Сәләмәт булайыҡ » Страница 42 » Башҡортостан гәзите\nТауыш бөтһә, нимә эшләргә?\nСәләмәт булайыҡ // 23-03-2012, 02:48\nҺалҡын көндәрҙә генә түгел, йәйге селләлә лә тауышһыҙ ҡалырға мөмкин. Шуға күрә был ғәжәйеп үҙенсәлекле “ҡорал”ды һәр ваҡыт һаҡлап һәм көйлө тоторға өйрәнергә кәрәк. Сирҙәрҙең бөтәһе лә тиерлек тауыштың көсөнә, һығылмалылығына һәм яңғырауыҡлылығына үҙ билдәһен һала. Мәҫәлән, төшөнкөлөк һәм шатлыҡ та, башҡа хис-тойғо кеүек, иң элек тауышта сағыла.\nТабиптар әйтеүенсә, ауырыған осорҙа йәки даими көсөргәнеш тыуҙырғанда, тауыш аппараты көсһөҙләнә. Шул уҡ ваҡытта күп кенә һөнәр эйәһенең, мәҫәлән, уҡытыусы, артист, диктор, адвокат, сәйәсмән, табип һәм һатыусы кеүек тауыш менән эшләүселәрҙең был “ҡоралы” һәр саҡ төҙөк хәлдә булырға тейеш.\nКом: 0 // Уҡынылар: 1716 тапҡыр // Тотош уҡырға\nСәләмәт булайыҡ // 23-03-2012, 01:50\nЙоҡоһоҙлоҡтан яфаланыусы кешеләр хәҙерге тынғыһыҙ заман шарттарында айырыуса күбәйҙе. Төрлө органик сирҙәр һәм нервы системаһының функциональ тайпылыштары һөҙөмтәһендә йоҡо режимы боҙола, сифаты түбәнәйә. Ҡайғы-хәсрәт, тулҡынланыу сәләмәт кешеләрҙе лә төн йоҡоһонан яҙҙыра.\nҺеҙгә йоҡоһоҙлоҡто дауалау буйынса халыҡ медицинаһы сараларын тәҡдим итәбеҙ.\nСама белеү ҙә кәрәк\nСәләмәт булайыҡ // 23-03-2012, 01:49\nХалыҡ медицинаһы сараларынан файҙаланғанда шуны мотлаҡ иҫтә тоторға кәрәк: иң файҙалы тип иҫәпләнгән үләндең дә, аҙыҡ-түлектең дә организмға зыян килтереүе ихтимал.\nҺәр үләнде ҡулланыу тәртибе һәм тотоноу самаһы бар. Мәҫәлән, ҡылысъяпраҡ (сабельник) үләне нигеҙендә эшләнгән препараттарҙы ауырлы һәм бала имеҙеүсе әсәләрҙе дауалауҙа ҡулланыу тыйыла, сөнки үләндәге экстракттар көслө аллергия тыуҙырыуға һәләтле. Был һаҙлыҡ үләненән эшләнгән крем, мазь һәм лосьондарҙы тән тиреһенең бәләкәй генә өлөшөнә һөртөп ҡарағандан һуң ғына файҙаланырға тәҡдим итәбеҙ.\nКом: 0 // Уҡынылар: 756 тапҡыр // Тотош уҡырға\nҠан тамырын таҙартыу\nСәләмәт булайыҡ // 23-03-2012, 01:47\nБыл һис тә ҡатмарлы түгел.\nУның өсөн күп нәмә лә талап ителмәй. Ике стакан укроп орлоғо, ике аш ҡалағы ваҡланған бесәй үләне тамыры кәрәк. Уларҙы быяла һауытҡа һалырға ла өҫтөнә бер литр ҡайнар һыу ҡояһың. Ике стакан бал да өҫтәйһең. Төнәтмәне көнөнә өс тапҡыр ашағанға тиклем 20 минут элек берәр аш ҡалағы эсәһең. Әҙерләнгән төнәтмә бер курс дауаланыуға иҫәпләнгән. Ул ҡан әйләнешен, ҡан баҫымын яҡшырта һәм бит тиреһен матурлай.\nҒалимдар эҙенә төшкән\nСәләмәт булайыҡ // 23-03-2012, 01:44\nҒалимдар яман шештән генетик йәһәттән бөтөнләй ҡотолоп булыуын бер тауыштан раҫлаған. Бер-бер артлы шеш барлыҡҡа килтереүсе мутацияланған гендар асыҡлана.\nХәҙер иғтибар үҙәгендә — WWP2 гены. Был ген һәр кешелә бар, әммә ғалимдар уның ни өсөн кәрәклеген аныҡ ҡына белмәй. Тап ошо ген яман шештәрҙә ҙур күләмдә була икән. Иң киң таралған ғилми фараз: WWP2 метастазм барлыҡҡа килеүгә мөмкинлек бирмәүсе тәбиғи ингибиторға һөжүм итә һәм бүлгеләй.\nӘ беҙ кемдән кәм?\nСәләмәт булайыҡ // 23-03-2012, 01:38\nХалыҡ сәләмәтлеген тәмәкенән һаҡлау тураһында закон проекты әҙерләнеүен ишетһәк тә, был документтың көсөнә, йәмғиәттә сәләмәт тормош йүнәлешендә ҡырҡа боролош яһалырына ышаныс, ни өсөндөр, артмай. Был яман ғәҙәт илдә ныҡ тамыр йәйгәнгә күрәме, әллә инде уның тамам ғәҙәти күренешкә әүерелеп, йәшәү рәүешенең айырылғыһыҙ өлөшөнә әйләнгәнгәме?\nҺәр хәлдә әлегә барыбыҙ ҙа эш урындарында, подъездарҙа, уҡыу йорттары эргәһендә тәмәке көйрәткән йәш-елкенсәккә лә, халыҡ сәләмәтлегендә уяу торорға тейешле тәмәкесе врачҡа ла, телевидение экрандарынан никотинды өҙлөкһөҙ рекламалаған кино геройына ла дәғүәбеҙ юҡ.\nКом: 0 // Уҡынылар: 825 тапҡыр // Тотош уҡырға\nКүҙ-ҡолаҡ булыу ҡамасауламаҫ\nСәләмәт булайыҡ // 17-02-2012, 03:52\nБала саҡтағы бөтә ағыуланыу осраҡтары ата-әсәләрҙең иғтибарһыҙлығы, ғәмһеҙлеге арҡаһында тыуа. Хәүефле матдәләр һәм дарыуҙарҙы сабый үрелеп алырлыҡ ергә ҡуйыу йыш ҡына бәләгә килтерә. Тормош кимәле күтәрелгән һайын һәр өйҙә көнкүреш химияһы саралары һаны ла арта, экзотик үҫемлектәр күбәйә. Шуның менән бергә балалар араһында ағыуланыуҙарҙың йышайыуы һәм сирҙең бик ауыр үтеүе, үлем осраҡтары артыуы күҙәтелә.\nОрганизмдың функцияларын боҙоуға һәләтле теләһә ниндәй матдәнең ағыуға әүерелеүе ихтимал. Аш бүлмәһе — бала өсөн айырыуса хәүефле урын, бында ниндәй генә таҙартыу сараһы юҡ: раковина һәм плитәне, торбаны йыуыу өсөн тәғәйенләнгәне, аш һеркәһе, нашатыр спирты, марганцовка...\nӘлбиттә, ағыуланыуҙа ғәйепте өйҙә токсик матдәләрҙең күплегенә япһарыу урынһыҙ. Бәлә башы — уларҙы дөрөҫ һаҡламауҙа.\nҺаулыҡ “асҡысы” кем ҡулында?\nСәләмәт булайыҡ // 17-02-2012, 03:47\nҺаулыҡ һаҡлау тармағын бығаса булмағанса ғәйәт ҙур үҙгәрештәр көтөүе тураһында матбуғат биттәрендә күп яҙҙыҡ, медицина өлкәһендәге реформаларҙың барышы менән уҡыусыларыбыҙҙы даими таныштырырға тырыштыҡ. Рәсәй Федерацияһында һаулыҡ һаҡлау системаһын 2020 йылға тиклем үҫтереү концепцияһы төрлө яҡлап өйрәнелде, тәҡдимдәр, фекерҙәр менән байытылды.\nҺуңғы ике йылда беҙҙең тормош сифатын билдәләйәсәк ике төп документтың донъя күреүе, һис шикһеҙ, халыҡ йәшәйешендә һәм сәләмәтлегендә сағылыш тапмай ҡалмаясаҡ. “Рәсәй Федерацияһында мотлаҡ медицина страховкаһы тураһында”ғы Федераль закондың үҙ көсөнә инеүенә бер йылдан аҙ ғына күберәк ваҡыт уҙыуы әлегә үҙгәрештәрҙе тулыһынса баһаларға мөмкинлек бирмәй, әлбиттә. Әммә ошо ҡыҫҡа ғына арауыҡта ла мотлаҡ медицина страховка системаһының эшкә һәләтлелегенә ышанырға яҙҙы. Ниһайәт, ошо йылдың 1 ғинуарынан көтөп алынған “Рәсәй Федерацияһында граждандарҙың һаулығын һаҡлау нигеҙҙәре тураһында”ғы Федераль закон буйынса йәшәй башланыҡ.\nКом: 0 // Уҡынылар: 2124 тапҡыр // Тотош уҡырға\nСәләмәт булайыҡ // 17-02-2012, 02:49\nШәкәр диабеты менән Ауырыусыларҙың 70 проценты үҙҙәрендә ошо сирҙең булыуын белмәй\nКүптән түгел хаҡлы ялдағы бер хеҙмәттәшебеҙҙең — әлегәсә ҡулынан ҡәләмен төшөрмәй яҙышып торған ветерандың — аяғынан мәхрүм ҡалыуын ишетеү һәммәбеҙҙе лә тетрәндерҙе. Ағайыбыҙҙың байтаҡ йылдар шәкәр диабетынан яфаланыуын белһәк тә, шундай ауыр хәлгә тарыр тип һис уйламағайныҡ. Хәйер, был берҙән-бер миҫал түгел. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, күптәребеҙҙең туғандары йәки таныштары араһында ла ошо сирҙән яфаланыусылар байтаҡ.\nҺүҙҙе әҙип ағайҙы иҫкә төшөрөп башлауыбыҙ юҡҡа түгел. Табиптар шәкәр диабетына бәйле ауырыусыларҙың йылдам арта барыуына хәүеф белдерә. Етмәһә, элегерәк ул нигеҙҙә өлкән йәштәгеләргә хас тип иҫәпләнһә, хәҙер диабеттың “йәшәрә” барыуына тәрән борсолалар.\nСәләмәт булайыҡ // 17-02-2012, 01:53\nЙөҙөбөҙ ҙә тәрбиәләп тороуға мохтаж. Уның өсөн әллә ни күп ваҡыт талап ителмәй, иренмәҫкә генә кәрәк. Халыҡ элек-электән ябай ғына саралар ярҙамында йөҙ-ҡиәфәтен йәш, матур килеш һаҡларға тырышҡан. Әле шуларҙың береһен һеҙгә тәҡдим итмәксебеҙ.\nИң элек битегеҙҙе боҙ киҫәге менән таҙартығыҙ. Тире ҡоро булғанда ошо ысулды ҡулланыу яҡшы: бер балғалаҡ балды аҡһыл төҫкә ингәнсе оҙаҡ ҡына бутарға кәрәк. Уға аҙ ғына һөт ҡушырға һәм барлыҡҡа килгән ҡушылманы биткә һөртөп торорға кәңәш ителә.


Сәйәсәт » Страница 5 » Архив газеты "Йәшлек"\n"Ҡара пиарсы" ҡурсаҡтарҙың бауын өҙөр көсөбөҙ бар Сәйәсәт\nФедераль киң мәғлүмәт сараларында, телевизион каналдарҙа Башҡортостан Республикаһы абруйына тап төшөрөрлөк ялған материалдар таралыуы республика етәкселегенә, йәмәғәтселеккә, ябай халыҡҡа аяҙ көндө йәшен атҡан кеүек тәьҫир итте. Ашаған икмәгеңә төкөрөү шул була инде – беҙҙең арала йәшәүселәрҙең дә үҙ төйәген ялған рәүештә кәмһетергә һатылыуы күңелде ҡыра. Күпмелер аҡсаға туғанын да һатмаҫ тимә ундай бәндәләр.\nВетерандарҙы «Ҡара» ниәттә файҙаланмағыҙ! Сәйәсәт\nӨфө ҡалаһы һуғыш һәм хеҙмәт, хәрби көстәр һәм хоҡуҡ һаҡлау органдары ветерандары советының Х отчет-һайлау йыйылышында, ҡайһы бер федераль киң мәғлүмәт сараларында дөрөҫлөккә тап килмәгән яҙмалар авторҙарын яуаплылыҡҡа тарттырыуҙы һорап, РФ Президенты Дмитрий Медведевҡа мөрәжәғәт ҡабул ителде\n«...Беҙҙең күбебеҙ һуғышты үҙ күҙҙәре менән күрҙе. Рәсәй халыҡтарына ошо тыныс ваҡыттың ниндәй хаҡ менән килгәнен дә яҡшы аңлайбыҙ, – тиелә мөрәжәғәттә. – Әммә беҙ Башҡортостанды Ҡырғыҙстандағы хәл-торош менән бер рәттән ҡуйырға маташыусыларға ҡарата ризаһыҙлығыбыҙҙы еткермәй ҡала алмайбыҙ. Мәскәүҙең НТВ телеканалы («Максимум», «Чрезвычайные происшествия» тапшырыуҙары), «Российская газета» һ.б. журналистарының аҙымдары бер ҡалыпҡа ла һыймай.\nавторы: Нур | 6 июля 2010 | Фекерҙәр (0) | Тотош уҡырға\nБашҡортостанға һөжүм кемгә файҙа килтерә? Сәйәсәт\nБер риүәйәт иҫкә төштө әле. Боронмолор, хәҙерме, булғанмылыр, юҡмылыр, әммә шундай һүҙ йөрөй халыҡ телендә: имеш, бер әҙәм күңелендә әйләнә-тирәһендәгеләргә ҡарата көнсөллөгө ташып, ғәйбәт сәсергә, берәүҙең серен алып икенсегә һөйләргә ғәҙәтләнеп киткән. Быны урамда күреү менән юлынан борола башлаған кешеләр. Шулай ҙа ҡабыусылар булған уның ауына. «Һөйләйем әле бер ғибрәт...» – тип башлай икән был хәбәрен. Артабан яҡшыны – яман, хәләлде харам итеп, бышылдап-ыҫылдап, үҙен тыңлап тороусыны ышандыра, үҙ яғына ауҙара, ти барыбер. Күңеле йомшаҡтар, иманы көсһөҙҙәр, бер ҡатлылар ауыҙын асып тыңлай был шаҡшыны. Халыҡ уға «ҡоҙғон» тип ҡушамат та таҡҡан. Уның ауына эләккәндәр артабан мандый алмай, юлдан яҙа икән...\n«Ут менән шаярмағыҙ, әфәнделәр!» Сәйәсәт\nБР Президентының дәүләт кәңәшсеһе С. Лаврентьевтың НТВ каналы программаларында Башҡортостан Республикаһы тураһында күрһәтелгән сюжеттарға ҡарата комментарийы\n– Сергей Николаевич, Башҡортостан тураһында НТВ телеканалында йыш ҡына кире сюжеттар күрһәтелеүе нимә менән аңлатыла?\n– Бындай сюжеттарҙың күрһәтелеүе тәүгә түгел. Төбәк властарына ошо рәүешле баҫым яһау бер йыл элек тә, унан алда ла күҙәтелә килде. Алдаҡты фашлаған суд дәғүәләре лә булды, сәйәси көрәштең бындай бысраҡ ысулдарына заказ биреүселәргә башҡа төрлө яуап бирергә лә тура килде. «Хоҡуҡ яҡлаусылар» айырым проблемалы осраҡтарҙы эҙләп табырға тырыша. Хәл, ысынлап та, улар күрһәткәнсә мөшкөл булһа, беҙ киң мәғлүмәт сараларындағы «чернуха»ны түгел, ә ҡайһы бер төбәктәрҙәге кеүек халыҡты йыйған митингыларҙы күргән булыр инек.\nҺайлау кампаниялары осоро яҡынлаша\nҠурҡҡанға ҡуш күренә Сәйәсәт\n3 июндә Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының Генераль секретары Пан Ги Мун Израиль властарын 31 майҙа нейтраль һыуҙарҙа Израиль диңгеҙ пехотаһы үткәргән ҡанлы операция хаҡында «тиҙерәк һәм тулы мәғлүмәт бирергә» саҡырҙы. «Мин донъя илдәре башлыҡтары, Төркиә, Израиль һәм БМО-ның төп ағзалары менән әңгәмә үткәрҙем, – тине Генераль секретарь. – Артабан бындай хәл ҡабатланмаһын өсөн, мөмкин булған сараларҙың барыһын да күреү мөһим». Пан Ги Мун рәсми Тель-Авивтан Газа секторын блокадалауҙы кисекмәҫтән туҡтатыуҙы ла талап итте. Израиль Газа секторын ҡамап тотмаһа, кеше үлтереүгә бәйле ваҡиға булмаҫ та ине.\nБуштың атаһы үлгән Сәйәсәт\nМай байрамдарынан һуң уҡ Рәсәй Федерацияһы Президенты «Дәүләт (муниципаль) учреждениеларының хоҡуҡи хәлен камиллаштырыу менән бәйле Рәсәй Федерацияһының айырым закон акттарына үҙгәрештәр индереү тураһында» закон проектына ҡул ҡуйҙы. Ләкин, рәсми сығанаҡтарҙа раҫланыуынса, ул 2012 йылдың 1 июленән һуң ғына көсөнә инәсәк.\nБыл ваҡиға йәмәғәтселектә шау-шыу тыуҙырҙы. Берәүҙәр, хәҙер дауаханаларға бушлай йөрөп булмаясаҡ, тип борсолһа, икенселәрҙе, балаларҙы ҡайҙа уҡытырбыҙ икән, тигән хәсрәт яфалай. Дөрөҫ, Дмитрий Медведев Кремлгә йыйып һөйләшкән мәғариф һәм фән, һаулыҡ һаҡлау һәм социаль үҫеш, мәҙәниәт министрҙары, тармаҡтар ошоға тиклем нисек финансланған, артабан да шулай буласаҡ, тип ышандырырға ашыҡты. Ләкин Рәсәй йәмәғәтселеге шуны яҡшы белә: әгәр ҙә ҡайҙандыр хәбәр таратыла икән, хатта чиновниктарҙың иң эреләре лә, юҡ, улай булмаясаҡ, тип раҫларға маташыуға ҡарамаҫтан, улар вәғәҙә иткәндең киреһе килеп сыға.\nДәүләт теркәүе ябайлаштырылды Сәйәсәт\nФатир һатып алырға йәки һатырға, йәшелсә-емеш үҫтергән баҡсаң биләгән ерҙең үҙ милкең булғанын раҫларға кәрәк икән, мотлаҡ рәүештә Дәүләт теркәү, кадастр һәм картография федераль хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса бүлектәренә мөрәжәғәт итергә тура килә.\nФатирға йәки ер участкаһына хоҡуҡты теркәү процесы ҡатмарлы икән, бик күп ваҡыт һәм көс талап итә, тигән имеш-мимештәргә ышанып, бындай мөһим эште һәр ваҡыт аҙаҡҡа ҡалдырып йөрөргә ярамай. Рәсәй Хөкүмәтенең һуңғы йылдарҙағы административ реформалары бындай хеҙмәттәрҙе мөмкин тиклем ҡыҫҡа ваҡытта күрһәтеүҙе, еңелләштереүҙе һәм халыҡҡа яҡынайтыуҙы күҙ уңында тота. Хоҡуҡты теркәүҙең бер ауырлығы ла юҡ, һуңғы арала был процесты ябайлаштырыу өсөн күп кенә ыңғай үҙгәреш индерелде.\nОтчетмы әллә һайлау алды программаһымы? Сәйәсәт\nРәсәй Федерацияһы Конституцияһына былтыр РФ Президенты тәҡдименә ярашлы индерелгән өҫтәмә буйынса үткән аҙнала Владимир Путин Дәүләт Думаһы алдында Федераль хөкүмәттең 2009 йылғы эшмәкәрлеге тураһында отчет менән сығыш яһаны. «Башҡарма орган етәксеһенең депутаттар ҡаршыһына сығыр алдынан уҡ ҡайһы бер процедуралар билдәләнеп үк ҡуйылғайны», – тип яҙҙы 20 апрелдә «Независимая газета». Мәҫәлән, В. Путиндың сығышы ваҡыт менән сикләнмәй, шул уҡ ваҡытта фракциялар әһелдәре 10 минуттан артыҡ һөйләй алмаясаҡ һәм һорауҙарҙы ла өсәрҙе генә бирә аласаҡ. Думала күпселекте тәшкил иткән «Берҙәм Рәсәй» фирҡәһе отчетты тыңлап тормаҫтан, Федераль хөкүмәттең эшмәкәрлеген һис һүҙһеҙ хуплаясағын белдерә.


Йәйең нисек үтте? Йәйге КВН мәктәбенән Айгөл Мозафарова, Европа буйлап сәйәхәт итеүсе Наҙгөл Ғәлиева менән - Юлдаш\nБаязитоа Айрат Назар Нәжми һүҙҙәре. Аҡ шишмә - Рим Хәсәнов көйө\nРауил Бикбаев һүҙҙәре. Өфө-Ырымбур юлдары - Тәлғәт Шәрипов көйө - Вәлиәхмәтов Фән\nАйҙар Минһажев һүҙҙәре. Һин икән ул - Айҙар Тимербаев көйө - Зинира, Ризат Рамазановтар\nГөлфиә Шакирова һүҙҙәре. Һин мине ятҡа бирмә - Илнар Ғилманшин көйө - Фирүзә Париж\nЙәйең нисек үтте? Йәйге КВН мәктәбенән Айгөл Мозафарова, Европа буйлап сәйәхәт итеүсе Наҙгөл Ғәлиева менән\nЙәйең нисек үтте? Йәйге КВН мәктәбенән Айгөл Мозафарова, Европа буйлап сәйәхәт итеүсе Наҙгөл Ғәлиева менән https://bash.news/yuldash/39949_jje_nisek_tte_jjge_kvn_mktbenn_ajgl_mozafarova_evropa_bujlap_sjxt_itese_nagl_lieva_menn\n27 авг, :\nЯңы уҡыу йылы башланыуға һанаулы ғына көндәр ҡалды. Әле йәйҙең һуңғы көндәре барһа ла, күп ҡыҙҙар-егеттәр йәй мажараларын һағына ла башланы, йәйге ялда алған тәъҫораттар күңел төбөндә. Ә инде йәйге лагерь, ял йорттары, туристик базаларҙа танышҡан яңы дуҫтар иң яҡын дуҫтарға әүерелеп өлгөргән дә инде.\nБеҙҙең даими тыңлаусыларыбыҙ - студенттар һәм мәктәп уҡыусылары. Уларҙың каникулдары нисек үтте икән? Ошо турала белергә теләһәгеҙ, беҙҙең менән ҡалығыҙ, дуҫтар. Бөгөн беҙҙең студияла йәйге ялдарын файҙалы ла, күңелле лә, фәһемле лә итеп үткәргән дәртле, тырыш ҡыҙҙар Наҙгөл Ғәлиева менән Айгөл Мозафарова.\n"Саптар" ҡурай мәктәбе\n:, 14 ғин\n"Тамыр"ҙың йәш хәбәрселәре Яңы йыл ҡаршылай\n:, 24 дек\nРәми Ғарипов исемендәге 1-се Башҡорт гимназия-интернатына - 75\n:, 19 ноя\nКөрәшсе егеттәр Азамат Зарипов, Рим Вәлиев, Ғаян Йәғәфәров һәм Искәндәр Ибраһимов


КҮҢЕЛ БАЙРАҒЫ ТӨШМӘҺЕН!\nЭлектрон вариантҡа яҙылыу—354 һум, йыллыҡ—606 һум. * Сибайҙар һәм Иҫке Сибайҙар редакцияға килеп 530 һумға яҙыла ала. Йыллыҡ подписка—990 һум. * 2017 йылға «Атайсал» гәзитенә яҙылыу дауам итә. Ашығығыҙ! 30 декабрҙә Лото-уйын уҙғарыласаҡ. * Почта аша яҙылыу хаҡы: 6 айға—551 һум 34 тин. Йыллыҡ подписка—1005 һум 48 тин. * Кемдәр гәзиткә яҙыла һәм квитанцияһының күсермәһен редакцияға ебәрә, уларҙы шәп бүләктәр көтә! *\n«—Әүхәт ағай, был нимә ул, ә?\n—Атаҡ, күрмәйһеңме ни, флаг бит!\n—Флаг икәнен беләм, атаң башы! Ни өсөн унда тора, тим?\n—Бәй, Тимерйән ҡустым, флагтың урыны шунда инде ул. Бүтән ҡайҙа ҡуяһың уны?!\n—Тфү, ахмаҡ икәнһең, Әүхәт ағай. Ярай әле, үтеп барышлай күреп ҡалдым. Һинең менән тел сарлап торорға ваҡыт юҡ. Давай, тиҙ генә алып ҡуй флагыңды!\n—Бәй, ҡустым, нишләп алайым, ти. Торһон!..\n—Торһон!.. Урыны шунда!..\n—Ҡарале, һин нимә?! Әллә былайыраҡмы? Бына-бына ауылға Американан кеше килергә тора, ә һин емерелеп барған өйөңә флаг ҡаҙап ҡуйғанһың. Биттән көлөргә булдыңмы? Алып ҡуй, давай!\n—Һуң, Тимерйән ҡустым. Ҡунаҡ килгәнгә мендереп ҡуйҙым бит мин уны. Күрһен!.. Ана нисек елберҙәй, ә! Бөркөт ҡанат ҡағамы ни! Әйткәндәй, ул Әмирек кешеһе бында нимәһен юғалтҡан икән һуң?..»\nАна шулай тамашасыларҙы башынан уҡ ылыҡтырып тора Салауат Әбүзәрҙең «Байраҡ аҫтында» пьесаһы. Тәү ҡарашҡа ябай ғына күренеш. Хозур тәбиғәт ҡосағында урынлашҡан ауылға Американан ниндәйҙер ҙур кеше килергә тейеш. Быны белә-күрә көтөүсе Әүхәт өй башына байраҡ элеп ҡуя. Бер кем дә ҡаршы килмәҫ ине лә ул, әгәр... шул өйө емерелергә тормаһа. Ҡатыны Сараның да, ауыл хакимиәте башлығы Тимерйән-дең дә күндерергә тырышыуына ҡолаҡ та һалмай.\n—Ана, теге Әмиректән киләсәк ҡунаҡ күреп ҡалһа, был тауыҡ кетәгенә кем флаг ҡаҙап ҡуйҙы икән, тип бот сабып көлөр. Әҙәм мәсхәрәһе!..—ти ярһып ҡатыны.\nӘүхәт тә үҙ һүҙендә ныҡ тора:\n—Күңел байрағы төшмәһен! Нисауа, ҡарсыҡ, Кремль башына ла флаг ҡаҙап ҡуйғандар, бер ҙә көлмәйҙәр.\nШул саҡ һоло һатып «баш төҙәтергә» тип йөрөгән Барый килеп инә. Күп тә үтмәй, уны эҙләп ҡатыны Зилә килеп етә. Ығы-зығы башлана... Юрамал теләһәң дә, улай булмаҫ: силсәүит Тимерйән тегендә-бында йүгергәнсе, Американан Стив исемле ҡунаҡ килеп төшә һәм туп-тура байраҡ елберҙәп торған Әүхәттең өйөнә туҡтала...\nОшо әҫәрҙе бер йыл элек Ейәнсура районының «Үҫәргән» халыҡ театры тамашасы хөкөмөнә тәҡдим иткәйне. «Байраҡ аҫтында» пьесаһын йәш режиссер, З.Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһының сығарылыш курсы студенты Радмир Дәүләтбәков ҡуйғайны. Тамаша Иҫәнғолда иҫ киткес ҙур аншлаг менән үтте.\n«Быға тиклем Сибай театры килеп Салауат Әбүзәрҙең «Fүмерлек ғазап» драмаһын күрһәткәйне. Уны ҡарағанда күҙ йәшен тыйып булманы,—ти Нурия исемле ханым.—Шул уҡ авторҙың «Байраҡ аҫтында» пьесаһы ҡуйыласағын ишеткәс, икеләнмәй килдем. Һәм быға үкенмәйем!» Бына ошоноң ише маҡтау һүҙҙәре, ыңғай фекерҙәр күп яңғыраны тамашанан һуң.\nЙәш булһа ла, үҙенең алдынғы ҡарашы, ижади фекерләүе менән айырылып тора режиссер Радмир Дәүләтбәков. Был уның район сәхнәһенә сығарған тәүге хеҙмәте түгел. Шуға ла тәжрибәһе һиҙелә.\nАктерҙар хаҡында ла әйтеп үтергә кәрәк. Уларҙың сәхнәлә үҙен тотошона, уйнауына ҡарап һис тә һәүәҫкәрҙәр тип әйтке килмәй. Шаштырыу ҙа, яһалмалыҡ та юҡ. Әйтерһең дә, автор образдарҙы нәҡ шул кешеләр уйнаһын өсөн төбәп тыуҙырған. Һәр кеме үҙ урынында: Әүхәт ролендә Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Вафа Мәүлитов, Сара—Хәлиҙә Күлшәрипова, Тимерйән—Юлай Саматов, Зилә—Фәниә Дәминева, Барый—Юлай Арыҫланбаев, Стив—Илһам Хәсәнов. Ябай кешеләр образы аша һәр кем үҙҙәрендәге бөгөнгө тормошто күрә ала.\nЙәнә әҫәрҙең йөкмәткеһенә әйләнеп ҡайтайыҡ. Беҙҙең халыҡ бер ҡатлы, тип юҡҡа әйтмәйҙәр. Шул уҡ Әүхәт тә уны-быны уйламай, һуңғы һарығын һуйып, Американан килгән Стивты ҡунаҡ итә. Ә Стив ауылдағы бынамын тигән ерҙәрҙе һатып алыр өсөн килгән икән. Хакимиәт башлығы ла ошо эште тиҙерәк атҡарыу өсөн үрле-ҡырлы саба...\nБыл пьесалағы һәр геройҙың һүҙе, ҡылығы тәрән мәғәнәгә эйә. Әүхәттең байраҡ ҡуйыуы буштан түгел. Был—уның күңел байрағы, эскерһеҙлегенең сағылышы. Fөмүмән, әҫәр үҙе лә көнүҙәк проблемаға бәйле, халҡыбыҙҙың бөгөнгөһө хаҡында һүҙ бара. Пьеса башында емерелеп ятҡан кәртәне тамаша аҙағында Әүхәт күтәреп, рәтләп ҡуя. Йәғни төрлө үткенселәргә, еребеҙҙе эләктерергә теләүселәргә юл ҡуйылмай. Тормошта ла шулай булһын, тип өмөтләнәйек.\nБына ошо пьеса менән «Үҫәргән» халыҡ театры 15 декабрҙә Сибай драма театры сәхнәһендә сығыш яһаясаҡ. Тамашанан ситтә ҡалмағыҙ, дуҫтар!


«Шүлгәнташ» ҡурсаулығы Бөтә донъя ҡырағай тәбиғәт фонды грантын алды // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n«Шүлгәнташ» ҡурсаулығы Бөтә донъя ҡырағай тәбиғәт фонды грантын алды\n16:44, 9 апреля 2010 Иҡтисад\n«Шүлгәнташ» дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығы Бөтә донъя ҡырағай тәбиғәт фондының (WWF) “Рәсәй ҡурсаулыҡтары һәм тәбиғи парктары” программаһы тарафынан ойошторолған айырым һаҡланған тәбиғәт территориялары өсөн бәләкәй гранттар конкурсында еңеп сыҡты. Быйыл конкурс 12-се тапҡырына үткәрелә һәм ул “Тәбиғәтте һаҡлау хаҡына ҡурсаулыҡтың бизнес менән хеҙмәттәшлеге” девизы аҫтында үтә. Унда ҡатнашыусылар үҙ проектын эшләргә һәм уны тормошҡа ашырыу өсөн бизнес-партнерҙар табырға тейеш ине.\nҠурсаулыҡ хеҙмәткәре Гөлназ Мөхәмәтйәрова һөйләүенсә, «Шүлгәнташ» ҡурсаулығының “Бер-беребеҙгә ярҙам итеп үҫәсәкбеҙ” исемле проекты конкурста еңеүсе бишәү иҫәбенә инде һәм грант яуланы. Бөтә донъя ҡырағай тәбиғәт фонды 400 мең һум бүләсәк, ҡалған сығымдар ҡурсаулыҡтың бизнес-партнерҙары иңенә төшә. Проектты тормошҡа ашырыуҙа ҡурсаулыҡ етәкселегенә Бөрйән районы муниципаль районы хакимиәте, «Ҡырағай бал» фәнни-производство үҙәге, «Тәңре» экологик берләшмәһе, «Шүлгән-тур» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте ярҙам итте.\nХәҙер ноябргә тиклем ҡурсаулыҡҡа проектты тормошҡа ашырырға кәрәк. Ул солоҡ умартасылығының уникаль продукцияһын Рәсәй баҙарына сығарыуҙы, экскурсия-туризм хеҙмәтләндереүҙәрен камиллаштырыуҙы, ҡышҡы ялды үҫтереүҙе күҙ уңында тота. Проект сиктәрендә белгестәр туристик турҙарҙы йыл буйына тигеҙ бүлергә маташа. Бының өсөн июндә махсус диспетчер хеҙмәте ойоштороласаҡ, ул туристарға һал менән ағып төшөүҙәр, ат маршруттары тураһында хәбәр итәсәк һәм йәшәү урыны табып ҡуясаҡ.\nТеги: экология, ҡурсаулыҡтар, Шүлгәнташ


Нефтекама автозаводы беренсе кварталда зыянһыҙ эшләне // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nНефтекама автозаводы беренсе кварталда зыянһыҙ эшләне\n8:59, 29 апреля 2010 Иҡтисад\nБыйыл беренсе кварталда «Нефтекама автозаводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте зыянһыҙ эшләне. Сығарылған тауарлыҡлы продукция һәм предприятие күрһәткән хеҙмәтләндереүҙәр күләме бер миллиард 21 миллион һумға етте, был былтырғы ошо уҡ осорға ҡарата 119,2 процент тәшкил итә.\n«НефАЗ» йәмғиәте тейәп оҙатҡан һәм күрһәткән хеҙмәтләндереүҙәр күләме 972 миллион 320 мең һумлыҡ тәшкил итте. Уҙған кварталда бизнес-пландың үтәлеш кимәле –117,6 процент.\nПредприятиенан хәбәр итеүҙәренсә, Рәсәй етештереүселәре араһында транспорт-тағылма техниканы тейәп оҙатыу өлөшө – 19,4 процент, һыйым-ҡойоу техникаһы – 47, ҙур класлы пассажир автобустары 32,1 процент тәшкил итте. Бынан тыш, НефАЗ-дың тауарлыҡлы продукция күләмендә яңы техника өлөшө ғинуар-мартта 14,1 процент тәшкил итте. Күрһәтелгән осорҙа завод инвестициялары – 44 миллион 453 мең һум. Саф килем – 43 мең һум.\nВатан автосәнәғәте өсөн үтә ҡатмарлы булған уҙған йыл менән сағыштырғанда «НефАЗ» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең быйылғы хужалыҡ эшмәкәрлеге һөҙөмтәләре ҡыуандыра.


“Мари ҡыҙҙары уңған була ул” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » “Мари ҡыҙҙары уңған була ул”\n“Мари ҡыҙҙары уңған була ул” 13.06.2013 // Йәмғиәт\nУҡыу йылы тамамланыу менән Роза бер аҙ хужалыҡҡа ярҙамлашып алырға уйлай. Кем әйтмешләй, быуындары ла нығынып килә. Иң алдан, тырма тотоп, күбә яһашып барыу — тап уның йәшендәге үҫмерҙәр эше. Күңелле лә буласаҡ: ауыл халҡы бит бесәнде байрамға сыҡҡандай әҙерләй. Болон-баҫыуҙарға ҡыңғыраулы пар аттарҙа гармун уйнап, йырлап баралар. Колхозсыларға әҙерләнгән аш-һыу ҙа телеңде йоторлоҡ була.\nЛәкин ҡыҙҙың артабан бары биш класс белем менән тороп ҡалыры, бер ҡараңғынан икенсеһенә ҡәҙәр колхоз эшендә йөрөйәсәге уйына ла инеп сыҡмай. Бесән әҙерләүгә ырҙын табағындағы мәшәҡәттәр, башҡалары ялғанып китә. Совет осоро бит, мәктәбенән дә киләләр, ауыл Советынан да — уҡыуын дауам итергә ҡыҫтаусылар етерлек була. Ләкин ололар менән бер тигеҙ эшләү, хеҙмәт хаҡы алыу теләге, үҫеп етеп, кеше булдым, тигән уй торған һайын нығына. Шуға ла Роза "Беренсе Май" колхозының сусҡасылыҡ фермаһына эшкә урынлаша.\nӘсәһенең уй-фекере лә шундайыраҡ була.\n— Был тормошта берәүҙең бәхете — хеҙмәттә, икенсенеке — уҡыуҙа, — тиеү менән сикләнә ул.\nФермала бөтә эш тә тиерлек ҡул көсө менән башҡарыла. Ләкин малдың үҙ ваҡытында ашатылмай, эсерелмәй ҡалғаны булмай. Әле үҫмерлектән сығырға ла өлгөрмәгән 16 йәшлек иләҫ-миләҫ күңел ниҙер эҙләй, көтә, ҡайҙалыр ынтыла, ашҡына. Бер саҡ Роза радионан күрше Борай районындағы комплекс тураһында ишетә. "Үәт, шундай урында эшләп ҡара ине!" — тигән уй үтә башынан. Мишкә ҡыҙы үҙенең әхирәте Таля Шәйҙуллина менән, тәүәккәлләп, туп-тура Мәғҙән исемендәге колхозға юллана.\nФерма мөдире вазифаһын Әбүгәрәев фамилиялы кеше башҡара икән. Роза уның эргәһенә килә.\n— Мине үҙегеҙгә алығыҙ әле, ағай, — ти.\n"Кәүҙәгә бигерәк бәләкәй, нисек итеп ул ҡәҙәр малды бала-сағаға ышанып тапшырмаҡ кәрәк?" Ферма мөдире, башта икеләнеп торһа ла, Розаны эшкә ала. Ана бит, һауынсылар үҙҙәре лә: "Алығыҙ, ал, мари ҡыҙҙары уңған була ул", — тип өтөп бара.\nҺауынсы беренсе көндән үк тырышлығы менән һоҡландыра: етешмәгән ере юҡ!\nҺыйыр — үҙенсәлекле мал. Һәр береһенең үҙ ҡылығы, тәбиғәте. Һыйыр ғына әле был, тип, иғтибарһыҙлыҡ күрһәтеп ҡара — һөтөн бирмәй ҙә ҡуя йә бөтөнләй һауҙырмай. Ҡәҙер-хөрмәтте әҙәм балаһынан кәм яратмай, тупаҫ ҡысҡырғанды, һуҡҡан-ҡаҡҡанды һис онотмай.\nӘ ҡулдар тала. Буралай егерме һыйырҙы һауа торғас, быуындары һыҙлай башлай ҡыҙҙың. Тора-бара ауырлыҡ, мәшәҡәт-хәстәрлектәргә шул тиклем өйрәнелә, күнегелә, һыйыр һауыу хатта көндәлек бер ғәҙәти, яратҡан эш-шөғөлгә әүерелә.\nРоза һауынсы оҫталығының бар нескәлектәрен өйрәнергә, юғары уңышҡа өлгәшергә тырыша. Уңыш тигәнең оҙаҡ көттөрмәй: яйлап урталыҡтан сығып, алдынғылар рәтенә баҫа. Һөҙөмтә күҙгә күренгәс, ҡыҙ тағы ла рухланып китә. Ҡайһы берәүҙәр һауырға ҡыйынһынған ҡаты еленлеләрҙе лә үҙ төркөмөнә ала. Уларҙың һөтө мул, майлылығы ла юғары була бит.\nРоза Борайҙа ерегә, ошонда тракторсы булып эшләүсе Валераға тормошҡа сыға. Ғөмүмән, хеҙмәттәштәре, халыҡ араһында ихтирамы арта.\nФерманы тулыһынса автоматлаштырыу эште бермә-бер еңеләйтә. Һауынсылар һәр береһе утыҙар, һуңыраҡ иллешәр, хатта алтмышар һыйыр һауа башлай. Ниндәй генә хәлдәр иҫкә төшмәй ҙә, ниндәй генә ваҡиғалар хәтергә килмәй. Бер ваҡыт ферма мөдире Ринат Хәйбрахманов, коллективты йыйып, үҙен борсоған мәсьәләне күтәрә:\n— Бишенсе төркөмдәге быҙауҙар бик насар. Рәтле үҫеш юҡ...\nШул саҡ Роза тороп баҫа:\n— Әллә ул төркөмгә үҙем күсәйемме икән?\nТырыштарға кәртә юҡ. Роза яңы урында ла эшен еренә еткереп башҡара. Был — бик яуаплы тармаҡ, һыйырҙар бит тоҡомло, сәләмәт йәш быҙауҙар иҫәбенә тулылана.\nУңышҡа өлгәшеүҙең сере тынғыһыҙлыҡта икән. Малдың ҡураһын таҙартып, йән аҫрарлыҡ ҡына аҙыҡ биреп торһаң, һөҙөмтәһе билдәле инде. Ә Роза ҡулынан күнәген төшөрмәй. Иң элек быҙау торлағын йыуып, ҡырып сығара. Хайуанҡайҙарын иркәләй-иркәләй таҙарта. Ололарын бәләкәйҙәренән айыра. Уларҙы бит ваҡытында ашатырға, эсерергә, һауаға сығарырға кәрәк. Яратып эшләй Роза, күңел йылыһын биреп тырыша. Ҡайһы саҡта иренең, ферманан ҡайтмайһың да, ҡунаһың ғына бар инде шунда, тигән саҡтары ла булғылай. Был һүҙҙәргә Роза йылмая ғына. Хужалыҡ фермаларының киләсәген ошо быҙауҙар хәл иткәнен белә бит ул. Ҡатынына ниндәй ҙур ышаныс, яуаплылыҡ йөкмәтелгәнен ире лә аңлай. Уның "шелтәләре" нигеҙендә "үҙеңде ҡарарға ла онотма" тигән теләк, әлбиттә.\nУн алты йыл быҙау ҡарай Роза Аллаярова. Унан йәнә һауынсы эшенә әйләнеп ҡайта.\nАвтор: Ф. ШАКИРЙӘНОВ. Борай районы.


Өфө ҡалаһының Киров районына ҡараған Генерал Горбатов урамының етенсе кәсер бер йортонда балалар баҡсаһының ҡаршыһында бар асылған\nУл йәштәрҙең яратҡан урыны. Аҙыҡ-түлек һәм һуттар менән бергә, яҡында ғына урынлашҡан колледж йәштәренә һыра ла тәҡдим ителә.Тирә-яҡта йәшәгән халыҡ һыра һатыуға ҡаршы.\nГенерал Горбатов урамындағы 293 -cө балалар баҡсаһы яҡын -тирәлә берҙән-бере. Балалар баҡсаһының ут күршеһендә йәштәргә һыра кеүек алкоголле эсемлектәр тәҡдим ителә. Ни өсөн был территорияла ҡанундар үтәлмәй.Һыра һатыусылар ризаһыҙлыҡ белдереүселәргә: «Беҙ ҡанунды боҙмайбыҙ» тип яуаплай.\nӨфө дәүләт радиотехника колледжы етәкселеге уҡыу йортона яҡын ерҙә һыра кеүек аҙ алкоголле эсемлектәр һатыу ойошторолоу хаҡында хәбәрҙәр.\nАнтон Карташов, Өфө дәүләт радиотехника колледжы директоры: «Һыра һатыу нөктәләрен асыусылар һәр ваҡыт йәштәргә иҫәп тота.Улар егеттәр,ҡыҙҙар уҡыуҙан һуң,беҙгә мотлаҡ инәсәк, тигән маҡсат менән эшләй. Беҙҙең уҡыу йорто янында һыра бары асыу бер ниндәй тәртәгә лә һыймай».\nКолледж студенттары өсөн икенсе ҡатта ашхана эшләй. Оҙон тәнәфес мәлендә егеттәр, ҡыҙҙар тамаҡ ялғап, ҡапҡылап ала. Күрше йорттарҙың береһендә һыра тәҡдим итеүсе бар асылыуына айыҡ тормош алып барыусы йәштәр кире ҡарашта.\nАзат Сәлихов, Өфө дәүләт радиотехник колледжы студенты: «Мин ул барға йөрөмәйем. Һыра һатыусы магазиндар уҡыу йорттарынан йырағыраҡ урынлашырға тейеш, тип уйлайым».\nӨфө ҡалаһының мәғариф идаралығында балалар баҡсаһы,мәктәптәр ,уҡыу йорттары эргәһендә һыра һатыу менән килеп тыуған хәлгә түбәндәгесә аңлатма бирҙеләр.\nГүзәл Әминева, Өфө ҡалаһы мәғариф идаралығының хоҡуҡ бүлеге белгесе: «ӨФө ҡала округының 2014 йылдың 18 июненән 33/14 -cе ҡала советы ҡарары менән балалар баҡсалары, мәктәп тәр,уҡыу йорттары,медицина ойошмалары ,күмәртәләп һәм берәмләп һатыусы баҙарҙар,аэропорттар, вокзалдар һәм халыҡ күпләп йөрөгән урындарҙа 25 метр радиусында алоголь һатыу тыйыла. Сик алкогольде һатыу нөктәһенән учреждениеға йәки бинаға инеү өсөн тәғәйенләнгән ишеккә тиклем иҫәпләнә».\nҠала хакимиәтенең бындай ҡарарынан һуң балалар,үҫмерҙәр йөрөгән биналар территорияһында һыра кеүек алкогольле эсемлектәр тәҡдим итеүсе һатыу нөктәләре айлап ҡына түгел, ә көн һайын арта. Бындай тепмтар менән һыра барҙары асылғанда, алкогольгә әүәҫ йәштәрҙең киләсәгенә ҡурҡыныс янай.\nСергей Корлыханов, дөйөм Рәсәй халыҡ фронты Башҡортостан төбәк штабының мәғариф һәм мәҙәниәт буйынса эшсе төркөмө етәксеһе: «Алкоголь менән сауҙа итеүселәргә бик күп һорауҙар бар. Балалар баҡсалары һәм мәктәп биләмәһенән 2013 йылдың декабрендә 50 метр, 2014 тең июненән 25 метр йыраҡлыҡта алкоголь менән сауҙа итеү рөхсәт ителгән.Ҡала советы тарафынан ни өсөн бындай ҡарарҙар ҡабул ителеүгә юл ҡуйылған. Сауҙа селтәрҙәре был ҡарар менән саманан тыш ҡуллана. Беҙ был мәсьәләне яңынан ҡарауҙарын һорап ҡала советына мөрөжғәт итәсәкбеҙ».\nАлкогольле эсемлектәрҙе һатыуҙа ҡанундарҙы ҡайтанан ҡарау күптән өлгөрөп еткән мәсьәлә. Уны яңынан эшләүҙә йәмәғәтселек, табиптар, ата-әсәләр әүҙемлек күрһәтергә бурыслы.\nБәлиғ булмағандарға күп тапҡыр һыра һатыу осрағында енәйәт эше ҡуҙғатыла.Һыра һатыусыға 80 мең һәм алты айлыҡ эш хаҡы к күләмендә штраф һалынасаҡ, йәки ул бер йылға холоҡ төҙәтеү эштәренә йәлеп ителәсәк. Әммә Өфөлә балалар баҡсаһы, колледж күршеһендә һыра һатыусыларҙы ҡанундар ҡурҡытмай.


16 Сентябрь 2011, 10:53\n«Сәйәси реклама: ғәҙел диалогмы әллә ҡағиҙәләрһеҙ уйынмы?» - ошо исем аҫтында 15 сентябрҙә Башҡортостан Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара академияһында түңәрәк өҫтәл уҙғарылды. Уны ойоштороусылар булып «Гражданлыҡ линияһы» төбәк йәмәғәт ойошмаһы, Башҡортостан Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара академияһы һәм «Интеграция мәсьәләләре Европа-Азия академияһы» йәмәғәт ойошмаһы сығыш яһаны.\n— Негатив реклама, ҡара пиар ҡулланмайынса ла һайлауҙарҙа еңеп була, - тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Башҡортостан Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара академияһы уҡытыусыһы, түңәрәк өҫтәл координаторы Елена Генерозова. - Әммә көрәш ғәҙел булһын өсөн бергәләп ҡағиҙәләр булдырыу һәм уларҙы үтәү зарур.\nТеги:һайлауҙаргражданлыҡ линияһысәйәси технологиялар


Аҡыллылар һүҙенә ҡолаҡ һалмайбыҙ шул\nБер йыл тирәһе элек "Этил спирты, алкоголле һәм составынд а спирт булған продукция етештереүҙе һәм әйләнешен дәүләт көйләүе тураһында" закон ҡабул ителде. Законға ярашлы, шәхси\nэшҡыуарҙар этил спирты етештереү һәм һатыу хоҡуғынан мәхрүм\nителде. Ул устав капиталы етерлек булған етди дәүләт предприятиеларына күсте. Алкоголь продукцияһын ваҡлап һатыуға лицензия юридик шәхестәргә генә тапшырылды. Закон технологик ҡорамалдарға булған талаптарҙы ла көсәйтте - улар этил спирты күләмен үлсәү һәм иҫәпләүҙең автоматик средстволары менән йыһазландырылырға тейеш. Дәүләт контролен ябайлаштырыу маҡсатында закон акциз складтарын һәм махсус төбәк маркаларын бөтөрҙө. Төбәктәргә берәмләп һатыуҙа ғына тәртип индерергә тәҡдим ителде. Етештереүселәр федераль власть күҙәтеүе аҫтында булырға тейеш ине. Закон изге маҡсатта - алкоголь баҙарындағы әйләнештән бюджетҡа күсерелгән килемде арттырыу өсөн ҡабул ителде, әлбиттә.\nШул уҡ ваҡытта ҡабул ителәсәк яңы законға бәйле\nҡулланыусылар баҙары буйынса координация советтарының\nултырыштары үтте. Миңә лә Урал төбәге вәкилдәренең ошондай һөйләшеүенә шаһит булырға тура килде. Урал һәм Себер белгестәре килеп тыуған хәлгә бәйле борсолоуҙарын белдерҙе. Улар яңы закон ҡабул итеүгә ҡаршы ине, һуң булмаҫ борон уға үҙгәрештәр индерергә тәҡдим иттеләр һәм мөмкин буласаҡ\nнегатив ситуациялар буйынса фекерҙәрен белдерҙеләр. Закондың үҙ көсөнә инеүенән һуң ихтимал проблемаларҙы улар бик аныҡ билдәләне. Башта алкоголь продукцияһын һатыу мөмкин булмаясаҡ, тине төбәк вәкилдәре, сөнки яңы өлгө буйынса акциз маркалары әлегә әҙер түгел. Рәсми спиртлы\nпродукция магазин кәштәләренән юҡҡа сығасаҡ. Әммә был халыҡтың эсеү теләгенә йоғонто яһай алмай. Һәм элиталы араҡы\nурыныны ялған эсемлек киләсәк. Контрабанда һәм сәмәй ҡыуыу әүҙемләшәсәк. Һөҙөмтә булараҡ - эсергә яратыусы халыҡ араһында үлем осраҡтарының йышайыуын көтөргә ҡала.\nЗакон үҙ көсөнә 2006 йылдың 1 ғинуарында инде. Һәм шунда\nуҡ иң күңелһеҙ күҙаллауҙар ҙа тормошҡа аша башланы. Башта магазин кәштәләренән алкоголь продукцияһы юҡҡа сыҡты, сөнки акциз маркалары ваҡытында әҙерләп өлгөртөлмәне. Һуңынан, йәйен, көйләнгән тип әйтерлек хәл тағы ла насарайҙы, сөнки алкоголь баҙарында ҡатнашыусылар алкоголь продукцияһын иҫәпкә алыуҙың берҙәм дәүләт автоматлаштырылған системаһы (ЕГАИС) менән эшләргә мәжбүр булды. Сиситема спирт әйләнешен контролдә тоторға тейеш ине. Әммә алкоголь менән сауҙа итеүсе компаниялар төрлө техник проблемалар арҡаһында ЕГАИС менән файҙалана алманы.\nӘ халыҡтың эскеһе килә! Акциз маркаларының ҡайҙа булыуы һәм ЕГАИС тигән "хайуанға" төкөрҙө улар. Билдәле булыуынса, эҙләгән - таба, һәм эсергә теләүселәр ысулын тапты ла. Араҡы\nсифаты улар өсөн мотлаҡ түгел. Бөгөнгө көн проблемаларынан ҡасыу өсөн "Трояр", "Ясон", "Биолим" кеүек көнкүреш химия бүлектәрендә һатылған спиртлы средстволар ҙа, "Экстрасепт - 1", "Арктика", "Максимка" һымаҡ дезинфекциялау шыйыҡсалары, составында спирт булған дауалау һәм фармацевтика препараттары ла ярап тора. Мин үҙем көнкүреш химия бүлеге һатыусыларының эсергә яратыуы йөҙҙәренә сыҡҡан кешеләргә арзанлы, составында спирт булған шыйыҡса һатыуына шаһит булғаным бар. Һатып алыусыларҙың ҡиәфәтенә ҡарап йөҙҙәрен һыталар, был ағыуҙы уларҙың эсер өсөн алыуын белеп торалар, әммә һаталар. Уларҙың эше шул: алалар икән, һат! Һөҙөмтәлә белгестәрҙең халыҡ араһында суррогат продукция ҡулланыуҙан үлем осраҡтары артыуы тураһындағы күҙаллауҙары тормошҡа ашты. Бөгөн үҙәк һәм төбәктең киң мәғлүмәт саралары бер - береһенән арттырып яңылыҡтар менән уртаҡлаша - "ағыуланыусылар меңәрләп иҫәпләнә". "яһалма акциз маркалар тартып алынды", "10 тонна суррогат спиртлы продукция һатылыуы асыҡланды" һ. б.\nОшо көндәрҙә Республика йортонда БР Хөкүмәте Премьер - министры Рафаэль Байдәүләтов етәкселегендә БР Хөкүмәтенең ултырышы үтте. Ултырыштың төп темаларының береһе - "Башҡортостан Республикаһы территорияһында алкоголь һәм спиртлы продукция әйләнешен контролдә тотоуҙо көсәйтеү буйынса саралар тураһында". Унда һуңғы ике айҙа илебеҙҙә биш\nмең сифатһыҙ алкоголь һәм ялған продукция менән ағыуланыу осрағы теркәлеүе хаҡында хәбәр ителде. 360 кеше һәләк булған . Үлем осраҡтары18 төбәктә, шул иҫәптән Волга буйы федераль\nокругы төбәктәрендә лә теркәлгән. Башҡортостанда был ваҡыт эсендә 96 кеше токсик гепатит менән дауаханаға һалынған. Уларҙың дүртәүһенең ғүмере өҙөлгән. Нефтекамала, Краснокама,\nҠалтасы, Балаҡатай райондарында ағыуланыусылар айырыуса күп. Нигеҙҙә улар дезинфекциялау шыйыҡсалары һәм төрлө настойкалар ҡулланып ағыулана.\nУлтырыш барышында Байдәүләтов был райондар менән селектор буйынса бәйләнешкә инде. Нефтекамала суррогат продукцияның уларға башлыса Удмуртия аша Һамарҙан, Силәбенән һәм Екатеринбургтан килтерелеүе хаҡында хәбәр иттеләр. Бөгөнгө көнгә тикшереүҙәр һөҙөмтәһендә 9650 литр спиртлы шыйыҡса конфискацияланған. Кранокама районында һигеҙ кешенең дауаханаға һалыныуы, бөгөн барыһының да хәлдәре ҡәнәғәтләнерлек булыуы тураһында белдерелде.\n- Республикаға ситтән суррогат алкоголь индереү юлдарын ябығыҙ! - тине Байдәүләтов. Бер ағыуланған кешегә республика йөҙ мең һумдан ашыу аҡса тотона. Нефтекама дауаханаларында ө ҫтәмә 40 койка ҡуйырға мәжбүр булғандар, биш миллион һум самаһы аҡса сарыф ителгән. Өҫтәүенә дауаханан сыҡҡандан һуң да бындай ауырыуҙар ике аҙнанан ашыу тәрбиәләүгә мохтаж һәм һуңынан да хроник ауырыу булып ҡалалар. Алкоголь һәм спиртлы\nпродукция әйләнешен контролдә тотоу буйынса ҡарарҙар\nконкрет булырға тейеш, - тип өҫтәне ул.\nЭтил спирты, алкоголле һәм составында спирт булған продукцияның законһыҙ әйләнешен туҡтатыу өсөн үткәрелгән оператив - профилактика саралары тураһында доклад менән БР эске эштәр министры Рафаил Диваев сығыш яһаны. 2,5 меңдән ашыу административ хоҡуҡ боҙоуҙар асыҡланған. 2000 - дән ашыу кеше административ яуаплылыҡҡа тарттырылған, өс\nмиллион һумлыҡ штраф һалынған. Өфөлә, Стәрлетамаҡта, Туймазыла, Нефтекамала, Күмертауҙа суррогат продукцияны законһыҙ әҙерләү һәм һатыу буйынса эшмәкәрлек туҡтатылған. Законһыҙ әйләнештән 7,5 миллион һумлыҡ 80 мең литрҙан ашыу а лкоголь һәм спиртлы продукция тартып алынған. Ноябрь айында ғына 35 мең литрҙан ашыу спиртлы продукция законһыҙ әйләнештән алынған. Алкоголь суррогаты етештереүҙә денатурат\nфайҙаланыу дауам итә, уны Башҡортостанға башлыса башҡа төбәктәрҙән килтерәләр һәм урында төрлө настойка һәм иретмәләр әҙерләп һаталар.\nКонтролде арттырырға, контролдә тотоу органдары һәм ҡала һәм район хакимиәттәре башлыҡтарының хеҙмәттәшлеген тәьмин и тергә, асоциаль граждандар категорияһы менән эшләргә, тигән ҡарарҙар ҡабул ителде. Иң мөһиме - ҡануниәттә спиртлы продукция әҙерләү һәм һатыуға бәйле үҙгәрештәр индереү кәрәк . Йәғни, һөйләшеү башындағы темаға килеп төртөлдөк.


Рәсәйҙә “Георгий таҫмаһы” акцияһы башланды - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nПатриотик проект бөтә ҡалаларҙа һәм ауылдарҙа үтә. Ирекмәндәр йәмәғәт урындарында һәм урамдарҙа халыҡҡа георгий таҫмаларын тарата. Ул иҫтәлек символы булып тора һәм “Мин иҫләйем һәм ғорурланам”, тигәнде аңлата. Акция 2005 йылда башланды, ошо арауыҡ эсендә миллионлаған Георгий таҫмаһы таратылған. Сараға Башҡортостан халҡы ла йыл да бик теләп ҡушыла. Меңләгән кеше ошо таҫманы тағып, Еңеү көнөн ҡаршылай. Акцияла Рәсәй генә түгел, элекке союз илдәре һәм Европа ла ҡатнаша. Быйыл да 70-гән дәүләттә георгий таҫмалары таратыла. Уҙған йылда Рәсәйҙә 20 миллион, ә Өфөлә 20 меңдән ашыу георгий таҫмаһы таратылған. Быйыл да ойоштороусылар шул тиклем таҫма таратырға ниәтләй. Акция Өфө майҙансыҡтарында 9 майға тиклем дауам итәсәк.\n25 апреля Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре\n25 апреля Өфө егете күн әйберҙәр эшләү менән мауыға


Гульсум Бикбулатова. Слушать песни исполнителя и скачать онлайн\nАпайыма аҡ сәскәләр\n1.Туғайҙағы сәскәләрҙең Ап-аҡтарын мин haйлайым. Сөнки улар күңелеңдең Сағылышы бит, апай Кушымта: Аҡ сәскәләр, аҡ сәскәләр, Төҫтәренә сафлыҡ йыйған. Һинең оло йөрәгеңә Минең дә хистәрем hыйған. 2.Аҡ сәскәнең таждарында Ысыҡ тамсылары уйнай. Йәш сылатҡан бит алмаңдан Бер убәйем але,апай. 3.Аҡ сәскәләр бүләк итәм, Булһын аҡтан яҙмышҡайың. Ғүмереңдең hәр мәлендә Бәхетле бул, апаҡайым!\nАраларҙа ай ғына\nЯрҙа егет, көймәлә ҡыҙ Һыу өҫтөндә ай йөҙә. Ике ярҙы тоташтырып Тулҡындарҙы ул теҙә. ҡушымта: Яр аҫтында тал ғына Яратмаһаң ҡал ғына. Ә яратһаң йүгереп төш Араларҙа ай ғына. Тал толомон һыу тарата Хәтерләтеп юл сатын. Ике яҡта яр йыраҡта Эргәмдәге йәр яҡын. Сәсрәп китте көмөш тулҡын Талдарҙан тамсы тама. Бер кәмәлә икәү бергә Бер бөтон бәхет аға.\nҠыр ҡаҙҙары йырлап, ҡыр ҡаҙҙары илап, Ҡаңғылдашып оса көҙ еткәс. Ҡыр ҡаҙҙары йырлап, ҡыр ҡаҙҙары илап, Ҡаңғылдашып оса көҙ еткәс. Йөрәк әрнеп ҡала, йөрәк hыҡтап яна, Ҡыр ҡаҙҙары кеүек hин киткәс. Йөрәк әрнеп ҡала, йөрәк hыҡтап яна, Ҡыр ҡаҙҙары кеүек hин киткәс. Әллә ямғыр яуа, әллә йәштәр тама Юлдарынан киткән ҡоштарҙың. Әллә ямғыр яуа, әллә йәштәр тама Юлдарынан киткән ҡоштарҙың. Йөрәк hине көтә, йылдар үтә - үтә, Һин онотма ерҙә мин барын. Йөрәк hине көтә, йылдар үтә - үтә, Һин онотма ерҙә мин барын, Һин онотма ерҙә мин барын. Ҡыр ҡаҙҙары ҡайтыр, туғай сәскә атыр. Күл тулҡыныр ҡаҙҙар ҡағыныуҙан. Ҡыр ҡаҙҙары ҡайтыр, туғай сәскә атыр. Күл тулҡыныр ҡаҙҙар ҡағыныуҙан. Көткән бушҡа китмәй, йөрәк әрнеп типмәй. Һин ҡайтырhың - үтер hағыныуҙар. Көткән бушҡа китмәй, йөрәк әрнеп типмәй. Һин ҡайтырhың - үтер hағыныуҙар, Һин ҡайтырhың - үтер hағыныуҙар.\nғүмер йәме- һәйгән йәрең менән тормош юлын бергә үтеүҙә. икебеҙгә яҙған оло бәхет: парланышып донъя көтөргә. йортом йәмле, ашым тәмле була һин булғанға йәнем, йәндәшем. шундай яҡын минең күңелемә һинең йылмайыуың, һөйләшең. иңде иңгә терәп үткәнгә лә һиҙелмәгән ауыр һынауҙар. яныбыҙҙа ике гөл генәбеҙ: шат бәхетле үҫә балалар. припев рахмәт хоҙай, беҙҙе табыштырҙың матур йырҙай ғүмер ағышы. аҡҡоштарҙай матур пар булһын тип осраштырған беҙҙе яҙмышым.\nИртәнсәккәй тороп, тышҡа сыҡһам, Әйһәйлүк, Бер ҡыҙ килә һыйыр ҙа, ай һәүкәләп, һәпем, һәпәүләкәйем. Бер аҙ ғына тороп һөйләшкәнсә, Әйһәйлүк, Ҡарт инәһе йөрөй шул, ай һәүкәләп, һәпем, һәпәүләкәйем. Һыҙылып ҡына сыҡҡан, мыйығымды, Әйһәйлүк, Ҡыҙҙар һорай сәсмәүҙә, әй, суғына, һәпем, һәпәүләкәйем. Һыҙылып ҡына сыҡҡан, мыйығымды, Әйһәйлүк, Вәғәҙә иттем һөйгән дә ҡыҙыма, һәпем, һәпәүләкәйем.\nСакырмасы какук , ай каршымда сакырхансы агас башында карсыгакай куек монхыз инем кайгы хасрат тошто башыма кайгы хасрат тоште лэ башыма сакырмасы какук ай якында сакырхансы агас башында сит илдэрзе йорой янгыз башым янгыз какук кеуек шул азашып сакырхансы какук ай каршымда какук осон тугел был тирак яна гына тихан ялкыны юк ялкынхыз ук янмай (за)был йорэк (4 раза)\nАҡ ямғырҙар үттеме ни, Көҙҙәр ҙә еттеме ни? Тынғы белмәҫ һандуғастар Сит ерҙәргә киттеме ни? Аҡ ямғырҙар ҡалды инде Йәшлегем яҙҙарында, Үткән ваҡыт даръяһының Буй етмәҫ ярҙарында. Аҡ ямғырҙар бында тиеп Саҡырғандай аҡ ҡырҙар. Аҡ ямғырҙар хыялдарҙа, Бөгөн яуа аҡ ҡарҙар.\nЯрай, булһын шулай\nУйлама,мин онотманым беззен осрашыузар hуззэрен... Yз-уземде алдау булды,тинен монhоу ине ул саk куззэрен. Килдем hине kаршыларга эммэ hалkын ине kарашын... Йорэгендэ минэ урын kалманы мохэббэттен шулдыр югалганы... kушымта: Ярай,булhын шулай... тик йорэгемдэ kалыр ул яра! Ерзэ мэнге мохэббэт булмай, Язмыштарзан узыр юk сара... Бэхет эзлэп урау юлдар утмэм, hойоу эзлэп мин яттарга китмэм... Сабырлыkтын сиге-алтын,белэм, туземлегем йыйып hине котэм! Йондоз булып атылырhын, хыялында минэ елерhен... Кайзарзалыр алыста hин, ышанам,эйлэнеп килерhен! kушымта: Ярай,булhын шулай... тик йорэгемдэ kалыр ул яра! Ерзэ мэнге мохэббэт булмай, Язмыштарзан узыр юk сара...юk сара... Ярай,булhын шулай... тик йорэгемдэ kалыр ул яра! Ерзэ мэнге мохэббэт булмай, Язмыштарзан узыр юk сара...юk сара...


ДОНЪЯ ЯҢЫЛЫҠТАРЫ - 09.06.2017\nРәсәй пилоттары сит илдәрҙә осоуҙы хуп күрә. Был турала тармаҡтағы сығанаҡтарына һылтанма яһап, «Коммерсант» яҙа. Мәғлүмәткә ярашлы, һуңғы ике йыл ярым эсендә 300-ҙән ашыу белгес сит ил авиакомпанияларына эшкә күскән. Тағы 400 осоусы әле документ юллау менән мәшғүл. Хеҙмәт миграцияһының төп сәбәбе илдә эш хаҡының түбән булыуы, тип мәғлүмәт бирә «Коммерсант».\nЭльвира Нәбиуллина тағы ла биш йыл Рәсәй банкы менән идара итәсәк. Бөгөн Дәүләт Думаһы уның вәкәләт мөҙҙәтән оҙайтыу тураһындағы закон проектын раҫланы. Эльвира Сәхипзада ҡыҙының кандидатураһын Президент Владимир Путин тәҡдим иткәйне.\nБритания премьеры Тереза Мей яңы хөкүмәт ойоштороуға королеванан рәсми рөхсәт алды. Шулай ҙа белгестәр был ҡарарҙың икеле булыуын раҫлай. Илдә ваҡытынан алда үткән һайлауҙа консерваторҙар партияһы парламенттағы өҫтөнлөктө юғалтты. Шуға ла Тереза Мейға йә коолиция хөкүмәте ҡорорға, йә аҙсылыҡ менән идара итергә тура киләсәк. Консерваторҙарҙың дәғүәселәре лейбористар партияһы лидеры Джереми Корбин һайлауҙан һуң Тереза ханымды отставкаға китергә саҡырҙы.\nИраҡтың Мөсәйеб ҡалаһында террор ғәмәле. Террорсы үҙ-үҙен урындағы баҙарҙа шартлатты. Һөҙөмтәлә 20 кешенең ғүмере өҙөлдө, утыҙҙан ашыуы тәрлә йәрәхәттәр менән дауаханаға оҙатылды тип хәбәр итә урындағы матбуғат саралары. Террор ғәмәле өсөн яуаплылыҡты Рәсәй һәм башҡа күп илдәрҙә тыйылған «Ислам дәүләте» террор төркөмө үҙ өҫтөнә алды.\nТөркиәнең Анталия ҡалаһында турист автобусы йөк автомобиле менән бәрелеште. Йәрәхәтләнеүселәр араһында ватандаштарыбыҙ ҙа бар тиелә Рәсәй генераль консуллығы таратҡан мәғлүмәттә. Юл-транспорт ваҡиғаһы мәлендә автобус салонында 44 пассажир булған. Аварияла 9 кеше йәрәхәтләнгән уларҙың бишәүһе Рәсәй туристы. Йәрәхәтләнеүселәргә урындағы дауаханала ярҙам күрһәтелгән.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - БАШҠОРТТОҢ ҠУНАҠСЫЛЛЫҒЫ ЙӨРӘККӘ ЛӘ, БАУЫРҒА ЛА КӨСӨРГӘНЕШ - 2018 - Мәҡәләләр\nБөгөнгө ҡунағыбыҙ гәзит уҡыусыға күптән таныш, сөнки ул "Киске Өфө"лә генә түгел, башҡорт телендәге башҡа баҫмаларҙа ла, теле- радиотапшырыуҙарҙа ла даими сығыш яһай, милли ризыҡтарыбыҙ, туҡланыу ҡағиҙәләре хаҡындағы белеме менән бүлешә. Ә һорауҙар һәр ваҡыт тыуып тора. Был юлы Башҡорт дәүләт медицина университетының Дөйөм гигиена һәм экология кафедраһы мөдире, профессор, медицина фәндәре докторы Тәлғәт ЗӨЛҠӘРНӘЕВҡа түбәндәге һорауҙарҙы юлланыҡ.\nҒәҙәттә, гигиена тигәндә иң элек күҙ алдына шәхси гигиена килә һәм уны шулай күҙалларға күнеккәнбеҙ. Белгестәр өсөн гигиена нимәнән ғибәрәт?\n- Кешенең генә түгел, тотош кешелектең сәләмәтлеге медицинаның ике тармағына бәйле. Беренсеһе гигиена тип атала, йәғни сирҙәрҙе профилактикалау, һәр кешегә сәләмәт тормош алып барыу ҡағиҙәләрен өйрәтеү, ауылдың, ҡаланың, өлкәнең, илдең, тотош донъяның сәләмәтлеге менән шөғөлләнеү. Икенсеһе инде сирле кешеләрҙе дауалау. Донъяның барлыҡ табиптары, ғалимдары белдереүенсә, ауырыуҙы иҫкәртеү уны дауалауға ҡарағанда күпкә осһоҙораҡ һәм еңелерәк. Шуға күрә мин, гигиена белгесе булараҡ, һәр кеше сирҙәрҙе булдырмауҙың бер нисә төп ҡағиҙәһен белергә, үҙ сәләмәтлеге өсөн яуаплылыҡты үҙ өҫтөнә алырға тейеш, тип уйлайым.\nГигиенала ниндәй төп ҡағиҙәләр бар һуң?\n- Тәү сиратта - ул тирә-яҡ мөхиттең, йәғни һауаның, һыуҙың, тупраҡтың, торлаҡтың, эш урынының һ.б таҙалығы. Һәр көн ниндәй һыу эсеүебеҙ тураһында ла уйланырға тейешбеҙ. Әлбиттә, Ағиҙелдең йәки Оло Иҙел һыуының сифатын үҙгәртә алмайбыҙ, ә бына һәр ҡайһыбыҙҙың өйөнә заманса фильтр алып ҡуйырға мөмкинлеге бар. Шулай уҡ бөгөн төрлө фирмалар үҙҙәренең һыуын тәҡдим итә. Минең кәңәшем шундай: әгәр бер төрлө һыу эсеп, организмығыҙ шуға өйрәнгән икән, мәҫәлән, "Кристальная", "Красный ключ", "Ҡорғаҙаҡ" һ.б., бер һыуҙы икенсеһенә алыштырырға ярамай. Әгәр бер аҙна - бер төрлө, икенсе аҙна - икенсеһен, артабан өсөнсө-дүртенсеһен ҡулланһағыҙ, организмығыҙҙы көсөргәнешкә дусар итәһегеҙ. Был да бик насар. Шулай уҡ таҙартылған (дистилированный) һыу эсеүселәр ҙә бар. Мин быға ҡәтғи ҡаршымын, сөнки ул - үле һыу. Унда мөһим элементтар, шул иҫәптән кислород, ирегән минераль элементтар юҡ.\nҺауаға килгәндә, кеше көнөнә уртаса 3 килограмм һыу эсһә, 15 килограмм һауа һулай. Шуға күрә һауаның сафлығы тураһында ла уйларға кәрәк. Мин өс төрлө һауаға иғтибар итергә кәңәш итер инем: парк-урмандарҙағы, завод-фабрикаларҙағы һәм өйҙәге. Урман һауаһы - иң таҙаһы. Уны беҙ атмосфера һауаһы тибеҙ. Эре предприятиеларҙа һауаны таҙартыу өсөн ҡеүәтле вентиляторҙар ҡуйыла, әммә улар ғына таҙартып өлгөрә алмай. Шуға, эшләп йөрөүселәргә даими рәүештә, бик булмаһа, ял көндәрендә ҡаланан ситкә сығырға, парктарҙа, баҡсаларҙа, урманда йөрөргә, саф һауа һуларға кәңәш итәм. Бынан тыш, эштән һуң беҙ көн һайын ваҡытыбыҙҙы өйҙә үткәрәбеҙ. Ундағы һауала беҙҙең көндәлек тормошобоҙҙоң эҙемтәләре сағыла: йомшаҡ мебель туҙаны, аяҡ кейеме, бешерелгән аш-һыу еҫе һ.б. Шуға күрә һәр ваҡыт өйҙө иртән һәм кисен елләтеүҙе ғәҙәткә индерергә кәрәк. Мөмкинлек булғанда, хатта форточкағыҙҙы асып йоҡларға өйрәнгәндә лә насар түгел.\nАртабан инде кейем һәм аяҡ кейеме гигиенаһы. Бөгөн эш өсөн дә, ял итеү өсөн дә, кеше араһына сығыр өсөн дә яҡшы, сифатлы кейем һайлау мөмкинлеге бар. Әммә өҫтөнлөктө тәбиғи туҡымаларға бирергә кәрәк. Әлбиттә, яһалма туҡымаларҙан да баш тарта алмайбыҙ. Улар, мәҫәлән, ямғырҙан һ.б. тәбиғәт күренештәренән һаҡланыу өсөн кәрәк. Кемдер яһалма туҡыманы йыуып-киптереү еңел тип һанай. Тик артыҡ мауығырға ярамай, сөнки был да гигиенаның бер өлөшө булып тора.\nШулай уҡ хеҙмәт гигиенаһы ла ҙур иғтибар талап итә. Беҙ хеҙмәтте ике төргә бүләбеҙ: аҡыл хеҙмәте һәм физик хеҙмәт. Аҡыл хеҙмәтендә, нигеҙҙә, баш мейеһе, бәләкәй мускулдар эшләй, ләкин кеше көн буйына ултыра. Был осраҡта үҙебеҙгә режим булдырырға тейешбеҙ: 40 - 60 минут ултырып эшләгәндән һуң мотлаҡ ял итергә, алыҫҡа ҡарап торорға, бүлмә буйлап йәки урамға сығып йөрөргә кәрәк. Үкенескә күрә, аҡыл хеҙмәте күп осраҡта гиподинамияға - аҙ хәрәкәтләнеүгә килтерә. Һөҙөмтәлә һимереү барлыҡҡа килә - һәр өсөнсө оло кеше тән ауырлығы менән яфалана. Был инде ауырыу. Физик хеҙмәт менән, нигеҙҙә, урта йәштәгеләр мәшғүл, әммә уларға ла ваҡыты-ваҡыты менән ял итергә, мускулдарҙы йомшартып алырға кәрәк. Артабанғы ҙур мәсьәлә - туҡланыу. Ауырыуҙарҙың 80, ҡайһы бер ғалимдар әйтеүенсә, 90 проценты дөрөҫ туҡланмауҙан килә. Артыҡ ашау ҙа ярамай, етерлек ашамау ҙа зыянлы. Шулай уҡ витаминдарҙың һәм минералдарҙың етмәүе лә, артыҡ булыуы ла проблема сәбәбе булып тороуы ихтимал.\nВитаминдар тигәндә, күпселек ни өсөндөр иң элек аскорбин кислотаһын уйлай. Ә улар 20 самаһы. Үкенескә күрә, был витаминдар барыһы ла бергә тупланған бер генә ризыҡ та юҡ. Әйтеп үткән аскорбин кислотаһы йәки С витамины тигәндә, күптәр лимонды күҙ алдына килтерә. Әгәр 100 грамм лимон менән шул уҡ күләмдәге ҡара ҡарағатты сағыштырғанда, лимонда С витамины 50 мг, ә ҡара ҡарағатта 300 мг буласаҡ. Гөлйемештә был күләм хатта 500 миллиграмға етә. Йәғни, үҙебеҙҙә үҫкән еләк-емештә С витамины күберәк.\nВ төркөмө витаминдары (улар 15-кә тиклем), нигеҙҙә ит аштары, икмәк ризыҡтары, юғары таҙартыу үтмәгән ярмаларҙа, бигерәк тә ҡарабойҙай, тарыла күп. Күптәр яратҡан дөгө йәки пастала витаминдар бөтөнләй юҡ.\nМайҙа иреүсе витаминдар төркөмөнән яман шештән һаҡлаусы мөһим витамин булып А витамины тора. Ул, нигеҙҙә, мал, балыҡ бауырында була. Уны бета-каротин (кишер, ташҡабаҡ) алыштыра. Әммә бета-каротинды А витаминына әйләндереү өсөн организм ҙур көс һалырға тейеш, йәғни ысын сығанаҡ булған йомортҡа, ит, балыҡ, бауырҙы кишергә алыштырып булмай.\nD витамины йөклө ҡатындар, яралғы һәм балаларҙың артабанғы үҫеше өсөн мөһим. Бында үҙәк телевидениены бер аҙ тәнҡитләп алырға ла кәрәктер, сөнки "Кальций никомед D3" тураһында реклама бирәләр, ә башҡа витаминдар ҡайҙа? Ни өсөн улар тураһында мәғлүмәт юҡ? Был да проблема.\nЕ - йәшлек, көс һәм үрсеү витамины. Бөгөн күп ҡатындар бала таба алмай. Бының сәбәптәренең береһе - ризығыбыҙҙа Е витаминының етешмәүе. Уны ҡайҙан алырға мөмкин? Таҙартылмаған үҫемлек майҙарынан. Ә сауҙа кәштәләре бөтөнләй Е витамины булмаған ялтырап торған майҙар менән тулған. Шуға күрә, икенсе сығанаҡтар эҙләргә кәрәк. Мәҫәлән, ташҡабаҡ, кунжут орлоҡтары, ҡуҙаҡлылар, йәшел тәмләткестәр.\nТағы ла сәләмәтлек гигиенаһы тураһында һөйләгәндә, минераль элементтар тураһында әйтмәү дөрөҫ булмаҫ. Бында мин Башҡортостанда ғына түгел, күрше Татарстанда, Силәбе, Ырымбур, Свердловск өлкәләрендә, ғөмүмән, тотош Уралда йод етмәүен билдәләр инем. Был элемент кешегә, енесенә ҡарамаҫтан, яралғандан алып, ғүмер дауамында кәрәк. Үкенескә күрә, беҙҙең төбәктә һәм күршеләрҙә үҫтерелгән, етештерелгән аҙыҡ-түлектә йод бик аҙ. Ул диңгеҙ продукттарында, диңгеҙ балығында күп. Шуға күрә, рационды илдең алыҫ төбәктәренән килтерелгән диңгеҙ продукттары менән тулыландырырға кәрәк. Бөгөн йөрәк-ҡан тамырҙары ауырыуҙарының артыуы күҙәтелә. Бының төп сәбәптәренең береһе - йод етешмәүҙә. Тимер организмға бик күп функцияларҙы тормошҡа ашырыу өсөн кәрәк: кислород ташыу (гемоглобин), мускулдарҙың эшмәкәрлеген тәьмин итеү (миоглобин) өсөн кәрәк. Был микроэлемент бик ауыр үҙләштерелә һәм күп осраҡта үҙебеҙ ғәйепле, сөнки тимерҙе үҙләштереүҙе тотҡарлаған ризыҡтарҙы бер үк ваҡытта ҡулланабыҙ. Мәҫәлән, ит менән бергә салат йәшелсәләре һәм картуф ашайбыҙ. Салат йәшелсәләрендә оксалаттар бар һәм улар иттәге тимерҙе үҙләштереүҙе баҫа. Шулай уҡ, башҡорттоң яратҡан ризығы булған бишбармаҡты алғанда, ит ашайбыҙ ҙа, ундағы тимерҙе үҙләштереүгә кәртә ҡорған картуф менән баҫтырып ҡуябыҙ. Был йәһәттән беҙгә Европа халыҡтарынан өлгө алырға кәрәк. Улар бер ваҡытта ла ит-картуф, ит-салат йәшелсәләрен бер үк мәлдә ҡулланмай. Шулай уҡ тимерҙең үҙләштерелеүен ҡаты сәй, ҡаты кофе ла баҫа. Һөҙөмтәлә танин, иремәгән тоҙҙар барлыҡҡа килтерә. Шуға ит ашағандан һуң, 2-3 сәғәт үткәс кенә сәй, кофе эсергә йәки уларҙы һут, компот менән алыштырырға кәрәк.\nТимерҙе үҙләштереүгә барыбыҙға ла билдәле булған аскорбин кислотаһы ярҙам итә. Ул ҡайһы бер йәшелсәлә, емеш-еләктә бар. Шулай уҡ В12 витаминының да ярҙамы ҙур, әммә ул бер генә үҫемлек продуктында ла юҡ.\nБөгөнгө балалар бөтөнләй аҙ хәрәкәтләнә, тиерлек. Уларҙың күпселеген балалар баҡсаһы-мәктәп-вуз ишеге алдына тиклем тигәндәй ата-әсәһе машинала алып килә, алып ҡайта, өй-баҡса эштәренә лә улар бик йәлеп ителмәй. Өлкәндәргә хеҙмәт гигиенаһы тигән термин ҡулланылғанда, балалар өсөн дә белем алыу гигиенаһы бар. Ә бына уҡыуҙан буш ваҡытта был гигиена үтәлеүе генә бик икеле...\n- Ысынлап та, хәҙерге балалар уйындарға мауығып, компьютер артында саманан артыҡ ултыра, смартфондарына текәлеп йәшәй. Әлбиттә, кәрәкле мәғлүмәтте ваҡытында алыу өсөн бындай гаджеттар бик уңайлы, әммә улар уйлау, хәрәкәтләнеү ихтыяжын сикләй. Бала организмы әүҙем тормош рәүешен ярата, аҙнаһына бер нисә сәғәт ингән физкультура дәресе генә аҙ. Ата-әсәләр ҙә балаларына өйҙә генә ултырырға ҡушып, йәки бимазаламаһын тип күп осраҡта компьютер, телефонды үҙҙәре үк биреп, тоттороп ҡуя. Хәрәкәтләнмәй генә ултырыу үҫеүсе организмдың барлыҡ фукнцияларына зыян килтерә. Шуға күрә, хәҙерге балаларҙа ололарҙа булған ауырыуҙар күҙәтелә: һимереү, шәкәр диабеты, балалар һәм үҫмерҙәр гипертонияһы, йөрәк-ҡан тамырҙары сирҙәре. Эйе, хөкүмәт тарафынан күп эштәр башҡарыла, ҡайһы бер ихаталарҙа хоккей ҡумталары, спорт майҙансыҡтары төҙөлә, йүгереү, велосипед юлдары һалына. Әммә был ғына аҙ. Ундай мөмкинлектәр һәр ихатала булырға тейеш.\nҺуңғы йылдарҙа Хөкүмәт был йәһәттән күп нәмәләр эшләй, спорт менән шөғөлләнеү мөмкинлеген һәр ихатала булдырырға тырыша. Әле ғүмер оҙайлығы 70 йәш булһа, уны киләсәктә 80-гә еткереү тураһында хыяллана, тимәк, киләсәктә тағы ла күберәк эштәр тормошҡа ашырырылыр тигән өмөт бар. Шул уҡ ваҡытта халыҡ тарафынан да ниндәйҙер аҙым яһалырға тейештер бит?\n- Әлбиттә. Әгәр кешенең сәләмәтлеген тотош 100 процент итеп алһаҡ, уның 10 проценты ғына һаулыҡ һаҡлау ойошмаларынан тора, 50-80 проценты йәшәү рәүешенә бәйле: актив ял итеү, дөрөҫ туҡланыу, етерлек күләмдә йоҡлау. Шулай уҡ кире ғәҙәттәрҙән: тәмәке, ниндәйҙер ҡатнашмалар тартыуҙан, алкоголь эсемлектәре ҡулланыуҙан баш тартыу ҙа кәрәк. Һәр көндө, исмаһам, 5-10 минут булһа ла гимнастика эшләүҙән башларға кәрәк. Көнөнә 2-3 сәғәт йәйәү йөрөү мотлаҡ. Был балаларға ғына түгел, барыһына ла ҡағыла. Бәлки, бер нисә туҡталышты йәйәү үтеүҙе ғәҙәт итеп алырға кәрәктер. Һәм, әлбиттә, туҡланыуыңды, ниндәй һыу эсеүеңде контролдә тоторға, бер ни тиклем үҙ-үҙеңде: "Мин сәләмәт. Мин сәләмәт, сөнки сәләмәт булырға теләйем", - тип инандырырға. Нимәлер эшләү өсөн тәүҙә уны теләргә кәрәк. Теләк ни тиклем көслө булһа, ул шул тиклем тиҙерәк тормошҡа аша.\nӘ фекерләү гигиенаһы бармы? Беҙ бит, ҡайһы берҙә, бөтөнләй телмәребеҙгә лә, уйҙарыбыҙға ла иғтибар итмәйбеҙ: кешене рәнйетеү, йөҙөн йыртыу, кәмһетеү бер ни тормай тигәндәй...\n- Әлбиттә, бар. Ул - иртәнән кискә тиклем үҙеңдең сәләмәтлегең тураһында уйлау. Аҡыллы кеше һәр ваҡыт ни өсөн башы йәки башҡа ағзаһы ауыртҡанын белә, юҡҡа-барға көймәй, стресс хәл-торошона бирелеп бармай. Япондарҙың шәп бер алымы бар: кире ҡаҡмаҫҡа, юҡ тимәҫкә. Шуға улар юҡ тигән һүҙҙе әйтә белмәй, һәр ваҡыт ихластар. Башҡорттарҙың менталитеты ла япондарҙыҡына оҡшаған, быны әйтемдәребеҙ ҙә раҫлай: йөҙ йыртма. Был йәһәттән башҡорттарҙы япондар менән бер рәткә ҡуйыр инем һәм был традицияны юғалтмай һаҡларға кәрәк. Был осраҡта инде үҙең тураһында ғына түгел, ә ғаиләң, яҡындарың тураһында ла хәстәрлек күрәһең: иртән уяныу менән йылмайып хәйерле иртә теләйһең, хәлдәрен һорашаһың, уларҙы яратыуың тураһында белдерәһең - бәхет өсөн күп тә кәрәк түгел бит ул. Ә инде бер-береңде тәнҡитләй, әрләй, мөнәсәбәттәр асыҡлай башлаһаң, үҙеңдең үк сәләмәтлегеңә зыян килтерәһең, хатта йәш ғаиләләрҙең 60 проценты ошо сәбәпле айырылыша.\nҠабат ғүмер оҙайлығын арттырыу темаһына урап ҡайтҡанда, тәү сиратта, был, әлбиттә, кешенең үҙенең йәшәү рәүешенән тора. Шу уҡ ваҡытта илдәге иҡтисади шарттар ҙа быға йә булышлыҡ итә, йә, киреһенсә, аяҡ сала. Мәҫәлән, кеше тырышып, көсөн йәлләмәй эшләй, әммә эш хаҡы түбән - ашарына алһа, кейенеренә ҡалмай, кейем алһа, ашау яғын ҡыҫырға кәрәк. Иҡтисади көрсөк ваҡытында ғүмер оҙайлығын арттырыу өсөн алтын урталыҡты ҡайҙан табырға?\n- Халҡыбыҙҙа матур бер мәҡәл бар - юрғаныңа ҡарап аяғыңды һуҙ, тигән. Йәғни, булғанына шөкөр итә бел. Бөгөн йәштәргә генә түгел, хатта өлкәндәргә лә ҡиммәтле телефондар кәрәк, шул уҡ ваҡытта осһоҙ телефондар ҙа шундай уҡ функция башҡара һәм уның хаҡы һинең кем булыуыңды билдәләмәй. Теләгәндә, аҙ килемлеләр өҫтәмә килем сығанағы булдыра ала. Мәҫәлән, һаламдан картиналар эшләү, йәиһә бәйләнгән, тегелгән әйберҙәр һатырға мөмкин. Матур әйберҙәрҙе кеше ҙур теләк менән һатып ала. Байҙар кеүек йәшәргә тырышырға кәрәкмәй. Үҙем бер ваҡытта ла Европала булғаным юҡ, әммә таныштарым һөйләүенсә, ундағы халыҡ бик һаҡсыл. Әгәр ҡунаҡҡа саҡырһалар, беҙҙәге кеүек һығылып торған мул табынды күрмәҫһегеҙ. Башҡорттоң ҡунаҡсыллығы йөрәккә лә, бауырға ла, башҡа ағзаларға ла көсөргәнеш тыуҙыра. Шулай уҡ бер-береңдән уҙҙырырға, кем менәндер ярышырға ла кәрәкмәй. Иң мөһиме - башҡаларға оҡшарға тырышмағыҙ, үҙегеҙҙең стилегеҙ, үҙенсәлегегеҙ булһын, үҙегеҙ менән гармонияла йәшәгеҙ.\nТәлғәт Рәхимйән улы менән әңгәмәләшкәндә был донъяла бер нәмә лә осраҡлы түгеллегенә тағы бер тапҡыр инанаһың. Тәбиғәттә һәр саҡ гармония булған һәм ундағы һәр нәмә үҙ-ара бәйләнештә йәшәй. Ошо уҡ гигиенаны ғына алғанда ла, уны психология, педагогика, этика, этнопедагогика, астрономия менән дә бәйләргә мөмкин. Беҙгә бары тик тәбиғәттәге ошо гармония тулҡынына эләгергә, үҙебеҙҙе ошо көйләнешкә индерергә генә кәрәк.\nЯҙылған: 16.10.18 | Ҡаралған: 376


«Башҡортостан» гәзите рәсми рәүештә үҙенең 100 йыллығына арналған юбилей марафонын башланы\nТәүге осрашыуҙы ул республиканың көньяғында йәшәүсе уҡыусылары менән үткәрҙе. Сибай ҡалаһының Арыҫлан Мөбәрәков исемендәге драма театрында үткән кисә баҫманың Баймаҡ, Әбйәлил, Хәйбулла районы уҡыусыларын бергә тупланы.\nБаҫмаға 28 йыл ғүмерен биргән көньяҡ көнсығыш төбәк хәбәрсеһе Шәйхислам Айсыуаҡовтың исеме Башҡортостан гәзите уҡыусыларына яҡшы таныш. Баймаҡтан сәсеү, Әбйәлилдә һабантуй, Хәйбулла ла ҡурай байрамы, Сибайҙағы хәлдәрҙе ин беренсе еткереп тороусы ла, яҙып сығарыу ҙа ошо олпат журналист иңенә төштө. Бүрене аяғы ашатҡандыр күрәһен, бөгөн таяҡҡа таяныуын Шәйхислам ағай ошо күп йөрөр журналист һөнәренә бәйләй. Тәжрибәле хәбәрсе мәктәбе үтеп, ул ваҡыттағы Совет Башҡортостаны гәзитенең тәүге мөхәррире Абдулла Исмәғилев, Мансур Әүпов, Тәлғәт Сәғитов кеүек баҫма метрҙары менән бергә эшләү бәхете тейә.\nРеспубликаның төп сәйәси ижтимағи баҫмаһы Башҡортостан көньяҡ райондар менән тыгыҙ бәйләнештә йәшәй. Был яктарҙа ул һәр бер башҡорт ғаиләһендә, айырыуса зыялы ғаиләләрендә алдырып уҡыла. Башта уны ғаиләнең абруйлы кешеһе атай олатай, һуңынан әсәй ололәсәйҙәр уҡый. Мәғариф, мәҙәниәт, ауыл хужалығы һәм башҡа тармаҡтарҙа эшләгән белгестәр ҙә өҫтәл китабы итеп ала.\n1917 се йылдың июнендә Ырымбурҙа төрки телендә ,, Башҡорт иттифаки бюроһының мөхбире,, тип баҫыла башлаған баҫма 100 йыл эсендә исмедәрен төрлөгә үҙгәртте. Уның атамаһын һәр ваҡыт заман билдәләне. Әммә гәзиттең эстәлеге барыбер ҙә халыҡ тормошо менән яҡын булды. Бөгөн дә унда эшләгән ижади исемдәр баш мөхәррир Азамат Юлдашбаев, Салауат Әбүзәр, лариса Абдуллина менән осрашыуға уҡыусылар битараф ҡала алманы.\nБашҡортостан гәзитенең 100 йыллығына арналған ижади марафон артабан да дауам итәсәк. Республиканың башҡа райондарында ла баҫма журналистары менән осрашыуҙар көтөлә.


Баш ҡалала Волга буйы округының иң яҡшы ташсыһы билдәләнә. Конкурста округтың 8 төбәгенән төҙөүселәр ҡатнаша.\nСалауат Мәҡсүтов таш эшенең нескәлектәрен энәһенән ебенә тиклем белә. Төҙөлөш тармағына 30 йылдан ашыу ғүмерен арнаған оҫта һайлаған һөнәренә ғашиҡ. Әлеге ваҡытта ул йорт төҙөлөшөндә мастер булып эшләй. Бәйгегә бригадаһы менән килгән. Төҙөлөштә яңылышырға ярамай, иғтибарлы булырға кәрәк, ти ул.\nТашсылар бәйгеһендә барлығы 11 команда ҡатнаша. Һәр командала мастер менән бергә 3 кеше. Конкурс шарттары буйынса, төҙөүселәр 3 сәғәт эсендә кирбес стена ҡалҡытырға тейеш. Һуңынан жюри ағзалары уларҙың оҫталығын һәм кирбес һалыу технологиялары үтәлешен баһалай.\nТашсылар бәйгеһенең маҡсаты - йәштәрҙә төҙөүсе һөнәренә ҡыҙыҡһыныу уятыу һәм йәмғиәттә был һөнәр эйәләренең абруйын күтәреү. Конкурста ҡатнашыусы һәр оҫта тәүҙә үҙенең төбәгендә иң яҡшы ташсы исеменә лайыҡ булған. Бәйге тамамланғас, еңеүселәргә ҡиммәтле бүләктәр, маҡтау ҡағыҙҙары тапшырыласаҡ.


"Беҙ - Комсомолдан" ти үҙҙәре хаҡында Ҡариҙел районының Ҡарттар йортонда йәшәүселәр. Беренсенән, ауылдың исеме шулай яңғырай. Икенсенән, улар ысынлап та пионер ҙа булған, комсомол төҙөлөштәре лә аша үткән кешеләр. Һәм бына хәҙер, тормоштарының көҙөндә, тайга ситендәге бәләкәй генә ағас йор т уларҙың һуңғы төйәгенә әйләнгән. Ҡариҙел районының халыҡты социаль хеҙмәтләндереү үҙәге эргәһендәге өлкән йәштәгеләр һәм инвалидтар өсөн ваҡытлыса стационар йәшәү бүлеге тәүге пенсионерҙарын 1999 йылда ҡабул итә - ауылдағы дауахана бинаһы бушай. 30 койка әҙер булһа ла, башта унда 13 кеше урынлаша. Әммә йыл аҙағына тиклем буш урын ҡалмай. "Күрәһең, тәүҙә унда йәшәүҙең нисек булырын көткәндәрҙер", - ти Ҡарттар йортоноң элекке мөдире Сабит Хәйруллин. Етеҙ, осҡор ҡарашлы, ул шым ғына тауыш менән һөйләшә һәм пенсионерҙар тормошо хаҡында барыһын да белә. Өфөлә урман те хникумын тамамлағандан һуң ағас эшкәртеү хужалығында,\nартабан һигеҙ йыл - мәктәптә хеҙмәт уҡытыусыһы булып эшләй.\nҠарттар йортонда ҡатын - ҡыҙға эшләүе еңелерәкме әллә ир кешегәме "Ауылда барыбер ирҙәр ҡулы кәрәк, - ти яуаплай ул.\n- Ярҙамсыл хужалыҡ көс талап итә, торлаҡ корпусы ағастан эшләнгән, хәйер, хәҙер үҙегеҙ күрерһегеҙ". Мин килер алдынан ғына Ҡарттар йортонда мөдир алмашынған: Сабит Ғиззәтулла улы хәҙер райондың Халыҡты социаль яҡлау үҙәгенә етәкселек итә, ә Ҡарттар йортон Марат Шәмсетдиновҡа тапшырған. Быйылғы йылдың 1 ғинуарынан башлап был йорт урындағы район х акимиәтенең социаль яҡлау бүлегенә түгел, ә башҡа Ҡарттар йорттары кеүек үк БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығына ҡарай. Был ниндәй үҙгәреш бирҙе һуң "Юҡ. Әбей - бабайҙарҙа был бер нисек тә сағылманы, - ти Сабит Ғиззәтулла улы, - беҙҙең өсөн ҡағыҙ эше генә артты".\nҠариҙелдәге Боҙ кисеүе ( Өфө йылғаһында паром урынына туңған боҙҙо урындағы халыҡ шулай тип атай) аша сыҡҡас, беҙ оҙаҡ ҡына барҙыҡ әле. Урманға ингән һайын тирә - яҡтағы\nтауыштар тына барҙы. Беҙҙе ҡаялар, шыршылар һәм ҡар уратып\nалған. Комсомол ҡасабаһын бәләкәй тип әйтеүе ҡыйын, ул ҡуйы\nурман ҡаплаған тау битләүендә оҙон булып һуҙылған. Тау итәгенең иң аҫтында бер ҡатлы ағас бина ултыра. Йәйен нисектер, белмәйем, әммә ҡышын бында тотош донъянан айырылғанлыҡ тойғоһо барлыҡҡа килә. Һәм ниңәлер эңер ваҡыты еткәс, тауҙан айыу һәм бүреләр төшә һәм өйҙәр араһында темеҫкенеп йөрөйҙөр кеүек тойола... "Элек шулай була торғай ныла, - тип иҫтәлектәре менән уртаҡлаша Сабит Ғиззәтулла улы , - хатта эттәрҙе тамаҡлап та китәләр ине. Тик хәҙер урман хайуаны күренмәй. Беҙҙең әбейҙәр урманға еләк, бәшмәк\nйыйырға йөрөй, ҡурҡмайҙар".\nҠарттар йортонда йәшәүселәрҙең иң өлкәне Рәшиҙә Фәйез ҡыҙы Нуриәхмәтова менән һөйләшеүе ҡыҙыҡлы булыр ине, әлбиттә: ул 1907 йылда тыуған. Бик күп ҡыҙыҡ иҫтәлектәр һаҡлайҙыр, моғайын. Ололарҙы ҡараусы ҡатындар ҙа инәйҙең аңы теүәл, хәтере яҡшы булыуын раҫланы. Әммә уның менән әңгәмә ҡороп булманы: уның ҡолаҡтары бөтөнләй ишетмәй. Бындағы пенсионерҙарға уртаса 70 йәш. Бүлмәлә икешәр йәки дүртәр кеше йәшәйҙәр. Иң йәше, һаңғырау - телһеҙ инвалид\nГригорий иллегә етеп килә. Ул йыш ҡына рейс автобусында туғандарына барып ҡайтҡылай. Әммә уларҙа йәшәргә теләмәй. Бында үҙен өйөндәге кеүек тоя, хеҙмәткәрҙәргә һәм палата буйынса күршеләренә ҡулынан килгәнсе ярҙамлашырға, файҙа\nИрҙәрҙең палатаһына инеүебеҙ булды, Сабит Ғиззәтулла улын\nуратып та алдылар: "Ниңә ул тиклем оҙаҡ килмәнең!" "Ҡыҙыл мөйөштә" телевизор ҙа, ҡыйбатлы тренажерҙар ҙа бар, әммә бында йәшәүселәр өсөн кеше менән аралашыу ҡыйбатыраҡ.\nХәйруллин пенсионерҙар менән һөйләшкән арала, мин уның ҡулын ҡыҫыр өсөн аяғына баҫмаған, сәләмләп ҡул болғап ҡына ҡуйған кешегә яҡынлаштым: карауатта сал сәсле, йөҙөн һырҙар ҡаплаған һыңар аяҡлы инвалид ултыра.\nГеннадий Васильевич Бурков Бөйөк Ватан һуғышы башланған йылда тыуған. Бәләкәй булыуына ҡарамаҫтан, ул ваҡытты яҡшы хәтерләй. Әммә был турала һөйләргә яратмай. Алты йәштән - баҫыуҙа: "Ул саҡта эш бөгөнгө кеүек түгел! Атай - әсәйҙәр ҙә беҙҙән талап итә, мәктәп тә..." Уның аяғына нимә булыуы тураһында һорарға баҙнат иттем. 18 йәшендә ул иптәштәре менән ҡарлы ямғыр аҫтында Бөрөнән, армияға саҡырыу пунктынан, Ҡариҙелгә тиклем йәйәү ҡайта. Бына шул саҡта\nаяҡтарына бик ныҡ һыуыҡ үткәрә лә инде. Башта бер аҙ һыҙлан а, һуңынан үткәндәй була. Ҡытай сигендә инженер - техник ғәскәрҙә хеҙмәт итә. Декабрь айында ҡайта, яҙ башында өйләнә . Геннадий ғүмере буйына эшләй ҙә, уҡый ҙа. Әммә йәш саҡтағы\nһыҙланыуҙары көтмәгәндә тағы ҡалҡып сыға. Бармағы ауырта башлай. Геннадий Васильевич, ғәҙәтәгесә, үҙе дауаланырға маташып ҡарай. Тик файҙаһы булмай, бармағы шешә. Дауаханаға мөрәжәғәт итә: "Унда ла һуҙҙылар ҙа һуҙҙылар, - тип ҡулын\nһелтәй. - Йә байрам көнө тура килә, йә тағы бер нимәһе киле п\nсыға... Һөҙөмтәлә бысаҡ аҫтына ғына ятырға ҡалды..." Һәм әңгәмәсем ситкә боролоп тынып ҡалды. Күңелһеҙ уйҙарынан арындырыр өсөн мин унан нисек итеп Ҡарттар йортона килеп эләгеүе тураһында һораным. Ебәрҙеләрме әллә үҙегеҙ килергә булдығыҙмы "Үҙем, әлбиттә, үҙем. Пенсияға сыҡҡаныма алтынсы йыл. Өйөм бар ҙа ул, тик донъя көтөү инде ҡулдан килмәй", - тип тағы ла ауыр көрһөнә ул. Ҡасандыр өйләнгән дә булған. Ҡатыны менән алты бала тәрбиәләгәндәр. Бөгөн икәүһе\nиҫән: улы - электрик, ҡыҙы - шәфҡәт туташы. Балаларса, хатт а\nниндәйҙер хәүеф менән баҡҡан күҙҙәргә ҡарап, был өлкән\nкешенең йәш сағында ниндәй булыуын күҙ алдыма килтерә\nалмайым. Ә ул ҡыҙыу булыуын таный - ҡатыны менән ыҙғышҡандан һуң республиканың икенсе осона сығып китеүе хаҡында һөйләй. Тыуған яғына олоғайғас ҡына ҡайтҡан. Үҙ өйөндә йыл ярым йәшәгәндән һуң, үткән йылдың июнь айында\nҠарттар йортона килгән. "Үкенәһегеҙме" - тип һорайым. "Үкенәмме, юҡмы, хәҙер кире ҡайтарып булмай". - Бер аҙ тын ултырғандан һуң: "Артыҡ яндырайландым шул", - тип өҫтәй. Юҡ, Геннадий Васильевич мине бында уға яҡшы булыуында ышандырырға тырышмай: моңһоу уға Ҡарттар йортонда. Шахмат та , китаптар ҙа күңелде баҫа алмай. Һеңлеһе үҙенә йәшәргә саҡырған: "Мин баш тарттым, - ти ул. - Аяғымды һаҡлап ҡала алманым, нимә тип башҡаларҙы яфалайым инде хәҙер". Балалары онотмай - килеп тора. Әммә аталарының тиҫкәре холҡон беләләр - үҙҙәренә йәшәргә артыҡ саҡырып бармайҙар.\nҠарттар йортонда ҡартлыҡ тойғоһо юҡ: сағыу обойҙар, өйҙәгес ә аш еҫе килә, сәскәләр, балаҫтар. Тик ниңә унан сығыр алдын ан миңә шул тиклем яманһыу булып китте һуң Бәлки инәйҙәрҙең үҙҙәренең йәшәгән урынын һәм хеҙмәтләндереүсе персоналды маҡтап баштарын сайҡауы, ә күҙҙәрендә - түгелмәгән йәштәр ялтырауындалыр Нимә булды беҙгә Ҡарттар йорто көндәлек тормошобоҙға үтеп инде. Унда йәшәр өсөн сиратҡа торалар!\nБына урындағы әбей - бабайҙар ҙа Ҡариҙелдәге ҡарттар\nйортона барыу ваҡыты еткәнде көтә.\nӘ бит элек Рәсәйҙә кеше көнөнә ҡалған ҡарттарҙы кәрәкмәгә н механизм кеүек сүплеккә ырғытмағандар. Барыһы ла бергә бер\nөйҙә, хатала, ярангала йәшәгәндәр, аҙыҡтары менән генә түге л, иғтибарҙары, хәстәрлектәре менән дә уртаҡлашҡандар, ҡарттарҙан күп нимәгә өйрәнгәндәр. Ә бөгөн Иң аянысы, беҙҙе ң ҡарттар, Геннадий Васильевич кеүек үк, үҙҙәре йәштәргә арт ыҡ йөк булырға теләмәй. Тимәк, үҙҙәренең йөк булыуын һиҙә, ш улай бит Әйҙәгеҙ, һәр беребеҙ үҙебеҙгә һорау биреп ҡарайыҡ : ҡартлыҡ еткәс, тыуған стеналарыбыҙҙы ташлап, һуңғы көндәрҙе ҡаҙна йортонда үткәрергә әҙербеҙме Эйе, унда ашаталар, таҙалыҡ булдыралар, медицина ярҙамы күрһәтәләр. Тик кешегә ш ул ғына кәрәкме икән


Башҡортостанда тәүге этник матурлыҡ конкурсы кескәй ҡатнашыусыларҙы саҡыра // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n9:58, 23 августа 2019 Мәҙәниәт\n«Башҡортостан гүзәле» республика матурлыҡ һәм традициялар конкурсы балалар йәш номинацияһын иғлан итте. Быйыл уларҙың йәш категориялары киңәйтелде: 4-6, 7-10, 10-13, 14-23 йәшлектәр, 35 йәшкә тиклемге кейәүҙәге ҡатын-ҡыҙҙар.\nКонкурсты ойоштороусы Айгөл Үтәгәнова һөйләүенсә, унда башҡорт йәки татар телен белгән ҡыҙҙар ҡатнаша. Улар үҙ халҡының йолалары хаҡында һөйләй, бейей, йырлай, модалы дизайнерҙар кейемен күрһәтә.\nСараның үҙенсәлеге шунда: ҡатнашыусылар сәхнәгә атаһы менән сығырға, һәр атай тамашасыларҙы һәм жюриҙы үҙенең ҡыҙы менән таныштырырға, ни өсөн тап уларҙың ғаиләһенең һылыуҡайы «Башҡортостан гүзәле» исеменә лайыҡ икәнен раҫларға тейеш.\nБыл конкурста, донъя конкурстарындағы кеүек үк, буй-һынға сикләүҙәр юҡ. Ойоштороусылар ҡыҙҙың тышҡы һәм эске матурлығын баһалай.\nКонкурс ғәҙәттәгесә ноябрҙә уҙа. Ғаризалар bashguzel@mail.ru адресына ҡабул ителә. Хатта номинацияны күрһәтергә һәм ике фотоһүрәт һалырға кәрәк.\nСараны ойоштороусылар — «Һомай» театр-дефиле» студияһы һәм Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте.


Семен Елистратов 1000 метрҙа донъя рекорды ҡуйҙы\nДрезден ҡалаһында шорт-трек буйынса уҙған донъя кубогы этабында яҡташыбыҙға ҙур уңыш йылмайҙы. Өфө спортсыһы финиш һыҙығын икенсе булып үтте, әммә сирек финалда ул дистанцияны 22 минут эсендә үтеп яңы донъя рекордын ҡуйҙы. 500 метрлыҡ арала ул көмөш миҙал яуланы. Бронза тағы ла бер Башҡортостан вәкиле Дмитрий Мигуновта. Ярыштың һуңғы көнөндә йыйылма команда ирҙәр эстафетаһында еңеүгә лайыҡ булды. Республиканан уның составында дүрт спортсы сығыш яһаны.


Асҡын районы имамдары социаль сирҙәргә ҡаршы көрәшә // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nАсҡын районы имамдары социаль сирҙәргә ҡаршы көрәшә\n10:16, 4 февраля 2010 Сәйәсәт\nАсҡын районында «Диндең кеше һәм йәмғиәт һаулығына йоғонтоһо» семинары үтте. Был сараның инициаторы булып урындағы мосолман руханиҙары сығыш яһаны.\nБР мосолмандарының Диниә назаратынан хәбәр итеүҙәренсә, бындай семинарҙар Асҡын районында традиционға әйләнеп бара. Улар урындағы халыҡта ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра һәм дини хеҙмәткәрҙәрҙең һөнәри камиллашыуына булышлыҡ итә. Бындай семинарҙарҙың күбеһе социаль сирҙәрҙе иҫкәртеүгә, беренсе сиратта, йәштәр араһында сәләмәт йәшәү рәүешен, йәғни “мәңгелек ҡиммәттәр”ҙе пропагандалауға йүнәлтелгән. Мәҫәлән, Яңы йыл байрамдары алдынан бында йәштәр араһында эскелек, наркомания һәм тәмәке тартыуҙың таралыуын иҫкәртеүгә йүнәлтелгән «Йәштәрҙе тәрбиәләүҙә исламдың роле» семинары үткәрелде.\nАсҡын районы имам-мөхтәсибе Мөхәммәт Хәсәновтың һүҙҙәренә ҡарағанда, урындағы руханиҙарҙың бындай саралары район хакимиәте яғынан әүҙем яҡлау таба.


Инцест Секс Уйын – Уйын Бушлай Онлайн Ххх\nБында Иң Ҡыҙыу Секс Уйындар Уйнап Туранан-Тура Инцест\nСөнки инцест-Кинк - бөтә фантазияһын бер ваҡытта иң модалы, беҙ буласаҡ сайт булдырған, унда булған ғына ғаилә секс-уйын. Уйындар бик күп һәм беҙ таптыҡ, һеҙ уны бушлай тәҡдим итә алыр ине. Интернет ғәжәйеп уйын булды был инцест хардкорный һаны менән сексуальный-gnu, беҙ улар өсөн был иң яҡшы коллекция генә аласыз позволить үҙе һайлаусылар менән һоҡландыра. Һәм беҙ бөтә ҙур китапхана ла туплана. Сөнки беҙҙә шул тиклем ауыр һәм сайтта, булыу-булмауға ҡарамаҫтан, ниндәй һы сездә булһа, һеҙ уны беҙҙә табырһығыҙ өсөн уйын платформаһына тура килә., Уйын беҙҙең бар, һеҙ уларҙы трахать әсәй, непослушный ҡыҙ менән уйнаны, һәм уйын һәм хатта ағаһы менән апаһы гей-секс-уйын менән ҡустыһы, ағаһы һәм папа.\nШул уҡ ваҡытта ғына беҙ хәҙерге заманда был уйын коллекцияһына индергән, унда уйнап тора. HTML5 тураһында әйтәбеҙ беҙ-уйын, уларға яҡшы эшләй, теләсә ниндәй төҙөлөшө. Кросс-совместимость ысынлап та, платформала беҙҙең өсөн мөһим, сөнки беҙ беләбеҙ, тип, һеҙ аласаһы инеү менән шуларҙы яртыһынан ашыуы порно телефон или планшет. Шул уҡ ваҡытта беҙ шулай уҡ сайты эшләй, улар хардкорный уйыны өсөн тап килә. Беҙ функциялы берләшмәһе тәҡдим итә, һәм ранжировать һеҙҙең башҡа уйынсылар уйын менән аралашыу мөмкинлеге биреү. Һәм был һеҙҙең бөтә компьютер һәм мобиль менән айланмалар., Бөтә тәжрибәһен, уның беҙ тәҡдим иткән инцест-уйын сексуаль, һеҙгә бушлай киләсәк, бер ниндәй ҙә сикләү. Беҙҙең сайтта һеҙ иҫәп яҙмаһы яһалды кәрәк, һеҙ түләүле рекламаға һәм экран назойливый йәки тәнәфес булды. Уйын өсөн барыһы ла бушҡа ғына!\nЯбай невероятно, инцест кеүек күп беҙҙә-уйын сексуаль\nБыл коллекциялар менән, беҙҙең кеүек, һеҙҙең хыялдар аша төплө секс ғаилә тураһында мөмкин түгел. Үҙенсәлекле фантазия менән әсәй беҙҙең өсөн уйын яратыусылар, фетишист броне-һәм һәүәҫкәр папин һеңлеһенең ҡыҙы. Ә беҙҙең уйынға шулай булғас, наслаждайся был бөтә һеҙ уларҙы бергә gnu. Был яңылығы тип уйын класлы ғаилә енсә, был шулай буласаҡ, сөнки улар ғына түгел секс менән бара. Роман интерактив уйын күпселеге беҙҙең менән сағыштырыр инем мин, сөнки һеҙ ысынлап та ла, белергә тарихы. Һеҙҙе уйын һәм бер ни була, кем тарих ысынбарлыҡта был эшләнмәгән., Интерактив уйын сексуаль беҙҙә бар, һеҙ уларҙы һәр уйын барышында йоғонто яһарлыҡ хәл була.\nӘммә әгәр һезгә ошай гребаный инцест өлөшө генә, шулай булған беҙҙең секс-симулятор, сөнки унда үҙем булдым цыпочки алып бара, улар һеҙгә әсәй кеүек, һеңлеһе йәки ҡыҙы. Бөтә был бысраҡтан сығып, уйын ихтирам һөйләшеү, уларҙы ваҡытында хәл секс. Бысраҡ, текстың күп өлөшөн һөйләшеү формаһында барҙы,ә беҙҙең менән озвучка топовый нисә уйын булды. Ҡайнар нәмә юҡ, тип беҙгә бер уйынды уйнағанда ишетеү һәм реалистик, кончать әсәйем ҡурҡышынан һин уны нисек шул тиклем, һинең кеүек, атай, өйгә ҡайтҡас.\nКласс коллекция әйберҙәрен беҙҙең тағы бер уйын - был бүлектә "гея һәм транс", уларҙың сумасшедший яҡ тарихы бар. Секс мажаралары бер туған ҡустыһы менән атай менән йәки ул һеҙ наслаждаться. Ә тағы ла транс-уйын, улар шул тиклем аҡылһыҙ, хатта мөмкин түгел, тип белдерҙе мин был һүҙҙәрҙе.\nЯҡшы Уйын Өсөн Сайтында Инцест\nСөнки беҙ команда менән эшләү тәжрибәһе ҙур порноигр донъяла, шулай уҡ беҙҙең белмәйем, уйын нисек ойоштороу үҙәге тәҡдим иткән һезгә иң яҡшы тәжрибәне булараҡ эсендә лә ситтә уйын. Ҡасан етә эш тәжрибәһе внутриигровый, серверы хостинг беҙ инвестиция, шулай булыуға ҡарамаҫтан, платформала беҙҙең уйынсылар булмай ни, һеҙ аласыз наслаждаться уйындар тотҡарлыҡ булмаған. Мгновенное загружаться уйындарҙы тиерлек беҙгә, ябай инцест һәм ваҡыты юҡ-уйындар сексуаль. Бынан тыш, пользовательский тәжрибәһе булған, беҙҙең сайтта буласаҡ, һеҙ алды, элементтары, улар күп башҡа платформа иҫәпләшмәй., Башҡа, йәғни һеҙҙең менән беҙҙең төҙөлөшө буйынса ниндәй платформа күсеү еңел, уйын ойоштороу шулай уҡ китапхана һеҙгә ала. Беҙ бөтә уйын менән беҙҙе ентекләп браузерҙәр gnu, хәрәкәттә булған, шулай булғас, теләһә ниндәй сайттарға эҙләү һөҙөмтә бирмәне. Һәм иң ҡыҙыҡ булды. Беҙ шулай уҡ күп функциялы платформа беҙҙең берләшмәһенә индермәйҙәр, шуға күрә алалар наслаждаться уйындар һеҙҙең хардкорный башҡа уйынсылары менән бөтә. Уйындар, һәм ранжировать һеҙҙең уларға аңлатма ала, хатта беҙҙең сайтҡа инеп түгел. Ә етеҙ хәбәрҙәр ебәрә йәки уны башҡа уйынсылар менән дуҫлашып әгәр телисез икән, һеҙ беҙҙең сайтта бушлай ҡушыла., Ҡасан һеҙ беҙҙең сайтҡа ҡушылып, беҙ ҙә һеҙгә ниндәй ҙә булһа шәхси мәғлүмәттәрҙе күрһәтергә кәрәкмәй. Беҙ түгел, һеҙҙең исемде лә кәрәк, һеҙҙең электрон почта адресына ла. Ябай файҙаланыусы исем һәм пароль булдырылған, һәм шул саҡта һеҙ әҙер була. Хәтерҙә ҡалдырыу пароль тик үҙе мотлаҡ, сөнки беҙ у системаһын тергеҙеү юҡ, сөнки беҙ бер ниндәй ҙә шәхси мәғлүмәт һорай.\nУйын Өлкәндәр Өсөн Бушлай Һәм Бер Бөтөн\nУйын өлкәндәр өсөн эш ҡасан етә, беҙ һирәк сайтында береһе булып тора. Был уйынды беҙ һәйбәт уйланылған сайттарға бушлай тәҡдим итә, ниндәй ҙә булһа хәүеф-хәтәр. Беҙ һеҙҙе башҡа платформа йүнәлтелгән, воруй түгел, һеҙҙең шәхси мәғлүмәтте, һеҙ түгел, алдау, һатып алынған пробный ағзалыҡҡа, ул автоматик рәүештә оҙайтыла булып, ҡалҡыныусы тәҙрәләр һәм һәр бите раздражать түгел. Беҙҙең тәжрибә етерлек булһын өсөн, белмәйбеҙ, тип дөрөҫ монетизировать беҙҙең сайт, һәм берҙән-бер, - тип урынына беҙ киләбеҙ, - һеҙҙең өсөн барлыҡ платформаларында был уйындың үткәргән ваҡытта өлкәндәр үҙҙәре беҙгә килә. Һәм беҙ аныҡ белеп, шул тиклем һеҙ беҙҙең сайтҡа тотола., Был уйындар аша беҙ күп эшләгән, ләкин был тағы ла мөһим, беҙҙә эшләй ҙә, һеҙгә яңы уйын өсөн һәр аҙнала йәнә һәм йәнә әйләнеп ҡайтабыҙ. Сөнки беҙҙең уйындар күп буласаҡ, тип уйлайым мин, сөнки кеше булған, улар барыһы ла уйнай ине. Йөҙ һеҙ беҙгә кәрәк, беҙҙең өсөн бөтә уйындар уйнай, һәм шул ваҡытта, ҡасан, һеҙҙең тамамлағас, һеҙҙең өсөн яңы коллекция күп булды. Шулай итеп, наслаждайся дебра-ваҡыты менән уйын һайын ошо төндә инцест һәм бөгөн кис-уйын сексуаль.


Рөстәм Хәмитов: «Беҙ агросәнәғәт комплексы үҫеше темптарын арттырырға бурыслы» // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов: «Беҙ агросәнәғәт комплексы үҫеше темптарын арттырырға бурыслы»\n10:29, 20 мая 2015 Сәйәсәт\nРөстәм Хәмитов: «Беҙ агросәнәғәт комплексы үҫеше темптарын арттырырға бурыслы» Фото: Андрей Старостин\n19 майҙа Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов ауыл хужалығы үҫешенең һөҙөмтәлелеген күтәреү мәсьәләләренә арналған кәңәшмә үткәрҙе. Унда Башҡортостан Хөкүмәте ағзалары, муниципалитет башлыҡтары, ҙур агросәнәғәт предприятиелары етәкселәре һәм йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре ҡатнашты.\n– Бер яҡтан, республикабыҙ – Рәсәйҙең ҙур аграр төбәге. Беҙ күпләп һөт, ит, йомортҡа, иген етештерәбеҙ. Икенсе яҡтан, ауыл хужалығының һөҙөмтәлелеге түбән. Етештергән продукциябыҙҙың сығымдары ҙур, – тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Һуңғы йылдарҙа ауыл хужалығына ныҡ ярҙам итәбеҙ. «500 ферма» кеүек программалар буйынса эшләйбеҙ. Алға китеш бар. Шул уҡ ваҡытта конкуренттар ҙа беҙҙән ҡалышмай. Беҙ агросәнәғәт комплексы үҫеше темптарын арттырырға бурыслы.\nРеспублика етәксеһе һүҙҙәренсә, Башҡортостанда эшләүсе инвесторҙарҙың күбеһе – башҡа төбәктәрҙән. Шәхси инвестиция проекттары юҡ тиерлек.\n– Беҙ үҙебеҙ ресурстар, аҡса таба белмәйбеҙ. Шуға күрә һуңғы бер нисә тиҫтә йылда республикала ҙур ауыл хужалығы производстволары булманы. Тармаҡта бер кешегә етештереү күләме аҙ. Был йылына 750-800 мең һум самаһы. Алдынғы төбәктәр 2 миллион һумлыҡ сикте күптән уҙған. Бындай үҫеш темптары менән алға китеш булмаясаҡ, – тине Башҡортостан Башлығы.\nРөстәм Хәмитов машина-трактор станцияһының һәм дәүләт унитар предприятиеларының һөҙөмтәһеҙ эшләүен билдәләне. Ҡайһы бер райондарҙа унға яҡын ҙур объект әле һаман да төҙөлөп бөтмәгән.\n– Импортты алмаштырыу хаҡында, баҙарҙар асыла, эшләү өсөн бөтә мөмкинлектәр булдырыла тип һөйләйбеҙ, – тине Рөстәм Хәмитов. – Инвесторҙар иҫәбенә түгел, ә үҙ ҡулдарыбыҙ менән эшләргә кәрәк. Беҙҙә ҙур, ҡеүәтле хужалыҡтар булырға тейеш.\nБашҡортостан алдынғылар рәтендә иҫәпләнгән тармаҡтарҙа ла үҫеш өсөн ҙур мөмкинлектәр бар, тип билдәләне республика Башлығы.\n– Ауыл хужалығына дотациялар етерлек күләмдә бүленә. Йыл һайын был һандар 5 миллиард һумдан аша. Беҙ артабан да булышасаҡбыҙ, әммә яҡшы һөҙөмтәләр кәрәк. Сөнки һәр ваҡыт ошондай күләмдә ярҙам күрһәтә алмайбыҙ, – тип билдәләне төбәк етәксеһе. – Ярҙам адреслы, маҡсатлы булырға тейеш. Кредит ставкаһын субсидиялау, яңы ҙур ауыл хужалығы производстволарын төҙөү. Бөгөнгө көндә инвесторҙарға етерлек ярҙам итәбеҙ. Сусҡа комплексын төҙөгән бер инвесторға 400 миллион һум, Әлшәйҙәге ҡошсолоҡ комплексы өсөн 200 миллион бирелде. Һөҙөмтәләр юҡ – ит, ҡош ҡайҙа?\nОшо бурыстарҙы хәл итеү өсөн Рөстәм Хәмитов 7-10 көн эсендә ауыл хужалығы һөҙөмтәлелеген күтәреү мәсьәләләре менән шөғөлләнәсәк махсус комиссия төҙөргә тәҡдим итте. Уның составына Хөкүмәт етәкселәре, муниципалитет һәм ижтимағи хәрәкәт вәкилдәре инәсәк.


Республика спортсыһы – заманса биш төр ярыш буйынса Европа призеры // Спорт | новости башинформ.рф\n15:50, 22 июня 2018 Спорт\nФото: Рәсәй Заманса биш төр ярыш федерацияһы\nРеспублика спортсыһы – заманса биш төр ярыш буйынса Европа призеры Фото: Рәсәй Заманса биш төр ярыш федерацияһы\nӨФӨ, 2018 йыл, 22 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Наталья Овчарук/.\nБашҡортостан спортсыһы Аделина Ибәтуллина Рәсәй йыйылмаһы составында юниорҙар араһында заманса биш төр ярыш буйынса Европа беренселегендә бронза миҙал яуланы. Ҡыҙҙарыбыҙ Венгрия (1-се урын) һәм Германия (2-се урын) командаларынан бер аҙ ҡалышты.\nШәхси беренселектә Аделина унынсы һөҙөмтә күрһәтте, тип хәбәр иттеләр республика Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығының матбуғат хеҙмәтенән. Пьедесталдың тәүге баҫҡысына – Төркиә, икенсеһенә Венгрия спортсыһы күтәрелде, бронза миҙалды Рәсәйҙән Ксения Фральцова яуланы.\nТеги: заманса биш төр ярыш, Башҡортостан, Аделина Ибәтуллина, Европа беренселеге


"Тыума ғынам..." » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Әҙәбиәт » "Тыума ғынам..."\n26.05.2019 "Тыума ғынам..."\n“Башҡортса шрифтым юҡ, матур итеп яҙа ла алмам, шуға русса ғына яҙам да ҡуям”, – тип башланған хаттың авторы минән байтаҡҡа өлкәнерәк булып сыҡты. “Булып сыҡты” тип яҙам, сөнки ҡатындың социаль селтәрҙәге сәхифәһендә сәскәләрҙән башҡа бер фотоһүрәте лә, үҙе тураһында башҡа бер мәғлүмәт тә юҡ. Сәләмәтлеккә, рухиәткә ҡағылышлы яҙыуҙар ғына бар. Йәғни, ниндәйерәк кеше икәнен сырамытырға бер ырғаҡ табырмын, тимә. Ләкин бер йыл элек дуҫтарға өҫтәлһә лә, әле саҡ сәләмләргә батырсылыҡ иткән ҡатындың кинәт асылып китеп, яҙмышын бәйән ҡылыуы минең өсөн көтөлмәгән табыш булды.\n– Әлдә бынау селтәр килеп сыҡты, юғиһә, башҡортса онотоп та бөтөп бара инем, хәҙер үҙебеҙҙең телдә сыҡҡан яҙмаларҙы, шиғырҙарҙы уҡыйым. Ҡайһы бер һүҙҙәрҙең айышына төшөнөп етмәйем, әммә дөйөм фекерҙе аңларға ғына баш етә. Бигерәк тә Һеҙҙең яҙмаларҙы ҡыҙығып уҡыйым, балалыҡ осорон, йәш саҡтарымды иҫләп, илап та алам. Үҙемдең башымдан үткәндәр менән бүлешергә йыйынып, әллә күпме ваҡыт яҙырға ҡыймай йөрөнөм дә, бөгөн йөрьәт иттем, – тип яҙҙы ул. – Исемемде үҙгәртеп яҙығыҙ инде, хәҙер мине барыһы ла онотоп бөтһә лә, күңелемде бар донъяға асып һалғас, уңайһыҙыраҡ, үҙемде бар ғаләм алдында шыр яланғас сисенергә әҙерләнгән кеүек тоям. Республиканан ситтә йәшәйем, сығып киткәнемә йөҙ йыл, унда сыбыҡ осо ғына туғандар ҡалған, яҡындарымдан бер кем юҡ. Урыҫтар араһында йәшәп, урыҫлашып та бөткәнмен, исем-шәрифем дә урыҫтыҡы бит... Әсәйем миңә шундай насар исем ҡушҡан, тел һындырырлыҡ – Мөьминә тип. Тыуыу тураһындағы таныҡлыҡта, аҙаҡ паспортта Мумина булып йөрөнөм. Йә әйтегеҙ, шул да булдымы исем? Әсәйем, үҙемдең исемгә ярашлыһын ҡушҡайным, тигән булды (Мөҡсинә ине исеме). Урыҫҡа кейәүгә сығыу менән исемемде алмаштырҙым. Ләкин әйтер һүҙем исемем тураһында түгел, ә тормошом хаҡында.\nМин бит тулыһынса тиерлек әсәйемдең яҙмышын ҡабатланым, ҡайһы бер аяныслы айырманан башҡаһын... Әсәйем республиканың төньяҡ-көнсығыш районында тыуып үҫкән. Атаһы һуғышта хәбәрһеҙ юғалғанда, уға ни бары ун ике йәш булған. Шул нескә генә, бәләкәй генә буйлы бала ун өс йәшендә быҙау ҡараусы булып эшләгән. Ауыр эштән биҙрәп, ашау ҙа етмәгәс, үҫмәгән, кәүҙәһе үҫмер баланыҡы кеүек ҡаҡса ғына ине. Быҙау үлгән һайын, башымды элмәккә тығырҙай булып, ҡотом алынып йөрөйөм, тип һөйләй ине эшләй башлаған осорон: “Махсус рәүештә быҙауҙы үлтергәнһең, колхозға, илгә зыян килтергәнһең, тип, төрмәгә лә ябыуҙары ихтимал ине бит. Етмәһә, быҙау хаҡын түләтәсәктәр. Шунан ҡурҡып, әллә аҫылынып ҡына үләйем дә ҡуяйыммы, тип уйлайым да, билгә бәйләнгән бауҙы йәлләйем – атайҙан ҡалған мираҫ яттарға тороп ҡала, тигән уй тағы ла хәүефлерәк. Ул заманда арҡан-бауҙар иҫәпле генә, мин үлгәс тә, уны әсәйемә ҡайтарып бирмәй, үҙҙәренә алып ҡуйырҙар, тим. Иҫәр, тимәйһеңме инде, бауҙы ҡайғыртам, ә уның үлгән кешегә ни хәжәте бар?! Атай бөгөн ҡайтмаһа, иртәгә ҡайтыр, тип, донъяны тарҡатмаҫҡа, булғанды тәләфләмәҫкә тырышып, ныҡ көтһәк тә, хәбәрһеҙ юғалған атай ҡайтманы, арҡан-бауҙары сереп бөттө, донъяһы таралды...”\nӘсәйем шуны һағышлы йылмайып-көлөп кенә һөйләһә лә, миңә ғәләмәт ҡыйын була торғайны. Ул атаһынан ҡалған бауҙы йәлләй, мин шул бауҙы йәлләгән ҡыҙ баланы йәлләп, йөрәгем әрней. Ғөмүмән, әсәйемә мин һәр саҡ бәләкәй балаға ҡараған һымаҡ ҡараным. Буйға бәләкәй, үтә ябай, эскерһеҙ, нисектер яҡлауһыҙ булғаны өсөн. Йөҙө шыр шаҙра. Ләкин йылмайыуы хас та балаларҙыҡы кеүек! Ул егеттәр менән дә йөрөмәгән. Һуғыштан һуң йөрөрлөк ир-егеттәр ҙә булмаған. Утыҙҙы үткәс, бригадир бабайҙан мине табып алған. Ул уны “бабай” тине, сөнки бригадир алтмышты уҙған ир булған. Мин, әсәйем әйтеүенсә, тап атайыма оҡшап, кәүҙәгә ҙурмын, яҫы битлемен. Әсәйем бахырҡайым шул бригадир менән дә бер-ике тапҡыр ғына осрашҡан, ир менән һөйөшөүҙең тәмен-татын йүнләп белмәй ҙә ҡалған. Бригадирҙың ҡатыны ҡолағын һәр саҡ сос тотҡандыр (ирҙәр һанаулы бит), фермала икеһен бергә шунда уҡ һағалап, эләктереп тә алған. Әсәйем, мәсхәрәгә ҡалыуҙан ҡурҡып, ауылдан сығып киткән. Һауынсы булып алыҫ бер районға, төпкөл ауылға килгән. Ауырға ҡалғанын белгәс, тәүҙә ҡобараһы осоп, алдырырға иткән, тик сит-ят ерҙә тәғәйен кешеһен тапмаған. Шунан, үҙемә иптәш булыр әле, тип ҡалдырған. Шулайтып мин тыуғанмын – әсәйемә иптәш. Ысын иптәш тә булдым, уның терәге лә, ярҙамсыһы ла инем.\nАуылда мине рәнйеткән, кәмһеткән кеше әллә ни булманы. Сөнки ул саҡта минең ише тыума балалар донъя ине. Атайлыларға харап көнләштем. Үлеп тороп “атай” тип әйткем килде. Бер көндө түҙмәнем, күршелә йәшәгән Юлай исемле бабайға “атай” тип өндәштем. Ул көлдө. Мин, балаҡай, олатай инде, тине. Әрнеүҙән түгелеп илап ебәрҙем. Бабай юғалып ҡалды, әбейен саҡырып алды. Уныһы мине ҡатҡан ҡорот башы менән алдаштырып, ҡайтарып ебәрҙе. Уларҙан сыҡтым да, ҡапҡа алдындағы бүрәнәгә ултырып, ҡорот башын кимерҙем. Үҙем ҡорот кимерәм, үҙем ҡысҡырып үкһеп илап-илап алам. Әсәйем эштә ине, йыуатыусы булманы. Аҙаҡ күршеләр был хәлде әсәйемә һөйләгәс, ул мине ҡосаҡлап, үҙе лә иланы: “Тыума ғынам”... Ҡыйын саҡтарҙа үҙемде ике ҡулым менән ҡосаҡлап, беләгемдән үҙемде үҙем һөйөп яратып, үҙемә шулай тип үҫтем: “Тыума ғынам”. Мин уны һәйбәт, яратыу һүҙе икән, тип уйланым бит.\nАтай һөйөүенә, иғтибарына сарсап, буй еткерҙем. Миңә ун дүрт йәш тигәндә ауыл мәктәбенә яңы уҡытыусылар ғаиләһе күсеп килде. Балалары юҡ ине. Беҙ, ҡыҙҙар, тәү күреүҙән уҡытыусы ағайға ғашиҡ булдыҡ та ҡуйҙыҡ. Ауылдағы ир-егеттәргә бөтөнләй оҡшамағайны: ипле һөйләшә, ыҫпай кейенгән, сәсе матур ҡырҡылған, шифоньер кеүек бейек, үҙе төп-төҙ, сибәр! Ә ҡатыны үҙенән йәшкә өлкән, бите сирыш. Уҡытыусы ағайҙың дәресендә шып-шым, уны ауыҙ асып тыңлап ултырабыҙ. Һушыбыҙ китеп. Матур, ҡыҙыҡ итеп һөйләй! Тауышы ла ҡалын. Былай ҡарамаҡҡа шым, етди һымаҡ күренһә лә, һөйләй башлаһа, күҙҙәренән нур сәселә, йор һүҙе менән арбай. Ҡатыны беҙҙе уҡытманы, ләкин беҙгә ул сәйер генә тойолдо. Башҡа ҡыҙҙар уны ир булараҡ оҡшатһа, мин, уф, шундай атайың булһын ине, тип яндым. Ә нимә, уйымда әсәйемде уҡытыусы ағай янына ҡуйып ҡараһам, уның ҡатынынан бер ҙә ҡайтыш түгел һымаҡ. Матур итәк, блузка кейҙереп, сәсен киҫтереп, тырнаҡ аҫтын таҙартҡанда, уҡытыусы ағайға тап-таман пар була ла ҡуя әсәйем, тип хыялланам.\nЛәкин уҡытыусы ағайҙың күҙе әсәйемә түгел, ә миңә төштө. Өс йылдан. Мин буйсан да инде, дөйөм массанан һонолоп күренгәнемдер. Етмәһә, уға күҙҙәремде тултырып ҡарайым (бөтә ҡыҙҙар ҙа ҡарай, әммә һинең ҡарашың айырыуса тәрән, серле, тине ул миңә һуңынан). Бер заман уҡытыусы ағай дәрестә миңә генә ҡарап һөйләй башланы, устарын-усҡа ышҡый, ҡыҙара, тирләп-бешә. Ул тулҡынланыуҙан бешә, ә мин еләк кеүек тулышып, үҫеп бешәм.\nҮҙемдең һылыулыҡты шул мәлдә ныҡ тойҙом: бер-бер артлы малайҙар, егеттәр артымдан йүгерә генә. Тиҫтерҙәремдең түше тип-тигеҙ саҡта минең күкрәктәр тиртеп сығып, усҡа һыйышлы булып киткәйнеләр, үҫкән һайын улар тағы ҙурайҙы. Ҡыҙҙар миңә көнләшеп бер була, егеттәр иғтибарымды яулар өсөн хәлдән тая, әсәйемдең, урлап ҡуймаһындар, тип ҡото алына. Көтөүселәрҙең кемеһелер, ҡыҙыңды урлап ҡуймаһындар, тигәс, уға шул етте – төн йоҡоларын йоҡламай, мине ҡарауыллай. Кис етһә, хатта бәҙрәфкә лә яңғыҙымды сығармай. Ә миңә бит ун ете йәш! Тансыға, киске уйындарға сыҡҡы килә. Әммә, әрәм генә итеп ҡуйырҙар алмалай ҡыҙымды, тип илаған әсәйемде йәлләп, сыҡмайым, түҙәм, өйҙә китаптар уҡыйым.\nУнынсы синыфты тамамлағас, яҡындағы училищеға уҡырға индем. Әсәйем мине һәр саҡ ҡаршы алырға, оҙатырға тырышты. Бер көн беҙҙе ялға алдараҡ ебәрҙеләр. Йөк машинаһында үҙебеҙҙең боролошта төшөп ҡалдым. Һәм ҡаршыма уҡытыусы ағай машинаһында осраны. Ул ҡалаға китеп барған еренән кире боролоп, мине ауылға алып барҙы. Ятағымдың адресын белеште лә, һуңынан миңә килде. Нисек һөйәркәләр булып киткәнебеҙҙе аңғарманым да. Ләкин уныһы мөһим дә түгел, ауырға ҡалыуым мөһим. Йөклө икәнемде белгәс, уҡытыусы ағайҙан (мин уға гел дә “һеҙ” тип өндәштем) “һөйөнсө” һораным. Күҙҙәре түңәрәкләнеп, руссалап “откуда” тимәһенме! “Оттуда”, – тип пырхылдап көлдөм. Бында шаярыуға урын юҡ, тине ҡаты ғына. Ә мин шаярмайым да, һеҙҙән бала көтәм, тинем.\nМинең балаларым булыуы мөмкин түгел, ти. Баҡтиһәң, ҡатыны уға шул уйҙы һеңдергән, йәнәһе лә, һинең арҡала балаларыбыҙ юҡ. Уҡытыусымды әллә ни яратмаһам да (ғашиҡлыҡ үтте), уға кейәүгә сығырға тейешмен кеүек ине. Айырылышып, миңә өйләнеүен талап иттем. Бахыр ҡатыны өйөбөҙгә килеп, аяғыма йығылып, кит ауылдан, күпме аҡсабыҙ бар, бөтәһен дә бирәм, тик һин юғал, тип күҙ йәшен түкте. Шунда үҙемдең өҫтөнлөктө тойоп, башымды текә сөйөп торғанымды бер ваҡытта ла онотмам. Мин рәхәтлек тойғоһон кисерҙем: абруйлы уҡытыусы ябай ауыл балаһы алдында сәсе менән иҙән һеперә! Әсәйем, ауыҙын алъяпҡыс осо менән ҡаплап, миңә шаҡ ҡатып ҡарап торҙо. Шунан иҫенә килеп, уҡытыусы апайҙы торғоҙоп, мине этәреп тышҡа сығарып ебәрҙе. Бер аҙҙан уҡытыусы апай башын эйеп, ҡайтып киткәс, өйгә индем. Әсәйемдең күҙенән йәше субырлап ағып тора, үҙе әйберҙәрҙе таҫлап тоҡсайға һала: “Әбейеңдәргә барырһың. Эҙләп табырһың әле”. Шулайтып мине ошоғаса бер ҙә йөрөшмәгән әбейемдәргә, үҙенең тыуған яғынараҡ, урыҫ ауылына оҙатты. Ә унда күрше егеттең миңә күҙе төштө. Ауырлы икәнемде йәшереп маташманым, хәйер нисек йәшерәһең, ҡорһағым кәпәйеп тора. Миңә үҙемдең малайҙы табып бирерһең бит, тип кенә һораны ла, ыңғай яуап ишеткәс, ҡоҙалар ебәрҙе. Уның фамилияһын алып, үҙемдең исемде үҙгәртеп, ятаҡта йәшәп киттек. Улым тыуғас, ирем, инде үҙебеҙҙекенә сират, тиһә лә, ике тапҡыр абортҡа барҙым. Ятаҡ бүлмәһендә йәшәүе тығыҙ, ҡыйын, ә бына фатир алғас та, мотлаҡ табасаҡмын, тип юхаланым иремде. Ысынлап та, фатир алыу менән ҡыҙ бала табып бирҙем. Әлбиттә, ҡыуанды. Былай ҙа ял һайын эсештергән кеше, ҡыҙының «тояғын» аҙна буйына йыуҙы. Өйләнешкәндә йәтеш кенә кеүек ине, ләкин тора-бара алама холҡон күрһәтә башланы. Мине үсектереп, Муму ла тине, Мумишка, Мышка, тип иркәләп әйтеүе Мискаға әйләнде. Ҡыҙымды тапҡандан һуң йыуанайып киткәйнем, шуға төрттөрҙө. Уныһына бирешмәҫ тә инем. Күптәр шулай талашып йәшәй бит. Улымды рәнйетте, кәмһетте, этте, төрттө. Улым бала ла инде, уға инеп барған була, ә ирем яҡынлатмай. Ҡыҙыбыҙ тыуғас, бигерәк бәйеле аҙҙы, улымды эт шайы ла күрмәй, эсеп алһа: “Пшел вон, тыума!”, –тип аҡыра ине. Ә бер ҡурҡыныс ҡара көндө ҡыҙыбыҙҙы машина тапаны. Табиптар уны күпме генә ҡотҡарырға тырышмаһын, ҡотҡара алманылар. Ирем ҡайғыһынан алйып, кеше алдында улыма ябырылды. Һин туғаныңды ҡарамағанһың, һинең арҡала ул тапалды, үлде, тип улымды, ете йәшлек баланы, йоҙроҡлап дөмбәҫләргә тотондо. Саҡ айырып алдылар. Ҡыҙсығыбыҙҙы ерләгән көндө үк өсөн уҡытҡандан һуң ни тере, ни үле килеш эшкә сыҡтым, шунда, исмаһам, йыуаныс табырмын, тип уйланым. Тик эшләй алмағас, мине ҡайтарып ебәрҙеләр. Ҡайтып инһәм, иҫерек ирем: “Һин үлергә тейеш инең, һин был донъяла артыҡ йән, тыума”, – тип һөйләнә-һөйләнә улымды һығып ята. Мин ҡотҡарырға ташландым. Ҡайҙан көс килгәндер, иремде ситкә этеп, баламды уның ҡулдарынан йолоп алдым! Әммә, эй, Аллам, барыбер һуңланым шул... Улыҡайымдың башына зыян килеп өлгөргәйне, аҡылға еңеләйҙе. Ирем һап-һау баланы шулайтып зәғифләп ҡуйҙы. Милицияға ғариза яҙҙым, уны шартлы рәүештә хөкөм иттеләр, беҙ айырылыштыҡ. Фатирҙан сығып китмәйем, тип ҡырталашҡас, улым менән икебеҙ өйҙән башты олаҡтырҙыҡ. Улымды әсәйемә ҡалдырып торҙом да (уҡытыусылар ғаиләһе ул ваҡытҡа ҡайҙалыр күсеп киткәйне), һуңынан яңы эш, торлаҡ тапҡас, икеһен дә яныма күсерҙем. Улым махсус коррекция мәктәбендә белем алып, урам һепереүсе булып эшләп йөрөгән була. Бергә йәшәйбеҙ. Ҡайҙа барһын инде ул... Әсәйем яман сирҙән вафат булды күптән. Башҡа кейәүгә сыҡманым. Йәшерәк саҡта тағы ла берәй бала табырға ине лә бит, әммә сирле әсәйем менән проблемалы улым быға форсат ҡалдырманы. Уйҙарымда ҡат-ҡат үткәндәргә әйләнеп ҡайтам да, мине әллә Хоҙай тәкәбберлегем өсөн язаланымы икән, тип уйлайым,. Кеше ғаиләһен боҙорға маташыуым, уҡытыусы апайҙың инәлеүен, кәмһенеүен кинәнес, рәхәт күреп тороуым өсөн... Эй-й, әле бына, мөхәббәтһеҙ йәшәгәнмен икән, тип уфтанам. Әсәйемде генә яраттым, ә бына ни улыма, ни ҡыҙыма, ни иремә күңел йылым етмәне. Әсәйем кеүек, гел атайҙы эҙләнем, көттөм, уның яратыуына, һаҡлауына мохтаж булып йәшәнем. Уҡытыусы ағайҙы ла бит атай урынына күреп, тартылдым. Иремдән дә шундай уҡ атайҙарса мөнәсәбәт көттөм, ә уның ябай ғына ир булғыһы килгән. Бәлки, минең яҡтан һөйөү, ихтирам күберәк булһа, ул да улыма ҡарата йомшағыраҡ булыр ине, тим. Кем белә инде уны... Бына, туғаным, әле һиңә бер сәғәттә бөтә тормошомдо һөйләнем дә бирҙем. Алтмыш минутҡа илле туғыҙ йыл ғүмерем һыйҙы...\nОшо алтмыш минутҡа минең дә кисерештәрем инде. Кешенең һыҙланыуына йөрәгем менән инеп китеп, шунан сыға алмай яфаланыуым иһә күпкә оҙағыраҡҡа һуҙылыр... Ғәйепләһәләр - ғәйепләрҙәр, тиһә лә, яҙмыштан ҡаҡҡыланған бисараҡайға кем һүҙ тейҙерер? Быға нисек телең әйләнер?


Йылы ҡайта: Башҡортостанда был аҙнала +28 градусҡаса йылыта // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n12:00, 21 мая 2018 Йәмғиәт\nЙылы ҡайта: Башҡортостанда был аҙнала +28 градусҡаса йылыта Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы\nӨФӨ, 2018 йыл, 21 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлфиә Әғлиуллина/.\nБашҡортостанда алдағы көндәрҙә үк яуым-төшөм туҡтай, төбәктә +28 градусҡаса йылыта, тип фаразлай синоптиктар. Башгидрометүҙәк мәғлүмәттәре буйынса, бөгөн, 21 майҙа, республика буйлап урыны менән ҡыҫҡа ваҡытлы ямғыр яуа, төньяҡ райондарҙа йәшен йәшнәүе һәм боҙ яуыуы ихтимал. Көндөҙ Башҡортостандың көньяғы буйынса +27 градусҡаса йылына. Ҡалған биләмәләрҙә йылы була, тотош республика буйынса метеорологтар +17, +22 градус фаразлай.\nШишәмбе, 22 майҙа, төндә генә ямғыр яуа, көндөҙ яуым-төшөмһөҙ. Көндөҙ һауа температураһы 20-25 градусҡаса йылына. Төндә 5-10 градус йылы.\nШаршамбы, 23 майҙа, төбәктә йәйгесә һауа торошо урынлаша. Көндөҙ термометр бағанаһы 23-28 градус билдәһенә тиклем күтәрелеүе көтөлә. Яуым-төшөм көтөлмәй.


Дыуан районында “Матбуғат байрамы” үтте // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nДыуан районында “Матбуғат байрамы” үтте\n17:26, 18 ноября 2009 Йәмғиәт\n2010 йылдың беренсе ярты йыллығына ваҡытлы матбуғатҡа яҙылыу кампанияһы тамамланыуға ваҡыт аҙ ҡала. Бөтә республика буйлап гәзит-журналдарға яҙылыуҙы әүҙемләштереүгә йүнәлтелгән саралар үткәрелә. Дыуан районы үҙәге Мәсәғүт ауылында ла “Матбуғат байрамы” уҙғарылды.\nБайрамда БР Хөкүмәте ҡарамағындағы Матбуғат, нәшриәт һәм полиграфия эштәре буйынса идаралыҡ, Башҡортостан Журналистар союзы, Федераль почта элемтәһенең Башҡортостан идаралығы, Балаҡатай, Дыуан, Ҡыйғы, Салауат, Мәсетле муниципаль райондары хакимиәте вәкилдәре, шулай уҡ республика гәзит һәм журнал редакцияларының баш мөхәррирҙәре, мәктәп директорҙары, уҡытыусылар ҡатнашты.\nРайон мәҙәниәт йорто фойеһында республика баҫмалары күргәҙмәһе ойошторолдо. Ошонда уҡ “Китап” нәшриәте продукцияларын һатып алырға, гәзит һәм журналдарға яҙылып, приз оторға мөмкин булды.\nОсрашыуҙа ҡатнашыусыларға Дыуан районының тарихы һәм бөгөнгөһө тураһында видеофильм күрһәттеләр. Уҡыусылар алдында республика баҫмалары мөхәррирҙәре сығыш яһаны. Улар үҙ баҫмаларының спецификаһы, яңы рубрикалар һәм киләсәккә пландары тураһында һөйләне. Сығыш яһаусыларҙың барыһы ла, хәҙер балаларҙа һәм йәштәрҙә уҡыуға ҡыҙыҡһыныу тәрбиәләү айырыуса мөһим, тигән фекер белдерҙе. Декабргә планлаштырылған саралар – “Балалар һәм йәштәр матбуғаты аҙналығы” һәм “Милли матбуғат аҙналығы” – быға булышлыҡ итергә тейеш тә.