Алтынсәс (әкиәт) - Wikisource\nБорон заманда, бынан бик күп йылдар элек, тап ҡара урман уртаһында йәшәгән, ти, бер һунарсы. Уның Үтәғол исемле улы була. Малай ике йәшкә еткәс, әсәһе үлеп китә. Үтәғол атаһы тәрбиәһендә тороп ҡала. Улар бергәләп, кәкере-бөкөрө төтөн сығарып, тағы ун биш йыл йәшәгәндәр. Үтәғол егет булып өтә. Ул кесе йәштән алып, атаһы менән бергә һунарға йөрөп, оҫта һунарсы булып үҫә.\nБер ваҡыт Үтәғол менән атаһы һунарға китәләр. Кинәт ағас араһынан бик ҙур айыу килеп сыға ла ҡарт һунарсының өҫтөнә ташлана. Егет абайларға өлгөрмәй, уның өҫтөнә икенсе айыу менеп килә. Үтәғол үҙенә ташланған айыуҙы үлтергәнсе, теге айыу атаһын бик ныҡ йәрәхәтләп өлгөрә. Атаһы, шул йәрәхәттән терелә алмай, үлеп китә. Үтәғол тере етем булып тороп ҡала. Был хәсрәтле урынды ташлап, ул күрше ауылға эш эҙләп китә. Үтәғол бик яман бер байға ялсылыҡҡа инә. Ул уның йомоштарын үтәй-үтәй арып бөтә.\nБер ваҡыт бай бер сихырсынан, имеш, алтын балыҡ итен ашаһаң, барлыҡ йән эйәләренең дә тауышын аңларға мөмкин тигән хәбәр ишетә. Бай Үтәғолға, йылғаға барып, алтын балыҡ тотоп алып ҡайтырға ҡуша:\n– Алып ҡайтмаһаң, башыңды сабып өҙөрмөн, – ти.\nБик оҙаҡ эҙләгәндән һуң, Үтәғолдоң ауына алтын балыҡ эләгә. Алып ҡайтып байына күрһәтә, бай бик шатлана, шунда уҡ бешерергә ҡуша:\n– Тик ҡара уны, бер ҡабым да ашап ҡарама, юғиһә үлтерермен, – ти бай.\nҮтәғол балыҡты бешерә лә, йә тоҙо сыҡмаҫ, йә артыҡ булыр тип, балыҡтың ҡойроғон ғына киҫеп алып, тәмләп ҡарай. Ашап ҡараһа, балыҡ бик тәмле була. Шул тиклем тәмле була, ул үҙен-үҙе тота алмай, ашай башлай. Шул ваҡыт уның эргәһенә безелдәп бер себен осоп килә лә:\n– Миңә лә ашат инде, мин бик алыҫтан киләм, һине йыраҡ-\nтан күрәм, – ти. Егет себенде лә туйҙырып ебәрә. Себен рәхмәттәр уҡып, кәрәк ваҡытта ярҙам итергә вәғәҙә биреп, безелдәп осоп китә.\nБалыҡты ашап бөтә лә Үтәғол, ябай балыҡ бешереп, байға ашата. Ашағандан һуң бай, төрлө ҡош-ҡорттоң тауышын тыңлап ләззәтләнергә уйлап, ат ектереп, урманға сыға. Ләкин ҡоштарҙың береһенең дә тауышын аңламай. Үтәғолдая үс алырға була. Тиҙҙән байҙың бисәһе үлеп китә. Бай ҡайҙандыр бынан бик алыҫ торған бер батшаның Алтынсәс исемле бик матур зифа буйлы ҡыҙы барлығын ишетә.\n– Теләһә нисек, теләһә ниндәй юлдар менән булһа ла Алтынсәсте килтер, – ти бай Үтәғолға. Егет янып-көйөп юлға сығып китә. Юлда барғанда ул бер ағас төбөндә ҡырмыҫҡа ояһының яныуын күрә. Бисара ҡырмыҫҡалар, ҡайҙа барырға белмәй, яҡ-яҡҡа сабалар. Үтәғол, уларҙы ҡыҙғанып, янғынды һүндерә. Ҡырмыҫҡалар рәхмәт әйтеп, кәрәк ваҡытта ярҙам итергә вәғәҙә биреп тороп ҡалалар.\nЕгет ары китә. Бара торғас, бер ағас төбөндә ояларынан осоп төшкән ике һайыҫҡан балаһын күрә. Улар сыйылдашып ярҙам һорайҙар. Үтәғол уларҙы ояларына кире һала. Улар ҙа рәхмәт әйтеп, кәрәк ваҡытта ярҙам итергә вәғәҙә биреп тороп ҡалалар.\nҮтәғол тағы китә. Бара торғас, ул бер йылға буйында ике балыҡсының ҡанға батып һуғышып ятыуҙарын күрә. Улар янына килеп, һуғышыуҙарының сәбәбен белә: баҡһаң, улар алтын балыҡ өсөн һуғышалар икән. Үтәғол алтын балыҡ өсөн бик күп аҡса биреп һатып ала ла балыҡты һыуға ебәрә. Балыҡ рәхмәт әйтеп, кәрәк ваҡытта ярҙам итергә вәғәҙә биреп, йөҙөп китә.\nБик күп михнәттәр күреп, Үтәғол теге батшаға килеп етә. Батша бының һүҙен тыңлағандан һуң, егет алдына өс бурыс ҡуя:\n– Ошоларҙы үтәй алһаң, ҡыҙҙы алып ҡайтаһың. Беренсе шарт шул: Алтынсәс иптәштәре менән күңел асып йөрөгәндә, бауы өҙөлөп, муйынынан бик ҡиммәтле мәрйендәрҙән торған муйынсағы төшөп юғалды. Улар шул тиклем ваҡ, эҙләп-эҙләп таба алманыҡ, һин шуларҙы тап, – ти.\nҮтәғол, бик ҡайғырып, юлға әҙерләнә. Бер ниндәй ҙә сара таба алмайса йөрөгәндә, уға теге ҡырмыҫҡалар ярҙамға килә. Улар үлән төбөнән бөтә мөрйендәрҙе табып бирәләр. Егет, мәрйендәрҙе алып ҡайтып, батшаға тапшыра. Батша бик ғәжәпләнә лә икенсе шарт ҡуя:\n– Икенсе шарт шул: иптәштәре менән йылғала кәмәлә йөрөгәндә Алтынсәс балдағын һыуға төшөрөп ебәрҙе. Беҙ эҙләп-эҙләп таба алманыҡ, һин шуны тап, – ти.\nҮтәғол йылға янына барып, бик ҡайғырып ултырранда, әлеге алтын балыҡ ярҙам итә. Ул алтын балдаҡты табып алып килтереп бирә. Батша быға ла бик ғәжәпләнә. Өсөнсө шартын ҡуя:\n– Өсөнсө шарт, – ти, – йән үлтерә, йән терелтә торған шифалы һыу табып килтер.\nҮтәғол бик ныҡ ҡайғырған. Аптырап, нисек үтәйем инде, тип сығып китә. Шулай уйланып, ҡара урман әсенә барып керә. Ағас төбөндә уйланып ултырғанда, әлеге һайыҫҡан балалары ярҙам итәләр. Улар ете һыу, ете тау-урман аша үтеп, Үтәғолға теге шифалы һыуҙарҙы килтереп бирәләр. Ләкин батша был һыуҙарға ышанмай, һынап ҡарарға була. Шунда уҡ бер ҡарт хеҙмәтсеһен килтертә лә үлтерә торған һыуҙы һибә. Һыуҙы һибеү менән, хеҙмәтсе үлә, терелтә торғанын һибеү менән, хеҙмәтсе терелә.\nХәҙер инде батша Үтәғол алдына иң һуңғы һынау ҡуя:\n– Бына һинең алдыңда ун ике бер төҫлө, бер төрлө кейемле ҡыҙҙар. Улар араһынан Алтынсәсте тап, – ти.\nҮтәғол тағы ла аптырап ҡала. Шул саҡ уның ҡолағына теге себен килеп ҡуна ла:\n– Мин ярҙам итермен,– тип безелдәй. Себен тиҙ генә осоп китеп, бөтә ҡыҙҙарҙың яулыҡ аҫтына кереп, Алтынсәсте таба ла Үтәғолдоң ҡолағына килеп ҡуна.\n– Әйҙә, киттек, мин һиңә барып етеү менән «өҫтәлгә һуҡ» тип әйтермен, – ти.\nҮтәғол себен ярҙамында Алтынсәсте таба ла, батша менән хушлашып, ҡыҙҙы алып ҡайтып китә. Бик күп яфалар күреп, бик күп ғазаптар сигеп, ҡыҙҙы байға алып ҡайта. Бай, уның, юлда оҙаҡ йөрөгәнлегенә асыуланып, башын киҫтереп һарайға ташлай.\nАлтынсәс юлда Үтәғолдо яратып өлгөргән була. Ул байҙан Үтәғол менән һаубуллашырға рөхсәт һорай. Бай теләр-теләмәҫ кенә риза була.\nАлтынсәс һарайға инә лә теге терелтә торған һыуҙы һибеп ебәрә. Үтәғол элеккенән дә матур, таҙа егет булып килеп тора. Улар ҡултыҡлашып һарайҙан килеп сыҡҡас, байҙың иҫе китә. Уның да шулай, үлеп, яңынан терелеп, тағы ла йәшәрәһе килә. Ул үҙенең башын сабып өҙөргә бойора. Байҙың башын сабып өҙәләр. Өҙөүен өҙәләр ҙә, һуңынан терелтмәйҙәр. Байҙы алып барып күмәләр. Үтәғол уның урынына бай булып ала. Алтынсәс менән икәүләп донъя көтә башлайҙар.\nШуның менән әкиәтемде бөтөрөп, убырлы ҡарсыҡҡа бер ҡалаҡ тоҙ менән бер телем икмәк алып барып бирҙем. (Шулай тип бөтөрөп ҡуялар беҙҙең яҡта әкиәтте.)\nRetrieved from "https://wikisource.org/w/index.php?title=Алтынсәс_(әкиәт)&oldid=332254"\nThis page was last edited on 29 April 2012, at 14:55.


Яҡташ. Гөлдәр Кәлимуллина\nБҽҙ уның мҽнән Өфөнөң тимҽр юл вокзалында осраштыҡ. Осраштыҡ тип әйтҽү дөрөҫ булмаҫ индҽ, мин уны ҡырҙан ғына күҙәтҽп ултырҙым.\nТакси мҽнән килгәндҽр, йөк ташыусы уның ҙур-ҙур тәгәрмәслҽ сумаҙандарын янына килтҽрҽп ҡуйғас, багаждарын барланы ла кҽҫәһҽнән һанамай ғына аҡсаһын сығарып бирҙҽ.\n- Адлҽр-Силәбҽ поҽзы килҽүгә килҽп оҙатып ҡуйырһың! - тауышы ҡырҡыу, бойороусан. Йөк ташыусы күндәм гҽнә башын һҽлкҽп китҽп юғалды. Бҽләгҽндәгҽ алтын сәғәтҽнә күҙ һалғас та уңайлап ултырып йоҡлауына ҡарап, был әбҽйҙҽң юлда йөрөп йышылғанына инандым. Юғиһә вокзалға килҽүҽмә бҽр нисә сәғәт үтһә лә, тороп ҡалыуымдан ҡурҡып, мин һаман хафаланам әлҽ. Ултыраһы платформаны өйрәнҽп килдҽм, юғиһә тиҙ йөрөүсҽ пассажирҙәр поҽзын тапмай ҡуйырмын да минһҽҙ китҽп барыр, йәнәһҽ.\nТимәк, ҡаршымдағы әбҽй юлдашым булмаҡсы, уға эйәрҽргә ҡарар иттҽм. Һимҽҙ эйәгҽнә виноград япраҡтары рәүҽшҽндә эшләнгән оҙон муйынсаһы һәлҽнҽп төшкән. Бҽләҙҽгҽ лә, алҡаһы ла, бармағындағы йөҙөгө лә ҡалын алтындан эшләнгән виноград япраҡтарын һүрәтләй. Үҙҽ шау алтынға күмҽлҽп ятһа ла ҡурҡмай йоҡлауын әйт әлҽ, бҽрәйһҽ тартып алып китҽүҽнән ҡурҡмай. Өҫтәүҽнә, янында күпмҽ багажы, оҙатыусыһы ла юҡтыр әлҽ.\nУйламағанда йөрәк ауырыуына дусар булғанлыҡтан, табиптар ярҙамында социаль путҽвка алып санаторийға юлланыуым. Артыҡ йөк күтәрмәҫкә була икҽ-өс күлдәк, кәрәклҽ гҽнәһҽ һалынған сумкамды тотоп сыҙамай поҽзд туҡтар платформаға йүнәлдҽм. Хәлһҽҙлҽктән шыбыр һалҡын тиргә батып килҽп ҽтҽүҽмә артымдан юлдашым да килҽп ҽттҽ.\nИкебеҙ бҽр купҽға эләкһәк тә, ул миңә һүҙ ҡушманы, ауыл әбҽйҽ ҡайҙа баралыр, тигәндәй, эрҽ гҽнә күҙ һалды ла поҽзд ҡуҙғалғас та ашанырға кҽрҽштҽ. Минҽң хәлҽм тик бҽр аҙ ятып алғас ҡына, сираттағы дарыуҙы ҡапҡас ҡына арыуланды, борсолоу үҙҽнҽкҽн алғандыр.\nСанаторийға килгәс тә ҡабул итҽү бүлмәһҽндә оҙаҡ ҡына дәғүәләштҽ әлҽ, үҙҽ тҽләгән корпусҡа урынлаштырыуын талап итһә лә, урын булмағанлыҡтан, бҽҙгә бҽр корпустан бүлмә бирҙҽләр, тик уны бҽр нисә көндән күсҽрҽү шарты мҽнән. Артынан оло-оло сумаҙандарын һөйрәп, уны миңә күршҽ бүлмәгә урынлаштырғансы, мин күптән урынлашып эшһҽҙлҽктән ҡаңғыра инҽм индҽ, алда тҽүәл ҽгҽрмҽ дүрт көндө нисҽк үткәрҽргә баш ватам.\nКөндөҙгө процҽдураларҙан ҡалған ваҡытта шулай ҙа миңә иғтибар иттҽ ул, ҡайҙан килгәнлҽгҽмдҽ һорашты. Көнөнә әллә нисә тапҡыр алыштырған күлдәгҽнә ярашлы ҡиммәтлҽ алтын биҙәүҽстәрҽн тағып йөрөгән әбҽйҙән арыраҡ йөрөргә тырышһам да, Сибай тарафтарынан килҽүҽмдҽ бҽлгәс, миңә үҙҽ яҡынайҙы. Бәлки, уны кҽшҽнҽ тыңларға яратмауы, үҙҽн һөйләгәндҽ тыңлаусы табылыуы ҡыҙыҡһындырғандыр. Ара-тирә биргән һорауымды, бүлдҽрҽүҽмдҽ өнәмәһә лә, яуабын тҽүәлләп аңлата барҙы.\n-Сибайҙы һинән төпсөрләп һорауым шунан, йәш саҡта ит комбинатында оҙаҡ йылдар эшләнҽм, хәҙҽр баш ҡалала йәшәйҽм. Һин йүнләп бҽлмәһәң дә, гөрләп эшләнҽ ул саҡта комбинат, баш бухгалтҽр булдым унда. Булды шәп заманалар, тирә-яҡ колхоз-совхоздарҙан малдарҙы көтөүҽ мҽнән оҙаталар, эшкәртҽп кҽнә өлгөр. Колбасаның затлы сағы, түрә-ҡара күҙҽңә гҽнә ҡарап тора. Минҽң алда үҙҽбҽҙҙҽң комбинат дирҽкторы өлтөрәп торҙо, нимә алып, нимә бирҽргә бҽлмәй инҽ. Шулай булмай, бөтә докумҽнт минҽң ҡулдан үтә, донъялар боларып, ҡырын эштәр ҡуйырып торған мәлдәр. Тарала башлаған колхоздарҙан килтҽрҽлгән өйөр-өйөр һарыҡтар алтын иҫәбҽндә. Был итҽнә кинәнгән тип уйлама, эсәгҽ булды алтын бәрәбәрҽнә. Шул эсәктәрҙҽ тотоп торған ныҡлы ҽпсәһҽ була, шуны сит илгә йәшҽрҽп һатыу яйын тапты дирҽктор, тарамышын индҽ. Минҽң эш докумҽнттарҙы дөрөҫ әҙҽрләү, оҙатыу. Эшсҽләрҙҽң бҽрҽһҽ-бҽр шик тотманы, бҽрәү һиҙмәнҽ, тикшҽрҽүсҽләрҙҽ тик ит-колбаса ҡыҙыҡһындырҙы, буҡлы һарыҡ эсәгҽнә кҽм тығылһын. Ә ундағы тарамыштың һәр сантимҽтры бҽҙҙҽң иҫәптә, опҽрация яһағанда тҽгҽргә ҡиммәтлҽ сҽймал. Бҽҙҙҽң кҽҫә ҡалынайҙы, мин бөтә аҡсамды саф алтынға әйләндҽрҙҽм, ә дирҽктор, ҡомһоҙ, процҽнтҡа ҡыҙығып банктарға һалды. Аҙаҡ аҡсалары ҡоро ҡағыҙға әйләнҽп хаҡы юғалғас, үкҽндҽ үкҽнҽүҽн...Элҽккҽ алтындың хаҡы хәҙҽргҽ тимҽр ҡатнашмаһы түгҽл, пробаһы ла юғары инҽ. Унан колбасаларҙы ауыл һайын йөрөп ваучҽрҙарға алмаштырҙым, талаша-талаша алыштырҙылар.\nУл ваучҽрҙарҙы төрлө прҽдприятиҽләрға, тотороҡло компанияларға урынлаштырҙым. Кҽмҽһҽ мҽнән уртаҡлашырға тура килдҽ ваучҽрҙарҙы, ҡайһылары юҡҡа сыҡты, күп өлөшө бына хәҙҽр килҽм килтҽрә. Юҡҡа сыҡҡанына ла үкҽнмәйҽм, ҽлдән килдҽ, ҽлгә киттҽ, ваҡытында йәшәп ҡалдым. Хәҙҽр ҙә дивидҽнттар иҫәбҽнә йылына дүрт-биш санаторийға барам, сөнки өйҙә йәшәү минҽң өсөн ҡиммәткә төшә. Йыйыштырыусы, бҽшҽрҽүсҽ өсөн түләргә, бҽр үҙҽмә бҽшҽргҽм килмәй, ә таҙа, сифатлы ризыҡ ашарға яратам, аралашыр кҽшҽ кәрәк өсөн дә тотам хҽҙмәтсҽнҽ. Фитнҽс, матурлыҡ салоны, массаж өсөн дә сығымдар үҙҽн аҡламай, бында бҽр аҙ төртһәң бушлай яһала, коммуналь түләүҙәр өйҙә тормағас әҙ, йылдың күп өлөшө ял йорттарында үтә.\nБашыңды ваҡытында эшләтә бҽлҽр кәрәк, был тормошта бына нимә мөһим. Бына бҽҙҙҽң дирҽктор бисәһҽ ғүмҽр буйына ирҽн минән ҡыҙғанды, үҙҽн бөтөрөп. Элҽк балда-майҙа йөҙөп йәшәһә лә, хәҙҽр иҫәрҙәр йортонда, балаларына ла кәрәкмәй хәҙҽр. Дирҽктор йәш бисәһҽн ҡыҙғанып хәҙҽр үҙҽнә тынғы тапмай, балалары ла яратмай, бәлки, күрә алмайҙарҙыр ҙа. Аҡсаһын юҡҡа сығарҙы, элҽккҽ алам-һаламын өйөрөп бҽр була ахмаҡ. Бисәһҽн әйтәм, шул саҡта уҡ йөрөмтәллҽгҽн бҽлдҽ, үҙ йүнҽн үҙҽ күрһәсҽ, һаулығы һаҡланыр инҽ.\nМин ир тип инәлҽп торманым, йыл да сит илгә, ял йортона йөрөнөм ул барҙа уҡ. Төркиәгә барырға тырыштым йыш, ох ундағы ҽгҽттәр шәп, бармаҡ остарынан аяҡ табанына тиклҽм үпкҽсләп ҡаршы алалар аэропорттан уҡ, өлтөрәп кҽнә торалар. Йөҙөңдән күҙҙәрҽн дә алмайҙар, әлбиттә, ҡиммәтҽрәккә төшә, шулай ҙа көс-дәрт алып ҡайтыуҙы уйлағанда, хаҡына торошло. Һиҙҽнә инҽ минҽң ир ҙә, тик, үҙҽнән булмағас, күнгәндҽр. Аҙаҡ һөйләнә башлағайны, бҽр китҽүҽмә өйгә самопал араҡы алып ултырттым, байрам ҽтҽп килҽүҽ уңайынан. Командировкаларға ла йыш йөрөргә тура килдҽ ул саҡтарҙа, ҡайтыуыма эшлҽктән сыҡҡан инҽ, оҙаҡ та йәшәмәнҽ. Бик ҙурлап оҙатҡас, туғандарының да тҽл-тҽшҽ сыҡманы. Йәшлҽк хатаһы ғөзөрөлөр, балаларым булманы минҽң, мираҫҡа талашыр балаларым юҡ. Шуға ла затлы өй йыһаздары йыйманым, үлһәм кҽшҽ рәхәтләнмәһҽн. Уңайлы булһын, ябай булһын, йәнҽмә, тәнҽмә рәхәтлҽк килтҽрһҽн. Үҙҽм өсөн бҽр ваҡытта ла аҡса йәлләмәнҽм, тормоштоң ҡаймағында йөҙҙөм. Биҙәүҽстәрҽмдҽ лә йәлләмәй һәр саҡ тағам, таларҙар тип ҡурҡмайым да, ҙур хаҡҡа страховкаланған улар. Йәшәү урынымды ла бҽрәүгә лә әйтмәйҽм, кҽмдҽң миндә нҽй эшҽ...\nҮҙ-үҙҽнән ҡәнәғәт, күрмәлҽклҽ, культуралы әбҽйҙҽ ниңәлҽр туҡ ҡандалаға оҡшаттым. Янынан тиҙҽрәк тороп китәһҽм килдҽ, бүтән осрамаһын инҽ, тип тҽләнҽм. Бәхҽткә, уны яҡшыраҡ һаналған корпусҡа күсҽрҙҽләр, уртаҡ зал сафланып ҡалғандай булды. Яҡташ булһа ла, уны яҡын итмәнҽ күңҽлҽм.


Башҡортостанда «Яңы йөҙҙәр» проекты эш башланы\nИнтернет сәхифә әүҙем гражданлыҡ позицияһы, йәмәғәт, фәнни, коммерция йәки сәйәси проекттары булған ҡулланыусылар өсөн тәғәйенләнгән. Бөтә Рәсәй халыҡ фронты ярҙамы менән тормошҡа ашырылған проекттар башҡа төбәктәрҙә лә бар. Беҙҙә ул яңы ғына барлыҡҡа килеүенә ҡарамаҫтан, башланғыстар тәҡдим итеүселәр буйынса илдә беренсе урында.\n«Яңы йөҙҙәр» интернет проектында теләгән һәр кем үҙ башланғысын тәҡдим итә ала. Ойоштороусылар әйтеүенсә, илдең төрлө төбәктәренән фекерҙәштәр табып идеяларҙы тормошҡа ашырыу күпкә еңелерәк. Сәхифәлә теркәлеүселәрҙең рейтингы ла билдәләнә. Күпселектең иғтибарын йәлеп иткән башланғыстарға финанс ярҙам табыу ҙа еңелгә тура киләсәк.\nБашҡортостанда «Яңы йөҙҙәр» яңыраҡ эш башлауына ҡарамаҫтан, үҙ проекттарын тәҡдим итеп йәмәғәтселек иғтибарын йәлеп итеүселәр ҙә байтаҡ. Арсен Змннәтуллин мәҫәлән, проектҡа шәкәр диабеты менән яфаланыусы балаларға ярҙам итеү фонды ойоштороп ингән. Башланғысты хуплаусылар һәм был изге эштә ярҙам ҡулы һуҙырға теләүселәр ҙә табылған.\nАрсен Зиннәтуллин, «Яңы йөҙҙәр» проектында ҡатнашыусы: «Шәкәр диабеты менән ауырыусы балаларға ярҙам фонды 2012 йылдан алып эшләй. Ошо ваҡыт эсендә дүрт йөҙҙән ашыу балаға төрлөсә ярҙам күрһәттек. Фестивалдәр , концерттар ойошторабыҙ һәм был аҡсаларға балаларға инсулин помпаһы һатып алабыҙ. Хәҙер беҙгә илдең башҡа төбәктәренән, Ҡаҙағстандан ҡушылырға теләк белдерәләр. «Яңы йөҙҙәр» проектына инеү менән үҙебеҙҙе тотош итгә танытырға уйлайбыҙ».


“Шунда ҡалған минең эҙҙәрем...” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » “Шунда ҡалған минең эҙҙәрем...”\n“Шунда ҡалған минең эҙҙәрем...” 15.08.2015 // Әҙәбиәт\nМатурлыҡҡа һаран тыуған яғым:\nЮҡ урманы, зәңгәр күлдәре.\nСәскә еҫе бөркөп кенә иҫә, –\nБик иркә шул йомшаҡ елдәре.\nСыпсыҡ күҙе, зәңгәр япма булып,\nЯуын алып ята күҙҙәрҙең...\nШунда ҡалған минең бала сағым,\nЯлан тәпәй баҫҡан эҙҙәрем.\nАлдымда Башҡортостандың танылған шағирәһе Фәниә Чанышеваның китаптары һәм фотоальбомы ята: уларҙың һәр береһенән әҙибәнең мөләйем һәм яғымлы йөҙө йылмайып баға. Бәләкәй генә буйлы ошо гүзәл ҡатындың ҡиәфәтенән мөһабәт ғорурлыҡ, сикһеҙ ҡөҙрәт бөркөлөп тора.\nМин Фәниә ханым менән, күренекле башҡорт яҙыусыһы Вәзих Исхаҡовҡа кейәүгә сыҡҡас, Өфөлә таныштым. Фәниәнең ире Ғилемдар Рамазанов — Вәзихтең яҡташы. Уларҙың “Аҡлан”дағы баҡса йорто – аллея үҙәгендә, ә беҙ уның осонда йәшәнек. Чанышевтарҙың ғаиләһен Вәзих күптән белә ине, уларҙың тормошо, ижады тураһында оло ихтирам һәм һоҡланыу менән һөйләй торғайны. Ғилемдар ағай – һуғыш ветераны, күп шиғырҙары ошо тетрәткес темаға арналған. Вәзих ҡаты ауырығанда, ҡәләмдәштәре, шул иҫәптән Фәниә менән Ғилемдар, дауаханаға, фатирыбыҙға килеп, хәл белеп торҙо. Шағирә ул саҡтарҙы башҡорт һәм татар яҙыусылары тураһында “Ғүмерем баҡсаһы”, “Йылдарға үрелгән йырҙар” тигән иҫтәлектәр китабына индергән.\nФәниә Ғафар ҡыҙының шиғырҙарын нисәнсе тапҡыр уҡыйымдыр, ләкин һәр саҡ мөхәббәткә, Башҡортостан тәбиғәтенә, кешеләргә, иренә, балаларына, ейәндәренә булған хис-тойғолар сағыулығына һоҡланып туя алмайым. Уларҙа һағыш һәм яңғыҙлыҡтың моңһоу ауаздары ла ишетелә.\nМиңә ҡалһа, шиғриәт тигән илаһи ҡөҙрәт Фәниәгә әсә һөтө менән генә бирелмәгәндер, тыуған ояһында – Бүздәк районының Күҙәй ауылында – ҡанаттарын нығытҡандыр. Фәниә ханым күп балалы ғаиләлә тыуған. Атаһы Ғафар ағай заманына күрә белемле кеше булған: әҙәбиәт уҡый, өйәҙ писары вазифаһын башҡара. Әсәһе колхозда эшләй, уның йыр-моңға әүәҫлеге ҡыҙҙарына ла күсә.\nФәниә уҡыуға бик һәләтле ҡыҙ булып үҫә. Аҙаҡ ул автобиографик әҫәрендә ата-әсәһе, туғандары, тәүге мөхәббәте Ғилемдар Рамазанов менән үткән тормошон ентекләп һүрәтләне.\nФәниә Х класты тамамлағас, Өфө педагогия институтына уҡырға инә. Бында уға Хәким Ғиләжев, Шәриф Бикҡол, Агиш Ғирфанов, Фәрит Иҫәнғолов, Ғилемдар Рамазанов кеүек танылған башҡорт шағир-яҙыусылары менән аралашырға насип була. Яңы әхирәттәр таба.\nӘй, һылыуҙар, һағынам да инде\nҺеҙҙең кеүек йәшнәр сағымды:\nҺәр бер йөрәк һиңә ялҡын һирпә,\nҺәр бер ҡараш була яғымлы.\nТаныш миңә һеҙҙең ашҡыныуҙар,\nКилгән мәлдә һөйөү сәғәте.\nЙәшереп һөйөү, эстән янып-көйөү,\nТыштан көлөү – ҡыҙҙар ғәҙәте.\nФәниә ханым менән Ғилемдар ағай бына тигән ике ҡыҙ һәм ул тәрбиәләп үҫтерҙе. Өлкәндәре Гөлшат – журналист, атҡаҙанған матбуғат хеҙмәткәре. Гөлназ докторлыҡ диссертацияһын яҡлап, уңышлы эшләп йөрөй. Илдар оҙаҡ йылдар буйына инженер булып эшләп, хаҡлы ялға сыҡты.\nФәниә Ғафар ҡыҙының фатирындағы шәхси китапханаға һоҡланмау мөмкин түгел. Башҡорт, татар, урыҫ классиктарының әҫәрҙәре, әлбиттә, итәғәтле, алсаҡ һәм белемле балалар тәрбиәләүҙә йоғонтоһоҙ ҡалмаған.\nВазифалар байтаҡ: сөнки мин бит –\nКилен, бисә, әни, дәү әни;\nУңған, сабыр, өлгөр булһаң икән...\nТик өлгөрөп булмай әллә ни.\nТабып ҡайтар, бешер, төшөр, өлгөрт –\nИртән торһаң, эшең – муйындан.\nАшың татлы, йөҙөң яҡты булһын,\nӨйөң бөхтә, керең йыуылған...\nФәниә Чанышева — талантлы шағирә генә түгел, иҫ киткес хужабикә лә. Күҙ алдына килтерегеҙ әле: туғыҙынсы тиҫтәне ваҡлаған ханым, таң менән тороп, ҡамыр баҫа һәм, йортҡа хуш еҫ таратып, икмәк бешерә! Был һөнәргә уны бала саҡта уҡ әсәһе өйрәткән.\nВәзих Исхаҡов вафат булғандан һуң, әсәйем менән улымдың кәңәшен тыңлап, мин Ҡазанға ҡайтырға мәжбүр булдым. Ләкин иремдең ҡәберенә баш эйергә тип, Өфөгә йыш килгеләй инем. Уны беҙҙең ғаилә дуҫыбыҙ яҙыусы Фәрит Иҫәнғоловтың ҡатыны Зөбәржәт апай тәрбиәләп торҙо. Вәзих уның хаҡында, Зөбәржәт апайға иҫән сағында уҡ һәйкәл ҡуйырлыҡ, ти торғайны. Сабыр, һөйкөмлө, иренә һәм балаларына оло мөхәббәтле кеше булды ул.\nХоҙайҙан 60 йәшкә тиклем ғүмер биреүен һораны Вәзих, ләкин уның юбилейҙарын үҙенән башҡа үткәрергә тура килде. Саф йөрәктән рәхмәтемде еткерге килә, оло сараларҙы Өфөлә лә, Вәзихтең тыуған төйәге Саҡмағошта ла уға ҙур хөрмәт күрһәтеп ойошторҙолар.\nМин Өфөгә килгән һайын, күңелемдә айырым урын биләгән Фәниә ханымдың фатирына һуғылмай китмәйем. Бында һәр ваҡыт бөхтәлек хөкөм һөрә, рухи сафлыҡ һауаһы бөркөлә. Шағирәнең эш өҫтәленә 40 йылдан ашыу пар ҡанаттар булып ғүмер һөргән иренең фото рәсеме ҡуйылған. Түбәндәге шиғыр юлдарын уҡығанда иһә тән семерҙәп китә:\nЙомолдо шәфҡәтле күҙҙәрең,\nҠолаҡта яғымлы һүҙҙәрең.\nҮткәндә – хаталар, яңлыштар...\nҠалды тик тау хәтле һағыштар.\nТөндәр – ул былай ҙа төн инде,\nКөндәрем ҡараға төрөндө.\nҺин ятҡан ләхеткә минең дә\nИң яҡты йылдарым күмелде.\nЛәкин, нисек кенә булмаһын, яҡты хәтирәләр, татлы хыялдар менән йәшәй кеше. Улар элекке Советтар Союзының Мәскәү, Киев, Ленинград, Севастополь һәм башҡа ҡалаларында булып, күренекле әҙиптәр, әҙәбиәт һөйөүселәр менән осрашты. Вәзих Исхаҡовтың иҫтәлегенә үткәрелгән юбилей сараларында ла ҡәҙерле Фәниә ханым һәр саҡ минең янымда терәк булды.\nҺуңғы тапҡыр Фәниә ханымдың фатирында миңә 2012 йылда, иремдең 85 йыллыҡ юбилейын билдәләгән саҡта булырға тура килде. Ленин урамындағы беҙҙең элекке йортобоҙҙа Вәзих Исхаҡов иҫтәлегенә таҡтаташ асҡандан һуң, Фәниә ханымдың фатирында оҙаҡ һөйләшеп ултырҙыҡ. Әле бер-беребеҙгә шылтыратып торабыҙ: ғүмеремде докторҙар ғына түгел, Фәниә ханым кеүек изге күңелле кешеләрҙән бөркөлгән нур ҙа оҙайта. Шағирәнең тормош девизы иҫемдән сыҡмай: “Кеше үҙенән һуң изге эштәр ҡалдырырға тейеш”. Фәниә Чанышева ҡатмарлы тормош юлында ошо маҡсатына тоғро ҡалды.\nАвтор: Наилә ХӘСӘНОВА-ТУҠАЕВА.\nРайон: Татарстан Республикаһы, Ҡазан ҡалаһы.


Ҡатмарлы һәм һирәк диагноз ҡуйылған пациентҡа ярҙам | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n19 ноября 2019 — 20:42 ГТРК «Башкортостан»\nӨфөлә робот Да Винчи ярҙамында быйыл 400-ҙән ашыу операция башҡарылған. Табиптар был юлы ҡатмарлы һәм һирәк диагноз ҡуйылған пациентҡа ярҙам итте. Операция өҫтәлендә 40 йәшлек ир. БДМУ клинкаһында тулы тикшеренеү үткәндән һуң уға ҡатмарлы операция башҡарырға ҡарар ителә. Робот-хирург тәүҙә йыһанда космонавтарға медицина ярҙамын күрһәтеү өсөн уйлап сығарылған һәм уны бөйөк художник һәм ғалим Леонардо да Винчи хөрмәтенә атағандар. Хирург пациенттан бер нисә метр алыҫлыҡта. Роботтың механик ҡулдары табиптың хәрәкәттәрен ҡабатлай. Операция робот ярҙамында башҡарылһа ла, бар эш хирург командаһы менән үтәлә һәм ул ошо махсус ҡоролма аша робот менән идара итә. Лапароскопияның яңы алымын 3д форматта экран аша күҙәтергә мөмкин. Табиптар билдәләүенсә, һәр хирург өсөн был ҡоролмала эшләү оло мәртәбә. Робот-хирург системаһы тәү сиратта яман шеште киҫеп ташлау өсөн ҡулланылһа ла, уның ярҙамында йөрәк, бауыр, бөйөр, үпкә, ашҡаҙан һәм башҡа ағзаларға операция башҡарырға мөмкин. Волга буйы федераль округында Өфөлә был аппарат берәү генә һәм мотлаҡ медицина страховкаһы иҫәбенә операциялар сирлеләргә бушлай яһала.


Песня «Рәхмәт йыры» исполнителя Идель Нургалин. Скачать или слушать онлайн\nПесня «Рәхмәт йыры»\nисполнителя Идель Нургалин.\nБыл доньялар ике килмәй беҙгә ,\nҠәҙерен белеп ҡалайыҡ .\nЯғымлы ла атай-әсәйҙәрҙең,\nБөйөклөгөн инде аңлайыҡ .\nРәхмәтемде ҡабул итегеҙ ,\nҺеҙгә йырлар йырым барында ,\nБәхет - шатлыҡ һеҙгә тәләйем ,\nРәхмәт һеҙгә атай әсәйем.\nТеләктәрем фатихалар тулы,\nСаф йөрәклеһең һин әсәйем.\nБеләк инде атай ғүмерең буйы,\nҺеҙ балларым тиеп йәшәйһең\nОло юлдың туҙаны\nОло юлдың туҙанын шул Үҙем күрҙем туҙғанын. Һиҙмәй ҡалдым, күрмәй (белмәй) ҡалдым Йәш ғүмерҙең уҙғанын. Оло юлдың туҙанында Ҡалды минең эҙҙәрем; Ҡайҙа икән йәшлегем, тип, Шул юлдарҙан эҙләнем. Олы юлдан аттар саба, Беҙгә ҡала туҙаны. Алда ғүмер барҙыр барын, Һағындыра уҙғаны.\nБөгөн мәсет тупһаһынан Мин ожмахҡа инәм. Әйтерһең дә, яҙмышымда Шулай ҡушҡан (яҙған) Ҡөрьән. Ҡушымта: Эй, мосолман донъяһы, Көмөш тауышлы аҙан. Эй, мосолман донъяһы, Хуш, хәйерле Рамаҙан! Тыуған ерем тупрағынан Бер ус алып хажға. Сыҡһам ине - мә именлек, Сәфәр бирһен Хоҙай! Ҡушымта Бирһен Хоҙай халыҡтарға Һаулыҡ һәм мәрхәмәт. Фәҡир хәлен уртаҡлашҡан Пәйғәмбәр Мөхәммәт.\nИҫеңдәме иркәм күл буйында Вәғәҙәләштең бергә булырға Шул ваҡыттан алып хәҙергәсә Тоғро ҡалдыҡ биргән анттарға Рәхмәт йәнем рәхмәт һиңә генә Бар ғүмереңде бағышланың Мин бәхетле һин янымда булып Тормошомдо минең урланың Иҫеңдәме иркәм бәхетебеҙ Икеләтә артҡан саҡтары Тормошобоҙ мәғәнәһе булып Йортҡа сабыйҙарҙың ҡайтҡаны Бирһә ине Хоҙай һәр кемгә лә Ошо бәхеттәрҙе татырға Ғүмерҙәрҙең ахырына ҡәҙәр Яратып һәм яратылырға\nИман бирһен Хоҙай\nҒүмер, ғүмер буйы


Бурысың бар икән-түлә - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nБурыслыларға ҡарата төп яза – милкен тартып алыу. Суд приставтары һалым инспекцияһы хеҙмәткәрҙәре менән берлектә үткәргән даими рейдтар ваҡытында йыл башынан алып өс йөҙҙән ашыу автомобилде арестҡа алған. Рейд барышына беҙҙең хәбәрселәр ҙә шаһит булды. Ни өсөн бурыслылар хәлде һуңғы сиккә еткерә? Суд приставтарының автомобилде арестҡа алыу ниәте менән килеүҙәрен белгәс тә, Олобәк Хәйҙәров шунда уҡ бурыстарын түләргә ашыҡты. Хужаға бер-нисә ҡат иҫкәртеү хаты ебәреп тә яуап килмәгәс, уны эҙләү иғлан ителә. Килеп тыуған хәлдән бөтә ғаилә ағзалары ла зыян күрә, сөнки Олобәк Хәйҙәровтың исемендә теркәлгән транспорттың күбеһе менән уның туғандары ҡулланған. Бурыслының хәленә инеп, суд приставтары автомобилде бер нисек тә ҡалдыра алмай — бурыстар әле тулыһынса ҡапланмаған. Тик милкенең тартып алыныуын күргәс кенә бурыслыларҙың түләүгә квитанция алып йүгерешә башлауы - ғәҙәти күренеш, ти суд приставтары һәм ул алымдың хужаларҙы тәртипкә өйрәтеүен белдерә. Ә был газель автобусы водителе транспорт хужаһының 600 меңлек бурысы өсөн яуап бирә. Бурыс ҡапланғансы ул эшһеҙ ҡалырға мәжбүр. Йыл башынан бурыслыларға ҡарата 10 меңдән ашыу башҡарма ҡағыҙы төҙөлгән. Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеген боҙған өсөн штрафтар, түләнмәгән алименттар, һалым өсөн Башҡортостан халҡының бурыстары өс ай эсендә 50 млн. һумға барып баҫҡан.Суд приставтары бурыслыларҙы аяуһыҙ язаға тарттыра. Уларға транспортын йәшереп ҡуйыу ҙа ярҙам итмәй.Был БМВ автомобиленең хужаһы Танаян Серакян 2012 йылдан алып транспорт һалымын түләмәгән. Бөгөнгө көнгә ҡарата уның бирәсәге 400 меңде тәшкил итә. Бурысын ҡайтарыу өсөн транспортҡа арест һалыу тураһында ҡарар сыҡҡандан алып автомобилде өс ай буйына эҙләйҙәр һәм уны ошо автосервис биләмәһендә ҡар аҫтында табалар. Бурыстың барлығы-юҡлығын тикшереү бик еңел. Бының өсөн суд приставтары хеҙмәте сайтына инергә кәрәк. Арест һалынғандан һуң бурыс 5 көн эсендә ҡайтарылырға тейеш. Юғиһә, автомобиль аукционға сығарыла. Дәүләт милке менән идара итеү буйынса федераль агентлыҡ тарафынан төбәктә ай һайын йөҙләп транспорт һатыла.\n27 марта Учалыла ике поезд бәрелешеү һөҙөмтәһендә 4 кеше һәләк булған\n27 марта Кибеттәрҙә халыҡ күптәп итек һатып ала


Беҙҙең проекттар Ҡамса Мортазин 04.02.2017 Күрше Силәбелә төпләнгән яҡташыбыҙ Ҡамса Мортазинды күптәр яҙыусы, ғалим, журналист, йәмәғәт эшмәкәре булараҡ яҡшы белә. Әммә Ҡамса Дәүләтбай улы тәү сиратта үҙен “уҡытыусымын” ти. Ул үҙ эшенә мөккибән китеп, яратып башҡара. Төп эшенән тыш әҙәби ойошма эшмәкәрлеген алып барырға ла, төрлө осрашыу, саралар, сәйәхәттәр ойошторорға ла, ғилми эштәр һәм береһенән-береһе матур, уҡымлы әҙәби әҫәрҙәр ижад итергә һәм тағы ла әллә күпме эштәр эшләргә ө... Тулырак Матур ғаилә - ил күрке 21.01.2017 Ғаилә – йәшәү башланғысы, мөхәббәт һәм ихтирам сығанағы. Әҙәм балаһы ғаиләлә йәшәү көсө бирерлек йылы усаҡ, һыйыныр тыныс урын таба. Һәр ҡайһыбыҙ ер йөҙөнә яратырға, яратылырға, донъя ҡорорға, бәхетле булырға килгән. "Матур ғаилә - ил күрке", - тиелә халыҡ мәҡәлендә. Һоҡланғыс, татыу ғаиләләр тормошто биҙәй. Шуларҙың береһе, Учалы ҡалаһында йәшәүсе йәш ғаилә Гөлфинә һәм Айсар Йомағужиндар менән “Йәшәү йәме” сығарылышында танышырбыҙ. ... Тулырак Рәсәйҙең халыҡ уҡытыусыһы Лиза Әғәҙуллина менән осрашыу 05.01.2017 Лиза Әғәҙуллина үҙенең бар ғүмерен балаларға белем һәм тәрбиә биреүгә бағышлай. Исеме ил кимәлендә билдәле химия уҡытыусыһының хеҙмәте иң беренселәрҙән булып Башҡортостандың халыҡ уҡытыусыһы тигән исем менән билдәләнә. 2016 йыл аҙағында рәсәй Президенты Владимир Путин Лиза Әғәҙуллинаға Рәсәйҙең халыҡ уҡытыусыһы тигән маҡтаулы исем бирелеү тураһындағы Указға ҡул ҡуя. Абруйлы педагогтың бөтә теләге - уҡытыусы абруйын күтәреү. Уның 75 йәшлек юбил... Тулырак Нуриман районы Ишморат ауылындағы балалар приюты тәрбиәләнеүселәре менән осрашыу 31.12.2016 Яңы йыл алдынан кем генә мөғжизәгә ышанмай икән?! Бигерәк тә балалар Ҡыш бабай менән Ҡарһылыуҙы йыл буйы түҙемһеҙлек менән көтөп ала. Сабыйҙарҙың матур, изге теләктәрен тормошҡа ашырыу йәһәтенән йыл һайын “Юлдаш” радиоһы “Күңел йылыһы” исемле мәрхәмәтлек акцияһы сиктәрендә балалар приютында тәрбиәләнеүселәргә байрам ойоштора. Быйыл сатлама һыуыҡ көндәр булыуға ҡарамҫтан, күркәм йолаға тоғро ҡалып, радио коллективы Нуриман районы Ишморат ау... Тулырак Дизайнер-модельер Сайма Хәсәнова 17.12.2016 Өфө ҡалаһынан Сайма Хәсәнованы күптәр дизайнер-модельер булараҡ белә. Ул теккән зауыҡлы, ҡупшы кейемдәрҙе төрлө өлкәлә эшләгән ханымдар ҙа, ир-уҙамандар ҙа, сәхнә кешеләре лә яратып кейә.\nТулырак Уҡытыусы, Белорет районы Сермән ветерандар советы рәйесе Мостафа Харисов 10.12.2016 Донъяуи мәшәҡәттәр, ығы-зығы араһында эргәбеҙҙәге замандаштарыбыҙҙың эш-шөғөлө, тарихта ҡаласаҡ эҙҙәренә иғтибар биреп еткермәйбеҙ. Иғтибарлыраҡ булһаң, ғүмер юлында әллә күпме саф күңелле, ихлас кешеләр осрай.Тормошто яратыу – үҙе бер һәләт, - ти “Йәшәү йәме” сығарылышы геройы Мостафа Әхмәт улы Харисов. Тулырак Сихри ҙә, серле лә ҡурай моңо... 03.12.2016 Күңелде дауалаусы, хис-тойғоларҙы көйләүсе тылсымлы ҡурай моңонда халҡыбыҙҙың сал тарихы, кисерештәре, киләсәккә булған өмөт-ышанысы сағылыш таба. Йөрәгендә илаһи көсө булғандар ғына уны шулай өҙҙөрөп, күңелдәргә үтеп инерлек итеп уйнай беләлер. Был мөғжизәле моң асылы хаҡында Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Рушан Биктимеров менән "Йәшәү йәме" сығарылышында әңгәмәләшербеҙ.\nТулырак Бына ул тылсымлы, семәрле һандыҡ! 12.11.2016 Халҡыбыҙҙа ҡыҙ баланы кейәү йортона бирнә тултырылған һандыҡ менән оҙатыу йолаһы бар. Әбйәлил районы Ишкилде ауылынан ошо ғөрөф-ғәҙәт, йолаларға йән өрөп, буласаҡ килендәргә һандыҡ эшләүсе оҫта Мансур Усманов менән танышырбыҙ. Тулырак Ауылды берләштереүсе спорт. Әбйәлил районының Күсем ауылы 22.10.2016 Әбйәлил районында уңған, тырыш һәм спорт яратҡан халыҡ йәшәй. Күсем ауылында, мәҫәлән, волейболды үҙ итәләр. Был уйын ауыл тормошорна йәнлелек өҫтәп кенә ҡалмай, Күсемдә йәшәүселәрҙе берләштерә лә, Тулырак "Инйәр" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте етәксеһе Мөнир Рәхмәтуллин 15.10.2016 Һуңғы ваҡытта күптәрҙән "ауыл ҡартая, йәштәр ҡалмай, эш юҡ" тигән һүҙҙе әленән-әле ишетәбеҙ. Заман ауырлығына һылтанырға шул тиклем күнеккәнбеҙ. Тормош ҡуйған һынауҙар алдында баҙап ҡалмай, тыуған-төйәген күтәреү өсөн янып көйөп йәшәүселәр ҙә юҡ түгел.\n"Йәшәү йәме" сығарылышында шундайҙарҙың береһе - тыуған яғына ҡайтып, фермер хужалығы ойошторорға йөрьәт иткән эшҡыуар, "Инйәр" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте етәксеһе Мөнир Р... Тулырак Белорет ҡалаһында йәшәп ижад итеүсе Зөһрә Үтәғолова 08.10.2016 Шағир мөһөрө әҙәм балаһының маңлайына яҙылып яратыла тиҙәр. Ғүмеренелер ҡайһылыр бер мәлендә кеше әллә аңлы, әллә аңһыҙ рәүештә, әллә алдан яҙылған яҙмышына буйһонопмо ҡулына ҡәләм алып, хистәр даръяһына, фекерҙәр донъяһына сума. Сума ла, аҙаҡ унан сыға ла алмай, сығырға теләмәй ҙә… Шиғри күңелле замандаштарыбыҙ бик күп. Тапшырыуҙа шуларҙың береһе - Белорет ҡалаһында йәшәп ижад итеүсе Зөһрә Үтәғолова менән таныштырабыҙ.\nТулырак Мультипликаторы, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың рәссамдар Союзы ағзаһы Айгөл Байрамғолова 17.09.2016 Хәҙерге заман балаларының тормошон йәнһүрәтһеҙ күҙ алдына ла килтереүе ҡыйын. Улар бала саҡтың айырылғыһыҙ бер өлөшө һанала. Йәнһүрәт балаға тормошто танып белергә ярҙам итә, уның образлы фекерләүен арттыра. Бик күп йәнһүрәттәребеҙ – ысын тормош мәктәбе, хеҙмәткә һәм изге ғөрөф-ғәҙәттәргә өйрәтеү сараһы, һәйбәт тәрбиә алыуҙың аҫыл сығанағы. Әммә йәнһүрәт файҙаһы тигәндә, тик сифатлы, мәғәнәле мультфильмдар тураһында ғына һүҙ барғанлығын аңларғ... Тулырак Үҙешмәкәр йырсы 02.09.2016 Тапшырыуҙа күңеле тулы йыр-моң, йәшәү ҡиблаһы сәнғәт булған, йырһыҙ йәшәүҙең йәме юҡ тигән замандашыбыҙ Азат Исҡужин менән таныштырабыҙ. Сығышы менән Хәйбулла районының Йәнтеш ауылынан булған Азаттың тыумыштан күҙҙәре күрмәй. Аллаһы Тәғәлә был егетте күреү һәләтенән мәхрүм итеп яратһа ла, күҙле кешеләрҙең күптәренә тәтемәгән башҡа төр бихисап гүзәл сифаттар менән бүләкләгән. Тулырак Матур ғаилә - ил күрке 14.08.2016 Туғанлыҡ мөнәсәбәттәрен, ғаилә йолаларын һаҡлап, бер ниндәй ҡаршылыҡтарға бирешмәй, матур донъя көткән Әбйәлил районындағы бер туған 7 ҡыҙ менән таныштырабыҙ. Хәфизә һәм Сәлмән Ғәлләмовтар ғаиләһендә тәрбиәләнгән ете ҡыҙ һәм бер улдың өлгөлө тормошо күптәргә үрнәк һәм фәһем алырлыҡ.\nЭш сәфәре менән Әбйәлилгә юл төшкәндә, Ғәлләмовтар тәрбиәләгән ҡыҙҙар менән осрашып, күрешергә насип булды... Тулырак Бөрйән районы оҫтаһы Иҙел Назарғолов. 07.08.2016 Төрлө асыштарҙы, эҙләнеү-тәжрибәләрҙе беҙ йыш ҡына ниндәйҙер ғалимдар, бөйөк шәхестәр исеме менән бәйләргә күнеккәнбеҙ. Ә уйлап ҡараһаң, инженерҙар, уйлап табыусылар халыҡ араһында ла күп бит ул. Әлбиттә, улар ваҡыт арауығында сәйәхәт итеүсе машиналар, йәки япондарҙың күҙен ҡыҙҙырырлыҡ техника эшләмәй, виртуаль киңлекте ысынбарлыҡ менән бәйләр программалар ҙа уйлап тапмай. Уның ҡарауы, халыҡ араһынан сыҡҡан инженерҙарҙың асыштары тәү сиратта х... Тулырак "Йәйләү" профилле сменаһы 24.07.2016 Башҡортостандың тарихын һәм мәҙәниәтен өйрәнеү буйынса "Йәйләү" профилле сменаһы быйыл Әлшәй районындағы А.П. Чехов исемендәге балалар шифаханаһында ойошторолдо. Республикабыҙ район - ҡалаларынан, шулай уҡ Силәбе, Ырымбур өлкәләренән, Татарстан республикаһынан, Мәскәү, Санкт-Петербург ҡалаларынан йыйылған 81 бала өс аҙна буйына рәхәтләнеп аралашты, төрлө ярыштарҙа ҡатнашып үҙҙәрен һынаны. Рухлы, һәләтле, тырыш ҡыҙҙар һәм малайҙар менән беҙ ҙә... Тулырак Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, билдәле театр рәссамы Азамат Гиләжев 30.05.2016 Сценограф. Сәхнә биҙәүсе рәссамдарҙы шулай тип атайҙар. Театрҙа биҙәлеш өсөн яуап биргән ҡуйыусы рәссам – режиссерың уң ҡулы. Ул режиссер уйлағанды тормошҡа ашырып ҡына ҡалмай, ә спектакль атмосфераһын, сәхнә әҫәре идеяһын тамашасыға еткереү ысулдарын уның менән бергә уйлай, берлектә ижад итә. Сценограф алдында пьесаны сәхнәләштереүҙең яңы ысулдарын табыу бурысы ла ҡуйыла. Декорацияларҙы сәхнә әҫәрендәге ремаркаларға ҡарап ҡына ҡороу заманы кү... Тулырак “Айыҡлыҡ- көслөләр һайлаған юл” 02.05.2016 Айыҡ тормоштоң өҫтөнлөгөн Күгәрсен районы Һапаш ауылы халҡы миҫалында күрһәтербеҙ. Ҡайһы берәүҙәр "Ни өсөн Күгәрсен районының Һапаш ауылы? Ул ауылда эскән кеше әллә бөтөнләй юҡмы?, "- тиер. Бар, әлбиттә. Һәр хәлдә, был төбәктә айыҡлыҡҡа ынтылыш бар, яҡты тормошҡа тәүге аҙым яһалған. Үҙҙәрен тыңлайыҡ. Тулырак Сания һәм Марсель Ҡотлоғәлләмовтар 18.04.2016 Бер-береһен тиң күреп, оҙаҡ йылдар татыу йәшәгән ғаиләләр һәр саҡ һоҡланыу уята. Ғаилә психотерапевтары йыш ҡына: “Ғаилә ҡороу ауырыраҡмы, әллә ғаиләне бәхетле итеү өҫтөндә эшләүме – әйтеүе ҡыйын” – тип ҡабатларға ярата. Сөнки ғаиләләге мөнәсәбәттәр ифрат ҙур яуаплылыҡ, хеҙмәт һалыуҙы талап итә. Үҙ өҫтөңдә туҡтауһыҙ эшләп, шәхес булараҡ үҫеү, яҡын кешең менән ышанысҡа нигеҙләнгән мөнәсәбәттәр ҡороу, уның һөйөүен, ихтирамын һүндермәү өсөн тырыш... Тулырак БДУ-ның журналистика кафедраһы доценты, филология фәндәре кандидаты Наилә Әхмәтйәнова 09.03.2016 Наилә Әхмәтйәнова Баймаҡ районының Ниғәмәт ауылынан. Ул Рәйсә һәм Әхмәҙулла Иҫәнбаевтарҙың татыу ғаиләһендә тыуып үҫкән. Тормошта ниндәйҙер уңыштарға ирешкән, йолаларҙы һанлаған, телмәрендә халҡыбыҙҙың алтын әйтемдәрен урынлы ҡулланған, бай телмәрле кешеләрҙең өләсәйҙәр тәрбиәһен алыуын шундуҡ тоҫмалларға була. Наилә Әхмәҙулла ҡыҙы ла өләсәйҙәр тәрбиәһендә үҫкән. Ике өләсәһе лә уға хеҙмәт тәрбиәһе менән рәттән, рухи йүнәлеш тә бирергә... Тулырак Страницы1


Башҡортостанда шаурма менән сауҙа итеүсе кибеттә эсәк таяҡсалары табылған\nДүртөйлөләге кибетте тикшереү һөҙөмтәһендә шаурмала, уны әҙерләүселәрҙең кейемендә эсәк таяҡсалары булыуы асыҡланған. Коммерсант эшкә сит ил граждандарын йәлеп иткән. Уларҙың медицина күҙәтеүе хаҡында белешмәһе булмаған. Етмәһә, үҙҙәре лә урындағы продукция һаҡланған келәттә йәшәгәндәр. Етештереү ризыҡ сифатын күрһәтеүсе документһыҙ алып барылған. Дүртөйлө район прокуратураһы тикшереү үткәргәндән һуң кибетте 70 тәүлеккә ябыу тураһында ҡарар сығарған.


Билдәле боксер Хәбир Сөләймәнов тарихи роман яҙған // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБилдәле боксер Хәбир Сөләймәнов тарихи роман яҙған\n16:44, 27 февраля 2015 Йәмғиәт\nАмерикалағы иң яҡшы ун боксерҙың береһе, башҡорт батыры Хәбир Сөләймәнов тарихи роман яҙған. Ошо көндәрҙә ул Өфөлә китабының исем туйын үткәрҙе. Сараға уның Силәбе өлкәһендә йәшәгән туғандары, дуҫтары йыйылды.\n— «БашГизхан» романы бокс һәм минең тормошом тураһында тип уйлағандар хаталана. Рәсәй тураһындағы уйҙарым, сит илдәге ун йыллыҡ һағыныуҙар һалынған уның нигеҙенә, — тип һөйләне Хәбир Сөләймәнов. — Ошо йылдар эсендә милли булмыштарын онотоп, бер халыҡ булып йәшәргә ынтылған американдар рәтенә инеп китә алманым, Америка гражданлығынан да баш тарттым. Рәсәй күп милләтле һәм төрлө мәҙәниәтле булыуы менән ныҡлы. Китабымда ошо милләт-ара татыулыҡты һаҡларға, тамырҙарыбыҙҙы онотмаҫҡа саҡырам.\nТышлыҡта Хәбир Сөләймәнов ике образда — ринка сыҡҡан боксер һәм милли кейемдәге башҡорт батыры итеп һүрәтләнгән. Романдағы ваҡиғалар беҙҙең замандан 18 быуатҡа барып тоташа. Киләсәктә автор «БашГизхан» буйынса фильм төшөрөргә уйлай.\nКитап ике мең данала донъя күргән. Һатыуҙан алынған табыштың күп өлөшө мәрхәмәтлеккә йүнәлтеләсәк.\n— Китабымдың исем туйына игеҙәк улдары булған әсә лә килгән. Уларҙың береһенә ҡиммәтле операция кәрәк. Балаға мотлаҡ ярҙам итербеҙ, — тип хәбәр итте автор.\nИгеҙәктәр Хәбир һәм Сабир Сөләймәновтар — Силәбе өлкәһенең Арғаяш районында тыуып үҫкән профессиональ боксерҙар. Улар абруйлы халыҡ-ара ярыштарҙа ҡатнаша. Спортсылар, ҡағиҙә булараҡ, рингка ҡамсат бүрек менән елән кейеп сыға.\nТеги: китап сығарыу, бокс


9 Октябрь 2019, 11:57\nӨФӨ, 2019 йыл, 9 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/. Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы парламент тематикаһы буйынса иң яҡшы эшкә журналистар һәм блогерҙар конкурсын уҙғарыу тураһында белдерҙе. Ҡатнашыусыларҙан индивидуаль һәм коллектив ғаризалар ҡабул ителә. Конкурста 2019 йылдың 1 сентябренән 2020 йылдың 31 ғинуарына тиклем киң мәғлүмәт сараларында, социаль селтәрҙәрҙә баҫылып сыҡҡан эштәр ҡатнашырға мөмкин. Ғаризаларҙы 2020 йылдың 1 февраленә ҡәҙәр ебәрергә кәрәк. Һөҙөмтәләр 15 февралдән һуң билдәле була. Еңеүселәрҙе Дәүләт Йыйылышы рәйесенең рәхмәт хаттары һәм ҡиммәтле бүләктәр көтә. Конкурс республика парламентының 25 йыллығына бағышланған.\nТеги:башҡортостан республикаһы дәүләт йыйылышыкиң мәғлүмәт сараларыконкурстар


“Тылсымлы өндәр иленә сәйәхәт”\n12 Октябрь , 11:20\nЦифрлы быуатта йәшәйбеҙ. Балаларыбыҙ ошо цифрлы мөхиттә үҫә. Ошондай шарттарҙа туған телде нисек һаҡлап алып ҡалырға? Яраҡлашырға, әлбиттә. Балаларыбыҙ туған телде белһен өсөн беҙ коллегам менән ошо эшкә тотондоҡ. Беҙҙең бурыс иһә балалар өсөн башҡорт телендә актуаль продукт булдырыу,--ти башҡорт рухлы Зөлфиә Ҡәйепҡолова. Тулыраҡ сайтта.\nЙәй көнө Ишембайҙың 14-се мәктәбендә үткән республика кәңәшмәһе мәктәпкәсә һәм урта белем биреү ойошмаларында башҡорт телен өйрәнеүгә яңы мөмкинлектәр асты. Сибай, Салауат, Стәрлетамаҡ ҡалалары, Ишембай, Мәләүез, Стәрлетамаҡ, Баймаҡ районы педагогтары һәм М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты уҡытыусылары, Бөтә донъя башҡорттары башҡарма комитеты белгестәре, йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре ҡатнашҡан сарала башҡорт телен өйрәнеү мәсьәләләре ҡаралды. Семинарҙың тәүге өлөшөндә тәрбиәселәр һәм башҡорт теле уҡытыусылары үҙҙәренең оҫталыҡ кластарын күрһәтеп, эш алымдары менән бүлешһәләр, икенсе яртыһында «БЕЛемАЛ» проектының презентацияһы уҙғарылды.\nОшонда уҡ "Педагогик оҫталыҡ мәктәбе" конкурсының икенсе этабы үтте. Унда алты йүнәлеш буйынса еңеүселәр билдәләнде. Улар араһында Сибай ҡалаһының “Аҡһылыу” балалар баҡсаһы педагог-логопедтары Зөлфиә Шәфҡәт ҡыҙы Ҡәйепҡолова һәм Розалия Сәғит ҡыҙы Илбулова беренсе урын яулап,педагог -мастер исеменә лайыҡ булыуҙары бик ҡыуаныслы.\nЯңы уҡыу йылы башында Башҡортостан Республикаһы Башлығының туған телдәрҙе һаҡлау һәм үҫтереү гранты ярҙамында тормошҡа ашырылған "Педагогик оҫталыҡ мәктәбе" проекты сиктәрендә конкурста ҡатнашҡан педагогтарҙың иң яҡшы эштәре баһаланды.\nӘйтергә кәрәк, бай йөкмәткеле йыйынтыҡтың төп өлөшөн "Педагогик оҫталыҡ мәктәбе" конкурсы еңеүселәре--Сибай ҡалаһының “Аҡһылыу” мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһы педагогтары Зөлфиә Ҡәйепҡолова, Розалия Илбулованың эше тәшкил итә.\n--"Педагогик оҫталыҡ мәктәбе" проектының төп маҡсаты--мәктәпкәсә һәм урта дөйөм белем биреү ойошмалары тәрбиәләнеүселәре һәм уҡыусылары өсөн башҡорт телен өйрәнеү буйынса методик ҡулланмалар, күргәҙмә һәм таратма материалдар сығарыу. Цифрлы быуатта йәшәйбеҙ. Балаларыбыҙ ошо цифрлы мөхиттә үҫә. Ошондай шарттарҙа туған телде нисек һаҡлап алып ҡалырға? Яраҡлашырға, әлбиттә. Балаларыбыҙ туған телде белһен өсөн беҙ коллегам менән ошо эшкә тотондоҡ. Беҙҙең бурыс иһә балалар өсөн башҡорт телендә актуаль продукт булдырыу,--ти башҡорт рухлы Зөлфиә Ҡәйепҡолова.—Конкурста еңгән “Тылсымлы өндәр иленә сәйәхәт” тип аталған методик ҡулланмабыҙ бәләкәс балаларҙы логик фекерләүгә өйтәреүсе билдәле “Логико-Малыш” дидактик пособиеһына атянып башҡортса варианты.\nПроектта еңеүселәр билдәләүенсә, уларҙың телмәр үҫтереүгә, иң мөһиме--башҡортса һөйләшергә өйрәткән материалдарын бәләкәстәр дәрестәрҙә бик теләп ҡулланыр. Әлеге ваҡытта педагогтар ошо тәңгәлдә дидактик уйындар булдырыу өҫтөндә лә эшләй.\nПроект буйынса республикала шулай уҡ башҡортса мультфильмдар төшөрөлә, фекерләү ҡеүәһен үҫтереүсе уйындар уйлап сығарыла. 5 йәшкә тиклемге сабыйҙарға башҡорт телендә мультфильмдар күрһәтеү ҡулайлы. Тап шул йәштә балалар туған телде ныҡлы үҙләштерә. Хәҙерге заман балалары мобиль ҡушымталарҙы һәм гаджеттарҙы бик тиҙ үҙләштерә. Уларҙы тыйыу күп осраҡта һөҙөмтә бирмәй, шуға ла файҙаға ҡулланыу отошло. Карточкалар, өҫтәл уйындары һәм классик уйынсыҡтар, йәғни ҡулға тотоп ҡарап булған әйберҙәр барыһы ла тәрбиәүи методикала мөһим элемент булып иҫәпләнә. Ғөмүмән алғанда, проекттың барлыҡ йүнәлештәре--“Башҡорт телендә һөйләшәм” методик ҡулланмаһы, алфавит, интерактив уйындар, аудиодиктанттар, үҫтереүсе уйын–мобиль ҡушымта телебеҙҙе өйрәнеүселәр өсөн ҙур ярҙам.\nЗөлфиә Ҡәйепҡолова, Розалия Илбулова проект шарттары буйынса “Тылсымлы өндәр иленә сәйәхәт”ижади эштәре менән республиканың төрлө майҙансыҡтарында, хатта башҡорттар күпләп йәшәгән Силәбе, Ырымбур, Пермь, Ҡурған өлкәләрендә лә сығыш яһарға тейеш. Ҡыҙғанысҡа күрә, пандемияға бәйле осрашыуҙар тик онлайн рәүештә генә буласаҡ. 20 октябрҙә педагогтар үҙҙәренең “Аҡһылыу” балалар баҡсаһында үтәсәк онлайн оҫталыҡ дәресендә һеҙҙе көтөп


Рәсәй банкы 11 иҫтәлекле көмөш тәңкә сығарҙы // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРәсәй банкы 11 иҫтәлекле көмөш тәңкә сығарҙы\n17:23, 30 декабря 2015 Иҡтисад\nӨФӨ, 2015 йыл, 30 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.\n30 декабрҙә Рәсәй банкы 11 иҫтәлекле көмөш тәңкә сығарҙы. Өс һумлыҡ: «Элистаға нигеҙ һалыныуға 150 йыл» һәм «Рәсәй символдары» серияһында тәңкәләр — «Кижи», «Коломенское кремле», «Мамаев ҡурғаны», «Байкал күле», «Петергоф», «Псков кремле», «Ростов кремле». Ошо сериялағы тәңкәләр ябай һәм төҫлө итеп эшләнгән.\n25 һумлыҡ: «Рәсәйҙең архитектура ҡомартҡылары» серияһында «Мәскәү ҡалаһының Высоко-Петровский монастыре». 3 һәм 25 һумлыҡ: «Бөйөк кенәз Владимир».\n«Элиста» тәңкәһе өс мең данала эшләнгән. «Рәсәй символдары» серияһында тәңкәләр: «пруф» сифатында — һәр береһе 4,5 мең дана, төҫлө тәңкәләр — 500 дана. «Высоко-Петровский монастыре» тәңкәһе мең дана тираж менән сығарылған. 3 һумлыҡ «Кенәз Владимир» тәңкәһе — 10 мең, 25 һумлығы — 1,5 мең.\nҠулаҡса менән түләгән саҡта тәңкәләр законлы түләү сараһы булып иҫәпләнә.\nТеги: рәсәй банкы,иҫтәлекле тәңкәләр,нумизматика


Традицияны дауам итеп\n23 Октябрь 2018, 14:32\nЯныбай Хамматов исемендәге башҡорт гимназияһында Башҡортостан Республикаһының 100 йыллығына һәм “Арғымаҡ” балалар ойошмаһының тыуған көнөнә арналған тантаналы йыйын үтте.\nЙыйынды башлар алдынан Арғымаҡ иленең байрағын индереү хоҡуғы гимназияның алдынғы уҡыусылары - Римма Фәтхетдинова, Эмиль Фәхретдинов һәм Розанна Мөхәмәҙиеваға бирелде. Сараға саҡырылған ҡунаҡтар менән танышып киткәндән һуң, һүҙ гимназия директоры Сулпан Мәүләүи ҡыҙы Уйылдановаға бирелде. Ул гимназияның уңыштары менән таныштырҙы, уҡыусыларҙы илебеҙ киләсәге өсөн лайыҡлы шәхестәр булып үҫергә саҡырҙы һәм гимназия стипендиаттары Ләйсән Үтәбаева менән Элина Ғәлиеваға Диплом һәм аҡсалата премия тапшырҙы. Шулай уҡ быйыл “Урал батыр” эпосын яттан һөйләүселәрҙең республика конкурсында III урын яулаған Ләйсән Үтәбаеваға, конкурста лайыҡлы сығыш яһаған командаға (Наҙгөл Заһитуллина, Илнар Сәғитов, Ильяс Шаһиязданов, Арслан Хөсәйенов), Милләттәр кросында ҡатнашҡан Әхмәтйәнов тар, Вәлиевтар һәм Нурғәлиндар ғаиләләренә, робототехника буйынса конкурста ҡатнашҡан Илнур Баҡиев, Айтуған һәм Азамат Сәлиховтарҙы Маҡтау грамоталары менән бүләкләне.\nАртабан һүҙ 40 йыл ғүмерен балаларға белем, тәрбиә биреүгә арнаған хаҡлы ялдағы абруйлы педагог Зөбәржәт Әхмәҙулла ҡыҙы Суфьяноваға бирелде. Ул уҡыусыларға башҡорт теленә, мәҙәниәтенә юғары ҡарашта булырға өндәне, өйҙә лә, урамда ла тик башҡортса һөйләшеүҙәрен, уңыштар теләне. Гимназия уҡытыусыһы, Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзаһы Зөһрә Әхмәҙулла ҡыҙы Үтәғолова бата һүҙе әйтте. Хаҡлы ялдағы физика уҡытыусыһы Линиза Хөсәйен ҡыҙы Селиверстова гимназияға үҙе яҙған картина бүләк итте, уҡыусыларға изге теләктәр теләне.\nБеренсе класс уҡыусылары шиғырҙар ятлағандан һуң, уҡыуҙа ал бирмәҫкә, башҡорт рухлы булырға ант бирҙеләр һәм 23 йыллыҡ тарихы булған “Арғымаҡ” ойошмаһы сафына ҡабул ителделәр. Уларҙы ойошманың президенты Данил Әбсәдиев ҡотлап, өлгөлө, ярҙамсыл булырға, киләсәктә тыуған еребеҙҙең уңған кешеләре, илһөйәрҙәре булып үҫеүҙәрен теләне. Сара тантаналы рәүештә ойошма байрағын сығарыу менән тамамланды.


Рәсәйҙең финанс министры Кудриндың Өфөгә килеүе файҙалы бу лды, тип әйтергә мөмкин. Башҡортостандың үҙ ирке менән\nРәсәй составына инеүенең 450 йыллығын байрам итергә\nәҙерләнеү һәм уны үткәреү буйынса ойоштороу комитеты рәйесе республиканың был байрамға әҙерлеген юғары баһалап ҡына ҡалманы, аҡсалата ярҙам да вәғәҙә итте.\nОйоштороу комитетының тәүге (әммә һуңғыһы түгел) ултырышында ла һүҙ ошо һәм башҡа мәсьәләләр тураһында барҙы.\nСаралар планы менән танышҡандан һәм төҙөлөш барған ҡайһы бер объекттарҙа булғандан һуң, Кудрин Башҡортостанда бындай ҙур күләмдә төҙөлөштөң күптән булғаны юҡ, тип таныны. Күргән\nһәм ишеткәндәре Кудриндың кәйефен күтәрҙе, ул хатта ҡайһы бер иҡтисади дәүмәлдәрҙе асыуҙан да баш тартманы - быйылғы йыл йомғаҡтары буйынса тулайым эске продукт үҫеше 6,2 процент тәшкил итә. Тимәк, тиҙҙән Рәсәйҙең Ҡытайҙы ҡыуып етеренә лә өмөт бар.\nБының өсөн беренсе сиратта төбәктәрҙе әүҙем үҫтерергә кәрәк. Башҡортостандың Рәсәй составына үҙ ирке менән инеүенең юбилейын билдәләү алға ынтылыш яһар өсөн яҡшы сәбәп булып тора. Сөнки байрамға әҙерлек концерт номерҙары һәм ҡоймалар буяу менән генә сикләнмәй, киләсәк быуындарға ла тороп ҡаласаҡ төҙөлөштәр планлаштырыла.\nМиҫал өсөн шул уҡ тимер юл вокзалын алайыҡ. Юҡҡа ғына Ленин бабай үҙе беренсе сиратта почта, телеграф һәм шул иҫәптән вокзалдарҙы ҡулға алырға кәрәклеген билдәләмәгәндер.\nБыл проекттың актуаллеге пассажирҙар һәм йөк ташыуҙың үҫеше менән аңлатыла. Һәм бина һәм ҡоролмаларҙың заманса берҙәм комплексы республика һәм илдең башҡа төбәктәре араһындағы бәйләнеште сифат яғынан яҡшыртырға мөмкинселек би рәсәк. Аэропортты реконструкциялау ҙа шул уҡ маҡсаттарға ҡоролған. Ремонттан һуң аэропорттың етештереү күләме ике тапҡыр - йылына 1,5 миллиардҡа тиклем артасаҡ. Башҡа объекттар - Боҙ һарайы ( халыҡ - ара кимәлдәге ярыштар - килемле эш), "Аҡбуҙат" ипподромы, Халыҡтар дуҫлығы йорто,\nДуҫлыҡ монументы, "Башҡортостан" киностудияһы, Өфөнөң рус а кадемия драма театры, Мәжит Ғафури исемендәге башҡорт\nакадемия драма театры, Ҡыуатов исемендәге республика клиник\nдауаханаһы, Рәми Ғарипов исемендәге башҡорт республика гимназияһы тураһында әйткәндә лә башҡа шундай уҡ уй - фекерҙәр килә. Барыһынан тыш социаль - мәҙәни тәғәйенләнеш объекттары - Республика клиник дауаханаһының хирургия комплексы, туберкулез диспансерының дауахана комплексы, Республика психиатрия дауаханаһы, Халыҡтар дуҫлығы йорто төҙөлөүүе планлаштырыла. Республикала "Потемкин ауылдары" түгел, ә реаль һәм, иң мөһиме, файҙалы объекттар төҙөү менән\nшөғөлләнеү факт. Әйткәндәй, уларҙың һаны 40 тирәһе буласаҡ. Бик ҙур күләм, әлбиттә, байрамға тиклем барыһын да өлгөртөп булыуына хатта Алексей Кудрин да шик белдерҙе. Республика етәкселеге уны өлгөртәсәкбеҙ, тип ышандырҙы. Башҡортостан\nтөҙөлөш комплексы - ҙур һәм ҡеүәтле структура: дүрт меңдән\nашыу подряд буйынса эшләүсе төҙөлөш - монтажлау һәм ремонт төҙөлөш ойошмаларында 120 меңдән ашыу кеше эшләй. Тимәк башҡа төбәктәрҙән коллегалар махсуслаштырылған эштәргә генә саҡырыласаҡ тигән һүҙ.\nБылар барыһы ла махсус планда теркәлгән. Ул биш бүлектән һәм 78 сара һәм проекттан тора, улар иҫәбендә "Мәҙәни сарала р бүлеге" ,"Төҙөлөш һәм реконструкция", "Бюджеттан тыш финанслау сығанаҡтары иҫәбенә тормошҡа ашырылған саралар" ҡ аралған.\nБыл эштәр менән шөғөлләнеү 2007 йылға - юбилейға - тиклем\nдауам итәсәк. Аҡса Башҡортостандан да, үҙәктән дә бүленәсәк , һуңғыһында Кудрин йөҙ процент ышаныс белдерҙе. Әлеге ваҡытта Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте ҡарары менән план сараларын финанслауға йүнәлтелгән средство 43,7 миллиард күләмендә раҫланды. Уның бәләкәйерәк бер өлөшө быйыл бүленде, аҡсаның 55 проценттан ашыуы киләһе йылда, 42,8 проценты юбилей йылында бүленәсәк. Финанслау күләменең\nяртыһын тип әйтерлек - 21, 3 миллиард һум - бюджеттан тыш\nсығанаҡтар тәшкил итә.\nКиләһе йылдарға федераль бюджеттан 13,1 миллиард һум бүленәсәк, әммә киләһе йылда автомобиль юлдарын төҙөүгә финанс ҡаралмағанлығы тураһында һүҙ сыҡҡас, Кудрин был маҡсатҡа аҡса табырға вәғәҙә бирҙе. Лимиттан тыш булһа, бигерәк яҡшы, әлбиттә.\nБР Президенты Мортаза Рәхимовтың һүҙҙәренә ҡарағанда, дөйөм алғанда, байрамға әҙерлеккә 66 миллиард һумдан ашыу\nОйоштороу комитетының тәүге ултырышы һуңғыһы булмаясаҡ. К иләһе йылдың 1 авгусына тиклем Рәсәй финанс министры Өфөгә тағы ла килергә, эшләнгәнде баһаларға һәм артабанғы пландарҙы билдәләргә ниәтләй.\n- Оҙаҡ булып китмәйме - тип ҡыҙыҡһынды журналистар Кудриндан.\n- Ярайһы, - тип яуапланы министр. - Ойоштороу комитеты тө п ҡарарҙарҙы ҡабул итте, республиканың әҙерлек кимәле юғары, ә\nпландарҙы тикшереү өсөн ярты йылдан һуң осрашырға ла мөмкин.


Яҙғы сәсеү эштәренә сығымдар 8 миллиард һум самаһы тәшкил итер тип көтөлә\nБылтырғы менән сағыштырғанда, был 15 процентҡа күберәк. Сумманың яртыһын тармаҡ предприятиелары үҙҙәре күтәрә ала, ә 4 миллиардты бюджеттан һәм кредит ресурстарынан йәлеп итеү күҙаллана.\nРеспублика аграрийҙары 10 апрелдән баҫыу эштәренә тотонған. 46 муниципаль районда дым ҡаплау бара, майҙандарҙың 35 проценты эшкәртелгән. Төбәктең көньяғында яҙғы иген культуралары, шәкәр сөгөлдөрө, көнбағыш сәсеү башланған. Шул уҡ ваҡытта бөтә ерҙә лә баҫыу эштәре әүҙем бара тип әйтеп булмай, компанияны техниканың ваҡытында әҙерләнмәүе тотҡарлай.\nБынан тыш, көньяҡ-көнсығыш һәм төнъяҡ-көнсығыш райондарҙа яғыулыҡ мәсьәләһе лә киҫкен тора. Бында 80-се маркалы бензин юҡ. Ә Сибай, Мөрсәлим, Кумертау һәм Раевка нефть базаларында дизель яғыулығы ла юҡ. Быйылдан хужалыҡ етәкселәре, район хакимиәтенең ауыл хужалығы идаралығы белгестәренә ҡуйылған талаптар ҙа арта, эштәрҙе планға ярашлы үтәмәү, ҡуйылған һөҙөмтәләргә өлгәшмәгән осраҡта шәхси яуаплылыҡ ҡаралған.


12:39, 23 февраль 2013 версияһы\n18 байт алынған , 8 лет назад\n07:08, 23 февраль 2013 версияһы (төҙәтеү)\n12:39, 23 февраль 2013 версияһы (төҙәтеү) (кире алырға)\nҠатындар араһынан тәүге булып Ислам ҡабул итеүсе -Пәйғәмбәрҙең беренсе хәләл ефете [[Хәҙисә]]<ref name=autogenerated1 />; ирекле ирҙәр араһынан беренсе булып Әбү Бәкр иман килтерә, балалар араһынан — Али ибн Әбү Талиб, ҡолдарҙан — [[Зәйд ибн Харис]].<ref>[http://www.islam.ru/book/export/html/645 Праведные халифы] // Islam.Ru</ref><ref name=autogenerated5 /> Рисаләт ингәндең тәүге 3 йылында Пәйғәмбәр дәғүәтте йәшерен алып бара, Мәккәлә бары 40 кешене иманға килтерә.[[Бәдр һуғышында]] инде 313 сәхәбә ҡатнаша. Мосолман ғалимы әл-Куртуби (вафаты 1071) китабында 2770 сәхәбә телгә алына. Мәккәне алғас,10 000-гә етә .<ref name=autogenerated4 />\nСәхәбәләр араһында мөһәжирҙәр (һижрәт яһаусылар) менән ансарҙар айырым урын тота - [[Ғәрәп хәлифәтендә ]] улар хәлиф һайлауға йоғонто яһай, юғары вазифаларҙы биләй<ref name="Исламист" />.\n* [[Абдуллаһ ибн Ғәббәс]] — 1660 хәдис.<ref name=autogenerated5 />\n[[Шиғыйҙар]] сәхәбәләрҙе хакимлыҡты үҙ ҡулдарына алған [[Өмийәд]]тәргә булышсылар тип һанай. Шиғыйҙар был хәдистәрҙе танымай һәм үҙҙәренең имамдары һөйләгәнде генә ысынға ала<ref name="Исламист" />.\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/343714 ҡабул ителгән


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - №16, 16 - 22 апрель, 2016 - Информационные страницы\n№16, 16 - 22 апрель, 2016\nКИТАП ЙӘ ГӘЗИТ КЕНӘ\nБөгөн китап йә гәзит уҡыусылар һирәк, тиһәләр ҙә, минең үҙемдең таныштарым араһында ундайҙар юҡ иҫәбендә. "Шул авторҙың шундай яңы әҫәре сыҡҡан", тигәндә күптәрҙең ҡолағы ҡарп итеп ҡала. Шундуҡ уҡып сығырға теләк белдерәләр. Үҙем дә кистәрен ҡулыма мотлаҡ йә гәзит-журнал, йә китап тота һалам. Уҡыу ихтыяжын телевизор ҙа, интернет та ҡәнәғәтләндерә алмай.\nАтайым кәңәштәрен иҫкә төшөргәндә, мин, мәҫәлән, бүренең кешегә ҡурҡыныс түгеллеген беләм. Кинола ғына бүре кешене аулап йөрөп ашай тип күрһәтәләр йәки ҡайҙалыр бер ерҙә һөжүм иткән, тип һөйләйҙәр.\nРӘСӘЙ БЕРЕНСЕЛЕГЕНӘ ӨФӨ УҠЫТЫУСЫҺЫ ЛА БАРА\nБигерәк тә хеҙмәт юлын яңы ғына башлаған йәш педагогтарҙың төплө фекерләүе, үҙенсәлекле эш тәжрибәһен күрһәтә алыуы ҡыуандырҙы. Улар тәүге тапҡыр ойошторолған "Йәш уҡытыусы" конкурсында көс һынашты.\nӘ МИН ҮҘЕМ ӘПИТҮК БУЛДЫМ...\nҮҙ-ара ролдәрҙе ҡул күтәреп, "мин шул", "мин был", "мин Хәбир олатай" булып уйнайым тип бүлешә инек. Хәбир олатай, тимәк, балаларға ла абруй булғандыр инде.\nӘле ун беренсе класта уҡыған уҡыусыларҙың белем алған осоронда әллә нисәмә тапҡыр инновациялар булып үтте, ике тапҡыр дәреслектәре алмашынды. Шулай булғас, уларҙың башында ниндәй системалы белем булһын инде.\nХЫЯЛҒА ЭЙӘРЕП БЕЙЕНЕМ ДӘ КИТТЕМ\nМин бик ышаныусан кешемен. Алдыма ҡуйған маҡсаттарыма, хыялдарыма ышанам һәм шуның арҡаһында ғына улар тормошҡа ашып килә лә инде.\nҠайһы бер эштәре бөгөн үк һөҙөмтә лә бирмәҫ, әммә милләт әсәләре, шағир әйтмешләй, милләт бишеген дә бәүелтә. Шуға күрә улар тәрбиәһендә үҫкән йәштәрҙең, балаларҙың уңышы киләсәктә һөйөндөрөр әле, тип өмөт итәйек.\n"БАШҠОРТОСТАН ЫНЙЫЛАРЫ" ӘЛШӘЙ ЕРЕНДӘ ТАҒЫ БАЛҠЫНЫ\nЭсәр һыуың, ейәр ризығың бөтмәһә, әллә ниндәй ерҙәрҙән дә ҡайтаһың, әллә ниндәй яуызлыҡтарҙан да ҡотолаһың икән. Тик шишмәләр генә тартһын үҙ улдарын һәм ҡыҙҙарын...


9 йәшлек Яна Перчаткинаның ғүмерен ҡыйыуҙа ғәйепләнеүсе бөгөн төндә баш ҡаланың төрмә дауаханаларының береһендә үлгән\nТабиптар әйтеүенсә, ир электролит менән ағыуланыуы ихтимал. Ҡулға алыныу алдынан да ул үҙенә ҡул һалырға маташҡан. Тәфтиш комитетынан хәбәр итеүҙәренсә әлеге ваҡытта улем осрағы буйынса суд эксперттары эшләй.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 3 -сө май көндө Белорет ҡалаһында икенсе синыфта уҡыусы Яна Перчаткина мәктәпкә китеп барышлай эҙһеҙ юғала. Ҡыҙҙы тиҙ арала ғына полиция хеҙмәткәрҙәре лә, волонтерҙар ҙа, экстрасенстар ҙа эҙләп таба алмай. Бер ай үткәс кенә, 1 -се июнь көндө ҡыҙҙың кәүҙәһе табыла. Янаға ни бары 9 ғына йәш ине.


Рәсәйҙә билдәһеҙ һалдат көнө барлыҡҡа килеүе ихтимал\nФедерация Советы тарихи датаны билдәләү хаҡындағы законды хупланы.\nБилдәһеҙ һалдат көнөн 3 декабрҙә үткәреү ҡарала. Бөйөк Ватан һуғышында еңеү өсөн ил халҡына үтә юғары хаҡ түләргә тура килә. Меңдәрсә һалдат сит ерҙәрҙә ятып ҡала, уларҙың күбеһенең ерләнгән урындары бөгөнгәсә билдәһеҙ, был ғаиләләрҙә бары тик хәбәрһеҙ юғалды тигән ҡағыҙҙар ғына һаҡлана. Яңы тарихи дата яу ҡырында һәләк булған совет һалдаттарының яҡты иҫтәлеген, батырлығын мәңгеләштереүҙе маҡсат итеп ҡуя. Был документ ҡануни көскә эйә булһын өсөн уны Рәсәй Президентының хуплауы мотлаҡ.


ТОРМОШ ДАУАМ ИТӘ!\n18 Апрель 2020, 11:00\nҮҙ-үҙеңде ҡурсалау режимы дауам итә. Был режим иғлан ителгәндән алып тормош режимдарыбыҙ ҙа үҙгәрҙе – яйлай төштө. Күҙебеҙгә аҡ-ҡара күренмәй сабып, донъя ҡыуып барған еребеҙҙән ҡапыл туҡтап, аптырабыраҡ тирә-яғыбыҙҙы байҡап, тормош асылы хаҡында уйлана биреп алдыҡ та, шаҡ ҡатыуыбыҙҙан айнып, һәр кем күңеле теләгән шөғөлгә тотондо.\nҮҙ-үҙеңде ҡурсалау режимы дауам итә. Был режим иғлан ителгәндән алып тормош режимдарыбыҙ ҙа үҙгәрҙе – яйлай төштө. Күҙебеҙгә аҡ-ҡара күренмәй сабып, донъя ҡыуып барған еребеҙҙән ҡапыл туҡтап, аптырабыраҡ тирә-яғыбыҙҙы байҡап, тормош асылы хаҡында уйлана биреп алдыҡ та, шаҡ ҡатыуыбыҙҙан айнып, һәр кем күңеле теләгән шөғөлгә тотондо. Һәр хәлдә бер кем дә был ҡурҡыныс сирҙең килеп етеү ихтималлығы алдында дер ҡалтырап ултырмай бөгөн – нимә менәндер булыша. Тормош дауам итә, шөкөр!\nХәҙер уның ҡарауы виртуаль донъя әүҙемләште: кемдер бешергән тәмлекәсенең рецебы менән бүлешә, кемдер түшәк ҡорай, кемдер ойоҡ бәйләй, кемдер гөлдәр үҫтерә, үҫентеләр ҡарай, китап уҡый... Иң мөһиме, һәр кем был аяуһыҙ сирҙең еңелеренә ышана һәм киләсәккә яҡты өмөттәр менән йәшәй!\nӘйҙәгеҙ, интернет мәғлүмәттәренә күҙ һалайыҡ.\n-Берлектәрҙән ҡайнар сәләм! Коронавирус тип тик ятҡан юҡ. Телефон аша аралашып та торабыҙ. Рәйсә апай, Роза апай, Таһира еңгәй сергетыштарын бөтөп барабыҙ тип ҡыуандыра. Арабыҙҙа иң оло ағинәйебеҙ Мәрйәм апай ейәнсәре Алтынайға селтәр, сәсүрмес, Вәлимә мәрйендән муйынсаҡтар эшләй. Гәүһәр көндәр йылыныу менән кейеҙ баҫырға тип йөн тетә. Шулай итеп, берлектәр өйҙә генә ултыра. Коронавирусҡа бирешмәйбеҙ, эш менән булышабыҙ, - тип яҙа «Бәйләнештә» селтәрендәге ағинәйҙәр төркөмөнә Яңы Мөсәттән Ғилминур Уразаева.\n-Февраль айында «Сергетыш» проектыбыҙ менән хайран иткән Бөрйән ағинәйҙәре үҙаллы эштәрен дауам итә. Ағинәйҙәр араһында иң оло етәкселәрҙең береһе Зәкиә апай Муллағолованың хаты эшебеҙгә бик ғәҙел баһа булды.Ул хат миңә төбәп яҙылһа ла, бөтә ғәм менән уҡырға тәҡдим итергә булдым.Сөнки ваҡытында һәм урынында әйтелгән яҡшы һүҙҙең ҡәҙере арта ғына бара:\n“Әлегә әкрен-әкрен генә ҡорама менән булышам. Ә уйҙарым алыҫта.... Тормош иптәшем мәрхүм булып, был донъяла толҡа тапмай йөрөгәндә Иҫке Монасипҡа бала саҡтағы уҡытыусым, аҙаҡ коллегам булған Фәниә апайға ҡунаҡҡа барҙым. Фәниә апай беҙ килгәнгә ныҡ ҡыуанды. Ҡыҫҡа ғына ваҡытта эшләгән эштәрен күрһәтеп ташланы. Нимәләр икән, тип уйлайһыңмы? Балаҫтар! “Зәкиә, бына Маратҡа рәхмәттәр әйтә-әйтә һуғам балаҫтарҙы, ниндәй шәп кәсепкә күндергән ул беҙҙе”, - тип алғышланып-алғышланды. Ә мин Марат тураһында матур һүҙҙәргә ҡыуандым һәм ҡайтҡас та станогымды һөйрәп сығарып, йылы хәтирәләргә бирелеп эшкә тотондом.\nӘле уйларға ваҡыт күп, Фәниә апайҙың ниңә шул тиклем ҡыуанғанын аңларға сәбәп булды был тажлы вирус. Мин бит яңғыҙлыҡты яратмайым, тәүге көндәре паника булды, ҡулға бер эш тә барманы... Унан әкренләп дини календарҙарҙы ҡарап сыҡтым, шунан яйлап ҡорамаға тотондом. Ошо кәсеп миңә Фәниә апайҙың ниңә ул тиклем ҡыуанғанын аңларға мөмкинлек бирҙе. Эштән ҡыҫҡартыуға эләккәс, хеҙмәттәштәре эшләп йөрөгәндә, япа-яңғыҙ ҡалған сағында апатиянан сығырға булышлыҡ иткән дә һуң уға балаҫ һуғыу! Ошо кәсепте тергеҙгәнең өсөн, беҙҙе этеп-төртөп уятҡаның өсөн рәхмәт, Рәшиҙәкәй!”\nЭйе, беҙ бергә! Беҙ еңәсәкбеҙ, - тип яҙған райондың ағинәйҙәр ойошмаһы етәксеһе Рәшиҙә апай Ғиззәтуллина.\n- Эше лә, ашы ла, кем әйтмешләй, тауыҡ сүпләһә лә бөтөрлөк түгел: ер асылып, баҡса эштәре башланды. Бабайым түтәл әҙерләгән дә, ҡар һыуына кишер сәсмәйеңме, тип йөрөй, ана.\nЭскәмийкәгә тип оҙон әрһеҙ түшәк эшләгәйнем, быныһы минең оя - минең кофтамдыҡы, быныһы - минең спортивканың һүрәттекәй кеҫәһе, тимәк, минеке, тип өҫтөндә ейән-ейәнсәр маз булып квадрат бүлешә.1934 йылғы апайымдың 60-сы йылдарҙа сиккән, оҙонлоғо 270 сантиметрлыҡ селтәрле ҡомартҡы 2 таҫтамалын, бөтә-бөтә ерен ҡулдан теккән милли күлдәген тәртипкә килтерҙем. Ҡорама клубының өй эше - ҡул таҫтамалдарын биҙәү ине, уны атҡарҙым.\nИл-йортобоҙ тыныслығында һау-сәләмәт көн күрәйек, - тип бик оптимистик рухта яҙған гәзитебеҙҙең әүҙем хәбәрсеһе, Байназарҙа йәшәүсе йор телле Фәнүзә апай Ишбаева.\nМәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре лә халыҡтың рухи көнитмешенә йән өрөп, интернет киңлегендә яңынан-яңы конкурстар, ярыштар иғлан итәләр.\n“Бөйөк Еңеүҙең 75 йыллығына арнап «Билдәһеҙ үлемде еңеү» исемле видеоконкурс иғлан итәбеҙ.\nШарты бик ябай - бары тик ғаилә менән бергәләп, йә булмаһа яңғыҙ Бөйөк Еңеүгә арнап йыр йырлап, бейеүҙәр бейеп, таҡмаҡтар әйтеп видеоға төшөргә һәм беҙгә ебәрергә кәрәк”, - тип яҙған Яңы Мөсәттең мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре.\nБрәтәк ауыл мәҙәниәт йорто «Еңеү!», «Был ғорур һүҙ - Еңеү!» исемле конкурстар иғлан итә.\n“Еңеүҙең 75 йыллығына - иң күп «5!»-леләр! (Брәтәк ауылы уҡыусылары араһында), “Патриотик йырҙар һәм яттан шиғыр һөйләү» (видео яҙма) бәйгеләре ҡаралған.\n-Ветеран атай, ҡартатай, олатайҙар, өләсәйҙәр, ҡартәсәйҙәр тураһында мәғлүмәттәр менән фотолар ҡуйып, «Үлемһеҙ полк» интернет-акцияһын эшләйек, хөрмәтле ауылдаштар, ҡәҙерле уҡыусылар, - тип тә мөрәжәғәт итә улар.\nӘтектәр күптәр ыңғайына “Милли кейемдәрҙә фото” республика флешмобында ҡатнаша. Әйткәндәй, был сараға айырым кешеләр ҙә әүҙем ҡушылған. Мәҫәлән, Яңы Усманда йәшәүсе Зөлфиә Ишморатова үҙе генә кейенеп ҡалмаған, әсәһен, ҡыҙын да милли кейем кейҙереп фотоға төшөргән.\n-«Өйҙә ҡалайыҡ-өйҙә яҡшыраҡ» девизы аҫтында Бөйөк Еңеүҙең 75 йыллығына арнап «Беҙ тыныс тормош яҡлы» исемле һүрәт конкурсы ойошторола. Бәйгенең шарты: бирелгән темаға һүрәт эшләп, һүрәтегеҙ менән фотоға төшөп, мәҙәниәт йорто төркөмөнә ебәрергә кәрәк, - тип яҙғандар Кейекбай ауыл мәҙәниәт йорто төркөмөндә.\nИсламбай мәҙәниәт йорто, бейеү көнөнә арнап, «Бейеүгә ғашиҡ йәндәр» исемле интернет-видео конкурс иғлан итә.\n-Үҙегеҙ яраткан бейеүҙе бейеп, видеоға төшөрөп, ошо төркөмгә һалырға кәрәк буласак. Балалар ҙа, өлкәндәр ҙә ҡатнаша ала. Йәш сикләүе юк, - тип яҙғандар.\nБынан тыш, Исламбай ауыл мәҙәниәт йорто, «Өйҙә ултырам» девизы аҫтында, 7 йәштән 11 йәшкә тиклемге балалар өсөн «Мин һәм минең иң яҡын дуҫым» исемле интернет-конкурс иғлан иткән. Балалар уҙенең иң яратҡан йорт хайуандары менән фото-селфи эшләргә тейеш.\nБөрйән район мәҙәниәт һарайы Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Йәнғәле Вәхитов иҫтәлегенә арналған интернет-видео бейеү бәйгеһе иғлан иткән.\nБайназар мәҙәниәт йорто #Өйҙәяҡшыраҡ хештегы аҫтында «Буш ултырмайбыҙ» тигән ҡул эштәре интернет-күргәҙмәһе ойоштора.\nҠыҫҡаһы, махсус режим ваҡытында ла тормош гөрләп тора районда. Әйткәндәй, мәҙәниәт йорттары хеҙмәткәрҙәре, ирекмәндәр рәтен тулыландырып, ауылдарҙа махсус режимдың һаҡланышын да күҙәтә.\nЭйе, ауыл кешеһенә барыбер ҙә күңелһеҙләнеп ултырырға ваҡыт юҡ. Өй эсендә лә, ихата тирәһендә лә, баҡсала ла эш етәһе. Шулай гөрләп йәшәйек! Бирешмәйек, райондаштар!


Йәшәртә торған кремдар өсөн 100 мең һумғаса түләү\nБаш ҡалала мутлашыусылар тоҙағына эләккән бер нисә ҡатын беҙҙең редакцияға мөрәжәғәт итте. Саҡырыу буйынса матурлыҡ һәм сәләмәтлек үҙәгенә килгән ханымдар бушлай процедура үтә. Артабан барыһы ла томандағы кеүек - елкәлә кредит һәм бер сумаҙан косметика.\nИрина йөҙөн күрһәтергә теләмәй. Ояты ни тора, декабрь аҙағында ул үҙенә Яңы йыл бүләге эшләй. Баш ҡалала урынлашҡан матурлыҡ һәм сәләмәтлек үҙәктәренең береһендә кредитҡа косметика һатып ала. Ҡатын кире уйлап был тауарҙы иртәгәһенә үк салонға кире ҡайтарырға тырыша, әммә уның менән, хатта, һөйләшергә лә теләмәйҙәр. Ә бит башта ханымды ихласлап бушлай процедура үтергә саҡыралар, иң мөһим талап - үҙең менән паспорт булыуы.\nИрина, зыян күреүсе: «Матурлыҡ үҙәгенә шылтыратып әллә күпме саҡырғастары, бер көн эштән һуң инеп сығырға ризалаштым. Арығайным, етмәһә, салондағы хеҙмәткәрҙәр оҫта психологик баҫым яһай белә. Һеҙҙең йәштәге ҡатын һәр ваҡыт матур күренергә тейеш тип өгөтләнеләр, мин ышандым. Ярай, ҡалғандарға һабаҡ булыр».\nИрина үҙенең ҡулланыусылар хоҡуғын нисек кенә яҡларға тырышмаһын, барыһы ла бушҡа ғына. Беҙ ҙә әлеге матурлыҡ үҙәгендә хаҡтарҙы белешергә булдыҡ. Йәнәһе лә, бүләк алырға теләйбеҙ. Шунда уҡ хеҙмәткәр сертификат алыу яҡшыраҡ булыр тип һүҙ башланы, уны хатта, кредитҡа рәссмиләшерергә мөмкин.\nМаңлайҙағы һырҙарҙан өс крем яҡынса егерме мең һумға төшә тип белдерҙеләр. Ләкин беҙ был тәҡдимдән баш тарттыҡ. Әйткәндәй, үҙәктә урта һәм оло йәштәге ҡатындар байтаҡ ине. Улар ҙа йәшәрергә теләй, күрәһең. Хаҡлы ялдағы Наилә Закирова ла бер йыл элек йәшәртеүсе косметика һатып ала. Тик ул башҡа фирма – «Дешели» хеҙмәткәрҙәренән алдана. 2Бушлай процедура үткәндән һуң, ҡәһүә эстем, ҡалғанын бигүк хәтерләмәйем»,- ти ханым.\nЮристар фекеренсә, килешеүгә ҡул ҡуйылған икән, бар яуаплылыҡ ҡулланыусы өҫтөнә ята. Ниндәйҙер гипноз, йә булмаһа психологик көсөргәнеш аҫтында кредит алдым тигән һүҙҙәрҙе иҫбатлау ауырға төшәсәк.\nДөйөм Рәсәй халыҡ фронты активистары ла мутлашыуҙар менән шөғөлләнеүсе матурлыҡ үҙәктәренең эшмәкәрлегенә ҡаршы саралар күрә башланы, әлегә прокуратураға мөрәжәғәт әҙерләнә. Ни тиһәң дә, республикала ғына тиҫтәләрсә кеше кредитҡа бер сумаҙан косметика алып, хәҙер түләй алмай, коллекторҙарҙан да зыян күрә.


“Көнтүгеш бандиттары” | Балтач таңнары\n11 Август, 2016 - 09:42\nҺәр ауыл үҙенсәлекле тарихҡа эйә. Балтас райо¬нында “Көнтүгеш бандиттары” тигән “тамға” йәшәп килде һәм ул әле лә онотолмай. Тарихҡа яңы биттәр өҫтәлгән һайын ул дәүер йыраҡлаша, күптәр уның ҡайҙан килеп сыҡҡанын, ауылдаштарыма ни өсөн шундай мөһөр тағылғанын белмәһә лә, теленән “Көнтүгеш бандиттары” тигән һүҙҙе төшөрмәй.\nКөнтүгеш ауылының барлыҡҡа килеүенә һәм уның исеменә ҡағылышлы төрлө риүәйәттәр йөрөй. “Ләкин арала дөрөҫкә тура килгәне шулдыр, моғайын, — тип яҙып ҡалдырған ауыл тарихын миңә тиклем өйрәнгән, инде мәрхүм Ғариф бабай Зарипов. — Имеш, Ҡолой Балтасов, әлеге ерҙәргә килеп төпләнгәс, бер улын үҙе нигеҙ һалған ауылдан бер нисә саҡрым йыраҡлыҡта ҡояш сыҡҡан яҡтағы урынға илтеп урынлаштыра. Ысынлап та, Ҡолой төпләнгән ауыл менән сағыштыр¬ғанда, бында ҡояш офоҡта иртәрәк күренә. Тимәк, Көнтүгеш һүҙе “Көн¬тыуыш”тан килеп сыҡҡан булырға тейеш”.\nСовет власы урынлашҡанға тиклем Көнтүгеш ауылы халҡы нисек йәшәгән? Был хаҡта ауыл аҡһа¬ҡалы Солтанша Садиҡов: “Көн¬түгеш ауылына ХVI быуаттың аҙаҡҡы яртыһында, йәғни 1570 — 1580 йылдарҙа Көнтүгеш бабай нигеҙ һалған”, — тип яҙып ҡалдырған.\n1861 йылда Хөкүмәт тарафынан бер ир кеше йәненә 15-әр дисәтинә иҫәбенән ер бүлеү тураһында закон сығарыла. Бер дисәтинә 1,10 гектарға тиң була. Йәки башҡорт милләтенән бер ир-атҡа 16 гектар 60 сутый ер бирелергә тейеш тигән һүҙ. Мил¬ләте башҡорт булмаған мишәр һәм типтәрҙәр йәненә 1,2 дисә¬тинә, йәғни башҡорт еренең яртыһы тиклем генә ер бирелгән, ҡатын-ҡыҙҙарға бөтөнләй бүлен¬мәгән.\n1861 йылда Көнтүгеш ауылында башҡорт милләтенән 145 ир-ат теркәлгән. Ауылдың Түбән осонда мишәр һәм типтәрҙәр йәшәгән. Был төбәктә 84 ир-ат иҫәпләнгән. Улар ерҙе башҡорт¬тарҙан айырым көткән.\nСолтанша Тимерғәле улы Садиҡов 1897 йылда Көнтүгеш ауылында тыуған. 1905-1906 йылдарҙа Көнтүгеш ауылында бер иҫке мәктәптә Ясин Һәфтиәк һабаҡтары ала. 1907 – 1913 йыл¬дарҙа Балтаста Йыһангир хәҙрәт¬тең мәҙрәсәһендә шөғөл¬ләнә. Унда төрки, ғәрәп, фарсы китаптарын уҡый. Ул баҫмалар фәҡәт дин тоторға, ғибәҙәт ҡылырға өй¬рә¬тә. География, математика фән¬дәренән уҡытыу, төрлө телдәр¬ҙе үҙләштереү тыйыла. Белем алыу фәҡәт ҡыш айҙарында ғына бара.\nҮҙ дәүеренең белемле кешеһе булараҡ, Солтанша Тимерғәле улы тыуған ауылы Көнтүгештең бар¬лыҡҡа килеүен, үткәнен, тулы шә¬жәрәһен яҙып ҡалдырған. Шуныһы мөһим: Солтанша Садиҡовтың яҙғандары архив мәғлүмәттәренә лә тап килә.\nАслыҡ һөҙөмтәһендә 1922 йыл¬дың яҙында Көнтүгеш ауылында 200-гә яҡын кеше яҡты донъяны ҡалдыра. Һәм ошо аслыҡ сәбәпле, көслөрәк кешеләр шайкаға тупланып, 1921 йылдың көҙөндә 15-кә яҡын ат, шул тиклем һыйыр, күп һанда һарыҡ һәм башҡа мал һуйып ашап, башҡа талауҙар ҙа яһайҙар. Уларҙың енәйәте һуңынан 1922 йылдың февраль аҙаҡтарында беленә. Туғыҙ кешене ҡаҙна йортонда өс көн туҡмап, үлеп бөтмә¬гәндәрен сисендереп һалҡын келәткә ябып, туңдырып, 1922 йылдың 22 февраль көнөндә бер соҡорға күмеп ҡуялар. Үлтереүҙә етәкселек иткән кеше¬ләрҙең береһе — беренсе коммунист Зәйнулла Шәйҙуллин. Уның ҡушҡандарын башлыса Вәлиулла Фәрхетдинов үтәй. Ул ауылда рәйес вазифаһын башҡара.\nТуҡ¬мау¬сыларҙың бигерәк әүҙеме Фәйзрахман һәм ҡустыһы Сәй¬деләхбәр Рияновтар, Мәрҙән һәм уның улы Шәрип, Йосоп Хажи, Хәкимйән, Әғләм Мостафиндар, Шәйех һәм улы Хөрмәтулла, Фәсәх Ғилманов, Дауыт, Хөснийәр һәм башҡалар була.\n1921 йылдың көҙөндә 1922 йылдың ҡышҡы һәм яҙғы осоронда беҙҙең Балтас улысы билә¬мәһендә йәшерен банда шайкаһы ойоша. Былар кооператив һәм хөкүмәт магазиндарын ҡораллы көс менән талап һәм хөкүмәт ха¬кимиәте хеҙмәткәрҙәрен үлтереп йөрөй. Улыстың башҡарма комитеты рәйесен мунса ингән сағында (Тушҡыр ауылында) үлтерәләр, улыс хеҙмәткәре Иван Кузьминды Тибел ауылында юҡ итәләр. Шулай уҡ Ҡаҙансыла, башҡа ауылдарҙа ла үлтереүҙәр була.\n1922 йылдың апрелендә Ура¬зайҙан коммунист Әбдел¬карамды үлтерәләр, Иҫке Уразай ауылы яғынан килеп, коммунист Зәй¬нулла Шәйҙуллинды йәш балаһы менән ҡатынын, Ҡомъяҙы ауылы гражданы коммунист Вафаны Зәйнулла йортонда аталар. Шунан һуң Мостафин Хәкимйән йортона килеп, Зәйнулланың бөтә аҙығын та¬шыйҙар. Аш әҙерләп төн буйы һыйланалар. Таң атҡанда ауылдан ат алып, Ар йылғаһы аша сығалар (сөнки Ар ташыу була). Аттарын Көнтүгешкә ҡайтарып ебәреп, үҙҙәре йәйәү Иванайҙан Түлбәй, Нәмәтәй ауылдары аша Балтасҡа барып етеп, ауылдың көньяғынан һөжүм итәләр. Ләкин Балтастағы волком отряды улысҡа инмәй.\nБандиттарҙың береһен ҡулға алалар. Балтасҡа инә алмаған бандиттар Иҫке ауылға барып, унан Ар аша сығып, Мағашты, Ҡомъяҙы ауылдары аша 15-кә яҡын кеше Көнтүгеш ауылына, Мәрҙән Баһ¬манов йортона килә. Төндә тамаҡ туйҙырып ултырған ваҡыт¬тарында Хәкимйән Мостафин килеп инә: “Ҡораллы көйөгөҙгә бер коммунисты ла үлтерә алмаған¬һығыҙ. Бына әле күптән түгел Иванайға барғас, ауыл урамында бер егетте осраттым. Ул миңә Көнтүгеш ауылына барыуын һөйләне. Мин дә уның менән атланым. Уның кем икәнлеге һәм ҡайҙа, нимә өсөн барыуы тураһында ҡыҙыҡһынғас, Балтас волкомы тарафынан разведкаға ебәрелгәнлеген белдем. “Һеҙҙә бандиттар бармы һәм башлыҡтары кемдәр?” — тип минән һораны. Ләкин мин, уны икенсе юлдан алдап алып китеп, ҡом алған соҡор янында һуйып күмеп ҡуйҙым”, — тип маҡтана бында ултырған бандиттарға.\nБыл ваҡытта Иҫке Янбай ауылынан ағаһы коммунист булған өсөн ҡурҡытып мәжбүри бандит¬тарға эйәртелгән Зыя Шәйхет¬динов та була. Хәкимйән сығып китә. Бандиттар Мәрҙән йортонда ҡуна. Шул төндә Балтас улыс комитеты секретары (Тимкә ауылы) Хәлил Шәйхетдинов, урындағы коммунист һәм уҡытыу¬сыларҙан көс туплап, Иванай янынан төндә Көнтүгеш ауылына килеп инә. Ғимай Фәхрис¬ламов йортонда ауыл рәйесе Вәлиулла Фәрхет¬диновты һөйлән¬дереп, бандит¬тарҙың барлығын-юҡлығын һо¬райҙар. Вәлиулла дөрөҫөн әйтмәй. Таң атып яҡтыра башлағас, улыс комитеты отряды Мәрҙән йортон ҡамап ала һәм Вәлиулла Фәр¬хетдиновҡа бан¬диттарҙы сығарыу өсөн өйгә ут төртөргә ҡуша. Вәлиулла йорт янына килеп етеү менән бандиттар уны атып үлтерә һәм үҙҙәре волком отрядына ут аса. Ике яҡтан да атыш башлана. Мәрҙәндең йорт-ҡаралтыһын ялҡын ялмап ала. Ҡаралтылар барыһы ла янып бөтә. Өй янмай ҡала. Шул килеш бандиттар йорт эсенән атышып ята. Ҡараңғы төшә башлағас, Йәр¬мөхәмәт Нурмө¬хәмәтов өйгә ут төртә. Ул яна башлағас, яралы килеш Мәрҙән, ҡатыны һәм ике ҡыҙы, өс ир балаһы өйҙән сыға. Мәрҙән күр¬шеһе йортонда бер-ике сәғәттән йән бирә...\nБандиттарҙың береһе һәм Иҫке Янбай ауылынан ҡурҡытып алып киткән Зыя Шәйхетдинов өйҙән сыға. Башҡалары — 13 кеше, шул иҫәптән Мәрҙән улы Шәрип һәм Көнтүгеш ауылы Сәйделәхбәр Риянов — барыһы ла өй баҙында янып һәләк була. Хәкимйән Мос¬тафин¬дың кеше һуйыуын Зыя Шәйхет¬динов фашлай. Хәкимйән атыла. Зыя иҫән ҡала. Бандиттар төр¬көмөндә ҡатнашҡан Фәсәх Ғима¬летдинов та тотолоп, үлем язаһына хөкөм ителә. Өйҙән сыҡҡан бандит та үлтерелә...\nМәрҙәндең ҡатыны ҡулында 40 көнлөк сабый (ир бала) була. Ҡатын һәләк булғас (уны атып үлтерәләр), Динислам Нуретдинов (уның бала¬һы булмай), халыҡҡа мөрәжәғәт итә:\nШаһиттарҙың иҫтәлектәре Наил Фәйез улы Фәйезов ҡулъяҙ¬маларынан алынды. “...Был һүҙ¬ҙәрҙе нисек ишеттем, шулай яҙҙым. 1965 йылда ул ваҡиға¬ларҙы күреп белгәндәрҙән һәм эсендә ҡайнаған кешеләрҙән һорашып яҙып алдым”, — ти ул.\n— Мата йылғаһы буйына ат эсерергә төшкәйнем. Мылтыҡ аҫҡан әҙәмдәр мине күпер өҫтөндә туҡтатты. 14-15 кеше булғандыр. Ҡурҡып та киттем, мылтыҡ¬тарын күргәс. Улар минән Зәйнулланың өйөн һораны. Үҙем Зәйнул¬ланың өйөн йүнләп белмәгәс, ана, шунда, тип бер йортҡа төртөп күрһәттем. Шул саҡ бер ҡатын килгәне күренде. Уны алып киттеләр. Ул ҡатын кем булғандыр...\n— 1922 йылда яҙ иртә килде. Бер көн, төштән һуң ине, Уразай яғынан мыл¬тыҡтар менән ҡоралланған бер төркөм кешеләр төштө. Мин ҡыҙыҡһынып Ғил¬ман ағайҙарҙың йортона күҙ һалдым, сөнки теге кешеләр, уны саҡырып сығарып булһа кә¬рәк, нимәлер тураһында һөй¬ләшә ине. Йорт ҡапҡаһын асыр-асмай ғына ҡарап торҙом да, теге кешеләр киткәс, уның янына барҙым. Шунда Саҙретдин Шәретдинов та үҙҙәренән килеп сыҡты. Ул: “Был кешеләр — бандиттарҙы ойоштороп йөрөү¬селәр”, — тип әйтте. Һуңынан белеүемсә, улар Иҫке Уразай ауылында коммунист Г. Әбделка¬рамды атып килгән булған икән.\n— Зәйнулланы үлтереүҙәре тураһын¬дағы хәбәрҙе иртән ишеттем.\n— Мин атыш тауышын Зәй¬нуллалар тирәһендә ишеттем дә өйгә инеп киттем. Тик иртән торғас, урамға сығып, Ҡаршы урманға менергә тип Зәйнул¬лалар янындағы күпергә йүнәл¬гәс, мылтыҡлы кешеләр осраны. Аслыҡ осоро ине. Иртүк тоҙаҡ ҡарарға тип ашыға инем. Был кешеләр Түбән Иванай яғына китте, уларҙы күргәс тә Хөс¬нийәр бабайҙарға инеп ҡастым.\n— Зәйнулланы үлтергән көндәме, иртәгәһенәме, кискә табан Ҡаршы урман яғынан байтаҡ кеше төшкәне күренде. Улар мылтыҡлы ине. Беҙҙең йорттан улар асыҡ күренә. (Ҡаршы урман тип Ҡомъяҙы ауылы яғы йөрөтөлә). Улар туп-тура Мәрҙән Баһмановтың йортона килде. Ә хәл былай булған икән. Зәйнулланы атҡан кешеләр — бандиттар — Хәкимйән Мос¬тафинда ҡунғандар. Көнтү¬гештәге кешеләр ҙә улар менән киткән булған. Улар Балтасҡа һөжүм иткән дә, унда уңыш¬һыҙлыҡҡа осрап, Илекәй яғына сигенгән, Мағашты, Ҡомъяҙы ауылдары аша Көн¬түгешкә килгән. Мәрҙән Баһ¬мановтың Хәмәт¬шәриф исемле улы ла улар яҡлы булған һәм тағы бандиттар яҡлы Хәкимйән Мостафин, Фәсәй Ғималет¬динов, Сәйделәхбәр Риянов, ҡалғандары ҡайҙар¬ҙан булғандыр, баш¬лыҡ¬тарын “Деникин” тип йөрөт¬кәндәр. Уны Тушҡыр ауылы¬ныҡы тиҙәр.\nШулай итеп, әле Ҡаршы урман яғынан төшкән бандиттар Мәрҙән Баһманов¬тың өйөндә ҡунырға урынлаша. Былар араһында Иҫке Янбайҙан Зыя Шәйхет¬динов тигән кеше лә була. Шул арала төшкө аш мәлендә Хәкимйән Мостафин маҡтанып былай ти: “Мин бер коммунисты үлтереп, Теләк соҡорона күмдем. Һеҙ булдыра алмайһығыҙ”. Теге егеттең Туш¬ҡыр ауылыныҡы булыуын, Көнтү¬гешкә комсомол ойошто¬рорға килеүен дә әйтә, Теләк тауы аҫтында һуйып, шунда күмеүен һөйләп маҡтана.\nБыны ишетеп торған Зыя Шәйхет¬динов төндә өйҙән сығып ҡаса һәм был турала иртән Балтастан килгән коммунистарға һөйләп бирә.\nБалтастан иртән 7-8 кешенән торған отряд килә, башта ауыл тирәләй һәнәк, балта менән ҡоралланған кешеләр ҡуялар. Вәлиулланы Мәрҙән йортона алып баралар. Үҙҙәре ситтә тора. Ҡа¬раңғылы-яҡтылы ваҡыт була. Вәлиулла тәҙрә янына бара ла: “Сығығыҙ, Мәрҙән ағай”, — тип ҡысҡыра. Уны шунда уҡ атып үлтерәләр. Шулай итеп, атыш башлана. Был хәл дүрт көн дауам итә. Өйҙән сығармайҙар.\n— Был ваҡытта коммунис¬тарҙың патроны бик аҙ ҡал¬ғайны. Ә өйҙәге¬ләрҙеке күп булырға тейеш ине. Улар мейес¬те һүтеп, тәҙрәләрҙә атыу урыны яһаны. Бер нисәһе кискә табан әрәмәгә йүгерә алды. Йорттағы ҡаралтыларға ут төртөп яндырҙылар. Өй генә тороп ҡалды. Янбай кешеһе һөйләүенсә, Хәкимйәнде тотоп алалар. Ул өйөндә ҡунған була. Теге үлтереп күмгән кешеһенең зыяратына алып барып уны елкәһенә һалдырып алып ҡай¬тарталар, Хәкимйәндең үҙен атып үлтерәләр. (Ә бына теге кешене ҡайҙа күмгәндәрҙер, уны ниңә һорашмағаныма үкенәм, әллә һорашып хәтерҙән сыҡҡан. — Н.Ф.). Дүртенсе көндә инде өйгә ут төртөргә булалар. Ут төртөүсегә һыйыр вәғәҙә итә¬ләр. Беренсе булып был эшкә Зиннәт риза була (уның фамилияһын белеүсе булманы, Түбән ос кешеһе, тинеләр. — Н.Ф.). Уны атып үлтерәләр. Унан һуң Йәрмөхәмәт тигән егет бара, уның да беренсе барыуы уңышһыҙ була, бары икенсе барыуында ғына өй яна башлай. Шул ваҡыт “Деникин” сыға ла аҙаҡҡы патронына тиклем атышҡандан һуң ғына йүгерә башлай. Ләкин көрәкле, һәнәкле, балталы ҡамау¬сылар тарафынан тотолоп юҡ ителә. Шул саҡ өйҙөң түбәһенә ут ҡапҡас, Мәрҙән ҡарт, балалары менән ҡатыны сыға. Ҡартты аталар. Өй төнгә тиклем яна.\nБына шундай ғибрәтле тарихҡа барып тоташа Көнтүгеш бан¬диттарының ҡылыҡтары. Берәүҙе лә ғәйепләргә хаҡым юҡ һәм алдыма ундай маҡсат та ҡуйманым. Яҙылғандарға өҫтәп шуны ғына әйтә алам: күп йылдар элек бабалары “бандит” исеме аҫтында эш иткәндәр араһынан бына тигән кешеләр үҫеп сығып илгә, халыҡҡа игелекле хеҙмәт итә.\nГость в 27 Декабрь, 2018 - 17:29.\n...Йәки башҡорт МИЛЛӘТЕНӘН бер ир-атҡа ..\nУв. редакция! Вам не стыдно публиковать татарофобские сказки Асфандияовых-Хамидуллиных? В ревизских сказках национальность не указывалась, указывалось только сословие. Башкирские сказочники пытаются выдать одно за другое.\nГость в 27 Декабрь, 2018 - 18:18.\nВот к примеру 10-я ревизия по д. Кунтугушево (скан) http://www.edoclib.gasrb.ru/#/?places=%D0%BA%D1%83%D0%BD%D1%82%D1%83%D0%...\nДействительно, под словом "мужеский пол" видна графа: башкиры, мещеряки и тептяри.\nСмотрим результат той же ревизии по д.Подлубово (ныне в Кармаскалинском районе): http://www.edoclib.gasrb.ru/img.jpg?id=d4QaKc5KxEiWV0zvuVyzKw==&rH=059d0...\nТам в такой же графе написано: "крестьяне".


Баш ҡалала модельер Вячеслав Зайцев магазин-ателье асты // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБаш ҡалала модельер Вячеслав Зайцев магазин-ателье асты\n17:59, 11 марта 2014 Йәмғиәт\nВячеслав Зайцев Өфө трикотаж фабрикаһының «Tricardo» магазин-ательеһын асыуҙа ҡатнашты.\nБынан тыш, Өфөлә модельер, Өфө трикотаж фабрикаһы базаһында тормошҡа ашырыласаҡ, 2014-2015 йылдарға яңы көҙ-ҡыш коллекцияһы өҫтөндә эшләне.\nЯңы «Өфө» коллекцияһында башҡорт биҙәктәре менән күлдәк, пальто коллекциялары буласаҡ. Рәссам, Өфөлә бәйләнгән, пледтар менән илһамланды – һүрәттәр һәм символдар коллекцияның бөтә элементтарында ла буласаҡ.\n— Фабрика рәссамдары менән биш көн эшләнек, — тип һөйләне «Башинформ» агентлығына Вячеслав Зайцев. — Тәүге алты модель апрелдә Мәскәүҙә күрһәтеләсәк, бер аҙҙан уларҙы Өфөгә килтерәсәкбеҙ.\nБилдәләп үтергә кәрәк, Вячеслав Зайцев һәм Өфө трикотаж фабрикаһы менән уртаҡ эше беренсе тәжрибә генә түгел. 2013-2014 көҙ-ҡыш коллекцияһын 2013 йылдың октябрь башында Парижда ЮНЕСКО-ның штаб-фатирында «Башҡортостан – Рәсәй ынйыһы» күргәҙмәһендә, һуңынан Мәскәүҙә Slava Zaitsev Мода йортонда «Сәнәғәт коллекциялары» күрһәтеүҙәре сиктәрендә Mercedes-Benz мода аҙналығында күрһәттеләр. Яңы коллекцияға заказдар биреүселәр араһында – Алла Пугачева. Өфө трикотаж фабрикаһының әйберҙәрен һатып алыусылар Францияла ла бар. Бынан тыш, Өфөлә күренекле рәссам-модельер мәктәп формаһы эскиздары өҫтөндә эшләне.


Башҡорт еренең тоғро ҡыҙы\n4 Декабрь 2021, 15:10\nБар ғүмере тыуған яғы халҡына хеҙмәт итеүгә арналды.\nНаилә Мәүлетбай ҡыҙы Фәхриеваны (Садыҡованы) тап шулай атарға мөмкин. Уның бар ғүмере тыуған яғы халҡына хеҙмәт итеүгә, йәнтөйәген сәскә аттырыуға, именлеген нығытыуға арналды. Н.М. Фәхриева – Ишембай ҡалаһы һәм районында ғына түгел, тотош Башҡортостан Республикаһында танылыу яулаған абруйлы етәксе-финансист. Муниципаль район башлығы урынбаҫары – хакимиәттең финанс бүлеге начальнигы вазифаһында уның эш стажы 25 йыл тәшкил итә ине! Бындай етәкселәр республикала күп түгел.\n2021 йылдың 18 ноябрендә уның ғүмер “сәғәте” мәңгелеккә һуғыуҙан туҡтаны…\nН.М. Фәхриева 1952 йылдың 23 декабрендә Төркмән ССР-ының Чарджоу ҡалаһында тыуған. Атаһы Мәүлетбай Йосоп улы Садыҡов Башҡорт АССР-ының Маҡар (әлеге Ишембай) районының Кинйәбулат ауылында тыуып үҫкән, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан, әсәһе Хәсәнә Нәжип ҡыҙы Әүхәҙиева Татар АССР-ының Туҡай (әлеге Әтнә) районының Чембулат ауылында тыуған, тыл эшсәне. 1955 йылда Садыҡовтар ғаиләһе атаһының тыуған яғына күсеп килә. Наилә Мәүлетбай ҡыҙы бала сағының иң бәхетле осоро – Кинйәбулат ауылындағы тормошо тураһында ғүмер буйы яҡты хәтирәләр һаҡланы. Ошо күркәм ауыл хаҡында һүҙ сыҡһа, уның күҙҙәрендә шатлыҡ нуры балҡып китә ине, был ауылды ул ғорурлыҡ менән йәнтөйәгем тип атаны. Садыҡовтар нәҫеле ете быуынға тиклем XVIII быуаттың 70-се йылдарында уҡ ошо изге Кинйәбулат ерендә йәшәгән. Һәр быуын вәкилдәре тырышлығы, булдыҡлылығы, аҡыл ҡеүәһе менән һәр заманда айырылып торған. Наилә Мәүлетбай ҡыҙы Садыҡовтар нәҫелен сағыу, лайыҡлы дауам итте, үҙенән һуң изгелек, сафлыҡ нурын, хеҙмәт уңыштарын ҡалдырҙы. Н.М. Фәхриева башҡорт еренең, ата-бабалары йәнтөйәгенең тоғро ҡыҙы булды.\nАуыл уҡытыусыһы, Ауыл хужалығы идаралығының иҡтисадсыһы, баш иҡтисадсыһы, план-комиссияһы рәйесе, халыҡ депутаттарының Ишембай район советы башҡарма комитеты рәйесе урынбаҫары, Ишембай районының финанс идаралығы начальнигы, Рәсәй Пенсия фондының Ишембай ҡалаһы һәм районы идаралығы начальнигы, Ғафури районының финанс идаралығы начальнигы, Башҡортостан Финанс министрлығының Ишембай районы биләмәһендәге финанс идаралығы начальнигы, Ишембай районы хакимиәте башлығы урынбаҫары – финанс идаралығы начальнигы – Н.М. Фәхриеваның хеҙмәт биографияһы бына ошо.\nЯҡшы логик фекерләү, аналитик аҡыл, тәрән хәтер ҡеүәһенә эйә булған Наилә Мәүлетбай ҡыҙы Фәхриева юғары квалификациялы профессионал, талантлы етәксе булды. Ул, ҡайҙа ғына эшләһә лә, район бюджетын финанслау программаһын һәр саҡ һөҙөмтәле итеп төҙөй алды.\nУның инициативаһы һәм ярҙамы менән беҙҙең муниципаль районда күркәм ЗАГС бинаһы, яңы мәктәптәр һәм балалар баҡсалары, Урман-Бишҡаҙаҡ ауылында ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балалар өсөн социаль приют төҙөлә, заман талаптарына ярашлы Петровский балалар йорто төҙөкләндерелә, психологик-педагогик һәм медицина-социаль ярҙамға мохтаж балалар өсөн “Инсайт” үҙәге бинаһы әҙерләнә һәм ремонтлана (әйткәндәй, был үҙәк республикала ошо йүнәлештәге иң яҡшы учреждениеға әүерелә), ауыл фельдшер пункттары һалына, районда юлға асфальт түшәлә, муниципаль район ауылдарының 80 процентына тиерлек газ үткәрелә. Быларҙың барыһы ла Ишембай районының киң социаль һәм иҡтисади үҫешенә булышлыҡ итә.\n90-сы йылдар быға сағыу миҫал... Халыҡтың айҙар буйы эш хаҡы, пенсия алмаған осорҙо өлкән быуын яҡшы хәтерләйҙер, әлбиттә. Ишембай районында иһә был йылдар ярайһы уҡ “йомшаҡ” үтә. Наилә Мәүлетбай ҡыҙы Ишембай, Салауат, Стәрлетамаҡ ҡалалары ойошмалары һәм предприятиелары менән үҙ-ара файҙалы хеҙмәттәшлек ойошторҙо. Шул осорҙан ауыл уҡытыусылары эш хаҡы иҫәбенә бартер буйынса йыһаз, көнкүреш техникаһы һәм башҡа кәрәкле тауарҙар һатып алды.\n“Ауыл ҡыҙы” ауыл халҡының хәлен яҡшы аңлап, һәр саҡ ярҙам ҡулы һуҙырға әҙер ине.\nНаилә Мәүлетбай ҡыҙы юғары мәҙәниәтле, изге һәм йомарт күңелле шәхес, туғандарына һәм яҡындарына ныҡлы таяныс, аҡыллы кәңәшсе, хәстәрлекле ҡыҙ, ҡатын, әсә һәм өләсәй, тоғро дуҫ булды. Изге күңелле, ҡунаҡсыл хужабикә, оҫта баҡсасы. Ул бәйләгән кейем-һалым һәр саҡ үҙенсәлеклелеге менән айырылып торҙо. Ире Ильяс Вәзих улы Фәхриев менән улы Наилде, ҡыҙы Әлиәне үҫтереп, оло тормош юлына баҫтырҙы. Уларҙың һәр ҡайһыһы тормошта үҙ урынын табып, өлкәндәрҙең изге йолаларын лайыҡлы дауам итә.\nН.М. Фәхриева ҡаланың һәм райондың йәмәғәт тормошонда әүҙем ҡатнашты, хәйриә сараларын ойоштороу инициаторы булды. “Эшлекле ҡатын-ҡыҙ”, “Айыҡ ауыл”, “Эсмә, әсәй!”, “Хәмер эсмәгән йорт, урам, ауыл” кеүек саралар үткәргәндә урындағы халыҡ араһында уның абруйы айырыуса асыҡ сағылды. Йәштәрҙә ватансылыҡ тәрбиәләү буйынса ветерандар хәрәкәте әүҙемсеһе булараҡ, ул оҙаҡ йылдар Ишембай районы ҡатын-ҡыҙҙар советына уңышлы етәкселек итте. Хаҡлы ялға сыҡҡас, ул “Тормошомдан ваҡиғалар. “Бүләк” (2017), “Ауыл ҡыҙҙары” (2020), “Бала сағым ауылы” (2021) тигән өс китап сығарҙы. Шулай уҡ байтаҡ ҡулъяҙмалары ҡалды...\nТыуған ил Н.М. Фәхриеваның фиҙакәр хеҙмәтен лайыҡлы баһаланы. Наилә Мәүлетбай ҡыҙы “Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған иҡтисадсыһы” тигән маҡтаулы исемгә (2003), “Финанс эше отличнигы” билдәһенә (2010) лайыҡ булды, ул “Ишембай районы алдындағы хеҙмәттәре өсөн” (2013), “Башҡортостан Республикаһының 100 йыллығы” (2019) миҙалдары, төрлө кимәлдәге бик күп почет грамоталары менән бүләкләнде. Ул – Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының хеҙмәт ветераны.\nНаилә Мәүлетбай ҡыҙы Фәхриева тураһындағы мәғлүмәттәр, уның атаһы Мәүлетбай Йосоп улы Садыҡов хаҡындағы мәғлүмәттәр кеүек үк, “Башҡорт энциклопедияһы” фәнни-нәшриәт комплексы 2015 йылда сығарған “Ишембай энциклопедияһы”на индерелгән.\nНаилә Мәүлетбай ҡыҙы Фәхриева-Садыҡова үҙенән һуң яҡты эҙ ҡалдырҙы! Ул беҙҙең йөрәктәрҙә мәңге һаҡланыр!\nБыл һүҙҙәрҙең барыһы ла ҡәҙерле кешебеҙ, әсәйебеҙ, хәләл ефетебеҙ Наилә Мәүлетбай ҡыҙы Фәхриева хаҡында. Тап ул беҙҙең әсәйебеҙ, ҡатыныбыҙ булған өсөн Аллаһҡа рәхмәтлебеҙ. Уға һоҡланабыҙ һәм ғорурланабыҙ! Беҙ, балаларың һәм ейәндәрең, бөтә өмөт-хыялдарыңды аҡларға тырышырбыҙ. Рәхмәт һиңә, ҡәҙерлебеҙ!\nҺөйөү менән ире Ильяс Вәзих улы Фәхриев, балалары Наил, Әлиә.


Телдәр Фестивале - 2013\nБашҡортостанда телдәр Фестивале\nБаш бит | Телдәр Фестивале\nһәм ҡунаҡтар өсөн\n| Ойоштороусыларға | Архив\nТелдәр Фестивале - 2011\nТелдәр Фестивале - 2012\nТелдәр Фестивале - 2014\nТелдәр Фестивале - 2015\nТелдәр Фестивале - 2016\n| Фестиваль хәрәкәтенең яңылыҡтары | Бәйләнеш\n10.07.2014 Башҡорт дәүләт университетында халыҡ-ара телдәр фестивале\nЛингвистик фестивалдең ҡәҙерле дуҫтары! Башҡорт дәүләт университетында халыҡ-ара телдәр фестиваленә һеҙҙе ысын күңелдән саҡырабыҙ. Телдәр байрамында һеҙҙе Башҡорт дәүләт университетында 15 һәм 16 ноябрҙә көтөп ҡалабыҙ.\n23.07.2013 Башҡортостанда III Халыҡ-ара телдәр фестивале\nХөрмәтле дуҫтар! Башҡортостанда III Халыҡ-ара телдәр фестивален үткәреү көнө аныҡланды. Сара Өфө дәүләт нефть техник университетында 7-8 декабрҙә үтәсәк. Тулыраҡ мәғлүмәт менән бында танышырға була. Фестивалгә рәхим итегеҙ!\nТелдәр фестивале Интернетта:\nФестиваль языков в Википедии\n2013-сө йылдың 7-8 декабрендә Өфө дәүләт нефть техник университетының татыу мөхитендә IIIХалыҡ-ара телдәр фестивале уҙғарылды. Уның ҡыҫаларында 45 тел тәҡдим ителде. Әле һеҙҙең иғтибарға фестивалдә ҡатнашыусыларҙың һәм ҡунаҡтарҙың фекерҙәрен тәҡдим итәбеҙ.\nӨфө дәүләт нефть-техник университетының Башҡортостан Халыҡ-ара телдәр фестивален үткәреү эстафетаһын ҡабул итеүе осраҡлы түгел. Университетта формалашҡан интернациональ дуҫлыҡ, татыулыҡ, мәҙәни бәйләнештәр – юғары уҡыу йортоноң ярты быуатлыҡ халыҡ-ара бәйләнештәренең һөҙөмтәһе ул. Әлеге көндә бында 47 илдән 740 студент белем ала. Билдәле булыуынса, 1975 йылдан алып, университетта үҙенең телдәр фестивале үткәрелеп килә. Халыҡ-ара телдәр фестивален үткәреү өсөн уңдырышлы тупрак булараҡ «Науырыҙ», «Африка көнө», «Ангола көнө», «Таджикистан көнө» һәм башҡа милли байрамдарҙы, ӨДНТУ-ның ЮНЕСКО дуҫтарының Интернационал клубы эшмәкәрлеген билдәләп була.\nIII Башҡортостан Халыҡ-ара телдәр фестивале 8-се һанлы корпустың ҙур залында матур концерт һәм традицион Презентацияларҙың презентациялары менән башланып ебәрҙе. 2,5 сәғәт эсендә сәхнәлә 300 яғын докладсыларҙы барлығы тиерлек театрлаштырылған саҡырыуҙары менән сығыш яһаны. Шулай уҡ иң яҡшы концерт номерҙары күрһәтелде.\n45 телдә сәләмләүҙәр, донъя халыҡтарының милли костюмдарында сығыштар, рус, башҡорт, татар, мари, ҡаҙаҡ, һинд, вьетнам, япон, ангол бейеүҙәре һәм йырҙары, ӨДНТУ-ның «Телемарк», «Витраж», «Танц-класс» хореографик коллективтары, «Ирҙәрсә һөйләшеү» вокал ансамбле ысын интернациональ байрам мөхитен тыуҙырҙы.\n14:30 сәғәттән алып 18:30 сәғәткә тиклем ӨДНТУ-ның 2-се һәм 3-сө һанлы корпустарында фестивалдең төп саралары – телдәр презентациялары үтте. Бында 140-ҡа яҡын төрлө форматтағы (презентация, брейн-ринг, докладтар) сығыштар яңғыраны. Докладтар араһында шуларҙы айырым билдәләп үтер инем: «Сит телдәр техник прогрессҡа хеҙмәттә», «Сит телдәр һәм донъя мәҙәниәте», «Телдәрҙе өйрәнеп, донъяны беләм», «Индонезия һәм рус телдәре сағыштырмалы аспекта», «Төрлө илдәр студенттары менән мәҙәни-ара аралашыу проекттын тормошҡа ашырыу» һәм башҡалар.\n300-ҙән ашыу ҡатнашыусы 14 аудиторияла 7 тел ғаиләһенең 45 телен тәҡдим итте. Башҡортостандың 277 студенты 103 презентация әҙерләп күрһәтте. Һер сығыштан һуң секция етәкселәре докладсыларға Сертификаттар тапшырҙы.\nТелдәр фестивалендә 5 Башкортостан юғары уҡыу йортттары (ӨДНТУ, БашДУ, БДМУ, ӨДАТУ, БДПУ), Ульянов исемендәге Ульяновск дәүләт университеты, Ҡаҙағстандың Жубанов исемендәге Аҡтүбә төбәк дәүләт университеты студенттары ҡатнашты.\nФестивалдә шулай уҡ Өфөнән, Дәүләкәндән, Ишембайҙан, Салауаттан, Көйөргәҙе һәм Мишкә райондарынан 11 мәктәп уҡыусылары һәм шулай уҡ Благовещен күп профиле профессиональ колледж студенттары ҡатнашты. ЯСЙ «Газпром трансгаз Уфа» хеҙмәткәренең грузин теле хаҡындағы презентацияһы менән һәм Салауат драма театры артисының эсперанто теле хаҡындағы презентацияһы менән сығыш яһауҙары айырыуса ҡыҙыҡлы булды.\nФестивалдең беренсе көнөн ЮНЕСКО эштәре буйынса комитет белгесе Богуславская Л.М., БашДУ-ның Өҙлөкһөҙ белем алыу институты уҡытыусыһы Миронова Д.М., ӨДНТУ-ның рус теле һәм әҙәбиәте, сит телдәр кафедралары уҡытыусылары, БашДУ, БДПУ уҡытыусылары һәм Ульяновск ҡунаҡтары ҡатнашлығындағы «Түңәрәк өҫтәл» тамамланы. ЮНЕСКО халыҡ-ара ойошмаһы хаҡындағы презентацияларын ӨДНТУ студенттары, ЮНЕСКО дуҫтарының Интернациональ клубы ағзалары күрһәтте. 8 декабрҙә сит ҡалаларҙан килгән ҡунаҡтар өсөн Башҡортостандың башҡалаһы – Өфөнөң мәҙәни-тарихи урындары буйлап экскурсия ойошторолдо.\nДөйөм алғанда фестивалдә докладсы, сығыш яһаусы, ҡунаҡ, тамашасы булараҡ меңдән ашыу студент ҡатнашты. Фестиваль «Россия 1» һәм «БСТ» телеканалдарында, республика гәзиттәрендә, «Новый экономический гид» баҫмаһында яҡшы яҡтыртылды.\nШулай уҡ фестиваль университеттың «ЗНК» гәзите, «Информационный канал Нефтяного» ӨДНТУ телевидениеһы, «Мәҙәни фреш» журналистар берләшмәһе тарафынан да яҡтыртылды.\nСараның уңышлы үтеүендә ойоштороу комитетының һәм эшсе төркөмдөң, ӨДНТУ-ның барлыҡ бүлектәренең берҙәм һәм юғары кимәлдә эшләүе булышлыҡ итте.\nИжади үҫеш һәм мәҙәниәт ижтимағи факультеты деканы,\nБашҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре\nФестивалдә күп кенә Өфө юғары уҡыу йорттары һәм колледж студенттары, шулай уҡ башҡа ҡалаларҙан студенттар ҡатнашты. Бер нисә секция барлыҡка килде. Мин һеҙгә үҙем булған дүртәүһе хакында һөйләргә теләйем. Тәүгеһе роман-герман секцияһы, дөрөҫөрәге, немец теленә һәм уның Германия, Австрия, Швеция илдәрендәге диалекттарына бағышланған өлөшө ине. Иң ҡыҙығы бында, минеңсә, төрлө Европа илдәрендәге немец теленең төрҙәрен сағыштырыу ине. Сығыш яһаусылар төрлө миҫалдарҙа уларҙың әйтелешенең һәм яҙылышының айырмалыҡтарын күрһәтте.\nТөрки телдәр секцияһындағы сығыштарҙың береһендә татар теленең ҡайһы бер һүҙҙәренең һәм нығынған һүҙбәйләнештәренең килеп сығышы хаҡында бәйән ителде. Сығыш яһаусы ҡулланған материалдың байлығы һәм ткишеренеүенең төплө булыуы һоҡландырҙы. Һуңынан был материалдың докторлыҡ диссертацияһы өҫтөндә эшлегендә йыйылыуы хаҡында белдем. Шулай уҡ был сығышта татар теленең мишәр диалекты менән таныштыҡ, үзбәк теле һәм мәҙәниәтенең ҡайһы бер үҙенсәлектәре менән таныштыҡ.\nТеге йәки был кимәлдә таныш булған телдәр презентацияларында булғандан һуң мин өсөнсө секция – Африка телдәре секцияһына күстем. Был секция хаҡында һөйләүе ауыр, сөнки күңелемдән ташҡан хис-тойғоларҙы һүҙ менән әйтеп бөтөрөп булмай. Африка кешеләре шул тиклем хискә бирелеүсән, күңелле һәм һөйкөмлө кешеләр, барлыҡ тамашасыларҙың иғтибарын шундуҡ арбап алдылар. Мин дә, башҡалар ҙа уларҙың сығышынан ҙур ҡыуаныс кисерҙек.\nМин ҡатнашҡан һуңғы секция австронезия һәм австроазиат телдәренә бағышланған ине. Бындағы сығыштар ҙа Африка телдәре секцияһынан бер ҙә кәм булманы. Уларҙың эштәре миңә нығыраҡ оҡшаны, тиһәм, хата булмаҫ. Сығыш яһаусылар үҙ телдәре тураһында ғына һөйләп ҡалманылар, туған телдәрен рус теле менән дә сағыштырҙылар. Шуға ла уларҙың телдәренең үҙенсәклетәрен аңлау күпкә еңелерәк булды.\nФестивалдең беренсе көнө «Түңәрәк өҫтәл» менән тамамланды. Унда беҙҙең ЮНЕСКО клубы ағзалары ЮНЕСКО-ның бөтә донъя мираҫына ингән төрлө континенттарҙағы ҡомартҡылар күрһәтелде. Беренсе көндөң йомғаҡтарына килгәндә, шуны әйткем килә: сит ил студенттарының туған телдәре хаҡында нисек һөйләүҙәре таң ҡалдырҙы. Улар шундай йылылыҡ һәм мөхәббәт менән туған телдәрендә йырҙар башҡарҙылар, шиғырҙар уҡынылар, үҙ мәҙәниәттәре хаҡында мөкиббән китеп һөйләнеләр. Хатта фестиваль аҙағында минең шул телдәрҙең береһен мотлаҡ өйрәнгем килеп китте. Һәм, елбиттә, мин беҙҙең меңең ни тиклем күп сит ил студенттарының уҡыуына, университетыбыҙҙа күп төрлө мәҙәниәттәрҙең булыуына ғәжәпләндем.\nКачалкина Кристина (БУТ 13-01 ӨДНТУ),\n«Мәҙәни фреш» журналистар берләшмәһе\nIII Башҡортостан Халыҡ-ара телдәр фестивален асыу тантанаһы ӨДНТУ-ның 8-се корпусының Ҙур залында булып үтте. Сараға төрлө илдәр, тел төркөмдәре һәм континенттар вәкилдәре йыйылды. Өфө дәүләт нефть-техник университетында 47 илдән 600-ҙән ашыу студент белем ала. Төрлө тел ғаиләләре вәкилдәрен секторҙар буйынса бүлделәр: роман-герман, төрки, афразия, австроазиат, Урал һәм иран телдәре секторҙары. Ҡатнашыусылар араһында ӨДНТУ хеҙмәткәрҙәре һәм студенттары ғына түгел, республиканың башҡа университеттары вәкилдәре, сит ҡала студенттары, уҡыусылар һәм төрлө мәҙәниәттәр һәм милләттәр менән ҡыҙыҡһынған ябай кешеләр булды. Фестивалде асыу тантанаһы абруйлы ҡунаҡтарҙы тәбрикләүҙән башланып китте. Һуңынан презентация яһаусылар сығыш яһаны. Тәүгеләре булып роман-герман телдәрен тәҡдим итеүселәр сыҡты. Роберт С. Келли йыры был төркөмдәге бер ҡыҙ башҡарыуында моңло яңғыраны. Сығыш яһаусылар һәйбәт әҙерләнеп килгән, әҙерәк ҡаушауға ҡарамастан, республикабыҙҙа йәшәгән төрлө милләт кешеләренең ни тиклем татыу булыуын күрһәтә алдылар. Бөтәһен дә Африка телдәре вәкилдәренең сығышы дәртләндереп ебәрҙе. Улар башҡарыуындағы бейеү көслө алҡыштарға күмелде. Һәр бер ҡатнашыусыны, һәр бер төркөмдө билдәләп үтергә булыр ине лә, һүҙҙәр етмәҫ, тип ҡурҡам. Концерт бик шатландырҙы. Фестивалдә ҡатнашыуыма һәм төрлө телдәр һәм мәҙәниәттәрҙең бәләкәй генә өлөшө менән булһа ла танышыуыма ихлас шатмын. Милли бейеүҙәр, йырҙар һәм шиғырҙар, презентациялар – бөтәһе лә юғары кимәлдә үтте.\nМәҙәниәт тулҡынында бул!\nАйгерим Өмбәтйәрова (МЭК 04-13-01 ӨДНТУ),\nСара бик сағыу, тәьҫирле булды. Орджоникидзе исемендәге Мәҙәниәт һарайында үткән асыу тантанаһында буш урындар ҡалмағайны. Абруйлы ҡунаҡтар менән таныштырғандан һуң фестивалдә ҡатнашыусылар презентацияларын тәҡдим итте. Башҡортостанда йәшәүсе халыҡтарҙан башҡа үҙҙәоренең телдәре һәм мәҙәниәттәре менән Индия, Индонезия һәм Африка илдәре ҡунаҡтары таныштырҙы. Был күркәм сарала тәүге тапҡыр ҡатнашҡан курдтар ҙа сығыш яһаны. Концерттан һуң фестиваль ҡунаҡтары теге йәки был тел менән төптәнерәк танышыу өсөн төрлө аудиторияларға секциялар ултырышына таралышиты. Татар теленең презентацияһында Башҡорт дәүләт университетының филология факультеты студенттары Вәлитова Гүзәл, Ғәлимова Алһыу, Ғәликәйева Гөлшат һәм Ғәлләмова Гөлназ ҡатнашты. Гүзәл татар теле тарихы һәм үҙенсәлектәренә бағышланған доклад менән сығыш яһаны. Һүҙенең аҙағында ул туған телен белеүе һәм татар телендә аралашыуы менән ғорурланыуын белдерҙе. Татар телен бөтә матурлығында һәм нескәлегендә күрһәтеү өсөн беҙ әҙәби-музыкаль тамаша ойошторҙоҡ. Унда татар классиктарының шиғырҙарын уҡыныҡ һәм Алһыу Ғәлимова аккомпанементында йырҙар йырланыҡ. Телдәр байрамы ысынлап та юғары кимәлдә үтте, тип һис шикһеҙ әйтеп була. Фестивалдә ҡатнашыусылар сертификаттар менән генә бүләкләнеп ҡалманылар, матур тәьҫораттар алып ҡайттылар, яңы дустар таптылар. Бындай сараларҙың беҙҙә толернатлыҡ уятыуҙа һәм донъялағы барлыҡ кешеләргә мөхәббәт тәрбиәләүҙә әһәмиәтенең баһалап бөткөһөҙ ҙур икәнлегенә иманым камил.\nҒәлимова Алһыу (БашДУ-ның филология факультеты)\n2013-сө йылдың 7-8-се декабрендә Өфө дәүләт нефть-техник университетында ошо юғары уҡыу йортоноң 65 йыллығы ҡыҫаларында III Башҡортостан Телдәр фестивале булып үтте. Фестиваль программаһында 40-тан ашыу телдәр тәҡдим ителде: БМО-ның рәсми телдәренән алып Океания һәм Полинезияның австронезия телдәренә тиклем.\nТелдәр фестивале – киң ҡатлам халыҡты йәлеп иткән мәҙәни-ағартыу сараһы. Ул телдәргә, лингвистикаға һәм мәҙәни-ара бәйләнештәргә арналған. Әлеге көндә был проект ЮНЕСКО ярҙамы менән Рәсәйҙең (Чебоксар, Ульяновск, Мәскәү, Санкт-петербург, Түбәнге Новгород, Волгоград, Өфө, Ижау, Калуга, Якутск, Бөйөк Новгород, Пермь, Екатеринбург) һәм сит ил (Киев. Одесса, Бердянск, Ялта, Минск, Тбилиси, Кишинев, Нанкин) ҡалаларында ойошторола.\nИҡтисад, финанс һәм бизнес институтының профессиональ коммуникация өсөн сит телдәр кафедраһы, лингвистик кафедра булараҡ, был форумдан ситтә ҡала алманы, әлбиттә. Доцент Ғәбдуллин Салауат Сәмиғулла улы етәкселегендә кафедра немец һәм латин телдәрен тәҡдим итте. Уның студенттары фестивалде асыу танатанаһында немец телендә «Алиса» йыры менән сығыш яһаны.\nТелдәр фестивалендә ҡатнашыусылар сертификаттар һәм иҫтәлекле приздар менән бүләкләнде.\nЛ.М. Зәйнуллина, филол. фәндәре докторы, проф.,\nпрофессиональ коммуникация өсөн сит телдәр кафедраһы мөдире\nIII Башҡортостан Халыҡ-ара телдәр фестивале программаһы\nИнтернетта III Халыҡ-ара телдәр фестивале:\n«Башҡортостан» ДТРК-һы сюжеты\n«Бәйләнештә» сайтында ӨДНТУ-ның мәғлүмәт каналы төркөмөндә (2013 йылдың 7-се декабрендәге видеоматериалдарҙы ҡарағыҙ)\nYou Tube сайтында асыу танатанаһы фрагменттары\nФестиваль хаҡында «Киске Өфө» гәзите (2013 йылдың 11 декабрендәге мәҡәлә)\nБашДУ-ның Нефтекама филиалы сайтындағы мәғлүмәт\nӨфө дәүләт профессиональ-пе дагогик колледж сайтындағы яҙма\nӨфө дәүләт авиация-техник университеты сайтындағы мәғлүмәт\n«А.П. Пенькевич исемендәге Милли поляк йәкшәмбе мәктәбе» фестиваль тураһында\nБаш бит | Телдәр Фестивале | Ҡатнашыусылар\nһәм ҡунаҡтар өсөн | Ойоштороусыларға | Архив | Фестиваль хәрәкәтенең яңылыҡтары | Бәйләнеш\nCopyright © Фестиваль языков в Башкортостане\nСоздание сайтов Gamma


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - АСЫҠ ҺАУАЛА КИНО ҠАРАЙБЫҘ - 2020 - Мәҡәләләр\nАСЫҠ ҺАУАЛА КИНО ҠАРАЙБЫҘ\n"Өс шөрөп" ("Три шурупа") тип аталған яңы автокинотеатр парктың йәйен карттарҙа, ҡышын конькиҙа йөрөй торған майҙансығында урынлашты. Автокинотеатр заманса светодиод экран менән йыһазландырылған, ойоштороусылар әйтеүенсә, Өфөлә уға оҡшаштары әлегә булмаған. Тамашасылар үҙ автомобиленән сыҡмай ғына, радиоалғыстарын 94.00 ФМ йышлығына көйләп, кинолентаның тауышын тыңлай ала. Ә "тамаша залы"на иң кәмендә 54 автомобиль һыя, майҙанға инеү һәм сығыу юлдары ла тығындар барлыҡҡа килтермәҫлек итеп, айырым эшләнгән. Өфөләрҙең яңы ял итеү урынының тағы бер ыңғай яғы - тәмлекәстәр һатылған кибеттәрҙә. Унда фильм ҡараған арала тамаҡ ялғап алырға мөмкин. Бер һүҙ менән әйткәндә, баш ҡаланың ҡап уртаһында урынлашыуға ҡарамаҫтан, шау-шыуҙан алыҫта, тирә-яғы ағастар менән уратып алынған йәмле генә урында ауыр эш көнөнән һуң ял итергә бар уңайлыҡтар ҙа тыуҙырылған.\n"Өс шөрөп" автокинотеатрын асыу тантанаһына баш ҡала хакимиәте 14 етем балалар һәм патронат ғаиләләрҙә тәрбиәләнеүселәрҙе саҡырҙы. Улар өсөн Ҡала мәҙәниәт йорто артистары ҡатнашлығында концерт, "Ретро Гаражъ Пск-6" ретро-автомобилдәр музейы экспонаттарынан күргәҙмә, төрлө күңел асыу саралары ойошторолдо. "Өс шөрөп" автокинотеатры тәүге тамашасыларын "Арахисовый сокол" атамалы 2019 йылғы Америка фильмы менән ҡаршыланы. "Был проектҡа бик күп креатив идеялар һалынған һәм өфөләргә быйылғы йәйҙе тойоп ҡалыу өсөн барыһы ла эшләнелгән. Коронавирус пандемияһы күп сикләүҙәр индереүгә ҡарамаҫтан, яҡын кешеләрең менән, яратҡан автомобилеңдә йәйге кистәрҙе ҡыҙыҡлы үткәреү һәм донъя кинематографының классик, иң яҡшы фильмдарын ҡарау мөмкинлеге бирелә. Бөгөн төнгө 12-лә яңы автокинотеатрҙың үҙ тормошо башлана һәм тәүге булып күрһәтеләсәк фильм - "Арахисовый сокол". Бихисап кинотаҫмалар араһында тап ошоһона туҡталыуыбыҙ сәбәбе - фильм һәр кемгә шәфҡәтле һәм мәрхәмәтле мөнәсәбәттә булыу, яратып ҡарау кәрәклеген, яратҡанда тормошҡа ашыра алмаҫлыҡ бер нәмә лә булмауын тойорға ярҙам итә", - тине был хаҡта Өфө ҡала округы хакимиәте башлығы урынбаҫары Алина Сөләймәнова.\n"Өс шөрөп" автокинотеатрының тәүге тамашасылары техник йәһәттән сифатлы тамашанан да, ойоштороусыларҙың иҫтәлекле бүләктәренән дә ҡәнәғәт ҡалыуын белдерҙе. Әммә бәләкәй балалары менән килеүселәр генә фильмдар бик һуң ваҡытта күрһәтелеүен атап үтте, шулай ҙа йәштәр өсөн бик тә ҡулай булыуын һыҙыҡ өҫтөнә алдылар. "Беҙ бөгөн өлкән ҡыҙым Дамира, ейәнсәрем Индира, тәрбиәгә алған ҡыҙҙарым Алина һәм Диана менән күмәкләп килдек. Форсат тейгән һайын ғаилә менән ял итергә яратабыҙ, шуға, автокинотеатр асылыу яңылығын бик шатланып ҡабул иттек. Балалар бында боронғо автомобилдәрҙе ҡарап, эргәһендә тороп фото төшөп мәж килделәр, тәғәмхананан һуттар алып та эсеп өлгөрҙөләр. Ә инде фильмға килгәндә, "Арахисовый сокол" бик оҡшаны, бер-береңә ҡарата яҡшы мөнәсәбәттә булырға, үҙ көсөңә ышанырға өйрәткән шул тиклем фәһемле кино. Урыны-урыны менән көлкөлө лә, балалар яратып көлә-көлә ҡараны. Шулай ҙа минең кеүек хаҡлы ялда булғандар өсөн сеанстар ваҡыты бер аҙ һуңыраҡ, өйгә ҡайтып еткәнсе лә сәғәт бер булып китә", - тип һөйләне Өфөнән тамашасы Нәсимә Сәйетова.\nБаш ҡала халҡының ялын мәҙәниле ойоштороу өсөн быйыл ярайһы уҡ күп уңайлыҡтар булдырыла. Әле генә "Бейеүсе торналар" фонтаны асылһа, тиҙҙән Ағиҙел ярындағы эштәр тулыһынса тамамлана тип көтөлә, бына яңы автокинотетар ҙа барлыҡҡа килде. Әммә беҙгә ошо күп көс һалып, яҡшы ниәттәрҙән сығып атҡарылған эштәрҙең баһаһын белергә, һаҡлыҡ менән ҡарарға өйрәнергә ҡала.\nЯҙылған: 23.07.20 | Ҡаралған: 150