Йәшәү – хеҙмәт, көрәш, үҫеш бит ул\n19 Апрель 2018, 12:40\nБашҡорт телен яҡлап, һаҡлап ҡалыу өсөн мәктәптәрҙә башҡорт теле уҡытыусылары тарафынан байтаҡ эш башҡарыла.\nБашҡорт телен яҡлап, һаҡлап ҡалыу өсөн мәктәптәрҙә башҡорт теле уҡытыусылары тарафынан байтаҡ эш башҡарыла. Быйылғы уҡыу йылы ла Таң урта мәктәбе өсөн бик уңышлы булды, тип әйтер инем. Аҙнаһына берәр сәғәт кенә булһа ла, уҡыусылар дәрестән һуң үткәрелгән сараларҙа бик теләп, әүҙем ҡатнаша һәм юғары күрһәткестәргә өлгәшә.\nМәҫәлән, Башҡортостан Респуб-ликаһы мәҙәниәт министрлығы, Халыҡтар Дуҫлығы йорто ойошторған “Башҡортостан” виктори-наһында 9-сы класс уҡыусыһы Элена Дәүләтова еңеүсе булды. “Һаумы, һаумы, әкиәт!” район конкурсында 4-се класс уҡыусыһы Илнар Фәтхетдинов 1-се урын яуланы. Башҡортостандың халыҡ шағиры Н. Нәжмиҙең 100 йәшенә арнап район үҙәк китапханаһы үткәргән “Яҙыусының шиғырын яттан һөйләүселәр бәйге”һендә 9-сы класс уҡыусыһы Диана Шәңгәрәева еңеүсе, ә 10-сы класс уҡыусыһы Динара Йәнгирова менән 7-се класс уҡыусыһы Аэлита Ғәйнүтдинова призер булды. Әйтергә кәрәк, уҡыусылар саф башҡортса һөйләү һәләтен генә түгел, ә тасуири итеп уҡыуҙарын да, башҡорт теле буйынса ныҡлы белемдәрен дә күрһәтә алды. Башҡорт теленән олимпиаданың район этабында 9-сы класс уҡыусыһы Диана Шәңгәрәева 1-се урынға лайыҡ булһа, Башҡортостан тарихы һәм мәҙәниәте фәненән 8-се класс уҡыусыһы Урал Сәхәпов призер булды.\nУҡыусыларҙан нимәлер талап итәһең икән, үҙең дә уларға үрнәк булып, алдан барырға тейешһең, тип уйлайым. Был йәһәттән, үҙем дә район, республика үткәргән бер саранан дә ситтә ҡалмайым. Мәҫәлән, район мәғариф бүлеге ойошторған “Башҡортостандың 100 шағиры” конкурсында гран-при, Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы З. Биишеваның тыуыуына 110 йыл тулыуға бағышланған методик дәрес эшкәртмәһе конкурсында 1-се урын, ә республика кимәлендә – Ҡоролтайҙың “Матурлыҡ һәм яҡтылыҡ йырсыһы” номинацияһы еңеүсеһе булдым.\nБыйылғы иң ҙур еңеү – уҡыусым Азалия Әхмәтшина менән Баш-ҡортостан мәғарифты үҫтереү институты ойошторған З. Биише-ваның әҫәрҙәрен яттан һөйләү буйынса “Тере шишмәләр” 1-се республика конкурсында “Уҡытыусы-уҡыусы” номинацияһында 50 команда араһында 1-се урын яулауҙыр. Беҙ З. Биишеваның “Яңғыҙ сыйырсыҡ яҙ килтермәй” мәҫәл-әкиәтен яттан һөйләнек. Шиғыр эстәлеге буйынса декорация эшләнек, видеояҙма, милли кейем әҙерләнек. Был көсөргәнешле ярышта беҙ 41-се булып сығыш яһаныҡ. Ошо бер көн эсендә Зәйнәп апайҙың бик күп әҫәрҙәренә байҡау яһалды: матур шиғырҙары тыңланды, драма әҫәрҙәре ҡаралды, романдан өҙөктәр күрһәтелде. Әлбиттә, күңел тулған, күҙҙәрҙе йәш ҡаплаған минуттар бында күберәк булғандыр. Уҡыусылар күренекле шәхестәр: Башҡортостандың халыҡ шағиры Р. Бикбаевтан, З. Биишеваның туғаны Л. Бейешеванан, режиссер С. Суринанан автографтар алды, иҫтәлеккә фотоға төштө. Был еңеүҙә район мәғариф бүлеге методисы С. Кәлимуллина, мәктәп директоры Р. Ишмәтов, Азалияның әсәһе Зөлфирә Фарис ҡыҙының да өлөшө ҙур. Әҙерлек башлағандан алып, сығыш яһағанға тиклем улар беҙҙең янда булды, бар яҡлап та ярҙам күрһәтте. Һеҙҙең гәзит аша уларға оло рәхмәт һүҙҙәрен еткерәм. Ошондай етәкселәр, ата-әсәләр күберәк булһын ине, тик шул ваҡытта ғына хеҙмәтеңдең емешен татып, шатланып яңынан-яңы үҫешкә ынтылырға була. Беҙҙең дә эшләнер эштәр, яулайһы үрҙәр алда әле.


Инфоурок / Воспитательная работа / Другие методич. материалы / Внеклассное мероприятие" Осенний бал"\nАлып барыусы. Һаумыһығыҙ, балалар. Бөгөн беҙ һеҙҙең менән байрамға йыйылдыҡ. Ә ниндәй байрам икән, кем белә? Дөрөҫ, көҙ байрамы, мул уңыш, йәшелсә байрамы.\nАяҡ аҫтына һары, ҡыҙыл, йәшел төҫтәге япраҡтар һибелгән. Кескәйҙәр «Саған» (С. Муллабаев һүҙҙәре, С. Ишбулатова көйөнә) йырын башҡара.\nАлып барыусы. Афарин, балалар, ҡайһылай матур йырлайһығыҙ. Беҙ кемде байрамға саҡырырға онотҡанбыҙ? Эйе, Көҙһылыуҙы. Әйҙәгеҙ уны бергәләшеп саҡырайыҡ.\nБалалар. Көҙһылыу, Көҙһылыу!Көҙһылыу инә.\nАлып барыусы. Әйҙәгеҙ, Көҙһылыу, түрҙән үтегеҙ, байрамда бергәләп күœел асайыҡ.\n«Көҙ килде» бейеү-уйыны.\nХ. Әхмәтов көйө, Г. Юнысова һүҙҙәренә «Һуған» йыры башҡарыла.\nА.Имаева көйөнә «Уңыш байрамы» йыры яœғырай.\n– Дөрөҫ, икмәк. Икмәк – беҙҙеœ иң ҙур байлығыбыҙ. Кем икмәк тураһында мәҡәлдәр белә? Икмәк – ил байлығы. Икмәктән оло аш юҡ. Ерҙе һөйгән ас булмаҫ. Икмәкте ер уңдырмай, тир уңдыра.\nАлып барыусы. Афарин, балалар. Ә хәҙер йомаҡ ҡойоп алайыҡ. 1. Алма тиһәң, алма түгел, ҡыяр тиһәң – түңәрәк. (Помидор.) 2. Ҡыҙыл төймә таптым, ауыҙыма ҡаптым. (Еләк.) 3. Осо нәҙек, төбө йыуан, ярата уны ҡуян. (Кишер.) 4. Башы юҡ – эшләпәле, аяғы бар – итекһеҙ. (Бәшмәк.) 5. Илай ҙа илай, бала-сағаны өйгә ҡыуалай. (Көҙ.)\nСценарийҙа Г. Юнысова һәм Ф. Ғөбәйҙуллина шиғырҙары файҙаланылды


Инфоурок / Другое / Конспекты / Дерес конспекты Мостай Кәрим «Үлмәҫбай» Башкорт яуғирҙарының батырлығы. 8-се класс\nБашкорт яуғирҙарының батырлығы.\nМаҡсат: 1. Батырлыҡ , намыҫ, бурыс төшөнсәһе тураһында белешмә биреү, тарихи шәхестәр өлгөһөндә ихтыяр көсө, кешелек сифаттары, өлкән быуынға ҡарата хөрмәт тәрбиәләү.\n2. Үҙаллы фекер йөрөтөүҙе , һөйләм телмәрен үстереү.\n3. М.Кәрим ижадын иҫкә төшөрөү.\n-Үткән дәрес материалын иҫкә төшөрөү.\n-«Катюша» йыры яңғырай\n- Был ниндәй йыр?\n-Ниндәй ваҡиға күҙ алдына килде?\n-Бөгөн дәрестә « Данлы йылдар, шанлы йылдар» тигән бүлекте башлайбыҙ.\n-Иғтибар менән ҡарағыҙ әле, был һандар һеҙгә нимә тураһында һөйләй? (1941-1945)\n-Республиканан күп яҙыусылар, шағирҙар ҙа илебеҙҙе фашистарҙан һаҡлауҙа ҡатнашҡан.(Исем-фамилиялары курһәтелә)-Ибраһим Абдуллин, Ғайнан Әмири, Шәриф Бикҡол, Әнүәр Бикчәнтәев, Муса Ғәли, Ҡадир Даян, Мостай Кәрим, Яҡуп Ҡолмой, Назар Нәжми, Мәлик Харис, Төхвәт Морат, Бәҙрүш Моҡамай.\n-Бөгөн дәрестә М.Кәримдең «Үлмәҫбай» әҫәре тураһында һөйләшербеҙ. М.Кәрим ижады, тормошо буйынса һорауҙар бирелә.(Уҡытыусы төҙөй)\n-М.Кәрим ҡайҙа һәм ҡасан тыуған?\n-Ниндәй әҫәрҙәрен беләһегеҙ?\n-Нисәнсе йылда халыҡ шағиры исеме бирелә? (1964) һ.б.\n-«Үлмәсбай» поэмаһының идея-тематик йөкмәткеһен тикшереү.(Һорауҙарҙы уҡытыусы үҙенсә төҙөй.)\n-Ниндәй осор һүрәтләнгән? Был осор тураһында тағы ла нимәләр беләһегеҙ? Әҫәрҙең темаһын, идеяһын билдәләү. Һ.б.\n-Уҡыусылар үҙҙәренә оҡшаған бүлектәрҙе тасуири уҡып китәләр һәм аңлатма бирәләр.Ни өсөн был бүлек?\n-Был поэма йөкмәткеһе менән рус телендәге ниндәй әҫәргә оҡшаған?( Твардовский «Васил ий Теркин)\nҺығымта: Һуғыш йылдары үтеп китте, илебеҙгә оло Еңеү килде.Хәҙер беҙ тыныс тормошта йәшәйбеҙ. Был тыныс һәм яҡты тормош өсөн атайҙарға, олатайҙарға- илде һаҡлаусыларға бурыслыбыҙ.Уларға беҙ хөрмәт менән ҡарайыҡ,ярҙам итәйек.\nЯл минуты : Поэманың йөкмәткеһе буйынса кроссворд\nНығытыу. Дәфтәрҙәрҙә эшләү.\n- Поэманан тел сүрәтләү сараларын табыу(әкиәт алымдары, мәҡәл-әйтемдәр,сағыштырыуҙар һ.б.)\n- Беҙҙең Республикала һәм Өфө ҡалаһында һуғыш йылдарында батырлык күрһәткән яуғирҙар иҫтәлегенә һәйкәлдәр ҡуйылған. ( компьютерза)\nИке тапҡыр Советтар Союзы Геройы Муса Герәев һәйкәле\nПамятник Клавдии Абрамовой-Разуваевой, партизанке, погибшей вместе со своими детьми в годы Великой Отечественной войны\nБөйөк Еңеүҙең 65 йыллығы менән баш ҡалабыҙ Өфөнөң Еңеү паркында Таһир Кусимов һәм Миңлеғәле Шайморатовҡа һәйкәл\nБөйөк Еңеүҙең 55 йыллығына арнап, 2000 йылда асылған Хәрби дан музейы Өфөнөң Еңеү паркында урынлашҡан.\n- Үҙебеҙҙең Йәрмәкәй районынан сыҡҡан Советтар Союзы Геройҙарын атап китәйек.\n-Үҙебеҙҙең ауылдағы һуғыш ветерандары тураһында һөйләшеү.\n-Ниндәй яңы нимәләр белдегеҙ?\n-«Катюша» йырын башҡорт телендә йырлау.\n(Рус теленән шағир Н.Иҙелбай тәржемә иткән)\nСәскәләнделәр алма һәм груша\nАҡ томанға күмелде йылға.\nСыҡты шул саҡ өйөнән Катюша,\nУл килеп баҫты текә ярға.\nСыҡты ла ул дәртле йырын һуҙҙы\nСал бөркөттәй егет хаҡында.\nБар күңелдән өҙөлөп һөйә уны,\nХис юғалтмай һаҡлай хатын да.\nӨй эшенә кроссворд төҙөргә.


ДНК-н әсәлекте, йәки Ҡамыр тесто - Ҡамыр ДНК\nДНК-н әсәлекте, йәки Ҡамыр тесто — Ҡамыр ДНК\n‘Һорау: мин атаһы булып тора\nУл саҡта почта беҙгә ебәрә\nҺөҙөмтә бер нисә көндән һуң сездә бар. Һеҙ тулыраҡ мәғлүмәт табыу тураһында һөйләне, нисек яһарға днк-ға тест үтәсәк, бында. Беҙ шулай уҡ ысын юридик тест тәҡдим итә. Бында һеҙҙе ысын юридик яҡтары тураһында күберәк мәғлүмәттәр табыу тест. Ҡамыр иткән-днк-ға тест һорауҙарына һеҙгә ҡарата аталыҡ, әсәлек тест, икенсеһе туғанлыҡ анализ, тест etniques һаҡлау һәм генетик материал барлыҡҡа килә.\nКүп клиенттар инде\nҺеҙ ҙә белергә теләр инек, — тип аңлата был һеҙҙең өсөн. Хәҙер, һеҙ алырға мөмкин, уны шәхси һорауҙарына яуап бер нисә көн дауамында, ул буласаҡ мөмкин һеҙҙең өсөн бик мөһим. Шул саҡта һеҙ тынғы табыу мөмкинлеге, définitve һәм яуап. Ысынлыкта, һеҙ, бәлки, заказдар йыйыу өсөн ДНК-хәҙер беҙҙең сайтыбыҙ тест, һәм белер, тип, һеҙ теләһәгез белергә. Һәйбәт булыр ине, тип, һуң, шул уҡ һорау биреүселәр күп йылдар дауамында һеҙ, һеҙ, ниһайәт, яуап биреү, ябай һәм аноним. Башҡаса был мәсьәлә даими биреп һеҙҙең үҙегеҙгә кәрәк, сөнки днк-ға тест тулыһынса яуап бирә. Беренсе көн алғандан һуң ауыҙ ҡыуышлығында ҡалған проблемалы слизистый тышлыҡта, әммә һеҙ, ниһайәт, һорауҙарыма яуап алыу, тип, һеҙ, бик күпте бирҙе. Беҙ ышанмайбыҙ, һәм беҙ һеҙ файҙалы булыуы шик юҡҡа сығара алмай бер нисә көн эсендә, һеҙ бер нисә йыл дауамында. Үткәрелгән днк-тест менән тест-һорауҙарына яуап бирҙе днк һеҙгә һәм һеҙҙең тынысландыра. Ә хәҙер беҙҙең менән элемтәгә керергә тураһында тулыраҡ мәғлүмәт беҙҙең сайттарҙы уҡып йәки күберәк төрлө мөмкинлек. Днк тестары теләсә ниндәй заказ беҙгә еңел булманы, һәм был бер ҙә һеҙ беҙҙең сайттарҙа аноним рәүештә эшләй ала. сертификация компанияһы өсөн аккредитация 17025 ISO ACLASS IEC, AABB, CLIA CAOm, ASCLD LAB-халыҡ-ара, һәм NYSDOH. ДНК (кислотаһы техник терминдарға ярашлы дезоксирибонуклеиновый) — генетика был пландар билдәләү, уны кеше биологик ҡылыҡһырлама. Eucaryotique һәр күҙәнәктең днк-һын бар.\n(эйә булған) кеше тәненең\nПроектлау (сперматозоид үтеп инә башланы. яйцеклетка кеше ҡатын-ҡыҙҙар), балалар мираҫ ДНК-әсә яртыһы менән, ә яртыһы-ысын днк һәм юридик ДНК-ышаныслы тәьмин итеү өсөн тест шулай уҡ тыныс, әммә ҡағиҙәләрҙе, днк өлгөһө ашыу ҡаты ҡағылып алыуы булды, днк тестары юридик хоҡуҡлы. На дне тест ҡуллана аласыз, юридик хоҡуҡлы, әгәр, мәҫәлән, һеҙ юридик процедураларҙы йәлеп ителгән. Әммә дөрөҫлөк барһын алдан тикшереү менән, локустар һанына бәйле (locus, берҙән-бер һанда, — хромосома был урын), анализироваться. Локустар һанына ҡарағанда күберәк, анализлау, юғары днк тестары теүәл булып тора. Днк-ға тест һөҙөмтәһе-был ихтималлыҡ баһалау, анализлау туғанлығы бар: 99 тиҙлек ла ҡарамаҫтан, (уларға йыш ҡына арта\nер - перевод на рус - француз ойошмаһы миҫалы


Чикитос индеецтары ерҙәрендә иезуит миссиялары — Башҡорт Википедияһы\n16°16′29″ ю. ш. 62°30′26″ з. д.\nЧикитос индеецтары ерҙәрендә иезуит миссиялары\nЧикитос индеецтары ерҙәрендә иезуит миссиялары Викимилектә\nЮНЕСКО Бөтә донъя мираҫы, объект № 529\nЧикитоста иезуит миссиялары — алты — Сан-Хавьер, Сан-Рафаэль де Веласко, Сан-Хосе де Чикитос, Консепсьон, Сан-Мигель де Веласко, Санта- Анна де Веласко биләмәләренән торған мәҙәни-тарихи һәйкәл. БНЕСКО-ның Бөтә донъя мираҫы исемлегенә ингән һәм Боливияла, Санта-Крус департаментында урынлашҡан. Был тарихи ҡомартҡы үҙенең Европа һәм индеецтар мәҙәниәтенең эклектик үҙенсәлеге менән билдәле. Һәйкәл алты ҡаланан — XVII—XVIII быуаттарҙа Көньяҡ Америкала католицизмды таратыу өсөн иезуиттар тарафынан нигеҙләнгән миссионерлыҡ үҙәктәреннә тора.\nXVII быуат аҙағында иезуиттар католик ҡорамдарҙан һәм үҙенсәлекле стилдәге архитектура ҡоролмаларынан торған миссионерлыҡ үҙәктәре төҙөп, бында йәшәгән Көньяҡ Америка индеецтарын шул ваҡыттағы көнбайыш цивилизацияһының мәҙәниәте, иҡтисади, техник ҡаҙаныштары менән таныштырыу аша, католицизмға йәлеп итә. Иезуит миссияларҙың иҡтисади һәм социаль тормошон шундай итеп ойоштора, улар Испан коронаһынан бойондороҡһоҙ һәм иҡтисади үҙ аллы була. Иезуиттар Боливия ситкә һөрөлгәс, уларҙың миссиялары нигеҙләгән ҡалаларҙың ҙур өлөшө емерелеп, харабаға әйләнә. Чикитос департаментындағы иезуит миссияһының ЮНЕСКО-ның Бөтә донъя мираҫы исемлегенә ингән алты ҡалаһы бөгөнгә тиклем үҙгәрешһеҙ тиерлек һаҡланғанлығы менән билдәле. XX быуаттың икенсе яртыһында ҡалаларҙа реставрация башлана. Боливия хөкүмәте Чикитостағы иезуит миссияларын туристарҙы йәлеп итеү өсөн ҡуллана, һәйкәл территорияһында халыҡ-ара музыка фестивалдәре һәм башҡа мәҙәни саралар үткәрә.\n3.1 Биләмәләрҙе планлаштырыу\n3.4 Сиркәү комплексы\n8 «Миссия» фильмы\nИезуиттар миссияһының алты ҡалаһы Боливияла Санта-Крус департаменты уйһыулығында бер-береһенән төрлө алыҫлыҡта урынлашҡан. Улар Санта-Крус-де-ла-Сьерра ҡалаһынан көнсығышта һәм төньяҡ-көнбайышта, Парагвай һәм Гуапай йылғаһы араһында ята. Иң көнбайыштағы Сан- Хавьер һәм Консепсьон ҡалалары Ньуфло-де-Чавес провинцияһында, Сан-Хулиан һәм Уругайито йылғалары араһында. Санта-Анна, Сан-Мигель һәм Сан-Рафаэль миссиялары көнсығышта Хосе-Мигель де-ла-Веласко провинцияһында, Бразилия менән сиктән йыраҡ түгел урынла урынлашҡан. Ссан-хосе-де-Чикуатос миссияһы Сан-Рафаэлдән 200 саҡрым көньяҡтараҡ.\nXVI быуатта, испан хакимлығы осоронда, францискан, доминикансы, иезуит монах ордены католик миссионерҙары Көньяҡ Америкаға индеецтар араһында христиан динен таратыу өсөн килә. Хәҙерге Боливия территорияһында йәшәүсе кечуа һәм аймара индеецтар ҡәбиләләре католицизмға сағыштырмаса тиҙ индерелә һәм католик миссионерҙар үҙҙәренең тырышлығын илдең эсенәрәк йүнәлтә. Чикитос провинцияһы францискан һәм иезуит миссионерҙары үҙәктәренең береһе була. Францискандар — чиригуано, иезуиттар мохо һәм чикито индеецтары араһында эш алып бара. Миссионерҙар күсмән индеецтарҙың балаларын, уларға испан телен һәм христианлыҡты өйрәтер өсөн, ҙур общиналарға йыйып, нәсихәттең үҙенсәлекле алымдарын ҡуллана. Бик йыш Европа мәҙәни ҡиммәттәрен көсләп тағыпға тырышыуға ҡарамаҫтан, миссионерҙар индеецтарҙың тормошо өсөн ғәҙәти булған ғәмәлдәрҙе, йолаларҙы һаҡларға тырыша. 1566 йылда иезуиттар төркөмө испан короле Филипп II миссионерҙар эшмәкәрлеге менән Перу вице-корллеге территорияһында шөғөлләнеүгә рөхсәт ала. 1569 йылда иезуиттар тәүге тапҡыр Лимаға килә һәм 1572 йылда хәҙерге Боливия территорияһына етә. Тәүге мәлдәрҙә уларға ил эсендә миссионерлыҡ үҙәктәре ойошторорғарөхсәт ителмәй, шуға күрә сик буйына төҙөлгән Ла-Пас, Потоси һәм Ла-Плата (бөгөн — Сукре) ҡалаларында сиркәүҙәр һәм мәктәптәр төҙөй башлай. 1587 йылда беренсе иезуиттар килеп, Сан-Хосе-де-Чикитос биләмәһен ойоштора. XVIII быуат уртаһына Чикуатос провинцияһында миссия сәскә ата. 22 биләмә ойошторла, уларҙа яҡынса 45 миссионер һәм католикка әйләндерелгән 60 мең индеец иҫәпләнә.\nМиссиялар өс этапта ойошторола: беренсе этапта Сан-Хавьер (1691 йыл), Сан-Рафаэль (1696 йыл), Сан-Хосе-де-Чикитас (1698 йыл), Сан-Хуан Батиста (1699 йыл) миссиялары ойошторола. 1701—1714 йылдарҙа Ипсния тәхете өсөн көрәш Көньяҡ Америкаға миссияға килергә теләүселерҙең һанын ҡырҡа кәметә, шуға күрә миссиялар һиҙелерлек етди ауырлыҡ кисерә. Был осорҙа Боливияла яңы миссиялар төҙөлмәй. 1721 йылда Сан-Мигель ойошторола. Өсөнсө этап 1748 йылда Сан-Игнасио Сан-Игнасио де Веласко миссиялары төҙөлгәндән һуң башлана. 1754 йылда иезуиттар Сантьяго-де-Чикитасҡа нигеҙ һала. 1755 йылда Санта-Анна һәм һуңғы Санто-Корасон миссияһы 1760 йылда һалына. Чикитас провинцияһы арауыҡ пункты була, шуға күрә Боливиялағы миссионер үҙәктәре яйлап парагвай йылғаһы яғына күсенә.\n1750 йылда Риу-Гранди-ду-Сул йылғаһы эргәһендәге ерҙәрҙең Португалияға бирелеүе гуарани индеецтарының ихтилалына килтерә. Иезуиттар ихтилал яҡлы булғанлыҡтан, 1758 йылда улар Португалия короленә ҡаршы заговорҙа ғәйепләнә. Уларҙың барыһы ла Португалия территорияһынан сығарыла. 1767 йылдың 27 февралендә испан короле Карл III иезуиттарҙы Испания колонияларынан сығарыу тураһында указға ҡул ҡуя. Шулай уҡ иезуиттар 1767 йылдың сентябрендә Чикитас провинцияһынан да китергә китергә тейеш була. Санта-Крус-де-ла-Сьерра ҡалаһы архиепискобы барлыҡ миссияларҙы мәхәлләләргә әйләндереп, мәхәллә руханиҙарына тапшыра. Мәхәллә руханиҙары урындағы индеецтар телдәрен һәм ғөрөф-ғәҙәттәрен насар белгәнлектән, яйлап миссиялар эше һүнеп ҡала. 19-сы быуат уртаһында иезуиттар тарафынан нигеҙләнгән ҡалалар халҡы составын үҙгәртә һәм уларҙа, нигеҙҙә, ситтән килгән метистар күпселекте тәшкил итә. Быуат һуңында Боливиялағы иҡтисади хәл-торош миссияларҙа йәшәүселәрҙе илдең икенсе биләмәләренә күсенергә мәжбүр итә һәм улар һиҙелерлек бушап ҡала. 1931 йылда миссиялар менән дини идаралыҡ францискандарға тапшырыла. 1972 йылда иезуит Ганс Рота миссияларҙың сиркәүҙәрен һәм колониаль биналарын тергеҙеү эшен киң ҡолас менән башлай һәм был эш XXI быуат башына тиклем дауам итә. 1990 йылда иезуиттарҙың алты миссияһы Европа христивн мәҙәниәте архитектураһы һәм урындағы индеецтар мәҙәниәте ҡатнашмаһының тарихи һәйкәле булараҡ ЮНЕСКО-ның Бөтә донъя мираҫы исемлегенә индерелгән европа берләшмәһе миссияһынан алты ҡалаһының иезуит чикитос христиан дини мәҙәниәттәр һәм урындағы индеецтар кеүек тарихи архитектура һәйкәлдәре.\nУл ваҡытта Боливияла йәшәүсе иезуиттар философ, изге католик Томас Мор тәғлимәтен өйрәнә. Ул үҙенең «Утопии» әҫәрендә Аркадио тип аталған идеаль ҡаланы һүрәтләй, шуға күрә архитектура һәйкәлдәрен төҙөгәндә Томас Морҙың идеяларын тормошҡа ашырырға тырышалар.\nБиләмәләрҙе планлаштырыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nИезуит миссиялары планы\nМиссияларҙың архитектураһы һәм планына бер төрлөлөк хас. Миссияның уртаһында киң тура мөйөшлө майҙан. Уның бер яғында ҡорам комплексы, икенсе яғында индеецтарҙың йорттары.\nМайҙан, төрлө шарттарға бәйле, 124—198 метр була. Ул асыҡ арауыҡ, унда, дини һәм гражданлыҡ маҡсаттары өсөн файҙаланылған бер нисә пальманы иҫәпкә алмағанда, бер үҫемлек юҡ. Майҙан уртаһына тәре ҡуйылған. Уның тирәләй, квадрат мөйөштәренә дүрт часовня урынлаштырылып, католик байрамдар мәлендә дини прицессиялар өсөн файҙаланылған.\nИндеецтар йорто киҫелештә\nИндеецтар йорто оҙонса формала була һәм тө майҙандан өс йүнәлештә параллель рәүештә ултыра. Йорт стеналары 2 метрлыҡ, ҡалынлығы 60 сантиметр булған 6×4 күләмендәге ҙур бүлмәнән тора. Ул ҡамыштан йәки ағастан эшләнә һәм 5 метр бейеклеккә етә. Ике ҡатлы ишектәр асыҡ галереяға сыға һәм елдән һаҡлай.\nСиркәү комплексы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nСиркәү комплексының эске ихатаһы\nМайҙандың сирек өлөшөн сиркәү комплексы алып тора. Уға төп сиркәү, мәктәптәр, руханиҙар өсөн торлаҡ биналар һәм миссия хакимиәте биналары, ҡунаҡ бүлмәләре инә. Сиркәү комплексы артында диуар менән уратып алынған баҡса һәм зыяоат була. ҡушылып, зыярат стеналарҙан һәм уратып алған. Сиркәү комплексы биналары бейеклеге буйынса индеецтарҙың йортонан айырылмай.\nРоза формаһында эшләнгән тәҙрә\nБашланғыс биләмәне ойошторғандан һуң, иезуиттар шунда уҡ сиркәү төҙөй башлай. Тәүге мәлдә ул белем биреү, мәҙәни, иҡтисади һәм административ ңҙәк булып тора. Сиркәүҙәрҙең архитекторы — иезуит Мартин Шмид. Ул Христиан архитектураһы менән урындағы тражицион мәҙәни элементтарҙы ҡушып, үҙенсәлекле стиль булдыра һәм уны бөгөн «метисатар бароккоһы» тип атайҙар. Ҡорамға ингән ишек башына Шмид латин һәм испан телдәрендә: «DOMUS DEI ET Porta Coeli» и «CASA DE DIOS Y Puerta Del Cielo» («Аллаһ йорто һәм йыһан ҡапҡаһы») тигән яҙыуҙар ҡуя. Сиркәүҙәр 1745—1775 йылдарҙа төҙөлә.\n1960 йылда архитектор Ганс Рот миссияларҙың архитектура һөйкәлдәрен тергеҙә башлай. Индеецтарҙың йөҙҙәрсә йорто тергеҙелә, сиркәүҙәр, мәктәптәр яңыртыла. Шулай уҡ ул музей аса, биналар төҙөлөшөнөң үҙенсәлекле ысулдарын өйрәнә, Чикитоста иезуит миссияларының мәҙәи-тарихи һәйкәлдәрен хеҙмәтләндереү өсөн оҫтаханалар аса.\nМиссияла йәшәүселәр ер эшкәртеү менән шөғөлләнә, кукуруз, юкка, какао һәм дөгө үҫтерә. Шулай уҡ улар балыҡсылыҡ һәм һунарсылыҡ менән шөғөлләнә. Иезуиттар индеецтарҙы малсылыҡҡа һәм төрлө һөнәрҙәргә өйрәтә. Чикито индеецтары араһында иезуиттар миссиялары игенселек, малсылыҡ һәм сәнәғәттең мөһим үҫеше үҙәге була.\nИндеецтарҙы католиктарға әйләндереүҙә музыка ҙур роль уйнай. Индеецтарҙың музыкаға һәләтен һәм уларҙың музыка менән шөғөлләнергә теләген күреп, иезуиттар Рим Католик сиркәүенең музыкаль мираҫын өйрәнеү мөмкинлеген бирә, миссияларҙа сиркәү хорҙары ойоштора. Был индеецтарҙы катехизациялауҙа беренсе аҙым була. Миссияларҙа композиторҙар, итальян бароккоһы йүнәлеше вәкилдәре Иоганн Меснер, Доменико Зиполи, Мартин Шмид эшләй. Улар миссияларҙа барокко операһы һәм скрипка, флейта, орган эшләүҙе ойоштора.\nСан-Рафаэль, Сан-Мигель, Сан-Игнасио ҡалалары бөгөн дә бар. Уларҙа муниципалитет эшләй. Халыҡтың күпселеге католик. Иезуит миссияһы тергеҙелгәндән һуң туристар ағымы арта, шуға күрә миссияһы һаны яйлап арта бара, уларҙың ҡайһы берҙәрендә халыҡ һаны ике тапҡырға күбәйә. 2009 йыл мәғлүмәттәре буйынса, Сан-Хавьер, Сан-Хосе һәм Консенсьон халҡы бергә 10 мең кеше тәшкил итә. Сан-Игнасиола — 26000 кеше. Икенсе яҡтан, Санта-Аннала халыҡ һаны бер нисә йөҙ иҫәпләнә. Ҡала халҡы, нигеҙҙә, метистар, индеецтар милли ауылдарҙа йәшәй.\nСан-Хавьер миссияһы сиркәүендәге концерт\nҺәр йыл миссияларҙа музыкаль фестивалдәр һәм концерттар үткәрелә. Бында 1996 йылдан алып ике йыл һайын «Musica Renacentista у Americana Barroca» фестивале уҙғарыла.\n«Миссия» фильмы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n«Миссия» фильмында XVII быуатта иезуиттар миссияһын ойоштороуҙың тәүге йылдарының күпселек элементтарын, Боливиянан иезуиттарҙы ҡыуыу ваҡиғаларын күрергә мөмкин.\n↑ 1,0 1,1 http://whc.unesco.org/en/list/529\nLCCN: no2013040310 · VIAF: 300224999\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Чикитос_индеецтары_ерҙәрендә_иезуит_миссиялары&oldid=925441 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 04:31 20 декабрь 2019 үҙгәртелгән.


Ашығыс ярҙам бригадаларына эш хаҡын арттыралар | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n27 ноября 2019 — 20:01 ГТРК «Башкортостан»\nКиләһе йылда Стәрлетамаҡта ашығыс медицина ярҙамын саҡырыуҙарын эшкәртеүсе резерв үҙәге барлыҡҡа киләсәк. Был хаҡта “Сәләмәтлек сәғәте”нең сираттағы ултырышында билдәләнде.\nУлтырыш күсмә тәртиптә үтте. Радий Хәбиров Өфөләге ашығыс медицина ярҙамы подстанцияһы эшмәкәрлеге менән ҡыҙыҡһынды, бында эшләгән табиптар менән аралашты. Мөрәжәғәттәр үҙәге тәүлегенә өс меңдән ашыу шылтыратыу ҡабул итә. Уларҙың күпселек өлөшө киске сәғәттәргә һәм ял көндәренә тура килә. Әлеге ваҡытта берҙәм мәғлүмәт диспетчерлығын ойоштороу мәсьәләһе хәл ителә. Ул 03 һандарына килгән бар саҡырыуҙарҙы берләштерәсәк. Табло һәм махсус картала ашығыс ярҙам автомобилдәре хәрәкәте күҙәтелә. Диспетчерҙар пациенттарҙың маршрутын көйләй. Был тәртипте республиканың бар ҡала райондарына таратыу күҙ уңында тотола. Муниципалитеттар селтәргә бер-бер артлы ҡушыласаҡ. Ошондай мөрәжәғәттәр үҙәген яҡын киләсәктә Стәрлетамаҡта асыу ҡаралған.\nРеспубликала шулай уҡ ашығыс медицина ярҙамы хеҙмәтенең автомобилдәр паркын яңыртыу дауам итә. Быйыл 205 яңы машина һатып алынды. Бынан тыш медицина хеҙмәткәрҙәре планшет компьютерҙары менән тәьмин ителә. Улар пациент тураһында бар мәғлүмәтте онлайн режимда тупларға булышлыҡ итә. Киләһе йылдан ашығыс медицина ярҙамы бригадалары эш хаҡына өҫтәмә ала башлаясаҡ. Табиптар өсөн был һан 7, фельдшерҙарға 5, водителдәргә 3 мең һум. Радий Хәбиров белдереүенсә, республика һаулыҡ һаҡлау өлкәһенә артабан да төрлө яҡлап ярҙам күрһәтәсәк.


Хеҙмәттәге йәйғор һаулыҡҡа ла йоғор » Башҡортостан гәзите\nХеҙмәттәге йәйғор һаулыҡҡа ла йоғор\n31-12-2011, 05:22 // Социаль мәсьәлә // Баҫып сығарырға\nСвердловск өлкәһендә тыуып үҫкән Борис Камалетдиновтың Өфөгә килеп төпләнеүе осраҡлы түгел. Ни тиһәң дә, уның нәҫел-нәсәптәренең еп осо республикабыҙға килеп тоташа. Танышымдың өләсәһе Борай районының Иҫке Ҡарағош тигән башҡорт ауылында ғүмер иткән икән.\nӘңгәмәсем Яңы йылдан нимәләр көтә? Ошо хаҡта ҡыҙыҡһындыҡ. Борис Сәләм улының аждаһаны уҫал тип иҫәпләүселәргә әйтер фекере бар.\n– Тормош үҙенсәлекле ҡоролған, ләкин һәр кем ояһын үҙенсә үрә, – тип башланы һүҙен Борис Камалетдинов. – Шәхсән миңә килгәндә, бәләкәйҙән табип булыу теләге менән яндым. Өләсәйемдең быуын ултыртыу, имләү, тәнде һылау-һыйпау кеүек һәм башҡа яҡшы һәләттәрен күреп үҫеү ҙә быға булышлыҡ иткәндер. Шифалы ҡулдары кемдәрҙе генә аяҡҡа баҫтырманы икән?! Йыш ҡына ауыл буйлап "сәфәр"гә мине лә үҙе менән бергә ала торғайны. Етмәһә, арҡамдан тупылдатып һөйөп, "минең бәпкәм ҙур үҫкәс, духтыр була", тип һәр саҡ ҡанатландырып торҙо.\nЙәшәйештең үҙ ҡанундары, һин бер төрлө план ҡораһың, ә ул һис уйламағанда үҙенсә йүнәлеш алыусан. Бәлә баш өҫтөндә, ҡаза ҡаш өҫтөндә, тибеҙ. Әрмегә ҡыҙыу әҙерләнгәндә көтмәгәндә ҡазаға тарыным. Һынманым-бөгөлмәнем, киреһенсә, тырышып-тырмашып юғарыға үрмәләнем. Хәҙер бына нимә тураһында уйлайым: әгәр шул саҡта миндә шундай ажар өҫтөнлөк алмаһа, ауырлыҡтарҙы еңә алыр инемме икән?! Ғәзиз кешемдең "балам духтыр була" тигән тылсымлы һүҙҙәре ҡеүәт өҫтәне, алға әйҙәне. Яҙмышыма һис кенә үкенмәйем. "Хеҙмәттәге йәйғор һаулыҡҡа ла йоғор” тигән халыҡ әйтеме тормош девизыма әүерелде. Хеҙмәтте яратырға кәрәк, уға ытырғанып түгел, ә һөйөү аша ҡарау зарур. Һуңынан Кисловодск ҡалаһында массаж яһаусыға уҡыным, бөгөн ошо йүнәлештә эш итәм, һөнәремде яратам...\nБына ошо Аждаһа йылының йәйге селләһендә тирә-яҡҡа тәүге ауазын ишеттергән малайҙың йөрәгенең ҡаты булыуы мөмкинме? Әлбиттә, юҡ. Тота килеп аждаһаларға кире баһа биреү менән бер нисек тә килешмәйем. Минән дә йомшаҡ күңелле зат юҡ был донъяла. Уларҙың дорфа һәм яһилдан бигерәк ярҙамсыл, итәғәтле кеүек күркәм сифаттарға эйә булыуын беләм. Ололарҙы ихтирам иткән һәм кеселәрҙе иғтибарынан һымаҡ ныҡышлыҡ та кәрәк.\nЯңы йылды һәр ваҡыт ҙур түҙемһеҙлек менән көтөп алам. Мосолмандарҙа "Юрағаның юш килә" тигән мәҡәл бар. Табип булараҡ, иң башта Хоҙайҙың һаулыҡтан айырмауын һорайым. Сәләмәтлек яҡшы икән, бүтәне табыласаҡ.\nЯҡындарым – Данис улым, Әлиә ҡыҙым һәм Зәлиә кәләшем — менән бергә ошо күркәм байрамды күңелле һәм иҫтә ҡалырлыҡ итеп ҡаршыларға тырышабыҙ. Тиҙҙән минең йылым башлана, уға ҙур өмөттәр бағлайым, яҡшы буласағына тулыһынса ышанам.\nРиүәйәт буйынса, бер быуат буйы әҙәм балаларының күҙенә салынмайынса ҡайҙалыр йәшеренеп ятҡан йылан аждаһа ҡиәфәтен ала, имеш. Ошо мифик заттың иң күркәм сифатын теләйем! Гәзит уҡыусылар, уның кеүек оҙон ғүмерле булығыҙ!


Алдағы ял көндәрендә Өфөлә сираттағы ауыл хужалығы йәрминкәләре үтә\nБыл аҙнала ла ауыл эшсәндәре ҡала халҡына йәшелсә һәм бал продукцияһы тәҡдим итә.\nШәмбе йәрминкәләр Дим, Киров, Ленин һәм Октябрь райондарындағы сауҙа майҙандарында ойошторола. Калинин һәм Орджоникидзе райондарында көҙгө баҙар ике көндә лә эшләй. Совет районында Йәштәр һарайы алдындағы майҙанда бал һатыла.\nАуыл хужалығы йәрминкәләре Өфөлә 2 ноябргә тиклем дауам итә. Ғәҙәттәгесә, ауыл хужалығы предприятиеларында етештерелгән ит-һөт, йәшелсә, картуф, бал һәм башҡа аҙыҡ-түлек тәҡдим ителгән йәрминкәләрҙе баш ҡалала йәшәүселәр быйыл да көтөп алды.


Учалы районында йәшәгән өләсәйемдең ике гөбөргәйеле бар. Динға – ете, Рияға ун йәш инде.\nУчалы районында йәшәгән өләсәйемдең ике гөбөргәйеле бар. Динға – ете, Рияға ун йәш инде. Һеңлем менән каникулда уларҙы ашатырға, ҡарарға яратабыҙ. Йәйге йылы көндәрҙә гөбөргәйелдәрҙе тышҡа сығарып алабыҙ. Был юлы ла һай кәритәгә һыу һалып, Дин менән Рияны шунда ебәрҙек. Улар йөҙөп кинәнә, бәләкәй ташҡа менеп, ҡояшта ҡыҙына.\nБәй, бер ҡараһаҡ, гөбөргәйелдәребеҙ юҡ?! Кәритә буш. Өләсәйем һәм һеңлем менән Динды ихатала таптыҡ. Ә Рия күпме эҙләһәк тә, юҡ, әллә ҡайҙа булды ла ҡуйҙы.\nУл арала көтөү һыулауға төштө. Беҙҙә малды сиратлап көтәләр. Төшкөлөккә көтөүҙө ҡарарға өсәүләп киттек. Йылға өйҙән алыҫ ҡына. Өләсәй гәзит тотоп малды күҙәтә, беҙ һеңлем менән таштарҙан йорт төҙөп уйнайбыҙ. Ҡапыл өләсәйем ҡысҡырып ебәрҙе:\n– Ҡарағыҙ әле! Гөбөргәйел бында нисек килеп сыҡҡан?\nЫсынлап та, беҙҙең эргәнән генә ашыға-ашыға Рия үтеп бара ине! Гөбөргәйелдәр һыуға тартыла, тигәндәре дөрөҫмө әллә? Ошо бәләкәй генә йән эйәһенең шундай ҙур араны үтеүенә бик ғәжәпләндек. Рияны Урал йылғаһында йөҙҙөрөп, аҙаҡ үҙебеҙ менән алып ҡайтып киттек. Хәҙер инде дуҫтарыбыҙҙы ҡарап ҡына торабыҙ.


Танышыу (Уйынлы-ысынлы) » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Танышыу (Уйынлы-ысынлы)\nТанышыу (Уйынлы-ысынлы) 22.11.2016 // Йәмғиәт\nНурислам ағай урамда йөрөп инде лә йәһәтерәк компьютерын ҡабыҙҙы. Бер кем дә өйҙә юҡта тиҙерәк асып ҡарарға кәрәк. Бәлки, берәй хәбәр барҙыр. О-һо, яҙғандар бит. Берәү генә лә түгел!\n“Нурик, үҙеңде бер күреүҙән оҡшаттым. Һинең кеүектәр хәҙер һирәк. Ул ҡараш, төҫ-баш – барыһы ла бар. Әйҙә, танышайыҡ”. "Аҡыллы ҡарашың менән әсир иттең. Күптән шундай етди кеше менән осрашырға хыяллана инем”. ”Беҙ һинең менән һәйбәт пар булыр инек. Бына тигән хужабикәмен. Ә һин ысын ир-егетһең...”\nБына ниндәй хаттар килгән! Тулҡынланыуҙан ағайыбыҙҙың маңлайына бөрсөк-бөрсөк тир бәреп сыҡты. Уның һымаҡты быға тиклем күргәне булмағас ни... Шунан берәм-берәм тегеләрҙең фотоһүрәттәренә иғтибар итте. Барыһы ла сибәр бит әле. Бынау оҙон толомло, ҡара ҡашлы, ҡара күҙлеһе бигерәк яғымлы. Ҡайҙа нимә яҙған икән? “Мин Сәриә булам. Фотоғыҙҙы күреп, бик оҡшаттым үҙегеҙҙе. Һеҙҙең менән аралашырға теләйем”, – тигән.\nУй әттәгенәһе, оҡшаттым тигәнме шул? Миңә лә һин бик оҡшайһың да ул. Тик... Артабан ни эшләргә? Өйҙәгеләр белеп ҡалһа, харап бит. Анау Морат ҡәйнеше ҡотортмаһа, йөрөр ине әле тыныс ҡына. Ауыртмаған башҡа тимер таяҡ. “Апайҙың үлгәненә байтаҡ булып китте. Өйлән берәйһенә. Әле ни һин типһәң тимер өҙөрлөкһөң. Ғүмер буйы яңғыҙ йәшәргә уйлайһыңмы ни?”– тип өҙмәне лә ҡуйманы.\n– Ҡуйсәле, юҡты һөйләмә, – тип Нурислам ағай башта ҡырҡа ҡаршы килде. – Өйләнәйем тиһәң дә, ҡайҙан табаһың донъя көтөрҙәй арыу ғынаһын.\n– Эй, аптырағанһың икән, хәҙер бит Интернет заманы. “Бәйләнештә” сайтына керәһең дә ҡарайһың. Унда ниндәйҙәре генә юҡ. Теләгәнеңде һайлап ал. Их, мин өйләнгәндә шундай нәмәләр юҡ ине. Атай менән әсәй кемде һайланы, шуға тоттом да өйләндем.\n– Һуң мин бит хәҙер йәш кеше түгел. Алтмыш йәштә ниндәй танышыу булһын ти?\n– Бүстәк, еҙнә. Һинән өлкәнерәктәр таныша әле. Йәшеңде бер 10–15 йәшкә кесерәйтеп яҙ ҙа йәшерәк сағыңдағы берәй фотоңды ҡуй. Төҫ-башҡа килгәндә әле лә нисауаһың, ә матур һүҙҙәр һөйләргә һине генә ҡуш. Әйҙә, һуштарын ал. Мин шулай танышҡан кешеләрҙе беләм. Һәләк матур йәшәп ятыусылар бар.\nОшо һөйләшеүҙән һуң байтаҡ ҡына уйланып йөрөнө Нурислам. Шунан бер көндө хәл итте лә ҡуйҙы. Исемен ҡыҫҡартып “Нурик” тип алырға булды. “Эсмәгән, тартмаған 42 йәшлек ир-уҙаман күркәм холоҡло мосолман ҡатын-ҡыҙы менән танышырға теләй”, – тип яҙҙы ла туҡтап ҡалды. Ултыра биргәс, тағы ла әллә күпме матур сифаттарын өҫтәне. Шунан үҙенең яҙғанынан үҙе ҡәнәғәт йылмайып, фотоальбом араһынан йәш сағындағы һүрәтен эҙләргә тотондо. Әллә күпмеһен алдына теҙеп һалды. Ҡайһыһын ҡуйырға белмәй оҙаҡ ҡына аҙапланды. Аҙаҡтан бөтөнләй кире уйлап, интернеттан ғына фото табып ҡуйырға булды.\nБына шулай башланды танышыу тарихы. Хәҙер ана бөтөнләй айырыла алмай ноутбугынан. Иртән торғас та балаларының – эшкә, ейәне менән ейәнсәренең уҡырға киткәнен саҡ көтөп ала. Сығып китеүҙәре була, серләшә лә башлайҙар. Ә унда береһенән-береһе ҡыҙығыраҡ хаттар яуа ғына. Баштараҡ бөтәһенә лә яуап яҙып маташты. Аҙаҡ барыбер шул Сәриә тигәненә туҡталырға булды. Күңеленә бигерәк ятты ла ҡуйҙы шул. Рәхәтләнеп аралаштылар. Бөтә тормошо үҙгәргәндәй булды Нурисламдың. Быны өйҙәгеләр ҙә һиҙмәне түгел.\n– Олатай, әллә ғашиҡ булдыңмы? Һуңғы ваҡытта бик ныҡ үҙгәрҙең әле. Һыҙланам, тип шыңғырлай ҙа ултыра торғайның, хәҙер, ана, егеттәр һымаҡ осоп ҡына йөрөйһөң, – тип шаяртып алды бер көндө ейәнсәре.\n– Үҙеңде бел әле. Һинең дә бит ҡулыңдан тиктомалға әйберҙәрең төшөп ватыла йә ҡысҡырып йырлап ебәрәһең, ҡайһы ваҡыт әйткәнде лә ишетмәйһең. Шуға ҡарамаҫтан, мин һиңә бер ни тип тә бәйләнмәйем.\nГөлнурҙың битенә һиҙелер-һиҙелмәҫ кенә ҡыҙыллыҡ йүгерҙе. Оялды, ләкин олатаһына ҡаршы өндәшмәне, тиҙерәк үҙенең бүлмәһенә йүгерҙе.\n“Шул тиклем һиҙеләме икән ни?” – тип Нурислам да ныҡ ҡына борсолдо. Сәриәнән йәшлек дәрте урғылып торған иҫ китмәле матур хаттар килә шул. Суҡынмыш, башты тамам әйләндерҙе. Хыялдарға бирелеп донъяһын оноттора ла ҡуя.\nШулай байтаҡ ваҡыт аралаштылар. Ситтән булһа ла бер-береһенә ныҡлап өйрәнеп тә киттеләр шикелле. Ә бер көндө уйламағанда ағайыбыҙ һөйгәнен осрашыуға саҡырҙы. “Искра” кинотеатры алдындағы ҡурай уйнап торған малай эргәһендә", – тине.\nБыл урынды Нурислам ярата. Ейәнсәре бәләкәй саҡта бергәләп йыш була торғайнылар унда. Ленин майҙаны ла, цирк та яҡын. Цирк ҡарағандан һуң рәхәтләнеп ял итәләр ине. Хәҙер күптән ул яҡтарҙа булғаны юҡ. Ейәнсәренә лә 20 йәш бит инде. Ана, хәҙер университетта уҡып йөрөй.\nБәй... Ағай үҙенең уйынан үҙе ҡурҡып ҡуйҙы. Сәриә бөтөнләй икенсегә, йәғни фотолағы кешегә ғашиҡ та инде. Их, шунда алдашмаһа ни булған? Былай ҙа уға: “Бигерәк йәш сырайлыһың”, – тип 60 йәште бер кем дә биргәне юҡ. Ысын йәшен генә ҡуйһасы. Оҡшатһа – оҡшатыр, оҡшатмаһа – юҡ. Уның ҡарауы, былай оятҡа ҡалмаҫ ине. Уф, нисек мин был турала уйламағанмын. Тамам башымды юғалтҡанмын икән дәһә. Юҡ, бер ҡайҙа ла бармайым.\nУлай ҙа егеттәрсә түгел инде. Сәриә бит көтәсәк. Үҙе саҡырҙы, килешеп бөтмәйәсәк. Шулай берсә кейенеп-яһанып, берсә бармайым тип сисенеп ташлап, көҙгө алдында әллә күпме аҙапланғандан һуң билдәләнгән ваҡытҡа бер сәғәттән дә әҙерәк ҡалғас, такси саҡыртты. Ни булһа ла булыр, барырға, күрергә кәрәк.\nӘһә, ул алданыраҡ өлгөрҙө. Һәйкәл эргәһендә кеше күренмәй. Ҡатын-ҡыҙ көттөрөргә ярата инде ул, тип яҡындағы киоскыға гөлләмә алырға юлланды.\n...Ҡулына сәскәләр тотҡан олатаһын күреп Гөлнур аптырап ҡалды. Нимә эшләп йөрөй икән ул бында? Кемде көтә? Уға ҡыҙыҡ булып китте. Шуға олатаһының янына килмәй, ситтән генә күҙәтергә булды. Ул үҙе лә бөгөн яңы танышы менән ошонда осрашырға тейеш. Ҡыҙыҡ, ни өсөн ул нәҡ ошо урынды һайланы икән?! Был бит уларҙың олатаһы менән икеһенең яратҡан урыны була торғайны.\nОлатаһы арыны шикелле. Яйлап баҫып яҡындағы эскәмйәгә барып ултырҙы. Ә ниңә осрашыуға саҡырған егет һаман күренмәй? Былай тәүәккәл генә кешегә оҡшаған кеүек ине. Интернет аша танышҡайнылар. Йәш-елкенсәктең теләһә ниндәй буш һүҙенән ялҡып, олораҡ йәштәге, етдиерәк кеше менән аралашҡыһы килгәйне уның. Артыҡ йәш күренермен тип, үҙенең фотоһын ҡуймағайны. Уның ҡарауы, бөгөн сюрприз буласаҡ. Тик тәүге орашыуға уҡ егеттең шулай һуңлап йөрөүен генә оҡшатманы Гөлнур. Улай тиһәң, донъяның ни эше юҡ? Йә берәй ерҙә тығында ултыралыр, тип ҡыҙ үҙен тынысландырырға тырышты. Олатайым янына барып, хәлен белешеп киләйем булмаһа, тип йәшенгән урынынан сыҡты.\n– Кемдең олатаһы ултыра икән? – тигән тауышҡа тегеһе терт итеп ҡалды. Нимә тип әйтергә белмәй, баҙаны ла төштө. Исмаһам, башына берәй йүнле фекер килһәсе. Нимә тип алдарға һуң? Дөрөҫөн һөйләп ултырып булмай ҙа инде. Ә тегеһе үс иткәндәй: “Һөйлә инде. Аҙаҡ мин дә һиңә бер серемде асырмын", – тип тәтелдеген сыҡты.\n– Эй, ҡыҙым, ҡартайғанда тыртайған, тип минең кеүектәргә әйтәләр инде. Әллә кемдәрҙе тыңлап, Интернет аша бер ханым менән танышҡайныҡ.\n– Шунан, шунан?\n– Килдем, ә ул юҡ. Шул тиклем матур итеп хәбәрләшеп торҙоҡ. Әҙерәк кенә алдашырға тура килгәйне. Шуны һиҙенгәндер, ахырыһы.\n– Нимә тип, олатай?\n– Йәшемде бер аҙ үҙгәртеп күрһәткәйнем.\n– Нисә йәшкә?\n– Байтаҡҡа. Моғайын, ул килгәндер ҙә, ситтән генә мине күреп, ҡайтып киткәндер. Бында башҡаса бер кем дә булманы юғиһә.\nҠыҙ нимәлер һиҙенгәндәй итте.\n– Ә исемеңде кем тип ҡуйғайның?\nГөлнурҙың аяҡ быуындары йомшарып, бер аҙ сайҡалып ҡуйҙы. Ярай әле, олатаһы бер нәмә лә һиҙмәне. “Ул килмәйәсәк, көтмә, олатай”, – тип кенә әйтә алды. Ә бына үҙенең серен ул бер ҡасан да, бер кемгә лә асмаясаҡ.\nБик ҡыҙыу төҫ алған танышыу ана шулай ҡапыл ғына тамамланды. Мөхәббәттә алдашыу килешмәй шул, Интернет аша танышыу ҙа, күрәһең, һәр ваҡыт уңышлы тамамланмай.


Республикала хеҙмәтте һаҡлау буйынса иң яҡшы белгесте һайлайҙар // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала хеҙмәтте һаҡлау буйынса иң яҡшы белгесте һайлайҙар\n12:30, 20 марта 2018 Йәмғиәт\nРеспубликала хеҙмәтте һаҡлау буйынса иң яҡшы белгесте һайлайҙар Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2018 йыл, 20 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.\nБашҡортостандың баш ҡалаһында 22 мартта «Хеҙмәтте һаҡлау буйынса иң яҡшы белгес» ХII республика конкурсы үтә, тип хәбәр иттеләр төбәк Хеҙмәт министрлығының матбуғат хеҙмәтендә.\nКонкурс 28 апрелдә билдәләнгән Бөтә донъя Хеҙмәтте һаҡлау көнөнә арналған.\nТөп маҡсаттар – ойошмаларҙа хәүефһеҙ һәм сәләмәт хеҙмәт шарттары булдырыу буйынса эштең һөҙөмтәлелеген һәм сифатын арттырыу, хеҙмәтте һаҡлау өлкәһендә ыңғай эш тәжрибәһен пропагандалау, шулай уҡ «Хеҙмәтте һаҡлау буйынса белгес» вазифаһының абруйын һәм әһәмиәтен күтәреү.\nКонкурста хеҙмәтте һаҡлау хеҙмәте етәкселәре һәм белгестәре, шулай уҡ хеҙмәтте һаҡлау буйынса белгес бурыстары йөкмәтелгәндәр ҡатнаша ала. Шул уҡ ваҡытта бер предприятиенан бәйгеселәр һаны сикләнмәгән.\nКонкурс йомғаҡтары буйынса тәүге 10 иң яҡшы белгес исемлеге төҙөлә.\nБашҡортостан Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы, «Тармаҡ-ара институты» шәхси белем биреү учреждениеһы конкурсты ойоштороусылар булып сығыш яһай. Ул Башҡортостан Профсоюздар федерацияһы һәм республикала Дәүләт хеҙмәт инспекцияһы булышлығында уҙғарыла.\nКонкурста ҡатнашыу ҡағиҙәләре хаҡында тулыраҡ мәғлүмәтте Башҡортостан тармаҡ-ара хеҙмәтте, экологияны һәм производствола именлекте һаҡлау институты сайында табырға мөмкин.\nТеги: конкурс, хеҙмәтте һаҡлау


Һыуыҡ көндәрҙә республика уҡыусыларына мәктәпкә бармаҫҡа мөмкин // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nҺыуыҡ көндәрҙә республика уҡыусыларына мәктәпкә бармаҫҡа мөмкин\n15:39, 16 ноября 2016 Йәмғиәт\nҺыуыҡ көндәрҙә республика уҡыусыларына мәктәпкә бармаҫҡа мөмкин Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2016 йыл, 16 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\nҺыуыҡ көндәрҙә Башҡортостан уҡыусыларына мәктәпкә бармаҫҡа мөмкин. Һауа температураһы 25 градустан түбәнәйһә, башланғыс, 28-30 градус һыуыҡ булһа, урта, 31 градустан түбән икән, өлкән класс уҡыусыларына мәктәпкә бармаҫҡа рөхсәт ителә.\nГидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығы хәбәр итеүенсә, республикала аҙна аҙағына тиклем һалҡын буласаҡ. Төньяҡта һәм көнсығышта һауа температураһының 30 градусҡаса һыуытыуы ихтимал. Шуны билдәләп үтергә кәрәк: ошо көндәрҙә ҡайһы бер райондарҙа температура 35-36 градусҡа тиклем түбәнәйҙе.


Башҡортостан Президенты Өфө районы буйлап эш сәфәре һуңында урындағы халыҡ менән осрашты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан Президенты Өфө районы буйлап эш сәфәре һуңында урындағы халыҡ менән осрашты\n10:57, 6 августа 2013 Сәйәсәт\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Өфө районы буйлап эш сәфәре һуңында урындағы халыҡ менән аралашты. Осрашыу Алексеевка ауылының мәҙәниәт йортонда үтте.\nРөстәм Хәмитов торлаҡ төҙөлөшө, сәнәғәт, ауыл хужалығы, һаулыҡ һаҡлау өлкәләренә ҡағылышлы мәсьәләләргә туҡталып үтте. Президент Өфө районының, республиканың башҡа райондары менән сағыштырмаса, өҫтөнлөктәре булыуын билдәләне. Сөнки районда ҡеүәтле аграр һәм сәнәғәт производстволары өҫтөнлөк итә.\nТөбәк етәксеһе ҡасандыр арзанға һатылған ерҙәрҙе кире муниципаль милеккә ҡайтарыу, социаль торлаҡ төҙөү, торлаҡты арзанайтыу мәсьәләләре, шулай уҡ сәнәғәт производствоһының үҫеше хаҡында һөйләне. Президент һүҙҙәренсә, төбәктә заманса сәнәғәт производстволарын төҙөү тотороҡло үҫеште тәьмин итәсәк.\n— Илебеҙҙең иң алдынғы төбәктәрендә инвесторҙар өсөн уңайлы шарттар булдырыла, — тине Рөстәм Хәмитов. – Әгәр беҙ бер ни ҙә төҙөмәһәк, үҫешмәһәк, өҫтәмә килем дә, һалымдар ҙа булмаясаҡ. Һыу үткәргестәр, юлдар төҙөү өсөн аҡса ла булмаясаҡ.\nАграр секторҙы үҫтереү буйынса Өфө районы республикала биш иң көслө төбәк иҫәбенә инә. Ямғырҙар ҡамасаулаһа ла, урындағы хужалыҡтар иген культураларының биштән бер өлөшөн йыйып өлгөргән дә инде. Президент билдәләүенсә, ауыл хужалығына ярҙам итеү буйынса программаларҙы финанслау артабан да дауам итәсәк.\nРеспублика Президенты район өсөн өҫтәмә килем сығанағы булырҙай объекттар тураһында әйтеп үтте. Улар араһында -–119-сы йылҡысылыҡ заводы, «Йоматау» шифаханаһы һәм башҡалар.\nРайон халҡы менән осрашыу барышында республика етәксеһе шулай уҡ һаулыҡ һаҡлау өлкәһе тураһына һөйләне. Уның һүҙҙәренсә, 2011-2012 йылдарҙа медицина өлкәһенә 16 миллиард һум аҡса йүнәлтелгән – яңы медицина учреждениелары төҙөлгән, заманса аппаратура һатып алынған. Быға ҡарамаҫтан, күптәр әле медицина хеҙмәтләндереүе сифаты менән ҡәнәғәт түгел. Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, яҡшы медицина объекттары төҙөүҙән тыш, табиптар менән эш алып барырға кәрәк. Иң мөһиме – уларҙың пациенттарға ҡарата йылы мөнәсәбәте.\nРеспубликаны яңыртыу өсөн, яңы объекттар төҙөү һәм проекттарҙы торошҡа ашарыу менән бер рәттән, йәмғиәттең ыңғай ҡарашлы булыуы ла шарт, тип иҫәпләй Рөстәм Хәмитов. Әлегә иһә халыҡ ниндәйҙер кире ҡараштар солғанышында йәшәй. Президент иҫәпләүенсә, бындай ҡарашты үҙгәртергә кәрәк.\nОсрашыуҙа ҡатнашыусылар республика етәксеһенә үҙҙәрен борсоған һорауҙар менән мөрәжәғәт итте. Нигеҙҙә, улар медицина, мәктәпкәсә белем биреү, ер мөнәсәбәттәре өлкәләренә ҡағылышлы булды.\nТеги: бр президентының эш сәфәрҙәре,өфө районы


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - №47, 21 - 27 ноябрь, 2020 - Информационные страницы\n№47, 21 - 27 ноябрь, 2020\nБОРАЙ УҠЫТЫУСЫҺЫ ЯУЛАНЫ\nБөтөн донъяға сыға торған тапшырыу һынлы тапшырыуға ысын милли биҙәүестәр, төп нөсхәһендәге башҡорт милли күлдәктәре табып булманымы икән ни? Ҡырғыҙ-ҡаҙаҡ баҙарынан килгән сит орнаментлы, алюмин шаҡы-шоҡо таҡҡан ҡатын-ҡыҙҙы күреп, йөҙҙө ҡаплар хәлгә етелде...\nАртур Ғафаров белдереүенсә, хәрби хеҙмәттән ҡасып ҡалған өсөн етди яза саралары ҡаралған - штраф түләүҙән алып эшкә мәжбүри йәлеп итеү, ҡулға алыу һәм енәйәт яуаплылығына тарттырыу. Шуға күрә, биографияңды бысратҡанға ҡарағанда, һау-сәләмәт булып, бер йыл хәрби бурысыңды үтәп ҡайтыу яҡшыраҡ түгелме ни?\nКөньяҡ райондарҙа иген үҫтерелә, әммә заманса тирмән булмағанлыҡтан, улар йыйып алған уңышын күрше Силәбе өлкәһенә арзанға һатып, унда эшкәртелгән әҙер продукцияны кире ҡиммәт хаҡҡа һатып алырға мәжбүр.\nКүренекле тарихсы-этнолог Р.Ғ. Кузеевтың балыҡсы һәм ирәкте ырыуҙары атамаларының борон "ҡала, ҡәлғә һаҡсылары" мәғәнәһендә ҡулланылып, аҙаҡтан ошондай хәрби шөғөл менән көн итеүсе кландарҙың этнонимына әйләнеп китеүе хаҡындағы фаразы үтә ҡыҙыҡлы.\nУрал тауҙары төбәге ул үҙе үк абсолют сәләмәтлек һәм абсолют хәүефһеҙлек зонаһы. Был ерҙәр туфан һыуынан йотолмаған. Был ерҙәрҙә ер тетрәмәй, убылмай, тәбиғәте бай һәм төрлө, шифалы үҫемлектәре бихисап.\nБеҙҙең экспедиция ағзалары разведка эштәрен атҡарған ваҡытта әрәм-шәрәм ителгән йөҙйәшәр ҡарағай һәм ҡарағас урмандарын күреп тетрәнде. Был урмандарҙың яҡлауһыҙ булыуын күреп, ғәжәп ҡылдыҡ.\nЭштән китеүе тураһында Сара әлегә берәүгә лә әйткәне юҡ - ире лә, улы ла, әсәһе лә белмәй. Илдар ағаһы менән Ләлә һеңлеһенә былай ҙа әйтмәҫ ине... Бер яҡтан, яҡындарын көйҙөрткөһө килмәй. Улар барыбер Сараға ярҙам итә алмай.\nяҙыучыға өс һорау\nЭйе, башҡорт әҙәбиәте йомшарҙы хәҙер. Бының сәбәбе ойошмаға яҙыусы кимәленә етерлек үҫешмәгән, һәләте булмаған, әҙәбиәткә башкөллө хеҙмәт итергә теләмәгән кешеләрҙең йыйылып китеүендәлер.\nҮпкәләрҙе нығытам тиһәгеҙ, шулай уҡ йырлағыҙ. Йырлағанда дөрөҫ итеп тын ала башлаясаҡһығыҙ, тимәк, яҡшыраҡ йоҡласаҡһығыҙ ҙа. Иммунитетты нисек нығытырға белмәһәгеҙ, йырлағыҙ, тип кәңәш итәбеҙ.\nҠОШТАРҒА ЯРҘАМ ИТ!\nНоябрҙә Рәсәйҙең Ҡоштарҙы һаҡлау союзы тәҡдиме менән илебеҙҙә Ҡарабаш турғай көнө билдәләнде. Тап ошо көндә боронғо славяндар йорт-ҡура тирәһенә ҡарабаш, ҡыҙылтүш, шыршы һәм ҡарағай, үрмәлсек, көйәҙ, суҡ турғайҙар осоп килеүен билдәләп, уларҙы ем менән һыйларға кәрәк, тип һанағандар.\nДарыуҙарҙы Covid-19 менән сирләүе билдәле һәм сирләй тип иҫәпләнгән ауырыуҙар аласаҡ. Хәле уртаса һәм ауыр сирлеләргә өҫтөнлөк бирелә, шул иҫәптән вируслы пневмония менән ауырығандарға ла.


Ниндәй эҙҙәр ҡалған таштарҙа? » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Йәмғиәт » Ниндәй эҙҙәр ҡалған таштарҙа?\n14.08.2010 Ниндәй эҙҙәр ҡалған таштарҙа?\nМальтаның көньяҡ ярында бик күп саҡрымға һуҙылған арба эҙенә оҡшаш бураҙналар бар. Улар ҡаялы ерҙә һалынған. Бер бураҙна икенсеһенән бер тигеҙ арауыҡта ята һәм ярты метр самаһы тәрәнлектә. Был арба эҙе диңгеҙ буйына килеп еткәс тә туҡталып ҡалмай дауам итә, һыу аҫтындағы трасса йөҙәр метрға һуҙылған. Һәр бураҙнаның киңлеге иң күбе 123 см, тәрәнлеге – 70 см. Ә араһындағы ара һәр ваҡыт – 130 см. Ғалимдарҙың иҫәпләүе буйынса, траншеялар беҙҙең эраға тиклем 4 мең йыл элек эшләнгән. Бындай бураҙналарҙы ябай эш ҡоралдары менән һалып булмай. Шуға ла боронғоларҙың ниндәйҙер махсус, ҡатмарлы механизмдары булғандыр, тип уйларға ҡала. Был юлдың ни өсөн кәрәклеге билдәһеҙ. Әммә ғалимдар араһында төрлө фекерҙәр йөрөй. Шуларҙың береһе – гигант кәүҙәле боронғо хайуандар арба һөйрәп йөрөтөр өсөн эшләнгән юл. Әммә ул, бүтән фараздар кеүек үк, раҫланмаған.\nБик боронғо замандарҙа ерҙә йәшәү шарттары бөгөнгө кеүек булмаған. Ғалимдар бер киҫәк гәрәбә ташын тикшергәндән һуң шундай һығымтаға килә: ул ваҡытта кислород һауа составында 50 процентҡа күберәк булған. Тәбиғәт гигант ҙурлыҡтағы флора һәм фауна булдырыр өсөн үҙе үк шарттар тыуҙырған. Ул ваҡыттағы кешеләрҙең дә гиганттар булыуы бик мөмкин. Инглиздәр, Британиялағы Стоунхэндж гиганттар тарафынан төҙөлгән, тигән фекерҙә. Сөнки бындай бинаны төҙөү өсөн ябай кешенең көсө етмәй. Исполиндар тураһында Тибетта, Германияла, Скандинавия илдәрендә күп легенда йөрөй. Яңы эра башланғанға тиклем ғәҙәттәге ҙурлыҡтағы кешеләр менән бергә буйҙары өс метрҙан ашҡан алпамышалар ҙа йәшәгән, тигән фараз йөрөй. ХХI быуат башында Нигерияла археологик ҡаҙыныуҙар барышында Америка ғалимдары ҙур һөйәктәр таба. Палеонтологтарҙың тикшеренеүҙәренә ярашлы, был һөйәктәр буйҙары ике метрҙан ашыу булған һәм бынан ун мең йыл самаһы элек йәшәгән кешеләрҙеке икән.\nБоронғоларҙың самолеттары ла булғанмы?\nИндеецтарҙың түштәрен биҙәп тороусы саф алтындан эшләнгән ҡанатлы амулеттар донъяның бик күп музейында һаҡлана. Уларҙың бөгөнгө көн самолеттарына оҡшаш булыуына 1969 йылда ювелир Стауб иғтибар итә. Уның дуҫы, билдәле зоолог Сандерсон фигураны тикшергәндән һуң, тәбиғәт донъяһында уның аналогтары юҡ, тигән фекергә килә. Тикшеренеүҙәргә авиация белгестәрен дә йәлеп иткәс, был бетеүҙең оса торған аппараттың бәләкәй моделе булыуы асыҡлана. Иң ғәжәпкә ҡалдырғаны – уның 1000 (!) йыл элек эшләнеүе.\nБыл ҡанатлы фигураларҙың осоуға һәләтен белеү өсөн 1996 йылда Энб һәм Белдинг ошондай амулеттарҙың 16 тапҡырға ҙурайтылған ике моделен төҙөй. Һәм был моделдәрҙең бер ниндәй ҙә аэродинамик кәмселектәре булмауы асыҡлана, улар һәйбәт оса, ергә ултыра, хатта юғары пилотаж фигураларын да башҡара ала. Меңәр йыл элек йәшәгән Мысыр кешеләренең һәм индеец оҫталарының самолет төҙөлөшөн ҡайҙан белеүе бөгөн ғалимдарҙы аптырауға һалыусы иң ҙур серҙәрҙең береһе булып ҡала.\nЦиклоптар Америкала ла йәшәгән\nАҠШ-та (Техас), Биг-Бэнт-Кантри эргәһендәге мәмерйәлә билдәһеҙ бер йән эйәһенең һөйәктәре табыла. Айырыуса уның бығаса осрамаған формалағы баш һөйәге иғтибарҙы йәлеп итә. Маңлайҙың ҡап уртаһында тик бер генә күҙ урыны бар. Күп кенә тикшеренеүҙәрҙән һуң һөйәктәрҙең легенда һәм мифтарҙа һөйләнгән циклоптыҡына тура килеүе асыҡлана.\nҒалимдарҙың иҫәпләп сығарыуы буйынса, уның ауырлығы 300 килограмм тирәһе, ә буйы 2,5 метрҙан ашыу була. Һөйәктәрҙең йәше ун мең йыл тирәһе. Тик грек мифтары геройының Техасҡа нисек килеп эләгеүе генә һорау тыуҙыра. Бында ике вариант бар: йә Греция кешеләре беҙҙең эраға тиклем бик күп алдан уҡ Америкала булып ҡайтҡан, йә циклоптар Европа сиктәренән башҡа Америка континентында ла йәшәгән.\nУралда боронғо цивилизация\nХХ быуат башында Уралда 10 мең йыл тирәһе элек эшләнгән һынташ (идол) табыла. Был табыш әлеге төбәктә ҡабатланмаҫ мәҙәниәтле боронғо цивилизация булыуы тураһында һөйләй. Уны археологтар түгел, ә алтын эҙләүсе ябай кешеләр таба. Дүрт метр тәрәнлектән торф эсенән яҫы танаулы ҙур баш, аҙаҡ идолдың кәүҙәһен килтереп сығаралар. Төрлө орнаменттар менән биҙәп, ҡарағас ағасынан юнып эшләнгән ҙур статуя булып сыға ул. Тик, үкенес, бөтөн килеш һаҡланмаған. Шуға ла ике тапҡыр реконструкция эшләп кенә тәүге ҡиәфәте ниндәй булыуын асыҡлайҙар.\nВаҡыт машинаһы ҡасан уйлап табылыр?\nКешелек донъяһы борон-борондан ваҡыт буйлап сәйәхәт итергә хыялланған. Беҙҙең ата-бабаларыбыҙға тик хыял ғына булып күренгән әллә күпме яңы прибор уйлап табылған, әммә ваҡыт машинаһы һаман да юҡ. Шулай ҙа был физиктарға артабан да ошо өлкәлә эҙләнеүҙәрен дауам итергә ҡамасауламай. Туҙға яҙмаған эш кеүек күренһә лә, теорияла ваҡыт эсендә күсеп йөрөү мөмкинлеген логик яҡтан да аңлатып була. Ысынлап та, беҙҙең планетаға тура килгән физика закондарына ярашлы, ваҡыт буйлап сәйәхәт итеү мөмкинлеген инҡар итеп булмай. Тик практикала ғына быны башҡарып сығыу ҡыйынға тура килә.\nЭйнштейндың фекеренсә, гравитация – ваҡыт һәм арауыҡ берлеге. Һәр ауырлығы булған предмет тирә-яҡҡа тәьҫир итә һәм уны ниндәйҙер кимәлдә үҙгәртеп күрһәтә. Ваҡыт һәм арауыҡ материя тәьҫирендә һуҙылырға мөмкин. Шуға ла асыҡ йыһанда сәғәт телдәре Ерҙәгегә ҡарағанда әкренерәк йөрөй. Материяның ауырлығы күберәк булған һайын, уның тирә-яҡҡа тәьҫире лә көсәйә. Тимәк, юғары тиҙлектә әйләнеүсе ҙур тығыҙлыҡтағы объекттарҙың ваҡытты арыу уҡ үҙгәртеп күрһәтеүе мөмкин. Ваҡытты тура һыҙыҡ кеүек процесс түгел, ә ябыҡ тәгәрмәс төҫлө тип билдәләүсе теория тап ошоға ҡайтып ҡала ла инде. Был теорияға ярашлы, шул тәгәрмәстең теләһә ниндәй бер өлөшөнә кире ҡайтырға мөмкин.\nТаш көҙгөләр сере\nИҫ киткес ҙур таш көҙгөләр яҡташыбыҙ, танылған күҙ хирургы, профессор Эрнст Мулдашев экспедицияһынан һуң кешеләрҙе ныҡлап ҡыҙыҡһындыра башлай. Мулдашев, бөтәһен дә аптыратып, үҙ эшенә ҡағылышы булмаған экспедицияға – легендаларҙа һөйләнелгән данлыҡлы «Аллалар ҡалаһы»н эҙләп, Тибетҡа юл тота. Был сәйәхәттә улар Мысыр пирамидаларынан да ҙурыраҡ һәм боронғораҡ булған иң ҙур пирамидалар төркөмөн таба. Һәр пирамида янында бер, ике, йә өс таш көҙгө була. Бындай уникаль конструкциялар донъяның бүтән бер мөйөшөндә лә юҡ.\nМулдашев һәм бүтән ғалимдар, был серле таш көҙгөләр физик ваҡытты ҡыҫыу мөмкинлегенә эйә, тигән фекергә килә. Быны раҫлау өсөн Тибет тауы Кайласҡа үрләгән дүрт альпинистың тарихын миҫалға килтерәләр. 28 – 35 йәшлек альпинистар, урындағы халыҡтың һәм ламаларҙың кәңәштәренә ҡолаҡ һалмай, тауҙар араһындағы һуҡмаҡтан ситкә сығып китә. һуҡмаҡтан боролған һәр кем тауҙарҙың кешене һәләкәткә алып килерҙәй ниндәйҙер серле йоғонтоһона эләгә. Нисек кенә булмаһын, был дүрт йәш кеше, күп тә тормай, бер-бер артлы яҡты донъя менән хушлаша. Үлемдәре бер-береһенеке менән бер нисек тә бәйләнмәгән кеүек күренһә лә, бөтәһенең дә организмының ҡапыл ҡартайыуы күҙәтелә. Моғайын, үлемдәренең сәбәптәре лә ҡартлыҡ ауырыуҙарынандыр. Пирамидалар һәм таш көҙгөләр ваҡыт менән арауыҡҡа ла тәьҫир итә. Шуғалыр, кемдәрҙер уларҙы «ваҡыт машинаһы» тип тә атай.\nФест дискыһында – иң боронғо яҙыуҙар\nФест дискыһы һуңғы быуатта археологтарҙы ҡыҙыҡһындырған сиселмәгән серҙәрҙең береһе булып тора. Был түңәрәк пластинаны Крит утрауында ХХ быуат башында табалар. Балсыҡтан эшләнгән диск сәйер яҙыуҙар менән ҡапланған. Артабан күпме эҙләһәләр ҙә, бындай әйбер башҡаса табылмай – Фест дискыһы шундай берҙән-бер ҡомартҡы һанала. Һуңғы тикшеренеүҙәр күрһәтеүенсә, был артефакт беҙҙең эраға тиклем 1650 йылда әҙерләнгән. Ул ике яҡлап та иероглифтарға оҡшаш яҙыуҙар менән ҡапланған. Шуныһы ҡыҙыҡлы: тамғалар артефакттың өҫтөнә ҡаты материалдан эшләнгән штемпелдәр ярҙамында баҫылған. Тимәк, Фест дискыһындағы тамғалар иң боронғо баҫма яҙыу өлгөһө булып тора.


Башҡортостан Президенты эш сәфәре менән Бәләбәй районында йөрөй // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан Президенты эш сәфәре менән Бәләбәй районында йөрөй\n12:52, 19 мая 2012 Сәйәсәт\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов бөгөн эш сәфәре менән Бәләбәй районына юлланды.\nӘлеге мәлдә Рөстәм Хәмитов Приют ҡасабаһында йөрөй. Бында республика башлығы газ шартлауҙан зыян күргән ҡасаба халҡы өсөн төҙөлгән күп фатирлы торлаҡ йортто сафҡа индереү тантанаһында ҡатнашты.\nХәтерегеҙгә төшөрәйек, 2012 йылдың 28 ғинуарында Приютта газ шартлауы арҡаһында ике ҡатлы йорт емерелде, 16 фатирлы йорт халҡы урамда тороп ҡалды. Ҡаза күреүселәр өсөн өс ҡатлы яңы йорт «33 квартал» биҫтәһендә, элеккеһенән әллә ни йыраҡ түгел урында төҙөлгән.\nБынан тыш, бөгөн Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Приют икмәк заводына, эшселәр ҡасабаһының линия производство идаралығына барырға, шулай уҡ Бәләбәйҙәге 220 урынға иҫәпләнгән яңы балалар баҡсаһы төҙөлөшөн ҡарарға ниәтләй.


Һәм бөтөнләй Бушлай инеү Һәм 1 Ч танышырға була. - Бөтә донъя видео чат! Бөтә ил, сит ил, бөтә донъя.\nNe estis Problemo: ne Dato riĉaj viroj. Riĉuloj\nтаныша ҡатын-кыҙҙар видео етди мөнәсәбәттәр танышыу өсөн сайтҡа 18 ч бушлай рулетка без теркәлгән видеочивать чатта теркәлергә рулетка менән телефон без интернета 18 ч башҡа рулетка юллау өсөн таныштырҙы. рулетка менән ҡыҙ ч онлайн видео чат танышты


12:49, 23 декабря 2010 Иҡтисад\nФатирҙарҙың бар сегменты ла ҡыйбатланған: бер һәм ике бүлмәлеләр — 0,4 процентҡа, өс бүлмәлеләр – 0,3 процентҡа, күп бүлмәле фатирҙарға уртаса хаҡ 0,5 процентҡа күтәрелгән.\n«Эксперт» күсемһеҙ милек агентлыҡтары селтәре аналитигы Айгөл Степанова мәғлүмәте буйынса, бөгөнгө көндә иң арзан өс бүлмәле фатир ҡалала 800 меңгә тәҡдим ителә. Был 45 квадрат метрлыҡ фатир К.Маркс урамында урынлашҡан. Иң ҡыйбат фатир 20 миллион һум тора. Ул дүрт бүлмәле, дөйөм майҙаны — 230 квадрат метр, М.Кәрим урамында урынлашҡан.\nБүлмәләр сегментындағы иң түбән хаҡ – 500 мең һум: Интернациональ урамы, 12 квадрат метр. Иң ҡиммәт бүлмә — 1100 мең һум: Сочи урамы, 17 квадрат метр.


БРИКС илдәре етәкселәренең осрашыу йомғаҡтары буйынса матбуғат конференцияһында Рәсәй президенты Америкалағы һайлау алды кампанияһына һәм хакерҙар һөжүмендә Рәсәйҙе ғәйепләүгә үҙ фекерен белдерҙе.\nТөнъяҡ Корея урта алыҫлыҡтағы баллистик ракетаны һынап ҡараған. Ракета осороуҙы Америка милли именлеккә янау тип ҡабул итә һәм Пхеньянды был йүнәлештә эштәрҙе туҡтатырға саҡыра. Атом клубына ингән башҡа илдәр кеүек үк Рәсәй ҙә Төнъяҡ Кореяны һынауҙарҙы туҡтатырға өндәй.\nҺиндостандың милли паркында фил балаһы һыуҙа ағып китеп барған кешене ҡотҡарған. Кешене ағым алып китерен һиҙемләп фил һыуға ташлана һәм ярҙың икенсе яғына сығып уның алдына баҫа.\nКалифорнияла Тымыҡ океанда ҙур акула ҡалын тимерҙән эшләнгән ситлекте ватып уның эсенә ингән. Шаһиттар ғәҙәттән тыш хәлде видеоға төшөргән. Ситлек эсендәге дайвер ҡасып ҡотолған. Был хәлдән шаҡ ҡатҡан дайверға үҙенә килеү өсөн бер-нисә сәғәт кәрәк булған.


4 Май 2018, 17:02\nБала-саға улай-былай сабауыллай. Йылы талғын ел тәмлекәстәр, ҡоймаҡ, йыуаса еҫен тарата. Клуб, мәктәп, магазин ҡыйыҡтарының иң башына ҡыҙыл әләм ҡағылған. Мәҙәниәт йорто эргәһендә таш һәйкәл кәртәләнгән. Уның тирәләй бәләкәй флагтар эленгән. Түңәрәк клумбаларҙа күп йыллыҡ сәскәләр морон төрткән. Яу ерендә ятып ҡалғандар исемлеге мәрмәр хәрефтәр менән нарыҡланған. Бөгөн – һеҙҙең байрам, мәңгелек һалдаттар! Еңеүегеҙ менән! Мең рәхмәт һеҙгә! Рәсәй тарихында һеҙҙең ҡанығыҙ менән яҙылған, етем-ябағаның, тол ҡатындарҙың күҙ йәштәренә мансылған бөйөктәрҙән-бөйөк Еңеү көнө! Утыҙ өйлө Теләш ауылы ла уларға рәхмәтен әйтергә бурыслы… Егерме һуғышсынан ун өсөнөң исеме мәрмәр плитәлә яҙылған.\nҠояш нурҙары тәҙрәләрҙә уйнағансы уҡ Фәриҙә еңгә май ҡушып баҫҡан ононан йыуасаһын бешереп алды. «Ҡупшы Фәриҙә» исеме йәбешкән ҡатындың үҙе бесеп-теккән кейемдәре күптән шкафында элеүле. Биш балитәкле күлдәге, уҡалар менән ҡайырып тегелгән ҡаптырмалы камзулы, өләсәһенән ҡалған ҡомартҡы селтәре, француз яулығы, Әбей батша заманындағы тәңкәләр менән биҙәлгән сулпыһы, ысын мәрйендән тегелгән ҡашмауы уны күптән көтә. Әсәһенә оҡшап оҫта шул! Кейеп, көҙгө алдында борғоланғайны, тфү-тфү, алтмыштан ашһа ла, нәҙек төҙ кәүҙәһе ун һигеҙ йәшлек ҡыҙҙарҙыҡынан кәм түгел. Үҙенең баһаһын белә Бикҡол ауылынан Теләшкә төшкән килен. Мөфти ағай ташыған бесәнде өҫкә ырғытҡанда ла осло туфлийын ташламай бит ул. Урамда ла мода күрһәтәме ни, иң матур кейемдәрен кейеп, тәңкә-мәрйендәргә күмелеп кенә йөрөй.\nТышта бала-сағаларҙың тыпырлаған аяҡ тауыштары ишетелде. Әбей һәр береһенә һары майҙа ғына бешергән йыуасаһын тотторҙо. Арттарынан сыҡты. Ҡапҡа ябылғайны, кемеһенеңдер:\n– Маһ-маһ, Аҡтырнак! Бының һымағын әсәйем көн дә бешерә, ашамайым, – тип эткә ырғытҡанын аңғарҙы.\n– Мә, мә, мә… – тип икенселәренең дә урам берәгәйен саҡырғаны ишетелде.\nАх, ах… Нимә булды был? Фәриҙә еңгә урындығына ултыра төштө. Ошо балалар кеүек ете-ун йәшлек бала сағы кино таҫмаларылай күҙ алдында кәүҙәләнде. Күҙ йәштәренә быуылды. Баяғы малайҙың ризыҡты һанламауына асыуы ҡабарҙы.\nҠупшы кейемендә бәрәңге баҡсаһына сыҡты ла услап алабута йолҡто. Әтлекте эҙләп йөрөргә ваҡыты юҡ. Йыйған үләненә йылы һыу бөрктө. Ваҡлап тураны. Унан элеккесә, һуғыш осорондағы кеүек, бер стакан онға үләнде ҡушып оҙаҡ ҡына тасҡаны. Көлсәне баҫҡан һайын күҙ алдына әсәһенең плитә ҡыҙыуына һалып бешергән ошо бәләкәй генә тәғәменең тәме теле осонда һиҙелгәндәй булды. Үтә тәмле ине…\n«Тәмһеҙ, имеш? Хәҙер күрһәтәйем әле мин һеҙгә нәмәнең тәмле икәнен? Әйҙә, беҙҙе зар-интизар иткән, йәнебеҙгә йән өргән ошо көлсәне ашап ҡарағыҙ әле», – тип йыуасаһын ҡалдырып, бешергән күстәнәсен кескәй генә сепрәккә төрөп, клубҡа йүнәлде.\n– Үәт, әй, икмәкте эшкә һанамайҙар, – тип килеп инде ул. Байрам башланған ине, уға әллә ни иғтибар итеүсе булманы. Ауыл идараһынан килгән кешегә эйәреп, таш һәйкәл янына сыҡтылар. Яуҙан әйләнеп ҡайтмағандарҙы хөрмәтләп иҫкә алдылар.\nЭскә үттеләр. Сәхнәлә балалар һуғыш, тыныслыҡ тураһында шиғыр һөйләне, йырҙар йырланы. Себен осҡан тауыш та ишетелмәй. Һәр кем яуҙа юғалған атаһын, туғандарын хәтеренә төшөргәндер был ваҡытта… Һәр береһе үҙенең күстәнәсен өҫтәлгә теҙҙе. Ауыл советы вәкиле һуңғы һүҙен әйтеп, һый-ниғмәттән һығылып торған өҫтәлгә саҡырҙы. Бөтәһе лә урынлашҡас, Фәриҙә еңгә өҫтәл эргәһенә килде. Төргәген һаҡ ҡына асты. Тәүҙә аңламанылар. Был нимә икән? Үлән төҫө сыҡҡан йомро көлсә. «Һуғыш осоронда беҙ ошондай икмәк ашап үҫтек…» – тип баяғы малайҙарға һондо. Улар ҡулдарына тотҡан ризыҡты ни эшләтергә белмәй аптыранды. Еңгә ипләп кенә мөйөшөнән бүлгеләп, ауыҙҙарына ҡаптырҙы. Ҡалған өлөшөн ҡулдан-ҡулға йөрөтөп тәмләнеләр.\n– Ниңә ашамайһығыҙ? – тине ул йыйылғандарға.\n– Нимә ул? – тип һораны балалар.\n– Һуғыш ваҡытында ашағаныбыҙ ошо булды, – тип сепрәген тәҙрә төбөнә һалды. – Икмәк, тип әйтеп тә булмай. Йомро көлсә. Һеҙҙең бәхетегеҙ күккә ашҡан. Оялмайһығыҙ ҙа. Йыуасаны эткә бырғаттығыҙ…\nӨҫтәл артынан урын алғас та һүҙ һуғыш осоро михнәттәренә барып төртөлдө. Ул ваҡытта туғыҙ йәшлек кенә ҡыҙ ауыр бала сағын иҫенә төшөрөп: «Хәлебеҙҙән килгәнсә эшләнек. Эргәлә генә баҫыу. МТС-тан урыҫ Калашков ер һөрә. Ун һигеҙ йәшлек Факиһа апай – прицеп тағыусы. Бер заман ялға туҡтайҙар. Бахырҡай һөрөнтө ерҙең ситендә йоҡоға талған. Тракторсы аңғармай ҡала. Йәш кенә көйө эш урынында мәрхүм булды.\nИген утаныҡ, башаҡ сүпләнек. Көҙөн урып алған бойҙайыбыҙҙы тулыһынса тип әйтерлек фронтҡа оҙаттылар. Күптәребеҙ аслыҡтан шешендек. «Бөтә нәмә – фронтҡа, бөтә нәмә еңеү өсөн…» Үҙеңә булмаһа, булмаһын, бөтә уңыш – һуғышсыларға. Ул осорҙоң талабы шулай ине».\nҺуғыш осоро икмәген мин дә ауыҙ иттем. Тик уны икмәк тип атап була инеме? Уның бер нисә миллиграмм ғына аҡһымы, бала-сағаны аяҡтан йыҡмағандыр. Ул саҡта бөртөк бойҙай ҙа ҡәҙерле булған, алтын хаҡы торған. Астың асыуы яман, тигәндәй, иген һаҡланған келәткә төшкәндәр. Ҡарауылсы ҡатынды урланған аҙыҡ өсөн төрмәгә ултыртҡандар. Уның өс балаһы етем ҡалған. Берәүһе аслыҡтан үлгән. Икәүһен балалар йортона биргәндәр. Ундай осраҡтар күп булған. Ҡарауылсыһын атҡан осраҡтар ҙа билдәле. «Ҡала баҙарында бер буханка икмәк – ике йөҙ һум. Һуғышсының алған айлыҡ аҡсаһы бер-ике буханка икмәк, бер нисә ҡап папиросҡа етә ине», – тип яҙҙы фронтовик яҙыусы Талха Ғиниәтуллин.\nФәриҙә еңгәнең бер туған апаһы Әминә Барый ҡыҙының тылда күрһәткән хеҙмәттәре биш миҙал менән баһаланды. «1941 – 1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышындағы фиҙакәр хеҙмәте өсөн» миҙалы иң ҡәҙерлеһе. Уларҙың исем-шәрифтәре «Тыл геройҙары» исемле китапта урын алды. Дәүләтебеҙ үҙенең батырҙарын шулай данланы.\nҠасандыр ошо көлсәгә тилмергән геройыбыҙ ҙа бар ғүмерен колхоз эшенә арнаны. Колхозсылар араһында иң күп стажлы һауынсы булды ул. Хеҙмәте самауыр, Маҡтау ҡағыҙҙары менән баһаланды.\nИң мөһиме – икмәгенең урыны өҫтәл түрендә булды. Фәриҙә еңгә уны, сабый балалай, саң ҡундырмай, сигеүле ябыуҙар менән төрөп кенә тотто.\nУнынсы май көндө һыуыны. Ҡояштың әҫәре лә юҡ. Рашҡылап, ҡар ҡатыш ямғыр яуҙы. Аллаһы Тәғәлә кешелек донъяһына үҙенең ҡөҙрәтен күрһәтте.\nӘбйәлил районы, Теләш ауылы.


29 Июль 2020, 11:14\nБашҡортостан Рәсәйҙә турист-рекреация кластерҙарын булдырыу һәм экотуризмды үҫтереү өсөн федераль конкурстың финалсылары иҫәбенә инде. Был хаҡта 28 июлдә Рәсәй Федерацияһы Президентының тәбиғәтте һаҡлау, экология һәм транспорт эшмәкәрлеге мәсьәләләре буйынса махсус вәкиле Сергей Иванов етәкселегендәге конкурс комиссияһы ултырышы һөҙөмтәләре буйынса билдәле булды.\n«Финалсылар иҫәбенә 7 федераль округтан 30 субъект инде. Финалға сыҡҡан проекттар һаны буйынса беренсе урында — 7 проект менән Алыҫ Көнсығыш федераль округы. Икенсе урынды Волга буйы федераль округы алды — 6 проект. Өсөнсө урынды Төньяҡ-Көнбайыш, Үҙәк һәм Себер федераль округтары бүлеште — һәр береһендә 5-әр проект. Көньяҡ федераль округында — 4, Урал федераль округында 2 проект финалға сыҡты», — тип хәбәр ителә конкурстың рәсми сайтында.\nБашҡортостандан федераль грантҡа һәм Стратегик башланғыстар агентлығынан профессиональ ярҙамға ике проект дәғүә итә. Улар араһында — «Мәғрүр Ирәмәл». Уға «Ирәмәл» тәбиғәт паркы һәм «Урал-Тау» дәүләт тәбиғәт заказнигы биләмәләре инде.\nИкенсе проект — «Башҡортостан йөрәге», уға «Еҙем» тәбиғәт паркы, «Башҡортостан» милли паркы, Торатау, Толпар шыршылыҡтары, Киндерле-Леднев-Октябрьский мәмерйә системаһы, Туғар һалған күле, Аҫҡын боҙ мәмерйәһе ҡарай.\nЭксперттар фекеренсә, Башҡортостан эске туризмды һәм эко-туризмды үҫтереү өсөн ғәйәт ҙур мөмкинлеккә эйә. Республиканың төп өҫтөнлөгө — географик яҡтан уңайлы урын һәм төрлө, һоҡланғыс тәбиғәт.\nБындай кластерҙарҙың төп маҡсаты — туристар ағымын яйға һалыу.


Кондитер изделиелар сифаты тикшерелде // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nКондитер изделиелар сифаты тикшерелде\n12:17, 28 апреля 2010 Иҡтисад\nБР Ҡулланыусылар хоҡуғын яҡлау һәм алкоголь продукцияһы әйләнешен һәм сифатын контролләү идаралығы менән ҡыҫҡа ваҡытҡа иҫәпләнгән «Кондитер изделиелар сифаты» программаһы әҙерләнгән. Программа сиктәрендә Өфөнөң сауҙа селтәрҙәрендә ондан бешерелгән кондитер изделиелары һатып алынған. Бөтәһе 25 төрлө кондитер изделиеһы, шул иҫәптән Рәсәй Федерацияһының башҡа төбәктәрендә етештерелгән 13 өлгө (52%) һайланған. Һайлап алынған изделиеларҙы лаборатория шарттарында тикшереү һөҙөмтәһендә, туғыҙының (36%) физико-химик һәм тәм күрһәткестәре буйынса ГОСТ талаптарына яуап бирмәүе асыҡланған. Бракка сығарылғандың етәүһе Рәсәйҙең башҡа төбәктәрендә етештерелгән.\nПрограмма сиктәрендә ондан бешерелгән уртаса хаҡтағы кондитер изделиеларына дегустация үткәрелгән. БР Ҡулланыусылар хоҡуғын яҡлау һәм алкоголь продукцияһы әйләнешен һәм сифатын контролләү идаралығы мәғлүмәте буйынса, дегустация ике номинация буйынса ябыҡ ысул менән үткәрелгән. Ябыҡ дегустация бар изделиеларҙы объектив баһаларға мөмкинлек биргән. Өлгөләр сифаты буйынса технолог-кондитерҙар, белгес-эксперттар, контролләүсе ведомстволар вәкилдәре үҙенең һығымтаһын биргән. Белгестәр кондитер изделиеларын тышҡы күренеше һәм тәме буйынса баһалаған. Дегустация йомғаҡтары буйынса республика етештереүселәренең өлгөләре иң юғары баһаға лайыҡ булған. Иң күп мәрәйҙе Өфөнөң «Восход» икмәк берекмәһенең шоколадлы перәниге, Дүртөйлө икмәк заводының “Тәмлетамаҡ” печеньеһы алған.\nТорт һәм пирожныйҙар араһында «Восход» берекмәһенең «Сәтләүекле-шоколадлы» торты йәнә иң тәмлеһе тип табылған.\nБР Ҡулланыусылар хоҡуғын яҡлау һәм алкоголь продукцияһы әйләнешен һәм сифатын контролләү идаралығы белгестәре кондитер изделиеларын һатып алғанда уларҙың эшләп сығарылған көнөнә, яраҡлылыҡ ваҡытына, һаҡлау шарттарына иғтибар итергә саҡыра. Сөнки ситтә етештерелгән изделиеларҙы транспортлауҙа температура-дымлылыҡ режимын күҙәтмәүҙәре бар, тимәк, улар составына консерванттар ҡушылыуы мөмкин. Әгәр торт һатырҙан алда дефростация (иретеү) процесына дусар ителә икән, торт ҡабында мотлаҡ дефростация датаһы торорға тейеш, һәм шунан алып яраҡлылыҡ ваҡытын иҫәпләргә кәрәк. Маркировкала продукт һәм уны етештереүсе, эшләп сығарылған көнө һәм яраҡлылыҡ ваҡыты тураһында тулы мәғлүмәт бирелергә тейеш.\nТеги: ҡулланыусылар хоҡуғын яҡлау, сифат, кондитер изделиелар сифаты


Публикация в газете Урал о конкурсе танцев\nИнфоурок › Другое ›Другие методич. материалы›Публикация в газете Урал о конкурсе танцев\n“Бишбармаҡ” бейеүе менән Закирова Линара, 1 класс\n“Бейеп алайыҡ әле”\nҒәбдөк ауылы клубында Халыҡ - ара бейеү көнөнә арналған бәйге шулай аталды. Байрам клуб хеҙмәткәрҙәре Әйсәрә Йыһанур ҡыҙы һәм Рима Хәлит ҡыҙы Мөхәмәтйәноваларҙың ҡотлау һүҙе менән башланды. Клубта эшләп килгән түңәрәктә шөғөлләнеүсе мәктәп уҡыусылары йыр - бейеү бүләк итте. Конкурсанттар бик етди әҙерләнгән, 30-лаған номер араһынан иң-иңдәрен һайлап алыу жюриға бик ҡатмарлы булды. Иң йәш бейеүсе 6 йәшлек Хөсәйенов Азамат булһа, иң олоһо 65 йәшлек Саликова Рәйлә апай булды. Конкурсанттар дүрт категорияла ярышты: 7-14 йәш, 15-25 йәш, 26-49 йәш һәм 50 йәштән өлкәндәр. Әҙерлек төркөмө балаларының (етәксеһе Люциә Мозафар ҡыҙы), ауыл ағинәйҙәренең , мәктәп уҡыусыларының коллектив бейеүҙәре һәр кемдең күңеленә ятты. Конкурс булғас, әлбиттә, урындар билдәләнде. 3-сө урындар пенсионер-уҡытыусы Закирова Рәшиҙә Усман ҡыҙына, башланғыс кластар уҡытыусыһы Айтбаева Рәүфә Фәрит ҡыҙына, хужабикә, дүрт бала әсәһе Мостафина Иринаға, 7-се класс уҡыусыһы Әхмәтйәнова Азалияға эләкте. Азалияның “Хан ҡыҙы” бик үҙенсәлекле булды. 2-се урындарға 3-сө класс уҡыусылары Саликова Розалина һәм Тәҡиуллин Искәндәрҙең дуэты (етәксеһе Мырҙағилдина Луиза Илдар ҡыҙы), 8-се класс уҡыусыһы Ғарипова Розалина (“Оҙонсәс”), Айтбаева Элина (рус халыҡ бейеүе “Василек”), ағинәйҙәр Айтбаева Әҡлимә һәм Баязитова Ләлә апайҙар (шаян бейеү “Елән”) лайыҡ булды. 1-се урындарҙы 8-се класс уҡыусыһы Ғилманова Луиза, Ғарипова Айзилә, үзбәк халыҡ бейеүе менән йәш әсәйҙәр Тәҡиуллина Юлиә менән Мөхәмәтйәнова Әлиә, уҡытыусы Мәһәҙиева Лира яуланы. Ә Гран - при хужаһы 9-сы класс уҡыусыһы Ғәлләмова Гүзәлиә (“Һай, килен”) булды. Тамашасылар “Иң оҫта бейеүсе” номинацияһына бер тауыштан Ғәлләмова Гүзәлиәне тәҡдим итте. “Тамашасы һөйөүе”нә Ғарипова Розалина эйә булды. Урындар билдәләнде, әлбиттә. Ә дөйөм алғанда, һәр сығыш маҡтауға лайыҡ, һәр береһе сағыу булды. Апалы – һеңлеле Фаягөл, Азалия, Алһыу Ғәлимовалар, Эльмира һәм Линара Баяитовалар, Закирова Линара, Мәхмүтова Лилиә, Әхмәтйәнова Нәркәс, Саликова Сабина, Йосопова Нәргизәләрҙең бейеүҙәре көслө алҡыштарға күмелде. Еңеүселәргә Маҡтау ҡағыҙҙары, һәр ҡатнашыусыға бүләктәр тапшырылды. Мөхәтшина Фирүзә, Шөғәйепов Айбулат, Шөғәйепов Ильяс үҙҙәренең моңло йырҙары менән байрамға йәм өҫтәне. Байрам һуңында жюри ағзалары Сәүиә Шәрифулла ҡыҙы Закирова, Алина Рәмил ҡыҙы Айтбаева, Шәүрә Шәйхислам ҡыҙы Хөсәйенова ҡотлау һүҙҙәре әйтте һәм киләсәккә бейеү көнөнә ошондай сара үткәреүҙе традицияға әйләндерергә, йыр конкурстары үткәрергә тәҡдим итте.\nӘйсәрә Йыһанур ҡыҙына һәм Рима Хәлит ҡыҙына матур байрам ойошторғандары өсөн ауылдаштар рәхмәт белдерҙе.\nЗакирова Савия Шарифулловна\nНомер материала: ДБ-975465\nСценарий праздника Шэжэре быуындар сылбыры\nСтатья "Современный урок. Проблемы и перспективы современного урока"


Иң Яҡшы Порно Бушлай Уйын – Уйын Бушлай Онлайн Секс\nУйын наслаждайся бушлай бер ниндәй ҙә шарттар\nБөтә Яҡшы Уйындарының Түләүһеҙ Интернет Порно\nДонъя онлайн-уйын өлкәндәр өсөн эволюцияһының торошо даими буласаҡ. Аҙна һайын яңы уйындар теҙмәһе, һәм графика, ләкин уйын барышында ныҡ һәм йылдан-йыл яҡшыра. Сайты була, ул инде күптән бар, һәм һеҙ эволюция порноигр күрергә мөмкин, әгәр уларҙың коллекцияларын һылтанма буйынса. Әммә шул уҡ ваҡытта боронғо иҫке сайтында төп уйындар менән килһә, сифатлы контент иҫкергән һәм юғалған. Бына ни өсөн һезгә кәрәк һәм өлкәндәр өсөн яңы платформалар заманса уйындары, шулай уҡ иң яҡшы бушлай порноигр., Был коллекцияһынан, тәҡдим беҙ уларҙы, иң яҡшы китерелә менән дебра - уйыны мәлендә булды был. Һәм беҙ китапхана янында булып, улар бик күп һәм төрлө, тип тәҡдим итергә була, уйнау өсөн бөтә, бында килгән һәр кем өсөн, наслаждаться дебра-уйын.\nБеҙҙең бөтә уйындарҙа форматында HTML5 коллекцияһын сығарҙы. Тимәк, һеҙ юғары рөхсәт алыуы уйынға яҡшы, ҡайһы бер тауышлы һәм иң яҡшы уйындар эффект движок менән айырыла, ул бөтә ошондай итерлек реаль ғәмәлдәргә. Шул уҡ ваҡытта был коллекцияһын тулыһынса кросс-платформа тимәк, һеҙ теләһә ниндәй уйын уйнай алмай бөтә ҡоролошон, ундағы һеҙ мөмкин булмай, кәрәк булып ҡуйыуы ниндәй браузер йәки үҙ киңәйтеү. Барлыҡ платформаларында был яҡшы уйланылған һәм китерелә хәүефһеҙ булыуын теләй, ул иң яҡшы интернет пользовательский тәжрибәһе тәҡдим итә., Беҙҙең сайтҡа инеп, бындай ҡәнәғәтләнеү һәм беҙ һеҙгә тәҡдим итәм, ябай порно һеҙ беркасан әллә ҡасан да ҡарай ала. Үҙ фантазияһы әйбәтерәк яратҡан килә. Барыһы ла беҙҙә бар!\nИң Яҡшы Уйындарының Түләүһеҙ Ҙур Коллекцияһы Порно\nБыл категорияға һәм коллекциялар йыйыу gnu тураһында хәстәрлеге менән булып, ул үҙ эсенә. Беҙ килгәс уйын беҙҙең өсөн булған бөтә, кем килгән беҙгә, ҡунаҡ. Раят стиль һәм йүнәлеш хардкорный күп булһа ла, улар беҙҙең сайтта һеҙ алалар наслаждаться. Бөтәһенән элек, уйындары тураһында бер ҡасан жанр, стиль төрлө беҙ һеҙҙең өсөн төрлө ихтыяжын раят тәҡдим итә ала. Һеҙ аласыз наслаждаться секск-симулятор, ул хардкорный ғәмәлдәре тураһында бара. Был уйын ғәмәлгә күрәһең, тигән кеше иң беренсе булып һеҙ алаһығыҙ порнофильм. Ләкин һеҙ булмағас ни, бөтә секс кем контролдә тота., Бынан тыш, был уйын көйләүҙе камиллаштырыу өсөн меню тәҡдим итә, персонаждарҙы, улар аласыз яһарға һеҙҙең өсөн һәм һеҙгә оҡшаған цыпочки егет хыялы.\nТағы ла бер жанр беҙҙең сайттың, улар һеҙ оҡшай, - был RPG, ул китерелә менән раят ҡатмарлы, тәҡдим ул күберәк енси бәйләнеш ябай ғына. Һеҙ персонаждары менән диалог алып барырға мөмкин, йәғни һайлау һәм һеҙ йоғонто яһай һәм хәрәкәтте, уйындарҙы нисек үҫешкән була. Хатта беҙ тәҡдим уйын-н сайтында в казино һәм башватҡыстар порноигра. Кәрт уйынының бер нисә тәҡдим һәм хәрби беҙ, уларҙың, һеҙгә ҡаршы стратегик күнекмәһе.\nGnu эш ҡасан етә, улар һеҙ беҙҙең сайттан таба, мин әйтергә тейеш, был тәҡдим беҙҙе бик күп төрлөлөгө. Милф тиклемге үҫмерҙәр булһа, һеҙ был уйында бөтә персонаждар трахать. Йәнһүрәт персонаждары менән булған уйындар һәм хатта беҙҙең иң анин пародийный, монстр һәм уйын уйын булманы һәм хатта беҙҙең менән ялбыр. Был сайтта инклюзив уйын, һеҙ сексуаль шуға ҡарамаҫтан, үҙенең уйынын таба бүлеге һеҙҙең өсөн фантазия ғәжәп ЛГБТ. Һәм был барыһы ла түгел әле. Ябай һәм наслаждайся ҡарай башланы.\nЯңы-Яңы Уйындарҙы Сайты\nБындай яҡшы сайттарҙың береһе булып шул факт яңы үҙенсәлектәре, уның интерфейсы пользовательский идеаль тип тәҡдим итә. Шул уйын һеҙ тиҙ таба, улар һеҙгә оҡшамаған, сөнки беҙҙең өсөн дөрөҫ коралы ҡарарға була. Хатта беҙҙең берләшмә функцияһы булған, һәм башҡа уйындар һеҙҙең өсөн уйынсылары менән билдәләргә мөмкин. Был һеҙҙең бөтә киләсәк бер ниндәй ҙә шарт менән сикләй. Һеҙ сайттың церебраль кәрәк буласаҡ. Һәр кем 18 йәштән күберәк алыу мөмкинлеге бар, тип, беҙ булған., Шулай беҙ бөтөнләй хәүефһеҙ һәм өлкәндәр өсөн уйын тәжрибәһе сайттар тәҡдим итәләр, ул гарантия, тип кемдер ҡасан ҙә бел, һин кем, был әлегә һеҙ үҙ фантазияһы платформаларын тикшереү.


Хуш, 151-се сәс! » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » Хуш, 151-се сәс!\nХуш, 151-се сәс!\nӘле алда ҡыш оҙон, тимәк, сәсебеҙ өсөн стресс та әле генә тамамланмай. Һалҡын осорҙа сәс ҡороға йә, киреһенсә, артыҡ майлыға әйләнә, ялтырауы бөтә, осо асалы ҡойроҡтоң ҡойроғона оҡшап, асалана, башыбыҙҙан көҙөн ағастан ҡойолған япраҡ кеүек, «оса» ғына. Әйткәндәй, көнөнә 100 – 150 сәстең баш менән хушлашыуы – тәбиғи хәл. Улар урынына яңылары үҫә (ете йылға бер башыбыҙҙағы сәс ҡапламы тулыһынса яңыра). Әгәр ҙә сәс айырыуса ныҡ ҡойола икән, бының сәбәптәрен эҙләргә кәрәк.\nӘйтәйек, гормондар менән проблемалар арҡаһында сәстең һирәгәйеүе бар. Был осраҡта эндокринологҡа күренеү хәйерле.\nСәс ҡойолоп ялтасланыуҙың – алопецияның нәҫелдән килеүе мөмкин. Ғалимдар әлегә алопецияға ҡаршы йүнле бер сара ла эҙләп тапмаған, үкенескә күрә. Ҡиммәтле хаҡҡа күсереп ултыртҡан сәс тә йыш ҡына ҡойолоп ҡуя…\nКөслө стресс арҡаһында ла, әйтәйек, бала тапҡанда йәки яҡын кешене юғалтҡанда, сәс ныҡ ҡойола. Стресты кисерергә үҙеңдең ихтыяр көсөң етмәһә, бөтә өмөт – невропатолог менән терапевта.\nСеборея, дерматит, псориаз кеүек сирҙәргә дусар кешеләр башын ҡанатҡансы тызып, сәс төбөн зарарлай, шул сәбәпле лә сәстең һирәгәйеүе күҙәтелә. Әлбиттә, сирлеләргә трихолог, дерматолог кәңәштәре талап ителә.\nЛәйсән ХӘЙРУЛЛИНА, Башҡорт дәүләт университетының математика уҡытыусыһы:\n– Бәләкәй саҡта, ауылда йәшәгәндә, башымды эремсек һыуы менән йыуҙым. Ҡалаға күскәс, төрлө шампунь ҡуллана башланым, ләкин йыуғандан һуң мотлаҡ үлән төнәтмәләре менән сайҡайым (ҡайын, сейә, ҡарағат, еләк япраҡтары килешә). Сәсемә матур төҫ бирер өсөн ҡына (хна) менән буяйым. Уны ҡайнар ҡуйы сәй менән иҙеп, ҡайһы саҡта йод, лимон һуты, ҡәһүә ҡушып, сәскә һылайым да, башыма полиэтилен ҡалпаҡ кейеп, яулыҡ ябынып, йоҡларға ятам. Иртән торғас, сәсте йыуам. Ҡына – тәбиғи буяу, унан зыян юҡ, киреһенсә, сәсте нығыта, ялтырата. Бынан тыш, дегәнәк майын төнгөлөккә сәс төбөнә һылайым. Ул да сәс өсөн бик файҙалы.\nҠыш көнө йәшелсә-емеште аҙ ашағас, беҙгә витаминдар етешмәй. Кәрәкле матдәләрҙе етерлек күләмдә алмағас, сәс нәҙегәйә, һынып барыусанға әйләнә, ҡойола. Фен менән йыш ҡулланыу ҙа сәскә кире йоғонто яһай. Һыуыҡта ялан баш йөрөү ҙә сәсһеҙ ҡалдырыр. Сөнки сәс төбө өшөһөн өсөн бер нисә минут та артығы менән етә! Тире һәм май биҙҙәре һалҡынға ҡулайлашып, сәсебеҙҙе һаҡлаған гидролипидлы шекәрә булдырып өлгөрә алмай һәм төптәре туңған сәс башты йыуғанда, тарағанда услап тигәндәй ҡойола.\nШуға ла тағы бер иҫегеҙгә төшөрәбеҙ:\n– урамда мотлаҡ баш кейемендә йөрөргә (йылыға инеү менән уны сисергә);\n– сәсте яҡшылап киптермәйенсә, тышҡа сыҡмаҫҡа;\n– яҡшы итеп туҡланырға (өҫтәмә рәүештә витаминдар ҡулланырға);\n– сәс ныҡ ҡойолғанда мотлаҡ табипҡа күренергә.\nҮҙегеҙҙе яратығыҙ, ни булһа ла, артыҡ көймәҫкә тырышығыҙ, проблемалар һис бер ҡасан бөтмәй, ә башыбыҙҙағы сәс – иҫәпле (айырып әйткәндә, ни бары 150 мең генә дана)!\nСығыу ваҡыты 6-02-2015, 09:40 | Ҡаранылар: 720\nЭремсек һыуы файҙалы\nЙәнгүзәл: Минән кәңәш\nКүңел тыныслығы – иң мөһиме


Өфөлөләр Чечняла һәләк булған полиция хеҙмәткәрҙәрен һуңғы юлға оҙатты // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлөләр Чечняла һәләк булған полиция хеҙмәткәрҙәрен һуңғы юлға оҙатты\n19:00, 22 августа 2012 Йәмғиәт\n22 августа Өфөлә Чечен Республикаһында хеҙмәт бурысын үтәгәндә һәләк булған полиция капитаны Юрий Алексеев, полиция өлкән лейтенанты Илшат Ильясов, полиция прапорщигы Риф Абдуллин һәм полиция өлкән сержанты Ринат Мостафин менән хушлашыу үтте. 17 августа полиция хеҙмәткәрҙәре контроль-үткәреү пунктынан ҡайтып барышлай көслө ҡораллы һөжүмгә юлыға. Һөҙөмтәлә йыйылма отрядтың дүрт хеҙмәткәре һәләк була.\nКөн элгәре хәрби-транспорт самолеты мәйеттәрҙе Өфөгә алып ҡайтты. Бөгөн «Динамо» стадионында хәрбиҙәр менән хушлашыу үтте. Улар менән хушлашырға һәм туғандарының ҡайғыһын уртаҡлашырға Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, шулай уҡ эске эштәр органдары, республика Хөкүмәте, мосоломан һәм православие руханиҙары вәкилдәре килде.\n— Был афәтте аңлатыр өсөн һүҙҙәр табыу бик ҡыйын, — тине БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев. – Хеҙмәткәрҙәр яҡшы әҙерлекле ине, үҙҙәренең бурысын аҙағынаса үтәне. Уларҙың балалары, дуҫтары ҡалды, беҙ ҡалдыҡ. Һәм беҙҙең бурыс – уларҙың ғаиләләренә ярҙам итеү, республика был бурысты тулыһынса үҙ өҫтөнә ала. Башҡортостан Президенты, Дәүләт Йыйылышы, Хөкүмәт исеменән ҡайғығыҙҙы уртаҡлашырға рөхсәт итегеҙ.\nБР буйынса Эске эштәр министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, 1995 йылдан алып Чечен Республикаһында хеҙмәт командировкаларында Башҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығының 5 меңдән ашыу хеҙмәткәре булған, был ваҡыт эсендә 20 кеше һәләк булған.\nҺәр полиция хеҙмәткәре тыуған районында ерләнә. Юрий Алексеевты – Ҡалтасы районының Ҡалмыябаш ауылында, Илшат Ильясовты – Ғафури районының Үзбәк ауылында, Ринат Мостафинды – шул уҡ райондың Родина ауылында, Риф Абдуллинды Әлшәй районының Ярташлы ауылында һуңғы юлға оҙаттылар.\nТеги: хәтер,эске эштәр министрлығы,чечня


Фәнис нимә ярата\n9 Август 2019, 17:00\nБер көн беҙ Фәнис менән йыр дәрестәре үтә торған бүлмәгә индек. Уҡытыусыбыҙ Илһам ағай баянда уйнап ултыра ине. Уға ҡамасауламаҫ өсөн, шым ғына тәҙрә төбөнә ултырҙыҡ. Ул беҙҙе күрмәне, үҙ алдына уйнаны ла уйнаны. Моң баяндан түгел, ә Илһам ағайҙың етеҙ бармаҡтарынан һирпелә кеүек ине.\nБер көн беҙ Фәнис менән йыр дәрестәре үтә торған бүлмәгә индек. Уҡытыусыбыҙ Илһам ағай баянда уйнап ултыра ине. Уға ҡамасауламаҫ өсөн, шым ғына тәҙрә төбөнә ултырҙыҡ. Ул беҙҙе күрмәне, үҙ алдына уйнаны ла уйнаны. Моң баяндан түгел, ә Илһам ағайҙың етеҙ бармаҡтарынан һирпелә кеүек ине. Йөҙө йә етдиләнеп, йә балҡып китә. Уның уйнауы миңә бик оҡшай, сәғәттәр буйы тыңлап ултыра алам. Бер аҙҙан Илһам ағай уйнауынан туҡтаны ла беҙҙең яҡҡа боролоп ултырҙы.\n– О, ниндәй кешеләр! Ағас ботағындағы турғайҙар кеүек сутылдашып ултыраһығыҙ!.. Йә, нимә тип әйтерһегеҙ? – тине ул күңелле тауыш менән.\n– Һеҙ нимә уйнанығыҙ ул? – тип һораным.\n– Был Шопен. Мин уны бик яратам!\n– Һеҙ музыка уҡытыусыһы булғас, шулай төрлө йырҙарҙы яратаһығыҙ инде, – тинем.\n– Был йыр түгел, хәйер, мин йырҙарҙы ла бик яратам, тик был йыр түгел. Мин уйнаған әҫәр ябай йырҙан ҙурыраҡ һүҙ менән атала.\n– Ниндәй һүҙ менән? – тинем, ҡыҙыҡһыныуымды баҫа алмай.\nУл етди тауыш менән:\n– Му-зы-ка! Шопен – бөйөк композитор. Ул иҫ киткес матур музыка яҙған. Мин ер йөҙөндә бөтә нәмәнән дә нығыраҡ музыканы яратам, – тине асыҡ итеп.\nШул ваҡыт ул миңә иғтибар менән ҡараны ла:\n– Ә һин, Марат, бөтә нәмәнән дә нығыраҡ нимә яратаһың? – тип һораны.\n– Күп нәмә яратам, – тип һөйләп алып киттем мин. – Эт, фил, ҡыҙыл кавалеристар, боронғо һалдаттар, йыраҡ йондоҙҙар, аттар, бөтәһен-бөтәһен… – Ул мине уйсан йөҙ, ҙур иғтибар менән тыңланы ла һуңынан:\n– Ҡара һин уны! Үпкәләмә, дөрөҫөн генә әйткәндә, һин бик бәләкәйһең бит әле, ә шулай күп яратаһың! Бөтә донъяны яратаһың! – тине.\nШул ваҡыт минең эргәлә ултырған Фәнис тә һүҙгә ҡушылды:\n– Таптығыҙ аптырар нәмә, нимәһе бар уның, мин Мараттан да күберәк яратам бөтәһен-бөтәһен...\nИлһам ағай көлөп үк ебәрҙе:\n– Бик ҡыҙыҡ! Йә әле, эс серҙәреңде беҙҙең менән дә уртаҡлаш, нимәләр яратаһың?\nФәнис танауын йыйырып, тамағын ҡырҙы ла:\n– Мин аҡ ҡалас, батон, торт, кекс, перәниктәр яратам, – тип һүҙ башланы. – Мин тағы ла икмәк яратам, тағы аҡ ҡалас, тағы батон, тағы торт, тағы кекс, перәниктәр, – тип йәнә ҡабатланы ул. – Перәниктең тульскийын да, баллыһын да яратам. Тағы керәндил, ит, алма, эремсек бәлештәрен яратам. Бишбармаҡ, билмән яратам. Балыҡ, ҡыҙҙырылған бәрәңге, ә колбасаны хатта бер килограмм ашап бөтә алам, вәт. – Фәнистең һанай-һанай тыны ҡыҫылып китте шикелле, бер аҙға туҡталып, тәрән һулап, беҙгә ҡарап алды ла һанауын дауам итергә уйланы.\nБеренсе булып Илһам ағай телгә килде:\n– Эйе, Фәнис, һин бик күүүп нәмә яратаһың. Бөтә аҙыҡ-түлек магазинын яратаһың… Ә тере йән эйәләренән кемде яратаһың, тәмлетамаҡ? – тине, көлөп.\nФәнистең йөҙө ҡыҙарып китте:\n– Уф, онота яҙғанмын, тағы ла бесәйем менән өләсәйемде яратам, – тип өҫтәп ҡуйҙы..


«Һуғыштарҙан әгәр иҫән ҡайтһам...» » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Рубрикалар » Бөйөк Еңеүгә 71 йыл » «Һуғыштарҙан әгәр иҫән ҡайтһам...»\n«Һуғыштарҙан әгәр иҫән ҡайтһам...»\nБөйөк итеп маяҡ ҡаҙармын!\nҒәрәсәтле һуғышта йөрөгәндә Түбә егете Вара Буранбаев үҙенә киләсәккә шундай маҡсат ҡуя. Был изге ниәте уны яу юлында һәләкәттәрҙән аралағандыр ҙа.\nҺуғыш башланғанда Вара Бәшәр улы теүәл ун ете йәшендә Түбә урта мәктәбен тамамлай. Мобилизацияға эләкмәй, ләкин бер йыл буйына тыл тормошоноң ауырлығын үҙ елкәһендә татый. Атаһын ҡулға алғас, ғаиләлә иң өлкәне булараҡ, уға 16 йәштән ҡара эштә эшләргә лә тура килә. Башта өс ай торф ҡырҡа, унан шахтала буронос булып эшләй. Ҡарт шахтерҙарҙың кәңәшен тотоп, шахтанан сыға һәм приискының урмансылыҡ складында үлсәүсе, яуаплы ҡабул итеүсе вазифаларын башҡара.\n1942 йылдың йәйе уртаһында, 18 йәше тулғас, уны әрмегә алалар. Башҡортостан биләмәһендәге Алкин хәрби лагерында биш ай уҡып, сержант званиеһы алып, фронтҡа оҙатыла. Тәүге сынығыуҙы Вара олатайға 1943 йылдың июлендә Курск дуғаһындағы ҡанлы һәм ҡаты алыштарҙа алырға тура килә. Артиллерия расчетында тоҫҡап атыусы сифатында яуҙаштары менән дошманды сигендерә-сигендерә, илебеҙҙең көнбайыштағы союздаш республикаларын немец баҫҡынсыларынан азат итеп, 1944 йылдың йәйендә Польша биләмәләренә барып инә. Шул уҡ йылдың көҙөндә бер төркөм артиллеристы, фронттан алып, Рәсәйгә, Силәбе ҡалаһына, ебәрәләр. Бында уларҙы өс ай танкисҡа уҡытып, 1945 йылдың февралендә Т-34 танкыһына ултыртып, йәнә фронтҡа оҙаталар. Бөйөк Ватан һуғышындағы Еңеү таңын яҡташыбыҙ танк командиры вазифаһында Берлиндың көньяғындараҡ урынлашҡан Потсдам ҡалаһында ҡаршылай.\nВара Бәшәр улы һуғыштан һуң, 1947 йылдың мартына ҡәҙәр, Польшаның Ноештеттин ҡалаһында совет хәрби базаһында хеҙмәт итә. 1947 йылдың 1 апрелендә генә әрменән демобилизацияланып, тыуған яҡтарына ҡайтып төшә. 1947 йылда ауыр йот килә. Илдә аслыҡ, эшһеҙлек. 1948 йылдың авгусына тиклем төрлө ҡара эштәрҙә йөрөгәндән һуң, Вара Буранбаевты Түбә руднигында эшләп килгән район пионерҙар йортоноң директоры итеп ҡуялар. 1949 йылдың йәйендә был йортто Баймаҡҡа – район үҙәгенә күсерәләр. Партия райкомы кисәге яугирҙы район гәзиттәре редакциялары эргәһендәге урындағы радиотапшырыуҙар мөхәррире эшенә тәғәйенләй. Ошонан һуң ул төрлө яуаплы вазифаларҙы башҡара.\n1985 йылдың ғинуарында ул хаҡлы ялға сыға. Шулай ҙа эшләргә дәрте ташып торған Вара Бәшәр улын район советы ҡарамағындағы граждандар оборонаһы штабы начальнигы итеп эшкә саҡыралар. Был эште юлға һалып, ял итергә генә уйлағанда,1987 йылда партия райкомы уға район крайҙы өйрәнеү музейына етәкселек итеүҙе ышанып тапшыра. Вазифаһын Вара олатай шул тиклем күңел һалып башҡара, музейға күп үҙгәреш индерә, экспонаттар менән байыта, яңы композициялар булдыра.\nШулай ҙа Вара олатай был эшен ҡалдырып, 1991 йылда ялға сыға. Әммә эшләп өйрәнгән кешегә тик ятыуы ҡыйындыр инде: ул мемуарҙар, хикәйәләр яҙырға тотона. Яҙғандарының гәзит-журнал биттәрендә донъя күреүе авторҙы тағы ла илһамландыра. 1997 йылда ул – журналистика буйынса Сәғит Мифтахов, 1999 йылда әҙәбиәт буйынса Батыр Вәлид исемендәге премиялар лауреаты була. 1998 йылда ҡалабыҙҙың 60 йыллыҡ юбилейында Вара олатай Баймаҡ ҡалаһының почетлы гражданы исемен алыу бәхетенә эйә булды. Бының өсөн ул ҡала һәм район етәкселәренә сикһеҙ рәхмәтле. «Хеҙмәтемде күрә белделәр», – тип ҡыуана. Шулай уҡ Почет билдәһе ордены, «Хеҙмәттәге алдынғылығы өсөн», «Фиҙакәр хеҙмәт өсөн», «Хеҙмәт ветераны» миҙалдары менән дә бүләкләнгән. Ә һуғыш ваҡытында алған наградалары – Бөйөк Ватан һуғышы ордены, «Хәрби ҡаҙаныштары өсөн», «Германиялағы Еңеү өсөн» һ.б. миҙалдар. Бөтәһе 15 орден һәм миҙалға эйә Вара олатай. Тынғыһыҙ ветеран шулай уҡ ун йыл буйы үҙәк район китапханаһы янындағы «Атайсал» клубын етәкләй, уның эшен йәнле итеп алып бара.\nМәҡәләм башында уның билдәле шиғырын эпиграф итеп килтергәйнем. Ысынлап та, Вара олатай, һуғышта күргәндәрен, күңелендә йөрөткән тарихи мәлдәрҙе, тормош тәжрибәһен яҙмалар итеп туплап, Баймаҡ район типографияһында һигеҙ китап сығарыуға өлгәшә. Улар – Бөйөк Еңеүҙең 50 йыллығына «Книга памяти» (һуғыштан ҡайтмай ҡалғандар исемлеге), 2001 йылда – «Они вернулись с Победой», автобиографик очерктарҙан торған «Осколки моей жизни», уның дауамы – «Все выше и выше», «Күк Ирәндек буйында», «Һуғыштарҙан әгәр иҫән ҡайтһам…», «Рухи көсөм тыуған еремдән», «Минең тормошом ярсыҡтары» китаптары. Шулай уҡ, Рәйес Түләк исемендәге «Йәнгүҙәй» әҙәби-ижад берекмәһе ағзаһы булараҡ, 31 авторҙың яҙмалары тупланған «Ирәндек гәүһәрҙәре» исемле йыйынтыҡҡа уның фронт шиғырҙары инде. Әлеге мәлдә лә ветерандың, 86 йәштә булыуына ҡарамаҫтан, ижадтан айырылғаны юҡ.\nУл тормош иптәше Сәрүәр инәй менән Риф исемле улға, Гөлнара һәм Әлмира исемле ҡыҙҙарға ғүмер бирә, уларҙы яҡшы итеп тәрбиәләй. Әлеге мәлдә ете ейән-ейәнсәре, һигеҙ бүлә-бүләсәре бар.\nТормош һәр ваҡыт беҙ тигәнсә генә бармай шул – 1995 йылда Вара олатай һөйөклө ҡатынын юғалта. Биш йыл тол ғүмер итеп, ҡанаты һынған ҡош кеүек йәшәй торғас, яҙмыш уны ҡасандыр Түбә руднигы ҡасабаһында бергә «ритайым»ға йөрөгән Мәрзиә менән осраҡлы ғына осраштыра. Ул да икенсе яртыһын юғалтып, ике ҡыҙын аяҡҡа баҫтырып, яңғыҙы ғүмер итә икән. Ауырлыҡтарҙы ла ярайһы ғына күргән: 14 йәштән шахтала эшләгән. Атаһын, кулак тип, 1931 йылда ҡулға алғандар. Кейәүгә сығып, иптәше менән Магнитогорск ҡалаһында йәшәгәндәр. Уға 22 йыл ҡаҙанлыҡта кочегар булып эшләргә тура килә. Ул ғына ла түгел, Мәрзиә инәй оло ҡайғы кисерә: һөйөклө ҡыҙын – СССР һәм Рәсәй эстрадаһының билдәле йондоҙо, Алла Пугачева менән бергә төрлө илдәр сәхнәһен балҡытҡан танылған йырсы Зәйтүнә Бакированы ер ҡуйынына һалған. Уның концерттарын ҡарау маҡсатында инәйгә Ялтала, Севастополдә, Сочиҙа, Сухумиҙа булырға һәм башҡа ер-һыуҙы күрергә насип була. Ҡәҙерлеһенең сәхнә кейемдәрен, бигерәк тә Алла Пугачева бүләк иткәнен Мәрзиә инәй күҙ ҡараһылай һаҡлай. «Баламдың төҫө бит ул», – тип күҙ йәштәрен һөртөп ала. Икенсе ҡыҙы – Тәнзилә иптәше, ике ҡыҙы менән Магнитогорск ҡалаһында тора. Әлеге көндә инәйҙең ике бүлә-бүләсәре бар.\nЭлектән бер-береһен белгән, яңғыҙлыҡтан миктәгән Вара олатай менән Мәрзиә инәй бергә тормош усағын тоҡандырып ебәрә. Әлеге көндә улар, пар күгәрсендәр кеүек гөрләшеп, матур тормош көтә. «Беҙ балаларыбыҙ менән бәхетлебеҙ», – тиҙәр.\nЯҡындарының уңыштарына һөйөнөп, ҡыуанып йәшәйҙәр.\nВара олатай һуғыш ваҡытында шиғыр юлдарына һалған изге маҡсатын барыбер тормошҡа ашыра – беҙгә күп итеп китап яҙып, бүләк итә. Уның был эшмәкәрлеге һуғыш юлындағы ҡаһарманлыҡтарынан да юғарыраҡ баһаға лайыҡ, минеңсә. Сөнки ташҡа баҫылған бер ваҡытта ла юйылмай ҙа, утта ла янмай. Ул – үлемһеҙ. Китаптары менән үҙенә һәйкәл һалды Вара Бәшәр улы Буранбаев.\n«1942 йылдың йәйе уртаһында мин, Вара Бәшәр улы Буранбаев, 18 йәшем тулыу менән, әрмегә киттем. Фронттағы тәүге сынығыуҙы 1943 йылдың июлендә Курск дуғаһындағы ҡанлы һәм ҡаты алыштарҙа алдым. Еңеү таңын танк командиры вазифаһында Берлиндың көньяғындараҡ урынлашҡан Потсдам ҡалаһында ҡаршыланым. 1947 йылдың 1 апрелендә армиянан демобилизацияланып, тыуған яҡтарыма ҡайтып төштөм.\nБөйөк Еңеүҙең 66 йыллығына ҡарата фронт шиғырҙарын тәҡдим итәм», – ти ветеран.\n1942 йылдың авгусында әрмеләргә китергә тип ҡулға повестка алғас яҙылған йырҙар былар. Уларҙы оҙон көйгә һалып йырларға кәрәк.\nКүл буйына йүгереп барһам,\nҠыр ҡаҙҙары ҡалҡып осҡандар.\nБеҙ китәбеҙ инде әрмеләргә,\nХуш булығыҙ, дуҫ-иш, туғандар!\nҮҙебеҙҙең тыуған еребеҙҙә\nБөткән икән ашайһы ашыбыҙ.\nӘрмеләргә китеп үк барғас та,\nНиҙәр күрер ғәзиз дә башыбыҙ?\nКеше ерҙәрендә ҡыйыуһыҙбыҙ,\nҮҙ илебеҙҙә бик тә батырбыҙ,\nҺуғыштарға беҙҙе индерһәләр,\nНисек тә генә йөрөп ҡайтырбыҙ?\nСитәндәрегеҙ һеҙҙең ауып бара,\nБағаналар менән терәгеҙ.\nМинең дә генә иҫән-һау ҡайтыуҙы\nЫсын күңелдән һеҙ теләгеҙ.\nДошманды тар-мар итергә тип,\nУт эсенә барып инербеҙ.\nАшайһы ризыҡ бөткән булһа,\nЯу ҡырында ятып үлербеҙ.\nНиндәй икән менгән атығыҙ?\nЙәшел ҡағыҙҙан яҙған хатығыҙ?\nФронттарға китеп барҙығыҙ бит,\nИҫән-һау ғына йөрөп ҡайтығыҙ.\nБеҙ китәбеҙ иртәгә,\nШинель һалып елкәгә.\nКитмәҫ инек беҙ иртәгә,\nГитлер тейҙе теңкәгә.\nАвгуст, 1942 йыл.\nКүҙ алдыма баҫа аҡ ҡайындар,\nТыуған илде иҫкә алғанда.\nҠуйы япраҡтары һәм буйҙары\nЙөрәктәргә һеңеп ҡалғандар.\nБала саҡта тормошҡа үрмәләп,\nМенгәнгәме улар үренә,\nОсраған һәр бер аҡ ҡайын\nМиңә туған һымаҡ күренә.\nИлдән алыҫ ҡайын урмандары,\nНемец ерендә мин торамын.\nОшо ҡайындарҙы күргән саҡта,\nКүҙ алдыма баҫа Уралым.\n1945 йыл, Германия.\nСығыу ваҡыты 11-05-2011, 13:40 | Ҡаранылар: 2174\nКиләсәккә рухи васыят\n«Хыялдарым тормошҡа ашты»


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - №32, 9 - 15 август, 2014 - Информационные страницы\n№32, 9 - 15 август, 2014\nТЫУҒАН АУЫЛ БАҺАҺЫН...\nунда йәшәүселәр күтәрә\nБАШҠАЛАРҒА ТҮҘЕР ӨСӨН...\nтәүҙә үҙеңде яратырға кәрәк\nУны, әлбиттә, яңы президент Петр Порошенко туҡтата ала, ләкин бөгөн ул да күршеләр менән түгел, ә американдар менән кәңәшләшә. Улар уға үҙҙәренең сәйәсәтен көсләп таға. Дөрөҫөн әйткәндә, Порошенко - ул марионетка ғына.\nҠАБАТ ТЫУҒАНДА ЛА...\nбарыбер табип булыр инем\nКиттем ҡабат институтҡа. Барһам, унда фамилиялап ҡысҡырып, баһа ҡуйылған имтихан ҡағыҙҙарын тараталар. Минең дә фамилияны ҡысҡырҙылар. Барып алып ҡараһам... бишле тора! Был имтихан биологиянан ине.\nБәпәнәй полкында һуғышҡан\nМине тотоп сырмарға килеүҙәрен шәйләгәс, янымдағы ике урыҫты йыға һуҡтым да, ҡаянан Яйыҡҡа һикерҙем. Түбәнгә осоп барғанда уң үксәнең яныуын ғына тойҙом. Бер аҙ йөҙөп, бер ҡумырыҡ аҫтына инеп, үксәне ус менән ҡыҫып яттым.\nИСЛАМ БАҠСАҺЫНА ИНЕП...\nһәр кем үҙ емешен тапһын\nРадикаль секталарҙа йәштәрҙең донъяны үҙгәртергә, тигән "изге" маҡсат менән үҙенә ылыҡтыралар. Был дин түгел. Шөкөр, аҡыллы, тәрән фекер йөрөткән егеттәр унда оҙаҡҡа туҡталманы, киттеләр.\nтуҡтарға тейеш түгел\nКешенең мәҙәнилеге, рухи байлығы булмаһа, йәмғиәт йәнлектәр араһында хөкөм һөргән ҡанунға, йәғни, көслө көсһөҙҙө еңә, тигән принципҡа таянып йәшәй башлай. Һәр кемдең күңелендә башҡаларҙың шәхесенә ҡарата ихтирам, яҡтылыҡҡа, яҡшылыҡҡа ынтылыш булырға тейеш.


Республикала «Баллы ауыл» буласаҡ » "Урал" гәзите\nРеспубликала «Баллы ауыл» буласаҡ\nӘлеге ваҡытта республикала 2021 йылда «Апимондия» Бөтә донъя умартасылар конгресын уҙғарыу уңайынан «Баллы ауыл» проекты әҙерләнә. Ауыл хужалығы һәм эшкәртеү сәнәғәте хеҙмәткәрҙәре көнөнә арналған йыйылышта Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов ошо хаҡта һөйләне.\n– Истанбулда «Апимондия» халыҡ-ара умартасылар конгресында Башҡортостан ғаризаһының еңеп сығыуы беҙҙең ҙур ҡаҙанышыбыҙ булды. Республика күпселек тауыш йыйып, 2021 йылда сираттағы бөтә донъя конгресын һәм «АпиЭкспо» күргәҙмәһен үткәреү буйынса эстафетаны ҡабул итте. Был, һис шикһеҙ, юғары халыҡ-ара кимәлдә Башҡортостандың сағыу уңышы, беҙҙең конгресс мөмкинлектәребеҙҙе, шулай уҡ умартасылыҡ тармағы ҡеүәтен таныу ул. Өҫтәүенә, был беҙҙең өсөн яңы юғары планка, етди бурыстар, тәү сиратта, умартасылыҡты артабан үҫтереү, бал ризыҡтарының сифатын арттырыу йәһәтенән, – тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Бөгөн «Апимондия» конгресына бағышланған «Баллы ауыл» проекты концепцияһы әҙерләнә. Был республика умартасылығы тарихы, уның йолалары һәм бөгөнгө тәжрибәһе тураһында мәғлүмәт майҙансығы рәүешендә буласаҡ.\nБашҡортостан башлығы республикала умартасылыҡты үҫтереү өсөн бөтә шарттар булдырылыуын билдәләне. Уның һүҙҙәренсә, әлеге ваҡытта төп бурыс – продукцияны халыҡ-ара баҙарға сығарыу.\n– Бөгөн фойелағы күргәҙмәлә умартасыларыбыҙҙың үҙенсәлекле, ҡыҙыҡлы продукцияһын күрәбеҙ. Умартасыларҙың күҙҙәре янып тора, улар эшләргә теләй. Ошо эшмәкәрлекте дөрөҫ ойошторорға ғына кәрәк, шул иҫәптән ризыҡты сертификациялау йәһәтенән. Беҙ лаборатория һатып алдыҡ, уның хаҡы – бер нисә тиҫтә миллион һум, – тине Рөстәм Хәмитов. – Хәҙер фәнни һәм практик өлкәлә халыҡ-ара хеҙмәттәшлектең яңы кимәленә сығырға, башҡа илдәрҙең баҙарында ризыҡтарыбыҙҙы киңерәк күрһәтергә кәрәк. Башҡорт балынан тыш, прополисты, кәрәҙле балды, һитәне, сәскә һеркәһен, инә ҡорт һөтөн. Әле ошо продукцияны эске баҙар өсөн дә аҙ етештерәбеҙ. Шуға күрә умартасыларыбыҙға башҡараһы эштәр етерлек.


Шәмбе көнө барығыҙ ҙа өмәгә! // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nШәмбе көнө барығыҙ ҙа өмәгә!\n16:48, 24 сентября 2009 Йәмғиәт\n26 сентябрҙә Өфөлә ҡаланы санитар таҙартыу һәм төҙөкләндереү буйынса дөйөм ҡала өмәһе үтәсәк. Баш ҡала хакимиәте өфөләрҙе урамдарҙы генераль йыйыштырыуҙа әүҙем ҡатнашырға саҡыра.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, 10 сентябрҙән 10 октябргә тиклем Өфөлә ҡала территорияһын санитар таҙартыу, төҙөкләндереү һәм йәшелләндереү буйынса айлыҡ иғлан ителгән. Был акция Республика көнө алдынан ойошторолған.\nСанитария айлығында муниципаль хеҙмәттәр, сәнәғәт предприятиелары, ойошмалар, учреждениелар, уҡыу йорттары коллективтары, битараф булмаған һәм яуаплылыҡ тойған бөтә өфөләр ҡатнаша.\nАйлыҡтың уҙған ике аҙнаһында байтаҡ эштәр башҡарылды. Һәр аҙнаның аҙағында ҡалала санитар йомалар үткәрелә.


Кесе һәм урта эшҡыуарлыҡ тураһында ҡануниәт тейешлесә үтәләме?\nБөгөн дәүләт йыйылышы Ҡоролтайҙа ошо һорау парламент тыңлауҙарында ҡаралды.\nКесе һәм урта эшҡыуарлыҡ йәмәғәтте алдынғы кимәлдәргә сығарыусы төп йүнәлештәрҙең береһе. Унда депутаттарҙан тыш федераль хеҙмәттәр етәкселәре, прокуратура вәкилдәре, хакимиәт башлыҡтары һәм эшҡыуарҙар ҡатнашты. Кәңәшмә алдынан депутаттар райондарға сығып, ундағы проблемалар менән таныша. Парламент тыңлауҙарында эшҡыуарҙарға үҫешергә ярҙам итеүсе, уңайлыҡ тыуҙырыусы закондар сығарыу тураһында һүҙ барҙы.