Бөгөн – Пионерия көнө - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nБөгөн – Пионерия көнө\nБыл ойошма 1922 йылда төҙөлә һәм 1991 йылда, СССР тарҡалғас, бөтөрөлә.1921 йылда күп ҡала һәм ауылдарҙа йәш коммунистар ойошмалары барлыҡҡа килә башлай. 1922 йылдың 19 майында Рәсәй коммунистик йәштәр союзының 2-се Бөтә Рәсәй конференцияһы пионер отрядтары ойоштороу тураһында ҡарар ҡабул итә. 1923 йылдың майында Өфөлә йәштәр союзының 1-се ҡала-район комитеты ҡарамағында пионер отряды ойошторола. 1923-сө йылдың 10 октябре Башҡортостан пионер ойошмаһының тыуған көнө тип иҫәпләнә. Был көндө тәүге тапҡыр пионерға алыу тантанаһы үткәрелә. Республикала «Башҡортостан пионерҙары» балалар йәмәғәт ойошмаһы 20 йылдан ашыу эшләй. Бөгөн унда яҡынса 200 мең кеше иҫәпләнә.\n19 мая Бөгөн Өфөлә "Трамплин" туҡталышында канат юлы эшен башлай\n20 мая Бөгөн Бөрө юлында бер-нисә машина ҡатнашлығында юл-транспорт ваҡиғаһы теркәлде


Яҙмыш даръяһына ташламаған...\n9 Апрель 2019, 16:41\nУлар — бер-береһенә рухи терәк.\nУлар икеһе лә Ҡасҡын ауылында тыуып үҫкән. Зәңгәр күҙле, етен сәсле сибәр ҡыҙ менән мыҡты кәүҙәле, тыныс, ипле егет – икеһе лә Ташлы йылғаһының шифалы һыуҙарында ҡойоноп буй еткергән. Бала саҡтан бер-береһен белеп-күреп йөрөһәләр ҙә, мөхәббәттең тәүге осҡондары ҡабынған мәлде әле лә айырым наҙ һәм йылылыҡ менән иҫләй улар.\n– Беҙ ғаилә менән Тәрән уяҙҙа бесән күбәләп йөрөйбөҙ. Айҙар Моҡаста йәшәгән апаһына ярҙамға барған да шунан ҡайтып килә икән. Беҙҙең янға туҡтап, малайҙар менән һөйләшеп китте. Бөгөнгөләй күҙ алдымда – мыҡты кәүҙәле, шундай сибәр егет... Күҙем төштө. Ана шул мәлдән бирле бергәбеҙ. Унынсы класҡа Рәфиә исемле әхирәтем менән Маячный ҡасабаһына уҡырға киттем. Мәктәпте тамамлағас, Стәрлетамаҡ педагогия институтының физика-математика факультетына уҡырға индем. Айҙар мәктәпте Мораҡта бөттө, шунда уҡ һөнәрселек училищеһын тамамланы, Әстрхан өлкәһендә ракета ғәскәрҙәрендә әрме хеҙмәтен үтеп ҡайтты.\n1977 йылда Айҙар ҙа Стәрлетамаҡҡа килеп эшкә урынлашты. Ғаилә ҡорҙоҡ, бер йылдан тәүге шатлығыбыҙ – улыбыҙ Илгиз донъяға килде. Айҙар училищела эшләне, мин – балалар баҡсаһында. Биш йыл йәшәнек был ҡалала. Тик һаулығым ҡаҡшай барғанлығын тойҙом. Шунан уйлаштыҡ та, тыуған яҡҡа күсеп ҡайтырға ҡарар иттек. Тап шул мәлдә беҙҙең ауыл янында радиорелелы станция асҡайнылар. “Унда белгестәр кәрәк, эргәһенә йорт та төҙөнөк”, – тигәстәре, тәүәккәлләнек. Шулай итеп, 1983 йылдың апрелендә тыуған ауылыбыҙҙа йәшәй башланыҡ, икебеҙ ҙә станцияға эшкә урынлаштыҡ, – тип хәтирәләрен һүтә Вәсилә апай.\n1984 йылда Ҡансияровтарҙың ғаиләләрен ишәйтеп, өйҙәренең йәмен арттырып, ҡыҙҙары Алһыу донъяға килә. Балаға ун ай булды тигәндә, мөхәббәтле, матур ғаиләгә яҙмыш ҙур һынау ебәрә – Вәсилә апай ҡаты ауырыуға һабыша.\n– Шул саҡтар иҫкә төшһә, әле лә тәндәрем зымбырлап китә. Бөткөһөҙ донъя мәшәҡәттәре, ике бәләкәй бала, өҫтәүенә ауырыу ҡатын – бөтәһе лә Айҙарым ҡулына тороп ҡалды. Етмәһә, миңә аныҡ диагноз ҡуя алмайҙар, нилектән сир килеп сыҡҡанын да әйтә алмайҙар... Ошо мәлдә ярҙамынан, хәстәренән, иғтибарынан ташламаған Айҙарыма рәхмәт. Хәлемде еңеләйтер, сирҙе еңер, мине аяҡҡа баҫтырыр өсөн ҡайҙарға ғына йөрөтмәне, кемдәргә генә күрһәтмәне, ниндәй генә дарыу-дауалар юлламаны, – ти Вәсилә апай, күҙ йәштәрен тыя алмай.\nҺөйөклө ҡатынын аяҡҡа баҫтырыр өсөн ғаилә башлығына ниндәй генә һынауҙарҙы үтергә тура килмәй! Тап ошондай мәлдә, яҡыны кеше көнлө булып ятҡанда, уға терәк-таяныс ҡына түгел, ә күңел төшөнкөлөгөнә бирелмәһен өсөн рухи терәк тә була белгән, уның менән бер һулышта йәшәп, барыһын да эшләргә тырышҡан Айҙар ағайға һәйкәл ҡуйырлыҡ.\nТик ауырыу ботлап инә, мыҫҡаллап ҡына сыға, тиҙәр. Вәсилә апайҙың аяҡҡа баҫыуы аҙналар-айҙарға ғына түгел, ә йылдарға һуҙылған. Дауа алып, хәле бер аҙ яҡшырғас, яйлап ултыра башлаған, аҙаҡ әкренләп инвалид коляскаһында, ҡултыҡ таяғы менән йөрөргә өйрәнгән.\nЯҙмыш һынауын кисергән ошондай иң ауыр мәлдәрҙә уларға һәр яҡлап ярҙам иткән, ҡыҙының һәм улының иңенә төшкән ауыр бәләне күтәрешкән әсәләренә рәхмәт уҡый Ҡансияровтар. Айҙар ағай менән Вәсилә апайҙың сабырлығы шартлап һынам тигән мәлдәрҙә, йәшәү ҡанаттары талғанда ҡоҙағыйҙар – Бәбәгөльямал Абдулла ҡыҙы һәм Зәйтүнә Әбүталип ҡыҙы һәр саҡ терәк-таяныс була.\nҒөмүмән, Айҙар Насип улын ауылдаштары миһырбанлы, оло йөрәкле, изгелекле уҙаман итеп кенә түгел, ә эшкә уңған, тырыш ир-егеттәрҙең береһе булараҡ та ихтирам итә. Ҡатынының хәле бер аҙ еңеләйгәс, бура бурап, матур яңы йорт та күтәрә ул. Ғаилә унда 1992 йылда күсенә. Өйҙәрендә заманса уңайлыҡтар булдырғандар, кәртә тултырып мал-тыуар аҫрайҙар, ҡош-ҡорт тоталар. Хәҙер инде ҡунаҡҡа ғына ҡайтып йөрөгән балаларын, ейән-ейәнсәрҙәрен баҡсаһында үҫтергән йәшелсә-емеш менән һыйлайҙар. Ә балалары күптән инде үҙаллы тормош ҡорған. Илгиздәре кәләше Гөлнара менән Мәләүез ҡалаһында төпләнгән. Үҙе шәхси эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнә, ҡатыны – китапханасы. Өс бала – Гүзәлиә, Морат, Уралды тәрбиәләйҙәр. Алһыу әсәһенең юлын һайлаған – уҡытыусы. Тормош юлдашы Филүс менән Юлиә, Сара исемле ҡыҙҙар үҫтерәләр.\nҠансияровтарҙың яҙмышы күптәргә фәһем һәм өлгө булырлыҡ: ауырлыҡтарға бирешмәгәндәр, һынауҙар күңелдәрен ҡатырмаған; кешелеклелек, миһырбанлыҡ кеүек күркәм сифаттарға инанып йәшәйҙәр. Утты-һыуҙы бергә кискән, өлөшөнә төшкән тәҡдирҙе лайыҡлы үткәргән ғаиләләрҙең донъяға ҡарашы ла, ғөмүмән, уны ҡабул итеүе лә икенсе була. Улар бәләкәй генә ғәмәлдәр өсөн дә шатлана. Шулай булмай ни! Ваҡ донъя мәшәҡәттәре, юҡтан ғына ғауғалашыу яҡын кешеңде бөтөнләйгә юғалтыу менән йәнәшә тора аламы ни? Әлбиттә, юҡ! Шуға ла Ҡансияровтар өсөн иң мөһиме – балалары, туғандары һау-сәләмәт булһын да бәлә-ҡаза ғаиләләрен урап үтһен.\n– Ғүмерем өсөн Айҙарыма рәхмәтлемен, ауырып ятҡан саҡтарымда ла ҡайҙан ул тиклем көс ала икән, тип уйлай торғайным, әле лә һоҡланып туя алмайым, – ти Вәсилә апай, иренең ҡулдарына әкрен генә ҡағылып.\nҺоҡланырлыҡ та шул. Ирҙәрҙең бәғзеләре ҡатындары ғына түгел, хатта балалары сиргә тарыуын белгәс, ғаиләнән китә, ауырлыҡты күтәрә алмай. Ә арыҫлан йөрәкле заттарҙан булған Айҙар ағай ғүмерлек йәрен, Вәсиләһен, яҙмыштың аяуһыҙ ҡосағына ташламаған, ысын мәғәнәһендә аяҡҡа баҫтырған.


Ни өсөн Башҡортостан игененән бутҡа бик тәмле килеп сыға?\n11 Апрель , 12:52\nСөнки иген үҙебеҙҙеке, уны Башҡортостан игенселәре яратып үҫтерә. Йәрмәкәй районындағы ярма цехында иген бөтә ҡағиҙәләр һәм нормалар буйынса эшкәртелә, сорттарға айырыла һәм фасовкалана. Арпа, бойҙай ярмалары һәм борсаҡ ҙур һорау менән файҙалана - етештереү ҡеүәте сменаһына 8 тонна. Һәм был сик түгел! Эре, урта йәки бәләкәй эшҡыуарлыҡ - бөтәһе өсөн дә үҫешергә мөмкинлек бар. Санкциялар менән кешеләрҙе ҡурҡыта алмаҫтар - кейергә, өҫтәлгә ҡуйырға, сәнәғәттең сеймал базаһын тәьмин итеүгә бөтә нәмә лә бар. Федераль һәм республика ярҙам саралары төшөнкөлөккә бирелмәҫкә булышлыҡ итә, производствоны тотороҡландырыу һәм үҫтереү өсөн кәрәкле ярҙам мотлаҡ күрһәтеләсәк. Республика предприятиелары эшләй, үҫешә, етештереүҙе арттыра. Был турала - беҙҙең роликта. Беҙ эшләйбеҙ! Артабан – тағы ла күберәк эштәр башҡарыласаҡ! #ОбъясняемРФ #ОбъясняемБашкортостан\nСөнки иген үҙебеҙҙеке, уны Башҡортостан игенселәре яратып үҫтерә. Йәрмәкәй районындағы ярма цехында иген бөтә ҡағиҙәләр һәм нормалар буйынса эшкәртелә, сорттарға айырыла һәм фасовкалана. Арпа, бойҙай ярмалары һәм борсаҡ ҙур һорау менән файҙалана - етештереү ҡеүәте сменаһына 8 тонна. Һәм был сик түгел!\nЭре, урта йәки бәләкәй эшҡыуарлыҡ - бөтәһе өсөн дә үҫешергә мөмкинлек бар. Санкциялар менән кешеләрҙе ҡурҡыта алмаҫтар - кейергә, өҫтәлгә ҡуйырға, сәнәғәттең сеймал базаһын тәьмин итеүгә бөтә нәмә лә бар. Федераль һәм республика ярҙам саралары төшөнкөлөккә бирелмәҫкә булышлыҡ итә, производствоны тотороҡландырыу һәм үҫтереү өсөн кәрәкле ярҙам мотлаҡ күрһәтеләсәк.\nРеспублика предприятиелары эшләй, үҫешә, етештереүҙе арттыра. Был турала - беҙҙең роликта. Беҙ эшләйбеҙ! Артабан – тағы ла күберәк эштәр башҡарыласаҡ!


Берҙәм тауыш биреү көнөнә Башҡортостанда барлығы 6 миллиондан ашыу бюллетень бланкы баҫтырыласаҡ\nБыл ҙур заказды үтәү «Белая река» типографияһына йөкмәтелгән. Әлегә предприятие хеҙмәткәрҙәре алдында 13 сентябргә тиклем был эште атҡарыу бурысы ҡуйылған, артабан бюллетендәргә маркалар ҡуйыласаҡ. Шулай уҡ буласаҡ һайлау участкаларында ла дежурлыҡ ойошторола башлаған. Халыҡтың хәүефһеҙлеген тәьмин итеү маҡсатында урындарҙа белгестәр тарафынан янғын һағы системаһы тикшерелә.\nБыл ҡорамал сәғәтенә 15 меңгә яҡын бланк баҫыу ҡеүәтенә эйә. Ә яҡынлашып килгән Берҙәм тауыш биреү көнөнә федераль һәм бер мандатлы округтар буйынса 3-әр миллиондан ашыу дана бюллетень талап ителә. Уларҙың тексы өс телдә булырға тейеш. 83 проценты - русса, ҡалғаны - башҡорт һәм татар телдәрендә. Типография етәкселеге әйтеүенсә, ике аҙна элек башланған тынғыһыҙ эшмәкәрлек дүрт көндән тамамланырға тейеш.\nҺайлау алдынан цех хеҙмәткәрҙәре лә өс сменаға бүленеп, көсөргәнешле режимда эшләй. Бында ял көндәрендә лә бюллетень бланктары баҫтырыла. Әйткәндәй, предприятие алдан уҡ 140 тонна сифатлы ҡағыҙға заказ яһаған була. Әлегә дөйөм эш күләменең 80 проценты башҡарылған да инде.\nШул иҫәптән типографияла һайлау участкалары өсөн протокол һәм башҡа документация ла әҙерләнә. Төп бюллетендәр иһә ике төргә бүленә. Сәйәси партиялар һәм бер мандатлы округтар бланктары башлыса биҙәлеше менән айырыла.\nМарина Долматова, Башҡортостандың үҙәк һайлау комиссияһы секретары: «Федераль округ буйынса бюллетень аҡ төҫтә булһа, бер мандатлы округ бюллетендәренең алғы яғы асыҡ йәшел төҫтәге тангир селтәр менән ҡапланған. Тиҙҙән уларға махсус марка беркетеү ҡаралған, шулай уҡ бында һайлау участкаһы комиссияһы мисәте менән ҡултамғалар ҡуйыласаҡ».\nБюллетендәрҙе комплекслы эшкәртеү ҡоролмаһын да алдармын тимә. Дөрөҫ ҡуйылмаған мисәт булһынмы, йә бер юлы ике бланк үткәрергә тырышыумы - барыһы ла бушҡа ғына. Электрон механизм дөрөҫ ҡулланыусыларға, хатта, «рәхмәт» һүҙен дә еткерә белә был аппарат.\nӘйткәндәй, ул Башҡортостандың 181 һайлау участкаһында эшләйәсәк. Буласаҡ һайлау участкаларының да әленән үк әҙерлек кимәле тикшерелә. Әйтәйек, баш ҡаланың 2-се ҡатын-ҡыҙҙар консультацияһында «Ҡыҙыл әтәс» уйнауы ла - янғын һүндереүселәрҙең сираттағы күнекмәһе булып сыҡты. Хәүефһеҙлек сараһы маҡсатлы рәүештә уҙғарылды - Берҙәм тауыш биреү көнөндә бина 308-се һайлау участкаһына әйләнәсәк. Мәжбүри эвакуация минут ярым эсендә башҡарылды.\nКапиталь ремонт барышы ла янғын һүндереүселәрҙең күнекмәһенә ҡамасауламаны. Ҡотҡарыусылар ғәҙәттән тыш хәл булған осраҡта күрелергә тейешле сараларҙы теүәл башҡарҙы. Артабан улар барыһын да ут сыҡҡанда үҙеңде тотоу ҡағиҙәләре менән таныштырҙы.\nӘйткәндәй, бындай профилактик осрашыуҙар һәр һайлау участкаһында үткәреләсәк, белгестәр уның сиктәрендә янғын һағы системаһы торошон да тикшерә.


Өфөлә күренекле яҙыусы һәм ғалим Ғәлимйән Ибраһимовтың мираҫы хаҡында һөйләйҙәр\nӨФӨ, 2018 йыл, 13 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/. Өфөлә 24 мартта Башҡортостан Республикаһы ойошторолоуҙың 100 йыллығына арналған «Ғәлимйән Ибраһимов мираҫы» ғилми-ғәмәли конференция үтә. Конференция яҙыусы, ғалим, йәмәғәт һәм сәйәси эшмәкәре, Рәсәй федерализмы башында торған һәм ике республика – Башҡортостандың һәм Татарстандың ойошторолоуына тос өлөш индергән кеше – Ғәлимйән Ибраһимовтың мираҫына арналған.\nФорумға танылған яҡташыбыҙҙың күп ҡырлы мираҫын өйрәнеүсе тел белеме, мәғариф, әҙәбиәт һәм тарих өлкәһендәге ғалимдар, белгестәр йыйыласаҡ. Атап әйткәндә, Юғары мөфтөй, Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назараты рәйесе Тәлғәт Тажетдиндың, Башҡортостан Башлығы ҡарамағында Дәүләт-конфессия мөнәсәбәттәре буйынса совет рәйесе Вячеслав Петковтың, Болгария ислам академияһы Рәсәй ислам институты һәм Ҡазан ислам университеты ректоры профессор Рафиҡ Мөхәмәтшиндың сығышы күҙаллана. Конференцияла ҡатнашыусыларға «Төндәге йәшен» (авторы Марат Ибраһимов, режиссеры Мариэтта Шамсиева) фильмы тәҡдим ителәсәк. Ауырғазы тарихи-тыуған яҡты өйрәнеү музейы директоры Саимә Әминева Ғәлимйән Ибраһимовтың тормошона һәм ижадына арналған музей экспозицияһы хаҡында һөйләйәсәк.\nКонференцияны үткәреү урыны: Сочи урамы, 43, «Ихлас» мәсете, конференц-зал.\nБашлана иртәнге сәғәт 10-сы яртыла.\nТеүәл бер йыл элек Ғәлимйән Ибраһимовтың тыуыуына 130 йыл тулыуҙы билдәләнеләр. Ул саҡта уның тыуған ерендә, Ауырғазы районының Солтанморат ауылында, Башҡортостандың һәм Татарстандың яҙыусылары, ғалимдары, журналистары ҡатнашлығында юбилей саралары үтте.\nСолтанморат ауылында яҙыусының йорт-музейы бар. Өфөлә уның хөрмәтенә бульвар аталған. 1993 йылда Ибраһимов бульвары буйынса 25-се йортта таҡтаташ ҡуйылды. Ҡазанда уның исемен йөрөтөүсе проспект һәм гимназия бар, һәйкәл һәм яҙыусының бюсы ҡуйылған. Рәсәй Фәндәр академияһы Ҡазан филиалының Тел, әҙәбиәт һәм тарих институты Ибраһимовтың исемен йөрөтә.\nТеги:хәтерконференцияғәлимйән ибраһимовбашҡортостандың 100 йыллығы


Бөгөн республика йәмәғәтселеге 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, төркмән халҡының беренсе Советтар Союзы Геройы Аннаклыч Атаевты хөрмәтләп иҫкә алды\nСараны данлыҡлы дивизия исемен йөрөткән музей һәм Башҡортостан төркмәндәренең милли-мәҙәни үҙәге ойошторҙо. Кисәлә фронт хәтирәләре яңғыраны, документаль видеояҙма күрһәтелде.\nАннаклыч Атаев фашист илбаҫарҙарынан Ростов өлкәһен азат итеүҙә ҡатнаша. Дивизияның 294-се полкын етәкләгән лейтенант совет ғәскәрҙәренә Северский Донец йылғаһы аша юл асҡанда батырҙарса һәләк була. Был алышта дивизия өс тиҫтәләп яугирын юғалта. Яуҙа күрһәткән батырлығы өсөн Аннаклыч Атаев Советтар Союзы Геройы исеменә лайыҡ була.


Следком возбудил уголовное дело после гибели шести человек на пожаре в Башкирии\nШесть человек погибли в страшном пожаре в Башкирии\nПерекрыли русла двух рек. В Башкирии рассказали подробности о трагических поисках пропавшего мальчика\n238 из 4745\nҺаҡ булығыҙ, юлдар тайғаҡ. Өфө янындағы ҡот осҡос аварияла йәрәхәтләнеүселәр ҙә, һәләк булыусылар ҙа юҡ. Был турала бөгөн республиканың юл хәрәкәте именлеге дәүләт инспекцияһынан хәбәр иттеләр. Өфө-Шишмә юлында өс автомобиль бәрелеште. Бер һыҙаттан икенсеһенә сыҡҡанда “Хендай” автомобиле...


Ташҡа йән өрөүсе оҫталар » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар архивы » Конкурстар » Ташҡа йән өрөүсе оҫталар\n04.12.2010 Ташҡа йән өрөүсе оҫталар\nРеспубликабыҙҙа халыҡты көнкүреш хеҙмәтләндереү тармағының барлыҡҡа килеүенә 50 йыл тула. Ошо юбилейға арнап, 29 – 30 ноябрҙә Башҡортостан Республикаһының һөнәрселек палатаһы, Башҡортостан Республикаһы Рәссамдар һәм таш ҡырҡыусыларының ижади ойошмаһы, БР Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты «Оҫта-алтын ҡулдар – 2010» конкурсын ойошторҙо.\nЫсынлап та, халыҡты көнкүреш хеҙмәтләндереүе – кәрәкле тармаҡтарҙың береһе. Бөгөн ысын оҫталарҙың эше, заман технологияларын артта ҡалдырып, юғары кимәлдә баһалана. Алты йыл рәттән үткәрелгән күргәҙмәлә 100-ләп белгес ҡатнашты. Быйылғы конкурста таштан эшләнгән уникаль әйберҙәр, матур сувенирҙар, һындар, иҫ киткес картиналар күрһәтелде. Йәнһеҙ таштан тыуҙырылған мөғжизәгә ҡарап, һоҡланып туйғыһыҙ. Көндәр генә түгел, айҙар, хатта йылдарға һуҙылған эш бер генә һөнәрсенең эше тип әйтеп булмай. Сөнки ташты табыу, эшкәртеү, ҡырҡыу һәм башҡаһы өсөн бер нисә белгес талап ителә.\nКонкурста ҡатнашыусы «Артель» һәм «Девятково» предприятиеларының эштәре беҙҙең генә түгел, Рәсәй, АҡШ, Япония, Германия галереяларын биҙәй. Үҙебеҙҙең Урал таштарын ҡулланып яһалған мозаикалар, иконалар, һындарҙың һәр береһе ҡабатланмаҫ үҙенсәлеге менән айырылып тора. Беренсенән, таштар температура үҙгәреүенә һәм химик факторҙар тәьҫиренә бирешмәй. Икенсенән, улар – Уралдың затлы хазинаһы.\nБР Мәҙәниәт министрлығы, Өфө ҡалаһы хакимиәте, республика профсоюздар ойошмаһы ярҙамы менән үткәрелгән конкурс оҫталарының эше Мәскәүҙә уҙасаҡ «Ладья – 2010» конкурсына ебәреләсәк.


Һаҡ булығыҙ: сысҡан биҙгәге! » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Һаҡ булығыҙ: сысҡан биҙгәге!\nҺаҡ булығыҙ: сысҡан биҙгәге! 08.05.2015 // Йәмғиәт\nСысҡан сире (бөйөр синдромлы геморрагик биҙгәк) һуңғы йылдарҙа айырыуса йыш осрай. Бер ҡарағанда зыянһыҙ кеүек күренгән был кимереүсенең ҡайһы саҡта оло афәт тыуҙырыуы, хатта кеше ғүмеренә янауы хафаға һала.\nТабип-эпидемиолог Руслан Әхмәтов был ауырыуға етди ҡарарға кәңәш итә. Уның әйтеүенсә, ғәҙәттә вирусты тәбиғәттә урман, ҡыр сысҡандары йөрөтә. Кешегә сир уларҙың һейҙеге, тиҙәге, кимереүселәр булған урындағы һауа, туҙан аша йоға.\n— Ауырыуҙың тәүге билдәләре күренгәнсе 7 – 14 көн, иң күп тигәндә 1,5 ай үтеүе мөмкин. Тән температураһы 38-40 градусҡа ҡәҙәр күтәрелә, баш ауырта, хәлһеҙлек тояһың. Дүртенсе-бишенсе көндө эс, бил ауырта башлай, һейҙек миҡдары кәмей, был бөйөр эшмәкәрлегенең боҙолоуы менән бәйле.\nӘлеге сирҙән һаҡланыу бары тик үҙебеҙҙән генә тора. Кимереүселәрҙең аҙыҡ-түлек ҡуйылған урынға үтеп кереүенә юл ҡуймаҫҡа, биналарҙы йыйыштырып, дезинфекциялап торорға кәрәк. Ял итергә тәбиғәт ҡосағына сыҡҡанда ла үлән тәпәш булған ерҙе һайларға кәңәш ителә. Ултырған урында ризыҡты ябыулы һауытта тоторға, ҡалдыҡтарҙы теләһә ҡайҙа ташламаҫҡа, йыйып барырға кәрәк. Һыуҙы өйҙән алып килеү мәслихәт.\nЯҙын ҡала халҡы дачаларға йүнәлә. Дача өйҙәрен битлек кейеп, махсус сығарылған химик саралар ҡулланып йыйыштырыу талап ителә. Әлбиттә, шәхси гигиена талаптары һаҡланғанда сир эләктереүҙән ҡурҡаһы юҡ.


Тыуған ерем – сәңгелдәгем, аҫыл, алтын төйәгем\n16 Июль 2019, 13:18\nҠалмаҡтар халҡы ауылдың барлыҡҡа килеүенең 290 йыллығын билдәләп үтте\nЙүрүҙән йылғаһы буйында Ҡалмаҡтар халҡы һәм ҡунаҡтар оло ҡорға йыйылды.\nСара башланыр алдынан “Моңло шишмә” ансамбле ағзаһы Әнүзә Сәғҙетдинова ҡорама юрған тураһында һөйләп үтте. Ҡорама – башҡорт халҡының ҡул эше, ул онотолорға тейеш түгел. Ҡорама – йортҡа йәм өҫтәүсе әйбер. Элек өләсәйҙәрҙең өйөндә мотлаҡ юрған, түшәк, мендәрҙәр ҡорама ысулы менән яһалған була торғайны. Һәр ҡорама биҙәккә ниндәйҙер мәғәнә һалынған булған.\nУнан һуң халыҡ йолаларына иғтибар йүнәлтелде. Оҫталар халыҡ алдында салғының нисек эшләнгәнен, салғы менән бесән сабып күрһәтте, һарыҡ йөнөн ҡырҡты, йөн эрләне, бәйләне. Ҡыҫҡаһы, бөгөн онотолоп барған халыҡ шөғөлдәрен күрһәтте, теләгән кеше эшләп тә ҡарай алды.\nҠалмаҡтар ауылы халҡын байрам менән ҡотларға район хакимиәте башлығы Марс Кашапов, район Советы рәйесе Ринат Әбдрәшитов, Салауат ауыл биләмәһе башлығы вазифаһын башҡарыусы Лариса Азмағолова килде. Район башлығы тарихты онотмаҫҡа, ауылды күтәрергә кәрәклеге хаҡында һөйләне. Һуңынан ауылда иғлан ителгән “Өлгөлө йорт” конкурсына йомғаҡ яһалды. “Өлгөлө йорт” Дипломдары Рәфил һәм Сәлимә Закировтар, Данил һәм Зөлфәниә Хужиәхмәтовтар, Хәмит һәм Гөлшат Солтановтар, Зөфәр һәм Рәйфә Әхмәтйәновтарға тапшырылды. Шулай уҡ матур ғаилә ҡороп, оҙаҡ йылдар бергә ғүмер кисергән парҙарҙы Тәнзилә һәм Ғәйнизаман Солтановтар, Зөфәр һәм Рәйфә Әхмәтйәновтар, бынан тыш, ауылдың иң оло ағинәйҙәре Сәғҙиә Ғибаҙуллина (уға 94 йәш), Жәннә Ханова (92 йәш), 80 йәшлек күркәм юбилейҙарын билдәләүсе Фәтҡиә Ҡәнипова, Динара Мифтахова, Альберт Ғөбәйҙуллинды ла тәбрикләнеләр. “Минең бәләкәй тыуған ерем – Ҡалмаҡтар” китабы авторы Гөлсөм Ҡотошкина ауыл тарихына, уның бөгөнгөһөнә байҡау яһаны.\nАуыл клубының “Моңло шишмә” ансамбленең сығышы алҡыштарға күмелде. Һәүәҫкәр артистар Лилиә Ҡәнипова, Зөлфиә Мурзина, Гөлсөм Ҡотошкина, район йырсыһы Адик Шәйәхмәтовтың һ.б. моңло йырҙары, йәш мандолинасы Эльвина Ҡәнипованың поппуриһы тамашасылар күңеленә хуш килде. Һәр теләгән кеше үҙ һөнәрен күрһәтә алды. Ҡалмаҡтарҙа таланттар бик күп булыуына инандыҡ.\n1729 йылда, һаҡланған шәжәрә буйынса, Найманов Саҡай менән Маметов Имам ике ғаилә өсөн ер һорап, Ҡаратаулы башҡорттарына мөрәжәғәт итәләр һәм уларға Йүрүҙән йылғаһы Себер трапты менән киҫешкән урында ер бүленә.\n1795 йылда барлығы 8 йортта 26 ир һәм 30 ҡатын йәшәй, 1859 – 140 кеше. 1920 йылдағы Совет дәүерендәге перепистә – 76 йортта 388 башҡорт йәшәгәне билдәле. Ҡалмаҡтар ер эше, малсылыҡ, солоҡсолоҡ менән шөғөлләнеп көн күргән.\nАуылдың билдәле кешеләре :\nЮрий Шәрипов – элекке концерн “БЭТО”-ның директоры, Леон Хөснуллин – профессор, Франгил Ғибатов – профессор, Феликс Әбдрәшитов – композитор, Радик Зарипов – БДУ доценты, Әбүзәр Солтанов – композитор һ.б.\nЛеон Хөснуллин, иҡтисад фәндәре докторы, профессор.\n– 1937 йылда ошо ауылда тыуғанмын. Өфө нефть институтын тамамланым. Нефть һәм газ өлкәһен ныҡлап өйрәндем һәм юғары үрҙәргә өлгәштем. 60-тан ашыу ғилми эш яҙҙым. Тыуған ауылым һәр саҡ үҙенә тартып тора. Ауылыбыҙ бөгөн матур, унда уңған, тырыш халыҡ йәшәй. Шулай ҙа 80-се йылдар аҙағында ауылдашыбыҙ Юрий Камал улы Шәрипов тырышлығы менән булдырылған хужалыҡты нисек тә һаҡларға кәрәк ине.\nРоза Ғилемханова, уҡытыусы, Дүртөйлө районы.\n– Һәр саҡ тыуған ауылымды һағынып ҡайтам. Олоғайған һайын ауылымда үткәргән бала сағым нығыраҡ иҫкә төшә. Һағыныуымды шиғри юлдарға һалам. Ауылымдың тәбиғәте, кешеләре тураһында яҙам. Бына һеҙгә лә тәҡдим итәм:\nТыуған яғым, ғәзиз ерем\nТыуған яҡ бит һәр кешегә ғәзиз,\nКүпме йырҙарҙа ул йырлана.\nШуғалыр ҙа минең күңелемдә\nЙылы хистәр уға һаҡлана.\nБына Оло Үҙән ағып ята,\nӘ бирерәк Бала Үҙәнең.\nХәтерләйем һинең Аралыңда\nБала саҡта сәскә өҙгәнем.\nЙылы оя, Мәскәү тауҙарында\nҠалған бала сағым эҙҙәре.\nҺәр ерендә яңғырай йәшлек ауазым,\nСаҡыралар кеүек үҙҙәре.\nМансур шишмәһенең татлы тәме\nБер ҙә генә китмәй телемдән.\nЭх, ҡайтаһы ине шул тәмдәрҙе\nКисерергә йәнә тағын да.\nТашбашының текә ҡаялары\nҺаман шулай ғорур торалыр.\nТекә ҡаяларҙың баштарында\nСал бөркөттәр оя ҡоралыр.\nЭй тыуған яҡ, тыуған төйәгем,\nКүңелемдән һис тә китмәйһең.\nЙылдар үткән һайын яңырып,\nКүренәһең гел дә төштә һин.\nУрал Аҙнабаев, Ҡаҙағстан Республикаһы Нурсолтан ҡалаһындағы “Аҡбуҙат” башҡорт йәмғиәте етәксеһе, эшҡыуар:\n– Мин һәм Закир, Сәлимгәрәй Бикмөхәмәтовтар Нурсолтан ҡалаһынан Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына делегат булараҡ килдек. Бына тыуған ауылыбыҙҙың юбилейында ла булырға форсат тейҙе. Ауылыбыҙҙы һағынып ҡайттыҡ. Ситтә йәшәһәк тә, ауылыбыҙ һәр саҡ күңелебеҙ түрендә. Туғандар менән осрашыу – үҙе бер ғүмер. Байрам бик оҡшаны.


Кем ул шәһит? | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Дин > Кем ул шәһит\n« Мөғжизә үә «Йәсин»\nСифатһыҙ материалды ҡулланыу »\nКем ул шәһит\nКем ул шәһит?\nШәһит — Аллаһы Тәғәлә юлында үлгән мосолман. Хәҙистәрҙә шәһиттәрҙен төрлө типтары килтерелә. Ғөмүмән алғанда, ике төрлө шәһиттәр тураһында һүҙ йөрөтөргә мөмкин.\nЙыназа намаҙына ҡағылышлы махсус ҡағиҙәләр ҡулланып, айырым йолалар менән күмелеүсе шәһиттәр.\nКүмелеүгә ҡарата махсус ҡағиҙәләр булмаған шәһиттәр. Бындай типтағы шәһиттәр ахирәттә (теге донъяла) үрге дәрәжәгә лайыҡ. Ләкин, шәриғәт буйынса, беренсе типтағы шәһиттәргә ҡулланылған ҡанундар икенсе типтағыларға ҡарата ҡулланылмай.\nКемдәр һуң беренсе типтағы «шәһит»кешеләр.\nКешенең беренсе типтағы шәһит икәнен билдәләргә ярҙам итеүсе шарттар:\n1. Айыҡ аҡыл йөрөтөү. Үлгән ваҡытта кеше камил аҡылда булырға тейеш. Аҡылдан яҙғандар шәһит булып һаналмай.\n2. Шәһит бәлиғ булырға тейеш. Бәлиғ булмағандар һаналмай.\n3. Тәһәрәтле булыу. Кеше үлгәндә жөнөб хәлендә булырға тейеш түгел. Ҡатын-ҡыҙ хәез һәм нифас халәтендә булмаҫҡа тейеш.\n4. Ғәйепһеҙлек. Шәһит — нахаҡҡа үлтерелгән кеше. Шәриғәт буйынса хөкөм ителгәндәр һаналмай.\n5. Үлтереү ҡоралына бәйле шарт. Кеше, әгәр ул мосолман йәки зимми (Ислам дәүләте гражданы — мосолман булмаған кеше) ҡорбаны булһа, үлтереү ҡоралы булып һаналған ҡорал менән үлтерелгән булырға тейеш. Әгәр мосолман тарафынан таш йәки таяҡ менән үлтерелһә, шәһиткә ҡарата ҡулланыла торған ҡағиҙәләр үтәлмәй. Ә инде кәфер тарафынан үлтерелгән йәки кәүҙәһе һуғыш ҡырында табылған булһа, үлтереү ҡоралы әһәмиәткә эйә түгел. Мәрхүм был осраҡта шәһит булып тора. Ниндәй рәүештә булһа ла һуғыш ҡырында үлтерелгән мосолман шәһит була. Шулай уҡ транспорттан йығылып төшөп, һуғыш яланында үлһә лә, шәһит һанала.\n6. Аҡсалата компенсация. Үлгән кешегә бер ниндәй ҙә аҡсалата компенсация булырға тейеш түгел. Әгәр башта уҡ шәриғәт тарафынан аҡсалата компенсация билдәләнгән булһа, ул ваҡытта шәһиткә ҡағылышлы ҡағиҙәләр ҡулланылмай. Мәҫәлән, бер мосолман яңылыш икенсе мосолманды үлтерә икән йәки үлтерелгән мосолман ҡайҙан ла булһа (һуғыш ҡырында булһа) табылып, үлтереүсеһе билдәле булмаған икән, был осраҡтарҙа шәһиттәр тураһында закондар ғәмәлгә инмәй, сөнки шәриғәт аҡса компенсацияһын үлтерелгән кешенең нәҫелен дауам итеүселәргә тапшыра.\nӘгәр шәриғәт тарафынан аҡса компенсацияһы ҡаралмаған булып, кеше үлтереүсе менән үлеүсенең туғандары килешһәләр, ул ваҡытта шәһиттәр тураһында закондар ҡулланыла. Мәҫәлән, мосолман үлтереү ҡоралы менән икенсе бер мосолманды белә тороп бушҡа (хаҡһыҙға) үлтерә. Был осраҡта шәриғәт ҡисас язаһын (йәғни үлтереүсе кеше үлтергәне өсөн язаланырға тейеш) башҡара. Әгәр үлтереүсе менән үлеүсенең туғандары үҙ-ара килешһә һәм уларға түләһә лә, барыбер шәһиттәр тураһында закондар ҡулланыла.\n7. Шәһид булып был доньяла киткәнсе бер төрлө лә ярҙам күрмәгән, мәҫәлән, яраланғандан үлгәнгә ҡәҙәр ашатылмаған, медицина ярҙамы күрһәтелмәгән кеше генә һанала ала. Әгәр уны яраланғандан һуң, дауалағандар йәки һыу эсергәндәр икән, ул шунан һуң үлгән булһа, шәһиттәр тураһында закон ҡулланылмай.\n8. Ваҡыт. Әгәр кеше яраланғандан үлгәнгә тиклем тулы намаҙ ваҡыты ҡәҙәр аңында торһа, шәһиттәр законы ҡулланылмай. Кешенең беренсе типтағы шәһит булыуын билдәләү өсөн, бер намаҙҙың тулы ваҡыты үткәнсе үлем килеүе кәрәк, мәҫәлән, кеше өйлә намаҙы алдынан яраланып икенде намаҙы ваҡыты үткәнсе үлһә, был осраҡта ул — шәһит.\n9. Һуғыш ҡырынан сығарыу. Әгәр яралы кеше аңлы хәлендә һуғыш ҡырынан күсерелһә, ул ваҡытта шәһиттәр тураһында закон ғәмәлгә инмәй. Әгәр инде күсереү ваҡытыңда ниндәй ҙә булһа ҡурҡыныс, мәҫәлән, имгәнеү ҡурҡынысы бар икән, ул ваҡытта шәһит булып һанала ала.\n10. Һөйләшеү. Әгәр яралы үләр алдынан күп һәм иркенләп (оҙаҡ) һөйләшһә, ул шәһит булып һаналмай.\n11. Васыят. Әгәр яралы ер эштәренә ҡағылышлы васыят әйтеп ҡалдырып, унан һуң үлһә, уның үлеме шәһиттәр тураһында закондарға тура килмәй. Ләкин васыят дин эшенә ҡағылышлы икән, ул шәһит була.\nИҫкәрмә. Әгәр кеше һуғыш ваҡытында яу ҡырында һәләк була икән, ул ваҡытта 7, 8, 10, 11-се пункттарҙағы шарттар уны шәһит статусынан мәхрүм итмәйҙәр.\nШәһиттәр тураһында закондар\nБеренсе типтағы шәһиттәргә түбәндәге шәриғәт закондары ҡағыла:\n1. Шәһиткә ғөсөл ҡылынмай.\n2. Шәһиттең тәненән ҡан йыуып алынмай.\n3. Шәһиттең өҫтөндәге кейеме алдырылмай. Әгәр кейеме сөннәттә ҡабул ителгәндән аҙ булһа, сөннәт талаптарына тура килерлек итеп, өҫтәргә кәрәк. Шулай уҡ, сөннәттә әйтелгәндән артыҡ булһа, артыҡ кейеме һалдырыла.\nӘгәр шәһиттең өҫтөндә кәфен талаптарына тура килмәй торған кейем, мәҫәлән, пальто булһа, уны һалдырырға кәрәк. Ә пальтонан башҡа кейеме булмаһа, сисендерелмәй. Баш кейеме, ботинкалар, ҡоралдар һ. б. шундай нәмәләр теләһә ниндәй осраҡта ла алынырға тейеш.\nҮрҙә әйтелгән иҫкәрмәләрҙән тыш, мәйеттәргә ҡағылышлы ҡалған башҡа закондар шәһиттәргә ҡарата ҡулланыла.\nКешене шаһит икәнен билдәләү өсөн бер генә шарт үтәлмәһә лә, уны башҡа мәйеттәр кеүек ерләйҙәр. Ғөсөл һәм кәфен зарури.\nШәһиттәргә ҡағылышлы ҡайһы бер һорауҙар, аңлатмалар.\n* Талаусылар йәки ҡараҡтар өйгә инәләр һәм хужа үҙенең мөлкәтен яҡлап һәләк була. Ул шаһит була аламы?\nУл — беренсе типтағы шәһит. Юғарыла әйтелгәнсә, ғөсөл ҡылынмай, кейеме алдырылмай.\n* Аҡылы зәғифләнгән ир үҙенең ҡатынына балта менән һөжүм итә һәм үлтерә. Ул ҡатын шәһитме?\nУл ҡатын — шәһит.\n* Төрмәлә төрмә һаҡсыһы тыйылған (харам булған) талапҡа бойһоноуҙан баш тартыусы хөкөм ителгән мосолманды үлтергәнсе туҡмай. Уның статусы ниндәй?\nУл — шәһит.\n* Бола ваҡытында мосолман булмағандар яғынан һөжүм килгәндә үлтерелгән мосолмандар статусы ниндәй?\nУлар — шәһиттәр.\n* Сәйәхәттәге кеше йәки горбәт үлеме менән яңғыҙлыҡта йән биреүсе.\nАхирәттә ул шәһит дәрәжәһенә өлгәшә. Горбәт (күсеү йөрөү, ил гиҙеү, сәйәхәт итеү, илдән-илгә йөрөү) хәлендә үлә торған кеше хәҙистә юғары баһалана.\n•Утта янып, һыуға батып, емерелгән бина эсендә йәки стена менән баҫылып үлгән кеше ахирәттә шәһит дәрәжәһенә өлгәшә.\n* Сәйет-әш-шүхәдә (ғазапланыусыларҙың башлыҡтары). Был титул менән Аллаһ Тәғәләнең Илсеһе саллаллаһү ғәләйһи үәссәлләм үҙенең үлтерелгән ағаһы Хәмзә хәҙрәт разый Аллаһү ғәнһүне атаған. Уның кәүҙәһе, ҡот осҡос итеп, мәсхәрәләнгән була.\nШәһит — Аллаһ Тәғәлә юлында үлеүсе ул. Йәғни ысын шәһитлек һуғышта үлеү була. Атыуҙан үлеүсеһе лә шәһит, һуғышта ашҡаҙан ауырыуынан үлеүсе лә шәһит, вабанан (холера) үлеүсе лә шәһит. Һуғыш ҡырында үле килеш табылған, йәрәхәте булған кешеләр ҙә — барыһы ла шәһит һанала. Шулай уҡ янып үлеүселәр лә шәһит; Ҡатын бала тапҡанда үлһә — ул да шәһит.\nШәһит — бала хөкөмөндә. Сөнни мәҙһәбе ҡағиҙәләре буйынса, шәһите йыумайҙар. Уның ҡандары ла һөртөлмәй. Ҡәбергә индергәндә аяҡ кейеменән башҡа кейеме лә сиселмәй. Ләкин ҡоралы алына.\nАллаһ Тәғәлә «Бәҡара» сүрәһендә әйткән: «Аллаһ юлында үлеүселәргә мәйеттәр, тип әйтмәгеҙ. Улар һаман тере, һеҙ күрмәйһегеҙ генә», — тигән. Аллаһ Тәғәлә Үҙ юлында шаһид китеүселәрҙең йәнен яңы тәнгә иңдерә. (Шәһиттәрҙең, әүлиә һәм пәйғәмбәрҙәрҙең тәндәре серемәй).\nЯбай мосолмандарға, хаҡ мосолман булып үлһәләр, йәннәттә ике ҡатын бирелер. Ә шәһит китеүсе янына үлеү менән үк ике ҡыҙ килер, тип әйтелә.\nКем дә кем һуғышта алған йәрәхәттән һуң бер намаҙ ваҡыты хәтле йәшәһә, шул ваҡытта ашаһа йә эсһә, ул шәһит хөкөмөнә инмәй. Йыуыу һәм кәфенләп күмеү мәсьәләһендә ябай кеше кеүек була. Ләкин ул ахирәттә шәһит буласаҡтыр, иншаАллаһ.\nКем дә кем Ислам хөкөмө менән үлтерелә икән (уйнаш өсөн, кеше үлтергән өсөн), уның өҫтөндә лә намаҙ уҡыйҙар, уны йыуып һәм кәфенләп күмәләр. Мосолман кеүек оҙаталар. Ә кем дә кем талаусыларҙан йә иһә юлбаҫарҙарҙан үлә икән, ул шәһит хөкөмөнә инә.\nПәйғәмбәребеҙ ғәләйһиссәлләм янына бер кеше килә лә әйтә: «Миңә бәйләнһәләр, аҡса талап итһәләр, миңә нишләргә?» — ти. «Улар менән һуғыш», — тип әйтә Пәйғәмбәр ғәләйһиссәлләм. «Ләкин улар мине үлтерергә мөмкиндәр бит?» «Шәһит булырһың, инша Аллаһ», — тип кенә яуап ҡайтара Пәйғәмбәр ғәләйһиссәлләм.\nШуға күрә бөгөнгө көндәргә тиклем хаҡ мосолмандар хаҡ эш өсөн һуғышҡанда ҡурҡмайҙар. Иман көсө булмағандар ҡаса, иман көсө булғандар ҡурҡыныс булһа ла һуғыша.\n«Шәриғәт», Ғәбделхаҡ Саматов, Татарстандын баш ҡазыйы, 2-3 томдар\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 11.10.2019 в 19:16, и размещена в категории Дин. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Рөстәм Хәмитов үҙенең депутат мандатын йәш сәйәсмәнгә тапшырырға ниәтләй // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n22 февраль, Йома\nРөстәм Хәмитов үҙенең депутат мандатын йәш сәйәсмәнгә тапшырырға ниәтләй\n10:12, 10 сентября 2013 Сәйәсәт\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов үҙенең депутат мандатын йәш сәйәсмәнгә тапшырырға ниәтләй. Был хаҡта ул 9 сентябрҙә үткән брифингта хәбәр итте.\n— Республиканың Дәүләт Йыйылышындағы урындан баш тартам. Был мандатты «Берҙәм Рәсәй» партияһының йәш ағзаларының береһенә бирергә теләйем. Әлегә уның кем булырын белмәйем, әммә ул йәш, өмөтлө, үҫешергә теләгән кеше буласаҡ. Башҡортостан Республикаһы Президенты булып эшләүемде дауам итәсәкмен, — тип белдерҙе төбәк башлығы.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - БАШҠОРТ ТЕЛЕ БАЛАЛАРҘЫ БӘЙГЕГӘ ДӘРТЛӘНДЕРҘЕ - 2021 - Мәҡәләләр\nБАШҠОРТ ТЕЛЕ БАЛАЛАРҘЫ БӘЙГЕГӘ ДӘРТЛӘНДЕРҘЕ\nБашҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса төбәк-ара олимпиада йыл да баш ҡалабыҙ Өфөгә телһөйәр, илһөйәр балаларҙы йыйған күркәм сараларҙың береһе. Илдәге эпидемиологик хәлгә бәйле онлайн форматта ойошторолоуға ҡарамаҫтан, быйыл унда ҡатнашыусылар һаны тағы ла күберәк - йәмғеһе 734 уҡыусы булды. "Туған тел донъяһы" YouTube каналында олимпиадаға йомғаҡ яһалды.\nБашҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса төбәк-ара олимпиада, ғәҙәттәгесә, өс йүнәлештә ойошторолдо. Башҡорт милли мәктәптәрендә башҡорт телен туған тел булараҡ уҡыған 187 уҡыусы, уҡытыу рус телендә алып барылған белем усаҡтарында башҡорт телен туған тел булараҡ уҡыған 169 уҡыусы ҡатнашты. Быйыл 8-ҙән алып 11-се синыфҡа тиклем ҡатнашыу мөмкинлеге бирелгәс, уҡыусылар һаны бермә-бер артҡан. Әлбиттә, былтырҙан алып олимпиада еңеүселәре һәм призерҙарына Башҡортостандың юғары уҡыу йорттарына ингәндә Берҙәм дәүләт имтиханы һөҙөмтәләренә балл өҫтәлеүе лә дәртләндергәндер уларҙы.\nШулай итеп, милли мәктәптәрҙә уҡығандар араһында Баймаҡ районы Билал ауылы мәктәбенең 11-се синыф уҡыусыһы Азалия Нарынбаева, Р. Ғарипов исемендәге 1-се Башҡорт республика гимназия-интернатының 10-сы синыф уҡыусыһы Илүзә Янбаева һәм 8-се синыф уҡыусыһы Ирхан Хисаметдинов, Баймаҡ ҡалаһы 4-се лицейының 9-сы синыф уҡыусыһы Йәнгүзәл Зәйнуллина еңеүселәр тип табылды. Ә бына уҡытыу рус телендә алып барылған белем усаҡтарында туған телен яратып өйрәнгән балаларҙан Хәйбулла районы Сиҙәм ауыл мәктәбенән Мәҙинә Рамаҙанова һәм Сибай ҡалаһының "Ирәндек" лицейынан Айзилә Мостафина икеһе лә 11-се синыфтар араһында бер тигеҙ балл йыйып, еңеүсе булды. Һәм тағы: Өфөләге 162-се күп профилле полилингваль "Смарт" мәктәбендәге башҡорт телен һаҡлау һәм үҫтереүгә йүнәлтелгән эшмәкәрлек тәүге емешен бирҙе: 8-се синыф уҡыусыһы Лиана Ҡарабаева тиҫтерҙәрен уҙып, еңеү яуланы.\nБыйыл ойоштороусылар олимпиада шарттарына тағы ла бер үҙгәреш индергән: башҡорт телен дәүләт теле булараҡ уҡығандар өсөн ярыш эштәре ике категорияла - башлап һәм дауам итеп өйрәнеүселәргә айырым төҙөлгән, еңеүселәр ҙә айырым билдәләнгән. Шарттарҙың нәҡ ошо үҙенсәлеге республика мәктәптәрендә уҡыған төрлө милләт вәкилдәрен күпләп йәлеп итергә мөмкинлек биргән һәм 352 уҡыусы белем кимәлен һынап ҡараған. Телде башлап өйрәнеүселәрҙән Өфө ҡалаһы Р. Бикбаев исемендәге 102-се башҡорт гимназияһынан Алина Пермякова, дауам итеүселәрҙән Борай районы Ҡайынлыҡ ауыл мәктәбенән Әҙилә Шакирова 11-се синыфтар араһында еңеүселәр тип табылған. Шулай уҡ 8-10-сы синыфтарҙан да яҡшы һөҙөмтәләр күрһәткән уҡыусылар бар, улар күпселек Өфө ҡалаһы һәм районы белем усаҡтарынан, Сибай һәм Стәрлетамаҡтан.\nОлимпиадаға төбәк-ара статус биреүселәр, Рәсәйҙең башҡорттар күпләп йәшәгән төбәктәренән булған милләттәштәр быйыл да һынатмаған. Бәйгелә Силәбе, Ҡурған, Ырымбур, Һамар өлкәләренән, Пермь крайы һәм Татарстандан барлығы 26 уҡыусы ҡатнашҡан. Улар араһында Пермь крайы Ғ. Туҡай исемендәге Барҙа гимназияһы Башҡорт йәкшәмбе мәктәбенең 8-се синыф уҡыусыһы Арина Тлитова, Ырымбур өлкәһе Новосергиевка районы Ҡотош мәктәбенең 9-сы синыф уҡыусыһы Эльвина Ишназарова, Силәбе өлкәһе Арғаяш районы Яратҡол мәктәбенең 10-сы синыф уҡыусыһы Айлина Шәмсетдинова һәм Мәтәл мәктәбенең 11-се синыф уҡыусыһы Данияр Зарипов еңеү яуланы.\n- Башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса олимпиада 1986 йылда республиканың Мәғариф министрлығы һәм Башҡорт дәүләт университеты тарафынан тәүге тапҡыр уҙғарыла, - тине БР мәғариф һәм фән министры урынбаҫары Әлфиә Ғәлиева. - Ул осорҙа ҡатнашыусылар һаны ла, бәлки, күп булмағандыр. Бөгөн олимпиада 35-се тапҡыр үтә һәм унда 700-ҙән ашыу бала ҡатнаша. Олимпиада 2019 йылдан Бөтә Рәсәй олимпиадалар һәм конкурстар исемлегенә индерелде, 2020 йылдан республика вуздары еңеүселәрҙең Берҙәм дәүләт имтиханына өҫтәмә балл билдәләй. Былтыр 80 еңеүсе һәм призер, уларҙы әҙерләгән уҡытыусылар Башҡортостан Башлығы премияһына лайыҡ булды. Был да балаларҙың башҡорт теленә ҡыҙыҡһыныуын арттырырға, улар менән эшләгән педагогтарҙың күңелен үҫтерергә булышлыҡ итте.\nМинистр урынбаҫары әйтеүенсә, был юлы йылдан-йыл иң яҡшы һөҙөмтәләр күрһәткән 10 мәктәп һәм уларҙа фиҙаҡәр хеҙмәт иткән 15 башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Мәғариф министрлығының рәхмәт хаттары менән бүләкләнәсәк. Был белем усаҡтары исемлегендә Р. Ғарипов исемендәге 1-се Башҡорт республика гимназия-интернаты, Ишембайҙың Ә.З. Вәлиди исемендәге 2-се Башҡорт гимназияһы, Сибайҙың "Ирәндек" лицейы, Баймаҡтың 4-се лицейы, Күгәрсен районының Башҡорт гимназияһы, Ғафури районының Н. Мәжитов исемендәге Башҡорт гимназия-интернаты, Ейәнсура районының Башҡорт гимназия-интернаты, Дүртөйлө ҡалаһының Н. Нәжми исемендәге Башҡорт гимназияһы, Өфө ҡалаһының М. Кәрим исемендәге 158-се Башҡорт гимназияһы һәм Ф. Мостафина исемендәге 20-се Башҡорт гимназияһы бар.\nБашҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса олимпиада был юлы балаларыбыҙҙың туған телен яратып өйрәнеүҙәрен генә түгел, ә иң мөһиме, республикабыҙҙы төбәк иткән төрлө милләт вәкилдәренең телебеҙгә, мәҙәниәтебеҙгә, әҙәбиәтебеҙгә ҡарата ихтирамын сағылдырҙы.\nЯҙылған: 29.01.21 | Ҡаралған: 218


Полицияға үҙе килгән\nСалауатта автосервисҡа һөжүм итеүселәрҙең йәнә береһе ғәйебен танып тәртип һаҡлау органдарына ғариза яҙҙы. Бөгөнгө көнгә ғәйепләнеүселәрҙең өсөһө ҡулға алынды. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, 28-нән 29 сы октябргә ҡарай төндә автосервисҡа 7 билдәһеҙ кеше һөжүм итә.\nӘле Тәфтишселәр 3 һәм унан да күберәк кешенең ғүмеренә хәүеф менән янауҙа 35 йәшлек иргә ҡарата ғәйепләү белдерҙе. Ул ҡулға алынған. Бынан тыш, суд ҡарары менән 29 йәшлек егет һаҡ аҫтында тотола, ул төркөм менән ике һәм унан күберәк кешене үлтерергә ынытылыуҙа ғәйепләнә. Тикшереүселәр, уның ҡоралынан сыҡҡан пуляны үлемесле тип фаразлай.\nУрындағы әрмән диаспораһы вәкилдәре менән низағ 28 нән 29 октябргә ҡарай төндә сыға. Ғәйепләнеүселәрҙең береһе травматик пистолеттан ата. Утһыҙ ҡорал тартып алына алыуын, әммә бер нисә сәғәттән ҡала автосервистарының береһендә әрмәндәргә бер төркөм кешеләр мылтыҡтан ут аса. Йәрәхәтләнеүселәр дауаханаға оҙатыла. 36 йәшлек ирҙең ғүмере өҙөлә.


Иң яҡшы уҡытыусылар билдәләнде » "Урал" гәзите\nИң яҡшы уҡытыусылар билдәләнде\nБелорет муниципаль районында “Йыл уҡытыусыһы - 2013” конкурсына йомғаҡ яһалды. Быйылғы сарала ҡала һәм райондан бөтәһе 11 педагог үҙ оҫталығын күрһәтте. Бынан тыш, өс йыл педагогик стажы булған өс белгес “Уңышҡа тәүге аҙым” номинацияһында ярышты. Ике турҙа үткән конкурстың тәүгеһендә уҡытыусылар дәрес бирҙе, дәрескә анализ яһаны, класс сәғәте үткәрҙе һәм жюри ағзаларының һорауына яуап бирҙе, педагогик тәжрибәһе менән уртаҡлашты. Икенсе турҙа иһә уҡытыусылар оҫталыҡ класы күрһәтте. 2003 йылдан бирле үткәрелеп килгән традицион конкурсты тантаналы ябыу сараһы ҡаланың 14-се гимназияһында үтте.\nБерәүгә лә сер түгел, һуңғы йылдарҙа мәғариф өлкәһе ҙур үҙгәрештәр кисерә. Оптимизация, модернизация елдәре был өлкәне лә урап үтмәне. Ошондай буталсыҡ ваҡытта ла районыбыҙҙа матур традицияның туҡталып ҡалмауы, уҡытыусы хеҙмәтенә айырым иғтибар бүленеүе ҡыуаныслы күренеш. Бынан сығып, конкурстың төп маҡсаты - уҡытыусыларҙың һөнәри оҫталығын үҫтереү, заманса ҡарашлы ижади уҡытыусыларҙың һәләтен асыу һәм хуплау, мәғариф өлкәһендәге алдынғы идеяларҙы тормошҡа ашырыу, үҙ һөнәренең оҫтаһы булған уҡытыусыларҙың тәжрибәһе менән уртаҡлашыу тулыһынса үтәлә тип әйтергә ныҡлы нигеҙ бар. Бөгөн тормошобоҙҙа ниндәй генә һөнәр эйәләре юҡ. Тик нимә генә тиһәк тә, киләсәгебеҙҙең өмөтлө һәм яҡты булыуында, бөгөнгө уҡыусыларҙың ысын шәхес булып, йәмғиәтебеҙгә файҙалы кешеләр булып үҫеүендә, тәү сиратта, уҡытыусының ижади тырышлығы, тынғыһыҙ хеҙмәте оло маҡтауға лайыҡ. Нәҡ мәктәп эскәмйәһенән башлап йүнсел, эшһөйәр, маҡсатына ынтылыусан балалар тәрбиәләүгә нигеҙ һалына. Ошонан сығып, бөгөнгө көндә мәктәп, ғөмүмән, мәғариф системаһы алдына ҡуйылған бурыс һәм талаптарҙың ни тиклем мөһим булыуы ла асыҡлана. Ә бындай бурысты иһә үҙ эшенә бирелгән, балалар менән уңышлы хеҙмәттәшлек булдыра алған ижади ҡарашлы уҡытыусылар ғына лайыҡлы үтәй ала.\nӨс көн үткәрелгән конкурс барышында мәктәптәребеҙҙә нәҡ бына ошондай тырыш, дәртле уҡытыусылар эшләүенә шаһит булдыҡ. Конкурсанттарҙы муниципаль район хакимиәте башлығы В.Г. Миронов, муниципаль район хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары И.С. Теләүбаев, мәғариф идаралығы начальнигы М.В.Саранцева, спорт һәм йәштәр сәйәсәте бүлеге начальнигы С.В. Полина, мәғариф идаралығы хеҙмәткәрҙәренең профсоюз ойошмаһы рәйесе Л.Г. Шалаева ҡотланы.\nВладислав Геннадьевич район һәм ҡала балаларына үҙ эшенең оҫтаһы булған иң яҡшы педагогтар белем биреүенә һоҡланыуын һәм рәхмәт һүҙҙәрен белдерҙе. Конкурс барышында күрһәткән һѳҙѳмтәләрегеҙ бының нәҡ шулай булыуын раҫлай, тине ул сығышында.\nКонкурс барышында талантлы уҡытыусыларҙың әҙ булмауы раҫланһа ла, жюри ағзаларының баһаһы буйынса “Йыл уҡытыусыһы-2013” конкурсының еңеүсеһе тип ҡаланың 1-се мәктәбе биология уҡытыусыһы Ольга Ғәтиәтуллина табылды. II урынға 14-се гимназияның башланғыс кластар уҡытыусыһы Луиза Сѳләймәнова, III урынға Яныбай Хамматов исемендәге башҡорт гимназияһының математика уҡытыусыһы Зилә Мингәрәева лайыҡ булды. Ә “Уңышҡа тәүге аҙым” номинацияһында 21-се мәктәптең технология уҡытыусыһы Ольга Хәйҙә-рова еңеп сыҡты.\nЕңеүселәргә дипломдар, ҡиммәтле бүләктәр тапшырылды. Ҡала мәктәп-тәренең ижади коллективтары үҙҙәренең вокал һәм хореографик номерҙарын бүләк итте.\nЙыл уҡытыусыһы конкурсында тәү башлап ҡатнашыусы, ҡаланың Яныбай Хамматов исемендәге башҡорт гимназияһының математика уҡытыусыһы Зилә Рәхим ҡыҙы Мингәрәева менән әңгәмәләштек. Математика ҡатмарлы фән, күп балалар уның менән дуҫлаша һалып бармай. Ә Зилә, киреһенсә, бала саҡтан был предметты үҙ итә һәм ошо фән буйынса белемен камиллаштырыу ѳсѳн Белорет педагогия колледжына уҡырға инә. Унда белем алғандан һуң Зәйнәб Биишева исемендәге Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия академияһының математика факультетында уҡыуын дауам итә. Бѳгѳн Зилә Рәхим ҡыҙы педагогик ѳлкәлә һигеҙ йыл тәжрибә туплап, балаларҙы һандар донъяһы менән таныштырыуға ныҡлап тотонған.\n- Конкурста гимназия етәкселеге тәҡдиме менән ҡатнашырға йѳрьәт иттем. Коллегаларым - Л.В. Козлова, Г.Р. Юлсурина, Г.Ғ. Канафиналар призлы урынға лайыҡ булыуыма ҙур кѳс һалды. Форсаттан файҙаланып, хеҙмәттәштәремә рәхмәтемде белдерәм. Асыҡ дәресте һәм класс сәғәтен 3-сѳ мәктәптә бирҙем. Таныш булмаған мѳхиттә сит балалар менән эшләһәм дә, улар менән тиҙ уртаҡ тел табыуға ирештем. Конкурста призлы урынға сығыуым оҫталыҡ кимәлемде күтәрә, яңы башланғыстарға дәртләндерә.\nҒѳмүмән, бындай педагогик сараларҙы ойоштороуҙың файҙаһы ҙур. Тәжрибә туплайһың, үҙ кѳсѳңдѳ һынайһың, артабан да ижади эшләүгә дәрт алаһың, - ти конкурс еңеүсеһе Зилә Рәхим ҡыҙы.


Башҡорт дәүләт университетында электрон вакансиялар йәрминкәһе үтә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡорт дәүләт университетында электрон вакансиялар йәрминкәһе үтә\n16:19, 27 мая 2011 Йәмғиәт\nБашҡорт дәүләт университетында тәүге тапҡыр электрон вакансиялар йәрминкәһе үтә. Уны Юғары уҡыу йортон тамамлаусыларҙы эшкә урынлаштырыуға булышлыҡ итеү үҙәге ойоштора. Йәрминкә сайтта (www.cstv.bashedu.ru) үткәрелә.\nСара сиктәрендә сайтҡа инеүселәр вакансиялар менән таныша, эш биреүселәргә һорауҙар бирә ала, шулай уҡ әңгәмәләшеүгә яҙылырға, ойошма һәм предприятиеларҙың презентацияларын ҡарарға, анкета һәм резюме тултырырға мөмкин. Эш биреүселәр һәм уларҙың потенциаль хеҙмәткәрҙәре менән электрон форматта өҫтәмә осрашыуҙар 30 һәм 31 майға билдәләнгән.\nТеги: йәштәргә эш


Инфоурок › Классному руководителю ›Другие методич. материалы›Исследовательская работа по башкирскому языку «Йылҡы йылы елгәндә...»\nТикшереүҙең объекты- йылҡылар.\nУҡыусыларға башҡорт аттары һәм улар менән бәйле мәғлүмәттәр еткереү;\nӘҙәбиәттә һәм ысын барлыҡтағы тарихта төрлө сифаттары буйынса танылған аттар тураһынды белешмә биреү;\nУҡыусыларҙа «аттар донъяһы»на ҡыҙыҡһыныу уятыу, уларҙың кеше тормошондағы ролен асыҡлау.\nЭҙләнеү эшенең актуаллеге: Әҙәбиәттә,тарихта аттар тураһында бик күп мәғлүмәттәр тупланһа ла, ҡыҙыҡһыныусыларға был тема бөгөнгө көндә лә актуаль булып ҡала.\nПрактик әһәмиәте: Эҙләнеү эшендәге фактик материал башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәрендә дидактик материал рәүешендә файҙаланыла ала һәм уҡыусыларҙың белемен киңәйтергә булышлыҡ итәсәк.\n2014 йыл-мөсәл иҫәбе буйынса Йылҡы йылы. Әйткәндәй,төрлө исем йөрөткән 12 ай араһынан икәүһе генә- Эт менән Ат йылы ғына кешегә тоғро йорт хайуандары атамаһын алған.\nАтаҡлы Аҡбуҙат, ҡанатлы Толпар, данлыҡлы Дөлдөл образдарында сағылдырылған ат халҡыбыҙҙың тоғро дуҫы, ышаныслы ярҙамсыһы һанала. Беҙҙең әкиәттәрҙә, риүәйәт, мәҡәл, әйтемдәрҙә йылҡы малының шул тиклем күп урын алыуы тәбиғи, сөнки быуаттар дауамында башҡорттарҙың көнкүрешен аттан башҡа күҙ алдына килтереүе лә мөмкин түгел.\nКүсмә тормошло ерлектә ат халҡыбыҙҙа төп йәшәү терәге булған. Халыҡ йырында : «Ҡайҙа ғына бармай, ниҙәр генә күрмәй ир- егеткәй менән ат башы», - тип йырланғанса, аттар, хужалары менән бергә донъя михнәттәрен тартып ҡына ҡалмай, яуҙарҙа ла һынатмаған. Башҡорт тоҡомло аттарҙың сыҙамлылығы, талымһыҙлығы, тибенлектә йөрөп, аяҡ аҫтындағы аҙыҡ менән ҡәнәғәтләнеүе уларға ҡарата ҡыҙыҡһыныуҙы көсәйткән генә.\nБашҡорттарҙа атланып йөрөргә менге аттар , санаға , арбаға һәм айырым егергә екке аттар һәм айырым яу аттары- яу сабырға әҙерләнгән аттар булған.\nЯу толпарҙары хәрби походтарҙа хужаларына тоғро иптәш булып һаналған. Башҡорт яугирҙарының дошмандарға ҡаршы алыштарҙа яулаған еңеүҙәрендә башҡорт аттарының көслө, ғәйәт сыҙамлы булыуы ла ҙур роль уйнай.\n1812 йылғы Ватан һуғышынан һуң башҡорт яугирҙары «Төньяҡ амурҙары» тигән исем менән тарихҡа инә. Аты булһа, башҡорт яугиры алдындағы бөтөн кәртәләрҙе: ҡара урман, тау-таш, тәрән кисеүҙәрҙе үтеү, боҙло- ямғырлы көндәрҙә лә дошман менән алышыу, башҡа ауырлыҡтарҙы еңеп сығыу бер ни тормаған.\nБөйөк Ватан һуғышы башланыу менән, Башҡортостан хеҙмәтсәндәренән Башҡорт атлы дивизияһы ойошторола. 112-се дивизияның командиры итеп Миңлеғәли Шайморатов билдәләнә. Был һуғышта ла башҡорт аттары юғары баһа алды, уларҙы шартлаған бомбалар менән снарядтар ҙа, ямғырҙай һибелгән пулялар ҙа туҡтата алманы.\nБашҡорттарҙа ҡымыҙ бешеү серҙәре ныҡлы һаҡланып , быуындан-быуынға тапшырыла килә. Башҡорт тоҡомло бейәләр һөтөнән эшләнгән ҡымыҙ айырыуса сихәтле сифаттарға эйә. Үҙенең иҫтәлектәрендә яҙыусы, яҡташыбыҙ Сергей Аксаков былай тип яҙа:\nЯҙ етеп ер асылғас, туғай болондар хуш еҫле йәшеллек менән ҡапланғас та ҡышҡыһын ябыҡҡан аттар тиҙ генә көрәйеп ала һәм башҡорттар ҡымыҙ әҙерләү эшенә тотона. Бер аҙҙан йәш балаларҙан алып ҡарттарға тиклем был шифалы эсемлекте эсә башлай. Аҙ ғына ваҡыт эсендә оҙон һалҡын ҡышты аслы-туҡлы үткәреүҙән барлыҡҡа килгән ауырыуҙары һыпырып алғандай юҡҡа сыға. Кешеләрҙең ябығыуҙан һурыҡҡан йөҙҙәре тулыланып, йәшәреп китә. Хатта сабыйҙарҙың, йәштәрҙең генә түгел, ҡарттарҙың бит остарына алһыу төҫ ҡуна.\n3.Йылҡы тиреһенән һауыт- һабалар.\nШифалы эсемлекте һалып йөрөтөү һауыттарын да башҡорттар йылҡы тиреһенән яһап алған. Халҡыбыҙҙың тормош- көнкүрешен өйрәнгән этнограф ғалимдар, сәйәхәтселәр йылҡы тиреһенән- күндән эшләнгән һауыттарҙың күбеһе йөйһөҙ булыуына иғтибар иткән. Уларҙың төбө генә ҡоршап тегеп ҡуйылған. Муйын, баш, бот тиреләре тотош һыҙырып алып эшкәртелгән. Баш тиреһенән яһалған башкүнәккә бейәләрҙе һауғандар. Ҡымыҙ һауыттары- турһыҡ та, һаба ла күндән булған. һаба — эре малдың тиреһенән тегеп эшләнгән ҡымыҙ һауыты, бәләкәй тире һауыт. Уны түбәндәгесә эшләйҙәр: һуйған аттың артҡы аяҡтарынан тире һыпырылып алына, йөнө өтөлә һәм тире ыҫлана. Шунан киҫеп алынған тиренең киң осона төп тегелә. Ә тар осона (тубығы янында) үләндән йомарлап бөкө тығыла. Турһыҡ әҙер. Ул эсемлек менән тултырылғас, ат ботона оҡшап ҡала. Турһыҡта һаҡланған ҡымыҙҙан әҙерәк тире һәм төтөн еҫе килһә лә, тәме боҙолмай. Эйәрҙә эленеп йөрөп, ул яҡшырғандан-яҡшыра.\nЙылҡы ите- ризыҡ һәм дауа.\nЙылҡы ите – башҡорттарҙың иң яратҡан ризығы. Уның сәләмәтлеккә лә шифаһы ҙур.\nУл ғына ла түгел: аттар дарыуҙар яһауҙа туранан тура ҡатнаша. Бактериология институттарында донор аттарҙың ҡанынан гангрена- тәндең үлекләүе, столбняк- һеңерҙәр тартышыуы, дифтерия- балаларҙың тамаҡ сире, ботулизм- аҙыҡтан ағыуланыу кеүек ҡурҡыныс сирҙәргә ҡаршы дарыуҙар эшләнә.\nТимәк, үрҙә әйтелгәндәр буйынса башҡорт аттары һыбай йөрөүгә лә, йөк артмаҡлағанда ла, еккән хәлдә лә юғары эш һәләтлегенә эйә. Улар үрсемле, һөтлө булыуы менән айырылып тора.Шифалы ҡымыҙ яһау, ит етештереү, хатта медицина өлкәһендә лә башҡорт аттарының файҙалы булыуы билдәле. Ә хәҙер , донъяға билдәле аттар тураһында бер нисә кыҙыҡлы мәғлүмәттәр тәҡдим итәм.\nАтаҡлы ун ат\nӘҙәбиәттә һәм ысынбарлыҡтағы тарихта төрлө сифаттары буйынса танылған аттар бар. Шулай:\nИң мөғжизәле ат- башҡорт эпостарындағы Аҡбуҙат. Ул – ҡолағын беҙҙәй ҡаҙаған, ялын ҡыҙҙай тараған, ҡарсыға түшле, муйыны бер ҡоласлы, йүгереклеге һыналған, ҡуш йөрәкле яралған, елһә,ҡоштай елпенеп, тояғы ергә теймәгән, ел дә ҡыуып етмәгән, өҫтөндәге батырын яуҙа ташлап китмәгән толпар.\nИң ҡыйыу ат- боронғо иң ҙур донъя империяһы батшаһы Александр Македонскийҙың Буцефал ҡушаматлы аты. Ул бер нәмәнән дә ҡурҡмаған.Үҙ күләгәһенән генә өркөр булған…\nИң вазифалы, түрә ат – Рим императоры Гай Калигуланың аты. Был атҡа , хужаһының бойороғо буйынса, сенатор дәрәжәһе бирелә.\nИң ғәжәп ат – күренекле яҙыусы Корней Чуковскийҙың геройы- Айболит табиптың дуҫы Тянитолкай – Тарттаэт. Ул – ике башлы.\nИң сағыу ат – француз яҙыусыһы Александр Дюма геройы – мушкетер\nД Артаньян аты. Ул көҙгө ҡайын япрағы кеүек, һап- һары төҫтә була.\nИң ябыҡ ат – испан әҙибе Сааведра Сервантестың «Дон Кихот»ындағы Росинант. Ул тире тарттырылған һөйәктәрҙән генә тора, дүрт аяғына ла аҡһай.\nИң мәкерле ат – Троя аты. Риүәйәт буйынса, ахейҙар, Трояға ҡаршы һуғышҡанда, уның ҡапҡалары ҡаршыһына ағас ат килтереп ҡуя. Атты ҡала халҡы үҙе ҡапҡанан алып инә. Ағас аттың эсенә яугирҙар ултыртылған була. Улар төндә , ҡапҡаларҙы асып, ҡалаға ғәскәр индерә. Шунан был аттың яманаты тарихта ҡала.\nИң үлемесле ат – Кенәз Олег аты. Кенәз үлгән атының баш һөйәге эсендә ятҡан йылан сағыуынан вафат була.\nИң бәләкәй ат – рус әкиәттәрендәге Горбунок- Көмрөкәй. Ул өс ҡарыш бейеклектә, дөйәнеке кеүек, ике үркәсле.\nИң ҡырағай ат – Пржевальский аты. Тарпанға оҡшаш ат элек Джунгария сүллектәрендә йәшәй, хәҙер зоопарктарҙа ғына бар.\nСтәрлетамаҡ ҡалаһы ҡала округы хакимиәте мәғариф бүлеге\nЙылҡы йылы елгәндә…\nБашҡарҙы: Стәрлетамаҡ ҡалаһының\n4-се урта мәктәбенең VIII К класы\nуҡыусыһы Сәғиҙуллин Амур.\nӘбүбәкерова Гөлназ Фаил ҡыҙы.\nI . Инеш һүҙ.\nII . Башҡорт аттары тураһында мәғлүмәттәр.\nЙылҡы тиреһенән һауыт-һабалар.\nIII. Атаҡлы ун ат.\nV. Ҡулланылған әҙәбиәт исемлеге.\nБашҡорт аты.Башҡорт энциклопедияһы. – Өфө: “Китап”, 1993.\nЗәйнуллин Р .В. Башҡорт атына тиңдәр булмаҫ… // “Башҡортостан”,2013. - № 14.\nАҙнаев К.Ә.Сарсауыңды ҡандырыр,сирҙәрҙән арындырыр // “Башҡортостан”, 2012. - № 21.\nМырҙаҡаева Д.Ғ.Йылҡы йылы. // “Мәктәп календары” – Өфө:“Китап”, 2014.\nСаҙыҡова Г. М. Башҡорт аты ниндәй була?// “Башҡортостан уҡытыусыһы”, 2006. - №6.\nӘхәтова И.К. Башҡорт аты һәм йылҡысылыҡ.// Ватандаш , 2001-№9.\nАттар донъяһы үҙенә башҡа ҡыҙыҡһыныу уята. Башҡорт аттары талымһыҙ, сыҙамлы, һыбай йөрөүгә лә, йөк артмаҡлағанда ла, еккән хәлдә лә юғары эш һәләтләгенә эйә. Улар үрсемле, һөтлө булыуы менән айырылып тора. Шифалы ҡымыҙ яһау, ит етештереү, хатта медицина өлкәһендә лә башҡорт аттарының файҙалы булыуы билдәле. Беҙҙең әкиәттәрҙә, риүәйәт, мәҡәл, әйтемдәрҙә йылҡы малының шул тиклем күп урын алыуы тәбиғи, сөнки быуаттар дауамында башҡорттарҙың көнкүрешен аттан башҡа күҙ алдына килтереүе лә мөмкин түгел. Эҙләнеү эшемдә аттарға хас сифаттарҙы күрһәтергә тырыштым, һәм уларҙың донъяһында булған ҡыҙыҡлы мәғлүмәттәр менән таныштырҙым.\nУҡыусыларға башҡорт аттары һәм улар менән бәйле мәғлүмәттәр еткереү; Әҙәбиәттә һәм ысын барлыҡтағы тарихта төрлө сифаттары буйынса танылған аттар тураһынды белешмә биреү; Уҡыусыларҙа «аттар донъяһы«на ҡыҙыҡһыныу уятыу, уларҙың кеше тормошондағы ролен асыҡлау. Практ «Башҡорт аттары» темаһы программа буйынса үтелә һәм шуның өсөн дә эҙләнеү эшендәге фактик материал башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәрендә дидактик материал рәүешендә файҙаланыла ала һәм уҡыусыларҙың белемен киңәйтергә булышлыҡ итәсәк.Эҙләнеү эшемдә аттарға хас сифаттарҙы күрһәтергә тырыштым, һәм уларҙың донъяһында булған ҡыҙыҡлы мәғлүмәттәр менән таныштырҙым.\nНомер материала: 65006040936


Ветерандар уңайлы шарттарҙа йәшәргә тейеш // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nВетерандар уңайлы шарттарҙа йәшәргә тейеш\n16:57, 8 мая 2009 Йәмғиәт\n— Башҡортостан — бөгөн тап өлгө алырлыҡ төбәк. Бында 2010 йылда Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығын байрам итеүгә ысынлап та бик етди әҙерләнәләр.\nПрезиденттың Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле урынбаҫары Леонид Гильченко округ субъекттарының башҡарма власть органдары вәкилдәре менән видеоконференцияла республикаға тап шундай баһа бирҙе. Төбәктәр ике төп мәсьәлә буйынса отчет бирҙе: Бөйөк Ватан һуғышына арналған иҫтәлекле урындарҙы һәм ҡоролмаларҙы паспортлаштырыу торошо һәм уларҙы тәрбиәләүҙе ойоштороу, һуғыш ветерандарын торлаҡ менән тәьмин итеү.\nРеспубликала Бөйөк Ватан һуғышына арналған 31 иҫтәлекле ҡоролма БР халыҡтарының мәҙәни мираҫ объекттары булараҡ паспортлаштырылған. Улар ауыл һәм ҡала биләмәләре, муниципаль райондар һәм ҡала округтары иҫәбенә тотола.\nБынан тыш, Өфө районының "Туғандар ҡәберлеге"н Хәрби мемориаль объекттарҙы һаҡлау һәм реконструкциялау буйынса федераль маҡсатлы программаға индереүгә заявка бирелде.\nРФ Президенты Указына ярашлы 2005 йылдың 1 мартына тиклем сиратҡа баҫҡан бөтә ветерандар 2010 йылдың 1 майына тиклем яңы фатир алырға тейеш. Республикала федераль средстволар иҫәбенә фатир мәсьәләһен 124 ветеран хәл итте. Леонид Гильченко, Башҡортостанда муниципаль берәмектәр средстволары иҫәбенә өҫтәмә рәүештә 266 Бөйөк Ватан һуғышы ветераны торлаҡ менән тәьмин ителде, тип билдәләне.\nӘлбиттә, ветерандарға артабан да торлаҡ бүләсәктәр. Сиратта тағы 555 кеше тора. БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев төбәктең бурысын шулай билдәләне: "Был беҙ үтәргә тейешле бурыс".\nТеги: ветерандар, ҡоролмаларҙы паспортлаштырыу, фатир биреү


Өфөлә депутаттар һәм юристар РФ Гражданлыҡ кодексын камиллаштырыу варианттарын өйрәнә // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә депутаттар һәм юристар РФ Гражданлыҡ кодексын камиллаштырыу варианттарын өйрәнә\n15:11, 27 марта 2013 Сәйәсәт\nӨфөлә «Гражданлыҡ ҡануниәтен яңыртыу һәм ҡулланыу тәжрибәһе» фәнни-ғәмәли конференцияһы үтә. Форумда Дәүләт Думаһы, төбәктең Дәүләт Йыйылышы депутаттары, башҡарма власть органдары вәкилдәре, юристар ҡатнаша. Көн дауамында сарала ҡатнашыусылар РФ Гражданлыҡ кодексының ҡайһы бер статьяларын ҡулланыу тәжрибәһен, Рәсәй юрисдикцияһы проблемаларын, кодексҡа индерелгән өҫтәмәләрҙе һәм уны яңыртыу мәсьәләләрен тикшерергә планлаштыра.\n— Конференция темаһы бик мөһим, — тине Дәүләт Думаһы депутаты Рафаэль Мәрҙәншин. – РФ Гражданлыҡ кодексына төҙәтмәләр индерелә. Ысынбарлыҡта был йөкмәткеһе яғынан яңы документ буласаҡ. Шуға күрә бындай фекер алышыуҙар әлеге ваҡытта илдең төрлө төбәктәрендә үткәрелә. Улар Гражданлыҡ кодексына индерелгән төҙәтмәләрҙе, йәмәғәтселек фекерен иҫәпкә алып, аҙағынаса эшләп еткереү маҡсатында ойошторола.\nБР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев фекеренсә, Рәсәйҙә әлеге ваҡытта сәйәси хоҡуҡ системаһын реформалаштырыуҙың икенсе этабы бара.\n— Тупланған тәжрибә башҡа хоҡуҡи институттар булып сағылыш таба. Был йәһәттән РФ Гражданлыҡ кодексы нормалары алдынғы урын биләй, — тине Башҡортостан парламенты спикеры. – Гражданлыҡ ҡануниәте өлкәһендә ярайһы уҡ ҙур тәжрибә тупланыҡ, хәҙер үткән юлыбыҙҙы барлайбыҙ. Ғәмәлдә ҡулланылған өҫтөнлөклө йүнәлештәрҙең икенсе этабы бара. Гражданлыҡ-хоҡуҡи институттарҙы үҙгәртәбеҙ. Тәҡдимдәребеҙ хоҡуҡи нормалар булып сағылыш табыр, тип ышанам.


Даниил Квят Британияның «Автоспорт Авардс» журналының «2014 йылғы дебютанты» исеменә тәҡдим ителде\nЙәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, Башҡортостанда тыуып үҫкән спортсы Даниил Квят Британияның Autosport Awards журналының «2014 йылғы дебютанты» исеменә тәҡдим ителде.\nЙыл һайын тапшырыла торған премия автоспорт өлкәһендә иң абруйлыларҙан һанала. Награданы Британияның 1950 йылдан сығып килгән Autosport Awards журналы булдырған. Журналдың лауреаттары 1982 йылдан, ә йыл дебютанттары 2000 йылдан билдәләнеп килә. Тәүҙә абруйлы премияға Дженсон Баттон, 2006 һәм 2007 йылдарҙа Льюис Хэмилтон, ә 2008-ҙә Себастьян Феттель лайыҡ булған. Быйыл премияны тапшырыу тантанаһы 7 декабрҙә Лондонда үтә.


АстрономияБиологияВоспитательная работаГеографияДиректору, завучуДоп. образованиеДошкольное образованиеДругоеИЗО, МХКИностранные языкиИнформатикаИсторияКазахский язык и лит.Классному руководителюЛогопедияМатематикаМузыкаНачальные классыОБЖОбществознаниеРусский язык и литератураСоциальному педагогуТехнологияУкраинский языкФизикаФизкультураХимияШкольному психологуЯзыки народов РФ Инфоурок / Русский язык и литература / Конспекты / Конспект урока по башкирскому языку на тему "М.Карим "Сказка о Дед Морозе" (2 класс)\nӘ.Ә.Ялалова,Учалы ҡалаһы 3-сө лицей уҡытыусыһы Башҡорт теле (рус мәктәбе),2-се класс Тема. М.Кәрим. "Ҡыш бабай" әкиәте. Маҡсат.1)Әкиәттәр буйынса балаларҙың белемдәрен тәрәнәйтеү,әкиәттең йөкмәткеһен үҙләштереү аша уҡыусыларҙың һүҙлек байлығын арттырыу; 2)Уҡыусыларҙың телмәрен, ижади эшмәкәрлеген, донъяны танып белеү кимәлен үҫтереү; 3)Тәбиғәткә, тыуған яҡҡа һөйөү, матурлыҡты күрә белеү тойғоһо тәрбиәләү; Бер-береңде ихтирам итеү,изгелек эшләү теләген уятыу; Йыһазландырыу.Мультимедиа проекторы,дәрескә презентация,Ҡар бабай һүрәте,йомғаҡ. Дәрес барышы 1.Ойоштороу өлөшө. Сәләм биреп, сәләм алыу менән Сит менән дә туған булаһың, "Һаумыһығыҙ",тип тик башҡортса һаула, Һин бит бөйөк башҡорт балаһы! - Һаумыһығыҙ! Балалар,бөгөн беҙгә дәрескә ҡунаҡтар килгән, шулаймы? Һеҙ үҙегеҙ ҡунаҡҡа йөрөргә яратаһығыҙмы? Мин дә, балалар, ҡунаҡҡа йөрөргә ,ҡунаҡ саҡырырға яратам. 2.Ситуация тыуҙырыу. Бөгөн мин һеҙҙе әкиәткә ҡунаҡҡа саҡырам.Яңы әкиәт менән танышырбыҙ. Бәй, бәй...Был нимә ул? ( йомғаҡ) .Тик ниндәй йомғаҡ булырға мөмкин?(әкиәт йомғағы). Яҡшы. Әкиәт йомғағы беҙҙе серле әкиәт донъяһына ҡунаҡҡа алып барыр.Ул һеҙҙе һынау өсөн төрлө һорауҙар,эштәр ҙә әҙерләп килгән.Үҙе менән бүләктәр ҙә килтергән. Актив,тырыш булһағыҙ,буш ҡайтмаҫһығыҙ. Әйҙәгеҙ, әле балалар,әкиәт йомғағы беҙгә эш әҙерләп килтергән,ниндәй эш икән, бергәләп ҡарайыҡ,әле? 3.Маҡсатҡа сығыу. 1.Экранда бирелгән шиғырҙы тасуири уҡыу. Тәүҙә экранға ҡарап шиғырҙы уҡып сығайыҡ. Оса күктә,оса күктә Күбәләкме,ҡармы? Йәй ҙә үтте,көҙ ҙә үтте, Шундай ваҡыт бармы? Бар икән,бар икән, Яуғаны аҡ ҡар икән, Ҡар икән,ҡар икән, Шундай ваҡыт бар икән.(хор менән уҡыу). Шиғырҙа ҡайһы миҙгел һүрәтләнә? Ҡыш икәнен нисек белдегеҙ? (Уҡыусыларҙың белеменә таянып,ҡыш,уның билдәләре,матурлығы тураһында әңгәмә). а)Тәбиғәттә ниндәй үҙгәрештәр була? б) Ә хайуандар тормошонда ниндәй үҙгәрештәр була? в) Ҡоштар нисек ҡышты үткәрәләр? Беҙ уларға нисек итеп ярҙам итә алабыҙ?(тағараҡ күрһәтеү). г) Ҡышын ниндәй байрам була?(яңы йыл байрамы). д)Ошо байрамға беҙ өйҙәрҙә нимәләр ҡуябыҙ?(шыршы).Беҙ уны матур итеп биҙәкләйбеҙ,шуны иҫкә төшөрөп күҙҙәр өсөн күнегеү ҙә эшләйек) Слайд- е)Ә яңы йыл байрамының төп ҡунағы кем ул? ( Кыш бабай). Ҡыш бабай төрлө илдәрҙә, төрлө ҡиәфәттә була һәм уларҙы төрлөсә атайҙар икән. (экранға ҡарап алайыҡ әле). 4.Маҡсатты билдәләү. Яңы йыл байрамы ваҡытында беҙ ял итәбеҙ, ҡышҡы каникулдар башлана. Ә ҡышҡы каникулдар ваҡытында һеҙ ниндәй эштәр эшләйһегеҙ? Нимә менән булышаһығыҙ?( беҙ санала,конькила шыуабыҙ,ҡар бәрешеп уйнайбыҙ. Ә ҡарҙан кемде эшләйһегеҙ?(Ҡар бабай). Бөгөн беҙгә әкиәт йомғағы алып килгән әкиәт тә шул турала буласаҡ. 5.Ял итеү минуты. Ысынлап та ,саф һауала йөрөү,тәнгә сихәт,бәрәкәт килтерә. Хәрәкәттә-бәрәкәт, тиҙәр. (Әкиәт йомғағы беҙҙе күңелле ял минутына саҡыра. Әйҙәгеҙ ял итеп алайыҡ). 6.Яңы тема. Әкиәт йомғағы алып килгән әкиәтте беҙгә Мостай Кәрим яҙған. Балалар, кем ул Мостай Кәрим? Уның тураһында нимәләр беләһегеҙ? Бөгөн ниндәй көн ? дәфтәргә яҙыу Егерменсе декабрь. Йома.( әкиәттең исеме- Ҡыш бабай. Мостай Кәрим-халыҡ шағиры.(дәфтәрҙәргә яҙыу). (Халыҡ яҙыусыһы бөтәһенә лә бирелмәй, халыҡ уның әҫәрҙәрен,шиғырҙарын яратып уҡыған өсөн бирелә,уҡыусылар). 1.Автор тураһында белешмә.Мостай Кәрим 1919 йылдың 20 октябрендә Шишмә районы Келәш ауылында тыуған. Ул-күренекле башҡорт яҙыусыһы,шағиры,драматург. Өфөлә Башҡортостандың халыҡ шағиры, яҙыусы һәм драматург Мостай Кәримгә быйыл 10 октябрь көндө һәйкәл асылды. Мәскәү скульпторы Андрей Ковальчук эшләгән һәйкәл БР Профсоюздар йорто алдында ҡуйылған. 2.Һүҙлек эше.(Балалар,әйҙәгеҙ әле беҙгә таныш булмаған һүҙҙәр менән танышып үтәйек әле). шаян-шустрый илаҡ-плакса осратам -встречаю һирәк-редко кәүҙә-тело тыңғылыҡ бирмәне-не давал покоя һиҙгер-чуткий ҡартайҙым-состарился. Һүҙҙәр менән һүҙбәйләнештәр төҙөйөк.( китап менән эш). 3.Йөкмәткене ҡабул итеү. Ҡарағыҙ әле әкиәт йомғағының эштәре бар бит.Ниндәй эштәр икән?( Әкиәт өҫтөндә эш). Ә хәҙер инде,балалар, мин бер матур текст уҡыйым,һеҙ иғтибар менән тыңлағыҙ. Һеҙгә әкиәт оҡшанымы? 2)Уҡыу күнекмәләре: - сылбырлы уҡыу; -өҙөктө ,ролдәргә бүлеп уҡыу з)Текстын йөкмәткеһен үҙләштереү. 1) Балалар,әкиәт һеҙгә оҡшанымы? 2) Әкиәттең төп геройы кем?( Ҡар бабай). 3) Ҡар бабайҙы кемдәр эшләне? 4) Ҡар бабайҙы нисек эшләнеләр? (Эйе, бергәләп эшләгәндә эш килеп сыға, юҡҡа ғына әйтмәйҙәр бит, Күмәкләп эшләгән, яу ҡайтарған. 5) Ә был әкиәттәге Ҡар бабайға балалар оҡшаймы? 6) Һеҙҙең арала Уңған ҡыҙ бармы? (Уларҙың һәйбәтлеге нимәлә беленә? Ни өсөн һәйбәт тип әйтәгеҙ?). 7) Һеҙҙең арала Яҡшы малай бармы?(ни өсөн яҡшы малай тип әйтегеҙ?) 8)-Ә һеҙ үҙегеҙ бөгөн,йәки кисә ниндәй яҡшылыҡ эшләнегеҙ (Бәлки һеҙ таҡта һөрткәнегеҙер, гөлдәргә һыу һипкәнегеҙҙе, бәлки берәүҙең төшкән ручкаһын алып һалғанығыҙҙыр, быларҙың барыһы ла яҡшылыҡ бит инде). Бәлки, бөгөн кемегеҙҙер үҙе лә аңғармаҫтан насарлыҡ эшләгәндер? Сөнки, беҙҙең класта Яҡшы малайҙар, Уңған ҡыҙҙар уҡый. Улар тырышып уҡыйҙар. Беҙҙең арала Яман малай, Илаҡ ҡыҙ юҡ. Шулаймы. балалар? 7.Нығытыу күнегеүҙәре. 1.Төркөмдәрҙә эш. “Ижад ит”. Буталған һүҙҙәрҙе урынына ҡуйып,шиғырҙы тәртипкә килтерергә.Һәр төркөм үҙ аллы эшләй. Яуа,ҡар,тышта, Саф,ниндәй,һауа. Һөйрәп,саналар, Киттек,тауға,беҙ. Эштәрҙе тикшереп,һығымта яһау. Ә һеҙ уҡыусылар, әкиәттәге ҡар бабайҙы эшләргә теләйгеҙме? Әйҙәгеҙ,эшләп ҡарайыҡ. 2. Уйын-ярыш. Ҡар бабай яһау. Балаларға ҡағыҙ, төрлө фигуралар бирелә.Һәр бер бала бүленгән ваҡыт эсендә үҙенең Ҡар бабайын “әүәләп”күтәреп күрһәтә. Тәүҙә әкиәттә балалар ҡар бабайҙың кәүҙәһен йомарланылар. Аҡыллы баш ултыртылар. Күҙҙәр ҡуйҙылар. Ҡулдарын, аяҡтарын эшләнеләр. Ниндәй ҡар бабай килеп сыҡты?(БИК МАТУР...). 8)Рефлексия. Һеҙгә бөгөнгө дәрес оҡшаныма? Нимәләр оҡшаны? Ниндәй яңылыҡтар белдегеҙ? Нимәләргә өйрәндегеҙ? Улар һеҙгә киләсәктә кәрәк буласаҡмы?( Уҡыусылар дәрескә баһа ҡуя,үҙ эштәре менән ҡәнәғәт булыу-булмауын әйтә,яуаптарын дәлилләй. Баланың эшмәкәрлеге баһалана.) Тағыла нимәләр белергә теләр инегеҙ? Мин һеҙҙең яҡшы кеше булып үҫеүегеҙгә ышанам.Көндө - сағыу ҡояш, ағасты - япраҡ, кешене - яҡшы уйҙар, изге эштәр биҙәй. Донъяла мәүге ҡалыр эш- Ул да булһа яҡшылыҡ, Күккә лә осор-яҡшылыҡ, Һыуға ла батмаҫ - яҡшылыҡ, Телдән дә төшмәҫ - яҡшылыҡ. 9 .Йомғаҡлау. Оҙаҡламай беҙҙең иң яҡшы, һағынып көткән Яңы йыл байрамы була. Байрамдың төп ҡунағы кем ул?(ҡыш бабай). Йәгеҙ әле, Ҡыш бабай тураһында йыр йырлап алайыҡ. Һеҙҙең йырығыҙ әкиәт йомғағына бик оҡшаны...Шуның өсөн ул һеҙгә бәләкәй генә бүләктәр килтергән.( Ҡар бөртөктәрен). Сөнки ҡар бөртөктәрен беҙ ҡар бөртөктәренән эшләйбеҙ). Әкиәт йомғағы ары тәгәрәй, уға башҡа мәктәптәргә лә барып етергә кәрәк. 9)Өй эше. Әкиәтте тасуири уҡырға һәм һөйләргә. Краткое описание документа:\nӘ.Ә.Ялалова,Учалы ҡалаһы 3-сө лицей уҡытыусыһыБашҡорт теле (рус мәктәбе),2-се\nкласс Тема. М.Кәрим. "Ҡыш бабай"\nәкиәте.Маҡсат.1)Әкиәттәр буйынса балаларҙың\nбелемдәрен тәрәнәйтеү,әкиәттең йөкмәткеһен үҙләштереү аша уҡыусыларҙың һүҙлек\nбайлығын арттырыу; 2)Уҡыусыларҙың телмәрен, ижади эшмәкәрлеген, донъяны танып белеү кимәлен\nүҫтереү;3)Тәбиғәткә, тыуған яҡҡа һөйөү, матурлыҡты күрә белеү тойғоһо тәрбиәләү; Бер-береңде\nихтирам итеү,изгелек эшләү теләген уятыу;\nпроекторы,дәрескә презентация,Ҡар бабай һүрәте,йомғаҡ. Автор Ялалова Аниса Авалевна\n311166 Получить свидетельство о публикации\n17.01.2015 Просмотров: 1094 Комментариев: 0 Презентация по русскому языку на тему "Занимательная грамматика"(5 класс)\n17.01.2015 Просмотров: 1058 Комментариев: 0 Презентация по литературе. Эволюция образа\n17.01.2015 Просмотров: 412 Комментариев: 0 Презентация по русскому языку на тему "Международное значение русского языка"(6 класс)\n17.01.2015 Просмотров: 453 Комментариев: 0 Сказочные мотивы в русской лирике 5 класс\n17.01.2015 Просмотров: 457 Комментариев: 0 Внеклассное мероприятие по русскому языку в 5 классе\n17.01.2015 Просмотров: 285 Комментариев: 0 Презентация по русской литературе на тему "Гоголь в кино"(6 класс)\n17.01.2015 Просмотров: 302 Комментариев: 0 148193148192148185148167148165148164148149


Йырлағы килгән йыр\nКүкрәктәге ялҡын һүнмәҫ төҫлө,\nТамыр – тимер, ҡорос тойола.\nҺуғып торған йөрәк туҙмаҫ төҫлө,\nКиң теләктәр алға ҡуйыла.\nҺөйгө килә тормош матурлығын,\nЭштә ҡайнай һөйөү тойғоһо.\nАлда уйнай дәртле, тәмле уйҙар,\nТәмле уйҙарҙың да тәмлеһе.\nКүрге килә тормош баҫҡысының\nИң бейеген, матур, һуңғыһын,\nЙырлағы ла килә, тыңлағы ла\nЕребеҙ ҡулдан ысҡынғас,\nБик ныҡ борсолдо халыҡ,\nЙәмле Өйҙөрәк һыуынан\nТота алманыҡ балыҡ.\nБарлыҡ халыҡ берләшәйек,\nБөтһөн батша власы,\nМәңгелеккә юҡҡа сыҡһын\nЗалим йәлләт* ҡылысы!\nБерләшәйек бөтөн халыҡ,\nБергә булһын еребеҙ,\nБарыбыҙ бер ҡулдан булһаҡ,\nСәскә атыр илебеҙ.\nХалыҡ яҙыусыһы – мәртәбәле ҡунаҡ\nХалыҡ яҙыусыһы –\nБашҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Ноғман Мусинды Ҡырмыҫҡалы районының Иҫке Муса ауылы мәҙәниәт һарайында бик ҙурлап ҡаршыланылар. Китап һөйөүселәр менән осрашыу ошондағы китапханала үтте. Китапхана өсөн мәҙәниәт һарайының ҙур бүлмәһе бирелгән. Унда өр-яңы китап кәштәләре ҡуйылған, башҡа йыһаз да ҡупшы.\n– Беҙҙең китапханаға Миләүшәбеҙ йән өрҙө, – ти урындағы халыҡ һөнәре буйынса башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы, элек «Башҡортостан» гәзитендә корректор булып эшләгән Миләүшә Мөхәмәтйәрова хаҡында. Китапҡа һөйөү уятыу өсөн күп көс һала ул. Эйе, уның тырыш хеҙмәтенең һөҙөмтәһе күренеп тора.\nХалҡыбыҙҙың аҡыл хазинаһы\n“Ынйы бөртөктәре” башҡорт афоризмдары йыйынтығы – мәҙәниәтебеҙ тарихында тәүге тәжрибә\nКүптән түгел Зәйнәб Биишева исемендәге “Китап” нәшриәтендә “Ынйы бөртөктәре” тип исемләнгән үҙенсәлекле баҫма донъя күрҙе. Уға халыҡ йырҙарынан, эпостарҙан, ҡобайырҙарҙан, боронғо һәм хәҙерге башҡорт әҙиптәренең әҫәрҙәренән алынған тәрән мәғәнәле фекерҙәр тупланған. Был йыйынтыҡ билдәле башҡорт яҙыусыһы, Һәҙиә Дәүләтшина исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Факил Мырҙаҡаевтың оҙаҡ йылдар дауамындағы хеҙмәте емеше.\nФәһемле ҡиссалар яҙыусы\nМиләүшә Годбодь (ҡыҙ фамилияһы Ҡолмөхәмәтова) һылыуҙың 2015 йыл Өфөлә З. Биишева исемендәге «Китап» нәшриәтендә донъя күргән «Йылдар тыуҙырған юлдар» исемле тос йыйынтығын ҡәнәғәтләнеп уҡыным. Республикабыҙ ваҡытлы матбуғатында төрлө жанрҙағы сығыштары менән ярайһы уҡ билдәле булған әҙибәнең тәржемәи хәле менән яҙа-йоҙа ғына таныш инем: баш ҡалабыҙҙың төрлө мәктәптәрендә башҡорт теле уҡытыусыһы, гәзит-журнал редакцияларында (башҡорт һәм урыҫ телдәрендә) уңышлы эшләгән журналист һәм... көтмәгәндә Европаның үҙәгендә урыҫ телендә яҙыусы\nЙәш тарихсы Сәғит Ғәләүетдинов яңы асыш яһаны. Булыр-булмаҫ тарихсылар, фәлән-төгән премия лауреаттарынан алып, донъя кимәлендә танылған, Нобель премияһы алған тарихсыларға тиклем "ах" иттеләр. Ниндәйҙер маңҡа малай уларҙың танауына сиртһен әле.\nҒәләүетдинов билдәләүенсә, һалҡын һуғыш тип аталған һуғыш бер ҙә һалҡын һуғыш булмаған. Хәбәр һөйләүҙән, уҙа ҡалһа, трибунала йоҙроҡ төйөп, ботинка болғауҙан ары китмәгән, киреһенсә, был осорҙа ил алға киткән, көн һайын тиерлек завод-фабрикалар асылып торған. Халыҡтың йөҙөнән йылмайыу китмәгән.\nКүп нәмәләр һиндә, Хәсән Назар, тәбиғәттән...\nӘҙәбиәтебеҙ күгендә өс Назар балҡый. Шуларҙың береһе – Башҡортостандың халыҡ шағиры Хәсән Назар үҙенең етмеш биш йәшен туйланы.\nҠарап тороуға, «назар» тигән исем менән «балҡый» тигән ҡылым араһында бер ниндәй ҙә бәйләнеш һәм мәғәнәүи ярашлыҡ юҡ төҫлө. Сөнки ғилми хеҙмәттәрҙә лә, әҙәби тәнҡит мәҡәләләрендә лә, гәзит-журнал биттәрендә лә беҙҙең күҙгә ғәҙәттә «йондоҙ балҡый», «йондоҙ һымаҡ балҡый», «йондоҙ булып балҡый» кеүегерәк һүҙбәйләнештәр һәм һөйләмдәр салына.\nЛәкин был тәү ҡарамаҡҡа ғына шулай. Ғәрәптәрҙән килеп ингән «назар» тигән һүҙҙең мәғәнәһен асыҡлай башлаһаң, ҡыҙыҡ ҡына хәлгә тарыйһың.\n“Мин ышанам: Ер йөҙөн ҡапламаҫ туҙан, төтөн…”\n“Әгәр күрә алмайһың икән –\nтимәк, һине еңгәндәр”.\nАтайым иҫән сағында\nүткән һуғыш хаҡында:\n– “Тыуған ил,\nСталин өсөн!” – тип\nбарҙыҡ беҙ атакаға.


Асҡын районы Олойылға ауылында Шәжәрә байрамы үтте\n3 Июль 2018, 17:04\nХозур тәбиғәтле Олойылға ауылында күптән түгел Шәжәрә байрамы үтте. Унда өс нәҫелдең шәжәрәһе ҡуйылды. Тыуған ауылында ғүмер итеүсе Венера апай Ахунова Олойылғаның тарихын өйрәнгән.\nСвердловск өлкәһендә йәшәүсе Рузалия Бәләғетдинова улы Рагунат менән атаһы яҡлап — ун, ә әсәһе яҡлап ете быуынға тиклем шәжәрәһен өйрәнгән. Улар республикабыҙ архивтарына ла мөрәжәғәт итеп, бай материал туплаған.\nШулай уҡ Свердловск өлкәһендә йәшәүсе апалы-һеңлеле Илүсә Бағиманова менән Зәйтүнә Нафиҡова шәжәрәләрен биш быуынға тиклем барлаған.”Беҙ алты балалы ғаиләлә туғандар ҡәҙерен белеп үҫтек. Дүртебеҙ ауылыбыҙҙа төпләнеп, матур итеп донъя көтә. Шәжәрә байрамында яҡындар менән осрашабыҙ, мәрхүмдәрҙе лә иҫкә алабыҙ. Бик матур һәм кәрәк байрам”, — ти улар.


Башҡорт яҙыусыһы халыҡ-ара драматургтар конкурсында еңеүсе булды // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nБашҡорт яҙыусыһы халыҡ-ара драматургтар конкурсында еңеүсе булды\n16:25, 26 ноября 2015 Мәҙәниәт\nДраматург Халдун Танерҙың йөҙ йыллыҡ юбилейына арналған Халыҡ-ара пьесалар конкурсының һөҙөмтәләре билдәле булды. Беренсе урын танылған башҡорт яҙыусыһы Мәрйәм Бураҡаеваның «Шәүлә» пьесаһына бирелде.\n«Был минең шундай юғары кимәлдәге тәүге халыҡ-ара премиям. Быға бик шатмын. Еңеү яулаған әҫәр — минең икенсе пьесам. Беренсеһе — «Үҙем яҙған яҙмыш» лирик комедияһы Стәрлетамаҡ башҡорт драма театрының һорауы буйынса ижад ителде һәм ҙур уңыш менән барҙы, — тип һөйләне Мәрйәм Бураҡаева. — Ун йыл элек яҙылған «Шәүлә» пьесаһы ла республика театрҙарында ҡуйылыр, тип ышанам».\nКонкурсты ТӨРКСОЙ халыҡ-ара төрки мәҙәниәте ойошмаһы менән берлектә Евразия Яҙыусылар союзы ойошторҙо. Бәйге ике этапта уҙғарылды. Төбәк этабын Заманса драматургия һәм режиссура үҙәге (етәкселәре — Зиннур Сөләймәнов, Әлиә Яхина) үткәрҙе. Унда 20-гә яҡын пьеса ҡаралды, улар араһынан Мәрйәм Бураҡаева («Шәүлә» пьесаһы), Наил Ғәйетбаев («Любезники-любизар») һәм Мөнир Ҡунафиндың («Люксембургка барғанда») әҫәрҙәре еңеүсе булды. Финалда төрлө илдәрҙән һәм Рәсәй төбәктәренән 109 пьеса ҡатнашты. Объективлыҡ өсөн уларҙың барыһы ла бәйгегә псевдоним аҫтында ебәрелде.\nМәрйәм Бураҡаева — билдәле яҙыусы, йәмәғәт эшмәкәре, уҡытыусы. Яҙыусылар Союзы ағзаһы. «Һүнмәҫ нурҙар», «Шишмә», «Аҡ балыҡ», «Көҙгө ысыҡ», «Арғымаҡ» китаптары, башҡорт мәктәптәренең 1-10 класс уҡыусылары өсөн «Тормош һабаҡтары» дәреслеге авторы. Зәйнәб Биишева исемендәге премия лауреаты, Салауат Юлаев ордены кавалеры.


Бөйөк шағирҙы ҡабатлау бигүк килешеп етмәһә лә, уға эй әреп " мин башҡорт түгел, әммә башҡортостанлы мин" тип әйтке м килә.Хәйер, минең өсөн кешенең ниндәй милләттән булыуы бар ыбер. Күңеле яҡты, уйҙары изге кешенең ниндәй халыҡтан булыу ы ни бысағыма кәрәк\nБер береһен милли билдә буйынса ғына үлтерергә әҙер әҙ әмдәрҙе бер ҡасан да аңламаным һәм аңларға ла тырышманым. Ба шҡортостанда милли мәсьәлә бөтөнләй күтәрелмәҫ, тип уйлай т орғайным. Әммә шовинизм тауышы ара-тирә ишетелеп ҡала . Һәм иң борсоғаны халыҡ араһынан түгел, ә оппозицион матбуғат ба ҫмалары аша сыға был тауыш.\nӘлбиттә, көндәлек тормошта ике күрше ҡатын үҙ-ара ыҙғ ышып кемдең олатаһы кем булғанын "иҫкә төшөрөргә" мөмкин. Әм мә икенсе көндө был бәхәс нисек сыҡҡан шулай юғала. Ә инде сәйәси заказ буйынса, Конституцияға ҡаршы килеп , халыҡ ар аһында ығы-зығы сығарырға маташыуҙар хәүефләндерә, әлбиттә.\nТуғандаш ике милләтте - татар һәм башҡорттарҙы - тал аштырырға маташыуҙар инде бер аҙ ялҡыта төштө. Ниндәй генә а лымдар ҡулланмайҙар бит ҡайһы бер "журналистар" ! Йә башҡор т телен уҡытыу мәсьәләһен донья кимәленә сығаралар, йә "Баш ҡортостан татарҙарының проблемалары" тип исемләнгән шовинист ик мәҡәлә тәҡдим итәләр. Ә былтырғы халыҡ иҫәбен алыу кеүек мөһим сара йомғаҡтарын үҙҙәренә кәрәгенсә аңлатыуҙар һуң И ке республиканың социаль -иҡтисади хәлен сикһеҙ сағыштырыуҙа р Улар һәр ваҡыт Башҡортостандың дөйөм хәлен насар яҡтан ғы на күрһәтә бит.\nӘммә ут менән шаярыу, ә милли мәсьәләне икенсе төрлө а тап булмай, бер ҡасан да яҡшығы килтергәне юҡ әле.Чечен респ убликаһын ғына алып ҡарағыҙ...


Баш ҡалала тәүге тапҡыр Башҡортостандың йәш депутаттары форумы уҙа // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБаш ҡалала тәүге тапҡыр Башҡортостандың йәш депутаттары форумы уҙа\n9:30, 16 октября 2015 Сәйәсәт\n16 октябрҙә Өфөләге Конгресс-холда республикалағы йәш депутаттарҙың беренсе форумы үҙ эшен башлай. Форумдың маҡсаты — үҙ биләмәләрендәге инфраструктураны үҫтереү өсөн 35 йәшкә тиклемге депутаттарҙың көсөн бергә туплау. Яңы ойошторолған Башҡортостандың йәш депутаттары ассоциацияһы ошондай майҙансыҡ булыр тип күҙаллана.\nСарала 35 йәшкә тиклемге урындағы үҙидараның вәкиллекле органдарына, шулай уҡ ҡала советтарына һәм Башҡортостан Дәүләт Йыйылышына һайланған 700-ҙән ашыу депутаттың ҡатнашыуы көтөлә. Форумдың эше ике төп бүлектән торасаҡ. Тәүгеһе оҫталыҡ кластары һәм түңәрәк өҫтәлдәр форматында үтә. Унда махсус саҡырылған тренерҙар етәкселек итә. Ҡатнашыусылар ауылдың мөһим проблемаларын тикшерәсәк, тәжрибә уртаҡлашасаҡ, ауыл биләмәләрен үҫтереү буйынса тәҡдимдәр әҙерләйәсәк. Шулай уҡ «Башҡортостандың йәш депутаттары ассоциацияһы» төбәк йәмәғәт ойошмаһының ойоштороу конференцияһы була.\nСараның икенсе өлөшөндә республиканың беренсе кешеләре ҡатнашлығында дискуссия ойошторола. Фекер алышыу барышында ауыл ерен, урындағы үҙидараны социаль-иҡтисади үҫтереү һәм закон сығарыу башланғыстарын әҙерләү мәсьәләләре ҡараласаҡ.\nФорум иртәнге сәғәт 10-да башлана.\nТеги: йәш депутаттар ассоциацияһы


Ҡорбан ғәйете вәғәҙе | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > вәғәздәр > Ҡорбан ғәйете вәғәҙе\n« Шайтан беҙҙең дошманыбыҙ!\nҠорбан (йома вәғәҙе) »\nҠорбан ғәйете вәғәҙе\nӘссәләмү ғәләйкүм үә рахмәтуллаһи үә бәрәкәтүһү!\nМөхтәрәм дин ҡәрҙәштәребеҙ, барығыҙғала Аллаһының сәләме, рәхмәте һәм бәрәкәте булһа ине!\nБөгөн беҙ һеҙҙең менән ҙур байрам — Ҡорбан ғәйетен ҡаршы алабыҙ. Аллаһы Тәғәлә барлыҡ яҡшы ғәмәлдәребеҙҙе ҡабул итеп, ғибәҙәттәребеҙ өсөн сауаптарын арттырып, ике донъяла ла Үҙенең сикһеҙ мәрхәмәтен насип итһә ине! Ғәйетебеҙ мөбәрәк булһын, һәр йортҡа ла шатлыҡ, именлек һәм Аллаһы Тәғәләнең рәхмәтен алып килһен.\nОшо изге көндә Россияның әллә нисә тиҫтәсә миллион мосолмандары, дини хистәре тулы хәлдә, иртә таңдан мәсеткә Аллаһы Тәғәләгә ғибәҙәттә булыу һәм ғаиләләребеҙгә, туғандарыбыҙға, дуҫтарыбыҙға, мохтаждарға доға ҡылыу өсөн йыйылдылар.\nҠорбан байрамы — ер шарының бөтә ерҙәрендә ҙурлап билдәләп үтелә торған мосолман байрамы ул. Ҡорбан — Аллаһы беҙгә насип иткән ҙур ғибәҙәт, Раббыбыҙ биргән иҫәпһеҙ-хисапһыҙ ниғмәттәре өсөн рәхмәтебеҙҙе белдереп, бойһоноуыбыҙҙы күрһәтеү. Ҡәләме Шәрифтә:\n«Фәсалли ли-раббикә үәнхар».\n«Раббың ризалығы өсөн намаҙ уҡы һәм йәтимдәрҙе үә фәҡирҙәрҙе ашатыр өсөн ҡорбан сал!» — тип әйтелгән. «Кәүҫәр», 108:1-2\nҠорбан салыуҙың ысын мәғәнәһе ҡорбан килтерелгән хайуанда, уның итендә түгел, ә күндәмлек күрһәтеү, тәкүәлек һәм диндарлыҡта йәшерелгән. Ҡөръәни Кәримдә:\nلَن يَنَالَ اللَّهَ لُحُومُهَا وَلَا دِمَاؤُهَا وَلَكِن يَنَالُهُ التَّقْوَى مِنكُمْ َ\n«Ләй-йәнәәлә-ллааһа лүхүүмүһәә үә ләә ди-мәә’үһәә үә ләәкий-йәнәә-лүһү-ттәҡүәә миңкүм ».\n«Салған ҡорбандарығыҙҙың иттәре үә ҡандары Аллаһыға ирешмәҫ, ләкин һеҙҙән Аллаһыға тәҡүәлек үә изге ғәмәлдәр ирешер», — тип әйтелгән. «Хаж», 22:37\nҠорбан салыу — Аллаһы Тәғәләнең әмеренә буйһоноу һәм ғибәҙәт өсөн бар милкеңде ҡорбан итергә әҙер булыуының, Раббыбыҙҙың әмерҙәренә буйһоноуҙың сағылышы ул.\nҠорбан салыу мөмкинлеге булған кешеләргә уларҙың Аллаһы Тәғәлә алдында ла, мосолман өммәте алдында ла билдәле бер бурыстары барлығын иҫкә төшөрөп тора. Кеше ниндәйҙер мөмкинлектәргә эйә булһа, уларҙы үҙ байлығын артырыу өсөн генә түгел, ә изге маҡсаттарҙа ҡуланырға тейеш. Аллаһы Тәғәлә бай кешеләргә мохтаж һәм фәҡирҙәрҙе ҡайғыртырға, бар кешеләр менән яҡшы мөнәсәбәттә булыу өсөн тырышып йәшәргә бойора.\nҠәләме Шәрифтә ошолай тип әйтелә:\n«Үәғбүдү-ллааһа үә ләә түшрикүү биһи шәй'әү үә бил-үәәлидәйни ихсәәнәү-үә биҙил-ҡурбәә үәл-йәтәәмәә үәл-мәсәәкиини үәл- джәәри ҙил-ҡурбәә үәл-джәәрил-джүнүби үә-ссаахиби бил-джәмби үәбни-ссәбиили үә мәә мәләкәт әймәәнүкүм иннә-ллааһа ләә йүхиббү мәң кәәнә мухтәәләң фәхуураа».\n«Аллаһыға ғибәҙәт ҡылығыҙ, Уға бер затты ла тиңдәш итеп ҡуймағыҙ. Ә ата-әсәгеҙгә, яҡындарығыҙға, етемдәргә, фәҡирҙәргә, күрше торған яҡын туғаныңа, туғанлығы булмаған күршеңә, күршеләге дуҫыңа, юлсыға, уң ҡулығыҙ эйә булған кешегә (ҡолға) изгелек итегеҙ. Ысынлап та, Аллаһ тәкәббер, маҡтансыҡ кешене, әлбиттә һөймәй!». «Нисә / Ҡатындар», 4:36\nПәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд салләллаһу ғәләйһи үәссәлләм дә юҡҡа ғына: «Күршеһе ас булғанда туҡ булған (кеше) беҙҙән түгел», — тимәгән.\nПәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үәссәлләмдең был хәҙисенән, әгәр кемдең дә булһа мөмкинлеге бар икән, уға башҡаларға ярҙам күрһәтеү яуаплылығы йөкләтелгәне аңлашыла.\nҠорбан салыу кешеләр араһындағы айырмалыҡтарҙы бөтөрә, уларҙы берләштерә, туғанлыҡ-дуҫлыҡ ептәре нығыуға килтерә, сөнки байрам көндәрендә мосолмандар яҡындарына ғына түгел, ә бар кешегә лә яҡшы эштәре үә изге ғәмәлдәре менән ярҙам итергә тырыша, ҡорбан иттәрен тарата. Был көндө һәр мосолман өйөндә хөрмәт ҡунаҡсылыҡ, шатлыҡ, йомартлыҡ хөкөм һөрә. Тәбиғи ни, мосолман кешеһе Рамаҙан айында һәм Ҡорбан байрамы көндәрендә генә түгел, ә һәр ваҡытта ла ҡунаҡсыл һәм йомарт булырға тейеш. Быға дәлил булып, «Йомарт кеше Аллаһыға, Йәннәткә һәм әҙәм балаларына яҡын һәм Йәһәннәм утынан алыҫ», тигән хәҙис тора.\nШулай уҡ балаларыбыҙҙа башҡа көндәрҙән айырмалы булараҡ, бигерәк тә ғәйет байрамдарында ҡыуаныс, шатлыҡ һәм бәхет хистәре тыуһын өсөн, был көндәрҙә уларға бүләктәр биреү, уларҙы тәмле ризыҡтар менән һыйлау кәңәш ителә.\nҒәйет ваҡытында йомарт һәм тәрән аҡылға эйә кеше күптәргә шатлыҡ һәм ҡыуаныс килтерә ала, ә иң мөһиме — Раббыһының рәхмәтенә ирешеп, ҡайһы бер кешеләр ғүмере дауамында ла тоя алмаған йән тыныслығына ирешергә мөмкин.\nБер хәҙистә Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үәссәлләмдең түбәндәге һүҙҙәре килтерелә: «Һаран кешеләрҙән иң насары — ҡорбан салыуҙы башҡарырға тейеш була тороп та, был эште башҡармаусылар».\nҠорбан байрамында Аллаһының Илсеһе салләллаһу ғәләйһи үәссәлләм үҙе ике ҡорбан сала торған булған: береһен — үҙе, ә икенсеһен бар мосолман өммәте өсөн. Шуға күрә, етерлек байлыҡтары булған мосолмандар тағы ла күберәк сауаб алырға теләһәләр, шулай уҡ ике йәки унан күберәк ҡорбан сала ала.\nШул рәүешле, ҡорбан салыу мөьминдең үҙенең рухи таҙарыуына ғына түгел, ә күпмелер ваҡытҡа булһа ла, мохтаждарҙы ризыҡ менән дә тәьмин итә.\nҠорбан байрамының тарихы\nӘ хәҙер ҡыҫҡаса ғына Ҡорбан байрамының барлыҡҡа килеү тарихына туҡталып китәйек. Ул бөйөк пәйғәмбәр, Аллаһының дуҫы Ибраһим ғәләйһиссәләм һәм уның улы Исмәғил ғәләйһиссәләм менән бәйле.\nАллаһы Тәғәлә Ибраһим пәйғәмбәргә оло һынау әҙерләй. Уға үҙ улын ҡорбан килтерергә әмер бирелә. Ибраһим иң ҡәҙерле, көтөп алған һәм йөрәгенә яҡын булған кешеһен ҡорбан килтерергә кәрәклеген аңлай. Беләбеҙ, Аллаһы Тәғәлә Ибраһимға улын ул инде бик үк өлкән йәштә булғанда ғына бирә.\nИбраһим ғәләйһиссәләм иң хөрмәтле пәйғәмбәрҙәрҙең береһе, уның исеме менән Ҡөръән-Кәримдең ундүртенсе сүрәһе аталған, шулай уҡ уны йәһүдиҙәр һәм насаралар ҙа (христиандар) таный. Аллаһы Сүбханәһү үә Тәғәлә уның юғары дәрәжәгә эйә булыуын беҙгә түбәндәге аятта белгертә:\n«Үә мәй-йарғабү ғәм-милләти Ибрааһиимә иллә мәң сәфиһә нәфсәһү үә ләҡадистафәйнәәһү фиддүнйәә үә иннәһү филәә-хыирати ләминә-ссаалихиин».\n«Ибраһим ғәләйһиссәләм тотҡан ислам диненән бер кем дә баш тартмаҫ, ләкин үҙ-үҙенә ахмаҡлыҡ ҡылған йәһил кеше генә баш тартыр. Әлбиттә, Ибраһим ғәләйһиссәләмде Үҙебеҙ донъяла имамға һәм пәйғәмбәрлеккә һайланыҡ, ә Ахирәттә ул изгеләр менән йәннәттә булыр». «Әл-Бәҡара / Һыйыр», 2:130\nҠөръәни Кәримдә Ибраһим пәйғәмбәр ғәләйһиссәләм менән күп төрлө хикмәтле тарихтар һәм нәсихәттәр китерелә, әммә әлеге вәғәҙәбеҙҙә беҙ уларҙың бер нисәһенә генә туҡталырбыҙ.\nОло йәшкә етеп тә Ибраһим ғәләйһиссәләмдең балалары булмай. Шул ваҡытта ул Аллаһыға доға ҡыла:\n«Рабби һәб лии минә-ссаалихиин».\n«Раббым, миңә бер генә изге ир бала бирсе, миңә ярҙамсы булһын!», «Саффат / Сафта тороусылар», 37:100\nПәйғәмбәрҙең доғаһын ҡабул итеп, Аллаһы Тәғәлә уны ир бала менән бүләкләй, уны Исмәғил тип атайҙар.\nЙылдар уҙа һәм Исмәғил үҙенең атаһына терәк һәм таяныс булырлыҡ йәшкә етә. Шул ваҡытта Аллаһы Тәғәлә Ибраһим ғәләйһиссәләмде оло һынауға тарта.\nУға Аллаһының әмере менән үҙ улын ҡорбан итергә бойорола. Был хаҡта түбәндәге аятта хәбәр ителә:\nفَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قَالَ يَا بُنَيَّ إِنِّي أَرَى فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ فَانظُرْ مَاذَا تَرَى قَالَ يَا أَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُ سَتَجِدُنِي إِن شَاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّابِرِينَ\n«Фәләммәә бәләға мәғәһү-ссәғйә ҡаалә йәә бүнәййә иннии әраа фил-мәнәәми әннии әҙбәхүкә фәңҙур мәәҙәә тәраа ҡаалә йәә әбәтифғәл мәә түьмәру сәтәджидүнии ин шәә'ә-ллааһу минә-ссаабириин».\n«Ул ете бала йәшенә етеп, ҡул араһына ингәс, Ибраһим әйтте: «Улым, мин төшөмдә Аллаһы тарафынан һине ҡорбан итеп салырға бойороламын. Шул хаҡта ни уйлайһың?» — тине Улы Исмәғил әйтте: «Атай, ҡушҡанды эшлә. Мине, иншалла, сабыр итеүселәрҙән табырһың», — тине. «Саффат / Сафта тороусылар», 37:102\nШул рәүешле, Ибраһим иң ҡиммәтле, күптән көтөлгән һәм уға иң яҡын булған улын ҡорбан итергә кәрәклекте аңлай, сөнки Аллаһы Тәғәлә Ибраһим ғәләйһиссәләмгә балаһын уның изге ефете оло йәштә булғанда бүләк итә. Әммә барлыҡ ауырлыҡтарға ла ҡарамайынса, Ибраһим ғәләйһиссәләм Аллаһы Тәғәләгә ышанып, Уның талаптарын үтәргә була.\nИбраһим ғәләйһиссәләм улы менән йыраҡ юлға сыға. Бер нисә мәртәбә кеше рәүешенә кереп улар ҡаршыһына Иблис осрай. Кешелектең дошманы уға мөрәжәғәтте үтәмәҫкә һәм Ҡорбан килтермәҫкә һорай. Аллаһының әмеренән баш тартырға ҡотортоп йөрөгән шайтанды күргәс, ул уға таштар ата. Шул ваҡыттан башлап, хаж ҡылған ваҡытта хажиҙар «Джәмарат» ерендә таш ырғыта.\nӘммә барлыҡ тереклеккә, мал-мөлкәткә Хужа булған доньяларҙың Раббыһы, беркемдең дә, бигерәк тә кешеләрҙең ҡорбанына мохтаж түгел. Аллаһының ҡушҡанын үтәгән Ибраһим ғәләйһиссәләм, улы Исмәғил өҫтөнә бысаҡ килтергәндән һуң тауыш ишетә:\n«Ҡад саддәктә-рруьйәә иннәә кәҙәәликә нәджзил-мүхсиниин».\n«Һин төшөңдә күргәнде раҫланың!» — тинек. «Изгелек эшләгән кешеләрҙе Беҙ шулай бүләкләйбеҙ!». «Саффат / Сафта Тороусылар», 37:105\nШулай итеп, улының ҡорбаны мал менән алышына. Был хаҡта «Саффат» сүрәһенең 107-се аятында былай әйтелә:\n«Үә фәдәйнәәһү биҙибхин ғәҙыиим».\n«Уның фидийәһен Беҙ оло ҡорбан менән ҡайтарҙыҡ». «Саффат / Сафта тороусылар», 37:107\nАллаһы был Ҡорбанды бөйөк тип атай. Быға бер нисә сәбәп бар. Беренсенән, Ул бөйөк пәйғәмбәрҙең бөйөк улына (йолом) түләү ине. Икенсенән, Ҡорбан салыу быуындың бөйөк йолаларының береһенә әйләнә. Өсөнсөнән, был йола һаҡланып ҡалды һәм Ҡиәмәт көнөнә тиклем дауам итәсәк.\nБыл ғәмәлдәрҙән һуң, Ибраһим ғәләйһиссәләмдең игелекле рәүештә икенсе улы — Исхаҡ ғәләйһиссәләм тыуа. Ул да бөйөк пәйғәмбәр була.\nИбраһим ғәләйһиссәләм Аллаһы Тәғәләнең ныҡлыҡты һәм тоғролоҡто тикшерергә ҡушҡан барлыҡ ауыр һынауҙарҙы ла намыҫ менән башҡарып сыҡты. Аллаһы Тәғәлә алдында бөйөк баҫалҡылыҡ һәм Аллаһыға бөйөк тоғролоҡ күрһәтеп, ул Уның ысын дуҫына әйләнде.\nИбраһим ғәләйһиссәләмдең тарихы беҙгә Аллаһы Тәғәлә юлында үҙебеҙҙең милкебеҙҙе, ваҡытыбыҙҙы, көсөбөҙҙе ҡорбан итергә өйрәтә. Был динде ныҡлап тотоусы кешегә ҙур үрнәк. Мин һәр мосолманға йоҡлар алдынан «Мин бөгөн Аллаһы ризалығы ни өсөн эшләнем?» тигән һорауҙы биреүен теләр инем.\nМөхтәрәм йәмәғәт! Ҡорбан һәм Ураҙа ғәйете намаҙҙарына бик күп дин ҡәрҙәштәребеҙ килә, гәрсә (шулай) динебеҙҙә уларҙың хөкөмө вәжиб, ә көндәлек намаҙҙарыбыҙҙыҡы — фарыз дәрәжәһендә булып тора. Әбү Хәнифә хәҙрәттәре әйткән: «Фарыз менән вәжиб араһы, ер менән күк кеүек». Икенсе төрлө әйткәндә, көндәлек биш тапҡыр уҡыла торған фарыз намаҙы Аллаһы ҡаршыһында байрам ғәйет намаҙҙарынан күпкә ҡәҙерлерәк. Шуға күрә, йәмәғәт, һеҙҙе Аллаһы йортона ғибәҙәт ҡылырға һәр намаҙга саҡырам, ә мөмкинлегеҙ булмаһа, йома көндө байрам намаҙына килегеҙ! Тормошобыҙ ҡайнап тора, бик күп ваҡиғаларҙың шаһиты булабыҙ, әллә ҡайҙа ашығабыҙ, ҡабаланабыҙ. Ошо ҡыҫҡа ғына ғүмер эсендә иң мөһим булған ғибәҙәтте — намаҙҙы онотмайыҡ! Ул Ҡиәммәт көндө беҙҙән иң башта һораласаҡ! Хәҙистәрҙең береһендә Мөхәммәд салләллаһу ғәләйһи үәссәлләмдең һүҙҙәре килтерелгән: «Ысынлап та, Ҡиәмәт көнөндә беренсе булып биш ваҡыт намаҙ һораласаҡ. Ул тәртиптә булһа, башҡа ғәмәлдәрең дә тәртиптә буласаҡ».\nҠорбан байрамына тағы бер ҡабат әйләнеп килгәндә, был көндө кемгә ҡорбан салыу вәжиб (тейешле) булыуын ҡарап үтәйек.\n2. Үҙ аҡылында,\n3. Балиғлыҡ йәшендә,\n4. Ирекле булырға тейеш;\n5. Сәфәрҙә булмауы,\n6. Нисаб күләмендә мал-мөлкәте булыуы шарт. Нисаб йыл дауамында эйә булмаҫҡа ла мөмкин.\nНисек һәм ҡасан ҡорбан салырға була?\nҠорбан фәҡәт Ҡорбан байрамының тәүге өс көнөндә генә салына. Иң яҡшыһы — беренсе көндө. Байрам намаҙҙары үткәреләсәк ҡалаларҙа һәм башҡа торлаҡ пункттарҙа ҡорбан ғәйете намаҙы уҡылғандан һуң уҡ, ә байрам намаҙы уҡылмаған ауылдарҙа таң еткәндән һуң салына башлай. Ышаныслы хәҙистә әйтелә: «Бөгөн беҙҙең иң беренсе эшебеҙ — байрам намаҙы уҡыу, ә һуңынан — ҡорбан салыу. Кем шулай эшләй, сөннәтебеҙҙе үтәй. Әгәр ҙә кемдер ҡорбанды намаҙҙан иртәрәк салһа, уның ите ғаиләһенә яҙған (ирешкән) ябай иттән китәсәк».\nҠорбанды кис һәм төндә салыу — мәкруһ, сөнки ҡараңғы ваҡытта кеше хата ебәрә ала, әгәр был ер яҡшы яҡтыртылған булһа, мәкруһ һаналмай.\nӨсөнсө көндөң ахшам намаҙынан һуң ҡорбан салыу дөрөҫ булмай.\nҠорбанлыҡ хайуанын, ғазап ҡылмайса, һул яғына ятҡырырға һәм башын ҡиблаға бороп ҡуйырға; үткер бысаҡ ҡулланырға тейешле. Салаһы кеше «Бисмилләһи, Аллаһу Әкбәр», — тип мал-тыуар сала һәм доға ҡыла.\nХайуандың йәне тәненән киткәнсе, башын өҙөү һәм тиреһен һыҙырыу дөрөҫ булмаҫ. Салған ваҡытта «Бисмилләһ» тип кенә әйтеү етмәй, «Бисмилләһи, Аллаһу Әкбәр», тип тулы әйтеү тейешле. Әгәр салыусы белә тороп шулай әйтмәһә, әлеге ит тыйылған булып һанала. Әгәр онотоп әйтмәгән булһа, был осраҡта Аллаһы ғәфү итер.\nХәҙер беҙҙең эргәлә байрам намаҙында төрлө ҡала, илдәр, хатта төрлө ҡитғаларҙан килгән мосолмандар ҡатнаша. Тышҡы айырымлыҡтарыбыҙ, тел, тән төҫө төрлө булһа ла, беҙ бер-беребеҙҙе ихластан сәләмләйбеҙ һәм бер Аллаһыға итәғәт итеп ғибәҙәт ҡылабыҙ. Ислам беҙҙең йөрәктәрҙе берләштерҙе һәм барлыҡ мосолмандарҙы бер-береһенә ҡарата дин ҡәрҙәш итте.\nАллаһы Тәғәлә был көндә беҙгә рухи шатлыҡ һәм Уның шәфҡәтлелеген күрергә, ысын күңелдән намаҙ уҡырға рөхсәт бирһә ине. Аллаһы Тәғәләнән беҙҙең ҡорбандарыбыҙҙы ҡабул итеүен, үҫеп килеүсе йәш быуындың ғилемле, әҙәпле, намыҫлы, талантлы, Республикабыҙ һәм Россияның барлыҡ халыҡтарына файҙа килтерә торған булыуын һорайыҡ.\nАллаһы Тәғәләнең рәхмәтенә ирешеүҙе, бәхет һәм һаулыҡ, ә беҙҙең илебеҙгә тыныслыҡ, именлек һәм сәскә атыуҙы теләп доға ҡылам. Байрам менән һеҙҙе, мосолман дин ҡәрҙәштәрем.\nБашҡортсаға тәржемә, Камил хәҙрәт Сәмиғуллин, Татарстан Республикаһы мөфтийе\nҠорбан салыу тәртибе: https://nazir1965.com/din/%D2%A1orban-salyu-t%D3%99rtibe.html\nҠорбан ғәйетенең беренсе хөтбәһе: https://nazir1965.com/v%D3%99%D2%93%D3%99zd%D3%99r/%D2%A1orban-%D2%93%D3%99jetene%D2%A3-x%D3%A9tb%D3%99%D2%BBe.html\nҠорбан ғәйете байрамы мөнәсәбәте менән вәғәз-нәсихәт: https://nazir1965.com/v%D3%99%D2%93%D3%99zd%D3%99r/%D2%A1orban-%D2%93%D3%99jete-bajramy.html\nҠорбан ғәйете менән ҡотлау һәм ғәйет вәғәзе: https://nazir1965.com/v%D3%99%D2%93%D3%99zd%D3%99r/%D2%A1orban-%D2%93%D3%99jete-bajramy.html\nБайрам (ғәйет) намаҙҙары: https://nazir1965.com/din/bajram-%D2%93%D3%99jet-nama%D2%99%D2%99ary.html\nИбраһим пәйғәмбәр һәм улы Исмәғил: https://nazir1965.com/din/ibra%D2%BBim-p%D3%99j%D2%93%D3%99mb%D3%99r-%D2%BB%D3%99m-uly-ism%D3%99%D2%93il.html\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 08.08.2019 в 00:33, и размещена в категории вәғәздәр. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Archives for Ноябрь 2017 | Йәншишмә - Page 2\nНаписал в 24 ноября 2017, 15:15\nДонъялағы иң яҡын кешемде юғалтыуыма быйыл өс йыл була. Яман сир уны яҡты донъяларҙан алып китте. Миңә яҙмыш һынауҙарын шулай иртә татырға яҙғандыр, күрәһең… Әсәйем ҡосағында илгәҙәк, алсаҡ бала була торғайным. Ул саҡта күп нәмәне аңлап та етмәгәнмен кеүек. Әсәйемде ныҡ һағынам, юҡһынам. Татлы төштәремә инеп, минең менән һөйләшә, уның менән серҙәремде бүлешәм.\nНаписал в 24 ноября 2017, 15:13\nӘсәйемдең исеме – Фәнисә, ул мәктәптә балалар уҡыта, эш стажы – 34 йыл. Һәйбәт уҡытыусы, тиҙәр уның тураһында. Уҡыған сағында өлгөлө пионер булған. Мәктәпте тамамлағас, Сибай педагогия училищеһын бөтөрөп, Покровка ауылына юллана. Ете йыл уҡытҡас, Воздвиженкаға эшкә барған һәм беҙҙең атайҙы осратҡан. 1991 йылда улар гөрләтеп туй үткәргән. Беҙ ғаиләлә дүрт бала. Ағайҙарым Рәғип, Йомабай, …\nContinue reading ‘Ҡәҙерле кешебеҙ’ »\nНаписал в 24 ноября 2017, 15:10\nӘйтегеҙ әле, иң матур, иң яғымлы, йөрәккә наҙлы һүҙ ниндәй? Әлбиттә, әсәй! Ул – Ер йөҙөндә иң хәстәрлекле кешеләрҙең береһе. Минең әсәйемдең дә исеме есеменә тап килеп тора. «Сәлимә» матур, яғымлы, тырыш кеше тигәнде аңлата. Әсәйемдең һәр ваҡыт хәстәрлекле булыуы ла, яғымлылығы ла, гел матур булып ҡалыуы ла һоҡландыра. Ул Баймаҡ ҡалаһының 1-се мәктәбендә башланғыс …\nContinue reading ‘Ҡояш кеүек берәү генә’ »\nДәрестә «Исем» темаһын өйрәнгәндә уҡытыусының: «Ауыл, йылға,тау исемдәре – яңғыҙлыҡ исемдәр һәм улар ҙур хәреф менән яҙыла», – тигән һүҙҙәре ни өсөндөр күңелемә инеп ултырҙы. Өләсәйем күҙ алдына килеп баҫты. Ул да яңғыҙы йәшәй һәм беҙ уға ярҙам итәбеҙ, үҙе әйтмешләй, тормошон еңеләйтәбеҙ. Ҡәҙерлебеҙ һәр килеүебеҙҙе шатланып көтөп ала, берәй эшен башҡарһаҡ: «Ҡалай өйөм матурайып, …\nContinue reading ‘Ер яҙмышы – беҙҙең ҡулда’ »\nБишенсе мәсьәлә Аҡтар башлай ҙа өс йөрөштән мат ҡуя. Позицияны ҡабатлайбыҙ. Аҡтар – Крһ4, Фе5, Кf3, Кg5 (4 фигура), ҡаралар – Крһ6, Ла8, Сb1, ппg4, g6, g7 (6 фигура). Мәсьәләнең авторы – Американың билдәле шахмат композиторы Самуэль Лойд. Композиция тәүге тапҡыр 1855 йылда баҫылып сыға. Сиселеш көслө аҡ фигураның юҡ ителеүе менән башлана. Ике вариантты …\nContinue reading ‘Икенсе тур’ »\nАбҙанда шахмат яраталар\nНаписал в 24 ноября 2017, 15:07\nБылтырғы уҡыу йылында Иҫәнғолдан, Таҙлар ауылынан «Серле шаҡмаҡтар» конкурсында әүҙем ҡатнашҡайнылар. Еңеүселәр бүләктәребеҙҙе алып ҡыуанғайны. Ә быйыл Абҙан мәктәбе бәйгегә ихлас ҡушылды.\nГөлмирә Нарынбаева II синыфта уҡый. Ике генә йәшендә «Шоңҡар» журналы үткәргән «Минең Рәми» I интернет-конкурсында сығыш яһап, еңеү яулағайны. Ул бәләкәй сағынан шиғырҙар ятланы, әкиәттәр һөйләне, йырларға өйрәнде, хатта таҡмаҡтар ҙа сығара башланы.Ата-әсәһе – сәнғәткә ғашиҡ кешеләр, ғаиләләре ауылда өлгөлөләрҙән һанала. 87 йәшлек өләсәһе лә ейәнсәре менән күп шөғөлләнде. Ҡыҙҙа әҙәбиәткә, сәнғәткә ҡыҙыҡһыныу уяттылар инде. …\nContinue reading ‘Ике йәшенән үк еңеүсе булған’ »\nНаписал в 24 ноября 2017, 15:02\n«Ете тажлы сәскә» балалар баҡсаһында тәрбиәләнеүселәр ойошторған Покров байрамы ошондай һынамыштар менән башланып китте. Тамашасылар күп йыйылды. Ҡунаҡтар, ата-әсәләр килде. Зал гөл-сәскәләр менән матур итеп биҙәлгәйне. Һәр кемдең йөҙөнән байрам кәйефе һиҙелде. Кескәйҙәр ниндәй генә милләт кешеһе булып кейенмәгән! Башҡорт, урыҫ, украин, сыуаш халыҡтарын сағылдырған кейемдәрҙәге балаларҙың үҙ-ара мөнәсәбәте ғорурлыҡ хистәре уятты.\nНаписал в 24 ноября 2017, 15:00\nКартаға ҡараһаҡ, беҙҙең Башҡортостан бәләкәй генә. Ә бит Ватаным шул тиклем мөһабәт! Башҡортостандың күкһел бейек тауҙары, бәрәкәтле баҫыуҙары, көмөш һыулы шишмәләре, зәңгәр күлдәре хайран ҡалырлыҡ. Тыуған яғымдың хуш еҫле сәскәләре, хатта әреме лә бал һымаҡ. Ә һайрар ҡоштарын тыңлаһаң, күңелгә рәхәт, йәнгә сихәт. Башҡортостан! Мин ошо изге ерҙә тыуып үҫеүем менән бәхетлемен. Дан йырлайым, һиңә, …\nContinue reading ‘Минең илкәйем’ »


АҠШ: Электр көнө.\nАлейников Александр Иванович (1927—13.03.2002), хеҙмәт алдынғыһы, 1945 йылғы совет-япон һуғышында ҡатнашыусы. 1953 йылдан Хәйбулла районы Һамар МТС-ы, 1957 йылдан — «Аҡъяр» совхозы һәм Һамар автотранспорт предприятиеһы, 1970—1987 йылдарҙа — Хәйбулла урман хужалығы водителе. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1957). Сығышы менән Һамар ауылынан.\nҒәйетбаев Мәүлитбай Шиһап улы (1932—13.05.1998), ауыл хужалығы хеҙмәткәре. 1952—1991 йылдарҙа Баймаҡ районы «Баймаҡ» совхозы механизаторы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған механизаторы (1974). «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры. Сығышы менән ошо райондың Буранбай ауылынан.\nИсхаҡов Йәүҙәт Әбдрәхим улы (1932—19.03.2017), хеҙмәт алдынғыһы. 1955—1997 йылдарҙа Салауат нефть химияһы комбинаты һәм «Салауатнефтеоргсинтез» берекмәһе слесары. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1980), 3-сө дәрәжә Хеҙмәт Даны (1975) ордендары кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ишембай районы Ҡыҙыл Йондоҙ ауылынан.\nИҫәнбаев Рәшит Сафи улы (1947), шахтёр, спортсы. 1973 йылдан Ҡаҙағстандың «Экибастузуголь» производство берекмәһенең тау мастеры, 1987 йылдан — участка начальнигы; 1999—2002 йылдарҙа Хәйбулла юл төҙәтеү-юл һалыу идаралығының юл мастеры, хәүефһеҙлек техникаһы буйынса инженер. 1-се (1998), икенсе (1994) һәм өсөнсө (1983) дәрәжә Шахтёр даны билдәһе эйәһе; Самбо буйынса СССР-ҙың спорт мастеры (1973). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Хәйбулла районы Быҙаулыҡ ауылынан.\nМукимова Асия Абдулла ҡыҙы (1947), хеҙмәт ветераны. 1972—2013 йылдарҙа Салауат башҡорт дәүләт драма театрының костюмеры, сәхнә костюмдары цехы мөдире. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1999). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ғафури районы Красноусол ауылынан.\nСирусина Ынйыбикә Шаһибал ҡыҙы (1952), педагог. 1972 йылдан Баймаҡ районы мәктәптәре, 1981—2009 йылдарҙа Баймаҡ ҡалаһының 2-се урта мәктәбе уҡытыусыһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы (2009) һәм мәғариф отличнигы (2000). Сығышы менән ошо райондың Темәс ауылынан.\nАбыҙгилдин Айрат Юнир улы (1962—22.10.2016), инженер‑технолог. Техник фәндәр докторы (1998). Сығышы менән Ишембай ҡалаһынан.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=15_июнь&oldid=1142346 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 19:34 14 июнь 2022 үҙгәртелгән.


Баш ҡалала «Йылы өмөт елдәре» хәйриә концерты үтте // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБаш ҡалала «Йылы өмөт елдәре» хәйриә концерты үтте\n16:36, 22 мая 2012 Йәмғиәт\nӨфөнөң ҡарттар һәм инвалидтар өсөн йорт-интернатында «Байтул мал» фонды менән ойошторолған «Йылы өмөт елдәре» хәйриә концерты үтте. Сара Башҡортостандың социаль приюттарында һәм бала йорттарында тәрбиәләнеүселәрҙе берләштереү, ололарға ҡарата ихтарам тәрбиәләү, балаларҙа яуаплылыҡ тойғоһон формалаштырыу маҡсатында ойошторолдо.\nТамашасылар алдында буласаҡ артистар – З.Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһын тамамлаусылар һәм студенттар, бала йорттарында тәрбиәләнеүселәр сығыш яһаны. Фирүзә Вәлиуллина башҡорт көйҙәрен скрипкала уйнап ишеттерҙе, Рәдиф Бохарбаев ҡурайҙа уйнаны. 1-се һәм 9-сы бала йорттарында тәрбиәләнеүселәр йырҙар һәм бейеүҙәр менән сығыш яһаны.\n«Байтул мал» фонды директоры ярҙамсыһы Ралина Төхвәтуллина тамашасыларға йылы ҡабул иткәндәре өсөн рәхмәтен белдерҙе.\nОсрашыу бергәләп сәй эсеү менән тамамланды.\n«Байтул мал» фонды бала йорттарында һәм социаль приюттарҙа тәрбиәләнеүселәр менән әүҙем эш алып бара. 2012 йыл башынан 370 бала өсөн мини-футбол буйынса ике чемпионат ойошторолдо. Шулай уҡ балалар Өфө музейҙарына, кинотеатрҙарға, спорт ярыштарына йөрөй. «Минең һөнәрем» проекты сиктәрендә ҡала предприятиелары буйлап улар өсөн экскурсиялар үткәрелде.\nТеги: хәйриә,концерттар,етем балалар,ололар