйләнешкә инеп йырҙарым радио һәм телевидение аша Башҡортостанда ла яңғырай башланы. Ватандаштарым мине танып белә башлаған тәүге йыр - «Зәңгәр томандар артында» булды. Артабан, «Йондоҙҙар күп, бик күп һанаһаң», «Ғүмерҙәр үтә икән ул» йырҙары китте.\n- Ижадығыҙҙа ниндәй темалар яңғырай?\n- Минең репертуарым барыһына ла яҡшы таныш, сөнки унда халыҡ теленән төшмәгән хит йырҙар өҫ-төнлөк ала: «Урмандарға керһәм», «Үҙ яғыма ҡайтһам», «Үпкәләһәң, әйҙә үпкәлә», «Уфтанма» һәм башҡалар. Шулай уҡ, «Йондоҙҙар күп, бик күп һанаһаң», «Ғүмерҙәр үтә икән ул», «Ҡайындар араһында», «Һыуҙар аға» күптәрҙең күңеленә хуш килде. Әлбиттә, мөхәббәт темаһы үҙәк урында тора. Был йәһәттән Гөлназ Биктимерова («Кил әле», «Күҙ нурым»), Гөлшат Арыҫланова («Кил, иркәм!») кеүек йырсылар менән матур дуэттар яҙҙырылды. Ғөмүмән, йөкмәткеле, йөрәктәргә үтеп инерлек йырҙарҙы үҙ итәм.\n- Ҡасандан үҙегеҙҙе продюсер булараҡ һынай башланығыҙ?\n- Ҡазанда эшләгәндә үк Гөлнара Тимержанова, Фәрит Таишев, Лилиә Хәмитоваларҙы саф башҡортса йырлатып, яҙмаларҙы Риф Арыҫ-лановҡа ебәреп торҙом. 2003 йылда Өфөгә «БТВ-Медиа» директоры итеп эшкә саҡырҙылар. 2010 йылға тиклем ошонда генераль продюсер ва-зифаһын башҡарҙым.\n- Тимәк, һеҙ йәш һәләт эйәләрен эстрада юлына сығарыу менән шөғөлләндегеҙ?\n- Эйе, башҡорт эстрадаһының байтаҡ «йондоҙҙары» - минең хеҙмәт емешем. Һүҙҙең дөрөҫө кәрәк, сәнғәт, тәү сиратта, бизнесҡа нигеҙләнә. Һәләт кенә әҙ. Популяр, танылған йырсы булып китер өсөн, тәү сиратта, хит булыр-лыҡ, ҡарты-йәшенең теленән төшмәҫлек йыр һәм башланғыс капитал кәрәк. Хиттарҙы талантлы авторҙар, яҡшы композиторҙар тыуҙыра. Артабан сират аранжировка оҫтаһына етә, ул булған материалды үҙенсәлекле итеп «биҙәп» бирә. Был кешеләрҙең береһе лә бушҡа эшләмәй. Йырсының образы, стиле, сәхнәлә үҙен тотошо ла иҫәпкә алынырға тейеш. Шунан башлана инде концерттар, радио, телевидение, интернет аша ошо йырсынан «йондоҙ» яһау. Бөгөнгө көндә дисктар сығарыу - үҙен аҡламай. Интернет селтәре һәм гастролдәргә сығыу - бына халыҡ һөйөүен яулауҙа төп са-ра. Башҡорт эстрадаһы артистары ни өсөндөр республика сиктәренә сығырға тартына. Ә кесе Ватаныбыҙ бәләкәй, бер үк районға йыл һайын килә башлаһаң, әлбиттә, тулы зал йыйыуы ҡыйын. Шуға күрә күрше өлкәләргә, ҙурыраҡ ҡалаларға йөрөргә кәрәк. Йырсы булам тиһәң, һәләт, теләк һәм тырышлыҡ талап ителә.\n«Йондоҙҙар» асыу өсөн «Моң» студияһында «Моңдаръя», «Башҡорт йыры» кеүек фестивалдәр уҙғара башланыҡ. Башҡортостан һәм Татарстан биләмәләрендәге беренсе коммерция телеканалы «Туған тел» дә «Моң» студияһында барлыҡҡа килде.\n-Уңышлы проектта-рығыҙҙың береһе - Радик Юлъяҡшин хаҡында һөйләп үтегеҙ әле.\n- Эйе, был бик уңышлы проект булып сыҡты. Бөгөнгө көндә рейтинг буйынса Радик Юлъяҡшин ике республикала ла беренсе урында тора. Ул хәҙер Рәсәй ҡалалары буйлап уңышлы сығыш яһай, халыҡ яратып ҡабул итә. Әйткәндәй, Мәскәүгә, Татарстанға йөрөй башлағас мил-ләттәштәрҙән төрлө һүҙҙәр ишетелде. Имеш, ул үҙ Башҡортостанына хыянат итә. Әммә мин бындай фекерҙәрҙе иҫәрлек тип һанайым. Радик Юлъяҡшин Татарстанда башҡорт егете булараҡ сығыш яһай. Мәҫәлән, Сосо Павлиашвилины алайыҡ: грузин кешеһе рус телендә йырлай. Әммә үҙенең милләтен йәшермәй. Ул һатлыҡ йән булып сығамы? Юҡ, әлбиттә. Әгәр Радик үҙен күрше өлкәлә татар тип йөрөһә, уны тәнҡитләргә мөмкин булыр ине. Ә ул, киреһенсә, үҙ милләтенең, халҡының бәҫен күтәрә, данлай. Шулай итергә кәрәк тә.\n- Райондың гүзәл зат вә-килдәрен иң ҡыҙыҡһын-дырған һорау шәхси тормо-шоғоҙ хаҡында булыр, буғай...\n- 2010 йылда минең өсөн мөһим ваҡиға булды - өйләндем, Ҡазан ҡыҙын кәләш итеп алдым. 2002 йылдан дуҫлашып йөрөһәк тә, мөнәсәбәттәрҙе рәсмиләштергәндән һуң тормош үҙгәрҙе... Бер һүҙ менән ғаилә тормошо бер йыл ғына дауам итте. Әммә, йәмһеҙ айырылышманыҡ, әлеге көндә лә дуҫтарса аралашабыҙ.\n- Киләсәккә пландарығыҙ ниндәй?\n- Әлегә тиклем мин, башлыса, башҡаларҙың сәнғәт тормошо менән шөғөлләнһәм, хәҙер тулы кимәлдә үҙемдеке менән булырға ваҡыт етте. Ә яҡын киләсәктәге пландарға килгәндә, 13 декабрҙә 18.00 сәғәттә - Миндәктә, 14 декабрҙә ҡала филармонияһында, «Шаулай урман» тип исемләнгән концертым үтәсәк. Унда халыҡ яратып ҡабул иткән, күптән таныш, әммә әле һаман күңелгә яҡын йырҙар менән бер рәттән өр-яңылары ла яңғыраясаҡ. Шулай уҡ ижадташ дуҫ-тарым сығыш яһаясаҡ.\n- Ирек Шамил улы, әңгәмәгеҙ өсөн ҙур рәхмәт!


Яңы форматтағы ултырышта яңы бурыстар билдәләнде\n29 Ғинуар 2018, 19:10\nУҙған йылға йомғаҡ яһау буйынса йыйылыш бы-йыл Юлдыбай ауылында яңы форматта: дөйөм ауыл биләмәһе халҡының сходы түгел, ә депутаттар, әүҙем йәмәғәтселек һәм учреждениелар етәкселеге менән киңәйтелгән ултырыш рәүешендә үткәрелде. Уның эшендә район хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары М.С.Солтанов ҡатнашты.\nКөн тәртибенең беренсе мәсьәләһе буйынса ауыл биләмәһе хакимиәте башлығы Ю.Ғ.Иҫәкәев отчет доклады менән сығыш яһаны. Ул үҙе етәкселек иткән ике йыл эсендә биләмәлә башҡарылған эштәргә, булып үткән ваҡиғаларға, хәл итеүҙе көткән проблемаларға ентекле анализ яһаны. Әйтергә кәрәк, Йылайырҙан ҡала районда иң ҙур булған ауыл биләмәһендә атҡараһы эштәр ҙә, хәл ителәһе мәсьәләләр ҙә, байтаҡ ҡына. Әлеге көндә дүрт ауылды берләштергән биләмәлә 2200-ҙән ашыуыраҡ кеше йәшәй. Шуларҙың яртыһынан саҡ ҡына әҙерәген хеҙмәт йәшендәгеләр, ҡалғандарын пенсионерҙар һәм балалар тәшкил итә. 53 шәхси предприятиеның 13-ө крәҫтиән (фермер) хужалығы иҫәпләнә, 60-тан ашыу кеше ситтә йөрөп эшләй. Биләмә етәкселеге, депутаттар корпусы, старосталар, учреждениелар һәм йәмәғәт ойошмалары етәкселәре менән берлектә бик күп яҡшы эштәр башҡарылған, яңы башланғыстарға нигеҙ һалынған, уңыштарға өлгәшелгән.\n– Был арауыҡта беҙҙең төп эшебеҙ сығымдарҙы кәметеүгә, ауылдарҙа һәм уларҙың тирә-яғында тәртип урынлаштырыуға, ошоғаса булған етешһеҙлектәрҙе бөтөрөү өҫтөндә эшләүгә йүнәлтелде, – тине үҙенең сығышында Ю.Ғ.Иҫәкәев. – Дөйөм алғанда, биләмәнең социаль-иҡтисади хәле тотороҡло, инфраструктураһы үҫешкән. Булған учреждение һәм ойошмалар: урта мәктәп, балалар баҡсаһы, агроинженерия колледжы, ауыл да-уалау амбулаторияһы, ике ФАП, ике мәҙәниәт һәм ял үҙәге, китапхана, почта һәм һаҡлыҡ банкы бүлексәләре, райпо магазины, тиҫтәләгән шәхси сауҙа нөктәһе, ике автосервис, алты шәхси пилорама яҡшы ғына эшләп килә. Социаль-иҡтисади хәл-тороштоң тотороҡлолоғоноң төп күрһәткесе – ул биләмә хакимиәтенең бюджеты, ә ул, үҙ сиратында, һалымдарҙан туплана. Хакимиәт белгестәре һалымдарҙы йыйыу өҫтөндә даими эшләй.\nӘйтергә кәрәк, был йүнәлештәге тырышлыҡ үҙ һөҙөмтәһен биргән: һалымдарҙың барлыҡ төрҙәре лә, атап әйткәндә, физик шәхестәрҙең, ауыл хужалығының, мөлкәт, транспорт, ер һалымдары, дәүләт пошлинаһы – бөтәһе лә арттырып үтәлгән.\nБөтә ерҙәге кеүек үк, демография мәсьәләһе Юлдыбайҙа ла киҫкен тора: 2016 йылда биләмәлә 26 бала донъяға килһә, 2017 йылда 15 кенә сабый тыуған. Быйыл иғлан ителгән Ғаилә йылында Юлдыбайҙа тыуым артыр тип өмөтләнәбеҙ.\nШәхси хужалыҡтар үҫешергә тейеш кеүек – ни тиһәң дә унан байтаҡ ҡына килем алырға мөмкин. Үкенескә күрә, юлдыбайҙарҙың бары өстән ике өлөшө генә мал тота, ә һөт йыйыу бары Һынташта ғына ойошторолған. Мал тотҡан кешеләрҙең уны көтөүгә илке-һалҡы ҡарауы, малдарын көтөүгә ҡыумауы, баҫыуҙарҙы тапатыу осраҡтарының йыш булыуы тураһында ла телгә алынды.\nГраждандарҙың мөрәжәғәттәре бу-йынса һәм насар йәшәүсе ғаиләләр менән эшләү ҙә юлға һалынған. Үткән йылдарҙа “насар йәшәүсе” булараҡ иҫәптә торған 12 ғаиләнең әле 5-әүгә ҡалыуы һөйөнөслө күренеш. Тимәк, был юҫыҡта медицина хеҙмәткәрҙәре, участка инспекторы, район хакимиәтенең балиғ булмағандар эше буйынса комитеты һәм опека органдары менән берлектә алып барылған даими рейдтар, иҫкәртеү һәм тәрбиә саралары һөҙөмтә бирә.\nБашҡа бик күп эштәрҙе лә маҡтап телгә алырға мөмкин. Янғынға ҡаршы саралар, социаль ярҙамға мохтаж мөмкинлектәре сикләнгән граждандарҙы һәм тыл ветерандарын ҡарау, спорт ярыштарында ҙур уңыштарға өлгәшеп килгән “Батыр” физкультура-сәләмәтләндереү комплексы хеҙмәткәрҙәре һәм ветеран спортсыларҙың, мәҙәниәт йортоноң һәм китапхананың, ағинәйҙәр ҡороноң, почта һәм һаҡлыҡ банкы хеҙмәткәрҙәренең, ветеринарҙарҙың эшмәкәрлегенә юғары баһа бирелде һәм барыһына ла рәхмәт белдерелде.\nУрындағы башланғыстарҙы яҡлау программаһы буйынса үткән йыл урамдарҙы яҡтыртыу буйынса ҙур эштәр башҡарылған. Уны тормошҡа ашырыу өсөн бар көсөн һалған инициатива төркөмө ағзаларына: Фазылйән Шәрипов, Сәхей Моталлапов, Рәшит Ҡасимов, Рәшит Иҫәндәүләтов, Зәкир Булатов, Радик Мусин, Виктор Чернышовтарға ла айырым рәхмәт һүҙҙәре әйтелде. Быйыл ошо проект ярҙамында Юлдыбай дауалау амбулаторияһына капиталь ремонт яһарға иҫәп тоталар. Әле конкурсҡа заявка бирелгән, смета төҙөлгән.\n– Быйыл да эшләйһе эштәр байтаҡ, – тине Юлай Ғәйнетдин улы. – Ауыл эсендәге юлдарҙы ипләйһе, һыу селтәрен ремонтлайһы, “Батыр” комплексы янындағы территорияны төҙөкләндерәһе, урамдарҙы йәшелләндерәһе, Воскресенка ауылы клубының ҡыйығын ремонтлайһы бар. Уларҙы һәм башҡа бик күп көндәлек мәшәҡәттәрҙе йырып сығыу өсөн дөйөм тырышлыҡ кәрәк. Хакимиәт менән берлектә йәмәғәтселектең, ойош-\nмалар һәм учреждениеларҙың, хеҙмәт коллективтарының, депутаттар корпусының берҙәм хеҙмәте, йылдар дауамында тупланған тәжрибә уларҙы тормошҡа ашырырға ярҙам итер тип ышанам.\nУлтырышта шулай уҡ ауыл советы депутаттары Рәйес Байназаров, Илшат Яманғолов, Юлай Айытҡолов, Илнур Ҡорбанғәлиев, Хөснөлхаҡ Ҡоҙашев, Воскресенка ауылы старостаһы Дәүләткилде Рәмов, урта мәктәп директоры Илфат Алғошаев, экология һәм тәбиғәтте һаҡлау буйынса район инспекторы Наил Моталлапов, мәҙәниәт йорто директоры Әмир Моталлапов, полицияның участка хеҙмәткәре Нуретдин Мәхмүтов, әүҙем йәмәғәтсе Фазылйән Шәриповтар сығыш яһаны һәм ауыл биләмәһендә отчет осоронда башҡарылған эштәрҙең күплеген тағы бер ҡат раҫланы. Айырыуса төҙөкләндереү, йәшелләндереү һәм тирә-яҡ мөхитте һаҡлау буйынса ойошторолған саралар бары тик маҡтауға ғына лайыҡ.\nЮлдыбай ауыл биләмәһе хаки-\nмиәтенең һәм депутаттар корпусының үткән йылғы эшмәкәрлеге ҡәнә-ғәтләнерлек тип табылды.\nУлтырышты район хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары М.С. Солтанов йомғаҡланы.\n– Яңы форматта үткән ултырыш бик эшлекле, йәнле булды, халыҡ әүҙем ҡатнашты, – тип билдәләне Марс Салауат улы. – Депутаттарҙың отчет биреүе лә һөҙөмтәле. Һәр кем башҡаларҙың башҡарған эшен тыңлап, үҙе өсөн һығымта яһап, фәһем алып ултырғандыр. Киләсәктә лә эшегеҙҙә уңыштар теләйем!


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - КИТАП МАГАЗИНЫНДА НИҢӘ БАШҠОРТСА КИТАПТАР ЮҠ? - 2015 - Мәҡәләләр\nКИТАП МАГАЗИНЫНДА НИҢӘ БАШҠОРТСА КИТАПТАР ЮҠ?\nУл ҡала Өфө тип атала...\nтип йырлап үҫһәм дә, әлегәсә бер тапҡыр ҙа республикабыҙҙың баш ҡалаһын күрергә насип булманы. Китаптағы һүрәттәрҙән, телевизор экрандарынан күреп кенә белгән Өфөбөҙгә быйыл, ниһайәт, аяҡ баҫырға насип итте. Һүрәт - һүрәт инде, ни тиклем генә сағыу һәм сифатлы булмаһын, Башҡортостаныбыҙҙың йөрәге булған баш ҡалабыҙҙың бар матурлығын, күркәмлеген, мөһабәтлеген, ғәйрәтлеген күрһәтә алмай. Ҡалаға инмәҫ элек үк башланған күренештәр күңелгә ятып, һөйөнөс бүләк итә. Аэропорт яғынан автомобиль юлы буйлап килгәндәрҙе ҡаршы алыусы "Өфө" һәм "Уфа" яҙыуҙары баш ҡаланы күреү хыялының тормошҡа аша башлауына ишара яһағандай, мине сәләмләп ҡаршы алды.\nЛәкин аптырайһы, ғәжәпләнәһеләрем алда булған икән. Салауат проспекты буйлап елдергәндә, Октябрь проспектын уҙғанда тирә-яғымдағы панораманы күҙ ҙә алмай күҙәттем. Ул машиналарҙың күплеген күреп, һушым китте. Ә ҡырмыҫҡа кеүек мыжғып торған йәйәүлеләр араһында бөтөнләй аҙашып ҡала яҙҙым. Ҡайҙа һыйҙырып бөтәлер Өфө был тиклем халыҡты, тигән уй мейене ҡайтып киткәнсе сүкене. Ҡалала барған төҙөлөш эштәренең күплеген дә билдәләп үтмәй булмай. Бигерәк тә Өфөнөң тарихи үҙәгендәге бер-береһенең өҫтөнә ауырҙай итеп төҙөлөп ятҡан әллә нисә ҡатлы биналар хайран да ҡалдырҙы, аптыратты ла. Бәләкәй генә майҙансыҡта ла шул тиклем ҙур объекттарҙы һыйҙырыу әмәлен табыуҙарын күргәс, ҡала үҙәгендәге ерҙең ни тиклем хазина икәнлегенә асыҡ төшөнәһең.\nӨфөгә килеүен килгәс, Салауат Юлаев һәйкәле торған майҙанды күрмәйенсә ҡайтыу мөмкин түгел, әлбиттә. Бихисап фотоһүрәттәрҙә күргән урында - батырыбыҙ һәйкәле янында фотоға төшөү үҙе бер байрам минең кеүек төпкөл ауылдан килеүсегә. Майҙанда бер сүп-сар әҫәре күренмәй, ҡар бөртөктәренә ергә лә төшөп етергә мөмкинлек бирмәй, йыйыштырып торалар, юлдары ла тип-тигеҙ. Шуға күрә бында күргән таҙалыҡтан һуң Черниковка биҫтәһендәге бысраҡлыҡты, автомобиль юлының да, йәйәүлеләр өсөн тротуарҙарҙың да емерелеп бөткәнлеген күреү матур тәьҫораттарҙы бер аҙ юйҙы.\nКүңелгә хуш килгән күренештәрҙән шуны билдәләп үткем килә. Ҡаланың ҡайһы бер йорттарында уның элек ниндәй бина булыуы хаҡындағы мәғлүмәт менән алтаҡталар ҡуйылған. Бер-нисә быуат элек шул йортта ҡайнаған тормоштоң өнһөҙ шаһиттары әле булһа үҙҙәренең тәүге бөйөклөгөн юғалтмаған. Был бик дөрөҫ эшләнгән аҙым, сөнки тарих онотолорға тейеш түгел - берәү иғтибар итмәһә лә, икенсеһе мотлаҡ күҙ һалып үтәсәк.\nБаш ҡалала китап магазиндарының күп булыуы шатландырҙы. Ти-мәк, китап уҡыусылар, һүҙ ҡәҙерен белгәндәр күп. Ләкин ул магазиндарҙа башҡорт телендә нәшер ителгән, бәләкәй балаларға тәғәйенләнгән сағыу һүрәтле, әҫәр геройҙары матур, аңлайышлы итеп һынландырылған әкиәт китаптарының булмауы күңелде ҡырҙы. Мин ингән китап магазиндарында мәктәп уҡыусылары өсөн тәғәйенләнгән, һүрәтһеҙ китаптарҙы ғына күрҙем. Шул уҡ ваҡытта туғандаш халыҡ телендә нәшер ителгән, сабыйҙар өсөн бик тә ҡулай сағыу китаптар бихисап. Күрше төбәктә башҡорт телендәге әкиәттәр табырға мөмкинме икән? Юҡтыр ул, моғайын, тигән уйға ҡалып, ауылыма табан юл тоттом.\nЯҙылған: 13.04.15 | Ҡаралған: 1465


Презентация - Кеше булыу ҡыйын түгел, кешелекле булыу ҡыйын\nТехнология обучения в сотрудничестве - Виды групповой работы технологии сотрудничества Внутренние воды Южной Америки Европейский Юг - Северный Кавказ Диафильм созданный учениками «Гадкий утёнок» Мир вокруг нас «Как ухаживать за кошкой и собакой» Готовимся к ОГЭ - Текстовые задачи на проценты и смеси (2 часть) Экономические реформы 1985-1991 гг.\nКеше булыу ҡыйын түгел, кешелекле булыу ҡыйын.\n«Бала саҡ – иң гүзәл миҙгел.Кешеләге барлыҡ рухи ҡиммәттәргә ошо осорҙа нигеҙ һалына». (Н.В.Шелчунов.)\n«Осрашҡан ун кешенең туғыҙында булған кешелеклелек, яуызлыҡ, уҫаллыҡ, ярҙамсыллыҡ сифаттары – барыһы ла тәрбиә емеше ул». (Л.Локк.)\nНамыҫ Көнсөллөк Изгелек Яҡшылыҡ Әҙәплелек Ғәҙеллек Алдашыу Тәрбиә\n1.Атай-әсәйеңдең, олатай-өләсәйеңдең, туғандарыңдың тыуған көндәрен әйтеп бирә алаһыңмы? 2.Юл аша оло кешене сығарғаның бармы? 3.Урамда һуҡыр кеше ярҙам итеүҙе һораһа иҫәпкә алмайынса китәһеңме? 4.Дуҫың больницала ятҡан ваҡытта үҙеңә маҡсат ҡуяһын:көн аралаш янына барһам етә. 5.Йәмғиәт урындарында ғәрип йәки ҡарт кешегә урын бирәһеңме? 6.Уҡытыусығыҙ ветерандарға ярҙам итергә барасағығыҙ турала әйтә.Һин ваҡытым юҡ тип яуап ҡайтараһын. 7.Әсәйең һуң ҡайтам, өйҙө йыйыштырырһың ти.Һин һүҙһеҙ ризалашаһын.\nИң изге байлыҡ – күңел байлығы. Тоғро бул, холҡоң да кешеләргә изгелек эшләй торған булһын. Һәр ваҡыт күңеленде көнсөллөк хисенән һаҡла, үҙеңде кәмһетмә, күңелен киң, теләктәрен изге, уйҙарың яҡты булһын. Яҡшы бул! Кешенең шатлығын да, ҡайғыһын да уртаҡлаш, ярҙам итергә тырыш


Йыл әйләнәһенә фатирҙы йылытыу һәм коммуналь түләүҙәрҙә экономиялау мөмкинлеге\nБлаговар районының Первомайский ҡасабаһында күп фатирлы йорттар шәхси газ ҡорамалдары ярҙамында йылылытыуға күсерелә. Август айында зәңгәр яғыулыҡ менән тәьмин итеүсе системалар мотажлана башлаған да инде.\nҺуңғы ун йылда был йорттарға йылылыҡ үҙәкләштерелгән ҡаҙан аша бирелә. Йылытыу миҙгеле октябрҙә башланып, апрель айҙарында тамамланған. Фариҙарҙа һауа темпетарураһын көйләү мөмкинлеге бөтөнләй булмай. Ҡышҡы саманнын тыш эҫе, йәйҙәрен һыуыҡ була ине тип белдерә Айгөл Зәйнетдинова. Уларҙың йорто газ менән шәхси йылытыуға күсерелә.\nИң мөһим үҙгәреш йылылыҡ өсөн түләүҙәр -иҫәпләү ҡоромаларында күрһәтелгән һандарҙан сығып башҡарыласаҡ. Был ғаилә бюджетын экономиялауға ла булышлыҡ итәсәк. Первомайский ҡасабаһында ғына шәхси йылытыуға егеме ике ике ҡатлы йорт күсереләсәк. Был маҡсатта социаль учреждениеларҙы ла индереп, 77миллион һум аҡса тотонолған.\nЗамира Мозговая, Превомайский ауыл биләмәһе башлығы: «Был программаны тормошҡа ашырыу маҡсатында өс социаль объектта һәм хакимиәт бинаһында блок -модулле өс ҡаҙан урынлаштырыласаҡ. Балалар баҡсаһы, дауахана һәм ауыл мәҙәниәт йорттарының һәр береһендә үҙ ҡаҙанлығы буласаҡ. Был үҙ сиратында бюджет сығымдарын эконимияларға мөмкинлек бирәсәк. Ә балалар баҡсаһы һәм дауаханаларға миҙгелдән алда йылы биреү нисек яҡшы булғанын үҙегеҙ ҙә аңлап тораһығыҙ бит».\nКүп фатирлы йорттарҙы шәхси йылытыуға күсереүгә - 54 миллион ярым һумдан ашыу сығымдар талап ителгән. Йорт хужалары сығымдарҙың 10 ғына үҙҙәре ҡаплай. Фатирҙар иҫәбенән сығып уртаса һәр хужанан 20 мең һум тирәһе. Ҡалған сумма республика һәм район бюджетынан ҡаплана. Газ һәм йылытыу ҡорамалдары менә тәьмин итеүсе подрядсы ойошма эштәрҙе 15 cентябргә тамамларға вәғәҙәләй. Опрессовкаларға һәм ҡорамалдарҙы эшкә егергә генә ҡала. Йылытыу миҙгеленә Первомайский ҡасабаһында йәшәүселәр зәңгәр яғыулыҡ ҡуллана башлаясаҡ.