Мөмкинлектәре сикләнгәнме, әллә сикһеҙ мөмкинлектәр менәнме? (№4, 2018)\n18 Август 2018, 00:03\nАлһыу оло һынау менән донъяға килә. Асфальт йырып сыҡҡан үлән күҙ алдына баҫты уның һөйләгәндәренән. ДЦП диагнозы менән 5 айлыҡ булып тыуған.\nСквозь землю мягкую, сырую, до солнца силясь дотянуться,\nВсходил росток, и путь на волю ему немыслимым казался…\nЯҙмыш ҡушыуылыр: кемдәребеҙҙер тән кәмселектәре менән тыуа йә тормош юлында теге йәки был сәбәп менән шундай хәлгә төшә. Уларға йәшәйеш шарттарына күнегеүе, тирә-яҡ мөхиткә яраҡлашыуы, үҙенең кәмселектәренә өйрәнеүе ҡыйын. Уйлап ҡараһаң, шундай һорауҙар тыуа: ҡулһыҙ йә аяҡһыҙ кешеләрҙең тормошо хаҡында ҡыҙыҡһынғаныбыҙ бармы? Церебраль паралич йә Дауна синдромы диагнозы ҡуйылғандар йә бүтән йән-тән кәмселектәре булғандарҙың һәр минут һайын ниндәй ҡыйынлыҡтар кисергәне тураһында нимә беләбеҙ?\nҒәжәп, әммә тап шундайҙарҙың беҙҙе – һау-сәләмәт, көсө ташып торған, әммә күп осраҡта рәхмәтһеҙ кешеләрҙе – дәртләндерергә көсө һәм аҡылы етә; спорт ярыштарында шап-шаҡтай кешегә ҡарағанда юғарыраҡ уңышҡа өлгәшә. Уларҙың күбеһе ғәҙәти кешеләргә ҡарағанда көслөрәк. Һүҙем шундай ҡыйыу һәм көслө кеше – Алһыу РАМАҘАНОВА хаҡында. Алһыу оло һынау менән донъяға килә. Асфальт йырып сыҡҡан үлән күҙ алдына баҫты уның һөйләгәндәренән. ДЦП диагнозы менән 5 айлыҡ булып тыуған. 5 йәштә генә атлай башлаған. Алты йәштә һыуға бата яҙған… Ҡыҫҡаһы, уның күңел донъяһына, асылына бергәләп сәйәхәт ҡылайыҡ.\nҠояшҡа үрелгән гөлдәй…\n“Бәләкәйҙән йәшәүгә ынтылыш көслө булғандыр, юғиһә 5 айлыҡ булып тыуғандарҙың ғүмере ҡыҫҡа бит. Ауырыумын тип ятырға түгел, тырышырға кәрәк. Ғәрипмен тип ултырһаң, бер нәмә лә килеп сыҡмай. Шуныһы ла бар: һынауҙар үткән кеше, нисә йәштә булыуына ҡарамаҫтан, олоғая. Тормошҡа фәлсәфәүи ҡарай башлай. Ауырлыҡтарға бирешмәйем, аллаға шөкөр. Һынауҙар һәм ауырлыҡтар үҫешкә этәреүсе шарттар ғына икәненә инанғанмын инде. Улар беҙгә нимәгәлер өйрәнергә, үҙгәрергә, яҡшыраҡ булырға ярҙам итә. Маҡсат менән йәшәргә кәрәк. Маҡсат ҡуйыу, шуға ынтылыу, шунан ҡәнәғәтлек алыу – көслө булыуҙың бар сере ошо ғына.\nБиш йәштә генә атлап киткәнмен. Әсәйем миңә бүләк алған да, ҡулыма килтереп тотторманы, үҙең килеп алырға тейеш, тигән шарт ҡуйҙы. Бүләкте алғы килә бит инде, тырышып-тырмашып стенаға тотоноп атлап киттем. Хәҙер еңел генә һөйләп ултырһам да, ул саҡта нимәләр кисергәнемде үҙем генә беләм, эйе, һәр аҙымым ҙур еңеүгә тиң булғандыр, моғайын. Әсәйемә ҙур рәхмәтлемен.\nВаҡытынан алданыраҡ тыуыу сәбәпле, ике ай тирәһе дауаханала ятҡанмын. Бер йәшкә тиклем өй шарттарында ғына тәрбиәләгәндәр, табиптар хатта урамға алып сығырға рөхсәт итмәгән. Йылына ике-өс мәртәбә әсәйем менән реабилитация үҙәгендә ятҡанбыҙ. Әсәйемә мине тәрбиәләүе еңел булмаған, әлбиттә. Әммә ул, бер ниндәй ҡыйынлыҡтарға ҡарамайынса, бар көсөн мине аяҡҡа баҫтырыуға бағышлаған. Миңә биш йәш тулғанға тиклем ул декрет ялында булған. Алты йәшемдән алып ул мине йылына ике таҡыр Башҡортостаныбыҙҙың төрлө шифаханаларына юллама алып яңғыҙымды ебәрә торғайны. Шулай итеп, бәләкәйҙән үк үҙаллылыҡҡа өйрәндем”.\n“Хыялдарынан тыймағыҙ балаларҙы…”\n“Маҡсатҡа ынтылышлы булып үҫеүемдә атай-әсәйемдең психолог булыуҙары ла йоғонто яһамай ҡалмағандыр. Үҙем дә ошо һөнәрҙе һайланым. Был өлкәлә әле лә белем алыуҙан туҡтағаным юҡ. Психолог – ул күңел хирургы.\nАуырыу балаларҙы тәрбиәләү йәһәтенән үтә мөһим тип һанаған теләктәрем дә бар. Уларҙы, ғөмүмән, балаларҙы, зинһар, хыялдарынан тыймағыҙ, тип әйтке килә. Уның өсөн үҙегеҙ һөнәр һайлаһағыҙ, яҙмышын тулыһынса емерәһегеҙ. Ул бөтәһе кеүек ғәҙәти кеше. Ғәрипме ул, сәләмәтме – ғаиләләге һәр бала бер тигеҙ, ирекле шәхес итеп тәрбиәләнергә тейеш. Үҙ юлын үҙе һайлаһын: һөнәрен, дуҫтарын, кейем-һалымын һ.б. Үҙемде, мәҫәлән, шулай тәрбиәләнеләр. 16 йәштән әсәй ҡанаты аҫтынан сыҡтым. БДУ-ның психология һәм социология факультетына уҡырға индем. Әйткәнемсә, үҙемә оҡшаған психолог һөнәрен үҙләштерҙем.\nҺөнәр тигәндәй, бер ҡыҙыҡ хәлде лә һөйләп үтәйем әле. Мин бәләкәй саҡта табип булырға хыяллана инем. Өйҙә дауахана уйнай торғайным. Шулай бер көндө әсәйем эшкә киткән (бәлки, ҡайҙалыр сыҡҡандыр), ә беҙгә ҡунаҡҡа өләсәй килгән ине. Бер аҙ ауырып та торған. Әсәйем уға “капельница” ҡуйып киткән. Тамып бөткәнен күреп, тегене алып ҡуйҙым. Шәп кеше ни, уны-быны уйлап тормай, уколын да ҡаҙаным. Әсәйем ҡайтты. Эш бөткән бит инде. Табиплыҡҡа дипломың бармы, тип шелтәләгәне хәтеремдә. Унда миңә 7 йәштәр тирәһе ине. Хәҙер шуны көлөп иҫкә алырға ҡалды. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, табип була алманым, әммә психологияны үҙ иттем, ул да бер ни тиклем табип һөнәренә яҡын. Бына шундай үткер булғанмын мин.\nАуырыу балалар ынтылыусан була. Мәктәптә ундайҙарға, мәҫәлән, шытырлатып өс теҙәләр. Ә ни өсөн шул бала менән шөғөлләнмәҫкә? Бәлки, ул сәләмәт балаға ҡарағанда ла башлыраҡтыр, тырышыраҡтыр?! Сит кешегә ярлыҡ таҡмаһындар ине. Нимәгә һәләтле икәнен кеше үҙе генә белә, тип һанайым.\nТағы ла шуныһы: ауырыу баланан көлөргә, кәмһетергә; саф күңелле, ихлас, иманлы кешеләрҙе рәнйетергә ярамай. Шуныһы ла бар: ауырыу балаларҙың Хоҙайҙан һораған бар теләге лә ҡабул була. Күҙ йәшенең әсеһе ете быуыныңа ҡәҙәр барып етеүе ихтимал тигәнгә ышанам. Ғөмүмән, ниндәй кеше менән аралашһаң да, һүҙеңде уйлап әйтергә өйрәнергә кәрәк. Бер уйланмаған һүҙ меңләтә әйләнеп ҡайтырға, яҡындарыңды юғалтыуға тиклем барып етергә мөмкин хатта.. Психик йәрәхәтте дауалауы ҡыйын. Баланың тотлоғоуы, һөйләшмәҫкә әүерелеүе, үҙенә йомолоуы бар. Суицид осраҡтары йышайҙы – был да шуның эҙемтәһе булыуы ихтимал. Балаларҙы ялҡау тип битәрләйҙәр. Ялҡау кеше юҡ ул. Бәлки, уның күңеле ауырып йөрөйҙөр. Берәйһе ауыр һүҙ әйткәндер, көлгәндер һ.б.\nМәктәптән насар билдә алып ҡайта икән, мәҫәлән, тота килеп әрләргә ярамай. Ни өсөн икәнен асыҡларға кәрәк тәүҙә. “Өслө алдым, әсәйем мине хәҙер үлтерә!” тигәнде ишеткәнем бар. Ниндәй һүҙ ул: үлтерә! Баланан робот тәрбиәләргә кәрәкмәй. Бәлки, ул “3”-лө йә “2”-ле” алған предмет киләсәктә уға, ғөмүмән, кәрәкмәйҙер?!\nМинән йыш ҡына: “Алһыу, һине музыка мәктәбендә үпкәләтмәйҙәр инеме?” – тип һорайҙар. Юҡ, киреһенсә, унда миңә хөрмәт менән ҡарайҙар ине, тип яуаплайым. Әлбиттә, күп нәмә өлкәндәр тәрбиәһенән тора. Әгәр ҙә өлкән кеше һин ғәрип тимәһә, ул һүҙҙе балалар әйтмәй. Бәләкәстәрҙең барыһын ла өлкәндәрҙән ҡабатлауы бөтәһенә лә билдәле бит инде. Уҡытыусы миңә айырым дәрестәр бирә, әгәр программаны аңламаһам, дәрестән һуң ҡалып аңлата ине”.\nТормош юлдары ҡатмарлы…\n“Бөтәһе лә һынауҙарҙы бер кимәлдә күтәрә алмай. Төшөнкөлөккә бирелеп киткән саҡтар ҙа булғылайҙыр. Шул саҡта… Үҙем флейта буйынса музыка мәктәбен тамамланым. Флейта – ул психологик музыка ҡоралы, тынысландыра. Күңелем тулып киткән мәлдәрҙә флейтамды ҡулыма алам. Моцартты тыңлайым, күңелде үҫтерә торған музыка тип һанайым уның көйҙәрен. Имитация, ҡош һайрауҙарын тыңлап алам.\nҠыйын саҡтарҙа шулай уҡ мәсеткә барам, Хоҙай Тәғәләгә мөрәжәғәт итәм. Намаҙ уҡыйым. Дин юлына баҫҡандарҙы хөрмәт итәм. Был йәһәттән Радик ағай Динәхмәтовты үҙемдең остазым һанайым. Ул мине музыка мәктәбендә флейта буйынса уҡытҡайны.\nДуҫтарым күп түгел. Булғандары ихлас күңеллеләр. Үҙемдән өлкән кешене мин дуҫ итәм. Кешегә ныҡ бәйле булырға ла ярамай. Ир кеше менән ҡатын араһында ла дуҫлыҡ булмай тиҙәр, минеңсә, була. Яҡын дуҫым тип һанаған Радик ағай, мәҫәлән, төплө кәңәштәрен бирә, ауыр саҡта йыуата, кәрәк саҡта тәнҡитләп тә ала. Үпкәләмәйем. Маҡтауҙы кем яратмай! Ә тәнҡитте ҡабул итә белеү – үҙ өҫтөңдә эшләүҙең бер күренеше тип тә әйтергә булалыр. Һығымталар яһап, үҙеңә ситтән күҙ һалырға өйрәнергә, хаталарҙы ваҡытында аңларға кәрәк. Хис-тойғоларҙы теҙгендә тота алмау сәбәпле дуҫтарыңды юғалтыу, яҡындарың менән араларың боҙолоу ихтималлығы ла бар бит.\nҠатмарлы хәл килеп тыуа икән, ғәйеп эҙләүҙе иң тәүҙә үҙеңдән башларға кәрәк. “Был осраҡта, бәлки, мин ғәйеплелер?” “Нимәлә хаталандым?” Ошоноң кеүек һорауҙарҙы биреү зарур. Һәм, әлбиттә, ғәфү итә белеү мөһим.\nТағы ла шуны әйтер инем: кеше һинең ярҙамыңа мохтаж икән, битараф ҡалмау хәйерле. Ошоға ҡағылышлы үҙем менән булған хәлде бәйән итәйем әле. Шулай бер ваҡыт һалҡын тейеп ике ҡолағым да яртылаш һаңғырауланды, тоноҡ ишетә башланым. Бер ай тирәһе йөрөгәнмендер, әммә ауырыу үтмәй. Поликлиникаға барырға булдым. Сиратта кеше күп, ул көндө керә алмай ҡайтып киттем. Юлда таяҡҡа таянған бер әбей осраны һәм поликлиникаға етәкләп алып барыуымды һорап мөрәжәғәт итте. Үҙ юлымдан кире боролоп, уны алып барып ҡуйҙым. Ҡайтыу яғына ыңғайлағанда, ауыртыуға түҙә алмайынса, ҡысҡырып ебәрҙем. Шул ваҡыт ике ҡолағымдан һыу атылып сыҡҡандай булды. Шунан алып ишетә башланым һәм шундай һығымтаға килдем: кемдер һинән ярҙам көткән саҡта, бер нәмәгә лә ҡарамай, ярҙам итергә кәрәк Бәлки, ул әбейҙе Хоҙай Тәғәлә мине һынап ҡарар өсөн ебәргәндер? Изгелек бер ҡасанда ерҙә ятып ҡалмай”.\n“Ошо йәшемдә лә йәнһүрәттәр ҡарайым…”\n“Һөнәри китаптарҙан тыш, мөхәббәт тураһында уҡырға, хыял диңгеҙендә йөҙөргә яратам. Ышанаһығыҙмы-юҡмы, әкиәттәрҙе мауығып уҡыйым, ошо йәшемдә лә йәнһүрәттәр ҡарайым. Мин төшөнкөлөккә бирелмәйем, шөғөл табып ҡына торам. Мәҫәлән, әле китап сығарыу эше менән булам. Бәләкәй саҡта шиғырҙар яҙа инем. Хәҙер ҡараһаң, уларҙың бер мәғәнәһе лә юҡ, ә ул саҡта, үҙемде үҙем дәртләндереп, шиғыр яҙам, тип ғорурлана инем.\nБуш ваҡытымда тағы ла балалар баҡсаһына барып музыка түңәрәген алып барам. Мин сабыйҙарҙы бик яратам. Флейтам булмаһа, үҙемде бер ҡулһыҙ кеүек хис итәм”.\nНиндәй генә булмаһын, үҙ балаһына ышанған атай-әсәй бөйөк эш башҡара – уның үҙ көсөнә, йәшәүгә ышанысын уята, һынауҙарға ҡаршы көрәшеү һәләтен үҫтерә. Был йәһәттән геройыбыҙҙың әсәһенең – Зилә ханымдың фиҙакәрлегенә хайран ҡалырлыҡ. Мәҡәләмде уның фекере менән тамамлағым килә.\n– Әлбиттә, был донъяла бар нәмәгә әҙер булырға кәрәк. Ауырлыҡтар алдында баш эймәү, сабыр булыу фарыз. Табиптарҙың балағыҙҙан баш тартығыҙ тигән һүҙҙәренә ҡарамағыҙ.\nЭйе, арабыҙҙа беҙҙән айырылып торған кешеләр бар. Уларҙың ниндәй диагноз менән тыуыуы мөһим түгел, иң мөһиме, ул Кеше – һинең кеүек үк: тоя, борсола, көлә, илай, яратырға һәм яратылырға теләй, өмөтләнә, ышана...


Сәлиә Мырҙабаева: «Медицина учреждениеларына һалымды кәметеү медицина ярҙамы сифатын яҡшыртасаҡ»\n6 Март 2015, 17:38\nӨФӨ, 2015 йыл, 6 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/. Дәүләт Думаһының һаулыҡ һаҡлау комитеты ағзаһы Сәлиә Мырҙабаева ойошмаларҙы дәүләт милкенә күсергәндән һуң мөлкәткә һалым түләүгә бәйле дауалау учреждениеларына һалымдың артыуына борсола.\nДепутат һүҙҙәренсә, элегерәк улар «Рәсәй Федерацияһында урындағы үҙидаралыҡты ойоштороуҙың дөйөм принциптары тураһында» 131-се Федераль закон менән билдәләнгән вәкәләттәр нигеҙендә мөлкәткә һалым льготаларын алыу мөмкинлегенә эйә ине.\n2013 йылдың 1 ғинуарынан ошо хоҡуҡи норма көсөн юғалтты. Хәҙерге көндә медицина ойошмаларының милеккә һалым льготалары юҡ. Депутат фекеренсә, бындай хәл медицина ярҙамының сифатына һәм күләменә йоғонто яһай һәм тикшереүҙе талап итә.\nДәүләт Думаһындағы «хөкүмәт сәғәте» барышында Рәсәйҙең һаулыҡ һаҡлау министры Вероника Скворцова Рәсәй Федерацияһының Һалым кодексына ярашлы медицина ойошмаларына һалым һалыу төбәк вәкәләттәре ҡарамағында хәл ителә тип аңлатма бирҙе.\nРеспубликаның бөтә муниципаль һаулыҡ һаҡлау учреждениеларының да дәүләт милкенә күсерелеүен иҫәпкә алып, депутат медицина ойошмаларына һалымды төбәк кимәлендә билдәләү хаҡындағы мәсьәләне хәл итеү өсөн Башҡортостан Хөкүмәтенә һәм Дәүләт Йыйылышына мөрәжәғәт итте.\n— Медицина учреждениеларына һалымды кәметеү республикала йәшәүселәргә сифатлы медицина ярҙамы күрһәтергә мөмкинлек бирәсәк, — тип билдәләне Сәлиә Мырҙабаева.\nТеги:һаулыҡ һаҡлаудәүләт думаһы депутаты


Үтек менән... һүрәт төшөрә » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Рухиәт » Үтек менән... һүрәт төшөрә\nҮтек менән... һүрәт төшөрә 13.06.2018 // Рухиәт\nДүртөйлөлә йәшәгән Венера Ғизәтуллина ғәҙәти булмаған алым менән һүрәт төшөрә. Мөғжизәле пейзаждар, әлегәсә күрелмәгән образдар, хикмәтле абстракциялар ябай үтек ярҙамында тыуа. Тап ул рәссамға бумаланы алмаштыра.\n– Һүрәт яһау өсөн махсус үтек кәрәкме?\n– Ғәҙәти үтекте файҙаланам. Ул күптәнге, совет осоронда уҡ алынған. Әйткәндәй, хәҙер махсус үтектәр ҙә һатыла.\n– Ә буяуҙың ниндәйе кәрәк?\n– Балауыҙлы буяуҙар алам. Бындай алым “энкаустика” тип атала, йәғни эҫе балауыҙ менән һүрәт яһау, – ти Венера. – Уны боронғо римдар, гректар, мысырҙар белгән. Әлбиттә, ысын энкаустика хаҡында һүҙ барһа, ағасҡа йәки киндер туҡымаға эҫе балауыҙ менән һүрәт төшөрөү күҙаллана. Мин иһә ҡағыҙға төшөрәм.\n– Дөрөҫөн генә әйткәндә, үтек менән һүрәт яһауҙы күҙ алдына килтерә лә алмайым... Быны нисек эшләйһегеҙ?\n– Картина өсөн балауыҙлы буяу ҡәләмдәре, буяуҙар йәки аҡбур, ялтыр ҡағыҙ, аҫты тигеҙ, шыма, тишекһеҙ үтек кәрәк.\n– Балауыҙ ҡағыҙға һөртөләме?\n– Юҡ, үтеккә. Уның температураһы минималь булырға тейеш. Үтек эҫе булһа, буяуҙың яныуы ихтимал.\n– Һүрәтте үтектең аҫты менән яһайһығыҙмы?\n– Нимә төшөрөргә теләйһегеҙ бит. Һүрәтте үтектең ҡабырғаһы, аҫты, осо менән дә яһарға була. Төп һүрәт, әлбиттә, аҫты менән төшөрөлә (ныҡлы баҫмайынса ғына ҡатырғаны үтекләйһең), ә ваҡ деталдәр – ҡабырғаһы йәки осо менән.\n– Минеңсә, был бик ҡатмарлы шөғөл. Бер ипһеҙ хәрәкәт – һүрәт боҙолдо...\n– Ҡайһы ваҡыт ҡул ҡалтырап китә инде. Әммә был техника тәү ҡарашҡа ғына ҡатмарлы тойола. Үтек менән һүрәтте хатта балалар ҙа яһай ала, өлкәндәрҙең күҙәтеүендә, әлбиттә.\nБер картинаны Венера иң күбе биш минут төшөрә. Сюжеттарҙы ла шунда уҡ уйлап таба. Әйткәндәй, ул энкаустика менән генә мауыҡмай, күптән түгел таҫма менән сигергә өйрәнгән.\n– Сигеү – иң яратҡан шөғөлдәремдең береһе. Ҡайнар балауыҙ менән эшләүгә ҡарағанда, сигеү нығыраҡ оҡшай. Һәр ижад төрө үҙенсә мауыҡтырғыс, әлбиттә. Төрлө материал менән эшләргә була, хатта ҡалдыҡтан да күркәм әйберҙәр яһарға мөмкин, – ти ул.\nӨйөндәге ремонттан һуң Венера ҡалған пенополистиролдан кескәй генә Альп тауын өйөргә булған.\n– Таҫтамалдан эшләнгән кашполарға күҙ һалығыҙ әле. Ремонттан һуң бик күп бысраҡ таҫтамал йыйылып киткәйне. Цементтты йыуып бөтөрөрлөк түгел, ташларға ғына ҡалды. Әммә уларҙы ла файҙаланыу әмәлен таптым. Цемент иретмәһе яһап, таҫтамалдарҙы шунда һалдым. Банкаларға башта пленка, уның өҫтөнән таҫтамалдарҙы урап ҡуйҙым. Ҡояшта шул килеш киптерҙем. Күркәм генә кашполар килеп сыҡты. Артабан грунтовка һөртөп, буяп ҡуйҙым, – тип тәжрибә уртаҡлашты оҫтабикә.\nИжадынан Венера Ғизәтуллина сәләмәтлеген нығытыу өсөн дә көс-ҡеүәт ала. Бер нисә йыл элек ҡатын инсульт кисергән, тәненең һул яғын фалиж һуҡҡан.\n– Артабан нисек йәшәргә тип баҙап ҡалдым. Тормоштан ләззәт таба алмауым кәйефемде төшөрә ине. Көтмәгәндә “Минән дә ауырыраҡ хәлле кешеләр бар бит әле. Унан ҡотолоу сараһын күрергә, мөмкин булғандың барыһын эшләргә, ауыртыу-һыҙланыуҙарҙы оноторға кәрәк” тигән уй килде башыма. Ярҙам иткәндәре өсөн яҡындарыма рәхмәтлемен. Әлбиттә, ижад менән шөғөлләнеү ҙә ыңғай йоғонто яһағандыр.\nАвтор: Лиана ХАММАТОВА.


Ғафури районы хакимиәте башлығы итеп Рәмил Бохаров тәғәйенләнде // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nҒафури районы хакимиәте башлығы итеп Рәмил Бохаров тәғәйенләнде\n17:45, 17 ноября 2010 Сәйәсәт\n17 ноябрҙә Ғафури районы муниципаль район Советы ултырышы үткәрелде. Унда муниципаль район хакимиәте башлығын тәғәйенләү тураһындағы мәсьәлә ҡаралды. Конкурс һөҙөмтәләре буйынса район хакимиәте башлығы вазифаһына контракт буйынса Рәмил Бохаров тәғәйенләнде.\nРәмил Зәкәриә улы Бохаров 1954 йылда Ғафури районының Үтәк ауылында тыуған. Башҡортостан ауыл хужалығы институтын тамамлаған, хеҙмәт эшмәкәрлеген 1976 йылда Ғафури районының «Егән» колхозы баш инженеры булып башлай. 1986 йылдан 1989 йылға тиклем һәм 1990 – 1997 йылдарҙа ошо колхоздың рәйесе була. 1989 – 1990 йылдарҙа КПСС-тың Ғафури район комитетының икенсе секретары булып эшләй. Һуңғы йылдарҙа Рәмил Бохаров Стәрлетамаҡта эшләй. 1997 – 2008 йылдарҙа – «Каучук» ябыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры урынбаҫары, ә 2008 йылдан — «Жилкомсервис» Идара итеүсе компанияһы муниципаль унитар предприятиеһы директоры.\nРәмил Бохаровты районда яҡшы беләләр, уны эш һөйөүсәнлеге, кешелеклелеге, әҙәплелеге өсөн ихтирам итәләр. Район Советы депутаттары, Рәмил Бохаровты район хакимиәте башлығы вазифаһына тәғәйенләп, яҡташтарына яңы вазифаһында уңыштар теләне һәм тыуған яғында ыңғай үҙгәрештәргә өмөт белдерҙе.


«Башинформ» агентлығы Дәүләкәндә мобиль редакция аса // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n«Башинформ» агентлығы Дәүләкәндә мобиль редакция аса\n10:44, 9 июня 2016 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2016 йыл, 9 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.\nКесаҙна, 9 июндә, «Республика Онлайн» проекты сиктәрендә, «Башинформ» агентлығының мәғлүмәт хеҙмәте Дәүләкән районына бара. «Глория» кафеһында мобиль редакция асыла. Көн дауамында агентлыҡ хәбәрселәре Дәүләкән ҡалаһы һәм районының инфраструктура, социаль, мәҙәни объекттарын ҡарай, халыҡ менән осраша, йәмәғәт фекере лидерҙары менән әңгәмәләшә.\nШулай уҡ Дәүләкән районы хакимиәте башлығы Илшат Фазрахманов менән осрашыу, райондың инвестиция проекттарын тормошҡа ашырыу барышын яҡтыртыу, предприятиелар эше менән танышыу ҡаралған. Эш сәфәре йомғаҡтары буйынса бөтә мәҡәләләр «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы һәм «Йәмәғәт электрон гәзите» сайттарында баҫыла.\nТеги: киң мәғлүмәт саралары,мобиль редакция


Бөгөн Мишкәлә паралимпия үҙәге асылды\nУны төҙөүгә 2010 йылда Канаданың Ванкувер ҡалаһында үткән уйындарҙа беҙҙең паралимпиецтарыбыҙҙың уңышлы сығышы юл аса. Тап мөмкинлектәре сикле спортсылар, төп йыйылма команда уңышһыҙ сығыш яһағандан һуң, дөйөм миҙал зачетында беренсе урын яулап бөтә илгә шатлыҡ килтерә. Тап ошо беренселектә яҡташтарыбыҙ Ирек Зарипов менән Кирилл Михайлов саңғы ярышында алтын миҙалдар яулай. Әйткәндәй улар бөгөн Мишкәлә төҙөлгән спорт комплексын асыу тантанаһында ла ҡатнашты.\nТантаналы ҡырҡылған таҫма тотош Рәсәй паралимпия спорты өсөн яңы битте асты. 2011 йылда төҙөлә башлаған комплекс мөмкинлектәре сикле спортсылар моратына ирешә алһын өсөн тулыһынса яраҡлаштырылған. Бында пандустар, коляскала хәрәкәт итеүсе инвалидтар өсөн 2-се ҡатҡа йөрөгән лифт та ҡаралған. Ҡоролманы эштә паралимпия чемпионы Ирек Зарипов һынап ҡараны.\nИрек Зарипов, ҡышҡы паралимпия уйындары чемпионы: «Ысынлап та комплекс бик уңайлы, ул яҡшы йыһазландырылған. Беҙҙең илгә бындай спорт үҙәктәре бик кәрәк, ә инде уның Мишкәлә асылыуы бик урынлылыр, сөнки бында спорт традициялары көслө».\nСпорт комлпексы урындағы халыҡта ла ҙур ҡыҙыҡһыныу уятты. Кешеләр уның мөмкинлектәре менән танышты, үҙҙәрен тренажерҙарҙа ла һынап ҡараны. Күптәр бында сәләмәт тормош нигеҙҙәрен үҙләштерергә теләк белдерҙе.\nӘлегә комплекс тулыһынса әҙер түгел. Ул сафҡа ингәс бында оптик тир, теннис залы, ситтән килгән спортсылар өсөн ҡунаҡхана, сауна һәм башҡа уңайлыҡтар буласаҡ. Әлбиттә Мишкәләге паралимпия үҙәге йөҙөүселәрҙе ҙә әҙерләйәсәк.\nБөтә был мөмкинлектәр яңы чемпиондар тәрбиәләүҙең тәүге аҙымы тигән фекерҙә инде алтын миҙал яулаған Кирилл Михайлов та. Беҙгә бында шарттар тураһында хыялланырға ғына тура килә ине ти спортсы, йыш ҡына күнекмәләр сит илдәрҙә үткән.\nВиталий Андреев, паралимпия үҙәге директоры: «Беҙҙең лазер тирҙа шул иҫәптән күрмәгән һәм ишетмәгән спортсылар ҙа ата аласаҡ. 20 кешегә иҫәпләнгән ҡунаҡхана, ашхана бар, бассейндың сисенеү бүлмәһе 80, тренажер залыныҡы 40 кешегә иҫәпләнгән. Бында федераль күләмдәге йыйын һәм ярыштар үткәреп буласаҡ».\nӘле район етәкселеге спорткопмлексты хеҙмәтләндереү мәсьәләһен хәл итеү юлдарын эҙләй. Был сығымдарҙы шул иҫәптән дәүләт һәм шәхси ойошмалар партнерлығы сиктәрендә ҡапларға иҫәп тотола.


Күмертауҙа яңы балалар баҡсаһы төҙөлә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n12:25, 19 июня 2018 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2018 йыл, 19 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.\nКүмертау ҡалаһының Маячный ҡасабаһында ауыл халҡы күптән көткән яңы балалар баҡсаһын төҙөү башлана. Иҫкеһе авария хәлендә һәм заманса талаптарға яуап бирмәй, өҫтәүенә барлыҡ теләүселәрҙе лә ҡабул итә алмай, тип хәбәр иттеләр ҡала хакимиәтенән.\nМаячный ҡасабаһы йылдам социаль-иҡтисади үҫеш биләмәһе резиденттарының бер нисә ҙур предприятиеһы өсөн майҙансыҡҡа әүерелде, шуға ярашлы, тораҡ пунктҡа социаль өлкәлә лә үҫешеү мөһим. 150 урынлыҡ яңы балалар баҡсаһын асыу тәүге аҙымдарҙың береһе булмаҡсы, был барлыҡҡа килгән сиратты тулыһынса бөтөрөргә мөмкинлек бирә.\nПодрядсы «Капиталстрой» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте төҙөлөш эштәрен ике йыл дауамында тамамларға ниәтләй. Объект Башҡортостан Республикаһының 100 йыллығына 100 объект программаһына индерелгән.


Моғайын күптәр һуңғы ваҡытта шәкәргә хаҡтарҙың бер аҙ к үтәрелеүенә иғтибар иткәндер. Хәҙер был татлы продукттың кил оһына уртаса 17 һум сығарып һалырға тура килә. Әйткәндәй, ба шҡа төбәктәр менән сағыштырып ҡарағанда беҙҙәге хаҡтың ярайһ ы уҡ арзан икәнлеген танырға тура килә. 80 тингә арзаныраҡ ш әкәрҙе Ҡазанда, 30 тингә арзаныраҡты - Түбәнге Новгородта һә м Һарытауҙа һатып алырға була. Башҡа төбәктәрҙә ул күпкә ҡый батыраҡ. Һамарҙа, мәҫәлән, шәкәрҙең килоһы 21 һум тора.\nҮткән йылда шәкәр сөгөлдөрө уңышы юғары булмаһа, шәкәргә хаҡтар беҙҙә лә күпкә юғарыраҡ булыуы ихтимал ине. Былтыр Ба шҡортостан сөгөлдөрсөләре 600 мең тонна шәкәр сөгөлдөрө ете штергән, әйткәндәй, был унан алдағы йыл менән сағыштырғанда 15,5 мең тоннаға юғарыраҡ.\nҺәм тағы ла, "беҙҙең" шәкәр Кубанан ҡайтарылған шәкәр мен ән сағыштырғанда татлыраҡ та икән. Белгестәр быны беренсе си ратта үткән йәйҙең эҫе килеүе, шул арҡала тамыраҙыҡтарҙа шә кәр кимәле артыуы менән аңлата.\nМагазин кәштәләрендә импорт сеймалдан етештерелгән шәкәр ҙә күренә башланы. Дөрөҫ, сит илдән ҡайтарылған сей шәкәрҙе эшкәртеү менән республиканың дүрт шәкәр заводының береһе - Р аевка заводы ғына шөғөлләнә. Йыл башынан бында һигеҙ мең тон на ҡайтарылған сеймал эшкәртелгән.\nЯҙғыһын Кубанан ҡайтарылған сеймал республиканың башҡа з аводтарында ла эшкәртелә башланасаҡ.\nРәсәй хөкүмәте илгә закондан тыш шәкәр индереүгә ҡаршы кө рәште көсәйтергә ниәтләй. Ул беренсе сиратта Белоруссия һәм Ҡаҙағстанға ҡағыла.


Сетерекле мәсьәлә » "Урал" гәзите\nЯңы уҡыу йылы башланыуы ата-әсәләр ѳсѳн бер яҡтан шатлыҡлы ваҡиға булһа, икенсенән, бѳтмәҫ мәшәҡәттәр ҙә килтерә. Баланы мәктәпкә оҙатыу, дәрестәрен әҙерләүҙә ярҙам итеүҙе мәшәҡәт тип ҡабул итеү дѳрѳҫ булмаҫ, сѳнки был һәр ата- әсәнең изге бурысы. Икенсе яғы ла бар: балаларҙан тѳрлѳ сәбәптәр менән аҡса йыйыу башлана.\nБыл күренеш, әлбиттә, күп ата-әсәләрҙә ризаһыҙлыҡ тыуҙыра. Рособрнадзор, “Мәғариф ту- раһында”ғы Федераль законға таянып, ата-әсәләрҙе мәктәптә аҡса талап иткән осраҡтар буйынса ҡурҡмайынса рәсми ялыуҙар яҙырға саҡыра. “Мәғариф учреждениеһын тотоу һәм һаҡлауҙы, матди-техник яҡтан һәм белем биреү процесын ҡорамалландырыуҙы тәьмин итеү, китап һәм әсбап алыуға бәйле ата- әсәләрҙән (законлы вәкилдәренән) аҡса йыйыу ѳлкәһендә ғәмәлдәге “Мәғариф тураһында” законды боҙоуға юл ҡуймау ѳсѳн мәғариф һәм фән ѳлкәһендә күҙәтеү буйынса урындағы органдарға, шулай уҡ прокуратураға мѳрәжәғәт итергә кәрәк”, - тип белдерә мәғариф һәм фән ѳлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәт вәкилдәре. Ил Президенты Владимир Путин да халыҡ менән тура бәйләнеш үткәргән саҡта: “Рәсәйҙә белем биреү бушлай тормошҡа ашырыла”, - тип белдерә.\nӘммә беҙҙең ҡайһы бер мәғариф учреждениелары элеккесә аҡса йыйыуҙы дауам итә. Беребеҙгә лә сер түгел, мәктәптә үткән беренсе класс сәғәтендә үк класс, мәктәп фонды һәм башҡа тѳрлѳ сәбәптәр менән аҡса йыйыу башлана. Был хәл балалар баҡсаһында бигерәк тә кѳслѳ. Мәҫәлән, ай һайын 150 йәки 250 һум һәм башҡа күләмдә тѳркѳм фонды тип аҡса йыялар. Бынан тыш, ҡағыҙ-ҡәләм, буяу, теш щеткаһы, һабын, бәҙрәф ҡағыҙына тиклем үҙебеҙ алып барабыҙ. Балалар баҡсаһында тѳркѳм бүлмәһен тѳҙѳкләндереү, ремонтлау, мебель, уйынсыҡтар алыу - бѳтәһе лә ата-әсә кеҫәһенән сығып башҡарыла. Түләргә теләйһеңме-юҡмы, был хаҡта һинең фекереңде әллә ни һорамайҙар. Тейешһең!!!\nӘ закон буйынса, һәр кем үҙ теләге буйынса бағыусы ярҙамы күрһәтеү хоҡуғына эйә. Мѳмкинлеге булғандар, әйҙә, рәхим итһен! Мәрхәмәтлек ысын күңелдән башҡарылырға тейеш. Риза булмағандарҙан ниңә кѳсләп, мәжбүри рәүештә талап итергә? Ә бит кемдер 50-100 мең һум күләмендә эш хаҡы ала, ә кемдер минималь эш хаҡына йѳрѳй йәиһә бѳтѳнләй эшләмәй, үҙе ярҙамға мохтаж. Был, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, береһен дә ҡыҙыҡһындырмай. Уҡыу йылының тәүге кѳндәренән үк Рособрнадзорға ата-әсәләрҙән ремонт ѳсѳн, хәүефһеҙлек хеҙмәтен тотоуға, китаптарға һәм башҡа бихисап ошондай законһыҙ йыйымдар буйынса ялыуҙар килә башлай. Әммә был сығымдар ата- әсәләр кеҫәһенән түгел, ә башҡа бюджет сығанаҡтарынан ҡапланырға тейеш. Мәктәптәрҙә ата-әсәләрҙән аҡса йыйыу бик сетерекле мәсьәлә, тип иҫәпләйем.\nҠайһы бер мәктәптәрҙә аҡса йыйыуҙар әле лә дауам итә. Ата-әсәләр: “Балама насар була, уҡыуына ла зыян итәсәк”, - тип шым ғына түләй. Әммә был системаға ҡаршы кѳрәшкән кешеләр ҙә күп. Мәҫәлән, “Ғәҙел Рәсәй” партияһынан депутат Сергей Шудегов белдереүенсә, унда ата- әсәләрҙең мәктәп мохтажлығы ѳсѳн аҡса йыйыуҙарына ризаһыҙлыҡ белдереп яҙған хаттары күп йыйылған, улар Рәсәйҙең һәр тѳбәктәренән тигәндәй ебәрелгән. Был мѳрәжәғәттәр Рәсәй Эске эштәр министрлығына сара күреү ѳсѳн килгән. “Беҙгә ата-әсәләрҙән килеп тыуған хәлгә ҡарата сара күреүҙәрен һорап коллектив хаттар килә. Улар зарланған йыйымдар тѳрлѳ характерҙа була: уҡытыусыға бүләк алыуҙан башлап класс ремонтлауға, йыһазға, компьютер алыуға тиклем барып етә”, - тип белдерә парламентарий. Беребеҙгә лә сер түгел, ата-әсәләрҙән аҡса йыйҙылар һәм әле лә был хәл дауам итә.\nБеҙ ҙә бирәбеҙ, баланың кеше араһында ала ҡарға булыуын кем теләһен. Ҡала мәктәптәрендә был хәлдең нисек тороуы менән яҡындан танышыу маҡсатында бер нисә ата-әсәгә мѳрәжәғәт иттек.\n- Балалар баҡсаһында йѳрѳгән саҡта тѳркѳм фонды, ремонт ѳсѳн һәм башҡа маҡсаттарҙа аҡса йыйыуҙары ныҡ йонсотто. Мәҫәлән, минең бер балаға, балалар баҡсаһы ѳсѳн (туҡланыу) түләүҙе иҫәпкә алмағанда, яҡынса 800 һум аҡса китә ине: 200 һум фонд иғәнәһе, ике ай һайын уйынсыҡтар ѳсѳн, түңәрәктәргә (бала йѳрѳргә теләйме-теләмәйме һо- рамайҙар), кѳнкүреш кәрәк-ярағы ѳсѳн, йәнһүрәт ҡарауға, хатта бер ваҡыт түшәк- ҡаралты ѳсѳн дә йыйҙылар. Ул иҫ китмәле, һанап бѳткѳһѳҙ. Балабыҙ мәктәпкә барыу менән ай һайын аҡса һығыу, түләү проблемалары артта ҡалды. Ҡыҙым 21-се ҡала мәктәбендә уҡый, айына бер тапҡыр туҡланыу ѳсѳн түләйбеҙ, башҡа аҡса йыйыуҙар бѳтѳнләй юҡ. Беҙҙең балабыҙ уҡыған мәктәптә “Мәғариф тураһында”ғы законды боҙмауҙары шатландыра.\n- Мәктәп, балалар баҡсаһында аҡса йыйып, хәлде алып бѳтәләр. Балалар баҡсаһында ай һайын тѳркѳм фонды ѳсѳн йыялар. Кескәйҙәр тѳркѳмѳнән урта тѳркѳмгә күскәндә сығарылыш кисәһе ойошторалар, уның ѳсѳн һәр бер ата- әсәнән 1500 һум йыйҙылар, ул тѳркѳмдән китһәк тә, ремонт ѳсѳн 1500 һум алдылар. Икенсе балалар баҡсаһына күстек, унда ла шул уҡ хәл, тағы ла ремонт ѳсѳн 2000 һум йыйҙылар. Мәктәптә уҡыған балаға ла аҡса йыйып аптыраталар. Йәрминкәлә ҡатнашмаған балаларға 150 һум аҡса алып килергә ҡушҡандар. Бындай саралар балаларҙы дәртләндереү, аҡса эшләү теләген тыуҙырыу, матди ярҙам булһын ѳсѳн ойошторолорға тейеш түгелме? Мәктәптә башланғыс кластарҙы тамамлағас, сы- ғарылыш кисәһе үткәреү модаға инде. Бының ѳсѳн 2000 һум тирәһе аҡса йыялар. Былтыр ремонт ѳсѳн 1500 һум бирҙек, быйыл ремонт булмаһа ла, балаларҙың үҫеше ѳсѳн тѳрлѳ әйбер алырға ошо сумманы йыйыуҙары ихтималлығын белдерҙеләр. Ошо иҫәптән балаларға стипендия түләйбеҙ, тип аңлаталар. Мин ниңә һуңғы аҡсамды башҡа балаларға стипендия түләү ѳсѳн бирергә тейешмен?! Аңламайым... Мәктәптәрҙә хәл нисек тороуы менән танышыу маҡсатында мәктәп директорҙарына мѳрәжәғәт иттек.\n- Беҙ мәктәпкә ремонтты бюджет аҡсаһына эшләйбеҙ. “Мәғариф ту- раһында”ғы Федераль законға ярашлы, үҙебеҙҙә түләүле ѳҫтәмә хеҙмәттәр күрһәткән аҡсаны ла мәктәптең матди- техник хәлен яҡшыртыуға йүнәлтәбеҙ. Косметик ремонтты мәктәптең техник персоналы атҡарып сыға. Уҡыусылар ҙа, персонал да мәктәп милкенә һаҡсыл ҡарай. Мәктәп сығымдарын кәметеү ѳҫтѳндә, йәғни, һыу, электр утын һаҡсыл тотоуҙы тәьмин итеү буйынса эш алып барабыҙ. Һыу ағып ятмаһын ѳсѳн былтыр үҙебеҙҙең кѳс менән һыу системаһын алыштырҙыҡ. Электр утын экономиялау маҡсатында спортзалдың һәм ашхананың яҡтыртыу ҡорамалдарын яңырттыҡ, утты күп сарыф итмәгән махсус лампочкалар ҡуйып сыҡтыҡ, шулай уҡ кѳндѳҙ ут янып тормаһын ѳсѳн ҡарап торабыҙ. Әлеге ваҡытта беҙҙең мәктәптә 876 бала уҡый. Майҙан буйынса ҡарағанда файҙалы хеҙмәт коэффициенты ла юғары, финанслау ҙа күберәк килә. Былар барыһы ла мәктәптә санитар һәм янғын хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләрен үтәүгә булышлыҡ итә. Беҙҙең мәктәп берҙәм дәүләт имтиханы биреү пункты булып торғас, 26 июнгә тиклем ремонт эштәрен башлай ал- майбыҙ. Учреждениены яңы уҡыу йылына әҙерләүгә бик әҙ ваҡыт ҡала. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, беҙҙең техник персонал мәктәпте яңы уҡыу йылына әҙерләп ѳлгѳрҙѳ. Аҡса йыйыуҙарға килгәндә шуны әйтер инем: тѳрлѳ осраҡтар була, әгәр ҙә мәктәп администрацияһы яғынан бындай тәҡдим тыуа ҡалһа, былар бѳтәһе лә законға ярашлы һәм документтарға таянып ҡына башҡарылырға тейеш, отчет булыуы ла мотлаҡ. Беҙ үҙебеҙ бындай аҡса йыйыу эшенән йыраҡ торорға тырышабыҙ. Мәктәптең тѳп маҡсаты - балалар хәүефһеҙлеген тәьмин итеү һәм ныҡлы белем биреү.\n- Үҙ ваҡытында ата-әсәләр ярҙамында күп эштәр атҡарҙыҡ. Бѳгѳн иһә, тотона белгәндә, ремонтҡа бюджет аҡсаһы ла етә. Булғанын һаҡсыл файҙаланырға тырышабыҙ. Әле республиканан тәҙрә алыштырыу ѳсѳн аҡса юлланыҡ. Был маҡсатта мәктәпкә 8 млн. һумға яҡын аҡса бүленде. Ата-әсәләрҙең ҡарашын, хәлен аң- лайбыҙ. Бѳгѳн ауыр заманда йәшәйбеҙ, аҡса еткереүе еңелдән түгел. Балалар ҙа мәктәп милкенә һаҡсыл ҡарай башланы. Үҙебеҙ ҙә был йүнәлештә эшләйбеҙ, уҡыусылар менән әңгәмәләр алып барабыҙ. Энергияны һаҡсыл ҡулланыу маҡсатында, электр утын әҙ алған лампочкалар ҡуйҙыҡ.\n21-се мәктәп ра йон-ҡалала иң ҙуры: һандар теле менән әйткәндә, район-ҡала уҡыусыларының 12 проценты - 1301, уҡытыусыларҙың 12 проценты - 100- гә яҡыны беҙгә тура килә. Йән башына финанслауҙы беҙҙең мәктәп ыңғай яҡтан тойҙо. Йыл да кѳҙгѳ йәрминкә ойошторабыҙ. Балалар үҙҙәре килтергән әйберҙе һатып, аҡсаһын алып ҡыуана. Бындай ҡараш балала аҡса эшләү теләге тыуҙыра, дәртләндерә. Күп эштәрҙе үҙебеҙ атҡарабыҙ. Мәктәп биләмәһе һәм уның алдын да үҙ иҫәбебеҙгә тәрбиәләп, сәскәләргә күмеп тотабыҙ. Был бит беҙҙең ҡала һәм уны матурларға, яратырға тейешбеҙ. Ата-әсәләрҙән ремонт һәм башҡа сәбәптәр буйынса аҡса йыйыу менән шѳғѳлләнмәйбеҙ. Улар үҙ-ара нимәлер эшләргә хәл итә икән, беҙ ҡыҫылмайбыҙ.\nМәктәп һәм балалар баҡсаларында аҡса йыйыу мәсьәләһе буйынса муниципаль район хакимиәтенең мәғариф идаралығы начальнигы\nМарина Владимировна САРАНЦЕВАға ла мѳрәжәғәт иттек:\n- Ирекле ярҙам тик ата-әсәләр теләге буйынса ғына атҡарылырға тейеш. Әгәр ҙә нимәлер етмәһә, бының ѳсѳн ѳҫтәлмә сығымдар талап ителһә, уҡытыусы ошо хаҡта ата-әсәләргә аңлата, еткерә белергә тейеш. Аҡса йыйырғамы-юҡмы - уныһын иһә ата-әсәләр үҙҙәре хәл итә. Бюджет резина түгел, шуға ла бѳтә кәрәк- яраҡҡа аҡса еткереп булмай. Мәҫәлән, әле башланғыс кластарҙы китап менән тулыһынса тәьмин итеү мѳмкинлеге юҡ. Ата-әсәләргә үҙҙәренә китап алырға тура килә. Эш дәфтәрҙәре лә бер тапҡыр ҡулланыуға тәғәйенләнгән, уларҙы йыл һайын алмаштырырға кәрәк - был да ата- әсә кеҫәһенә һуға. Район-ҡала мәктәптәрендә, балалар баҡсаларында аҡса йыйыуҙар буйынса тәртип һаҡлау органдарына мѳрәжәғәт итеү осраҡтары булғанмы?\nОшоно асыҡлау йәһәтенән Белорет район- ара прокуратураға мѳрәжәғәт иттек.\n- Былтыр балалар баҡсаһында ремонт ѳсѳн аҡса йыйыуҙары тураһында мѳрәжәғәт булды. Был етешһеҙлекте бѳтѳрѳүҙәрен, ғәйепле кешеләргә ҡарата сара күреүҙәрен талап итеп, мәғариф идаралығы начальнигы исеменә күрһәтмә яҙҙыҡ. Йыйған аҡсаларҙы ата-әсәләргә кире ҡайтарҙылар. Эйе, әле лә мәғариф учреждениеларында аҡса йыйыу осраҡтары бар, тик ата- әсәләр балаларына насар булыр тип прокуратураға мѳрәжәғәт итергә ҡурҡа.\nОшондай осраҡтар булһа, улар район-ара прокуратураға\n- Октябрҙең 50 йыллығы урамы, 71 адресына мѳрәжәғәт итһендәр. Шулай уҡ ялыуҙарҙы Интернет селтәре аша прокуратураның электрон почтаһына инеп, хат ебәрергә мѳмкин, - тине прокурор ярҙамсыһы Денис Исламов. Аҡса йыйған осраҡ булһа, был аҡсалар тик маҡсатҡа ярашлы ғына ҡулланылыуын күрһәтергә кәрәк. Аҡсаны мәжбүри йыйыу тыйыла, ололар үҙ теләге менән ярҙам итергә хоҡуҡлы. Ысынлап та, кәрәк осраҡта ата-әсә балаһы ѳсѳн бер аҙ аҡсалата ярҙам итеп ебәреүе лә ихтимал. Тик ҡайһы бер мәктәптәрҙә бындай “ирекле ярҙам” мәжбүри тѳҫ ала һәм был ата-әсәләрҙә, әлбиттә, ризаһыҙлыҡ тыуҙыра. Бюджет резина булмаған кеүек, уларҙың да кеҫәләре артыҡ һуҙылмай шул. Ҡайһы бер ғаиләләрҙә ике һәм унан да күп балалар тәрбиәләнә. Уларға бигерәк тә ауырға тура килә. Барлы-юҡлы эш хаҡың мәктәптән үтмәй. Бынан тыш, баланы кейендерергә, башҡа ваҡ-тѳйәк әйберҙәрен дә алырға тура килә. Беҙҙең арабыҙҙа түбән килем алған халыҡ ҡатламы күпселекте тәшкил итә.\nШуға ла мәғариф учреждениелары артыҡ ялтырауыҡ артынан ҡыумаһын, ә балаларға ныҡлы белем биреүгә ентекләп иғтибар бирһен ине. Ситкә йѳрѳмәйем, үҙ балаларым миҫалынан сығам. Ике улым да бер балалар баҡсаһына йѳрѳнѳ, олоһо йѳрѳгәндә уның тѳркѳмѳндә иҫ китмәле мебель, шарттар ҙа булманы, әммә ул мәктәпкә барғанда минутына 54 һүҙ уҡый ине. Икенсе улым да ошо уҡ тѳркѳмгә йѳрѳнѳ, йыл һайын беҙҙең аҡсаға тѳркѳмдѳ йыһазландыра торғас, шарттар ҙа яҡшырҙы. Үҙебеҙ аҡса йыйып, евро тәҙрәләр ҙә ҡуйҙырттыҡ. Тәрбиәселәр үҙ зауығына ҡарап, беҙҙең кеҫә менән иҫәпләшмәй, мебель ѳҫтѳнә мебель алыштыра башланы. Әммә икенсе баламдың мәктәпкәсә алған белеме менән (балалар баҡсаһындағы түләүле ѳҫтәлмә курстарҙа йѳрѳһә лә) ҡәнәғәт ҡалманым.\nҺүҙемде йомғаҡлап шуны әйтер инем: бала тәрбиәләүҙә иң тәү сиратта педагогтың һѳҙѳмтәле эше мѳһим фактор булып ҡала. Алтын стеналарҙа ултырып ҡына яҡшы белем алыу мѳмкин түгел.


Шар эсенә инеп ултырып | Йәншишмә\nШар эсенә инеп ултырып\nНаписал в 10 августа 2018, 11:56\nЙәйге каникул башланыуын ашҡынып көтөп алдым. Сөнки беҙ, V синыф уҡыусылары (етәксебеҙ – Раушания Ғайсина), каникулдың тәүге көндәрендә үк атай-әсәйҙәребеҙ менән Әбйәлил районының Асҡар ауылы эргәһендә урынлашҡан «Экстрим» туристик лагерына ял итергә барҙыҡ. Бик күңелле үтте көндәребеҙ. Тиҫтерҙәрем менән шар эсенә инеп ултырып, һыу өҫтөндә йөрөнөк, батутта һикерҙек, тирҙа төҫлө буяуҙар менән атып, бүләктәр оттоҡ, төрлө аттракциондарҙа эйҙек, квадроциклда йөрөнөк. Ә иң мауыҡтырғысы ағас баштарынан һуҙылған бауҙан үрмәләү булды. Беҙгә ҡарап торған атай-әсәйҙәребеҙҙең дә күҙҙәре ҡыҙҙы, ахырыһы, ағас башына менеп киткәндәрен һиҙмәй ҙә ҡалдылар.\nИң һуңынан ата-әсәләр командаһы һәм уҡыусылар араһында спорт ярыштары үткәрелде. Ябай ғына түгел: кемдер – ҙур бейәләй, берәүҙәр аяғына ласта кейҙе. Сумоистар кейемен дә файҙаланып ҡараныҡ. Асыҡһаҡ, тирмәгә инеп, тамаҡ ялғап алдыҡ. Аш-һыу бешерергә кәстрүл, сәйнүк тә, микротулҡынлы мейес тә бар. Хатта күңел асыр өсөн магнитофон табылды.\nБыл лагерҙа шулай уҡ беҙҙең менән бәләкәстәр ҙә ял итте. 2 йәштән алып 7 йәшкә тиклемдәргә айырым уйын урындары бар. Ошондай матур ял өсөн лагерь хужаһы Лидар ағайға һәм уның командаһына рәхмәтебеҙҙе еткерәбеҙ. Ҡышҡыһын тауҙан шыуырға ла килербеҙ әле синыфташтарым менән.\n« Бесән айы – бер мәл генә\nӘкиәт яратыусы Үтәевтәр »


Иҡтисади Башҡортостан - 17.06.21 Тыуған яғым – аҫыл ташҡа киң яғым | Выпуск передачи ГТРК «Башкортостан» | 228577\n12:35 — 17 июня 2021\nИҡтисади Башҡортостан - 17.06.21 Тыуған яғым – аҫыл ташҡа киң яғым\nТыуған яғым – аҫыл ташҡа киң яғым. Баймаҡ ерен данлаған был шиғри юлдарҙа хаҡлыҡ бар. Ирәндек буйҙары тотош бер хазина ҡумтаһы ул. Тик ҡасандыр һоҡланып йырҙар ижад ителһә, хәҙер ул хаҡта криминал йылъяҙмалар яҙырға була. Ошо ерлектә сығарылған яҫматаш, алтын һуңғы йылдарҙа бик күп бәхәстәр тыуҙырҙы.\nҺаҡмар йылғаһы буйҙарында ятҡан был таш ятҡылыҡтары беренсенән етә өйрәнелмәгән, заманында өҫтөн генә башҡарылған геологик тикшеренеүҙәр ҙә тап баймаҡ районы биләмәләрендә, Урал тауҙары төркөмөндәге иң ҡиммәтле йәшмә таштарының ер өҫтөнә яҡын ятыуын асыҡлаған. Икенсенән, бәлки алтын хаҡына тиң булған плитә таштарҙың хаҡы түбән. Өсөнсөнән, был хаҡтан да урындағы бюджетҡа бер ниндәй ҙә файҙа булмауы. Ә вәхшиҙәрсә аҡтарылған ер ҡуйыны шул килеш ятып ҡала, тергеҙеү эштәре башҡарылмай. Ошо уҡ хәл алтын йыуыусылар ҡуртымға алған ерҙәрҙә лә күҙәтелә.\nРеспублика башлығы Радий Хәбиров Урал аръяғы райондарына тәүге эш сәфәрендә үк был проблемаға иғтибар итте. Лицензиялар тартып алынды, рейдтар ойошторолдо… законһыҙ таш ҡаҙыусылар кәмене, ә бына бығаса ҡаҙылғандарында рекультивация эшләнмәй. Сөнки, кем ҡаҙған, ҡасан ҡаҙған, нисек ҡаҙған.. һорауҙарҙың осо ҡырыйына сығырлыҡ тңгел. Тәртип кәрәк, ана шул маҡсатты ғәмәлгә ашырыу ниәте менән Башҡортостанда Файҙалыҡаҙылмаларҙы ҡулланыусылар эшмәкәрлеге буйынса ведомство-ара комиссия булдырылды.\nИнеш өлөштән аңлауығыҙса, алдағы ярты сәғәттә Башҡортостан биләмәләрендәге ҡаҙылма байлыҡтар, уларҙы һөҙөмтәле ҡулланыу, тармаҡта тәртип булдырыу хаҡында һөйләшәбеҙ. Студиябыҙ эксперты Тәбиғәт ресурстарынан файҙаланыу һәм экология хәүефһеҙлеге һорауҙары буйынса йәмәғәт башланғысында Башҡортостан Республикаһы башлығы кәңәшсеһе Рәсих Хәмитов.


Баймаҡ, Әбйәлил, Белорет, Учалы, Йылайыр райондары, Сибай ҡалаһы өлгөһөндә былтыр беҙҙең районда ла "Ағинәйҙәр ҡоро" ойошторолдо һәм ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә күп кенә маҡтаулы эштәр башҡарыуға ирештек. Бына әле лә районыбыҙҙың бөтә ауылдарының ағинәйҙәре етәкселәре Вәзәм ауылында үтәсәк ҡорға юл алды.\nОло быуын кешеләренең яуаплылығына, дәртенә хайран ҡалырһың -билдәләнгән ваҡытҡа йыйылып та бөттөләр. Автобуста урын етмәне хатта. "Йыр ҡыҫҡарта оҙон юлдарҙы", тигәндәй, йырлай-йырлай барғас, юлдың алыҫлығы ла һиҙелмәй ҡалды. Вәзәм ауылының һабантуйҙар үтә торған йәмле аҡланында халыҡ гөж килә, усаҡтар төтәй, самауырҙар ҡайнай. Ауыл ағинәйҙәре һәм мәктәп уҡыусылары ҡунаҡтарҙы күпереп бешкән икмәк һәм кәзә һөтөнән яһалған ҡымыҙ менән ҡаршы алғандан һуң, йола буйынса, йыр-бейеүҙәр башланып китте.\nСараның рәсми өлөшөн асып, райондың "Ағинәйҙәр ҡоро" етәксеһе Миңзифа Ишемғолова: "Беҙ бөгөнгө йыйынды үткәреү урыны итеп юҡҡа ғына Вәзәмде һайламаныҡ. Улар үҙ тырышлығы менән өләсәйҙәребеҙҙең онотолған кәсебе - шәл һуғыуҙы яңыртып ебәрҙе, республика кимәлендә үткәрелгән сараларҙа ла ҡатнашып торалар",- тине ул. Шулай уҡ Миңзифа Ибраһим ҡыҙы Садовый, Татырүҙәк, Подольск, Ергән, Әбүбәкер, Йәнтеш һәм башҡа ауыл ағинәйҙәренең әүҙемлеген билдәләп үтте. - Беҙ аҡыл, тәжрибә туплаған оло быуын вәкилдәре булараҡ, йәштәргә, балаларға өлгө булырға, уларға онотолған йолаларҙы тергеҙеүҙә булышлыҡ итергә, халҡыбыҙҙың боронғо кәсептәрен өйрәнергә тейешбеҙ. Ошо эштәребеҙ менән ауылдарыбыҙға йәм өрөргә тейешбеҙ. Бөгөнгө йыйындың төп маҡсаты шундай бурыстарыбыҙҙы барлау, уртаға һалып һөйләшеү, булған тәжрибәбеҙ менән уртаҡлашыу. Был байрамда балалар ҙа ҡатнаша, улар беҙҙе тыңлап, күңелдәренә һеңдереп торһон, әйҙә, - тип йомғаҡланы һүҙен район ағинәйҙәре етәксеһе.\nМуниципаль район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге баш белгесе Роза Рәсембәтова үҙ сығышында ҡатын-ҡыҙҙар араһында "йәшел йылан" менән мауығыусыларҙың кәмемәүе, бигерәк тә йәш әсәләрҙең эскелеккә бирелеүе тураһында борсолоуын белдерҙе. Ошо проблеманы хәл итеүҙә ағинәйҙәрҙең роле тураһында һөйләп: "Һәр кем үҙ ғаиләһенән, үҙ яҡындарынан башлаһа ине, әйҙәгеҙ, айыҡ байрамдар, айыҡ туйҙар үткәрәйек", - тип мөрәжәғәт итте ул. Яҡташыбыҙ, "Йәншишмә" гәзитенең баш мөхәррире Мирсәйет Юнысов та килгәйне байрамыбыҙҙы уртаҡлашырға. Ошондай байрамдарға балаларҙы йәлеп итеүҙең файҙалы яҡтары тураһында бәйән итте ул һәм бөгөнгө сараның үҫеп килеүсе быуын күңелендә ғүмер буйына һаҡланасағына ышаныс белдерҙе.\nЙәнтеш ағинәйҙәре етәксеһе - билдәле сәсәниә Фәниә Арыҫланова ағинәйҙәргә мөнәжәтен бағышланы, ауыл ағинәйҙәренең тәрбиәүи һәм дини юҫыҡтағы эштәре хаҡында бәйән итте. Шулай уҡ Аҡъяр ағинәйҙәре етәксеһе Менәүәрә Бохарбаева, Ергәндән Суфия Билалова, Садовый ауылы абыстайы Флүрә Ниғәмәтовалар ҙа эш тәжрибәләре менән уртаҡташты. Һаҡмар-Наҙароғол ауылынан йәмәғәт хәбәрсеһе Рәшиҙә Сәйфуллина ауылдаштары менән ғорурланыуын йәшермәне. "Беҙҙә эскән кеше юҡ, бөтә байрамдар, ҡатын-ҡыҙҙар ҡатнашлығындағы өй йыуыу, һарыҡ ҡырҡыу, кәзә тарау, ирҙәр ҡатнашлығындағы утын, бесән әҙерләү кеүек өмәләр, бер-беребеҙгә ярҙам итешеүҙәр эскеһеҙ үтә", - тип һөйләне һәм "Айыҡ ауыл" акцияһына ҡушыласаҡтары тураһында белдерҙе.\nБына ҡорҙоң тағы бер мөһим мәле етте - Вәзәм ауылының сағыу төҫтәге милли кейемдәр кейгән ағинәйҙәре һәм шәл оҫталары кәзә аҫырау, дебет эшкәртеү нескәлектәре менән уртаҡлашырға ниәтләп, һуҡма шәл һуғыу станоктары теҙелгән яҡҡа ҡуҙғалды. Оҫталар Гөлназ, Рәйхана, Нурсиә, Сәғиҙә, Миңзәлә, Әнүзә Суриналар, Хәмдиә, Мөнирә, Тәнзилә Күскилдиналар, Зәкиә Мусина, Клара Ыласыновалар теҙелешеп ултырып, дебет иләп, һуғып, ҡабалап, йыйылыусыларға эш процесын күрһәтте. Арыраҡ бәйләнгән, һуғылған шәлдәр, косынкалар, шарфтар, төрлө төҫтәге ептәр менән биҙәлгән балаҫтар күргәҙмәһе урын алды. Шәлдәрҙең ниндәйе генә юҡ: ағы, ҡараһы, шаҡмаҡлыһы, бәләкәйе, юрғандай ҙурҙары. Үҙҙәре шундай йомшаҡ, еңел! Ошо боронғо кәсепте башлап ебәреүсе һәм ойоштороусы, дәрте ташып торған Гөлназ Сурина менән әңгәмәләштек. "Ауылыбыҙ килене, билдәле журналист Сәрүәр Суринаның идеяһы менән тотоноп киттек был эшкә, - тине ул. - Уның тәҡдимен хуплап, музейҙан иҫке генә станок алып ҡайтып, етешмәгән өлөштәрен үҙем яһап, Фәүзиә апай Кәримованы саҡырып, унан шәл һуғырға өйрәндем. Әммә станок үтә иҫке булғанлыҡтан, эште тиҙ генә көйләп китеп булманы. Минең был эш менән шул тиклем ныҡ мауыҡҡанды күреп, тормош иптәшем Риф ярҙамға килде һәм станок эшләп бирҙе. Хәҙер дүрт станок эшләне инде ул. Станоктар әҙер булғас, Шунан Әбйәлил районынан Рәсилә Вәлиеваны үҙебеҙҙең ауылға саҡырҙыҡ, ул ике көн буйы шәл һуғыуҙың нескәлектәрен төшөндөрҙө, уға сикһеҙ рәхмәтлебеҙ. Был кәсепкә яңыраҡ ҡына тотонһаҡ та, уңыштарыбыҙ ҙа бар: 100 мең һумлыҡ грантҡа лайыҡ булдыҡ, Өфөлә Арт-күргәҙмәлә ҡатнашырға насип булды".\nРиф Суриндан өйрәнеп, Азамат Сурин да Фларит һәм Муса Суриндарҙы ла йәлеп итеп, бригада ойоштороп ебәрә, улар станоктан тыш, ултырғыстар, һандыҡтар, умарталар, рамдар яһау менән шөғөлләнә.\n"Бер атыуҙа - ике ҡуян" тигәндәй, вәзәмдәр район ағинәйҙәренә "Кәкүк сәйе" йолаһын да күрһәтеп, ҡунаҡтарҙы ҡуҙғалаҡлы өйрә, буҙа, кәрәҙле бал һәм башҡа милли ризыҡтар менән һыйланы. Тәмле сәй табыны артында ла фекер алышыуҙар дауам итте.\nБына шулай бик күңелле һәм эшлекле шарттарҙа үтте ағинәйҙәрҙең район йыйыны. Был осрашыу байрамда ҡатнашыусылар күңелендә матур хәтирә булып, оҙаҡ һаҡланыр әле.\nХәйбулла районы Таштуғай ауылы.\nЯҙылған: 16.06.14 | Ҡаралған: 1548


Башҡортостан һәм Татарстан эшлекле даирәләре вәкилдәренең бизнес-осрашыуы\n10 Март 2010, 14:18\nБөгөн Өфөлә, БР Сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министрлығында, Башҡортостан һәм Татарстан эшлекле даирәләре вәкилдәренең бизнес-осрашыуы үтә. Татарстан делегацияһын ТР сәнәғәт һәм сауҙа министры Рауил Зарипов етәкләй. Башҡортостан яғы делегацияһы етәксеһе – БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министры Юрий Пустовгаров.\n— 2002 йылда беҙ килешеүгә ҡул ҡуйҙыҡ, хәҙер беҙҙең бурыс – уны реаль проекттар һәм контракттар менән тулыландырыу, — тине Рауил Зарипов. – Делегация составында –Татарстандың химия, нефтехимия, нефть табыу, машиналар эшләү, мәғлүмәт технологиялары, энергия һаҡлау һәм башҡа предприятиеларының 20-нән ашыу етәксеһе.\n— Хәҙерге ваҡытта беҙ 2010-2012 йылдарға саралар планы төҙөйбөҙ, проект әҙер ҙә инде, – тине Юрий Пустовгаров. – Күренеүенсә, беҙҙең бер-береһенә ҡамасауламаған һәм киҫешмәгән үҙ-ара мәнфәғәттәребеҙ байтаҡ.\nПерспективалы йүнәлештәрҙең береһе машиналар эшләүҙе үҫтереү менән бәйләнгән. Татарстанда Италияның «Фиат» концерны еңел автомобилдәрен етештереү юлға һалынасаҡ. Проектҡа Башҡортостан да ҡушыла ала. Беҙҙең республикала ҡеүәтле машиналар эшләү кластеры булдырылған, ул кооперацияға әҙер һәм Саллы автомобиль етештереүселәрен комплектлау материалдары менән тәьмин итә ала.\nИке республиканың да нефть өлкәһендә уртаҡ мәсьәләләре күп. Татарстанда нефть табыу күләме юғарыраҡ, уның ҡарауы, Башҡортостанда нефть эшкәртеү алғараҡ киткән. Тупланған тәжрибә ике яҡты ла ҡыҙыҡһындыра.\n— 50-нән ашыу предприятие Башҡортостан менән хеҙмәттәшлек итергә әҙерлеген белдерҙе, — тине Рауил Зарипов. – Был үҙ тауарҙарын сығарыу ғына түгел, һатып алырға ла, бергәләп эшләргә лә әҙерлек.\nБизнес-осрашыуҙа, Башҡортостан менән Татарстан араһында хеҙмәттәшлекте үҫтереү өсөн даими эшләүсе төркөм ойошторорға, тигән тәҡдим яңғыраны.\nИке төбәктең эшлекле даирәләре вәкилдәренең киләһе осрашыуы Татарстанда үтәсәк.


Материалы за Февраль 2010 года » Страница 21 » Архив газеты "Йәшлек"\nҺыу өҫтөндә балҡый бер ҡала Яңылыҡтар » Тормош юлдары ҡатмарлы\nИталияның төнъяҡ-көнсығышында урынлашҡан ул. Венеция материктан дүрт, ә асыҡ диңгеҙҙән ике саҡрым арала ята. Ҡала 119 утрауҙан тора, уларҙы 150 канал уратҡан, 400 самаһы күпер бар. Бик ҡиммәт ҡала - ер шарынан туристар ағыла. Ҡайһы бер фараздар буйынса, Венеция әкрен генә һыу аҫтына китә бара, ти. Был факт менән боронғо күсеп ултырыусылар ҙа осрашҡан. Улар ҡаланы ике тапҡыр яңынан төҙөгәндәр. XX быуат дауамында Венеция йылына 5 мм-ға тиклем диңгеҙ ҡултығына табан шыуған, имеш. Һөҙөмтәлә ҡоро ер 23 см-ға һыу аҫтына төшкән.\nБәләнең төп сәбәптәре - артезиан скважиналарынан сәнәғәт өсөн һыу һурҙырыу һәм биналар, ҡоролмаларҙың үҙ ауырлығына баҫылып аҫҡа төшөүе. Шуға ла скважиналарҙың күбеһе ябылған. Ғалимдар фекеренсә, 2028 йылдарға Венеция йәшәүгә яраҡһыҙ буласаҡ. Әммә ҡаланы ҡотҡарыу буйынса махсус проект эшләй. Уға «Моисей» тигән исем дә биргәндәр. Ҡаланы уратып герметик барьерҙар ҡормаҡсылар икән.\nавторы: admin | 3 февраля 2010 | Фекерҙәр (0) | Тотош уҡырға


Быуындар ауыртҡанда ниндәй үләндәр ярҙам итә? » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Һаулыҡ һаҡлау » Быуындар ауыртҡанда ниндәй үләндәр ярҙам итә?\n07.02.2019 Быуындар ауыртҡанда ниндәй үләндәр ярҙам итә?\nХалыҡ медицинаһында быуындарҙы дауалау өсөн ҡылысъяпраҡ (сабельник болотный) үләнен, керән һәм кесерткән ҡулланғандар.\nИкенсе төрлө уны бысағүлән тип тә йөрөтәләр, быуындарҙы дауалау өсөн иң яҡшы үлән иҫәпләнә. Ҡағиҙә булараҡ, һыҙлаған быуындарҙы спиртлы төнәтмәһе менән ыуырға ҡушалар. Уны әҙерләү өсөн 50 г киптерелгән йәки 150 г яңы ҡаҙып алынған тамырға 0,5 л араҡы ҡойоп, өс аҙна буйы ҡараңғы урында төнәтергә. Ваҡыты-ваҡыты менән болғатып торорға онотмағыҙ. Төнәтмә ҡара һоро төҫтә булырға тейеш, асыҡ һалам төҫөндә түгел.\nҠайһы бер халыҡ табиптары уны көнөнә өс тапҡыр ашарҙан алда берәр ҡалаҡ эсергә лә кәңәш итә.\nКемдәргә спирт ярамай, төнәтмәне икенсе төрлө әҙерләргә мөмкин: 2 ҡалаҡ үләнгә 0,5 литр ҡайнар һыу ҡойоп, ярты сәғәт төнәтергә. Уны көнөнә өс тапҡыр ашарҙан ярты сәғәт алда 100-әр г эсергә. Ай һайын унар көнлөк ял ойоштороп, ярты йыл дауаланырға тура киләсәк.\n1 кг керәнде ит үткәргес аша үткәреп, 4 л һыу ҡойорға һәм 5 минут ҡайнатырға. Һыуынғас, 0,5 кг бал өҫтәргә. Төнәтмә бөткәнсе көнөнә берәр стакан эсергә. Дауалау курсын йылына ике тапҡыр – яҙғыһын һәм көҙгөһөн үткәрергә. Төнәтмәне һыуытҡыста һаҡларға.\nЯңы ҡаҙып алынған керән тамырын ваҡлап, 2 – 3 сәғәткә ауыртҡан быуынға ябырға мөмкин. Тире артыҡ нескә булһа, тамыры урынына япраҡтарын ҡулланырға ҡушыла.\nБыуындар ауырыуының башланғыс стадияһында кесерткән ярҙам итәсәк. Уның менән мунсала ауыртҡан быуындарҙы сабырға, ванна эшләргә була. Бының өсөн 3 – 5 кг кесерткәнде бер биҙрә һыуҙа 30 минут ҡайнатырға һәм һыу тултырылған ваннаға өҫтәргә. 20 минутлыҡ процедураны көн аша ҡабатларға ярай.\nКиптерелгән 20 лавр япрағына ике стакан ҡайнар һыу ҡойоп, 5 минут ҡайнатырға. Һуңынан 3 – 4 сәғәт термоста төнәтергә. Әҙер төнәтмәне өс көн эсендә әҙ-әҙләп йотомлап эсеп бөтөрөргә. Бер аҙнанан дауалауҙы йәнә ҡабатларға. Бындай дауаланыу курсын йылына бер-ике тапҡыр ғына үткәрергә рөхсәт ителә.\nБер стакан ваҡланған лавр япрағына бер стакан көнбағыш майы ҡойоп, өс аҙна төнәтергә. Һуңынан һөҙөп алып, быуындарға ыуыу өсөн файҙаланырға.\nЙәйҙең икенсе яртыһында, көнбағыштың емештәре барлыҡҡа килә башлағас, уның башын ҡырҡып алып, бәләкәй киҫәктәргә бүлгеләп, быяла банкаға тултырырға. Бер ус ваҡланған һабын (балалар өсөн тәғәйенләнгәне яҡшыраҡ) өҫтәргә һәм араҡы ҡойоп, ҡапҡасын яҡшы итеп ябып, 9 көнгә яҡты урынға ҡуйырға. Һуңынан һөҙөп, һығып алырға һәм һыҙлаған быуындарҙы ыуырға. Ревматизмдан, радикулиттан файҙаһы тейә.\nКөҙгөһөн көнбағыштың тамырын ҡулланырға мөмкин. Йыуып, киптереп, фасоль ҙурлығында ваҡларға һәм эмалле һауытҡа бер стакан ошо тамырҙы һалып, 3 л һыу өҫтәргә һәм 2 – 3 минут ҡайнатырға. Төнәтмәне 2 – 3 көн буйы сәй урынына эсергә.\n2 стакан һолоға (ул ҡабыҡлы һәм бөтөн булырға тейеш) 1 л һыу ҡойоп, мейестә йә һыулы кәстрүлгә ултыртып, яртыһы ҡалғансы ҡайнатырға. Һуңынан һөҙөп алып, бер ҡалаҡ бал ҡушырға. Көнөнә өс тапҡыр йылы килеш 150 мл эсергә.\nБыл төнәтмә менән һыҙлаған быуындарға компресс та эшләргә мөмкин.\nХалыҡта һоло һаламы менән шифалы ванналар ҙа киң ҡулланыла. Бының өсөн 1 кг һаламды бер биҙрә һыуҙа ҡайнаталар ҙа, һыу тултырылған ваннаға өҫтәйҙәр.\nЙәйгеһен һыҙлаған быуындарҙы дегәнәк япрағы менән урарға була. Был осраҡта йомшаҡ яғын тирегә ҡуйырға кәңәш ителә.\nШулай уҡ 4 – 5 ҡалаҡ ваҡланған дегәнәк тамырын бер биҙрә һыуға һалып ҡайнатып сығарырға һәм бер аҙ һыуынғанын көтөргә. Дүрткә бөкләнгән простыняны йылы төнәтмәгә манып алып, һыуын бер аҙ һығырға һәм ауырыуҙы шуға ныҡ итеп төрөргә. Простыня уның тәнен ҡултыҡ аҫтынан алып шайтан ашығына тиклем ҡапларға тейеш. Аяҡтар бер-береһенә ҡағылмаһын өсөн араһында простыняның бер өлөшөн ҡалдырырға. Һуңынан ауырыуҙы шулай итеп ҡоро простыня һәм одеял менән уратырға һәм 1,5 – 2 сәғәткә ҡалдырырға. Йоҡлаһа, простыняларҙы һуңынан да сисергә мөмкин. Был дауалау ысулын тәүлегенә бер тапҡыр ҡулланырға ярай. Иң яҡшыһы – төнгөлөккә эшләргә. Алты көндән бер тәүлек ял иттереп алырға онотмағыҙ. Дауалау курсы 2 – 3 аҙнаға иҫәпләнгән.\nДегәнәк тамырынан май әҙерләп, уны эҫе мунсала ҡулланырға була. Бының өсөн 4 ҡалаҡ дегәнәк тамырына 4 стакан ҡайнар һыу ҡойоп, яртыһы ҡалғансы парҙа тоторға. Һуңынан әҙер төнәтмәгә 1:4 нисбәтендә аҡ май ҡушып бутарға.\nТейешле һөҙөмтә булһын өсөн үләндәр менән күпме дауаланырға? Күптәрҙе ошо һорау ҡыҙыҡһындыралыр. Рецепта аныҡ ҡына ваҡыты күрһәтелмәһә, бер-ике ай ҡулланырға мөмкин. Әммә һөҙөмтә булһын өсөн дауаланыу курсын күпмелер ваҡыттан һуң йәнә ҡабатларға тура килеүе лә ихтимал.


Матбуғат һөйөүселәрҙе ҡиммәтле бүләктәр көтә\n11 Ноябрь , 12:20\nРеспубликала 2022 йылдың беренсе яртыһына матбуғатҡа яҙылыу кампанияһының ҡыҙған мәле. Хөрмәтле матбуғат һөйөүселәр, һеҙ яратҡан гәзит-журналдарҙы өйгә алдырып кинәнеп уҡыуҙан тыш, ҡиммәтле бүләктәр ҙә ота алаһығыҙ.\nРайон һәм республика баҫмаларына яҙылғандар өсөн “Башҡортостан Республикаһы” нәшриәт йорто ҡиммәтле бүләктәр әҙерләгән.\nДәртләндереү саралары – шулай уҡ ҙур бүләктәр “Башҡортостан ҡыҙы” журналынан да буласаҡ.\nБүләк отошонда ҡатнашыу өсөн “Башҡортостан ҡыҙы” журналына һәм тағы бер баҫмаға яҙылыу шарт.\n- https://rbsmi.ru/catalog/podpiska/ порталы аша;\n- журнал редакцияһында;\n- Рәсәй Почтаһы бүлексәләрендә эшләй алаһығыҙ.\n“Башҡортостан ҡыҙы” журналына ярты йылға яҙылыу хаҡы – 643 һум 50 тин.\n“Яҙыл һәм бүләк от!” дөйөм республика конкурсында ҡатнашыу өсөн 2022 йылдың беренсе яртыһына ике баҫмаға яҙылыуығыҙҙы дәлилләгән квитанциялар күсермәһен 450079, Өфө ҡалаһы, Октябрҙең 50 йыллығы урамы, 13, БР “ Башҡортостан Республикаһы ” нәшриәт йорто дәүләт унитар предприятиеһы, 212-се бүлмә адресы буйынса (“Яҙыл һәм бүләк от!” билдәһен ҡуйырға онотмағыҙ) йәки podpiska@rbsmi.ru электрон почтаһына ебәрергә кәрәк.\nКвитанцияларҙың күсермәһен шулай уҡ “Башҡортостан ҡыҙы” журналына адресларға ла онотмағыҙ.


27 Ғинуар 2020, 18:12\nЯңы йылдың бер айы тамамланыуға бара. Тимәк, уҙған йылға байҡау яһап, яңы маҡсаттар ҡуйырға ваҡыт. Республикабыҙҙа халыҡтың йәшәү шарттарын яҡшыртыу өсөн теге йәки был өлкәлә күп эштәр башҡарыла. Һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә лә яҡшы яҡҡа үҙгәрештәр бихисап. Сибай ҡалаһы дауаханаһы ниндәй һулыш кисерә? Ошоно асыҡлау маҡсатында баш табип Радик Буранбай улы Нәҙерғолов менән әңгәмә ҡорҙоҡ. Тулыраҡ сайтта уҡығыҙ\nЯңы йылдың бер айы тамамланыуға бара. Тимәк, уҙған йылға байҡау яһап, яңы маҡсаттар ҡуйырға ваҡыт. Республикабыҙҙа халыҡтың йәшәү шарттарын яҡшыртыу өсөн теге йәки был өлкәлә күп эштәр башҡарыла. Һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә лә яҡшы яҡҡа үҙгәрештәр бихисап. Сибай ҡалаһы дауаханаһы ниндәй һулыш кисерә? Ошоно асыҡлау маҡсатында баш табип Радик Буранбай улы Нәҙерғолов менән әңгәмә ҡорҙоҡ.\n—Радик Буранбай улы, әлеге көндә Сибай дауаханаһында ниндәй проекттар тормошҡа ашырыла һәм ашырылды?\n—Сибай үҙәк дауаханаһында “Асыҡ регистратура” һәм “Һаҡсыл поликлиника” проекттары уңышлы тормошҡа ашырылып килә. Шулай уҡ “Һаулыҡ һаҡлау” милли проекты сиктәрендә Төйәләҫ ҡасабаһында модулле фельдшер-акушер пункты асылды. Ул беренсел медицина ярҙамы күрһәтеү өсөн тәғәйенләнгән. Билдәле булыуынса, был ҡасабала 1020 кеше йәшәй. Шуларҙың 195-е—балалар, ә 91 кешенең йәше 65 йәштән уҙған. Фельдшер-акушер пунктына һыу һәм канализация үткәреү, газ менән тәьмин итеү ҡала бюджеты иҫәбенә башҡарылды.\nШулай уҡ “Ауыл\nфельдшеры” программаһы сиктәрендә Башҡор-тостандың Һаулыҡ\nһаҡлау министрлығы һәм Төйәләҫ фельдшер-акушер пункты фельдшеры араһында 500 мең һум күләмендәге түләү тураһында килешеү төҙөлдө.\n—Ишетеүебеҙсә, автопарк та яңырып тора, дауалау өсөн яңы ҡорамалдар ҙа ҡайтарыла, ремонт эштәре лә бара...\n—2018 йылдың аҙағынан алып 2019 йыл тамамланғанға тиклем дауахананың санитар паркы 9 машинаға яңыртылды. Шуларҙың һигеҙе—тиҙ ярҙам күрһәтеү машинаһы, берәүһе—флюромобиль. Тиҙ ярҙам бригадаларының эшен камиллаштырыу маҡсатында биш планшетлы компьютер алынды.\nБалалар дауаханаһы бинаһын һәм\nполиклиникаһын ремонтлау өсөн Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенән 16,5 миллион һум күләмендә ярҙам алынды.\nСибайҙа хәҙер юғары технологиялы офтольмологик медицина ярҙамы алырға була. Сөнки микрохирургик ҡулайлама ҡулланылышҡа индерелде. Өфө күҙ ауырыуҙары фәнни-тикшеренеү институты табиптары менән берлектә Сибай ҡалаһы, Баймаҡ, Хәйбулла һәм Йылайыр райондарында йәшәүсе 320 кешегә операция эшләнелде.\n—Кадрҙар мәсьәләһе нисек хәл ителә?\n—Ҡалабыҙға эшкә килеүсе йәш белгестәргә ярҙам күрһәтеп, шул рәүешле уларҙы үҙебеҙгә йәлеп итер-гә тырышабыҙ. Был өлкәлә Сибай ҡалаһы хакимиәтенең муниципиаль\nпрограммаһы уңышлы эшләп килә. Уға ярашлы, клиник ординатурала белем алыусыларҙың уҡыуҙары өсөн түләү ҡаралған. Шулай итеп, “Акушерлыҡ-гинекология” һөнәре буйынса ординатурала уҡыуға 73 354 һум күләмендә\n2019 йылда Сибай ҡалаһының үҙәк дауаханаһына 24 табип эшкә килде. Шуларҙың ун өсө—йәш белгес (участка педиатр-табибы, анестезиолог-реа-ниматолог, психиатр, кардиолог).\nДауахана хеҙмәткәрҙәре медицина юғары уҡыу йорттары студенттары менән осрашыуҙар ойоштора. 2019 йылда Башҡорт дәүләт медицина университеты һәм Ырымбур дәүләт медицина университеты менән әүҙем хеҙмәттәшлек иттек. Алты кеше менән йүнәлтмәле уҡыуға килешеү төҙөлдө.\nШулай уҡ Башҡортостан Республикаһының Һаулыҡ һаҡлау министрлығы өс табип менән 1 миллион һум күләмендәге түләү буйынса килешеү төҙөнө.\n—Сибай дауаханаһында урындағы халыҡ ҡына түгел, күрше райондарҙа йәшәүселәр ҙә һаулығын нығыта ала. Был йәһәттән мөмкинлектәр бармы?\n—Эйе, беҙҙә сибайҙар ҙа, көньяҡ-көнсығыш райондар халҡы ла сифатлы медицина ярҙамы ала ала. Мөмкинлектәр һәм шарттар булдырыу йәһәтенән дауахананың матди-техник базаһы яҡшыртыу йүнәлешендә эшләүҙе дауам итәбеҙ. Федераль программа буйынса балалар поликлиникаһына 9 миллион 950 мең һумлыҡ "Диаком" рентген аппараты килтерелде. Шулай уҡ кескәйҙәр өсөн тәғәйенләнгән рентген бүлмәһендә ремонт эштәре башҡарылды.\n“Һаулыҡ һаҡлау” милли проекты сиктәрендә дауаханаға 4 принтер, 5 координатор селтәре, 5 планшетлы компьютер бирелде. Республикабыҙҙың һаулыҡ һаҡлау министрлығы бюджеты иҫәбенә 110 компьютер, 4 ноутбук һәм 16 куп функциялы ҡоролмалар алдыҡ. Быларҙың барыһы ла үҙ мәлендә тейешле ярҙам күрһәтеү өсөн ҡулланыла.\n—2019 йылда дауаханала Йәш табиптар советы булдырылғайны.\n—Беҙҙең дауаханала йәштәр күп. Улар берләшеп Йәш табиптар советы булдырҙы. Уның составында әүҙем һәм креатив 13 йәш белгес эшләй. Араларында әле генә интернатураны тамамлаусы табиптар ҙа, һөнәрҙәре буйынса күп кенә уңыштарға өлгәшеп өлгөргән белгестәр ҙә бар. Йәш табиптар советы рәйесе итеп табип-травмотолог Линар Алик улы Ҡыҙрасов билдәләнде. Совет ағзаларының төп маҡсаттары: халыҡ һәм йәш табиптар араһында бәйләнеш булдырыу, йәш белгестәрҙе профессиональ оҫталыҡтарын күрһәтеү буйынса конкурстарға, проекттарға ылыҡтырыу, йәш табиптарға һөнәри һәм фәнни сараларҙа ҡатнашырға ярҙам итеү, киң мәғлүмәт сараларында, интернетта медицина хеҙмәткәрҙәренең имиджын күтәреү, һаулыҡ мәктәптәре ойоштороу, лекциялар һәм оҫталыҡ дәрестәре үткәреү өҫтөндә эшләү.\n—“Табип менән саф һауала йөрөү” проекты ла уңышлы эшләп китте, шулаймы?\n—Был акция Еңеү паркында аҙна һайын ойошторола. Был сарала мин үҙем, урынбаҫарҙарым һәм Йәш табиптар советы ағзалары ҡатнаша. Беҙҙең төп маҡсат—халыҡ араһында сәләмәт тормош алып барыуҙы пропагандалау. Сара барышында беҙ халыҡ менән формаль булмаған шарттарҙа аралашабыҙ, һорауҙарына яуаптар ҡайтарабыҙ. Һауыҡтырыуға йүнәлтелгән был сарабыҙ йәш быуынға ла, өлкәндәр өсөн дә\nбик файҙалы. Йәштәр һаулығы хаҡында хәстәрлек күрергә өйрәнһә, оло быуын\nһаулығын нығытыу буйынса кәңәштәр ала.\nӘйткәндәй, әүҙемлек күрһәткән өсөн\n“Табип менән саф һауала йөрөү” проектының координаторы Ольга Бокереянан күп рәхмәт һүҙҙәре алдыҡ.\n—“Һаулыҡ мәктәбе” проекты хаҡында ни әйтерһегеҙ?\n—Дауахана белгестәре тырышлығы менән “Һаулыҡ мәктәбе” проекты үҙ эшен уңышлы ғына башлап ебәрҙе. Ай һайын “Мир” йәштәр йортонда “Һаулыҡ мәктәбе” тарафынан иң актуаль мәсьәләләрҙе күтәргән акциялар үткәрелә. Шулай итеп “Йөрәкте нисек һаҡларға”, “Йөклөлөккә әҙерлек”, “Артериаль ҡан баҫымы. Ги-\nпертония ТУҠТА!”, “Ҡатын-ҡыҙ сәләмәтлеге”, “Шәкәр диабеты. Ауырыу\nйәки йәшәү рәүеше” темаларына арналған саралар үткәрелде. Акцияны үткәреү барышында Һаулыҡ үҙәге эшләй. Унда ҡала халҡы холестерин һәм\nартериаль ҡан баҫымы күләмен үлсәй, анкета һорауҙарына яуап бирә, буклеттар ала һәм психолог менән шөғөлләнә. Шулай уҡ төрлө фильмдар ҙа күрһәтелә.\n—Пландарығыҙ менән уртаҡлашһағыҙ?\n—Сибай үҙәк дауаханаһының киләсәккә пландары ла етерлек. Быйыл апрель айында Сибай ҡалаһының стоматология поликлиникаһының Сибай үҙәк дауаханаһына ҡушылыуы көтөлә.\nҠаланың үҙәк дауаханаһы нигеҙендә көньяҡ-көнсығыш райондарҙа амбулатор онкологик ярҙам күрһәтеү үҙәктәре булдырыласаҡ. Бының өсөн биналар ҡаралған һәм “Онкология” өлкәһендә кадрҙар әҙерләнгән. Биналарҙы диагностикалау ҡорамалдары менән йыһазландырыу планлаштырыла.\nШулай уҡ Сибай ҡалаһының үҙәк дауаханаһы нигеҙендә Баймаҡ, Хәйбулла һәм Йылайыр райондарында район-ара балалар үҙәктәре булдырыласаҡ.\nРайон-ара перинаталь үҙәктә заманса талаптарға яуап биргән капиталь ремонт үткәреү планлаштырыла. Бының өсөн 263,07 миллион һум талап ителә.\n“Йөрәк-ҡан тамырҙары ауырыуҙарына ҡаршы көрәш” милли проектын тормошҡа ашырыу сиктәрендә 2020\nйылда дауахананы заманса компьютер томографы һәм ангиографик комплекс менән йыһазландырыу планлаштырыла. Шулай уҡ офтальмохирургия һәм травмотологик хеҙмәт өлкәләренең үҫеше өҫтөндә эшләү ҙә планға алынған.\n—Әңгәмәгеҙ өсөн ҙур рәхмәт! Эшегеҙҙә уңыштар теләйбеҙ!


Республикала тәүге Берҙәм миграция үҙәге асылды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала тәүге Берҙәм миграция үҙәге асылды\n14:29, 27 октября 2015 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 27 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.\nБашҡортостанда тәүге Берҙәм миграция үҙәге асылды. Ул Туймазы ҡалаһында урынлашҡан. Кисә үҙәкте асыу тантанаһы булды. Республиканың көнбайыш өлөшөндә йәшәгән сит ил граждандары Берҙәм миграция үҙәге хеҙмәттәре менән файҙалана аласаҡ.\nМуниципалитет хакимиәтендә хәбәр итеүҙәренсә, үҙәк «берҙәм тәҙрә» принцибы буйынса эшләй, эш өсөн кәрәкле рөхсәт ҡағыҙҙарын бер урында алырға мөмкин. Учреждениела шулай уҡ медицина тикшереүе үтергә, уҡырға, рус теле, Рәсәй тарихы һәм Рәсәй ҡануниәте нигеҙҙәре буйынса имтихан тапшырырға була.\nБашҡортостан буйынса федераль миграция хеҙмәте идаралығы начальнигы Борис Ғөзәйеров һүҙҙәренсә, Берҙәм миграция үҙәге —республикала тәүгеһе. Уның Туймазы районында асылыуы осраҡлы түгел. Бында 136 фермер хужалығында эшләү өсөн сит ил граждандары йәлеп ителә. Йәй көнө хеҙмәт мигранттарының һаны дүрт меңгә етә.


Учалылар буҙа ҡойоп, таҡмаҡ әйтте!\nМиндәк ауылы мәҙәниәт һарайында шифалы эсемлеккә арналған байрам биш ауыл ағинәйҙәрен берләштерҙе. Урындағы халыҡ конкурсҡа махсус әҙерләп килтерелгән милли аш-һыуҙы тәмләп ҡарап, үҙ баһаһын бирҙе. Артабан милли йолаларҙы тергеҙеүгә йүнәлтелгән сарала ҡатнашыусы командалар барыһын да сәхнәнән сәләмләне. Буҙаға реклама яһауҙа ярышты. Һыуһын ҡандырыусы, туҡлыҡлы эсемлек хаҡындағы монологтарҙы тамашасы көслө алҡыштарға күмде.\nКонкурс йыр-моңға, бейеүгә маһирҙарҙы, үткер телле сәсәниәләрҙе асыҡланы. Бигерәк тә Юлдаш ауылы ағинәйҙәре конкурсҡа етди әҙерләнеп килгәйне. Оло йәшкә еткән ҡатындар «Буҙа ҡойоу - ҙур талапсанлыҡ талап итә»,- тип иҫәпләй. Эсемлекте әҙерләгәндә һаҡсыл булырға кәрәк, юғиһә, тәме юғала


Видеоуйындары Гей – Гей Өсөн Онлайн Секс Уйындар\nГейне Видеоигры Был-Барлыҡ, Һеҙ Бөгөн Кис Нимә Кәрәк\nКүп урында булып, унда һеҙгә бер нисә тиле оргазм алырға мөмкин, әгәр онлайн үҙ сексуаль яҡтан өйрәнеү ғәжәп тел. Әммә уларҙың береһе лә һеҙҙе ҡыҙыҡлы һәм интерактив тәҡдим ашыу тәжрибә, яңы коллекция исеменә ҡарағанда гей-видеоигр. Беҙ-яңы сайттары, унда һәр бөтөнләй яңы уйын. Хәҙерге заман ихтыяжын иҫәпкә алып, беҙ бөтә был өлкәне бөтә коллекцияға геймер булдырыу. Ҡасан етә эш ихтыяж кинки, беҙ ҙә ҡайғырта, уларҙың бөтә ҡәнәғәтләндереү өсөн, бөтә категориялары исемлеген төҙөп, уның нисек популяр булып порно-тубал, шулай уҡ сайты секс-уйын., Шулай ҙа беҙ шулай ҡайғырта, ихтыяжын ҡәнәғәтләндереү өсөн бөтә техник, һеҙ уларҙы килеп ала. Беҙ тап шулай коллекцияһына ала, был html5 ғына уйын күрһәтте.\nУйын бик күп яңы быуын html5 өҫтөнлөккә эйә. Беренсенән, продвинутый график күпкә артыҡ. Персонаж хәрәкәте, уларҙың башҡарыу һәм китерелә менән йәштәш двигательдәр, ул шулай эшләргә барлыҡ тәбиғи. Шул уҡ ваҡытта, хатта шәп тауыш эффекттары, һеҙгә ҡолаҡтар эшләү өсөн реаль секс. Әммә иң мөһим үҙенсәлеге булып тора шул был уйындың яңы факттар, уларға туранан-тура һеҙҙең браузер опустился был, булыу-булмауға ҡарамаҫтан, һеҙ ниндәй ҡорамалдар ҡулланыла., Һеҙ компьютер уйындарын уйнарға мөмкин, булыу-булмауға ҡарамаҫтан, был пк йәки Пландар булған, һәм улар һеҙ үҙегеҙ уйнай телефон, булыу-булмауға ҡарамаҫтан, тора бармы йәки был Android iOS. Беҙ бөтә уйынды протестировать хатта, күңел, адекват мобиль раят.\nБөтә Коллекцияға Китерелә Менән Gnu\nБашҡа, йәғни, бөтә был уйын бушлай, төрлөлөгө һәм үҙенсәлегендә күләме иң ҙур коллекция булып тора беҙҙең сайтта. Беҙ килтерергә мөмкин йөҙ сәғәт онлайн-раят, - тип ҡабатланы ул һәм башҡа ҙә. Бик ҙур һәм шулай уҡ күп реиграбельность менән уйын буласаҡ. Был уйын ҡайһы берҙә ҡыҫҡа, секс һәм улар тупланған, ә ҡайһы бер башҡа оҙон, уларҙың тарихында ла бик күп.\nУйын ҡыҫҡа-ул, ҡағиҙә булараҡ, секс-симулятор, унда персонаждар һеҙгә ала, сөнки ул трахать мөмкин, тип теләйем. Һин уны ала задница засовывать ул, тамаҡ, хатта улар үҙ тәнен теләһә ҡайһы урында яһай һәм уларҙы рабыня кончать. Ә беҙҙең уйыныбыҙҙа ла булды, унда уйнарға мөмкин булһа, һеҙгә ҡыҙыу егеттәр һәм түбәнге сифаты, кем һеҙҙең трахнуть. Тағы ла бер жанрҙары, киң таралған беҙҙең сайтта, был - симулятор танышты, унда персонаждар менән осраша иң эҫе һәм сексуаль яҡ эскапада кисерәм һеҙҙе, һеҙ ул ваҡытта бүләк тетрәндерҙе., Был осраҡта уйын иҫ киткес тура килә өсөн, һеҙ телисез асыу мөмкинлеге тикшерелде гей-уйынға үҙ тормошонда ҡуллана йәки обольщение ҡасан телисез икән,.\nХатта беҙҙең өсөн ысын уйын була геймер, квест һынау үтергә тура килә һәм ул, һеҙ, һеҙгә ҡыҙыу егеттәр ҡарағанда бер нисә элек трахнуть алмай. Һеҙ сәйәхәт мажаралы фантастик донъя уйындары процестары һәм күсереү, rpg була һәм хатта беҙҙә-күңелле уйындар менән ялбыр ғәмәл. Һәм беҙгә күпкә күберәк булһа, һеҙҙең барлыҡ теләүселәр өсөн әҙер!\nКоллекцияларында, Һеҙ Улар Бәхетле Яһаһалар\nКүп секс-уйындарын, сайттарын был улар беҙҙә бар, һеҙҙең менән килгән иң ҡыҙыу графика, күпселектә уйнаһа ла иртә бушлай һәм бер ҡасан да, беҙ бөтә һыу беҙҙең тәҡдим платформа юл асып, кем тел һәм тикшеренеү рәхәтлек тойғоһо кисереп гей-секс. Һезгә генә кәрәк һәм һайлаусы ҡарай башлағас, уйынға ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра һеҙ аҡыл, йөрәк һәм ағзалары. Нисек һеҙ генә исемдәр таба, улар, һеҙ яратмаған ябай һәм наслаждаться уйындар уйнатып төймәгә басыгыз үҙенең браузер. Уйын барышында һеҙ шулай уҡ тәҙрә аҫтында аңлатма табыу бүлегендә, башҡа уйынсы. ул һеҙҙең менән бәйләнешкә инә ала., Беҙ шуның өҫтөндә эшләйбеҙ, өҫтәү өсөн күп функциялы берләшмәһе сайты, һәм хатта беҙ даими загрузить яңы уйын. Бөтә сәбәп булып ҡайтты һеҙҙең һәр тапҡыр, ҡасан хис ҡуҙында һеҙгә!


Сибайҙа ҡайҙа ҡорбан салырға була?\nМал һуйыу өсөн тәғәйенләнмәгән урында йорт хайуандарын салыу кешеләр өсөн административ штраф менән генә түгел, эпизотик һәм паразитар сирҙәр йоҡтороу менән дә хәүефле. Кәзә-һарыҡтарҙы,һыйырҙы һуйғанда эсәктәрендә, эске органдарында глист инвазияһы булыу булмауын тикшереү зарур. Зарарлы ерҙәрҙе ашарға ярамағанлыҡтан уларҙы ҡырҡып эт, бесәйҙәргә ташлайҙар. Сир йорт хайуандары аша кешегә йоғоуы ихтимал. Шуға күрә малды шәхси хужалыҡта һуйыу тыйыла.Ҡорбанлыҡты салырға һуң? Тулыраҡ мәғлүмәт сайтта.\n20 июлдә мосолман донъяһы Ҡорбан ғәйетен билдәләй. Был байрам быуаттар аша беҙҙең көндәргә килеп еткән Ураҙа байрамынан һуң 70 көндән үткәрелгән, әһәмиәте яғынан Исламда икенсе һаналған иң оло байрам.\nҠорбан ғәйете көнөндә диндарҙар, иртән ҡояш сығыу менән\nйыйылышып, Аллаһ Тәғәләғә баш эйеп, байрам намаҙы уҡый. Хәле еткән һәр кеше ғаиләлә ҡорбан сала, мосолмандар, байрамса кейенеп, бер-береһен ҡотлай, ҡунаҡҡа йөрөй. Мул ҡуллылыҡ, киң күңеллелек күрһәтеп, ғаилә ағзалары, яҡын туғандар үҙ-ара бүләктәр бирешә. Күрше-күләндең, мохтаждарҙың күңелен күреү, итәғәт итеү, ҡәҙер күрһәтеү сауаптан һанала.\nМөбәрәк Зөлхизә айы - Ислам диненең бишенсе нигеҙе - Хаж ғәмәлен\nүтәү айы. Был көндәрҙә Ер йөҙөнөң төрлө мәмләкәттәрендә йәшәгән бер нисә миллион мосолман изге Ҡәғбәтулла янында Хаж ғибәҙәтен атҡара.\nБашҡортостан Республикаһының Диниә назараты Ҡорбан ғәйетен үткәргәндә санитар-эпидемиология нормаларын теүәл үтәргә саҡыра. 65 йәштән үткәндәргә, хроник ауырыуҙары булғандарға иң беренсе сиратта тын юлы, йәрәк-ҡан тамырҙары, шәкәр диабеты сире менән яфаланғандарға мәсеттәргә байрам намаҙҙарына барыу тәҡдим ителмәй. Ғәйет намаҙҙары алдынан иман йорттары һауаны һәм бинаны таҙартыу саралары ҡулланып йыйыштырыласаҡ. Байрам хутбаһы һәм намаҙ ваҡытында мәсет эстәре елләтеләсәк. Мәсеткә ингән һәр кемдең тән температураһы үлсәнеп, битлек таратылып, ҡулдар зарарһыҙландырыу шыйыҡсалары һирпелеп индереләсәк. Иман йорто эсендә социаль арауыҡты тотоу зарур. Бынан тыш, ҡорбанлыҡ салғанда ла сикләүҙәр бар.\n--Ҡорбан салыу махсус тәғәйенләнгән урында атҡарыласаҡ. Ул урын “Газпром” йәмғиәте яғындағы элекке ит комбинаты майҙансығында урынлашҡан. Таможня союзы ҡарарына ярашлы йыһазландырылған мал салыу урынында беҙҙең мобиль лаборатория эшләйәсәк. Йәғни белгестәр ҡорбанлыҡтарҙы һуйыр алдынан да ҡарай, артабан эшкәртелгәс эске органдарын тикшерә. Һарыҡ-кәзәләр хужалары малға справка ла күрһәтергә тейеш. Әгәр ҙә хайуандың эске органдарында сир барлығы асыҡланып, ул ашарға яраҡһыҙ тип табылһа, органдар утилгә ебәрелә.\nМал һуйыу майҙансығы тейешле кимәлдә йыһазландырылған, һыу бар, салыу урындары ла етерлек,-- ти Сибай ветеринария дауалау бүлегенең мал табибы\nМал һуйыу өсөн тәғәйенләнмәгән урында ҡорбан салған өсөн граждандарға 500 һумдан алып 1 мең һумға ҡәҙәр административ штраф һалыныуы ихтимал. Етәкселәргә был сумма 3 меңдән алып 5 мең һум булыуы ихтимал. Штрафтарҙан тыш миҙалдың икенсе яғы ла бар.\n--Мал һуйыу өсөн тәғәйенләнмәгән урында йорт хайуандарын салыу кешеләр өсөн административ штраф менән генә түгел, эпизотик һәм паразитар сирҙәр йоҡтороу менән дә хәүефле. Кәзә-һарыҡтарҙы,һыйырҙы һуйғанда эсәктәрендә, эске органдарында глист инвазияһы булыу булмауын тикшереү зарур. Зарарлы ерҙәрҙе ашарға ярамағанлыҡтан уларҙы ҡырҡып эт, бесәйҙәргә ташлайҙар. Сир йорт хайуандары аша кешегә йоғоуы ихтимал. Шуға күрә малды шәхси хужалыҡта һуйыу тыйыла.\nМалды салыу майҙансығында ҡорбанлыҡты 20 июлдән алып 3 көн дауамында һуйырға була. Махсус бүленгән урында мал табиптары ла, салыусылар ҙа дежурлыҡ итәсәк,-- тип тә белгертте мал табибы Вадим Передельский.\nӨс көн дауам иткән Ҡорбан байрамы донъяларҙа именлек нығыныуға, илдәр һәм кешеләр араһында татыулыҡ артыуға, тормоштарҙың күркәмләнеүенә сәбәп булһын.


ХАЛЫҠТЫҢ ҮҘАҢЫ КҮТӘРЕЛЕҮГӘ...\nреволюция осоро ла сәбәпсе\nXX быуаттың тәүге ике тиҫтә йылында булған ваҡиғалар Рәсәй тарихында тәрән эҙ ҡалдыра. Заман саҡырыуҙарына яуап бирә алмаған бөйөк империяның эсендә килеп тыуған әүҙем ҡаршылыҡ хәрәкәте тәүҙә манифестация-забастовкаларға, һуңынан революцияға, илдең ҡоролошо үҙгәреүенә һәм граждандар һуғышына килтерә. Ошо осорҙоң тағы бер үҙенсәлеге - рус булмаған милләттәрҙең, бигерәк тә дәүләттең көнсығышында йәшәгән мосолман халыҡтарының, шул иҫәптән башҡорттарҙың, XIX быуат дауамында барған оҙайлы "йоҡоһонан уяныуы". 1905-1907 йылдарҙағы революция ошо уяныуға этәргес була. Революцияның Башҡортостанға, башҡорт халҡына йоғонтоһо, милли хәрәкәттең барлыҡҡа килеүе һәм халыҡтың үҙаңы күтәрелеүгә сәбәп булған тарихи осор менән тарих фәндәре кандидаты Нурислам Мирхәйҙәр улы ҠАЛМАНТАЕВ таныштыра.\nXX быуат башындағы демографик хәл\nXIX быуат аҙағында, 1897 йылда, Рәсәйҙә беренсе бөтә халыҡ иҫәбен алыу кампанияһы үтә. Уның мәғлүмәттәре буйынса, 1897 йылда Өфө губернаһында 2 миллион 196 мең кеше йәшәй. Шуларҙың 899 меңен - башҡорттар, 834 меңен - урыҫтар, 134 меңен татарҙар тәшкил итә. Ырымбур губернаһында 1 миллион 600 мең халыҡтың 256 меңе башҡорттар була. Урыҫтар - 1 миллион 120, татарҙар 96 мең тәшкил итә. Дөйөм алғанда, Рәсәйҙә 1 миллион 311 мең башҡорт йәшәй. 1917 йылдың май айында Ваҡытлы хөкүмәт тә Рәсәйҙә халыҡ иҫәбен алыуҙы ойошторорға ҡарар итә. Кампания 1917 йылдың йәйендә үтә. Уның һөҙөмтәләре буйынса, башҡорттарҙың дөйөм һаны 1 миллион 732 мең кеше була һәм Рәсәйҙең дөйөм халҡына ҡарата 1,6 процентты тәшкил итә. Күрәһең, Зәки Вәлиди етәкләгән милли хәрәкәт "Ике миллионлы башҡорт халҡы исеменән мөрәжәғәт итәбеҙ", тип әйткәнендә, ошо мәғлүмәттәргә таянғандыр.\nҺуңынан башҡорттар һанының ҡырҡа кәмеүе күҙәтелә. 1920 йылдағы халыҡ һанының иҫәбен алыу тулы булмай. Бынан тыш, даими рәүештә барған үҙгәрештәр сәбәпле, дөрөҫ кенә һандарҙы атауы ҡыйын. Академик Р. Кузеев раҫлауынса, Оло Башҡортостан сиктәрендә бер миллиондан ашыу башҡорт йәшәй. Халыҡтың күпләп кәмеүенең сәбәбе - Беренсе донъя һуғышы һәм Граждандар һуғышы. Граждандар һуғышы ваҡытында башҡорттар физик ысул менән тиҫтәләрсә меңләп юҡ ителгән. Шул уҡ йылдағы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, Миңзәлә өйәҙендә 157 мең башҡорт йәшәй. 1920 йылда өйәҙ яңы барлыҡҡа килгән Татар АССР-ына индерелә, был башҡорттар һанына кире йоғонто яһай. 1926 йылдағы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, Татарстанда ни бары 1752 башҡорт теркәлә. Ә Башҡортостанда 1926 йылда 626 мең башҡорт була. Күренеүенсә, халыҡ һаны ныҡ кәмей. Граждандар һуғышы, аслыҡ йылдары үҙ йоғонтоһон яһамай ҡалмай.\nXIX быуат аҙағы - XX быуат башында башҡорттарҙың хәле\nСәйәси хоҡуҡһыҙлыҡҡа, милли һәм дини ҡыҫырыҡлауҙарға, урыҫлаштырыуға, башҡорт ерҙәрен баҫып алыуға һәм административ баш-баштаҡлыҡҡа дусар ителгән башҡорт халҡы бик ауыр осор кисерә. Ошо ғәҙелһеҙлектәргә ҡаршы башҡорттар быға тиклем ике быуат-быуат ярым элек бик күп тапҡырҙар ихтилалдарға күтәрелә. Тап халыҡтың баш күтәреүе генә колонизаторҙар тарафынан тулыһынса ерҙәрҙе баҫып алыуҙы туҡтата, халыҡҡа аҫабалыҡ хоҡуғын һаҡлап ҡалырға булышлыҡ итә. Ләкин XIX быуатта үткәрелгән ике ыҙанлау башҡорт халҡының хәлен тамам бөлгөнлөккә төшөрә. Дәүләт тарафынан үткәрелгән был кампания ерле халыҡтар мәнфәғәттәрен инҡар итеп, ситтән күсеп килеүселәргә "артыҡ ерҙәрҙе" биреү менән мәшғүл була. Бигерәк тә аҫаба ерҙәре булған башҡорттар һәм ҡаҙаҡтар бик күп ерҙәрен юғалта ул осорҙа.\nБашҡорттарҙың ере күп булғанда, малы күп, малы күп булғанда, көсө күп. Ер һәм мал төшөнсәһе бер-береһе менән тығыҙ бәйләнгән. З. Биишеваның яҙмаларында шундай бер фекер бар: "Беҙ Каруанһарайҙа техникумда уҡығанда Мәжит Буранғолов тигән егет "Мал" тигән бик матур йыр йырланы, - тип яҙа яҙыусы. - Көйө лә шәп. Әммә мин аңламаным, ни өсөн йыр малға бағышланған?" 50-се йылдарҙа, совет осоро ваҡытында уҡығанға күрә, Зәйнәб апай Биишева башҡорт тормошоноң мал менән бәйле булыуын бер аҙ күҙҙән ысҡындырғандыр, күрәһең. Башҡорт заводтарҙа күпләп эшләмәгән, сауҙагәрҙәре лә бармаҡ менән генә һанарлыҡ булған. Бар ғүмере мал ҡарап, мал көтөп үткән. Ә мал тотоу өсөн икһеҙ-сикһеҙ ерҙәр кәрәк. Урыҫ яҙыусылары Успенский, Мамин-Сибиряк, башҡорт яҙыусылары Дауыт Юлтый һәм башҡалар үҙ әҫәрҙәрендә, ерҙәренән ҡолаҡ ҡағыу сәбәпле, башҡорт халҡының ныҡ бөлгөнлөккә төшөүе тураһында яҙа. Ситтәр тарафынан көслөк менән тартып ҡына алынмай ерҙәр. Башҡорттарҙың ҡайһы берәүҙәре биләмәләрен үҙҙәре үк ҡуртымға бирә, йә осһоҙға ғына һата, бер аҙҙан иһә ситтән күсеп килгән халыҡҡа үҙҙәре үк ҡол булып эшләй башлайҙар. Был йәһәттән ҡарағанда, үткән быуат менән беҙҙең быуат башы ауаздаш түгелме һуң? Бөгөн дә бит ер мәсьәләһе бик актуаль. Әгәр ерҙе һатырға рөхсәт бирелһә, хәлемде яҡшыртам, баламды уҡытам, тип, халыҡ бүлеп бирелгән пайҙарын һата башлауы ла ихтимал. XIX быуат аҙағында, XX быуат башында ла бындай хәлдәр күп күҙәтелгән. Зыялыларыбыҙ "Ни өсөн ерҙәрегеҙҙе һатаһығыҙ? Нисек йәшәргә уйлайһығыҙ?" тип, халыҡты иҫкәртеп, нәсихәт уҡып йөрөгән. Ләкин халыҡ ерҙең ҡәҙерен белеп етмәгән. "Ер күп бит әле", тип һатыуын белгән. Минцлов тигән краеведтың "В дебри Башкирии" тигән китабы бар. Шул китабында ул бер ғибрәтле ваҡиға хаҡында яҙа: "Бер башҡорт бабайы менән һөйләшеп торабыҙ. "Беҙҙең ер күп ул, ер бөтөрлөк түгел", тип әйткән була бабай. Шунан бер ваҡыт заводсылар ул ауыл янындағы бөтә урмандарҙы ҡырҡып бөттө. Һуңынан ул урмандар башҡорт бабайының башына оҡшап, тап-таҡыр тороп ҡалды..."\nXX быуат башында башҡорттарҙың милли-азатлыҡ хәрәкәте яңы баҫҡысҡа күтәрелә. Ҡыҫырыҡланған халыҡтың сәйәси көрәшендә ер, дин һәм милләткә тиң хоҡуҡтарҙы биреү мәсьәләләре беренсе планға сыға. Уяныу һәм милли үҙаңдың күтәрелеүе күҙәтелә. Ҡыйыуһыҙ ғына булһа ла, зыялылар автономия хаҡында һөйләй башлай.\nРеволюцияның башланып китеүе\nРеволюцияның башланып китеүе Гапон исемле рухани менән бәйле. 1904 йылдың аҙағында Петроградтың Путилов заводынан дүрт эшсене ҡыуалар. Улар Гапон етәкләгән "Санкт-Петербург фабрика-заводтары эшселәре йыйылышының" вәкилдәре була. Рухани әлеге эшселәрҙең ҡыуылыуын дөрөҫ түгел тип таба һәм тиҙ арала йыйылыш үткәрә. Унда петиция әҙерләнә, был петицияла яҙылған талаптар завод етәкселегенә еткерелә. Кәрәкле яуап ала алмағас, Гапон эшселәрҙе, петицияны үҙ ҡулдарығыҙ менән батшаға еткерергә кәрәк, тип, урамдарға сығырға саҡыра. Уның һүҙҙәре менән илһамланған Петербург эшселәре лидерҙары артынан эйәрә. Һөҙөмтәлә, манифестация унда ҡатнашыусы эшселәрҙе полиция тарафынан атыу менән тамамлана һәм был ваҡиға тарихта "Ҡанлы йәкшәмбе" исеме аҫтында билдәле. Хөкүмәт забастовкаға сығыусыларҙы атып, уларҙы ҡурҡытырға теләй. Батша ла полицияның ниәттәре хаҡында хәбәрҙәр була. Ләкин туҡтатыу өсөн бер ни ҙә эшләмәй. Халыҡ ҡурҡмай. Киреһенсә, икенсе көндә лә, унан һуңғы көндәрҙә лә яңынан-яңы забастовкалар ойоштора. Беренсе эшселәр революцияһы шулай башланып китә.\nГапон фигураһы үҙе ҡапма-ҡаршылыҡлы. Уның батша һағының агенты булыуы хаҡында ла фекерҙәр йәшәй. Был юҫыҡтан ҡарағанда, уның сығышы, эшселәрҙе туплауы алдан уҡ уңышһыҙлыҡҡа дусар ителгән сара, провокация була. Уның үҙенең дә ғүмере бик аяныслы тамамлана. Гапон, баҫым көсәйгәс, сит илгә ҡаса. Бер аҙҙан кире Рәсәйгә ҡайта. Рәсәйгә ҡайтҡас, йәшерен йыйылышҡа дачаға саҡырыла. Унда ул эшселәрҙе ошо ғауғаға аңлы рәүештә ылыҡтырыуын әйтеп һала. Был һүҙҙәрҙе йәшеренеп торған эшселәр ишетеп ҡала. Улар үҙҙәренең лидерының хыянатын ғәфү итмәй һәм уны шунда уҡ аҫып китәләр.\nЛәкин был революция халыҡтың дөйөм аңын күтәреүгә ныҡ булышлыҡ итә. Эшселәр һәм крәҫтиәндәр үҙҙәренең хоҡуҡтары яҡланыуын талап итә башлай, дәүләттә бер ни ҡәҙәр демократик үҙгәрештәр ҙә һиҙелә. Шулай уҡ урыҫ булмаған башҡа халыҡтарҙың үҙаңы күтәрелеүгә ғәйәт ҙур этәргес була 1905-1907 йылдарҙағы революция.\nЯҙылған: 02.06.14 | Ҡаралған: 1531


Авария була ҡалһа...\nМәскәүҙә булып үткән билдәле энергетика кризисы ваҡыты минең\nбаш ҡалаға төбәк журналистары семинарына барған ваҡытҡа ту ра килде. Шул саҡтағы ваҡиғаларға һылтанып, күп кенә эксперттар ғәҙәттән тыш хәлде ң сәбәптәрен асыҡларға, уның эҙемтәләрен күҙалларға маташып ҡараны. Әгәр ҙә баш ҡалала бындай авария тотош мегаполистың тормошон туҡтатырға һәләтле икән, төбәктәрҙә бындай хәлде күҙ алдына килтереүе лә ҡурҡын ыс. Өс көнлөк һөйләшеүҙәрҙә энергетик һәләкәттең төп сәбәбе - Рәсәйҙә "оҙон" аҡсаларҙың булмауы тигән фекер һыҙыҡ өҫтөнә\nалынды. Мәскәүҙең электр станцияһы үҙ мөмкинселектәрен фай ҙаланып бөткән - тимәк аварияны көт тә тор. Ә яңыһы юҡ - сөн ки уны төҙөү ҡыйбат, төҙөгән хәлдә лә бары 10 - 15 йылдан һ уң ғына үҙен аҡлаясаҡ...\nБыл темаға бик оҙаҡ һөйләшергә, хатта бәхәсләшергә лә мөм кин. Тик ҡаланың энергия системаһында берәй хәл була ҡалһа ҡоро һүҙҙ әр кемгә\nярҙам итер һуң Белгестәр ғәҙәттән тыш хәлдәргә әҙерме, тиҙ\nарала эште көйгә һала алырҙармы Ошо һорауҙарға яуап бирер өсөн Өфөлә к оманда - штаб күнекмәләре ойошторолдо. Уның төп маҡсаты - республикан ың энергия системаһында ғәҙәттән тыш хәл булған осраҡта башҡарылырға те йеш булған эштәрҙе көйгә һалыу.\nКүптәр бындай яһалма рәүештә булдырылған сараларға скепти к ҡараш ташлай, әммә күнекмәләрҙе реаль шарттарға мөмкин тиклем яҡын айтҡанда, ул ғәҙәттән тыш хәлдә төрлө структураларҙың эшен д өрөҫ көйләүгә ярҙам итергә мөмкин.\n"Һуңғы ваҡытта Рәсәй һәм БДБ илдәре территорияһында энерг ия системаһында авария осраҡтары йышая, был күп матди юғалтыуҙа рға алып килә, - тип билдәләне БР Хөкүмәте Премьер - министры Рафаэль\nБайдәүләтов. Республикала энергетик комплекстың үҫешкәнлеге н иҫәпкә алғанда, беҙҙә лә энергия системаларында авария хәл е булыу ихтималлығы бар. Технологик ҡорамалдар иҫкереүе - бер, һауа торошо шарттары - ике, өсөнс ө сәбәп - диверсия мөмкинлеген дә күҙ уңынан ысҡындырырға ярамай, тип билдәләне\nПремьер - министр ( быйыл яҙ баш ҡаланы тәьмин итеүсе иң ҙу р подстанция\nэргәһендәге линияның шартлатыуҙан саҡ ҡалыуын барыбыҙ ҙа х әтерләй).\n- Бөгөнгө көндә энергия системаһында авария хәлен иҫкәрте ү - дөйөм дәүләт бурысы, - тип билдәләне ул. - Тикшереүҙәр күрһәтеүенс ә, башҡарма власть органдарының барлыҡ кимәлдәрендә лә хәрәкәттең аныҡ\nкоординацияһын билдәләү авария хәлдәренә ҡаршы уңышлы көрәш ергә\nмөмкинселек бирә, ә күнекмәләр үҙ ваҡытында үткәрелә һәм ул ар көнүҙәк булыуҙан туҡтамай.\nКүнекмәләр барышында ике авария хәле тикшерелде. Мөмкин\nтиклем аҙыраҡ юғалтыуҙар менән уларҙы төҙәтер кәрәк. Дауахана һәм м әктәптәр утһыҙ ҡалған, агросәнәғәт комплексында вентиляция эшләмәү сә бәпле мал\nҡырыла, предприятиеларҙа етештереү циклы туҡтаған һ. б. Төп\nяуап биреүсе "Башкирэнерго" асыҡ акционерҙар йәмғиәте, Ғәҙә ттән тыш хәлдәр министрлығынан алып Һаулыҡ һаҡлау министрлығына тиклем барыһ ы ла ғәҙәттән тыш хәл шарттарында эшләүҙең үҙ варианттарын тәҡдим\n"Генераль репетиция" һөҙөмтәләре буйынса фекер йөрөткәндә, дөйөм алғанда, унда ҡатнашҡан структуралар ҡапыл килеп сыҡҡан бәлә гә ҡаршы тороуға һәләтле. Энергия менән тәьмин итеү туҡтатылғандан һу ң дауаханалар ниндәй шарттарҙа эшләйәсәк һуң, тигән һорау ки леп баҫҡанға тиклем барыһы ла план буйынса бара. Беренсе сир атта, операция бүлмәләре һәм реанимация бүлектәре. Дауалау у чреждениелары араһында автономиялы энергия менән тәьмин итеү системаһы булмағандары, операция бүлмәләрендә р езерв лампалар етешмәүе асыҡланды. Һәм тағы бер нисә етешһеҙлек кү ҙгә ташланды. Аллаға шөкөр, улар ысын авария ваҡытында түгел, ә күнекмәләр ваҡытында табылды. Шулай ҙа беҙҙең республикала команда - шт аб\nкүнекмәләр репетиция ғына булып ҡалыр тип ышанғы килә.


ШӘП ЕГЕТ УЛ СЕРЖАНТ ШӘРИПОВ!\nВәхит Шәрипов—Баймаҡ районы Ҡаратал ауылы егете. Fаиләлә иң өлкәне булараҡ ул ике ҡустыһы һәм һеңлеһенә өлгө булып тора. 9-сы кластан һуң Вәхит Сибай педагогия колледжының «Информатика» бүлегенә уҡырға инә. Яҡшы уҡый, спорт буйынса алдынғылыҡты бирмәй. 5-се курста уҡып йөрөгәнендә ул үҙ теләге менән әрме хеҙмәтенә юллана.\n—Атайым, запастағы лейтенант Яхъя Яҡуп улы, ваҡытында Ҡазанда артиллерия расчеты командиры булып хеҙмәт иткән. Ул мине әрмегә оҙатҡанда, башҡорттарҙың данын төшөрмә, улым, тип ҡалды. Атай һүҙен тоторға тырыштым,—тип һөйләй Вәхит.\nВәхит Шәрипов Свердловск өлкәһенең Елань гарнизонының командирҙар батальонына барып эләгә. Ярты йыл дауамында кесе сержанттар әҙерләү мәктәбендә уҡый. Артабан тырыш егетте пехотаның хәрби машиналар бүлегенә командир итеп тәғәйенләйҙәр. Вәхит яңы әрмегә килгән һалдаттарҙы хәрби күнекмәләргә өйрәтә. Намыҫлы һәм өлгөлө хеҙмәт күрһәткәне өсөн сержант Вәхит Шәрипов «Яугир-спортсы», «Ҡарауыл хеҙмәте алдынғыһы» һәм «Хәрби бурысҡа тоғролоҡ өсөн» знактары менән бүләкләнә.\n—Әрме кешегә кәрәк. Унда үҙеңде аңлайһың, киләсәккә, ғөмүмән, тормошҡа ҡарашың үҙгәрә. Хеҙмәт итмәйенсә, үҙеңдә илде һаҡлау тойғоһон һәм патриотик рухты үҫтереү мөмкин түгел. Ә уҡыуыма килгәндә, миңә балалар менән эшләү оҡшай. Яңыраҡ ҡаланың 5-се мәктәбендә практика үттем, информатика фәненән дәрестәр бирҙем. Сибай педагогия колледжын тамамлағас, юғары уҡыу йортона инергә ниәтләйем,—тип уй-теләктәре менән уртаҡлашты шәп егет.\nУҡыуҙа алдынғылыҡты бирмәүсе, спорт менән шөғөлләнеүсе, сәләмәт йәшәү рәүеше алып барыусы һәм колледждың йәмәғәт тормошонда әүҙем ҡатнашыусы сержант Шәрипов иптәштәренә һәр яҡлап өлгө булып тора.


Бәләбәйҙә «Алтын тирмә» төбәк-ара милли театрҙар фестивале асыла // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nБәләбәйҙә «Алтын тирмә» төбәк-ара милли театрҙар фестивале асыла\n15:53, 12 мая 2015 Мәҙәниәт\nБәләбәй ҡалаһының Үҙәк мәҙәниәт һарайында «Алтын тирмә» төбәк-ара милли театрҙар фестивале асыла.\nБөгөн, 12 майҙа, Бишбүләк, Учалы, Архангел, Ишембай, Дүртөйлө, Белорет, Әбйәлил, Бәләбәй, Ҡыйғы, Мәләүез, Яңауыл, Мишкә райондары халыҡ театрҙарының сығыштарын ҡарау башлана. Фестивалдә шулай уҡ Ҡурған, Силәбе һәм Һамар өлкәләренән ҡунаҡтар ҡатнаша. 15 майҙа жюри рәйесе Валерия Полякова шәхси тәжрибәһе нигеҙендә оҫталыҡ дәресе үткәрә.\nФевраль-апрелдә комиссия 127 театрҙың спектаклен ҡараны, шуларҙың 16-һы «халыҡ» исеменә дәғүә итте, ҡалғандары уны раҫланы. Театрҙар Уильям Шекспир, Оскар Уайльд, Александр Островский, Владимир Жеребцов, Ибраһим Абдуллин, Әнғәм Атнабаев, Нәжиб Асанбаев, Флорид Бүләков һәм башҡа авторҙарҙың пьесаларын сәхнәләштерҙе.\nЖюри составына билдәле театр һәм әҙәбиәт эшмәкәрҙәре, шул иҫәптән актерҙар Әхтәм Абушахманов, Таңсулпан Бабичева, режиссерҙар Мөсәлим Күлбаев, Рөстәм Хәкимов, тәнҡитсе Дина Дәүләтшина, яҙыусы Наил Ғәйетбаев инде.\n«Алтын тирмә» төбәк-ара милли театрҙар фестивале өс йылға бер тапҡыр үткәрелә һәм иң яҡшы театр коллективтарын, уңышлы спектаклдәрҙе асыҡлауға йүнәлтелә. Үҙешмәкәр театр коллективтарына «халыҡ» исеме бирелә. Белорет, Бәләбәй, Межгорьенан килгән ижади коллективтарҙың кимәле юғары булды. Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығы уңайынан күп спектаклдәр һуғыш темаһына арналғайны, тип хәбәр иттеләр Республика халыҡ ижады үҙәгенән.\nФестиваль киске сәғәт 7-лә асыла.\nТеги: фестиваль,халыҡ театрҙары


Дәүләт Йыйылышы -Ҡоролтай Дәүләт Думаһына тәҡдим итеп ҡабул ителгән закон проекттары күплеге буйынса илдә тәүге урынға сыҡты\nБеренселекте Башҡортостан парламенты Һамар өлкәһе менән бүлешә.\nРеспубликаға ҡағылышлы ҡануниәтте камиллаштырыу йәһәтенән дә Дәүләт Йыйылышы -Ҡоролтай яҡшы һөҙөмтәләр күрһәтә. Яҙғы сессияны йомғаҡлаған ултырышта сығыш яһап Константин Толкачев уның ярайһы уҡ көсөргәнешле үтеүен билдәләне. Финанс ҡатмарлыҡтар осоронда хоҡуҡи документтар әҙерләү, бюджет бүлеү депутаттарҙан ныҡышмалы эшмәкәрлек талап иткән.\nКонстантин Толкачев, Дәүләт Йыйылышы -Ҡоролтай рәйесе: «Иҡтисад, бюджет өлкәһендәге ҡануниәт ябай закондар түгел. Беҙ әле дефицитлы бюджет шарттарында йәшәйбеҙ. Шуға күрә аҡсаларҙың ҡайһы өлкәгә, ниндәй маҡсатта йүнәлтелеүе үтә лә мөһим һәм ныҡлы тикшереү талап итә. Шулай уҡ аҡсаларҙың тиҙ арала үҙләштерелеүе лә шарт. Миңә ҡалһа иҡтисади ҡануниәтте яҡшы ойошторҙоҡ».\nҠануниәттән тыш, депутаттар контроль, закондар үтәлешен күҙәтеү кеүек эштәрҙе лә үҙ өҫтөнә алды. Яҙғы сессиялағы ултырыштарҙың барыһында ла тиерлек төрлө ведомство һәм структураларҙың отчет сығыштары тыңланылды. Парламентта эшсе төркөм ойошторолоп төрлө өлкәләге көнүҙәк мәсьәләләр, проблемаларҙы хәл итеүгә йүнәлтелде. Ҡануниәт үтәлешен тикшереү эштәрен Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтай депутаттары көҙгө сессияла ла дауам итәсәк.


Скачать Порно Уйын – Скачать Бушлай Онлайн Секс\nСкачать Уйын Порно - Был Шул, Үҙебеҙ Алыр Өсөн Һеҙ Унда Яҡшы Уйын\nПорноигра хардкорный эш ҡасан етә, өлкәндәр өсөн яңы уйын китерелә менән генә ххх күпселек интернет-версияһын. Хәйер, мин дөрөҫ белә, яҡшы уйнаны, тип бер ваҡытта менән порноигр йөк машина йөрөтөргә яратмайым, әммә бөтә туҡталыш биреү бушлай Wi-Fi. Башҡа ҡайһы бер егеттәр оҡшай йәки порноигр коллекцияға эйә була, ул һәр саҡ унда булды. Шул уҡ ваҡытта xxx-уйын, һеҙ компьютерҙа уйнарға ул үҙен, һеҙ үҙен иң яҡшы күрһәткән нәтижәләр. Графикаһын яҡшы, яҡшы хәрәкәте, тауыш аныҡ һәм хатта ашыу.\nБынан тыш, һеҙ, бәлки, ҡарарға функциялы "юғары тиҙлек", улар барыһы ла яҡшы эшләй. Шулай итеп, әгәр һеҙгә бер уйын һөйөүселәр өсөн өлкәндәр күп кенә, улар һәр ваҡыт булған визуаль романы өсөн һылтанмалар эротическое аңлатма һорап, һеҙҙе йәннәттәргә, беҙҙең сайтта табырға була.\nИке булып һеҙ һәм беҙҙең өсөн яҡшы яңылыҡ. Шунда уларҙың береһе, йәғни, бөтә мөмкинлектәр биреү һеҙ скачать был уйындарынан тыш, шулай уҡ интернетта беҙ һеҙҙең уларға уйнарға мөмкинлек бирә. Икенсе һәм шунда иң яҡшы яңылыҡтар, уйындар түләүһеҙ бушлай арзан коллекцияһын иң өлкәндәр өсөн беҙҙе бөтә эште.\nӘгәр һезгә ошай персонаждар ҡатын-ҡыҙҙы булдырып, был веб-сайты функцияларын булды, уларға был мөмкинлек бирә һезгә эшләргә. Башҡа персонаждарҙың тышҡы күренештәрҙе контролдә тоторға мөмкинлек бирә, һеҙҙең сайт. Йәш кеше йәш ҡатын-ҡыҙҙы йәки һеҙ эшләйһе, барыһы да һеҙҙең хыялдар мәжбүр итә ала, тип телисез икән, өлкәндәр өсөн был уйын менән яңы визуаль.\nТарих вращается вокруг хәлдә һеҙ, һәм был хыял хәҙерге заманда күп кенә файҙаланыусылар. Әгәр ҙә һеҙ ҡарар ҡабул итеүебеҙгә килгәндә, һеҙ һәр саҡ романы менән визуаль һыҙыҡлы һайлай ала хужабикәһе, никахта тора, ике ғаилә һәм шатлыҡтар күп булды.\nУйын Өсөн Бушлай Онлайн Һәм Оффлайн Йөҙ Порноигра\nУйын өлкәндәр өсөн йөҙ менән, шулай уҡ категория һәм жанрҙары күп төрлө, улар аласыз наслаждаться. Иң популяр булған беҙҙең һын кеүек хентай, комикстар һәм мажаралар. Ҡайһы бер уйындары беҙҙең иң популяр платформой - был тарих һәм анжелика Мишель. Мин көтөп ала, күргәс, мишель булараҡ, үҙе һутлы задница уята оло быуында.\nКоллекциялар иң яҡшы үҙенсәлеге шунда: береһе-беҙгә, беҙ һеҙҙең өсөн бөтә өлкәндәр өсөн фантазияң һәм теләгең тигән уйын тәҡдим итә. Әгәр атай йәки әсәй һеҙҙең фантазия һәм ҡыҙҙары тураһында мауығып яратыусылар йәмғиәте ағзаһы булып тора, ғаилә инцест-беҙҙең уйын һеҙҙең өсөн сайт. Әсәйем трахать һеҙ, апайҙар, инәйҙәр һәм ҡыҙҙар был уйындарҙы беҙҙең грустная тыйылған сайттарға.\nӘгәр һезгә ошай канальный секс, блядь был уйын беҙҙең өсөн бер нисә попков ҡыҙыҡһыныусан булыуы, енси ағзалар һәм улар һеҙҙе ҡөҙрәте алған сабыйым фаллоимитатор туга язаһын аласаҡ. Табы артыҡ әгәр сездә бар, бысраҡ, һеҙгә беҙҙең уйыбыҙ табыу һәм йөклөлөк аталандырыу тураһында коллекцияларында, шулай уҡ ҡайһы бер уйындарҙы менән аяҡ фантастик, ролле уйындар уйнау менән тамамлана буккака һәм фэнтези жанрҙарын тураһында хатта ҡайһы бер көсләү, бөтә был ынтылыш өҫтөнлөк ала бөтөнләй ҡотолоу һеҙҙең уларға тулыһынса бушлай.\nHTML5 онлайн уйындар уйнайҙар йәки скачивать\nБеҙҙең сайтыбыҙҙа нимә эшләй уникаль, сөнки был HTML5 булғанда ғына беҙ у-уйын, уйын өлкәндәр өсөн әлеге ваҡытта донъяла иң яҡшы ижад емеше булып тора. Был сайтта һеҙ лә күреп убогий на флеш-уйыны. Теләһә ниндәй ҡоролошта ла был уйын өлкәндәр өсөн эшләй, ул. һеҙ алырға мөмкин буласаҡ. Скачать төрлө төрлө ҡоролмалар баҫырға кәрәк буласаҡ һиңә.\nҺеҙ скачать был уйын браузер эшләргә мәжбүр итә, һеҙҙең ярҙам итә, хатта һеҙгә автономиялы режимға урынлашҡан. Әммә ололар өсөн иң яҡшы уйын HTML5 - графика был. Был уйын бөтәһенә лә оҡшап ошеломляюще, таң ҡалған уйындар һанын һәм процесы алған һәм һеҙ детален. Мажаралы оҡшаған ҡыҙ өсөн был комикс-хентай, тормошта булған реаль. Ҡайһы бер өлкән тойоп, яратып, бөтә нәмә үҙеңдеке. Аҡыл был тип тиерлек контролдә тотола.\nБарыһы Беҙҙең Сайтта Бушлай\nЯҡшы уйын өсөн бөтә интернет сайтыбыҙҙы көн һайын был өлкәне яңыртыу баҫылды, һәм беҙ уларҙың барыһы ла бушлай тәҡдим итә. Беҙ барғанда ла аҡыл менән, шулай уҡ түгел һәм беҙ һеҙҙең алдатырға тырышалар. Аҡыллы өсөн ысулы зарабатывать аҡса беҙгә ун йыл беҙҙең сайтта табырға була.\nБеҙҙең трафик монетизировать беҙ, өлкәндәр өсөн иң яҡшы интернет селтәрендә һәм ҡайһы бер билдәле бренд менән хеҙмәттәшлек итә. Рекламировать үҙ сайты һәм беҙгә уларҙың исемдәре булыр ине лә, әгәр ҙә, беҙ тәҡдим итә, ни булһа-булған ҡарамаҫтан ҡылды. Беҙ бер ҡасан да йүнәлтелгән трафик башҡа платформа беҙҙең тормош, беҙгә ҙур иғтибар бүлә тыш, мәғлүмәтте һаҡлау өсөн һеҙгә лә, беҙгә һәм веб-сайттар подозрительный бер нәмә лә юҡ.\nДөйөм алғанда, һәм беҙ бында тулыһынса асып, үтә күренмәле, сөнки енси азатлыҡ тип ышанам. Бының сәбәбен шулай уҡ, уларҙың берләшмәләре буйынса беҙҙең сайтҡа инеп, беҙ асыҡтан-асыҡ функция тәҡдим итә. Шулай итеп, уйын уйнай һәм эҫе һы сайтында бәхәскә инә һәм ошо барыһы ла бөтә, тип беҙҙең был коллекцияһын була. Беҙҙең сайтта үҙенең дуҫтарын саҡыра! Һәр джо ябай, Стив һәм әҙәпһеҙ бысраҡ ниһайәт Дэйв-үҙенең иң тәрән ашыу интерактив ысулдар фантазия ҡәнәғәтләндерерлек була алманы.


Ҡыҙыл Ярҙа Интернет буласаҡ\n20 Апрель 2018, 14:29\nТура бәйләнеш барышында Еҙем-Ҡаран урта мәкәтбенең 9-сы класс уҡыусыһы Эльмир Сәғитов тыуған ауылы Ҡыҙыл Яр ауылында Интернет юҡлығына зарланған ине. Рөстәм Хәмитов был хаҡта: "Бөгөн Интернет текәлек түгел, ә заман талабы.\nТура бәйләнеш барышында Еҙем-Ҡаран урта мәкәтбенең 9-сы класс уҡыусыһы Эльмир Сәғитов тыуған ауылы Ҡыҙыл Яр ауылында Интернет юҡлығына зарланған ине. Рөстәм Хәмитов был хаҡта: "Бөгөн Интернет текәлек түгел, ә заман талабы. Республикала барлыҡ мәкәтәптәрҙе лә юғары тиҙлекле Интернет селтәренә тоташтырыу программаһы эшләй. Әлегә 10 мб/с тиҙлекле Интернет менән мәғариф учреждениеларының яртылашы ғына файҙалана. Әммә был тәңгәлдә эш алып барыла. Ә бәләкәй ауылдарҙы Интернет селтәренә тоташтырыу проблемаһы бар һәм ул республиканың 3 мең тораҡ пунктына актуаль булып тора. Был мәсьәлә лә контролдә тотола. 2019 йыл аҙағына Интернет иң төпкөл ауылдарға ла барып етәсәк,- тине Р. Хәмитов.\nЕҙем-Ҡаран мәктәбе уҡыусыһының Рөстәм Хәмитовҡа биргән һорауына Ғафури район хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Руслан Салауатов аңлатма бирҙе:\n-Еҙем-Ҡаран урта мәктәбендә компьютер класы\nбар һәм ул тулыһынса йыһазландырылған. Интерактив таҡта, компьютер,\nИнтернет селтәре уҡыусыларға информатика менән шөғөлләнеү өсөн\nмөмкинлектәр бирә. Ә бына Еҙем-Ҡаран ауылында Интернет селтәре булһа ла,\nяҡын тирәләге бәләкәй ауылдарҙа, шул иҫәптән Ҡыҙыл Яр ауылында ла\nИнтернет юҡ. Бында 20-ләгән йортта 50-ләп кеше йәшәй. Әммә Интернет\nмәсьәләһе хәл ителерлек һәм хәл ителәсәк. Элемтәселәр менән һөйләшеүҙәр\nалып барыла. Оҙаҡламай бәләкәй ауылдар, шул иҫәптән Ҡыҙыл Яр ауылы ла\nИнтернет селтәренә тоташтырыласаҡ.