Өфөлә саңғыла йүгереү буйынса ГТО нормаларын тапшырырға теләүселәрҙе «Биатлон» комплексында көтәләр // Спорт | новости башинформ.рф\n11:50, 15 декабря 2017 Спорт\nӨФӨ, 2017 йыл, 15 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.\nСараны уҙғарыу урыны һәм ваҡыты: иртәнге сәғәт 12-нән көндөҙгө 3-кә саҡлы «Биатлон» спорт-сәләмәтләндереү комплексында (Комаров урамы, 1). Ҡатнашыусыларҙы иртәнге 12-нән 3-сө яртыға тиклем теркәйҙәр.\nҮҙең менән участка терапевт табибынан медицина белешмәһе йәки һәр ҡатнашыусыға медицина хеҙмәткәре рөхсәт биргән коллектив заявка, паспорт йәки тыуыу тураһында таныҡлыҡ (14 йәшкәсә), уникаль идентификация номеры булырға тейеш.\n«Биатлон» спорт-сәләмәтләндереү комплексында саңғы кәрәк-яраҡтарын алып торорға мөмкин. Ул 150 һум тора. Бының өсөн паспорт кәрәк.\nШулай уҡ Максим Чудов клубының квалификациялы тренерҙары менән йүгереү һәм саңғыла йүгереү буйынса нормативтар үтәүгә әҙерләнеү мөмкинлеге бар. Тулыраҡ мәғлүмәт сайтта.\nБелешмәләр өсөн телефон: 275-275-3.


5 июль — Башҡорт Википедияһы\n5 июль — григориан стиле буйынса йылдың 186-сы (кәбисә йылында 187-се) көнө. Йыл аҙағына тиклем 179 көн ҡала.\n5 июль Викимилектә\nАлжир: Бойондороҡһоҙлоҡ көнө.\nӘрмәнстан: Конституция көнө.\nАргентина: Балалар көнө.\nВенесуэла: Бойондороҡһоҙлоҡ көнө.\nРәсәй: Оборона министрлығының хәрби вәкиллектәре көнө.\n1924: Парижда VIII Олимпия уйындары асыла.\n1933: СССР-ҙың Хеҙмәт һәм Оборона советы Өфө—Ишембай тимер юлын төҙөү тураһында ҡарар ҡабул итә.\n1989: Рәсәй Федерацияһы Федераль таможня хеҙмәтенең Башҡортостан таможняһы ойошторола.\nСөләймәнов Фуат Мырҙағәли улы (1965), ғалим-тарихсы, тыуған яҡты өйрәнеүсе. 1996 йылдан хәҙерге Башҡорт дәүләт университетының Сибай институты уҡытыусыһы. Тарих фәндәре кандидаты (1998), доцент (2002).\nДенисов Дмитрий Витальевич (1970), СССР һәм Рәсәй спортсыһы. 1992–1995 йылдарҙа шайбалы хоккей буйынса Рәсәй йыйылма командаһы ағзаһы, 1987–1995 һәм 1998–1999 йылдарҙа «Салауат Юлаев» хоккей командаһы уйынсыһы, һөжүмсе. 1994 йылғы Олимпия уйындарында ҡатнашыусы. Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорт мастеры (1993). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре һәм күренекле спортсыһы (1994. Халыҡ-ара хоккей федерацияһы кубогын яулаусы (1994), Милләт-ара хоккей лигаһы (1995) һәм Рәсәй (2001) чемпионаттарының бронза призёры. «Известия» гәзите призына халыҡ-ара турнир еңеүсеһе (1992–1993). Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nФәнил Бүләков (1980), уҡытыусы, журналист, шағир һәм йәмәғәтсе. Учалы районы Иманғол урта мәктәбе уҡытыусыһы. Район башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитет рәйесе. 2014 йылдан Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзаһы. «Илһам шишмәләре» конкурсында гран при яулаусы (Бәләбәй, 2009), «Йәшлек» гәзитенең Рәйес Түләк исемендәге конкурсы еңеүсеһе (2009), «Йөрәк һүҙе» телевизион конкурсында 2-се урын яулаусы (2018), Силәбе өлкәһе Сосновка районының Ғәлимов Сәләм исемендәге премияһы лауреаты (2016).\nПономарёв Сергей Дмитриевич (1906—15.03.1991), Бөйөк Ватан һуғышы яугиры, гвардия еңел артиллерия бригадаһының полк командиры, лейтенант. Советтар Союзы Геройы (1945). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Асҡын районы Төй ауылынан.\nСубаев Фәтих Йосоп улы (1911—26.09.1978), хеҙмәт алдынғыһы, йәмәғәтсе. Совет‑фин (1939—1940), Бөйөк Ватан һәм 1945 йылдағы совет‑япон һуғыштарында ҡатнашыусы. 1955—1971 йылдарҙа РСФСР Автомобиль транспорты һәм шоссе юлдары министрлығының Өфө ҡалаһындағы 1222-се автоколоннаһы водителе һәм бригадиры. Башҡорт АССР-ының етенсе саҡырылыш (1967—1971) Юғары Советы депутаты. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966), РСФСР‑ҙың почётлы автотранспортсыһы (1970).\nҒөбәйҙуллин Мөхәмәтзыя Ғөбәйҙулла улы (1926—2009), банк системаһы хеҙмәткәре. СССР Дәүләт банкының Илеш районындағы бүлексәһенең элекке идарасыһы. РСФСР-ҙың һәм Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған иҡтиадсыһы, СССР Дәүләт банкы отличнигы. Сығышы менән ошо райондың Теләпән ауылынан.\nБакланов Пётр Яковлевич (1946), СССР һәм Рәсәй ғалим-иҡтисадсы-географы, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Рәсәй Фәндәр академияһы академигы (2003), география фәндәре докторы (1987), профессор (1990). Почёт (2007), 2‑се дәрәжә «Ватан алдында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн» (1997) ордендары кавалеры. Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәтенең мәғариф өлкәһендәге премияһы лауреаты (2000). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Фёдоровка районы Георгиевка ауылынан.\nСидоренко Александр Архипович (1946—15.05.2010), ғалим-инженер, юғары мәктәп эшмәкәре, комсомол органдары ветераны. 1979 йылдан Өфө нефть институты ғилми-тикшеренеү секторының уҡытыу мастеры һәм әйҙәүсе инженеры, 1990—2010 йылдарҙа — Өфө дәүләт нефть техник университетының административ-хужалыҡ эштәре буйынса проректоры. Техник фәндәр кандидаты (1998). Башҡортостан Республикаһы хеҙмәтләндереү өлкәһенең атҡаҙанған (2003), Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары белем биреү хеҙмәткәре (1999). Сығышы менән Кишинёв ҡалаһынан.\nХвостенко Ольга Григорьевна (1946), ғалим-физик. 1972 йылдан хәҙерге Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө федераль тикшеренеүҙәр үҙәгенең Молекулалар һәм кристалдар физикаһы институтының ғилми хеҙмәткәре, 1998 йылдан — өлкән, 2005 йылдан — төп ғилми хеҙмәткәр. Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nӘхмәтов Рөстәм Ғилем улы (1951), ғалим-математик. М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының алгебра һәм геометрия кафедраһы мөдире. Рәсәй тәбиғи фәндәр акадмияһының мөхбир ағзаһы, физика-математика фәндәре докторы (2002), профессор.\nХәлимов Рәмил Каррам улы (1956), төҙөлөш өлкәһе, муниципаль һәм дәүләт хеҙмәте ветераны. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған, Рәсәйҙең почётлы төҙөүсеһе. «Башҡортостан Республикаһында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн» ордены кавалеры. Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nӘҙеһәмов Мөхәмәтдин Камалетдин улы (1892—5.12.1937), Башҡорт милли хəрəкəте һәм Башҡортостандың дәүләт эшмәкәре. 1923—1925 йылдарҙа Башҡорт АССР-ының социаль тәьминәт халыҡ комиссары, 1925—1937 йылдарҙа БАССР-ҙың Үҙәк ер комиссияһы рәйесе. Сәйәси золом ҡорбаны.\nМусин Әмир Шәғәли улы (1937—27.11.2017), нефть сәнәғәте алдынғыһы. 1963—1984 йылдарҙа Өфө нефть эшкәртеү заводының өлкән операторы, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1980), СССР-ҙың нефть эшкәртеү һәм нефть сәнәғәте отличнигы (1974), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған нефтсеһе (1977).\nӘминева Флүрә Мирғәли ҡыҙы (1928—2011), ауыл хужалығы алдынғыһы. 1947—1968 йылдарҙа Башҡорт АССР-ының Яңауыл районы Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге колхоздың һарыҡ көтөүсеһе. Башҡорт АССР-ының 7-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты (1967—1971). III Бөтә Союз колхозсылар съезы делегаты (1969). Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966).\nЧайников Павел Семенович (1928—5.01.2017), Кушнаренко ауыл хужалығы техникумының элекке педагогы (1962—1998), Башҡорт АССР-ы мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы. Сығышы менән Кушнаренко районының Ахлыстин ауылынан.\nБолғаҡов Рәмил Ғариф улы (1943), ғалим-физик‑химик, Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө фәнни үҙәгенең Молекулалар һәм кристалдар физикаһы институтының әйҙәүсе ғилми хеҙмәткәре. Химия фәндәре докторы (1990), профессор (1994). Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының (2001) атҡаҙанған фән эшмәкәре. Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nФиногентов Валерий Николаевич (1953), ғалим-философ, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Философия фәндәре докторы (1993), профессор (1994).\nӘмирханова Ғәлиәбаныу (Миңлеғаян) Мосараф ҡыҙы (1929—13.8.2014), театр актёры. 1954 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. 1949—1984 йылдарҙа Салауат башҡорт дәүләт драма театры актёры. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1979). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ауырғазы районы Талбазы ауылынан.\nХәсәнов Марс Нуриман улы (1939—2012), баянсы, тауыш режиссёры. 1959—2002 йылдарҙа хәҙерге Арыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт дәүләт драма театрының музыка бүлеге етәксеһе. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1986).\nӘҙелбаев Дамир Минийәр улы (1959—18.02.2014), йырсы, үҙешмәкәр композитор. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2010), Зәйнәб Биишева исемендәге премия лауреаты (2002). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Күгәрсен районы Үрге Сирбай ауылынан.\nГөлсөм Бикбулатова (1979), Башҡортостан Республикаһы Мостай Кәрим исемендәге милли йәштәр театры актёры, йырсы. Халыҡ-ара, төбәк-ара һәм республика ижади конкурстары лауреаты һәм дипломанты. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Йылайыр районы Мәҡсүт ауылынан.\n5 июлдә тыуғандар\n1710: Павел Кондоиди, Рәсәй империяһы табибы, Петербург Фәндәр академияһының почётлы ағзаһы.\n1755: Сара Сиддонс, Англияның трагик аплуалағы актрисаһы.\n1795: Павел Кукольник, Рәсәй империяһы шағиры, драматург, тарихсы.\n1802: Павел Степанович Нахимов, Рәсәй Империяһының хәрби флот эшмәкәре, адмирал.\n1805: Роберт Фицрой, Англияның диңгеҙ офицеры, гидрограф һәм метеоролог, Чарльз Дарвин Ер шары тирәләй сәйәхәт иткән «Бигль» карабы капитаны.\n1810: Финеас Тейлор Барнум, шоумен, Америка циркын ойоштороусы.\n1820: Уильям Ранкин, Англия физигы, термодинамикаға нигеҙ һалыусыларҙың береһе, пар машиналары теорияһы авторы.\n1880: Минко Генов, Болгарияның әҙәби тәнҡитсеһе һәм әҙәбиәт тарихсыһы.\n1880: Ян Кубелик, Чехия музыканты, скрипкасы һәм композитор.\n1895: Владимир Дорофеев, СССР-ҙың театр һәм кино актёры, РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (1954).\n1895: Янис Осис, СССР һәм Латвия актёры һәм театр режиссёры, СССР-ҙың халыҡ артисы (1956).\n1930: Мәсғүт Имашев, СССР һәм Рәсәй композиторы, педагог, Татар АССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1984).\n1930: Ирина Колмогорцева, СССР һәм Рәсәй рәссамы, Татарстан Республикаһының халыҡ рәссамы (2005).\n1930: Вадим Кожинов, СССР һәм Рәсәйҙең әҙәбиәт белгесе, тәнҡитсе һәм публицист.\n1935: Рушания Арыҫланова, СССР, Рәсәй һәм Татарстан шағиры.\n1940: Юрий Купер, СССР һәм АҠШ-тың рәссам-графигы, сәхнә биҙәүсе.\n1945: Александр Лазарев, СССР һәм Рәсәй музыканты, баянсы һәм дирижёр, РСФСР-ҙың халыҡ артисы (1982).\n1950: Хьюи Льюис, АҠШ йырсыһы, музыкант, йырҙар авторы.\n1986: Александр Радулов, Рәсәй хоккейсыһы.\n1975: Эрнан Креспо, Аргентинаның «Донъяның 100 иң яҡшы футболсыһы» исемлегенә ингән спортсыһы.\n5 июлдә вафат булғандар\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=5_июль&oldid=1107940 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 28 ғинуар 2022 в 11:05\nБыл бит һуңғы тапҡыр 11:05 28 ғинуар 2022 үҙгәртелгән.


64 йыл элек Юлдыбайҙа... һәм, әлбиттә, бөтә ерҙә лә\n19 Сентябрь , 21:47\nБына, ниһайәт, Дәүләт думаһы депутаттарын һайлау буйынса тауыш биреү тамамланды, һайлау участкалары ябылды, урналар асылды һәм әлеге мәлдә һайлау комиссиялары тауыштарҙы һанау менән мәшғүл. Ярай, улар һанай торһон, ә мин һеҙгә...\nӘ мин һеҙгә 1957 йылдан килеп еткән бәләкәй генә хәбәрҙе тәҡдим итәм. Әле бына “Район гәзитенә – 90 йыл” рубрикаһына элек архивтан алынып һаҡланып ҡалған материалдарҙы ҡарап ултырғанда, араларында “Коммунизм өсөн” гәзитендә баҫылған ошо мәҡәлә лә килеп сыҡты. Ниндәй һайлау булғандыр – мәҡәләлә әйтелмәгән. Өлкән йәштәгеләр хәтерләйҙер, ул заманда һайлауҙа берҙән-бер тәҡдим ителгән кандидат өсөн тауыш биреп сығаһың да... әйҙә, туйғансы байрам ит, ҡунаҡҡа бар, ҡунаҡ саҡыр... Бына юлдыбайҙар өсөн дә “Шатлыҡлы байрам” булған ул көн. Бәлки мәҡәләлә телгә алынған кешеләрҙе таныусылар ҙа табылыр. Яҙығыҙ комментарийҙарығыҙҙы.\nЮлдыбай ауылында һайлауҙар көнө ҙур һәм шатлыҡлы байрам көнө булды.\nИртәнге 6 сәғәттә һайлау участогы ишектәре асылды. Һайлау комнаталарына бер-бер артлы һайлаусылар инәләр. Улар араһында ҡарт һайлаусыларҙан 82 йәшлек Ә. Исәкәев, 77 йәшлек С.Нураев һәм башҡа иптәштәр. “Һаҡмар” колхозы көтөүсеһе Зиннәт Дәүләтчурин, йәш һайлаусыларҙан А. Айтҡолов, Р. Амантаев, Н. Галкин иптәштәр беренселәр рәтендә тауыш бирҙеләр.\nPS. Үрҙә әйткәнемсә, быйыл декабрҙә район гәзите сыға башлауға 90 йыл тула. Ошо айҡанлы һеҙҙе архив материалдары, фотоһүрәттәр менән артабан да таныштырып барырға тигән ниәт бар.\nИсточник картинки: Газета.ру


Бөгөн Башҡортостанда матбуғат һәм мәғлүмәт көнө | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБөгөн Башҡортостанда матбуғат һәм мәғлүмәт көнө\n14 июня 2016 — 16:01\nРеспублика ҡала һәм райондарында бөгөн 70-тән ашыу баҫма берҙәм мәғлүмәт даирәһен тәьмин итә. Мәғлүмәткә мохтаждарҙың ихтыяжын файҙаланыу өсөн улар ниндәй талаптарға яуап бирә. Республикала иң оло йәштәр гәзите бөгөн һуңғы номерын нәшергә әҙерләй. 1923 йылдан иҫәпләгән тарихында ул төрлө атамалар, мәҡәләләр, үҙгрештәр кисергән. Ленинсыға яҙылыр өсөн өҫтәп йәнә бер нисә ижтимағи-сәйәси баҫма алдырырға тура килгән мәлдәр ҙә булған. Хәҙер иһә гәзиттең данаһын аныҡлайһы ла килмәй. Йәштәр ҡағыҙға баҫылғанды уҡымай, күберәк интернет мәғлүмәткә ышанып бирелә. Йәштәр гәзитен тик электрон киләсәк көтһә, атамаһын күңелен йәш тотҡан һәр кемгә ҡулланырға рөхсәт иткән Йәшлек гәзите көнитмешенә зарланмай. Республика милли матбуғатында киң танылған был баҫма хеҙмәткәрҙәре тоғро уҡыусыларыбыҙ бар, уларҙың заманса талаптарына яуап бирергә әҙербеҙ, ти. Бөгөнгө яңылыҡтарҙың береһе — Йәшлек Йәншишмә менән берләшеп, ижади көстәрҙе нығытырға әҙерләнә.\nКешеләрҙә нисектер, миндә әле өмөт бар. Был иһә Республика баҫмалары араһында иң күп данаһы менән маҡтана алыр гәзиттең девизы. Мабуғатҡа хас оптималләштереү тигән хикмәт уны ла урап үтмәгән. Хәбәрселәр һаны башҡа баҫмаларҙағылай ҡыҫҡарған, улар шулай уҡ күп яҡлы белгестәргә әйләнгән. Көн дә уҡыусыларыбыҙ менән аралашып, һөйөнөс-зарҙарын тыңлап торабыҙ, ти редакция барлыҡҡа килгән көндән алып эшләгән Резеда Кадикова.\nСирек быуат элек үҙ уҡыусыларына өмөт вәғәҙә иткән Өмөт гәзите бөгөн дә ышанысты юғалтмай. Заман талаптарын иҫәпкә алып бар сығанаҡтарҙың берҙәм эшләүенә өлгәшеү – матбуғат баҫмаһының тәү маҡсаты. Башҡа гәзит-журналдар кеүек үк ҡағыҙға баҫылған ғәҙәти өлгөнән тыш баҫманың электрон бите уңышлы эшләй.\nКөн талаптарына яуап бирер өсөн мәғлүмәт биреү ысулдары, технологиялар, яңылыҡтар үҙе үҙгәреп тора. Яраҡлашырға тура килә. Аҙнаһына ике-өс түгел бер, әммә берәгәйле һан, төрлө уҡыусы ҡатламдарына иҫәпләнгән ҡушымталар. Матбуғат хеҙмәткәрҙәре эҙләнеүҙәр һәм ижад юлында.


(28 октября битенән йүнәлтелде)\nЕр — Халыҡ-ара анимация көнө.\nЕр — Халыҡ-ара мәктәп китапханаһы көнө.\nУкраина — Украинаны фашист илбаҫарҙарынан азат итеү көнө.\nЯңы Зеландия — Хеҙмәт көнө.\n1237 — Берлин тәүге тапҡыр телгә алына, ҡаланың тыуған көнө.\n1492 — Христофор Колумб Куба утрауына аяҡ баҫа.\n1918 — Чехословакия Австро-Венгриянан бойондороҡһоҙлоғон иғлан итә.\n1924 — Франция де-юре совет хөкүмәтен таный.\n1940 — Греция Икенсе донъя һуғышына инә.\n1965 — АҠШ-та донъялағы иң ҙур монумент — 192 метрлыҡ «Көнбайыш ҡапҡаһы» ҡорос аркаһы асыла.\n1886 — Нью-Йоркта Азатлыҡ статуяһының рәсми асылыуы.\n2005 — Плесецк космодромынан Иран үҙенең тәүге яһалма юлдашы «Сина-1» осора.\n2011 — Мәскәүҙә яңыртылғандан һуң Ҙур театр асыла.\nИгошев Владимир Александрович (28.10.1921—8.01.2007), совет рәссамы, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1944 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Профессор (1965). СССР‑ҙың (1991) һәм РСФСР‑ҙың (1965) халыҡ рәссамы.\nМырҙанов Марат Мырҙан улы (28.10.1937—25.09.2012), ғалим-хирург. Медицина фәндәре докторы (1990), профессор (1994). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (1995), СССР-ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1987). Сығышы менән Балаҡатай районы Ҡәйүп ауылынан.\nӘхмәтйәнов Динир Әсғәт улы (28.10.1957), Башҡортостан Республикаһы Башлығы Хакимиәтенең етәксе урынбаҫары (2017).\nМиңлеғәли Ғөбәйҙуллин (28.10.1923—8.03.1944), Бөйөк Ватан һуғышында, үҙ кәүҙәһе менән дошман амбразураһын ҡаплап, батырҙарса һәләк булған яугир, уҡсылар полкының пулемёт взводы командиры, гвардия лейтенанты. Советтар Союзы Геройы (1944, үлгәндән һуң).\nЙәнғүров Баян Ғөбәйҙулла улы (28.10.1928—2.01.2008), «Салаватнефтеоргсинтез» берекмәһенең элекке техник-механигы һәм цех начальнигы, йәмәғәт эшмәкәре, предприятиенең 2003—2008 йылдарҙағы ветерандар советы рәйесе. Салауат ҡалаһында йүгереүселәр клубын ойоштороусы. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ һәм «Почёт Билдәһе» ордендары кавалеры.\nКирәева Миңзада Мирғәле ҡыҙы (28.10.1948), театры актёры. 1983 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған (1999), Башҡорт АССР-ының халыҡ (1991) артисы.\nЛомодуров Николай Зиновьевич (28.10.1909—3.05.1976), ауыл хужалығы алдынғыһы. 1935—1969 йылдарҙа Бөрө районының Иҫке Баҙан ремонт-техник станцияһы бригадиры, ремонт оҫтаханаһы мөдире, өлкән механигы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1948). Сығышы менән Иҫке Баҙан ауылынан.\nЗөбәйҙуллин Хисбулла Ғүмәр улы (28.10.1929—31.12.2001), бейеүсе, балетмейстер, педагог. 1950—1972 йылдарҙа хәҙерге Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле солисы, шул иҫәптән 1963—1981 йылдарҙа педагог‑репетиторы, 1974—1975 йылдарҙа художество етәксеһе; 1981—1983 йылдарҙа Башҡорт дәүләт филармонияһы балетмейстеры. Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1969). Бөтә донъя йәштәр һәм студенттар фестивале лауреаты (Вена, 1959).\nДворкин Владимир Исаакович (28.10.1954), ғалим-геофизик, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1983 йылдан Өфөләге «Геофизика» ғилми‑производство фирмаһы хеҙмәткәре, 1990 йылдан — өлкән ғилми хеҙмәткәр, 1991 йылдан – лаборатрия, 2005 йылдан – бүлек мөдире, бер үк ваҡытта 2005 йылдан — Өфө дәүләт нефть техник университетының геофизика кафедраһы мөдире. Техник фәндәр докторы (2003). Рәсәй Федерацияһы Яғыулыҡ һәм энергетика министрлығының почётлы нефтсеһе (1997), Рәсәй яғыулыҡ‑энергетика комплексының почётлы хеҙмәткәре (2005). Сығышы менән Октябрьский ҡалаһынан.\n► 28 октябрҙә тыуғандар\n1913 — Ефим Юльевич Учитель, совет кинорежиссеры һәм операторы.\n1928 — Шәүҡәт Биктимеров, татар совет театр актёры, СССР-ҙың халыҡ артисы (1977).\n1936 — Роман Виктюк, Рәсәй театр режиссеры.\n1939 — Марс Макаров, композитор һəм виртуоз баянсы, Татар АССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1987, «Ағыла ла болот ағыла», «Кейек ҡаҙҙар» һ.б. йырҙар авторы)\n1955 — Билл Гейтс, Microsoft компанияһына нигеҙ һалыусы.\n1956 — Мәхмүт Әхмәҙинежад, Ирандың 6-сы Президенты.\n1957 — Роза Рымбаева, ҡаҙаҡ совет эстрада йырсыһы, педагог.\n1967 — Джулия Робертс, Америка актёры.\n► 28 октябрҙә вафат булғандар\n1704 — Джон Локк, инглиз философы.\n1861 — Иван Саввич Никитин, рус шағиры.\n1889 — Густав Рюмелин, немец сәйәсмәне.\n1934 — Мәжит Ғафури, Башҡортостандың тәүге халыҡ шағиры, башҡорт һәм татар совет әҙәбиәттәре классигы,\n1943 — Ғәлимов Вәхит Ғәзим улы, Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған Советтар Союзы Геройы (1944).\n1969 — Корней Чуковский, балалар яҙыусыһы, тәнҡитсе, тәржемәсе, әҙәбиәтсе.\n2002 — Абдуллин Әнүәр Абдулла улы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1945).\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=28_октябрь&oldid=913399 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 18 октябрь 2019 в 02:47\nБыл бит һуңғы тапҡыр 02:47 18 октябрь 2019 үҙгәртелгән.


БАЛАЛАР ҺӘМ АТА-ӘСӘЛӘР ӨСӨН ӘҺӘМИӘТЛЕ ЯРҘАМ\nРәсәй Президенты Владимир Путин коронавирус эпидемияһы ваҡытында граждандарға ярҙам саралары хаҡында белдергәйне. БР-ҙың Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаты, «Халыҡ контроле» федераль проекттың төбәк координаторы, Башҡортостан Республикаһының Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте рәйесе Гөлнур Ҡолһарина был хаҡта фекерен белдерҙе.\nРәсәй Президенты Владимир Путин коронавирус эпидемияһы ваҡытында граждандарға ярҙам саралары хаҡында белдергәйне. Бала тәрбиәләү буйынса пособие ике мәртәбәгә арттырылып, 6700 һумға етә. Апрель, май, июнь айҙарында өс йәшкә тиклемге бала тәрбиәлгән ғаиләләргә һәр сабыйға бишәр мең һум түләнәсәк. 1 июндән 3 йәштән 16 йәшкә тиклем балалары булған ғаиләләр һәр балаға бер тапҡыр 10 мең һум аҡса аласаҡ. Бының өсөн ғаризаны 12 майҙан Дәүләт хеҙмәттәре порталы йәки Пенсия фонды аша рәсмиләштерергә мөмкин. Ғаилә килеме иҫәпкә алынмай. Бының өсөн ғаризаны 12 майҙан Дәүләт хеҙмәттәре порталы йәки Пенсия фонды аша рәсмиләштерергә мөмкин.\nБР-ҙың Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаты, «Халыҡ контроле» федераль проекттың төбәк координаторы, Башҡортостан Республикаһының Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте рәйесе Гөлнур Ҡолһарина:


Фекерләшеү:Оло Ыҡ — Башҡорт Википедияһы\nИсеме Оло Ыҡ булырға тейеш. --Рөстәм Нурыев (фекер алышыу) 15:05, 23 ноябрь 2012 (UTC)\nОло Эйек Күгәрсен, Зианчура яғында;\nОло Ыйыҡ Балаҡатай, Мәсетле яғында;\nшунда икәнен беләм, әммә беҙҙең яҡта Оло ыҡ тип әйтәләр. Һүҙлектәр яңылышмай тип уйламайым. Атамалар буйынса бигерәктә йыш китә хаталары. --Рөстәм Нурыев (фекер алышыу) 15:23, 23 ноябрь 2012 (UTC)\nЫҡ Йәрмәкәй, Туймазы, Шаран райондарында, Татарстан сигендә. Һүҙлектән ҡарап билдәләнем, русса барыһыла Большой Ик. Бөгөн һүҙлек эшләмәй.--Саган (фекер алышыу) 15:11, 23 ноябрь 2012 (UTC)\nБына, эшләй башланы:\nБольшой Ик Оло Ыйыҡ р Белок., Мечет. От оло* и, возможно, ыйыҡ `жертвенная, священная`. -\nБольшой Ик Оло Эйек р Зианч., Кугарч. От оло* и, возможно, эйек/ыйыҡ `жертвенная, священная`.\nИк Ыйыҡ р Белокат., Киг., Мечетл. От тюрк. ыйыҡ/ыдуҡ /йайыҡ /изых / ысыах /иссык/ изге `священная, великая`. -\nИк Ыҡ р Бакал., Белеб., Бижб., Ермек., Туйм., Шаран. Возможно, от Ыйыҡҫ 1) от перм. йог/йоҡ `река` 2) от тюрк. Ыҡ `река, течение` 3) от тюрк. ыйыҡ/ыдуҡ /йайыҡ /изых/ысыах /иссык/ изге `священная, великая`. ---Саган (фекер алышыу) 15:27, 23 ноябрь 2012 (UTC)\nЯрар шулай булһын. Әммә беҙҙең яҡтың һөйләше буйынса ул йылғалар Ыҡ тип атала. Ниңә Оло Ыҡтамаҡ тип атайҙар Мәсетле районы үҙәген? --Рөстәм Нурыев (фекер алышыу) 15:32, 23 ноябрь 2012 (UTC)\nЫҡ — Әй үҙәнендәге йылғалар[вики-тексты үҙгәртергә]\nРайонға ҡайтҡанда Марат Ғафаров, Мәсетле районы хакимиәт башлығы урынбаҫары Гөлназ Ҡадырова, мәктәп директорҙарының уҡытыу буйынса урынбаҫарҙары, тарих уҡытыусылары менән осраштым. "Ик йылғаларының башҡортса исеме нисек була?" - тигән һорауға бер тауыштан "Ыҡ" тип атанылар. Тимәк, Әй һәм Ҡыйғы ҡушылдығы булған йылғалар тураһында мәҡәләләр - Ыҡ (Әй ҡушылдығы), Оло Ыҡ (Әй ҡушылдығы) булырға тейеш. --Рөстәм Нурыев (әңгәмә) 04:02, 11 декабрь 2012 (UTC)\nЫйыҡ, Эйек русса нисек була тип тә һорорға булған.--Саган (әңгәмә) 04:15, 11 декабрь 2012 (UTC)\nУлары ла Ик, тик Башҡортостандың икенсе яғындағы йылғалар тип яуап бирҙеләр. Был урындағы һөйләштәргә бәйле.--Рөстәм Нурыев (әңгәмә) 04:19, 11 декабрь 2012 (UTC)\nЫҡ (Ҡыйғы ҡушылдығы) . Ыҡ (Ҡыйғы ҡушылдығы) мәҡәләһендә "башланған өлөшө Кесе Ыҡ" тип яҙырға кәрәк. - Былары буйынса икенсе фекер бар. --Рөстәм Нурыев (әңгәмә) 04:21, 11 декабрь 2012 (UTC)\nҠыйғылар Әйле башҡорттары, уларҙың һөйләше икенсерәк. Шуға улар Ыйҡ ти әйтә. Й менән Ҡ араһында Ы хәрефе әйтелмәй. --Рөстәм Нурыев (әңгәмә) 04:24, 11 декабрь 2012 (UTC)\nРизван Хажиев менән һөйләштем. Ул филология фәндәре кандидаты. Журналист. Һөләймән ауылында тыуған. "Беҙҙең яҡ (Ик) йылғалары "Ыҡ" тип атала. Эйек - көньяҡтағыһы тий. Ыйыҡ тип тә әйтәләр, тик беҙҙең яҡта түгел тине. Ҡыйғы районы йылғаһы ла "Ыҡ" тине.--Рөстәм Нурыев (әңгәмә) 04:50, 11 декабрь 2012 (UTC)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Фекерләшеү:Оло_Ыҡ&oldid=294144 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 04:53 11 декабрь 2012 үҙгәртелгән.


Youtube Мексика Ҡыҙы\nДымды сығыш яһаны. Авро студияһы, ТВ-программа: Йәмәғәт вещатель Джастин. ТВ — берләш тергән һәм вещатель. Крис һәм уның төркөмө, башҡарыусы ‘мексиканка’ айырым музыкаль клубы Дортмунд, Германия декабрь айы. Һәм хәтерләп, бына яңы DVD диск. Контент, авторлыҡ хоҡуҡтарын боҙоу ҡарап түгел fox тәғәйенләнгән.\nCopyright тартыу бүлеге авторлыҡ хоҡуғы тураһында законға ярашлы, иҫәпкә. Мин ул әйтте, — тип, һигеҙ, улар килә өсөн үҙенә ала. Барыһы да һезгә белергә кәрәк тураһында мексика минут алты ҡатын-ҡыҙы таныштырҙы. ЗЫ шул тиклем һеҙҙең яңы интро. Нисек-ҡыҙ менән кеҫәһенән асҡысты алып ҡалыр өсөн: уныңса һөйләйем, уның йөрәге асҡысын юғалтҡан тип һине, уны алыу өсөн телефон номерҙары.\nхәҙер беҙ егерме туғыҙ төнгө клубҡа йыйыла наслаждаться була. декабрь көнө буйы алты видео элек мин ҡыҙ биреү, ҡыҙ сығып ҡайтып булмай ул. был ике көн дауамындағы видео. Смоки — мексика ҡыҙы pink караоке йырлайҙар бэк-вокал. Беҙ һеҙҙе көтөргә мәжбүр булды. Ремикстар авторлыҡ хоҡуҡтары баш тарта. Был йыр хужаһы мин түгел, һүрәттәре, видео күрһәтелә. Хужаһы уны хужаларына законлы хоҡуғы булғандарҙың барыһына ла. Авторлыҡ хоҡуғы юҡ\n← Менән осрашыу миндә шул тиклем матур йәш ҡыҙҙы ала. Мексика Интернет-Танышыу\nТанышырға Мексика →


Ейәнсура районында «Толпар» балалар һәм үҫмерҙәр кинофестивале үтте\nИкенсе йыл йәш таланттарҙы берләштергән сара Еңеүҙең 70 йыллығына бағышланды.\n«Толпарҙың» төп маҡсаты фильмдар ярҙамында халыҡтың иғтибарын социаль һәм әхлаҡи проблемаларға йүнәлтеү. Фестивалгә күренекле кино сәнғәте эшмәкәрҙәр саҡырылды. Тап улар быйыл еңеүселәрҙе билдәләне. «Толпар» фестивален тәүгеләрҙән булып Ейәнсура районынан Рәфис Ҡолбаҙаров ойоштора. Былтыр ун беренсе синыф уҡыусыһы тыуған районында ярҙам табып таланттарҙы йыя. Быйыл фестиваль республика кимәлендә уҙҙы.\nБыйыл фестиваль дәрәжәһе күпкә күтәрелгән. Быны ҡатнашыусылар ҙа ойоштороусылар ҙа билдәләй. «Толпар» өс көн дауам итә. Ошо ваҡыт эсендә төрлө йәштәге конкурстанттарҙың эштәре күрһәтелгән. Иң бәләкәй ҡатнашыусыға 7 йәш. Программа сиктәрендә уларға оҫталыҡ дәрестәре ойошторолдо. Профессионалдар йәш таланттарға кәңәштәр бирҙе, кино серҙәренә төшөндөрҙе.


Бөгөн Бөтә донъя йоҡоһоҙлоҡ көнө » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Бөгөн Бөтә донъя йоҡоһоҙлоҡ көнө\n16.03.2019 Бөгөн Бөтә донъя йоҡоһоҙлоҡ көнө\nЙоҡо бүлмәһендә ике генә әйбер рөхсәт ителә. Улар нимә икән?\nЙоҡоһо туймаған кеше иҫерек менән бер. Табиптар әйтеүенсә хроник йоҡоһоҙлоҡ арҡаһында йөрәк-ҡан тамырҙары ауырыуҙары, хәтер насарланыу, шәкәр диабеты, онкология сирҙәре барлыҡҡа килә. Юл һәләкәттәрендә төп сәбәп булып та водителдең йоҡоһо туймау тора.\nКешенең йоҡоһо туйһын өсөн 7 сәғәт ваҡыт кәрәк. Йыл миҙгеленә, йәшкә ҡарап был күрһәткес үҙгәрә. Әгәр ҙә кеше аҙнаһына өс тапҡыр насар йоҡлай, иртән гел йоҡоһо туймай, төндә йыш уяна, йоҡлап китә алмай икән, уға йоҡоһоҙлоҡ дигнозы ҡуйырға мөмкин.\nИң яҡшыһы — 22 сәғәттә йоҡларға ятыу. Был осорҙа йоҡо гормондары күберәк барлыҡҡа килә. Йоҡлар алдынан компьютер, телефон зыянлы. Йоҡо бүлмәһендә ике генә нимә рөхсәт ителә: йоҡо һәм секс. Талғын музыка, йога, саф һауала йөрөү, китап уҡыу тынысланып йоҡларға ярҙам итә.


Ә бына табиптар киҫкен респиратор вируслы инфекция таралған осорҙа ҡосаҡлашыуға бөтөнләй ҡаршы\nХатта, халыҡ күпләп йөрөгән урындарҙы ла урап үтеүегеҙ хәйерле, тип иҫкәртә улар.\nӘйткәндәй, быйыл Рәсәйҙә киҙеү көслө булмаҡсы. Әле үк илдең байтаҡ төбәктәрендә грипп эпидемияһы менән бәйле хәл киҫкенләшә. Быйыл уның үтә лә хәүефле төрө. Аш 1 Эн 1 штаммы таралған. Ауырыу икенсе төрлө сусҡа киҙеүе тип тә атала. Уның билдәләре ябай һыуыҡ тейҙереп ауырығанға оҡшаш. Әммә юғары температура бер нисә көн дауамында төшмәүе ихтимал. Ваҡытында дауаланмаған хәлдә ул ауыр эҙемтәләргә, хатта үлемгә килтереүе бар. Табиптар ауырыуҙың тәүге билдәләре беленеү менән поликлиникаға мөрәжәғәт итергә кәңәш итә.


“АҒИҘЕЛ”ГӘ ХАТТАР КИЛӘ - Журнал Агидель\n“АҒИҘЕЛ”ГӘ ХАТТАР КИЛӘ\nАҢДАН ҠЫЙЫЛҒАН ЮЛ\nУрал Мостафиндың “Айҙан ҡыйылған юл”\nисемле яҙмышнамәһен уҡығас\n(“Ағиҙел”, 4 – 6-сы һандар)\nБындай тойғо-кисерештәр, һығымта-баһалар, ғәйепләү һ.б. менән тулы яҙманың “Ағиҙел” биттәрендә күренгәне юҡ ине, тиһәм хаталанмам кеүек. Улар иң элек йәмғиәтебеҙҙең күрер күҙгә ташланып бармаған, әммә оло етешһеҙлектәренә күрһәтеп торған табыш. Көтөлмәгән ауыр бәлә бәғзе берәүҙәрҙең тормошоноң аҫтын өҫкә әйләндереп кенә ҡалмай, уйланырға, көнкүрешебеҙгә бөтөнләй яңы күҙлектән бағырға мәжбүр итә. Шуныһы ҡыҙғаныс, “тырма тешенә баҫҡан”дан һуң була торған ул хәл. Мостафин хаҡлы, беҙ кем: хужалармы, хеҙмәтселәрме, йыртҡыстармы, ҡорбандармы?\nДөрөҫ, хәҙер марксизм-ленинизм тәғлимәте, уның классиктары тураһында һүҙ йөрөтөү модала түгел, ләкин улар әйтеп ҡалдырған фекерҙәрҙең хәҡиҡәттән тайпылмауы йыш ҡына бәхәс тыуҙырмай. Мәҫәлән, капиталистик етештереү закондары буйынса бөйөк хеҙмәт ижад иткән Карл Маркстың, аңды көнкүреш билдәләй, тигән асышы “Айҙан ҡыйылған юл” фәлсәфи яҙмаларының авторы Урал Мостафинды ҡәләмгә тотоноуға этәргән. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, аяуһыҙ бәхетһеҙлеккә юлыҡҡас, сөнки имен-аман, бар ағзалары ла теүәл килеш дөбөрҙәтеп донъя көтһә, уның бындай фәлсәфәгә килергә бер ниндәй мохтажлығы ла тыумаҫ ине.\nСиселештәр, баһалар, һығымталар менән тулы был хәл-кисерештәрҙә автор менән һис һүҙһеҙ килешкән урындар күберәк, әммә шәхси баһа ерлегендә хәҡиҡәттән ситкәрәк киткән йәки етер-етмәҫ дәлилдәр нигеҙендә ашығыс һығымта яһалған ерҙәре лә бар. Быны, моғайын, Мостафиндың тормош тәжрибәһе аҙыраҡ булыуҙан бигерәк, юғары техник белемгә генә эйә булыуынан эҙләргә кәрәктер. Техник вуздарҙа педагогика, психология, логика, философия (айырыуса диалектик һәм тарихи материализм), тарих һ.б. кеүек шәхес, ғаилә, йәмғиәт һәм дәүләт үҫеше һымаҡ төшөнсәләрҙе тейешенсә аңлау һәм ҡабул итеүгә булышлыҡ ҡылған предметтар уҡытылмай. Бер һүҙ менән әйткәндә, техника донъяһы менән автор фәлсәфә ҡорған йәмғиәт, уның йәшәү ҡанундары араһына тигеҙлек билдәһе ҡуйып булмай.\n“Йыш ҡына берҙәм барған төркөм араһында ла йәтеш түшәк, татлы ризыҡ, уңайлы урындар өсөн ығы-зығы ҡубып тора, – тип яҙа Мостафин “Хафа” бүлегенең 55-се битендә. – Асыҡ рәүештә лә, аҫтыртын да өҫтөнлөк өсөн көрәш туҡтауһыҙ дауам итә, көслөрәктәр мөсһөҙөрәктәрҙе тигеҙ ерҙә лә ситкә типкеләп сығара, үҙенекеләргә “йылыраҡ” урын даулай”. Һәр кем аңына барып етерлек образлы телдә әйтелгән был юлдар, нисек кенә ғәжәп тойолмаһын, 90-сы йылдарҙа Ватан йәмәғәтселеге төшкән (ихтыярһыҙлығы арҡаһындамы, әллә “юғарылағылар” ихтыяры буйынсамы – бәхәсле – М. Х.) баҙар иҡтисады ҡоролошоноң яп-ябай ҡағиҙәһе. Ул фәнни телдә “конкуренция” тип исемләнгән. Дөрөҫ, беҙҙең йәмғиәткә хас “көслөнөкө – замана” психологияһы нигеҙендә түгел, ә “конкуренция – юғары сифат”, “конкуренция – арзан хаҡ”, “конкуренция – өҫтөнлөклө технология” һ.б. формулаһы сағылышы. Бөйөк Британияның мәрхүм премьер-министры Уинстон Черчилль, демократия – иң камил институт түгел, әммә кешелек донъяһы шунан да арыуын уйлап сығара алмаған тигән кеүек, барлыҡ технологик ҡаҙаныштарҙың нигеҙен конкуренция тәшкил итә.\nЭйе, “технологик ҡаҙаныштарҙың” әхлаҡи, кешелек ҡиммәттәренең үҫеүенә бер ниндәй ҡыҫылышы ла юҡ, алдараҡ ул турала һүҙ булыр. Ә “типкеләп сығара”, “үҙенекеләргә “йылыраҡ” урын эҙләй” тигән фекерҙәр – ул саф Рәсәй сағылышы. Фекеребеҙҙе дәлилләп, күренекле урыҫ философы төрки сығышлы Николай Бердяевтың уҙған быуаттың 30-сы йылдарында уҡ ижад ителгән “Истоки и смысл русского коммунизма” тип аталған хеҙмәтенән түбәндәге юлдарҙы килтерге килә. Шкурничество (башҡортсаһын таба алманым – М.Х.) коммунизмдан һуң да сәскә атасаҡ, тигән ғалим, хәҙерге йәмғиәттең ниндәй сифаттарын һаҡлап ҡаласағын ғына түгел, ә коммунизмдың да ғүмере ҡыҫҡа буласағын теүәл фаразлап. Әлбиттә, 90-сы йылдарҙа ғалимдар араһынан сыҡҡан, Рәсәй йәмғиәте баҙар иҡтисады өсөн өлгөрөп етмәгән, тигән фекергә ҡолаҡ һалмауҙың касафаты булып, ул сирек быуат үтеү менән дә күҙгә бәрелеп тора. Сөнки, инглиз философы Артур Тойнби әйтмешләй, үткәнебеҙ беҙҙән һис ҡасан да айырылмай, йыш ҡына төрлө һүрәттәргә кереп, әйләнеп ҡайтыусан. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, сир китһә лә, ғәҙәт китмәй икән шул. Ә инде ул һаҡланһын өсөн шарттар булғанда – бигерәк тә.\n“Йәштәр күберәк ҡыйырһытыла. Ул бахырҙар ҡайҙа барып һуғылырға, ҡайҙа ҡыҫылырға, ҡайҙа үҙ урынын табырға, ҡайҙа тормош һуҡмағын башларға белмәй, аңҡы-тиңке килеп йөрөй, тип дауам итә автор артабан. Байлыҡ туплау, аҡса табыу менән мәшғүл өлкәндәрҙең уларҙа эше лә юҡ. Киләсәктәре бөгөнгө тормошта үҙ урынын таба алмай ыҙалап йөрөгән йәштәрҙә икәнен йәмғиәт онотамы икән әллә? Улай булыуы ла ихтимал. Үкенесле”. Фекер дөйөмләштерелгән. Йәштәрҙең дә төрлөһө бар, үҙ урынын табып, сит ил машиналарында йөрөгәндәре, еврофатирҙа йәки коттеджда көн итеп, йылы диңгеҙ ярҙарында ғына ял иткәндәре лә аҙ түгелдер, моғайын. Рәсәй – Европа түгел, беҙҙә “либо грудь в крестах, либо – голова в кустах”. Ысынлап та, күп кенә пенсия йәшендәгеләрҙең урын биләп ултырыуы йәштәрҙең үҫеүенә ҡамасаулай. Тик был хәл-күренештең дә социаль сәбәптәре бар: пенсия аҡсаһына йән аҫрарға мөмкин, әммә йәшәп булмай. Был – бер.\nИкенсенән, йәштәрҙең урын таба алмауының иң ҡырҡыу сәбәбе – ул Ватан иҡтисадының сикһеҙ дәрәжәлә ҡыҫылыуында. Рәсәй Коммунистар фирҡәһенең мәғлүмәттәренә ярашлы, сирек быуат эсендә илдә 80 меңдән ашыу предприятие ябылған. Тағы ла бер һәм уныһы ла йәмғиәтебеҙгә генә хас ерлектә – патернализм (һалышып йәшәү) ерлегендә яралған: күп кенә ата-әсәләр балалары тураһында самаһыҙ хәстәрлек күрә: эше буласаҡмы-юҡмы, ул хаҡта баш ватмай ғына уҡыта, эш таба алмаһа, үҙ тәрбиәһенә ала һ.б. Бына ул патернализмдың иң сағыу өлгөһө!\nКиләсәк – ҡотолғоһоҙ күренеш, әлбиттә, йәштәрҙә, ләкин баҙар иҡтисады конкуренцияһына сыҙамлы, ә патерналистик тойғо менән ағыуланған йәштәрҙә түгел. Фекер аңлайышлыраҡ булһын өсөн, “Тормош сәхнәһе – яҙмыш баҡсаһы” тип аталған бүлектәге (83-сө бит) юлдарға мөрәжәғәт итәйек. “Ер йөҙөндә иң аңлы, иң камил, шул уҡ ваҡытта иң кәмһетелгән, иң хоҡуҡһыҙ йән һиндер, Әҙәм балаһы, тип уйлап ҡуям. Үҙеңә яһалма ҡағиҙәләр уйлап табып, сиктәр ҡуйып, ялған талаптар аҫтында интегеп йәшәргә мәжбүрһең”. Фекер ышандырмай, киреһенсә, бәхәскә этәрә. Ул ғына ла түгел, был юлдарҙың хоҡуҡ темаһы менән өҫтән-мөҫтән таныш кешенең ауыҙынан сығыуы хаҡында фаразларға нигеҙ тыуҙыра. Фекерҙең тәүге өлөшө (иң аңлы, иң камил) икенсеһе (яһалма ҡағиҙәләр, ялған талаптар) менән ҡырҡа ярашмай һәм йәмғиәтебеҙгә хас аң даирәһенең ҡаршылыҡлы тәбиғәтен асып һала.\nҺүҙҙе Рәсәй Федерацияһы Конституцияһынан башлайыҡ. Уның 1-се статьяһына ярашлы, “Рәсәй Федерацияһы – республика формаһында идара ителеүсе демократик хоҡуҡи дәүләт”. Хоҡуҡи дәүләт – ул кешелек цивилизацияһының иң юғары ҡаҙанышы һәм унан да өҫтөнлөклө йәшәү рәүеше әлегә уйлап табылмаған. Автор илдең Төп законы менән танышмы-юҡмы, уныһы беҙгә билдәһеҙ, әммә РФ Конституцияһында бер генә камил булмаған статья ла юҡ. Юҡ, сөнки ул тап шул республика формаһында идара ителеүсе демократик хоҡуҡи дәүләттекеләрҙән күсереп алынған.\nҮкенескә ҡаршы, “үҙеңә үҙең” тигән фекере менән Мостафин буш ерлектә ... проблема тыуҙыра. Хикмәт закондарҙа түгел, ә уларҙың эшләмәүендә һәм барыһына ла күнеп, өнһөҙ-тынһыҙ йәшәп ятҡан йәмғиәттең был хосустағы ғәйебе хәл иткес дәрәжәлә ҙур. Кеше хоҡуҡтарына ҙур урын биргән Көнбайыш цивилизацияһына ят булған был күренеште автор ҙа күҙәтмәй түгел. “Әүҙем тормош юлынан төшөп ҡалғандар ҙа күп донъяла, ти ул шул уҡ “Хафа” бүлегендә. Улар аяуһыҙ шарттарға яраҡлашып, әҙәмсә йәшәргә тырыша. Кемдер үҙенә етешлек, уңайлыҡ даулап көрәшәлер, бәғзеһе иле, теле өсөн зар илайҙыр, кемдәрҙер, минең эшем юҡ тип, бер нимәгә ҡыҫылмай, барыһына ла риза булып, тик ултыралыр. Берәүгә лә бәлә һалып, бер кемде лә ғәйепләп булмай, һәр кем үҙенсә йәшәй, үҙ йүнен үҙе күрә”.\nОшо уҡ фекерҙе Мостафин “Икеләнеүҙәр” бүлегендә лә (57-се бит) ҡабатлай. “Һәр кем үҙ башына төшкәнде үҙе кисерә, үҙенең уға тиклемге тормош тәжрибәһенә таянып, үҙ хәленән килгәнсә йәшәргә тырыша. Кемдер нимәгәлер өлгәшә, кемдер әлеге хәленә ҡулайлаша, кемдер барына күнеп йәшәй. Бының өсөн бер кемде лә ғәйепләп булмай, кеше үҙ мөмкинлектәренән сығып йәшәргә тырыша икән, афарин!” Тупаҫыраҡ яңғыраһа ла, урыҫтарҙың “я маленький человек”, “мне больше всех что ли надо?”, “моя хата – с краю” тигән әйтемдәренә тап килгән бындай фәлсәфә менән ысынлап та яҡшы тормошҡа өмөт итеп булмай.\nОшо йәһәттән күптән түгел Рәсәйҙә бер ай самаһы йәшәп киткән Бразилия яҙыусыһының (исем-фамилияһы хәтерҙә ҡалмаған – М.Х.) йәмғиәтебеҙҙә хөкөм һөргән психологияға ғәжәпләнеүен иҫкә алмай булмай. Рәсәйҙә, тигән ул, һәр кем үҙе өсөн генә тырыша, ауырлыҡтарҙы күмәкләп кенә бөтөрөргә мөмкинлеге хаҡында башына ла килтермәй. Сит ил кешеһенең был асышы “кәңәшле ил тарҡалмай”, “күмәкләгән – яу ҡайтарған”, “берлектә – тереклек” тигән ата-бабаларыбыҙҙың боронғо аҡылын иҫкә төшөрә.\nЯҙмалар авторының баҙар иҡтисады өсөн ғәҙәти, ә бына беҙҙең оло быуын кешеләренең психологияһын формалаштырған патерналистик кәйефе, кеше хоҡуҡтары һәм капиталистик йәмғиәттең үҫеш закондарын һанға һуҡмауы уның нигеҙһеҙ һығымталарында, шәхси ҡараштың өҫтөнлөк алыуында ла сағыла. “Элегерәк бөтә балалар яҡынса берҙәй шарттарҙа тыуып, тәрбиәләнде. Мәктәптә дөйөм урта белем алды, уртаҡ талаптарҙа юғары уҡыу йорттарына инде, – тигән үкенес белдерелә “Тормош сәхнәһе – яҙмыш баҡсаһы” тип аталған бүлектә (83-сө бит). – Шунан һуң ғына һәр кем үҙләштергән белеме, һәләте, әрһеҙлеге, етеҙлеге нигеҙендә юғары вазифа, дәрәжә, хөрмәт, дан яуланы”.\nЭйе, булды ундай замандар. КПСС-тың һәм совет власының “атайҙарса хәстәрлеге” арҡаһында. Яҡшы күренеш инеме ул, әллә насармы – баһаның төрлөсә булыуы ихтимал. Әлбиттә, яҡшы яҡтары ла аҙ түгел. Тик был йәшәү рәүеше ваҡыт һынауын үтә алманы. Советтар Союзы, уның тормош өлгөһөн яҡлап, бер ниндәй сәйәси көс тә баҙар иҡтисадын алға һөрөүселәр ихтыярына ҡаршылыҡ күрһәтмәне бит. Был һығымтаны ишетеү еңел түгел, әммә ул әсе хәҡиҡәт һәм әлеге лә баяғы совет халҡында тиҫтәләрсә йылдар тәрбиәләнгән һалышыу кәйефенең һуңғы емеше.\n“Ә хәҙер?... Әле генә иҫәпләнгән өҫтөнлөктәрҙең барыһын да көсөргәнешһеҙ иң алдан һатып алып була... Урын, вазифа, дәрәжә һатып алыу оят түгел”, тип дауам итә Мостафин, миллиондарса граждандарҙың аң дәрәжәһен һәм әсе Рәсәй ысынбарлығын фашлап. Ә кем һатып ала һуң? Шул уҡ ватандаштарыбыҙ түгелме ни? “Түҙгәнгә – түш” тип исемләнгән бүлектәге (73-сө бит) “Бөгөнгө йәшәйештә Әҙәм балаһына бигерәк тә сабыр, көслө булыу зарур. Сөнки кешегә “көн бөттө”, йәғни тормошҡа ҡыуанып, алдағы көнгә пландар ҡороп, тыныс йәшәгән мәлдәр үтте. Ҡасып-боҫоп, ҡурҡып-өркөп йәшәр заманалар килде... Һәр ваҡыт ҡайҙандыр ниндәйҙер ҡурҡыныс янаған, кемдәрҙер эҙәрлекләгән, ҡайҙандыр һөжүм итерҙәр кеүек” һәм “Һорауҙар, һорауҙар” бүлегендәге (77-се бит) “Ниңә кешене аҡылы түгел, ә аҡсаһы өсөн ихтирам итәләр? Ниңә йыш ҡына закон һағында тороусылар законды һаҡламай, енәйәтсене яҡлай? Ниңә ғүмерен атеист булып йәшәгән бәғзе берәүҙәр олоғайғас, диндарға әүерелә?” тигән риторик һорауҙар, ахырыһы, сараһыҙлыҡтың көнөнән. Хәтерҙе яңыртып, шуны иҫкә төшөрәйек: кешелек тарихында ғүмер баҡый байҙың баһаһы фәҡирҙекенән юғары булған, сөнки ғәҙеллек принциптары һанланған йәмғиәттә егәрле кеше бер ҡасан да фәҡир көн итмәгән. Фәҡирлек иһә ялҡаулыҡ билдәһе һаналған.\nДөрөҫ, был һығымталар бер нисек тә Рәсәй ысынбарлығына ауаздаш түгел, сөнки беҙҙеке ише йәмғиәт, беҙҙә эш иткән яҙылмаған ҡағиҙәләр, бер-береңде һанламау һ.б. бик һирәк мәмләкәттә осрай торғандыр. Миллиондарса ҡорбан биреп, социалистик ҡоролош урынлаштырыу һәм 70 йылдан һуң унан баш тартыу кеүек хәл хатта республика ҡоролошо урынлаштырыу буйынса ихтилалдарға бай тарихлы Францияла ла күҙәтелмәй. Бөйөк Британия һәм уның протектораттарына хатта “ихтилал” төшөнсәһе таныш та түгел. Ни өсөн? Ошо тирәлә фекер йөрөтөп, Ватан ысынбарлығы менән сағыштырып ҡараһа, автор, моғайын, күп һорауҙарына яуапты үҙ аллы ла таба алған булыр ине, сөнки үҙеңдә теге йәки был сифаттың аҙмы-күпмелеген тик башҡаларға ҡарап ҡына асыҡларға мөмкин.\n“Беҙ кем? Хужалармы, хеҙмәтселәрме? Йыртҡыстармы, ҡорбандармы? Кешенең Ер йөҙөнә яратылыуының тәғәйене ниҙән ғибәрәт? Кешелектең йәшәү мәғәнәһе нимәлә? Кеше, кешелек ошо һорауҙарға яуаптарын беләме? Ғөмүмән, кешелек, ғүмер, быуын, дәүер һабаҡтарынан һығымталар яһай, фәһем аламы? ... Кешелек үҙ яҙмышы, донъяһы менән үҙаллы идара итәме?” – тип асырғалана фәлсәфи яҙмалары авторы. Һәр һорау өҫтөндә ентекле уйланғанда, әлбиттә, үҙ аң бейеклегенән яуаптарҙы табырға булыр ине. Ә бына дүртенсе һәм һуңғы һорауҙар Әҙәм балаһының аң даирәһенә инмәй кеүек. Уларға яуапты Хоҙай Тәғәлә генә белә торғандыр. Ә ҡалғандарын бер епкә теҙеберәк, яҡынса булһа ла түбәндәге яуапҡа һыйҙырырға мөмкин. Үҙенең аҡыл ҡеүәһен тик анһат, уңайлы тормош (техник прогресс) ҡороуға йүнәлтеп, кеше үҙен эске үҫештән мәхрүм иткән. Бер яҡлы үҫеш торған һайын йышыраҡ күҙәтелгән һәм ҡатмарлаша барған әхлаҡһыҙлыҡ (бер енес әһелдәренең ғаилә ҡороуына тиклем), йәмғиәттең сәләмәтлегенә хәл иткес дәрәжәлә йоғонто яһаусы ғаилә институтының кризисы, законһыҙлыҡ (авторса әйтһәк, закон һаҡланмай, енәйәтсе яҡлана) һ.б. күренештәрҙән башлап, климат алмашыныуы (техник прогрестың һуңғы сағылышы булған углекислый газ самаһыҙ күп бүленеү) кеүек хәлгә килтереп еткерҙе.\nЗакондар бер яҡлы үҫешкән кешелек цивилизацияһының инстинкттарын тыйып тотоу өсөн ижад ителә лә инде. Ләкин бәлә шунда: әүҙем һәм берҙәм граждандар йәмғиәте формалашмаған Рәсәйҙә улар эшләмәй. Анһат яуап, тип ғәжәпләнер уҡыусы. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, был ысынлап та шулай, Урал Мостафин яҙмаларында ҡуйылған һорауҙар, һығымта-баһалар камил йәмғиәткә ынтылыш ерлегендә генә тыуырға мөмкин.\nКҮКТӘР ЯУАП БИРҘЕ\nХәйбулла далаһы быйыл һөтләнеп торған бәрәкәтле йәшеллек менән ҡапланды. Нур бөркөп тулҡынланған бындай йәшеллек тураһында әкиәттәрҙә генә уҡырға мөмкиндер. Ләкин улар ҙа бит ысынбарлыҡты сағылдыра. Йәшеллек тип кенә атау ҙа, бәлки, дөрөҫ булмаҫ. Күҙ иңләй алмаҫ киңлектәр ҡыҙыл, һары, зәңгәр, башҡа күп төрлө сәскәләр менән биҙәлгән. Биш йыл буйы “ҡурылған” дала быйыл ямғырға кинәнде. Ә ел уның айырылмаҫ юлдашы: ҡылғандар талғын ғына бәүелә, йә әләм төҫлө алға әйҙәй, урғылып талпына. Улар, гүйә, кешеләрҙе лә туҡталып ҡалмаҫҡа, яңы үрҙәр яуларға саҡыра.\nАрҙаҡлы Йомабай Иҫәнбаевтың 125 йыллығын билдәләр өсөн республиканың төрлө төбәгенән йыйылған ҡунаҡтар ҙа ошондайыраҡ хис-тойғо кисергәндер. Халҡыбыҙҙың мәшһүр улы Йомабай Иҫәнбаев исемендәге ҡурайсылар конкурсы биш йылға бер тапҡыр ғына уҙғарыла. Уны оҫталар көтөп ала, камиллығын йәнә һынар өсөн Хәйбулла еренә ҙур теләк менән килә. Ҡурайсылар һәм тәбиғәт байрамының бер бөтөн күренеш булып ҡабул ителеүе һис тә ғәжәп түгел.\nТарихтың данлы биттәрен халҡым ҡурай менән дә яҙған. Уның ярҙамында тыныслыҡ һүҙен донъяға таратҡан. Халҡымдың рух бөйөклөгөн тылсымлы моң аша ҡурай аңлатҡан, һөйләгән. Шуға ла уның тураһындағы йылъяҙмаларҙы бүтән милләт шәхестәренең дә тулыландырыуы тәбиғи. Рәсәйҙең генә түгел, сит илдәрҙең арҙаҡлы улдары һоҡланып яҙған юлдар бөгөн дә көнүҙәк булып ҡала. Европа, артабан Америка ҡитғаһы башҡорттоң моңо менән танышты. Ҡурай – башҡорт өсөн бөйөк хәтер ҙә, киләсәккә әйҙәүсе оран да. Йомабай Иҫәнбаев – үткән һәм бөгөнгөнө тоташтырып торған, ҡурайы менән милләтенең данын башҡа халыҡтарға еткергән, башҡорт моңон донъяға таратыуҙа фиҙаҡәрлек күрһәткән арҙаҡлы ир-уҙамандарыбыҙҙың береһе. Республикабыҙҙа ун ике йыйын үтте, тимәк, гран-при яулаған шунса оҫта мәҙәниәтебеҙ тарихына үҙенең исемен яҙҙы.\nБыйыл да Хәйбулла районына ҡурайсыларҙың күпселеге “мин ун өсөнсөһө булырға тейеш” тигән ҙур маҡсат менән аяҡ баҫты. Ә килеүселәр Ырымбур өлкәһенән дә, Мари иленән дә бар ине. “Ҡурай – беҙҙең ҡанда, ул башҡорттоң байрағы ла, паспорты ла. Сит ерҙә унһыҙ үҙеңдең башҡортлоғоңдо танытыу ҡыйынлаша. Ҡурай – ғорурлығыбыҙ, сөнки уны бөтөн халыҡ белә. Милли уйын ҡоралыбыҙ аша һәр бер ерҙә беҙҙе таныйҙар” , – тине алыҫ юлды яҡын итеп, талпынып, дәртләнеп Йошкар-Оланан килеп төшкән ҡурайсы Муса ағай Нурдәүләтов. Хәйбулла районында үткән бәйгене ул ҡалдырмаҫҡа тырыша. “Уйнарға берәү ҙә өйрәтмәне. Бер күрҙем нисек ауыҙға ҡуйғанды, икенсе көндө инде уйнай ҙа башланым, – ти ул, бала сағын хәтерләп, – Бәйгелә кисергән ҡыуанысым бик ҙур – ете-һигеҙ йәшлек малайҙарыбыҙҙың “Урал”ды нисек итеп уйнағанын күрҙем. Бына тигән йәштәр үҫә. Фондта һаҡланған, ғорурланған көйҙәребеҙҙең күбеһен уйнанылар. Уҡытыусылары ла шулай оҫта тигәнде аңлата бит был. Нигеҙ, орлоҡ һалғандар! Конкурсанттарҙың береһен дә айырып әйтеп булмай. Баһалама ағзаларына еңеүсене һайлауы ауыр буласаҡ”.\nЙомабай Иҫәнбаев исемендәге республика конкурсының даими тамашасыһы, көйәрмәндәре барлығын да иҫтән сығарырға ярамай. Улар менән һөйләшеп, иҫләп, мәртәбәле бәйгенең йылъяҙмаһын шаҡтай тулыландырырға мөмкин. Ана шундай тоғро уҙамандарҙың береһе – 84 йәшлек Әхмәт Бикбов. “Бөгөнгө сығыштар элеккеләрҙән айырыла, сөнки хәҙер профессионалдар уйнай. Улар оҫталар, ҡурайҙа күптән уйнайҙар. Тәүге көн балалар сығыш яһаны. Бер нисә йылдан араларынан шәп ҡурайсылар үҫеп сығыр. Конкурс яҡшы ойошторолған, һәйбәт бара. Районда Й. Иҫәнбаев көндәре үтһә, бер ҙә ҡалдырғаным юҡ. Бындай сараларҙан ситтә ҡалыу ярамай. Ул бит бер нисә йылдан ғына ҡабатлана. Икенсе ерҙә үтһә, унда барып булмаҫ ине. Һәр кемдең буш ваҡыты бар, нишләп ошонда килеп ҡарап ултырмаҫҡа, ҡурай моңон тыңламаҫҡа? Ҙур ауыл бит. Бына мин өлкән йәштә булһам да киләм, ҡалдырмайым”.\nӨс көн буйы барған оло сара бай йөкмәткеһе, сағыулығы менән айырылып торҙо. Ойоштороусылар йыйында ҡатнашыусылар яңы тәьҫораттар алһын, һөҙөмтә булһын өсөн күп тырышлыҡ һалған. Байрам сценарийының авторы, шағирә Зөһрә апай Фәйзуллина ла мораҙына өлгәшкәндер, күңелендәген халыҡҡа еткерә алғандыр. Ул райондың мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренә, мәҙәниәт һарайының художество етәксеһе Юлиә Ғәлиеваға, режиссер Рәйес Низаметдиновҡа ҙур рәхмәтле. Әйткәндәй, Ш. Бабич исемендәге дәүләт йәштәр премияһы лауреаты, ҡурайсы Рәйес Низаметдинов режиссер ғына түгел ине был бәйгелә, ул үҙе лә конкурста көс һынашты. Маһир, маҡсатлы, фиҙаҡәр ир-уҙаман өсөн милли уйын ҡоралыбыҙ изге төшөнсә: “Йомабай уйнап ебәрһә, ҡурайы шартлап һынып китер булған, тиҙәр. Был яҡта оҫталар күплегенә аптырарға ярамай. Хәйбулла ерендә иң матур, иң моңло, иң сыңлы ҡурай үҫә. Бер нисә көн элек Әбеш ауылына Камил Илембәтов янына барып килгәйнек. Бер ҡосаҡ ҡурай сығарып уйнап ишеттерҙе ул. Ысынлап та, тауыштары сыңлы.\nҠурай шундай инструмент: ул үпкәләй белә, ултыра торғас, матур итеп тауыш бирә, ҡайһы саҡ тоноҡлана, икенсе тапҡыр һәйбәт итеп уйнап ебәрә. Йәне бар. Ҡурайсыларға шуны тойоу, аңлау һәләте бирелгәндер”.\nБаймаҡ районы Ниғәмәт ауылынан Рәмил хәҙрәт Хәсәнов – ҡурайыбыҙҙың фанаты. Балаларҙы уйнарға өйрәтә, ҡурайға арнап шиғырҙар, йырҙар сығара:\n“Беҙ сәңгелдәктән ҡурай моңон тыңлап үҫтек. Ҡартатайҙар, атайым уйнаны. Ағайым Рауил Хәсәнов – Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре – Баймаҡта ҡурайсылар әҙерләгән тәүге уҡытыусы. Алты-ете йәштә көпшә ҡырҡып уйнаһаҡ, 10 йәштә ҡурай эшләнек. Ул – беҙҙең күңелебеҙҙә, йөрәгебеҙҙә, ҡаныбыҙҙа, еребеҙҙә – Уралыбыҙҙа. Рухи ҡомартҡыбыҙҙы һаҡлап, киләһе быуындарға аманат итеп тапшырырға Аллаһы Тәғәлә насип итһен. Мәшһүр ҡурайсыбыҙ, халҡыбыҙҙың рухи хазинаһын һаҡлаусы, ошо көндәргә килтереп еткереүсе тәүге профессиональ ҡурайсы Й. Иҫәнбаев исемендәге конкурста ҡатнашыуыма сикһеҙ шатмын. Ынтылып-ынтылып, өсөнсө тапҡырҙа ғына килә алдым, ҙур ҡыуаныс кисерәм. Шул тиклем рухи күтәрелеш! Көслө-көслө йәштәр йыйылған. Әлбиттә, өлкәндәр ҙә бар. Минең уҡытыусым, остазым Кәрим Дияров: “Үҫәргән, түңгәүер һәм бөрйән ҡурайсылары бер-береһе менән электән аралашып йәшәгән”, – тип һөйләй торғайны. Башҡорттоң башҡортлоғон һаҡлап ҡалған тылсымлы ҡурай. Йәнем-тәнем менән уға бирелгән кешемен. Ҡурай – татыулыҡ билдәһе. Башҡа халыҡтарҙың иғтибарын уның аша йәлеп итергә кәрәк, башҡортто таныһындар, күрһендәр. Үҙебеҙҙең ҡурайҙы сит-яттарға бирмәй һаҡлап ҡалыу – ул беҙҙең бурыс”.\nРух һәм күңел тантанаһы байрамында 300-ҙән ашыу үҙешмәкәр һәм профессиональ ҡурайсы, йәнә лә төркөмдәр ҡатнашты. Шуны ла әйтергә кәрәк: ойоштороусылар һан артынан ҡыумай, күп кеше туплауҙы маҡсат итеп ҡуймай. Бөйөк шәхестең 125 йыллығы тураһында хәбәрҙе алдан көтөп, әҙерләнеп-йыйынып килеп еткән оҫталар былар. Һәр ҡурайсы Хәйбулла тарафына ынтылһа, бәйгегә, ай-һай, аҙнанан да ашыу ваҡыт кәрәк булмаҫ инеме икән? Баймаҡ, Йылайыр, Бөрйән, Учалы, Ғафури, Әбйәлил, Благовещен, Күгәрсен, Миәкә, Белорет, Дәүләкән, Ейәнсура райондарында, Өфө, Учалы, Сибай, Стәрлетамаҡ, Благовещен ҡалаларында йәшәгән ҡурайсыларҙы бер маҡсат әйҙәне был яҡҡа. Һәм беҙ ысын оҫталарҙың сиреүен күреп һоҡландыҡ, таң ҡалдыҡ, халҡыбыҙҙың мәшһүр көй-моңон тыңлап көс, кинәнес алдыҡ. Талант эйәләренең еңел булмаған көрәшендә Белорет районының Шығай ауылынан 72 йәшлек Мөхәммәт Түләбаев гран-при яуланы. Ҡурайҙы пропагандалауҙа уның хеҙмәте ҙур, шәкерттәре лә етерлек. Мәктәптә 46 йыл уҡытыусы булып эшләй, ә ҡурайға тоғролоғо бала сағынан. Үҙенең еңеүе менән ҡурайсылар мәктәбенең быуындан быуынға тапшырыла барырға тейешлеген дә раҫланы ағай.\nӘ Шығай ауылы ана шундай оҫталар менән дан тотҡан. “Әбүбәкер, Ғибәҙәт тигән атаҡлы ҡурайсылар булды. Вәхит Абшәрипов, Әбделмән Мөхтәров, Ханнан Үҙәнбаев, Ғабит Ғәлиуллин, Ғабит Ғибатов … Мин белгәндән 18-гә яҡын ҡурайсы. Элек бит тыуған көнмө, йыйынмы, туйҙар булһынмы, ҡурай ғына уйнайҙар ине, – тип хәтергә алды Мөхәммәт ағай. – Бала саҡтан йөрәгем менән ҡурайға, мәҙәниәтебеҙгә бирелдем. Әлхәмдүлилләһи, 300-ҙән ашыу ҡурайсы ҡатнашҡан сара асыҡ һауала шундай шәп үтә, кинәнеп ҡараныҡ, илһам-көс алдыҡ. Ҡасандыр Мөхәмәт Рәхмәтуллин, Рәхмәтулла Бүләкәнов, Ғата Сөләймәнов, Кәрим Дияров, Әҙһәм Исҡужин һымаҡ оло быуын ҡурайсылары менән уйнағаным булды, Әһләй һәм Аҫылбаев тигән ағайҙар булды, һуғыш ветерандары, шулар менән бергә сығыш яһарға тура килде йәш сағымда. “Беҙ үлһәк, ҡурай уйнаусылар булырмы икән?” – тип әйтә торғайнылар. Әлхәмдүлилләһи, күп! Октябрьский ҡалаһында үткән ҡурайсылар бәйгеһендә жюри рәйесе булдым. Шул тиклем юғары кимәлдә үтте. Бында ла шулай. Баһалама ағзаларына еңеүсене һайлауы еңел булмаҫ тип уйлайым. Еңеүсе булыр, ағайыбыҙҙың, остазыбыҙҙың ҡомартҡыһы, яҡты рухы һаҡланыр! Беҙ быны дауам иттерәсәкбеҙ. Ҡурай бар, ҡурай йәшәйәсәк. Ҡурай беҙҙеке! Беҙҙең милләтебеҙҙеке”.\nБәйгеләрҙең яҙмышы ла әҙәмдекенә оҡшаш икән: күтәрелгән, инҡар ителгән, кем тарафынандыр ҡыҫырыҡланған, ҡурсалауға алынған һәм еңеүгә өлгәшкән саҡтары була. Бөйөк шәхес Й. Иҫәнбаевтың исемен йөрөткән был сара ла шундайыраҡ һынауҙарға дусар ителә. Былар тураһында арҙаҡлы ҡурайсы Юлай Ғәйнетдинов иҫкә алды:\n“1973 йылдан алып Й. Иҫәнбаев исемендәге бөтә бәйгеләрҙә лә булдым. Был конкурстың бөтөн булған үҫеше, ғүмере – минең күҙ алдымда. Уны ике тапҡыр һүндерә яҙҙылар. М. Түләбаев гран-приҙы 32 йыл элек алырға тейеш ине. 1984 йылда бәйгенең положениеһына йәш сикләүе индергәндәр. Беҙ, ҡурайсылар, быны белмәй килдек, “30 йәшкә тиклемгеләр ҡатнаша” тигән сикләү һәммәбеҙҙе лә аптыратты. Еңеүсе Мөхәммәт ағайҙың положение буйынса йәше үткән килеп сыға бит. Баһалама рәйесе И. Дилмөхәмәтов ни эшләргә белмәне: “Ҡустым, һиңә бирергә тейеш инек”, – тине. Шулай ҙа сәхнәгә сығарып арҡаһынан һөйҙө, ҡулын ҡыҫты, бүтәнсә эшләргә намыҫы ҡушманы. Хоҙай бар бит ул. Мөхәммәт ағай 32 йыл буйы һаулығын һаҡлау ғына түгел, оҫталығын да арттыра барҙы…”\n1994 йылда Й. Иҫәнбаев исемендәге бәйгене мәктәп уҡыусылары конкурсына әйләндерергә маташалар. Белорет районында үтәсәк йәш ҡурайсылар ярышына балалар алып килгән уҡытыусылар – ә улар барыһы ла көслө ҡурайсылар – быға ризаһыҙлыҡ белдерә һәм үҙҙәре бәйге үткәрә. Илһам Байбулдин унан гран-при алып ҡайта. 2001 йылдан хәйбуллалар бәйгене үткәреүҙе яңынан үҙ ҡулына ала. Юлай Ғәйнетдиновтың әйткәндәре күптәрҙең хәтерендә уйылып ҡалғандыр: “Егеттәр был конкурсты иң мәртәбәлеһе, иң көслөһө тип һанай. Был конкурстың еңеүсеһе булыу – ҙур өҫтөнлөк. Шуның өсөн унда һайланып килгән егеттәр ҡатнаша. Бөгөн М. Түләбаевҡа гран-приҙы тапшырғанда иң ныҡ ҡыуанғаны шул көслө егеттәребеҙ булды. “Беҙ ошо кеше менән ярыштыҡ бит”, – тинеләр. Быны ғүмер буйы иҫләйәсәктәр һәм һөйләйәсәктәр. Был – тарихи ваҡиға. Конкурсты һаҡлаусы, статусын үҙгәртергә бирмәүсе һәм уны юғары кимәлдә тотоусы хәйбуллаларға рәхмәт. Йомабайҙың ҡәҙерен белгән, тимәк, ҡурайҙың, башҡорттоң ҡәҙерен белгән, илһөйәр хәйбуллаларға уңыштар теләйек”.\nАҙаҡҡы тур – һөнәрселәрҙең көсөргәнешле ярышы – берәүҙе лә битараф ҡалдырманы. Оҫтанан кәмендә 100 көй белеү талап ителә. Билет алыу, унда талап ителгән көйҙө уйнап ишеттереү – ауыр бурыс. Һәр оҫта ла булдыра алмаҫ шарт. Ярыш ярыш инде: көйҙө еренә еткереп уйнаусылар ҙа, сәхнәнән сығып китергә мәжбүрҙәр ҙә булды. Ауыр имтиханды лайыҡлы үтеп, беренсе урынды алған Рәмил Ҡотдосовты, икенсе урынды яулаған Рәйес Низаметдинов менән Юнир Һағынбаевты республикала былай ҙа белмәгән кеше юҡтыр. Өсөнсө урынға сыҡҡан Айтуған Усманов, Айнур Әминев, Айрат Ҡарасов та киләһе биш йыллыҡҡа ҡараш ташлағандарҙыр.\nӨс көн буйы барған сәмле, ғәмле ярыш бына шулай еңеүселәрҙе билдәләү һәм уларҙың сығыштары менән тамамланды. Республикалағы иң мәртәбәле ҡурайсыларҙың бәйгеһен йомғаҡлап, Хәйбулла районы хакимиәте башлығы Раил Ибраһимов шулай тине:\n“Ҡурай халҡыбыҙҙың рухи мәҙәниәтен, күңел тәрәнлеген, аҡылын быуаттар аша беҙҙең йөрәктәргә еткерә. Ошо данлыҡлы музыка ҡоралын пропагандалау йәһәтенән ойошторолған байрам юғары кимәлдә үтте. Яҡташыбыҙ, бөйөк ҡурайсы Йомабай Иҫәнбаевтың тыуған төйәгендә үткән бәйгелә ҡатнашыусыларға оло рәхмәт һүҙен еткерәм. Конкурс уларға яңы көс-дарман, ижади һулыш өҫтәр. Бындай саралар халҡыбыҙҙың рухын күтәрә, илһам шишмәләрен тулыландыра. Боронғо музыка ҡоралында уйнау серҙәрен беҙ йәш быуынға еткерергә, ҡурай сәнғәтен артабан үҫтерергә тейешбеҙ. Рух шишмәләре бер ҡасан да кипмәһен, данлыҡлы Хәйбулла ерендә тағы осрашырға яҙһын”.\nХалҡын, тарихын, мәҙәниәтен данлаған бөйөк шәхестең исеме онотолмай, 125 йыллығын билдәләгәндә лә уның рухы бер ғәм менән йәшәргә саҡырып, ете йәшлек баланы ла, һикһәнен тултырған аҡһаҡалды ла бер ҡорға тупланы. Махсус призға лайыҡ булған иң өлкән ҡурайсы, 83 йәшлек Ильяс Дәүләтбаев, был конкурста беренсе тапҡыр ҡатнаша. “Был тиклем ҡурайсы йыйылыр, тип уйламағайным. Шәп уйнай малайҙар!” – тине ул, ҡәнәғәт булып.\nЙомабай Иҫәнбаевтың изге эшен, бөйөк маҡсатын дауам итеүселәр, милли музыка ҡоралының тарихын яҙыуға үҙ өлөшөн индерергә теләүселәр кәмемәй. Ун өсөнсө республика ҡурайсылар бәйгеһендә яңы тулҡынды күрҙек. Ун ике йәшкә тиклемгеләр араһында ете йәшлек Динислам Утарбаевтың беренсе урынды яулауы ғына ни тора! Йәш быуын сәнғәттә үҙ юлын һалыр.\nӨфө ауылында арҙаҡлы ҡурайсыбыҙҙың музейы асылды. Ул ҡомартҡылар менән артабан тулыланасаҡ. Был эштә элек Йомабай Иҫәнбаевтың ҡыҙҙары тырышлыҡ күрһәтһә, хәҙер ейәндәре өлөш индерә. Ҡурай – музейҙа иң түрҙә, уны һәр яҡлап ҡурсалағандай Йомабай Иҫәнбаевтың ҙур портреты тора. Хәтер йәшәй. Уның аша киләсәккә лә ҡыйыуыраҡ күҙ һалайыҡ. Илебеҙ генә түгел, донъя киңлегендә һәм күгендә ҡурайҙың илаһи моңон таратыусыларыбыҙ, уның данын күтәреүселәребеҙ артһын.\nЙәшенләп, ялтлап-гөрләп ямғыр яуҙы. Ул хатта гала-концертты икегә бүлде. Өлкәндәр иҫләүенсә, сатлап-ялтлап торған йәшенле ямғыр Хәйбулла далаһында бынан егерме – егерме биш йыл элек кенә булған. Шифалы тамсылар ергә бәрәкәт булып яуҙы... Үлемһеҙ башҡорт моңо күктәргә олғашты. Ғәжәйеп бер матур күренеш ине. Тәбиғәттең һәм халҡымдың рухын, күңел сафлығын сағылдырған онотолмаҫ бер күренеш.


Хәбәрҙәр: Обама Рәсәй менән ядро ҡоралдарын ҡыҫҡартыу хаҡында һөйләшәсәк.\nОбама Рәсәй менән ядро ҡоралдарын ҡыҫҡартыу хаҡында һөйләшәсәк.\nБарак Обаманың АҠШ президенты сифатында Берлинға тәүге визиты йылы ғаилә мөхитендә үтә: Барак һәм Мишель Обама канцлер Ангела Меркель һәм уның рәсми тантаналарҙа бик һирәк күренгән тормош иптәше Йоахим Зауэр менән халыҡ алдына сыҡты.\nГермания президенты Йоахим Гаук һәм канцлер ханым менән һөйләшеүҙәрҙән һуң, Барак Обама, 50 йыл элек президент булған Джон Кеннеди һымаҡ уҡ, Бранденбург ҡапҡалары янында телмәр тотто. Ҡайнар ҡояш аҫтында- шаршамбы Берлинда йыл дауамындағы иң эҫе көн булды- Обама ҡыҙыу ҡоралланыуҙы ауыҙлыҡларға саҡырҙы.\n“Барыһын да ентекләп тикшергәндән һуң, мин шуны әйтә алам: беҙ Американың һәм союздаштарыбыҙҙың именлеген гарантиялай һәм шул уҡ ваҡытта стратегик ядро ҡоралдарыбыҙҙың өстән бер өлөшөн ҡыҫҡарта алабыҙ. Мин, “һалҡын һуғыш” ваҡтындағы кеүек ядро ҡеүәтен демонстрациялауҙан арынып, Рәсәй менән ҡоралланыуҙарҙы ҡыҫҡартыу хаҡында һөйләшеүҙәр алып барырға ниәтләйем.”\nПрезидент һөйләшеүҙәр менән мәшғүл булғанда, ҡатыны ҡыҙҙары Малия һәм Саша менән Холокост ҡорбандары Мемориалын барып күрҙе, Рейхстагта булды һәм Берлин стенаһы янында һәләк булғандарҙы хөрмәтләп иҫкә алды.


Эх, һылыу ҙа үҙҙәре!\n9 октябрҙә Бөрө ҡалаһында БДУ-ның тамаша залында ете ҡыҙ уңғанлыҡта, матурлыҡта, тапҡырлыҡта һынау тотто. Факультеттар, колледж ҡыҙҙары араһында үткәрелгән “Һылыуҡай” гүзәллек бәйгеһе быйыл өсөнсө тапҡыр ойошторолдо.\nБайрамды IV курс студенткаһы Айһылыу Шәрипова “Тыуған яҡ” йыры менән асты. Конкурсанттар иһә һынауҙы башҡорт телендә визитка менән башлап ебәрҙе. Бигерәк тә колледж һылыуҡайы Мөбәрәкова Алһыуҙың сығышы барыһын да әсир итте. Ҡыҙҙар башҡорт милли кейемдәрендә дефиле күрһәтте, ижади номерҙар менән сығыш яһаны. Кемдер шиғыр һөйләүгә, йыр-бейеүгә маһирлығын танытты. Филология һәм мәҙәниәт-ара коммуникациялар факультетынан Ынйы Ҡаламова иһә Мостай Кәримдең “Ай тотолған төндә” әҫәренән өҙөк сәхнәләштерҙе. Конкурста ҡыҙҙарҙың һылыулығы, уңғанлығы ғына баһаланманы, уларҙың белемдәре лә тикшерелде.\nКонкурстың ҡыҙыҡлы өлөшө булып “Изгелек өләшеүсе йөрәк” мәрхәмәтлек акцияһы булды. Бәйге шарттары буйынса һәр ҡыҙ ниндәй ҙә булһа мәрхәмәтлек акцияһы булдырып, йә берәй акция менән берлектә изге эш башҡарып, шул турала тамашасыларҙы таныштырырға тейеш ине. Мөмкинлектәре сикләнгән балаларҙың күңелен күтәргән физика-математика факультеты һылыуҡайы Лилиә Васфиеваның эше айырыуса иғтибарҙы йәлеп итте. Башҡорт аш-һыуы араһынан Гүзәл Сабированың сәк-сәге иң тәмлеһе тип табылды. Ә ҡыҙҙарҙың бал күлдәктәрендә сығыуы иһә һәр кемдә һоҡланыу тойғоһо уятты.\nШулай итеп, социаль-гуманитар факультеттан Элина Нәбиуллина – “Мисс фантазия”, физика-математика факультетынан Лилиә Васфиева – “Иң аҡыллы һылыуҡай”, инженер һәм технология факультетынан Гүзәл Сабирова “Иң тәмле бешереүсе”, педагогия факультетынан Гүзәл Закирова “Стилле һылыуҡай”, биология һәм химия факультетынан Яҙгөл Йәнбирҙина “Мисс эрудиция”, филология һәм мәҙәниәт-ара коммуникациялар факультетынан Ынйы Ҡаламова “Иң талантлы һылыуҡай” титулдарын яуланы. Конкурсанттар онотолмаҫлыҡ күркәм тамаша бүләк итте, үҙҙәренең һылыу ғына түгел, ә уңған, һәләтле, белемле булыуҙарын да иҫбатланы.


Оҙаҡ йылдар мәктәптә педагог булып эшләүсе Зәлифә Мирзахәниф ҡыҙы төрлө йәштәге мәктәп балаларына тәғәйенләнгән шиғырҙары, мәктәп һәм клуб сәхнәләре өсөн фольклор әҫәрҙәре ижад иткән. Математик шиғырҙары бәләкәстәрҙең унға тиклем һанау күнекмәләрен нығытыуға, зирәклектәрен үҫтереүгә, аҡыл-зиһен даирәһен киңәйтеүгә булышлыҡ итә.\nКиләһе китапта Земфира Муллағәлиеваның төрлө жанрҙағы әҫәрҙәре ингән. Автор Дим буйы тәбиғәтенең матурлығын, ундағы йәнлек һәм ҡоштарҙың, үҫемлектәр донъяһындағы мажаралы хәлдәрҙе, бала саҡ хәтирәләре менән бергә үреп, үҙенең кескәй геройы исеменән бәйән итә. Мөғжизәле һәм серле әкиәттәр барыһынң да күңеленә хуш килер.


ТУҒАН—ҺАҒЫНҒАНДА, КҮРШЕ КӨН ДӘ КӘРӘК\n16 Февраль 2018, 11:30\nТормош шулай ҡоролған: әҙәм балаһы атай-әсәй, туғандар эргәһендә генә түгел, ә ете-ят кешеләр араһында ғүмер кисерә. «Йорт һатып алма, күрше һатып ал» тигән боронғолар. Беҙҙең халыҡ уты һүнһә лә, тоҙо бөтһә лә күршеһенә йүгергән, ризығы менән бүлешкән, хужалыҡ эштәрендә ярҙамлашҡан, табышты ла уртаҡлашҡан.Хәйбулла районының Йәнтеш мәҙәниәт йортонда\nТормош шулай ҡоролған: әҙәм балаһы атай-әсәй, туғандар эргәһендә генә түгел, ә ете-ят кешеләр араһында ғүмер кисерә. «Йорт һатып алма, күрше һатып ал» тигән боронғолар. Беҙҙең халыҡ уты һүнһә лә, тоҙо бөтһә лә күршеһенә йүгергән, ризығы менән бүлешкән, хужалыҡ эштәрендә ярҙамлашҡан, табышты ла уртаҡлашҡан.\nХәйбулла районының Йәнтеш мәҙәниәт йортонда мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре «Туған—һағынғанда, күрше көн дә кәрәк» исемле ҙур сара үткәрҙе. Байрамға бер-береһе менән иңгә-иң терәшеп, ҡатышып йәшәгән ут күршеләр йыйылды. Залда ултырыусыларҙы мәҙәниәт йорто директоры Л.Ф.Ултраҡова һәм ҡатын-ҡыҙҙар советы рәйесе З.Д.Искужина сәләмләне. Искужин Фаил, Моталов Сәғит, Арсланова Фәниә матур моңло йыр-ҙарын бүләк итте. Арсланова Сәүиә күршеләренә, дуҫтарына арнап яҙған шиғырҙарын уҡыны. Күршеләр йырлап-бейеп, уйнап-көлөп, тәмле сәйҙәр эсеп, сараны ойоштороусыларға рәхмәттәр әйтеп таралышты. Шулай бер-береһе менән ҡатышып, дуҫ йәшәй ауылыбыҙ халҡы.\nХәйбулла районы Йәнтеш ауылы.


Нуриман районы Красный Ключ ауылында Башҡортостанда тәүгеләрҙән булып ылыҫ майы етештереү цехы эшләй башланы\nМәскәү өлкәһендә технолог булараҡ тәжрибә туплаған Мөбәрәк Вәкилов был эшкә осраҡлы тотонмаған. Үҫемлектәр донъяһын яҡшы белеүсе уҙаман аҡ шыршы тәлгәштәренән кешеләр һаулығы өсөн файҙалы май һәм флорентин һыуын етештерә.\nДекабрҙә генә ҡоролған цех тәүлек әйләнәһенә эшләй. Бер ҡаҙанға өс тонна ылыҫ тултырыла. Сеймал махсус рәүештә ваҡ киҫәктәргә тураҡлана. Ылыҫ һығыу цехында алты кеше эшләй. Үҫенте ботаҡтары башта махсус турағыс аша үткәрелә. Төҙөлөш фирмаһынан эштән ҡыҫҡыртылырға мәжбүр булған Илшат тыуған ауылынан алыҫ китмәй эшле булған.\nЫлыҫ майы һәм Флорентин һыуын эшҡыуар килешеү буйынса Мәскәү өлкәһендә урынлашҡан предприятиелар өсөн етештерә. Ҙур ҡаҙанды Себерҙән 450 меңгә һатып алған. Дарыухана селтәрҙәрендә тәҡдим ителгән ылыҫ майында 10 процент ҡына таҙа май бар тигән фекерҙә. Мөбәрәк Вәкилов етештергән продукция экологик яҡтан таҙа һәм һаулыҡ өсөн файҙалы булыуы менән отошло. Флорентин һыуы менән хатта, үпкә, ашҡаҙан-эсәк юлы сирҙәрен уңышлы дауаларға мөмкин. Был мөғжизәле һыу хатта, организмдан ауыр металдарҙы сығарырыға ла булышлыҡ итә. Ылыҫтарҙы эшҡыуар халыҡтан һатып ала, һығылғандан һуң ҡалғандарын тоннаһын мең һумдан мал үрсетеүсе эшҡыуарҙарға һата.\nНуриман районында алты йөҙҙән ашыу эшҡыуар теркәләгән. Уларҙың дүрт йөҙҙән ашыуы юридик шәхес булараҡ үҙ эшен асҡан.\nУрман хужалығы үҫешкән районда киләсәктә ылыҫ эшкәртеү цехын киңәйтеп яңы эш урындары булдырыу мәсьәләһе лә ҡарала. Районда шулай уҡ балыҡсылыҡ, баҡсасылыҡ һәм туризмды ныҡлап үҫтереүҙә лә күләмле эштәр башҡарыла.


Балалар дауаханаға эләккән\n12 Сентябрь , 11:00\nМашина йөрөткән эшҡыуар ханым юл аша үтеп барған өс баланы бәрҙергән дә бер ни булмағандай юлын дауам иткән...\nМашина йөрөткән эшҡыуар ханым юл аша үтеп барған өс баланы бәрҙергән дә бер ни булмағандай юлын дауам иткән. Йәрәхәтләнгән балаларҙы дауаханаға оҙатҡандар.\nБыл хәл 5 сентябрҙә булған. Фольксваген автомобиле менән идара иткән ҡатын юлды йәһәт кенә ҡыҙыл янған светофорға үтергә ынтыла, шул арҡала иғтибарын да юғалта. Ошо ваҡыт аҡ һыҙаттарҙан сығып барған малайҙар тап уның машинаһынан бәрелеп зыян күрә: капотҡа һуғылып йығылалар һәм үҙаллы аяҡтарына баҫа алмайҙар.\nВодитель ваҡиға урынына сығырға ашыҡмай машинаһында ултыра бирә (бәлки, ныҡ тетрәнгәндер, кем белә). Зыян күреүселәр өсөн "Ашығыс ярҙам"ды ла үткенсе водителдәр саҡырта. 10-ар йәшлек малайҙарҙы төрлө йәрәхәттәр менән дауаханаға алып китәләр.\nКүренеүенсә, ашығыу арҡаһында юл хәүефһеҙлеге ҡағиҙәһен боҙоу ошондай күңелһеҙ хәлгә еткергән. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, юлдарҙа ошоға оҡшаш ваҡиғаларға бик йыш шаһит булырға тура килә. Халыҡтың "Ипле барһаң, артабан китерһең" тигән аҡыллы һүҙҙәрен бер ваҡытта ла иҫтән сығарырға ярамай.\nФото: видеонан скриншот.


«Илһам һәм көс алдыҡ!» » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Мәғариф, мәҙәниәт » «Илһам һәм көс алдыҡ!»\n- Был фестивалгә иң әүҙем, иң лайыҡлы йәштәр бар донъянан йыйылды! Улар араһына эләгә алыуыма сикһеҙ ғорурлыҡ кисерәм. Бик ҡаты конкурс үтергә ту-ра килде, - тип тәьҫораттары менән уртаҡлашты Анна. - Фестивалде РФ Президенты Владимир Путин үҙе асыуы ғына ни тора! Белем камиллаштырыу, тәжрибә уртаҡлашыу саралары баштан ашҡанса ине, һәр ҡайһыһына ваҡыт ҡына еткерерлек булмауы үкенес. РФ Сит ил эштәре министры Сергей Лавров, сәйәсмән Владимир Жириновский, данлыҡлы мәҙәниәт эшмәкәре Сергей Безруков, сит ил ҡунаҡтары, йәмәғәт эшмәкәрҙәре Ник Вуйчич, Фредерик Бегбедер, Марко Ламбертини кеүек билдәле шәхестәрҙең сығыштарын тыңлау, һорауҙар биреү форсаты бик тә фәһемле булды.\nКүңел асыу саралары ла етте - көн һайын кинофильмдар, концерттар, күргәҙмәләр. Карнавал, «Дуҫлыҡ йәрминкәһе», афротоломдар үрергә өйрәнеү, шамандарҙың бағыусылыҡ тамашаһы - күңелһеҙләнергә минут та ваҡыт ҡалманы.\nФестивалде ойоштороусыларға оло рәхмәт тойғоһо менән, йәмәғәт эштәре өсөн яңы илһам һәм көс туплап ҡайттым. Килешеп һәм күмәкләп тотонғанда, йәштәрҙең бар донъяны ыңғай яҡҡа үҙгәртергә хәленән килә, беҙҙең көс - берҙәмлектә!\nФестивалдә ҡатнашыу бәхете йылмайған икенсе райондашыбыҙ - Эльза Шәрәфетдинова. Ҡаланың 5-се мәктәбенән, нисәмәлер йыл Мәскәүҙә эшләп килгәндән һуң Һаҡлыҡ банкының урындағы бүлексәһендә хеҙмәт итә. Делегацияға тап ошо банктың вәкиле итеп һайлана. Ниңә тап уға өҫтөнлөк бирелгән? Хеҙмәт бурыстарын өлгөлө үтәүҙән тыш, тормош иптәше менән спорт һәм йәмәғәт сараларында бик актив ҡатнашалар, ундайҙар тураһында «...баҫҡан урынынан осҡон сығара», - тиҙәр.\n- Башҡортостан экспозицияһы шул тиклем яҡшы ойошторолғайны, кеше өҙөлмәне. Милли кейемдәге башҡорт һылыуҙары үҙебеҙҙең аш-һыу менән һыйлауҙары нисек кенә оҡшамаһын инде! - тип ғорурлыҡ менән билдәләне әңгәмәсебеҙ.\nӘ иң ныҡ тулҡынландырған осрашыуы - Австралиянан килгән Ник Вуйчич әфәндене тыңлау. Был кеше тыумыштан аяҡ-ҡулһыҙ, әммә сикһеҙ рух көсө арҡаһында билдәле ораторға әйләнә, миллион-миллион кешеләрҙән (башлыса һау кешеләрҙән!) торған аудиторияһын тормоштоң тәмен һәм ҡәҙерен белеп йәшәргә өйрәтә. «Барыбыҙ ҙа үрҙәргә күтәрелә, барыбыҙ ҙа ҡолай, ҡурҡыу кисерә. Иң мөһиме - бар ҡурҡыуҙарыңды еңеп кәртәләр аша алға ынтылыу. Киләсәк нисек булыры әҙәм балаһы өсөн билдәһеҙ, әммә уны хыялланырлыҡ итеп күҙ алдына килтереү һәм ошо йүнәлештә арыу-талыу белмәйенсә атлау һәр кемебеҙҙең хәленән килә», - тигән һүҙҙәре тураһында беҙ ҙә уйланайыҡ әле, хөрмәтле яҡташтар!


АЙҘАН ҠЫЙЫЛҒАН ЮЛ\nБорон-борон заманда йәшәгән, ти…\nӘй, ҡуйсәле!.. Боронғоларҙы уйлау түгел, бөгөнгөләргә өлгөрөп булмай әле!..\nЭйе, был яҙғандарым берәй ваҡыт китапҡа баҫылып сыҡhа, ул китапты ҡулына алған заман кешеhе, моғайын, шулай тип уйлар, сөнки, ысынлап та, бөгөнгө көн ғәмдәре, бөгөнгө тормош мәшәҡәттәре күберәк хәүефләндерә, борсой әҙәм балаhын.\nҠояш нурҙары төшөр\nУрын юҡ был ҡалала.\nОҫталар ҙа, «ҡусты»лар ҙа\nБейе-е-е-к йорттар һалалар.\nКүп ҡатлы йорттар ҡалҡа\nКүп йырҙарым, ихлас теләк булып,\nИзге күңелдәргә юл алғас,\nКешеләрҙе һөйгән йөрәк йырым\nМинән һуң да, бәлки, юғалмаҫ.\nӘҙәбиәт, халыҡ – хаҡлыҡ һүҙе,\nЗамандарға заман тоташа:\nНазар Нәжми һәр саҡ хәтерҙә\nДүртөйлөләр райондың үҙәкләштерелгән китапханаһында халыҡ шағиры Назар Нәжмигә арналған «Йырҙың булмай һуңлағаны» исемле китаптың исем туйын ҙур әҙәби-музыкаль байрам итеп уҙғарҙы.\nКисәгә райондың Назар Нәжми исемендәге әҙәби премияһы лауреаттары: халыҡ шағиры Ҡәҙим Аралбай, С. Юлаев исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты Ирек Кинйәбулатов, халыҡ артисы Илһөйәр Ғизетдинова, йырсы-музыкант Радик Динәхмәтов, шағирә Фәниә Ғәбиҙуллина\nАҡмулла рухы мәңгелек\nДекабрь. Ап-аҡ ҡар бөртөктәре иркәләнә-иркәләнә һиңә һыйына. Битеңде ҡытыҡлап семетә. Иренеңдән наҙлап, талпына-талпына ҡаштарыңда, керпектәреңдә бейей. Уйнап туйғас, ергә ап-аҡ түшәк булып түшәлә лә шығыр-шығыр, шығыр-шығыр шиғыр һөйләй башлай…\nТәбиғәттең ошондай хозур мәлендә һәр йыл Башҡортостанда оло шиғриәт йыйыны – аҡ һаҡаллы, аҡ йөҙлө, аҡ күңелле, аҡ фекерле бөйөк башҡорт шағиры, сәсәне, аҡыл эйәһе һәм гуманист-мәғрифәтсеһе Аҡмулла көндәре уҙғарыла. Унда Мәскәүҙән, Рәсәйҙең төрлө төбәктәренән,\n“Донъя иҫ киткес мауыҡтырғыс”\nҠыҫҡаса белешмә: Гөлсирә Мирза ҡыҙы Ғиззәтуллина Үзбәкстанда тыуған, бала сағы Ейәнсура районы Иҙәш ауылында үтә. Тыуған ауылында, Өфөләге 1-се мәктәп-интернатта (хәҙер – Рәми Ғарипов исемендәге 1-се башҡорт гимназия-интернаты) белем ала, БДУ-ның филология факультетын тамамлай. Оҙаҡ йылдар «Башҡортостан» гәзитендә, «Китап» нәшриәтендә, «Башҡортостан ҡыҙы», «Ватандаш» журналында эшләне. Тиҫтәләгән китап авторы. Әҙибә тәржемә менән әүҙем шөғөлләнә. Библияның байтаҡ, шулай уҡ Эрнест Хемингуэйҙың «Ҡарт менән диңгеҙ», башҡа күп кенә классиктарҙың әҫәрҙәрен башҡортсаға тәржемә итте һәм мөхәррирләне.\nГөлсирә Ғиззәтуллина – Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, «Йылдың иң яҡшы китабы» бәйгеһе еңеүсеһе.\nҠОЯШ БҮЛӘК ИТТЕ ҒӘЙНӘЛӘР\n«Әйнә менән Ғәйнә» исемле башҡорт легендаһында әйтелеүенсә, ғәйнәләрҙең ата-бабалары Тол буйҙарына ике аҡ боланды егеп килеп сыға. Ағалы-ҡустылы икәү Убырлы ҡарсыҡ тарафынан урланған ҡояшты таба һәм, уны ҡотҡарып, бөтә донъяны ҡараңғылыҡтан азат итә. «Толбуйҙар» легендаһында ер хужаһы Тулауа ҡарсыҡтың, матур ҡыҙға әүерелеп, Ғәйнәгә кәләш булып, Ғәйнә башҡорттарының тәү-инәһенә әүерелеүе һүрәтләнә.\nҒәйнәләрҙең изге төбәге Пермь крайының Барҙа районына беҙҙе, Башҡорт дәүләт университетының филология һәм мәҙәниәт-ара коммуникациялар факультетының уҡытыусыларын\n3. Башҡорт этносының барлыҡҡа килеүе тураһында\nМәғлүмәт диңгеҙе даръялай ҡайнаған заманда халыҡ тарихының объектив ағышын өйрәнеп, хәҡиҡәткә барып етеүе, үҙеңдең хаҡлығыңды иҫбат итеүе айырыуса ҡыйын. Әгәр ҙә инде халыҡ тарихы тотошлайы менән, бигерәк тә ул төрлө осорҙа ситтән көсләп тағылған ҡанундар һәм нормалар менән (ҡайһы ваҡыт күп һанлы халыҡтарҙың аҙ һанлы халыҡтарҙан өҫтөн булыуы күҙлегенән сығып) өйрәнелһә, был ҡыйынлыҡ икеләтә-өсләтә арта.\n1880 йылда башҡорт ғалимы Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев түбәндәгеләрҙе яҙа:


Көнсығыштың бөйөк ҡатындары » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\n«Нуғай Урҙаһында ғына түгел, Ҡаҙан һәм урыҫ йорттарында ла һылыулыҡта, зирәклектә уға тиңдәш юҡ ине», – тип яҙып ҡалдырған тарихсылар. Ысынлап, Сөйөмбикә – XV–XVI быуаттарҙан алып хәҙергәсә исеме халыҡ араһында һаҡланған, башҡорт, татар, нуғай,...\nҺуңғы ханбикәһе Себерҙең\nСузге. Был исем бөгөн себерҙә мәҙәниәт һарайҙары, ҡунаҡхана, ресторандарға йыш бирелә, ошо атама аҫтында себер татар ҡыҙҙарының һылыулыҡ бәйгеләре ойошторола. Биш йөҙ йыл элек уның өсөн Күсем һалдырған Сузге-Тора тип аталған хан һарайы урыны ла изге...\nТарих майҙаны йыл һайын ере һөрөлөп, тупрағына икенсе үҫентеләр ултыртылған баҡсаны хәтерләтә. Яңы хужалар үҙҙәренсә әйләндерһә лә, алда үҫкән үлән тамырҙарын тулыһынса ҡорота алмай. Халыҡ хәтере булып, улар баҡсаның әле бер, әле икенсе өлөшөндә...\nКәңәш йә ярҙам, йән тыныслығы йә хәҡиҡәт эҙләп килгән кешеләрҙең күбеһенә ул: «Шөкөр ит һәм сабыр бул!» – тип әйтеп ҡайтарған. Иҫән саҡта уҡ тере риүәйәткә әйләнгән был ҡатындың кинәйәле һүҙҙәре һәм шиғыр юлдарына һалынған фекерҙәре быуаттар үткән...\nБерәүҙәр тарихҡа үҙ атын донъяны үҙгәртер ҡаһарманлыҡ йә иҫ китерлек ижад аша яҙа. Кемдер фәнни асыш яһап, бәғзеләр – рухи юлбашсы булып. Ә Мумтаз исеме беҙгә быуаттарҙы иңләп, иренең уға булған мөхәббәте арҡылы килеп еткән. Ер йөҙөндә ҡатын кешегә...\nМандухай Сәсән Ҡатын\nМандухай Сәсән Ҡатын (1449 – 1526 йылдар) – монгол халҡының милли геройы. Уның сәйәси эшмәкәрлеге Сыңғыҙхан нәҫеленең Ҡараҡором далаларында үҙенән һуң да быуаттар дауамында хаким булып ҡалыуына булышлыҡ иткән. Исеменең монголса яңғырашы –Мандухаа...


Башҡортостан Рәсәйгә килгән сит ил туристары араһында 11-се урында\nТурСтат аналитик агентлығы Рәсәйгә килгән сит ил туристары араһында иң популяр төбәктәрҙе билдәләне.\nӨфө ҡалаһы һәм Өфө районында электр һәм йылылыҡ энергияһына ихтыяж тулыһынса ҡапланды\nБыл турала бөгөн Рөстәм Хәмитов Затон йылылыҡ-энергетика үҙәген файҙаланыуға тапшырыу мәлендә белдерҙе. Станция 440 мегаватт электр энергияһы һәм сәғәтенә 290 гикакалорий йылылыҡ бүлеп сығарыуға иҫәпләнгән. Йәғни йылылыҡ менән 2 миллион ярым - 3 миллион квадрат менән торлаҡты тәьмин итергә мөмкин. Киләсәктә яңы төҙөлөштәргә бәйле энергияға ихтыяж артасағы ла күҙ уңында тотолған.\nАгросәнәғәт комплексында заманса технологиялар\nБөгөн Өфөлә «АгроКомплекс-2018» халыҡ-ара махсуслаштырылған күргәҙмә эшләй башланы. Сирек быуаттан ашыу ваҡыт эсендә ул республиканың төп агросәнәғәт форумдарының береһенә һәм ил, халыҡ-ара кимәлдәге ҙур сараға әүерелде.\n13 мар, 22:47\nЙәмәғәт биләмәләрен төҙөкләндереү буйынса иң яҡшы проекттар өсөн тауыш биреү 18 март - Рәсәй Президентын һайлау көнө сиктәрендә үтә\n«Уңайлы ҡала мөхитен булдырыу» өҫтөнлөклө программаһында ҡатнашырға республиканың 24 районы теләк белдергән. Тауыш биреү исемлегенә төҙөкләндереү талап ителгән 109 йәмәғәт урыны индерелгән. Проектта Өфөнән генә тиҫтәләгән парк-сквер һәм урамдар бар.\n13 мар, 21:02\nБашҡортостандың урман хужалығы министрлығы аукционға 153 лот сығарҙы\nКесе һәм урта эшҡуарлыҡ өсөн дөйөм күләме 87,3 мең куб.м. урман һатыла.\nРәсәй уҡыусылары өсөн йәйге сәйәхәттәр ҡулайлаштырыла\nРәсәй тимер юлдары 10 йәштән 17 йәшкә тиклемге үҫмерҙәргә 50% ташлама яһай. Билеттар бөгөндән үк һатыуҙа.\n13 мар, 16:58\nБашҡортостандың йөҙ йыллығына - йөҙ объект\nБер быуатлыҡ юбилей сиктәрендә республикала 100 объект проекты уңышлы тормошҡа ашырыла. Был исемлеккә Ҡалтасы район үҙәгендәге мәҙәниәт йорто ла ингән. Юбилей объектын реконструкциялау өсөн 124 миллион һум аҡса бүленгән. Хеҙмәткәрҙәр бинаның тышҡы эштәрен тулыһынса тамамлаған, әле эске биҙәүгә күскәндәр.\nАҙна яңылыҡтары. Дәүләт кимәлендә кооперативлашыу\nАяҡҡа баҫҡан йүнселдәргә үҙ эшен тағы ла киңерәк йәйелдереү мөмкинлеге бирһә, яңы башлап тороусыларға, ябай халыҡҡа ла тиҙ арала бизнесты яйға һалыу форсаты. Ҡурҡырлыҡ, икеләнерлек әйбер түгел кооперация. Сөнки тәжрибәле эшҡыуар белеме, сауҙа бәйләнештәре менән дә бүлешергә әҙер. Ә өйрәнсеккә юлға һалынған эшкә үҙ өлөшөн генә индерергә ҡала. Ҡайһы бер төбәктәрҙә берҙәм эштең был алымы күптән ҡулланыла. Дәүләт кимәлендә кооперативлашыу башланғас, уны рәсми теркәп тә ҡуйҙылар. Борай районында йәшәүсе Әхләф Зарипов та шундай фермерҙарҙың береһе. Йүнсел күптән инде үҙ эшенә ауылдаштарын йәлеп иткән. Ә хәҙер улар рәсми теркәлгән кооператив.\n11 мар, 22:47\nАҙна яңылыҡтары. Хәҙер эште киңерәк йәйелдереүгә алынған кредиттар ҙа дәүләт тарафынан субсидияланасаҡ\nАуыл хужалығын үҫтереү өсөн был һиҙелерлек ярҙам.\nВьетнам инвесторҙары Благоварҙа полиэтилен продукцияһы етештереү предприятиеһын асып, район халҡы өсөн ҡырҡҡа яҡын эш урыны булдырған\nШулай уҡ бында ҡалдыҡһыҙ производство ла алып барыла.\n09 мар, 22:59\nБорай районында ҡарама бәшмәге үҫтереүсе Альберт Арыҫланов ауылдаштарын кооперацияға туплай\nИке меңенсе йылдар башында асып ебәргән кәсебе хәҙер ярайһы уҡ яҡшы уңыш бирә. Ләкин республикала бәшмәккә булған ихтыяжды был күләм менән генә ҡапларлыҡ түгел. Етештереү ҡеүәтен арттырыу көн талабы. Был эште башҡа йүнселдәр менән берләшеп кенә атҡарып сығып була, ти Альберт. Эшҡыу\n08 мар, 20:58\nКиләһе шишәмбе республикала агросәнәғәт форумы старт ала\n16 мартҡа тиклем дауам иткән күләмле сара Рәсәйҙең генә түгел, сит илдәрҙән дә аграр өлкә белгестәрен берләштерәсәк. Чехия, Австрия, Германия делегациялары килеүе көтөлә. Форум сиктәрендә тәжрибә уртаҡлашыу, эшлекле һөйләшеүҙәр уҙғарыу ҡаралған. «Экологик продукттар. Органик ауыл хужалығы», «Агросәнәғәттә яңы технологиялар», «Малсылыҡтың киләсәге», «Техник һәм технологик яңыртыу»ға бәйле айырым секциялар эшләйәсәк. Шулай уҡ фермерҙар сауҙа мәктәбендә белемен камиллаштыра ала.\n08 мар, 19:57\nБашҡортостан малын кем һимертә?\nРеспублика хөкүмәте Gruppo Cremonini Италия компанияһы менән хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөнө.\n06 мар, 17:36\nБашҡортостанда төбәк лизинг компанияһы бәләкәй эшҡыуарҙарға һәм бизнесмендарға булышлыҡ итә\n2018 йылдың тәүге кварталында компания бәләкәй эшҡыуарлыҡҡа 150 млн һум кимәлендә ярҙам күрһәтергә әҙер. Әлеге ваҡытта льготалы лизингҡа төрлө технологик ҡорамалдар алыу өсөн 33 ғариза ҡарала. Белорет районындағы үлсәү завод ҡоролмаһы тәүгеләрҙән булып ҡатнашҡан предприяларҙың береһе. Был ярҙамға кемдәр дәғүә итә ала?\n05 мар, 22:45\nБөгөн Өфө районында 180 килограмдан ашыу балыҡ юҡ ителде\nУлар республика биләмәләрендә законһыҙ тотолған. Документтары булмаған йылға-күлдәр байлығы уҙған аҙнала баш ҡала урамдарында ойошторолған рейд барышында асыҡланған.\n05 мар, 21:05\nАҙна яңылыҡтары. Йыл һайын кәм тигәндә биш миллион ғаилә торлаҡ шарттарын яҡшыртырға тейеш\nБыл турала Владимир Путин федераль Йыйылышҡа йыллыҡ мөрәжәғәтнамәһендә белдерҙе. Ил башлығы әйтеүенсә, былтыр Рәсәйҙә 3 миллион ғаилә йорт туйлаған. Беҙҙең был күрһәткесте күпкә арттырыу мөмкинлеге бар, тине дәүләт етәксеһе. Бының өсөн йыл һайын 120 миллион квадрат метр торлаҡ төҙөлөргә тейеш. Ә иң мөһиме халыҡтың килеме , һатып алыу мөмкинлеге лә артыуы шарт. Путин квадрат метрҙар тураһындағы хыялды тағы ла яҡыныраҡ ите-ү өсөн ипотека ставкаларын да кәметеү бурысы ҡуя. Банктар тәҡдим иткән проценттар һигеҙ, хатта етенән дә артмаҫҡа тейеш, тине ул.\n04 мар, 22:58\nБаймак районы Икенсе Этҡол ауылында 60 урынға иҫәпләнгән яңы балалар баҡсаһы сафка инде\nУл бынан ике йыл элек файҙаланыуға тапшырылған социаль мәғариф комплексының икенсе сираты.\n03 мар, 12:47\nБашҡортостан илдең «Электрон тыуым сертификаты» пилот проектында ҡатнашасаҡ\nБыл турала бөгөн Рәсәй социаль страховкалау фондының Башҡортостан буйынса бүлексәһе ойошторған төбәктең төрлө ведомстволары ҡатнашлығындағы Координация советы ултырышында билдәләнде.\n02 мар, 19:47\nБашҡортостандың Урман хужалығы министрлығында киңәйтелгән кәңәшмә үтте\nУлтырышта йыллыҡ эштәргә йомғаҡ яһалды, киләсәккә маҡсаттар билдәләнде.\n01 мар, 22:47\nЯл көндәрендә ауыл хужалығы йәрминкәләре уҙғарыласаҡ\n3 һәм 4 март баш ҡалабыҙҙың дүрт майҙанында ауыл хужалығы йәрминкәләре үтәсәк.\n01 мар, 16:55


Яңы быуын медицинаһы\n18 Декабрь 2018, 14:01\nБөгөн һаулыҡ һаҡлау өлкәһен заман ҡаҙаныштарынан – юғары технологиялы медицинанан башҡа күҙ алдына килтереү ҙә мөмкин түгел. Был ярҙам ниндәй йүнәлештәрҙә, кемдәргә күрһәтелә, уны бушлай алыу шарттары ниндәй? Башҡортостан Республикаһы Мотлаҡ медицина страховкалауы төбәк фондының Үҙәк филиалы табип-эксперты, медицина фәндәре кандидаты Светлана Рәйес ҡыҙы МИНҺАЖЕВА шул турала һөйләй.\n– Юғары технологиялы медицина ярҙамы – фән һәм техниканың, медицинаның иң һуңғы ҡаҙаныштарын, өр-яңы алымдарҙы ҡулланып күрһәтелеүсе ярҙам ул. Ҡатмарлы сирҙәрҙе дауалағанда күҙәнәк технологиялары, робот техникаһы, мәғлүмәт технологиялары, ген инженерияһы йылдан-йыл киңерәк ҡулланыла. Былар бөтәһе лә ғүмергә һәм һаулыҡҡа янаған хәүефте бер нисә тапҡырға кәметеп, ауырыуҙарға тиҙерәк аяҡҡа баҫырға булышлыҡ итә.\n– Яңы быуын медицинаһы ярҙамын бушлай алыу шарттарын аңлатып китһәгеҙ ине.\n– Быға илебеҙҙең һәр кешеһе хоҡуҡлы – бары тик тейешле медицина күрһәткестәре булыу кәрәк. Ул Рәсәй Хөкүмәтенең Халыҡҡа бушлай медицина ярҙамы күрһәтеү дәүләт гарантиялары программаһына ярашлы ғәмәлгә ашырыла.\n– Юғары технологиялар буйынса дауаланыу өсөн ауырыуҙар нисек, кем тарафынан һайлана?\n– Ауырыу тикшерелгән, дауаланған поликлиника йәки дауахана уның сире, хәле тасуирланған документтар күсермәләрен, юллама әҙерләп, республика Һаулыҡ һаҡлау министрлығының шул йүнәлештәге комиссияһына консультацияға ебәрә. Был төр ярҙамға күрһәткестәр булыу һәм дауалау өсөн махсуслаштырылған медицина ойошмаһын һайлау хаҡындағы мәсьәлә улар менән хәл ителә.\nСирҙең нисек үтеүе, бөтә ағзаларҙың торошо, күп тигәндә бер ай элек эшләнгән барлыҡ тикшереүҙәр (клиник, рентген, лаборатор һ.б.) – медицина документтары күсермәләрендә был турала тулы мәғлүмәт сағылырға тейеш.\n– Документтар тапшырғандан һуң күпме көтөргә тура киләсәк?\n– Мәсьәлә төбәк кимәлендә ун көндән дә ҡалмай хәл ителә. Ҡарар ыңғай икән, ошо йүнәлештә юғары технологиялы ярҙам күрһәтеүгә лицензияһы булған федераль йәки төбәк медицина учреждениеһына электрон документтар оҙатыла. Ундағы комиссия шулай уҡ күп тигәндә ун көндә, ауырыу үҙе килгән осраҡта өс көн эсендә документтарҙы тикшерә. Сирленең хәле ауыр булһа, тағы ла тиҙерәк ҡарай. Ыңғай ҡарар ҡабул ителгәндә, был дауаханаға ауырыуҙың паспорты йәки тыуыу хаҡында таныҡлығы, медицина страховкалау полисы, кеше инвалид икән, инвалидлыҡ хаҡында белешмә, СНИЛС, уны оҙатып барыусының паспорт күсермәләре ебәрелә һәм юғары технологиялы медицина ярҙамына талон бирелә.\n– Ауырыу был ярҙамды күрһәтеүсе учреждениеға туп-тура үҙе мөрәжәғәт итә аламы?\n– Үрҙә әйтеп үтелгән юлды үтмәйенсә тура медицина ойошмаһына барған саҡта ундағы комиссия ыңғай ҡарар ҡабул итеүе лә бар. Тик бының өсөн йыл башындағы планға ярашлы буш урындар булыуы шарт. Ауырыуҙы ул дауаханаға һалыу мөмкинлеге хаҡында республиканың Һаулыҡ һаҡлау министрлығына хәбәр ителергә тейеш – был талон алыу өсөн кәрәк.\n– Ә талон буйынса сираттың нисек барыуын күҙәтергә мөмкинме?\n– Талон электрон төрҙә бирелә. Һәр кем үҙ талоны һаны буйынса документтары ҡасан ҡаралыуын, ниндәй ваҡытта дауаханаға ятырға тейешлеген махсус порталда тикшереп тора ала (http://talon.rosminzdrav.ru).\n– Башҡортостанда был ҡиммәтле медицина ярҙамы ниндәй йүнәлештәр буйынса күрһәтелә?\n– Беҙҙә өр-яңы ҡаҙаныштар буйынса дауаланыусы сирҙәр исемлеге бик ҙур. Ҡорһаҡ ҡыуышлығы хирургияһы, акушерлыҡ һәм гинекология, гематология, бешкән урындарҙы дауалау, нейрохирургия, яңы тыуған сабыйҙарҙы дауалау, оториноларингология, онкология, офтальмология, педиатрия, йөрәк-ҡан тамырҙары хирургияһы, күкрәк ҡыуышлығы хирургияһы, травматология һәм ортопедия, ағзалар һәм туҡымаларҙы күсереп ултыртыу, урология, яңаҡ-бит хирургияһы, эндокринология – медицинаның һәр өлкәһендә юғары технологиялар ҡулланыла.\nРеспублика табиптарының был тәңгәлдәге ҡаҙаныштары ысын-ысындан һоҡландыра. Мәҫәлән, БДМУ клиникаһында йыл башында донъяла иң алдынғы һаналған Da Vinci робот системаһы һатып алынғайны. Яңы асылған Робот хирургияһы үҙәгендә ошо система ярҙамында ике йөҙҙән ашыу бик ҡатмарлы операция яһап өлгөрҙөләр.\n2018 йылда Өфөләге Ядро медицинаһы үҙәгендә 5700 тирәһе тикшереү уҙғарылған. Үҙәктең маҡсаты – яман шеш ауырыуҙарының үҫеш кимәлен аныҡ билдәләү. Тикшерелеүселәрҙең 96 проценты дәүләт гарантиялары программаһы сиктәрендә Мотлаҡ медицина страховкалауы иҫәбенә бушлай ярҙам алған. Үҙәктәге кибер-бысаҡ тигән радиохирургик ҡорамалды ҡулланып, үтә теүәл, ҡеүәтле нурҙар ярҙамында яман шешкә операция яһауҙарын әйтеп үткем килә.\n– 2019 йылда был юҫыҡта ниндәй үҙгәрештәр көтөлә?\n– Бер нисә йыл инде РФ Һаулыҡ һаҡлау министрлығы юғары технологиялы медицина ярҙамы буйынса федераль программаға ярашлы дауаланыусы ауыр сирҙәрҙе аҡрынлап Мотлаҡ медицина страховкалауы системаһына күсереп килә. Тимәк, медицинаның һуңғы ҡаҙаныштары нығыраҡ яҡынаясаҡ, тиергә була.


Дүрт күҙ менән көтәләр\n5 Август 2019, 17:30\nЯңы уҡыу йылын Асҡын районының Ҡышлауйылға ауылы балалары ҙур түҙемһеҙлек менән көтә.\nНәҡ Белем көнөндә бында 60 урынлыҡ балалар баҡсаһы менән 120 урынға иҫәпләнгән ике ҡатлы дөйөм белем биреү мәктәбе файҙаланыуға тапшырыласаҡ.\nБелем усағы «Башҡортостан Республикаһының 100 йыллығына — 100 объект» программаһы сиктәрендә һалына. Әле бинаны тышҡы яҡтан заманса материалдар менән көпләү дауам итә, бынан тыш бүлмәләрҙә биҙәкләү, плитә йәбештереү, тирә-яғын төҙөкләндереү эштәре дәррәү бара. Шөкөр, балаларҙың ғына түгел, ауыл халҡының да ҡыуаныстары тиҙерәк тормошҡа ашһын өсөн төҙөүселәр күп көс һала.\nТөҙөлөштөң дөйөм хаҡы -- 175 миллион һум, генераль подрядсыһы -- Өфө ҡалаһының "Корунд" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте. Заказсыһы иһә -- республиканың Капиталь төҙөлөш идаралығы. Бөгөн төҙөлөштә, нигеҙҙә, Өфө, Асҡын районынан 71 кеше эш менән мәшғүл.\nҠышлауйылға мәктәбенә күрше дүрт ауылдан килеп белем аласаҡтар. Әйткәндәй, яңы уҡыу йылында 170 уҡыусы яңы мәктәп ишеген асып инәсәк. Уҡыусыларға 19 юғары һәм урта махсус белемле тәжрибәле уҡытыусы белем бирәсәк.


10 - 20 майҙа гәзит-журналдарға ташламалы хаҡ менән яҙылырға мөмкин // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n10 - 20 майҙа гәзит-журналдарға ташламалы хаҡ менән яҙылырға мөмкин\n12:12, 10 мая 2012 Йәмғиәт\nБөгөн Башҡортостанда гәзит-журналдарға яҙылыу декадаһы старт алды. 10 майҙан 20-һенә тиклем 2012 йылдың икенсе ярты йыллығына баҫма матбуғат сараларын яҙҙырырға теләгәндәр быны льготалы хаҡтар буйынса эшләй ала.\nТрадицион акция илдең барлыҡ төбәктәрендә лә йылына ике тапҡыр:яҙғы һәм көҙгө яҙылыу кампаниялары осоронда үтә. Гәзит-журнал редакцияларында ла, матбуғат сараларын таратыу буйынса хеҙмәт күрһәткән почта бүлексәләрендә лә ташламалар ҡаралған.\nКиң мәғлүмәт сараларына редакцияларҙа ла, почтала ла яҙылырға мөмкин. Был хеҙмәтте баҫма продукция таратыусы башҡа бик күп фирмалар ҙа күрһәтә.\nТеги: матбуғат, почта


Әйтергә теләгәнең фәһемлеме? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Иман » Әйтергә теләгәнең фәһемлеме?\nӘйтергә теләгәнең фәһемлеме? 02.11.2018 // Иман\n“Ғәйбәтте кем һөйләһә лә,\nҒәйбәтте кем тыңлаһа ла –\nГонаһтарын уртаҡ итәм.\nҒәйбәт һөйләгән табынды\nФәрештәләр урап үтә.\nАнау кеше ғәҙел булды,\nЭше сауап. Уйы һәйбәт.\nТик барыһын ҡырып һалды\nАуыҙынан сыҡҡан ғәйбәт”.\n“777 хәҙис” китабынан).\nҒәйбәт – ҙур гонаһ. “Кемгәлер ҡарата фекерҙең, дәғүәләрҙең күҙгә ҡарап әйтелеүе яҡшы, – тигән Пәйғәмбәребеҙ. – Әгәр ҙә ки уның хаҡында йәшерен һөйләшелә, нахаҡ кәмселектәр ҙә өҫтәлә икән, был инде яла яғыуға инә”.\nТелдең әҙәм балаһының тормошонда әһәмиәте ифрат ҙур. Әйтелгән һәр хәбәр тормош, йәмғиәт өсөн файҙалы, фәһемле булырға тейеш. Өҫтәүенә, хәҙистәрҙә әйтелгәнсә, күркәм итеп һөйләү, иғтибар менән тыңлай белеү ҙә зарур. “Мосолмандың теленән дә, ҡулынан да, ғәмәлдәренән дә һис кем зыян күрмәҫкә тейеш”, – тип өйрәтә динебеҙ.\nПәйғәмбәребеҙ әйтеп ҡалдырғанса, буш һүҙ менән булышыу, күп һәм мәғәнәһеҙ һөйләү, кәрәкмәгән мәғлүмәт йыйыу, уны таратыу мосолман өсөн бөтөнләй ят. Файҙаһыҙ хәбәрҙе иғтибарһыҙ ҡалдырыу зарур. Артыҡ ҡыҙыҡһыныу ҙа насар. Әгәр ҙә ки әҙәм балаһы башҡанан ишеткән кире хәбәр, ғәйбәт менән уртаҡлашһа, үҙенә ҙур гонаһ ала.\nБуш һүҙҙе тыңлау, мейегә һеңдереү аңды томалай, фекерләү ҡеүәһенә зарар килтерә. Ваҡытты, көстө белемде камиллаштырыуға, өҙлөкһөҙ хеҙмәткә бүлеү мөһим. Шул саҡта мәғәнәһеҙ һөйләшеүҙәргә, сит мәсьәләләр менән ҡыҙыҡһыныуға урын ҡалмай.\nҮпкәләшеүҙең сиге бар\n“Өммәтемдә иң хәйерлеһе – ғаиләһенә күркәм мөнәсәбәттә булыусы”, – тигән пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм. Арала бер-береңә һөйөү, ихтирам хөкөм һөрөргә тейеш. Ғаиләлә һәр кемдең тәғәйен бурыстарын лайыҡлы атҡарыуы зарур – динебеҙ шулай ҡуша.\nӘлбиттә ки, тормошта төрлө хәл булыуы ихтимал. Мәҫәлән, ир менән ҡатындың үпкәләшеүе мөмкин. Динебеҙ ҡушыуынса, бындай аңлашылмаусанлыҡ өс көндән ашыуға һуҙылмаҫҡа тейеш. Әгәр ҙә был сик уҙып кителһә, араға өлкәндәр ҡушылып, хәлде ыңғай яҡҡа үҙгәрткән. “Иң беренсе ғәфү үтенеп, элекке халәтте аяҡҡа баҫтырған кеше – Йәннәткә кереүсе”, – тигән пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм.\nИсламда бер-береңде рәнйетеүгә, күңелен ҡалдырыуға урын юҡ. Араны күркәм һүҙ, изге ғәмәлдәр бәйләп, нығытып торорға тейеш. Кире осраҡта мөхәббәт юҡҡа сыға, тимәк, ғаиләнең нигеҙе ҡаҡшай.\n“Атай-әсәйҙең сабыйына биргән иң ҙур бүләге – әхлаҡ һәм күркәм тәрбиә”, – тигән пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм үҙенең мөбәрәк хәҙисендә.\nБурыстарҙың тәүгеһе – балаға матур исем ҡушыу. Артабан күркәм тәрбиә, тейешле ғилем биреү, күңеленә рухи ҡиммәттәргә һөйөү һалыу, һөнәргә өйрәтеү килә. Йәнә бер бурыс – йәше еткәс, балаға үҙ тормошон ҡорорға булышлыҡ итеү, йәғни был йәһәттән яҡшы кәңәш биреү, һәйбәт ғаилә менән таныштырыу.\nӘ бөгөнгө йәмғиәттә ата-әсәгә ҡарата талаптың шаҡтай артыуына шаһитбыҙ. Күптәр балаһына өлкәнәйеп бөткәнсе бурыслы һымаҡ йәшәй, төрлө яҡлап ярҙам итергә атлыға. Ошо урында “Үҙең тапҡан мал булмағас, атайҙыҡы йәл түгел” тигән һүҙҙәрен иҫкә төшөрөү мөһим. Бала ниндәйҙер ҡаҙанышҡа үҙ көсө менән өлгәшмәй икән, ул ата-әсәһе ярҙамында яуланған уңыштың ҡәҙерен белмәйәсәк.


Бөгөн Ҡорбан ғәйетенең икенсе көнө | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n13 сентября 2016 — 15:55 ГТРК «Башкортостан»\nКисә Республиканың бөтә мәсеттәре лә диндарҙар менән тулы ине. Йылдағыса, ҡорбан байрамына арналған төп саралар Ләлә мәстендә үтте. Иртәнге намаҙға меңәрләгән кеше йыйылғайны. Улар бер-береһен оло байрам менән ҡотлап хәйер, саҙаҡалар таратты. Бында меңәрләгән мосолман өсөн 250-ләп баш һарыҡ ҡорбанға салынды. Ҡорбан байрамының асылы малдың йәнен алыуҙа түгел, ә мал-мөлкәтеңде аллаһы тәғәлә рәхмәтенә Ҡорбанға килтерергә әҙер булыуҙа. Ғәрәпсә ид Аль-Адха тип аталған был байрам 3 көн дауам итә. Уны яҡындар һәм туғандар янында һый-хөрмәттә, изге ниәттәр менән ҡаршылау зарур.


Бөгөн – байрам, әммә эшләргә кәрәк\n8 Август 2019, 20:39\nХөкүмәт йортонда республиканың – дәүләт, Рәсәйҙең ведомство наградаларын тапшырыу тантанаһы уҙҙы. Ошо тармаҡта хеҙмәт иткән 16 кеше Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһын, 13 кеше "Башҡортостандың атҡаҙанған төҙөүсеһе" исемен алды, 11 кеше Рәсәйҙең Төҙөлөш һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығының Рәхмәт хаты менән бүләкләнде.\nХөкүмәт Премьер-министры урынбаҫары вазифаһын башҡарыусы Рәйеф Әбдрәхимов Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров, республика Хөкүмәте исеменән төҙөүселәрҙе һөнәри байрамдары менән ҡотлап:\n– Төҙөүсе өсөн иң мөһиме – кәрәкле булыу! Тәүге ярты йыллыҡты насар тамамламаныҡ, бөтә күрһәткестәр буйынса ла үҫеш күҙәтелә. Социаль әһәмиәткә эйә булған объекттарҙы сафҡа индереү буйынса ҙур эш алып барыла. Быйыл иң эре бинаны – "Затон" биҫтәһендәге Спорт әҙерлеге үҙәген тапшырҙыҡ. "Сағыу" биҫтәһендә бер мең урынлыҡ мәктәп төҙөлөшө тамамлана. Бөгөн беҙҙә байрам, әммә йыл аҙағына тиклем тағы ла күп эшләргә тура киләсәк – 60-тан ашыу объектты тапшырыу бурысы тора, – тине.


Рәсәйҙә 2022 йылдың 1 ғинуарынан минималь эш хаҡы арта\n7 Декабрь 2021, 10:23\nМинималь хеҙмәт хаҡы 13890 һумға тиклем күтәрелә.\nРәсәй Президенты Владимир Путин минималь эш хаҡы күләмен 13 890 һумға тиклем арттырыу тураһында законды раҫланы.\nДокумент рәсми хоҡуҡи мәғлүмәт интернет-порталында баҫылған.\nУл 2022 йылдың 1 ғинуарынан үҙ көсөнә инә.\nПутин билдәләүенсә, хеҙмәткә түләүҙең минималь күләмен арттырыу «күп кенә социаль пособиеларҙың, шул иҫәптән балалы ғаиләләргә түләүҙәрҙең һәм пенсияға өҫтәмәләрҙең үҫешенә йоғонто яһай, иҡтисад тармаҡтарында эш хаҡын билдәләү өсөн йүнәлеш булып тора».\n2021 йылдың 1 ғинуарынан минималь хеҙмәт хаҡы яңыса — уртаса иҫәптән сығып иҫәпләнә.\nШулай итеп, хеҙмәткә түләүҙең минималь күләме быйыл ошо дәүмәлдән 42 процент, йәғни 12 792 һум тәшкил итә.


«МИН ТОРМОШҠА ЗАРЛАНМАЙЫМ»\n19 Ғинуар 2018, 12:32\nҠайһы саҡ уйланған эштәребеҙ килеп сыҡмаһа, йә өмөтләнеп кенә көткәндә хыялыбыҙ тормошҡа ашмаһа, көйөп китәбеҙ. Үҙ-үҙебеҙгә урын тапмай борсолабыҙ, ҡаңғырабыҙ, донъялағы иң бәхетһеҙ кешеләй илап та ебәрәбеҙ, асыуыбыҙҙы яҡындарыбыҙға төшөрөп, үҙебеҙҙең дә, уларҙың да «нервыһын ашайбыҙ», әрләйбеҙ, һүгәбеҙ... Шулаймы? Танышмы был хәл? Шулай икән, туҡта, тыныслан! Аяғыма кейергә юҡ, тип мыжыған саҡта, аяҡһыҙҙар хаҡында уйлан. Үҙеңдән түбәндәргә ҡарап шөкөр ит, өҫтәгеләргә ҡарап фекер ит, тип тә әйтәләр бит әле. Онотма! Йәшәүҙең ҡәҙерен бел! Был донъяға бер тапҡыр ғына киләбеҙ, матур итеп ғүмер кисер, алма ғәҙәттәрҙән ары тор, һаулығың—иң шәп байлығың икәнен дә иҫтән сығарма, тырыш, матур йәшә, эргә-тирәләгеләрҙе ҡәҙер ит! Беҙ мәңгелек түгел!\nЭйе, юғарыла яҙылғандарҙан сығып, замандаштарыбыҙға йәшәү ҡәҙерен аңлатырға тырышып, нәҡ ошо исем аҫтында рубрика булдырғайныҡ. Бында беҙ ауыр яҙмышлы кешеләр, хаталар аша тормош мәғәнәһен аңлауға ирешкәндәр хаҡында яҙырға һүҙ ҡуйышҡайныҡ. Тәүгеләре, йәғни яҙмыштары еңелдән булмағандары, күберәк осраны. Шуға ла улар әлеге рубриканың геройҙары булып килә. Бәлки, киләсәктә алама ғәҙәтен ташлап, йәшәү асылын аңлап, тормош юлын ҡырҡа икенсе яҡҡа бороусылар ҙа үҙҙәренең күргән-кисергәндәрен һөйләргә теләр. Ә бөгөнгә беҙҙең мәҡәлә геройы—Миңнур Ҡара-мырҙина.\nБаймаҡ районы Ярат ауылына барыр алдынан нәҡ ошо рубрикаға тап килерҙәй берәй кеше биреүҙәрен һорағайныҡ. Ауылдаштары Миңнур апайҙың ауырлыҡтарға бирешмәй, бик матур тормош көтөүен әйтеп, беҙҙе уның йортона йүнәлтте. Килеребеҙҙе 1-2 көн алдан белгән хужабикә өҫтәл тултырып һый әҙерләгән. Беҙ бындай муллыҡты көтмәгәйнек тә, шуға аптырап та, уңай-һыҙланып та киттек. Йөҙөнән йылмайыу китмәгән, өй буйлап йүгергеләп, йә уныһын, йә быныһын эшләгән йылғыр, бөтмөр, теремек апайға ҡарап һоҡланып ултырҙыҡ.\nМиңнур Шәкирйән ҡыҙы 1960 йылда Fүмәр ауылында тыуған. Тәүге бала булараҡ, бер һеңлеһенә, 4 ҡустыһына терәк-таяныс була. Улай ғына ла түгел, атаһы ныҡ ауырыу сәбәпле, әсәһенең дә төп ярҙамсыһы булып буй еткерә. Эште айырып ҡарап тормай: бесән дә, утын да әҙерләшә. 21 йәше тулғас, егәрле, һылыу ҡыҙҙы күрше Ярат ауылынан Ҡәнзәфәр атлы егет кәләшлеккә алып ҡайта. Туйҙа уҡ ҡәйнә тейеш кеше: «Мине ҡарайһың инде, ҡыҙым»,—тип әйтеп ҡуя. Сөнки Ҡән-зәфәр ғаиләһендә кинйә малай була. Шулай итеп, Миңнур апай ҡәйнәһе менән 30 йыл бергә тора.\n—Ҡәйнәмә һүҙ тигеҙерлек түгел. Бик аҡыллы, һәйбәт булды. Сабыр ине ул. 3 баламды ла ҡарашты. Мин һауынсы бул-ғас, иртә таңдан эшләнем. Йәйгеһен ҡырҙа булдыҡ. Ҡәнзәфәр тракторсы, малсы ине. Эштән бушаманыҡ тип әйтергә лә була. Шуға балаларҙы, өйҙө ҡарап торған ҡәйнәмә рәхмәтлемен. Үкенескә күрә, ул ғүмеренең һуңғы йылында түшәктә ятты. Ҡараныҡ, хөрмәтләп һуңғы юлға оҙаттыҡ,—тип үҙенең тормош юлын һөйләне Миңнур апай.\n—Эйе, элек халҡыбыҙҙың ғөрөф-ғәҙәттәрен йәштәр ихтирам иткән. Кинйә бала ата-әсәһе менән бергә торорға, ҡарт-тарҙы бағырға тейеш тип ҡаралған. Әле түшәктә ятҡан ҡәйнәһен ҡарау түгел, һауы менән бергә тора алмайҙар. Ауыр булманымы һеҙгә?\n—Юҡ, уның нимәһе ауыр булһын. Тормош бит ул,—тип йылмайҙы әңгәмәсебеҙ.\n—Хәҙер ирегеҙ түшәктә ята, шулаймы?\n—Эйе, беренсе тапҡыр 1996 йылда инсульт кисергәйне. Әле бынан йыл ярым элек өсөнсө инсульты булды ла ятты. Ҡарайым, балалар ҙа ярҙам итә. Өйләнгән улым ошо уҡ ауылда тора. Кесе улым беҙҙең менән. Ҡыҙым Сыңғыҙ ауылында кейәүҙә.\n—Шулай ҙа төп көс барыбер һеҙгә төшә бит... 7 йыл ҡәйнәгеҙҙе ҡараған-һығыҙ, әле ирегеҙҙе. Илап ебәргән, бо-шонған саҡтарығыҙ буламы?\n—Юҡ, мин уның бер ауырлығын да күрмәйем. Ҡәнзәфәргә еңел түгелдер инде, бер туҡтауһыҙ рәхмәтен әйтеп ята. Ә беҙгә, һау кешеләргә, нимәгә ҡыйынһы- нырға? Мине кейәүгә биргәндә үк әсәйем: «Ҡайтыр ишегең ябыҡ! Үҙ йүнеңде үҙең күр. Һинең артыңдан йәнә 5-әү бар, онотма»,—тигәйне. Шулай туйҙан һуң баш-көллө тормош мәшәҡәтенә сумдыҡ. Уҡыу эләкмәне лә. Ҡайҙа эш бар шунда эшләнек. Әле хаҡлы ялда булһам да эш-ләйем.\n—Нисек? Һеҙ эшләргә лә өлгөрәһегеҙме ни,—аптырауыбыҙҙың сиге булманы.\n—Өлгөрәм,—тип йылмайҙы әңгәмәсебеҙ.—Тормошҡа зарланып тик кенә ултырып булмай ҙа һуң. Мин улай мыжып ултырырға яратмайым. Барыһынан ҡәнәғәтмен. Шөкөр, мал тотабыҙ, йылҡы ла бар. Ҡош-ҡорт та аҫрайбыҙ, баҡса ла үҫтерәбеҙ. Туғандарҙан ҡуртымға ер алып, сәсеп тә ҡарағайныҡ әле. Бушаған саҡтарҙа бәйләргә яратам. Әсәйем дә, ҡәйнәм дә ҡул эшенә маһир булды. Ҡәйнәм бигерәк тә шәл бәйләүгә оҫта ине...\n—Мал тотҡас, бесән дә әҙерләр кәрәк бит әле.\n—Ҡустылар, ҡайнағалар күмәкләп ярҙам итә. Ауылдаштарым, күршеләрем дә һәйбәт.\n—Ирегеҙ генә түгел, өйҙәге улығыҙ ҙа икенсе төркөм инвалиды. Дарыуға ла аҡса күп китәлер...\n—Бушлай дарыуҙар, льготалар бар. Әммә һатып алырға ла тура килә. Шулай ҙа мин матди байлыҡҡа иҫем китеп ҡарамайым. Улайға китһә, етешһеҙлеккә зарланып, был тормоштан бөтөнләй төңөлөргә була бит. Күрәһе яҙмышым шулдыр, тим дә, бар нәмәне лә тыныс ҡабул итәм,—тип йылмайҙы Миңнур апай.\nХушлашҡанда көслө рухлы ҡатындың өйөнән ҡот китмәүен теләп ҡайтыр юлға сыҡтыҡ. Сибайға еткәнсе Миңнур апайҙың һәр беребеҙгә килеп йылмайып иркә-ләнгән, тәтелдәгән бәләкәй генә Гөлиә исемле ейәнсәре лә, эскерһеҙ балалай саф күңелле Миңнур апай үҙе лә күҙ алдынан китмәне.


Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Конкурстар » Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы\nОбъявления / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 23-05-2018, 17:28\n- Бына дүртенсе йыл рәттән “Йәшлек”тәр бик матур эш башҡара, - тип белдерҙе Тимерғәле Әбделнәғим улы. – Балалар бер-береһенән күреп сәмләнеп ярыша, конкурс уларҙы дәртләндерә, ҡанатландыра. Эштәрҙә етди фекерләү бар, хикәйәләр фантазия менән ысынбарлыҡ аша көндәлек проблемалар өҫтөндә уйландырырға мәжбүр итә. Уҡыусыларҙы әҙерләгән башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларына рәхмәт, балаларға аҡыл һәм яҙыу культураһы биргәндәр....\nАҙашмайыҡ болан балаһылай\nКонкурстар / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 18-05-2018, 14:32\nБашҡорт халҡы балаларында бәләкәй саҡтан уҡ Тыуған иленә, йәнтөйәгенә сикһеҙ мөхәббәт тәрбиәләргә тырышҡан. Сөнки унан башҡа йәшәүҙең үҙ халҡыңдан, телеңдән, моңоңдан айырылыу икәнен яҡшы аңлаған. Уларҙан айырылдыңмы, тамырынан сабып ауҙарылған ағас һымаҡ булаһың. Әллә шуғамы икән теләһә кемде арбарлыҡ моң боронғо йырҙарыбыҙҙа?!...\nМең яманға баш булғансы, бер яҡшыға ҡуш бул\nДемография, экология, атом ҡоралы – борсоуға һалыусы, уйландырырлыҡ һүҙҙәр! Ер шарының иң ҙур проблемалары шулар бөгөн. Кешене демографик һәләкәттән, экологик афәттән, атом ҡурҡынысынан нисек ҡотҡарырға? Глобаль проблемалар хөкөм һөргән мөхиттә башҡорт милләтен һаҡлап ҡалырға мөмкинме? Нисек телебеҙҙе яҡларға? Беҙҙең киләсәк ышаныслы ҡулдарҙамы?...\nКонкурстар / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 11-05-2018, 11:56\nХалҡыбыҙ элек-электән ҡыйырһытылыу, кәмһетелеүҙәргә дусар булған. Еребеҙҙе, телебеҙҙе, илебеҙҙе яҡлап, күпме башҡорт яуға күтәрелгән, ғәйрәтле, алдынғы ҡарашлы күпме баһадирыбыҙ азатлыҡ юлында ҡорбан булған....\nИке Ситдыҡлы өй\nБерәүҙәрҙең ғәзиз улын, балаларының атаһын, ирен ҡәһәрле һуғыш йотоуын ишетеп кенә белгәндәр бар. Ә беҙҙең затта, быуындан-быуынға күсеп, оло бер тарих һаҡланып килә. Ул өләсәйебеҙгә ҡағылышлы хәл булған. Шуны һеҙгә бәйән итергә теләйем....\nКонкурстар / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 10-05-2018, 15:43\nМин техникумда уҡыйым. Уҡыуҙан буш ваҡытымды спортҡа бүләм, егет кеше булһам да, шиғриәт менән ҡыҙыҡһынам. Күңелемә ятҡан бер матур шиғыр менән мәҡәләмде башлайым:...\nИлеңдең кәрәкле кешеһе булыу – ҙур бәхет!\nКонкурстар / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 10-05-2018, 13:07\nҺуңғы дәрес бөтөүен белдереп, ҡыңғырау шылтыраны. Шау-гөр килеп, курсташтарым кабинет ишегенән коридорға һибелде. Кемдер ашыға, кемдер һалмаҡ ҡына атлай... Егет-ҡыҙҙар бер-береһен көтөп, һөйләшеп кейенешеп, һаубуллашып, ҡайтыр юлға сыға.\nҒәҙәттә, колледждан хыялдарға бирелеп ҡайтырға яратам. Тиҫтерҙәремә, йәштәргә ҡағылышлы проблемалар борсой. Бәләкәй саҡтан миңә: «Барыһы ла – үҙ ҡулыңда, яҡшы уҡы, аҡыллы, тәрбиәле булыу һинең үҙеңдән тора», – тигәнде йыш ишетергә тура килде. Ә үҫә төшкәс, был һүҙҙәрҙең дөрөҫлөгөнә нығыраҡ ышана барам....\nОписание http://s-potolok.com.ua/ у нас на сайте.