Урын скандинав (Норвегия, Швеция, Дания) - Видео чат - таныштырыу лайф - стрим тере!\nУрын скандинав (Норвегия, Швеция, Дания)\nШулай уҡ хәбәре сығып, неразборчивый сайтында, мәҫәлән: эйе, булған ниндәйҙер засранец, был иң яҡшы сайттары юҡ, намыҫһыҙ эштәр һәм сайт ысулдары, бөтә агентлығы - үкенеү, ул көндө мин унда булған, был турала уның да йәлләмәй һәм мин киттекСайттар исемлеге скандинавия мин наткнуться на таныштырҙы. Бәлки, ҡайһы бер яҙа инде, мин шулай тип ҡабатлайым. Был яҙырға була, тик төп битендә ҡарағыҙ. Ғәҙәттә, башын туп-тулы решимость ҡаршы көрәш. Лжец һәм болтун арыны, һайлау яңғыҙ булдым, мин нимә теләйем, ә нимә юҡ - выжданы угрызение урман булмаған кеүек, сайттарға ғына була. Скандинавия диңгеҙ унда, дөрөҫ, сөнки олатаһы береһе булып Парагвай.\nҠарап, мин бик тиҙ, бер-береһенә, улар менән уртаҡ тел таба алмай.\nдвухместный швеция үҙ бүлмәһен үҙе яҙа. Бушлай теркәлеп, анкета бушлай ҡарарға мөмкин буласаҡ. Беренсе көндән тора һәм хат менән аҡса процент. Йүнәлешле сайттары, социаль селтәрен булдырыу әммә характеры буйынса, анкета бөтөрә алманы, бындай варианттар юҡ, дөрөҫөрәге, булмағандыр, әммә ул, кем түләй, күренмәне, фотоларын, хәйер, алыҫ һәм буласаҡ. Анкета яуап биреп бөтөрә алмай хакимиәте үтенесе менән хат килде.\nДжентльмен өлкән тулы, уларҙы бутап йыл айырма түгел, дуҫ сикһеҙ өҫтәп, тәүге ваҡытта бер нисә һөйләм баш хәреф.\nә, дөйөм, йәш кеше булараҡ һәм, сайтҡа торор ваҡыт түгел, әммә мөмкин, сөнки был, тип, һәм шул уҡ хәл һәм яңы сайт эшләнек, минең ҡарашҡа, был банк.\nЯҡшы тикшерҙе, һорауҙарға яуап бирҙе норвег күп булды, әммә мин аңламайым, нисек уны үҙенә ҡайҙа ҡарай һәм профиль өстәп, - тинем, мөмкин, түгел, юҡ унда анкета.\nЕкатерина, әгәр һеҙ сайтында анкета аша алыҫ түгел ун көнө менән, зинһар, бында яҙығыҙ.\nઓર્થોડોક્સ ડેટિંગ " ની નિષ્ઠા"\nетди танышты секс видео чат танышты 18 башҡа бушлай видео чат таныш бушлай онлайн видео чат видеочить пар эротическое рулетка менән бушлай телефон ч фото теркәлгән танышты 18 видео чат секс видео танышты ҡыҙ видео трансляции


Теркәлгән телефон менән фото менән танышты - Кафе танышты онлайн видео чат\nҺәм башҡа ғәр ч ч бушлай теркәлгән\nОшо урында әҙәм, сөнки бында француз бесәй бар, ләкин беҙҙең һәм сиктәренән ситтә, бында ла иң яҡшы селтәр бесәй, донъяла йәки ябай ҙур уңышӨҫтөнлөк был сайтта һеҙ сайтта туранан-тура инерлек түгел, хатта, һеҙ аласаһы инеү өсөн яратҡан бесәй, сөнки улар бөтә ч төркөмләп урынлаштырылған. Бөтә был өҫтәмә, һеҙҙең өсөн һаман да үҙе асып ч ғәрәп, беҙ беркасан ла улар тураһында белә, һәм һеҙ, ниһайәт, мөмкин булһа, һеҙ был сайтта бер нисә сәғәт үткәрә. Һеҙ бер ҡасан да күңелһеҙ булмай, һеҙ беркасан ла булған игенсе һәм шуның өсөн, сөнки реаль тормош ашыу бесәй бар ике төрлө (уларҙың береһе француз телдәрендә). Бесәй ҡыуыла һәм беҙҙә бөтә вакцинировать күкрәгенә, юҡ, мин шаяртып, әммә улар барыһы ла бушлай, һәм һеҙ аласаһы инеү теркәргә мөмкин булһа, был бесәй хәҙер ғәрәп яҡтан көслө була. Беҙ килгәндә ике-өс кенә кеше була һәм бөтә донъя титоға тикшереү, франция һәм бөтә донъяла, был ябай кешеләрҙе үлтерҙе. Ғәрәп телен бик яҡшы ч һәр аҙна көн асылып, кеше бик күп, улар ҡайһы саҡ кәрәк буласаҡ.-хәҙерге үҙенсәлекле, ҡайһы ваҡыт үткәреү өсөн ҡыҙ йәки малай ышандырҙы.\nФранцияға рәхим итегеҙ\nч, франция сәғәт һөйләшеп ҡатнашыусылар исемлегеБолтун, түбәндә һанап, сәғәт ч ағзаһы булып тора, уға францияла йәшәй. Уның менән аралашыу өсөн, зинһар өсөн, уларҙың исемдәрен баҫа. Күптәрҙән айырмалы рәүештә интернет-чат, сәғәт чатта аралашыу-был күңелле һәм бөтөнләй бушлай. Франция был кеше менән аралашырға яҡшы мөмкинлек. Закладка сәғәт алға ла стесняйтесь беҙҙең сайтта үҙенең дуҫы һәм ч. Әлеге ваҡытта, францияла болтун һеҙ беҙгә ҡарап. Һеҙ сәғәткә ҡарап һөйләшеү ҡатнашып икенсе урын ала, чатта аралашыу менән башҡа ҡатнашып, францияның баш алыҫ йәшәгән кешеләр, һеҙ түбәндәге һылтанманы файҙаланығыҙ, беҙҙе ҡарау өсөн болтун. Һылтанма буйынса кликнуть һәм кем менән аралашып-әле франция менән йәнәш йәшәйҙәр икән. Әгәр телисез икән, чатта аралашыу, зинһар.\nБронирование осрашырға теләй ҡыҙ егеттең енси һәм енси аҡш - D. C. Вашингтон\nШенбрунн районынан булам мин\nМин бойондороҡһоҙ ҡатын-ҡыҙ иҫ киткес йомшаҡ тәне сәс менән сексуаль енси шелковистый күҙҙәреУхоженный мин гел үҙемдең класс тота. Тәҡдим шәхси партнерлыҡ, рәхәт экзотик тынысланыу бик һаҡсыл булған.\nЭскорт агентлығы беҙ түгел\nМин һеҙгә йылмаям ҡолағы менән ҡолаҡтарына тиклем тотоп булмай. Һәм әгәр һеҙ обзол мин хәҙер, - тип ҡушыла веб-сайттар аҫтында түбән. әгәр ҙә һеҙгә мин кәрәк түгел, барып осрашыу һөҙөмтәләре веб-сайттар ғына әле. Был иғлан сайт файҙаланыусыны лоғо күрһәтеү өсөн платформа булып тора, беҙ улар өсөн генә таныштырыу маҡсаты тора. Беҙ бер ниндәй ҙә реклама өсөн яуаплы йөкмәткеһен килтерә.\nЧатрулетка ҡыҙы булған, ғәрәп веб-камералар ғына ҡатын-ҡыҙ менән аралашыу. Кэт Ч Тураһында\nҺеҙҙе ҡәнәғәтләндерерлек түгел\nНиһәйәт-йәғни ч-рулетка менән ҡыҙҺеҙҙең профиль бик күп партнерҙар chatroulette начальная ҡыҙ көтә беҙҙе. Ҡыҙ тиҙ генә күсеп, улар баҫып торған, баҫҡан. Бында һин генә ҡыҙ менән һөйләшәм.\nТормош-ул матур түгел)\nБыл хеҙмәте ярҙамы менән (ул беҙҙең партнер тәҡдим итә) менән элемтәгә керә аласыз, күп ҡыҙҙар, йәшәргә, үҙенең алдында торған веб-камера. Кэт шәхси йыйылмаларында кэт менән күсеп килгән. Һәм үҙе өсөн уларға ҙур ғына теләйем. Һеҙҙең менән һуңынан һөйләшербеҙ аша ташлама менән ала бесәй һеҙ яратҡан веб-камера. Төймәгә басыгыз"Күрһәтә", һеҙ яратҡан ҡатын-ҡыҙ менән ҡалала үҙ эләкһә, мин һеҙҙе күреп һөҙөмтә бирә. Шулай уҡ яңы Чат-камера: Төҙөү ғәрәп һәм ҙур булмаған шәхси иғлан csta осрашыу веб-камералар ч бөтөнләй бушлай. Был бесәйҙәр яңы камера, хәҙер фотоһүрәт менән бушлай аккаунт булдырыу аласыз, фильтр, веб-камералар һәм ғәрәп ч тулы, шуға күрә аласыз еңел осрашыу үткәрҙе, тиҙ арала һәм бушлай. Басыгыз бында ла күберәк һәм көтә өсөн, наслаждаться.\nБеҙгә кешеләр өсөн тәғәйенләнгән сайттарҙан, юридик берәмектәр Лихтенштейн йәшкә етәӘлегә реаль мөнәсәбәттәр урынлаштырыу һәм интернет менән генә аралашырға теләмәй, арыным.\nШтутгарт ҡалаһында бушлай Адельберг осрашыуы, Германияла, V Брайзгау Фрайбург, Хайльбронна, Мангейм, Ульм, Тюбинген, Хайдельберг Баден-Баден, Оффенбург, Пфорцхайме, А, Аален, Виллинген-Швеннинген.\nГейт йәшәй һәм беҙ алыҫ түгел, Лос-Анджелес. Рәхмәт. Gay GE E\nӘгәр һеҙ эҙләгән урында була потусоваться, һеҙ адресы буйынса киләӘгәр һеҙ быны эшләй алмайым, бәлки, һеҙҙең икенсе ҡото алына. Әгәр һеҙ түгел, уйлан, кирәкме, тип эҙләп, бында һеҙ был турала белергә мөмкин. Егет һәм ҡыҙҙарға ҡарағанда күберәк ҡағиҙәләрен тыш, осрашыуҙа осрай, шулай ҙа ихтималлығы ҙур, - тип сәскәләр сәскә ата. Сәскә түгел һәр осрашыу, һәр хәлдә, әлегә. Шулай уҡ кафелар менән осрашыу һәйбәт булыр ине, елдә йә ямғыр ғына барған кеүек, ләкин тауарҙарҙан йәшник биркала йыш була.\nДөйөм алғанда, уны ҡыҙыл төҫтәге арта.\nГея был хис итә ул, юҡ, урын булһа ла, унда бик күп әйбер булһа, ошондай был инцидент, дуҫтар донбасста, ул ҡасан да бер-береңде тәрбиәләү. Рома ишара, әлбиттә, тотҡарлай Оу_о тире өсөн мистер.\nҒөмүмән, нишләптер, мин уйлайым, был ни женственный - гей булыуы. Ысынлыкта, күп кенә төр менән йәй мәңгелек.\nӘгәр көн булмаһа уңышһыҙлыҡҡа хатта кафе, кафе был - беренсе көн, һеҙ барасыз өҫтөнлөк неудачник. Был - бысраҡ, ул ступин ир-егеттәр алдында, улар осрашты.\nДонъяла тыныслыҡ булыуы һәм булмаған миссия тора.\nШуға ла ҡарамаҫтан, һәм бында килтерелгән мәғлүмәт гейский вежливый булып тора. Был әйберҙәр ала баҫым яһайбыҙ, ябай ғына һүҙҙәр әйтәләр, әгәр юҡ икән, уны үҙе теләп китә, дори өсөн һүҙ ишеттем. Бөтә кеше булмағас, гейне булғандыр, үлем уларҙы нормаль булыу - һәм бөтә башҡа кешеләр була, ул ғәҙәти үлем, йәшәү рәүеше тип ҡурҡа. Юҡ, юҡ, белмәйем башҡа ысулы юҡ булды, юҡ, айырма, хатта әгәр төркөмө ҡушыла. Дөйөм алғанда, йөкмәткеһе, гей-тип ҡысҡыра.\n(ҡысҡыра) менән шул күҙлектән ҡарағанда, уны нисек һәм залда бөтә тәненә баҫым үрләп, була һ.\nМөғжизә, тип, Мәскәүҙә. Ысынлыкта, был булырға яҡшы й.\nнигеҙләнгән ғәҙәти, көндәлек һөйләшә.\nБик насар була баш лағас осрашып таныша ҡәһүәхана интернет күсеп килә, был бөтә электронлы күҙҙәренә нисек ҡатмарлы булыуын, кем был хаҡта яҙа. Ахыр сиктә, башҡа бер китабы менән сағыштырып һәм уның танышы минең уҡыусыларым - алдына бер һорау килеп баҫты һәм ҡыҙға, нисек был яһай. Айырма бик ҡыҙыҡлы булды.\nБеренсенән, социаль шарттары һәм хаҡы менән ҡыҙыҡһынды ҡыҙ, шул һорауға кем шулай.\nМин һорарға теләмәй, яман шеше был. Ошондай һорауҙарға ла яуап бирҙе. тимәк, был мәсьәлә туранан-тура эш, сөнки был мөмкин булған хәлдә булып тора бик ҡар волатильный яуап бирелеше. Ысынлыкта, был миҫалдар үҙе сикләү, тел тураһында һөйләшер өсөн бер нәмә башҡа, тип күп кенә мәсьәләләр тураһында һеҙ төрлө тураһында яҙылырға тейеш. Ҡыҙ оҡшашлыҡтар эҙләй, ул фекерен категория өсөн төҙөлгән мәсьәләгә мөнәсәбәте булған мөмкин: Һинең яратҡан фильмы. Ярата алманым.\nБыл яҡшы, әммә ҡайһы бер мәсьәләләрҙе хәл итеүҙә тәүге аҙым булды тағы тамаша һәм принциптарына яуап: фильм бармы, һеҙ яратмаған.\nИт өсөн мин, ҡыҙыҡһыныуын күрһәтте, - был уның социаль статусын, шикле һәм уның йөкмәткеһенә оҡшаш.\nҒәрәп теле, француз теле-ғәрәп, инверсионный һүҙлек\nVolgograd tanishuv sayti, ro'yxatdan o'tmasdan bepul\nтанышыу видеочить теркәлгән рулетка ҡатын-ҡыҙ белергә танышты онлайн видео танышты 18 ч плюс рулетка бушлай таныша. 18 ч видео трансляции онлайн егет менән видеочивать ҡыҙ танышты 18 ч рулетка


Ҡомға кем хужа?\nӨфө тирәләй законһыҙ ҡом сығарыу урындары арта. Республикала төҙөлөш күләме артҡан һайын материалдарға ла ихтыяж көсәйә. Ә инде тәбиғәт байлығын бер ниндәй түләүһеҙ сығарғанда тиҙ арала миллиондарса һум табыш алырға мөмкин. Йүнселерәктәр һәм кәрәкле урындарҙа «йөнтәҫ» ҡуллы әшнәләре булғандар килем алырлыҡ урындарға һөлөк кеүек йәбешә. Һөҙөмтәлә дәүләт ҡаҙнаһына миллиондарса һум зыян килтерелә. Ниһайәт, Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтай депутаттары ҡаҙылма байлыҡтарҙы күҙәтеүгә алырға булды. Бөгөн экология ҡануниәтен камиллаштырыуға арналған кәңәшмә үтте. Халыҡ һайланыусылары рөхсәтһеҙ тәбиғи байлыҡ сығарыусыларға тағы ла ҡатыраҡ яза әҙерләй.\nНуғай ҡасабаһы биләмәһен хеҙмәтләндереүсе дирекция - был ерҙә ҡом сығарыуға рөхсәт алған берҙән-бер ойошма. Ләкин карьерҙан төҙөлөш материалы ташыусылар байтаҡ. Ҡала предприятиеһы ҡомдо йылдам үҫешкән ауылдың юлдарын, коммуникацияларын хәстәрләүгә тотонһа, ҡалғандар уны һатып аҡса эшләүгә генә сығара.\nДирекция етәкселеге әйтеүенсә, күҙ-ҡолаҡ булып тормаһаң, бында рөхсәт бармы-юҡмы икәнлеген ҡарап тормайҙар.Ҡаҙылған соҡорҙарҙың тәрәнлегенән күренеүенсә, ситкә ҡойолған ҡом бер тонна ғына түгел. Көнөнә генә бында йөҙгә яҡын йөк машинаһы килә. Төҙөлөш баҙарында бер КамАЗ ҡомдоң 6-8 мең тирәһе тороуын иҫәпкә алғанда, тәбиғәткә килтерелгән зыян баһалап бөткөһөҙ.\nӘ бит рөхсәтһеҙ ҡом сығарыу урындары берәү генә түгел. Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры урынбаҫары әйтеүенсә, йыл башынан алып 140 урында ҡом сығарыу карьеры тикшерелгән һәм шуларҙың 111-дә рөхсәтһеҙ эш итеү асыҡланған.\nӘммә уларҙы яуапҡа тарттырыу икеле, ти белгестәр. Ҡануниәттең камил булмауы арҡаһында хоҡуҡ боҙоусылар яуаплылыҡтан ҡаса. Ул арала Өфө тирәләй рөхсәтһеҙ ҡом сығарыу карьерҙары арта ғына. Депутаттар законһыҙ ҡаҙылма байлыҡтар сығарыусыларға ҡарата язаны бермә-бер ҡатыландырырға ҡарар итте. Эшсе төркөм был өлкәләге ҡануниәткә үҙгәрештәр индереү тәҡдиме менән Дәүләт Думаһына сығырға иҫәп тота.


Сираттағы рейд | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n13 апреля 2021 — 11:53 ГТРК «Башкортостан»\nВодитель таныҡлығынан мәхрүм ителгән, страховкаһы юҡ, штрафтары түләнмәгән. Өфөлә Дәүләт автоинспекцияһы рейд барышында ҡағиҙә боҙоусыларҙы теркәне. Бер көн эсендә генә нисә юл хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләрен үтәмәүселәр тотола? Ни өсөн айырыуса иғтибар таксиҙарға йүнәлтелгән? Был водитель хәүефһеҙлек ҡайышын таҡмаған, шуға ла автоинспекторҙарға уны туҡтатырға тура килә. Тикшереү барышында ирҙең шулай уҡ водитель таныҡлығынан ваҡытлыса мәхрүм ителеүе лә асыҡланды. Ә бит ул такси хеҙмәткәре булып эшләй. Бындай ҡағиҙә боҙоусыға 50 сәғәткә тиклем мотлаҡ эш ҡаралған йә иһә ул водитель таныҡлығынан мәхрүм ителә. Статистика буйынса, республикала 2020 йылда такси ҡатнашлығында 20, ә быйыл иһә беренсе кварталда ғына 15 авария теркәлгән. Мәҫәлән, ғинуар айында Ишембай районында такси йөк машинаһы менән бәрелә. Водитель менән пассажир, бәхеткә күрә, иҫән ҡала. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, хәҙер водительдәр аҡса эшләргә теләп бер ниндәй документһыҙ пассажирҙар йөрөтә, ти юл-патруль хеҙмәткәрҙәре.Легаль булмаған такси водительдәре юлға сығыр алдынан медицина тикшереүе үтмәй, улар һалым түләмәй, тейешле хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен үтәмәй. Эсеп руль артына ултырыусылар ҙа бихисап. Рейд барышында таксиҙан тыш, башҡа водительдәр ҙә мотлаҡ тикшерелә. Күреүегеҙсә, машиналарҙы туҡтатыу әле әүҙем бара. Әйткәндәй, бындай дөйөм рейд аҙна һайын үткәрелә. Бер көн эсендә генә федераль һәм республика юлдарында яҡынса 400 ҡағиҙә боҙоусы тотола.


Ә башҡала урамдарының береһендә һыу транспорты арҡаһында тығын барлыҡҡа килде\nКатер троллейбустың электр сымдарына сеймәлгән. Пархоменко - Ибраһимов бульвары киҫелешендә тығындар әлбиттә ғәҙәти күренеш. Әммә автоһәүәҫкәрҙәр бындайын күргәне юҡтыр моғайын. Хәрәкәтте тиҙерәк тергеҙеү маҡсатында эшселәр электр сымдарын ағас таҡталар менән күтәреп торған. Катерҙы ысҡындырыу операцияһына 20 минут ваҡыт талап ителгән.


Хужа беҙҙең арала » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Әҙәбиәт » Хужа беҙҙең арала\n30.04.2011 Хужа беҙҙең арала\nҮҙ һүҙләнеп, һаман аҡса таптырыуымды белдем. Маҙаларына тейгәс, өләсәйем:\n– Ана, күкәй тот та бар, – тине. Был миңә етә ҡалды. Бер йомортҡаны эләктерҙем дә йүгерҙем мәктәпкә. Клуб булмағанлыҡтан, киноны мәктәптең ҙур ғына бер бүлмәһендә күрһәтәләр ине.\nКоридор бала-саға менән тулған. Киномеханик билет һата. Иң аҙаҡтан ғына ишек төбөнә килеп баҫтым да йомортҡаны киномеханикка һуҙҙым.\n– Мин күкәй эчмим, – тип, ул мине кино ҡарарға индермәне, күрәһең, эсергә башҡа нәмә тотоп килергә кәрәк булғандыр.\nЙомортҡаны усыма йомоп, кире ҡайтып китеүҙән башҡа сара ҡалманы. Ярай әле йомортҡа тотоп килеүемде күреүсе лә, белеүсе лә булманы. Юҡһа «күкәй» һүҙе ҡушамат булып, миңә ғүмерлеккә йәбешер ҙә ҡуйыр ине.\nАбау, Хоҙайым, йөрөр инең әлеге ваҡытта «күкәй Фәрзиә» булып.\nРедакциянан. Был көләмәс баҫылғандан һуң был ҡушамат тағылмаҫ тигән гарантия биреп булмай.\nБиш йәшлек Радик, танауын мыш-мыш тартып, тәҙрәнән урамға ҡарап, тәрән уйға батҡан.\nАш-һыу әҙерләп йөрөгән әсәһе:\n– Танауыңды тартҡылап, ни эшләп ултыраһың, улым? – тип өндәште.\n– Уйланып ултырам әле, әсәй.\n– Сер булмаһа, нимә тураһында уйлайһың, әйт әле.\n– Үҫкәс, кем булырға икән, тим.\n– Ниңә, һөнәрҙәр күп инде ул. Ана, Рәфҡәт ағайың – монтер, Әлфир ағайың – ветврач, Зәбир ағайың – тракторсы, Кәбир ағайың – шофер.\n– Шуны уйлайым бит инде. Шофер булыр инем, кеше тапатып ҡуйһам...\nШунан, уйлап ултырҙы ла, күҙгә ҡарап:\n– Әллә кеше яһаусы ғына булырғамы икән? – тип ҡуйҙы.\n«Ура! Әсәйем өҫтә!»\nЭлек, беҙ бәләкәй саҡта, ҡунаҡтан ҡайтҡан ир менән ҡатын араһында ни эшләптер «һуғыш» сыға торғайны. Дөрөҫөрәге, иҫерек ир, юҡ-бар сәбәп табып, ҡатынын туҡмай башлай. Ә тегеһе, билдәле инде, үҙен яҡлай.\nСираттағы бер ҡунаҡтан һуң Ишдәүләт ағай менән Ишбикә еңгә араһында ла шундай «һуғыш» сыға. Балаларының яҡлашырға ҡулдарынан килмәй, ҡурҡыштарынан юрған аҫтына боҫҡандар.\nШулай ҙа атаһы әсәһен иҙәнгә йығып һалһа, былар ҡысҡырышып иларға тотона икән. Ә әсәһе, атай ҡулынан ысҡынып, уны төртөп йыҡһа:\n– Ура! Әсәйем өҫкә сыҡты! Әсәйем еңде! – тип, ҡыуаныстарынан сәпәкәй итә башлайҙар икән.\nОшо һүҙ-лаҡап халыҡ телендә байтаҡтан бирле һаҡлана. Әле лә, берәй бәхәс килеп сыҡһа, әңгәмәсеңдең һүҙе дөрөҫ булмайынса, һинең һүҙең дөрөҫкә сыҡһа:\n– Ура! Мин өҫтә, мин өҫкә сыҡтым бит әле, – тип мәрәкәләйбеҙ.\n«Ул миңә ҡаршы осрағайны»\nБиш йәшлек Радик өйгә шым ғына ҡайтып инде.\n– Сандалийың ҡайҙа? – тип һораны әсәһе.\n– Ул миңә ҡаршы осрағайны ла ул...\nРадик тағы шымды.\n– Нисек инде?− әсәһе аптыраулы ҡарашын улына төбәне.\n– Шулай. Мин менеп килә инем, ә ул төшөп бара ине, – тип яуапланы кескәй Радик.\nБаҡһаң, бер төркөм малай-шалай йылға буйында ярға һыу һибеп уйнаған икән. Аяҡ кейемдәре, әлбиттә, яр башында булған. Һыу һибә торғас, яр тайғаҡланған, аяҡ кейемдәре лә берәм-берәм йылғаға шыуып төшөп ағып киткән. Үҙҙәре лә тайғаҡтан яр башына менә алмай ыҙаланған. Сандали ҡайғыһымы ни унда?\nҮрге Шәкәр ауылы.


Туған тел - ӘҘИПТӘР - Назар Нәжми\nНазар Нәжми (1918-1999)\nНазар Нәжми (Назар Нәжметдин улы Нәжметдинов) 1918 йылдың 5 февралендә Башҡортостандың Дүртөйлө районы Миңеште ауылында тыуа. Ауылында ете йыллыҡ мәктәпте тамамлағас, Өфө металлургия рабфагында уҡый. 1938 йылда Башҡорт дәүләт педагогия институтына уҡырға инә. Институттың өсөнсө курсынан, 1941 йылда, Бөйөк Ватан һуғышына китә, унан 1946 йылда ғына ҡайта, һуғыш фронттарында күрһәткән батырлыҡтары өсөн ике тапкыр II дәрәжә Ватан һуғышы, Ҡыҙыл Йондоҙ ордендары һәм миҙалдар менән наградлана.\nНазар Нәжми 1947 — 1949 йылдарҙа “Совет Башҡортостаны” гәзите, “Әҙәби Башҡортостан” журналы редакцияларында эшләй. 1955 — 1959 йылдарҙа ул — “Һәнәк” журналының баш мөхәррире, 1962 — 1969 йылдарҙа — Башҡортостан Яҙыусылар союзы идараһы рәйесе. Башҡорт әҙәбиәтен үҫтереүҙә күрһәткән хеҙмәттәре өсөн Октябрь Революцияһы ордены, ике тапкыр Хеҙмәт Ҡыҙыл Байрак ордены менән наградлана. Башҡорт АССР-ы Юғары Советы депутаты итеп һайлана. РСФСР дәүләт премияһы һәм республиканың Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты. Уға 1993 йылда Башҡортостандың халыҡ шағиры исеме бирелде. Назар Нәжми утыҙынсы йылдарҙың аҙағында яҙа башлай. Уның тәүге шиғырҙары 1937 йылда республика гәзиттәрендә баҫыла; шиғыр һәм хикәйәләре “Беренсе йыр” (1938), “Икенсе йыр” (1939) тигән альманахтарҙа урын ала. 1940 йылда “Октябрь” журналында “Ауыл эскиздары” исемле шиғырҙар циклы сыға.\n1950 йылда Назар Нәжмиҙең “Тамсылар” исемле беренсе шиғырҙар йыйынтығы донъя күрә. Артабан сыҡҡан “Тулҡындар”, “Көтөлмәгән ямғыр”, “Ер һәм йыр”, “Шиғырҙар һәм поэмалар” тигән поэтик китаптары шағир талантының яңынан-яңы һыҙаттар менән байый һәм үҫә барыуы хаҡында һөйләй. Шағирҙың “Әсә”, “Ҡайындар”, “Ҡапҡалар”, “Йыр тураһында баллада” тигән поэмалары киң билдәлелек алды. 60 — 70-се йылдарҙа яҙылған “Дуҫ тураһында ун бер йыр”, “Күлдәк”, “Иблес”, “Урал” исемле поэмалары уның эпик әҫәрҙәренең тәрән драматизм менән һуғарылыуы хаҡында һөйләй.\nУл драматургия өлкәһендә лә әүҙем эшләне: “Яҙғы йыр”, “Хуш, Хәйрүш”, “Саҡырылмаған ҡунаҡ”, “Егет егетлеген итә”, “Гармунсы дуҫ”, “Күршеләргә ҡунаҡ килгән”, “Ҡыңғыраулы дуға”, “Әтәмбәй” тигән пьесалары Башҡорт дәүләт академия драма театрында ҡуйылды.\nЕГӘРЛЕ ИЖАДСЫ ИНЕ 1963 йылда яҙылған “Тағы килде бер көҙ...” исемле бәләкәй генә шиғырын Назар Нәжми былай тип тамамлағайны: Тағы килер көҙҙәр... Ә шуларҙың Минһеҙ килер береһе бер ваҡыт, Ә шунан һуң инде һәр ваҡыт. Тәү ҡарамаҡҡа йылдың бер миҙгеленә арналған, ябай ғына һүҙҙәрҙән торған ябай ғына юлдар. Ә уйлана башлаһаң, уларҙың һис тә ябай түгеллегенә төшөнәһең. Булмышыбыҙҙың мәңге хәрәкәттә икәнлегенә ишара яһала унда. Тәбиғәт балаһы булараҡ, кеше лә мәңге хәрәкәттә. Уның да үҙ яҙы һәм үҙ көҙө, үҙ йәйе һәм үҙ ҡышы. Лирик герой белә: тәбиғәт — мәңгелек, ә кеше ғүмере — ваҡытлы. Ләкин ул быға уфтанмай ҙа, борсолмай ҙа, көйөнмәй ҙә: ошо хәҡиҡәт тураһында эске бер тыныслыҡ менән уҡыусының иҫенә генә төшөрөп ҡуя. Сөнки аңлай: тәбиғәт ҡануны — кире ҡаҡҡыһыҙ, унда бер ниндәй ҙә ташлама юҡ. Һәм ул шулай булып сыҡты ла: “Тағы килде бер көҙ...”ҙөң лирик геройын донъяға тыуҙырған шағир Назар Нәжми 1998 йылдың февралендә егеттәргә генә хас бер етеҙлек менән үҙенең 80 йәшен шаулатып-гөрләтеп үткәреп ебәрҙе лә, йыл ярымдан һуң, 1999 йылдың ҡояшлы сентябрендә, йөрәктәрҙе һыҡратып, меңәрләгән уҡыусыларын тауышһыҙ-тынһыҙ ғына илатып, теге донъяға китеп барҙы. Ерҙә ҡалғандарҙың мәшәҡәте шул тиклем күп, тормош-көнкүреше шул хәтлем болғауыр, ваҡыттың уҙғаны һиҙелмәй ҙә: әйтерһең дә, ул бер туҡтауһыҙ һәм бер мәғәнәһеҙ аға ла аға. Быйылғы көҙ Назар Нәжмиһеҙ килгәндәрҙең бишенсеһе булып киткән икән дә баһа... Назар Нәжмиҙен ижад шишмәһе XX быуаттың утыҙынсы йылдары ахырында үҙенә юл яра башланы. Ләкин, төрлө сәбәптәр (шул иҫәптән ауыр һуғыш һәм унан һуңғы тормош мәшәҡәттәре) арҡаһында, ул тиҙ генә урғылып китә алманы. “Тамсылар” тип аталған тәүге китабы донъя күргәндә шағирҙың утыҙ икеһе тулып уҙғайны инде. Уның “Бөтәһе лә һуңлап килде миңә...” тигән шиғыры ла юҡтан ғына бар булмағандыр. Әммә, бөтәһе лә һуңлап килһә лә, Н. Нәжмиҙең ижад баҫыуы бик уңдырышлы булып сыҡты. Киләсәк быуындарға мираҫ итеп ул утыҙлап поэма һәм сәхнә әҫәре, әллә нисә меңләп шиғыр юлы, байтаҡ әҙәби-тәнҡит һәм публицистик мәҡәләләр, автобиографик яҙмалар, башҡа телдәрҙән башҡортсаға ауҙарылған тәржемәләр ҡалдырып китте. Шағирҙың иң әүҙем, иң емешле ижад осоро етмешенсе-һикһәненсе йылдарға — бик күп көс һәм ваҡыт сарыфлауҙы талап иткән көндәлек хеҙмәттән бер аҙ арынып, профессиональ ижадҡа күскән дәүергә ҡарай, тиһәк, һис тә хата булмаҫ. Китаптарының башҡорт, рус һәм татар телдәрендә күпләп баҫылып сығыуы ла тап ошо ун йыллыҡтарға тура килә. Назар Нәжми бер ваҡытта ла тәнҡиткә һыуһаманы. Башта уның хаҡында ҡәләмдәштәре яҙҙы. Унан һун профессиональ тәнҡитселәр һәм әҙәбиәт белгестәре һүҙ алды. Был, бәлки, егәрле ижадсының йөгө егәрле булыу менән дә аңлатылалыр. Һәр хәлдә, уның күпселек шиғри китаптары һәм сәхнә әҫәрҙәре көндәлек тәнҡит иғтибарынан ситтә ҡалманы. Хәҙер инде төрлө гәзиттәрҙә, журналдарҙа баҫылған был мәҡәләләрҙе барлап, өйрәнеп һәм ниндәйҙер бер тәртипкә һалып, Назар Нәжмиҙең тормош һәм ижад юлы тураһында тотошлай һүҙ йөрөтөргә лә ваҡыт еткәндер. Артабан иһә был бай һәм күп яҡлы ижадтың айырым яҡтары ла тикшерелә башлар ине. Күренекле ғалим К. Әхмәтйәновтың бынан нәҡ утыҙ йыл элек баҫылып сыҡҡан “Назар Нәжми — шиғыр оҫтаһы” китабында шул аспекттарҙың ҡайһы берҙәре төҫмөрләнеп кенә түгел, бәлки, уларҙы фән талаптары юғарылығынан яҡтыртыу юлына һуҡмаҡ та һалып ҡалдырылыуын иҫәпкә алһаҡ, ҡуйылған мәсьәләнең ни тиклем көнүҙәк бурысҡа әйләнә барыуына тағы бер тапҡыр ышанырбыҙ. Назар Нәжми ғүмеренең һуңғы көндәренә хәтлем тынғыһыҙ ижадсы булып ҡалды. Оло йәшкә етеүенә ҡарамаҫтан, егерменсе быуатты тамамлаған йылдарҙа бер-бер артлы өс китап баҫтырып сығарҙы: “Яҡынайыу” (1994), “Аҡ шишмә” (1997) һәм “Күңел сәхифәләре” (1999). Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, “үҙгәртеп ҡороу”ҙар заманына хас вайымһыҙлыҡ, битарафлыҡ сире был китаптарҙы ла урап уҙманы: тәнҡитселәр теленә эләкмәйенсә, тауышһыҙ-тынһыҙ ғына тарих төпкөлөнә табан юлландылар. Шуға күрә, халыҡ шағирының беҙҙең арабыҙҙан китеүенә теүәл биш йыл тулғанда улар тураһында бер кәлимә һүҙ әйтеп үтеү яҙыҡ булмаҫ, тип уйлайым. “Яҡынайыу” — шиғырҙар һәм поэмалар китабы. Унда авторҙың башлыса һикһәненсе-туҡһанынсы йылдарҙа ижад иткән шиғырҙары тупланған. Һирәк-мирәк элегерәк яҙылғандары ла осрап ҡуя. Йыйынтыҡҡа шулай уҡ һуңғыларҙан иҫәпләнгән “Ике Зөләйха” менән “Тере ҡан” һәм етмешенсе йылдарға ҡараған “Урал” поэмалары ла индерелгән. Китаптың тағы бер үҙенсәлеге: ул баш һүҙ менән сығарылған. Уны Назар Нәжмиҙең ҡәләмдәше һәм замандашы, билдәле шағир Хәким Ғиләжев яҙған. “Үҙ иманы менән” тип атала ул. “Яҡынайыу” исемле ҡулъяҙма тураһында уйланыуҙар” тигән өҫтәмә асыҡламаһы ла бар. Тағы бер үҙенсәлек, тип баҫым яһап әйтеүемдең сәбәбе шунда: әҙәбиәтебеҙ тарихына Н. Нәжми ҡырҡтан ашыу китап авторы булып инһә лә, баш һүҙ менән сыҡҡандары һанаулы ғына. Төрлө йылдарҙа, төрлө китаптар өсөн уларҙы Мостай Кәрим, Сибғәт Хәким, Ким Әхмәтйәнов, Гәрәй Рәхим кеүек күренекле әҙиптәр яҙҙы. Һуңғы икеһе (Н. Нәжмиҙең 1988 йылда донъя күргән “Атай йорто” исемле йыйынтығын асып ебәреүсе “Был донъяла һин йәшәйһең икән...” тигәнен дә иҫәпкә алғанда) — Хәким Ғиләжевтыҡы. Әйтергә кәрәк, Х. Ғиләжев яҙған баш һүҙҙәрҙең икеһе лә бик фәһемле. Н. Нәжмиҙең тормошо һәм ижады менән яҡынданыраҡ танышырға теләүселәр унда үҙҙәре өсөн ярайһы ғына ҡыҙыҡлы сығанаҡтар ҙа табыр, бәләкәй генә булһа ла асыштар ҙа яһар. Һәр хәлдә, был ике шағирҙың күпмелер кимәлдә рухташ та, үҙ-ара яҡшы мөғәмәлә булыуҙары ла, бер-береһенең ижадын иғтибар менән күҙәтеп барыуҙары ла ярылып ята. Дөрөҫ, Хәким Ғиләжев ҡәләмдәшенең шиғриәтен энәһенән алып ебенә тиклем тикшереү менән шөғөлләнмәй һәм быны үҙенә бурыс та итеп ҡуймаған. Уның ике мәҡәләһе лә шағирҙың ижади портретына рәссам ҡулдары менән төшөрөлгән натюрмортҡа оҡшап тора: эре планда бирелгән һыҙаттар бар, ҡалғаны, йәнәһе, — тәнҡитселәр, әҙәбиәт белгестәре эше. Хәким Ғиләжев менән Назар Нәжми ижад ҡаҙанында ғына түгел, көндәлек тормошта ла, бәлки, фекерҙәш һәм серҙәш булғандарҙыр. Сөнки баш һүҙҙәрҙең икеһендә лә Н. Нәжмиҙең кешелек сифаттарын, холоҡ-фиғелен, эске кисерештәрен сағылдырған юлдар байтаҡ осрай. “Был донъяла һин йәшәйһең икән...” тигәнендә, мәҫәлән, ошондай юлдарҙы уҡырға мөмкин: “Аҡһөйәктәрҙе поэзия бер ваҡытта ла үҙ итмәне. Ә Назар Нәжмигә, тормош тәжрибәһе һорап, күршегә керәһе юҡ. Сөнки уның ҡулдары барыһын да үҙе эшләй белә. Ул һалдат ҡына түгел, бәлки монтер ҙа, слесарь ҙа, шофер ҙа, балта оҫтаһы ла, маляр ҙа, утын ҡырҡып, утын ярыусы ла, умартасы ла, хәстәрлекле баҡсасы ла, тағы әллә кемдәр. Шуға ла, әгәр шағир ҡулы тейһә, хатта таштар ҙа, тере затҡа әйләнеп, йырлап ебәрерҙәрҙер кеүек”. Ә быныһы “Үҙ иманы менән”дән: “Хәбиб-Назар гармунда, аккордеонда, скрипкала уйнағаны өсөн генә моңло түгел (быныһы — техника эше), ә донъябыҙ, кешеләребеҙ, тәбиғәтебеҙ, уларҙың яҙмыштары тураһында борсолоп, шул яҙмыштар өсөн үҙен яуаплы тойоп уйланғаны, йөрәге аша үткәреп, ихлас кисергәне өсөн моңло”. Тағы килеп, ошо уҡ мәҡәләлә: “Моң... уның шиғырҙарына ғына түгел, ә бөтә ижады өсөн хас. Бына поэмаларын ғына алығыҙ. Мин композитор булһам, уның, әйтәйек, “Тере ҡан”, “Ике Зөләйха”, айырыуса “Иблис” поэмалары нигеҙендә әллә ҡасан музыкаль трагедия, һәр хәлдә опера яҙған булыр инем. Үҙҙәренән үҙҙәре шуны һорап, композитор көтөп торалар бит”. Назар Нәжмиҙең туҡһанынсы йылдарға ҡараған икенсе китабы — “Аҡ шишмә” — шау шиғырҙарҙан ғына тора. Өҫтәүенә, улар — өр-яңылар. Шуға күрә лә шиғырҙарҙың күбеһенән заман еле бөркөп тороуы һис тә ғәжәп түгел. Быға дәлил итеп бер генә миҫал — М. Лермонтовҡа эйәреп 1995 йылда яҙылған “Кемгә ҡул бирергә?” исемле шиғырҙан өҙөк: Суҡынды әҙәм аҡсаға, Ҡороп бара рух. Йән әрней, нишләп ҡалыр, тип, Рухһыҙ тормош. Кемгә ҡул бирергә хәҙер ?.. Ҡул ҡулды йыуа. Минең ҡулды йыуаһы юҡ, Йыуынмаған донъя! Әммә иғтибарҙы “Аҡ шишмә”не сылтыратып асып ебәргән баш һүҙгә нығыраҡ йүнәлтәйек. Элгәрегеләрҙән айырмалы булараҡ, был юлы уны шағир үҙе яҙған. “Әйтер һүҙем” тип атала ул. Ҙур түгел — ни бары ҡырҡ ете юлдан тора. Ул — шағирҙың үҙ китабына үҙ ҡулдары менән яҙған тәүге лә һәм һуңғы ла баш һүҙе булды. Бәлки, алдан уйланып, һиҙеп, аңлы рәүештә эшләнгәндер. Сөнки үтә лә үкенесле яңғырай шағирҙың “әйтер һүҙе”, йөрәкте семетеп ала. Бигерәк тә бынау юлдар: “Яңы шиғырҙарҙан ғына торған әлеге китабым ...минең ише һикһәнгә етеп килгән кешегә аҙаҡҡы шиғри йыйынтыҡ булыуы ла ихтимал...” “Әйтер һүҙем”дә Назар Нәжми үҙенең бөтә тормош һәм ижад юлын күҙ уңынан уҙғарып, уҡыусы алдында хисап тотҡан шикелле. Хисап, әлбиттә, ҡоро һандарға һәм факттарға түгел, ә образлы һүрәтләүгә ҡоролған. Образлы һүрәтләү, үҙ сиратында, шағир ижадының асылына тағы ла нығыраҡ төшөнөргә, уның йөкмәткеһен уғата ла тәрәнерәк аңларға булышлыҡ итә. “Китабыма исемде, — ти ул, — “Аҡ шишмә” тип ҡуйҙым. Уны шулай атауым үҙе лә серле булып сыҡты, сөнки тәүге “Тамсылар” (1950) исемле китабымдағы тамсылар, тама-тама ташты тишеп, шишмә урғылтҡандар икән, шиғырҙарымды иһә — шул тамсыларға, ә шишмә ағышын үҙемдең ярты быуаттан ашыу ижадыма оҡшатып ҡуям. Тағы шуныһы ғәжәп: тәүге китабым ун өс йыл буйына яҙылһа, һуңғыһы өс йыл эсендә (шул уҡ күләмдә) ижад ителгән шиғырҙарҙан ғибәрәт”. Ләкин автор уҡыусы алдында “хисап тотоу” менән генә сикләнмәй — заман тыуҙырған уй-хистәре, үҙе кисергән шиктәре, шомло тойғолары менән дә уртаҡлаша. Ул йәшермәй: әгәр совет осоронда ижад иткән “Ҡарҙар яуа” исемле шиғырында “Донъяның тар ситлегендә осто бары күңелем ҡошо...” тип үрһәләнгән булһа, хәҙер иһә, ситлек емерелеп, быуа йырылғас, шағирға яңы хафалар һәм бошоноуҙар тынғылыҡ бирмәй. “Был йырылыуҙың да, — ти ул, — ыңғай һәм кире яҡтары күренә башланы: бер яҡтан, ул һүҙ иркенә килтерһә, икенсе яҡлап, һүҙҙең ҡәҙерен юғалтыуға, яҙылғандарының да һыуы күплегенә алып килде. Бына шул ағымда, ташыуҙа үҙ асылыңды һаҡлап ҡала алмау ҡурҡынысы ла бар”. Шулай итеп, “аҙаҡҡы шиғри йыйынтыҡ”тың атамаһы ла, уның өсөн яҙылған баш һүҙ ҙә бик хикмәтле яңғырай. Автор үҙенең уҡыусыларына: “Һаҡ булығыҙ, кислород менән саманан тыш ныҡ байыҡтырылған һауа һулап, башығыҙ әйләнеп китмәһен!” — тип өндәшә шикелле. Ошондай уҡ уйланыуҙарҙы, хис-тойғоларҙы Назар Нәжмиҙең “Күңел сәхифәләре” исемле китабында ла осратырға мөмкин. Жанры буйынса “Күңел сәхифәләре” — әҙәби-тәнҡит һәм публицистик мәҡәләләр, ижади портреттар, иҫтәлектәр китабы. Бындайыраҡ китаптарҙы шағир элегерәк тә сығарғаны булды “Яҡтылыҡ юғарынан төшә” (1972); “Кем уйлаған” (1983). Ләкин “Күңел сәхифәләре” уларҙы ҡабатламай, ә дауам итә, сөнки унда авторҙың өр-яңы яҙмалары тупланған. Назар Нәжмиҙең әҙәби мираҫын өйрәнеү буйынса комиссия рәйесе Хәсән Назарҙың ҡайһылыр матбуғат битендә (тәғәйен генә хәтерләмәйем) яҙып сығыуына ҡарағанда, шағир, ғүмере өҙөлөргә яҡынлашҡанда, ошо китабын ҡулында тоторға өлгөргән һәм шуға сикһеҙ шатланған. “Күңел сәхифәләре” уҙған быуаттың һикһәненсе йылдары уртаһында — туҡһанынсы йылдарҙың башында илебеҙ күләмендә булып алған сәйәси ваҡиғаларға ҡараш белдереү рәүешендә яҙылған үҙенсәлекле мәҡәләләр менән асыла. Улар тағы Н. Нәжмигә хас хикмәтле (“Моңһоу шатлыҡтар”) баш аҫтында бирелгән. Әлбиттә, авторҙың ҡайһы бер баһаламалары менән килешмәҫкә лә мөмкин. Ләкин был мәҡәләләр ихласлығы, унда күтәрелгән мәсьәләләрҙең киҫкенлеге һәм көн үҙәгендә тороуы, фекерләү ҡеүәһенең логик яҡтан эҙмә-эҙлеклеге, факттарҙың кире ҡаҡҡыһыҙлығы менән иғтибарҙы йәлеп итә. Жанрҙары буйынса улар төрлө: күбеһе — берәй сәйәсмәнгә йә иһә ғалимға адресланған асыҡ хат. Шағирҙың илдә барған хәлдәргә төрлө мөнәсәбәттә булыуын мәғәнәләре яғынан береһе икенсеһен инҡар иткән һүҙҙәрҙең (моңһоу һәм шатлыҡтар) йәнәш ҡуйылыуы ла күрһәтеп тора. Хат рәүешендә яҙылған мәҡәләләрҙең авторы йыш ҡына “үҙгәртеп ҡороу прорабтары”ның күҙгә бәрелеп торған ҡаршылыҡтарын, йәғни бер төрлө һөйләп, икенсе төрлө эшләү ғәҙәттәрен ярып һала. Өҫтәүенә, шағир үҙенең оппоненттары менән бәхәсләшкәндә бушҡа аҡыл һатмай, ә киң күләм мәғлүмәт сараларына таянып эш итә, уларҙың хатта аныҡ сығанаҡтарын да күрһәтә. Хат-мәҡәләләрҙең бөтәһендә лә тиерлек Н. Нәжми даими рәүештә үҙенең сәйәсмән түгел, ә шиғырсы икәнлегенә, шуға күрә тирә-йүндә булып ятҡан хәлдәрҙе, аҡыл менән ҡабул итеүгә ҡарағанда, күберәк йөрәге аша үткәргәнлегенә баҫым яһап әйтә. Ләкин мәҡәләләрҙе алдыңа маҡсат ҡуйып, текәлеберәк уҡыһаң, уларҙың авторы — киң эрудитлы, халыҡҡа юғарынан көсләп тиерлек тағылған үҙгәртеп ҡороуҙарға үҙ ҡарашы булған, был үҙгәртеп ҡороуҙарҙы иғтибар менән күҙәтеп барған һәм уларҙың эске мәғәнәһен һиҙгер тойомлаған кеше икәнлегенә ышанаһың. Әгәр “Моңһоу шатлыҡтар”ҙа Н. Нәжми үҙен донъяға, ундағы хәл-ваҡиғаларға ҡарашын көслө дәрт һәм ҙур әүәҫлек менән яҡлаусы публицист итеп күрһәтһә, “Ижади эҙҙәр” һәм “Күршеләр йортонда” тип аталған артабанғы ике бүлектә иһә ул талапсан тәнҡитсе һәм туған шиғриәтенең яҙмышы хаҡында уйланған хәстәрле уҡытыусы булып күҙ алдына баҫа. Был бүлектәрҙә авторҙың иғтибар үҙәгендә — егерменән ашыу башҡорт һәм татар шағирҙарының исеме. Ғ. Туҡай, Ғ. Бәширов, Х. Туфан, С. Хәким, Р. Ниғмәти, Т. Арыҫланға бағышланған бәләкәй очерктар айырым урын алып тора бында. Һанап үтелгән шәхестәрҙең күбеһе менән Н. Нәжми аралашып йәшәгән, шуға ла улар тураһындағы очерктар ниндәйҙер бер эске йылылыҡ, өлкән ҡәләмдәштәренең тормош һәм ижад тәжрибәһенә киң күңеллелек, ихтирамлы ҡараш менән һуғарылған. Рәшит Ниғмәтиҙе бик тиҙ онота башланыҡ, тип бошона шағир. Үҙ ваҡытында уның замандаштары был мөһабәт кеше тураһында иҫ киткес матур хәтирәләр яҙып ҡалдыра алырҙар ине, тигән үкенесен дә йәшермәй ул. Ошо йәһәттән башҡалар башына төшкән бәлә-ҡазаларға, ҡайғы-хәсрәттәргә битарафлыҡ күрһәтеүселәр өсөн “Шағир күңеле” тигән очерк бик ғибрәтле. Ул очеркта Хоҙай Тәғәлә биргән таланты аҙағына тиклем асылып бөтмәй ҡалған Әбүстең (Сабит Суфияновтың) фажиғәле яҙмышы һүрәтләнә. Бында автор намыҫына ҡағылышлы бер фактты һыҙыҡ өҫтөнә алыу урынлы булыр: ваҡытында Әбүскә ярҙам ҡулы һуҙып, уның хәлен еңеләйтеүҙә туранан-тура ҡатнашмағаны өсөн Н. Нәжми күпмелер кимәлдә үҙен дә ғәйепле тоя һәм шуға йәне әрнеүен белдерә, үлгәс түгел, ә тере саҡта бер-береңә иғтибарлыраҡ булыу кәрәклегенә ишара яһай. Назар Нәжми үҙе артынан килеүсе йә иһә уның менән бергә атлаусы шағирҙарҙың ижадын иғтибар менән күҙәтеп барҙы, уларҙың һәр поэтик асышына балаларса ҡыуанды, ә сейле-бешле шиғырҙарға тап булһа — борсолдо, кәйефе ҡырылды. Әнғәм Атнабаев менән Марат Кәримовтарға арналған очерктары иғтибарға лайыҡ. Үҙенән байтаҡҡа йәш булыуҙарына ҡарамаҫтан, Н. Нәжми был ике шағирҙың таланты алдында баш эйеүҙе һис тә кәмһенеү, түбәнһенеү тип һанаманы. Очерктарҙың икеһендә лә ул ҡәләмдәштәренең ижади оҫталығын бик нескә тотоп алған. Автор раҫлауынса, Ә. Атнабаев — һирәк осрай торған күренеш, сөнки ул бер үк ваҡытта көслө шағир һәм көслө драматург та: Ә. Атнабаев пьесаларының театрҙарыбыҙ сәхнәһенә ҡат-ҡат әйләнеп ҡайтыуына ла өмөтөн өҙмәй Н. Нәжми. Марат Кәримовты иһә ул ысын мәғәнәһендә халыҡсан шағир тип иҫәпләй, уның талант көсөн тәү сиратта юморҙа һәм сатирала күрә. Был шағирҙарҙың шәхсән уңыштарына ысын күңелдән шатланып, бер үк ваҡытта уларҙың ижады әҙәбиәт ғилемендә әле булһа ныҡлап өйрөнелмәүенә үкенес белдерә автор. Назар Нәжми — шиғыр оҫтаһы ғына түгел, уны оҫта итеп тикшереүсе лә ине. Был йәһәттән ул хөрмәт ҡаҙанған тәнҡитселәрҙән һәм әҙәбиәт белгестәренән һис ҡайтыш булманы. Ҡайһы саҡта бөтә яҡлап та (формаһы менән дә, йөкмәткеһе йәһәтенән дә) камил тип табылған бер генә шиғри юл да уның өсөн әллә күпме уй-хистәр, ассоциатив фекерҙәр сығанағы булды. Остаздың Ҡ. Аралбай менән М. Ямалетдин шиғриәте тураһындағы уйланыуҙары — быға асыҡ дәлил. Ҡ. Аралбайҙың “Ғүмер — һандуғас һайраған мәл генә...” тигән юлын ул шундай итеп балҡытып ебәргән, уның авторы беҙҙең алға бөтөнләй яңыса, көтөлмәгәнсә — башҡорт әҙәбиәтендә шәреҡтең бөйөк классиктары Хайәм, Фирҙәүси, Низами, Навои, Хафиз традицияларын дауам иттереүсе булып баҫа. “Күңел сәхифәләре”нең һуңғы — дүртенсе бүлеге “Иҫтәлектәр” тип атала. Жанр билдәләнештәре буйынса улар, әҙәби портреттарға ҡарағанда, мемуар характерындағы бәләкәй очерктарҙы хәтерләтә. Был очерктарҙа авторҙы бөтәһенән элек ижад мәсьәләләре түгел, ә үҙенә яҡшы таныш әҙәбиәт һәм сәнғәт әһелдәре тормошонан алынған теге йәки был хәлдәр һәм факттар ҡыҙыҡһындыра, гәрсә ул факттарҙы һәм хәлдәрҙе барыбер ҙә йәнле ижад процесынан тыш күҙ алдына килтереп булмаһа ла. Беҙҙең алға Ҡадир Даян, Сәләх Кулибай, Ғәйнан Әмири, Илья Эренбург, Ғәлимов Сәләм, Сәғит Агиш, Сәйфи Ҡудаш, Арыҫлан Мөбәрәков, Ғилемдар Рамазанов, Динис Исламов, Нәжибәк Хафизов, Шәриф Бикҡол ише бер төркөм әҙәбиәтселәр һәм артистарҙың галереяһы килеп баҫа. Шуныһы мөһим: Назар Нәжми уларҙың һәр ҡайһыһынан тик уға ғына хас сифат, характер үҙенсәлеге эҙләй һәм таба. Назар Нәжмиҙең егәрле ижадсы булғанлығын иҫбат итергә тырышып яҙылған был мәҡәләне тамамлар алдынан, уның матбуғат биттәрендә донъя күргән иң һуңғы шиғырҙарына ла бер аҙ туҡталып китеү кәрәктер, тим. Вафатына һанаулы ғына айҙар ҡалып барғанда шағир “Ағиҙел” журналында “Ғүмер оҙонайған һайын...” тигән шиғырҙар шәлкемен баҫтырып сығарҙы. Был шиғырҙарында ла автор үҙенең күнегелгән стиленә, поэтик алымдарына хыянат итмәгән: шул уҡ ыҡсымлыҡ, шул уҡ тапҡырлыҡ, мыйыҡ аҫтынан ғына йылмайыу; әйтергә теләгән фекерен уҡыусы аңына тосораҡ итеп еткереү өсөн һүҙҙәрҙе бер туҡтауһыҙ уйнатыу; тормошта йыш ҡына осраһа ла, бөтә кешенең дә күҙенә салынып тормаған хәл-ваҡиғаларҙан берәй хикмәт килтереп сығарыу маһирлығы һ.б., һ.б. Шәлкемгә ингән “Француздар Өфөлә”, “Һүндерелгән дан”, “Ике төрлө ҡорал”, “Ике телле”, “Заман бүлмәһенә кергәндә”, “Яуап”, “Беҙ бишәүе инек бер өйҙөң”, “Ҡәйнәм һүҙҙәренә ике яуап”, “Тыуған көнөмдә” тигән шиғырҙар идея-тематик үҙенсәлектәре йәһәтенән айырыуса заманса яңғырай. “Француздар Өфөлә” шиғырына, мәҫәлән, телефон аша бирелгән, ябай күҙлектән сығып ҡарағанда һис нәмәгә лә дәғүә итмәҫлек “Ваҡытым юҡ. Барыбыҙ ҙа француздар менән мәшғүл” тигән яуап ойотҡо һалған. Ошо уҡ яуап әҫәргә эпиграф итеп тә алынған. Күләме буйынса бәләкәй генә шиғыр үҙ эсенә иҫ китмәле бай йөкмәткене һыйҙырған. Ни эшләп әле йәһәннәм тишегендә йәшәгән француздар килеп сыҡҡан беҙҙең яҡтарға һәм тәү тапҡыр үтеп ингән “ил ҡапҡаһы аша баш йорттоң”? Ҡасан хасил булған ер йөҙөндә башҡорт һәм француз тигән ике зат? Салауат Наполеондан элегерәк балҡыған, башҡорттоң Парижда булыуына ла ике быуат тулып килә, ә бына француздарҙың башҡорт иле барлығы хаҡында быға тиклем ишеткәндәре булғанмы икән? Тора-бара бөтәһе лә асыҡлана: Парижды хушбуй еҫтәре данлаһа, Өфөнө данлай бензин һәм газ еҫе. Тик, ти шағир, “еҫтәр ҡыҫырыҡлай хистәрҙе”, сөнки “ғәҙәттә бит алыҫтарҙан... еҫте үткер һиҙә бүреләр”. Н. Нәжмиҙең байтаҡ шиғырҙарында һәм поэмаларында уның эстетик ҡараштары ярылып ята. Үҙенең ошо фиғеленә ул һуңғы шәлкемендә лә тоғро. Был йәһәттән бигерәк тә “Ике төрлө ҡорал” һәм “Ҡәйнәм һүҙҙәренә ике яуап” тигән шиғырҙар айырылып тора. Тәүгеһендә автор, шағир ижадын Калашников автоматы менән сағыштырыу юлы аша, “Миндә лә бар үҙем ҡойған ҡорал, минең ҡорал — шиғыр, шиғри һүҙ” тип ғорурланһа, икенсеһендә иһә “Ижад бит ул — бала табыу кеүек, бала табылмай бит сәхнәлә” тип нарыҡлай. Өҫтә, “Күңел сәхифәләре” исемле китап тураһында һүҙ барғанда, Назар Нәжми һуңғы йылдарҙағы хәл-ваҡиғаларҙы иғтибар менән күҙәтеп барҙы, тип әйткәйнек инде. Күңеленә ятмағандарына киҫкен рәүештә ризаһыҙлығын белдереүҙән дә тартынып торманы, матбуғат биттәрендә бәхәсләшеп тә алғыланы ул. Уның ошо халәте әле һүҙ барған шәлкемдә лә үҙен һиҙҙереп ҡуя. “Һүндерелгән дан”да, мәҫәлән, ул Чечня һуғышына мөнәсәбәтен белдерһә, Пушкин һүҙҙәренән сығып, уларға яуап һымағыраҡ яҙылған “Ике телле”лә иһә, ике теллелекте ике йөҙлөлөккә тиңләп, ике телде белгән, ике телдә һөйләшкән өсөн генә кешегә “ике йөҙлө” тигән ярлыҡ йәбештереүгә ҡәтғи ҡаршы сыға... Әммә, илде үҙгәртеп ҡороу осоро башланғас, шағирҙы ҡаршылыҡлы уй-хистәр ҙә урап уҙманы, шикелле. “Йортта хужа — атай булған кеүек...” шиғырында, мәҫәлән, “коммунизм төҙөгән” (был һүҙҙәрҙе ҡуш тырнаҡтар эсенә автор алған. — Ә. Х.) ваҡыттарҙы иҫенә төшөрөп, “беҙ үҙебеҙ көн-төн хеҙмәт иттек, ялған тәғлимәткә суҡынып” ти ул. Ләкин тәғлимәттәрҙең ялғанмы, ысынмы икәнлегенә ныҡлап төшөнөү өсөн бик ҙур һынау, бик күп ваҡыт арауығы үтергә кәрәктер ул. Беҙ табынған һәм “бүреләр” ҡамауында булһа ла яйлап тормошҡа ашыра башлаған тәғлимәткә килгәндә иһә, шуны әйтке килә: уның әлеге уңышһыҙлыҡҡа осрауында төп сәбәпсе, бәлки, тәғлимәт үҙе түгел, ә әҙер тәғлимәтте ваҡыт талаптарынан сығып, артабан ижади үҫтерергә һәм уны кеше мәнфәғәтен үтәү өсөн файҙаланырға һәләтһеҙ талмудсылар булғандыр? Улайһа ниңә әле “Француздар Өфөлә” әҫәреңдә шағир алыҫтарҙан еҫте һиҙеүсе бүреләргә нәфрәтен белдерә? Ул бүреләр, әлеге шул ҡайһы берәүҙәрҙең бөйөрөнә таш булып ултырған тәғлимәттән баш тартҡас, айырыуса йәнләнеп, ишәйеп китте түгелме ни? Әгәр шағир күптән түгел булып үткән һайлауҙарға тиклем йәшәп, уларға әҙерләнгәндә түгелгән бысраҡты үҙ күҙҙәре менән күрһә, ниндәйерәк хистәр кисерер ине икән? Ни әйтһәң дә, заманында күккә күтәреп маҡталған, ә хәҙер шул уҡ маҡтаусылар тарафынан аяҡ аҫтына һалып тапалған (ошонан да ғәйриерәк фарисейлыҡтың булыуы мөмкинме икән?) был тәғлимәт — гуманлы тәғлимәт. Әгәр кешелек донъяһы уҙған быуат башындағы шикелле көслөк менән түгел, ә үҙ аңы һәм үҙ ирке менән ошо тәғлимәт юғарылығына күтәрелә алмаһа, әкренләп уның планета күләмендәге ҙур фажиғәгә тарыуы ихтимал, тип уйлайым мин. Фарисей һүҙенең бында Назар Нәжми адресына әйтелмәгәнлеге аңлашыла, әлбиттә. Ул бит сәйәсмән түгел, ә шағир. Шағир ҙа сәйәси мәсьәләләрҙән алыҫ торорға тейеш түгел түгеллеген. Ни өсөн тигәндә, шағир ҙа, сәйәсмән дә халыҡҡа хеҙмәт итергә, уның мәнфәғәтен яҡларға тейеш. Ләкин шағир барыбер ҙә шағир булып ҡала, сөнки ул — образдар менән эш итеүсе сәнғәт әһеле, матурлыҡҡа, ғәҙеллеккә өндәүсе. Өндәүсе генә түгел, тәү сиратта ул үҙе саф, ғәҙел булырға тейеш. Шул яғы менән ул сәйәсмәндән айырылалыр ҙа, бәлки. Назар Нәжмиһеҙ үткән биш йыл дауамында уның рухын һаҡлау һәм исемен мәңгеләштереү буйынса республикала, бигерәк тә Дүртөйлө тарафтарында байтаҡ эштәр башҡарылды. Шағир тураһында иҫтәлектәр баҫылғылай, ижадын өйрәнеүгә бағышланған мәҡәләләр сығып тора. Тере Нәжми беҙҙән алыҫлашҡан һайын, уның шәхесе олпатлана, әҙәбиәтебеҙ тарихында биләйәсәк урыны уғата ла асыҡлана төшә һымаҡ. Шағир тураһында иҫтәлектәр китабы сығарырға ла ваҡыттыр. (Әнғәм Хәбиров) 2004 й.


Инфоурок / Начальные классы / Конспекты / Конспект урока в 1 классе на тему: "Буквы К, к"\nТема: К к хәрефе һәм өнө.\nДәрес төрө: уҡыу мәсьәләһен ҡуйыу.\nУҡыу- методик комплект: УМК Сынбулатова Ф.Ш., Исламғолова Ы.Ә., Яйҡарова З.И.Әлифба: Башҡорт мәктәптәре өсөн дәреслек.- 3- сө баҫма, яңыртылған.- Өфө: Китап, 2012.- Һүрәттәре менән 148 бит.\nЙыһазландырыу: мультимедиа проекторы, компьютер, экран, дәрескә презентация.\nа) шәхси сифаттарҙы үҫтереү өлкәһендәге үҫеш:\n- китап менән эшләү оҫталығын үҫтереү\n- дәреслектәге биремдәрҙе уҡыуға ҡыҙыҡһыныу уятыу, нәфис һүҙҙең матурлығын тоя белеү, телмәреңде камиллаштырырға ынтылыу, хайуандарға, бөжәктәргә иғтибарлы булыу\nб) метапредмет өлкәһендәге үҫеш:\n- төркөмдәрҙә мәҙәниле аралашыу күнекмәләрен үҙләштереү, башҡаларҙың әйткәнен тыңлай белергә, үҙ фекереңде нигеҙләп, дөрөҫ итеп башҡаларға еткерә белергә өйрәнеү.\nв)предмет өлкәһендәге үҫеш:\n- яңы өн- хәрефте өйрәнеү, Кк хәрефенең әйтелешен иғтибарлы тыңлау, яһалышын (артикуляцияһын) күҙәтеү, шул өн менән һүҙҙәр туплау, уҡыу, өндөң тамғаһын дөрөҫ яҙырға өйрәтеү\nI.Уңыш ситуацияһы булдырыу.\nа)Психологик комфорт тыуҙырыу.\nб) Тел төҙәткестәр\nҺы- һы- һы- бигерәк матур арбаһы\nҢө- ңө- ңө- ана айыуҙың өңө\nНы- ны- ны- өңө уның өр- яңы\nНә- нә- нә- айыу беҙгә күренә\nУа- уа- уа- хуш еҫ бөркә яҙын һауа\nҒа- ға-ға- ҡарға килгән ҡарарға.\n-Хәйерле иртә, балалар!\nII.Уҡыу мәсьәләһен ҡуйыу ситуацияһы.\n-Балалар, беҙ дәрестә ни эшләрбеҙ? ( уҡыусыларҙың яуаптары)\n- Бөгөн һеҙгә түбәндәге бирелгән һүҙҙәрҙең өн-моделен төҙөп, хәрефтәр менән тамғаларға кәрәк буласаҡ .Был һүҙҙә бер хәреф һеҙгә таныш түгел. Ниндәй таныш булмаған хәреф икәнлеген белеү- һеҙҙең бурысығыҙ.\n.үгәрсен ө.ө ите.\n-Тимәк, беҙ ниндәй өн-хәреф менән танышырбыҙ?\n- Кк өн-хәрефе.\n-Дәрестә тағы нимә эшләрбеҙ?\nIII.Уҡыу мәсьәләһен хәл итеү.\nК өнөнөң тамғаһы менән танышыу.\n-Мин һеҙгә йомаҡ ҡоям. Йомаҡтың яуабын табығыҙ.\nГөлдөр, гөлдөр, гөлдөр был,\nҠыҙыл тәпей кемдер ул?\n- Күгәрсен.( слайд 1)\n-Һүҙҙең башында ниндәй өн ишетәбеҙ?\n- Кк тартынҡымы, әллә һуҙынҡымы?\n-Тартынҡы булыуын нисек иҫбатларһығыҙ?(уҡыусылырҙың яуаптары )\n-К өнө тауыш ярҙамында яһаламы, әллә шау ғына ишетәбеҙме?\nБалалар ҡолаҡтарын устары менән ҡаплап әйтеп ҡарайҙар.\n-Әйҙәгеҙ, к өнөн саҡырайыҡ.Ишетмәй икән.Әллә ҡолағы ҡышҡы һыуыҡта тонған, һаңғырауланғанмы икән!\nУҡытыусы хәрефте күрһәтә һәм балалар һығымта яһайҙар.\n1.Баҫма һәм яҙма хәрефтәр менән таныштырыу.\n2.Алфавиттан к хәрефен эҙләп табыу.\nИҫтә ҡалдырыу.Фотоға төшөрөү.\n3.Пластилиндан Кк хәрефен әҙерләү.\n-Кк хәрефе нимәгә оҡшаған?\nҠарағыҙсы, Кк хәрефе-\nКемдер килеп өҙөп киткән\nПар ҡанаттың яртыһын.\n-Бер ҡанат менән күбәләк оса алырмы? Өҙөргә яраймы һуң? Әлбиттә, ярамай. Күбәләк тә бит тәбиғәттең бер биҙәге, бәләкәй генә йән эйәһе, ул да йәшәргә хоғуҡлы.\n4.Кк хәрефен дәфтәргә яҙыу.\n-Кк хәрефе нисә элементтан тора ?\nа) Һауала яҙыу.\nб) Дәфтәрҙә яҙыу. Кк . (таҡтала өлгө биреү)\nЭште,дәфтәрҙе ауыш һалып, ручканы дөрөҫ тотоуҙан һәм хәрефтәрҙе таҙа, матур яҙыуға кәрәклекте иҫкә төшөрөү.Өлгөлө яҙыу күрһәтеү.Кк өнө һүҙҙең башында, уртаһында, аҙағында булған һүҙҙәр уйлатыу.\n5.Ял минуты. Хәрәкәттәр менән ҡабатлау.\nКәзә итә сәпәкәй.\nБәләкәй генә үҙе,\nҺөҙөп йыҡҡан үгеҙҙе.(слайд 2)\n6.Дәреслек менән эш.78-се бит.\nГөлфиә Юнысованың ике юллыҡты уҡыу һәм к өнлө һүҙҙәрҙе табыу.\nКәзә, көтөүҙән ҡайтышлай,\n7.Китаптан бағаналағы һүҙҙәрҙе уҡыу.\nкил көл иләк күнәк\nкөр күл иркә икмәк\nкер көн көйә күркә\nкөй күн үтек көрәк\nКүнәк- ведро ( слайд 3)\n9.Миңлегөл Хисмәтуллинаның Көсөгөм шиғырын уҡыу.\nКөсөгөм бар кескенә,\nӘле ул бәпес кенә,\nЭсерәмен һөт кенә,\nТорам иркәләп кенә.\n-Был шиғырҙа нимә тураһында һүҙ бара?\n-Кемдең көсөгө бар? Асыҡлау.\n10.Һүрәттәге предметҡа ярашлы һүҙҙәр табыу. 79-сы бит\nӨркә, өрә, мүкле, иркә.\nIV.Дәрескә рефлексив анализ.Баһалау.\nНомер материала: ДВ-265811


14 Сентябрь , 13:39\nРецебы, ысынлап та, бик ябай был ризыҡтың.\nБешереү-төшөрөүгә артыҡ оҫта булмағандарҙың да һәйбәт килеп сығырға тейеш. Шартлотканың ҡамыры күберәк бисквитты хәтерләтә, шуға ла алма яратмағандар уны алмаһыҙ ҙа бешерә ала.\nБеҙгә кәрәк буласаҡ: 5 йомортҡа, 1 стакан шәкәр ҡомо, 1 стакан ҡаймаҡ, 200 грамм аҡ май, бер семтем генә ванилин, махсус күпертмә (разрыхлитель), 1,5 стакан он, 4 – 5 алма, шәкәр пудраһы.\nӘҙерләйбеҙ: айырым һауытҡа ярты стакан шәкәр ҡомо һәм 5 йомортҡаның ағын айырып алабыҙ. Ҡуйы ҡатнашма килеп сыҡҡансы һәйбәтләп күпертергә кәрәк. Миксер йә булмаһа блендер менән туғылаһағыҙ, бөтөнләй шәп буласаҡ. Икенсе һауытҡа йомортҡаларҙың һарыһын һәм ҡалған ярты стакан шәкәр ҡомон һалып бутайбыҙ. Ванилин, күпертмә, ҡаймаҡ, май, ондо өҫтәп, яҡшылап болғатабыҙ. Ике һауыттағы ҡатнашмаларҙы бергә ҡушҡас, ҡуйы ҡаймаҡ һымағыраҡ масса барлыҡҡа килә.\nМайланған табаға ҡатнашманың яртыһын һалабыҙ ҙа туралған алмаларҙы теҙеп сығабыҙ. Өҫтөнә ҡалған массаны ҡойоп, алма киҫәктәре менән биҙәһәгеҙ ҙә була. 20 – 30 минутҡа алдан 180 градусҡаса йылытылған духовкаға ҡуябыҙ. Бешеп сыҡҡас, өҫтөнә шәкәр пудраһы һибәһең, һыуынғасыраҡ ашаһаң, бигерәк тә тәмле була.


Егерме өсөнсө апрелгә тиклем башҡаланың хеҙмәт биржаһының тө п геройҙары сығарылыш класс уҡыусылары буласаҡ. Ошо көнгә т иклем Халыҡты эш менән тәьмин итеү һәм мәшғүллек федераль хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса департаменты мә ктәпте тамамлаусылар өсөн Асыҡ ишектәр көн үткәрә.\nБында Өфө ҡалаһы хеҙмәт баҙарындағы хәл, йәштәрҙең эш ме нән тәьмин ителеше, үҫмергҙәргә һәм мәктәп уҡыусыларына про фессиональ йүнәлеш биреү мәғлүмәттәре биреләсәк. Теләгәндәр компьютер аша тест үтә ала.\nБөгөн хеҙмәт баҙарында ташсылар, түбә ябыусылар һәм иретеп\nйәбештереүселәр тотороҡло һорау менән ҡуллана. Уларҙың эш тәре ауыр булһа ла, эш хаҡы йыш ваҡытта юғары була. Ә бына п рограммистар, юристар һәм бухгалтерҙар бик күп. Уларға эш та быуы, бигерәк тә урта белемлеләргә, ҡыйын буласаҡ.\nБелгестәр фекеренсә, киләһе ун йылда маркетологтар, сауҙа һәм реклама өлкәһендәге белгестәр, экология һәм ген биотехно логиялары белгестәре талап ителәсәк.\nЙәй каникулдарында иһә мәктәп уҡыусыларын эшкә урынлаштыры у исемлеге лә бар. теләге булғандар ял итеп тә, аҡса эшләп т ә алыу мөмкинлеге менән файҙалана ала.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ҮҘ ТЕЛЕҢДӘН ОЯЛМА! - 2020 - Мәҡәләләр\nТыуған яҡтарҙан ситтә йәшәгәндәр белә: шул тарафтарҙа ҡапыл ғына берәй милләттәшеңде осратыу оло бер бәхет һымаҡ ҡабул ителә. Мин дә Башҡортостанымдан алыҫта оҙайлы хәрби хеҙмәт дәүерендә бындай бәхетле минуттарҙы татығыланым.\nСиләбе өлкәһенең Ҡаҙағстан сигенә яҡын урынлашҡан Ҡарталы ҡалаһында хеҙмәт иткәндә ҡаҙаҡ милләтле кешеләр ҙә күп булды. Милләттәшемә оҡшатып, бәғзе берәүһенә тап-таҙа башҡортса һүҙ ҡушып, әммә: "Я по казахски не понимаю, говори по русски!" - тигән яуап алған осраҡтар ҙа булғыланы. Шуның һымағыраҡ хәлгә тарымаҫ өсөн башҡорт кешеһен сырамытһаң да уның менән урыҫ телендә һөйләшергә мәжбүр булына ине. Унан инде, һөйләшеү акцентына ҡарап, әңгәмәсеңдең башҡорт йә татар милләтенән икәненә төшөнгәс, уға башҡортсалап һүҙ ҡуша һалырға тырышаһың. Бына шул саҡ һинең һүҙеңде яҡшы аңлаған яҡташыңдың русса яуап биреүе, йомшағыраҡ итеп әйткәндә, һис кенә лә кәйеф өҫтәмәй ине. Туған телендә һөйләшергә тартынған, үҙ милләте өсөн оялған был яҡташҡа ҡарата, әлбиттә, хөрмәт тойғоһо һүрелеп тә ҡуя ине.\nЙәш лейтенант ваҡыттарҙа һиңә ҡарағанда юғарыраҡ званиела булған офицер-яҡташтарҙың үҙҙәрен ана шулай һауалыраҡ тотоуы айырыуса күҙгә ташлана торғайны. Ғиззәтуллин, Гәрәев, Зөбәйеров һымаҡ күңелгә ятып торған фамилиялы, башҡорт йөҙлө яҡташтарҙы осратып, улар менән үҙ телемдә һөйләшергә өлгәшә алмауыма ныҡ ҡыйынһына инем. Үҙеңдән юғары (майор, подполковник) званиела булған был ағайҙарға иҫкәрмә яһап та булмай бит әле. Ә инде званием үҫә төшкәс, киреһенсә, түбәнерәк йә үҙеңә тиң яҡташтың башҡортса һөйләшергә тартынғанын күрһәм, уға "Үҙ телеңде хөрмәт итмәйһеңме әллә, нишләп башҡортса һорауға башҡа телдә яуап бирәһең?" тип, ҡыйыуыраҡ "һөжүм итә" башлай инем. Күптәре башҡалар ишетеп ҡалмаһын, тигәндәй, тирә-яғына ҡаранып алғас, тауышын әкренәйтә биреп, туған телен "хәтергә төшөрә" башлай…\nБыл һүҙем сит тарафтарҙа ғүмер иткән милләттәштәр хаҡында булды. Ә бына республикабыҙҙа, тыуған ерендә йәшәп тә әсә телен белмәгән йә белгән хәлдә лә, туған телендә һөйләшкеһе килмәгән миләттәштәребеҙ - бөтөнләй башҡа мәсьәлә. Мине бына шул яҡташтарыбыҙ айырыуса борсой. Минеңсә, мәктәптәрҙә тап ошо категория кешеләрен - үҙ башҡортоңдо "башҡортлаштырыу" эшенә ныҡ иғтибар бүленергә тейештер. Мәктәпте тамамлап сығыуына һәр башҡорт балаһын үҙ телендә иркен һөйләшерлек итеп өйрәтеү, ә уларҙы уҡытҡан башҡорт теле уҡытыусыларын яҡшы ғына итеп аҡса менән стимуллау ҙа кәрәк, тип һанайым. Телен хөрмәт итмәгән милләттәштәребеҙҙең ҡайсаҡ намыҫына (беҙҙең яҡта әйтмешләй "зыйтына") тейгеләп, ҡыҙартып алыуҙар, бәлки, ыңғай тәьҫир итер ине. Яҙыусы Әхмәр Үтәбай яҙмаһынан бер өҙөк: "…Милләттәштәребеҙ йыйылған бер мәжлестә аралашыу урыҫ телендә барғас, арабыҙҙағы берҙән-бер урыҫ кешеһе: "Үҙ телегеҙҙә һөйләшегеҙ, мин башҡорт телен аңламаһам да, һеҙҙең насар һүҙ һөйләмәҫегеҙҙе яҡшы беләм", - тип әйтеп һалды. Уның һүҙҙәре күңелебеҙгә май булып яғылһа ла, аралашыу нисек башланһа, шул телдә дауам итте. Бер аҙҙан Бөйөк Ватан һуғышы яугиры һүҙ алды. Ул: "Мине милләттәштәребеҙҙең үҙ-ара туған телебеҙҙә аралашмауы борсой. Беҙ шуның өсөн ҡан ҡойҙоҡмо ни? Күпме яуҙаштарым һуғыш яланында ятып ҡалды, бик күптәре яуҙан иҫән-һау ҡайтып, ошо көнгә килеп етә алманы. Улар фашизмға ҡаршы көрәштә йәндәрен аямай ҡорбан булғанда, ейәндәренең, киләсәк быуындың үҙ туған телендә аралашыуы хаҡында ла хыялланды. Улар үҙ ғүмерен бушҡа бирҙеләрме ни?.." тине, күҙҙәренә йәш алып. Бәғерҙәребеҙгә төйөр ултырҙы, күҙҙәребеҙгә йәш тығылды. Мәжлес туған телебеҙҙә дауам итте…"\nТранспортта йә башҡа берәй йәмәғәт урынында булһынмы, башҡортса һөйләшергә оялған яҡташтарыбыҙҙы йыш ҡына күрергә тура килә шул. Ҡасандыр Советтар Союзы мәлендә һалынған "ҡалыптан" һаман сығып китә алмайбыҙ. Ғүмер буйы ауыл ерендә йәшәп, ҡалаға ҡунаҡҡа килгән бер әбейгә ҡала автобустарының береһендә ҡыҙының "Мама, я тебе билет взяла", тигән һымағыраҡ өндәшеүенә шаһит булғайным. "Нишләп әпсәңә (беҙҙең Баймаҡ яғында "әсәйеңә", "әсәңә" тигәнде ҡайһы берҙә шулай итеп әйтәләр) ғүмере ҡулланмаған һүҙ менән өндәшәһең?"- тип тәнҡитләп тә алдым башҡалар алдында башҡортса һөйләшергә оялған был танышымды. Шулай уҡ бәғзе берәүгә телефондан шылтыратһаң, урыҫ телендә һиңә яуап бирә икән, тимәк ул йә поликлиникала йә магазинда, йә булмаһа, башҡа йәмәғәт араһында йөрөп ята, тип фаразларға ҡала. Әйтерһең дә, үҙ телеңдә һөйләшкәнебеҙ өсөн беҙгә яуапҡа тарттырылыу хәүефе янай…\nСағыштырыу өсөн башҡа халыҡтарҙы алып ҡарайыҡ әле. Кавказ, Урта Азия вәкилдәре булһынмы, улар бер ҡасан да (хатта Советтар Союзы осоронда ла) үҙ теленән оялманы. Йыш ҡына әрмелә шундай күренешкә шаһит була инем. Берәй яҡташын осратып, шунда уҡ ҡосаҡлашып, танышып алалар ҙа, тирә-йүнгә хатта иғтибар ҙа итмәй, иркенләп үҙ телендә һөйләшә башларҙар ине. "Нишләп урыҫса һөйләшмәйһегеҙ?" тип бер кем дә уларҙы әрләмәне. Ә беҙҙең халыҡтың башҡалар араһында үҙ телендә аралашмауы артыҡ әҙәплелектән киләме икән, тип уйлап ҡуям ҡайсаҡ, әллә… туған теленән оялыуынанмы? Шундай ғәҙәт тик беҙҙең башҡортта ғына түгел, татар, сыуаш, мари, мордва милләтле кешеләрҙә лә бар. Саманан тыш "әҙәпле" булған өсөн дә ошо халыҡтарҙың туған тел мәсьәләһе бөгөнгө көндә иң киҫкен проблемаларҙың береһе булып торалыр, бәлки… Уйланырға урын бар, ҡәҙерле милләттәштәрем!\nТирә-йүндә һине аңламаған башҡа милләт вәкилдәре булған осраҡта нисегерәк һөйләшеү кәрәклеге хаҡында Бәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләмдән шундай риүәйәт бар: "Өсәү араһындағы ике кеше өсөнсөһө белмәгән телдә йә иһә уға ишеттермәй, шыбырҙашып һөйләшергә тейеш түгел. Ә инде дүрт һәм унан күберәк кеше булған ерҙә - мөмкин…" Әхмәр Үтәбай иҫкә алған мәжлестәге һымаҡ, арала икенсе бер милләт вәкиле бар, тип, бөтә йәмәғәттең уның теленә күсеүе шәриғәт күҙлегенән сығып ҡарағанда ла дөрөҫ түгел. "Арала башҡорт кешеһе бар", тип, бер ерҙә лә беҙҙең телгә күсмәйҙәр ҙә баһа. Балтика буйы илдәрендә, Украин ерендә күпләп йәшәгән урыҫ халҡының тел мәсьәләһе ифрат киҫкен тороуын, ундағы рустарҙың эске кисерештәрен аңларға була. Сит ерҙә ғүмер итеп, үҙенең туған телен һаҡлап алып ҡалырға тырышҡан, балаларына өйрәтергә теләгән был кешеләр маҡтауға лайыҡ, тип һанайым. Ә үҙебеҙҙең Башҡортостанда йәшәп тә үҙ теленә бөтөнләйгә битараф булған милләттәштәремде бөтөнләй аңламайым. Башҡорт ерендә башҡорттар өсөн башҡорт теле мәсьәләһе бөтөнләй проблема булып торорға тейеш түгел дә бит...\nБаштараҡ, мәктәптәрҙә балаларға телде яҡшы итеп өйрәтеү зарурлығы хаҡында яҙып үткәйнем, әммә был мәсьәләне хәл итеү, башлыса, ата-әсәнән тора. Үкенесле, әммә ата-әсәһе башҡорт телен яҡшы белгән ғаиләләрҙә лә күп кенә балалар "пап, мам" тип телен аса. Урамда ла, балалар баҡсаһында, мәктәптәрҙә, өйҙә балаларының тик урыҫ телендә генә аралашыуы күптәрҙе бөтөнләйгә борсомай… Үҙемдең улдарымдың хәрби ҡаласыҡта тыуып үҫеп тә, башҡорт телендә таҙа һөйләшеүенә ҡыуанам. Әммә башҡортса теле асылып, һин дә мин һөйләшеп йөрөгән ейән һәм ейәнсәрҙәребеҙҙең, әлеге "һыйпафон"дары арҡаһындамылыр, йәһәт кенә урыҫсаға төшөп барыуҙары борсолдора әле шулай ҙа. Башҡорт мәктәбенә лә йөрөйҙәр йөрөүгә. Хатта "Башҡорт теле"нән "бишле"ләр ҙә алып ҡайталар. Ситтән шым ғына килеп, үҙ-ара һөйләшкәндәренә ҡолаҡ һалһаң, уларҙың сит телдә һөйләшә башлағанын ишетәһең. Хатта улар ыңғайына бәғзе ваҡыт, мәшһүр шағирыбыҙ Әнғәм Атнабай бер шиғырында әйтмешләй, "урыҫсалап һуҡа һөрә" башлаған ерҙән, үҙеңде тотоп алып ҡалаһың. Ошо мәсьәләне бер ҡасан да күҙ уңынан ысҡындырмайыҡ әле, ҡәҙерле милләттәштәр. Шунһыҙ - эш харап!\nЯҙылған: 30.10.20 | Ҡаралған: 333


Ырымбур өлкәһендә башҡорт милли ризығын иң тәмле бешереүселәр билдәләнде - kurultai.ru\nЫрымбур өлкәһендә башҡорт милли ризығын иң тәмле бешереүселәр билдәләнде\n23 сентябрь 2020, 15:33\nЫрымбур өлкәһенең Башкорт тарихи-мәҙәни үҙәге милли аш бешереүселәр араһында онлайн-конкурс үткәрҙе. Ул төбәктә уҙғарылған башҡорт милли аш-һыуы аҙналығын сиктәрендә ойошторолдо.\nКонкурсҡа 17 эш ебәрелде. Уларҙың бер өлөшө Ырымбур өлкәһенән, атап әйткәндә Ырымбур, Орск ҡалаларынан, Александровка, Адамовка, Гай, Ҡыҙыл Гвардия, Төйлөгән райондарынан булды, ә бер өлөшө Башҡортостандың Ейнәнсура һәм Хәйбулла райондарынан килде.\n«Шуныһы ҡыуаныслы, конкурста тотош ғаиләләр менән ҡатнашыусылар булды. Сөнки көнкурстың төп маҡсаттарының береһе—башҡорт милли аш-һыуының серҙәрен өлкәндәрҙән йәш быуынға тапшырыу ине. Беҙ ҡатнашыусыларға рәхмәт еткерәбеҙ һәм ҡотлайбыҙ. Оло рәхмәтебеҙҙе шулай уҡ бағыусыбыҙ, фермер Тимур Мәмбәтовҡа еткерәбеҙ. Ул еңеүселәргә бүләктәрҙе тәҡдим итте»,— тип белдерҙе Ырымбур өлкәһенең Башҡорт тарихи-мәҙәни үҙәге белгесе Илмир Мәмбәтов.\nКонкурста еңеүселәрҙең береһе Илшат Нәҙерғолов «аш-һыу бүлмәһе ҡатын-ҡыҙҙар өсөн» тигән ышаныуҙың ялған икәнен күрһәтте. Илшат Ырымбур ҡалаһында йәшәй, «Туҡсоран» музыкаль төркөмөнөң солисы, «Ырымбур өлкәһе ҡурайсылары берләшмәһе» етәксеһе. Ул оҫта итеп картуф менән ҡыҫтыбый бешереп күрһәтте.\nИкенсе еңеүсе—Ырымбур өлкәһе Иҫәнгилде ауылынан Рәисә Сарбаева. Уға еңеүҙе бишбармаҡ килтерҙе.


Сәнәғәт объектында хәүефһеҙлек мөһим\nРайон прокуратураһы "Коммунальщик", "Тепловодоканал", "Аҡбуҙат" йәмғиәттәрендә – торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһендә, шулай уҡ "Башнефть -Розница" ойошмаһының Өфө нефтебазаһының Мөрсәлим участкаһында хәүефле производство объектында сәнәғәт именлеге тураһында ҡануниәттең үтәлешен былтыр тикшергәйне.\nБындай хәүефле производство объекттарына предприятие, йәки уның цехтары, участкалары, майҙансыҡтары һәм бүтән төрлө производство объекттары ҡарай. Ундағы сәнәғәт хәүефһеҙлеге кеше һәм йәмғиәтте ошо объекттарҙағы аварияларҙан һәм уның эҙемтәләренән һаҡлауға ҡайтып ҡала. Ҡануниәтте боҙоу һәләкәткә илтеүе, һөҙөмтәлә граждандарға ауыр ҡурҡыныс эҙемтә килтереүе ихтимал.\nТикшереү мәлендә 14 федераль закондың боҙолоуы асыҡланып, 4 күрһәтмә индерелде. Уның ҡаралыуы һөҙөмтәһендә 3 кеше – дисциплинар, 3 вазифалы кеше административ яуаплылыҡҡа тарттырылып, дөйөм 60 мең һум суммала штраф һалынды. Ҡануниәткә ҡаршы килгән хоҡуҡи актҡа протест ҡуйылды.


Гейне Өсөн Уйын – Уйын Бушлай Онлайн Секс\nГейне Уйын Өсөн Бөтә Бара, Тип, Һеҙ, Кәрәк, Өсөн Кончать\nҠасан беҙ булдырған был сайт, беҙ белмәгән, гейне кәрәк. Һәм был түгел, сөнки беҙ уҡыусыларҙың фекерен белергә. Әммә беҙ донъяла порно йүнәлештә уҡый аласаҡ. Беҙ ошо категория нигеҙендә иң популяр коллекцияһын йыя, ул порно өсөн хардкорный интернетта табырға була. Был исемлегенә индереү беҙҙең кеүек ябай һәм секс-төрөп, гейне һәм башҡаларҙың-уйын сайттары, был исемлеген төҙөй башланы. Беҙ быға инаныу өсөн, тип, булыу-булмауға ҡарамаҫтан, ниндәй һеҙҙең яратҡан gnu, улар һеҙ беҙҙең сайттарҙа башҡарыла ала., Бөтә кимәлдәге коллекцияны үҙ эсенә интенсив, ҡасан тураһында секс, көсләү өҫтөнлөк ролле уйын ҡолдарының фантазиялары һәм татлы мөхәббәт тураһында тиклем дәрестәре менән булдылар. Шулай уҡ мажаралы уйындар беҙҙең мөғжизә булып, булырмын тоторға сезне курста бәйле, уйын тәҡдим итә, һәм беҙ, улар ярҙамға бер ни тиклем ваҡыт һеҙҙе үлтерергә, һеҙҙе шулай уҡ әлегә возбуждаться.\nБөтә уйындары беҙҙең иң яҡшы коллекция графикаһы менән, уңайлы мәл бирелә. Сөнки беҙ индергән ғына был HTML5 китапхана-уйын. Был процесс ҡатмарлы һәм ҡыҙыҡлы уйын тәҡдим итә, уйыны, тауыш эффекттары һәм уларҙың идеаль хатта. Бынан тыш, улар аласыз теләсә ниндәй төҙөлөшө тергеҙелә, һеҙ уларҙың булыуы мөмкин, сөнки улар туранан-тура һеҙҙең браузер теҙмәһе. Беҙ уларҙы хатта протестировать һәм android ios айланмалар, күңел, тип непорочное сенсор экран уйын процессы., Күп функциялы һәм башҡа беҙҙең сайтта буласаҡ, һеҙҙең тәжрибә мәжбүр була ғашиҡ була, беҙ уны тәҡдим итә. Презентация түбәндәге тексты уҡығыҙ был хаҡта беҙгә бөтәһе лә хәүефле.\nБыл Шатландыра Фантазия Ниндәй Уйын Сексуаль\nОшондай эштәр беҙҙең күп уйын булды менән коллекцияһын иң ауыр һайлау шул, һеҙ унда теләгән уйнай. Ябай һәм ағзалары, үҙ йөрәген тыңлай. Һеҙ әйткән ул, ниндәй ул бөгөн кис сумасшедший оргазм өсөн һын кәрәк. Ә һуңынан юл эҙләп киләйем һы таба. Беҙ бөтә браузерҙәр контент дөрөҫ, барыһы өсөн, ул һеҙҙең эҙләү һөҙөмтә бирмәне. Уйын беҙҙең бөтә жанр булып, ҡәнәғәт килтереү буйынса улар-төрлө. Бер яҡтан, беҙ бында уйындарын алырға булдым, һеҙ кончать мәжбүр иткән, һеҙгә биргән, бөтә түшәк-ара килешеп эш итеү тәжрибәһе менән порно һеҙгә ул кәрәк., Беҙҙә уларҙы табыу мөмкин категория секс-симулятор, интенсив был секс барыһы өсөн кәрәк булған.\nУйын бер нисә енси хардкорный шул уҡ ваҡытта беҙҙә бар, һеҙ унда төп герой менән ҡайһы бер кешеләрҙең фантазияһы иң ҡайнар беренсе алалар наслаждаться. Мәҫәлән, беҙҙең ғаилә нәҡ һеҙ сайттың уйынын сексуаль тойоуҙан тыш, ағалы-ҡустылы тип хис булһа, ул. атаһы йәки инцест мәлдә-осрашҡандарҙыр. Уйын тағы бер төрө, популяр платформой беҙгә килмәй ул, - был гей симулятор-танышыу, улар аласыз наслаждаться гея идеаль тормош һәм енси, бөтә персонаждар менән бәйләнеш төрҙәре, уларҙы ысын хис-тойғолар үҙе өсөн булмаһа, һеҙҙең кеүек етер улар бирерҙәр., Уйындар бик күп һәм хардкорный сайттар, улар һеҙ бәхетле егет эшләй. Бөтә һанап дауам итә, уларҙың мәғәнәһе юҡ, шуға күрә мин уларҙы һеҙгә бөтә мөмкинлектәр аса, ҡарарға һәм уйнарға.\nСайтта Тура Килә, Һәм Ул Һеҙҙең Өсөн Барлыҡ Уйын Өлкәндәр Өсөн\nGay эконом ваҡытта һәм эконом People-был өр-яңы сайт тәҡдим итә торған бөтә кәрәкле нәмә геймер хәҙерге ололар. Бөтәһенән элек, беҙҙең өсөн музыка ҡоралдары һәм раят битен ҡарау дөрөҫ булһа, һеҙ унда уйын уйнап алабыҙ браузер үҙенең генә түгел, әммә һеҙ шулай уҡ аласыз, уның нигеҙендә һәм башҡа уйынсы менән бәйләнештәр бүлеге комментарий рәхәт уйын аша баһалана. Һеҙ хатта аласыз һайлаусылар исемлегендә үҙенең уйындарын һаҡлап ҡалалар, ул икенсе тапҡыр булырға мөмкин, ҡасан һеҙ шашып был сайтта, тик шул осраҡта, әгәр һеҙҙең браузер дә таҙартып, үҙ тарихы. Прогресс, һеҙҙең ҡайһы бер уйындар барҙы, шулай уҡ шарттарҙа һаҡлау булһа, шул уҡ ваҡытта., Беҙҙең сайтта һеҙ ала һәм бик күп башҡа функцияларын, улар һеҙ яһаны ла йәшәүе ҡыҙыҡлы. Бөгөн кис үҙем өсөн уйнауҙарын дауам итә һәм уларҙың бөтә асылған.


Имән балыуан (әкиәт) // Фольклорный архив Башкирского государственного университета\nНазвание: Имән балыуан (Дубовый парень).\nМесто записи: БАССР, Хайбуллинский район, д. не указано (предположительно Бурибай).\nИсточник публикации: том № 4 фольклорного архива кафедры башкирской литературы. Материалы фольклорной экспедиции в Хайбуллинский район Башкирии; л. 123-127.\nЗаписано Не указано (предположительно от Тулибаева Рахматуллы Киньягуловича, 69 лет). Имена фольклористов не указаны.\nИмән балыуан (әкиәт)\nБорон бер әбей менән бер бабай булған. Балалары булмаған. Бер көндө бабай утын ҡырҡып тора икән. Ҡуйынына тап инеп киткән. Бабай әбейгә: "Бала таптым, бала таптым", - тигән. Сәңгелдәккә һалһалар, тап бала булған да ҡуйған, ти. Бала көндән көн үҫкән. Уға Имән балыуан тип исем ҡушҡандар.\nИмән балыуан урамға сығып уһнағанда бер баланы бер илата, икенсеһен ике илата.\n- Балаларға тыныслыҡ юҡ. Ошо балаңды юҡ ит - тип күрешеләре көндә быларға килә икән.\nӘбей менән бабай малайҙарын айыулы урманға утынға ебәрәләр. Балта тауышына айыу килеп сыҡҡан. Имән балыуан айыуҙы егеп утынды өйҙәренә алып ҡайтҡан. Ҡайтҡас айыуҙы бикләп ҡуйған.\nИкенсе көндө, малайҙы шүрәле ҡытыҡлап үлтерһен тип, шүрәлеле урманға утынға ебәрәләр. Малай Шүрәлене күргәс "Ҡыҫтырғыс уйнайыҡ", - ти. Имән балыуан шүрәленең ҡулын ҡыҫтырала ла аны егеп, әйләренә ҡайта.\nАптырағас, атаһы малайын аҙаштыра. Бара-бара Имән балыуанға бер малай осрай.\n- Һаумы, һин кем булаһың? - тигән Имән балыуан.\n- Мин - Тирәк балыуан, - тигән теге. Былар ары киткәндәр.\nАларға һарай балыуан осраған. Ул: "Аҙашып китеп ултырам. Өсәү юлдаш булайыҡ", - тигән.\nБылар бара торғас, ҡараңғы төн булған. Алыҫта шәм күренгән. Шәм күренгән өйгә барып инһәләр, бер ҡыҙ ғына булған. Аны баҫтырып сығарып ебәргәндәр. Был өй тирәһендә мал к-ү-үп булған. Бер йылҡыны һуйып ҡаҙанға һалғандар. Имән белән Һарай балыуан сығып киткәндәр. Тирәк балыуан аш бешерергә ҡала. Аш бешкән икән, бер бабай килеп инә. Аның һаҡалы мең ҡарыш, үҙе бер ҡарыш, ти.\n- Әпкил итеңде, ашат, - тигән ҡарт.\n- Иптәштәрем ҡайтһын, бергәләп ашарбыҙ, - тигән Тирәк балыуан.\n- Әле бында, һин үҙемдең малымды үҙемдән ҡыҙғанаһыңмы? - тигән дә егетте таҡтаға ҡыҫтырып, үҙе итте ашап сығып киткән.\nИптәштәре ҡайтып, һорағандар:\n- Ҡайҙа ашың, бештеме?\nТирәк балыуан, таҡтанан өҙөлөп-мөҙөлөп төшөп, яңы ғына аш һалған икән. Икенсе көндө Һарай балуан ҡала. Теге ҡарт тағы ла килә лә аш таптыра башлай. Егет: -\nТороп тор, иптәштәрем ҡайтһын, - тигән. Ҡарт Һарай балыуандың иренен таҡтаға ҡыҫтыра ла, итте ашап бөтөп, китеп бара.\nӨсөнсө көндө өйҙә Имән балыуан ҡала. Көндәгесә теге ҡарт килә лә: Ас ишегеңде, - ти.\n- Беҙгә килгән кеше үҙе асып инә, — тип яуап биргән егет.\n- Сисендереп, түргә мендереп ултырт.\n- Беҙгә килгән кеше үҙе сисенеп менеп ултыра.\n- Ашарға килтер.\n- Беҙгә килгән кеше сабыр итә торған - тип яуаплаған Имән балыуан. Һәм ҡартты өй башына һаҡалынан бәйләп ҡуйған. Иптәштәре ҡайтҡан. Имән балыуан иптәштәренә картты күрһәтмәксе булып, өй башына алым менһә, ҡарт һаҡалын өҙөп ҡасҡан икән, ти. Ултыра торғас, ҡарттың ҡыҙы килеп ингән. Ҡыҙҙы баҫтыра киткәндәр. Бер тауға килеп еткәндәр. Ҡыҙ бер таш аҫтына инеп киткән. Ташты Тирәк балыуан тибеп ҡараған - асалмаған. Һарай балыуан тибеп ҡараған - асылмаған. Имән балыуан типкән икән, таш асылған. Имән балыуан тимер сынйырға бәйләнеп ҡоҙоҡҡа төшөп киткән. Баҡтиһәң, анда өс ҡыҙ ефәк иләп ултыралар икән. Ҡыҙҙарҙы егеттәргә сығарып биргән. Һарай балыуан менән Терәк балыуан, сынйырҙы өҙөп. Имән балыуанды ҡоҙоҡҡа төшөрөп ебәргәндәр. Бара торғас, Имән балыуан бер әбейҙе осратҡан. Теге төкөрөгө менән ҡамыр баҫып ултыра икән.\n- Ниңә, инәй, әллә һыу юҡмы?\n- Ҡуй инде, ҡуй. Күлдең хужаһы һыу бирмәй, - ти икән әбей.\nИмән балыуан, инәйҙең силәген алған да, һыу килтереп биргән. Һәм ары киткән. Бара торғас, бер әбейҙе осратҡан. Ул да төкөрөк менән икмәк баҫып ултыра икән. Имән балыуан инәйгә һыу килтереп биргән дә:\n- Инәй, яҡты донъяға сыға торған юлды беләһеңме? - тип һораған.\n- Бар, бар. Анау сәмерғоштоң балаларын аждаһа үлтерә лә китә. Аждаһаны үлтер. Сәмерғош һине яҡты донъяға алып сығыр, - тигән әбей.\nЕгет аждаһаны үлтергән. Сәмереғоштоң балаһы:\n- Әсәм яҡты донъяға сығып киткәйне. Килһә, һине ашар, - тип ҡурҡып, егетте йәшергән. Әсәһе килгән дә: Әҙәм еҫе сыға, - ти икән.\n- Ошо әсәм булһа, кеше ашап йөрөй ҙә кеше таптыра, - ти икән сәмерғош балаһы.\n- Күрһәт, күрһәт. Ҡайҙа йәшерҙең аны, - ти сәмерғош.\n- Бар ҙа ул барлығын. Ул аждаһаны үлтергәйне, - тигән балаһы. Сәмерғош кешене күреүе булған, йотоп ебәреүе булған. Балаһы: "Алтын йотто, алтын йотто", - тип ҡабатлағас, Сәмерғош егетте ҡоҫҡан. Егет әлегенән дә һәйбәт булып киткән. Сәмерғош: Ҡырҡ силәк турғай, ҡырҡ силәк һыу әҙерлә. Мин һине яҡты донъяға алып сығам, - тигән. Сәмерғош - уң яғында һыу булған, һул яғында турғай булған егетте яҡты донъяға алып сығып киткән. Бара торғас, егеттең һыуы ла, турғайы ла бөткән. Аптырап тормай, ул ботон киҫеп ашатҡан. Сәмерғош яҡтыға сыкҡас, һорай икән:\n- Ни ул? Һуңынан ашатҡаның бигерәк тәмле ине?\n- Бот итем ине, — тигән егет.\nСәмерғош егеттең ботон ялаған икән, яраһы бөткән дә ҡуйған. Егет, ҡайын тамырын соҡоп, шуны ҡосаҡлап йоҡоға киткән. Төнөн ел-дауыл ҡупҡан. Егеткә бер нимә лә булмаған. Унан ары киткәс. Ҡап-ҡара көйөп бешкән бер икмәк табып алған. Ары киткән, бик һәйбәт бешкән икмәк табып алған. Тағы киткән, сейерәк булып бешкән икмәк табып алған. Бара торғас, Һарай балыуан менән Терәк балыуандың йоҡлап ятҡан ерендә осратҡан. Уларҙы бисәләре менән үлтергән. Үҙенең бисәһен генә алып ҡалған.\nТеге икмәктәрҙе бисәһе күмеп ҡалдырған булған. Улар бала-сағалары менән көн күрә башлағандар, ти.\nИмән балыуан (әкиәт) [Электронный документ] // Фольклорный архив Башкирского государственного университета: электронное научное издание / под ред. Б. В. Орехова, А. А. Галлямова. [20112018]. Дата обновления: 11.02.2014. URL: http://lcph.bashedu.ru/editions/efolk.php?go=folk_id.262&w=%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD (дата обращения: 20.08.2018).


Байрам бер кемде лә урап үтмәйәсәк\nБөгөн Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында ла шыршы байрамы үтте. Сараға аҙ тәьмин ителгән, күп балалы ғаиләләрҙә тәрбиәләнеүсе һәм мөмкинлектәре сикләнгән балалар саҡырылды.\nОйоштороусылар билдәләүенсә, театр мөмкинлектәре сикләнгәндәр өсөн тулыһынса яраҡлаштырылған. Шуға ла шыршы байрамын тап ошонда үткәрергә ҡарар ителә. Бөгөн театр сәхнәһендә балалар өсөн өс тамаша ҡуйылды. Уларҙың һәр береһендә 300-гә яҡын кеше ҡатнашты. Байрамға балалар ғына түгел, ата-әсәләр ҙә ентекле әҙерләнгән.\nБаш ҡалала социаль категорияға ҡараған балалар өсөн шыршы байрамы 10-сы тапҡыр ойошторолдо. Быйылғыһында 2 меңдән ашыу бала ҡатнашы. Уларҙың 350-һе өйҙәренән сыға алмай. Уларҙы социаль үҙәк белгестәре барып ҡотлаясаҡ.


Батырҙар мәңге хәтерҙә\nБөйөк Ватан һуғышына Максим Горький исемендәге 3-сө гимназиянан 42 һалдат фронтҡа алына. Кисә генә парта артында ултырған үҫмерҙәр яу яланында тиңһеҙ батырлыҡ күрһәтеп, тыуған ерҙе дошман утынан һаҡлап ҡалыуға үҙ өлөшөн индерә. Бөгөн уларҙың исемдәрен белем усағы ҡәҙерләп һаҡлай. Йыл һайын, гимназияла 9 май байрамы алдынан митинг-концерт, уҡыусылар өсөн батырлыҡ дәрестәре уҙғарыла.\n08 май, 22:06\nКем илдең иң көслө студент-программисты?\nӨфө илдең иң көслө студент-программистарын ҡабул итте.\nМәғариф өлкәһе лә яңыра\nПрезидиум ултырышында мәғариф учреждениеларының матди-техник базаһын нығытыу программаһы ла ҡабул ителде. Уға ярашлы, республиканың белем биреү өлкәһен үҫтереүгә бер миллиард һумдан ашыу аҡса тотоноу ҡаралған. Әгәр төбәк ҡаҙнаһынан быға тиклем дәүләт учреждениелары ғына төҙөкләндерелһә, быйыл муниципаль иҫәптәге мәктәптәр ҙә ремонтлана.\n03 май, 23:04\nБашҡорт Википедияһын мәғлүмәт менән байытыусылар Германияла ойошторолған Халыҡ-ара конференциянан ҡайтты.\n01 май, 21:45\nЕңеү көнө алдынан юғары уҡыу йорттары студенттары тарихтан тест һорауҙарына яуап биреп, белем кимәлен тикшерҙе. "Башҡортостан" дәүләт телерадиокомпанияһы башланғысы менән ойошторолған мәғариф акцияһында ике йөҙҙән ашыу егет-ҡыҙ ҡатнашты.\nБашҡорт теленән төбәк диктанты һөҙөмтәләре интернет селтәренә ҡуйылды\nБыйыл төбәк диктанты дүртенсегә ойошторолдо. Республика һәм Рәсәй ҡалаларынан тыш сараға сит илдәр ҙә ҡушылды.\nМәскәү педагогтары Башҡортостан тәжрибәһен уртаҡлаша\nРеспубликаға илдең баш ҡалаһынан бер төркөм мәғариф хеҙмәткәрҙәре килде. Ҡунаҡтар Өфөнөң белем усаҡтарында һәм мәктәпкәсә белем биреү\nРеспубликала тәүге онлайн магистратура булдырылды\nМифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетында хәҙер магистратурала дистанцион уҡыу формаһында белем алырға мөмкин. Йә иһә уҡыусыларға лекция тыңлар өсөн университетҡа килеп йөрөргә тура килмәйәсәк. Был яңылыҡ айырыуса эшләүсе кешеләр өсөн уңайлы.\nСалауат районы Арҡауыл ауылында йәшәүсе Хәнифә Искәндәрова туҡһан йәшен тултырыуға ҡарамаҫтан, һаман да сафта. Тирә-яҡ ауыл мәктәптәрендә уҡыусылар менән осрашыуҙарға йөрөй. Тиҫтәнән ашыу ваҡытлы матбуғат баҫмаларын алдыра.\n24 апр, 21:24\nУрал аръяғы агросәнәғәт колледжында буласаҡ абитуриенттар өсөн асыҡ ишектәр көнө үтте\nУнда ҡала мәктәптәре уҡыусылары ҡатнашты. Һөнәри белем биреүҙән тыш, уҡыу йортонда студенттарҙың ижади һәләтен асыуға ла ҙур иғтибар бүленә. Күптән түгел колледждың “Ирәндек” фольклор ансамбле Өфөлә үткән республика “Халыҡ ынйылары” конкурсында өсөнсө урын яулаған.\nДәүләт һине уҡытты, ҡулыңда йүнәлтмә, рәхим ит эшкә\nСоветтар осоронда тап ошо система менән эшләнеләр. Уҡыу йортон тамамлаған йәштәрҙән ҡайҙа эшкә барырға теләүен һорап тормағандар. Кемдер күрше ауылға эләккән, кемгәлер республикала ҡалыу бәхете тейһә, бәғзеләр хатта, сит төбәктәргә лә ебәрелгән эшкә. Уның ҡарауы, бер нисә социаль мәсьәлә хәл ителгән. Беренсенән, эш таба алмай аҙапланмағандар, икенсенән, төпкөлдәрҙә кадрҙарға ҡытлыҡ булмаған, ә өсөнсөнән ауылдар йәштәр менән тулыланып торған. Бәлки, шуғалыр ҙа был алымды киренән ҡайтарыу тураһында һүҙ ҡуйыртыла. Йәғни, бюджетта уҡығандарҙың барыһы ла кәм тигәндә дүрт йыл йүнәлтмә буйынса эшләргә тейеш.\nРеспубликала һуңғы ҡыңғырау һәм өлгөргәнлек аттестаттарын тапшырыу көндәре билдәләнде\nМәғариф министрлығы тантаналы сараларҙың үткәрелеү ваҡытының яҡынса көндәрен билдәләне. Туғыҙынсы синыф уҡыусыларына өлгөргәнлек аттестарын тапшырыу көнөн урындағы муниципалитет үҙе хәл итә.\nҺәр мәктәпкә 100 мегабит\nРеспублика мәктәптәренең 95 проценты яңы уҡыу йылына юғары тиҙлекле интернет менән тәьмин ителәсәк. Әле Башҡортостанда ике йөҙҙән ашыу мәктәп интернетҡа бөтөнләй тоташтырылмаған. Йыл аҙағына тиклем барлыҡ белем усаҡтарын да заман коммуникациялары менән йыһазландырыу ҡаралған.\nБөгөн республика халҡы рус теленән тоталь диктант яҙҙы\nБыйыл текст "Зөләйха күҙҙәрен аса" романы менән билдәлелек алған автор Гүзәл Яхинаның ижадынан алынған. Филологтар билдәләүенсә, уның әҫәре рус теленең бар грамматик һәм пунктуацион талаптарына ла яуап бирә.\nБөгөн Өфөлә ата-әсәләрҙең дөйөм йыйылышы үтте. Сарала ата-әсәләрҙең хоҡуҡтары хаҡында һүҙ барҙы, баш ҡаланың махсус комитетын ойошторорға хәл ителде.\nРобот йыйыусылар мәккәһе\nБашҡорт дәүләт университетының Стәрлетемаҡ филиалы тәбиғи фәндәр фәнни-производство базаһында Рәсәйҙә иң беренселәрҙән булып СТАН компанияһы уҡыу компетенциялары үҙәге асылды. Икенсе Республика асыҡ фестивалендә үҫмерҙәр үҙҙәре йыйылған роботтарҙың мөмкинлектәрен барланы.\nНефть етештереү нескәлектәре мәктәп партаһынан өйрәнелә. Бөгөн Өфө дәүләт нефть техник университетының йәштәр технопаркында уҡыусылар көнкүреш әйберҙәренән ҙур завод төҙөнө. Уның менән яҡындан танышҡан белгестәр ил кимәлендә үҙенсәлекле тәүге предприятие булыуын билдәләне.\n12 апр, 23:43\nРәсәй Геройы, космонавт Сергей Ревин бөгөн "Гагарин-үҙәк"тә балалар менән осрашты\nБаш ҡалала " Гагарин-үҙәк" ике йыл эшләп килә. Уҡыу үҙәгенең төп маҡсаты - техник белемле йәштәр үҫтереү.\nКосмонавтика көнө уңайынан Дәүләт Йыйылышы- Ҡоролтайҙа Гагарин олимпиадаһын ойоштороуҙа әүҙемлек күрһәткән уҡытыусылар тәбрикләнде. Мәғариф алдынғыларын республика парламенты рәйесе Константин Толкачев ҡотланы.\nБашҡортостандан йәш ғалимдар ракеталар өсөн яңы төр яғыулыҡ уйлап табыуҙа ҡатнаша\nБыл өлкәләге эшмәкрлеге өсөн уларға президент стипендияһы түләнәсәк. Федераль кимәлдә республиканан 18 ғалимдың ғилми хеҙмәте юғары баһаланған. Химиктар һәм биологтарҙың фәнни асыштары медицинала сирҙәрҙе заманса диагностикаларға ла ярҙам итәсәк.


Бөгөн Рәсәйҙә интернет көнө билдәләнә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n30 сентября 2015 — 15:15\nБыл көндө интернет технологиялар өлкәһендә эшләүселәр генә түгел, эштә, ял иткәндә интернет менән ҡулланыусылар ҙа үҙ байрамы тип иҫәпләй. Өфө Рәсәйҙә интернет киң үҫешкән ҡалаларҙың береһе. Башҡортостанда һәр киң мәғлүмәт сараһының тиерлек үҙ сайты бар. Уларҙың араһында беҙҙең телекомпания сайты айырылып тора. Яңыраҡ ҡына ул тулыһынса яңыртылды. Көн һайын тиерлек уны 10 меңләп кеше инеп ҡарай.


Башҡортостан ауыл хужалығы предприятиеларында йыл башынан тулайым һауым 339 мең тонна тәшкил иткән\nФермер хужалыҡтары 55 тонна һөт биргән.\nСтәрлетамаҡ һәм Саҡмағош райондары алдынғылар иҫәбендә килә. Был райондар хужалыҡтары һәр һыйырҙан уртаса 3 тонна һөт һауып алған. Көнөнә бер һыйырға уртаса 18 килограмм тура килә. Юғары күрһәткестәргә шулай уҡ Мәләүез һәм Тәтешле райондары ла өлгәшкән. Ә халыҡтан һөт йыйыу эше Илеш һәм Баймаҡ райондарында яҡшы алып барыла. Ауылдарҙан 2 мең ярым килограмм һөт йыйылған. Республика буйынса халыҡ 41 тонна һөт тапшырған.


Материалы за Сентябрь 2016 года » "Урал" гәзите\n27-09-2016, 11:32 / ---\nКөн дә иртәнсәк балалар баҡсаһына килгән кескәйҙәрҙең шат йөҙҙәрен күреү, тауыштарын ишетеү, “апай, апай” тип килеп ҡосаҡлап алыуҙары, ата-әсәһенең үҙҙәренә ниндәй яңы уйынсыҡтар, китаптар һатып алыуы тураһындағы һуңғы яңылыҡтары, шатлыҡтары менән уртаҡлашыуы, тәрбиәсенең эш ваҡытында балаларҙы ҡарап тороусы ғына түгел, ә сабыйҙы үҫтереүсе, тирә-яҡ мөхиткә, тыуған илгә һөйөү тәрбиәләүсе, аҡылын камиллаштырыусы, тәртипкә өйрәтеүсе, йәиһә бәләкәсте шәхес итеп формалаштырыусы кеше икәнлегенә тағы ла нығыраҡ инанаһың. Ә инде баҡсаға бала теләп йөрөй икән, өйҙә яратҡан тәрбиәселәрен телгә алып,...\n27-09-2016, 11:15 / ---\n"Реаль эштәр" кѳнүҙәк проблемаларҙы хәл итә\n“Берҙәм Рәсәй” партияһының “Реаль эштәр” проекты халыҡты борсоған тѳҙѳкләндереү, социаль әһәмиәттәге объекттарҙы ремонтлау, урамдарға электр уты, һыу үткәреү кеүек кѳнүҙәк мәсьәләләрҙе хәл итеүгә йүнәлтелгән. Был проект тормошҡа ашырыла башлау менән район-ҡалала күп эштәр башҡарылды. Мәҫәлән, 2015 йылда Үҙән ауылы мәктәбендә электр ҡорамалдарына капиталь ремонт эшләү ѳсѳн - 2,741 млн. һум, 18-се мәктәптең йылылыҡ селтәрен капиталь ремонтлауға 1,337 млн. һум, Олойылға мәктәбенең ҡыйығын ябыуға 851,4 мең һум, ҡаланың Тюленин урамында яҡтыртыу эштәренә 1,501 млн. һум аҡса тотонолған. Быйыл...\n27-09-2016, 11:13 / ---\n“Берҙәм Рәсәй” партияһының төбәк бүлексәһе башланғысы менән төҙөкләндерелгән объект Инйәр халҡына ла оло ҡыуаныс килтерҙе. Бында үҙенең тәмле, таҙа һыуын кешеләргә йөҙ йылдан артыҡ өләшкән шишмә һәм уның янындағы барыһының да яратҡан ял итеү, күңел асыу урыны булған майҙан төҙөкләндерелде. Халыҡ телендә “Ёлкин шишмәһе” тип йөрөтөлгән инеште хәҙер таныр- лыҡ та түгел: ул заманса материалдар менән кәртәләп алынған, ер ҡуйынынан урғылып сыҡҡан тәңгәленә ҙур диаметрлы торба ултыртылған, һыу алыу урындары ла уңайлы. Изге эш өсөн “Реаль эштәр” проектынан 230 мең һум аҡса бүленгән....\n27-09-2016, 11:11 / ---\n“Белорет рессор һәм пружина заводы” ябыҡ акционерҙар йәмғиәте - район-ҡалала тотороҡло эшләгән сәнәғәт предприятиеларының береһе. Илдәге кѳрсѳккә бирешмәй, киләсәккә ҙур пландар менән йәшәй һәм Машина эшләүселәр кѳнѳн лайыҡлы ҡаршы ала. Бай тарихы булған предприятие бѳгѳн дә заман менән бергә атлай. 2016 йылда Белорет рессор һәм пружина заводы бѳтә күрһәткестәр буйынса ла үҫеш кисерә. 2015 йылдың аҙағында уҡ заказдар арта һәм ошоға бәйле етештереү күләме лә үҫә. Мәҫәлән, быйыл һигеҙ айҙа техник-иҡтисади күрһәткестәр буйынса сәнәғәт етештереү индексы, үткән йыл менән сағыштырғанда, 129 процент...\n27-09-2016, 11:06 / ---\nҮлем һәр саҡ үкенесле килә, тип дөрөҫ әйтәләр. 87 йәшен билдәләгән ғәзиз кешемде ошо яҙмам менән шатландырырға уйлағайным. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ул был көндө күрә алманы. Баҡыйлыҡҡа күсеүенә 2 октябрҙә 40 көн була. Тағы ла бер аҙ фекерҙәремде йыя алмай йөрөнөм. Әммә нисек кенә булмаһын - тормош бер туҡтауһыҙ алға тәгәрәй. Әсәйем һөйләгән саҡта уҡ күҙҙәрем йәшкә тула ине, ә хәҙер хис-тойғоларымды һис кенә лә тыя алмайым. Батыр йөрәкле, киң күңелле, үтә лә шәп, егәрле, оҫта ҡуллы булған икән ҡәҙерлебеҙ....


Башҡортостан ҙур этнографик диктантҡа ҡушылды | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n05 ноября 2019 — 20:17 ГТРК «Башкортостан»\nАкция халыҡтың этнографик грамоталыҡ кимәлен, Рәсәйҙә йәшәгән милләттәр тураһында белемде баһаларға мөмкинлек бирә. Быйыл ул 4-се тапҡыр үтте.\nБашҡортостанда этнографик диктант яҙыу өсөн 55 майҙансыҡ ойошторолдо. Алыҫ Көнсығыш мөфтөйө Рәдифулла хәҙрәт Бәҙретдин Башҡорт дәүләт университетында магистратурала белем ала. Ул бындай сараларҙан ситтә ҡалмаҫҡа тырыша.\nЭтнографик диктант яҙыусыларға 30 һорау тәҡдим ителде. 20-һе дөйөм, 10-һы Башҡортостанға бәйле. 45 минут ваҡыт бирелһә лә, күптәре эште ваҡытынан алда үтәне.\nАкция дүртенсе йыл рәттән үткәрелә. Былтыр диктантты Рәсәйҙә 400 меңгә яҡын кеше яҙған, Башҡортостандан иһә 3 меңдән ашыу ҡатнашыусы булған. Этнографик диктант йылдан-йыл киң билдәлелек яулай һәм быйыл акцияла ҡушылыусылар күберәк ине.\nМахсус майҙансыҡтарғакилеп диктант яҙыуҙа ҡатнаша алмағандар интернет аша онлайн режимда тест һорауҙарына яуап бирҙе. Дөрөҫ яуаптар 10-сы ноябрҙә сайтта баҫыла, ә бына һөҙөмтәләр 12-се декабрҙә билдәле буласаҡ.


Йыл башынан Рәсәйҙәге банктар иҫәбе 19-ға кәмегән // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nЙыл башынан Рәсәйҙәге банктар иҫәбе 19-ға кәмегән\n12:24, 15 сентября 2011 Иҡтисад\nЙыл башынан Рәсәйҙәге банктар иҫәбе 19-ға кәмегән. 2011 йылдың 1 сентябренә ҡарата кредит учреждениелары һаны тураһында мәғлүмәтте РФ Үҙәк банкыһының Сит ил һәм ижтимағи бәйләнештәре департаменты тапшырҙы. 1 ғинуарҙа илдә 1012 банк иҫәпләнһә, хәҙер уларҙың һаны 993 тәшкил итә. Филиалдар һаны 102 берәмеккә кәмегән – 2926-нан 2824-кә.\nВкладтарҙы страховкалау системаһында 903 банк ҡатнаша. Вкладтарҙы страховкалау буйынса агентлыҡ мәғлүмәтенә ярашлы, йыл башынан Рәсәйҙә 11 страховкалау осрағы теркәлгән.\n— Әле тамамланмаған ағымдағы йылдың түләүҙәр күләме былтырғы һәм унан алдағы йылдар күрһәткестәренән ашты, ул 2008 йылдың рекордлы кире күрһәткестәренә яҡынлашты. Көрсөк эҙемтәләре әле булһа һиҙелә, — тине Вкладтарҙы страховкалау буйынса агентлыҡтың генераль директоры Александр Турбанов Дәүләт корпорацияһы сайтындағы интервьюһында.\nЙыл эсендә — 2010 йылдың 1 сентябренән 2011 йылдың 1 сентябренә тиклем – илдә банктар иҫәбе 43-кә кәмегән.\nБашҡортостанда бөгөнгө көндә 78 кредит ойошмаһы эшләй. Йыл башында уларҙың һаны 77 ине.\nӘлфиә Шәрәфетдиноа\tавтор: Әлфиә Шәрәфетдиноа


Башҡортостанда медицина битлектәрен кейеп йөрөү мотлаҡ буласаҡ | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n13 мая 2020 — 18:47 ГТРК «Башкортостан»\nБындай һаҡлыҡ саралары тәү сиратта йәмәғәт транспорты, халыҡ күпләп йөрөгән урындарҙа кәрәк. Радий Хәбиров республика дарыуханаларында битлектәр булырға тейеш тип билдәләне. Тағы ла бер яңылыҡ, район-ҡалаларҙа хәҙер парктар, аллеялар, скверҙар асыла. Бынан тыш йылға буйҙарына барыу рөхсәте лә бар. Тик төп шарт, парктарҙа йөрөү өсөн айырым ваҡыт буласаҡ


Әкиәтем – ары, үҙем – бире | Йәншишмә\nҠунаҡтарҙы 166-сы балалар баҡсаһы тәрбиәләнеүселәре сәләмләй.\n«Теремок»ты барыһы ла яратып ҡараны.\nУнда барлығы 6 коллектив, 2 ғаилә һәм 49 йәш әкиәтсе сығыш яһаны. Жюри ағзалары тарафынан баһа балаларҙың йәше буйынса уларҙың әкиәтте тасуири һөйләүе, артислыҡ һәләте, тауышының көсө, костюмдар һәм музыкаль яҡтан биҙәлеш буйынса билдәләнде.\n209-сы балалар баҡсаһынан Сафина Хәйруллина менән Айлита Йосопова жюри ағзалары алдында һынау тота.\n30-сы балалар баҡсаһы коллективы сығыш яһай.\nИнде туғыҙынсы тапҡыр уҙғарылған был сараға быйыл үҙгәрештәр ҙә индерелгәйне. Ғаилә йылы уңайынан ғаилә менән сығыш яһаусылар ҙа булды. Мәҫәлән, Йосоповтар башҡорт халыҡ әкиәте «Гөлбикә»не әҙерләһә, Ибраһимовтар ғаиләһе «Айыу һәм бал ҡорттары» тигән әкиәтте күрһәтте.\nСығыш яһаусыларҙың һәр береһенә жюри ағзалары әкиәт китаптары бүләк итте. Уларҙы уҡып, бәләкәстәр тағы ла әллә күпме яңы әкиәттәр беләсәк.\nШулай итеп, һайлап алыу туры тамам. Ҡала кимәлендәге бәйгегә тағы ла кемдәр үттеме? 166-сы башҡорт балалар баҡсаһынан Гөлназ Хызырова һәм украин халыҡ әкиәте «Башаҡ»ты сәхнәләштергән төркөм, шулай уҡ 234-се балалар баҡсаһынан Ибраһимовтар ғаиләһе. Бәләкәстәргә оло һынауҙар алдынан уңыштар теләйек.\n« «Спортһыҙ – донъя йәмһеҙ!» – ти Динислам Хөсәйенов\n«Ҡайынҡай» салаты »


14 марта 2019 — 14:58 ГТРК «Башкортостан»\nУкраинала президент Петр Порошенко сығыш яһағанда бер төркөм ирҙәр полиция менән һуғыша башлаған. Хоҡуҡ һаҡсыларынан 22 кеше йәрәхәтләнгән. Милләтселәр трибунаға яҡын килә башлағанын күргәс, Порошенко ҡасыу яғын ҡарай. Әйткәндәй, Украинала президент һайлауында еңелгән осраҡта Порошенко илдән ҡасырға ниәтләй, тигән белдереүҙәр бар.\nФранцияла һары жилеттарҙың 17-се ҡаршылыҡ акцияһы үткән. Илдең эске эштәр министрлығы унда 28 мең кеше, ә митингтарҙы ойоштороусылар 90 мең кеше ҡатнашты, тип хәбәр итә. Парижда полиция демонстранттарға ҡаршы водометтар һәм күҙҙән йәш сығарыусы газ ҡулланған.\nКурд көстәре штурмлаған Әль-Бағуз ҡалаһын Сүриәлә террорсыларҙың һуңғы терәге тип атайҙар. Әммә Ҡушма Штаттар Ҡораллы көстәренең Үҙәк командованиеһы башлығы белдереүенсә, “Ислам дәүләте” нә ҡаршы һуғыш әле тамамланғанға оҡшамаған. Быға тиклем Америка президенты террорсылар тулыһынса тар-мар ителде, тип белдергәйне.\nМәскәүҙең тәфтиш комитеты үҙ балаһын фатирҙа бикләп сығып киткән ҡатынға ҡарата енәйәт эше ҡуҙғатты. Биш йәшлек сабый аслыҡтан йонсоған, уның муйынында тирене тишеп ит үрә башлаған биҙәүес табылған. Әле сабый реанимацияла.


Яңы йыл байрамдары, оҙайлы ял көндәре, балаларҙың ҡышҡы каникулы тамамланып та бара\nКиләһе дүшәмбенән сираттағы эш аҙнаһы, унан һуң уҡыуҙар башлана.\nСатлама һыуыҡтар ҡышҡы спорт төрҙәрен үҙ итеүселәр өсөн ҙур ҡаршылыҡ тыуҙырмаған. Күптәр буш ваҡытын боҙ майҙансығында йөрөп, кино-спектаклдәр ҡарап үткәргән. Берәүҙәр сит илдәргә барып ял итһә, икенселәр ауылды һайлаған. Күңел асып ҡына түгел, байрамды эшләп үткәреүселәр ҙә етерлек. Бөгөн беҙҙең хәбәрселәр баш ҡала халҡының Яңы йыл кәйефен уртаҡлашты.


Рөстәм Хәмитов Балтас районындағы һабантуйҙа ҡатнашты // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов Балтас районындағы һабантуйҙа ҡатнашты\n9:48, 15 июня 2015 Йәмғиәт\n12 июндә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Балтас районы Иҫке Балтас ауылында үткән һабантуйҙа ҡатнашты. Республика етәксеһе халыҡты Рәсәй көнө, райондың 85 йыллығы һәм яҙғы баҫыу эштәренең тамамланыуы менән ҡотланы, алдынғы эшсәндәрҙе бүләкләне һәм йәш граждандарға паспорт тапшырҙы.\n– Беҙ бөйөк илдә, гүзәл республикала, бына тигән районда йәшәйбеҙ. Тыуған илебеҙ тағы ла көслөрәк, матурыраҡ булыуын, балаларыбыҙға лайыҡлы киләсәк теләйбеҙ. Тормошто яҡшы яҡҡа үҙгәртеү өсөн барыһын да эшләйәсәкбеҙ. Намыҫлы эшсәндәргә рәхмәт һүҙҙәрен еткерәбеҙ. Бергәләп ыңғай һөҙөмтәләргә өлгәшербеҙ, тип уйлайым, – тине Рөстәм Хәмитов.\nБайрам программаһында ижади коллективтарҙың сығышы, алдынғылар парады, ат спорты ярыштары булды. Һабантуй башланыр алдынан республика Башлығы ауыл хужалығы предприятиеларының тирмәләрен ҡараны.\nСығыштың тулы стенограммаһы һәм бүләкләнеүселәрҙең исемлеге Башҡортостан Башлығының рәсми сайтында баҫылған.\nТеги: һабантуй,балтас районы,бр башлығы


Башҡортостандың Урман ҡасабаһында йәнә янғын сыҡты // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\nБашҡортостандың Урман ҡасабаһында йәнә янғын сыҡты\n16:07, 3 июня 2015 Хәл-ваҡиғалар\nБашҡортостандың Урман ҡасабаһында йәнә янғын сыҡты Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2015 йыл, 3 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.\nУрман ҡасабаһында йәнә янғындар башланды: ҡасаба ситендәге келәттәр яна. Эргәләге йорттарҙа йәшәүселәрҙе эвакуациялайҙар.\nРәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостандағы баш идаралығында аңлатыуҙарынса, хәрби келәттәрҙә дарыны утилләштереү ваҡытында боеприпастарҙың ағас йәшниктәре, артабан келәттәге дары янып китә.\nКөндөҙгө сәғәт бер тирәһендә башланған янғынды федераль һәм Ғәҙәттән тыш хәлдәрҙе иҫкәртеү һәм уларҙың эҙемтәләренә ҡаршы көрәш буйынса берҙәм дәүләт системаһы хеҙмәткәрҙәре һүндерә, ҡотҡарыусыларҙың эшен ойоштороу өсөн оператив штаб булдырылған.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 4 йыл элек, 2011 йылдың 26 майында Иглин районының Урман ҡасабаһында янғын сыҡты һәм эргәлә урынлашҡан артиллерия арсеналын юҡ итте. Ҡасабаның яртыһы һәм яҡындағы урман янды, өс кешенең һәләк булыуы хаҡында билдәле.\n2011 йылдың 3 июнендә Удмуртияла хәрби келәттә шартлау яңғыраны. Ике арсенал да Оборона министрлығының төп ракета-артиллерия идаралығына ҡараған.\nШартлауҙа рядовой Сергей Деняев һәм уның командиры ғәйепле тип табылды һәм хәрбиҙәргә штраф һалынды.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ИҢ АЛДЫНҒЫЛАР ИҪӘБЕНДӘ - 2021 - Мәҡәләләр\nРеспублика Башлығы Радий Хәбиров етәкселегендәге делегация 2-5 июндә Петербург халыҡ-ара иҡтисади форумында ҡатнашты. Сара барышында Башҡортостан дөйөм күләме 122 миллиард һум булған 25 килешеү төҙөнө, улар 2000 эш урыны булдырыу мөмкинлеге бирәсәк.\nТөбәк экспозицияһы 231 квадрат метр майҙанда урынлаша һәм ете, шул иҫәптән авиация, туризм, башҡорт ғөрөф-ғәҙәттәре йүнәлештәрен сағылдыра. Яңы ойошторолған Башҡортостан Республикаһы менән идара итеү үҙәгенең (ЦУР) экспозицияһы күргәҙмә стендында иң төп һәм ҙурлығы буйынса өсөнсө урынды алып тора, ул социаль коммуникациялар, мәғлүмәт, иҡтисади аналитика блоктарын тәҡдим итә. Тап ошо иҡтисади аналитика блогы Башҡортостан ЦУР-ын башҡа төбәктәрҙән айырып тора ла инде. Төрлө йүнәлештәр буйынса барлыҡ мәғлүмәттәр мәғлүмәт панелдәренә килә һәм был уларҙы системаға һалырға, бюджет процестары менән грамоталы һәм һөҙөмтәле идара итергә мөмкинлек бирә. Килешеүҙәргә килгәндә, улар рәтендә Мәскәү дәүләт халыҡ-ара мөнәсәбәттәр университеты ректоры Анатолий Торкунов менән хеҙмәттәшлек тураһында төҙөлгән килешеү ҙә бар. Уға ярашлы абруйлы уҡыу йорто киләсәктә Башҡортостандың иҡтисады, сәнәғәте, ауыл хужалығы һәм социаль тармағы өсөн квалификациялы белгестәрҙе маҡсатлы рәүештә әҙерләйәсәк.\n"Таврос" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт менән республика Хөкүмәтенең килешеү төҙөүе лә ҙур өмөттәр уята, сөнки был аҙым малсылыҡ, йәғни ит эшкәртеүгә ҡағыла. Проект сәғәтенә 240 баш мал һуйыу һәм етештереүсәнлеге тәүлегенә 200 тонна һыуытылған ит, 100 тонна колбаса эшләп сығарыуҙы күҙаллай. Төҙөлөш августа башланырға тейеш.\nОҙонлоғо 200 километр булған Ҡаҙан - Екатеринбург автомобиль юлын Башҡортостандың төньяҡ-көнбайыш райондары аша үткәреү вариантын Рәсәйҙең Транспорт министрлығы хуплап сыға. РФ Президенты В. Путин үҙенең Федераль Йыйылышҡа Мөрәжәғәтнамәһендә тәҡдим итеүенсә, был төҙөлөш өс йылда тамамланырға тейеш. Проект менән "Автодор" идара итә һәм юлдар селтәрен планлаштырғанда уның эсенә күп иҡтисади үҫеш үҙәктәренең инеүенә өҫтөнлөк бирә. "Башҡортостан Республикаһы шундай төп үҙәктәрҙең береһе булып тора һәм был беҙгә трасса маршрутын һайлауҙа бик мөһим", - тине ойошма етәксеһе Вячеслав Петушенко килешеү төҙөү ваҡытында.\nБашҡортостандың башҡаларға таратырлыҡ өлгөләре лә етерлек. Форумда сығыш яһап, Радий Хәбиров скандинавса атлауҙың халыҡ спорт төрөнә әүерелеүен, быйыл Һаулыҡ һәм әүҙем ғүмер оҙайлығы йылы булғанлыҡтан, спорт менән шөғөлләнеүсе кешеләрҙең һанын 2 миллионға тиклем арттырыу күҙалланыуын билдәләне. Бөгөн республикала барлығы 89 төбәк спорт федерацияһы эшләй. Башҡортостан спорт ҡоролмалары һаны буйынса (13 мең самаһы) Мәскәүҙән ҡала илдә икенсе урында тора. Әле Өфөлә ябыҡ футбол манежы, спорт гимнастикаһы буйынса физкультура комплексы төҙөлә башлаған. Халыҡ-ара Көрәш һарайын, Волейбол үҙәген, Ишеү слаломы үҙәген проектлау тамамланған. Райондарҙа спорт резервын тулыландырыу учреждениелары асыла. "Ауыл тренеры" республика проекты эшләй, ауыл тренерҙарына 600 мең һумлыҡ гранттар бирелә. Ауыл ерендә 25 метрлыҡ бассейндар төҙөлә һәм улар киләсәктә барлыҡ район үҙәктәрендә лә буласаҡ. Әйткәндәй, "Ауыл тренеры" проекты нигеҙендә федераль кимәлдә программа әҙерләнә. Республика "Мәктәптәргә - спорт көрәше" федераль программаһының пилот майҙансығы ла булып тора, шулай уҡ башланғыс синыф уҡыусылары өсөн "Сәләмәт быуын - көслө төбәк" проекты ла индерелә.\n4 июндә Халыҡ-ара Петербург иҡтисад форумында Рәсәй Федерацияһы субъекттарының инвестицион климаты торошоноң Милли рейтингы һөҙөмтәләре билдәле булды. Был абруйлы рейтингта Башҡортостан беренсе тапҡыр 5-се урынға күтәрелде. Башҡортостан 2015 йылдан абруйлы рейтингта ҡатнашып килһә лә, ул тәүге йылда - 40-сы, 2016 йылда - 20-се, 2017 йылда - 13-сө, 2018 йылда - 23-сө, 2019 йылда - 16-сы, былтыр 9-сы урында була. Рәсәй Хөкүмәте рәйесе урынбаҫары Андрей Белоусов Башҡортостандың һөҙөмтәһен сенсация тип, шулай уҡ республикала бизнес-шерифтар институтын булдырыуҙы ла ыңғай баһаланы, был алымды ил буйынса таратыу мәсьәләһен күтәрҙе. Башҡортостандың Стратегик инициативалар агентлығы үткәргән ТОП-5 рейтингына инеүен Рәсәй Президенты Владимир Путин да билдәләп китте һәм төбәктәргә эшлекле мөхит булдырыуҙа системалы ярҙам күрһәтеләсәген белдерҙе. Форум тәьҫораттары менән бүлешеп, Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров бындай сараларҙа яңы танышлыҡтар, бәйләнештәр булдырылыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды һәм: "Беҙ инвестициялар өсөн асыҡ төбәк, көслө, ижади, ҡыҙыҡлы команда булыуыбыҙҙы, һәр инвестор менән намыҫлы һәм ғәҙел эш алып барырға әҙерлегебеҙҙе күрһәтә алдыҡ. Рәсәй Президентының республиканы билдәләп китеүе лә бик мөһим. Беҙ яҡшы башланғысҡа нигеҙ һалдыҡ. Киләсәккә ышаныслы бағабыҙ, ошо көндәрҙә эшләнгән эштәр алдағы көндәрҙә завод-фабрикалар, яңы эш урындары булып тормошҡа ашасаҡ", - тип белдерҙе.\nЗәйтүнә НИҒӘМӘТЙӘНОВА әҙерләне.\nЯҙылған: 11.06.21 | Ҡаралған: 133