САЛАУАТ ЮЛАЕВҠА ҠАҒЫЛЫШЛЫ ҮҘЕНСӘЛЕКЛЕ СЫҒАНАҠТАР\n15 Июнь 2020, 17:30\nЕкатерина Икенсенең ихтыяры буйынса, Е. И. Пугачев етәкселегендәге Крәҫтиәндәр һуғышының тарих битендә бер тап хәтлем дә эҙе ҡалырға тейеш булмаған. Әбей батша 1775 йылдың 17 мартында был хаҡта махсус манифест сығара.\nЕкатерина Икенсенең ихтыяры буйынса, Е. И. Пугачев етәкселегендәге Крәҫтиәндәр һуғышының тарих битендә бер тап хәтлем дә эҙе ҡалырға тейеш булмаған. Әбей батша 1775 йылдың 17 мартында был хаҡта махсус манифест сығара. Крәҫтиәндәр һуғышы, пугачевсылар «мәңгелек онотоуға, тәрән өндәшмәүгә дусар ителергә» тейеш була. Ошо манифесҡа таянып, урындағы хакимдар Пугачев йәки уның көрәштәштәре хаҡында ауыҙ асып һүҙ әйткән кешеләрҙе лә язалағандар. 1776 йылдың 16 мартында Преображенский заводы крәҫтиәне Федор Кривеньков үҙенең танышының өйөндә, Пугачев, йәнәһе, үлмәгән, Сембер ҡалаһына генерал-аншеф Панин ҡарамағына ебәрелгәс, тегеһе уның батша икәнен танып, иреккә сығарған, ошоноң өсөн Мәскәүҙә Паниндың үҙен тураҡлағандар икән, тип һөйләгән. Танышының ҡатыны был хәбәрҙе завод хужаһы Яков Твердышевтың хеҙмәткәре Тимофей Таракановҡа һөйләгән, ә уныһы Ырымбур губернаторы Рейнсдорпҡа еткерә һалған. Федор Кривеньковты, аяғын бығаулап, көслө һаҡ аҫтында 4 ай буйы төрмәлә тоталар. Ә Петербургтан, Идара итеүсе сенаттан «артабан был йүгәнһеҙ дошманды йәшәгән урынынан бер ҡайҙа ла сығармаҫҡа, теләһә ҡайҙа йөрөттөрмәҫкә» тигән әмер килә. Ырымбур дәүләт архивында ғына, ошо эш менән йәнәшә, Воскресенск заводынан Герасим Завьяловҡа, Петр Юринға, Ҡара Табын волосынан старшина Рәсүл тархан Измайловҡа асылған эштәр һаҡлана [1, 16-сы б.]. Күрәһең, бик тос булған был манифестың тәьҫир көсө. Салауат Юлаев исемен тыйыу өсөн ул хатта 120 йылдан һуң да ҡулланылған. Билдәле бер ваҡиға: 1895 йылда Ҡыҙырбәк ауылы кешеһе Ғарифйән Солтановты Салауатҡа арналған көйҙө скрипкала уйнағаны өсөн биш тәүлеккә ябып ҡуялар. Әммә халыҡ мөхәббәтен манифест-закондар менән генә томалап, һүндереп булмаған, күрәһең. Милли геройҙың мәшһүр образы халыҡ күңелендә быуындан-быуынға күсә килгән, һәр быуын эсендә уның исемен киләсәккә еткереүҙе үҙ бурысы итеп һанаған, шул эш менән ҡурҡыу белмәй мөкиббән шөғөлләнгән ялҡынлы йөрәкле кешеләр табыла торған. Салауат менән яҡындан ҡыҙыҡһынып, уны үҙ аллы өйрәнеүсе, герой-шағир тураһында ғүмер буйы бөртөкләп-тамсылап әллә күпме ҡыҙыҡлы мәғлүмәт туплаусы ҡарттарҙың миңә осрағандарын иҫкә төшөрәм дә, һәр бер быуында тап бына ошондай кешеләре булғандыр, тап шундайҙар арҡаһында хакимдар Салауат исемен халыҡ хәтерендә томалай алмағандарҙыр, тигән уйға киләм.\nӘлеге Ғарифйән Солтановты ғына алайыҡ. 1876 йылда тыуған, 10 йәшендә скрипкала уйнарға өйрәнгән. Хәҙерге Салауат районы Ҡыҙырбәк ауылының олораҡ быуын кешеләре, үҫмерҙең уйнауын яратып, мәжлестәргә саҡыралар. 11 – 13 йәштәрендә бер аҙ уҡырға өйрәнеп ала. Мәжлестәрҙең береһендә тәү тапҡыр Салауат тураһында йыр ишеткәс, уның кем икәнлеге менән ҡыҙыҡһына башлай. Салауат батыр булған, башҡорттарҙың ерҙәрен, мал-тыуарҙарын тартып алыуҙарға түҙмәй, батша хөкүмәтенә ҡаршы көрәшкән, бына шул кешегә ҡарата сығарылған йырҙарҙы йырлайбыҙ, тик һаҡ йырларға кәрәк, тип аңлаталар уға. (1940 йылдың 15 октябрендә Өфөләге Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты директоры X. Хамматовҡа русса яҙған хатында шул ҡарттарҙың һүҙҙәрен ул түбәндәгесә бирә: «Но осторожно, улым, при посторонних людях, то есть при полиции и на улице нельзя юрлать, тогда вас заарестуют...» [3, 159-сы б.]). Тәүҙә батырға арналған биш йырҙы яҙып ала. Аҙаҡ, үҙенең әйтеүенсә, 1890–1897 йылдарҙа, тирә-яҡтағы ҡарттарҙан һорашып, 223 куплет йыр өйрәнә, шуларҙың бөтәһен дә яттан белә. 1897 йылда, хәрби хеҙмәткә алыныр алдынан, ошо йырҙар яҙылған дәфтәрен сепрәккә төрөп, бер кемгә лә әйтмәйенсә, өй ҡыйығы ябылған таҡталар араһына ҡыҫтырып ҡалдыра. Артабан уға оҙаҡ ҡына был эш менән шөғөлләнергә тура килмәй. Дүрт йыл хеҙмәттә йөрөп ҡайта, ике йыл япон һуғышында ҡатнаша. Бер аҙ ауырып ала, унан һуң ғаилә мәшәҡәттәре баҫа. 1914 йылда Беренсе донъя һуғышына эләгеп, өс йыл ғүмерен бирә. Ғарифйән ағай ҡартлыҡ көндәрендә лә рәхәт йәшәмәй, «һаулығым насар, ҡарсығым менән икәү генә ҡалдыҡ, ауыр көн итәбеҙ. Эшләй алмайым. Бер тин дә килер ер юҡ. Ярай әле, әҙерәк һөт бар. Ваҡ-төйәк һатып алырлыҡ рәт тә юҡ. Былай интегеп йәшәгәнсе, тиҙерәк үлеүең хәйерлерәк...» – тип яҙа ул әлеге хатында [3,159-сы б. икенсе яғы]. Тимәк, 40-сы йылдар тураһында һүҙ бара. Ошондай шарттарҙа ла ул, 20-се йылдарҙан башлап, Салауат менән яңынан ҡыҙыҡһынырға тотона. Теге дәфтәре ҡыйыҡ таҡтаһы аҫтында ямғырға эләгеп юҡҡа сыға. Ундағы йырҙарҙы Ғарифйән ағай ҡабат хәтеренә төшөрөп теркәп ҡуя. Күрәһең, уны легендар батырға ҡағылышлы бүтән әйберҙәр ҙә йәлеп иткәндер. 1925 йылда Ғарифйән Солтанов яҡташтары араһында Салауаттыҡы тип һаҡланған эйәрҙе Өфөләге Тыуған яҡты өйрәнеү музейенә тапшыра.\nХәйрулла Динмөхәмәт улы Ҡолмөхәмәтов хәҙерге Салауат районы Ҡаратаулы ауылында тыуған. Салауат тураһында бәләкәй сағынан уҡ ишеткән. «Беҙҙең Сәхәү тигән бер бабай була торғайны, – тип хәтерләне ул. – Бик ҡарт ине, шулай ҙа бик ҡыҙыҡһыныусан кеше ине. Бала-сағаны йыйып алып, Салауат Юлаев тураһында үҙе һөйләр-һөйләр ҙә, беҙҙе киҫәтер ине: «Уның исеме менән һаҡ булығыҙ. Теләһә ҡайҙа таратып йөрөмәгеҙ. Уның тураһында һөйләргә ҡушмайҙар. Йә беҙҙе тотоп алып китерҙәр. Мин һеҙҙең кеүек саҡта, өлкәңдәрҙе тотоп алып киткеләй торғайнылар...» Хәйрулла Ҡолмөхәмәтовтың легендар батыр менән ҡыҙыҡһыныуы, бәлки, шул Сәхәү бабайҙан башланғандыр. Йәш сағынан алып ҡартлыҡ көндәренә тиклем Әй, Йүрүҙән яҡтарында халыҡ араһынан Салауат тураһында йырҙар, легенда-риүәйәттәр йыйған. Аҙаҡҡы йылдарҙа Ҡыйғы районының Үрге Ҡыйғы ауылында йәшәне. Төрлө дәүерҙә йыйған ҡағыҙҙарын, ҡәҙерлелегенә ҡарап, – өҫтәл тартмаларында, сумаҙанда, һандыҡта, – төрлө урында һаҡлай торғайны. Әллә күпме яҙма туплаған, халыҡҡа ла көндәр буйы арымай-талмай һөйләне. Башҡортостандың XVIII быуаттағы хәлен, эреле-ваҡлы ваҡиғаларын һәйбәт белә ине. Шул заманға ҡағылышлы архив сығанаҡтары менән ҡыҙыҡһынды, үҙендә лә һирәк осрай торған иҫке карталар, документтар һаҡланы. Йәшерәк сағында Салауат Юлаев тураһында нәфис әҫәр яҙа башлаған. Бер нисә бүлек килтереп сығарған да, әлеге урындарҙың иң ҡәҙерлеһенә – һандыҡҡа һалған да ҡуйған, һис кемгә күрһәтмәгән [2, 49—57-се б.]. Йыйған мәғлүмәттәрен дә ҡайҙалыр баҫтырыуҙы йә тапшырыуҙы башына ла индермәгән. Салауат исемен йәшерәк быуындарға еткереү өсөн үҙенең Сәхәү бабайы юлын һайлаған: бары тик һөйләргә генә яратты ул. Батыр тураһында донъяһын онотоп, уны йәне-тәне менән яратып һөйләй. 1974 йылдың яҙында, Салауат менән Пугачевтың Үрге Ҡыйғы ауылында икенсе тапҡыр осрашыуына 200 йыл тулыу алды көндәрендә, ошо ваҡиғаны берәй төрлө билдәләүҙе һорап, Хәйрулла ағай КПСС-тың Ҡыйғы район комитетының өсөнсө (идеология буйынса) секретаренә ҡабат-ҡабат мөрәжәғәт итә. Райкомда ҡыл да ҡыбырлатмаясаҡтарына тамам ышанғас, ҡайҙандыр ҙур бетон плита табып, шуны трактор менән яллап килтертеп, урамға, үҙенең өйө ҡаршыһындағы уңайлы, йәтеш майҙансыҡҡа ултыртып, ҡыҙыл төҫтәге эре хәрефтәр менән текст яҙҙырта. Күҙҙең яуын алырлыҡ таҡта таш (стела) пәйҙә була. Тирә-яғын матурлап кәртәләп тә ала. Хәҙер инде халыҡты йыйып, шуны рәсми шарттарҙа тантаналы итеп асыу өсөн тағы ла райком тупһаһын тапай башлай. Баяғы идеолог ишаратын (йәл, фамилияһын хәтерләмәйем) бер нисә тапҡыр (!) көн билдәләргә мәжбүр итә. Һуңғыһы – көрәштәш юлбашсыларҙың осрашыу датаһы (1774 йыл, 2 июнь) инде әллә ҡасан үтеп киткәс, – 1975 йылдың декабрендә шул секретарҙың кабинетында минең күҙ алдымда билдәләнгәйне. Миңә ул саҡта Салауат эҙҙәре буйлап ары китергә кәрәк ине, ә Хәйрулла ағай: «Былай булғас, тантананы киләһе аҙнала үткәрәбеҙ», – тип, ҡыуанып тороп ҡалғайны. Аҙаҡ уны ҡабат күреп һораштым. Юҡ, үтәлмәй ҡалған райком вәғәҙәһе. Ҡөҙрәтле идеолог етмеш йәшлек ҡарттан, әлбиттә, көслөрәк булып сыҡҡан. Хәҙер был стеланың ер йөҙөндә эҙе лә юҡ. Ә беҙ, бер ҡатлылар, Салауат Юлаевтың эҙҙәрен юйырға тырышыу революцияға тиклем генә хөкөм һөргән, тип һөрән һалабыҙ. Шулай ҙа еңеү барыбер Хәйрулла ағай яғында ҡала: үҙенең замандаш яҡташтарына Салауат тураһында ул бер үҙе тотош Ҡыйғы районының әлеге «эшмәкәрҙәренә» ҡарағанда күберәк мәғлүмәт биргән.\nХәйрулла Ҡолмөхәмәтовтың аҙашы – Силәбе өлкәһенең Һатҡы районы Сулея ауылынан Хәйрулла Ибраһимов та (1902 йылғы) Салауатҡа ҡағылышлы яҙма һәм телдән һөйләнгән хәбәрҙәргә йәштән үк иғтибар итә. Ҡыҙыҡһыныу, үҙе һөйләүенсә, көтөлмәгән осрашыуҙан башлана. 1926 йылда ул хәҙерге Силәбе өлкәһенең Катав-Ивановск ҡалаһында 78 йәшлек Ҡалҡаман Хужин тигән ҡартҡа фатирға төшә. Фатир хужаһы зиһенле, хәтерле, теремек кеше булып сыҡҡан. Һикһәнде ҡыуыуына ҡарамаҫтан, ҡурайҙа уйнауын һаман да ташламаған, үткәндәрҙәге күп кенә хәл-ваҡиғаларҙы иҫендә тотҡан. Ҡунаҡ менән кистәрен һөйләшеп ултырған ваҡытта уға «Буранбай», «Салауат» көйҙәрен уйнап күрһәтер булған. Бер көндө, һүҙ ныҡ ҡуйырып киткәс, Ҡалҡаман ҡарт умарталыҡтан өйгә бер бәйләм ҡағыҙ индереп һала. Таратып ҡарай башлаһалар – һарғайып бөткән иҫке яҙмалар икән. Ҡарт үҙе уларҙы сатнатып уҡый, ни өсөн умарталыҡ тирәһенән килтерелеүенең сәбәбен дә һөйләп бирә. Был ҡағыҙҙарҙың һаҡланыу тарихы, бөгөнгө көндә риүәйәт һымаҡ яңғыраһа ла, хайран ҡалырлыҡ.\nСалауат менән Юлай, ихтилал еңелеүгә табан китеп, эштәр мөшкөлләнгәс, үҙҙәрендә бер ҡағыҙ ҙа ҡалдырмай, Юлайҙың Ҡатауҙағы Бикбулат исемле ҡайнағаһына алып барып бирәләр. Бер янсыҡ алтын да ҡалдыралар уға. «Беҙҙе барыбер тотҡон итерҙәр, унһыҙ булмаҫ, һин ошо алтын менән юллап, һатып ал», – тиҙәр. Салауат менән Юлай тотолғас, Бикбулат ҡотҡарырға тырышып йөрөп ҡарай ҙа, эш сыҡмаҫтай булғас, тентеүҙәрҙән ҡурҡып, теге әйберҙәрҙе түмәр умартаһына, бал ҡорттары араһына тыға ла ҡуя. Ысынлап та, әллә нисә тапҡыр тентеү үтә. Йорт-ҡура тирәһенең аҫтын-өҫкә килтерәләр, ә умарталыҡ янына барып та урамайҙар. Бикбулатты бер аҙ ултыртып та сығаралар. (1775 йылдың аҙаҡтарында булһа кәрәк). Күрәһең, унда ниҙер барлығын белгәндәрҙер йә һиҙенгәндәрҙер инде. Барыбер ҡағыҙҙар тураһында һис ни ыскындырмаған ул. Ошо умарталыҡта һаҡлап, быуындан-быуынға тапшыра килгәндәр. Бикбулаттың улы Аҙнағол, уның улы – Хужа, Хужаның улы – йәнә бер Аҙнағол, Аҙнағол улы – Ҡалҡаман. Бына ошо кешеләр һаҡлаған. Барыһы ла уҡый-яҙа белгәндәр. Үҙ ғүмерҙәрен урман эшендә үткәргәндәр. Оҙаҡ йәшәгәндәр – һәр ҡайһыһы йөҙгә етә яҙып донъя ҡуйған. Ҡалҡаман, тимәк, Бикбулаттың тыуаһы (5-се быуыны: ата – ул – ейән – бүлә – тыуа).\nҠалҡаман Хужиндың күрһәткән яҙыуҙары араһында, Хәйрулла Ибраһимов әйтеүенсә, фармандар, хаттар, шиғырҙар булған. Хәйрулла ағай бер нисә тексты һүҙмә-һүҙ күсереп ала. Һөйләшкәндә хәтерҙә ҡалдырғандарының ҡайһы берҙәрен, ҡайтҡас, үҙенсә ҡағыҙға теркәп ҡуя. Ошо ваҡиғанан һуң ул, яҡын-тирәләге ауылдарға йөрөп, Салауат тураһында һорашырға тотона; батырға ҡағылышлы нимәлер белгән байтаҡ кешеләрҙе осрата. Салауат районы Лаҡлы ауылында Әмин Мөхәмәтдиновтан, Мәсетлелә Шаһикәбир Хурамшиндан, Юныста Ғирфан ҡарт менән Алтынбикә әбейҙән, Гөлзифа Ғирфанованан, Мәсетле районы Дыуан-Мәсетле ауылында Фәхретдин Ғәлләмовтан 30-сы йылдар башында йырҙар, шиғырҙар, риүәйәттр яҙып ала. 20-се йылдар аҙағында Әлмөхәмәт (Әлкә) ауылы кешеһе Камал Фәхриевтың ҡағыҙҙарынан күсергән бер нисә яҙма һаҡлай. Уларҙың да үҙенсә тарихы бар. Йәнәһе, шул уҡ ауылдан Һиҙиәт Ғәлиулла улы тигән уҡымышлы ғына мулла, Беренсе донъя һуғышына тиклем үк ышаныслы кешеләрҙе йыйып, Салауат тураһында һөйләр булған. Хаким әһелдәре күреп ҡалмаһын өсөн, һәр ваҡыт төндә генә йыйған, имеш. Хәйрулла ағайҙың еҙнәһе Камал Фәхриев шунда ҡатнашып, үҙенә кәрәкле тип һанағандарын яҙып алған. Уның аша Хәйрулла Ибраһимовҡа мул ғына мәғлүмәттәр эләгә. Ғәжәп! – Хәйрулла ағай ҙа, Үрге Ҡыйғылағы аҙашы кеүек үк, йыйған материалдарын оҙаҡ йылдар буйы бары тик үҙе өсөн генә һаҡлаған. Дөрөҫөрәге – Салауат менән ҡыҙыҡһыныусылар өсөн. Шуларҙың иң тәүгеһе – журналист Дәүләт Мәһәҙиев. Ул Хәйрулла ағайҙың Ҡалҡаман Хужин ҡағыҙҙарынан һүҙмә-һүҙ күсереп алынған текстарын матбуғатта баҫтырҙы (Совет Башҡортостаны, 1968, 2 август; Совет Башҡортостаны, 1973, 28 сентябрь). Был 11 текст Крәҫтиәндәр һуғышына ҡағылышлы документтар булып сыҡты. Бишәүһе – Салауат Юлаевтың Юлай Аҙналинға яҙған хаты, берәүһе – сотник Ҡадир Ғәбделкәрим улына, икәүһе – Бәхтиәр Ҡанҡай улына биргән әмере, икәүһе – Кинйә Арыҫланов менән Бәхтиәр Ҡанҡаевтың бойороғо. Ә бер текст – Салауаттың 1774 йылдың 23 мартында сотник Илтембай Илембай улына биргән бойороғо – архив сығанаҡтарынан бығаса билдәле булған тексҡа һүҙмә-һүҙ тап килә. Ҡалғандары ла Крәҫтиәндәр һуғышы ваҡиғаларының эҙмә-эҙлегенә ҡаршы килмәй; киреһенсә, уларҙы ҡеүәтләй һәм тулыландыра килә. Мәҫәлән, 1773 йылдың көҙөндә, Ырымбур яғынан ҡайтышлай, Салауат Юлаев атаһына ошондай юлдарҙы яҙа: «Иң олуғ булған батша хәҙрәтләре Петр Федорович вәкиле беҙләргә мөрәжәғәт итте. Мин бергә уҡыған шәректәшләр илә очрашып таныштым. Батша хәҙрәтләре ғәскәрне килтереп тулысынча тапшырған өсөн рәхмәтләр әйтте...» Бында һүҙ, әлбиттә, башҡорт ғәскәрҙәренең Ырымбур янында Пугачевҡа тәүге тапҡыр килеп ҡушылыуы тураһында бара. Юлай Аҙналинға 1774 йылдың яҙында Һатҡы заводы тирәһенән ебәрелгән тағы бер хаты Салауаттың шул дәүерҙәге ҡаты бәрелештәренең береһен күҙ алдына баҫтыра: «Бында дошман ғәскәре бик ныҡ ҡаршылыҡ илән торҙо. Күп юғалтыуға осраныҡ. Өч көн буйына ҡаршылыҡ булды. Завод бинасына индек. Хибестә булған халыҡлар азат ителде. Безләргә биш йөҙләп халыҡ илә Фролов командасы килде. Суғыш ҡоралы мында күп булды, безләргә ҡалды...» Ә түбәндәге юлдарҙы эсенә алған документ 1774 йылдың 1 июне менән билдәләнгән: «Батша ағзам хәзрәтләренең бойороғон үтәүдә Ҡыйғы юлы илән дошман ғәскәренә ҡаршы әмер ҡылам. Сотник Ҡадир Ғәбделкәрим уғлы, Илембай улына: бар булған суғышҡа яраҡлы халыҡны һәм атларны (йыйығыҙ), батшамыз хәҙрәтләре алдына өч мең ғәскәр әҙер булсын. Андағы залим алпауытлардан суғышҡа яраҡлы булғанын барын да инҡарсыз алырға...» Билдәле булыуынса, 2 июндә Салауат Ҡыйғы ауылы янында Пугачев менән осраша, уға 3000 һыбайлы алып килә. Документта ошо ғәскәр тураһында һүҙ барамы? Өс мең кеше Салауат әмере буйынса бер тәүлек эсендә йыйып өлгөрөлгәнме, әллә уларҙан алда тупланған һыбайлылар килтерелгәнме? Ентекләп өйрәнеүҙе һорап торған ҡыҙыҡлы юлдар. Әлеге документтарҙың һәр береһендә бар улар. Шуныһы ҡыҙыҡлы – халыҡ, «Салауаттыҡы» тип, шиғри текстарҙы ғына түгел, документаль яҙмаларҙы ла һаҡларға, алыҫ киләсәк быуындарға еткерергә ынтылған.\nҺанай китһәң, үҙҙәрен Салауат исеменең йәшәүен хәстәрләүгә арнаған кешеләр (яҙыусыларҙы, ғалимдарҙы иҫәпкә алмай торайыҡ) беҙҙең дәүерҙә генә лә байтаҡ йыйыла. Ғафури районы Яҡтыгүл ауылынан Вәлиулла Ҡоломбәтов, Салауат районы Әлкә ауылынан Хәлил Ғәлимуллин, Мәсетле районы Оло Аҡа ауылынан Ҡаһарман Хәсәнов, Дыуан районы Мәсәғүт ауылынан Кинжәбай Ғилманов... Улар барыһы ла бер генә сығанаҡҡа – халыҡ хәтеренә, йәғни үҙҙәре кеүек үк ҙур йөрәкле, тынғыһыҙ тәбиғәтле кешеләрҙең мәғлүмәттәренә таянған. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, XVIII–XIX быуаттарҙа йәшәгәндәренең исемдәре беҙгә билдәле түгел. Ә юғарыла телгә алынғандарының төрлө жанрҙағы материалдарын Салауат шәхесенә ҡағылышлы үҙенә бер үҙенсәлекле сығанаҡ тип ҡабул итергә мөмкин.\nДело о произношении директора Твердышева крестьянином Федором Кривеньковым некоторых важных слов /Государственный архив Оренбургской области, ф. 3, оп. 1, ед. хр. 160.\nИҙелбаев М. Х. Юлай улы Салауат: тарихи-документаль китап. – Өфө: Китап, 1994.\nПодтверждение в виде автобиографии научно-исследовательского института языка и литературы при СНК БАССР директору Хамматову Малоязского района пос. Кызырбак Султанова Гарифьяна /Архив УНЦ РАН, ф. 3, оп. 12, ед. хр. 64.


Ҡайҙа хеҙмәт иткәнен бер кем белмәй » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Ҡайҙа хеҙмәт иткәнен бер кем белмәй\nҠайҙа хеҙмәт иткәнен бер кем белмәй 15.02.2019 // Йәмғиәт\nЯнтовтар ғаиләһе – татыу, матур йәшәү үрнәге.\nБаймаҡ районының Ғүмәр ауылында йәшәгән Гүзәл менән Айрат Янтовтар – ғаилә ҡиммәттәрен ҡәҙерләгән, боронғо йола, ғөрөф-ғәҙәттәрҙе лайыҡлы дауам иткән, үҙ-ара мөнәсәбәттәргә һаҡсыл ҡараған, ҡәйнә һәм килен араһындағы татыулыҡты күптәргә өлгө итеп раҫлаған матур парҙарҙың береһе.\nГүзәл Вәкил ҡыҙы ҡырҡ йылға яҡын ҡәйнәһе Зөлхизә Янтова менән татыу ғүмер кисерә. Улар оҙаҡ йылдар бергә йәшәп, бер-береһе менән әхирәт һәм серҙәш булып та бөткән.\nЗөлхизә Хәлил ҡыҙы, 85 йәше тулыуға ҡарамаҫтан, бик теремек инәй. Бөткән ауылдар исемлеген тулыландырған Ғәбсәләм ауылында донъяға килә, 1955 йылдан Ғүмәрҙә йәшәй. Күрше Йәрмөхәмәт ауылы егете Сәлих Янтовҡа кейәүгә сығып, ике бала тәрбиәләп үҫтерә. Тормош иптәше менән бергә булған ҡырҡ йыл ғүмер күҙ асып йомған кеүек уҙҙы,ти ул. Шуға ла йәштәргә тормоштоң ҡәҙерен белегеҙ, тип кәңәш бирә.\n– Килен ҡәйнә тупрағынан, тигәндәй, үҙем дә ҡәйнә менән йәшәнем, әле килен менән торам. Күптәр ҡәйнә менән бергә тороуҙы өнәп етмәй, имеш, йәштәргә үҙаллы донъя көтөргә ҡамасаулыҡ итмәҫкә кәрәк. Бер бөртөк улымдың кәләшенә нисек итеп ауыр һүҙ әйтергә мөмкин? Уны бит ул яратып алған. Үҙ-ара татыу булһалар, шул миңә иң ҙур бәхет, – ти ағинәй.\nҒаилә башлығы Айрат Сәлих улына әсәһе менән ҡатыны араһындағы үҙ-ара йылы мөнәсәбәтте тойоу икеләтә шатлыҡ, сөнки күп ғаиләләрҙә тап ыҙғыш ошо юҫыҡта башланыуы бер кемгә лә сер түгел. Әйткәндәй, ул 1979 – 1980 йылдарҙа Афғанстанда хеҙмәт итә. Әрмегә саҡ алынған егеттәрҙе бер йылдан ашыу Украинала хәрби әҙерлектә тотҡандан һуң, ҡайҙа ебәреүҙәрен дә әйтмәйенсә, эшелондарға тейәп, Үзбәкстандың Термез ҡалаһына оҙаталар. Ун туғыҙҙары саҡ тулған йәш һалдаттар күңелдәре менән ҡайҙа йүнәлеүҙәрен аңлай, әммә берәүҙең дә дөрөҫөн әйтергә батырсылығы етмәй. Заманы шулай була: өйгә хат яҙыу, ҡайҙа икәнлегеңде белдереү – хәрби антты боҙоуға тиң осор.\n80-се йылдың йәйендә, әрме хеҙмәтен тултырып, Айрат Сәлих улы тыуған яҡтарына ҡайта. Ауылдаштары ғына түгел, хатта туғандарының күбеһе уның ҡайҙа хеҙмәт иткәнен белмәй. Бер нисә йылдан һуң ғына төпкөл ауылда Афғанстан яуын үткән һалдат барлығы асыҡлана.\nХәҙер ул – мәктәптәрҙә көтөп алынған ҡунаҡтарҙың береһе, уҡытыусылар Батырлыҡ дәрестәрен үткәргәндә уны һәр саҡ саҡыра. Афған ветераны үҙе хеҙмәт иткән осорҙағы хәлдәрҙе йәштәргә һөйләй. Үҙ йөрәге аша кисермәгән, Афған яуын уҙмаған кеше был һуғыштың ни тиклем аяуһыҙ булыуын аңламай ҙа, белмәй ҙә. Шуға күрә ул йылдарҙы хәтерләгәндә, кисәге һалдаттың күҙендә йәш тамсылары күренеүен дә, ирененең дерелдәүен дә аңларға мөмкин. Тик бер уй ғына тынысландыра кисәге һалдатты: янында уны аңлаған яҡындары, ҡәҙерле кешеләре бар. Өс балаһы – өс терәге, ғүмеренең дауамы, тормош ҡыуанысы һәм бәхете. Ә инде дүрт ейән-ейәнсәре – балдан татлы ғәзиз йәне.


Башҡортостандың һәм Ҡытайҙың Сычуань провинцияһының сауҙа-сәнәғәт палаталары хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөнө // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостандың һәм Ҡытайҙың Сычуань провинцияһының сауҙа-сәнәғәт палаталары хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөнө\n15:16, 18 сентября 2015 Йәмғиәт\nБашҡортостандың һәм Ҡытайҙың Сычуань провинцияһының сауҙа-сәнәғәт палаталары хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөнө Фото: ШОС БРИКС офис-төркөмөнөң матбуғат хеҙмәте\nӨФӨ, 2015 йыл, 18 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.\nБашҡортостандың һәм Ҡытайҙың Сычуань провинцияһының сауҙа-сәнәғәт палаталары хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөнө. Республика Хөкүмәте сайтында хәбәр ителеүенсә, Башҡортостандың презентацияһы сиктәрендә Сычуань провинцияһының баш ҡалаһы Чэндуҙа хеҙмәттәшлек һәм сауҙа-иҡтисади алмашыуға ярҙам тураһында килешеүгә ҡул ҡуйылды.\nДокументҡа Сычуань экспорт-импорт сауҙа палатаһының генераль секретары Ван Инь һәм Башҡортостандың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы вице-президенты Азат Фазлыев ҡул ҡуйҙы. Килешеү алмашыу өлкәһендә даими үҙ-ара килешеп эш итеүҙе ойоштороуҙы күҙ уңында тота. Быйыл ноябрҙә Сычуань провинцияһы эшҡыуарҙары делегацияһы Башҡортостанға килергә йыйына.\nРеспубликаның презентацияһында Сычуань провинцияһы Халыҡ хөкүмәтенең рәсми кешеләре һәм Ҡытайҙың Рәсәй компаниялары менән берлектә эшләү мөмкинлектәре менән ҡыҙыҡһынған предприятие етәкселәре ҡатнашты. Сарала ҡатнашыусылар фекеренсә, үҙ-ара килешеп эш итеүҙе яйға һалыуҙа тәүге ҡаршылыҡты — төбәктәр һәм хеҙмәттәшлектең перспективалы йүнәлештәре хаҡында мәғлүмәттең етерлек булмауы — еңеп сыҡтыҡ. Башҡортостан һәм Ҡытай эшҡыуарҙарының яңы мөмкинлектәр менән ни тиклем һөҙөмтәле файҙаланыуы бик мөһим.


Күҙ уңында тотоғоҙ\n18 Ғинуар 2018, 17:38\nТау шыуғандаИҫегеҙҙә тотоғоҙ: шыуыу өсөн тауҙар, ҡашлаҡтар – ныҡ хәүефле урындар! Бәләкәй балалар менән кешеләр мыжғып торған текә ҡашлаҡлы һәм трамплинлы тауҙарға барырға кәрәкмәй. Әгәр шыуа торған тау һеҙҙә хәүеф тыуҙырһа, башта баланан башҡа үҙегеҙ генә шыуып төшөп, уны һынап ҡарағыҙ. Ә инде бәләкәсегеҙ төрлө йәштәге балалар шыуған “йәнле” тауҙа шыуып йөрөһә, мотлаҡ уны күҙҙән ысҡындырмағыҙ. Әгәр ҙә ололарҙан бер кеше өҫтән төшкән ерҙә күҙәтеп, ә икенсеһе юлдан тиҙерәк сығырға ярҙам итеп торһа, яҡшыраҡ буласаҡ.\nАта-әсәләр! Балаларға тау шыуғанда үҙ-үҙеңде тотоуҙың бер нисә мөһим ҡағиҙәһен өйрәтегеҙ һәм үҙегеҙ ҙә хәүефһеҙлек талаптарын ҡәтғи үтәгеҙ:\n• шыуып төшкән кеше ситкә китмәйенсә, тауҙан шыуып төшмәҫкә;\n• шыуып төшкәс, аҫта тотҡарланмаҫҡа, ә тиҙерәк юлды бушатыу өсөн, йә икенсе яҡҡа шыуышырға, йә ситкә тәгәрәргә;\n• боҙ юлы аша йүгермәҫкә: унда йығылыуығыҙ һәм төшөп килгәндәрҙең аяҡ аҫтында ҡалыуығыҙ ихтимал;\n• ҡар йәки боҙ һырғалағына тик махсус күтәрмәләр менән йыһазландырылған менә торған ерҙән генә күтәрелергә;\n• аяғүрә тороп йәиһә сүкәйеп ултырып шыуырға ярамай;\n• алға табан арҡа йәки баш менән (эскә ятып) шыуып төшмәҫкә тырышырға, төшкәндә лә, менгәндә лә һәр ваҡыт алға ҡарарға кәрәк;\n• әгәр ҙә бәрелеү ҡотолғоһоҙ икән (юлда ағас, кеше һәм башҡалар), ул саҡта ҡабырғаға ятырға, йә булмаһа, боҙло ерҙән ситкә тәгәрәргә тырышырға кәрәк.\nҠышын һауа тултырылған саналарҙа йәки тюбингтарҙа шыуыу күптәр өсөн ваҡыт үткәреүҙең яратҡан ысулына әйләнде.\nТын тултырылған саналарҙың конструкцияһы ярайһы уҡ ябай. Махсус ҡатлам эсенә автомобиль камераһы ҡуйылған. Ә был ҡатлам бик шәп шыуыу үҙенсәлегенә эйә, үҙе бик ныҡ. Әлеге саналар эсендәге камера тау битләүенең ҡытыршылыҡтарын амортизациялай һәм шыуып төшөүҙе уңайлыраҡ итә.\nТик, үкенескә күрә, тюбингта шыуыу – имгәнеү йәһәтенән иң ҡурҡыныслы ял итеү төрҙәренең береһе. Ғәҙәти саналарҙан айырмалы, улар тиҙлектәрен ныҡ арттырырға һәм төшкән ваҡытта хатта үҙенең күсәре тирәләй өйөрөлә башларға һәләтле. Шуның менән бергә улар менән бөтөнләй идара итеп булмай, туҡтатыу ҡоролмаһы менән дә йыһазландырылмаған. Шуға күрә тюбингтар менән бары тик махсус әҙерләнгән трассаларҙа ғына шыуырға мөмкин. Шулай булғас, тынлы саналарҙа шыуған ваҡытта хәүефһеҙлек ҡағиҙәләре хаҡында оно- торға ярамай.\nТын тултырылған саналарҙа ҡайҙа шыуырға ҡәтғи тыйыла:\n• йыһазландырылмаған урман трассаларында һәм ҡашлаҡтарҙа;\n• таштар, ҡом, ҡаты боҙ һәм башҡа сит предметтар булған, өҫкө ҡатламы шыма булмаған ҡашлаҡтарҙа;\n• трамплинлы ҡашлаҡтарҙа.\nТынлы санаға дөрөҫ ултырығыҙ\nШыуып төшкән ваҡытта сығып осмаҫ һәм ҡап-ланмаҫ өсөн әлеге тынлы саналарға дөрөҫ ултырырға кәрәк. Шулай итеп, иң мөһиме – ул ауырлыҡ үҙәген дөрөҫ бүлеү, бының өсөн аяҡтар менән ҡарға теймәҫлек итеп тюбингтың үҙәгенә тәрәнерәк кереп ултырырға кәрәк. Әгәр шулай ҙа аяҡтар ергә тейә икән, ул саҡта ҙурыраҡ диаметрлы сана алыу зарур. Шыуғанда тюбингтың ян-яҡтарында урынлашҡан махсус ҡайыштарға тотонорға кәңәш ителә. Шулай уҡ тюбингтарҙы “паровоз” итеп бер-береһенә тағырға ярамай, уларҙың ҡапланыуы ихтимал. Тын тултырылған санала икәүләп йәки бер юлы бер нисә кеше бергә шыуыу хәүефле, сөнки “бублик”тан сығып осорға мөмкин. Шуның менән бергә ололар был ҡағиҙәне йыш боҙа – балалары менән бергә бер санаға ултыра, һәм һөҙөмтәлә, был балаларҙың имгәнеүенә килтерә.\n• әгәр һеҙ тюбингка тынды һалҡында тултыр-һағыҙ йәки өҫтәһәгеҙ, уны йылы бинаға йәиһә автомобиль салонына индергән ваҡытта камералағы һауаның бер өлөшөн сығарырға кәңәш ителә. Сөнки һалҡын һауа ныҡ тултырылған булһа, йылыла һауа киңәйә башлай һәм камера шартларға мөмкин;\n• тюбингка артыҡ көсөргәнеш бирергә ярамай; һәр бер моделдең характеристикаһында уның өсөн рөхсәт ителгән иң ҙур ауырлыҡ күрһәтелгән;\n• тын тултырылған саналарҙа ауышлығы 20 градустан артмаған битләүҙәрҙән шыуыу кәңәш ителә. Ҡашлаҡ аҫтында сананы туҡтатыу өсөн етерлек урын булырға тейеш. Шулай уҡ тюбингтар менән ағастар үҫкән ҡашлаҡтарҙан шыуырға ярамай;\n• тюбинг тиҙлеген тиҙ арттыра, шуға күрә төшкән ерҙә башҡа шыуыусыларға иғтибар итегеҙ. Төшөр алдынан алдығыҙҙа шыуып йөрөүселәрҙән, айырыуса балаларҙан бер кем дә булмауына инанығыҙ;\n• тынлы санала ултырып шыуырға кәрәк, унда батуттағы шикелле һикереп маташмағыҙ;\n• һауа тултырылған сананың тышы ҡараймаһын һәм тәү күренешен һаҡлап ҡалһын өсөн, уның тынын, эсендәге камераһын сығарырға һәм айырым полиэтилен пакетҡа һалып һаҡларға кәңәш итәбеҙ.\nОшо ҡағиҙәләрҙе үтәгеҙ, һәм һеҙ үҙегеҙҙе лә, тирә-йүндәгеләрҙе лә травмаларҙан һәм имгәнеүҙәрҙән һаҡлаясаҡһығыҙ.


Тәрбиәүи алым » Новости Уфы, главные новости Башкортостана / Bash-Portal.Ru\n– Уныһын ҡайһы яҡтан ҡарайһың бит ағай, – тинем мин уға, кем өсөндөр ғәҙел һаналғаны икенсеһенә оҡшамай һәм киреһенсә. Шулай булған, булды һәм буласаҡ...\nРикс Тәхиевичтың бөгөнгө тормошҡа үпкәләү ҡатыш зарланыуҙарын һуңынан да күп тапҡырҙар ишетергә тура килде. Бигерәк тә һуҡмыш саҡтарында ғәҙелһеҙ мәғшиәт уның хәтеренә йышыраҡ төшә ине.\nБер мәлде беҙ уның менән төшөмлө генә урман эшенә эләктек. Дөрөҫөрәге, Рикс Тәхиевичты был эшкә үҙе шуҡ, үҙе бошмаҫ ҡәйнеше күндерә алды. Күндерҙе һәм еҙнәһе өсөн яуаплылыҡты ла үҙ өҫтөнә йөкмәне. Беҙҙең ише ябай кешегә ни кәсептең ниндәйе булһа ла бара, өйрәнелгән, икмәк-тоҙлоҡ түләһәләр шул еткән. Ә бына бәрхәт ябыулы өҫтәл артында ғына ултырып аҡса һуғырға күнеккән элекке сәркәтип “ҡара аттар” араһында үҙен нисектер кәмһетелгән кеше һымаҡ тойҙо: йүнләп һөйләшмәй ҙә, аралашмай ҙа.\nСираттағы ялға ҡайтҡанда ул, барыһын аптыратып, биш литрлыҡ һауыт менән... көмөшкә күтәреп килде.\n– Егеттәр, мәйтәм, мин ошо кешене эштең ауырына әллә ни екмәҫкә тырышырһығыҙ тигән өмөттә ҡалам. Әжере ошонан булыр, – тип шайтан һыуын беҙгә тәҡдим итмәксе булды. Аптырашып ҡалған егеттәрҙең ошо һөмһөҙлөккә ҡаршы береһе бер ни тип өндәшә алманы. Уларҙың хәләл көсөн бер нисә йотом көмөшкәгә һатып алырға теләй. Шуға ла мөлдөрәмә тулы ҡырлы стаканға һонолоусы ла, ҡағылыусы ла табылманы. Элекке кеүек тамаҡ хаҡына әсе тир түгеүсе алйоттар хәҙер юҡ. Шуға мин эстән генә ҡыуанып ҡуйҙым. Ә стакандағы көмөшкәне хужаның үҙенә йоторға тура килде.\nЙотоуын йотто ла ул, тик ошо көндән Рикс Тәхиевичыбыҙ, “ысҡынды” ла китте. Беҙ уның өсөн бил бөгәбеҙ, нишана, әҙләп-әҙләп кенә көмөшкә һемерә, эшкә йөрөмәй. Еҙнәһе өсөн уңайһыҙланып выждан ғазабы кисергән ҡәйнеше бер нисә тапҡыр һөйләшеп ҡараһа ла файҙаһы булманы.\n– И-их, еҙнәкәй генәм! Сикәгә тейҙең дә баһа, ә! – тип ауыр һуланы көндәрҙең береһендә ҡәйнеше, тракторҙан былайыраҡ дырылдап һауа һелкеткән Рикс Тәхиевичкә асыҡтан-асыҡ нәфрәт менән ҡарап торғас, – аҡылға ултыра белмәһәң ултыртайым әле мин һине, ҡарт алаша!\nУл тоҡсайынан механик ҡырынғыс килтереп сығарҙы ла, шатыр-шотор килтереп борғослағас, ҡәҙерле еҙнәһенең апаруҡ ҡына булып тырпая башлаған үҫентеләрен аяуһыҙ ҡырҡырға тотондо. Беҙ аптырай төштөк: артабан ни булыр? Һаҡал-мыйыҡты ҡырып ҡына сәрхүшлектән ҡотолоп булһа икән...\nБактиһәң була икән! Салҡан төшөп ятҡан еҙнәй кеше уяныу түгел ыжламай ҙа. Киреһенсә. Эйәген күтәрә биреп, танау һыҙғыртыуын белде. Ошо ғәмәлдән ул, күрәһең, йоҡо аралаш булһа ла, оло кинәнес кисерә ине. Ә ҡәйнеш кәмитенең ғиләһен беҙ һуңғараҡ төшөндөк...\nИртән торғас та Рикс Тәхиевич, матур ғәҙәте буйынса, йыуынырға барып баҫты, ҡулын һабынлап сикәһенә тейҙерҙе һәм... таш һыны ише ҡатты ла ҡалды: һаҡал урынында юҡ ине. Көн яҙлыҡтырмай, шул ҡәҙәре рәхәтләнеп ҡырған әйбер ҡайҙа булған? Күҙҙәре ҙурайып киткән Рикс Тәхиевич ҡурҡынып ян-яғына ҡаранды, көмөшө һыҙырылып ала-ҡолаға әйләнгән көҙгөһөнә йәнә баҡты, өшөгән кешеләй яуырынын йыйырҙы.\n– Нимә, Рикс Тәхиевич, әллә баш ауыртамы? – Ҡәйнеше ошо урында уның хәленә кермәксе итте, әммә:\n– Кешелә һинең ни эшең? Тик кенә ят! – тигән тупаҫ яуап алды.\nРикс Тәхиевич ул көндө тағы “һуғып” ятты, төнгө ҡырыныу әмәле тағы ҡабатланды. Был юлы инде ысын-ысындан ҡурҡыуға ҡалды теге: йөнтәҫ-уҫал ҡаштары юғары сөйөлдө, асылған ауыҙы һалбырап төштө һәм йөҙө ағарынып китте. Ул ныҡ ҡалтырана ине.\n– Берәй нәмә булдымы еҙнә, төҫөң ҡасҡан? Сирләп тораһың буғай. Дарыу бирәйемме? – Ғәйепһеҙ ҡараштарын уға төбәгән ҡәйнеше ихлас күңелдән бөтөрөндө, – мә, ҡабып ебәр. Еҙнәһе өндәшмәне. Ә был мәлдә башҡа ирҙәр көлөп ебәреүҙән саҡ тыйылып торалар ине. Ул көндө рухы ҡаҡшаған Рикс Тәхиевич бығаса булмағанса\n[28 апреля 2010] | Просмотров: 203 Опубликовал: admin Оцени статью!


Секс Иң Яҡшы Уйындарының Түләүһеҙ 3D – Онлайн Порно Ххх Уйын\nБушлай Үҙәге Секс - Уйын\nКомпьютер Һәм Мобиль\nНи Өсөн Түләү Порно\nЮҡҡа ғына һеҙгә тәҡдим секс без-без уйындарын сикләү\nИң яҡшы уйындарының түләүһеҙ булыуы, шулай тойола 3d реаль секс\nҺәр тапҡыр, һеҙ ҡыҙыҡлы һәм мауыҡтырғыс тел менән порно ашыу тәжрибә ала, һәм һеҙгә ҡарап ултырған тама һәм ябай кеше кеүек трахаться ниндәйҙер видео, һеҙгә кәрәк секс иң яҡшы бушлай эләккән 3D-уйын. Был коллекцияларҙың береһе һеҙгә иң интенсив тәьҫораттар алып, улар аласыз алырға интернет. Аҙ һөйләп, беҙҙең яҡ өсөн был уйындарҙың барыһы ла була, кем килә, кем беҙҙең сайтҡа әйбәтерәк, әммә ошо быуындың һуңғы уйынды ҡараған. Бында бөтә HTML5 менән эшләгәндә файҙаланырға була, һәм был һүҙҙәрҙе, был персонаждар һеҙгә бер һүрәт ала, ул ғына түгел, реаль күренмәҫ, әммә реалистик һәм хәрәкәт., Һеҙ эшләүсе барлыҡ платформаларында был уйындың барыһы ла шулай уҡ беҙгә сайтында. Һеҙ, бәлки, компьютер һәм мобиль ҡулайлама уйын уйнауына ҡарамаҫтан, операцион системаһы. Һеҙ уларҙың туранан-тура браузер яй, эшләһә, һеҙ нимә кәрәк, кереткәнсе һеҙ уларҙы тергеҙеү.\nБеҙҙең сайтта церебраль һорап килеүселәр беҙ түгел, улар уйын уйнай. Беҙ һеҙҙең шәхси мәғлүмәт һорай һәм крадет тә түгел, һеҙ бер ҡасан да йүнәлтелгән һәм башҡа сайттар булыуы, платформала беҙҙең ҡасан енси уйындар уйнарға тырышығыҙ. Шулай уҡ минималь Реклама, һәм ул һеҙгә ҡамасау була алмай, наслаждаться уйындар һеҙҙең тырыша. Уйын наслаждайся сессияға килә һәм бөгөн кисен өлкәндәр өсөн платформа беҙҙең тетрәндерҙе. Уйындар тураһында күберәк уҡырға, белергә, ул тура килә һеҙҙең өсөн ихтыяждары барыһынан да күберәк.\nКүмәк Уйындарҙа Бик Күп Жанр Gnu\nҠасан етә эш енси уйындары, интернет тәҡдим итә ала, сөнки хәҙер күп төрлөлөгө. Йәғни тыш, беҙҙе күп порно был категория шулай буласаҡ, күп уйындар сексуаль нигеҙләнеп, шулай уҡ, тәҡдим итеү өсөн беҙгә уларҙың һәр береһе раят стилдәрендә дөрөҫ, һеҙҙең өсөн тәжрибә виртуаль донъяла дөрөҫ булыр.\nНаслаждайся үҙе ябай яратҡан ҡатын-ҡыҙ тибындағы әгәр һеҙ телисез, шулай уҡ законлы көскә секск менән ҡыҙ-йәш үҫмер, милфа, красотки-толстушка хатта йөклө йәки цыпочки, һезгә кәрәк танышырға менән секс-симулятор беҙҙең сайтта. Шулай булғас, беҙҙең секс-күптәр өсөн симулятор һын кеүек түшәк секс, фетиш һәм хатта кеше өсөн блядь, секс уйындар ваҡытында йөклөлөк йәки аяғы кеүек. Ярҙамында секс-һеҙ аласыз наслаждаться симулятор һын үҙе яратҡан, тарихы һәм ҡайһы бер башҡа көйҙәр менән, һеҙ улар персонаждың тышҡы күренешен үҙгәртеү мөмкинлеге бирә.\nШул ваҡытта, ҡасан, һеҙҙең бөтөн сценарий фантазияға эйә, мәҫәлән, уҡытыусы йәки енси теләк фантазия булған осраҡта инцест тыйылған осраҡта, бәлки, һеҙгә күсә RPG секс-уйын беҙҙең сайтта. Тыш һеҙҙе ҡатын-ҡыҙ трахнуть үҙ хыялдар, бөтә һеҙҙең шулай уҡ кисерә алмай, сөнки был мәлдә алып барыла, һәм үҙ-ара текстар ярҙамында диалог. Хатта беҙҙең ҡайһы бер уйындар өсөн тауыш кадрҙар менән тәьмин диалог.\nИнтернет симулятор беҙгә яҡшы таныш булғандар, улар һеҙҙең карта өйрәнеү мөмкинлеген бирә, персонаждар тултырып, улар менән төрлө ысулдар менән бәйләнешкә инә ала икән. Бер нисә иптәше шунда уҡ ҡуҙғатылған һәм әлеге уйында был һеҙҙең шанс бирергә айғыр була. Әммә һеҙҙең аша үткәреү, шулай уҡ уларҙы бөтә драмаһы, шуның менән бәйле, тип алдап интрига һәм һеҙ тотоп йәки алдап булмай, ул секс утром менән ике цыпочки башлауы менән бәйле. Башҡа күп Яҡшы уйындарының түләүһеҙ булған 3D-секс-уйын, бөгөн кис һеҙҙең менән бөтә коллекцияға өйрәнә ала.\nИң Яҡшы Коллекция, Ул Китерелә Яҡшы Платформа\nСекс иң яҡшы коллекция бушлай 3D-китерелә менән һуңғы уйын уйнай. Һәм беҙ шулай ҡайғырта, һуңғы уйында уйнар өсөн заманса платформа. Иң элек, беҙ интерфейс булдырырға, уларға мөмкинлек бирәсәк һезгә ҡарарға тиҙ коллекцияһы. Был интерфейс оҡшаны, улар һеҙгә бушлай таба секс-тубалдай, хәл шулай итеп, беҙ һәм беҙҙең сайты эшләй, сөнки ул күптәргә таныш. Һеҙ генә табыуҙы уйын кеүек, һеҙ генә уйнатып төймәһенә баҫыр кәрәк. Һеҙ уйнай башланы, һеҙ бер нәмә лә ҡамасаулай иң яҡшы ваҡыт үткәрергә һәм үҙ тормош. Мотлаҡ ҡайтырмын, юҡһа, ҡасан ҡуҙы., Беҙ был уйынды дауам өҫтәп яңы коллекция була.\n© Copyright 2021 FreeBest3DSexGames All Rights Reserved


Баш ҡалала Тәрән күлен пляж миҙгеленә әҙерләнеләр // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда Иҫке Собханғол — Мораҡ юлын төҙөкләндереү бара\n9:40, 22 мая 2018 Йәмғиәт\nБаш ҡалала Тәрән күлен пляж миҙгеленә әҙерләнеләр Фото: Өфө хакимиәте\nДим районында популяр ял итеү урыны – Тәрән күлен пляж миҙгеленә әҙерләнеләр. Ғәҙәттәгесә ул 1 июндә асыла. Граждандар һағы идаралығы водолаздары бик күп шешә, консерва банкалары һәм быяла киҫәксәләре йыйылған һыу ятҡылығының төбөн таҙартты. Яҡын ваҡытта ҡом индерелә, һыуҙы анализлау, эргә-тирә биләмәне кимереүселәрҙән таҙартыу һәм дезинфекциялау, балалар майҙансыҡтарын тәртипкә килтереү тора. Бәләкәй балаларға һыу инеү өсөн махсус урын ойошторола, тип хәбәр иттеләр муниципалитетта.\nТеги: водолаздар, күл, таҙартыу


Ҡатнашыусы менән һөйләшеү:Roustammr — Башҡорт Википедияһы\nҠатнашыусы менән һөйләшеү:Roustammr\n1 Тема урыны\n3 Ысынлап та ҡаршымы?\nҺәр теманың үҙ урыны. Ниңә урынды ботайһың --Рөстәм Нурыев (фекер алышыу) 17:38, 23 Март (Буранай) 2012 (UTC)\nТыныслан! Улай ярамай. Почта ящигеңде күрһәт. Үҙеңә һүҙем бар. --Рөстәм Нурыев (фекер алышыу) 17:41, 23 Март (Буранай) 2012 (UTC)\nМин тынысмын. Шунан үҙең өйрәт тип яҙҙың да һуң, мин шул урынға яуап яҙҙым. Айрым биткә бүленеп яҙылһа яҡшыраҡ булыр ине.--Roustammr (фекер алышыу) 18:01, 23 Март (Буранай) 2012 (UTC)\nТәржемә иткәндә, эште еңеләйтеү өсөн тәржемә инструменттары бар. Уларҙа теләһә ниндәй тел парҙарынан (ru-ba, en-ba...) торған текстар менән хәтерен тултырып була. Translation Memory - тәржемәләр хәтере технологияһы ҡулланыла, был тәржемә һүҙҙәрен хәтерләү һәм артабан осрағанда ошо булған тәржемәне ҡулланырға мөмкинлек бирә. Тағы ла алдан әҙерләнгән Глоссарийҙарҙы ҡулланып була. --Roustammr 12:30, 7 Июнь (Һөтай) 2011 (UTC)\nБик ҡыҙыҡлы тәҡдим. Тик ни өсөн архивҡа йәшереп ҡуйҙың. Ҡоролтайға яҙырға кәрәк.--Саган 03:43, 8 Июнь (Һөтай) 2011 (UTC)\nGoogle Translator Toolkit http://translate.google.com/toolkit/ бушлай\nOmegaT 1)download http://www.omegat.org/en/downloads.html 2) help http://www.omegat.org/ru/omegat.html бушлай\nSDL Trados 1) ру Вики http://ru.wikipedia.org/wiki/Trados 2) сайт www.trados.com/ түләүле 22 000 һумдан башлап\nDéjà Vu түләүле\nУрыҫса-башҡортса глосарийға (тегеләй-былай ҡулланып була торған) бер-нисә меңлек һүҙҙәр базаһы булды (хисплағаным юҡ 5 мең тирәһелер). Әле уны эшкәртәм һәм күләмен бәләкәсәйтеп ҡарайым, сөнки google translate toolkit-та глоссарий күләме бер кешегә 1 мб менән сикләнгән.\nҠырғыҙҙар күмәкләп эшләй. Азатлыҡ радиоһында мәҡәлә http://rus.azattyk.kg/content/ugc_kyrgyz_google_translate/24269907.html\n--Roustammr 14:57, 3 Август (Урағай) 2011 (UTC)\nСәләм, аҙаш. Алматыла Телек Мамутов менән танышып ҡайттыҡ. Ҡырғыҙҙар һәм ҡаҙаҡтар Гугул транслейт менән етди шөғөлләнеләр. Мин дә ныҡ ҡыҙыктым был эш менән. Алматынан ҡайтҡас Өфө тарих, тел, әҙәбитәт ғилми институтына барып, ундағы компьютер һәм мәғлүмәт лабороторияһы мөдире менән һөйләштем. Машинный фонд башкирского языка төҙөген кеше. Бер үҙе эшләй. Институттың көсөнән килмәҫ тине.\nТағы БГПУ-ның Башҡорт теле факультеты уҡытыусылары менән осраштым, улар үҙҙәре тәҡдим менән сыҡты. Википедия, Гугул транслейт тураһында һөйләнем. Ҡыҙыҡһындылар, бергәләп эшләргә кәрәк тигән ҡарарға килдек. Йәйге отпускалар бөткәс яйлап эш башларға кәрәк булыр. Ғәмәли яҡтан техник ойошторорға ярҙам итерһеңме? Мин транслейттың мөмкинслектәрен бик белеп бөтмәйем, ә административ ойоштороу эштәренә көсөм һәм ихтиярым етәргә тейеш. Осрашып һөйләшергә ине. Йәки скайп аша, минең скайп rnuriev11 Һин мине тап әле. --Рөстәм Нурыев (фекер алышыу) 18:22, 2 Июль (Майай) 2012 (UTC)\nЯрай ярҙам итермен. Әлегә ваҡытым икенсе нимәгә йүнәлтелгән. Яйҙап ҡына килеп сығыр әле.\nИң мөһиме параллель текстар кәрәк, ҡалған эштәр ҡыйын түгел--Roustammr (фекер алышыу) 09:28, 4 Июль (Майай) 2012 (UTC)\nПаралелль текстар кәрәк икәнен аңлайым. Һәм бик күп кәрәк. Бына шул эште (параллель текстар туплау) ойоштороу хаҡында уйлайым да инде. Шуға күрә аңлаған кешелер менән (һинең кеүәк) "мозговой атака" яһарға кәрәк ине. Шуға бәйләнешкә сығырға өндәйем. Скайп аша ла була бит. Булмаһа, Электрон почтаға яҙ - rnuriev1@gmail.com --Рөстәм Нурыев (фекер алышыу) 10:48, 4 Июль (Майай) 2012 (UTC)\nЫсынлап та ҡаршымы?Үҙгәртергә\nRoustammr, мин Баш битте юймағанмын, адресын ғына үҙгәрттем. Хәҙер уны Wikipedia:Баш бит адресынан ҡара алаһың. Ул бит проект бите, мәҡәлә түгел. Вячеславшулай уҡ Comp1089 aralaşırbıđmı? 09:22, 8 Ғинуар (Һыуығай) 2012 (UTC)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ҡатнашыусы_менән_һөйләшеү:Roustammr&oldid=129495 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 4 июль 2012 в 10:48\nБыл бит һуңғы тапҡыр 10:48 4 июль 2012 үҙгәртелгән.


Республика Йортонда Башҡортостан башлығы Радий Хәбиров етәкселегендә оператив кәңәшмә үтте\nБөгөнгө йыйылышта ҡаралған төп темаларҙың береһе кадрҙар ротацияһына ҡағылды. Республика етәксеһе ҡарары менән 3 районға башлыҡтар тәғәйенләнде. Документҡа ярашлы, хәҙер Благовар районын Марат Йосопов етәкләй, Хәйбуллаға әлегәсә Бөрйән районы башлығы булған Рөстәм Шәрипов тәғәйенләнде һәм Бөрйән районында етәксе вазифаһына Ғәзис Маннапов билдәләнде.\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты йәмәғәт ойошмаһының урындағы етәкселәре өсөн стратегик сессия ойошторҙо.\n13 дек, 22:53\nБишбүләк районында тәүге тапҡыр башҡортса кәңәшмә үтте\nДепутаттарҙың тарихи кәңәшмәһе. Бишбүләк районы хакимиәте башлығы Наил Ғатауллин урындағы совет ултырышын шулай тип атаны. Сөнки ул тәүге тапҡыр башҡорт телендә үтте.\n.Бөгөн Өфөлә һаулыҡ һаҡлауға арналған кәңәшмәлә ошондай башланғыс күтәрелде. Уның авторҙары 3-сө балаһы тыуған атайҙарға дәүләттән аҡсалата ярҙам күрһәтергә кәрәк тип иҫәпләй.\n“Беҙҙең асыҡ булыуыбыҙ – ваҡытлы тактика һәм һайлау алды стратегияһы түгел. Республикалағы власть кешеләр өсөн асыҡ буласаҡ. Был турала Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға мөрәжәғәтнамәһендә белдерҙе.\nДокументтар парламент ултырышына сығарыла. Бында 2020 йылға бюджет проекты, Ғаилә һәм Урман кодекстарына үҙгәрештәр, спиртлы эсемлектәр һатыуҙы сикләүгә бәйле проекттар бар. Ултырышта "Сәнәғәт ҡалдыҡтары һәм уларҙы эшкәртеү" тураһындағы законға үҙгәрештәр индереү мәсьәләһе лә тикшерелде. Республика парламенты профилле комитет рәйесе Әлфәрис Байсурин һөйләй.\nДәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай президиумы сираттағы ултырышына йыйылды\nБөгөн республика парламенты депутаттарының бер төркөмө 4 тиҫтәнән ашыу закон проекты буйынса ҡыҫҡаса тыңлауҙар ойошторҙо. Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың бюджет, һалым, инвестиция сәйәсәте һәм милек мөнәсәбәттәре комитеты рәйесе Рида Собханғолова 2020 һәм 2021-2020 йылдарға иҫәпләнгән бюджет тураһындағы закон проекты менән таныштыра.\n11 дек, 16:37\nРеспублика Башлығы Радий Хәбиров Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға Мөрәжәғәтнамәлә ошоға баҫым яһаны. “Берҙәмлек бәлә-ҡазалар булған осраҡта, бер-беребеҙгә ярҙам итеүҙе аңлата”, - тине Радий Хәбиров. Ул Сибайҙа ташландыҡ карьерҙа мәғдән яныу эҙемтәләрен юҡ итеүҙә булышлыҡ иткәндәргә рәхмәт белдерҙе.\nБашҡортостан башлығы Радий Хәбиров Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайға мөрәжәғәтнәмәһе барышында шулай тине.Республика етәксеһе әйтеүенсә, алданған өлөшсөләр мәсьәләһе айырым иғтибар үҙәгендә ҡала. Беҙҙең граждандар араһынан намыҫһыҙ төҙөүселәрҙең нәфсеһе арҡаһында фатирһыҙ ҡалғандар булмай, тине Радий Хәбиров.\nРеспубликала бюджет өлкәһе хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡы арта\nКиләһе йылдан уларҙың эш хаҡына быйылға ҡарағанда 1 миллиард 600 миллион һумға күберәк аҡса йүнәлтелә. Республика Башлығы Радий Хәбиров Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайға Мөрәжәғәтнамәһендә ошо турала белдерҙе.\nБлаговещен районы Иҫке Надеждин ауылы советы ултырышы башҡорт телендә уҙҙы\nУнда депутаттар, ауыл старосталары, ойошма-предприятие етәкселәре ҡатнашты. Благовещендан коллегабыҙ Лира Батыргәрәева һөйләй.\nБеҙгә ныҡлы ғаиләләр, күп балалы ғаиләләр кәрәк\nЙәш ғаиләләргә бала табырға ҡурҡырға ярамай. Был турала бөгөнгө Мөрәжәғәтнамәһендә Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров белдерҙе.\nРеспубликаға иҡтисади драйв, инвестиция ынтылышы кәрәк\nШулай тип белдерҙе Радий Хәбиров Башҡортостан парламентына Мөрәжәғәтнамәһендә.\nБашҡортостан Башлығы Радий Хәбиров бөгөн эш сәфәре менән Ҡалтасы районында\n“Победа” агрохолдингында 1 мең 200 баш малға иҫәпләнгән комплекс төҙөлә. Февралдә Европанан һыйырҙар ҡайтарылған. Йыл аҙағынаса тағы бер партия килтерелә. Хужалыҡта һауымды тәүлегенә 50 тоннаға еткерергә ниәтләйҙәр. Фермала 100 кешегә эш урыны булдырыла. Хужалыҡтың Яңауыл һәм Борай райондарында ла бүлексәләре бар.\n04 дек, 12:11\nАэропортта уны Республика Башлығы Радий Хәбиров ҡаршы алды. Өфөлә министр һаулыҡ һаҡлау ойошмалары эшмәкәрлеге менән таныша, “Әсә һәм бала” клиник госпиталенә бара, шулай уҡ республика райондарына күсмә фельдшер-акушер пунктары һәм ашығыс медицина ярҙамы машиналарын тапшырыуҙа ҡатнаша.\nКонфессия-ара татыулыҡ, Рәсәй тәжрибәһе, терроризмға ҡаршы көрәш һәм Ислам дәүләттәре менән бәйләнештәрҙе нығытыу. Баш ҡалабыҙҙа уҙған Рәсәй Ислам форумында ошо мәсьәләләр ҡарала. Йыйында ил төбәктәре һәм башҡа дәүләт вәкилдәре ҡатнаша. “Рәсәй – Ислам донъяһы” стратегик күҙаллау төркөмө рәйесе, Татарстан президенты Рөстәм Миңлеханов.\nБашҡортостанда Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай янындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһының алтынсы саҡырылышы буйынса конкурс ойошторола.\nРадий Хәбиров бөгөн Бахрейн Батшалығы Юғары советының ислам эштәре президенты шейх Абдулрахман бин Мөхәммәт Әл-Хәлифә һәм Бахрейн Батшалығының Рәсәйҙәге илсеһе Әхмәт Абдулрахман Әл-Сәити менән эшлекле осрашыу үткәрҙе. Улар Башҡортостанға «Рәсәй — Ислам донъяһы» стратегик ҡараш төркөмөнөң 5-се ултырышына килде.\n28 ноя, 15:25\nУнда республиканың алты предприятиеһы ҡатнаша.\nСалауат ҡалаһы советы ултырышы башҡорт телендә үтте\nҺуңғы йылда Башҡортостан төбәктәрендәге йыйылыштарҙың дәүләт телдәрендә ойошторолоуы матур күренешкә әйләнә бара. Салауат ҡалаһы советының сираттағы ултырышы ла башҡорт телендә үтте.


Мерәҫ ауыл Советы (Баймаҡ районы) — Башҡорт Википедияһы\nМерәҫ ауыл Советы (Баймаҡ районы)\nМерәҫ ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһының Баймаҡ районындағы муниципаль берәмек.\n728 кеше (1 ғинуар 2018)\nОйоштороу ваҡыты: 1976 йылдың март айы.\n1975 йылда Октябрҙең 50-йыллығы исемендәге колхоздың 4-се бригадаһы нигеҙендә «Таналыҡ» колхозын булдырғандан һуң Мерәҫ ауыл советы ойошторола. Ауыл Советын Мерәҫ һәм Бәхтегәрәй ауылдары инә, барыһы 894 кеше.\nБайрамғолова Ҡәмбәрниса Закир ҡыҙы (1976)\nИсҡужина хәсбиямал Хәсән ҡыҙы (1984)\nКилдиәрова Зәйникамал Миңнеғәли ҡыҙы (1980)\nРысмухаметова Фәниә Закир ҡыҙы (1977).\n833 ↗910 ↘739 ↗745 ↘738 ↘732 ↘729\n1 Мерәҫ ауыл, административ үҙәк ↘655\n2 Бәхтегәрәй ауыл ↘84\nЗәкирова Ф., Хәмитова Ф., Сыңғыҙова Р. (ике тапҡыр), Хәмитов Х., Солтанова Н., Ишмырҙин Р., Үҙәнбаев А,, Нәҙербаев С., Байрамғолов Р..\nАуыл Советының адресы: 453660, РБ, Баймаҡ районы, Мерәҫ ауылы, А.Игебаев урамы, 1-се йорт. Хәкимиәт башлығы: Хәфизова Таңсулпан Миңнеәхмәт ҡыҙы.\n↑ поселение Мерясовский сельсовет муниципального района Баймакский район Республики Башкортостан\nпоселение Мерясовский сельсовет муниципального района Баймакский район Республики Башкортостан\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Мерәҫ_ауыл_Советы_(Баймаҡ_районы)&oldid=850638 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 29 ноябрь 2018 в 07:51\nБыл бит һуңғы тапҡыр 07:51 29 ноябрь 2018 үҙгәртелгән.


Бөгөн урындағы үҙидара көнө\nОшо уңайҙан Өфөлә иң яҡшы муниципаль берәмектәрҙе бүләкләү тантанаһы үтте. Әммә сара ҡотлау, хуплауға ғына ҡайтып ҡалманы. Республика башлығы үҙидара органдары алдында торған төп бурыстарҙы, маҡсаттарҙы ла билдәләне. Сөнки муниципаль система халыҡҡа иң яҡыны, уның бар проблемаларын яҡшы белә һәм тап уларҙың эшмәкәрлегенән власть органдарына мөнәсәбәт формалаша. Рөстәм Хәмитов хәүефһеҙлекте тәьмин итеү бурысын да ҡуйҙы, һуңғы янғындар был тәңгәлдә эшләп бөтөрмәү хаҡында һөйләй.\nХалыҡ борондан утыны бөтһә, юл өҙөлһә лә, ут һүнһә лә ауыл советына мөрәжәғәт итергә күнеккән. Әммә һуңғы йылдарҙа үҙидара эшмәкәрлеге менән бәйле проблемалар ҙа булманы түгел. Бөгөн иһә тәүге ҡыйынлыҡтар артта, муниципаль система аяҡҡа баҫыу осоро кисерә. Республка яғынан да даими ярҙам күрһәтелә. Квартал һайын бүленгән аҡсаға күперҙәр, юлдар һалына, урамдар төҙөкләндерелә. Һуңғы дүрт йылда урындағы бюджеттарға һалым күләме лә 40 процентҡа артҡан. Шул уҡ ваҡытта хәл итәһе мәсьәләләр ҙә бар.\nТантанала юғары күрһәткестәргә өлгәшкән муниципаль берәмектәр ҙә билдәләп үтелде. Иң алдынғылар сафында Нуриман, Мәләүез райондары, Нефтекама ҡалаһы. Ә бына ауыл биләмәләре араһында Әбйәлил район үҙәге беренсе урынға лайыҡ булды. Халыҡты ойоштора, дәртләндерә белгәндә уңышҡа өлгәшергә мөмкин, ти улар.\nХалыҡ менән бергә эшләүҙең мөһимлеген Рөстәм Хәмитов та һыҙыҡ өҫтөнә алды. Кешеләрҙе бар проекттарға ла йәлеп итергә кәрәк. Ошондай уңышлы миҫалдарҙың береһе көньяҡ райондарҙа ғәмәлгә ашырылған халыҡ башланғыстарын яҡлау проекты. Һуңғы йылдарҙа республикала 200-гә яҡын программа эшләгән.\nФинанс үҙаллылыҡты нығытыу ҙа мөһим. Бының өсөн бюджетты тулыландырыу сығанаҡтарын эҙләү, һалым базаһын киңәйтеү, бәләкәй эшҡыуарлыҡты үҫтереп яңы эш урындары булдырыу мотлаҡ. Оло йылғалар бәләкәй инештәрҙән башланған һымаҡ республиканың ҡаҙаныштары ла ауыл-ҡалаларҙағы бәләкәй генә уңыштарҙан туплана.\nБыл байрам Рәсәй Президентының ҡарарына ярашлы, 2012 йылдан үткәрелә. Урындағы үҙидара көнөнөң тап 21октябрь билдәләнеүе осраҡлы түгел. 230 йыл элек Екатерина 2-се ҡалаларға грамота бирә башлай һәм ошо документ үҙидара хаҡындағы ҡануниәткә нигеҙ һала. Бөгөн муниципаль система халыҡҡа иң яҡын торған власть органы тип иҫәпләнә һәм ултырышта билдәләнеүенсә, ул кешеләрҙең һулышын тойоп эшләргә тейеш.


Башҡортостанда файҙалы ҡаҙылмалар сығарыуға һалым керемдәренең 30 процентҡа артыуы теркәлгән // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда файҙалы ҡаҙылмалар сығарыуға һалым керемдәренең 30 процентҡа артыуы теркәлгән\n12:27, 21 мая 2012 Иҡтисад\nБашҡортостанда файҙалы ҡаҙылмалар сығарыуға һалым керемдәре өстән бер өлөшкә тиерлек артҡан. 2012 йылдың ғинуар-апрелендә уның күләме 18 млрд 938 млн һумды тәшкил иткән, был уҙған йылдың ошо уҡ осорондағы күрһәткестән 4 млрд 689 млн һумға, икенсе төрлө әйткәндә, 32,9 процентҡа күберәк, тип хәбәр иттеләр Федераль һалым хеҙмәтенең республика идаралығында.\n— Файҙалы ҡаҙылмалар сығарыуға һалымдың 99 проценты тиерлек нефть табыуға һалынған һалым иҫәбенә тәьмин ителә, 2012 йылдың дүрт айында уның керемдәре 18 млрд 757 млн һумды тәшкил иткән, йәғни 4 млрд 667 млн һумға (33,1 процентҡа) үҫеш күҙәтелгән. Быға ай һайын нефть табыуға һалым ставкаһын билдәләүсе Урта диңгеҙ һәм Роттердам нефть сеймалы баҙарҙарында Urals маркаһындағы нефткә хаҡ артыуы сәбәпсе, — тип хәбәр иттеләр ведомствоның матбуғат хеҙмәтендә.\n«Башинформ»дың бығаса хәбәр итеүенсә, ғинуарҙан апрелгә тиклем һалымсылар бөтә кимәлдәге бюджеттарға 67,5 млрд һум самаһы аҡса күсергән, 2011 йыл менән сағыштырғанда был 8,9 процентҡа күберәк.


1400 йәш сибайлы 4 декабрҙә тәүге тапҡыр һайлауҙарҙа ҡатнашасаҡ // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n1400 йәш сибайлы 4 декабрҙә тәүге тапҡыр һайлауҙарҙа ҡатнашасаҡ\n11:27, 16 ноября 2011 Сәйәсәт\nСибайҙың 1400 егет һәм ҡыҙҙары һайлау хоҡуғын ҡулланыу өсөн 4 декабрҙә тәүге тапҡыр тауыш биреүгә киләсәк. Йәмғеһе Сибайҙа һайлаусылар исемлегендә 47 меңләп кеше иҫәпләнә.\n«Башинформ» агентлығына территориаль һайлау комиссияһы рәйесе Вәсил Сәғәҙәтовтың хәбәр итеүенсә, Сибайҙа 23 һайлау участкаһы эшләйәсәк. Участка һайлау комиссиялары әле исемлектәрҙе тикшереүҙе, теркәүҙән төшөрөү таныҡлыҡтары биреүҙе дауам итә. Мөмкинлеге сикләнгән кешеләргә һайлауҙарҙа ҡатнашыу өсөн шарттар тыуҙырыуға ла айырым иғтибар бирелә. Ҡалала 350 самаһы инвалид йәшәй, шуға күрә һайлау учаскаларында пандустар ҡоролған, насар күреүселәр өсөн лупалар һәм трафареттар әҙерләнгән. Ҙур ауырлыҡ менән хәрәкәт иткәндәр өйҙә тауыш бирәсәк, күсмә урналарҙы өйгә алып барыу кәрәклеге тураһындағы мәғлүмәт алдан йыйыла.\nҠала округының территориаль һайлау комиссияһы рәйесе әйтеүенсә, сәйәси партиялар менән һайлау алды агитацияһы башлыса урындағы киң мәғлүмәт саралары ярҙамында алып барыла: материалдар Сибайҙың ике гәзитендә – «Сибайский рабочий» һәм «Атайсал»да урынлаштырыла.\n— Ғөмүмән, һайлауға ҡыҙыҡһыныу ҙур. Сибайҙар һәр ваҡыт юғары электораль әүҙемлек менән айырылып торҙо, 2007 йылдағы Дума һайлауҙарында ла халыҡтың 80 проценты ҡатнашты, — тип билдәләне Вәсил Сәғәҙәтов.


Оло Теләк фажиғәһе. - Юлдаш\nОло Теләк фажиғәһе.\nОло Теләк фажиғәһе. https://bash.news/yuldash/3100_olo-telek-fazhihehe\n05 июн, 09:13\n1989 йыл. 4 июнь. Оло Теләк… Себер-Урал-Поволжье үткәргес торбаһы, Иглин-Оло-Теләк-Аша. Куйбышев тимер юлы. Новосибирск-Адлер - 20 вагон, Адлер-Новосибирск - 18 вагон. Һәләк булған 575 кеше. Ҡайһы-бер мәғлүмәттәр буйынса, 645. Оло Теләк фажиғәһе. Бөгөн уға 25 йыл.\nСтудия ҡунағы - журналист Шәүрә Ғилманова.\nШәүрә Ғилманова. Мин ул ваҡытта социаль проблемаларға бәйле тапшырыуҙар эшләй инем. Йәкшәмбе көнө һуң ғына өйгә килеп хәбәр иттеләр, ул заман да телефон юҡ, дүшәмбе эштә йыйылыштыҡ, ни сәбәптәндер тәүге көндә беҙҙе ебәрмәнеләр. Журналистар, ата-әсәләр, туғандары йыйылып барҙыҡ. Бөтә нәмә яна, ундағы еҫ әле булһа аңҡып торғандай. Ҡот осҡос хәл, йәмшәйеп бөткән вагондар, һыуынып өлгөрмәгән тимер киҫәктәре. Күп кеше үҙен нисек тотҡанын белмәй, паника.\nФажиғәгә тарыған кешеләр һаны бәлки байтаҡҡа күберәк тә булғандыр, сөнки 5 йәшкә тиклемге балалар билетһыҙ ултыртыла. Ҡулыма бер сандали эләкте, уның эсендә янып бөтмәгән сабый баланың аяғы… Был хәлдән һуң үҙем саҡ аҡылдан яҙманым. Фажиғә күп сәбәпкә бәйле, ике поез да бер нисә минутҡа һуңлаған, тәҡдирҙер бәлки.\nМинең журналист стилем шулай: ниндәйҙер “ҡара материал” эҙләүҙе маҡсат итеп ҡуйманым. Ул саҡта геройҙарыма нисегерәк ярҙам итергә тип, тәне бешкәндәр янында дауаханала булдым, ҡан тапшырҙым. Һәр эфирҙағы сығышым ундағы кешеләрҙең, туғандарының хәлен еңеләйтеүгә ҡайтып ҡалды.\nҠотҡарыусы кешеләрҙең кисереше хаҡында аҙ һөйләйбеҙ. ,,Ожоговый центр,,ҙа шул осор ҙа эшләгән һәр санитар, табип үҙе герой, хәлемдән килһә, мин уларҙың һәр береһенә һәйкәл ҡуйыр инем.\nРепортаж эшләгәндә ниндәйҙер рәсми ҡаршылыҡ булды, тип әйтмәҫ инем, етәкселек репортаж эшләгәндә үтә лә һаҡ булығыҙ, ваҡиғаны ҡуйыртмағыҙ, ҡабартмағыҙ, тип киҫәтә килде. Был бик дөрөҫ алым булды. Ваҡиғаның эсендә ҡайнап йөрөгәс, бер нәмәне әйтмәй булдыра алмайым: Башҡортостаныбыҙ, Өфө, беҙҙең республика халҡы оло илебеҙгә ҡарағанда күпкә юғары торҙо. Башҡортостан халҡы сәләмәтерәк, тип күрҙем мин унда.\nҺәр ваҡиғанан – байраммы ул, шатлыҡлы хәл, аяныслы күренеш булһынмы, кеше ниндәйҙер һығымта яһай. Был катастрофанан күптәр һабаҡ алғандыр, тип уйлайым. Кеше вазифаһына нисегерәк ҡарай, уның үҙен тотошона, башҡарған эшенә кеше ғүмерҙәре бәйле түгелме? Әгәр ҙә был хаҡта уйланһаҡ, ундай фажиғәләр булмаҫ ине…


ОСАГО һаман “саға”... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » ОСАГО һаман “саға”...\nОСАГО һаман “саға”... 30.06.2016 // Йәмғиәт\nҺеҙгә автогражданлыҡ яуаплылығын мотлаҡ страховкалау (ОСАГО) полисын һатыуҙан баш тарттылармы? Бөгөн ул ғәҙәти хәлгә әүерелеп бара. Ләкин закон был полистан тыш автомобиль йөрөтөүҙе тыя. Штраф түләтеүҙәре бер хәл, әгәр инде, Алла һаҡлаһын, берәйһенең машинаһын төкөтһәң, ни эшләргә? Үҙ машинаңды һатырға тура килмәгәйе... Нисек хәл итергә был сетерекле мәсьәләне?\nИң тәүҙә ни өсөн баш тартыуҙары тураһында. Махсус бланктарҙың бөтөүен раҫларға маташыу – страховка ойошмаларының күҙ буяуы ғына. Сәбәбе ябай: был төр страховкалау менән шөғөлләнеү отошло түгел. Шуға улар өҫтәмә хеҙмәтләндереү – мәҫәлән, ғүмерҙе страховкалауҙы – һатып алыуығыҙҙы ла шарт итеп ҡуя.\n– Ә беҙҙә махсус бланктарға ҡытлыҡ юҡ, – ти “Росгосстрах”тың Башҡортостандағы филиалы етәксеһе Юрий Шпизель. – Ләкин сират бар, әлбиттә, сөнки полис алырға теләүселәр быйыл 40 процентҡа артты. Сәбәбе билдәле инде: күп кенә страховка ойошмалары ябылды.\nҠануниәткә мөрәжәғәт итһәк, страховка ойошмаларының хаҡлы түгел икәнлеген еңел асыҡлай алабыҙ:\n= “Транспорт хужаларының гражданлыҡ яуаплылығын мотлаҡ страховкалау тураһында”ғы 40-сы Федераль закон шоферҙың ОСАГО полисын һатып алырға бурыслы булыуын иҫкәртә;\n= Ошо уҡ Закондың 1-се статьяһында һәм Рәсәй Федерацияһының Гражданлыҡ кодексының 426-сы статьяһында яҙылғанса, ОСАГО полисы асыҡ килешеү булып тора, йәғни страховкалаусы теләгән һәр кем менән килешеү төҙөргә тейеш! Уның баш тартыуына рөхсәт юҡ;\n= “Ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау тураһында”ғы 2300-1-се Рәсәй Федерацияһы законы (1992 йылдың 7 февралендә ҡабул ителгәне) шуны аңлата: бер тауарҙы һатып алғанда икенсе төрлөләрен дә алыуҙы шарт итеп ҡуйыу (өҫтәмә хеҙмәттәргә риза булырға мәжбүр итеү) тыйыла;\n= “Айырым төрҙәге юридик шәхестәрҙең тауар, эш һәм хеҙмәттәр һатып алыуы тураһында”ғы 223-сө Федераль законға ярашлы, страховка ойошмаһының килешеү төҙөүҙән нигеҙһеҙ баш тартыуы һәм федераль закондарҙа ҡаралмаған өҫтәмә хеҙмәтләндереү һатып алырға мәжбүр итеүе уға ҡарата административ яуаплылыҡ ҡулланыуға килтерә. Административ хоҡуҡ боҙоуҙар тураһындағы кодексҡа был язаны күрһәткән үҙгәреш индерелде лә инде: ошо хоҡуҡ боҙоуға юл ҡуйған вазифалы кешегә 50 мең һум штраф һалына.\nХоҡуҡтарын боҙоу менән риза булмаған автомобиль хужалары йыш ҡына судҡа мөрәжәғәт итә һәм, ҡағиҙә булараҡ, еңә. Страховка ойошмаларын административ яуаплылыҡҡа тарттырыу осраҡтары бихисап, ләкин штраф күләме уларҙы ҡурҡытмай. ОСАГО өсөн бер транспорт хужаһы түләгән аҡса ғына ла 10 мең һум тирәһенә баҫа бит, өҫтәмә хеҙмәтләндереү һатып алырға ла мәжбүр итһәләр – унан да артып китә. Тимәк, өс-дүрт кешене страховкалау был ғына штрафты, моғайын, бер-ике сәғәт эсендә ҡаплайҙыр. Ә көнөнә уларға күпме кеше мөрәжәғәт итә... Штрафты иһә көн һайын һалып тороуҙары икеле.\nСтраховка ойошмаларының мутлыҡтары бынан тыш та байтаҡ. Полиста йыш ҡына ниндәйҙер күҙгә бик салынып бармаған хата китә. Мәҫәлән, йөрөтөү таныҡлығының теркәлеү һанында. Юл-транспорт ваҡиғаһы була ҡалһа, был хата бер кемгә лә ҡамасауламай: полис бар, тимәк, страховкалау ойошмаһы үҙ клиенты өсөн сығымды ҡаплаясаҡ. Әммә был хатаның йәшерен асылы әлеге полис хужаһы киләһе йылда үҙ яуаплылығын страховкалауҙы оҙайтырға килгәс кенә асыҡлана: был юлы килешеү ҡағыҙында хата юҡ һәм йөрөтөү танытмаһы яңы документ итеп ҡабул ителә – тимәк, полис өсөн түләгәндә аварияһыҙ йөрөгән өсөн ташлама (КБМ) бирелмәй.\nШулай ҙа Рәсәй Граждандар кодексының 445-се статьяһы бер аҙ өмөт уята: страховка ойошмаһы килешеү төҙөүҙән баш тартһа, уны суд ҡарары аша мәжбүр итергә була. Килешеү төҙөүҙе һорап ғариза яҙаһың да, йәнә баш тартһалар йәки ғаризаға тейешле ваҡытында яуап бирмәһәләр, суд тупһаларын тапай башлайһың...


Осһоҙ хаҡҡа яҙылып ҡалайыҡ!\n5 Декабрь 2017, 15:26\nҠәҙерле дуҫтар! 1 декабрҙән 10 декабргә тиклем почта бүлексәләрендә матбуғатҡа яҙылыу ункөнлөгө үтә. Декада осоронда республика һәм район баҫмаларына ташлама менән яҙылырға була. Ун көнлөктә “Таң” ға 10% ташлама, йәғни 84 һум 12 тингә осһоҙораҡ хаҡ менән яҙылырға мөмкин.\nТашлама менән гәзиткә яҙылыу хаҡы:\n6 айға - 757 һум 14 тин,\n3 айға - 378 һум 57 тин.\nБеренсе төркөм нвалидтар һәм Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары декада осоронда 692 һум 10 тингә яҙыла ала.\nГәзиткә ункөнлөк осоронда ташламалы хаҡ менән бер йылға яҙылыу- 1384 һум 72 тин. Индексы - Г0123-5.\nРайон үҙәге Иҫке Собханғолда йәшәүселәр редакцияға килеп яҙылып, уны беҙҙән килеп алырға теләһә “Таң”ға ярты йылға 576 һумға яҙылырға була.\n“Таң” дың электрон (PDF-форматта) вариантына яҙылыу-528 һум.\nГәзиткә яҙылыусылар араһында ункөнлөк осоронда ла уйындар ойошторола, лотерея уйнатыласаҡ. “Таң”ға 6 айға яҙылыусылар “Аҙна һайын приз” уйынында ҡатнашып бүләк ота ала. Уйында ҡатнашыу өсөн квитанцияның күсермәһен редакцияға алып килергә кәрәк.\nМөмкинлекте ҡулдан ысҡындырмайыҡ, осһоҙораҡ хаҡҡа яҙылып ҡалайыҡ дуҫтар!


Өфөлә йәшәүсе ике йәш ярымлыҡ Самира Ғилмановаға күҙ селтәре яман шеше диагнозы ҡуйылған. Уға күҙһеҙ ҡалыу ҡурҡынысы янай. Уның ата-әсәһе сирҙе еңеп була тигән ышаныста. Сабыйға сит ил табиптары ярҙам итергә әҙер. Швейцарияла дауаланыу өсөн дүрт миллиондан ашыу аҡса талап ителә. Ғилмановтар мәрхәмәтле кешеләр ярҙамына өмөт итә.\nСамира әле уҡый белмәһә лә китаптағы һүрәттәрҙе ҡарай, күрә. Әммә сабыйға һыңар күҙле ҡалыу хәүефе янай. Ҡыҙҙың күҙендә сәйерерәк күренеште ата-әсәһе һиҙеп ҡала. Тикшереүҙәр үткәргәс, табиптар уның күҙ селтәрендә яман шеш барлығын асыҡлаған.\nЛәйсән Ғилманова, Самираның әсәһе: «Беҙ ышанманыҡ. Ҡат-ҡат һораныҡ. Бында тикшереү үткәндән һуң Мәскәүгә лә барҙыҡ. Тик унда диагнозды иҫбатланылар ғына.\nБашҡортостан табиптары күҙгә операция эшләп уны алып ташларға тәҡдим итә». Сөнки яман шеш бишенсе стадияһында һәм ул тиҙ үҫешә. Шештең зарарланған ағзанан башҡаларына таралыу хәүефе бар. Әммә ата-әсә бының менән килешмәй. Мәскәү дауаханаларында ҙур сират көтөргә кәрәк. Ғилмановтар сит ил клиникаларында был сирҙе дауалап булыуын асыҡлай. Улар был өлкәлә уңышлы эшләп килгән Швейцария табиптарына мөрәжәғәт иткән.\nАзат Ғилманов, Самираның атаһы: «Табиптар ҡыҙыбыҙҙың күҙен алып ташларға тигәс, көрәшергә булдыҡ. Беҙ Швейцария табиптарына Рәсәйҙә эшләткән анализдарҙы ебәргәйнек. Улар күҙҙе һаҡлап ҡалып булыу ышанысы туҡһан туғыҙ процент тинеләр. Хатта, күреү һәләтен дә һаҡлау мөмкинлеге булыуын әйттеләр».\nСир билдәһеҙ үҫешә, шуға, ҡыҙ яҡындарының борсоулы ҡарашын, ниңә илауҙарын аңлап та етмәй. Ғаилә күҙҙе һаҡлап ҡалыу өсөн көсөнән килгәнсе тырыша. Дауаланыу өсөн миллиондан ашыу сумма йыйылған да инде. Тағы өс миллион һум аҡса талап ителә.\nСумманы йыйырға ғаилә башлығы ғына эшләгән аҡса етмәй. Ғилмановтар мәрхәмәтле кешеләр ярҙамына өмөт итә. Самираның күҙен һаҡлап ҡалыуға һәр кем үҙ өлөшөн индерә ала. Бының өсөн экранда күрһәтелгән иҫәпкә аҡса күсереү ҙә етә. Мәрхәмәтле булайыҡ. Ғаилә әле сит илгә сығырға виза көтә. Етерлек сумма йыйылһа Швейцария табиптары киҫекмәҫтән ярҙам итергә әҙер. Тик ваҡытты һуҙмаҫҡа кәрәк.


Йәйге лагерҙарҙа балалар ялын 18 көнгә ҡалдырырға ниәтләйҙәр // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nЙәйге лагерҙарҙа балалар ялын 18 көнгә ҡалдырырға ниәтләйҙәр\n17:26, 30 марта 2011 Йәмғиәт\nБашҡортостанда балаларҙың йәйге лагерҙарҙа ял итеү ваҡытын 21 көндән 18 көнгә тиклем ҡыҫҡартыу планлаштырыла. Бындай тәҡдимде Республика социаль-хеҙмәт мөнәсәбәттәрен көйләү буйынса өс яҡлы комиссия ултырышында БР Профсоюздар федерацияһы рәйесе Әмирхан Сәмерханов әйтеп ишеттерҙе.\nУның фекеренсә, бындай сара өс заезд урынына дүртәүҙе ойошторорға мөмкинлек бирәсәк, тимәк, лагерҙарҙа күберәк балалар ял итә аласаҡ. Бынан тыш, сменаларҙың оҙайлылығын ҡыҫҡартыу юлламаларҙың хаҡында ла сағыласаҡ һәм балалар ялы өсөн республика халҡының ҙур өлөшө түләй аласаҡ.\nБР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, Республика социаль-хеҙмәт мөнәсәбәттәрен көйләү буйынса өс яҡлы комиссияның координаторы Фидус Ямалетдинов та лагерҙа ял итеү осорон ҡыҫҡартыуҙы хупланы. Уның билдәләүенсә, лагерҙарҙың күбеһендә балаларҙы өс-дүрт көнгә иртәрәк ҡайтарыу практикаһы ҡулланыла. Шуға күрә лагерь сменалары оҙайлылығын ҡыҫҡартыу тәҡдиме индереләсәк. Иң мөһиме, был осраҡта Роспотребнадзор яғынан ҡаршылыҡ булмаһын.


Ҡайһы берәүҙәрҙең тормош юлының ни хәтле боролошло һәм һикәлтәле булыуына тағы бер инандым! Берәҙәккә әйләнеүе - ҡыйын түгел, әммә киренән кешесә тормошҡа ҡайтыу - күберәк әкиәткә оҡшаған...\nӘммә мөғжизәләр була! Быға сағыу миҫал - 43 йәшлек Рафаэль Сәхәпов, уны көн элгәре сәйле өҫтәл артында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов ҡабул итте.\nАй ярым элек аяҡһыҙ Рафаэль Үҙәк баҙар янындағы ер аҫтынан үтеү юлдарының береһендә хәйер һорап йөрөгән. Ә Республика Йортонда ул бөтөнләй икенсе ҡиәфәттә ине, беҙ костюм кейгән ыҫпай ир-егетте күрҙек.\nБерәҙәк Сәхәповты тәрән упҡындан Земфира Байбулатова тартып сығарған. Ҡатын бына 13 йыл дауамында урам һепереүсе булып эшләй, урамды, шул иҫәптән Рафаэль көн иткән ер аҫты үткәргесен таҙалыҡта тота. Быйылғы йылдың октябрендә, тәүге һыуыҡтар башланғас, Земфира Байбулатова берәҙәкте өйөнә алып ҡайта. Йыуындыра, өҫ-башын рәтләй, ризыҡ, кейем һәм... өмөт бирә. Барыһы ла үҙгәреүенә өмөт, бер аҙ тырышырға ғына кәрәк...\nҺәм башлана! Рафаэлде фатирҙа айырым бүлмәгә урынлаштыралар, Земфира уны тәрбиәләй, ә был арала уның иптәше - Ғизәр Байбулатов ҡунаҡтың документтарын тергеҙеүҙе, инвалидлыҡ юллау һәм ҡарттар һәм инвалидтар йортона урынлаштырыу өсөн белешмәләр юллай башлай.\nИғтибарлы чиновниктар ярҙамында бөтә документтар ҙа тиҙ арала - бер айҙан әҙ генә күберәк ваҡытта йыйыла. Рафаэль Сәхәпов хәҙер документһыҙ һәм йәшәү урыны булмаған урам кешеһе түгел. Рафаэлдең ҡиәфәте генә үҙгәрмәгән, ул яңы паспортлы ла булған, уны 1-се төркөм инвалиды итеп танығандар, пенсия алыуға документ юлланған, Өфөнөң халыҡты социаль хеҙмәтләндереү комплекслы үҙәктәренең береһенә урынлаштырылған. Ул әле шунда йәшәй, ҡарттар һәм инвалидтар йортона күсергә сират көтә...\nТормош яйға һалына. Кисәге берәүгә лә кәрәкмәгән берәҙәктең бәхетен күреп, Земфира һәм Ғизәр Байбулатовтарға ҡарата күңелдә һоҡланыу тойғоһо ярала. Был ваҡиғала төп геройҙар, һис шикһеҙ, улар. Әгәр ошо кешеләр булмаһа, Рафаэль берәй ерҙә туңып ҡалғансы хәйер һорап йөрөр ине, биллаһи.\nРафаэлдең үҙе әйтеүенсә, ҡасандыр заводта бергә эшләгән дуҫтарына йоҡларға ул һирәк йөрөгән. Ә нимәһенә ғәжәпләнергә: берәҙәкте кемдең өйөнә индергеһе килһен? Йәйгеһен ир күп ваҡыт эскәмйәлә йоҡлаған, ҡышҡыһын - подвал, подъездарҙа...\nҠан тамырҙарының тарайыуы арҡаһында аяҡтарҙы ҡырҡтылар, тигән Рафаэлде бер аҙ хәйләләйҙер, тип уйлайым. Йәнәһе, аяҡтарға ҡан бармаған, барыһы ла аяҡҡа күп көс төшөүҙән - зарарлы производствола фальцовкалаусы булып эшләгән. Йәнә биатлон менән дә шөғөлләнгән. Аяҡ менән проблемалар шунан, тип аңлата... Барҙыр. Әммә былар ғына түгелдер. Минең уйымса, аяҡтарын да ул бер генә туңдырмағандыр.\n- Ер йөҙөндә сит кешеләрҙең әрнеүҙәрен күргән, фажиғәһендә ярҙам иткән кешеләрҙең булыуы яҡшы, - тине Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Байбулатовтарға мөрәжәғәт итеп. - Бәхетһеҙҙәр иҫәбе бер кешегә кәменә - һәм былар барыһы ла - һеҙҙең арҡала. Һеҙ үҙегеҙҙе миһырбанлыҡ, мәрхәмәтлек хас булған ысын кешеләр итеп күрһәттегеҙ. Әле беҙ яңы-яңы Хөкүмәт машинаһын кешелек һәм кешелеклелек рельстарына борорға тырышабыҙ. Кешеләрҙе күрергә кәрәк. Һәм уларҙы әле үк күреүегеҙ өсөн рәхмәт.\nБыл изгелектең һирәк осрағы, - тип дауам итә төбәк башлығы. - Һеҙ әле нимә эшләүегеҙҙе лә аңламайһығыҙ. Барыһы ла ихлас күңелдән башҡарылғанда, кеше был турала уйламай. Һәм һеҙ үҙегеҙҙең миҫалығыҙҙа изгелектең үҙ урынында булыуын күрһәттегеҙ. Рәхмәт һеҙгә бының өсөн!


Көнсөллөк | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > вәғәздәр > Көнсөллөк\nАта-әсәләр менән »\nКөнсөллөк ике төрлө була: хәсәд (ҡара көнсөллөк) үә ғибтәһ (аҡ көнсөллөк). Хәсәдтең асылы — кешелә булған тәкәбберлек үә Аллаһ Тәғәлә менән риза булмау. Кеше үҙен юғары күрә, ҡәрҙәшендәге ниғмәттәрҙең үҙендә булыуын Аллаһтан талап итә. Уның уйынса, был ниғмәттәргә уның хаҡы ҙурыраҡ, ә Аллаһ ҡәрҙәшенә биргән. Ул байлыҡ, мөлкәт, сәләмәтлек, матурлыҡ, көс һ.б. булыуы ихтимал. Көнсөллөк арҡаһында, Ерҙә иң беренсе кеше үлтерелгән (Кабил Хабилды үлтергән), шул арҡала күптәр ауырлыҡ кисерә, йәне үртәлә. Кешенән кәм булмайым тип, үҙен бурысҡа батыра. Пәйғәмбәребеҙ, ғәләйһис-сәләм, быны тыйып әйткән:\n“Иман менән хөсөтлөк бер кешелә булмаҫ.” (Ибн Хиббән, 4606). Иманы камил кеше көнләшмәҫ, монафиҡ йәки зәғиф иманлы кеше генә быны булдырыр.\nПәйғәмбәребеҙ, ғәләйһис-сәләм, әйткән:\n“Хөсөтлөктән һаҡланығыҙ! Дөрөҫлөктә хөсөтлөк ут утынды ашаған һымаҡ изгелектәрегеҙҙе юҡ итә.” (Абү Дыуыт, 4903) Әхирәттә һәр кеше әжер-сауаптарға мохтаж булыр, хөсөтлөк ҡылғандарҙың ғәмәл-ғибәҙәттәре юҡҡа сығыр.\nӘбү Ләйс әс-Сәмәрҡәнди әйткән: “Өс кешенең доғаһы ҡабул булмаҫ: харам ризыҡ ашаусының, ғәйбәтсенең, мосолмандарға көнләшеүсенең.” Үҙеңдә был гонаһты һиҙгән кеше тәүбә итергә, быға кире ҡайтмаҫҡа ынтылырға тейеш. Үҙ-үҙеңде контролдә тотоу зарур.\nستة يدخلون النار قبل الحساب بسنة قيل يا رسول الله من هم قال الأمراء بالجور والعرب بالعصبية والدهاقين بالتكبر والتجار بالخيانة وأهل الرستاق بالجهالة والعلماء بالحسد\nПәйғәмбәребеҙ, ғәләйһис-сәләм, әйткән: “Алты төркөм кеше хисапҡа ҡәҙәр бер йыл алдан тамуҡҡа ырғытылыр.” Сәхәбәләр: “Кем улар?” тип һорағандар. “Ғәҙел булмағаны өсөн түрәләр, нәҫел-нисбәте менән маҡтаныусы ғәрәптәр, тәкәбберлеге өсөн байҙар, алдашыуҙары өсөн һатыусылар, дини наҙанлығы өсөн ауыл кешеләре үә тәкәбберлеге өсөн ғалимдар.” Әлбиттә, беҙ был гонаһтарҙы ошо төркөмдәрҙә күрәбеҙ. Ауыл кешеләренең мәсеткә йөрөмәүҙәре тураһында ла пәйғәмбәребеҙ, ғәләйһис-сәләм, әйтеп үткән. Әгәр белемлеләр хөсөтлөктән һаҡламаһа, хатта ғалимдар ҙа тамуҡҡа ырғытыласаҡ. Был ҡәлеб ауырыуынан Аллаһҡа һыйынырға, уны ауырыу итеп танырға һәм дауаларға кәрәк. Уны зекер, доға, шәрғи ғилем алып үә Аллаһтың ғәҙеллеген аңлап ҡына дауаларға мөмкин. Кемгә байлыҡты мул бирергә, кемгә әҙ бирергә Аллаһ Тәғәлә Үҙе белә. Берәүгә мөлкәт бирелә, ә башҡаларға юҡ. Бирмәгән икән, тимәк шулай яҡшыраҡ. Аллаһтың хикмәте менән эшләнгән эш был. Кемдер байыһа, боҙола, ә икенсе кеше ярлыланһа боҙола...\nХәтәм әл-Әсәм «Минхәдж әл-ғәбидин» китабында: “Башҡа кешеләргә изгелек теләмәүсе иманлы түгел. Башҡаларҙы тәнҡитләүсе ғибәҙәт ҡылыусы түгел. Ғәйбәтсе үә кеше артында һөйләүсе ышаныслы булмаҫ. Көнләшеүсе ярҙамһыҙ ҡалыр”- тигән. Хөсөт кеше барыһын хурлап йөрөп, дуҫтарһыҙ ҡалыр, шунлыҡтан уға ярҙам итеүселәр ҡалмаҫ, унан ситләшерҙәр.\n“Көнләшеүҙең ике төрө генә рөхсәт: кешегә Аллаһ байлыҡ биреп, ул шуны дөрөҫлөккә, хаҡлыҡҡа ҡулланһа; берәүгә Аллаһ хикмәт бирһә үә ул шуның менән халыҡ араһын төҙәтһә үә башҡаларға өйрәтһә.” Был көнсөллөк – “ғибтәһ” тип атала үә дөрөҫ була.\nПроповеди на башкирском языке, Ильшат Хафизов\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 02.05.2018 в 23:53, и размещена в категории вәғәздәр. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Сифатлы медицина ярҙамы күрһәтеү өсөн\nБеҙҙең һәр беребеҙ район дауаханаһында бөгөн ниндәй проблемалар булыуын яҡшы белә\nТабиптар, иң элек, махсус белгестәр етешмәй, ҡорамалдар иҫкергән, күпселек медицина учреждениеларында биналар иҫке, уларҙа күптән ремонт эшләнмәгән. Был мәсьәләләр әкренләп хәл ителә, әлбиттә.\nМәҫәлән, былтыр райондың һаулыҡ һаҡлау системаһында бер ни тиклем ыңғай үҙгәрештәр күҙәтелде. Район медицина учреждениеларының матди-техник базаһы өлөшләтә яңыртылды. Ошо хаҡта Раевка үҙәк район дауаханаһы баш табибы Н. С. Зыязетдинов һөйләй:\n- Районда 46 дауалау-профилактика учреждениеһы, үҙәк район дауаханаһы һәм уның составына ингән алты врачлыҡ амбулаторияһы, 39 фельдшер-акушерлыҡ пункты халыҡҡа медицина хеҙмәтләндереүе күрһәтә. Бөгөн уларҙы яңыртыу һәм йыһазландырыу көнүҙәк проблема булып тора. Үҙәк район дауаханаһының йоғошло ауырыуҙарҙы дауалау бүлеге, Раевка врачлыҡ амбулаторияһы һәм Ҡырым ауылындағы психиатрия бүлеге, Ыҫлаҡ һәм Шафран врачлыҡ амбулаториялары, Ҡармыш һәм Воздвиженка фельдшер-акушерлыҡ пункттары биналарын капиталь ремонтларға, Аксен врачлыҡ амбулаторияһы өсөн яңы бина төҙөргә кәрәк.\nКазанка һәм Таштүбә фельдшер-акушерлыҡ пункттары ныҡ таушалған. Артабан унда яңы фельдшер-акушерлыҡ пункттары төҙөү күҙаллана.\nМедицина ҡорамалдарының 91,2 проценты иҫкергән. Былтыр “Русмедикал” йәмғиәте хәйриә ярҙамы күрһәтте. Бағыусылар ике стоматология ҡоролмаһы алып бирҙе, улар Никифар һәм Шафран врачлыҡ амбулаторияларына бүленде. Район дауаханаһы өсөн дүрт компьютер һатып алынды, бында "Уралсиб" йәмғиәтенең Өфө ҡалаһындағы филиалы һәм “Макс-М” акционерҙар йәмғиәте страховка медицина ойошмаһы ярҙам күрһәтте. Шулай уҡ былтыр пульсоксиметрҙар, стерилләнгән стоматологик йыһаз һатып алынды. Ҡатын-ҡыҙҙар консультацияһы өсөн бала табыу сертификаттары буйынса озонотерапия аппараты, гинекология креслоһы, феталь мониторҙар, терапия бүлегенә электрокардиограф, балалар поликлиникаһына УЗИ аппараты, балалар өсөн ЛОР һәм офтальмология кабинеттарына йыһаздар, паллиатив бүлеккә дауалау һәм хеҙмәтләндереү аппараттары һатып алынды.\nРаевка үҙәк район дауаханаһы ашығыс ярҙам бүлегенең автомобиль паркы өс яңы ГАЗ һәм УАЗ машиналары менән тулыландырылды. Шуны билдәләп үтергә кәрәк, санитар автотранспорт 82 процентҡа иҫкергән. Бында бөтәһе 28 берәмек машина иҫәпләнә һәм тағы ла һигеҙ автомобиль һатып алырға кәрәк.\nБөгөн дауаханаға наркоз-тын алыу аппараты, рентгенологик маммограф, юғары класлы УЗИ аппараты, лаборатор- диагностика һәм физиотерапия ҡорамалдары кәрәк. Раевка үҙәк район дауаханаһында киләсәктә лә был йүнәлештә эш алып барылыр һәм һәр әлшәйле сифатлы медицина ярҙамы ала алыр.


Радий Хәбиров тәүге тапҡыр Волга буйы федераль округы губернаторҙары медиарейтингына инде һәм беренсе урынға сыҡты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n16:19, 14 ноября 2018 Сәйәсәт\nРадий Хәбиров тәүге тапҡыр Волга буйы федераль округы губернаторҙары медиарейтингына инде һәм беренсе урынға сыҡты Фото: glavarb.ru\nӨФӨ, 2018 йыл, 14 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.\n«Медиалогия» мәғлүмәт аналитика системаһы 2018 йылдың октябре өсөн Волга буйы федераль округы губернатораҙары медиарейтингын төҙөнө. Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров тәүге тапҡыр рейтингка инде. Унан тыш, республика етәксеһе беренсе урында тора.\nУҙған айҙа Радий Хәбиров хаҡында киң мәғлүмәт сараларында 9774 яңылыҡ баҫылған (медиаиндекс 100 376,0). Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы артынса Татарстан президенты Рөстәм Миңлеханов килә (7978 яңылыҡ һәм медиаиндекс 60 823,8). Өсөнсө урында – Түбәнге Новгород өлкәһе губернаторы Глеб Никитин (52 403,8 медиаиндекс менән 8086 хәбәр).\nБашҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитовты Красногорск башлығы Радий Хәбиров алмаштырҙы.\n11 октябрҙә Рәсәй Президенты Владимир Путин үҙенең указы менән Радий Хәбировты Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы итеп тәғәйенләне.\nРәсәй Федерацияһы Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Игорь Комаров Башҡортостан Хөкүмәтен төбәк башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров менән таныштырҙы.\nБашҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров республиканың һаулыҡ һаҡлау министры урынбаҫары Рафаэль Яппаровты министр вазифаһын башҡарыусы итеп тәғәйенләне.\n2014 йылдан Башҡортостандың Һаулыҡ һаҡлау министрлығын етәкләгән Әнүәр Бакиров Радий Хәбировтың тәнҡитләүенән һуң үҙ теләге менән отставкаға китте.\nРадий Хәбиров республика хөкүмәтенең һигеҙ вице-премьерын отставкаға оҙатты.\nРадий Хәбиров «Башҡортостан» нәшриәтен бөлгөнлөккә төшөрөүгә юл ҡуймаҫҡа ҡушты.\nТеги: Радий Хәбиров, Медиалогия, медиарейтинг


Вәлиев Ғәни Нурмөхәмәт улы — Башҡорт Википедияһы\nВәлиев Ғәни Нурмөхәмәт улы\nВәлиев Ғәни Нурмөхәмәт улы (1897—1989) — совет колхозсыһы, III саҡырылыш СССР Юғары Советы депутаты.\n1932-се йылдан алып КПСС ағзаһы\nВәлиев Ғәни Нурмөхәмәт улы 1897 йылда крәҫтиән-игенсе ғаиләһендә тыуған. Йәш сағында батраклыҡта йөрөй. 1919 йылда 24-се кавалерия дивизияһы составында Румынияла һуғыша. 1920—1929 йылдарҙа Түреш һәм Ахун ауылдарында тимерсе һәм сүкешсе булып эшләй. 1929—1933 йылдарҙа БАССР-ҙың Бүздәк районы Түреш ауыл Советының Ҡараерек ауылында «Ҡыҙыл Байраҡ» колхозында тимерсе булып эшләй. 1933 йылда ошо колхозды етәкләй һәм 1955 йылға тиклем уның рәйесе булып ҡала. Ғәни Нурмөхәмәт улы етәкселеге аҫтында колхоз районда иң алдынғыларҙың береһенә әйләнә. Колхоз шулай уҡ ауылда мәҙәниәт һәм мәғариф үҫтереүгә ҙур иғтибар бүлә.\nҒәни Нурмөхәмәт улы КПСС-тың Бүздәк район комитеты пленумы ағзаһы, Бүздәк район Советы депутаты була. 22-се өлкә партия конференцияһына делегат итеп һайлана. 1950—1954 йылдарҙа III саҡырылыш СССР Юғары Советы депутаты була. 1955—1958 йылдарҙа — Бүздәк районының Түреш ауыл Советы рәйесе. Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1980 йылда тамамлағандан һуң Союз әһәмиәтендәге персональ пенсионер була (Башҡорт АССР-ы Министрҙар Советының 1980 йылдың 13 июнендәге 311-се һанлы «Персональ пенсия булдырыу тураһында» ҡарары менән).\nҠатыны — Гөлйәүәр Вәлиева менән туғыҙ бала тәрбиәләп үҫтергәндәр. Өлкән улдары Мәғсүм Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған (1944 йылдың 8 июлендә Белорус ССР-ының Минск өлкәһе Логойск районы Кисино ауылында һәләк була).\nБашҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумының Почёт грамотаһы\n«1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышындағы фиҙакәр хеҙмәте өсөн» миҙалы\nТүреш ауылында 1984—1989 йылдарҙа Вәлиев Ғәни Нурмөхәмәт улы йәшәгән йортҡа мемориаль таҡтаташ ҡуйылған.\n↑ В Башкирии установили мемориальную доску на доме депутата — сельского труженика // Башинформ. 26 сентября 2016\n↑ Память Сын своей земли // «Буздякские новости». 27 сентября 2016\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Вәлиев_Ғәни_Нурмөхәмәт_улы&oldid=901459 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 15:30 11 август 2019 үҙгәртелгән.


9 октябрҙә Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов граждандарҙы ҡабул итте. Төбәк етәксеһе республикала йәшәүселәр менән һаулыҡ һаҡлау, балалар ялын ойоштороу, юл инфраструктураһын үҫтереү, велоспортты популярлаштырыу мәсьәләләрен тикшерҙе.\nМәҫәлән, йәштәр йәмәғәт ойошмаһы вәкиле Ишембай районында йәйге балалар лагерының эш тәжрибәһе менән уртаҡлашты, артабанғы үҫеше өсөн ойоштороу өлкәһендә булышлыҡ итеүҙе һораны.\nӨфө ғалимы һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә үҙенең эш тәжрибәһе менән уртаҡлашты. Атап әйткәндә, дауалау һәм санатор-курорт учреждениеларында медицина хеҙмәттәрен диверсификациялау темалары өйрәнелде.\nНуғай ауылында йәшәүсе Өфөнөң Зинин ҡасабаһы эргәһендә транспорт сиселешен проектлау һәм төҙөү тураһында һорауҙы күтәрҙе. Республика Башлығы проект эшләүгә Башҡортостандың Юл хужалығы буйынса эксперт советының бюджеттан аҡса бүлеүҙе раҫлауын билдәләне. Проектлауҙы 2019 йылда тамамлау күҙаллана.\nБашҡортостан Велосипедсылар союзы рәйесе Регина Билалова һәм ойошманың башҡарма директоры Станислав Сырыгин Рөстәм Хәмитовҡа Башҡортостанда «Велореспублика» форумын уҙғарыу башланғысы менән мөрәжәғәт итте. Муниципаль район һәм ҡала округтары етәкселәре өсөн сараны 2018 йылдың декабрендә ойоштороу күҙаллана. Форум программаһына күмәк велосипед спортын популярлаштырыуға арналған лекциялар һәм практик фекер алышыуҙар инә.\nГраждандарҙы ҡабул итеү йомғаҡтары буйынса, Башҡортостан Хөкүмәтенә, республика министрлыҡтарына һәм ведомстволарына, шулай уҡ муниципалитет башлыҡтарына тейешле күрһәтмәләр бирелде.


Уны Наполеон ҡотҡарған\nБөгөн, 16 августа, Өфө тимер юл оҫтаханалары эшсеһе, дәүл әт һәм партия эшмәкәре, Социалистик Хеҙмәт Геройы Тимофей Степанович Кривовтың вафат булыуына 40 йыл тула ( 1886 йылда\nУның исеме илдең барлыҡ тарихи энциклопедияларына, шул иҫәптән "Башҡортостан" энциклопедияһына ла ингән.\nМиңә 1966 йылда Тимофей Степанович менән уның Мәскәүҙәге фатирында осрашыу насип булды. Унан һуң яҙған очеркым "В. И.\nЛениндың Башҡортостандағы илселәре" китабында баҫылып сыҡты. Уҡыусыларға 40 йыл элек әҙерләнгән очерктан өҙөк тәҡдим итәм.\n"Большевикты үлем язаһына хөкөм итәләр. Ә уға ни бары 26 йәш.\n... Округ судының рәшәткәләр менән ҡапланған тәҙрәһенән йонсоу Өфө күге ҡарай. Өҫтәлдә - йәшел буҫтау. Уның сағылышы\nсуд рәйесе, генерал - майор Алексеевтың йөҙөнә төшә. Ул ғыжылдаҡ тауышы менән бер тонда һуҙыуын белә:\n- РСДРП - ға ҡарағанлығы, хәрби дружиналар ойошторғаны һә м уларҙың эшендә ҡатнашҡаны, 1905 - 1907 йылдарҙа эшселәрҙе ң ҡораллы сығыштарында ҡатнашҡаны өсөн ... Кривов Тимофей Степанович аҫып үлтереүгә хөкөм ителә.\n1912 йылдың октябрь айы. Ғәҙәти көн. Өфө урамдарында быҫҡаҡлап ямғыр һибәләй. Октябргә, "Аврора" залпына тиклем Рәсәйгә әле тағы ла биш йыл атларға кәрәк.\nӘле күптән түгел генә төрмәлә Тимофейҙың көрәштәше Иван\nЯкутов үлем язаһына тарттырылған ине. Һәм бына - уның сират ы. Тәүге йоҡоһоҙ төн үтә. Икенсеһе. Бер кешелек камера иҙә не арҡырыһынан буйына тапалған. Тиҙҙән хөкөмдө тормошҡа ашырыу көнө лә етәсәк. Өмөтһөҙлөк тойғоһо ла түгел, уйланғанды эшләп бөтөрмәү үкенесе йәнде ашай. Лениндың ныҡ и теп ҡулын ҡыҫыуы һәм әйткән һүҙҙәре иҫкә төшә:\n- Беҙ батша хөкүмәтенә ҡаршы ҡурҡыныс алышҡа индек, ул беҙҙең аранан иң яҡшыларын тартып аласаҡ...\nӨфө төрмәһендә "тимер" закондар. Үлем язаһына бында төнөн\nалып сығалар. Тик төнөн генә. Һәм ҡапыл көтмәгәндә тәүге ҡо яш нурҙары менән бергә ишек шығырлап асыла:\n- Кривов, сыҡ!\nТөрмә һаҡсыһына яуап булып тыныс һәм мыҫҡыллы һүҙҙәр яңғырай:\n- Нимә, төн етмәй башланымы әллә Көндөҙ аҫаһығыҙмы.."\n1966 йылдың мартында мин Т. С. Кривовҡа Өфөнән паровоз ремонтлау заводының проходнойы алдынан һындырып алынған өс тал ботағы алып килдем. Ботаҡтарҙағы бөрөләр тулышҡан: яҙ . Әммә һиҙелер - һиҙелмәҫ яҙ еҫенә завод төтөнө еҫе лә өҫтәл гән. - Рәхмәт, - Тимофей Степанович тулҡынлана. - Тимәк, былар беҙҙеке, Өфөнөкөләр Хәҙер беҙ уларҙы вазаға ҡуябыҙ... Ҡотлауығыҙ өсөн рәхмәт...\nБер бәйләм ҡағыҙ араһынан ул бер нисә хат һәм телеграмма тартып сығара.\n"Һеҙҙе юғары хөкүмәт наградаһы - Социалистик Хеҙмәт Герой ы исеме бирелеүе, Ленин ордены һәм "Ураҡ һәм Сүкеш" Алтын\nмиҙалы тапшырылыуы менән ҡотлауыбыҙға сикһеҙ шатбыҙ", - тип яҙа комсомолецтар, Өфөнөң Совет районының революция һәм хеҙмәт ветерандары.\n- Ә бына был телеграмма заводтан, минең заводымдан!\nХаттар, хаттар, хаттар. Грамоталар һәм телеграммалар.\n- Барыһына ла яуап яҙып өлгөрә алмағаныма Өфөләге иптәштәр үпкәләмәһен, - ти Т. С. Кривов. - Улар өсөн иң йылы һәм ихлас һүҙҙәр тапҡым килә. Өфө минең йәшлегем үткән ҡала\nИҫке Еремкино ауылынан килгән йәш егетте Өфө бер ҙә иркәләп\nҡаршы алмай. 1902 йылдың октябрь айында Тимофей тимер юл оҫ таханаһына слесарь өйрәнсеге булып урынлаша. Тоҙло тир, устарындағы ҡанлы һөйәлдәр менән таба ул икмәген. Етәкселектең шелтәләре һәм мыҫҡыллауҙары эшселәрҙең кешелек дәрәжәһен кәмһетә.\nӘммә Тимофейҙың социал - демократтар араһында тәүге иптәштәре барлыҡҡа килә. Йәшәүе ҡыҙығыраҡ була башлай. Таһыллы, башлы егет партия ҡушҡанын күңелен биреп башҡара. Э шселәрҙең инструмент йәшниктәрендә листовкалар табыла. Уларҙы Тимофей Кривов ырғыта.\nЛистовкалар почта йәшниктәрендә лә табыла. Ҡул ҡуйыу ҡағыҙы буйынса хәрби дружина өсөн ҡоралға аҡса йыялар. Кистәрен Тимофей кеүектәр йәшерен урынға йыйылып, үҙҙәре бомба, гранаталар - "македонкалар" - эшләй. Егет был эште "отличноға" үҙләштерә...\nОшо ваҡытта ул шаҙрараҡ, монголға оҡшап торған бер кешегә\nиғтибар итә. Ул бик күп һөйләргә яратмай. Әммә килеп инеүе була, уның тирәләй халыҡ йыйыла. Якутов фамилиялы был кеше эшселәрҙең тормошон аңлай, улар менән һөйләшә, үҙе артынан\n1905 йыл. Ҡыш етеүе менән революцион хәрәкәт көсәйә төшә.\n9 декабрҙә граната һәм револьвер менән ҡоралланған Тимофе й Кривов оҫтахана проходнойында тора, йыйыу цехында Иван Якутов етәкселегендә митинг үтә.\nҠала был ваҡиғаны, Кривов кеүектәрҙең хәүефле йәшлеге тураһында хәтерләй. Завод идаралығы бинаһында ҡуйылған мемориаль таҡта эшселәрҙең тәүге ҡораллы сығышы хаҡында\nҒәйебе дәлилләнмәүе сәбәпле Тимофей Степановичты төрмәнән с ығаралар, әммә оҫтаханаларҙа эшләү хоҡуғынан мәхрүм\nПартия ҡушыуы буйынса, большевик Т. С. Кривов Өфөлә, Златоуста, Аҡтүбәлә, Иркутскиҙа йәшерен эш алып бара. Мещан Василий Яковлев паспорты менән сит илгә сыға. Һәм унда 1910\nйылда тәүге тапҡыр Владимир Ильич Ленин менә осраша һәм әңгәмәләшә.\nБер йылдан тағы ла Рәсәй. Тик был юлы исеме икенсе - Николай Башкиров. Партия ҡушҡан бурыстары ла ҡатмарлыраҡ. Әммә Петербургта - ҡулға алыныу, Петропавловка нығытмаһы һәм Өфөлә хәрби суд. Хөкөм билдәле: аҫып үлтереү.\nУны язаламайҙар. Большевикка... Наполеон ярҙам итә. Рәсәйҙ ең Наполеон ғәскәрҙәрен еңеүенә йөҙ йыл тулыу хөрмәтенә амнистия иғлан ителә. Яза сикләнмәгән каторга менән алмаштырыла.\nАзат ителгәндән һуң көрәштәштәре уны Мәскәүҙә ҡалырға\nөгөтләй. Әммә ул тыуған яғына тартыла. Март айында йәшлеге һәм революцион көрәштең тәүге йылдары үткән Өфөгә әйләнеп ҡайта. Тағы ла тимер юл оҫтаханаларына бара. Большевиктар менән бергә меньшевиктарҙы фашлай, эшселәрҙе революцияға әҙерләй.\nОктябрь революцияһынан һуң Урал эшсеһе Т. С. Кривов партияның унынсы съезында Үҙәк Контроль комиссияһы составына һайлана.\nЙылдар үтә. Һәм съездарҙың һәр береһендә Тимофей Степановичты партияның етәксе органдарына һайлайҙар. Ул Владимир Ильичты йөҙәр тапҡыр күрә, уның сығыштарын тыңлай, ҡушҡандарын үтәй.\nДәүләттең бик мөһим эштәре менән мәшғүл булыуына ҡарамаҫтан, В. И. Ленин көрәштәштәренең сәләмәтлеге тураһында ла онотмай.\n1922 йылдың башында Оргбюро ултырыштарының береһендә\nА. Д. Цюрупа В. И. Ленинға "Кривов хәл өҫтөндә ята" тип яҙы п бирә. Ул Тимофей Степановичтың туберкулез ауырыуы көсәйеүен күҙ уңында тота.\nВладимир Ильич Кривовты тиҙ арала сит илгә дауаланырға оҙатырға ҡуша.\nБер нисә айҙан Тимофей Степанович үҙен байтаҡҡа яҡшыраҡ тоя башлай. Ә 1932 йылда үпкәләрендәге каверналар уңала.\n... Беҙ Тимофей Степановичтың Мәскәүҙәге Кравченко урамындағы фатирында ултырабыҙ. Сал сәсле, ябыҡ, ул үҙенең тормошо, Ленин менән осрашыуҙары хаҡында бәйән итә. Ә ҡулдары бер ҙә буш тормай: йә ҡағыҙ киҫәген әйләндерә, йә икмәктән йомғаҡтар әүәләй. Минең ҡарашымды тойоп, ул былай т ип аңлата:\n- Каторганан ҡалған ғәҙәт. Туғыҙ йыл буйына аяҡтарҙа туғы ҙ ҡаҙаҡ, ҡулдарҙа - дүрт ярым ҡаҙаҡ тимер йөрөттөм. Февраль революцияһына тиклем.\nФатир тәҙрәһенән яҙғы ҡояш ҡарай. Асфальтта һыҙылған\nшаҡмаҡтарҙа ҡыҙҙар һикерә, күңелле шау - шыу...\nӘ Тимофей Степанович ауырый. Уны ҡаты йүтәл йонсота. Әйләнгән һайын шаҡмаҡ плед аҫтында ял итергә тура килә, ҡалтырата.\nУның хатта сирләргә лә ваҡыты юҡ. Илдең барлыҡ\nмөйөштәренән уға хаттар ағыла.\nАдресаттарҙың береһенә булһа ла яуап яҙыр өсөн ул тағы ла өҫтәл артына ултыра.\n... Беҙ Т. С. Кривов менән март айында осраштыҡ, шул уҡ 1 966 йылдың авгусында "Правда" гәзите Тимофей Степанович Кривовтың вафат булыуы хаҡында хәбәр итте.


МОРАҘЫМ АУЫЛЫ ӨСӨН ТАУЫШ БИРӘЙЕК!\n28 Май , 00:54\nБелеүегеҙсә, Мораҙым ауылы «Айыҡ ауыл» конкурсында ҡатнаша. Ул эре ауылдар исемлегендә. «Айыҡ ауыл» өсөн 1 июнгә тиклем тауыш бирергә мөмкин. Бер тәүлеккә бер тауыш биреп була. Һанаулы көндәр ҡалды. Интернет-тауыш биреүҙә әүҙем ҡатнашайыҡ. Бының өсөн «Дәүләт хеҙмәте»ндә теркәлгән булырға кәрәк. Әйҙәгеҙ, Мораҙым ауылы, районыбыҙ өсөн тауыш бирәйек! «БР тауышы» порталында тауыш бирергә була: https://golos.bashkortostan.ru/polls/312/ «Айыҡ ауыл» конкурсы - айыҡ йәшәү рәүешен пропагандалауға, Башҡортостан ауылдарында йәшәүселәрҙең физик һаулығын һәм рухи-әхлаҡи сәләмәтлеген тергеҙеүгә, шулай уҡ алкоголизмды иҫкәртеүгә йүнәлтелгән аң-белем таратыу проекты ул. Конкурс тәүге тапҡыр 2011 йылда ойошторолғайны. Быйыл төрлө категориялағы еңеүселәр 1,5 миллион һумдан алып 6 миллион һумға тиклем аҡса аласаҡ.\nБелеүегеҙсә, Мораҙым ауылы «Айыҡ ауыл» конкурсында ҡатнаша. Ул эре ауылдар исемлегендә.\n«Айыҡ ауыл» өсөн 1 июнгә тиклем тауыш бирергә мөмкин. Бер тәүлеккә бер тауыш биреп була. Һанаулы көндәр ҡалды. Интернет-тауыш биреүҙә әүҙем ҡатнашайыҡ. Бының өсөн «Дәүләт хеҙмәте»ндә теркәлгән булырға кәрәк.\nӘйҙәгеҙ, Мораҙым ауылы, районыбыҙ өсөн тауыш бирәйек! «БР тауышы» порталында тауыш бирергә була: https://golos.bashkortostan.ru/polls/312/\n«Айыҡ ауыл» конкурсы - айыҡ йәшәү рәүешен пропагандалауға, Башҡортостан ауылдарында йәшәүселәрҙең физик һаулығын һәм рухи-әхлаҡи сәләмәтлеген тергеҙеүгә, шулай уҡ алкоголизмды иҫкәртеүгә йүнәлтелгән аң-белем таратыу проекты ул.\nКонкурс тәүге тапҡыр 2011 йылда ойошторолғайны.\nБыйыл төрлө категориялағы еңеүселәр 1,5 миллион һумдан алып 6 миллион һумға тиклем аҡса аласаҡ.


Кешеләргә ҡарата геноцидты туҡтатырға ваҡыт! Хәбиров белмәй, тип уйлағандар хаталана.\n28 Ғинуар 2019, 18:30\nҮткән ял көндәрендә республика етәксеһе Радий Хәбиров бик көсөргәнешле эшләне. Әбйәлил районында Яҡты Күл санаторийында “Урал легендалары” Digital Ҡоролтайының икенсе форумында ҡатнашты, Урал аръяғы райондары ауыл биләмәләре башлыҡтары менән осрашты һәм сығыш яһаны. Ауыл хакимиәтәре башлыҡтары Радий Хәбировҡа ялған спиртлы эсемлектәр һатыуҙы тыйыуҙа ярҙам итеүен һораны.\nДүшәмбе республика прокуратураһының киңәйтелгән коллегияһында республика етәксеһе ошо хаҡта прокуратура хеҙмәткәрҙәренә еткерҙе.\n– Эскеселек кешенең хеҙмәткә һәләтенә лә, ғүмеренә лә, ғаиләһенең именлегенә лә кире йоғонто яһай. Кешеләргә ҡарата геноцидты туҡтатырға ваҡыт! Прокуратура органдарынан, барлыҡ көс структураларынан ялған араҡы һатыуға юл ҡуймау йәһәтенән сара күреүҙе, бөтә райондарҙа һәм ҡалаларҙа иҫерткес эсемлектәр менән сауҙа итеү тармағында тәртип урынлаштырыуҙы һорайым, – тине Радий Хәбиров. Республика етәксеһе миҫалға Әбйәлил районын килтерҙе, ошо төбәктә генә 248 урында иҫерткес эсемлектәр менән рөхсәтһеҙ сауҙа асыҡланған.\nБыл хәл, ысынлап та, халыҡтың үҙәгенә үтте. Берәүҙәр яңы шарттар асылыуына ҡыуанып йәшәгәндә һәм эшләгәндә, икенселәр ҡотолғоһоҙ эскелек һаҙлығына бата һәм үҙҙәрен генә түгел, ғаиләләрен, яҡындарын ауыр хәлгә дусар итә. Социаль селтәрҙәрҙә “Ағиҙел” һәм “Һәнәк” журналдары, “Башҡорт ҡатын-ҡыҙы” төркөмдәре менән “Минең тормошомда эскелеккә урын юҡ” исемле ижади эштәр конкурсы иғлан иткәйне. Әҙ генә ваҡыт эсендә төркөмдәргә 50 меңгә яҡын кеше керҙе, меңдәрсә кеше материалдарға “лайыҡ” ҡуйҙы һәм күсереп алды. Беҙҙең ата-бабаларыбыҙ ауырыраҡ шарттарҙа йәшәгән, ләкин эскелек һаҙлығына батмаған. Ни өсөн хәҙерге быуын эскелекте ғаиләһенән, яҡындарынан өҫтөнөрәк ҡуя? Һуңғы аҙналарҙан ике генә миҫал. Иҫерек ир өс кешене атып үлтергән һәм үҙенә ҡул һалған. Үткән шәмбе Бишбүләк-Миәкә юлында иҫерек водитель икенсе машинаға бәрелгән, дүрт кеше һәләк булған. Һәләкәттә ғәйепле дым иҫерек водитель үҙе иҫән ҡалған.\nРеспублика етәксеһе дөрөҫ әйтә: “Кешеләргә ҡарата геноцидты туҡтатырға ваҡыт!”


Һоҡландырғыс алым -“Ғаилә өмәһе”\n9 Июль 2021, 15:07\nАхундарҙан өлгө алайыҡ!\nАхундар элек-электән айырыуса бөхтәлек, ыҫпайлыҡ менән айырылып торҙолар. Яҡшы йола әле лә дауам итеүе ҡыуаныслы. Иң мөһиме – тирә-йүн матурыраҡ булһын өсөн, кемдеңдер ниҙер әйткәнен, булышлыҡ иткәнен көтөп тормайынса, тоталар ҙа үҙҙәре эшләйҙәр.\n37 йыл ғүмерен балалар уҡытыуға бағышлаған, танылған педагог Азалия Фәтҡуллина менән гәзит эшмәкәрлеге буйынса алдан таныш инек. Был тапҡырҙа иһә бөтөнләй икенсе яҡтан асылды ул.\nНи сәбәп менән килеүебеҙҙе ишеткәс, бер аҙ ҡойолоп та китте башта:\n-Нимәһе бар инде уның. Маҡтарлыҡ әллә ни ҙур эш түгел! – ти уңайһыҙланып.\n....Ахун ауылының бер ситендә Ташсыуал тип аталған ерлектә уба күтәрелгән. Урындағы масштабта тарихи урын тиерлек – борон тап ошо яланда һабантуйҙар, йыйындар ойошторғандар. Граждандар һуғышы осоронда ла, Ахундан тәүге төркөм һыбайлылар Каширин ғәскәренә юлланыр алдынан тап бында тупланалар, кәңәш ҡоралар, тыуған ауылдары менән хушлашалар – күбеһе мәңгегә бәхилләшә.... Ошо ваҡиға иҫтәлегенә Совет власы дәүерендә һәйкәл ҡуйылған. Нисәнсе йылда икәнен асыҡлай алманыҡ.\n-Һәр хәлдә лә, үҙем мәктәптә уҡығанда була торғайны инде һәйкәл. Тап бында сборҙар үткәрҙек, пионер усаҡтары дөрләтә торғайныҡ, -тип иҫкә ала Азалия Ғәли ҡыҙы, - Үҙем уҡыта башлағас та, балаларҙы бында йыш йөрөттөм – тыуған төйәкте, тарихын белеп үҫергә тейештәр бит!\nТап ошо һәйкәлдең иҫкереп төҫө китә башлағас, уҡытыусы кемгәлер бәлә һалып, дәғүә ҡуйып тормай: ауылда ветеринар булып эшләгән Рәсил улын, Фәнисә киленен, Розалина ейәнсәрен эйәртә лә, “ғаилә өмәһе” үткәрәләр. Буяйҙар, ағарталар, төҙәтәләр, сүп-сарҙы йыялар. Талап ителһә, ярҙамсылар тағын да күбәйер ине: Роберт ағай менән 3 ул үҫтерәләр, барыһы ла хәҙер башлы-күҙле, ата-әсәләренең ауыҙҙарына ғына ҡарап торалар.\nАлдан нисек булғандыр, күрмәнек, хәҙер ни – һәләк тә күркәм! Бик тә мәслихәт, никахлашыусы парҙар, Ахун менгирҙарын күрергә киләгн туристар – байтаҡ халыҡ килә уба янына.\nӘйткәндәй, Ахундағы данлыҡлы “Ҡыҙыл партизан” колхозы юҡҡа ғына был исемде йөрөтмәне бит ул - ауылдан 360 тирәһе кеше Каширин, Блюхер ғәскәрҙәрендә Совет власы өсөн алыша. Илебеҙҙең дәүләт ҡоролошо нисек кенә үҙгәртелмәһен, яҡты киләсәк өсөн йәндәрен фиҙа ҡылғандарҙың хәтере ошолай ҡәҙерләп һаҡланырға тейеш! Был мәрхүмдәргә түгел, был – тереләргә кәрәк. “Ғаилә өмә”ләрендә ҡатнашыусылар ҙа, уба башында ниндәй һәйкәл тора, ниңә уға ошолай әһәмиәт бирелә, тип ҡыҙыҡһыныусы балалар ҙа бер ваҡыт манҡорт булып китмәйәсәк. Тыуған илеңә, халҡыңа, атай йортона тоғролоҡ ошондай “ваҡ эштәргә” нигеҙләнә лә инде.\nАңлашыла, бындай аңлы кешеләр Ахунда ғына йәшәмәй, оҡшаш ыңғай миҫалдар бар – гәзиткә яҙып ебәрегеҙ, баҫтырып сығарырбыҙ. БР етксеһе Радий Хәбиров иғлан иткән “Атайсал” проекты киң ҡолас йәйһә, Учалыбыҙ тағы ла гүзәл һәм һөйкөмләрәк булып ҡалыр.


ХАЛЫҠ БАҺАҺЫ - баһаларҙың иң ҡәҙерлеһе... » Всемирный Курултай (конгресс) башкир\nВсемирный Курултай (конгресс) башкир » Новости » В Башкортостане » ХАЛЫҠ БАҺАҺЫ - баһаларҙың иң ҡәҙерлеһе...\nХАЛЫҠ БАҺАҺЫ - баһаларҙың иң ҡәҙерлеһе...\nавтор: 147258951 | Просмотров: 1808\nОшо көндәрҙә Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитетының ултырышы үтте. Йыл аҙағында үткәрелгән саралар, билдәле, эшләнгән эштәргә йомғаҡ яһауға арнала. Башҡарма комитет ағзалары, Рәсәй төбәктәрендәге һәм Башҡортостандың район-ҡалаларындағы ҡоролтай рәйестәре, шулай уҡ илдең алтынсы саҡырылыш Дәүләт Думаһына һайланған депутаттар ҙа ҡатнашҡан ултырышта йыл йомғаҡтарынан тыш, илдәге, республикалағы социаль-иҡтисади, рухи-мәҙәни мәсьәләләр ҙә тикшерелде.\nБашҡорт халҡының матди һәм рухи мәҙәниәтен үҫтереү өлкәһендәге оло хеҙмәттәре өсөн бер нисә милләттәшебеҙгә Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайының йәмәғәт премияларын тапшырыу - сараның иң тулҡынландырғыс мәле булғандыр. Премияға 18 шәхес: рәссам-скульптор Өлфәт Ҡобағошов, "Ғәлиә" химчисткаһы директоры Рәйлә Фәсхетдинова, шағир, филология фәндәре докторы Рәшит Шәкүр, тарихсы, ғалим Әнүәр Әсфәндиәров, "Төньяҡ амурҙары" хәрби-тарихи клубы етәксеһе Илдар Шәйәхмәтов, Силәбе өлкәһе "Уралым" гәзитенең баш мөхәррире, БР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Урал Сафиуллин, донъяның виртуоз ҡумыҙсыһы Миңлеғәфүр Зәйнетдинов, "Аҡ тирмә" башҡорт мәҙәни үҙәге етәксеһе Ләлә Бейешова, яҙыусы, "Тормош һабаҡтары" дәреслеге авторы Мәрйәм Бураҡаева, Күмертау ҡалаһы башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе Рәйсә Сырлыбаева, Башҡортостан юлдаш телевидениеһы журналисы Салауат Хәмиҙуллин, яҙыусы, "Киске Өфө" гәзитенең баш мөхәррир урынбаҫары Әхмәр Ғүмәр-Үтәбай, медицина фәндәре докторҙары, профессорҙар Марс Юлдашев менән Мәхмүзә Ғәйнуллина, Ишембайҙан йәмәғәт эшмәкәре Абдрахман Вәлидов, Әбйәлил районы сәсәниәһе Вәсилә Садиҡова лайыҡ булды. Беҙгә уларҙың ҡайһы берҙәре менән әңгәмәләшеп алырға форсат тейҙе.\nРәшит ШӘКҮР, шағир, филология фәндәре докторы, БДПУ профессоры: Бөгөн фиҙакәрҙәрҙе билдәләнеләр. Әммә фиҙәкәрлек нимәһе менән үҙенсәлекле? Фиҙәкәр кешенең тормошо башҡаларҙыҡынан шуныһы менән айырыла: ундайҙарға тормош һынауҙарҙы ла күберәк бирә. Бына шундай күп һынауҙар аша үткән, әммә ҡуйған маҡсатына, халҡына биргән вәғәҙәһенә тоғро кешеләр бүләкләнде бөгөн.\nВәсилә САДИҠОВА, хаҡлы ялдағы мәҙәниәт хеҙмәткәре, сәсәниә, Әбйәлил районы Һәйетҡол ауылы: Был премияны биргәстәр, ғүмерем, ихласлығым бушҡа булмаған икән, тигән һығымтаға килдем. Мин һәр саҡ халҡыбыҙ өсөн тырыштым: халҡым шатланғанда - шатландым, ул ҡайғырған ваҡытта - ҡайғырҙым. Хаҡлы ялға киткәнсе 20 йыл клуб мөдире булып эшләнем, ауыл халҡын ойоштороп, һәр ваҡыт төрлө сараларҙа ихлас ҡатнаштырыуҙан йәм табып эшләнем. Шуныһы айырыуса ҡәҙерле миңә: республикала иң беренсе булып беҙҙең ауыл кешеләре - һәйетҡолдар айыҡлыҡ тураһында белдереп, оран һалды. Был премияны алыуҙа үҙемдең генә өлөшөм барҙыр, тип уйламайым - беҙҙең менән бергә булған халҡыбыҙға бирелде был премия. Халыҡ хеҙмәтсеһе булыуымды күреп, лайыҡлы, тип баһалаған кешеләргә ҙур рәхмәтлемен.\nРәйсә СЫРЛЫБАЕВА, Күмертау ҡалаһы башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе: Күмертауҙағы башҡорт балалар баҡсаларын, башҡорт мәктәптәрен, хатта беҙ ойошторған "Кинйә Арыҫланов" исемендәге фольклор ансамблен дә йыл һайын ябырға уҡталалар. Нисә йыл буйына инде улар өсөн көрәш алып барабыҙ, бергәләшеп, ойошоп эшләйбеҙ. Иң тәүҙә телебеҙҙе һаҡлау бурысын атҡарыу өсөн тырышабыҙ. Мин инде 15 йыл ҡоролтайҙы йөрәк ҡушыуы буйынса етәкләп, милләттәштәрҙе алға әйҙәп алып барам. Был эштәрҙе эшләргә Хоҙай үҙе ҡушҡандыр, тип ҡабул итәм.\nАбдрахман ВӘЛИДОВ, Ишембай районы Урман-Бишҡаҙаҡ ауылы: Күп эштәрҙе тамамларға кәрәк әле: Шихан тауҙары теҙмәләре зонаһын тәбиғәт ҡурсаулығы итеү мәсьәләһе әлегә хәл ителмәгән. Бик ҙур алға китештәр бар шулай ҙа: күптән түгел Рәсәй Федерацияһының Тәбиғәтте файҙаланыу һәм экология министрлығынан хат килде. Унда: "Әгәр һеҙҙең йәмәғәтселек Шихан тауҙарын һаҡлап ҡалырға теләй икән, ҡурсаулыҡ зонаһы эшләү - берҙән-бер юл", - тип, ишара яһағандар. Шулай ҙа үҙҙәре тарафынан инициатива күренмәй әле. Шуға күрә тәбиғәтебеҙҙе һаҡлау эшендә бары тик үҙ көсөбөҙгә генә ышанырға тура килә. Йөрәктауҙан алып Торатауға тиклемге биләмәне киләсәктә ЮНЕСКО реестрына индереүҙе маҡсат итеп ҡуябыҙ.\nӨлфәт ҠОБАҒОШОВ, рәссам, скульптор, Өфө ҡалаһы: Эште бер ваҡытта ла нимәлер өмөт итеп эшләмәйем. Һуңғы ун йыл эсендә 50-гә яҡын ҙур проектты тормошҡа ашырырға яҙҙы. Әле бүләкләнгән башҡа кешеләр ҙә премия алыуға өмөтләнгәндән генә башҡармағандыр эштәрен - ысын хис менән, йөрәген биреп, баштарын баҫып эшләгәндәр бүләкләнде, тип уйлайым. Сөнки бөгөнгө ҡатмарлы осорҙа, Рәшит уҙаман Шәкүр әйткәндәй, ысын мәғәнәһендә фиҙәкәр булһаң ғына ҙур эштәр атҡарып сығырға мөмкин.\nҠурайсы, фольклорсы Юлай Ғәйнетдинов: "Башҡорт халҡы һайлап ҡуйған кешеләр, Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты ағзалары был премияны миңә бирергә ҡарар иткән икән, уны мин башҡорт халҡының баһаһы, тип ҡабул итәм", – тигәйне. Уның фекерен башҡалар ҙа хупланы. Премиялар нимәһе менән айырыла? Әлбиттә, был турала һүҙ йөрөткәндә бүләкләүсенең дә, бүләкләнеүсенең дә күңеленә иғтибар итергә кәрәктер. Ни өсөн тигәндә, бүләктең дә төрлөһө була – затлыһы ла, ябайырағы ла, шулай уҡ исем өсөн бирелгәне һәм ысын күңелдән тапшырылғаны ла. Халыҡ күңеле бер ваҡытта ла яһалма булмай: уның өсөн аҡ – һәр ваҡыт аҡ, ә ҡара – һәр ваҡыт ҡара. Шуныһы менән дә халыҡ ышанысын яулауы еңелдән түгел: бер көн, бер йыл эсендә генә яуланмай ул. Шулай булғас, бүләкләнеүсе зыялыларыбыҙҙың ни кисереүен аңлауы ауыр түгел: халҡың өсөн йәшәп, уның баһаһын алыу ҙур бәхеттер, моғайын.


Һыу эсеү файҙалы\n6 Апрель 2018, 13:23\nФәнни тикшеренеүҙәр һыу эсеүҙең файҙалы булыуын иҫбатлай. Ас ҡарынлай ҡулланыу күп ауырыуҙарҙан ҡотолорға йәки еңеләйтергә ярҙам итә икән. Быны Японияла йәшәүселәр яҡшы белә һәм иртән уянғас уҡ һыу эсеүҙе ғәҙәттәренә әйләндергән. Шуға улар араһында оҙаҡ йәшәүселәр ҙә күп. Япондар һыу эсеү тәртибен дә уйлап тапҡан.\n1. Иртән торғас, ашамаҫ борон уҡ 4 стакан һыу эсергә ҡушыла. Был организмды тулыһынса таҙартыу өсөн кәрәк.\n2. Һыу эскәндән һуң 45 минут буйына ашарға ҡушылмай. Теште генә таҙартырға мөмкин.\n3. 45 минут үткәс кенә иртәнге ашты ашарға ярай. Һыу эсеүҙе файҙалы туҡланыу менән аралаштырһаң, тағы ла һәйбәт буласаҡ.\n4. Иртәнге аштан һуң бер нәмә лә ауыҙға алмаҫҡа, 2 сәғәт буйына эсмәҫкә.\nӘгәр ҙә 4 стаканды эсеүе ҡыйын булһа, 1 – 2-нән башларға мөмкин. Күп һыу эсеү кешенең дөйөм хәл-торошон яҡшыртырға, үҙеңде һәйбәтерәк тойорға ла булышлыҡ итә.\nОрганизмда һыуҙың етешмәүе күп ауырыуҙарҙың барлыҡҡа килтереүенә лә сәбәп була, ти белгестәр. Шыйыҡлыҡтың етерлек түгеллеге башыбыҙға белдереп торола икән. Һыуһау урынына, киреһенсә, асығыу итеп. Ә беҙ уны ашағы килеү, тип ҡабул итеп, тағы ашҡаҙаныбыҙҙы тултырырға тотонабыҙ.\nҮҙеңде яҡшы итеп тойоу һәм сәләмәтлек өсөн кәмендә 8 стакан һыу эсеү кәңәш ителә. Өйрәнеп алғас, теләйһеңме, теләмәйһеңме, 2 – 3 литрға еткереү кәрәк. Йәй көндәрендә был күрһәткес тағы ла арта. Спорт менән шөғөлләнеүселәргә лә күберәк һыу эсергә ҡушыла.


Асҡын мәғлүмәт үҙәге директоры Фәйрүзә Юнысова дәүләт наградаһына лайыҡ булды\nКисә Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының дәүләт наградаларын тапшырҙы.\nТөрлө иҡтисад өлкәһенән 48 хеҙмәткәр, шулай уҡ йәмәғәт эшмәкәрҙәре ордендар, маҡтау грамоталары, исемдәр һәм рәхмәт хаттары менән бүләкләнде. Улар араһында Асҡын мәғлүмәт үҙәге директоры (баш мөхәррир) Фәйрүзә Фаяз ҡыҙы Юнысова ла бар. Ул күп йыллыҡ фиҙаҡәр хеҙмәте өсөн «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре» тигән маҡтаулы исемгә лайыҡ булды.\nБынан тыш, батырлыҡ күрһәткән ике уҡыусы Рәсәй Ҡотҡарыусылар союзының маҡтау ҡағыҙҙарына лайыҡ булды.\n— Бөтәбеҙ ҙә илебеҙ һәм республикабыҙ мәнфәғәтендә эшләйбеҙ. Беҙгә Рәсәй Федерацияһының ошондай көслө төбәгендә – Башҡортостан Республикаһында йәшәү һәм эшләү бәхете тейгән, – тине Рөстәм Хәмитов. – Дөйөм алғанда, беҙҙең бюджет тәьминәте, иҡтисади, социаль үҫеш буйынса күрһәткестәр яҡшы ғына. Ошо йәһәттән үҙебеҙгә алған йөкләмәләрҙе үтәйбеҙ. Артабан да шулай эшләрбеҙ. Был беҙҙең коллективтарҙың, предприятиеларҙың, ижади лабораторияларҙың, мәҙәниәт, мәғариф, фән учреждениеларының тырышып эшләүенә күрә. Күмәкләп республикабыҙҙы алға этәрәбеҙ. Бында һеҙҙең ҡаҙанышығыҙ ҙур, хөрмәтле дуҫтар, хеҙмәттәштәр.\nРеспублика Башлығы тантанала ҡатнашыусыларҙы лайыҡлы наградалары менән ҡотланы һәм эштәрендә артабан да уңыштар теләне.\n— Финанстар ҡарашынан ҡулыбыҙҙан килгәнде республикабыҙҙың социаль, мәҙәни, мәғариф үҫешенә йүнәлтәбеҙ, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Властың башҡа бурысы юҡ. Тик ярҙам итергә, алға этәрергә, кешеләрҙең тормош сифаты яҡшырһын, хәҙергә заманда кешене оҙатып барған ҡыйынлыҡтар йомшарһын өсөн эшләү. Ул еңел түгел, әммә шуға ҡарамаҫтан беҙ был эште бергә атҡарабыҙ.\nТөбәк етәксеһе сығышының тулы стенограммаһы һәм бүләкләнгәндәрҙең исемлеге республика Башлығының рәсми сайтында баҫылып сыҡҡан.


Баймаҡ ҡалаһының Есенин урамында сыҡҡан янғында бер кеше һәләк булды\nИке ҡатлы йорт кисә төн уртаһында янып китә. Был турала ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы идаралығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итә. Ут эсенән 8 кеше, шул иҫәптән өс бала эвакуациялана. Ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса ваҡиға ҡорбанына әйләнгән 76 йәшлек хужабикә был көндө ҡунаҡ саҡырған булған.\nЯнғын һүндереүселәрҙе күршеләре саҡыртҡан. Ҡотҡарыусылар фаразлауынса, фажиғәнең сәбәбе ут менән һаҡһыҙ эш итеүгә бәйле булыуы ихтимал. Күрелгән зыян күләме 200 мең һум күләмендә баһалана.