Ҡара төлкө бәләһе » Табын\nБабайым Белорет районынан булған хеҙмәттәше менән зонаның тирә-яғындағы йәнлек эҙҙәренә иғтибар итә һәм бер нисә урынға тоҙаҡ ҡоралар. Иртәгәһенә ҡараһалар, бер тоҙаҡҡа ҡуян эләккән. Нисек етте шулай эшкәртеп, бер соҡорға ут яғып, итте япраҡҡа төрөп, көлгә күмеп бешереп ашайҙар. Һуңынан быларҙың тоҙағына ике ҡуян эләгә. Береһен һуйып ашайҙар, икенсеһен командирҙарына алып ҡайтып бирәләр. Ә уныһы нисек итеп тотҡандарын һорашып белешә лә, артабан үҙе һунар кәрәк-яраҡтары менән ярҙам итә башлай.\nШулай итеп, хеҙмәт ваҡытын имен-аман үткәреп ҡайтыу менән бабайым һунарсылыҡ кәсебенә ныҡлап тотона. Тиҙ арала тирә-яҡҡа даны сыҡҡан райондың алдынғы һунарсыһы булып китә. Ә бер ваҡыт уның ҡапҡанына, тәбиғәттә бик һирәк осрай торған ҡара төлкө эләгә. Ра-йон үҙәгендәге тире ҡабул итеү пунк-тында был тире өсөн бик ҡиммәт хаҡ түләйҙәр һәм планды һәр ваҡыт арттырып үтәгәне өсөн премия биреп, райондың Почет таҡтаһына ҡуйыр өсөн фотоға төшөрәләр.\nБабайым шатлығынан күберәк "төшөрөп” алғандыр инде, "Усолканы сығып, Әлтәшле яҡлап урманға кергәнде хәтерләйем, ә уянып китһәм, бер мәмерйә эсендә ятам,” – тип һөйләй торғайны. Күрәһең, санаһында йоҡлап киткән дә, дилбегәһе ҡулынан ысҡынып, сана табаны аҫтына эләгеп, атты тау, урман яғына борғандыр. "Ҡурҡыштан, мин ҡайҙа ятам ул, тип ҡысҡырып тороп ултырғанды һиҙмәй ҙә ҡалдым. Тирә-яҡ дөм ҡараңғы. Шул ваҡыт «Ҡурҡма, ҡурҡма, беҙ бында» тигән ир-ат тауышы ишетелде, шунда уҡ шәм яҡтырттылар һәм һаҡал-мыйыҡ баҫҡан өс ир күренде,” – тип хәтерләй ине бабайым. Аҙаҡтан билдәле булыуынса, һуғышҡа бармаҫтан, мәмерйәлә йәшеренеп йәшәгән ҡасҡылар булып сыға былар. "Мин бында нисек килеп керҙем ул?” – тигән һорауға улар: "Ат бышҡырған тауышты ишетеп сыҡһаҡ, мәмерйә алдында атың тора, үҙең бер нәмә белмәй йоҡлап ятаһың. Үҙеңде күтәреп индереп һалдыҡ, атыңа септәһен ябып, ашарына һалдыҡ, бүреләр яҡын килмәһен тип, тирә-яғына атылған патрондар ултыртып ҡуйҙыҡ,” - тигәндәр. "Һинең Фатима исемле (Сәйетбабанан) ҡатының бар икән”, тигәндәр былар бабайымды аптыратып. "Уны ҡайҙан беләһегеҙ һуң”, - тигәс, «Үҙең, Фатима, һыу алып бир әле, тип ятҡан ереңдән ҡысҡырҙың», - тигәндәр. Бабайымды оҙатҡан саҡта ҡасҡылар, үҙҙәре тураһында бер кемгә лә һөйләмәҫкә, артабан да үҙҙәре янына кереп йөрөргә, шырпы, тоҙ, мылтыҡ яһауы һәм башҡа төрлө кәрәк-яраҡтар килтерергә, ә бабайыма күп итеп йәнлек тиреләре әҙерләп ҡуйырға килешеп хушлашалар.\nБыларҙы һөйләгәндә бабайым ныҡ ауырый ине инде. Шулай булһа ла түшәгенән тороп беҙгә килергә тырышҡан. «Үлеп китһәм, йөрөгән урман-тауҙарым (туғандарым, балаларым тимәй) йәл ҡала», - тип уларға арнап йырҙар йырлап, барыбыҙҙы ла илатып, «мин һеҙгә башҡаса килә алмаҫмын», тип бәхилләшеп ҡайтып китте.\nБынан һуң ай самаһы ваҡыт үттеме-юҡмы, бабайым мәңгелеккә күҙҙәрен йомдо. Үҙе иҫән саҡта: «Был ҡара төлкөнөң эләгеүе хәйерлегә булманы», - тиер ине.\nЫсынлап та, шулай булған шул, теге ваҡыт урманда аҙашып йөрөгәндә ныҡ ҡына һыуыҡ алдыра һәм шунан мантый алмай ул. "Йылы һөйәк һындырмай, һыуыҡ йөрәк тындырмай”, ти бит халыҡ мәҡәле лә.


Башҡортостан аграрийҙары баҫыуҙарҙың 70 процентында химик утау үткәрҙе // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостан аграрийҙары баҫыуҙарҙың 70 процентында химик утау үткәрҙе\n9:05, 6 июня 2012 Иҡтисад\nБашҡортостан аграрийҙары ауыл хужалығы культуралары сәсеүлектәрен тәрбиәләүгә төштө. Бөгөнгө көндә 828 мең гектарҙа химик утау үткәрелгән, был баҫыуҙарҙың 70 процентын тәшкил итә, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтендә. Былтыр был датаға ҡарата сәсеүлектәрҙе тәрбиәләүҙе саҡ башлағайнылар.\nАгротехник эштәрҙең был төрөн Архангел, Дүртөйлө, Ейәнсура, Ишембай, Ҡырмыҫҡалы, Күгәрсен, Мәләүез, Стәрлетамаҡ, Саҡмағош райондары тулыһынса тамамлаған. Баҡалы, Борай, Бөрйән, Краснокама, Нуриман, Шаран райондарында баҫыуҙарҙың һуңғы гектарҙары эшкәртелә.


Тел таныштырҙы. - Бөтә донъя видео чат! Бөтә ил, сит ил, бөтә донъя.\nЧатранд, шулай уҡ билдәле видео Чат рулетка кеүек, уң һәм Һул кеҫәгә эскәмйәгә арҡаһында популярБыл миллиондан ашыу ҡулланыусыны сәләмләйбеҙ Өсөн ч тапҡыр бара, ул Ябай иҫәпләү математика ярҙамында булырға мөмкин. Ул шулай уҡ донъяға киң Билдәле ч дөрөҫ булһа, әммә Уның өлкәндәр һәм төрлө яуаптар Әйтәләр мөмкин ҡытайҙар бәләкәй тамашасылар Һәм, ағаһы һәм инәһе булғанға Тиклем байкал аръяғы. Чатранд модераторы-видео-онкология өлкәһендә Хеҙмәттәшлек тураһын...\nАвтобус була, һәм һеҙ уларҙы Ответ ала, һәм был районында Була был әйберҙәре, улар һеҙ Кәрәк булған нәмәләрҙе әҙерләү ҡ...\nБөгөн реклама урынлаштырылған темаларҙы ғына Түгел, үҙ проблемалары, әммә һәм Гарантиялай, тип эҙләгәндәрен күрҙем потенциаль Һатып алыу тирәсте 75 популяр Һылтанмалар каталогында сығара.Хөкөм йыллығын билдәләп, беҙ ватан Һу...\nСайтта теркәлгән ҡулланыусылар түләүһеҙ, иреклеКлубҡа инеп, анкета эҙләп, фотолар урынлаштырылған, хатлашыу, йондоҙнамә сервис бушлай. Файҙаланыусыларҙан коммерция булмаған мәғлүмәт биреү сайты аша теркәлә ала һуң шәхси сайты сервис баҫтырыу маҡсатын үҙ аллылыҡ хоҡуғы. Файҙаланыусы соглашайтесь шуның менән, барлыҡ хоҡуҡлы сайты мәғлүмәттәрен файҙаланып, материалдар (шул иҫәптән фото видео материалдар) һәм мәғлүмәт сайтында урынлаштырылған, ҡулланыусы, файҙаланыусы күләме һәм башҡа т...\nРулетка испания, Видео-һәм Испания ч\nм.-Достоевский, 1873 йылда йылда көндәлек авторы\nИдея тураһында һөйләне, урыҫ йөрәк Менән яфалана.\nШулай яфа сигә элементтары менән Тамашасыларға шатлыҡ һәм рус классикаһынан Иң бәхетле контролер буйынса тамамлаған.\nИспан милләте айырмалы рәүештә, үткән Заманда түгел, хатта рәсәй ҡоралының Ыңғай католицизм, ул, һис шикһеҙ, Яфаланып, ныҡ түгел, ә наслаждайся Тәбиғәт һәм кеше тормошҡа ашһын.\nБыл ҡара. Төҙөү принциптары веб-...\nБремен һәм Музей пивоварня Бекса: фронт Яҙмалары бушлай\nБеҙҙең сайт биттәрендә түләүһеҙ теркәлгәнӘгәр ҙә раҫлауҙы талап итә Телефон номеры булыуын, Бремен Бремен, Чате, һеҙ, бәлки, ябай ғына аралаша. Шулай уҡ иң яҡшы ҡатын-Ҡыҙ менән ҡыҙ һәм селтәрҙәре Төҙөү өсөн Бременда, һәм был Бөтөнләй бушлай. Бер нисә кеше яҙыша беҙҙең Сайтты һәм сикләүҙәр юҡ, һәм Был ялған иҫәбенә. Был яҡшы ысулы менән элемтәгә Керергә менән дустары һәм ғаиләһе. Әгәр һеҙ эҙләсе яңы таныштар, Һеҙ тейеш, инанырға, һеҙ телефоны Ном...\nФиладельфия ҡалаһы Йәш ҡатын: Бушлай\nӘгәр һин теләгән өсөн телефон Номеры йәки, яңы ғына таныша Һәм аралаша булып ҡалыуын раҫлай Аралашыу филадельфия ПШулай уҡ ҡыҙҙар һәм ҡатын-Ҡыҙҙар өсөн иң яҡшы филадельфия Ҡала селтәрҙәре формалаша, һәм был Бөтөнләй бушлай. Хат хәбәрҙәр һаны сикләнмәй йәки Юҡ, һеҙ уны эшләй ала. Һеҙ был кешеләрҙе районда яҡшы Ысул менән таныштырҙы.\nялған менән иҫәбенә дауам итә\nСайтта теркәү битендә түләүһеҙ. Әгәр һеҙ яңы дуҫтар эҙләйбеҙ, Арала...\nэротическое шоу күрһәтте\nСекс порно ҡыҙ менән бушлай ч плюс быуат кеүек енси ихтыяждарын ҡәнәғәтләндерәӘгәр был сайттар һиңә, тимәк һин был курс видеочить. эротическое. Беҙҙең заманда модалы порно ҡараһаң да, ялҡытмай, сөнки ул күптән инде. Актерҙары картина сюжет картиналары ла уйнатыласаҡ. Секс порно ҡыҙ менән барыу үҙе күпкә ҡыҙыҡлыраҡ ч ҡәнәғәтләндермәй. Бәлки, кешеләр менән аралаша башлағас саҡ булды һәм реаль секс видео онлайн режимында ч подзарабатывать эротическо...\nҺеҙҙең профиль скачать бушлай менән теркәлгән. Махсус булдырылған беҙҙең веб-сайт Өсөн, һеҙ кемдәргә ҡушылып миссия Ярҙам итәр өсөн һезгә. Аралашыу булдырыу өсөн хәл иткес Әһәмиәткә эйә,-тип йылмая яҡшы Кәйеф, мөхәббәт, бөтә...\nБер ниндәй ҙә сикләүҙәр юҡ Йәки башҡа теләсә ҡайһы сайтынан Беҙҙең сайтта бирелгән. Шылтыратыусының номерын ғын...\nБушлай Силәбе Силәбе Өлкәһе\nУрал тауҙары һыу төбөндә ҡала, билдәлеҠыйралыш киң таралған була метеорит Тураһында яңылыҡтар, ҡала һәм ауыл Халҡы көсө менән идея тураһында Һөйләргә өйрәнеү, үҙ кеше тип Түгел, фәҡирлек үткәргән һуңғы көнө була. Силәбелә-бизнес, тәғәйенләнеше-етди мәсьәлә. Сикһеҙ донъя проблемаларын, шулай уҡ Ысын мөхәббәт һәм дуҫтарым бик күп. Силәбелә таныштыҡ сайтта теркәлгән ҡулланыусылар Меңгә тултыралар уны. Унда төрлө йәштәге, тышҡы күренеше Һәм тәме.\nУлар араһында иң яҡшы кандидат Була...\nВидео-ч Рус рулеткаһы. Кәңәшмә веб-Камера, Рунет\nБөтә тәне-ҙур әйберҙәр урыҫ\nМиллион кеше килгән һәм көн Һайын аралашыу рус рулеткаһы\nБыл, моғайын, иң популяр видеочить.\nТөймәгә басыгыз"Йәшертен" һөйләшә һәм Үҙебеҙ өсөн кәрәк.\nНиндәй мәғлүмәт һеҙҙең теркәлергә тейеш Батып ҡулланған, аралашыу тулыһынса бушлай Һәм аноним. Шулай уҡ популяр ауырлығы арҡаһында Ул еңел һәм уңайлы Рулетка. Еңел тормош яҡшы яҡҡа үҙгәртергә Үҙе, мәҫәлән, ҡала урамдарында йй. Тылсымлы асҡыс нажиматься түгел. Социаль селтәрҙәрҙ...\nХуджанд Вконтакте осрашты.\nҡыҙы менән бушлай ч рулетка видеочивать бушлай рулетка чатта теркәлергә булмаған видео трансляции бөтә донъя ҡыҙ менән танышып видео ҡыҙының сайты менән танышып видео ир-аттар өсөн етди мөнәсәбәт менән таныштырҙы. башҡа ҡыҙҙар менән бушлай теркәү видео чат видеочивать ҡарап скайп танышыу бушлай видео ҡыҙы менән бушлай видеочить


Баш ҡалала «Дуҫлыҡ сәскәһе» милли мәҙәниәттәр фестивале үтте // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБаш ҡалала «Дуҫлыҡ сәскәһе» милли мәҙәниәттәр фестивале үтте\n16:15, 31 октября 2012 Йәмғиәт\n«Дуҫлыҡ сәскәһе» балалар милли мәҙәниәттәр фестивале Өфөлә гала-концерт менән тамамланды. «Дуҫлыҡ сәскәһе» программаһы сиктәрендә биҙәү-ҡулланма сәнғәте конкурсы үтте. Мәктәп уҡыусыларының иң яҡшы эштәре күргәҙмәге әлеге ваҡытта Ҡала мәҙәниәт һарайында эшләй.\nСаралар Башҡортостан Республикаһында Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылына арналды, тип хәбәр иттеләр ҡала хакимиәтенән.\n— Фестиваль Өфөлә йәшәгән йәш быуындың ижады менән яҡынданыраҡ танышыу, Башҡортостанда йәшәгән халыҡтарҙың мәҙәниәтен өйрәнеү мөмкинлеген бирә, — тип билдәләне Өфө хакимиәте башлығы урынбаҫары Сынтимер Баязитов. – Баш ҡаланың күп милләтле мәҙәниәтен үҫтереүгә сара ҙур өлөш индерә.\nФестиваль ике этапта үткәрелде. Тәүгеһендә район һәм ҡалаларҙа һайлап алыу турҙары ойошторолдо. Икенсе турҙа иң яҡшы коллективтар һәм башҡарыусылар билдәләнде. Уларҙың номерҙары гала-концерт программаһына индерелде.\nТеги: милли мәҙәниәт,фестивалдәр


Инфоурок / Другое / Конспекты / Разработка урока в 4 классе\nДәрестең темаһы: Һаулыҡ – ҙур байлыҡ.\nМаҡсат: 1. Һаулыҡ темаһын дөйөмләштереп, нығытыу, үтелгән материалды ҡабатлау.\n2. Телмәр, иғтибар, логик фекерләүҙе үҫтереү, һүҙлек байлығын арттырыу.\n3. Һаулыҡтың, шәхси гигиена талаптарын үтәүҙең мөһим икәнен төшөндөрөү.\nЙыһазландырыу: Дәреслек, мультимедиа проекторы, экран, карточкалар, “Һаулыҡ” темаһына ҡағылышлы һүрәттәр, электрон варианта слайдтар.\nКитап, дәфтәрҙәр әҙер,\nКәйефтәрегеҙ нисек? Ауырымайһығыҙмы?\nБик яҡшы. Экранға ҡарағыҙ әле. Күнегеүҙәр ярҙамында телебеҙҙе шымартып алайыҡ.\n1-се слайд. ҙо, ҙо, ҙо – Гөлшат бөгөн иртә торҙо,\nты, ты, ты – Сәсен үреп, таҫма таҡты.\nҙы, ҙы, ҙы – Ҡулын, битен, тешен йыуҙы,\nны, ны, ны – һәм гимнастика яһаны.\nУҡыусы уҡып сыға, тәржемә иткәс, - бергәләп уҡыу,\n2. Төп өлөш. Таҡталағы яҙыуға иғтибар йүнәлтеү.\nДрестең девизы. “Һаулыҡ – ҙур байлыҡ”.\nҺеҙ уны нисек аңлайһығыҙ? Уҡыусылар яуап бирә.\nБалалар, һеҙ үткәндәрестәрҙә “Кем көслө?”, “Дарыуҙар” хикәйәһенең йөкмәткеһен бик яҡшы үҙләштерҙегеҙ. Шәхси гигиена талаптарын да беләһегеҙ. Шуға күрә беҙ бөгөн күмәкләп сәйәхәткә сығабыҙ. Белемдәрегеҙҙе, бәлки, һынап ҡараусылар ҙа табылыр тип уйлайым. Һеҙ әҙерһегеҙме юлға? Уҡыусылар яуап бирә.\nКүҙҙәрҙе йомоп, тылсымлы һүҙҙәр ҡабатлайыҡ әле.\n2-се слайд. Ап-аҡ болоттар өҫтөндә\nУйнаҡлап йөрөй ҡолон.\nХәҙер күҙҙемде йомам,\nАлдымда – йәшел болон.\nҠарағыҙ әле, ниндәй яҙыу бар бында.\n1-се туҡталыш – “Һыу, һауа, ҡояш”. Беҙҙе хикәйәләге малай Марат ҡаршылай түгелме? Марат ролендә бер уҡыусы һорауҙар бирә.\n-Мин ни өсөн ауырып киттем?\n-Ниндәй микробтар эйәрҙе миңә?\n-Хикәйәнең аҙағы нисек?\nУҡыусылар яуап бирә – Кешене һыу, һауа, ҡояш сыныҡтыра. Һаулыҡты нисек нығытыу тураһында фекер алышалар. Һүрәттәр ҡарайҙар.\nМарат киләһе туҡталышҡа оҙатып, уҡыусыларға яҡшы теләктәр теләп ҡала. Алда аҡ халат кейгән шәфҡәт туташы күренә. Ул яҙыу тотҡан.\n“Нимә ул прививка?” 2-се туҡталышҡа ла килеп еттегеҙ, мин һеҙҙе түҙемһеҙлек менән көтә инем. Һорауҙар бирә. Ул прививка, уның мөһимлеген аңлата. Һаулыҡ теләп, оҙатып ҡала.\nЯл минуты. Музыка тыңлап, хис-тойғоға бирелеп, ял итеп алыу.\n3-сө туҡталышҡа еткәс, юлда балалар йыуғыс, һабын табып алалар.\nМойдодыр, Айболит кеүек әкиәт геройҙарын осратып, нимә булыуын һорашып беләләр. Мәктәпкә йыуынмай йөрөгән балалар булыуына бик борсолалар икән улар. Шәхси гигиена тураһында фекер алышыу. Уҡылған хикәйәләрҙән миҫалдар килтерәләр. Дәреслектән уҡып, шәхси гигиенаның мөһим ролен билдәләйҙәр. Сәләмәтлек тигән яңыһүҙ ишетәләр. Уны хәтерҙә ҡалдырыу өсөн, әкиәт геройҙары уҡыусыларҙы 4-се туҡталышҡа оҙаталар. “Һау-сәләмәт булыу – үҙе бәхет” тигән юлдарҙыуҡып, тәржемә итәләр. Чиполлино пәйҙә була. Ул йәшелсә-емеш, һуған, һарымһаҡтың һаулыҡ өсөн файҙалы булыуын аңлата. Микробтар кеше сәләмәтлеге өсөн бик зарарлы икәнлеген төшөндөрә. Уҡыусылар синквейн төҙөп, сәләмәтлек һүҙен нығытып ҡуялар.\n3.Мин һау-сәләмәт бала.\n4.Нығытыу, һаҡлау, сыныҡтырыу.\n3. Йомғаҡлау. Уҡыусылар тылсымлы һүҙҙәрҙе ҡабатлайҙар. Сәйәхәткә йомғаҡ яһала.\n- Хәҙер минең арттан шым ғына ҡабатлағыҙ.\n- “Һаулығымды нығытыу өҫтөндә даими эшләйәсәкмен. Мин – һау-сәләмәт бала”. Баһалау. Йомғаҡлау.\nӨйгә эш. Бөгөнгө дәрес–сәйәхәттә иҫтә ҡалған ҡыҙыҡлы мәғлүмәттәрҙе ата-әсәләргә, дуҫ-иштәргәеткерергә. Һаулыҡҡа ҡағылышлы мәҡәлдәр – әйтемдәр табып килтерергә.\n1.Дәреслек. Х.А.Толомбаев, М.С.Дәүләтшенә. башҡорт теле, Өфө, 2008\n2.Урыҫ мәктәптәрендә башҡорт телен уҡытыуҙы ойоштороу буйынса методик кәңәштәр, З.М.Ғәбитова, Х.А.Толомбаева,Өфө, 2006.\n3.Мәктәпкә башҡорт теле уҡытыу методикаһы. Р.Ғ.Аҙнағолов, Өфө, 2011\n4.“Башҡортостан уҡытыусыһы”, 2010, №4, 115.\n5.Методик ҡулланма. Ял минуты өсөн күнегеүҙәр, Өфө, 2008\nНомер материала: ДВ-135438\n"Кузьнинъ къыралы ве къыраличеси" ("Король и королева осени"). Сценарий на крымскотатарском языке.\nРабочая программа по дисциплине "Теоретические основы химической технологии"\nПрезентация на тему ""Технология проектирования личностно - ориентированного урока.


Рубрикалар » Страница 211 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Рубрикалар » Страница 211\n«Тыр-тырҙы мин үҙем дә яратам»\nРубрикалар // 2-10-2010, 12:55\n– Бала саҡ – ул зәңгәр күк. Салҡан ятып алаһың да ергә ҡарашың талғансы төпһөҙ күккә бағаһың. Батмус ҡояш һиңә ялтырап күҙ ҡыҫа. Төпсөк мин ғаиләлә, әллә шуға бигерәк шуҡ булдым. Дөрөҫөрәге, ирекле ҡош. Офоҡтан-офоҡҡаса осҡан, күкте иңләгән ҡош. Тыйыусы ла, ауыҙын йырыусы ла юҡ....\nРубрикалар // 2-10-2010, 12:31\nРубрикалар // 2-10-2010, 12:15\nРубрикалар // 28-09-2010, 16:01\nЭлек банкыларҙа ҡатын-ҡыҙҙар бөтөнләй эшләмәгән. Ләкин быны гүзәл затҡа яуаплы эште ышанып тапшыра алмау, дискриминация тип аңларға кәрәкмәй. Эш шунда: беҙҙең көндәргә тиклем ир-егеттәр ҡатын-ҡыҙҙарға ауыр, яуаплы эште бирмәгән. Көслө зат вәкилдәре һәм, ғөмүмән, йәмғиәт, ҙур яуаплылыҡ талап иткән эш гүзәт затҡа тап килмәй, ҡыҙҙарҙы һаҡларға кәрәк, тип һанаған. Яуаплы урындар биләгән ҡатын-ҡыҙҙарҙың психологияһы боҙола, көнитмеше насарая, тип ҡурҡҡандар. Бына шулай, беҙҙе элек һаҡлап, ҡурсып ҡына торғандар....\nРубрикалар // 28-09-2010, 15:57\nШуға ла республиканың «Тәбиғәт» дәүләт унитар предприятиеһы «Әйҙәгеҙ, үҙебеҙ йәшәгән йортто бергәләп таҙартайыҡ!» тигән девиз аҫтында экологик акция ойошторорға ҡарар итте. Уны БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы хупланы. Был акцияға экология проблемаларына битараф булмаған, тирә-яҡ мөхитте таҙа, матур көйө тоторға тырышҡан һәр кем саҡырыла....\nОктябрь ай башы\nРубрикалар // 28-09-2010, 15:22\n6 – БАССР-ҙың дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре, башҡорт милли хәрәкәтенең әүҙем көрәшсеһе Сөләймән МЫРҘАБУЛАТОВТЫң тыуыуына – 120 йыл (1890 – 1931).\n19 – Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы, балалар шағирәһе Рәсимә УРАҠСИНАҒА – 60 йәш (1950).\n25 – күренекле дәүләт эшмәкәре һәм яҙыусы Афзал Таһировтың тыуыуына – 120 йыл (1890 – 1937).\n29 – Башҡортостандың халыҡ йырсыһы, атаҡлы башҡорт композиторы Ғәзиз ӘЛМӨХӘМӘТОВТЫң тыуыуына – 115 йыл (1895 – 1937)....\nРубрикалар // 21-09-2010, 10:52\nҠунаҡханала саҡ ҡына хәл йыйғандан һуң ҡалаға сығып киттек. Бер аҙым атлап өлгөрмәнек, ҡытайҙар уратып алды: «Нимә кәрәк? Ҡайҙа алып барырға?» «Помогай»ҙар менән беҙгә төркөм етәксеһе һөйләшмәҫкә ҡушты (көнө буйы артыңдан эйәреп йөрөп, һуңынан аҡса талап итәләр, йәнәһе лә, һиңә ярҙамлаштылар). Улар арыуыҡ ҡына урыҫса һупалай, һуҡыр себен кеүек күҙгә инеп килә, үҙҙәрен күрмәмешкә һалышыуы ҡыйын....\nАртҡа 1 ... 207 208 209 210 211 212 213 214 215 ... 217 Алға


Бөгөн Рәсәй юлдарында хәрәкәт туҡтап ҡалды\nИлдең һәр төбәгендә фура водителдәренең ҡаршылыҡ акцияһы үтте. Йөк автомобилдәрендә тауар ташыусылар уларҙан һәм үткән километр өсөн аҡса йыйыуға ҡаршы сыға. Рәсәй Хөкүмәте ҡарарына ярашлы, 15 ноябрҙән ауырлығы 12 тоннанан ашҡан транспорт сараһы һалым түләргә тейеш. Аҡса юлдарҙы төҙөкләндереүгә йүнәлтеләсәк тип аңлатыла. Ә бына фура водителдәре быға икенсе ҡарашта.\nФура водителдәре акцияһына Воронежда йәшәүсе Вячеслав бер икеләнеүһеҙ ҡушыла. Ир йөк автомобиленә 4 йыл элек ултырған, сөнки ғаиләмде нисектер ашатырға кәрәк ине, ти ул. Бурысҡа фура ала, эш башлай, һәм ул саҡ йәнләнде генә тигәндә тағы бәләһе килеп сығырға тора.\nВячеслав Шишлов: «Элек ялланып эшләй инем, ҡатыным декретҡа сыҡҡас аҡса етмәй башланы. Шуға бурысҡа аҡса алып, йөк автомобиле табып рейсҡа сыҡтым. Бирәсәкте түләп бөтөп барам, инде йәшәй башларбыҙ тиһәм был һалымы килеп сыҡты».\nРейс һайын 10-15 мең һалым түләй башлаһаң йөк ташыуҙың файҙаһы булмаясаҡ, тип зарлана Вячеслав. Закон ғәмәленә инһә, тағы эш эҙләргә тура киләсәк, ти ул. Башҡа водителдәр ҙә ошо уҡ фекерҙә.\nҺалым 15 ноябрҙән ғәмәлгә инергә тейеш. Ул федераль трассанан үтеүсе йөк автомобилдәренә ҡағыла. Башта хөкүмәт ҡарары буйынса һәм километр өсөн 3 һәм 73 тин түләү күҙаллана ине, аҙағыраҡ ул ике тапҡырға кәметелде. Тик был барыбер дөрөҫ түгел тип ярһый водителдәр, улар йөк автомобилдәренең асфальт ҡатламына зыян килтермәүен иҫбатлай.\nБелгестәр иһә бының менән ризалашырға ашыҡмай. Эйе, һуңғы йылдарҙа артыҡ йөк тейәүсе автомобилдәргә ҡарата контроль ҡәтғиләште. Бының өсөн йөк ташыусы ла, уны тейәүсе ла штраф түләй. Ләкин күберәк аҡса эшләү теләге ҡайһы берәүҙәрҙә өҫтөнөрәк ҡала.\nРим Ғиләжетдинов, Башҡортостандың транспорт һәм юл хужалығы дәүләт комитеты рәйесе урынбаҫары: «Йылдың 9 айын ҡарағанда, юлдарға аҡсалата сағылышта 200 миллион һумдан ашыу зыян килтерелгән. Ҡыҙғанысҡа, йөк автомобилдәре рөхсәт ителгәндән күберәк тейәүен дауам итә».\nПротест акцияһы сәғәттән ашыу дауам итте. Өфө эргәһендә ул М 5 федераль трассаһында ойошторолдо\nАкция ярҙамында йөк автомобилдәре водителдәре үҙҙәренә иғтибар йәлеп итергә теләй. Улар һалымдың ғәмәлгә инмәйәсәгенә ышана. Кире осраҡта, 15 ноябрҙә дальнобойщиктар юлдарҙы бикләргә ниәтләй.


7 Декабрь 2018, 14:48\n0:4, 1:2, 0:1… «Салауат Юлаев» тағы ла өс тапҡыр отолдо. Хатта көсһөҙ генә һаналған «Адмирал» (Владивосток) да беҙҙе еңеп ҡайтып китте.\n0:4, 1:2, 0:1… «Салауат Юлаев» тағы ла өс тапҡыр отолдо. Хатта көсһөҙ генә һаналған «Адмирал» (Владивосток) да беҙҙе еңеп ҡайтып китте. Һөжүм итеүселәребеҙ аптырата, өс уйында ни бары бер гол индерҙеләр. Өфөлә «Металлург»ҡа (Магнитогорск) ҡаршы тора алмағас (0:4), йәнә сит майҙанда «Авангард» менән уйнап та мәрәйһеҙ ҡалдыҡ. Әйткәндәй, Омск хоккейсылары менән алышта беҙҙең Линус Умарк һәм Антон Бурдасов ҡатнашманы. Төрлө сәбәп арҡаһында инде. Береһе ғаилә хәле буйынса, ә икенсеһе ҙур штраф ваҡыты алып, ике уйында ҡатнашырға яраманы. Команда капитаны Бурдасовҡа уйланырға урын бар, боҙҙа үҙеңде тота белергә кәрәк. Хәҙер ул штраф ваҡыты алыу буйынса «лидер»ға әйләнеп китте.Нисек кенә булмаһын, юлаевсыларға ауыр хәлдән сығырға кәрәк. Командала оҫта ғына хоккейсылар йыйылған. Әле бына беҙгә «Аҡ Барс»тан һөжүм итеүсе Александр Бурмистров күсте, уны үҙебеҙҙең Вячеслав Основин һәм ике йәш уйынсыбыҙ Савелий Кувардин менән Александр Ляховтарға алмаштырҙыҡ. Был алыш-биреш кем файҙаһына булыр? Уныһын ваҡыт күрһәтер.\nБратиславала «Слован» менән осрашыуҙа һынатманы командабыҙ. Уйын юлаевсылар өҫтөнлөгө менән үтте. Линус Умаркһыҙ булмай икән. Был юлы уның боҙға сығыуы, ҡатнашыуы ныҡ һиҙҙерҙе. «Слован»ды беҙҙекеләр 5:2 иҫәбенә ҡыйратты. Голдарҙы Теему Хартикайнен, Егор Дубровский, Пётр Хохряков һәм Дмитрий Кугрышев (2) индерҙе. Яңы килгән Александр Бурмистров нисекме? Көслө генә хоккейсы күренә. Матур ғына уйнап китһен инде, шуға өмөт итә тренерҙарыбыҙ. Көйәрмәндәр ҙә.\nБөгөн «Салауат Юлаев» – Ригала «Динамо», ә 9 деккабрҙә – Мәскәүҙә ЦСКА һәм 11-ендә Хельсинкиҙа «Йокерит» менән алышасаҡ. Еңеп ҡайтығыҙ, яҡташтар!


Ҡайҙа йөрөһә лә, тыуған ерен данлай » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Ҡайҙа йөрөһә лә, тыуған ерен данлай\nҠайҙа йөрөһә лә, тыуған ерен данлай 09.10.2018 // Йәмғиәт\nЛәйсән Зәйнетдинова һәр сәфәргә үҙе менән башҡорт милли ҡоралдарын ала.\n– Ун ете йәшемдән алып республикабыҙҙың район-ҡалалары буйлап дуҫтарым менән сәйәхәт итә башланым, былтыр Ҡырымда ял иттем. Сит илгә беренсе тапҡыр егерме бер йәшемдә сыҡтым: Ҡытайға үҙем белем алған Башҡорт дәүләт университетынан “Волга – Янзцы” рус-ҡытай форумына барҙым. Ярты йылдан Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәрен, Оманды күреү бәхете тейҙе. Был йәй Төркиәлә һәм Болғар илендә булдым.\nҒәрәп Әмирлектәренә юлланыу тарихы көтмәгәндә килеп сыҡты: әхирәттәрем менән “янып барған” юлламаларға юлығып, бер нисә сәғәт эсендә юлға сығыу ҡарарына килеп, бар мәсьәләләрҙе лә хәл итеп ҡуйҙыҡ. Сәйәхәт ваҡытында бер аҙна эсендә биш Әмирлектә булдыҡ, сафариҙа йөрөнөк, Һинд океанында йөҙҙөк.\nБолғар иленә ҡоро сәйәхәт итергә генә барманым, унда уҙған йәйге семинарға махсус рәүештә телде өйрәнеү өсөн юлландым. Был юлы ла уҡыу йорто аша килеп сыҡты сәфәр, сараға эләгеү өсөн тәүҙә университетта үткән бәйгелә еңеү яуларға кәрәк ине. Семинарҙа донъяның төрлө ерҙәренән төрлө йәштәге болғар телен өйрәнергә теләгәндәр араһында балалар ҙа өлкәндәр ҙә етерлек ине.\nКөндөң иртәнге сәғәттәрен беҙ тулыһынса болғар телен өйрәнеүгә бағышланыҡ. Семинарға бер көнгә һуңлап килеүем сәбәпле, үҙем дә белмәйенсә, сит телдә иркен аралашҡандар араһына эләктем. Мин, болғар телендә “Сәләм! Минең исемем Ләйсән!” тип тә әйтә белмәгән көйө... Шуға ла ауырлыҡтар булды. Миҫалға, болғар телендә ваҡыт төрө өсәү түгел, ә туғыҙ.\nИртәнән кискә тиклем телде өйрәнеү буйынса дәрестәр уҙһа, киске сәғәт 5-тән алып 6-ға тиклем болғар йырҙарын, 6-нан 7-гәсә бейеүҙәрен өйрәндек. Был иҫ киткес күренеш әле лә күҙ алдымда: мөһабәт тауҙар фонында ҡулға-ҡул тотоношоп әллә нисәмә кеше бейей. Әйткәндәй, болғарҙар үҙҙәренең халыҡ бейеүҙәрен “халыҡ фольклор уйындары” тип йөрөтә. Бейеү ваҡытында барыһы ла әйлән-бәйләндәге һымаҡ етәкләшә, һәм бар көс аяҡҡа төшә – төрлө хәрәкәттәр эшләргә тура килә.\nСеминар тамамланғас, был илдә тағы ла ун көн тирәһе яңғыҙ сәйәхәт итергә ҡарар иттем. Ул тойғоно әле лә онотмайым: төн, ете-ят ерҙә ҙур сумаҙанымды һөйрәп китеп барам, үҙем уйлайым: “Хәҙер минең менән бер-бер хәл була ҡалһа, бер кем дә белмәйәсәк...”\nҠайҙа ғына юлланһам да, үҙем менән гел башҡорт милли музыка ҡоралдарын алам. Поезда китеп барғанда, мәҫәлән, ҡумыҙҙа уйнағанымды ишетеп уратып алалар, ҡыҙыҡһыналар. Мин уларға Башҡортостан, башҡорттар хаҡында һөйләйем. Донъяның һәр мөйөшөндә лә тәү сиратта тыуған ереңде данлап йөрөргә кәрәктер тигән уйҙамын.


Хәйбуллалар ҙа көҙгө мул уңышҡа нигеҙ һала башланы\nУрал аръяғы машина-технология станцияһының Хәйбулла районы филиалында әлегә ерҙе тырматыу, дым ҡаплатыу менән мәшғүлдәр. Быйыл хужалыҡта ун бер сәсеү комплексы эшләйәсәк. Сәсеү эштәрен 12 мең гектарға яҡын майҙанда башҡарыу ниәтләнә, уның күп өлөшө иртә яҙғы культураларға бүленгән.\nБыйыл яуым-төшөмдөң күп булыуы, ысынлап та, аграрийҙар өсөн бик ҡулай булды. Хужалыҡтың орлоҡ запасы етерлек. Быйыл Урал аръяғы машина-технология станцияһының Хәйбулла районы филиалы тәүге тапҡыр етен сәсеп ҡарарға ла йыйына.


17 Ноябрь 2017, 16:48\nРайондың айырыуса һаҡланыусы тәбиғәт биләмәләренә (ҡурсаулыҡтар, дәүләт тәбиғәт заказниктары, милли тәбиғәт парктары, тәбиғәт ҡомартҡылары, дендрологик парк һәм ботаник баҡсалар, дауалау-сәләмәтләндереү урындары һәм курорттар, йылға-күлдәрҙең һыу һаҡлаусы зоналары) 12 объект: Аҡкүл заказнигы, Аҫҡын мәмерйәһе, Красноусол минераль шишмәләре, Аҡкүл күле, Сәйетбаба ауылы эргәһендәге сәтләүеклек, Ҡотлоғужалағы тау тоҡомдары ҡатламдары, “Красноусол” геологик ҡырҡымы, “Арғы Төлкәҫ” геологик ҡырҡымы, Уҫман ауылы янындағы Һәйроҡто йылғаһындағы бағры балыҡлығы, Толпар шыршылары, “Красноусол” шифаханаһының санитар һаҡлау биләмәһе, Киндерле мәмерйәһе ингән.\nРайондың көнбайыш өлөшөндә Антоновка һәм Табын ауылдары араһында урынлашҡан Аҡкүл дәүләт тәбиғәт заказнигының майҙаны 8005 га тәшкил итә. Үҙ эсенә Аҡкүл акваторияһын һәм уға көнсығыштан һәм көньяҡтан терәлгән территорияны алған заказник хужалыҡ итеү, фәнни һәм мәҙәни яҡтан әһәмиәтле ҡырағай йәнлектәрҙе, уларҙың тереклек итеү урындарын, тәбиғи төркөмдәрҙең бөтөнлөгөн һаҡлау маҡсатында барлыҡҡа килгән. Был биләмәлә хайуандарҙың 40 һәм ҡоштарҙың 120 төрө йәшәй. Уларҙың 50-нән ашыуы – һунар йәнлеге. Мышы, ҡондоҙ, ҡуян, һеләүһен, төлкө, һыуһар, шәшке, ондатра, Башҡортостандың Ҡыҙыл китабына ингән һыу ҡоштары айырыуса һаҡлауға мохтаж. Заказниктың төп объекты – Аҡкүл күле һәм уның бай хайуандар һәм үҫемлектәр донъяһы булған күп һанлы үҙәндәре. Биләмәнең күпселек өлөшө – һөрөнтө ерҙәр. Ҡалған территорияны ваҡ япраҡлы урмандар, йүкәлектәр, таллыҡтар һәм имәнлектәр биләй. Бындағы хайуандар донъяһы һыу экосистемаһы менән бәйләнгән. Йылға, күлдәр балыҡҡа ифрат бай. Заказникта һыу һәм һыу тирәһе ҡоштары бик күп. Хайуандарҙан мышы, ҡабан, бурһыҡ, төлкө, үр ҡуяны, һыу эргәһендә йәшәүсе ҡондоҙ, ондатра, шәшке, һирәк осрай торғандарҙан көйөлдө-һайыҫҡан, һоро ҡаҙ, ыҫылдаусы аҡҡош, һоро торна төйәк иткән был матур урындарҙы. Аҡкүл заказнигы биләмәһендә урманда һәм урман ситтәрендә, күл-йылға ярҙарында тоташ ағас ҡырҡыу, мал көтөү (ауыл биләмәләре ерҙәренән тыш), ҡондоҙҙар йәшәгән урындарҙа балыҡ тотоу, йырындар һәм йылға-шишмәләр ярҙарында, шулай уҡ Аҡкүлдән 50 м яҡын арауыҡтағы ерҙәрҙе һөрөү, 15 июлдән алда бесән сабыу, ергә минераль ашламалар, ағыулы химик матдәләр индереү, дөйөм ҡулланылыштағы юлдарҙан ситтә ниндәй ҙә булһа транспортта йәки атта йөрөү, һунар итеү, аулау ҡоралдары, эттәр менән йөрөү, махсус рөхсәт менән йәнлектәрҙең иҫәбен көйләү өсөн булғандарынан тыш һунарҙың бөтә төрҙәре лә, гидромелиорация, ирригация һәм геологик эҙләү, файҙалы ҡаҙылмаларҙы эшкәртеү, шул иҫәптән тейешле ойошмалар рөхсәтенән башҡа ҡом-ҡырсынташ карьерҙарын ҡулланыу, төҙөлөш алып барыу, коллектив баҡсалар һәм йәшелсәлектәр булдырыу, биналар, юлдар, торба үткәргестәр, элемтә, электр селтәрҙәре һәм башҡа коммуникациялар төҙөү, шартлатыу эштәре, ял урындары, турист лагерҙары ойоштороу, заказниктың етәкселеге менән килешеүһеҙ бөтә төр хужалыҡ һәм тәбиғәттән файҙаланыу эштәре алып барыу закон менән тыйылған.


Хәбәрҙәр: Балыҡтар беҙҙең менән ни ҡәҙәр гүзәл һөйләшә...\nБалыҡтар беҙҙең менән ни ҡәҙәр гүзәл һөйләшә...\nБеҙ – йәйрәп ятҡан һыуҙарҙа йәшәүсе балыҡтар. Ғәләмәт ҙур океандар, күк диңгеҙҙәр, тәрән йылғалар, таҙа күлдәр һәм быуалар – беҙҙең ватан.\nЕрҙәге һымаҡ бында ла тауҙар, сөңгөлдәр, мәмерйәләр, үҙәндәр, ҡуйы урмандар һәм иҫ киткес «сәскәләр» булһа ла, ғәжәйеп һәм серле һыу аҫты донъяһы ер пейзажынынан айырыла. Һайлыҡтағы ылымыҡтар ҡуйы урман, болондарҙы хәтерләтә, улар - балыҡтарҙың көтөүлеге.\nCағыу төҫтәр, хикмәтле биҙәктәр, иҫ киткес мәрйендәр, мәмерйә һәм мәғәрәләр, батҡан караптарҙың ҡалдыҡтары...Был гүзәл һәм серле донъяны өйрәнеү өсөн, кемдәр генә диңгеҙ төптәренә төшөргә хыялланмаған?!\nОкеанда беҙҙән тыш йөҙҙәрсә мең төрлө ғәжәйеп йән эйәләре йәшәй: диңгеҙ йондоҙҙары, ат-баш балыҡтар, медузалар, кальмарҙар, һигеҙаяҡтар, ҡыҫалалар... Ерҙә лә күреү мөмкин булған йылан һәм ташбаҡалар ҙа бар диңгеҙҙә. Акула ише, табышын әллә нисә метрҙан тойған ҡанэскес йыртҡыстар ҙа йәшәй.\nСикһеҙ миһырбанлы Раббыбыҙ, беҙҙе билдәле шарттарға урынлаштырып, шул шарттарға яраҡлашырлыҡ сифаттар ҙа биргән. Мәҫәлән, берәүҙәребеҙ сөсө һыуҙа йәшәүгә ҡулайлашҡан, икенселәребеҙ – тоҙло һыуҙа, ҡайһыларыбыҙ йылы һыуҙа көн күрә, ҡайһыларыбыҙ - һалҡын һыуҙа. Һәр беребеҙ үҙенә тап килгән шарттарҙа йәшәй. Әйтәйек, сөсө һыуҙа көн иткән балыҡтар диңгеҙ һыуында йәшәй алмай, һалҡынға ҡулайлашҡандары йылы һыуҙа. Берәүҙәребеҙгә бер нисә айлыҡ ҡына ғүмер бирелгән, икенселәребеҙ бик оҙаҡ йәшәй.\nКөньяҡ Америкала көн күргән кескәй генә цинолебиастарҙың ғүмере ҡыҫҡа – 6 ай ғына. Суртан һәм ҡырпа йөҙ йәшкә етеүе лә ихтимал.\nАллаһу Тәғәлә балыҡтарҙың 25 меңдән ашыу төрөн барлыҡҡа килтергән. Арабыҙҙа иҫ киткес гүзәл балыҡтар ҙа, желе кеүек имәнес тамсы-балыҡтар ҙа, ҡотто алырлыҡ ике метрлы Европа ҡармаҡсылары ла бар. Үтә күренмәле тәне аша бөтә эске ағзалары күренеп торған «быяла» балыҡтар ҙа бар. Иң бәләкәй балыҡ - кәрлә ташбаштың оҙонлоғо 1 см, ә иң ҙур кит акулаһының оҙонлоғо 12,5 метрға, киңлеге 7 метрға етә. Һәр беребеҙ – Сикһеҙ Ҡөҙрәт Эйәһе булған Хаҡ Тәғәләбеҙҙең ижад емеше.\nОкеандағы тормош шул яғы менән ҡыҙыҡлы: төрлө тәрәнлеккә ҡулайлашҡан балыҡтарҙың тормоштары ла төрлөсә. Яр буйындағы һайлыҡ «литораль зона» тип атала. Бында тулҡындар, һыу күтәрелеүе, һыу ҡайтыуы – ғәҙәти күренеш, шуға ошонда йәшәгән тере йән эйәләре үҙ төйәктәрендәге һауа, һыу алмашынып тороуға, температура һәм һыуҙағы тоҙ миҡдары үҙгәреүенә, бәрмә тулҡындарға яҡшы күнеккән. Ошо шарттарҙа иҫән ҡалыр өсөн, моллюскылар ҡаяларға ныҡ итеп йәбешә, диңгеҙ ҡыҫалалары ҡыҫҡыстарын эшкә ҡуша, балыҡтарҙың да махсус һурғыстары бар. Ә креветкалар һәм диңгеҙ йондоҙҙары һыу төбөн соҡоп инеп ята белә.\nАртабан – 200-2000 метрҙағы тәрәнлекте үҙ эсенә алған батиаль зона башлана. Был зонаның үҫемлектәр донъяһы ярлы, сөнки бында ҡояш нурҙары килеп етмәй. Уның байы беҙ, балыҡтар, бында күпләп көн итәбеҙ.\n2 километрҙан ары иң тәрән зона - абиссаль зона. Бында һауа температураһы һәр саҡ түбән (0о-5оС), һыуҙағы тоҙҙарҙың миҡдары ла юғары (35%), көслө ағымдар юҡ. Раббыбыҙҙың шәфҡәте менән, океан тәрәнлеген төйәк итеүселәр ҡараңғылыҡҡа, көслө баҫымға, кислородтың һәм ризыҡтың үтә лә әҙ булыуына яҡшы яраҡлашҡан.\nХайуандар донъяһы ла бында үҙенсәлекле: хайуандарҙың тәндәре йомшаҡ һәм нескә, күптәренең һыу төбөнә таянып ҡуҙғалып йөрөү өсөн оҙон өҫтәмә ағзаһы бар. Абиссаль зонаны төйәк иткәндәр дөм ҡараңғыла көн иткәнлектән, ҡайһыларының күҙе уғата ҙур, ҡайһыларының күҙе бөтөнләй юҡ. Уның байы уларҙың һиҙеү органдары яҡшы үҫешкән, улар антенналар ише төрлө яҡҡа тырпайып тора.\nҠайһы бер организмдар яҡтылыҡ һибеп торорға һәләтле. Бик тәрәндә фотофоралар - фонарь-биҙҙәре булған яҡтылыҡ таратыусы туғандарыбыҙ йәшәй, ул биҙҙәр тәндәренең төрлө урынында: башында ла, ауыҙ йәки күҙ, мыйыҡтары тирәһендә лә, арҡаһында, ҡабырғаларында, өҫтәмә ағзаларында булыуы ла ихтимал. Фотофоралар яҡтылып һибеүсе биолюминесцент бактериялы лайла менән тулған. Мәҫәлән, һыу төбөндәге галатеатауманың ауыҙында яҡтылыҡ алдатҡысы бар. Ул һунар итеп йонсомай, ауыҙын асыуы була - яҡтылыҡҡа ҡыҙығып, табыш үҙе үк килеп инә.\nНыҡ тәрәндә йәшәүгә ҡулайлашҡан балыҡтар өҫкә күтәрелә алмай - көслө баҫымға күнеккән балыҡтарҙың һөлдәһе һәм мускулатураһы насар үҫешкән. Балыҡтарҙың эске туҡымаларының һәм тәненең үткәреүсәнлеге арҡаһында, улар эсендәге баҫым тирә-яҡ мөхит баҫымы менән тап килә, шуға өҫкә шәп күтәрелгән сүрәттә, тәндәре шартлап, эске ағзалары тышҡа сығасаҡ.\nХаҡ Тәғәләбеҙ, беҙҙе һыуҙа йәшәүгә тәғәйенләп, төҙөлөшөбөҙҙө һәм физиологик функцияларыбыҙҙы шул мөхиткә ҡулайлаштырған. Күптәребеҙ тәңкә менән ҡапланған, улар панцирь һымаҡ, беҙҙе зарарланыуҙан, микроорганизмдар үтеп инеүҙән һаҡлай, тәнгә һығылмалылыҡ бирә, хәрәкәт тиҙлеген арттыра.\nТәңкәләр һәм тиреләге лайлалы биҙҙәр йыртҡыстар тешенән һаҡлай. Тотҡан балыҡтың ҡулдан шыуып төшөп китергә генә торғанын бик яҡшы беләһегеҙ бит! Бының сере – лайлалы биҙҙәрҙә. Балыҡ тәненә ҡулыңды еңелсә батырһаң да, уның өҫкө лайлалы күҙәнәктәре йыртылып китә. Ә нығыраҡ батырһаң, лайла күберәк бүленеп сыға, йыртҡысҡа шыуғалаҡ табышын тотоп ҡалыу ауырлаша.\nТирә-яҡ мөхиттә кәрәкле йүнәлеште табыу өсөн, Раббыбыҙ беҙгә күҙ, еҫ һиҙеү, тойоу, ишетеү ағзалары биргән. Күреү һәләте һыу аҫтында йәшәүселәр өсөн ифрат та мөһим. Күҙҙәребеҙ баштың ике ҡырында булып, бер аҙ тышҡа сығып тоғанлыҡтан, беҙ алдағы нәмәләрҙе генә түгел, тирә-йүндәге, хатта арттағы нәмәләрҙе лә күрә алабыҙ. Күҙ йыртҡыстарға табышын эҙәрлекләп тоторға ярҙам итә, ә ылымыҡтар менән туҡланыусы балыҡтарға ризыҡ табырға, йыртҡысты күреп, хәүефтән ҡасырға ярҙам итә.\nРәхмәттәребеҙҙе беҙгә иҫәпһеҙ бәрәкәттәрен һәм һәммәбеҙгә йәшәү өсөн төйәк биргән Аллаһҡа өнһөҙ рәүештә даимән белдереп торабыҙ. Мәҫәлән, төньяҡ диңгеҙҙәрҙә көн күргән пикша, диңгеҙ алабуғаһы, тәрәс кеүек туғандарыбыҙ хатта диңгеҙҙәр туңып, бөтә нәмә боҙ менән ҡапланғанда ла туңмауына аптырамайһығыҙмы? Раббыбыҙҙың «әл-Бәәри» (Кәмселекһеҙ Яралтыусы) һәм «әл-Бадииғ» (Ғаләмде иң гүзәл үә оҡшашы булмаған рәүештә Яралтыусы) сифаттарының сағылышы был. Ул һәр бер йән эйәһенә үҙенә генә хас үҙенсәлектәр биргән. Балыҡтарҙың поляр төрөнә Ул гликопротеин – ҡандарында күҙәнәктәрҙәге шыйыҡлыҡтың туңыуын бик күпкә кәметеүсе махсус аҡһым эшләп сығарыу һәләтен биргән. Раббыбыҙ Үҙенең сикһеҙ шәфҡәте менән шулай ҡылған: боҙ диңгеҙ һәм океандарҙың өҫкө өлөшөндә генә барлыҡҡа килә, ә төптәрәк, балыҡтар йәшәгән урында, һыу туңмай.\nУйлап ҡарағыҙ әле, диңгеҙҙәрҙә, күлдәрҙә һәм йылғаларҙа төрлө-төрлө иҫәпһеҙ күп балыҡтар йәшәй. Кем уларға ризыҡ бирә? Меңдәрсә йыл буйы эре балыҡтар ваҡтары менән туҡлана, әммә ваҡ балыҡтар юҡҡа сыҡмай, ә эреләре артыҡ күбәйеп китмәй. Кешеләр көн һайын 300 мең тоннанан ашыу балыҡ ашай, тик балыҡтар бөтмәй.\nХаҡ Тәғәләбеҙ, һеҙгә аҡыл һәм ихтыяр биреп, башҡа йән эйәләренән өҫтөн ҡылған. Әгәр кеше Илаһи бәрәкәттәрҙе изгелек өсөн түгел, яманлыҡ өсөн файҙалана икән, ул бөтә барлыҡҡа хәүеф тыуҙыра. Шуныһы ғәжәп: әҙәм бер көн дә һыуһыҙ тора алмай, ләкин тап ул һыуҙарҙы бысрата. Һыу ятҡылыҡтарын вәхшиҙәрсә файҙаланыу арҡаһында, океандар бысрана, беҙ көн иткән мөхит ағыулана, диңгеҙ һәм океандарҙа йәшәүселәр күпләп ҡырыла.\nХаҡ Тәғәләбеҙ, кешене өҫтөн ҡылып, ваҡытлыса бирелгән бәрәкәттәр өсөн яуаплы ла итеп ҡуйған. Һеҙҙең һәр берегеҙ океандарҙы яҡлауға үҙ өлөшөн индерә ала. Диңгеҙ һәм океандарҙағы тормош хаҡында китап, журналдар, документаль фильмдар аша белә алаһығыҙ. Һеҙ диңгеҙ, океан, күл, йылғаларҙы һаҡлау менән шөғөлләнгән ойошмаларға булыша алаһығыҙ. Һеҙ пластик, быяла һәм ҡағыҙҙарҙы йыйып, ҡайтанан эшкәртеүгә тапшыра алаһығыҙ. Диңгеҙ, күл, йылға буйҙарында булғанда, уларҙы бысратмаҫҡа, улар тирәһендәге хайуандар һәм үҫемлектәр донъяһына зыян һалмаҫҡа тырышығыҙ. Әгәр һеҙ беҙгә шәфҡәтле булһағыҙ, ин шәә Аллаһ, Раббыбыҙ ҙа һеҙгә шәфҡәтле булыр!


Ял көндәрендә Өфөлә сираттағы ауыл хужалығы йәрминкәләре үтәсәк // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nЯл көндәрендә Өфөлә сираттағы ауыл хужалығы йәрминкәләре үтәсәк\n17:42, 24 декабря 2009 Иҡтисад\nАлдағы ял көндәрендә Өфөлә ит ауыл хужалығы йәрминкәләре үтәсәк.\nБаш ҡала хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, ҡалала 14 традицион сауҙа майҙансығы ойоштороласаҡ. Өфөгә республиканың 20 ауыл хужалығы районынан аҙыҡ-түлек килтерәсәктәр.\nАуыл хужалығы продукцияһы менән иң күп машиналар Дим районының Правда урамындағы һәм Совет районының “Юбилей” мәҙәниәт һарайы алдындағы майҙандарҙа көтөлә. Ике майҙансыҡҡа ла 100-әр машина киләсәк.\nКалинин районында ауыл халҡы “Ауыл хужалығы йәрминкәһе” баҙары эргәһендәге майҙанда һәм Өфө – Шаҡша трассаһында һатыу итәсәк. Киров районында йәрминкәгә – «Аврора» кинотеатры алдындағы, Ленин районында Профсоюздар йорто алдындағы майҙандар бүленә.\nОрджоникидзе районында бер юлы биш майҙанда: «Йүрүҙән» Сауҙа үҙәге алдында, «Тирәктәр» һәм «Урал» сауҙа комплекстары эргәһендә, Колхоз баҙары һәм Орджоникидзе күмәртә-ваҡлап һатыу баҙары янында аҙыҡ-түлек тейәлгән машиналар урын аласаҡ.\nОктябрь районында Спорт һарайы эргәһендә, «Зинин» майҙансығында (Зинин менән Жилин араһында) һәм «Сәрмәсән» сауҙа комплексы эргәһендә ҡышҡылыҡҡа ит һәм башҡа төрлө продукттар һатып алырға мөмкин буласаҡ.\nШәмбе йәрминкәләр мулыраҡ буласаҡ: ауыл хужалығы продукцияһы менән 475 машина килеүе көтөлә. Йәкшәмбе аҙыраҡ буласаҡ: 333 машина.


Хәбәрҙәр: Калининградтағы “Искәндәрҙәр” Польшаны һәм Литваны хафаға һалды.\nКалининградтағы “Искәндәрҙәр” Польшаны һәм Литваны хафаға һалды.\nПольша һәм Литваның хафаланыуына яуап итеп, оборона министрлығы Рәсәйҙең көнбайыш сиктәрендә баллистик ракеталарҙы урынлаштырыу халыҡ-ара килешеүҙәрҙе боҙмауы хаҡында белдерҙе. Калининград өлкәһендә оператив-тактик “Искәндәр-М”ракета комплекстарын урынлаштырыу тураһындағы тәүге мәғлүмәтте үҙ биттәрендә немецтарҙың “Bild“ гәзите баҫтырып сығарҙы.\nҺуңғы мәғлүмәттәр буйынса, Вильнюс Рәсәй көнбайышында “Искәндәр”ракета дивизионы дислокацияһын “милитаризацияның яңы кимәлгә күтәрелеүе” тип атаны. Литва НАТО буйынса партнерҙары менән консультациялар башланы. Сигендә комплекс урынлаштырылған Польша шундай һөйләшеүҙәрҙе башларға ниәтләүен белдерҙе.\nМәскәүҙең электән белдереүенсә, “Искәндәрҙәр”АҠШ-тың ракетаға ҡаршы оборонаһының Европа элементтарына ҡаршы тороу өсөн ҡулланыла аласаҡ, сөнки улар, Рәсәйҙең фекеренсә, Рәсәйҙең континент-ара баллистик ракеталар потенциалын ҡаҡшатыуы ихтимал.


Иген келәттә, кеше хеҙмәттә күренә\n6 Сентябрь 2018, 18:46\nКөҙ тулы хоҡуғына инде, быны таңғы һәм киске һалҡындарҙан, иртә эңер төшөүенән һәм, әлбиттә, ямғыр йышыраҡ быҫҡаҡлауынан да һиҙергә була. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, игенселәр өсөн ҡыҙыу мәл ул. Баҫыуҙарҙа иртә таңдан алып ҡараңғы төнгә тиклем комбайн тауыштары тынмай. Хужалыҡтар тиҙ арала иген культураларын урып алырға ашыға.\nРайонда бөртөклө культура үҫтергән хужалыҡтар байтаҡ. Шулар араһында яҡшы ғына эшләп килгән хужалыҡ –“ В. Тусалин” фермер (крәҫтиән) хужалығы. Ул яҡшылар иҫәбенән һанала беҙҙә. Әлеге ваҡытта был хужалыҡта сәсеүлек майҙандары 800 гектар тәшкил итә. КФХ башлығы алдағы йылдарҙа был һанды 1200-гә еткерергә иҫәп тота. “В.Тусалин” крәҫтиән (фермер) хужалығы 2012 йылда Үрге Ғәле ауыл биләмәһе-\nнең элекке Байғужа бүлексәһе ерҙәрендә ойошторола. Ошо йылдарҙа крәҫтиән (фермер) хужалығы башлығы күп пландарын тормошҡа ашырырға, алдына ҡуйған бурыстарҙы атҡарырға һәм хужалыҡты техника менән тәьмин итергә өлгөргән.\nАпрель айында хужа-лыҡта сәсеү эштәре ҡыҙыу барған кеүек үк, август-сентябрь айҙары баҫыуҙан уңыш йыйыу менән бәйле.\nБыйылғы һауа торошо үҙенең тотороҡлоғо менән бик ҡыуандырмаһа ла, хужалыҡта иген культуралары ярайһы ғына үҫкән.\n–\tҺолоно һуғып алдыҡ, әлеге ваҡытта арпаны йыйып алырға ашығабыҙ. Алда бойҙайҙы һуғып алыу тора әле. Йыл уңдырышлы тип әйтә алмайым, әлбиттә. Иртә яҙҙан башланған ҡоролоҡ та, йәй баштарында яуым-төшөм күләменең аҙ булыуы ла уңышта сағылмай ҡалманы. Әммә, баҫыуҙарҙа үҫкәне бөтәһе лә беҙҙеке. Быйылғы урып-йыйыу кампанияһын еңел тип билдәләй алмайым, әммә эш процесында килеп тыуған һорауҙарҙы оператив хәл итергә тырышабыҙ, баҫыуҙарҙа тик үҙебеҙҙең техниканы ғына ҡулланабыҙ. Әлеге мәлдә иген культураларын урыуға ике комбайн йәлеп ителгән. Үткән йылда һатып алынған һәм урынлаштырылған иген таҙартыу комплексы эшләй. Төп проблема – ул эшселәрҙең килеп-китеп тороуы. Аҙаҡҡы йылдарҙа кешеләр бөтөнләй эшләргә теләмәй. Шулай ҙа хужалыҡта эшсән, үҙ эшен аңлаған һәм эш һөҙөмтәһен күрергә теләгән хеҙмәткәрҙәр бихисап. Иртәнән кискә тиклем эшләгән комбайнерҙар һәм водителдәр һөҙөмтәле эш күрһәтә. Эш ваҡытын рациональ ҡулланыу йәһәтенән, улар өсөн яҡшы эш шарттары булдырылған: йылы аш менән тәьмин итеү, ауыл хужалығы предприятиеһы базаһында мунса, йорттарҙа йәшәү ойошторолған. Был ашлыҡ һуғыу мәлендә яҡшы эше менән комбайнер Михаил Чугуев, водителдәр Рөстәм Италмасов, Илдус Мостафин һәм Радик Ғиндуллиндар тырышлығы, эшһөйәрлеге менән айырылһа, оператор Әхәт Ғәлиәкбәров иген таҙартыу комплексының өҙлөкһөҙ эшләүен тәкьмин итә, – тип һөйләй крәҫтиән (фермер) хужалығы башлығы Винер Тусалин.\nОрлоҡ материалын һаҡлауға һалыу, һатыуға сығарыла торған иген культураларын әҙерләү эштәре бик ойошҡанлы бара. Быйыл хужалыҡта мал аҙығы ҡатышмаһы етештереү өсөн минизавод алынды. Сәғәтенә 4 тонна мал аҙығы ҡатышмаһы етештергән был ҡулайлама ошо арала урынлаштырылып, эшләй башлаясаҡ. Былар бөтәһе лә КФХ башлығы В.Тусалинға үҙ эшен киңәйтеүгә һәм финанс менән бәйле хәлде көйләүгә бер аҙым буласаҡ.\nБикйәндәр ҙә крәҫтиән (фермер) хужалығы башлығына бушлай иген биргәне һәм урындағы халыҡҡа ҡарата иғтибарлы булғаны өсөн рәхмәтле икән. Ҡайһы берәүҙәренә ҡышҡылыҡҡа мал аҙығы әҙерләүҙә лә, бесәнде алып килеүҙә лә ярҙам итә В.тусалин. Бигерәк тә быйылғы ҡоро йәйҙә бесән әҙерләүҙә ярҙамы халыҡҡа ҙур була. Беҙ был хужалыҡҡа барған көндө лә унда бесән әҙерләү тамамланмаған ине әле. Был эштә механизатор Илнур Исҡужинға еткәндәр юҡ.\nХужалыҡҡа уңыштар һәм ырҙындары һәр саҡ тулы булыуын теләге килә.


ҠЫҘЫЛ ГАЛСТУКЛЫ БАЛА САҠ...\nГалстук, тигәндәй, уны ҡайһы саҡ иртәнсәк йәһәт кенә умывальникта йыуып, самауырға “йәбештерә” лә ҡуя инек. Кипһә, үҙе ҡубып төшә))) Хәйер, бантик та шул яҙмышҡа “дусар” ине.\nБөгөн – Пионерҙар көнө! Был көн беҙҙең өсөн ҙур байрам була торғайны. Тантаналы сбор үтә. Барыбыҙ ҙа уттай ҡыҙыл галстуктар тағабыҙ.\nПионерия көнөндә мотлаҡ костер яғыла. Малайҙар көндөҙ Ҡаршытау башына менеп, ағастарҙы ҡыуыш һымаҡ өйөп ҡуялар. Аҫтан тотонолоу мөҙҙәте үткән тәгәрмәстәр ҙә тәгәрәтеп алып менәләр. Төндә теге ҡыуыш эсендәге тәгәрмәстәр бөтә ауылға тиерлек яҡтылыҡ биреп яна.\nПионерия көнө етер алдынан Ҡаршытау битендәге “СЛАВА КПСС!” тигән яҙыу ҙа яңыртып буяла. Был эште йыл һайын 8-селәр башҡара ине. Шуға 8-се класҡа етеүҙе айырыуса һағынып көттө уҡыусылар. Бер йылы хатта эстәренә соляркалы сепрәк һалынған консерваларҙан яҙыу яҙып, төндә шуларҙы яндырҙылар. Йә инде, янғындан да ҡурҡмағандар ул мәлдәрҙә.\nГалстук, тигәс, мәктәп йылдарындағы бер хәл иҫкә төштө. Беҙҙең класс аҙна буйы мәктәптә дежурлыҡ итте. Икенсе аҙнаның дүшәмбеһендә линейка була, шунда аҙналыҡ дежурлығыбыҙға отчет яһап, тәртип боҙоусылар, галстук таҡмай йөрөгән пионерҙар тураһында ғәм алдында һөйләргә тейешбеҙ. Старостабыҙ Зәйтүнә Заманова сығып баҫты линейка алдына. Бына сират галстукһыҙ йөрөүселәргә лә етте. Бер уҡытыусы, үҙеңдең галстугың бармы һуң, тип һораны Зәйтүнәнән. Был мәктәп формаһы өҫтөнән кофта кейгән дә, формаһының аҡ яғаһын сығарып ҡуйған, кофтаһы эсенән галстугының бер бармаҡ баҫымындай ғына өлөшө күренеп тора. Уҡытыусы, галстугыңды сығарып йөрө, тип, теге күренеп торған өлөштө тартҡайны, бер ҡыҙыл сепрәк киҫәге килде лә сыҡты. Бөтә халыҡ геү итеп ҡалды. Зәйтүнә телен шул тиклем оҙон итеп сығарҙы, хатта баяғы “галстук” торған ергә етә яяҙҙы теле. Баҡтиһәң, иртәнсәк галстугын тапмаған да был, ахыры, формаһы өҫтөнән махсус рәүештә кофта кейеп, бер ҡыҙыл сепрәк киҫәге генә ҡыҫтырып киткән булған икән.\n...Заманалар үҙгәрә. Ҡыҙыл галстуктар ҙа тарих төпкөлөндә ҡалды. Ләкин ҡыҙыл галстуклы бала саҡ ҡына онотолмай...\nБынау шиғыр һымаҡ:


Өфө ҡунаҡтары Рәсәй Президенты йәки ШОС һәм БРИКС дәүләттәре башлыҡтары тарихи документтарға ҡул ҡуйған түңәрәк өҫтәлдәр артында ултырып ҡарай ала\nБөгөн Республика башлығы саммиттар үткән залдарҙа экскурсиялар ойошторорға ҡушты. Тәүге төркөм журналистарҙан тупланды, экскурсоводтар иһә Башҡортостан министры Руслан Мирсаяпов һәм Өфө ҡалаһы хакимиәте башлығы Ирек Ялалов.\nБеҙ Владимир Путин Брикс дәүләттәре башлыҡтарын ҡаршылаған урында баҫып торабыҙ. Артабан инде кәңәшмәләр залына үтәбеҙ, был стеналар тарихи ваҡиғаларҙың өнһөҙ шаһиты. Бер залда ил етәкселәренең үҙ ара осрашыуҙары, икеселәрендә киңәйтелгән ултырыштар үткән. Өсөнсөһөндә декларациялар ҡабул ителгән, килешеүҙәргә ҡул ҡуйылған. Ә бына был йомшаҡ креслоларҙа дәүләт башлыҡтарына ун минутҡа һуңлаған Бразилия Президенты Дилма Руссефты көтөп алырға тура килә. Бүләмәләрҙә милли биҙәктәрҙә сағылыш тапҡан, мәҫәлән, был тирмәлә Брикс эмблемаһы башҡорт орнаменттары менән бергә үрелгән. Эстә ҡуйылған тарихи өҫтәлдәр һәм ултырғыстар Башҡортостанға ҡала.\nШос менән Брикс бер үк залда ойошторолған тип уйлаусылар хаталана, улар хатта төрлө ҡаттарҙа үтә. Бында тауыш яңғырамаһын, яҡтыртыу кимәле бар талаптарға тура килһен өсөн бөтә уңайлыҡтар ҡаралған. Стеналар күсеп йөрөй торған, уларҙы шыуҙырып залды ҙурайтырға йәки киреһенсә бәләкәйерәк бер нисә бүлмә эшләргә мөмкин. Түшәмдәр кәрәҙ формаһында йыйылған.\nКонгресс Холлдың аҫҡы ҡатындағы был кәңшәмәләр залында әле тынлыҡ. Саммиттар мәлендә иһә тап ошо залда донъя тарихындағы мөһим ҡарарҙар ҡабул ителә. Бына был түңәрәк өҫтәл артында Шос дәүләттәре лидерҙары Һиндостан менән Пакистанды ойошма составына алырға килешә. Ошо ултырғыста рәсәй Президенты Владимир Путин, эргәлә Шосҡа ингән башҡа дәүләттәрҙең башлыҡтары ултыра.\nАртабан эстафета Өфө ҡалаһы хакимиәте башлығына тапшырыла. Ирек Ялалов журналистарҙы Когресс Холл янындағы үҙгәрештәр менән таныштыра. Ҡәләм оҫталарын, күпме ағас ултыртылыуы ла, нисә метр яһалма ҡатлам йәйелеүе лә ҡыҙыҡһындыра. Ҡунаҡһарай сауҙа комплексына яҡынлайбыҙ, алда хозур күренеш асыла - Ете ҡыҙ фонтаны. Ҡыҙҙарҙың сере лә бар икән- фонтан тәүҙән үк кешеләр аҫтан өҫкә ҡарарлыҡ итеп проектланған.\nАғиҙел буйын танырлыҡ та түгел, хәҙер йылға ярында рәхәтләнеп йәйәүләп йөрөргә мөмкин. Килсәктә бында тамаҡ ялғау урындары ла асыласаҡ икән. Йылға буйын төҙөкләндереү артабан да дауам итәсәк. Өфөнөң үҙәк өлөшө лә үҙгәреш кисергән. Ҡунаҡханаларҙың биҙәлеше һоҡландыра. Хәҙер был тирә европа ҡалалары менән тиңләшә ала. Һәм был оло эштәрҙең башланғысы ғына.\nҺуңғы өс йылда башҡалала 23 парк һәм сквер төҙөкләндерелгән, был һуңғы 20 йылдағынан күберәк. Биш мең тирһәе обьек яңыртылған, был исемлектә йорттар, урамдар, ихаталар. Саммитар Өфөнө Рәсәйҙең иң билдәле ун ҡалаһы иҫәбенә индерҙе. Хәҙер инде ошо данды уңышлы файҙаланыу, яуланған бейеклектән төшмәү үҙебеҙҙән генә тора.


Күренекле башҡорт яҙыусыһы Ибраһим Ғиззәтуллиндың тыуыуына - 100 йыл! » Союз писателей РБ\nСоюз писателей РБ » Новости » Күренекле башҡорт яҙыусыһы Ибраһим Ғиззәтуллиндың тыуыуына - 100 йыл!\nИбраһим Ғәзизулла улы Ғиззәтуллин 1918 йылдың 15 сентябрендә Өфө губернаһы Стәрлетамаҡ өйәҙенең Түбәнге Әрметауылында ярлы крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Күрше Йәнырыҫ ауылында ете йыллыҡ мәктәпте бөтөргәс, 1935—1938 йылдарҙа Стәрлетамаҡтағы педагогия училищеһында уҡый. Уны тамамлағандан һуң, Йәнырыҫ мәктәбенә эшкә ебәрелә һәм тарих менән башҡорт теле уҡыта башлай.\n1939 йылда Ҡыҙыл Армияға хәрби хеҙмәткә саҡырыла. Алыҫ Көнсығышта взвод командиры ярҙамсыһы һәм взвод командиры булып хеҙмәт итә. Дивизияның ике йыллыҡ партия мәктәбен тамамлай. Бөйөк Ватан һуғышы башланыу менән хәрәкәт итеүсе армияға ебәрелә һәм Төньяҡ-Көнбайыш фронты ғәскәрҙәре составында фашистарға ҡаршы ҡаты бәрелештәрҙә ҡатнаша. Комсомолдарҙан удар төркөм ойоштороп, командование заданиеларын уңышлы үтәгәне һәм күрһәткән батырлыҡтары өсөн III дәрәжә Дан ордены менән наградлана, ике хәрби миҙал менән бүләкләнә. 1941 йылдың 23 октябрендәге алыштарҙың береһендә ҡаты яралана һәм фалиж һуғыу арҡаһында хәрәкәт итеү мөмкинлегенән мәхрүм ҡала, ҡул-аяҡтары бөтөнләй тиерлек йөрөмәй. Ғүмеренең ҡалған йылдарын түшәктә үткәрергә мәжбүр була.\nСтәрлетамаҡ педагогия училищеһында үҙен рус теле һәм әҙәбиәтенән уҡытҡан, һуңынан Бөйөк Ватан һуғышында батырҙарса һәләк булған шағир Хөсәйен Ҡунаҡбайҙыңүҙ ваҡытында биргән кәңәшен иҫкә төшөрөп, кисәге яугир 1944 йылда ижад эшенә тотона. Был «тотоноу», әлбиттә, мең ғазаптар аша була. Әҙерәк хәрәкәт иткән һул ҡулын эшкә ҡушып, Ибраһим Ғәзизулла улы ҡәләм тоторға өйрәнә, әкренләп яҙа башлай. Гәзиттәрҙә хәбәрҙәр баҫтырыуҙан башлап, йылдар үтеү менән әҙәби ижадҡа килә. Артабан хикәйәләр, шунан повестар, ХХ быуаттың етмешенсе йылдарында романдар яҙа. Әлбиттә, ауыр эшендә әҙип яңғыҙ булмай. Бер нимәгә ҡарамай, үҙенең яҙмышын түшәктә ятҡан яугир менән бәйләгән күрше Түбәнге Әрмет ауылы уҡытыусыһы булып эшкә килгән Зөләйхә Тәхәү ҡыҙы уның машинисткаһы ла, водителе лә, кәңәшсеһе лә, илһам сығанағы ла...», шулай уҡ «...ҡулы ла, аяғы ла, күңеле лә, йөрәге лә була. Әйтеүе генә анһат: йәш кәләше уны көн һайын иртән түшәгенән күтәреп торғоҙа, йыуындыра, кейендерә, ашата. Бына шулай 48 йыл бергә тормош көтөүҙәре осоронда бала урынына тәрбиәләй Зөләйха Ибраһимын. Бынамын тигән өс ул, береһенән-береһе һылыу ике ҡыҙ тәрбиәләп үҫтерә улар. Ни тиклем ауыр булһа ла, барыһына ла өлгөрә Зөләйха Тәхәү ҡыҙы, уҡытыу эшен ташламай, хаҡлы ялға сыҡҡансы Түбәнге Әрмет урта мәктәбенең алдынғы уҡытыусыһы була.\nЯрты быуатҡа яҡын ижади эш менән әүҙем шөғөлләнеп, ике тиҫтәгә яҡын китап баҫтырып, үҙенең фиҙакәр тормошо менән бөтөн илгә «Башҡорт Корчагины» булып танылыу ала башҡорттоң ҡаһарман ир-уҙаманы яугир-яҙыусы Ибраһим Ғиззәтуллин.\nӘҙип 1992 йылдың 15 майында, яҡты донъяны ҡалдырып, баҡыйлыҡҡа күсте. Ул тыуған ауылы Түбәнге Әрметтә ерләнгән.\nТанылған яҙыусы һәм һоҡланғыс ир-уҙаман Ибраһим Ғиззәтуллинды ижадташтары, яҡташтары, республика йәмәғәтселеге онотмай. Уның тыуған яғында, баш ҡалабыҙ Өфөлә һәм республиканың бар тарафтарында әҙиптең юбилейына, уның тормошона һәм ижадына арналған төрлө йүнәлештәге саралар даими үткәрелә, уның әҫәрҙәре һәр китапханала бар, ҡайһы берҙәре мәктәп программаларына индерелгән. Үҙенең ижады һәм үҙенсәлекле тормошо менән «Башҡорт Корчагины» милли әҙәбиәт һәм республика тарихында лайыҡлы урын алып тора.\nБөтөнләй хәрәкәтһеҙ тиерлек түшәктә ятҡан кисәге ҡаһарман яугирҙың ҡулына ҡәләм алыуы бер ҙә нигеҙһеҙ булмай. Ибраһим Ғиззәтуллин Стәрлетамаҡ педагогия училищеһындағы уҡытыусыһы — шағир Хөсәйен Ҡунаҡбаевтың «Яҙырға кәрәк һиңә, яҙырға» тигән һүҙҙәрен нәҡ ошо ваҡытта яңынан иҫенә төшөрөп кенә ҡалмай, ә остазының кәңәшен көндәлек йәшәү девизы итә. 1944 йылда ижад эшенә тотоноп, тәүге аҙымдарын кәрәкле тәжрибә туплауға йүнәлтә. Ул район гәзитенә, республика баҫмалары «Совет Башҡортостаны» һәм «Ҡыҙыл таң»ға хәбәрҙәр яҙа башлай һәм был баҫмаларҙың әүҙем хәбәрсеһенә әйләнә. Йылдар үтеү менән уларҙа мәҡәләләр, очерктар баҫтыра, үҙен төплө әҙәби ижадтың тәүге баҫҡысында — хикәйә яҙыуҙа һынап ҡарарға тәүәкәллек ҡыла. Йәш әҙиптең тәүге ижад емеше булған «Гөлзәйнәп» хикәйәһе 1955 йылда «Әҙәби Башҡортостан» (1961 йылдан «Ағиҙел») журналында баҫылып сыға. Был, әлбиттә, уға һәм Ибраһим Ғәзизулла улының тормош иптәше һәм таянысы Зөләйхә апайға яңынан-яңы дәрт-дарман өҫтәй. Артабан яҙылған хикәйәләре Башҡортостан китап нәшриәтендә 1960 йылда айырым йыйынтыҡ итеп нәшер ителә. Ошо уҡ жанр әҫәрҙәренән торған икенсе китабы — «Йәшәү йәме» 1964 йылда донъя күрә. Был ваҡытта яҙыусы ҙурыраҡ күләмле әҫәрҙәр — повестар ижад итеүгә ныҡлап тотона. Һөҙөмтәлә, ХХ быуаттың алтмышынсы йылдары аҙағында уның ике повесы уҡыусыға тәҡдим ителә. Шуларҙың 1967 йылда баҫылған «Юлға сығыр алдынан» әҫәренә 1968 йылда ВЛКСМ-дың Башҡортостан өлкә комитетының Ғәлимов Сәләм исмендәге әҙәби премияһы (аҙаҡтан Ғ. Сәләм исемендәге республика йәштәр дәүләт премияһы) бирелә. Ярайһы уҡ әҙәби тәжрибә туплаған һәм үҙен тулы әҙерлекле яҙыусы итеп күрһәткән Ибраһим Ғиззәтуллин өсөн етмешенсе йылдар ҙа әүҙем ижад осоро була. Был осорҙа уның «Ғашиҡтар баҡсаһы», «Саттар күҙлеге» повестары, шулай уҡ «Икенсе күкрәү» романы башҡорт һәм рус телдәрендә донъя күрҙе. Был әҫәрҙәрҙә ауыл халҡының 30-сы йылдарҙа һәм Бөйөк Ватан һуғышы ваҡытында күп яҡлы тормошо матур образдар аша һүрәтләнә. Ижади уңыштары өсөн ныҡлы рухи көсө менән илебеҙҙә йәшәүсе меңдәргә матур үрнәк булған яҙыусы 1978 йылда Халыҡтар Дуҫлығы ордены менән наградлана. Әҙиптең 1981 йылда сыҡҡан ике романы һәм «Үлгәндән һуң утыҙ йыл» автобиографик повесы ла уҡыусылар тарафынан бик йылы ҡабул ителде.\nИжади уңыштары менән ҡанатланған Ибраһим Ғәзизулла улы үҙен шиғриәттә һәм балалар өсөн әкиәттәр яҙыуҙа ла һынап ҡараны. Уның бер шәлкем шиғырҙарына йырҙар ижад ителгән. 1988 йылда етмеш йәшен тултырған әүҙем яҙыусы «Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре» маҡтаулы исемгә лайыҡ булды.\nЯугир яҙыусы һәм яҙмышынан юғары булырға көс тапҡан ир-уҙаман Ибраһим Ғәзизулла улы Ғиззәтуллиндың әҫәрҙәрен бер нисә быуын уҡыусылары яратып уҡый. Әҙиптең хикәйә һәм повестары башҡа телдәргә лә тәржемә ителгән. Улар тураһында әҙәбиәт белгестәре һәм тәнҡитселәр тик йылы һүҙ әйтә.\n* Яңынан сафта: Хикәйәләр — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1960. — 40 бит.\n* Йәшәү йәме: Хикәйәләр — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1964. — 95 бит.\n* Юлға сығыр алдынан: Повесть — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1967. — 120 бит.\n* Тормош һуҡмаҡтары: Повесть — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1969. — 283 бит.\n* Икенсе күкрәү: Повесть — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1969. — 283 бит.\n* Ғашиҡтар баҡсаһы: Хикәйәләр — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1972. — 222 бит.\n* Саттар күҙлеге: Хикәйәләр — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1974. — 88 бит.\n* Икенсе күкрәү: Роман, повесть — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1974. — 280 бит.\n* Сад влюбленных: Повесть — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1975. — 244 стр. (рус.)\n* Второй гром: Роман — М., Советский писатель, 1976. — 204 стр. (рус.)\n* Икенсе бейеклек: Роман — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1981. — 416 бит.\n* Үлгәндән һуң утыҙ йыл: Повесть — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1986. — 254 бит.\n* Үлгәндән һуң утыҙ йыл: Повесть — Өфө: Китап, 2018.\nМаҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре\n* III дәрәжә Дан ордены (21.02.1945)\n* Ғәлимов Сәләм исемендәге премия лауреаты (1968)\n* I дәрәжә Ватан һуғышы ордены (01.08.1986)\n* Халыҡтар Дуҫлығы ордены (1985)\n* Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1988)\n* 2018 йылдың авгусында Ибраһим Ғиззәтуллиндың тыуыуына 100 йыл тулыу айҡанлы уның «Үлгәндән һуң утыҙ йыл» китабы донъя күрҙе.\n* Ишембай районының Түбәнге Әрмет ауылында Ибраһим Ғиззәтуллинға һәйкәл ҡуйылған.\n* Түбәнге Әрмет ауылындағы бер урам яҙыусы исемен йөрөтә.\n* Түбәнге Әрмет мәктәбенә Ибраһим Ғиззәтуллин исеме бирелгән.\n* Мәктәптә яугир-яҙыусының тормош юлына һәм ижадына арналған музей эшләй.\n* Өфөлә Ибраһим Ғиззәтуллин йәшәгән йорт стенаһына мемориаль таҡтаташ ҡуйылған.


Башҡортостанда “Берҙәм Рәсәй” партияһының «Донъяны төҫтәрҙә күреү» төбәк проектын ғәмәлгә ашырыу дауам итә // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда “Берҙәм Рәсәй” партияһының «Донъяны төҫтәрҙә күреү» төбәк проектын ғәмәлгә ашырыу дауам итә\n10:18, 4 марта 2010 Сәйәсәт\nБашҡортостанда Өфө күҙ ауырыуҙары фәнни-тикшеренеү институты белгестәре менән халыҡты комплекслы тикшереүгә йүнәлтелгән «Берҙәм Рәсәй» партияһының «Донъяны төҫтәрҙә күреү» төбәк проектын ғәмәлгә ашырыу дауам итә. Был көндәрҙә табип-офтальмологтарҙың бер төркөмө республиканың Балтас районында эшләй. Бында 300-гә яҡын пациент тикшеренеү үткән, шуларҙың 25-нә Өфөгә институтта дауаланыуға йүнәлтмә бирелгән.\nБыл киң ҡоласлы социаль проектты ғәмәлгә ашырыу 2009 йылдың октябрендә “Берҙәм Рәсәйҙең” Башҡортостан бүлексәһе менән Өфө күҙ ауырыуҙары фәнни-тикшеренеү институтының хеҙмәттәшлек тураһында Килешеү төҙөүенән һуң башланды. Юғары квалификациялы табиптар портатив ҡорамалдар менән райондарға, уларҙы көтөп торған, ләкин ниндәйҙер сәбәптәр арҡаһында үҙҙәре Өфөгә килә алмаған, медицина ярҙамына мохтаж кешеләргә юллана. Белгестәр әйтеүенсә, дауалауға мохтаж пациенттарҙың барыһы ла партия ярҙамында институтҡа һәм ҡабат өйөнә бушлай алып барып ҡуйыла. Проект бер йылға иҫәпләнгән. Тикшереү республиканың бар райондарында ла үтәсәк. Алыҫ райондар халҡына юғары технологиялы медицинаны яҡынайтыуҙы төп маҡсаты иткән проектты бойомға ашырыуҙа дәүләт власы һәм урындағы үҙидара органдары, һайланған властың һәр кимәлендәге “Берҙәм Рәсәй” депутаттары әүҙем ҡатнаша.\nБелешмә өсөн. “Берҙәм Рәсәй” партияһы үҙенең эшмәкәрлегендә һаулыҡ һаҡлауҙың үҫеше һәм камиллашыуына тейешле иғтибар итә. Партияның Башҡортостан төбәк бүлексәһе республикала булдырмау мөмкин булған һәм ваҡытынан алдағы үлемде иҫкәртеү юлы менән, демографик күрһәткестәрҙе яҡшыртыуға, ғүмер оҙонлоғон арттырыуға, сәләмәт тормош алып барыуға уңайлы шарттар тыуҙырып, халыҡты сәләмәтләндереүгә йүнәлтелгән “Рәсәй: беҙ оҙаҡ йәшәргә тейеш” проектын әүҙем ғәмәлгә ашыра. Был проект нигеҙендә 2009 йылда республиканың дауалау – профилактика учреждениелары дүрт миллион һумдан ашыу суммалыҡ ҡорамалдар (гематологик анализаторҙар, һейҙек анализаторҙары) менән тәьмин ителгән. Был ҡорамалдар бушлай Стәрлетамаҡ, Салауат, Ишембай, Туймазы, Мәләүез ҡалаларының һәм Ҡырмыҫҡалы, Шишмә райондарының дауалау- профилактика учреждениеларына ебәрелгән.\nПроект йүнәлештәренең береһе – шәкәр диабеты менән сирлеләргә ярҙам итеү. Өфөлә шәкәр диабеты менән сирләүселәрҙе глюкометрҙар менән тәьмин итеү буйынса мәрхәмәтлек акцияһы үткән. Акция барышында уны 1600 кеше алған, йәнә 1300 шприц-ручкалар район дауаханаларына ебәрелгән. Республика медицина учреждениеларына тапшырыласаҡ ҡорамалдар исемлегенә “Элта” компанияһы етештергән гликогемотестар ҙа (глюкозаһы артыҡ булған гемоглобинды билдәләүсе приборҙар) индерелгән. Башҡортостан Республикаһында шәкәр диабеты менән сирлеләрҙең хоҡуғын яҡлау буйынса төбәк йәмәғәт ойошмаһы менән берлектә “Берҙәм Рәсәй” төбәк бүлексәһе бындай ҡорамалдар менән Башҡортостан поликлиникаларын һәм дауаханаларын тәьмин итеүҙе ойоштора. 2010 йылда «Берҙәм Рәсәй» партияһы төбәктәрҙә балалар диализ үҙәктәрен асыу буйынса проект башларға ниәтләй, Башҡортостан төбәк бүлексәһе «Югория-мед» медицина страховкалау компанияһы менән берлектә уны ғәмәлгә ашыра башлаған да инде. Белорет, Бәләбәй һәм Сибайҙа «яһалма бауыр» аппараттары урынлаштырылған, ошондай уҡ аппараты Күмертауға алып барып тапшырыу ҙа планлаштырыла.\nӘлеге ваҡытта «Берҙәм Рәсәй» илебеҙ тормошоноң һәр өлкәһен үҙ эсенә алған 40-ҡа яҡын проектты ғәмәлгә ашыра.


«Башинформ» агентлығының спорт хәбәрсеһе «Спорт өлкәһендә йыл кешеһе» тип танылды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n«Башинформ» агентлығының спорт хәбәрсеһе «Спорт өлкәһендә йыл кешеһе» тип танылды\n15:38, 21 декабря 2012 Йәмғиәт\nКесе йома, 20 декабрҙә, Өфөнөң «Аҡбуҙат» ипподромында «Спорт өлкәһендә йыл кешеһе» наградаларын тапшырыу тантанаһы үтте. Сараны өсөнсө йыл рәттән Башҡортостан Республикаһының Спорт федерациялары союзы ойоштора.\nНаградаларҙы республиканың иң яҡшы спортсылары, тренерҙар, спорт ветерандары, спорт табиптары һәм журналистары алды.\nТәбрикләнеүселәр араһында — «Башинформ» агентлығының спорт хәбәрсеһе Дмитрий Слезин, «Вести — Башкортостан» тапшырыуы хәбәрсеһе Морат Зарипов һәм Юлиә Мөлөкова йөҙөндә Башҡортостан юлдаш телевидениеһының спорт редакцияһы.\nТеги: йыл йомғаҡтары,спорт өлкәһендә йыл


24 Ғинуар 2020, 10:15\n#Һаҡмар_конкурстарЗәкиә Сөләймәнованың конкурсҡа тигән хикәйәһен тәҡдим итәбеҙ. ...Эләгә –йығыла ҡуйы шырлыҡҡа барып инеүе булды, йөрәге ярылырҙай булып ни эшләгәнен дә белмәҫтән, ҡырағай тауыш менән аҡырып ебәрҙе һәм әле генә көлә-көлә ағас бысҡан һөйөклө берҙән-бер балаһының өҫтөндә битен йөн баҫҡан ят ирҙең, ыһылдап китеп хаслыҡ ҡылғанын күреп, уға ташланды, ләкин ир кеше һеләүһен тиҙлеге менән ырғып тороп, салбарын да кейеп тормай күтәреп, бөрмәһенән бөрә тотоп, ағаслыҡҡа йүгерҙе һәм күҙ асып йомған арала урман эсенә инеп юҡ булды...\nКөндөҙ ҡояш бер ни булмағандай көлөп кенә торһа ла, нурҙары һүренке, иртәле-кисле ҡырау төшә, һыуыҡ, ҡарасай айы үҙенекен итә, төндә селтәр-селтәр булып, үҙ яйы менән, ашыҡмай ғына аҡҡан Ҡышлауар йылғаһының ситтәре боҙ менән ҡапланды. Яр ситенән үк башланған түмәләс тауҙар күптән инде болан һыртын хәтерләтеп көрән төҫкә ингән, тау түбәһендәге ҡайын урманы, һары япраҡтарын дымлы ергә һибеп, ҡарайып ҡалған. Китер ҡоштар, йылы яҡтарға осҡан, бар тәбиғәт тәрән йоҡоға әҙерләнеп, тынып ҡалған көҙгө көндәр.\nИкенсе йыл инде һуғыш дауам итә. Эшкә яраҡлы, һауһаҡ ирҙәр күптән яу яланында, ҡайһыларының, яҡындарын оло ҡайғыға һалып ҡара ҡағыҙҙары килгән, шулай ҙа бар ауырлыҡтарға тешен ҡыҫып ил ҡазаһын иңенә йөкмәгән тыл һалдаттары, ҡатын-ҡыҙ, бала-саға ауылда донъя көтә, яҡшыға өмөт итеп, бирешмәй, йәшәргә тырыша. Колхоз баҫыуҙары бушап ҡалған, үҫтерелгән уңыш, йыйып алынып, тейешлеһе хөкүмәткә оҙатылған. Көҙгө эштәрҙе ослап һуңлаңҡырап булһа ла уҡыусы балалар парта артына ултырҙы. Ырҙын табағындағы келәттә бер-нисә ҡатын-ҡыҙҙы ҡалдырып, ҡалған эшсе ҡулдар, ауылдан 20 километр аралыҡта, урманда ағас ҡырҡа. Ҡарлы ямғырҙар, рашҡы башланғансы, улар етерлек ағас ҡырҡып, әрҙәнәгә һалырға, хөкүмәт заданиеһын үтәп, ауылға ҡайтырға өмөтләнә. Түңәрәк кенә урман аҡланында, улар ҡыуыш ҡороп, шунда көн итә. Көнө-төнө янған усаҡтан өҙлөкһөҙ, шыйыҡ төтөн тарала, ашнаҡсының оло ҡаҙанда бешергән өйрәһенең һәм тәмле үлән сәйенең хуш еҫе танауҙы ҡытыҡлай. Һис бойоға белмәгән йәш ҡыҙҙар, олораҡ апайҙар, үҫмер малайҙар иртәнән-кискә тиклем ҡул бысҡыһы менән ағас быса, ботай, әрҙәнә өйә. Эш ырамлы, ыңғай ғына бара. Ҡәһәрле һуғыш башланған тәүге көнөндә үк, һөйөклө тормош иптәшен, Сынтимерен, яуға оҙатҡан Хәнифә лә, ун ете йәшлек, тал сыбығы кеүек, күҙ өҫтөндә ҡаш булып, буй еткергән, бер бөртөк ҡыҙы Миңһылыу менән ошонда, ята-ҡуна урман эшендә. Көндөҙ бил яҙмай эшләһәләр, кис усаҡ янында мәрәкәләшеп, көлөшөп, таҡмаҡ әйтешеп бейешеп тә алалар, ил-көн хәлдәрен һөйләп, алыҫ тарафтарҙан ут эсенән килгән хаттарҙы уҡып илашып алған саҡтары ла була. Бөгөн улар иртә-таңдан тороп, кистән әҙерләп ҡуйған эш кейемдәрен кейеп, сабаталарын эләктереп, бысҡы-балталарын алып тағы эшкә тотондолар.\nКөн һәүетемсә генә үтеп бара, әбейҙәр сыуағы, көҙгә ҡояш та әле меңйәшәр урман артына инеп юғалмаған, дилбегә буйы арауыҡта, ғәйрәтен юғалта биреп, һүренке нурҙарын ашыҡмай, ҡабаланмай ғына урман аҡланына һибә.\nХәнифә, ҡыҙы Миңһылыу менән икәүләшеп ҡул бысҡыһы менән йығылған ағасты бысалар. Әсә кеше бысҡыны тартҡан һайын ҡыҙыҡайына күҙ һалып, эстән күҙ теймәһен балама, бәхетле генә булһын, тип бөтә изге теләктәрен теләй. Уның алһыу йөҙөнә ҡыйылып киткән ҡара ҡаштарына, маңлайына төшкән ҡара сәстәренә һоҡлана. Бер бөртөк йыуаныстары бит ул, Сынтимер менән Хәнифәнең был ҡыҙы. Иркәләнеп кенә үҫһә лә, ҡыҙыҡай эшкә тилбер, арыу-талыуҙы белмәй, ололарҙан һис ҡалышмай, ағасын да быса, балта тотоп ботаҡтарын да оҫта ғына ботарлап ташлай.\nБына улар сираттағы ағасты бысып төшөрҙөләр ҙә, бер-береһенә ҡарап йылмайып ҡуйҙылар. Хәнифә ҡыҙының яғына килеп арҡаһынан һөйөп-яратып алды ла, ҡыуыш яғына һыу эсергә китте. Унда кәшәүәр Нурзия менән бер аҙ хәл-әхүәл белешеп кире килеүенә Минһылыуы күренмәй ине. Миңһылыу әсәһе киткәс, үҙ йомошо менән, ағас араһына барып килергә булып урман яғына ыңғайланы, эргәләге ҡыҙҙар уға көлөшөп, ҡайҙа киттең тип юрамал шаяртып ҡысҡырҙылар ҙа, үҙ эштәре менән булдылар. Хәнифә әйләнеп килгәс ҡыҙының һөйәп киткән бысҡы янында юҡлығын күреп, хафаға ҡалды. Яҡын-тирәлә, урман төпкөлөндә, ҡасып йөрөгән әҙәмдәр тураһында береһенән-береһе ҡурҡыныс хәбәрҙәр әлдән-әле ишетелеп тора ине. Әсә йөрәге ниҙер һиҙенеп, күкрәгенән атылып сыға яҙып тибә башланы, тәне эҫеле-һыуыҡлы булып, ике сикәһе ут янды, хәле бөтөп ҡуйы булып үҫкән ағас араһына атланы. Хатта, ағас бысҡан ҡыҙҙарҙан ҡыҙы тураһында\nһорарға ла башы етмәне. Эләгә –йығыла ҡуйы шырлыҡҡа барып инеүе булды, йөрәге ярылырҙай булып ни эшләгәнен дә белмәҫтән, ҡырағай тауыш менән аҡырып ебәрҙе һәм әле генә көлә-көлә ағас бысҡан һөйөклө берҙән-бер балаһының өҫтөндә битен йөн баҫҡан ят ирҙең, ыһылдап китеп хаслыҡ ҡылғанын күреп, уға ташланды, ләкин ир кеше һеләүһен тиҙлеге менән ырғып тороп, салбарын да кейеп тормай күтәреп, бөрмәһенән бөрә тотоп, ағаслыҡҡа йүгерҙе һәм күҙ асып йомған арала урман эсенә инеп юҡ булды. Хәнифә аҡылынан шашырҙай булып, күргәненә ышана алмай, хәле бөтөп көҙгө һары япраҡҡа ултырҙы. Ике ҡулы менән башын тотто, күҙҙәренән аҡҡан ҡайнар күҙ йәштәре бит алмаларын бешерҙе. Бер аҙ тын алып, япраҡ араһында, ҡурҡыуҙан һәм ауыртыныуҙан иҫен юғалтҡан, бая ғына янып торған алһыу йөҙө, аҡ сепрәк кеүек булып ятҡан ҡыҙына ҡараны, имгәкләп тигәндәй уның янына килде, өҫтөндәге япраҡтарҙы һыпырҙы, итәктәрен йүнәтеп, эргәләге ағасҡа һөйәп ултыртты. Илай-илай сәстәрен рәтләне ҡыҙының, маңлайына Салауат әйтеп өрҙө, ике сикәһенә уңлы-һуллы ипләп кенә һуғып иҫенә килтерҙе. Минһылыу оҙон керпектәрен һирпеп күҙҙәрен асты һәм әсәһен күреп, уның яуырынына башып терәп: «Әсәй, әсәкәйем, ни өсөн»- тип бышылданы, ул иларлыҡ хәлдә түгел ине, булып үткән хәл уны шаңҡытып фекер йөрөтөүҙән мәхрүм ине, был минутта. Ошо килеш әсә менән ҡыҙ күпме ултырғандарҙыр, делянка яғынан, уларҙы юғалтҡан урмансыларҙың ҡысҡырышҡан тауыштарына аяҡтарына тороп баҫтылар, Миңһылыуҙың атларлыҡ та хәле булмаһа ла әсәһенә тотондо һәм улар яй ғына ҡыуыш яғына ыңғайланылар. Хәнифә әле генә булған хәлде, бөтә булмышы менән аңларлыҡ хәлгә килгәйне инде. Ҡыҙының наҙлап ҡына арҡаһына ҡағылып: “ Балам, булыры булған, ни эшләйһең инде, берәүгә лә әйтмә был турала, эсем ауырта, ауырыйым, тип әйт. Мин үҙем аңлатырмын, кешеләргә, ауырыу бар нәмә, аңларҙар, әйҙә ҡыуышта бөгөнгә ятып тор, бөтөрөнмә бигүк”, -тип, үҙенең ҡайғынан эсе янһа ла, ҡыҙын йыуатты. Ҡыуышҡа индереп, ҡорама юрғанға урап һалды, биттәренән һыйпаны, маңлайына, дымҡыл ирендәрен тейҙереп алды. Шунан йәшле күҙҙәрен һөртөп, тағын бер тапҡыр ҡыҙын йәлләп, уға күҙ һалды ла, эшкә сығып китте. Иртәгәһенә Миңһылыу башҡалар -менән бергә балтаһын тотоп эшкә сыҡты. “Хәлең нисек”- тип ҡыҙҙарҙың һорауына, ҙур ҡара күҙҙәрен йәшереп: “һәйбәт”- тип кенә яуапланы.\nВаҡыт үтә торҙо, көндәр һыуыныуға бригада урманда эште бөтөп, ауылға ҡайтты. Хәнифә менән Миңһылыуҙы өйҙә бала-сағаһы, уларға ҡарап торғандай ҡарт-ҡороһо булмау сәбәпле ауылдан алыҫ түгел Ямаш утарына зимовкаға тәғәйенләнеләр. Шулай итеп, үшән үгеҙгә егелгән ригаға тейәлеп, ҡырпаҡ ҡар төшөүгә улар ҡышҡылыҡҡа утарға күсеп килделәр. Зимовкала йыуан бүрәнәләрҙән бурап һалынған икегә бүленгән өйҙөң бәләкәй генә бүлмәһенә урынлаштылар. Өйҙөң ирҙәр тора торған яғында ун алтыһын яңы тултырған Сәғит менән алтмышын үткәргән сулаҡ Һатыбал йәшәй ине. Ирҙәр башмаҡ ҡараһа, Хәнифә менән Миңһылыу кәзә һауҙылар. Әсә менән ҡыҙ бер-береһен ярты һүҙҙән аңлап, һәүетемсә генә йәшәп киттеләр. Урманда булған хәл тураһында Хәнифә лә, Миңһылыу ҙа ләм-мим берәүгә лә әйтмәй, икеһе лә эстән һыҙып, бер-береһенең күңелен һаҡлап, ул турала һүҙ ҡуҙғатманылар. Тән яраһы күптән уңалғайны, күңел яраһын да иҫләмәҫкә тырышҡайнылар ҙа ул, ләкин... Хоҙай Тәғәлә яҙғаны икенсе төрлө булып сыҡты. Көндәлек ферма эшен тамамлап, йылы бүлмәләрендә әсәле-ҡыҙлы, өй эсенә ҡот һәм яҡтылыҡ биреп, ялпылдап янған усаҡ алдында ойоҡбаштар бәйләп ултырғанда Миңһылыу, ҡапыл әсәһенә: ”Уй, әсәй, эсемдә әллә нимә ҡыбырлайсы,”-тип әйтеп һалды. Ҡыҙының үҙгәрә барыуын шәйләгән Хәнифә, шулай ҙа: “юҡтыр-юҡтыр, ҡыҙымдың үҫмер сағы үтте, үҙгәрә инде” тип, үҙен-үҙе йыуатып йөрөй ине. Күпме генә үҙен ышандырырға тырышмаһа ла, күңелендәге шик йөрәген өйкәһә лә ҡыҙы өндәшмәгәс, артыҡ хафаланмағайны ул. Бына бит, инде нишләргә, Хәнифә телдән ҡалып, шаңҡып бер талай ултырҙы ла, илап ебәрҙе: “Эй, балам балаға уҙғанһың бит, инде ҡалайтабыҙ”,-тип әйтеүе булды, ҡыҙыҡайы ултырған еренән ырғып торҙо ла:” Юҡ, юҡ, ююююҡ”- тип ике ҡулы менән битен ҡаплап, сеңләп илай башланы. “Әсәй, ярҙам ит, инде нишләргә миңә, нисек ҡотолорға ундай мәсхәрәнән, кәңәш бир! Кәрәкмәй миңә ундай бала, минең ҡулымдан да тотҡаны, ҡағылғаны ла юҡ егеттәрҙең! Эй, хоҙайым, ни өсөн миңә был ҡайғылар, әсәкәйем!”, - тип һамаҡланы үҙе. Яҡшыға өмөт итеп, үҙен-үҙе йыуатып йөрөгән Хәнифәне был яңылыҡ бөтөнләй аҡылын алғайны, өҙгөләнгән ҡыҙын йәлләүҙән телһеҙ ҡалды, ни әйтергә лә белмәне. Быны үҙенсә аңлаған Миңһылыу:”Үләм, йәшәмәйем!”,-тип ишекте шар асып тышҡа ташланды, өй эсенә аҡ томан булып ғинуар һыуығы тулды. Үҙен ҡулына алып өлгөргән Хәнифә ҡыҙының артынан йүгерҙе, ҡабаланып атлағанда хәле бөтөп, көрткә батҡан Миңһылыу, һөйрәкләп тигәндәй өйгә индерҙе, өшөгән, еүеш ҡулдарын ыуҙы, йомшаҡ ҡына мамыҡ шәлгә төрөп урындыҡҡа һалып, үҙе эргәһенә ҡунаҡланы. Аяҡтарын һуҙып йүнәтелеп ултырҙы ла, ҡыҙының сәстәрен һыйпай-һыйпай арыған тоноҡ тауыш менән һүҙен башланы. Ул тынысланып ҡәтғи бер ҡарарға килгәйне инде. “Балам”, -тине ул,- атайың менән беҙ һөйөшөп ҡауыштыҡ, тормошобоҙҙоң биҙәге булып һин донъяға килдең, һине мин бик ауыр таптым, өҙлөк булып оҙаҡ ҡына түшәктә яттым. Атайың күберәк үҙе һине ҡарап үҫтерҙе, көндөҙ янымда ятһаң, эштә арыуын да онотоп, төн йоҡларын йоҡламай һине баҡты. Бик теләгәйне лә ул тағы ла бәпес, тоҡомон дауам итерлек ир бала теләгәйне, мин аяҡҡа баҫһам да, ҡабат балаға уҙманым. Күпме хоҙайға ялбарһам да Сынтимеремдең өмөтөн аҡлай алманым мин. Көтмәгәндә Аллаһы Тәғәлә беҙгә бала бирә, атайың ут эсендә, үлем былай ҙа күп. Ә бында ярала торған сәскә ярған инде. Хоҙай үҙе беләлер, башыңдан сығар, балам, көфөр уйҙарыңды! Һинең дә, тыуасаҡ баланың да бында ғәйебе юҡ. Кеше һөйләр ҙә туҡтар, ил ауыҙын иләк менән ябып булмай, һинең сафлығың Хоҙайға мәғлүм! Ял ит, уйла, һин бит аҡыллы”,-тине лә күптән һүрелгән мейесте томалап, ҡыҙының янына ятты. Хәнифә төнө буйы керпектә ҡаҡмай уйланып сыҡты, тигеҙ тын алып, мышнап ҡына йоҡлап киткән ҡыҙының арҡаһынан һөйҙө, сәстәрен рәтләне, ул фекер туплап, үҙенә хәл иткәйне инде.\nКөндәр үтә торҙо. Миңһылыу арыуыҡ ҡына ауырайһа ла һырылған бишмәт кейгәнгә уның йөклө икәнен берәү ҙә тышта саҡта шәйләмәне. Өйҙә кеше-фәлән инһә шаршау артына йәшенде. Әсәһенең ҡуйынынан да сыҡмаған йәш ҡыҙҙың йөклө булыуы берәүҙең дә башына инеп тә сыҡманы. Әсәһенең һүҙенән сығып өйрәнмәгән ҡыҙ, күпме генә ғәрләнһә лә, илай-илай яҙмышына күнде.\nМай уртаһының аяҙ айлы төнөндә яҡты донъяға ауаз һалып ете айлыҡ ҡына булып, ир бала тыуҙы. Хәнифә үҙе кендек инәһе булды. Нисек кенә булһа ла яңы тыуған сабыйҙы үҫтерергә, бағырға кәрәген улар аңлағайны инде. Аҙна-ун көн үтеп китте, Хәнифә менән Миңһылыу бер ни булмағандй кәзәләрен ҡаранылар, һауған һөттәрен ҡыш көнө һөҙөп, туңдырып торһалар, яҙ килеп, көндәр йылынғас ялтыр флягаларға ҡойоп, күрше бүлмәләге сулаҡ Һатыбалды “Ялҡау” ҡушаматлы үшән үгеҙ менән ауылға ташыны, аҙыҡ-түлек, почтаны ла ул алып килә ине. Шулай бер көн фермалағы иртәнге эштәрҙе тамамлап, әсәле-ҡыҙлы сәй эсергә ултырғас, Һатыбалды килеп инде. Уға: ”Әйҙә маҡтап йөрөйһөң, сәйем-сахарым”,- тип Хәнифә өндәшкәйне, тегенеһе бер аҙ икеләнеп торҙо, ҡырма бүреген, бишмәтен һалып урындыҡ ситенә ҡунаҡлауы булды, ҡапыл йәш бала илап ебәрҙе. Һатыбалды ныҡ аптыраны, шикелле, ике күҙе дүрт булды: бер аҙға бер Хәнифәгә, бер Миңһылыуға ҡарап өнһөҙ ҡалды. Хәнифә ырғып торҙо ла, ҡыҙы ҡыбырлағансы, шаршау артынан тауыш биргән баланы алып, һис тартынмайынса, ап-аҡ түшен асып балаға ҡаптырҙы, бала ҡомһоҙланып буш имсәкте һурған арала, Һатыбалдыға: ”Нимә, күҙең аҡайҙы, бала күргәнең юҡмы әллә, әйҙә сәйеңде эс тә үҙ эшеңдә бул”, -тип ҡатыраҡ итеп өндәште. Тегеһе, һыуынған сәйенә өргән кеше булып һемерҙе лә, сығыу яғына ыңғайланы.\nИртәгәһенә “Хәнифә зимовкала ятып бәпәй тапҡан”, - тигән хәбәр бөтә ауылға таралғайны инде. Балаға Биктимер тип исем ҡуштылар. Ай үҫәһен көн үҫеп, Биктимергә алты ай тигәндә,ун һигеҙе яңы тулған Миңһылыу үҙ теләге менән фронтҡа китте һәм һығыштың, иң ҡыҙған мәлендә батырҙарса. һәләк булды. Сынтимерҙә оло яуҙан әйләнеп ҡайта алманы.Берҙән-бер ҡыҙын, ирен юғалтҡан Хәнифә,ейәне Биктимергә бауырын баҫып, бөтә наҙын, әсә һөйөүен ,хәстәрен һалып, лайыҡлы кеше итеп үҫтерҙе .\nХәнифә ҡыҙының намыҫына тап төшөрмәй, сафлығын һаҡлап, урмандағы аяныслы хәлде тышҡа сығарманы, оҙон-оҙаҡ ғүмер кисереп, серҙе үҙе менән әхирәткә алып китте.


Башҡортостанда өс депутат вәкәләтен юғалтты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда өс депутат вәкәләтен юғалтты\n11:40, 14 декабря 2017 Сәйәсәт\nБашҡортостанда өс депутат вәкәләтен юғалтты Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы\nКөйөргәҙе районының Шәбағыш ауыл советында өс халыҡ һайланыусыһы үҙ вәкәләтен юғалтты. Депутаттар 2016 йыл өсөн килем, мөлкәт һәм милек характерындағы йөкләмәләр хаҡында декларация һәм тормош иптәшенең, бәлиғ булмаған балалырының шундай уҡ мәғлүмәттәрен бирергә онотҡан.\nРеспублика прокуратураһының матбуғат хеҙмәте мәғлүмәттәренә ярашлы, был боҙоу «Коррупцияға ҡаршылыҡ күрһәтеү тураһында»ғы федераль законға инә. Прокурорҙар ауыл биләмәһе Советынан өс депутатты мандаттан мәхрүм итеү мәсьәләһен ҡарарға талап итте. Талап ҡәнәғәтләндерелде.\nТеги: депутаттар, килем тураһында мәғлүмәт


Бөгөн Сочилағы Олимпия уйындарына волонтерҙар һайлап алыуға рәсми старт бирелде // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБөгөн Сочилағы Олимпия уйындарына волонтерҙар һайлап алыуға рәсми старт бирелде\n12:39, 7 февраля 2012 Йәмғиәт\n«Сочи 2014» уйындарының ойоштороу комитеты Сочилағы Олимпия уйындарына күпләп волонтерҙар йыя башлай. Был турала Уйындарҙың рәсми сайтында хәбәр ителә. Бөгөнгө көндән волонтерлыҡҡа заявкалар ҡабул ителә башланы. Уны vol.sochi2014.com сайтында бирергә мөмкин.\nУйындар үткәреүҙә Сочи аэропортында делегацияларҙы ҡаршылауҙан алып Уйындарҙы ябыу тантанаһын үткәреүгә ярҙам итеүгә тиклем 20-нән ашыу эшмәкәрлек өлкәһендә 25 мең самаһы ирекле хеҙмәткәр ҡатнашасаҡ. Дөйөм алғанда Уйындарҙағы персоналдың 30 проценты самаһын волонтерҙар тәшкил итәсәк.\n«Башинформ» агентлығының бығаса хәбәр итеүенсә, волонтерҙар туплау конкурс буйынса һайлап алынған уҡыу йорттары базаһында ойошторолған 26 волонтерҙар үҙәге аша алып барыласаҡ. http://www.bashinform.ru/news/428635/\nБашҡорт дәүләт медицина университеты ла — улар иҫәбендә. http://vol.sochi2014.com/volunteers_centres/255/ БДМУ 350 волонтер әҙерләргә тейеш.\nКандидаттарға төп талап – 2014 йылдың 6 ғинуарына тиклем ирекле хеҙмәткәргә 18 йәш тулған булырға тейеш. Бынан тыш, уға инглиз телен белеү мөһим. Анкеталары талаптарға яуап биргән волонтерҙарға волонтерлыҡ үҙәгендә һәр төрлө тестар һәм әңгәмә үтеүгә саҡырыу ебәреләсәк.\nТеги: волонтерҙар, Сочилағы Олимпия уйындары


Главная » Новости, Культура » Һағындырып һайрай һандуғас…\nФилармония тамашаларға саҡыра!!!\n75 йәшлек юбилейына\nУның моңо береһен дә битараф ҡалдырмай. Уның йырҙары күңелдәрҙе елкендерә йәки йөрәктәрҙе тетрәндерә. Берсә ҡыуандыра, уйландыра, берсә шомландыра ла. Үҙенсәлекле артистка Ғәлиә Солтанованың 75 йәшлек юбилейына арналған кисә 21 март Х.Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһында үтә. Кисәлә йырсының сәхнәләш, моңландырғыс дуҫтары Шамил Хәмәҙинуров, Ришат Рәхимов, Тамара Хажиева, Гөлсөм Хәбибуллина, Венера Искәндәрова, Әбүзәр Мөхәмәтйәров, Тәнзилә Үҙәнбаева, Фәдис Ғәниев, Лилиә Биктимерова, Нурия Ирсаева, Редик Фәсхетдинов, Әнисә Яхина һәм башҡа бик күп артистар ҡатнаша.\nӘ Ғәлиә Солтанованың моң сығанағы Әй буйҙарына барып тоташа. Нәсибаш урта мәктәбендә уҡып йөрөгәндә, ул төрлөконцерттарҙа ҡатнаша. Аҙаҡ йырсы булыу хыялы уны Өфөгә, Свердловск, Мәскәү ҡалаларына уҡырға алып китә. Уҡыуын тамамлағас, йәш йырсы опера театрында, филармонияла эшләй, сәнғәт училищеһында уҡытыусы була. Йыр юлдары уны халыҡҡа, алыҫ сәфәрҙәргә лә саҡыра.\nҒәлиә Солтанова халыҡ йырҙарын оҫта башҡарыусы ғына түгел, композиторҙарыбыҙ әҫәрҙәрен дә актив пропагандалаусы, күп көйҙәрҙең тәүге башҡарыусыһы ла була. З.Исмәғилевтың «Салауат Юлаев» операһында Әминә ролен, Н.Йыһановтың «Алтынсәс» операһында Алтынсәс партияһын башҡара. Ғәлиә Солтанова башҡарыуында Х.Әхмәтовтың «Замандаштар» операһынан Бибинур арияһын да тулҡынланмай ғына тыңлау мөмкин түгел.\nҒәлиә Солтанованың йырсы булып китеүендә атаҡлы композиторыбыҙ Хөсәйен Әхмәтовтың хеҙмәте ҙур. Уға артабан уҡыуын дауам итеүҙә, йырсы булараҡ үҫеүҙәике аралағы ижади дуҫлыҡ ныҡ ярҙам итә. Ғ.Солтанова үҙ сиратында композиторҙың бик күп әҫәрҙәрен беренсе булып халыҡҡа алып сыға.\nУның сылтырап торған тауышы, үҙ моңо, йылдар үтә торһа ла, үҙ көсөндә, үҙ төҫөндә яңғырай. Ғәлиә Солтанованы бер кем менән дә бутарға мөмкин түгел.\nӘй буйынан башланған һуҡмаҡ илебеҙҙең күп урындарын урап ҡайтты. Ғәлиә Солтанованың тауышын Монголияла ла, Финляндияла ла яратып тыңланылар. Ҡайҙа ғына йөрөһә лә, йырсы көй-моң тыңлап, тыуған яғына күстәнәс итеп яңы йырҙар алып ҡайта.\n« Башҡорт йәштәре иттифағында яңы рәйес!\n«Ялҡынланып йәшәр йәшлегем» »


Импортты алмаштырыу, сәнәғәтте роботлаштырыу һәм социаль программалар | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n23 июня 2021 — 11:52 ГТРК «Башкортостан»\nРеспублика ярҙамы менән донъя баҙарына сыҡҡан завод, импортты алмаштырыу мөмкинлектәре, сәнәғәтте роботлаштырыу һәм социаль программалар. Төбәк етәксеһе Радий Хәбиров Белорет һәм Учалы ҡалаларына булған эш сәфәрендә ошо йүнәлештәргә өҫтөнлөк бирҙе. Радий Хәбиров Рәсәйҙәге иң эре металл продукцияһы эшләүсе предприятиеларҙың береһе — Белорет металлургия комбинатында тимер сымдар етештереү буйынса яңы цехҡа старт биреүҙә ҡатнашты. Әлегә комбинатта 220 млн һумлыҡ дүрт заманса һуҙыу ҡоролмаһы урынлаштырылған. Тиҙҙән улар һаны 12-гә еткереләсәк. Проект Рәсәй сәнәғәтен үҫтереү фонды ярҙамында бойомға ашырыла. Был — Көньяҡ Урал үлсәү ҡорамалдары етештереү заводы. Белоретта урынлашҡан был ҡеүәтле предприятиеның да эшмәкәрлеге һәм киләсәккә маҡсаттары Радий Фәрит улының иғтибар үҙәгендә. Ҡасандыр һәүәҫкәрҙәр генә башлап ебәргән бәләкәй цех 18 йыл эсендә донъя кимәлендә эшләүсе заводҡа әйләнгән. 2019 йылдан бүленә башланған республика субсидиялары һәм гранттар предприятиены импортты алмаштыра алыусы сәнәғәт ойошмалары рәтенә күтәрергә ярҙам итте. Ҡайҙа ғына булмаһын, республика башлығы урындағы халыҡты борсоған мәсьәләләргә туҡталырға ваҡыт таба. Учалыға сәфәрендә Радий Фәрит улы күптән түгел асылған Афғансылар скверында халыҡ менән осрашты. Һорауҙар төрлө: социаль ташламалар, “Башҡорт ихаталары” проектының бойомға ашырылыуы һәм вакцинациялау. Ҡаланы төҙөкләндереү мәсьәләләре лә иғтибарҙан ситтә ҡалманы. Учалылар был юҫыҡта дәүләт программаларын ҡуллана. Афған кампанияһында һәләк булған яҡташтары иҫтәлегенә ҡоролған сквер ошоно дәлилләй. «Торлаҡ һәм ҡала мөхите» милли проекты сиктәрендә үткән йылда бында 26 млн һумға төҙөкләндереү эштәре башҡарылды. Скверға бөтә яҡтан да инергә була, ҡасандыр ҡуйылған ҡоймалар урынына ҡыуаҡтар ултыртылған, йәйәүлеләр өсөн гранит плиталар һалынған. Әйткәндәй, плиталарҙы Учалының «Уралташ» предприятиеһында етештерәләр. Ғөмүмән, Учалыла төҙөлөш материалдарын етештереү йылдам бара. Ашығыс һәм ҡыҙыу темпта күтәрелгән ковид госпиталдәрҙе, мәҫәлән, тап шул заводтарҙың береһе материалдар менән тәьмин итте. 1975 йылда асылған Учалы ҡатырға һәм рубероид етештереү заводы урынында хәҙер Европалағы иң ҙур биш предприятие исемлегенә ингән “Технониколь” корпорацияһының алты заводы урынлашҡан. Шуларҙың береһе — “Техноплекс” – Башҡортостанда йылытыу-изоляция материалдарын етештереүсе берҙән-бер завод. “Әр-Рәхим” мәсетен һәм тағы ла тиҫтәләгән ҙур социаль объекттарҙы төҙөүҙә лә ошонда сығарылған йылытыу-изоляция плиталары - пенополистирол ҡулланыла. 60 мең м3 тәғәйенләнгән склад үҙе бер ҡаланы хәтерләтә. Автоматлаштырылған цехтарҙа тәүлегенә 900-1500 м3 материал етештереп төрәләр. Завод биләмәһендәге 3 тимер юл тармағы аша артабан улар илдең төрлө тарафтарына оҙатыла. Радий Фәрит улы яңы төҙөлә башлаған цех менән дә танышты. Уның майҙаны 1900 м2 тәшкил итә. Был цехта быяла-туҡымаға битум яғыла һәм ул артабан ҡыйыҡтарҙы ябыуҙа ҡулланыла. “Технофлекс” заводында ла тиҙҙән эште тулыһынса роботлаштырыу башланасаҡ. Әлегә хеҙмәткәрҙәр бер робот-ҡоролманы һынай. Быға тиклем әҙер продукцияны төрөү өсөн ике кеше кәрәк булһа, хәҙер барыһын да автомат башҡара. Төбәк етәксеһенең эш сәфәре графигында Учалы ҡатырға — рубероид заводы нигеҙендә 2000 йылда эш башлаған “Николь – Пак” заводының эшмәкәрлеге менән танышыу ҙа бар ине. Николь-Пак заводында ҡумталар өсөн ошондай ҡағыҙ етештерәләр, ә бының өсөн илдең Урал, Волга буйы төбәктәренән макулатура килтерелә. Заводта тәүгеләрҙән булып ҡатырға эшләү цехы асыла, унда макулатура, алама сепрәктән һәм ағас ҡалдыҡтарынан япма өсөн ҡатырға етештерә башлайҙар. 2003-2004 йылдарҙа үткәрелгән реконструкциянан һуң заводтың етештереү мөмкинлектәре арта — шыма ҡатырға һәм гофрлы ҡағыҙ етештереү яйға һалына, ә 2010 йылдағы 38 млн евролыҡ реконструкция целлюлоза етештереү ҡеүәһен өҫтәй, тағы 4 йылдан уның етештереү ҡеүәтен 40 мең тоннаға арттыралар. Оҙонлоғо 160 метрҙан торған ҡағыҙ эшләү машинаһынан 2,5 сәғәт эсендә әҙер продукция алалар. 1 тонна целлюлоза өсөн 1110 кг макулатура кәрәк, ә йылына завод 145 тонна ҡағыҙ етештерә һәм уны Ҡаҙағстан, Татарстан, Үзбәкстан, Рәсәйҙең Урал, Себер төбәктәренә оҙата. Радий Фәрит улын сәнәғәт предприятиеларын модернизациялау менән бер рәттән компанияларҙың тирә-яҡ мөхитте һаҡлауға бәйле саралары ла ҡыҙыҡһындырҙы. Был мәсьәләнең мөһим булыуын һәм ул дәүләт кимәлендә һәр ваҡыт контролдә буласағын белдерҙе ул.


Баскетбол – етеҙҙәр , таҫылдар уйыны » Табын\nРеспубликабыҙҙың төбәк-ара ярыштарҙа еңеүгә өлгәшкән, иң көслө 14 – Архангел, Ауырғазы, Әбйәлил, Благовар, Дыуан, Ейәнсура, Ҡалтасы, Ҡариҙел, Краснокама, Кушнаренко, Көйөргәҙе, Миәкә, Салауат, Шишмә - командалары йыйылды. Красноусолдағы 1-се мәктәптә үткән чемпионатты асыу тантанаһында район хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр һәм иҡтисад буйынса урынбаҫары Руслан Салауатов, БР Мәғариф министрлығының уҡыусыларға физик тәрбиә биреү идаралығы белгесе Альфред Рәхимуллин ҡатнашты. Спортсыларға уңыштар, иң көслөләр, таҫылдар еңеүгә өлгәшһен, тигән теләктәрен белдерҙеләр. Командаларҙы район мәҙәниәт һарайынан Рәмил Ҡотдосов ҡурай моңдары, 1-се мәктәп һандуғасы Арина Селянина, Ырымбур өлкәһенән ҡунаҡ – филармония артисы, солист Александр Зазулин йырҙары менән сәләмләне.\nБаскетболсылар Красноусол башҡорт гимназия-интернаты, 1-се һәм Балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәптәре спорт залдарында ярышты.\nНиһайәт, ярыштар тамамланды. Көсөргәнешле бәйгелә Ауырғазы районының Талбазы ауылындағы 1-се һанлы лицейы командаһы еңеүсе булды. Дыуан баскетболсылары – 2-се, архангелдәр 3-сө урын яуланы. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, был ярышта беҙҙең райондан команда ҡатнашманы.\n16 ғинуарҙа районыбыҙ йәнә 14 райондың баскетболсы егеттәр командаларын ҡабул итте. Өс көн буйына барған сәмле ярыштар Ауырғазы районының Талбазы ауылындағы 1-се һанлы лицейы командаһы еңеүе менән тамамланды. Кушнаренколар – 2-се, миәкәләр 3-сө урынға лайыҡ булды. Беҙҙең район баскетболсыларына 6-сы урын менән сикләнергә тура килде.


Башҡортостан — һатып алыуҙарҙың асыҡлығы буйынса милли рейтингта лидер // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан — һатып алыуҙарҙың асыҡлығы буйынса милли рейтингта лидер\n17:20, 9 декабря 2015 Йәмғиәт\nБашҡортостан — һатып алыуҙарҙың асыҡлығы буйынса милли рейтингта лидер Фото: Башҡортостан Иҡтисади үҫеш министрлығының матбуғат хеҙмәте\nӨФӨ, 2015 йыл, 9 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.\n7 декабрҙә Мәскәүҙең сауҙа-сәнәғәт палатаһында «Һатып алыуҙарҙың асыҡлығы буйынса милли рейтинг-2015» проектына йомғаҡ яһау тантанаһы булды. Башҡортостан сираттағы тапҡыр Мәскәү һәм Липецк өлкәһе менән бер рәттән «Гарантиялы асыҡлыҡ» категорияһында лидер статусын раҫланы. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына республика Иҡтисади үҫеш министрлығының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр иттеләр.\nБойондороҡһоҙ эксперттар 3,1 миллиондан ашыу һатып алыу процедураларын ҡараған. Уларҙың дөйөм күләме 5,6 триллион һум самаһы тәшкил иткән.\nПроект Иҫәп палатаһы, Иҡтисади үҫеш министрлығы, Монополияға ҡаршы федераль хеҙмәт һәм Дәүләт Думаһының профилле комитеттары ярҙамында уҙғарыла. Рейтинг һөҙөмтәләре төбәктәрҙең һатып алыуҙар өлкәһендәге контракт системаһының мөһим элементтарын үҫтереүҙә дөрөҫ йүнәлеш һайлауын раҫлай, тип билдәләнеләр проектты ойоштороусылар.\nТеги: һатып алыуҙар,иҡтисад,рейтинг


Краснокама районында йәшәүсе 100 йәшлек юбилейын билдәләне // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n13:00, 25 апреля 2018 Йәмғиәт\nФото: Башҡортостандың Юстиция эштәре буйынса дәүләт комитеты\nКраснокама районында йәшәүсе 100 йәшлек юбилейын билдәләне Фото: Башҡортостандың Юстиция эштәре буйынса дәүләт комитеты\nӨФӨ, 2018 йыл, 25 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлфиә Әғлиуллина/.\nОшо көндәрҙә Краснокама районының Яңы Нуғай ауылында йәшәгән Миңнур Имамова үҙенең 100 йәшлек юбилейын билдәләне. Был көндә Имамовтарҙың ҙур ғаиләһе йөҙйәшәрҙең өлкән ҡыҙының өйөнә йыйылды. Миңнур Шәмсиәхмәт ҡыҙын ҡотларға район хакимиәте, Пенсия фонды, Краснокама районының ЗАГС бүлеге, ауыл советы хеҙмәткәрҙәре лә килгәйне. Почетлы юбилярға Рәсәй Президенты исеменән ҡотлау хаты һәм бик күп бүләктәр тапшырылды, тип хәбәр итә Башҡортостандың Юстиция эштәре буйынса дәүләт комитеты.\nЮбиляр оҙон, һоҡланғыс һәм еңел булмаған ғүмер кисергән. Бер йәшендә әсәйһеҙ ҡалған, ауыл мәктәбенең дүрт класын тамамлаған, ауылдашына кейәүгә сыҡҡан, ирен һуғышҡа оҙатҡан. Бәхеткә, ул иҫән-һау әйләнеп ҡайтҡан, ләкин 65 йәшендә яҡты донъянан китеп барған. Имамовтар биш бала тәрбиәләп үҫтергән. Бөтә балалары ла бынамын тигән кеше булған, төрлө эшмәкәрлек өлкәләрендә — банк эшендә, төҙөлөштә, сауҙала, муниципаль хеҙмәттә атҡаҙанған хеҙмәткәрҙәр. Хәҙер өләсәйҙең һигеҙ ейән-ейәнсәре һәм 13 бүлә-бүләсәһе бар.\nТеги: Башҡортостандың Юстиция эштәре буйынса дәүләт комитеты, юбилей


«Салауат Юлаев» хоккей клубы Юғары хоккей лигаһы һаҡсылары араһында иң яҡшы бомбардир менән килешеү төҙөнө\n4 Май 2018, 00:33\n«Салауат Юлаев» хоккей клубы Континенталь хоккей лигаһының 10-сы миҙгелен рәсми рәүештә тамамлағандан һуң әүҙем трансфер сәйәсәтен алып бара. Ошо көндәрҙә Өфө командаһы Юғары хоккей лигаһы һаҡсылары араһында иң яҡшы бомбардир Илья Назаревич менән контрактҡа ҡул ҡуйылыуы тураһында хәбәр итте. Хеҙмәт килешеүе бер йылға иҫәпләнгән.\nӨФӨ, 2018 йыл, 3 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Наталья Овчарук/.\n25 йәшлек һаҡсы һуңғы ике миҙгелдә Санкт-Петербургтың «Динамо» клубы өсөн сығыш яһаны. Бынан алда Назаревич Белоруссия клубтары, Ижевск, Ҡурған, Воскресенск һәм Воронеж командалары төҫөн яҡланы. Хоккейсының ҡаҙаныштары араһында 2018 йылда яуланған Братина кубогы бар.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, бынан алда «Салауат Юлаев» фин ҡапҡасыһы Юха Метсола, форвардтар Павел Шэн, Владимир Жарков, Дмитрий Кугрышев, Петр Хохряков, Никита Ли, һаҡсылар Сергей Терещенко һәм Марк Рубинчик менән килешеүҙәргә ҡул ҡуйҙы. Александр Логинов, Дмитрий Саюстов «юлаевсылар» араһынан төшөп ҡалды.


Илебеҙ Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығын ҡаршыларға әҙерләнә\nБөрйән районы Собханғол ауылында йәшәүсе Мырҙағоловтар өсөн Еңеү көнө икеләтә байрам. Сөнки 9-сы майҙа Бөйөк Ватан һуғышы ветераны Фәхретдин Мырҙағоловтың тыуған көнө. Киләһе Еңеү яҙында уға 90 йәш тула.\nТиҫтәләрсә йылдар үтеүгә ҡарамаҫтан, Фәхретдин Мырҙағолов 10 хәрефтән торған фамилияһының радистар телендә нисек яңғырауын онотмай. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында 16 йәшлек үҫмергә морзе телендә йәшерен хәрби мәғлүмәт тапшырырға тура килгән. Фәхретдин Фәсхетдин улы Мырҙағолов 1943 йылда 16 йәшендә һуғышҡа алына. Буйы 1 метр 50 сантиметрға етмәгән үҫмерҙәрҙе радистар мәктәбенә уҡырға ебәрәләр.\nСовет Армияһы сафына баҫҡан егет, Ырымбурҙа әҙерлек курстары үткәндән һуң, Ташкенттағы ҡыҫҡа тулҡын радистары мәктәбенә эләгә. Фронттың алғы һыҙығында булмаһалар ҙа, үҫмерҙәргә өҫтән яуған бомбалар аҫтында радист бурысын үтәргә тура килә. Еңеү яҙын да радист көндәлек эш өҫтөндә ҡаршылай. Фәхретдин Фәсхетдин улы 1948 йылда тыуған яғына ҡайта.\nҺуғыштан һуңғы халыҡ хужалығын тергеҙеү яу яланынан иҫән йөрөп ҡайтҡандар иңенә ята. Фәхретдин Фәсхетдин улы ғүмере буйы почта хеҙмәтендә эшләй. Тормош иптәше Йәмилә Баһауетдин ҡыҙы менән 5 балаға ғүмер биргәндәр. 90 йәшен ҡыуған ветеран бөгөн ҡәҙер-хөрмәттә йәшәй.


Димсе диңгеҙ кистерә » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Димсе диңгеҙ кистерә\nДимсе диңгеҙ кистерә 23.11.2013 // Йәмғиәт\nКәләш алмаған таныштарым бихисап. Кейәүгә сыҡмаған әхирәттәрем тағы ла күберәк. Егеттәр йүнле ҡыҙҙар юҡ ти, ҡыҙҙар иһә көслө заттың "ысын ир" була белмәүенә баҫым яһай. Ә бит тегеләрҙең дә, быларҙың да ғаиләле булғыһы, бала баҡҡыһы килә. "Их, элек рәхәт булған, димселәр, ата-әсәләр үҙ-ара ғына кәңәшләшеп мәсьәләне хәл иткән дә ҡуйған. Меңәрләгән кеше араһында үҙенә кәрәклеһен эҙләп тә йонсомағандар", — тигәйне яңыраҡ утыҙҙы үтеп тә бер тапҡыр ҙа кейәүгә сыҡмаған әхирәтем. Ә ниңә бошонорға? Димселәр бөгөн дә бар бит! Яңыраҡ шуларҙың береһе менән таныштым.\nӘнүзә апай Йомағолованы күреүгә үк йөҙө таныш кеүек тойолдо. Бик әүҙем апайҙың булышмаған шөғөлө, йөрөмәгән ере юҡ икән. Ғүмерен уҡытыусылыҡҡа арнаған ханым, пенсияға сыҡһа ла, тәрбиә биреү эшен ташламаған. Асыҡ, тура һүҙле, рухлы апай менән аралашыуы еңел һәм рәхәт. Бер сәғәт эсендә генә лә ул шул тиклем күп нәмә тураһында һөйләргә өлгөрҙө.\nДимселеккә килгәндә, был — уның күңеле, йөрәге ҡушыуы буйынса башҡарған эше. Бының өсөн уға аҡса ла, ниндәйҙер баһа ла кәрәк түгел.\n— Үҙебеҙҙең милләт йәштәренең яңғыҙ йөрөүенә шул тиклем йәнем әрней. Ҡыҙҙарыбыҙ сит милләт кешеләренә кейәүгә сыға башланы, шәп кенә егеттәребеҙҙе үткер башҡалар эләктереп ала һала. Ошоларҙы күҙәтеп йөрөп, шундай фекергә килдем: үҙемә димселеккә тотонорға кәрәк, — ти Әнүзә апай.\nЭш тәүҙә таныштар араһында башлана. Дуҫтар, туғандар, курсташтарҙың балаларын бәләкәйҙән белгәнлектән, һәр береһенең холоҡ-фиғелен күҙаллай. "Бының улына бының ҡыҙы тура килер, был ҡыҙҙың холҡона шуның улы яҡшы пар буласаҡ" тигәнерәк фекер йөрөтә. Йәштәрҙе ҡауыштырыу өсөн бәләкәй хәйләләргә лә бара ул. Мәҫәлән, филармонияға билет ала ла, алдан әйтмәй генә урындарын тура килтерә. Шулай яңы ғаиләләр тыуа.\nБаш ҡала мәктәбендә башҡорт теле уҡытыусыһы булып эшләгәс, һәр саҡ күреп йөрөй: юғары белемле уҡытыусы ҡыҙҙар һаман кейәүгә сыға алмай.\n— Ҡайҙа ҡарама, бына тигән шәп башҡорт ҡыҙҙары. Тик ҡыйыуһыҙҙар, оялсандар. Беҙҙе дөрөҫ тәрбиәләмәгәндәр бит, имеш, тыйнаҡ, сабыр бул. Минеңсә, был мәүешлеккә килтерә. Һин тыныс ҡына көтөп ултырғансы, һәйбәт ҡыҙҙар-егеттәрҙе үткерерәктәр эләктереп тә ала. Ата-әсәләр ҙә балаларына, уҡып бөтмәйенсә өйләнеү тураһында уйлама ла, тип ҡаты әйтеп ҡуя. Ә бит студент осоро — ғаилә ҡороу өсөн иң уңайлы мәл. Уҡыу йортонда, ятаҡта тиңдәштәрең күп, күңелеңә ятҡанын һайлап алырға мөмкин, — ти ул.\nДимселеккә ныҡлы тәүге мөһим аҙым ул ойошторған осрашыуҙар була. Тәүҙә егет-ҡыҙҙарҙы "Нефтсе" мәҙәниәт һарайына саҡыра. Тик ҡыҙҙар әүҙем булһа ла, кисәгә бер егет тә килмәй. Оялалар. Аҙаҡ Салауат Юлаев майҙанында тағы бер осрашыу үткәрә. Бында инде егеттәр күберәк йыйыла. Бергәләп ултырып аралашалар, бер-береһен оҡшатҡан ике пар йөрөп тә килә.\nЭлек оялсан, тыйнаҡ йәштәребеҙ хәҙер аҙа башланы. Был мәсьәлә лә димсене борсой. Йә бигерәк тәртиплеләр, баштары уҡыуҙан сыҡмай, диплом артынан диплом алалар, йә аҙып-туҙып, эсеп, тәмәке тартып йөрөйҙәр. Хәҙер ауыл ҡыҙҙары ла боҙолдо.\n— Ҡатын-ҡыҙҙы әллә нисәмә диплом, кандидат дәрәжәләре түгел, ә ире, балаһы, ғаиләһе бәхетле итә бит. Әле миңә килгән ҡыҙҙар араһында фән кандидаттары, икенсе, өсөнсө юғары белем алыусылар бар. Нимәгә ул һеҙгә ҡатырға? Бер юғары белем алғанһың икән, еткән! Әгәр уҡыуын, фән эшмәкәрлеген ғаиләһе, балалар үҫтереү менән бергә алып бара ала икән — яҡшы, юҡ икән – туҡтат, ғаиләле булыуҙы ҡайғырт. Шулай тураһын әйтәм уларға, — ти димсе, көлөп.\nҮҙе күреп һөйләшмәгән кешеләр менән эшләп тә тормай. Һәр кемде белеп, эске донъяһын күҙалларға тырыша.\n— Ниндәй принцип буйынса парҙарҙы тура килтерәһегеҙ? — тип һорайым.\n— Ике тәкә башы бер ҡаҙанға һыймай. Шуға күрә холҡо буйынса ике лидерҙы таныштырмайым. Икеһе лә тыныс булғандарҙы ла осраштырмайым. Тормошта береһе үткер, алға әйҙәүсе булһа, икенсеһе эйәрергә, уға ярҙамсы, терәк булырға тейеш бит. Шул саҡта донъя көтөүе лә еңелерәк, — ти әңгәмәсем. — Айырылған кешеләрҙе айырылғандар, балалыларҙы балалылар менән ҡауыштырырға тырышам. Социаль, матди хәле, белеме буйынса ла тиң булыуҙары шарт.\nАуырлыҡтар, әлбиттә, бар. Мәҫәлән, димсе күҙәтеүенсә, хәҙер ҡыҙҙар тырышыраҡ. Күптәренең фатиры бар, юғары белемлеләр. Шуға күрә улар талапты юғары ҡуя, үҙҙәренән түбәнерәктәр, ауылда йәшәгәндәр менән күрешкеһе килмәй. Егеттәр ҙә, үҙенең торлағы юҡ икән, фатирлы ҡыҙ менән танышырға теләмәй. Имеш, ул альфонс түгел, ҡатын-ҡыҙ иңендә йәшәмәйәсәк. Ир-ат күберәк ауылда өй һалып донъя көтөргә теләһә, ҡыҙҙарҙың ҡалала, айырыуса Өфөлә төпләнгеһе килә. Тағы шуныһы: егеттәрҙең димсегә тәүге һорауы "Матурмы?" була. Матурлыҡтың туйҙа ғына кәрәклеге, ә тормошта уңғанлыҡ, изге күңеллелек мөһимлеген аңлап етмәй улар. Ҡыҙҙар ҙа тик юғары белемлене, байҙы таптыра икән.\n— Өлкән йәштәгеләр менән күпкә еңелерәк. Уларҙың талаптары ҙур түгел, ни бары бергә ҡартлыҡ ҡаршыларға иптәш кәрәк. Бындайҙар менән эшләгәндә балалары менән уртаҡ фекергә килеү, уларҙы ризалаштырыу бурысы ла иңемә төшә, әлбиттә, — ти Әнүзә апай.\nРеспубликала, илдә айырылышыуҙар һаны артҡандан-арта. Бик ҡыҙғаныс, әммә ҡайһы бер ғаиләләр өс айҙан да тарҡала бит. Йәнәһе, холоҡтары тура килмәгән. Йөрөгән саҡта матур, үҙен ҡараған ҡыҙ кейәүгә сыҡҡас, ирен дә тәрбиә итергә онота, егет иһә ғаилә башлығы роленә әҙер булмай сыға.\nБуйҙаҡтар, яңғыҙҙар проблемаһы — үҙе бер заман бәләһе. Ә бит элек, ысынлап та, айырылышмағандар, ғаиләләр ныҡлы, күп балалы булған. Ошо шарттарҙа димселәр институтын тергеҙеү – өлгөрөп еткән мәсьәлә. Әнүзә апай кеүектәр ҡулдарынан килгәнсә кешегә ярҙам итә, ә ундайҙар һәр ҡалала һәм районда булһын ине.\nМәҡәләне бер ҙә күңелһеҙ тамамлағы килмәй. Шөкөр, республикабыҙҙа Әнүзә апай табыштырған тиҫтәләгән ғаилә бар, уларҙа бөгөн балалар үҫә, тормош дауам итә.\nАвтор: Әлфиә ӘЙҮПОВА.


Республика көнө уңайынан Өфөнөң Ленин исемендәге йорт-музейында үҙенсәлекле күргәҙмә асылды\nУнда Башҡортостан Рәссамдар берлеге рәйесе урынбаҫары Йәлил Сөләймәнов менән уның уҡыусыһы Эльнара Сейтмиметованың «Минең Уралым» тип исемләнгән экспозицияһы урын алған. Өфө сәнғәт училищеһы студентының тамашасы хөкөмөнә тәҡдим иткән тәүге күргәҙмәһе Башҡортостандың хозур тәбиғәтен данлай.\nБашҡорт ҡатын-ҡыҙҙарының милли биҙәүестәренең 3 Д форматтағы күсермәһе - йорт-музей хеҙмәткәре Илдар Ғатауллиндың ижад емеше. «Башҡорт милли костюмы» фильмының авторы Таңсулпан Бураҡаева был яңылыҡҡа шат. Ниһайәт, музейҙарҙа ҡомартҡы булып ҡына һаҡланған боронғо әйберҙәрҙе хәҙер донъя кимәленә сығарыу мөмкинлеге тыуҙы, тигән фекерҙә ул.


Һаулыҡты ҡайғыртыу кәрәк » Башҡортостан гәзите\nҺаулыҡты ҡайғыртыу кәрәк\n23-08-2013, 09:49 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға\nДиспансерлаштырыу тураһында ишеткәс, медицина тикшереүе үтергә уйланым. Был хаҡта етәксегә алдан әйттем, әммә ул мине тыңларға ла теләмәне. Ҡыҫҡаһы, поликлиникаға юлды япты, тыңлашмаған хәлдә эштән ебәреү менән ҡурҡыта. Һаулығымды ҡайғыртырға тейешмен дә инде. Бындай осраҡта ни эшләргә икән?\nХеҙмәткәрҙәре тураһында ойошма хужаһы үҙе хәстәрлек күрергә бурыслы, йәғни диспансер күҙәтеүе үтеүҙе ойошторорға тейеш. Табипҡа иртәрәк мөрәжәғәт итмәүҙәре сәбәпле, хеҙмәткәрҙәрҙең һаулыҡ торошо насарайыуы ихтимал. Шуға күрә етәкселек яғынан бер ниндәй сикләү ҙә, ҡыҫым да булырға тейеш түгел.\nЯҢЫЛЫҠТАР АРХИВЫ Май 2018 (232)


12 Октябрь , 16:35\nХаҡ Дауаханала ятҡан 80 йәшлек ҡартты дауалап, аяҡҡа баҫтыралар. Үпкәләрҙе яһалма елләтеү аппаратын бер көн файҙаланған өсөн уға иҫәп-хисап ҡағыҙын тотторалар. Ҡағыҙға ҡарап торған ҡарт илай башлай. Уны доктор йыуатып маташа, ташлама яһарбыҙ, ти. – Юҡ, мин аҡса өсөн иламайым, – ти ҡарт. – Дауа өсөн түләрлек хәлем бар. Һеҙ, яһалма елләтеү аппаратын ҡулланыу бик ҡыйбатҡа төштө, тиһегеҙ. Мин 80 йыл инде бер тин дә түләмәй Аллаһ Тәғәләнең һауаһын һулайым. Тимәк, ул саҡта мин Аллаһ Тәғәлә алдында ниндәй оло бурыслымын! Ә бының өсөн мин Уға бер тапҡыр ҙа рәхмәт әйткәнем юҡ...\nДауаханала ятҡан 80 йәшлек ҡартты дауалап, аяҡҡа баҫтыралар. Үпкәләрҙе яһалма елләтеү аппаратын бер көн файҙаланған өсөн уға иҫәп-хисап ҡағыҙын тотторалар. Ҡағыҙға ҡарап торған ҡарт илай башлай. Уны доктор йыуатып маташа, ташлама яһарбыҙ, ти.\n– Юҡ, мин аҡса өсөн иламайым, – ти ҡарт. – Дауа өсөн түләрлек хәлем бар. Һеҙ, яһалма елләтеү аппаратын ҡулланыу бик ҡыйбатҡа төштө, тиһегеҙ. Мин 80 йыл инде бер тин дә түләмәй Аллаһ Тәғәләнең һауаһын һулайым. Тимәк, ул саҡта мин Аллаһ Тәғәлә алдында ниндәй оло бурыслымын! Ә бының өсөн мин Уға бер тапҡыр ҙа рәхмәт әйткәнем юҡ...


5 Февраль 2011, 17:16\nҒәҙәттә, һәр гүзәл заттың иртәһе битен тәрбиәләүҙән – крем һөртөп, макияж һалыуҙан башланһа, кис уны йыуыу, битлек эшләү менән тамамлана. Бит тиреһе, ҡышҡы һыуыҡта тиҙ генә ярылып барғанлыҡтан, айырыуса һаҡсыл тәрбиә талап итә. Шунлыҡтан бер нисә кәңәш тәҡдим итәбеҙ.\nҡыш битегеҙҙе һабынлап, крандан ағып торған һыуҙа йыумағыҙ. Юғиһә тирегеҙ былай ҙа ҡаты һыуҙа күп булған магний һәм кальцийлы шекәрә менән ҡаплана. Белгестәр, бигерәк тә минераль һыу менән йыуыныу файҙалы, тип һанай. Бынан тыш, составында спирт булмаған лосьон йә тоник һайларға мөмкин.\nКрем һайлай белеү ҙә төп шарттарҙың береһе икән. Тышында «Һыуыҡ көн өсөн» тигән яҙыуы булһа, үтә яҡшы. Сөнки бындай кремдар тәбиғи компоненттарға бай була. ҡышҡы һыуыҡта биткә майлы кремдар һөртөү дөрөҫ булыр. Әммә үҙеңдең урамда күпме лә, бина эсендә нисә сәғәт булыуыңды иҫәпкә алырға кәрәк. Әгәр урамда 10 минут йөрөп, тотош көнөгөҙҙө йылы эш урынында үткәрәһәгеҙ икән, крем артыҡ майлы булырға тейеш түгел. Ни өсөн тигәндә, йылыла үтә майлы крем тирегә тын алырға ирек бирмәйәсәк.\nКремды биткә урамға сығырҙан бер сәғәт алда яғырға кәрәк. Юғиһә, нәҙек ҡан тамырҙары ҡалҡып сығып, тирегеҙҙең төҫө боҙоласаҡ.\nКиске йоҡо алдынан да бит тиреһенә иғтибар бүлеү мотлаҡ. Битегеҙҙе таҙартҡас, төнгө крем һөртөп, күҙәнәктәрен асығыҙ. ҡан әйләнеше яҡшырып, тирегеҙ ял итәсәк. 20 минут үткәс, яғылған кремды салфетка менән һөртөп алығыҙ. Таҙартыусы скрабтар ҡулланыу тыйыла, сөнки улар тиренең һаҡланыу барьерына зыян килтерә.\nҡышын тире дымландырыуҙы талап итә. Был процедураларҙан һуң тышҡа сығырға ярамағанлыҡтан, улар төндә генә башҡарылырға тейеш.\nИрендәргә лә иғтибарлы булыу зарур. Һыуыҡҡа ярылмаһын тиһәгеҙ, үҙегеҙ менән гел генә гигиена помадаһы йөрөтөгөҙ. Ирен буяғыстар түбән температурала ирендәрҙе киптергәнлектән, тәүҙә гигиена помадаһы һөртөп, шунан төҫлөһө менән буярға мөмкин.\nҡулдар хаҡында әйтеп тораһы ла түгел. ҡулға һөртә торған кремдар өйөгөҙҙә лә, эш урынығыҙҙа ла, хатта сумкағыҙҙа ла ятһын. Яҡшы кремдар тиҙ һеңеп барыусан, эҙ ҡалдырмайҙар. Крем ҡулдарҙы дымландырырға ла, туҡландырырға ла, әсе елдән дә һаҡларға тейеш.\nСәс менән дә проблемалар күҙәтелә – остары һына (асалана), кибә, ҡауаҡ барлыҡҡа килә. Составында спирт булмаған шампунь һайларға тырышығыҙ. Бынан тыш, сәс тә махсус туҡландырыу талап итә. Сәсегеҙҙе көн һайын йыумағыҙ, ял итергә форсат бирегеҙ.\nМатур һәм сәләмәт булығыҙ! Сөнки сәләмәтлек иң элек кешенең йөҙөндә сағыла.


Флорида — Башҡорт Википедияһы\nФлорида (ингл. Florida) — АҠШ штаты. Штаттың тәртип номеры — 22. 1845 йылдың 3 мартында төҙөлгән. Элек территория Флорида исеме менән йөрөгән. Алабама һәм Джорджия штаттар менән сиктәш. Штаттың ҡушаматы — Ҡояшлы штат.\nШтат флагы Штат мөһөрө\n▲19 057 542 (2011 йыл)\n170 304 км²\nоҙонлоғо 721 км\nДиңгеҙ кимәленән бейеклеге\nШтат статусын алыу\nштат статусын алғанға тиклем\nБыл терминдың башҡа мәғәнәләре лә бар, ҡарағыҙ: Флорида.\n2011 йылғы мәғлүмәт буйынса Флорида штатында ▲19 057 542 кеше йәшәй, халыҡ тығыҙлығы бер квадрат км-ға 111,9 кеше. АҠШ штаттары араһында халыҡ һаны буйынса урыны — 4 Калифорния, Техас һәм Нью-Йорк штаттарынан һуң.\nМайҙаны 170 304 кв.км, шуның 17,9 % һыу майҙаны.\nЭре ҡалалар – Джэксонвилл (иң эре), Майами, Тампа, Орландо.\n1.1 Испан Флоридаһы\nАмерикаға европалар килеү алдынан Флоридала тимукуа ( XVIII быуатта юҡҡа сыҡтылар), калуса һәм семинолы халыҡтары йәшәне[сығанаҡ 4616 көн күрһәтелмәгән]. Испан конкистадоры Хуан Понсе де Леон, ярымутрауға 1513 йылда килеп, Флориданы испан короллеге ерҙәренә ҡушты һәм уға исп. la tierra florida («сәскә атҡан ер») исемен бирҙе. 1564 йылда ярымутрауҙа беренсе ҡала - Сан-Августин (хәҙерге ваҡытта Сент-Огастин) һалына. 1763 йылдағы Париж тыныслык килешеүе буйынса Британия Флориданы Гаванаға алмаштырҙы.\nЛәкин АҠШ Азатлыҡ һуғышынан һуң Флориданы Испанияға ҡайтарҙы.\n1819 йылда Испания Флориданы АҠШ-ҡа һатты. 1845 йылда Флорида илдең 27 штаты тип булды.\n«Дүрт миҙгел» — Флориданың иң бейек йорто\nБрикелл – халыҡ-ара банктар беру рында урынлашыу \nШтаттын эске тулайым продукты $776,3 млрд. — илде 4-се күрһәткес. (август 2011 г.) Ошо Эске тулайым продукт Австралия Эске тулайым продукттына оҡшаш.\nФлоридала цитрус емештәр үҫтерәләр(күбеһе апельсиндар, грейпфруттар).\n80 мең кеше йәшәғән ҡалалар\nДжэксонвилл 777,7 Клируотер 108,6\nМайами 379,7 Майрамар 101,5\nТампа 321,8 Майами-Гарденс 100,9\nСент-Питерсберг 249,1 Уэст-Палм-Бич 95,3\nХайалиа 224,5 Санрайс 90,2\nОрландо 205,6 Майами-Бич 89,1\nФорт-Лодердейл 164,6 Помпано-Бич 88,9\nТаллахасси 156,6 Палм-Бей 88,8\nПемброк-Пайнс 150,1 Лейкленд 88,4\nГолливуд 144,5 Спринг-Хилл 86,0 (2003)\nКорал-Спрингс 128,4 Плантейшен 85,5\nКейп-Корал 128,0 Брандон 85,0 (2003)\nПорт-Сент-Луси 118,4 Дейви 82,6\n↑ Brickell Neighborhood Guide 2009 йылдың 29 июнь көнөндә архивланған.\n↑ Brickell Real Estate — Millionaires Row 2011 йылдың 14 июль көнөндә архивланған.\nБыл тураһында тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып\nВикипедия проектына ярҙам итә алаһығыҙ.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Флорида&oldid=1065195 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 29 август 2021 в 15:50\nБыл бит һуңғы тапҡыр 15:50 29 август 2021 үҙгәртелгән.