Республикала 390 миллиард һум суммаға өҫтөнлөклө проекттар тормошҡа ашырыла // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРеспубликала 390 миллиард һум суммаға өҫтөнлөклө проекттар тормошҡа ашырыла\n12:10, 22 марта 2013 Иҡтисад\nБашҡортостанда яҡынса 390 миллиард һум суммаға 70-кә яҡын ҙур инвестиция проекты тормошҡа ашырыла. Улар ярҙамында төбәктә 2020 йылға тиклем 40 меңгә яҡын яңы эш урыны булдырыласаҡ. Бындай мәғлүмәт менән, республика парламентарийҙары алдында БР Хөкүмәтенең 2012 йылдағы эшмәкәрлеге тураһында отчет менән сығыш яһап, Башҡортостан Президенты таныштырҙы.\nҮткән йылда производстволарҙы яңыртыуға йүнәлтелгән бер нисә проект тормошҡа ашырылды. «Газпром нефтехим Салауат» компанияһында 12 миллиард һумдан ашыу суммаға яңы етештереү объекттары файҙаланыуға тапшырылды. «Салауатбыяла» компанияһы энергияны һаҡсыл ҡулланыусы быяла етештереүгә бер миллиард һумдан ашыу аҡса йүнәлтте. Оҙаҡламай Баймаҡ ҡойоу-механика заводында ҡорос ҡойоу цехы сафҡа индереләсәк.\nБынан тыш, республикала Бразилияның «Marcopolo» концерны менән берлектә Нефтекама заводы нигеҙендә бәләкәй класлы автобустар етештерелә башлаясаҡ. Вертолет двигателдәре өсөн комплектлаусы изделиелар етештереүҙе ойоштороу өсөн Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе техник яҡтан ҡайтанан йыһазландырыла.\nИшембайҙың «Витязь» машианалар эшләү компанияһында Рәсәй менән Ҡытайҙың «Хунхуа БДБ» компанияһы менән берлектә 2015 йыл аҙағынаса нефть һәм газ ятҡылыҡтарын тикшереү һәм үҙләштереү өсөн быраулау ҡоролмаларын етештереү буйынса предприятие асыу планлаштырыла. Етештереү күләме йылына яҡынса туғыҙ миллиард һум тәшкил итәсәк.\nХөкүмәт эшмәкәрлегендә инвестициялар йәлеп итеүгә төп урын бирелә. Үткән йылда республика Хөкүмәте «Интер РАО ЕЭС» һәм «ПЭТ-Технолоджи» компаниялары, Рәсәй туранан-тура инвестициялар фонды менән хеҙмәттәшлек итеү тураһында килешеүҙәр төҙөнө. Австрияның «Kronospan Holdings East Limited» компанияһы менән урман сәнәғәте комплексын үҫтереүгә йүнәлтелгән проектты тормошҡа ашырыу буйынса килешеүгә ҡул ҡуйылды. Республика Төркиә, Бразилия, Германия, Чехия, Франция инвесторҙары менән уңышлы хеҙмәттәшлек итә.\nТеги: бр дәүләт йыйылышында,бр хөкүмәте


Минең Секс Уйындар – Уйынды Ҡарау Бушлай Онлайн Порно\nБында һеҙгә яңы уйын өсөн бөтә енси туранан-тура. Өлкәндәр уйындарҙа беҙҙең бөтә категориялары өсөн бушлай булды. Хәҙер һеҙ был gnu реалистик порноигра менән интерактив. Секс беҙҙең бар-кешеләр тәүге уйында отһа, 3D-уйын өлкәндәр өсөн, секс-симулятор, БДСМ-порно һәм уйын-парта. Беҙ һеҙҙең мөмкинлек шатландырҙы!\nӨй биттәр Mysexgames порноигра булған был һеҙҙең өсөн. Иң популяр уйын өлкәндәр өсөн яңы уйын өсөн бөтә процесы менән ххх браузерный gnu.\nТөрлө Конструкциялы Монстр\nРеалистик SFX Кричащий\nРаят Ҡаты Секс\nХәҙер уйнай Уҡыу күҙәтеү\nУйын Флеш Ремастировать\nҺәр ваҡыт исемдәре билдәле\nУйын барышында бушлай\nҒәжәйеп яңы 3D HTML5\nРеалистик Двигателдәрҙә Хәрәкәт\nСинхронизация Тауыш идеаль\nАяуһыҙ уйындар процесында өҫтөнлөк алыу\nУйын Яңы Аҡса\nӘсәйем Ауырлы Һәм Үҫмерҙәр\nРеалистик Йөклөлөк Ваҡытында Секс\nДвижок яңы график\nҠайһы бер япон Уйыны\nПерегибаться БДСМ Щупальце\nБулдыҡһыҙ Ҡыҙ Ҡысҡыра\nСекс Уйындар Шантаж\nФантазияһы тураһында ҡайһы бер инцест\nУйын барышында Неограниченный\nУйын Аяҡ Менән Пародийный\nҠайһы Бер Гей-Аяғы Менән Уйын\nАяҡ Бармаҡтары Күп Булды Сперма\nАяҡ Табынған. Gnu.\nРаят Тверкинг Секс\nШпион Уйыны Өсөн Ҡайһы Бер Вуайерист\nОло Билдәле Пинетки\nRPG Уйын Порно\nВау Секс Уйындар Пародийный\nХәрби уйын кәрттәре\nИң Кәмһетеү Перегибать\nРолле уйындар менән көсләгән\nКлассик уйында, Пародия\nМауыҡтырғыс уйын процессы\nАғымдағы уйындар коллекцияһы\nУйын бер парта Мультяшный\nУйын Сексуаль Инопланетяне\nХәҙерге Графика Яҡшы\nMMF булараҡ, шулай Өсәүләп FFM\nӨсәүләп Бисексуалдарҙы Мажаралары\nӘсәй фантазия ҡайнар подружки\nТыйылған Уйын Леско\nРеалистик Симулятор Порно\nФантазия Контролдә Тотоу\nПорно Неограниченный Һаны Уйындарҙа\nМинең Уйынын Сексуаль: Һине Унда Бөтә Уйын\nСөнки күп порноигр хардкорный сайттары бар, әммә һеҙ ҡасан да күреп сайт, теләсә ҡайһы яһарға була ул, ысынлап өсөн барлыҡ уйынсылар. Шуға ҡарамаҫтан, һин нимә менән шөғөлләнеү, уйындар өсөн бик күп һинең менән минең уйын сексуаль һы бара. Беҙҙең бөтә категория төп уйын булып, һәм беҙҙә ҡайһы бер тарафтан, хыялдар фетиш яһау һәм,, һеҙ беркасан ла улар тураһында белә. Беҙ был коллекция йыйыу, коллекция булдырыу теләп, уның бөтә аспекттарын үҙ эсенә енси һын өсөн бөтә. - Булмауға ҡарамаҫтан, һеҙ ҡайҙа спектр ҡушыла. енсә, беҙҙең өсөн һеҙҙең уйынды., Әммә күпселек беҙҙең гетеросексуал өсөн тәғәйенләнгән уйын, гейне булмаһын өсөн беҙгә күп уйын-берләшмәгә, беҙҙең өсөн күп порноигр транс-ханым, хатта фанаттары өсөн уйын һәм пар.\nБөтә уйындарҙа беҙҙең сайтта бушлай, һәм ул бер нәмә лә инеүенә бәйле. Скачивать нимә булды һеҙгә кәрәк, кереткәнсе һеҙ беҙҙең сайтҡа инеп, кәрәк нәмә түгел, һеҙгә скачивать, йәки иғәнә түләргә һәм бер ниндәй ҙә юҡ. Браузер сайт һеҙҙең туранан-тура беҙҙең бөтә уйын уйнарға мөмкин, һәм уларҙың сифатына таң ҡалдырҙы. Бөтә был уйын, улар беҙҙә бар, был html5 төҙөлөп, беҙҙең өсөн иң яҡшы коллекция тыш, улар иң эҫе ҡаланың иң популяр һәм флеш-уйыны порно, ул ҡасан төҙөлгән. Бынан тыш, һеҙ был теләсә ниндәй төҙөлөшө уйын уйнап алабыҙ, улар һеҙ булырға мөмкин., Тағы ла нимә тураһында һөйләшергә була, ҡасан минең енси уйын, дөрөҫөн һөйләй һәм функциялары бөтә параграфында беҙ киләһе, беҙҙең бындай сайты эшләй ул потрясающий.\nКоллекцияларында, Барыһы Өсөн Бөтәһе Бар Унда\nБеҙ һөйләшә, һеҙҙең өсөн бөтә фантазияғыҙҙы тулы коллекцияһын тәҡдим итәсәк тип, беҙ был төрө ысынлап та булыу. Уйын индустрияһы һәм өлкәндәр өсөн беҙ шулай оҙаҡ эшләй аныҡ белеү, - тип уйынсы кәрәк. Беҙ коллекцияһын ойоштороу "Минең уйын сексуаль", үкһеҙ уның өлгөһө буйынса беҙ бөтә ҙур порно-секс-көпшә. Бөтә категория популяр тыш, улар һеҙ порнофильм табырға, шулай уҡ һеҙ категория таба, үҙәге өлкәндәр өсөн типик уйын өсөн. Уйындары беҙҙең иң ҡайһы бер сайтта эҙләү-был уйындар тураһында хыял менән инцест, подружкаларың менән цыпочки һәм үҫмерҙәр уйын процессы., Әммә барыһы ла шулай уҡ беҙгә булған-чувственный уйындары булмаһа, ул үҙен яҡшы тоя мәжбүр итһә, бысраҡ уйын хардкорный тиклем, унда һеҙ фекер енсә, иң ҡырағай ғәкәрҙәренең, улар һеҙгә үҙ сексуаль заперта.\nҠасан етә эш табы, бәлки, һеҙ була, тип ышанған улар булыуы минең өсөн контент уйынын сексуаль алып бара. Уның менән беҙ бик күп аяҡ порноигр йөклө һәм беҙҙең сайтта, шулай уҡ күмәк уйын фәнтәзиле, унда һеҙ трахать эльф, хатта йәнһүрәт персонаждары менән сексуаль һәм уйын щупальце пародийный монстр булып, һеҙ шатландыра уның теләге, ул ҡасан һезгә кем менән дә уртаҡлаша алмай.\n- Булмауға ҡарамаҫтан, һеҙ тораһы гей, бисексуал йәки ябай, ҡыҙыҡһыныусан, хардкорный коллекция гей-уйынды үҙ эсенә бик күп раят сәғәт гомоэротический беҙҙең сайттың, улар һеҙ тоторға приклеивать экрандарынан ҡарарға була. Әгәр һезгә ошай на цыпочки бәләкәй һәм көллият менән ҙур ағзалары, транссексуал порноигра өсөн-ул тап һеҙ эҙләгән. Порно өсөн уйын һәм хатта ҡайһы бер ғәмәлгә индереү ханым үҙенең күп бдсм межрасовый-мажаралы, шулай уҡ, 50 һоро төҫтә кеүек, татлы һәм шулай уҡ ҡайһы бер симулятор папочка, ул сексуаль ҡулланып булған хеҙмәттәр алыу өсөн, һеҙ телисез.\nУйын HTML5, ундағы бөтә булған ҡорамалдарҙы уйнай\nБер әйберҙәрҙе, яҡшы эшләгән уйын минең енсә, икенсе үҙәге тип, - был фактты, йә теләһә ниндәй эште уйынға ҡоролмалар төҙөү өсөн беҙҙең бөтә нәмәне яраҡлаштырыу, улар ҡуллана аласыз. Шул тиклем ваҡытын, һеҙҙең браузер версияһы ебәрә алмағандар әлегә төп һуңғы ҡоролошоноң кеүек Chrome, Firefox, Opera Safari йәки, бәлки, һеҙ башҡа проблемалар онлайн уйындар уйнаған. Беҙҙең һәр уйынын беҙ бер нисә коллекция төҙөлөшөн тикшерҙе. Кеҫә телефоны йәки планшеттар, улар яҡшы эшләй, булыу-булмауға ҡарамаҫтан, улар эшләргә йәки android ios юҡ., Әммә беҙ уйнап, беҙҙе тәҡдим HTML5-компьютер уйындары, һәм был, сөнки уларҙың рөхсәте менән яҡшы, наслаждайся был дөрөҫ экран кәрәк уларға. Шул уҡ ваҡытта, беҙҙә был үҙенсәлекле винтажный флеш-уйыны порно, был шулай булғас, һеҙгә уйнай алмайым, улар был мобиль айланмалар. Әгәр һеҙ килеүегеҙ менән порно флеш-уйыны, һеҙ беләһегеҙме, нимә эшләй һәм android ios айланмалар, уларҙың уйын процессы ҡасан да булһа ҡот осҡос нәмәләр була. Был осраҡта уйын менән Енси Минең улай түгел.\nҺәр Саҡ Бушлай Буласаҡ Минең Уйын Тәжрибәм Сексуаль\nМинең эш ҡасан етә енси уйын, уйын барыһы ла бушлай, сөнки беҙ монетизация беҙҙең трафик, идеаль ысулы табылған. Эре компаниялары беҙҙең менән килешеү төҙөлгән, улар беҙҙең сайтта баннерҙы урынлаштырыуҙа ҙур үҙем өсөн аҡса түләнә. Һәм был, сөнки беҙҙең сифатлы трафик. Трафик сифатлы тигәнде аңлата? Ярай, тимәк, беҙҙең сайтта, беҙҙең күп ваҡытты үткәреү геймер. Һәм был беҙгә уңыш сере. Реклама назойливый беҙҙә юҡ, шуның өсөн берәй һеҙ покидайте беҙҙең сайт. Джен һәм беҙ һеҙҙең ярҙам менән шулай уҡ мәғлүмәт йыйып түгел, һеҙҙең исемде лә clickbait., Нисек кенә булмаһын, һеҙ беҙҙән сайтында,, һеҙ беркасан ла кәрәк булған башҡа уйындар һеҙҙең өсөн фантазия үҙәге. Бынан тыш, аҙна һайын беҙ яңы уйын сығарып, тимәк, сездә сәбәп булып ҡайтҡан беҙҙең сайтта. Шуға ҡарамаҫтан, уйын коллекцияларында, әлеге ваҡытта беҙҙең сайтҡа уларға ҡушылып, йөҙ сәғәт хардкорный һеҙҙең уйын күрһәтеп, реклама туҡтатып внутриигровый түгел, ябай йәки селтәр ваҡытында түләнә. Бынан тыш, һеҙ беҙҙе һәр ваҡыт ышанырға мөмкин серверы, ул һеҙ иң хәтәр берләшмәһе тәҡдим итә., Сөнки һеҙ түгел, сөнки һеҙгә нимә кәрәк һәм скачивать һорап мәғлүмәт, өлкәндәр өсөн наслаждаться уйындар һеҙҙең дискрет һәм хәүефһеҙ процестары беҙҙең веб-сайттар.\nНаслаждайся яңы коллекцияһын ҙур ххх-уйын, улар менән форматында бөтә сығарыу html5 потрясающий график һәм кросс-совместимость өсөн пк һәм мобиль платформаны секс-раят.


Имран (Мәрйәмдең атаһы) сүрәһе 1 страница\nЭлектронная библиотека » Религиоведение » Имран (Мәрйәмдең атаһы) сүрәһе 1 страница\nФәтиха (Асыусы) сүрәһе\n(Фәтиха сүрәһе 7 аяттан тора. Мәккәлә ингән. Ҡөръәнде башлаусы, Ҡөръән эсенә алып кереүсе, китапты Асыусы, Ҡөръән уҡый башларға рөхсәт биреүсе һүҙ — Фәтиха. Әсә телебеҙгә ул һүҙ: атайың-әсәйең фатихаһын алмайынса эш ҡылма, фатихаһыҙ башлаған эш уңышлы булмаҫ, йәки, — бер фатиха, тигән кеүек тәғбирҙәрҙә йыш ҡулланыла. Фәтиха сүрәһенән башҡа Ҡөръән асылмаҫ, намаҙ ҙа уҡылмаҫ.)\n1 . Мәрхәмәтле һәм рәхимле Аллаһ исеме менән (башлайым).\n2.Бөтөн ғәләмдәрҙең (халиҡтарҙың) тәрбиәсеһе Раббы Аллаһҡа маҡтауҙар булһын!\n3 . (Ул) мәрхәмәтле, рәхимле.\n4. Яза Көнөнөң (Әхирәттең) хужаһы.\n5 . Бары тик Һиңә (генә буйһоноп) ғибәҙәт ҡылабыҙ һәм (бары тик) Һинән (генә) ярҙам өмөт итәбеҙ.\n6 . Беҙҙе тура юлға — рәхмәтеңә-ниғмәттәреңә ирешкәндәр юлына күндер.\n7. (Зинһар) юлдан яҙғандар һәм нәфрәтеңә дусар булғандар юлына төшөрмә!\nБына был — Фатиха сүрәһенең асыл нөсхәһендәгегә яҡын тәржемәһе. Был сүрәне ғалимдар нигеҙҙә бер төрлө тәржемә итһәләр ҙә, айырмалары шаҡтай. Һәр телдең үҙенсәлеге, көсө, ҡеүәте булған кеүек, Әсә телебеҙҙең дә үҙенсәлектәрен иҫкә алып, беҙ Фатиха сүрәһен, ошо шәкелдә, йәғни, тәфсирле тәржемәлә тәҡдим итеп ҡарайбыҙ.\nӘғүҙү билләһи миннәш-шәйтанир-раҗим\nИзгелекле эшемде, изге доғамды, ялбарыуымды мәрхәмәтле һәм рәхимле Аллаһтың исеме менән башлайым. Бөтөн ғәләмдәрҙең, барса халыҡтарҙың ғәҙел хужаһы, тәрбиәсеһе Аллаһҡа дан һәм маҡтауҙар булһын! Йә, Илаһым, Һин мәрхәмәтле, Һин рәхимле. Һин — был донъяның да, Әхирәттең дә хужаһы һәм тәрбиәсеһе. Бары тик Һиңә генә буйһоноп, ғибәҙәт ҡылабыҙ. Бары тик Һинән генә ярҙам өмөт итәбеҙ. Беҙ, бәндәләреңде, изге кешеләр йөрөй торған тура юлға, йәғни рәхмәтеңә, ниғмәттәреңә ирешкәндәр юлына күндер, беҙгә мул ниғмәттәреңде насип әйлә. Зинһар, беҙҙе юлдан яҙғандар һәм Һинең нәфрәтеңә, язаңа дусар булғандар юлына төшөрмә! Фатиха сүрәһен уҡып тамамлғас, ә-ә-ми-и-ин, йәғни, теләктәремде ҡабул ҡыл, тип әйтеү зарури.\nБаҡара (Һыйыр) сүрәһе\n1.Әлиф, ләм, мим. (Мәғәнәһен Аллаһ Үҙе генә беләҙер.)\n2.Шөбһәһеҙ, был Китап мөттәҡийҙәр өсөн юл күрһәтеүсеҙер.\n(Мөттәҡий— тәҡүә, дин ҡанундарын ихлас тотоусы, гөнаһ ҡылыуҙан, Аллаһтың нәфрәтенән ҡурҡыусы саф мосолман.)\n3.Улар күҙгә күренмәгәндәргә ышана, намаҙҙарын дөрөҫ итеп уҡый. Беҙ биргән малдарын Аллаһ юлында сарыф итә.\n(Күҙгә күренмәгәндә р: Аллаһ, фәрештәләр. Матдәләрҙең иң ваҡ киҫәксектәрен һәм һулый торған һауабыҙҙы беҙ күрмәйбеҙ, әммә мантыйҡ (логика) һәм күңел күҙе менән уларҙы күрәбеҙ, уларҙың барлығына инанабыҙ. Шулай итеп, беҙ Аллаһтың Үҙен, фәрештәләрҙе, ендәрҙе күрмәһәк тә, уларҙың барлығына ышанабыҙ. Аллаһ ярҙамы менән тапҡан малдарыбыҙҙы Аллаһ юлында сарыф итәбеҙ: хәйер-саҙаҡа, зәкәт бирәбеҙ, хажға барабыҙ, йәтимдәргә, мохтаждарға ярҙам итәбеҙ.)\n4.(Ий, Мөхәммәд) улар һиңә индерелгән һәм Һиңә саҡлы индерелгәндәргә (Ҡәръәнгә, унан алдағы изге китаптарға) инаналар, Әхирәт көнөнә лә ысын күңелдән ышаналар. (5)Улар Раббы күрһәткән хаҡ юлдаҙыр һәм тамуҡтан ҡотолоуға ирешеүселәр ҙә шулар булыр.\n6.(Дөрөҫө шулдыр) кәфер ҡылыусыларҙы (Әхирәттәге язалар менән) киҫәтһәң дә, киҫәтмәһәң дә — барыбер; улар ышанмаҫ (иман килтермәҫ). (7)(Ҡылған гөнаһтары, ҡулланған харамдары өсөн) Аллаһ уларҙың күңелдәренә йоҙаҡ һалды һәм уларҙың ҡолаҡтарын томаланы, уларҙың (күңел) күҙҙәрен элпә менән ҡапланы һәм улар өсөн яза әҙерләне.\n8.— Кешеләр араһында шундайҙар ҙа бар, күңелдәре менән инанмаған килеш: Аллаһҡа һәм Әхирәт көнөнә ышанабыҙ, — тип әйтһәләр ҙә, улар ысын мосолман түгел.\n(Эстән ышанмайынса, үҙ файҙалары өсөн, кешеләр алдында ғына ышанған булып ҡыланыусы был ике йөҙлө бәндәләр «монафиҡтар» тип атала.)\n9.Улар (монафиҡтар) Аллаһты ла, мөьминдәрҙе лә алдамаҡсы була. Ләкин улар үҙҙәре алдана һәм алданғанлыҡтарын абайламайҙар ҙа. (10)Уларҙың күңелендә сир (ике йөҙлөлөк сире) бар. Аллаһ уларҙың был сирен тағын да арттырҙы. Ялған һөйләгәндәре өсөн уларга хәтәр ғазап барҙыр.\n11 . Уларға: —Ер йөҙөндә ҡотҡо таратмағыҙ (боҙоҡлоҡ, фетнә сығармағыҙ), — тип әйтелһә лә, улар:\n12.Шуны белеп тороғоҙ, (һәм һаҡ булығыҙ!) улар, ысындан да, үҙҙәре ҡотҡо таратыусы (фетнә сығарыусы). Ләкин быны улар үҙҙәре лә һиҙмәй (был турала баштарына ла килтермәй).\n14.(Монафиҡтар) мөьминдәр менән осрашҡанда:\n15 . (Ысынлыҡта иһә) Аллаһ уларҙан (мыҫҡыллы) көлә (мәсхәрәгә ҡалдыра), аҙғынлыҡтарына юл ҡуя. (Шуға күрә) улар (үҙҙәрен үҙҙәре белештермәйенсә) шулай аҙашып йөрөй. (16 ) Иманға килеп, тура юл һайлайһы урында аҙғынлыҡ юлын һатып алған заттар шулар булыр. Ләкин уларҙың был сауҙаһы уңышлы булмаҫ һәм үҙҙәре тура юлға баҫмаҫ.\n17.Улар ҡараңғыла сыра яндырып ултырыусыларға оҡшаш. Сыра тирә-яҡҡа яҡтылыҡ һирпеп торғанда, Аллаһ яҡтылыҡты һүндерһә, тегеләр күҙгә төртһәң күренмәҫлек дөм ҡараңғыла ҡаласаҡ.\n18.(Улар) һуҡыр, телһеҙ-һаңғырауҙар. (Шуға күрә, улар тура юлға) әйләнеп ҡайта алмайҙар. (19)Улар Күктән томалап ҡойған ямғырға эләгеп, Күк күкрәүҙәр һәм дәһшәтле йәшендәр аҫтында ҡалғандай булыр. Ул монафиҡтар йәшен һуғып үлтереүҙән ҡурҡып, бармаҡтары менән ҡолаҡтарын томаларҙар. Ләкин Аллаһ кәферҙәрҙе һәр яҡлап (язаһы менән) сорнап аласаҡ. (20 ) Йәшен уларҙың күҙҙәрен көйҙөрөп сығарырҙай булып, яҡында ғына йәшнәй, тирә-йүнде яҡтыртып алғанда, улар бер аҙ алға китә, кинәт ингән ҡараңғыла улар баҫҡан ерҙәрендә ҡатып ҡала. Әгәр теләһә, Аллаһ, әлбиттә, уларҙың ҡолаҡтарын һаңғыраулата, күҙҙәрен һуҡырайта ала. Ысынлыҡта Аллаһ һәр нәмәгә ҡәҙир (һәр нәмәне эшләй ала торған ҡөҙрәткә эйә).\n21.Әй, инсандар! Һеҙҙе һәм һеҙҙән элек йәшәгәндәрҙе яралтҡан Раббығыҙға ғибәҙәт ҡылығыҙ. (Шулай итһәгеҙ) бәлки һеҙ (гөнаһтан, насарлыҡтан, Аллаһтың язаһынан) ҡотолорһоғоҙ, тәҡүәлеккә ирешерһегеҙ.\n22.Ул һеҙҙең өсөн ерҙе яҫтыҡ итеп ҡабартты (йәпле, уңайлы ҡылды). Күкте лә көмбәҙле итеп, бина ҡылды (төҙөнө). Күктән һыу ағыҙып, һеҙҙең тамағығыҙ туйһын, тип төрлө-төрлө емештәр үҫтерҙе. Шуны белгән килеш Аллаһҡа тиңдәш эҙләмәгеҙ.\n23 . Әгәр илсебеҙгә (Мөхәммәдкә) индерелгән (Ҡөръән)гә шикләнеп ҡараһағыҙ, әгәр ҙә һеҙ хаҡлы икән, Аллаһтан башҡа ярҙамсыларығыҙҙы саҡыртып, шуға оҡшаш, исмаһам, бер сүрә килтереп күрһәтегеҙ. (24)Әгәр шулай эшләй алмаһағыҙ, һис шик юҡ, һеҙ уны эшләй алмаясаҡһығыҙ, утын урынына кешеләрҙе, таштарҙы яғып ҡыҙҙырылған йәһәннәмдән һаҡланығыҙ. Йәһәннәм уты кәферҙәр өсөн әҙерләнде.\n25.(Ий, Мөхәммәд) иман килтереп, изгелекле ғәмәлдәр ҡылыусыларға шишмәләре ағып тороусы йәннәттәр буласаҡ, тип кешеләрҙән һөйөнсе ал. Ул йәннәттәрҙә уларҙың алдына емештәр килтереп ҡуйғас, улар:\n26.Шик юҡ, Аллаһ серкәйҙе һәм унан башҡа хәшәрәтерәктәрҙе лә ғибрәти миҫал итеп килтерергә тартынмаҫ. Иманлы кешеләргә килһәк, улар бындай ғибрәтле миҫалдарҙың Раббынан килгәнлеген һәм ул миҫалдарҙың дөрөҫ һәм ысын икәнен аңларҙар. Кәферҙәргә килһәк, улар:\n27.Улар (фәсиҡтәр, аҙғындар, әхләҡһеҙҙәр) шундай бәндәләр, ант итеп, һүҙ бирәләр ҙә, шул һүҙҙәренән таналар (баш тарталар). Аллаһ тоташтырырға бойорған нәмәләрҙе киҫәләр (мосолмандарҙан, Ҡөръәндән айырылалар) һәм Ер йөҙөндә фетнә-тәртипһеҙлек (аҙғынлыҡ) килтереп сығаралар. Бына шулар инде ысынлыҡта алданасаҡ (зыян-зәхмәт күрәсәк).\n28.(Эй, кәферҙәр!) Һеҙ йәнһеҙҙәргә йән өрөп йәнләндергән Аллаһты нисек инҡар итәһегеҙ? Һуңынан Ул һеҙҙең йәнегеҙҙе аласаҡ, йәнә тағын һеҙҙе (Әхирәттә) терелтәсәк. Һәм ахырҙа һеҙ Уның ҡаршыһына ҡайтасаҡһығыҙ.\n29.Ер йөҙөндә нимә булһа, Ул барыһын да һеҙҙең өсөн яралтты. Һуңынан Күккә йүнәлде, уны ете ҡат итеп ҡорҙо. Ул барыһын да белеүсе.\n30 . (Ий, Мөхәммәд) иҫеңдә тот, Раббың фәрештәләргә әйтте:\n31.Аллаһ Әҙәмгә доньялағы бөтөн исемдәрҙе (атамаларҙы) өйрәтте лә(бөтөн нәмәләрҙең исемдәрен белеү, йәғни Аллаһ яралтҡан нәмәләрҙе аңлап белеү, серенә төшөнөүҙер), уларҙы фәрештәләренә белдереп бойорҙо:\n— Әгәр ҙә һеҙ әйткәндәр дөрөҫ булһа, ул белгән исемдәрҙе әйтеп бирегеҙ, — тине. (32 ) Фәрештәләр әйтте:\n- Сөбхәналлаһ! (Дан Һиңә, паҡ Раббыбыҙ): Һин беҙгә өйрәткәндәрҙән башҡа беҙ һис бер нимә лә белмәйбеҙ. Шик юҡ, Һин Үҙең һәм ғалим, һәм хаким. (33)(Аллаһ) әйтте:\n— Мин һеҙгә: күктәрҙәге һәм Ер йөҙөндәге күренмәгән нәмәләрҙе лә, серҙәрҙе күреп-белеп торам, тип әйтмәнемме ни? Һеҙҙең асыҡ рәүештә һәм йәшерен ҡылғандарығыҙҙы белеп торам, тип әйтмәнемме ни? (34) Һәм Беҙ фәрештәләргә әйттек:\nИблистан башҡа, барса фәрештәләр ҙә сәждә итте. Ул (әмеремдән) йөҙ сөйөрҙө. Тәкәбберлеген еңә алманы; (тәкәбберлеге арҡаһында) ул ышанмаусы кәферҙәрҙән ине. (35)Һәм Беҙ әйттек:\n36.Шайтан ҡотортоп (был ағастың емешен ашаһағыҙ, мәңге йәннәттә ҡаласаҡһығыҙ, тип), уларҙы (абындырҙы) юлдан яҙҙырҙы һәм (йәннәт кеүек) гөл-баҡсанан сығарттырҙы. (Шунда Беҙ) әйттек:\n37.Шунан һуң Әҙәм Аллаһтан доға һүҙҙәре өйрәнеп, Раббынан ғәфү үтенде. Аллаһ уны кисерҙе, һис шикһеҙ, Аллаһ тәүбәләрҙе ҡабул итеүсе миһырбан эйәһеҙер.\n39.Аяттарыбыҙҙы инҡар итеүселәр, ул һүҙҙәрҙе ялғанға сығарыусылар ут әһелдәре (йәһәннәмдеке) булыр, улар шунда мәңге ҡаласаҡ.\n40 . Әй, Исраил тоҡомо, (Исраил - Яҡуп пәйғәмбәрҙең бүтән исеме). Һеҙгә биргән ниғмәттәремде иҫегеҙҙән сығармағыҙ. Миңә биргән вәғәҙәгеҙҙе (китапта яҙылғанса йәшәрбеҙ, тигәнегеҙҙе) үтәгеҙ. Мин дә һеҙгә вәғәҙә иткәндәремде (йәннәтте) бирермен. Бары тик минең язамдан ғына ҡурҡығыҙ. (41)Ҡулығыҙҙағы китап (Тәурәт)ты раҫлау өсөн индерелгән (Ҡөръән)гә иман килтерегеҙ. Аң булығыҙ, уны беренсе булып инҡар итеүселәрҙән булмағыҙ. Аяттарымды донъя малына һатмағыҙ. Бары тик Мин бирәсәк язанан ғына ҡурҡығыҙ. (42 ) Хаҡ һүҙҙе нәжес-ялғанға алмашмағыҙ. Белгән көйөнсә, дөрөҫлөктө йәшермәгеҙ. (43)Намаҙҙы теүәл уҡығыҙ, зәкәтте тейешенсә бирегеҙ. Рәҡәғәт ҡылыусылар менән бергә рәҡәғәт ҡылығыҙ. (44)Һеҙ китап (Тәүрәт)те уҡыйһығыҙ, кешеләрҙе изгелеккә өндәйһегеҙ, ә үҙегеҙ ҡылған (яманлыҡтар)ды онотаһығыҙ. Шулар тураһында аҡылығыҙ менән уйлап ҡарағанығыҙ бармы? (45 ) Сабырлыҡ менән намаҙ уҡып, Аллаһтан ярҙам һорағыҙ. Шик юҡ, был эш күңелдәрендә Аллаһҡа мөхәббәт тәрбиә иткәндәр өсөн ҡыйын булмаҫ. Башҡалар өсөн (сабыр итеү, намаҙ уҡыу, ураҙа тотоу, хажға барыу, зәкәт биреү) бик тә ҡыйын эштер. (46)Улар (түҙем-сабыр кешеләр, намаҙ уҡыусылар) — Раббы менән ҡауышасаҡтарына һәм Уның хөкөмөнә ҡайтасаҡтарына ныҡ инанған кешеләр. (47)Һәй, Исраил тоҡомо, һеҙгә (халыҡтарға) биргән ниғмәтемде һәм һеҙҙе барса ғәләмгә (бөтөн халыҡтарға) өҫтөн ҡылғанымды онотмағыҙ. (48)Һеҙ киләсәк шундай бер Көндән (Ҡиәмәттән) ҡурҡығыҙ, ул Көндө һис кем башҡа кеше өсөн химәйә тотмаҫ (ярҙам итә алмаҫ). (Аллаһтан башҡа) һис кем тәүбәләрҙе ҡабул итмәҫ. Фидийә (язанан ҡотолоу өсөн түләү) алынмаҫ, уларға (гөнаһлыларға) ярҙам итеүсе булмаҫ. (49)Онотмағыҙ, һеҙҙе Фирғәүен тоҡомонан ҡотҡарҙыҡ. Улар һеҙгә хәтәр әфәттәр килтереп, яңы тыуған ир балаларығыҙҙы һуйып, ҡыҙҙарығыҙҙы ғына иҫән ҡалдыра ине. Был да һеҙгә Аллаһ тарафынан ебәрелгән хәтәр һынау ине.


Өфө урамдарында йөрөгән Газелдәр менән «пазик»тар кәмергә тейеш\nУларҙы күп һыйҙырышлы автобустар алыштырасаҡ. Пассажирҙар ташыу баҙарындағы ошо һәм башҡа мәсьәләләр Өфө ҡала хакимиәте, Башҡортостандың транспорт һәм юл төҙөлөшө буйынса дәүләт комитеты вәкилдәре ҡатнашлығындағы кәңәшмәлә тикшерелде.\nАҡса артынан ҡыуған вайымһыҙ водителдәрҙең руль артындағы тәртибе, ҡала урамдарында тығындар күптән хәл итеү талап итә. Маршрут автобустарына идара итеүселәрҙең үҙ-ара уҙыш ойоштороуы нисек тамамланыуын салонда ултырған пассажирҙарға фаразларға ғына ҡала. Улар һуғышып ҡына ҡалмай, хатта бер-береһен һәләк итеүгә лә барып етә. Күптән түгел күңелһеҙ хәл эшҡыуар Әмирйән Вәлиуллин менән теркәлде. Ул хеҙмәттәштәре менән маршрут расписаниеһы төҙөгәндә уртаҡ фекергә килә алмаған. Белгестәр әйтеүенсә, бындай хәлдәр 220-се законды инҡар итеүҙән килеп сыға. Кәңәшмәлә ҡатнашыусылар фекеренсә, пассажирҙар ташыу өлкәһендә тәртип булдырыу көн талабы.\nРәмзис Искәндәров, Башҡортостандың транспорт һәм юл төҙөлөшө буйынса дәүләт комитеты бүлеге етәксеһе: «Беҙ беләбеҙ, күп һыйҙырышлы автобустар өс газелде алыштыра аласаҡ. Шул уҡ Ҙур һыйҙырышлы Заявлясь они будут давать согласие, что будут осуществлять перевозки на автобусах большой вместимости с такими то требованиями. Мы знаем, что автобусы большой вместимости заменяют пару тройку газелей».


«Сапһын күктә көмөш яллы аҡ толпар!»\nБыл һүҙҙәр – геройыбыҙҙың «Аҡ толпар» тигән шиғырынан. Ошондай илһамлы юлдарҙың илһамлы күңелдә генә тыуыуы мөмкин. Танылыу һәм хөрмәт яулаған 60 йәшлек ир-уҙамандың күңеле әле булһа күктәр зәңгәрлегенә, йондоҙҙар юғарылығына ынтыла. Ысынлап та, йыһан сикһеҙлеге ҡыҙыҡһындырмаһа, офоҡтар ымһындырмаһа, донъя һәм кеше яҙмыштары уйландырмаһа, Илдар Ғүмәров тиҫтәләгән сәхнә образына йән өрә алыр инеме лә йыр-моң яратыусыларҙы ихлас ижад емештәре менән ҡыуандырыр инеме?!Әле ҡасан ғына сәхнәлә тәүге ролдәрен уйнап, яҡты киләсәк хаҡында хыялланып йөрөгән һомғол буйлы, бөҙрә сәсле гармунсы егет хәҙер инде үҙе – йәштәргә аҡыл бирерлек ил ағаһы. Башҡортостандың халыҡ артисы, Халыҡтар дуҫлығы ордены кавалеры исемдәренә, Рәсәй театр эшмәкәрҙәре берекмәһенең К.Станиславский исемендәге көмөш миҙалына, ә иң мөһиме – халыҡ һөйөүенә лайыҡ күренекле шәхес менән әңгәмә журнал уҡыусыларға ҡыҙыҡлы һәм фәһемле булыр, тип ышанабыҙ.\nХәтирәләр ебе – бала саҡта, йәшлектә...\n– Илдар Ибраһим улы, Һеҙ Миәкә районының тарихи ваҡиғаларға, легендаларға бай Илсеғол ауылында тыуып үҫкәнһегеҙ. Бала сағығыҙҙы иҫкә алғанда ниндәй күренештәр хәтерегеҙгә килә?\n– Сабый саҡта тәү тапҡыр донъя менән танышыу – бығаса татымаған тойғолар кисереү ул. Йыш ауырығанлыҡтан, ваҡытымды һүрәт төшөрөп, радионан ишеткән көйҙәрҙе кескәй ҡыҙыл гармунымда уйнарға өйрәнеп, төрлө уйынсыҡтар эшләп, китаптар аҡтарып үткәрҙем. Сағыу төҫтәргә ҡараһам, нишләптер күңелем тула, елкенә ине. А.Рыловтың «В голубом просторе» картинаһынан күҙемә йәш тығылғаны хәтерҙә.\nИнәйем менән (ул Менәүәрә исемле ине) радионан концерттар тыңларға яраттыҡ. Телевизор булманы ул осорҙа. Ул үтә лә йомшаҡ күңелле, йыр-моңға ғашиҡ кеше булды. Ҡунаҡ килһә, атайым мине гармунда уйнатыр ине. «Иң яҡшыһы – «Тульский», – тип ҙурыраҡ гармун алып бирҙе. Үҙебеҙ генә өйҙә ҡалғанда, һикене сәхнә итеп, шаршауҙарҙы асып-ябып, апайымдар менән концерт ҡуя торғайныҡ. 6-сы класта атайым, ҡыйбат булһа ла, яңы баян алып бирҙе. Тауышы, киләсәккә саҡырғандай, күңелде елкетә – еҫкәп тә, уйнап та туйып булмай! Онотолмаҫ миҙгелдәр...\nСәхнәнән шиғыр һөйләргә, йырларға оялғанлыҡтан, кеше юҡта танау аҫтынан ғына көйләп йөрөр булдым. 2-се класта уҡығанда беренсе тапҡыр концертта гармун уйнарға сығарҙылар. Кешеләрҙең көлгәне тоноҡ ҡына булып иҫтә ҡалған – оло гармун артынан таҡыр башым менән ҡул-аяҡтарым ғына күренеп, илһамланып уйнап ултырғаным мәрәкә тойолғандыр инде.\nҮҫкәсерәк хоккей менән етди ҡыҙыҡһынып, үҙ аллы шөғөлләнә башланым. Ғәйнетдин ағайым Өфөнән ботинкалы коньки алып ҡайтҡас, дуҫым Камил менән төндәрен дә ай яҡтыһында шайба һуғырға сығып китә инек. Сәләмәтлек тә нығынды.\nМәктәптә гел «бишле»гә уҡыманым, өйгә эштәрҙе эшләргә лә әллә ни атлығып торманым. Төпсөк бит мин, иркәлек тә булғандыр инде. Алгебраны аңламаным, ә геометрия, черчение дәрестәрен яраттым. Китапты күп уҡый инем: «Андромеда томанлығы», «Инженер Гарин гиперболоиды»... «Юный техник» журналы алдырып, унда күрһәтелгәнсә, фанеранан танк, самолеттар эшләргә хыялландым, фокустар өйрәнергә тырыштым. Атайым оҫта ҡуллы булғас, уның менән сәғәт-фәлән йүнәткән, ауыҙ менән өрөп, карбюратор таҙартҡан да булды. Ауылда эш етерлек – йәй буйы гектарлап сөгөлдөр, бәрәңге утау, бесән-һалам, утын әҙерләү, мал көтөү... Бер мәл, ялҡып китеп, картуф сығара торған агрегат уйлап сығарғаным хәтерҙә, велосипед базаһына ҡоролғайны ул.\n– Йәшләй үк гармунсы, йырсы, рәссам булып танылған, спорт яратҡан егет ни өсөн актерлыҡты һайланы икән?\n– 8-се класты тамамлағас, Өфөгә рәссамлыҡҡа уҡырға индем. Бер мәл беҙҙе театрға алып барҙылар. «Тапшырылмаған хаттар»ҙы ҡараныҡ. Театр бинаһына ингәс тә үҙемде ниндәйҙер серле донъяға эләккәндәй тойҙом һәм сәхнәнән башҡа йәшәй алмаҫымды аңланым.\n– Ауылығыҙ үҙенсәлекле тауҙары, гүзәл Димдең гөл-сәскәле болондары, еләк-емешле ҡыуаҡтары, эреле-ваҡлы күлдәре менән күркәм. Хисле, моңло-йырлы ижад кешеһе булып китеүегеҙҙә тыуған яғығыҙҙың йоғонтоһо ла барҙыр?\n– Ауылым Илсеғол – хәтирәләр музейы ул. Иң ҡәҙерле экспонаттарым – бала саҡта һәм йәшлектә кисергән хистәрем.\nЯҡташтарым араһында талантлы кешеләр байтаҡ. Өҙҙөрөп уйнаған гармунсыларҙы, моңло тауышлы йырсыларҙы бәләкәйҙән тыңлап үҫтем. Йырсы, баянсы Хәйҙәр ағай Садиҡов, оло еңгәм Ғәйникамал менән уртансыһы Гөлшәйҙәнең йырлауҙарын әйтеү ҙә етә. Ауылым ғорурлығы булырлыҡ таланттар – Салауат Зәйнуллин, Хәмит Рәхимҡолов, Клара Зарипова, Лилиә менән Светлана Нәсибуллиналар, Мәҡсүт, Фәнир, Даларис Миһрановтар... Барыһын һанап бөтөү мөмкин түгел.\n1978 йылда талантлы йәш актер Рафиҡ Ғәзизов, театрҙан китеп, ғаиләһе менән беҙҙең ауылға килеп төпләнде. Был ваҡиға тап минең рәссамлыҡҡа уҡып ҡайтҡан йылға тура килде. Уның менән бергә, ауыл таланттарын туплап, концерттар, кисәләр үткәрә башланыҡ. Ғәжәп, Альмира менән Рафиҡ Ғәзизовтарҙың ғаиләһе училище тамамлап ҡайтҡанда ҡаршы алып, аҙаҡ сәнғәт институтын бөткәнсе генә торҙолар ҙа Башҡортостандан ситкә, йыраҡҡа күсеп киттеләр. Ғүмеремдең иң яуаплы йылдарында янымда булдылар – шуға рәхмәтлемен.\nУл ваҡыттан байтаҡ ғүмер үтте. Хәҙер ауылға бик һирәк ҡайтыла. Ҡанатланып, шатланып ҡайтҡан кеүекмен дә, тик барыбер күңел төбөндә – әйтеп аңлата алмаҫлыҡ һағыш. Ғәзиз атайым менән инәйемде, баҡыйлыҡҡа күскән туғандарымды юҡһынып иҫкә алам. Бала саҡ дуҫтарым менән киске уйындарға йөрөгән дыуамал ваҡыттарыбыҙҙы хәтергә төшөрәм. Йәш ҡыҙҙар, саф хистәрен белдереп, сәскә һүрәттәре төшөрөлгән хаттар яҙған мәлдәрҙе һағынам...\n«Сәнғәттә әҙер алымдар юҡ»\n– Сәнғәт институтында уҡыған осор хаҡында күңелегеҙҙә ниндәй тәьҫораттар һаҡлайһығыҙ?\n– Өфө дәүләт сәнғәт институтында Эльвира Юнысова, Шәүрә Дилмөхәмәтова, Минзәлә Хәйруллина, Азат Нәҙерғолов, Азамат Усманов, Әхмәр Әхмәҙуллин, Аяз Сафиндар менән бергә уҡыныҡ. Ҡыҙғаныс, Шәрифулла Алсынбаев, Илдар Рәхмәтуллин исемле һабаҡташтарыбыҙ бик иртә мәрхүм булды. Тәүге һөнәри белемде Фәрдүнә Ҡасимова бирҙе, Рифҡәт Исрафилов, Зәйтүнә Бикбулатова, Гөлли Мөбәрәкова, Александр Дыба, Тамара Хоҙайбирҙина кеүек ижади гиганттар иһә профессиональ юлға сығарҙы. Диплом спектаклен әҙерләүҙә Олег Ханов, Таңсулпан Бабичева, Рива Исхаҡовалар ҡатнашты. Уҡытыусыларыбыҙ театрға тоғролоҡ, фиҙакәрлек, туҡтауһыҙ рухи үҫеш, ижадҡа мәңгелек һөйөү тәрбиәләне.\nТөркөмдәштәр менән театрҙың репетециялар залында\nУҡып бөткәс, курстан бер үҙем Сибайға барырға теләк белдерҙем. Эстән генә Ҡазан тураһында ла уйланманым түгел. Сибай артистарына ғына хас һөйкөмлөлөк, матурлыҡ, театрҙың үҙенсәлекле ижад теле, моңо тартты. Тәү барғанда, артистар таныш булһа ла, яҡындан бик белмәй инем. Директор Рәзинә Ҡаһарманова апай, театр коллективы – барыһы ла бик йылы ҡаршы алды. Ғәшиә апай Абыҙгилдина яҡташ тип, айырыуса яҡын күреп, йыш ҡына сәйгә саҡырыр ине. Ғәжәп матур, бай күңелле Хисмәт Дәүләтов менән беренсе күрешкәндә үк дуҫлаштыҡ. Киткәндәрҙең урындары ожмахта булһын!\n– Тәүге ролде әҙерләгәндә ниндәй хистәр кисерҙегеҙ?\n– Сәнғәт институтының 2-се курсын тамамлағас, М.Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры етәкселеге, алты студентҡа төрлө спектаклдәрҙә ролдәр биреп, йәйге гастролгә сығарҙы. Мин Т.Миңнуллиндың «Ай булмаһа, йондоҙ бар» спектакленә Автор роленә саҡырылдым. Был геройҙы башҡарған Илшат Йомағолов ағай иһә гастролгә башҡа спектакль менән сыҡты. Көтмәгәндә оло, ҡатмарлы образға инергә тура килде. Театр телендә ул «срочный ввод» тип атала. Тәүге тапҡыр профессиональ спектаклдә уйнауҙың тәмен бер ни менән дә сағыштырып булмай. Хәтерләйем – гримды ла Туфан ағайҙың үҙенә оҡшатырға тырышып\n– Күңелегеҙгә ятып етмәгән образдарҙы нисек әҙерләйһегеҙ? Бик теләп тә, сәхнәлә уйнарға насип булмаған ролдәрегеҙ бармы?\n– Үҙ-үҙеңде мәжбүр итеп, еренә еткерергә тырышаһың. Был – беҙҙең профессиональ бурыс. Роль менән актер араһындағы конфликттың сәбәптәре төрлө. Режиссерҙың актерға булған шәхси мөнәсәбәте лә, әҫәргә төрлөсә ҡараш та быға сәбәпсе булырға мөмкин.\nТеләп тә уйнай алмаған ролдәр булды, әлбиттә. Мәҫәлән, Ә.Атнабаевтың «Хушығыҙ, хыялдарым» пьесаһынан Айсарҙы бар булмышым менән тойһам да, ул образды башҡарырға насип итмәне. Ә уйналғандарын (С.Ямалдың «Ҡара сәскәләр»ендә – Надир, М.Фәйзиҙең «Аҫылйәр»ендә – Шәрәф, «Ғәлиәбаныу»ында – Хәлил, Н.Асанбаевтың «Зәки Вәлиди» драмаһында – Зәки Вәлиди, М.Кәримдең «Ай тотолған төндә» трагедияһында – Дәрүиш, Ф.Бүләковтың «Мөхәббәт ҡарағы»нда – Хәйбүш һ.б.) рәхмәт тойғоһо менән һағынырға ғына ҡала. Әлеге репертуарҙағы геройҙарым Ғиззәт (С.Әбүзәров, «Хыялый»), Илья Иконников (Г.Яхина менән Я.Пулинович, «Зөләйха күҙҙәрен аса») һәм башҡа геройҙарым менән оҙаҡ йылдар бергә барһаҡ ине.\nӘ уйналмай ҡалған образдар – бер-береңде яратып та, ҡауыша алмай юғалтҡан йәр кеүек. Йөрәгеңде биреп уйнаған ролдәр менән дә хушлашыуы ауыр. Шуға уларҙы һанамайым, етмешләп барҙыр инде.\nФ.Бүләковтың «Мөхәббәт ҡарағы» спектакленән күренеш\n– Спектаклде сәхнәгә әҙерләгән саҡта уҡ уның уңышлы булырын йәки булмаҫын төҫмөрләйһегеҙме?\n– Күп ваҡыт төҫмөрләнә, әлбиттә. Әммә бына «Зөләйха күҙҙәрен аса» спектакленең феномен булыры эшләгән мәлдә башҡа инеп тә сыҡманы. Ул Рәсәйҙең һәр төбәгендә лә аншлаг менән үтә, һоҡланғыс ҡабул ителә – был беҙҙең өсөн ҙур ғорурлыҡ! Бөтә Рәсәй кимәлендә «Алтын битлек»кә лайыҡ булыуы ла юҡтан түгел.\n– Ижади көрсөк кисергән саҡтарығыҙ булдымы? Ундай саҡта ниндәй саралар күрәһегеҙ?\n– Ижади көрсөк – ул психологик диагноз. Эмоциональ арыу, күңел бушлығы, маҡсатһыҙ интегеүҙән дә барлыҡҡа килеүе мөмкин. Минең дә ундай мәлдәрем була. Көрсөк үтә, тик тигеҙләнмәй торған йөйҙәре ҡала. Бындай хәлдән башҡалар нисек сығалыр, белмәйем, мин иһә ижадҡа ҡағылышы булмаған, ҡулым белгән ваҡ-төйәк эш менән үҙ-үҙемде әүрәтергә тырышам.\n– Режиссер менән килешмәгән ваҡытта үҙ теләгегеҙҙе еткерәһегеҙме? Әгәр ҡабул ителмәһә, нисек кисерәһегеҙ?\n– Ғәҙәттә, бындай һорауҙар репетицияларҙың беренсе этабында хәл ителә. Йәш, дыуамал саҡта роль яҙылған ҡағыҙҙы бәреп сығып киткән ваҡыттар ҙа булғыланы. Режиссерҙар араһында ла төрлөһө бар бит: кәңәшләшеп ижад иткәндәре лә, эксперименталь юл эҙләгәндәре лә. Ҡайһы саҡ режиссер диктатураһы аҫтында, уға тулыһынса ышанып эшләргә лә тура килә. Сәнғәт шундай өлкә – бында әҙер алым юҡ!\n– Тәжрибәле сәхнә оҫтаһы булараҡ, йәш артистарға ниндәй теләктәрегеҙ бар?\n– Хәҙерге техник үҫеш кешелеккә мәғлүмәт алыу өсөн сикһеҙ мөмкинлектәр тыуҙырҙы. Мәғлүмәт – ул ҡорал. Ә ҡоралды белеп, дөрөҫ һәм ваҡытында ҡулланырға кәрәк. Теләгем шул: йәштәр театрҙың бер быуатлыҡ традицияларын һаҡлаһын, тарихын белһен, данлыҡлы үткәнен киләсәккә түкмәй-сәсмәй алып барһын. Был үҙ-үҙеңә, милләтеңә булған хөрмәт ул.\nЙөрәктә тыуған моңдар\n– Шиғырын да, көйөн дә үҙегеҙ яҙған йырҙарығыҙ бар, уларҙы үҙегеҙ үк башҡараһығыҙ. Әммә ниңәлер был ижад төрөнә етди иғтибар биреп еткермәнегеҙ кеүек...\n– Халыҡ араһына сыҡҡан тәүге йырым Ә.Атнабаевтың «Һағынғанда» шиғырына һалынды. Ул 1979 йылда Стәрлетамаҡ халыҡ театры егеттәре һорауы буйынса яҙылғайны. Йыр көтмәгәндә бик популяр булып киткәс, көйҙө мин яҙҙым, тип әйтергә оялдым. Сәнғәт институтына уҡырға ингәс, ул ваҡыттағы студент Айрат Ҡобағошовтан ноталарын яҙҙырып алдым шулай ҙа. Артабан иһә музыкаль белем кәрәклеге асыҡланды. Буш ваҡытта гел И.В.Способиндың «Музыка теория»һын уҡып йөрөр булдым. 1992 йылда «Һинһеҙ йәшәү – йәшәү түгел» яҙылды. Быныһын да кешегә өндәшмәнем, бер йылдан һуң ғына театрыбыҙ музыканттары белеп ҡалды. Йырҙар һирәкләп яҙыла тора. Ә теория тәрәнерәк киткән һайын ҡатмарлаша бара бит. Музыка фәненең дә, башҡа фәндәр кеүек үк, сикһеҙ булыуын аңланым. Бәлки, шуғалыр ҙа «мин көйҙәр яҙам» тип әйтеүе ауыр булғандыр.\n– Үҙегеҙ ниндәй йырҙар яратаһығыҙ? Кешенең ниндәй йырға өҫтөнлөк биреүенән уның аң-зиһен кимәлен, күңел торошон белеп була, тиҙәр, был тәңгәлдә фекерегеҙ ниндәй?\n– Бала саҡтан үҙебеҙҙең мәшһүр йырсыларҙы, башҡорт халыҡ йырҙарын тыңлап үҫтем, аҙағыраҡ Анна Герман, Батыр Закиров, Лата Мангешкар, Аль Бано һәм Ромина Пауэр кеүек йырсыларҙың ижадына һоҡландым. Ул ваҡытта театрҙа эшләгән музыкант дуҫтарым Фәнил Арыҫланғолов, Дамил Кәримов, Радик Динмөхәмәтовтар был өлкәлә күпте аңларға, классика тыңларға өйрәттеләр. Музыка – кешелек донъяһының бөйөк табышы. Уны йөрәк менән ишетергә, күңел менән аңларға кәрәк.\n– Тамашасылар һуңғы йылдарҙа йырҙарҙың көйөнә лә, һүҙҙәренә лә талап кәмеүгә зарлана. Ошо фекергә ҡарашығыҙ нисек? Ғөмүмән, нимә ул талант?\n– Профессиональ йырсы булмағас, бүтән башҡарыусыларҙың репертуар һайлау серҙәрен белмәйем. Еңелерәк, әммә үтемле йырҙар яҙҙырырға, тиҙерәк популярлыҡ яуларға ашығалар кеүек тойола. Шоу-бизнес ҡанундары шулай талап итәлер, бәлки, был хаҡта уйланғаным юҡ. Әлбиттә, араларында милли классикаға тиңләрлектәре лә бар.\nТалант иһә – тәбиғәттән айырым кешеләргә бирелгән сифат. Уны, аҫыл ташты эшкәрткән кеүек, туҡтауһыҙ шымартыу, күп тир түгеү кәрәк.\nМиҫал итеп бөйөк Микеланджелоның һүҙҙәрен килтерер инем. «Был донъянан киткәндән һуң да йәшәр өсөн үҙемдең эштәремә йәнемде һалып ҡалдырырға тырышам», – тигән ул. «Мин йырҙарымды үҙем яҙмайым, улар – Хоҙайҙан, уларҙы бары тик кешеләргә еткереүсемен генә. Йыр үҙен үҙе яҙа, тик уға ҡамасауларға ғына ярамай», – тигән Майкл Джексон. Талантлы әҫәр бер ваҡытта ла кешегә ярарға, үҙен яраттырырға тырышыу мохтажлығы кисермәй. Ул, киреһенсә, халыҡты үҙенең артынан әйҙәй.\n– Илһам ниндәй миҙгелдә, тәүлектең ҡайһы ваҡытында килә? Ижади уңыш төшөнсәһен нисек аңлайһығыҙ?\n– Илһам ваҡытты ла, миҙгелде лә ҡарап тормай. Килмәһә, килмәй ҙә ҡуя. Ижади уңыш иһә – ниәттәрем тормошҡа ашып, хеҙмәтемдең тамашасылар йөрәгенә барып етеүе. Уларҙың күҙ ҡарашында рәхмәт һәм һоҡланыу сатҡылары күреү – оло ҡыуаныс. «Сәнғәттә үҙеңде түгел, үҙеңдә сәнғәтте ярат», – тип өйрәттеләр беҙҙе. Мин илһамды ла, сәләмәтлекте лә, йәшәү дәртен дә кешеләрҙең мөхәббәтенән, яҡшы мөнәсәбәтенән алам. Тормошомдо сәнғәт менән бәйләргә биргән мөмкинселек өсөн Хоҙай Тәғәләгә, яҙмышыма бары рәхмәттәр генә уҡыйым.\nҺыбайлылар бәйгеһелер был тормош...\n– Тормош иптәшегеҙ менән ҡасан, нисек таныштығыҙ? Ғаиләгеҙ ижад кешеһен аңлап ҡабул итәме?\n– Кәләшем менән осраҡлы ғына театрҙа осраштыҡ. Лира – һөнәре буйынса фельдшер. Талантлы табип була алыр ине – тәбиғәт уға сирҙәрҙе дөрөҫ һиҙемләү, таныу һәләтен биргән. Нисек бармын, шулай ҡабул итәләр мине. Ғаиләмдең ижади мөхиттә барлыҡҡа килеүе лә үҙ йоғонтоһон яһайҙыр, бәлки. Ике улыбыҙ – балет артисы, бәләкәйебеҙ быйыл мәктәпте тамамлай. Барыһында ла рәссамлыҡ оҫталығы бар. Беҙ уларҙы классик һәм яҡшы музыка өлгөләрендә үҫтерергә тырыштыҡ. Йырлаһалар, тауыштары ла ярайһы, тик был һөнәр уларҙы ҡыҙыҡһындырманы. Улдарыбыҙ – беҙҙең рухташтарыбыҙ. Ниндәй хеҙмәт юлын үҙ итһәләр ҙә – ризабыҙ.\nЛира менән Илдар Ғүмәровтар кесе улдары Илморат менән\n– Туғандарығыҙ араһында йыр-моңдо, сәхнәне үҙ итеүселәр бармы?\n– Эйе, профессиональ сәхнәне үҙ итеүсе яҡындарым бар. Бер туған ағайым Ғәйнетдиндең ҡыҙы Рәсимә, Стәрлетамаҡ училищеһеның бейеү бүлеген тамамлап, Миәкәлә район Мәҙәниәт һарайында хаҡлы ялға тиклем үҙ һөнәре буйынса эшләне. Инәйем яғынан ике туған ағайым Юлай Сәйфулла улы Вәлиуллин – сәнғәт училищеһында, аҙаҡ институттың вокал бүлегендә белем алып, Башҡорт дәүләт опера театрында солист булып эшләне. Хәҙер оло йәштә инде. Инәйем үҙе лә матур тауышлы булды. Беҙгә яҙған хаттарын мотлаҡ шиғыр менән тамамлап ҡуя торғайны. Атайым «Сибай», «Ҡайтығыҙ, торналар», «Ҡом бураны» йырҙарын яратты.\nИр туғандарымдан – гармун тота белмәгәндәр, апай-еңгәләрем араһында йырламағандар юҡ. Ҡунаҡҡа йыйылһалар, концерт барған кеүек булып китә. Ике туған ағайым Мөҙәрис (йәне йәннәттә булһын) Гөлнара еңгәмдең тунға тип йыйған аҡсаһына «Weltmeister» баяны һатып алған бер мәл. Еңгә башта үпкәләгән һымаҡ булһа ла, аҙаҡ үҙе һәр саҡ рәхәтләнеп ҡушылып йырлар булды. Береһенән-береһе моңлораҡ еңгәләргә һоҡланырлыҡ та ине шул – йыр конкурсынан һайлап алғандармы ни?!\n– Тормошҡа ашмаған хыялдарығыҙ ҡалдымы?\n– Ҡалды. Үкенестәрем дә бар. Атайымды һуғыш ваҡытында үткән юлдары буйлап сәйәхәттә йөрөтөрмөн, тигәйнем. Зәбирә апайымды, Мөҙәрис ағайым менән Гөлнара еңгәмде, театрҙың ул ваҡыттағы труппа етәксеһе Фәниә Малик ҡыҙы Батталованы һәм минең яҙмышыма йоғонтоһо булған башҡа кешеләрҙе саҡырып, өйөмдөң түренә ултыртып, һәр береһенә рәхмәттәр әйтеп ҡала алманым.\nХоккей майҙанында алышыу бәхете тәтемәне, самолет штурвалы артында ла ултырырға тура килмәне. Йырҙарымдан, шиғырҙарымдан тамаша эшләргә, мөмкинлектәре сикләнгән талантлы балалар өсөн махсус дөйөм сәнғәт мәктәбе асырға, Хисмәтулла Дәүләтов исемендәге һәүәҫкәр композиторҙар конкурсы ойошторорға ниәт бар ине, көс етмәҫ, ахырыһы. Әммә тормошҡа ашҡандары өсөн яҙмышыма рәхмәтлемен.\n– Тормошта йәиһә ижад юдында Һеҙҙән көнләшкән кешеләр күп булдымы?\n– Көнсөллөк – һәр кемгә тәбиғәттән һалынған сифат, айырма уның кемдә нисек сағылыуында ғына. Кеше көнләштерерлек ниндәйҙер өҫтөнлөктәрем барҙыр, тип уйламайым. Матди яҡтан да ҡыҙығырлыҡ байлығым юҡ. Ҡайһы саҡта шулай була – тик торған ерҙән һиңә кемдеңдер ҡарашы үҙгәрә. Бындай саҡта мин мөнәсәбәт асыҡлау менән шөғөлләнмәйем. Иң яҡшы яҡлаусым – ваҡыт. Барыһы ла бер килеп асыҡланыр, тип сабыр итәм. Ижадта иһә был күренеш – яҡшыраҡ эшләр өсөн сәбәп кенә.\n– Хаталанған саҡтарҙа ғәфү үтенә беләһегеҙме? Кешеләрҙең ниндәй ҡылыҡтарын кисерә алмайһығыҙ?\n– Йәшерәк саҡта хаталарым өсөн ғәфү үтенергә ниңәлер уңайһыҙлана инем. Хәҙер, әлбиттә, яңылышлыҡ ҡылыуымды аңлау менән төҙәтергә, ғәфү үтенеп ҡалырға тырышам. Тик бына хыянатты һәм кемдеңдер аңлы рәүештә кешелек дәрәжәмде тапауын ғәфү итә алмам кеүек.\n– Һөйләшеүҙе күңелегеҙҙә сыңлап торған берәй матур йыр һүҙҙәре менән тамамлайыҡ әле.\n– Кеше ғүмере һыбайлылар бәйгеһенә оҡшаған. Был йырымды мин «Аҡ толпар» тип атаным. Аҡ толпар – аллегория. Ул – хыялыбыҙҙың талмаҫ ҡанаты, күңелебеҙҙең сикһеҙ киңлектәрҙә осоу теләге, беҙҙән һуң ҡалырға тейеш аҡ юлдар, иман нуры.\nАҡ толпар донъя буйлап саба,\nҮткән юлдар мәңгелектә ҡала.\nЯңғыраһын атымдың ауаздары,\nМоңдар булып, кире ҡайтһын


«Хеҙмәт ветераны» исемен юллауҙа үҙгәрештәр\n«Хеҙмәт ветераны» исемен юллағанда ведомство наградалары ла иҫәпкә алынасаҡ. Әммә хеҙмәткәр үҙ өлкәһендә 15 йылдан күберәк эшләргә тейеш. Ҡануниәткә ошондай үҙгәрештәрҙе ил президенты Владимир Путин тәҡдим итте.\nДокументта «Хеҙмәт ветераны» һәм «Хәрби хеҙмәт ветераны» атамалары айырым билдәләнгән. Абруйлы исемде юллауға тәғәйенләнгән наградалар исемлегенә Рәсәй президенты Почет грамотаһы һәм Рәхмәт хаты ла индерелде. Бынан тыш, эш стажы буйынса айырым күрһәтмә бар. Уға ярашлы, ир-егеттәр дөйөм алғанда 25 йыл, ә ҡатын-ҡыҙҙар 20 йыл эшләргә тейеш.


Бәйғәмбәрҙәр шәжәрәһе » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Иман » Бәйғәмбәрҙәр шәжәрәһе\nҠәҙимге кеше теге һәм был донъяны барлыҡҡа килтергән Аллаһы Тәғәлә әҙәм балалары араһына ебәрелгән бер бәйғәмбәрҙе, уҙа барһа икәүҙе таный. Мосолмандарҙың күпселеге Мөхәммәт ғәләйһи үә сәләмде белә, насраниҙар Ғайса ғәләйһи үә сәләмде бәйғәмбәр тип таный. Ҡайһы берәүҙәр тағы ла бер нисә бәйғәмбәрҙе әйтә алыр. Әммә уларҙың тағы ла күберәк булғанын бик һирәк кеше белә. Сөнки руханиҙар үҙ динен ерҙә таратҡандар тураһында ғына һүҙ йөрөтөргә әүәҫ, ә бүтәндәр хаҡында белһә лә өндәшмәүҙе хуп күрә. Мин, мәҫәлән, мосолман йә насрани, йә йәһүди дин әһелдәрен байтаҡ беләм, әммә араларында үҙ диненән башҡаһының бәйғәмбәре тураһында бәйнә-бәйнә, яҡшы ниәт, изге күңел менән һөйләгән кешене бик һирәк осраттым. Бәйғәмбәрҙәр тураһында теҙеп яҙылғанды ла йыш осрата алмаҫһың.\nШуға күрә Бәйғәмбәрҙәр шәжәрәһенә юлығыуым айырыуса оло әһәмиәткә эйә бер ваҡиға булды. Уға сәбәпсе – Башҡортостан мосолмандарының диниә назараты рәйесе мөфтөй Нурмөхәммәт хәҙрәт Ниғмәтуллин. Бер күрешеүебеҙҙә ул миңә Бәйғәмбәрҙәр шәжәрәһе тип аталған плакат бирҙе. Плакат шәжәрә ағасы рәүешендә төшөрөлгән һәм бөтөн яҙыуы ла ғәрәпсә яҙылған*. Үҙем ғәрәпсә белмәгәнгә күрә, тәржемә итеүен үтенеп хәҙрәттең үҙенә үк мөрәжәғәт иттем. Балыҡ бирһәң, баулап бир, башын-күҙен сайҡап бир, тиҙәр бит әле. Шуның һымаҡ булды инде.\nХәҙрәт баш тартманы. Оҙаҡламай плакат башҡортсаға тәржемәлә минең алға ятты. Ҡыуанысымдың һәм һоҡланыуымдың сиге булманы. Сөнки унда Бөйөк ҡөҙрәтебеҙ – Аллаһы Тәғәлә Ер йөҙөнә биргән бөтә бәйғәмбәр ҙә һаналғайны, уларҙың ҡайһы дәүерҙә эшмәкәрлек иткәне, ҡайһы бәйғәмбәрҙең кешеләр араһында айырыуса оло әһәмиәт ҡаҙанғаны тасуирланғайны. Ошондай белем сығанағы бүләк иткәне өсөн, әлбиттә, Нурмөхәммәт хәҙрәткә ҡат-ҡат рәхмәт уҡыным.\nБеренсе бәйғәмбәрҙең Әҙәм икәнлеген бик күп кеше белә. Аллаһы Тәғәләнең уны тупраҡтан яралтыуын бик йыш ишетә торабыҙ. Ҡөрьән Кәримдәге аяттарҙа, доғаларҙа, атабыҙ Әҙәм, әсәбеҙ Һауа, тип әйтелә. Был плакаттағы шәжәрә ағасы ла Әҙәмдән башлана. Уға аңлатма рәүешендә: кешеләр – Әҙәм балалары һәм Әҙәм тупраҡтан яратылған, тип яҙылған. Ошоно уҡығас, бынан күп йылдар элек Әҙәм хаҡында яҙылған мәғлүмәтте лә үҙ эсенә алған бер китаптың барлығы иҫкә төштө һәм шуны эҙләп алдым. Был СССР Фәндәр академияһы Көнсығышты өйрәнеү институтында сыҡҡан А. Кононовтың “Родословная туркмен. Сочинение Абу-л-гази, хана хивинского” тигән китабы. Ул 1958 йылда Мәскәү-Ленинградта СССР Фәндәр академияһы нәшриәтендә сығарылған. Тарихсылар, бигерәк тә төрки халыҡтары тарихын өйрәнеүселәр өсөн бик әһәмиәтле китап. Александр Кононов боронғо төрки телендә яҙылған был тарихнамәне рус теленә тәржемә итеп кенә ҡалмай, уға бик ентекле аңлатма биргән, боронғо төрки теленең грамматикаһына байҡау яһаған, бик күп һүҙгә, географик, тарихи атамаларға, китапта телгә алынған халыҡтар, кеше исемдәренә, шәхестәргә ентекле тикшереү яһаған. Әбул ғази хандың үҙ халҡын яңы бейеклектәргә күтәргән дәүләт башлығы булыу менән бер рәттән, ҙур тарихты өйрәнгән һәм килер быуындарға китап рәүешендә яҙып ҡалдырған бөйөк шәхес икәнлеген һәр яҡлап раҫлай.\nКитаптың 37-се битендә “Об Адаме, да будет мир над ним” тигән бүлек башлана. Тап ошо бүлектә бәйғәмбәрҙәр тураһында беҙҙе ҡыҙыҡһындырған мәғлүмәттәр тупланған. Шуларҙы башҡорт телендә тасуирлап ҡарайыҡ.\n“Әҙәм тураһында, именлек теләйек уға”\n“Аллаһы Тәғәлә үҙенең фәрештәләренә: “Кешене тупраҡтан яралтып, уға йән биргәс, мин уны ерҙәге үҙемдең вәкилем – рәсүлем итеп ҡуям”, – тигән. Шулай тигәс, фәрештәләр ҡаршы төшкән: ”Тау тәбиғәтен яландыҡы менән ҡуша тотоп булмай. Шуның кеүек, һин яһаған йән эйәһе менән кешеләр ҙә бер булмаҫ. Шуға кешеләр һиңә ҡаршы төшөр һәм һин бар иткән йәндәр үлер”, – тигәндәр. Аллаһы Тәғәлә: “Мин белгәнде һеҙ белмәйһегеҙ. Барығыҙ, тупраҡтан әҙәм һынын яһағыҙ”, – тигән. Алланың ҡушыуы буйынса Ғазраил фәрештәләргә ер йөҙөнөң төрлө урынынан тупраҡ йыйырға һәм шуларҙы ҡушып болғап, балсыҡ иҙергә, кеше һынын яһап, уны Бөйөк Мәккә менән Таиф араһына һалырға бойорған.\nБер нисә йыл уҙғас, Аллаһы Тәғәлә уға йән биргән һәм ул мең йыл буйы ошо донъяла йәшәгән. Әҙәм тигән һүҙ – ғәрәп һүҙе. Ғәрәптәр тирене әҙәм ти. Һәр нәмәнең тышын улар шул уҡ һүҙ менән атай. Кеше һынын да фәрештәләр тупраҡты бер урындан соҡоп алып түгел, ер йөҙөнән йыйып яһаған. Шуға уны ла Әҙәм тигәндәр. Уның ҡайһылайтып ожмахҡа киткәнлеген, унан нисек сыҡҡанын, шунан ер өҫтөндә нисек йәшәгәнлеген барыһы ла белә. Шуға был турала һөйләп тормайыҡ.\nӘҙәм, үлергә йыйынғас, янына Шәйс исемле улын саҡырып алған: “Минән һуң минең урынға һин ултыр һәм минең нәсәптең башында тор”, – тип әйткән, бик күп яҡшы кәңәш биргән һәм был донъянан теге донъяға күскән.\nБынан һуң Ябраил, именлек булһын уға, Аллаһы Тәғәләнән Шәйскә китап төшөргән һәм Шәйс бәйғәмбәр ҙә ил башы булған. Илгә ғәҙел хаким булып, ул был донъяла туғыҙ йөҙ ун ике йыл йәшәгән һәм йәннәт яғына күскән. Шәйс исеменең мәғәнәһе – хоҙайҙан ҡурҡыу. Үлеме алдынан Шәйс үҙ урынына улы Анушты ултырта һәм Алла тарафына күсә.\nАнуш ҡартатаһы һәм атаһынан ҡалған ҡанунды тотоп, атаһы һымаҡ был туҡталҡала туғыҙ йөҙ ун ике йыл йәшәгәндән һуң теге туҡталҡаға китә. Ануштың мәғәнәһе – ышаныслы.\nУл үлеп барған сағында үҙ урынына улы Ҡинанды ултырта һәм бик күп яҡшы кәңәш, аҡыл бирә. Ануш һигеҙ йөҙ ҡырҡ йыл дауамында атаһының юлынан бара, шунан үҙ урынына Михлаил тигән улын ултыртып, хоҙай янына китә.\nМихлаил дәүерендә Әҙәм балалары ныҡ үрсей һәм үҙҙәре йәшәгән илгә һыймай башлай. Шуға Михлаил Бабаил (Вавилон) яғына китеп, шунда ҡала нигеҙләй һәм уға Сус исемен бирә. Ул өйҙәр һалдыра һәм биҫтәләр яһай. Уғаса ҡала ла, ауыл да, өйҙәр ҙә булмай.\nКешеләр тау ағаслыҡтары, урман араһында көн иткән була. Ул кешеләргә: “Ер йөҙөнә һибелегеҙ!” – тип бойора. Михлаилдың бойороғон үтәп, Әҙәм балалары тарала һәм уңайлы урындарҙа тораҡтар һала.\nМихлаил исеме аталған ҡалала туғыҙ йөҙ ҙә егерме йыл йәшәп, үҙ урынына Берҙә исемле улын ултыртып, ауыр һулышһыҙ илгә күсә.\nБерҙә, был йортта туғыҙ йөҙ алтмыш йыл тороп, үҙ йортон улы Ехнохҡа (Енохҡа) ҡалдырып, күсмәй ҙә, туҡтамай ҙа торған йортҡа китә.\nУлының исеме Ехнох, ҡушаматы Иҙрис* ине. Аллаһы Тәғәлә уны бәйғәмбәр итте. Һикһән ике йыл ул бәйғәмбәрлек итте һәм халыҡты хаҡ юлға өндәне. Шунан һуң хоҙай ҡушҡанса Ғазраил килә лә, ҡанаттарына Иҙристе, именлек булһын уға, һалып, уны йәннәткә алып китә. Шунан алып бөгөнгәсә ул ожмахта тора.\nИҙрис ожмахҡа күскәс, улы Мөтөшәлех атаһы урынына ултыра һәм ғәҙеллек менән хаҡ хөкөм ҡыла. Уның ғүмеренең һаны билдәһеҙ. Ул да атаһы артынан китә.\nМөтөшәлехтың улы Леймәк, атаһы урынына ултырып, оҙаҡ йылдар ғәҙеллек һәм хаҡлыҡ тотоп килә. Ул да атаһы юлынан китә. Уның да ғүмер оҙонлоғо билдәһеҙ.\nБынан һуң атаһы урынына Нух (Ной) ултыра. Йәше ике йөҙ иллегә еткәс, Хоҙай Тәғәлә уға бәйғәмбәрлек бирә. Ете йөҙ йыл буйы ул халыҡты хаҡ юлға өндәй. Һикһән ир һәм ҡатын ышана уға.\nЕте йөҙ йыл буйына өгөтләп тә ни бары һикһән генә кешенең хаҡлыҡ яғына сыҡҡанына ныҡ асыуы килгән Нух халыҡты ҡарғай. Ябраил килеп: “Аллаһы Тәғәлә һинең доғаңды ишетте һәм фәлән ваҡытта халыҡты һыуға батырырға ниәтләне. Ә һин кәмә яһа”, – ти ҙә уны нисек яһарға икәнлеген күрһәтә.\nЕр аҫтынан һыу урғыла, күктән көслө ямғыр яуа. Ер өҫтөндәге бөтөн тереклек тә һыуға бата. Нух ғәләйһи үә сәләм үҙенең өс улы һәм хаҡлыҡҡа инанған һикһән кеше менән берлектә кәмәгә ултыра. Хоҙай Тәғәләнең ҡушыуы буйынса бер нисә айҙан һыу кире ергә һеңеп бөтә. Мөсәл ҡалаһы янында кәмәнең мороно Джуд тауына барып төртөлә.\nКәмәнән төшкән бөтә кеше лә ауырыуға һабыша. Нух бәйғәмбәр менән уның өс улы һәм өс килене генә шәбәйә, ҡалған кешеләр үлә. Шунан һуң Нух бәйғәмбәр үҙенең өс улын өс тарафҡа ебәрә. Хам исемле улын Һиндостан яғындағы ергә, Самды Иран яғына, Йәфесте (Йәфетте) төньяҡҡа оҙата. Өсөһөнә лә: “Әҙәм балаларынан һеҙ өсәүҙән башҡа берәү ҙә ҡалманы. Өсөгөҙ өс йортҡа урынлашығыҙ. Уландарығыҙ, балаларығыҙ күбәйгәс, шундағы ерҙәрҙе үҙегеҙҙең йортҡа әүерелдереп, шунда йәшәгеҙ”, – ти.\nЙәфес тураһында ҡайһы берәүҙәр, ул бәйғәмбәр булған, ти. Икенселәр, булманы, ти. Йәфес атаһының ҡушыуы буйынса Джуд тауын ҡалдырып, Итил һәм Яйыҡ буйына китә. Шунда ике йөҙ илле йыл йәшәп, үлә.\nУның һигеҙ улы була. Уларҙан күп нәҫел ҡала. Улдарының исемдәре: Төрк, Хазар, Саҡлаб, Рус, Минг, Чин, Кемери, Тарых. Йәфес үлер алдынан үҙ урынына өлкән улы Төрктө ултырта һәм бүтән улдарына: ”Төрктө үҙ хакимығыҙ итеп танығыҙ, уның ҡушҡанынан сыҡмағыҙ”, – ти.\nТөрккә “Йәфес уғлы” ҡушаматы бирәләр. Ул киң күңелле һәм аҡыллы кеше була. Атаһынан һуң тирә-яҡҡа йөрөп, урын ҡарай, шунан бер ерҙе оҡшатып, шунда ултыра. Хәҙер был ер Ысыҡкүл тип атала. Төрк тирмәне уйлап таба, төрктәр араһында йөрөгән күп кенә ғөрөф-ғәҙәт унан ҡалған. Төрктөң дүрт улы була: олоһо – Тутек, икенсеһе – Йәкел, өсөнсөһө – Бержейәр, дүртенсеһе – Эмләк. Төрк үлергә йыйынғас, үҙ урынына хаким итеп Тутекте ҡалдырҙы, үҙе алыҫ-алыҫҡа китте.\nТутек аҡыллы, ҡеүәтле һәм киң күңелле ил башлығы булды...”\nАбу-л-ғазиҙың “Төркмән шәжәрәһендә” артабан төрки халыҡтарҙың үрсеүе, яңынан-яңы ерҙәр яулауы, ҡеүәтле дәүләттәр ҡороуы хаҡында һөйләй. Тутектан һуң ил башында Амулджа хан, унан һуң улы Бакуй Диб хан, шунан Күк хан, уның улы Алынжа хан була. Алынжаның игеҙәк ике улы тыуа: Татар һәм Мағул. Хан үҙе үлер алдынан ханлығын ике тигеҙ өлөшкә бүлеп, ике улына бирә. Былар һәр ҡайһыһы үҙ ерендә ханлыҡ итә.\nАбу-л-ғази бүтән хандар һәм батырҙар тураһында һөйләгәндә уларҙы башҡаса бәйғәмбәрҙәр менән бәйләмәй. Әммә уның китабынан бер һығымта яһап була: ер йөҙөндәге бөтә халыҡ та, бөтә кеше лә ҡаны-тамыры менән Әҙәм ғәләйһи үә сәләм бәйғәмбәргә барып тоташа. Аллаһы Тәғәлә кешене ер йөҙөндә үрсетер өсөн Әҙәмде тупраҡтан яралтҡан. Кеше күбәйгәс, Аллаһы Тәғәлә халыҡ юлдан яҙмаһын, хаҡ юлдан барһын өсөн ергә бәйғәмбәрҙәргә ебәрә тора.\nНухтан һуң Аллаһы Тәғәлә Һуд ғәләйһи үә сәләмде бәйғәмбәр итә. Шунан Салих ғәләйһи үә сәләм бәйғәмбәр була. Алтынсы бәйғәмбәр Ибраһим ғәләйһи үә сәләм. Етенсе, һигеҙенсе, туғыҙынсы бәйғәмбәрҙәр: Лут, Исмәғил, Исхаҡ ғәләйһи үә сәләмдәр. Унынсы бәйғәмбәр Яҡуп (ғәрәптәр уны Яғҡуб ти) ғәләйһи үә сәләм. Шунан Йософ, Шөғәйеп, Әйүп, Зөлҡәфи ғәләйһи үә сәләмдәр бәйғәмбәрлек итә. Ун бишенсе бәйғәмбәр – данлыҡлы Муса ғәләйһи үә сәләм. Унан һуң Дауыт, Сөләймән, Ильяс, Әл Йәсәғ, Юныс, Зәкәриә, Яхъя ғәләйһи үә сәләмдәр кешеләр араһында Аллаһы Тәғәләнең рәсүле була. Егерме дүртенсе бәйғәмбәр Ғайса (ғәрәпсә Ғиса, насраниҙар уны Иса – Иисус) ғәләйһи үә сәләм. Ер йөҙөндәге иң ҙур диндәрҙең береһе – насраниға (христианство) нигеҙ ҡороусы бәйғәмбәр ул. Һуңғы егерме бишенсе бәйғәмбәр беҙҙең Мөхәммәт ғәләйһи үә сәләмебеҙ. Уның кемлеген мосолман кешеләренә аңлатып тороуҙың кәрәге юҡ. Үҙен Ислам диненә ҡараған кеше тип һанаусы Алланың берлегенә, Мөхәммәт ғәләйһи үә сәләмде Алланың ерҙәге вәкиле тип белергә тейеш. Бәйғәмбәрҙәрҙең ер өҫтөндә бурысы бер генә – Әҙәм балалары үҙҙәренең кем икәнлеген онотмаһын һәм бер береһе менән именлектә, татыу, ярҙамсыл йәшәһен. Ошо ниәттән дә изге тағы ни булһын!\n*Артабан шәжәрә яҙылған плакатты ғәрәпсә шәжәрә тип атарбыҙ.\n*Ғәрәпсә шәжәрәлә Әҙәмдән һуң икенсе бәйғәмбәр тип Иҙрис ғәләйһи үә сәләм күрһәтелгән.\nСығыу ваҡыты 27-06-2015, 11:34 | Ҡаранылар: 576


Мөғжизәләр ысынға ашҡан мәлдә...\n28 Декабрь 2018, 16:42\n25 декабрҙә район мәҙәниәт һарайында уҡыу алдынғылары һәм аҙ тәьмин ителгән, күп балалы ғаиләләрҙә тәрбиәләнгән балалар өсөн район хакимиәте башлығының Шыршы байрамы үтте.\nФойеға үтеү менән, иғтибарҙы Күгәрсен тарих-тыуған яҡты өйрәнеү музейы әҙерләгән совет дәүеренән һаҡланған шыршы уйынсыҡтары күргәҙмәһе йәлеп итте. Эргәһендә боронғоса биҙәлгән шыршы бала саҡ хәтирәләрен яңыртты. Туғандары менән кемуҙарҙан мамыҡтарҙы ҡар бөртөгө итеп, ҡағыҙҙарҙан сылбыр эшләп, тәмлекәс кәнфиттәрҙе уйынсыҡтар менән бер рәттән элеп “урман ҡунағы” н матурлағанын кем һағынып иҫләмәй икән?!\nИң тәүҙә байрамдың төп сәбәпселәрен район хакимиәте башлығы Ғайса Янбаев ихлас тәбрикләп, уларға аҡ теләктәрен еткерҙе. Ул мәртәбәле сараға иң әүҙем, һәләтле 80 уҡыусы килеүен, спорт һәм уҡыу өлкәһендә ҡаҙаныштар яулаған һәр баланың Өфөлә һәм Мәскәүҙә – Кремлдә уҙғарылған Шыршы байрамдарында ҡатнашыу мөмкинлеге барлығын, бының өсөн тик тырыш булырға кәрәклеген әйтеп үтте.\nНиһайәт, сәхнә асылды, талғын моң ағылды. Ҡупшы итеп биҙәлгән шыршы тирәләй аҡ күлдәктәренән паклыҡ бөркөлгән “ҡар бөртөктәре” бөтөрөлдө. Урман радиоһы бар йәнлектәрҙе Яңы йыл тамашаһына Ҡыш бабай эргәһенә саҡырып оран һалды. Был тамашала Ҡар бабай (Анна Куприянова) менән Белодонна (Евгения Усова), ҡасҡан йыл хужаһы – Фунтик (Гүзәлиә Миңлебаева)менән Бандиттар (Илдус Юнысов, Илүзә Ниғмәтуллина), Һоро Бүре (Руслан Абдуллин) менән Клоун (Гүзәл Ғәбитова), Ҡарһылыу (Елена Киршина) менән Ҡыш Бабай (Виталий Усов) залдағыларҙы сихри әкиәт донъяһына алып инде.\nЯҡшылыҡ менән изгелек ерҙә барыбер яуызлыҡты еңә идеяһы менән һуғарылған район мәҙәниәт һарайы эшсәндәре әҙерләгән театрлаштырылған тамашаны балалар ҙур ҡыҙыҡһыныу менән ҡараны, үҙҙәре лә әүҙемлек күрһәтте. Балалар сәнғәт мәктәбе таланттарының дәртле бейеү-йырҙары тамашаға тағы ла йән һәм йәм өрҙө.\nРәфидә Әҙелғужина, уҡытыусы:\n- Беҙ Түбәнге Һапаш ауылы башланғыс мәктәбенән Искәндәр Сләучинды, Хоҙайбирҙин мәктәбенең 6-сы класс уҡыусылары Айгизә Әбйәлилова һәм Алтынай Буранбаеваны алып килдек. Бындай байрамда ҡатнашыу ауыл балалары өсөн ҙур мәртәбә, һөйөнөшөп килделәр. Уларға мәҙәниәт эшсәндәре әҙерләгән ҡыҙыҡлы тамаша бик оҡшаны.\nДанир Сафин, Бикбулат мәктәбе уҡыусыһы:\n- Мин 4-се класта уҡыйым, үҙем ҙур ғаиләнән. Апайым Мораҡ башҡорт гимназияһында белем ала, мин дә киләсәктә гимназияла уҡырға хыялланам. Ҙур матур сарала шиғыр һөйләп, Ҡыш Бабай күстәнәсен алыуыма сикһеҙ ҡыуандым. Урман йәнлектәре ҡатнашлығында тамаша ҡыҙыҡлы булды.\nИкенсе көндө, 26 декабрҙә,үҙенсәлекле балалар өсөн уҙғарылған район хакимиәте башлығының Шыршы байрамы тағы ла йәнлерәк, йәмлерәк булды.\n- Һеҙ – беҙҙең киләсәгебеҙ! Ҙур оптимизм менән тормошҡа бағыуығыҙ, ата-әсәләрегеҙҙең һәм һеҙҙең сыҙамлылыҡ, һынмаҫ рух көсөгөҙ бар тирә-яҡҡа өлгө булырлыҡ. Мин һеҙгә шәхес булараҡ асылып, тормошта үҙ урынығыҙҙы табыуығыҙҙы теләйем, - тине Ғайса Янбаев ысын йөрәктән балаларҙы байрам менән ҡотлап. – Йортоғоҙҙа һәр саҡ бәхет, шатлыҡ һәм тыныслыҡ хакимлыҡ итһен, Яңы йыл ҡыуаныстар ғына килтерһен!\nЙыр-моңло, бай йөкмәткеле, ҡыҙыҡлы тамашаны балалар ихлас ҡараны, урмандан килгән ҡунаҡтар менән хатта тыпырҙап бейергә лә төштө. “Бәйембәт” төркөмө егеттәренең, Елена Киршинаның (Ҡарһылыу) моңло, дәртле йырҙары байрам кәйефен тағы ла нығыраҡ күтәрҙе. Аҙаҡ шыршы тирәләй уйнап-көлөп, үҙ һәләтен күрһәтеп, Ҡыш Бабай һәм Ҡарһылыуҙан күстәнәстәр, бүләктәр алып ҡыуанышты балалар.\nЭйе, район хакимиәте башлығының Шыршы байрамдары быйыл айырыуса йәнле, матур үтте, Ҡыш Бабай ҙа, башҡа йылдарҙағы менән сағыштырғанда, күпкә йомарт булды.\nЭльвира Шахмаева, Мораҡ ауылы, күп балалы әсә:\n- Шыршы байрамына Эльмира, Рената ҡыҙҙарым һәм Әмир улымды алып килдем. Уны ҙур түҙемһеҙлек менән бергәләшеп тулҡынланып көтөп алдыҡ. Ололап саҡырғандары өсөн “Инвалидтар ойошмаһы”на, матур байрам ойошторғандары өсөн район етәкселегенә, район мәҙәниәт һарайы эшсәндәренә сикһеҙ рәхмәтлебеҙ. Был сара беҙҙең балалар өсөн бик әһәмиәтле, улар бит тылсымға ышана – нәҡ ошонда мөғжизәләр, хыялдары ысынға аша, Ҡыш Бабай бүләген алып, күңел асып сикһеҙ ҡыуана улар.\nАвтор һәм Наилә Кушнерова фотолары.


Район – һандарҙа\n14 Август 2018, 14:22\nРайонда 2018 йылдың 1 ғинуарына ҡарата 22706 кеше йәшәгән. Шул иҫәптән Оло Ыҡтамаҡ ауыл советы ауыл биләмәһендә 9508 кеше теркәлгән. Халыҡ иҫәбе буйынса икенсе урында Әләгәҙ ауыл советы тора, унда 2586 кеше. Иң аҙ кеше Ҡорғат ауыл советы ауыл биләмәһендә йәшәй. Бары 461 кеше.\n2017 йылдың 7 айында 159 бала тыуһа, 2018 йылдың ошо уҡ осоронда – 141 бала. Үткән йылдың 7 айында 180 кеше вафат булһа, 2018 йылдың ошо осоронда – 173 кеше.\nАйырылышыу һаны өйләнешеүгә ҡарағанда кәмене. 2017 йылдың 7 айында 80 никах теркәлгән, 50 пар айырылышҡан. 2018 йылдың ошо уҡ осоронда 86 ғаилә ҡоролған, айырылышҡан – 37. Әлбиттә, бында ЗАГС аша теркәлмәгән ғаиләләр иҫәпкә алынмаған. Никахты теркәү-теркәмәү – һәр кемдең иркендә. Әммә иҫегеҙҙә тоторға кәрәк: ЗАГС аша төҙөлгән никах ирле-ҡатынлыларҙың хоҡуҡтарын яҡлай. Әлбиттә, был беренсе сиратта баланың хоҡуҡтарында сағыла.\nБалаларға килгәндә, быйыл 75 малай тыуған, ҡыҙҙар – 66. Шуларҙың араһында игеҙәк бала тыуыу осраҡтары өсәү.\nБыйыл балалары тыуған ғаиләләр араһында районда бер балалы ғаиләләр һаны 40, ике балалы – 45. 6-нан ашыу бала тәрбиәләгән күп балалы ғаиләләр һаны 10. Өс балалы ғаиләләр 28, дүрт балалы – 12. Өс ғаилә бишәр бала тәрбиәләй.\nБәпәйләгән әсәләрҙең йәштәре лә төрлө. 76 әсәй –21 йәштән 30-ға тиклем, 45 әсәй – 31 йәштән 40-ҡа тиклем. 41 йәштән дә олораҡтар бар.\nМалайҙар араһында популяр исемдәр: Әмир, Артем, Рамаҙан, Альмир. Ҡыҙҙар өсөн ата-әсәләр ошондай исемдәр һайлай: Арина, Дарина, Софья, Аделина. Һирәк һәм ғәҙәти булмаған исемдәр ҙә осрай: Эмир, Эльдар, Хәким, Сергей, Юлиә, Эмилия, Элина, Серафима.


«Башҡортостан лидерҙары» конкурсының финалына 72 ҡатнашыусы сыҡты // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n11:20, 19 августа 2019 Йәмғиәт\n«Башҡортостан лидерҙары» конкурсының финалына 72 ҡатнашыусы сыҡты Фото: Валерий Шахов\nӨФӨ, 2019 йыл, 19 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.\n«Башҡортостан лидерҙары» кадрҙар проектының «Идара итеү командаһы 2020-2025» конкурсының ярымфиналы йомғаҡтары буйынса, финалға 72 ҡатнашыусы сыҡты.\nОйоштороу комитеты мәғлүмәттәренә ярашлы, уларҙың уртаса йәше — 33, иң өлкәненә — 44, иң йәшенә — 25 йәш. Ир-егеттәр — 81%, ҡатын-ҡыҙҙар 19% тәшкил итә. Ҡатнашыусыларҙың күпселеге Өфөнән — 76%. Финалсыларҙың 17% сәнәғәт өлкәһендә эшләй, 11%— дәүләт хеҙмәтендә һәм финанс эшмәкәрлегендә, 10%— медицинала һәм сауҙала. Ҡатнашыусылар башлыса инглиз телен база кимәлендә белә, немец, япон, төрөк, француз телдәрен белгәндәр аҙыраҡ.\nКонкурс еңеүселәренә дәүләт структураларында эшләргә тәҡдим итәләр.\nАлдан хәбәр ителгәнсә, «Башҡортостан лидерҙары» проекты республика Башлығы Хакимәте тарафынан заманса һәм һәләтле идара хеҙмәткәрҙәрен асыҡлау өсөн ғәмәлгә ашырыла. Конкурсҡа бөтәһе дүрт мең ғариза бирелде. Конкурсанттар тест, анкета, әңгәмәләшеүҙәр рәүешендә һайлап алынды.\nТеги: конкурс, Башҡортостан лидерҙары, идара хеҙмәткәрҙәре


Рәсәй етәкселеге: аренда квартира, әйбер, контрактҡа ҡул ҡуйыр алдынан ҡарап өсөн: рәсәй тураһында ҡануниәт-арендаторҙар\nРус закон про-арендаторҙар. Бындай ҡуртым договоры шарттарына бәйле булған һәм үҙ эсенә беркетелгән һыу кеүек коммуналь хеҙмәттәргә, газға, йылылыҡ һәм телефон. Әгәр күсемһеҙ милеккә хаҡтар арта, хаҡтар арта.\nдепозит ғәҙәти бер ай булмаһа, һуңғы ай фонында һәм ҡуртымға бирелә. Аренда договорына ҡул ҡуйыла һәм яҙма формала булырға тейеш. Килешеү тейеш булған рус телен, шулай уҡ үҙ туған телен, юридик көскә эйә булған өсөн. Ҡуртым килешеүе ваҡыты мотлаҡ күрһәтелергә тейеш түгел. Был осраҡта килешеү билдәһеҙ срокка бирелгән тип иҫәпләнә. Арендная арендаторға йәки өс ай дауамында уны юҡҡа сығарырға йә булыуы мөмкин. Был килешеү срогы менән билдәләнә, бәлки, теләһә ҡайһы ваҡытта арендаторҙар өҙөлә, хәбәремдә 1-3 ай эсендә. Арендная алмай алда өҙөлгән килешеүҙәр, әгәр килешеү шарттарын боҙоуы. арендаторҙар (әгәр ер ҡуртымға түгел. т. арендатор түләргә алты ай дауамында). Суд, мөмкин булған тиклем арендаторҙар йыл срок биреп, боҙоп үҙгәрткән өсөн, ул килтерә контракт юҡҡа сығара. Ҡағиҙә булараҡ, аренда түләүҙәр йәки ай һайын ежеквартально. Элиталы торлаҡ баҙарында, ҡуртымға ала һәм доллар ҡулаҡса булып, дөйөм тора. Рөхсәт булыу хоҡуғы арендная ҡалышмай арендаторҙар менән, йәки башҡа итеп үҙ хоҡуҡтарын фатир субарендаға бирһен. Шулай уҡ арендаторҙарға милек үҙгәрештәр индерергә мөмкин. Бер йылдан ашыу килешеүен йәки ҡуртымға алыу, дәүләт теркәүе буйынса идаралығы теркәлгән булырға тейеш. Был оҙайлы процедура өсөн арендная булараҡ хеҙмәттәшлек талап итә, һәм арендаторҙары. Рәсәйҙә күпселек фатир түгел, страховкалауға, элиталы күсемһеҙ милек буйынса, әгәр был бик юғары хаҡ.0 һеҙ страховка юлларға мөмкин буласаҡ.\n-1 5 фатир хаҡы була\nдепозит ғәҙәти бер ай булмаһа, һуңғы ай фонында һәм ҡуртымға бирелә. Аренда договорына ҡул ҡуйыла һәм яҙма формала булырға тейеш. Килешеү тейеш булған рус телен, шулай уҡ үҙ туған телен, юридик көскә эйә булған өсөн. Ҡуртым килешеүе ваҡыты мотлаҡ күрһәтелергә тейеш түгел. был осраҡта килешеү билдәһеҙ срокка бирелгән тип иҫәпләнә. Арендная арендаторға йәки өс ай дауамында уны юҡҡа сығарырға йә булыуы мөмкин. Был килешеү срогы менән билдәләнә, бәлки, теләһә ҡайһы ваҡытта арендаторҙар өҙөлә, хәбәремдә 1-3 ай эсендә. Арендная алмай алда өҙөлгән килешеүҙәр, әгәр килешеү шарттарын боҙоуы. арендаторҙар (әгәр ер ҡуртымға түгел. т. арендатор түләргә алты ай дауамында). Суд, мөмкин булған тиклем арендаторҙар йыл срок биреп, боҙоп үҙгәрткән өсөн, улар килешеүҙән баш тарта. Ҡағиҙә булараҡ, аренда түләүҙәр йәки ай һайын ежеквартально. Элиталы торлаҡ баҙарында, ҡуртымға ала һәм доллар ҡулаҡса булып, дөйөм тора. Рөхсәт булыу хоҡуғы арендная ҡалышмай арендаторҙар менән, йәки башҡа итеп үҙ хоҡуҡтарын фатир субарендаға бирһен. Шулай уҡ арендаторҙарға милек үҙгәрештәр индерергә мөмкин. Бер йылдан ашыу килешеүен йәки ҡуртымға алыу, дәүләт теркәүе буйынса идаралығы теркәлгән булырға тейеш. Был оҙайлы процедура өсөн арендная хеҙмәттәшлекте талап итеп, арендаторҙар. Рәсәйҙә күпселек фатир түгел, страховкалауға, элиталы күсемһеҙ милек буйынса, әгәр был бик юғары хаҡ


Башҡорт йәштәре төрлө милләт вәкилдәрен туплай » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Ҡоролтай тауышы » Башҡорт йәштәре төрлө милләт вәкилдәрен туплай\nОшо көндәрҙә Татарстандың башҡорт йәштәре ҡоролтайы “Braing ring” тигән интеллектуаль уйын үткәрҙе. Унда барыhы һигеҙ команда ҡатнашты, йәмғеһе 40 әүҙем йәш кеше килде. Уйын биш турҙан торҙо. Һәр береһендә ҡатнашыусылар бирелгән һорауҙарға дөрөҫ яуап эҙләне. Мәҫәлән, төрлө тарихи ваҡиғаларҙы белергә, Ҡазан тураһында мәғлүмәттәрҙе әйтергә, тәҡдим ителгән яуаптарҙан дөрөҫөн һайларға тейеш ине.\nЙәштәргә бигерәк тә төрлө халыҡтарҙың йолаларына, географияға, туризмға ҡағылышлы һорауҙар бик ҡыҙыҡлы тойолдо. Һәр команда уйын барышында мәрәйҙәр йыя барҙы, сара аҙағына еңеүселәр билдәләнде. 1-се урынға – “Тат һәм Мант”, 2-се урынға – “Петровна һәм КО”, 3-сө урынға “Филологини” командалары лайыҡ булды. Кисә бик күңелле үтте, еңеүселәргә дипломдар, сертификаттар тапшырылды.\nЯрышты беренсе тапҡыр үткәрҙек, шуға күрә бик тулҡынландыҡ. Ә ул бик ҡыҙыҡлы килеп сыҡты. Киләһенә халыҡ күберәк йыйылыр тигән өмөттәбеҙ.\nСарала Ҡазанда йәшәгән төрлө милләт студенттары, йәштәре ҡатнашты. Үҙ маҡсатыбыҙға өлгәштек, тип иҫәпләйбеҙ, сөнки төп теләгебеҙ – үҙ-ара аралашыу, дуҫлыҡты нығытыу. Башҡорт, татар, урыҫ, әрмән йәштәре килгәйне ярышҡа. Сара аҙағында бергәләп сәй эстек, Башҡорт йәштәре ҡоролтайы эшмәкәрлеге хаҡында һөйләнек.\nАвтор: Гөлшат ӘХМӘҘИЕВА


"Тарихтан бер көн" рубрикаһын яңыртыуға бөгөн ҡайғылы хәбәр сәбәпсе. "БАШвест"тың хәбәрсеһе, ошо рубриканың даими авторы Юрий Узиков вафат булды. Беҙҙең мөхәрририәт коллективы, шулай уҡ тыуған яҡты өйрәнеүсе билдәле ғалим һәм журналист менән яҡшы таныш "Башинформ" хеҙмәткәрҙәре Юрий Андреевичтың фани донъянан китеүенә ҡайғыра һәм уның туғандарының ауыр ҡайғыһын уртаҡлаша.\nЕте йылға яҡын "башвестсылар" һәм гәзитебеҙҙең даими уҡыусылары беҙҙең "Тарихтан бер көн" рубрикаһының тап ошо авторға бәйле булыуын белә ине. Көн һайын тиерлек беҙ Узиков ярҙамында билдәле ғалимдар, яҙыусылар, сәнғәт һәм дәүләт эшмәкәрҙәре тураһында бәйән иткән Башҡортостан Республикаһы контексындағы мөһим рубриканы яңырта барҙыҡ. Юрий Андреевич Советтар Союзы Геройҙары тураһында материалдар серияһына ҙур өлөш индерҙе, улар Бөйөк Еңеүҙе байрам итеү алдынан айырыуса ныҡ баһалана. Билдәле Башҡортостан кешеләре, беҙҙең төбәккә бәйле булған рәсәйлеләр тураһында мауыҡтырғыс, ентекле мәғлүмәт артында тыуған яҡты өйрәнеүсе Узиковтың оҙайлы ваҡытҡа һуҙылған күп көс талап иткән хеҙмәте тора.\nЮрий Андреевич Узиков 1931 йылдың 28 майында Архангелдә тыуған. 18 йәшендә Архангел суднолар төҙөү техникумын тамамлай, Калининград заводында мастер булып эшләй, цехтың комсомол ойошмаһы башлығы була. Тиҙ арала уны Балтика райкомы секретаре, артабан комсомолдың Калининград ҡала комитеты секретаре итеп һайлайҙар. 1962 йылда Узиков Ленинград юғары партия мәктәбенең журналистика факультетын тамамлай. Өфөгә күсә, күп тиражлы "Геолог Башкирии" гәзитенең баш мөхәррире вазифаһында хеҙмәт итә, артабан "Ленинец", "Вечерняя Уфа" гәзиттәрендә бүлек мөдире, Рәсәй фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында, Башҡортостан Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығының Мәҙәни мираҫ күсемһеҙ объекттарын файҙаланыу һәм һаҡлау буйынса фән-производство үҙәгенең өлкән ғилми хеҙмәткәре була.\n"БАШвест"ҡа интернет-баҫма итеп әҙерләнгән архив материалдарын, һәм улар менән бергә ҙур ҡиммәткә эйә, аҙ билдәле фотолар алып килгәндә, Юрий Андреевич юғалып ҡуймаһын тип бик борсолор ине - тыуған яҡ тарихына шундай иғтибарлы ҡарашта ине ул. Ә ай аҙағында беҙҙән баҫмалары һәм фотолары һалынған һәлмәк папкаһын кире алғанда (барыһы ла теүәл килеш, әлбиттә), һәр ваҡыт гәзитте ҡағыҙҙа сығарып биреүҙе һорай торғайны.\n- Уҙған айҙа өҫтәмә номерҙар сыҡты, ләкин унда һеҙҙең материалдар юҡ. Уларҙы ла алаһығыҙмы?\n- Барыһын да алам! Йәштәр нимә яҙа икән, уҡырға кәрәк. Афарин, йәштәр, матур яҙаһығыҙ, - тип яуаплай ҙа штаттан тыш хәбәрсебеҙ, баҫмаларҙы ҡәҙерләп портфеленә тултыра. "Тарихтан бер көн" рубрикаһы сыҡҡан көндәрҙе айырыуса иғтибар менән күҙәтеп барҙы. Мөхәррирҙәр менән уҡылған, төҙәтелгән материалдары нигеҙендә ул йәнә бер китап сығарырға планлаштыра ине.\nЮрий Узиковтың 30-ҙан ашыу китабы донъя күрҙе. Улар иҫәбендә "В.И. Ленин в Башкирии", "Гвардейцы планеты (коминтерновцы в Башкирии)", "Это с нами навсегда (литературная карта Башкирии)", "Это надо живым", "Исторические памятники Уфы", "Сказание о земле Баймакской", "Уфимских улиц имена". Узиковтың әҙәби архивында гәзиттә баҫылған йөҙләгән эше, эссе, тыуған яҡты өйрәнеү буйынса тарихи очерктары бар. Уҡыусыларға ул Башҡортостан тарихына ингән билдәле яҡташтарыбыҙ, республикала булып киткән арҙаҡлы шәхестәр, архитектура ҡоролмалары, предприятиелар, төбәктең уҡыу йорттары тураһында һөйләне. Республика тарихын яҙған хеҙмәттәшебеҙ үҙе лә был тарихтың бер өлөшө. Юрий Узиков ҡалдырған "БАШвест"ағы бай архив материалдарын асып ҡараһағыҙ, һеҙ ҙә был һүҙҙәргә инанырһығыҙ.


- 01.10.17 -\nКөҙҙөң тәүге айы –сентябрҙе йомғаҡлап, ололарҙы хөрмәтләп һәм музыканы данлап октябргә аяҡ баҫтыҡ. Беҙҙең ижади төркөм уҙып барған аҙналығы мөһим һәм иҫтәлекле ваҡиғаларға айырым туҡталып уларға баһа бирергә тырышты. Шулай итеп...\nБәләкәй эшҡыуарлыҡ ҙур мөмкинлектәр аса. Өфөлә ШОС һәм БРИКС илдәре төбәктәре кесе бизнес форумы уҙҙы. Башҡортостан төбәк- һәм халыҡ-ара хеҙмәттәшлекте нығыта.\nБөтә юлдар ҙа асыҡ. “Өфө” халыҡ-ара аэропортында яңы аэродром асылды. Баш ҡаланың һауа вокзалы киң фюзеляжлы самолеттарҙы ла ҡабул итергә әҙер. Ерҙә лә үҙгәрештәр: ауыл-ҡалаларҙы яңы автомобиль трассалары тоташтыра.\nДонъя кубогы – Өфөлә. Башҡортостанға футбол буйынса донъя чемпионатының төп трофейы – алтын кубок килде. Республика халҡы чемпиондар бүләге менән яҡындан таныша алды.\nБилдәле булыу өсөн бер ҡасан да һуң түгел. “Юлдаш йыры – 2017” бәйгеһе еңеүселәре аталды.\nОлоларҙы ололау – яҡшылыҡтың билдәһе. Бөгөн Халыҡ-ара ололар көнө.


8-се мартҡа-сәскәләр | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n06 марта 2017 — 15:58 ГТРК «Башкортостан»\nХалыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнөнә һанаулы ғына көндәр ҡалды. Был көн — нәфис затты тәбрикләү һәм күркәм яҙ байрамына әйләнде. Байрамға сәскә үҫтереүсе эшҡыуарҙар ҙа ныҡлы әҙерләнә. 2 миллиондан ашыу гүзәл затҡа кәмендә берәр гөлләмә бүләк иткән хәлдә Башҡортостан сәскә магазиндары, эшҡыуарҙар миллондарса килем ала. Ғәҙәти көндәрҙә сәскәләрҙең хаҡы 50 һумдан башлана һәм бер мең һумға тиклем барып етә. Ә 8 март алдынан 1 мең ярымдан 2 мең ярым һумға ҡиммәтләнә. Мәҫәлән, кешеләр күпләп һатып алған ләлә һәм раузалар 40-60 һум торһа, байрам көнөндә 80-120 һум булып китә. Башҡортостанға сәскәләрҙе Эквадор, Голландия һәм Кения кеүек илдәрҙән килтерәләр. Донъя баҙарында валюта курсы үҙгәреп киткәс, орлоҡтарға ла хаҡ артҡан. Шуға күрә, сәскәләр ҙә ҡиммәтләнгән.\nСтәрлетамаҡтат Хоҙайбирҙин урамындағы ихатала Деу Нексия автомобиленә ағас ҡолаған\nХужабикәгә был машинаны күптән түгел генә бүләк иткән булғандар. Хәҙер ул зыян күләмен ҡаплатыу өсөн идарасы компанияны судҡа бирергә ниәтләй, тип хәбәр итә урындағы киң мәғлүмәт саралары.\nӨфө ҡалаһының махсус комиссияһы мәғариф учреждениеларының яңы уҡыу йылына әҙерлеген тикшерҙе\nӘле мәктәптәр һәм балалар баҡсалары йылытыу миҙгеленә әҙерлек эштәрен тамамлау өҫтөндә. Быйыл ҡайһы бер мәғариф учреждениеларын йылытыу өсөн бинаның тыш яғын заманса матуриалдар менән ҡаплау ҡарала. Дөйөм белем биреү һәм мәктәпкәсә тәрбиә биреү ойошмаларына ремонт эштәре өсөн аҡса ҡала бюджетынан...\nЙүкә һәм башҡа үҫемлектәрҙең сәскә атҡан мәлендә йыш ямғырҙар яуып, ҡорттарға бал йыйыуға ҡамасаулаһа ла, умарталарға етерлек һеркә тупланған. Бал – алтынға бәрәбәр ризыҡ. Батманға төшкәнгә тиклем ул оҙайлы һәм ҡатмарлы юл үтә. Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса...


Республикала 2015 йылға тиклем ҡуртымға бирелеүсе торлаҡ төҙөлөшөн үҫтереү программаһы әҙерләнә // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРеспубликала 2015 йылға тиклем ҡуртымға бирелеүсе торлаҡ төҙөлөшөн үҫтереү программаһы әҙерләнә\n16:57, 19 февраля 2013 Иҡтисад\nБашҡортостанда 2015 йылға тиклем ҡуртымға бирелеүсе торлаҡ төҙөлөшөн үҫтереү буйынса республика программаһы әҙерләнә. Уның үҙенсәлектәре шишәмбе, 19 февралдә, БР Президенты Хакимиәтендә үткән кәңәшмәлә тикшерелде.\nРеспублика Президенты Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, торлаҡ төҙөлөшө темптары Башҡортостанда артҡан, әммә улар әүәлгесә етерлек кимәлдә түгел.\n— Беҙгә әҙ тәьмин ителгән граждандарҙың, бюджет өлкәһе хеҙмәткәрҙәренең торлаҡ мәсьәләләрен хәл итеүҙә һөҙөмтәле юлдар эҙләргә кәрәк. Бындай юлдарҙың береһе – ҡуртымға бирелеүсе социаль торлаҡ баҙарын үҫтереү, — тине Рөстәм Хәмитов. – Бындай торлаҡҡа хаҡ ҡуртымға биреү буйынса уртаса баҙар хаҡтарынан түбәнерәк һәм ипотекаға алынған шундай уҡ торлаҡ өсөн ай һайын аҡсалата түләүҙән кәмерәк булырға тейеш.\nКәңәшмәлә билдәләнеүенсә, торлаҡты ҡуртымға биреү баҙары күләгәлә ҡала һәм ҡуртымға биреүселәрҙән йыйылмаған һалымдар йәһәтенән бюджет ҙур аҡса юғалта. Шулай уҡ йәшерен риэлторҙарҙың мутлыҡтары бындай баҙарҙың йәнә бер проблемаһы булып тора.\n— Торлаҡты ҡуртымға биреү менән бәйле барлыҡ һорауҙарҙа тәртип булдырырға кәрәк, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Президент.\nӨфө хакимиәте башлығы Ирек Ялалов һүҙҙәренсә, торлаҡты ҡуртымға биреү баҙарының күләме Өфөлә барлыҡ торлаҡ фондының 5 процентын тәшкил итә, был 1-1,5 миллион квадрат метр, йәғни 300 торлаҡ йорт тигән һүҙ.\nШәхси компанияларҙа был проект ҡыҙыҡһыныу уятмай, сөнки бындай йорттарға сығымдар яҡынса 20 йылдан һуң ғына ҡаплана. Бындай башланғыс менән хеҙмәткәрҙәренең торлаҡ мәсьәләләрен хәл иткән предприятиелар йәки муниципалитеттар ғына сығыш яһай ала.\nБР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе Камил Мансуров фекеренсә, ҡуртымға бирелеүсе торлаҡ төҙөлөшөн тик дәүләт-шәхси партнерлыҡ шарттарында ғына тормошҡа ашырырға була.\n— Бындай йорттар төҙөүгә ер участкалары бүлеү шарттарын билдәләргә кәрәк, — тине Камил Мансуров. – Был участкаларҙа инженерлыҡ коммуникациялары бюджет средстволары иҫәбенә төҙөлөргә тейеш. Шулай уҡ бындай йорттар төҙөгән предприятиелар өсөн ҡайһы бер һалымдарҙан, шул иҫәптән милеккә һәм ойошмалар килеменә һалымдарҙан азат итеү мөмкинлеген тикшерергә кәрәк.\nКәңәшмәлә үҫешкән илдәрҙең тәжрибәһе хаҡында ла әйтелде. Германияла, мәҫәлән, торлаҡты ҡуртымға алыусылар өлөшө — 57,4%, Нидерландыла — 45%, Бөйөк Британияла — 29,5% тәшкил итә. Рәсәйҙә иһә торлаҡтың 86 проценты граждандар милкендә иҫәпләнә, шул уҡ ваҡытта торлаҡҡа ҡытлыҡ ҙур.\nБөгөнгө көнә Бүздәк районында «Таврос» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте («Башҡортостан ит компанияһы») ҡатнашлығында тормошҡа ашырылған проект ҙур ҡыҙыҡһыныу уята. Проект буйынса берлектә эш алып барыу схемаһы менән БР Социаль торлаҡ төҙөү фондының генераль директоры Дамир Миңлебаев таныштырҙы.\n— Муниципалитет ер участкалары бүлә. Беҙ, БР Социаль торлаҡ төҙөү фонды, төҙөүсе булып сығыш яһайбыҙ. «Таврос» инвестор булып сығыш яһаясаҡ, ул торлаҡ хаҡының 30 проценты күләмендә беренсе иғәнә индерәсәк. Ҡалған сумманы Ипотека торлаҡ кредиты биреү агентлығы вәкәләтле банк аша йылына 11 процент менән 20 йылға бирәсәк.\nАлдағы аҙналарҙа проектта ҡатнашыусылар араһында биш яҡлы килешеү төҙөләсәк.\nБындай проекттар Рәсәйҙең башҡа төбәктәрендә лә, атап әйткәндә, Калуга һәм Новосибирск өлкәләрендә тормошҡа ашырыла.\nТеги: күсемһеҙ милек,дәүләт ярҙамы,субсидиялау


Нотариаль ышаныс ҡағыҙы\nРәсәй федерацияһы граждандар кодексы көйләй, төрлө башҡарырға ышаныс ҡағыҙы асто биҙәү төрҙәре (шул иҫәптән, генераль ышаныс ҡағыҙы нисек юлларға). Бер секунд кеше документтар тапшырыу өсөн тәғәйенләнгән.\nӨсөнсө ҡулланыу алдынан уның вәкиллеге (өсөнсө). Был туранан-тура килешеүҙәр атҡарыу ышаныс белдерҙе мөмкин ышанырга нотариально тапшырып, өсөнсө зат, килешеү ҡатнашты. Шуның менән бәйле, тип яҙа authorityis килешеү бер яҡлы тип иҫәпләнә, ул барлыҡҡа киләсәк өсөн етерлек, ышанырга ихтыяры.\nӘммә вәкилдәре булырға кәрәк\nҮҙең ышаныс ҡағыҙы биргәс, йөкмәткеһе буйынса нотариаль хәрәкәт масштабы, улар вәкиле башҡарылған мөмкин. Кеше хоҡуҡтары һәм бурыстары, вәкәләттәрҙе президентҡа эшмәкәрлеге һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килде, уның исеме, уның вәкилдәре ашырыла. Үҙе өсөн вәкилдәре, хоҡуҡи эҙемтәләре лә килә. Билдәле бер килешеү нотариаль һаны итеү өсөн ышаныс ҡағыҙы кәрәк, закон улар өсөн мәжбүри талап өлгөһө, нотариально танытты.\nБашҡа осраҡта тәшкил, законда ҡаралған\nЫшаныс ҡағыҙы нотариуста түгел, айырым осраҡтарҙа закон рөхсәт ителгән, ә башҡа кеше (вазифалы кешегә), вәкил итеп атҡар был ғәмәлде. РФ граждандар кодексының документтар исемлеген билдәләргә, уның яҙма рөхсәте статусына эйә. Нотариаль ышаныс ҡағыҙына ярашлы, теләһә ҡайһы ваҡытта withcan клиентҡа кире ҡайтарыла. Шул уҡ ваҡытта, теләһә ҡайһы ваҡытта баш тартырға. Ышаныс ҡағыҙына ярашлы үтәргә ҡушты юлы менән юҡҡа сығарыуға нотариаль ғәмәлгә ашырыла. Кеше, вәкәләттәр тапшырыла (йәки уның вариҫы) ҡушыуын үтәүе тураһында рапорт бирергә тейеш һәм зат вәкилдәре (кешеләре), улар ышаныс ҡағыҙы буйынса ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра. Барлыҡ бурыс һәм хоҡуҡтары, уларҙы кеше эшмәкәрлеге һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килгән вәкил, уның тураһында белергә йәки белергә тейеш булған тәү сиратта бөтөрөүгә ҡарағанда, уны үҙ көсөн һаҡлар өсөн, ышанырга йәки законлы вариҫы. Башҡа осраҡта мөмкин, ҡасан процедура ашырыу өсөн өсөнсө заттар булһа йәки тарҡалыуы билдәле булған яҙма рөхсәте булырға тейеш. Һуң йәки уның вәкиленә нотариаль ғәмәлдәрҙе туҡтатып вариҫы ышаныс ҡағыҙы документтарҙы кире ҡайтарырға тейеш. Рөхсәт срогы өс йылдан артмаҫҡа тейеш түгел daythe комиссия ғәмәлгә яҙма. Әгәр ҙә күрһәтелгән ваҡыт эсендә, бер йыл буйына эшләп документ. Ышанысыбыҙ яраҡлы булып, уның дата ла күрһәтелгән, уларҙы төҙөү. Әгәр ҙә рөхсәт срогы күрһәтеү ҡаралған ғәмәл яҙма. һөҙөмтәлелекте эшмәкәрлеге сиктәрендә Рәсәй өсөн, шул тиклем дә документтарының яраҡлылыҡ ваҡыты була ҡалһа, уның төп әлегә юҡҡа сығара. Вәкилдәр, ул specificpowers биреп, барлыҡ ғәмәлдәр башҡарырға тейеш, документын күрһәткәс, шәхсән бирелә. Делегировать был зат башҡа вәкәләттәрҙе рөхсәт ителгән, шарттар, передоверие хоҡуҡтары тураһында мәғлүмәт бар тип ышаныс ҡағыҙы, йәки көс хәлдә, ул үҙе башҡа ҡыҙыҡһынған кешеләргә ышанырга.\nфункцияларҙы тапшырыу вәкилдәре саҡырыла\nПрезидентҡа хәбәр вәкиле вәкәләттәрен ваҡыттағы директоры был хаҡта мотлаҡ. Шул уҡ ваҡытта, бөтә кәрәкле мәғлүмәт, кеше тураһында, ул властан ала. Яңы документ нотариусҡа мотлаҡ тапшырырға тейеш булыуы хаҡында белдерҙе. Ғәмәлгә срогынан артмаған срокка тейеш түгел, ул алдағы өсөн ҡуйылған яҙма рөхсәт булмай. Ышаныс ҡағыҙы expirationterm һөҙөмтәләренә туҡталды, баш тартыусылар сифатында эшләй. вәкилдәрен, бөтөрөү, недееспособность, кешеләр үлгән йәки уның вәкиле йәки танылған зубов отсутствие, юридик шәхестәр һәм эшмәкәрлеген туҡтатырға һуң, кем йәки төп вәкиле булып тора\nЮрист хеҙмәттәр хаҡын


30 Июнь 2021, 08:35\nСалғы тотмағаныма бик күп ваҡыт үтте инде. Ҡулыма ҡәләм алһам ҡолағымда бойороулы тауыш яңғырай: “Туҡтама, хәҙер үксәңде сабам!” Туҡтамайым, тик күңелемде өҙлөкһөҙ бер уй борсой: “Ерҙе генә боҙоп ҡуймаһам ярай ҙа, тағы сапҡан бакуйымды ауырлыҡһыҙ тәгәрләтеп, күтәрем итеп өйөп күбәләй алһалар ҡай-һылай ҙа һәйбәт булыр ине...”\nМиңә туғыҙ-ун йәштәр самаһы ине шикелле, әсәйемә эйәреп бесәнгә йөрөйөм. Иртәнән алып ҡара кискә саҡлы урмандабыҙ, тәбиғәт ҡосағындабыҙ. Сабынлығыбыҙ ауылдан ике-өс саҡрым йыраҡтағы Аҡташ буйының өҫкө һыртындағы ҡайындар сауҡалығында. Алыҫ ара түгел, тәғәмләнер ризығыбыҙҙы төйөнсәккә төйнәп, баҡырсаға инеш һыуын тултырып алабыҙ ҙа китәбеҙ йәйәүләп. Хәҙер, йылдар үтеү менән йәйәүләп йөрөүҙе хуп күрәм, машинаға ултырһаң кәнсиргә тыңҡысланған балыҡ ише тар ергә таяуҙай тығылып бараһың да ҡайтаһың, ә ирәүәнләп йәйәүләһәң бар тирә-яҡ ус төбөндәгеләй асыҡ күренә, аҙ-ым һайын таныш-тонош, дуҫ-иш осрай, шулары ҡыуаныс. Ауыл кешеһе өсөн бесән әҙерләү үҙе бер үҙенсәлекле, ҡабатланмаҫ йәмле һәм йәнле осор бит инде ул, ултырыштан шыуғаны, эте лә бете лә ҡырҙа, йорт тирәһенә күҙ-ҡолаҡҡа бәҫтән ҡалған, эшлектән сыҡҡан ҡарт-ҡоро ғына ҡала. Яңылышыраҡ ысҡындырҙым ошо ерҙә, ауылда эшлектән сыҡҡан, кәрәктән ҡалған кеше булмай ул һис ҡасан - картуф күмергә, тауыҡтарға ем һибергә, ҡаҙ-өйрәктәрҙе байҡап торорға, текә тау аҫтындағы таш аҫтынан сығып аҡҡан ҡоҙоҡтан һыу килтерергә, көтөүҙе ҡаршыларға, бесәндән ҡайтыусыларҙы самауыр ҡайнатып, мунсаны бөтөрөп көтөп торорға ла ҙурҙан бер кеше кәрәк. Яңыраҡ сулала тыуған ауылға шылтыратып алдым: “Ни хәлдә ятаһығыҙ, именлекме, йәйге көн йылды туйҙыра, тиҙәр, бесәнгә төшкәнһегеҙҙер?” “Ул ни, ике ятып бер төшкә ингәне юҡ, күпселек халыҡ бесән сапмай бит бөгөнгө көндә, шуға ла сабынлыҡтарҙы ағастар баҫып ҡарауһыҙға ҡалды...”, тине ҡусты тейеш кешем. Үтә лә ҡыҙғаныс күренеш, күркәм хеҙмәт йолаһы онотола бара, мал-тыуар булмағас бесән дә кәрәкмәй, эш тә юҡ, елендән тамған аҡ та юҡ, алға ҡуйыр аш та, тигәндәре шулдыр, күрәһең.\nШулай итеп эйәртенешеп, сабынлыҡҡа китеп барабыҙ. Өс ыҙан булып ярылып ятҡан арба юлы Тиләк йылғаһы буйлатып һуҙылған, уң яҡта ерек ағастары, муйыл, бөҙрә тал, ҡурай еләге, ҡарағат ҡыуаҡтары теҙелгән, һулаҡай яҡта яңы ғына баш ҡоҫҡан ҡыйһыҙ-ниһеҙ арыш баҫыуы. Унан мейестә яңы бешеп килгән йылы күмәс еҫе килә, бәрәкәтле, ту-ҡлыҡлы һауаны күкрәк тултырып һулаһаң ашамайынса ла туйырға мөмкин. Ҡояш офоҡтан минең үлсәм менән үлсәгәндә бер ҡарыш самаһы күтәрелгән. Башҡа ваҡытта егәрле ҡымғырлаған ҡояш бесәнгә төшһәң ығыштың ығышына, ялҡауҙың иренсәгенә әүерелә лә ҡуя; һәлкәү, теләр-теләмәҫ йыбырлап юғарыға, баш осона күтәрелә лә шунда онотолоп иҙерәп ойой, әүелйей ҙә китә, йөҙ иллеле ҡаҙау менән ҡаҙаҡлағандай баш осонда оҙаҡҡа ҡата, ҡубартып алырмын, урынынан шылдырырмын тимә, хәйерһеҙҙе. Шунан ҡыҙҙырып, бешереп, хәлдән тайҙырып, быуынды алғандан һуң күңелемдән, эсемдән урғылған ялбар-ыуымды ишеткәндәй, теләр-теләмәҫ кенә, ялындырып ҡына байыу яғына ҡарай ауыша, шунда ла әле башта биниһая ваҡыт ҡайындар осонда эленеп тора, ары килеп ул да арығ-андай, талсыҡҡандай алыҫтағы күкһел офоҡҡа тәгәрәй, мәгәр йәйҙең асылы шунда, ул аҙға ғына күҙ бәйләнеп алған сонтор эңерҙән тора, ә ҡалғаны икһеҙ-сикһеҙ көн, мәңгелеккә табан аҡҡан һыуҙай оҙон көн. Шул байырға теләмәгән тиҫкәре ҡояшты башыңдағы дүрт мөйөшө төйнәлгән ҡулъяулыҡ менән бәреп төшөрөрҙәй булаһың ҡайһы саҡ! Бесән сабыу беҙҙең өсөн, бала-саға өсөн йонсотҡос, сей елкәгә тейгес бер осор инде - килеп тороп себен-серәкәй, күгәүен талай, өҫтәүенә сарсатып, ауыҙ кибеп аптырата, хатта ки һыуланған ҡатыҡ та һыуһынды ҡандырмай. Һыу һыйырылай туҡтауһыҙ һыу һемерәһең, файҙаһы ғына самалы, йөрөйһөң инде ҡымыҙ тултырылған турһыҡтай мөлкөп, ҡымғырлаған һайын ҡорһағың шыуҡылдап. Шул ыҙалатҡыс мәлгә арнап яңыраҡ шиғыр ҙа яҙып ташланым әле:\nҮҙәгемә үтте инде,\nҠасан ҡыш була инде?!\nӘсәйем станға барып еткәс урман эсенә инеп, ҡаҙаяҡтар араһына йәшереп ҡалдырған кәрәк-ярағын сығара ла түште ҡайын тамырына ҡаҙаҡлап нығытҡандан һуң салғыһын тапарға ултыра. Шундай уҡ тимергә бәрелеп зыңҡыған тауыштар Ҡарт Күле, Ситлек, Серек Баһыу, Өкө Буйы, Һары Тай яғынан да ишетелә. Тимәк, һәммә егәрле халыҡ бына ошола-йтып бесән сабыу эштәрен башлай. Болондар буйындағы сүкеү тауыштары ноталарға һы-ймаҫ үҙенсәлекле бер көй һымаҡ яңғырай. Хәҙер, бесән бешһә, өлгөрһә төштәремә шул сүкеү тауыштары инә, шул сыңраулы көй тынғы бирмәй сабынлыҡҡа әйҙәй, саҡыра ла тора. Бер көн шулай иләҫ-миләҫ килеп уяндым да фатирға һыйып ултыра алмай таң менән урамға сыҡтым, һәм күрәм, бына бит күктән төшкән бәхет, бирәм тигән ҡолона, сығар-ып ҡуйыр юлына, йәш кенә бер ҡыҙый уҡыу йорто майҙансығында ҡул салғыһы тотоп, бында ни сәбәптән сығарғандарын аҙағынаса үҙе лә төшөнөп етмәй, ни ҡылырға белмәй, әйләнсек бәрәндәй унда-бында һуғылып, бәрелеп йөрөп ята. Суртандың күҙенә ҡара ла һурпаһынан төңөл, тиҙәр бит, был сибәрҙе лә аптыраған көндән, кеше юҡлыҡтан майҙансыҡтағы үләнде сабырға сығарғандарҙыр, күрәһең. Бөгөнгө көндә эштең рәт-яйын, самаһын белгәнде табыуы үҙе бер ауыр мәсьәләгә әүерелде, шуға ла ябай шөғөлгә лә, етәксе урынына ла урамдан индереп осраҡлы кешене ҡушалар, ултырталар. Тегенең төҫ-башы мосолман балаһыныҡы, башҡортлоғона килгәндә арауыҡ аша һиҙемләнем, һөйләшеү-аралашыу кимәле арлы-бирле панелдән ҡоршалған йорттоң беренсе ҡатынан да юғары түгелдер. Билләһи шулай. Янына барҙым:\n- Ҡана бир әле, һеңлем, ҡоралыңды! - Ҡараһам, салғыһының башы былҡылдап төшөргә тора, тотҡаһы бушаҡ, үҙе аңҡау, тапалмаған. Ҡорамалды рәт-яйға һалғас ҡулымды һондом. - Бир әле яныуысыңды!\n- Что за яндыус? Брусок что ли?\n- Әйҙә, һеҙҙеңсә булһын, брусок, кусок камня в конце концов! - Аяҡтарымды кирә баҫып, һаптың осон ергә терәп, салғының үҙен беләккә һалып янырға тотондом, шул ыңғайы хәбәремде лә һөйләп торам. - Ә янды усҡа килгәндә, хаҡ әйттең, эшләгәндә йөрәгең елкенеп, устарың уттай янып торһон ул! Тағы ла бер аҡыллының кәңәше, бер ваҡытта ла ҡулыңдан килмәгән, белмәгән, аңламаған эшкә тотонма!\n- Тот умный человек, о котором вы говорите, когда жил?\n- Во второй полвине 20 века, в маленькой глухой деревушке.\n- Нет не он, но намного умнее, мудрее его.\n- Вы так красиво и увлекательно говорите! Вообще-то я понимаю башкирский язык, у меня отец башкир, мать русская, а бабушка армянка...\n- Вижу, ваша родословная очень своеобразна!\nБолғанған аштың тәме-таты китә, донъялар ғына түгел милләттәр, тел, мәҙәниәт буталды.\nТәтәйбикә уттай ҡыҙыл төҫкә буяған тырнаҡлы бармаҡтары менән хәтфә йәшел сәстәренә, уҡтай тырпайған яһалма керпектәренә ҡағылып алды. Бындай тырнаҡтар һәм бындай бешмәгән, йәшел, сей баш менән бесән сабып буламы икән ул, ай-һай!\nРәхәтләнеп, ҡолас киреп сабырға төштөм, күңелемә теге саҡтағы, әле һаман да булһа яҙылып бөтмәгән шиғыр юлдары килде: “Салғы, салғы, салғыны яныуҙары...”\nБиғәйбә, ситләшеп, хәбәргә әүрәп, онотола ла китәм, беҙ сабынлыҡта бит әле. Әсәйем әҙер салғыһын йырлатып янып алғас сабырға төшөп китте. Болон үләне ҡотороп уңған, үҙе ҡуйы, үҙе бил быуарҙан. Ҡатын-ҡыҙ ҡатын-ҡыҙ инде, сапҡанының шыпа ла ғына рәте юҡ; алымһыҙ алдыра, йәнә артынан яртылаш сабылған һәрпенделәр ҙә һәрпәйеп күренгеләй. Бакуй артынан төшөп балтырған һабаҡтарын йыйып бер ситкә өйөп барам - минең көнө буйы башҡарған шөғөлөм шунан ғибәрәт. Бер аҙҙан әсәйем бышлыға төштө, биттәре буйлап тир һырғаланы, күлдәгенең арҡа тапҡыры еүешләнде, мәгәр туҡтарға уйламай ҙа, сабыуын дауам итте. Шулай булмай тағы, ир-атһыҙ йорттоң китек көнитмеше билдәле, беҙгә кем генә ярҙам итһен дә, кем генә сабынлығыбыҙҙы сабып бирһен?! Этләнеүебеҙҙе бер кем күрмәй ҙә, белмәй ҙә, белергә лә теләмәй, хатта анау, баш осондағы ҡояш та беҙгә ҡарата рәхимһеҙ, аяуһыҙ, битараф. Бер көн сыҙаманым, әйтә ҡуйҙым:\n- Әсәй, әйҙә мин сабам бесәнде!\n- Юҡ, балам, быуының шыйыҡ әле, билең нығынһын башта, шунан күҙ күрер...\n- Быуыным да ҡуйырған, билем дә кем етте шуға биргеһеҙ, өйрәт мине сабырға?!\nЫшанмайыраҡ ҡарай, шулай ҙа теләкһеҙ генә ризалашты:\n- Әйҙә һуң самалап ҡара, ҡулыңдан килһә. - Болон башына барып баҫтыҡ, әсәйем миңә салғыны тоттороп арттан ҡосаҡлағандай итеп баҫты. Башланыҡ. Кемдер саба, ә мин тотҡаға йәбешеп кенә барам төҫлө. Бына апаруҡ ер киткәс һиҙемләп ҡалдым, арттан тотҡаға йәбешкән ҡулдар күренмәй ҙә баһа! Ҡайырылһам әсәйем апаруҡ йыраҡта йылмайып баҫып тора:\n- Балам, булдыраһың да баһа!\n- Булдырғас быйыл бесәнде мин сабам!\n- Ә мин?\n- Һин балтырған һабаҡтарын йыйырһың, шунан урманға инеп бөрлөгән сүпләрһең дә самолет үтһә сәй ҡайнатырһың!\nСамолетҡа килгәндә, теп-теүәл сәғәт берҙә беҙҙең сабынлыҡ өҫтөнән Аҡъярҙан Йылай-ырға “кукурузник” осоп үтә. Шул тауыш ишетелеүе була урман яңғыратып һөрәнләйем гел генә:\n- Урра! Әсәй тиҙ генә эшеңде ташла, әбит!\n- Туҡта әләйһә, бынау башлағанымдың осона ғына сығайым да...\n- Юҡ, кисекмәҫтән ташла, нимесләр һымаҡ теүәл булырға өйрәнәйек беҙ ҙә!\n- Нимесләр хаҡында ҡайҙан беләһең?\n- Уларҙа әсирлектә йөрөгән Ғималетдин олатайым әйтте!\n- Ҡуй инде, нисә йыл дауамында йонсоттолар олатайың бахырҙы, бер ғәйепһеҙ төрмәгә лә ултыртып ҡуйҙылар. Таҙ бөтһә лә табыты ҡала, тиҙәр бит, әлеге көндә лә ситнә-тәләр... - Әсәйем дә һандырағандай әйткәндәремде ҡеүәтләне.\nНи тиклем шәп күренергә тырышһам да бесән сабырға тулыһы менән әҙер түгел инем әле. Тәүге йылы Нуретдин еҙнәм эшләп биргән бәләкәй, ыҡсым салғы менән сауҡа арала-рын, бәләкәй асыҡлыҡтарҙы ғына соҡошторҙом. Уныһы ла әсәйем өсөн оло ярҙам ине. Икенсе йылы алдымды алымлы алып өйрөлтә һелтәй инем инде, артымда ла тап-таҡыр. Шулай итеп апаруҡ оҫта салғысы булып киттем. Шулай итеп бесән сабыу, сабылғанды күбәгә ултыртыу, ат табып күбәләрҙе тарттырыу, ҡойоу, ҡойолған кәбәнде кәртәләү минең өҫкә күсте. Әсәйемдең ҡулынан эш төшөрә алыуға риза инем, ҡыуана инем.\nӨсөнсө йылына бүлексә өмәһенә сыҡтым. Беҙҙең яҡта шулай, иң тәүҙә йәмәғәт малдар-ына бесән хәстәрләйҙәр, шунан һуң ғына ауыл халҡына рөхсәт бирелә. Өмәгә минең ише малай-ҡыҙҙар һәнәк тотоп сыҡҡан, ә мин яурыныма эре, һауалы ҡиәфәттә салғы һалып алғанмын. Фартауай эшем эйәһен абайлап өлгөргән Фәтхелислам еҙнә йөҙөн ризаһыҙ йыйырҙы:\n- Һин ни ҡыланаһың әле, ҡәйнеш?\n- Бесән сабырға сыҡтым!\n- Беҙҙең менән йәнәшәләпме?\n- Һеҙҙең менән типә-тиң!\n- Танауың аҫтын ҡороттоңмо башта?\n- Еүеш танауҙар салғы алып йөрөмәй бит инде ул!\n- Шулай уҡмы?! Бөгөн көнө буйы минең алдан юл ярырһың, шунан һуң ҡарап ҡарарбыҙ.\nСабыуҙа ир-егеттәр сафҡа баҫҡандай теҙелешеп, бер-бер артлы баралар. Ә бүлексә болондары ҙур һәм киң, бер башынан икенсе башы күҙ күреме ерҙә. Төштөк. Минең арттан еҙнә килә. Бер ни тиклем ара киткәс ҡулдарымдың талыуын тойҙом да туҡтарға иттем, шуны ғына көткәндәй артта бойороулы екереү ишетелде:\n- Туҡтама! Үксәңде сабам!\n- Саҡ ҡына тын алайыҡ?!.\n- Күтеңдән килмәгәс йөрөмә аяҡ аҫтында буталып, сыҡ ыҙандан!\n- Юҡ инде! - Көсөргәнеп, тештәремде ҡыҫып сабыуҙы дауам итәм, ирекһеҙҙән тамаҡҡа әсе төйөр, күҙҙәрҙе әсеттереп йәш килеп тығыла, мейемде салғы тапаған ише бер үк һүҙҙәр сүкей: “Сыҡмайым ыҙандан!.. Барыбер сыҡмайым... Башлағанымды осламай ҡуймайым!..”\nСаж да сож, саж да сож... Маңлайымдан йылға булып аҡҡан тир күҙҙәремде әсеттерә, аяҡтарым мамыҡҡа әүерелгәндәр, тотҡаға һәм һапҡа йәбешкән ҡулдарымдың ҡаны ҡас-ып тумбыҡҡандар. Бер яҡҡа бакуйға ауған үлән, сауҡалыҡтар, хатта баш осомдағы өрпәк болот, батмустай ҡояш та һелкенеп ҡайҙалыр ауып бара төҫлө. Өҫтөм манма тир, ә бына тамағым сатнап кипкән, их, бер йотом ғына һыу уртларға ине. Юҡ, арттан өҙлөкһөҙ янау ҡабатлана: ”Туҡтап ҡына ҡара, үксәңде сабам хәҙер!” Сыҡтым болондоң осона, ни тиклем ҡыуаныс, барыбер бирешмәнем!\nИркенләп тын алырға ла өлгөрмәнем еҙнәм яңынан ҡабаландырҙы:\n- Өйҙә ял итерһең! Давай төштөк!\nКөнө буйы шулай алдан йөрөнөм. Хәл ҡалманы, бил ҡатты, быуындар дерелдәй. Ҡасан ғына байыр был ҡояш?! Ә ул эргәләге ағас башына һаҡҡан да ҡатҡан да ҡалған. Бына ни-һайәт, арт яҡтан йомшарған тауыш ишетелде: “Арытты һымаҡ әле, ҡәйнеш, әйҙә бер аҙ ял итеп алайыҡ...” Бакуй өҫтөндә ултырабыҙ. Еҙнә миңә тағы ла бер тапҡыр һынап баҡты:\n- Йә, нисек, күтән һурпаһын һемерҙеңме ғарҡ буғансы? Нисауа, бирешмәнең, һиҙәм, һин еңмештән арыу салғысы сығыр! Ҡарама беләккә, ҡара йөрәккә, тиҙәр бит, ҡатма ғына булһаң да йүкә арҡан һымаҡһың. Ә йүкә арҡан еүешләнгән һайын нығый һәм бешеләнә генә. Бер аҡыллының бер эшлекһеҙҙе күҙәткәндән һуң әйтеп ҡалдырғаны бар: “Ошо кеше бесәндең мул үҫкән еренә төшә, әммә белмәҫ ҡулы менән сабынлыҡты боҙа. Унан һуң ул тапҡырҙы сабып та булмай, аҫты ҡырҡылмаған бакуйҙы йыйып алыу ҙа мө-мкин түгел!” Хәтереңә һеңдереп, маңлайыңа киртеп ҡуй, ҡулыңдан килмәгән шөғөлгә әҙәмде ымһындырып, ышандырып һис ҡасан тотонма, әгәр йөрьәт итеп, тәүәккәлләп башлағанһың икән - ерҙе боҙма! Бында мин бесән сабыу хаҡында ғына һүҙ алып бармайым.\nТамамланған, урын-еренә еткерелгән хеҙмәт хаҡында һүҙ сыҡһа гел генә кәбән ҡойоу хәстәрен хәтергә төшөрәм. Ат менән тарттырып өс күбәне бергә терәп төп һуҡтыраһың, ҡалғандарын тигеҙ аралыҡта ҡалдырып түңәрәккә ултыртаһың. Шунан һуң ғына төп шө-ғөлгә тотонаһың, бесәнде әйләндереп алып кәрәк урынға зыңҡылдатҡансы һылай һуғып нигеҙ ҡораһың, ары иркен, киң итеп күкрәкләйһең. Бесән һала белмәгән әрпештәрҙең, булдыҡһыҙ-оһолһоҙҙарҙың кәрәкмәгән ергә яйһыҙ килтереп терәгәндәрен алмайҙар ғәҙ-әттә, шауҙырлатып кире ҡойолдоралар ҙа асыу менән ҡысҡыралар: “Килтер, йүнһеҙ, һән-әгеңде, хәҙер һабын ҡырҡып ырғытам!” Кәбәнде йомро йомортҡалай итеп түбәләй белеү ҙә үҙенә күрә бер сәнғәт, сөнки насар осланған кәбәнгә һыу үтә һалып бара. Әгәр кәбән матур, килешле осланған икән беҙҙең яҡта, башына хатта турғай ҡунырлыҡ урыны ҡалмаған, тигән юғары баһа бирәләр. Кәбән ҡойолғас, башта торған кешегә арҡанға тағып осҡа дүрт яҡҡа артмаҡлап һалырлыҡ баштары ишелгән сәүелдәрҙе мендерәһең дә һуңын-ан үҙен төшөрөп алаһың. Тамам. Инде килеп яланғас, тирләгән тәнеңдәге бесән онтаҡтар-ын һыпырып төшөрөп майҙанда еңгән батырҙай бөйөргә таянып кәбәнде уратып сығырға ла мөмкин. Тирә-йүнгә ҡот-байманлыҡ таратып, бушап ҡалған сабынлыҡҡа йәм өҫтәп ҡалҡҡан дейеүҙәй кәбән! Бына ошо була инде әсе тиргә туҡылған хеҙмәт емеше, ҡабатланмаҫ тантана!\nСалғы тотмағаныма бик күп ваҡыт үтте инде. Ҡулыма ҡәләм алһам ҡолағымда бойоро-улы тауыш яңғырай: “Туҡтама, хәҙер үксәңде сабам!” Туҡтамайым, тик күңелемде өҙлөк-һөҙ бер уй борсой: “Ерҙе генә боҙоп ҡуймаһам ярай ҙа, тағы сапҡан бакуйымды ауырлыҡһыҙ тәгәрләтеп, күтәрем итеп өйөп күбәләй алһалар ҡайһылай ҙа һәйбәт булыр ине...”


Һөнәри байрамдары алдынан республика төҙөүселәре дәүләт наградаларын алды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nҺөнәри байрамдары алдынан республика төҙөүселәре дәүләт наградаларын алды\n16:40, 6 августа 2015 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 6 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.\nҺөнәри байрамдары алдынан Башҡортостан төҙөүселәре дәүләт наградаларын алды. Рөстәм Хәмитовтың ҡушыуы буйынса Башҡортостан Башлығы Хакимиәте етәксеһе Сергей Молчанов үҙ эшен еренә еткереп башҡарған ҡырҡҡа яҡын кешегә наградалар тапшырҙы.\nСергей Молчанов төҙөүсе һөнәренең әһәмиәтен билдәләп үтте. Күркәм йорттар, Мәҙәниәт һарайҙары, спорт һәм социаль объекттар — быларҙың барыһын да төҙөүселәр һала. Республика Башлығы Хакимиәте етәксеһе йыйылыусыларҙың иғтибарын төбәктәге ҡала һәм ауылдарҙың, урамдарҙың, парктарҙың үҙгәрешенә йүнәлтте.\nТантаналы сарала тармаҡ хеҙмәткәрҙәренең 8-10 июлдә баш ҡалала үткән ШОС һәм БРИКС халыҡ-ара саммиттарына әҙерлеккә ҙур өлөш индереүе билдәләнде.Төҙөүселәрҙең ҡулдары менән яңы ҡунаҡханалар төҙөлдө, «Башҡортостан» концерт залы һәм Конгресс-холл реконструкцияланды, «Өфө» аэропортында халыҡ-ара терминал асылды.\n«Элек тә матур ҡала тағы ла йәмләнде», — тип билдәләне Сергей Молчанов. Ул төҙөүселәргә республика Башлығы исеменән намыҫлы хеҙмәттәре өсөн рәхмәт белдерҙе.\nТармаҡтың 14 иң яҡшы хеҙмәткәренә Башҡортостан Республикаһының почет грамоталары тапшырылды. Наградалар алған саҡта предприятие вәкилдәре дөйөм эшкә бөтә коллективтарҙың өлөш индереүен билдәләне һәм киләсәккә пландары менән бүлеште.\nБайрам алдынан тармаҡтың 23 хеҙмәткәре «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған төҙөүсеһе» тигән маҡтаулы исемгә лайыҡ булды. Улар республика халҡы менән бергә төбәктең ҡаҙаныштары менән ғорурлана. «Башкиргражданстрой» 2-се төҙөлөш идаралығы директоры Сергей Гулай «Нефтсе» стадионын төҙөкләндереүҙе тамамлауҙары хаҡында һөйләне. Ошо көндәрҙә унда «Өфө» футбол клубы һәм «Зенит» футболсылары араһында уйын буласаҡ.\nТантананы йомғаҡлап, Сергей Молчанов республика етәкселегенең тармаҡ алдына ҡуйған бурыстарын билдәләне.\nТеги: дәүләт наградалары,төҙөүселәр көнө


Республикала табиптарға ҡытлыҡ мәсьәләһе хәл ителмәй | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nРеспубликала табиптарға ҡытлыҡ мәсьәләһе хәл ителмәй, тип белдерәләр Һаулыҡ һаҡлау тармағын күҙәтеү хеҙмәтенән. Ведомствоның төбәк идаралығынан ваҡ ҡалаларҙа хәлдең киҫкен тороуын хәбәр итәләр. Медицина йүнәлешендә белем алған йәштәр Өфөлә ҡалырға тырыша, “Ауыл табибы” программаһы ла ваҡ ҡалалар мәсьәләһен хәл итмәй. Сөнки уның буйынса 1 миллион һум аҡса фәҡәт ауыл еренә эшкә барғандарға ғына бирелә. Программа ваҡ ҡалаларҙы һайлағандарға ҡағылмай. Һаулыҡ һаҡлау тармағын күҙәтеү хеҙмәтенең төбәк идаралығы мәсьәләне хәл итеү өсөн йәш белгестәргә уңайлы шарттар тыуҙырыу- торлаҡ менән тәьмин итеү, социаль гарантиялар булдырыу кәрәк, тип иҫәпләй. Әйткәндәй,“Ауыл табибы” програмаһы менән бөгөнгә 119 белгес файҙаланған, быйыл йәнә 150 йәш табип ауылға барыр, тип көтөлә.


20 Октябрь 2017, 12:27\nИбраһим ауылында уңған, эшһөйәр кешеләр йәшәй. Шундай уңған ғаиләләрҙең береһе Эдита Эмин ҡыҙы менән Дамир Рим улы Рәхмәтуллиндар хаҡында һүҙем.\nДамир – Рим ағайымдарҙың төпсөк улы. Мәктәптә уҡыған сағында уҡ эшкә маһирлығы, тырышлығы менән айырылып торҙо. 11-се класты тамамлағас,\nСалауат ҡалаһындағы 136-сы һанлы һөнәрселек училищеһында иретеп йәбештереүсе һөнәренә уҡып сыҡты. Элекке ваҡыттағы кеүек училище эш менән тәьмин итмәй һәм Дамир һөнәре буйынса төрлө ҡалаларҙа эшләргә мәжбүр була. Ул мөхәббәтен дә Салауатта таба, Стәрлебаш һылыуы Эдита менән таныша. Йәштәр 2006 йылда өйләнешеп, гөрләтеп туй үткәрәләр. Ҡаланы маҡта ла, ауылда йәшә, тигәндәй, улар ауылда төпләнергә ҡарар итәләр һәм һис тә яңылышмайҙар.\nАтай нигеҙе ныҡлы, бынамын тигән йәшәр урын бар. Эдитаға социаль хеҙмәткәр эшен тәҡдим итәләр, ауыл пенсионерҙарының алыштырғыһыҙ ярҙамсыһына әүерелә ул. Дамир иһә төрлө эштәрҙә үҙен һынап ҡарай. Ҡура тултырып мал-тыуар, ҡош-ҡорт аҫрайҙар. Атай-олатайҙарыбыҙ ҙа, ғөмүмән, нәҫелебеҙ ҡортсолоҡ менән шөғөлләнгән. Был йәһәттән Дамирҙың да даланы бар. Йылына күрә умартасылыҡтан да мул ғына килем алалар. Үҙ-ара кәңәшләшеп, бер фекергә килеп, үҙ эштәрен, магазин асып ебәрҙеләр. Сауҙа нөктәһендә йәнеңә теләгән тауарҙың барыһы ла бар. Кәрәк-яраҡты үҙҙәре лә ташый, заказ биреп тә килтертәләр. Тауар артынан киткән арала иһә магазиндың ябыҡ тороуына юл ҡуймайҙар, был ваҡытта уларға әсәйҙәре Фәнзилә Карам ҡыҙы ярҙамға килә. Ауыл халҡы уларҙың эшенән бик ҡәнәғәт. Әйткәндәй, Рәхмәтуллиндар Үтәш ауылында ла магазин асып, ауыл халҡын һөйөндөрҙөләр.\nОшондай тырыш, мөхәббәтле ғаиләлә ике матур, һөйкөмлө ҡыҙҙар үҫеп килә. Эмиля (Йәмилә) 2-се класта уҡый, Диләрәгә 3 йәш, балалар баҡсаһына йөрөй. Эдита килен ауылдың мәҙәни тормошонан да ситтә ҡалмай, сараларҙа, концерттарҙа әүҙем ҡатнаша.\nРәхмәтуллиндар кеүек эшһөйәр, уңған ғаиләләр күберәк булһын, тигән теләктә ҡалам.