Васильевка ауыл Советы (Йылайыр районы) — Башҡорт Википедияһы\nВасильевка ауыл Советы (Йылайыр районы)\nВасильевка ауыл Советы — Йылайыр районы составында 2008 йылда бөтөрөлгән административ-территориаль берәмек һәм ауыл биләмәһе (муниципаль берәмек тибы). Почта индексы — 453690. ОКАТО коды — 80227807000. Йылайыр ауыл Советы ауыл биләмәһе менән берләштерелә.\nВасильевка ауылы— административ үҙәк, Анновка, Благовещен утары, Владимир-Николаев ауылдары\n23) Йылайыр районы буйынса:\nЙылайыр ауылында административ үҙәге менән, «Йылайыр» атамаһын һаҡлап, Йылайыр һәм Васильевка ауыл Советтарын берләштерергә. Васильевка ауыл Советының Васильевка, Анновка ауылдарын, Благовещен, Владимир-Николаев утарҙарын Йылайыр ауыл Советы составына индерергә.\nЙылайыр ауыл Советы сиктәрен тәҡдим ителгән схема картаһына ярашлы раҫларға.\n2008 йылға муниципаль берәмектәр менән сиктәш («Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең административ үҙәктәре, сиктәре һәм статусы тураһында» 2004 йылдың 17 декабрендәге 126-з һанлы Законы»).\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Васильевка_ауыл_Советы_(Йылайыр_районы)&oldid=842678 ҡабул ителгән\nЕйәнсура районының юҡҡа сыҡҡан ауыл биләмәләре\nБыл бит һуңғы тапҡыр 10:37 26 октябрь 2018 үҙгәртелгән.


Балаларға шатлыҡ өләштеләр » "Урал" гәзите\nҠалала Халыҡ-ара балаларҙы яҡлау кѳнѳндә тѳрлѳ саралар үтте.\nТарихи-крайҙы ѳйрәнеү музейы “Йәйге осорҙа балаларҙың ялын ойоштороу” планына ярашлы эшләй. Халыҡ-ара балаларҙы яҡлау кѳнѳндә “Ғаилә сәйәхәте: бѳтә ғаилә менән музейға” исемле Асыҡ ишектәр кѳнѳ тип иғлан ителде. Был сарала күптәр ғаиләләре, балалары менән булды. Тѳркѳм менән килгәндәрҙе, “Иҙел башы йондоҙҙары” хор һәм вокаль ансамблдәр фестивалендә ҡатнашыусыларҙы экскурсоводтар музей экспонаттары менән таныштырҙы, балаларҙы байрам менән ҡотланы.\nҠаланың Үҙәк баҙарында был кѳндѳ “Баласаҡ байра- мы”н “Аструм” балалар клубы (етәксеһе Виктория Вячеславовна Борисова) ойошторҙо. Кескәйҙәр йәнһүрәт геройы Фиксик менән тѳрлѳ уйындар уйнап күңел асты.\nҠаланың Сәләмәтлектәре буйынса мѳмкинлектәре сикләнгән балалар һәм үҫмерҙәр ѳсѳн реабилитация үҙәге лә байрам кѳнѳндә шат тауыштарға күмелде. Балалар Үрмәксе һәм Күбәләк менән бергәләп шарҙы аяҡтарына ҡыҫып йүгерҙе, ата-әсәләрҙең ҡулдары хасил иткән тѳрлѳ киңлектәге һәм бейеклектәге “тере ҡапҡалар” аша үтте, йыр йырланы, бейене. Бай- рам һуңында уларға “Урал пружина заводы”ның генераль директоры Денис Са- лауат улы Лоҡмановтан татлы бүләктәр тапшырылды.\nТимер юл ауылы китапханаһында кескәй китап һѳйѳүселәр ѳсѳн “Йәйгә китап менән” исемле байрам сараһы ойошторолдо. Китапханасы Лүзә Азаматова балаларҙы байрам менән ҡотлап, каникулды күңелле лә, файҙалы ла итеп үткәреүҙәрен теләне, йәйге ялда китап менән дуҫ булырға кәрәклеген әйтте. Кескәйҙәр тѳрлѳ конкурстарҙа, ҡатнашты, йомаҡтар систе, ҡыҙыҡлы иҫтәлектәр уйлап сығарып фантазия ѳҫтѳндә эшләне.\nТочисский скверында “Мөғжизәле ил” тип аталған байрам уҙғарылды. Сараны Йәштәрҙең ял итеү үҙәге ойошторҙо. Байрам көндө ябай ғына сквер ысын мәғәнәһендәге әкиәт иленә әйләнде. Бәләкәй генә ҡыҙыҡай ҡапыл ғына ҡарт әбейгә әйләнә. Кире баласаҡҡа ҡайтыу өсөн уға бик күп ҡаршылыҡтар аша үтергә тура килә. Уға Көлбикә, доктор Айболит һәм алып барыусы ярҙамға килә. Әкиәт ҡала Мәҙәниәт һарайы артистарының йыр-бейеүҙәре менән үрелеп барҙы. Кѳн боҙолоп тороуына ҡарамаҫтан, ойоштороусылар күңелле байрам мөхите булдырып, балаларға ғына түгел, ата-әсәләргә лә матур кәйеф өҫтәй алды. Байрам барышында бөтә балаларға ла йәштәр сәйәсәте һәм спорт бүлегенең татлы приздары таратылды.


Башҡортостанда Грек-рим көрәше буйынса республика башлығы кубогына мастерлыҡ турниры ойошторола - Bash.News\nБашҡортостанда Грек-рим көрәше буйынса республика башлығы кубогына мастерлыҡ турниры ойошторола\nБашҡортостанда Грек-рим көрәше буйынса республика башлығы кубогына мастерлыҡ турниры ойошторола https://bash.news/news/113711_bashortostanda_grekrim_krshe_bujynsa_respublika_bashlyy_kubogyna_masterly_turniry_ojoshtorola/?lang=bash\n10 ғин 2020, 23:19\nБыл турала Радий Хәбиров грек-рим көрәше буйынса Башҡортостан беренселеген асыу тантанаһында белдерҙе. Башҡортостан башлығы телмәрендә республикала был спорт төрөнә бермә-бер иғтибар артыуын билдәләп үтте һәм спортсыларға келәмдә уңыштар теләне.\nЯрыш Затон биҫтәһендәге 5-се интернат-мәктәп залында үтте. Келәмгә 2003-2005 йылғы йәш спортсылар сыҡты. Улар төрлө ауырлыҡ категорияһында үҙ көсөн һынап ҡараны. 18 йәшкә тиклемге үҫмерҙәр араһында ойошторолған турнир Волга буйы федераль округы ярыштарына һайлап алыу этабы булып торҙо. Был турнирҙа ҡатнашыусыларҙы ла тиҙҙән Башҡортостан ҡабул итәсәк.\n"Башҡортостан" милли паркында туристар өсөн ҡышҡы һуҡмаҡтар булдырылды\n13:15, 17 ғин\nӨфөлә, Затондағы 5-се спорт мәктәбендә реконструкция кисектерелә\n10:10, 14 ғин\n23:39, 08 ғин\nБөгөн хөкөм ителеүселәр араһында Бөтә Рәсәй шахмат турниры үтте\n23:20, 24 дек


22 июндә Өфөлә Бөйөк Ватан һуғышы фронтовиктарына һәйкәл асыла\n9 Июнь 2020, 18:02\n22 июндә Өфө тимер юл вокзалы биләмәһендә Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында фронтҡа киткән яҡташтарыбыҙға һәйкәл асыла. Был хаҡта бөгөн республика ветерандарының йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре менән онлайн-осрашыуҙа Башҡортостан башлығы Радий Хәбиров белдерҙе.\n«Һәйкәл әҙер. Ул бик матур. Беҙ уны 22 июндә — Бөйөк Ватан һуғышы башланған көндә асабыҙ. Был символик мәғәнәгә эйә тип уйлайым һәм уны кисектерергә теләмәйбеҙ», — тине Хәбиров республика ветерандар советы рәйесе Валерий Шәриповтың һорауына яуап итеп.\nСарала ветерандарҙың ҡатнашыуы йәһәтенән республика башлығы бының эпидемиологик хәлгә бәйле булыуын әйтте. «Ҡунаҡтар һаны сикле булыр, моғайын», — тип билдәләне ул.\n«Быларҙың барыһы ла һеҙҙең именлек өсөн эшләнә. Беҙ Еңеүҙең 75 йыллығына бик күп саралар планлаштырғайныҡ. Сентябрҙә Икенсе донъя һуғышының тамамланыу йыллығын һеҙҙең менән бергә үткәрербеҙ тип уйлайым», — тип белдерҙе Хәбиров.\nАлдан хәбәр ителгәнсә, Башҡортостандан фронтҡа киткән хәрби частар хөрмәтенә һәйкәл бронзанан ҡойолған. Ул төрлө милләт кейемендәге ете һындан тора һәм республикабыҙҙың күп милләтле булыуын символлаштыра.\nБөйөк Ватан һуғышы йылдарында республиканан 700 меңдән ашыу кеше фронтҡа киткән, уларҙың 300 меңдән ашыуы әйләнеп ҡайтмаған.\nТеги:еңеүҙең 75 йыллығыһәйкәлбөйөк ватан һуғышы


Һаҡмар: 21 февраль – Халыҡ-ара туған тел көнө\n“Туған телем – үҙем өсөн,\nбашҡа тел – көнөм өсөн”, –\nти Баймаҡ ҡыҙы, полиглот Ләйсән Мәүлитова\nТел – тере шишмә! Һәр халыҡтың үҙенең генә шишмә сығанағы, уның үҙенсә генә сылтырап ағышы, айырым тәме бар. Шул шишмә моңдарында уның тарихы ла, бөгөнгө йәшәйеше, киләсәге лә. Эйе, телһеҙ халыҡ – илһеҙ. Аллаға шөкөр, барыбыҙҙың да “әсәй” тип асылған наҙлы теле, йәнебеҙ яралған, кендегебеҙ киҫелгән, күңелебеҙ береккән ере бар. Унда беҙҙең яҙмыш, беҙҙең ғүмер.\nТелем, илем тип йән атыусы йәштәр бихисап. Шуларҙың береһе – Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының башҡорт филологияһы факультеты студенты Ләйсән Мәүлитова менән әңгәмә тәҡдим итәм.\n– Хәйерле көн, Ләйсән! Үҙең менән таныштыр әле.\n– Мин Күгиҙел ауылында тыуып үҫтем. Урта белемде Баймаҡ лицей-интернатында алдым. Әле БДПУ-ның башҡорт филологияһы факультетының башҡорт-ғәрәп бүлегендә 3-сө курста уҡып йөрөйөм.\n– Ни өсөн тап был факультетты һәм бүлекте һайланың?\n– Тел – ул мөғжизә. Уның үҙенсәлектәре бихисап. Бына шуларҙы төптәнерәк өйрәнеү, бөгөнгө тел мәсьәләләренә яҡыныраҡ булырға теләү мине ошонда алып килгәндер. Башҡа диалекттарҙы, халыҡ ижадын өйрәнгәндә телебеҙҙең матурлығына, байлығына хайран ҡалдым. Бына ҡайҙа ул моң шишмәһе һандуғастай, һығылма бил тал сыбыҡтай башҡорт теле!\n– Ғәрәп теле хаҡында ниҙәр әйтерһең?\n– Ғәрәп яҙыуҙарын кеше күргәс тә: “Быны нисек өйрәнмәк кәрәк, әллә ниндәй тамғалар?” – тип аптырай. Ул тел ауыр, әммә матур. Күңелеңде һалып өйрәнгәндә генә уның нескәлектәренә төшөнөп була. Илай-илай өйрәнелде инде. Инглиз телен беләм, әле тағы ла ҡытай теле менән ныҡлап ҡыҙыҡһына башланым. Алфавитта ғынамын әлегә.\n– Ә киләсәктә ул телдәрҙе нисек файҙаланырға уйлайһың?\n– Уҡып бөткәс, Алла бойорһа, уҡытыусы ла, тәржемәсе лә булып эшләй аласаҡмын. Сит илдәргә барыу, унда белемемде камиллаштырыу теләге юҡ түгел. Башҡа телдәрҙе өйрәнгән ваҡытта үҙ телемә ихтирамым, һөйөүем бермә-бер артты. Ни тиһәң дә, үҙенсәлекле, иҫ киткес туған телем – үҙем өсөн, башҡа тел – көнөм өсөн.\n– Уҡыуыңды тамамлағас, диплом аласаҡһың. Һәм унда тел белгесе һәм әҙәбиәтсе тип яҙыласаҡ.\n– Алла бойорһа. Башҡорт филологияһы факультетын һайлауыма һәр ваҡыт шатланам. Бында мине иң яҡшы, юғары белемле, ғилми дәрәжәле уҡытыусылар уҡыта, янымда – тел мәнфәғәтен ҡайғыртыусы рухташ дуҫтарым. Икенсе йылға беҙҙең факультетта тағы ла төрөк һәм фарсы телдәре бүлектәренең асылыуы көтөлә. Мөмкинлектән файҙаланып, сығарылыш синыф уҡыусыларын үҙебеҙгә саҡырып ҡалам.\n– Йәштәргә ни әйтергә теләр инең?\n– Яңы ғына ауылдан ҡалаға килеп, үҙебеҙҙең телебеҙҙән оялып, тартынып, белер-белмәҫ көйө урыҫ телендә ыҡ-мыҡ иткәндәр эсте бошора. Башыбыҙҙы юғары күтәреп, иркен тын алып, күкрәк киреп башҡортса һөйләшәйек. Ил,тел тип йәнен-тәнен аямай көрәшкән ата-бабаларыбыҙ рухына тоғро ҡалайыҡ. Һаҡлайыҡ телебеҙҙе, яҡлайыҡ!\n– Матур әңгәмәң өсөн рәхмәт, Ләйсән! Уңыштар һиңә!\nБДПУ студенты, Баймаҡ йәштәре берлеге активисы.\nАвтор: Һаҡмар | Ваҡыты: 9:57\nМәғлүмәт төркөмө – халыҡ араһында


Хыялдағы яҙмыш (хикәйә)\nМин кешеләргә яҙмыштар уйлап сығарырға яратам. Һәм шул уйлап сығарылғандары уларҙың үҙҙәренекенә ҡарағанда күпкә яҡшыраҡ – уңышлыраҡ һәм бәхетлерәк килеп сыға. Был минең бары тик үҙем генә белгән йәшерен шөғөлөм, хатта уйыным тиһәм дә булалыр. Ул яҙмыштарҙы яҡын таныштарға ла, бөтөнләй таныш булмаған, йәғни осраҡлы ғына тап иткәндәргә лә уйлағаным бар. #Шоңҡаржурналы\nМин кешеләргә яҙмыштар уйлап сығарырға яратам. Һәм шул уйлап сығарылғандары уларҙың үҙҙәренекенә ҡарағанда күпкә яҡшыраҡ – уңышлыраҡ һәм бәхетлерәк килеп сыға. Был минең бары тик үҙем генә белгән йәшерен шөғөлөм, хатта уйыным тиһәм дә булалыр. Ул яҙмыштарҙы яҡын таныштарға ла, бөтөнләй таныш булмаған, йәғни осраҡлы ғына тап иткәндәргә лә уйлағаным бар.\nБына, мәҫәлән, әле метрола ҡаршымда ултырған ҡатынға. Уның бысрағыраҡ аҡ төҫтәге шырт сәстәренә ҡарап шуны әйтер инем: бындай төҫ боронораҡ заманда һатыусыларға ғына хас ине, ә әле иһә ул ана шул замандан айный алмай көн күргән ханымдарҙың башында иҫкелек ҡалдығы булып йәшәүен дауам итә. Ҡаршымдағы күршемдең ҡып-ҡыҙыл ҡулдары күгәрсен тәпәйен хәтерләтә, тотҡаһы йолҡоноп сыҡҡан спорт сумкаһын аяҡ аҫтына эткән сағында уның шау йыйырсыҡтан торған аяҡтарына иғтибар итәм һәм, уңайһыҙланып, ҡарашымды йәһәт кенә тағы шул сумкаға, ә унан ханымдың йөҙөнә күсерә һалам. Ул үҙе лә шул иҫке һәм туҙанлы сумка төҫлө таушалып бөткән, йылдар саңы бисараның тотош ҡиәфәтен баҫҡан. Тик ҡатын-ҡыҙ булараҡ, унан остоҡ ҡына булһа ла гүзәллек табырға тырышыуым арҡаһындамы, әллә инде үтә ҡыҙыҡһыныусанлығыма барып, үҙен тағы бер ҡат баштан-аяҡ байҡағандан һуң, ҡарашым уның ирендәрендә туҡталып ҡала. Сейә кеүек ҡарағусҡыл-ҡыҙыл ирендәр, әйтерһең дә, шау йыйырсыҡлы йөҙгә рәссам тарафынан оҫта итеп төшөрөп ҡуйылған. Ирендәре матур ҙаһа уның! Бына ҡайҙа ул гүзәллек!\nБыл ханым, моғайын, эштән ҡайтып баралыр. Һәм тап уның кеүек йәштәгеләр генә эшләй торған эштән. Бәлки, ул ҡытай баҙарында сепрәк-сапраҡ һаталыр, йә булмаһа, ҡала ситендәге берәй тәғәмханала һауыт-һаба йыуыусылыр. Кем белә?..\nОшо күңелһеҙ уйҙарымдан арынып, уға бөтөнләй икенсе, үҙем күрергә теләгән яҙмыш уйлап сығармаҡсымын. Сөнки уны әлеге ошо ысынбарлыҡтағы тормошонан күпкә бәхетлерәк итеп күргем килә.\nХәҙер был ханым, тип уйлайым, вагондан төшөү менән, тура өйөнә түгел, ә саф һауа һулап, күңеленә саҡ ҡына булһа ла ял алыр өсөн бөтөнләй башҡа яҡҡа сығып китергә теләйәсәк. Тик ҡулындағы тотҡаһыҙ сумка, метронан ун аҙым самаһы алыҫлашыу менән, ханыма үҙ ауырлығын һаласаҡ. Һәм ул, ҡапыл килеп тыуған был теләгенән ваҡытында баш тартмағаны өсөн үкенеп, Ленин исемендәге китапханаға илтеүсе баҫҡыста тапанып торғанында, Достоевский һәйкәле яғынан атлап килеүсе һаҡалтай бәндә уға аңлайышһыҙ телдә һүҙ ҡушасаҡ. Сит телдә яңғыраған һүҙҙәр теҙмәһендә ул үҙенә үтә лә танышын ишеткәс, еңел һулап ҡуйыр. «Савелов урамы». Белә, белә! Әлбиттә белә, ул бит үҙе шунда йәшәй!\n– Әйҙә, мин һине оҙатып уҡ ҡуям! – Таныш түгел ҡатындың был тәҡдименән баш тартып, бары тик юл күрһәтеп ебәреүен генә һораған Италия кешеһенә, үҙ һүҙле ханым алдында үҙенең күпкә көсһөҙ булыуын танып, ризалашырға ғына ҡалыр, моғайын.\nКитапхана тупһаһынан үҙҙәренә кәрәкле урамғаса араны был икәү өнһөҙ-һүҙһеҙ генә үтер, тәғәйен урынға барып еткәс кенә сит ил вәкиле үҙен «Джу-зеп-пе» тип таныштырыр.\nЮлдашының эскерһеҙ йылмайыуы алдында бер аҙ юғалып ҡалһа ла, айырым бер ихласлыҡ күрһәтеп, үҙе менән таныштырғанда, тәү ҡарашҡа йомоҡ һәм хатта тупаҫыраҡ күренгән ханымдың үтә лә матур исем йөрөтөүе асыҡланасаҡ: «Аэлита».\nАрыуҙан, әллә инде артыҡ тулҡынланыуҙан шыбыр тиргә батҡан Аэлита һөйрәп килгән сумкаһын Джузеппеға тотторор һәм уныһы, асыҡ диңгеҙгә сығырға әҙерләнгән карапҡа ҡамасаулаусы якорь төҫлө, һаҡалтайҙың иңенә ятыр. Көс еткеһеҙ булып тойолған был йөктө тау башына (йәғни Аэлитаның фатирына) һөйрәп мендереп, инде ҡотолдом тигәнендә, ир, «Хәҙер билмән эшләйәсәкбеҙ!» тигән һүҙҙәрҙе ишетеп, баҙап ҡалыр. Уның, кемгәлер төбәп: «Мин әсирлеккә төштөм!» – тип яҙа башлаған смс-хәбәре, яҙылып бөтмәйсә, тәүге хәрефтәрҙә үк өҙөлөр, сөнки ныҡышмал һәм үҙ һүҙле Аэлита уны этеп-төртөп тигәндәй үҙенең алты метрлыҡ аш бүлмәһенә индереп ултыртып, татлы-затлы ризыҡтар менән һыйларға тотонор. Табынға иң беренсе булып баклажан иҙмәһе һыланған һоло ҡоймаҡтары, бәшмәк тултырылған бүҙәнә түшкәһе, унан инде болан итенән яһалған билмәндәр сығыр. Сәйҙе иһә ауыҙҙа иреп торған «Наполеон» торты менән эсерҙәр, моғайын. Әгәр инде хужабикәнең һыуытҡысында үрҙә әйтелгән ризыҡтарҙың береһе лә булмаған хәлдә, әйҙә, беҙҙең Джузеппе быларҙың барыһы ла булған тип уйлаһын. Моғайын, ханым ҡунағы алдына ҡышҡылыҡҡа тип әҙерләнгән ябай ташҡабаҡ иҙмәһе менән һыуытҡыста оҙаҡ ятыуҙан күк-көрән төҫкә инә башлаған һыйыр итенән әҙерләнгән билмән сығарыр. Сәй иһә ябай вафля торты менән эселер...\nАшап туйғас, тамағы туҡ, күңеле көр һаҡалтай ҡунаҡ бүлмәһендәге йомшаҡ диванға барып ауыр. Аэлита иһә, тир еҫе аңҡып торған, оҙаҡ кейеүҙән иҫкереп, бөтөрсөкләнеп бөткән йөн кофтаһын сисеп ырғытып, үҙен тәртипкә килтереү уйы менән йыуыныу бүлмәһенә йомолор. Ярты сәғәт самаһы ваҡыттан һуң ул һаҡалтай алдында бөтөнләй башҡа сүрәттә пәйҙә булыр: килешле ебәк халаты ҡатындың кәүҙәһен талсыбыҡтай зифа итеп күрһәтер, йомро иңбаштарына һибелгән еүеш сәстәренең еҫе ирҙең зиһенен таратыр ҙа, әллә ниндәй сихри тойғолар кисертеп, әкиәти һөйөү иленә әйҙәр, бығаса татымаған ләззәтте татытыр...\nӘ иртәнге сәйҙән һуң Аэлита ҡунағын ҡала ситендәге йортона алып китер. Һаҡал, мәркәз менән яҡындан танышыу хыялын тормошҡа ашырмаҡсы булып, «Ҡыҙыл майҙан!», «Арбат!» тип киреләнһә лә, ныҡымыш ханым барыбер үҙ һүҙен һүҙ итер. Уға буйһоноуҙан башҡа сара ҡалмағанлығын аңлаған Джузеппе артыҡ сәбәләнмәҫ, моғайын, сөнки итальяндар тап беҙҙең Аэлита кеүек үҙ-үҙенә артыҡ ышаныусан, үҙ һүҙле ҡатындарҙы ярата.\nАҙна-ун көн самаһы ваҡыттан һуң һаҡалтай ханыма тәҡдим яһар һәм, уның ихлас ризалығына ирешкәс, һөйгәнен үҙ иленә алып осор. Үҙ тиңе менән килеп төпләнгән ҡалала Аэлитабыҙ танымаҫлыҡ булып үҙгәрер: төҫһөҙ сәстәр килешле итеп ҡырҡылып, янып торған сөм-ҡараға буялыр, бында кейеп йөрөгән кейемдәр сүплеккә сығарып ырғытылыр ҙа, уларҙың урынын өр-яңылары алыштырыр. Яратҡан ҡатынының һәр теләген үтәргә әҙер торған Джузеппе уға икмәк бешереү цехы бүләк итер. Ҡабарып торған оҙон итәктәрен кейеп, бәхетле йылмайыуы менән әйләнә-тирәһен балҡытып тотҡан Аэлита бында үҙен батшабикә итеп тойор...\n...Минең ҡаршымда ултырған был ҡатындың ысын исеме, моғайын, Ольга булғандыр. Һәм ул, оҙаҡламай, ысынлап та, кәрәкле туҡталышта төшөп ҡалыр ҙа, туп-тура йортона табан атлар. Ҡотһоҙ донъяһына ҡайтып инеп, теге тотҡаһыҙ сумканы мөйөшкә ырғытҡас, үҙ яҙмышына буйһоноп, күптән инде мөхәббәт шаһиты булыуҙан туҡтаған иҫке диванына барып ауыр…\nЛена Хәйруллина тәржемәһе.


Ғафури районында юлдар төҙөкләндерелә\nОҙон ҡыш миҙгеленә инер алдынан юл төҙөүселәр бар етешһеҙлектәрҙе бөтөрөргә тырыша.\nӨфө - Ишембай - Красноусол юлы яңыртылған. Әлеге ваҡытта ике саҡрым ярымда Талбазы-Красноусол төбәк юлын төҙөкләндереү тамамланыу алдында. Бюджет аҡсаларына ауылдарҙа урамдарға гравий түшәлә. Быйыл Красноусол ҡасабаһында Гагарин, Карл Маркс,Ҡалмыҡов урамдарына асфальт һалынған, ошо уҡ урамдарҙа тротуарҙар ҙа эшләнә.


Башҡортостанда фермерҙар кооперацияһын үҫтереү программаһы өҫтөндә эш бара | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n16 сентября 2015 — 17:40\nБыл хаҡта «Башинформ» агентлығына республика Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Илдар Тимерғәлин хәбәр итте. Уның һүҙҙәренсә, кооперация хужалыҡ итеүҙең кесе формаларына дәүләт ярҙамын һөҙөмтәлерәк итәсәк, ә фермерҙарға әүҙемерәк үҫешергә мөмкинлек бирәсәк. Республиканың төп нигеҙе ныҡлы фермер хужалығы. Хәҙерге иҡтисади шарттарҙа ауыл хужалығы нисек үҫешә. Иглин районы Поступалово ауылы фермеры Альберт Мәсәғүтов һөт ризыҡтары һәм ит етештереү менән шөғөлләнә. Фермер-крәҫтиән хужалығы ойошторолоуға 5 йыл ғына булыуыға ҡарамаҫтан, ярайһы уңыштарға өлгәшкән ул. Фермер 40 кешене эш менән тәьмин иткән. Ул бер-нисә йорттан ғына торған ауылдың фермаһын һатып алып төҙөкләндерә. Эшен ун һыйырҙан башлай. Әлеге көндә хужалыҡта 1 мең 400 эре мал, шуларҙың 560-ы һауым һыйыры, ҡалғандары быҙау, тана.. Фермер тәү сиратта һөт етештереүгә баҫым яһай. Бында бер һыйыр тәүлегенә 10-20 л һөт бирә. Ғөмүмән, хужалыҡ көн һайын эшкәртеүгә 2 тонна һөт тапшыра. Юҡҡа сығып барған ауылды тергеҙеп, унда йәшәүселәрҙе эш менән тәмъин итә фермер. Коллектив һәйбәт эшләһен өсөн уңайлы шарттар булдырырға кәрәк, ти Альберт Мәсәғүтов. Эшселәр хужалыҡта 15 йыл эшләһә йорт менән ер уларға ҡала, ти Альберт Ғәлим улы. Беренсе йылдарҙа бик күп сығымдар талап ителһә лә, әле хужалыҡ килем килтерә башланы тип ҡыуана фермер. Фермер хужалығын тағы ла киңәйтергә планлаштыра. Һыйыр малы, яңы тыуған быҙауҙар өсөн яңы ферма, эшселәргә бар уңайлыҡтары булған дөйөм ятаҡ һәм ике ғаиләгә иҫәпләнгән йорт төҙәлә.


Бәхил бул, беҙҙең яҡташыбыҙ,кумирыбыҙ...\n«Ласковый май» төркөмөнөң солисы,яратҡан йырсыбыҙ Юрий Шатунов мәрхүм булып ҡалды. Ә кисә «Шоколадный заяц» хиты менән танылыу яулаған 45 йәшлек Пьер Нарцисс вафат булғайны.\nЮрий Шатунов 1973 йылдың 6 сентябрендә Күмертау ҡалаһында тыуған. «Белые розы», «Седая ночь» и «Детство» тигән йырҙары менән популярлыҡ яулағайны. 1986 йылдан 1991 йылға тиклем «Ласковый май» төркөмөндә йырлап, шул осорҙоң иң танылған башҡарыусыһы ине.\nӘ Пьер Нарцисс 1977 йылдың 19 февралендә Камерунда тыуған. 90-сы йылдарҙа Рәсәйгә килеп, Мәскәү дәүләт университетында уҡый. «Йондоҙҙар фабрикаһы» шоуында ҡатнашып, билдәләлек яулай.


Гәзиттең номеры: 40 » Гәзиттең номеры: 40 » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Гәзиттең номеры: 40\nАрмияла, етмәһә һуғышта ҡатын-ҡыҙға урын юҡ, тигән фекерҙә күптәр. Әммә Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында бик күп ҡатын-ҡыҙ, үҙ ғүмерен һәм һаулығын аямай, ирҙәр менән бер рәттән фашист илбаҫарҙарына ҡаршы һуғыша. Яҡташыбыҙ Нәсимә Нуритдин ҡыҙы Фәтхуллинаға ла ошо дәһшәтле ваҡиғаларҙың уртаһында ҡайнарға тура килә. Уның һуғыш тураһында һөйләгәндәре бик ҡыҙыҡлы һәм үҙенсәлекле. Бәләкәй саҡтан уҡ сабып барған атты туҡтатыр, янып торған йортҡа инерҙәй ҡыҙ булып үҫә ул. Бөгөн яугир ҡатынға 91 йәш, шуға ҡарамаҫтан, хәрәкәт итеүҙән туҡтамай, йор һүҙле, хәбәрҙәре бик мауыҡтырғыс.\n- Учалы ауылында тыуғанмын, бәләкәйҙән шуҡ, тиктормаҫ, үҙһүҙле булдым. Бер көн килеп, Гитлерҙың һуғыш асҡанын ишеттек. Тыныслығыбыҙҙы боҙған, халыҡты зар илатҡан дошманды үҙ ҡулдарым менән дөмөктөрәһем килде. Ошо уй менән хәрби комиссариатҡа юлландым. Әммә унан, ҡыҙҙарға бында урын юҡ, өйөңдә ултыр, тип ҡыуып ҡайтарҙылар. Ләкин мин алдыма алғанды эшләмәй ҡалғаным юҡ, ғаризамды тотоп тағы киттем, был юлы ла юлым уңманы. Фронтҡа алыуҙарын һорап 1941 йылдың ноябренән йөрөй башлағайным. Өсөнсө тапҡыр килгәнемдә кире бороп сығарманылар. Ләйлә әхирәтемә ҡасан ебәрәсәктәрен белешеп торорға ҡушҡайным, 21 февраль повестка килтереп бирҙе. Атай-әсәйгә бер һүҙ әйтмәнем, атайым тауар базаһында эшләй ине. Эшенә барып һиҙҙермәй генә юҡ-бар аҙыҡ-түлек алдым. Алдан өҫ кейемдәремде әҙерләнем. Әсәйемә Ләйләнең тыуған көнөнә барам, тип әйттем. Әсәйем: «Уҡырға барырға онотма», - тип оҙатып ҡалды. 22 февраль сәғәт киске алтыла ебәрергә тейештәр ине, тороп ҡалмайым тип, хәрби комиссариатҡа кистән, барып йоҡланым. Беҙ киткәс, радионан, 63 кешене фронтҡа оҙаттыҡ, улар араһында бер ҡыҙ, Учалы ауылынан Иҡсанова Нәсимә лә бар, тип һөйләгәндәр. Сәлимә апайым ишетеп ҡалған да, әсәйемә әйткән. «Булыр ул үҙһүҙле ҡыҙыҡайҙан», - тип тиҙ генә ике буханка икмәген тотоп хәрби комиссариатҡа килгән. «Ҡыҙымды ҡайҙа ебәрҙегеҙ?» - тип һорай икән. «Апай, ҡыҙығыҙҙы һуғышҡа оҙаттыҡ», - тигәс, бахырҙың ҡулынан икмәктәре төшөп киткән хатта. Шундай дыуамал холоҡло булдым. Эй, был ғына нимә, дүртенсе класта уҡығанда Ташкент хәтлем Ташкентҡа яңғыҙым сығып киткән кешемен мин.\nӨлгөрөп ҡалығыҙ !14.04.2015\n«Административ хоҡуҡ боҙоуҙар тураһында РФ кодексына үҙгәрештәр индереү тураһында» федераль закон ( №46-ФЗ, 08.03.2015 йыл) көсөнә инде. Элек граждандар ер ҡануниәте тәңгәлендә «шуҡлыҡтар» өсөн 500 һум штраф түләп ҡотола алһа, хәҙер матди язалар тиҫтә-тиҫтә тапҡыр артты. Һис уйламағанда күп кешенең ауыҙы бешеүе ихтимал, шуға ла БР буйынса «Росреестр» идаралығының Учалы районы бүлеге начальнигы урынбаҫары Мансур Мортазинға мөрәжәғәт иттек һәм түбәндәге аңлатма алдыҡ:\n- Закон, ысынлап та, ныҡ ҡатыланды. Мәҫәлән, 7.1-се статья. Ер участкаһын рөхсәтһеҙ биләү, шул иҫәптән, РФ закондары талап иткәнсә хоҡуҡ булмайынса участканы файҙаланыу. Штрафтар хәҙер участканың кадастр хаҡынан сығып проценттарҙа билдәләнә (1-3%), әммә яза күләме түбәндәгенән дә кәм була алмай: граждандар - 5, вазифалы кешеләр - 20, юридик берәмектәр - 100 мең һум. Участканың кадастр хаҡы билдәләнмәгән икән, штраф-тарҙың максималь сиктәре: граждандар - 10, вазифалы кешеләр - 50, юридик берәмектәр - 200 мең һум. Берәйһе юридик берәмек булдырмайынса ғына бындай участканы эшҡыуарлыҡ эшмә-кәрлеге өсөн файҙалана икән, яуаплылыҡҡа фәҡәт юридик берәмек сифатында тарт-тырыласаҡ. Мәҫәлән, кеше оҙаҡ ваҡыт йорт биләп тә милексе хоҡуғы дәүләт теркәүе аша үткәрелмәгән икән (халыҡ телендә «зеленка» тип аталған документы юҡ икән), фәҡәт ошо статья буйынса яуапҡа тарттырыла.\nВетерандарыбыҙҙы уттан һаҡларбыҙ14.04.2015\nЯнғындар оло кешеләр өсөн айырыуса хәүефле икәнлеге сер түгел инде. үкенес, фажиғәле миҫалдар юҡ түгел шул… Етеҙ хәрәкәт итеп бәләнән ҡасып ҡотолоу мөмкинлектәре лә сикләнә, хәтер ҙә насарая, бәғзеләр һаҡланыу ҡағиҙәләрен күҙәтмәү ниндәй һөҙөмтәләргә килтереү мөмкинлеген аныҡ ҡына аңламауы ла ихтимал.\n- Шөкөр, ҡурҡыныс һуғыштан иҫән ҡайта алған хөрмәтле ветерандарыбыҙ янғын хәүефһеҙлеге мәсьәләләренә лә етди ҡарайҙар икән, ғүмерҙең ҡәҙерен бик яҡшы беләләр бит улар, - тип йылмайҙы дәүләт янғын надзоры эшмәкәрлеге бүлеге начальнигы Рим Йәриев.[/b]\nБаҡһаң, 24-се янғын часы менән берлектә Бөйөк Еңеү алдынан төбәктәге һуғыш ветерандарының йорттарын тикшереп сыҡҡандар икән. Ҡайҙа етди ҡурҡыныс асыҡланған (мәҫәлән, электр сымдары ныҡ иҫкергән), «Ирекле янғын ко-мандаһы» муниципаль учреждениеһы аша ярҙам күрһәтеү мөм-кинлектәре барлана. «Илебеҙҙе фашистан һаҡлаған яугирҙарҙы беҙ хәҙер уттан ғына һаҡлай алабыҙҙыр!» - тигән фекерҙә Рим Урал улы.\nВетерандарҙың именл-еген хәстәрләүҙән тыш, погон таҡҡан кешеләрҙең үҙ-ара осрашып аралашыуы ла әһәмиәткә эйә инде. Һәр хәлдә лә, фронтовиктар форма кейгән ыҫпай егеттәрҙе бик тә йылы ҡабул иткәндәр, ихлас әңгәмәләшкәндәр. Янғын һүндереүселәр ҙә был акцияға иң өлгөлө хеҙмәткәрҙәрен йәлеп итә бит. Мәҫәлән, 2-се ҡарауыл бүлексәһе командиры прапорщик Вадим Исмәғилов. 1980 йылда Учалы ҡалаһында тыуған уҙаман. 1998-2000 йылдарҙа Дағстан республикаһында, Каспийск ҡалаһында, диңгеҙ пехотаһында хеҙмәт итә. Ҡаф-тауҙа терроризмдарға ҡаршы операцияларҙа ҡатнашып, Суворов миҙалына лайыҡ була. (Белешмә: Суворов миҙалы 1994 йыл ғәмәлгә индерелгән дәүләт наградаһы. Ватан һәм дәүләт мәнфәғәттәрен һаҡлағанда шәхси ҡаһарманлыҡ, юғары әҙерлек күрһәткән хәрбиҙәргә тапшырыла. Саф көмөштән.) Вадим Юлай улы әле лә ҡырҡыу шарттарҙа хеҙмәт итә инде, ут менән көрәш ҡыйыулыҡты ла, көс-ғәйрәт һәм оҫталыҡты ла берсә талап итә. Эшмәкәрлеге часть етәкселеге тарафынан ыңғай баһалана.\nСер түгел, эскеселек бөгөн актуаль проблемаларҙың береһе. Шуға күрә клубта үткән һәр сараны беҙ ауыл халҡын айыҡ тормошҡа йәлеп итеү маҡсатына бәйләйбеҙ. Көлкө көнөнә арнап үткәргән кисәгә лә тик айыҡ килеш кенә килеүҙе, бер ниндәй спиртлы эсемлектең булмауын талап итеп ҡуйҙыҡ.\nТәүҙә бындай «яңылыҡты» кешеләр ыңғай ҡабул итмәне, ҡаршылашты, сараларға йөрөмәне. Әммә ауылыбыҙҙың абруйлы кешеләре үҙҙәре артынан башҡаларҙы ла эйәртә алды. Эскеселеккә сарыф ителмәгән энергия хәҙер ярыш-концерттарҙы ойоштороуға йүнәлтелә. Мәҫәлән, ир-егеттәрҙән Ғәйнетдин Латипов, Рәфил Асылбаев, Рәис Камалов, Әҡрәм Ҡушаков, Алмат Мырҙағоловтар хәҙер һәр мәҙәни сараның башында торалар. Уларҙы Вилә Мырҙағолова, Әнүзә Драгомирова, Земфира Рәхмәтуллина, Минзилә Латипова, Гөлсәсәк Хөснөтдинова, Сәсәк Рәхмәтуллина, Илүзә Баязитова, Гөлсара Камалова ярҙамһыҙ ҡалдырмай. «Көлкө кисәһе» лә ошо кешеләр ҡатнашлығынан тыш үтмәне. «Шаяндар» һәм «Сыйырсыҡтар» командалары үҙ-ара отҡорлоҡта, сослоҡта ярышты. Уларҙың һөйләгән мәрәкәләренә, сәхнәләштерелгән көләмәстәренә көлә-көлә хәл бөттө.\nПредприятие, ойошма һәм ауыл Советтары араһында XIII спартакиада иҫәбенә мылтыҡтан атыу буйынса ярыш үтте.\nИке ир-егет һәм бер ҡатын-ҡыҙҙан торған 28 команда көс һынашты. Сараға барлығы 84 кеше йәлеп ителде. Ҡыҙыу алыштан һуң беренсе урынды I төркөмдә - мәғариф бүлеге, II төркөмдә - ҡала ултырағы хакимиәте, III төркөмдә - БР Эске эштәр министрлығы «Һаҡ» предприятиеһының Учалы бүлексәһе, V төркөмдә Сәфәр ауыл Советы яуланы. Артабан да хеҙмәткәрҙәр шулай актив булып ҡалһын.\n«Моңло кәкүк, әйтсе әлүк!»07.04.2014\nСыйырсыҡтың килеүе - яҙ етеү билдәһе. Быйыл ҡәҙимгенән саҡ ҡына иртәрәк ҡайттылар. Ә бына кәкүк саҡырһа - йәй ҙә башланды тигән һүҙ. Хоҙай бирһә, был көндәргә лә күп ваҡыт ҡалманы.\n1 апрель - Көлкө көнө тип, Халыҡ-ара ҡоштар көнө икәнлеген онотоп киткәнбеҙ. Шуға ла был «Шәмбе бите»ндә борон-борондан кешеләрҙә берсә ҡыҙыҡһыныу, ҡурҡыу һәм йәлләү уятҡан кәкүк тураһында яҙырға булдыҡ.\nКәкүктәр ғаиләһенә 140 төр ҡош инә. Википедия күрһәтеүенсә, Башҡортостанда ябай, һаҡау һәм һаң ғырау (ябайҙан саҡ ҡына бәләкәй) кәкүктәр таралған. Моң һоу тауышын ишетмәгән кеше юҡтыр.\nБашҡорт мифологияһында кәкүк - ҡатын-ҡыҙ енесенә ишара яһаған тотем, күрәҙәсе. Башҡортса, хатта, кәкүк һайрай йә ҡысҡыра тип тә әйтелмәгән бит, ә саҡыра. Илаһи көстөң илсеһе, хәбәрсеһе сифатында ҡабул иткәндән киләлер. Нисә тапҡыр ҡысҡыра, тың лаған кеше шул тиклем йыл йәшәйәсәк, тигән хөрәфәткә ышанмаған халыҡ донъяла һирәктер!\nБашҡорттар кәкүк йомортҡаһына ла, үҙенә лә һис тә тейергә ярамай, ҡарғышы ҡаты төшә, тип ышанғандар.\nСиләбе ҡалаһында «Евразия» хәрби сәнғәте фестивале сиктәрендә кикбоксинг буйынса төбәк турниры үтте.\nЯрышта Учалы спортсылары ла ҡатнашты. 5-се мәктәптән Вадим Шушарин, Данил Панов, Валерий Саимов, 10-сы мәктәптән Ильсбек Артыков, 3-сө лицейҙан Виолетта Хөсәйенова, 1-се лицейҙан Анастасия Бехерт I урын яуланылар. 1-се лицей уҡыусыһы Иван Романов - II, 5-се мәктәптән Эльвин Довлатов менән 3-сө лицейҙан Артур Усманов III урындарҙы бүлештеләр. Үҫмерҙәргә алдағы ярыштарҙа ла уңыштар теләп ҡалабыҙ.\n«Матурлыҡ донъяны ҡотҡарыр», - тигән бөйөк әҙип Ф. Достоевский. «Стиль» йәштәр үҙәге ойошторған «Матурлыҡ батшабикәһе - Учалы 2014» конкурсы яҙыусы һүҙҙәрен тағы бер тапҡыр раҫланы. 16 һылыу, һөйкөмлө, наҙлы ҡатын-ҡыҙ ярыштың биҙәге булды.\n«Визитка» тип аталған тәүге этапта һәр ҡатнашыусы жюри ағзаларын үҙе, яратҡан шөғөлө менән таныштырҙы, видеопрезентация ла тәҡдим итте.\nҠатын-ҡыҙ матурлығы хаҡында һүҙ йөрөткәндә, беҙ уның тышҡы һәм эске донъяһының камиллығын күҙ уңында тотабыҙ. Конкурстың «Эрудит» этабы гүзәл заттарға тышҡы ҡиәфәттән тыш, тап ошо күңел, фекер матурлығын асып һалыу мөмкинлеген бирҙе. «Матурлыҡ төшөнсәһенә һеҙ ниндәй мәғәнә һалаһығыҙ?» - тигән һорауға һәр ҡатнашыусы бер ҡыйынлыҡһыҙ яуап бирҙе.\nХеҙмәт, ижад берҙәмлеге07.04.2014\nҮҙ эшеңдең оҫтаһы булыу өсөн бар яҡлап камиллашырға кәрәк. Үҫеш процесы башҡалар менән аралашыуһыҙ, тәжрибә менән уртаҡлашыуһыҙ мөмкин түгел. Был йәһәттән йыл һайын уҙғарылған «Йыл уҡытыусыһы» конкурсы белем нурын сәсеүселәргә оло этәргес булып тора. Ошо көндәрҙә ҡала филармонияһында конкурстың район этабын йомғаҡлау һәм еңеүселәрҙе тәбрикләү тантанаһы үтте.\nЯрыш 18 февралдә старт алды. Бер нисә көн дауамында ҡала-районыбыҙҙың 22 уҡытыусыһы 5-се мәктәптә ижади һәләттә һәм педагогик оҫталыҡта көс һынашты. I турҙа конкурсанттар сит класта асыҡ дәрес бирҙе, үҙенә анализ яһаны, класс сәғәттәре, ата-әсәләр йыйылышы уҙғарҙы. Финалистар иһә, өҫтәмә рәүештә оҫталыҡ дәрестәре күрһәтеп, педагогик проблемалар буйынса асыҡ дискуссияларҙа ҡатнашты. Мөғәллимдәрҙең уҡытыу алымдары айырылып торһа ла, уларҙы үҙ һөнәренә тоғролоҡ һәм балаларға һөйөү берләштерә.


27 Ноябрь 2010, 14:49\nЭйе, тап ошо һорауға яуап эҙләй А. Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт дәүләт драма театрында 26 – 27 ноябрҙә сәхнәгә сығасаҡ «ҡәрҙәштәр» спектакле. Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Рәшит Солтангәрәевтың «Татар менән башҡорт» повесы буйынса әҙерләнгән сәхнә әҫәре Республика йылына һәм мәшһүр прозаиктың тыуыуына 75 йыл тулыуға арнала.\nСалауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Рәшит Солтангәрәевтың «Татар менән башҡорт» повесы буйынса әҙерләнгән сәхнә әҫәре Республика йылына һәм мәшһүр прозаиктың тыуыуына 75 йыл тулыуға арнала.\nСпектаклдең ҡуйыусы режиссеры – Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Сәлихйән Әфләтүнов, рәссамы – Даян Теүәлов, композиторы – Урал Иҙелбаев. Ролдәрҙе Башҡортостандың атҡаҙанған артисткаһы Миңзәлә ҡотошова, Динис Нурғәлин, Юнир Мансуров, Резеда Сафиуллина-Абдуллина, Вадим Ғилманов, Илгиз Әбдрәшитов, Илнур Рәшитов, Арсен Шәйхисламов башҡара.\n– Башҡорт менән татар халҡының телдәре, моңдары, йолалары оҡшаш. Шуға күрә тормош ваҡлыҡтарына бирелмәйенсә, ике халыҡтың берҙәм, дуҫ йәшәүе мөһим. Әҫәр дуҫлыҡҡа мәҙхиә йырлай, – тине режиссер Сәлихйән Әфләтүнов.\nҮҙебеҙгә ситтән ҡарап, һығымталар яһайыҡ.


Матайға ултырҙым, машина йөрөттөм | Йәншишмә\nМатайға ултырҙым, машина йөрөттөм\nНаписал в 21 сентября 2018, 13:59\nКаникулда рәхәтләнеп велосипедта йөрөнөм. Малай кешенең шул инде, «тимер ат»ҡа атланһаң, донъяңды онотаһың. Дуҫтарым Даниэль, Тимур, Айнур, Айҙар менән ярыштар ойошторҙоҡ. Мин гел беренсе булдым. Хатта бер заман велосипедымдың тәгәрмәсе шартланы. Уны күтәреп алып ҡайтырға тура килде. Ярай әле дуҫтарым ярҙам итеште, юғиһә, велосипед ауыр ғына икән.\nАҙаҡ Илмир менән скейтта йөрөй башланыҡ. Ғәләмәт шәп әйбер! Әйткәндәй, быйыл мин күп нәмәгә өйрәндем. Матайға ултырып ҡайҙарға ғына барманым. Атайым машинала йөрөргә лә өйрәтте. Күптәнге хыялым ине. Ул да тормошҡа ашты. Был егет бер нәмә эшләмәй, урамда елдереп тик йөрөгән икән, тип уйлай күрмәгеҙ тағы. Ауыл ерендә эш тауыҡ сүпләһә лә бөтөрлөк түгел. Йорт-ҡура тирәһендә атай-әсәйемә лә ярҙамлаштым.\nКөндәр бик эҫе саҡта йылға буйына ашыҡтыҡ. Һыу инеп, рәхәтләнеп ҡыҙындыҡ. Ҡустым Данил, атайым менән бергәләп быуаға балыҡҡа йөрөнөк. Күп итеп бәрҙе, ҡыҙылғанат, суртан тоттоҡ. Уларҙан яратҡан бесәйебеҙ Коко Шанелгә лә өлөш сығарҙыҡ. Балыҡ тоторға барыбыҙ ҙа яратабыҙ. Данилға ла ныҡ оҡшай. Хатта Тирмән ауылында йәшәгән бабайымдарға барып, Оло Ер йылғаһында ҡармаҡ һалдыҡ. Унда балыҡтар Әйҙән күтәрелә. Ғаиләбеҙ менән ошо йылға буйына ял итергә лә барҙыҡ. Тәбиғәт ҡосағында рәхәтләндек кенә, иҫтәлеккә фотоға ла төштөк. Беҙҙең яҡтың матурлығына хайран ҡалырлыҡ шул. Алған тәьҫораттарыбыҙ йыл буйына етерлек булды.\nҺуңынан мине баш ҡалалағы «Салют» дауаханаһына ял итергә ебәрҙеләр. Унда Артём, Илнар, Вадим, Тимур, Миша тигән малайҙар менән таныштым, бер бүлмәлә йәшәнек. Бергә туп уйнаныҡ, массажға, биоптронға йөрөнөк, тоҙ шахтаһында ултырҙыҡ, дарыу үләндәренән сәй эстек. Иртәнге физкультура, волейбол, футбол, теннис, бильярд уйнау, ҡыуыш төҙөү мауыҡтырғыс булды.\nӘсәйемдәр алырға килгәс, магазиндар буйлап йөрөп, мәктәпкә барырға әйберҙәр: костюм, ботинка, кроссовка, сумка һәм башҡа әйберҙәр һатып алдыҡ. Быйыл ҡустым да беренсе синыфҡа уҡырға барҙы. Тырышып-тырышып башҡортса ла, урыҫса ла шиғыр ятланы. Ә мин интернет аша «Сталкер», «Гарри Поттер», «Балдаҡтар хужаһы» китаптарын уҡыным.\nШулай итеп, йәйге каникулым ҡыҙыҡлы, иҫтәлекле һәм файҙалы үтеп китте. Хәҙер инде тырышып уҡырға ғына ҡала.\nСалауат районы, Мөрсәлим мәктәбе.\n« Герой-әсә лә ул!\nFәҙелша шарлауығында »


Кешегә матди байлыҡтарҙан иң кәрәклеһе - баш өҫтөндә ҡыйыҡ булыуы. Тик уны ҡайҙан алырға? Союз ваҡытында дәүләткә иҫәп тоторға мөмкин ине. Хәҙер иҫәп башҡасараҡ. Хатта йорттар төҙөүҙә дәүләт власының ҡатнашыуы ла торлаҡ мәсьәләһен тиҙерәк хәл итеүҙе белдермәй. Был тарихтың аҙағы ҡайҙа башланыуын нисек эҙләргә? БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев әйтеүенсә, "торлаҡ проблемаһында күп мәсьәләләр сағыла: демографик хәл дә, иҡтисад тармаҡтарының үҫеше лә, кадрҙар мәсьәләһе лә, халыҡтың йәшәйеш сифаты ла".\nБәлки, торлаҡ программаларын тормошҡа ашырыу өсөн яуаплы министрлыҡтар һәм ведомстволар ҙа, муниципаль берәмектәр хакимиәттәре лә ғәйеплелер. Әлегә улар федераль бюджеттан был маҡсаттарға средстволарҙы етерлек әүҙем йәлеп итмәй, торлаҡ төҙөлөшөнә майҙансыҡтарҙы тейешле кимәлдә әҙерләмәй, комплекслы микрорайондар төҙөлөшөнә документацияны еренә еткереп эшкәртмәй. Бынан тыш, айырым муниципалитеттар торлаҡ төҙөлөшө күләмдәрен кәметеүгә юл ҡуя. Республика предприятиелары һәм муниципаль берәмектәренең "Рәсәй граждандарына - уңайлы һәм арзан торлаҡ" милли проектына ярашлы ойошторолған федераль конкурс сараларында ҡатнашыуы күренмәй.\nМәҫәлән, Өфө ҡалаһын алайыҡ. Торлағы булмаған һәм иҫәптә торған 2211 йәш ғаиләнең былтыр 160-ы ғына торлаҡ мәсьәләһен хәл итте.\nӘлбиттә, статистика мәғлүмәттәренә ҡарағанда, быйыл республика индерелгән торлаҡ баҙарында ярайһы уҡ күренә. Волга буйы федераль округында ул был күрһәткес буйынса икенсе урынды биләй. Алты айҙа республикала финанслауҙың бөтә сығанаҡтары иҫәбенә 813,3 мең квадрат метр торлаҡ файҙаланыуға тапшырылған. Был былтырғынан 15,1 процентҡа күберәк.\nДәүләт үҙ өлөшөн индерергә тырышҡан кеүек. Беренсе ярты йыллыҡта республика бюджетынан торлаҡ төҙөлөшөн үҫтереүгә, индивидуаль төҙөлөш райондарына инженер коммуникациялары үткәреүгә өҫтәмә рәүештә 1,5 миллиард һум аҡса бүленде; республикала 2008 йылға муниципаль берәмектәр буйынса Торлаҡ төҙөү һәм уны сафҡа индереү программаһы раҫланды; 2008 йылға граждандарҙы авария хәлендәге торлаҡ фондынан күсереү буйынса БР адреслы программаһы раҫланды.\n2007 йылда республика халҡына бирелгән ипотека торлаҡ кредиттарының дөйөм күләме 13,6 миллиард һум тәшкил итте - бынан алдағы йылға ҡарағанда 35,7 процентҡа күберәк. Ә быйыл биш айҙа - биш миллиард һумға яҡын.\nБР Торлаҡ-коммуналь хужалығы министрлығы "Торлаҡ төҙөлөшө маҡсаттарында ер участкаларын коммуналь инфраструктура менән тәьмин итеү" ҡушымта программаһын тормошҡа ашырыу өсөн Төҙөлөш һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ буйынса федераль агентлыҡҡа коммуналь инфраструктура төҙөлөшө өсөн йәлеп ителгән кредиттар буйынса процент ставкаһын ҡайтарыуға субсидиялар биреүгә һайлап алыуҙа ҡатнашыу өсөн заявка бирҙе. Был Өфөнөң Киров районындағы ике проектҡа ҡағыла. БР Хөкүмәте менән агентлыҡ араһында һайлап алыу һөҙөмтәләре буйынса 14,8 миллион һумлыҡ субсидияға килешеү төҙөлдө. Шулай уҡ федераль бюджеттан "Стәрлетамаҡ ҡалаһының Көньяҡ-Көнбайыш районын һыу менән тәьмин итеү" объекты төҙөлөшөнә 20 миллион һум аҡса бүлеү тураһында килешеү төҙөлдө. БР бюджеты средстволары иҫәбенә ҡушып финанслау күләме - 33,3 миллион һум, бюджеттан тыш сығанаҡтар иҫәбенә 800 мең һум тәшкил итә.\nТағы бер килешеү "Торлаҡ" федераль маҡсатлы программаһының "Йәш ғаиләләрҙе торлаҡ менән тәьмин итеү" ҡушымта программаһы менән бәйләнгән. Был документҡа ярашлы, БР бюджетына быйылға 272,7 миллион һум субсидия бирелә. Ҡушып финанслау 185 миллион һум тәшкил итәсәк.\nОтчеттар күҙлегенән бөтәһе лә шәп. Әммә проблемалар йомғағы ҡала килә. Уны нисек сисергә һәм һөҙөмтәле ҡарарҙар табырға?\nТәбиғи, күберәк торлаҡ төҙөргә. Бының өсөн, беренсенән, проект-смета документацияһын яраштырыу һәм төҙөлөшкә рөхсәт биреү процедураһын ябайлаштырырға кәрәк.\n- Төҙөүселәрҙең үҙҙәре таныуынса, Өфөлә "килештереү процедураларына" ике йылдан ашыу ваҡыт талап ителә, - ти Раил Сарбаев. - Башланғыс рөхсәт документтары алыуға - йылға яҡын. Төҙөлөш проекты буйынса эштәр йыл да һигеҙ ай ваҡытты биләй. Кварталды планлаштырыу һәм межалау проектын эшкәртеү һәм яраштырыу 10 ай ваҡытты ала. Ер участкаһын теркәүгә тағы йыл ярым китә. Бюрократик машина, аҙым һайын коррупция өсөн нигеҙ булдырып, бына шулай эшләй.\nИкенсеһе. Ярашлы федераль һәм республика ҡушымта программалары буйынса бүленгән бөтә средстволарҙы, беренсе сиратта, беренсел торлаҡ төҙөлөшөнә һәм торлаҡ төҙөлөшө өсөн майҙансыҡтарҙы алдан инженер әҙерләүгә ебәрергә кәрәк.\nӨсөнсөһө. Социаль ихтыяждар өсөн торлаҡ төҙөлөшөнә ер участкаларын һатыулашмайынса үткәрергә кәрәк.\nДүртенсеһе. Торлаҡ төҙөлөшөндә предприятиеларҙың өлөшләтә ҡатнашыуын стимуллаштырыу өсөн, хеҙмәткәрҙәренә торлаҡ һатып алыуға йәки уларҙы субсидиялаштырыуға бүлгән суммаға һалым һалыуҙан азат итеү тураһындағы мәсьәләне законлы кимәлдә хәл итергә кәрәк.\nБишенсеһе. Ер участкаларын ҡайтанан һатыуҙы тыйыусы закон ҡабул итергә кәрәк.\nАлтынсыһы... Етенсеһе... Һигеҙенсеһе...\nБыйыл 2,2 миллион квадрат метр торлаҡ сафҡа индерергә - республика тарафынан төҙөүселәр алдына ҡуйылған бурыс бына шундай. Ул ябай түгел, әммә үтәрлек. Премьер-министр БР Төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министрлығына район һәм ҡала округтары хакимиәттәре менән берлектә 1 сентябргә тиклем торлаҡты сафҡа индереү күләмдәрен артабан арттыра барыу яғын ҡарарға кәрәк. Хакимиәттәр башлыҡтарына торлаҡ төҙөлөшө барышын үҙ контролдәренә алырға һәм ҡабул ителгән программаларҙың үтәлешен тәьмин итергә.


Бурыстарын еренә еткереп башҡармаусы идарасы компанияларҙың вазифаларына төкөрөп ҡарауы, бәлки, юҡҡа сыҡмаһа ла, кәмергә тейеш\nФедераль законға ярашлы, быйылдан торлаҡ хужалығы тармағында эш алып барыусы ойошма хеҙмәткәрҙәре тикшереү үтергә тейеш. Имтихан тотоусылар артабанғы эшмәкәрлеккә рөхсәт биреүсе лицензия аласаҡ. Был сара идарасы компаниялар араһында тәртип урынлаштырасаҡ тип ышана закон авторҙары. Халыҡ та үҙгәрештәрҙе күптән көтә.\nӨфөнөң Парк урамында урынлашҡан 2 кәсер 3-сө йортта йәшәүселәр ҙә идарасы компанияларҙың эшмәкәрлегенән бер ҙә ҡәнәғәт түгел. Ойошма бер йыл элек бинала капиталь төҙөкләндереү эштәре башҡарған. Тик уның һөҙөмтәһе урындағы халыҡтың күңеленә ятмаған.\nӘлифә Ғафарова, Парк урамы 2/3 йортонда йәшәүсе: «Подъезд ишеген алдылар ҙа ул бер йыл инде ошонда тик ята.. Һыуыҡ бында хәҙер…»\nКапиталь төҙөкләндереү сиктәрендә йорттағы ике лифт та яңыһына алмаштырылған. Тик хәҙер халыҡ иҫке ҡоролмаларҙы һағынып хәтерләй. Лифттар йыш боҙола, тауышы ныҡ сыға тип аңлата бында йәшәүселәр. Ә уларҙы көйләргә тейеш шәхси ойошма хеҙмәткәрҙәре халыҡтың зарланыуына иғтибар итмәй. Ә уларҙы был эшкә йәнә лә идарасы компанияны йәлеп иткән. Шулай уҡ ремонт сифатына ла зарлана торлаҡ хужалары. Буялған стеналар бер йыл да сыҙамаған.\nРафаэль Ғафаров, Парк урамы 2/3 йортонда йәшәүсе: «Краска ҡубып төшә һыуыҡтан, лампочкалар ҙа түҙмәй сәпсим…»\nШул уҡ ваҡытта коммуналь түләүҙәр артҡандан-арта, ти йортта йәшәүселәр. Ләкин идарасы ойошма уларға хатта, подъездарҙы йыйыштырыусыны ла үҙҙәренә табырға кәңәш итә. Ошо хәлдә ҡалыусыларҙың михнәттәре яҡын арала юҡҡа сығыр тигән өмөт бар. Башҡортостандың торлаҡ һәм төҙөлөш буйынса дәүләт комитеты идарасы ойошмалар етәкселәренең белемен тикшереүҙе башлаған.\nЛизенция алған идарасы компанияларҙың эшмәкәрлеге лә контролдә тотоласаҡ. Әгәр ҙә йортто хеҙмәтләндереүсе ойошма берәй етешһеҙлекте бөтөрөү тураһында ике тапҡыр күрһәтмә алып та хәлде үҙгәртмәһә, ул был бинаны хеҙмәтләндереүҙән бушатыласаҡ. Ә инде зарланыуҙар күбәйһә, ойошма лицензияһынан да ҡолаҡ ҡағыуы ихтимал.


Ял көндәрендә бер аҙ һалҡынайтасаҡ // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nЯл көндәрендә бер аҙ һалҡынайтасаҡ\n16:31, 11 августа 2010 Йәмғиәт\nБашгидромет синоптиктары йоманан шәмбегә ҡарай төндә республика буйынса һалҡын фронт үтеүен күҙаллай. Ул республиканың айырым райондарында йәшенле ямғырҙар менән оҙатылып барасаҡ. Яуым-төшөм локаль характерҙа булғанға күрә, ҡоролоҡ буйынса ғәҙәттән тыш хәлгә артыҡ йоғонто яһай алмаясаҡ.\nБашгидрометтың баш синоптигы Анна Козаеваның билдәләүенсә, көндөҙгө температура ял көндәрендә 20-30 градусҡа тиклем түбәнәйәсәк. Төнөн дә бер аҙ һалҡынайтасаҡ.\nТеги: һауа торошо, ямғырҙар


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ИЖАД ЯЛҠЫНЛЫ ШӘХЕСТӘР ҺЫУЫҒАЙҘЫ ҺАЙЛАҒАН - 2016 - Мәҡәләләр\nЯңы йылдың тәүге айына аяҡ баҫабыҙ. Хәйерле, имен булһын йылыбыҙ. Календарҙа Яңы йыл байрамы тип билдәләнгән ошо уҡ көн Бөтөн донъя тыныслыҡ көнө тип тә нарыҡланған. Берәй эш башлар алдынан бисмиллабыҙҙы әйтәбеҙ бит. Тыныслыҡ тыуаһы йылыбыҙҙың һәм, ғөмүмән, йәшәйешебеҙҙең дә бисмиллаһы булһын, тип теләйек.\nҺыуығайҙың 1-10-ны - Яңы йыл каникулдары. Уҡыусы балаларҙыҡы ғына түгел, хеҙмәтсән халыҡтыҡы ла. Ошо оҙайлы ялдар күп кешегә тынғы бирмәй, әйтәгүр. Халыҡ самаһыҙ ашап-эсеп, әрәм булыр, ил иҡтисадына самаһыҙ зыян яһалыр, тип ҡурҡа В. Жириновский һәм уның фирҡәләштәре. Бөгөнгө хаҡтарға ҡарағанда, артыҡ ашап-эсеүгә әллә ни рәт булырмы икән ул, тейем дә... Гөрләп эшләп торған завод-фабрикаларыбыҙ ҙа элекке кеүек аҙым һайын түгел. Ә бына ит, һөт, башҡа төр продукция етештереүсе ауыл эшсәне, байрам, ял тип тормай, барыбер эшләй: каникул, тип, һыйыры һауылмай тормаҫ бит инде! Ғәҙәттә, тиҙ генә сит ил тәжрибәһен иҫкә төшөрәләр. Әйткәндәй, бөтөн Европа һәм Азия илдәрендә лә, АҠШ һәм Канадала ла оҙайлы раштыуа каникулдары - ғәҙәти хәл. Тик уларҙа халыҡтың әүҙем ялы яҡшы ойошторолған. Улар сит илдәргә сыҡмайынса ла бына тигән ял итә: тауҙарға китә, саңғы спорты менән мауыға, махсус пансионаттарҙа туҡтап, ил буйлап сәйәхәт ҡыла, балаларын Диснейға йөрөтә - ҡыҫҡаһы, ялдарын ғаиләләре менән файҙалы итеп үткәреү өсөн бөтөн шарттары бар. Беҙҙең депутаттарға ла, бәлки, үҙ илебеҙҙә нисек итеп ғаилә ялдарын ойоштороу хаҡында уйларға кәрәктер? Тыйыуы еңел дә бит, ә бына ойоштороу һәр кемдең дә ҡулынан килмәй шул...\nӘйткәндәй, тап шул көндәрҙә ғаилә менән ял өсөн сәбәптәре лә тыуып тора: илебеҙҙәге күп халыҡ Раштыуа (7) көнөн байрам итә, Бөтөн донъя балалар киноһы (8), Ҡурсаулыҡтар һәм милли парктар (11) көндәре билдәләнә. Шул ҡурсаулыҡтар буйлап аттарҙа ҡышҡы сәйәхәт ниндәй мауыҡтырғыс булыр ине! Быйыл республикабыҙ халҡы Торатауға, башҡорт Ҡыш бабайына ҡунаҡҡа йөрөйәсәк һәм унда ял ҡыҙыҡлы үтһен өсөн тейешле шарттар булдырылғандыр, тигән өмөттә ҡалайыҡ. Өлкәндәр ҙә, балалар ҙа Ҡыш бабайға рәхмәттәр әйтеп ҡайтып китерлек булһын! Бөтөн донъя "Рәхмәт" көнө (11) юҡҡа ғына булдырылмағандыр бит. Бер-беребеҙгә рәхмәттәр әйтерлек эштәр ҡылайыҡ, йәмәғәт. Ай башында байрамдар мул булғанлыҡтанмылыр, Һыуығайҙың икенсе яртыһы тыныс, һил күренә. Рәсәй Матбуғаты һәм журналистикаһы (13) көндәренән һуң Бөтә Рәсәй студенттар көнө (25), унан Ленинград блокадаһын өҙөү көнө (27) билдәләнә. Уның ҡарауы, йыл "иртәһе"ндә донъяға килгән талантлы һәм билдәле шәхестәребеҙ байтаҡ ҡына. Бына улар: 4 ғинуар - БДУ профессоры, физика-математика фәндәре докторы Хәйрулла Мортазинға 75 йәш, 5 - Башҡортостандың халыҡ артисы Сәүиә Сираеваға 85 йәш, 7 - БДУ профессоры, тарих фәндәре докторы Марат Ҡолшәриповҡа 75 йәш, 8 - башҡорт мәғрифәтсеһе, ғалим һәм яҙыусы Ғәли Соҡоройҙың тыуыуына 190 йыл, шулай уҡ Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры йырсыһы, Башҡортостандың халыҡ артисы Светлана Арғынбаеваға 50 йәш, 17 - яҙыусы Урал Мостафинға 65 йәш, 25 - шағирә Тамара Ғәниеваға 65 йәш, 27 - ҡурайсы, Башҡортостандың халыҡ артисы, С. Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Азат Айытҡоловҡа 60 йәш тула.\nТалантлы шәхестәр әҙәбиәт менән сәнғәт өлкәһендә генә тыумай, шуныһы ҡыуаныслы. Заманыбыҙҙың төп ыңғай билдәләренең береһе эшлекле мөхитебеҙҙә талантлы менеджерҙарҙың барлыҡҡа килеүе менән дә характерлана. "Булғадир булған, ай, Салауат егерме лә ике йәшендә..." тигән кеүек, ул да 22 генә йәшендә Өфө төҙөлөш тресында хеҙмәт юлын мастер, прораб булып башлай һәм ифрат та яуаплы, тынғыһыҙ өлкә - баш ҡалабыҙ хужалығы менән идара итеү эшенең бөтөн баҫҡыстарын үтеп, мэр вазифаһына тиклем үрләй. Һүҙ Өфө ҡала округы хакимиәте башлығы Ирек Ишмөхәмәт улы Ялалов тураһында барғанын аңлағанһығыҙҙыр. Ул етәкселек иткән ни бары 3-4 йыл эсендә баш ҡалабыҙ танығыһыҙ булып үҙгәрҙе, киңлеккә лә үҫте, юғарыға ла үрләне - Рәсәйҙә генә түгел, донъя аренаһына билдәле мегаполистарҙың береһенә әүерелде. Баш ҡалабыҙҙың социаль-иҡтисади үҫеш күрһәткестәре буйынса бойондороҡһоҙ рейтингтарҙа юғары баһаланып килеүе, миллионлы ҡалалар араһында йәшәү өсөн иң уңайлы ҡала булараҡ танылыуы, экологик рейтингтарҙа лидерлыҡты бирмәүе, быйылғы БРИКС һәм ШОС саммиттарына әҙерлек һәм уның уңышлы үтеүе - былар бөтәһе лә ҡала башлығының шәхси яуаплылығы, заманса менеджерлыҡ һәләттәре хаҡында һөйләүсе бер нисә генә факт. 27 ғинуарҙа Ирек Ялаловҡа 55 йәш тула. Был тап әлеге осраҡ: заманыбыҙ үҙенең аҫыл улдарының береһен юбилейы менән ҡотлап, уның фиҙаҡәр эшмәкәрлеген "бишле"ләргә генә баһалай. Тағы бер юғары баһа - ошо көндәрҙә РФ Президенты В. Путин указы менән баш ҡалабыҙ башлығы Дуҫлыҡ ордены менән наградланды. Ҡыш бабай ҡотлауҙарына беҙ ҙә ҡушылабыҙ һәм хөрмәтле Ирек Ишмөхәмәт улына тынғыһыҙ эшендә көс-ҡөҙрәт, ижад ялҡыны, сәләмәтлек теләйбеҙ!


Тимер нисек ҡоросҡа әйләнә? » Башҡортостан гәзите\nТимер нисек ҡоросҡа әйләнә?\n10-11-2017, 00:09 // Сәйәсәт // Баҫып сығарырға\nӨфөләге Конгресс-холда Башҡортостан Башлығы ҡарамағындағы Милләт-ара татыулыҡ һәм тыныслыҡты нығытыуға булышлыҡ итеү мәсьәләләре\nбуйынса совет менән Башҡортостан халыҡтары ассамблеяһы советының киңәйтелгән ултырышы уҙғарылыуы тураһында беҙҙең гәзит хәбәр иткәйне инде. Халыҡтар берҙәмлеге көнөнә арналған был сарала төрлө диндәрҙең һыйышып йәшәүенә, милли мәҙәниәттәргә һәм милләт-ара мөнәсәбәттәргә баһа бирелде, был өлкәләрҙә килеп тыуған ҡайһы бер мәсьәләләрҙе хәл итеү юлдары билдәләнде.\nКиңәйтелгән ултырышта традицион конфессиялар етәкселәре, Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары, хоҡуҡ һаҡлау органдары етәкселеге, милли-мәҙәни үҙәктәр вәкилдәре, фән һәм мәғариф, спорт һәм мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре ҡатнашты.\n– Хәйерле көн, ҡәҙерле дуҫтар, бөгөнгө йыйылышта фекерҙәр уртаҡ булһын, – республикабыҙ Башлығы Рөстәм Хәмитов үҙ сығышын башҡортса башлап ебәрҙе. – Советтың ултырышын беренсе тапҡыр Башҡортостан халыҡтары ассамблеяһы менән берлектә ошондай киңәйтелгән форматта үткәрәбеҙ. Был бик әһәмиәтле, сөнки республикалағы һәм илдәге милли татыулыҡты нығытыу буйынса милли-мәҙәни үҙәктәрҙең әһәмиәте мөһим икәнлеген барыһы ла аңлайҙыр, тип уйлайым. Дәүләт милли сәйәсәтенең 2025 йылға тиклемге федераль стратегияһында уның төп өҫтөнлөктәре билдәләнгән, беҙҙең республикала ла тейешле программа эшләп килә. Һуңғы бер нисә йылда ошо йүнәлештә төрлө саралар үткәреүгә ҡаҙнанан сығым да аҙ бүленмәй. Ләкин был эштә һабантуй, концерт кеүек күңел асыуға ҡоролған саралар өҫтөнлөк итә, уларҙы идеологик яҡтан байытыу, киңерәк күләмдәге проекттар етешмәй әле. Күңел асыу саралары ла кәрәк, әлбиттә, ләкин улар былай ҙа йыш уҙғарыла бит.\nРөстәм Зәки улы билдәләгәнсә, Рәсәй халыҡтарының берҙәмлеген нығытыу мәсьәләләрен мәғарифтан, тел сәйәсәтенән айырып ҡарарға ярамай. “Тел даирәһен артыҡ сәйәсиләштереү бөтөнләй кәрәкмәй тип иҫәпләйем, ул йәмғиәтте тарҡатыуҙан башҡа бер нимәгә лә алып килмәйәсәк”, – тине республика етәксеһе.\nРәсәй Президенты ҡушҡан бурыстарҙы үтәү өсөн Башҡортостанда дәүләт телдәрен һәм республика халыҡтары телдәрен үҫтереү буйынса Указ да ҡабул ителде. Уларға ярашлы, был эшмәкәрлек өс йүнәлештә тупланасаҡ: 1) дәүләт телдәрен һәм республика халыҡтары телдәрен һаҡлап ҡалыу һәм үҫтереү буйынса программа әҙерләнә, уның “Башҡорт теле”, “Урыҫ теле”, “Туған телдәр” тигән бүлектәре лә буласаҡ; 2) дәүләт телдәрен һәм республика халыҡтары телдәрен һаҡлап ҡалыуға, пропагандалауға һәм үҫтереүгә йүнәлтелгән проекттарҙы тормошҡа ашырыу өсөн республика Башлығының йыллыҡ гранттарын булдырыу; 3) башҡорт телен һаҡлап ҡалыу һәм үҫтереү буйынса фонд ойоштороу. Әлеге ваҡытта документтар, шул иҫәптән Фондтың уставы әҙерләнә. Уға ярашлы, Башҡорт телен һаҡлап ҡалыу һәм үҫтереү фондының попечителдәр советына республика Башлығы етәкселек итәсәк.\n– Шуны ла әйткем килә: был өс йүнәлеш тә етди финансланасаҡ, – тине Рөстәм Зәки улы. – Ул йөҙҙәрсә миллион һумдан ашыу сумманы тәшкил итәсәк. Башҡортостан Башлығының гранты ғына ла, мәҫәлән, кәмендә 50 миллион һум буласаҡ. Башҡортостандың дәүләт телдәрен һәм республика халыҡтары телдәрен һаҡлап ҡалыу һәм үҫтереү программаһы 100 миллион һумдан ашасаҡ, йәғни ошо йүнәлештәге эшмәкәрлекте финанслауҙа ҙур һынылыш буласаҡ. Һуңғы йылдар менән сағыштырғанда, ул тиҫтәләрсә тапҡырға күберәк тигәнде аңлата. Бынан тыш беҙ урыҫ телен өйрәнеү буйынса ла етди эшләргә кәрәклеген аңлайбыҙ. Бөгөн мәктәптәрҙә дөйөм белем биреү программалары буйынса урыҫ телен уҡытыу күләме Рәсәйҙең Мәғариф министрлығы тәҡдим иткән кимәлгә еткерелде.\nРеспублика етәксеһе аңлатҡанса, Дәүләт телдәре буйынса республика советының эшен йәнләндереү өсөн өҫтәмә саралар ҙа талап ителәсәк. “Һуңғы арала республика Хөкүмәте вице-премьерҙарының береһе етәкселек иткән был Совет бөгөнгө талаптарға яуап бирмәй, биш – ун йыл элек булған кимәлдә ҡатып ҡалған”, – тине Рөстәм Хәмитов. Хәҙер ошо эшмәкәрлекте әүҙемләштереү талап ителә, Совет республика етәксеһенә дәүләт телдәрен һаҡлап ҡалыу һәм үҫтереүҙең өҫтөнлөклө йүнәлештәре һәм механизмдары тураһындағы тәҡдимдәр әҙерләйәсәк.\nТелде өйрәнеүҙең иң мөһим мәсьәләһе – уҡытыусылар әҙерләү. Бөгөн туған телдәргә туғыҙ меңдән ашыу белгес өйрәтә. “Беҙгә был өлкәләге һәр педагог ҡәҙерле, уларҙың квалификацияһын камиллаштырыу, ғилми-методик ярҙам менән системалы шөғөлләнергә кәрәк”, – тине Башҡортостан Башлығы. Был йәһәттән бөгөн мәғлүмәт технологияларын, социаль селтәрҙәрҙе лә әүҙемерәк үҙләштереү һәм файҙаланыу талап ителә. Күптән түгел, мәҫәлән, М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты “Башҡорт теленә дистанциялы өйрәнеүҙең халыҡ-ара системаһы” тигән портал асты.\n– Халыҡтар ассамблеяһына ғаилә тәрбиәһе планында ла эшләйһе күп әле. “Туған телдәрҙе онотоу” мәсьәләһендә глобалләштереү күренешен генә ғәйепләргә ярамай, – тип иҫкәртте Рөстәм Хәмитов. – Төп хәүеф күпкә яҡыныраҡ. Әгәр ҙә ғаиләлә туған телдә һөйләшмәйҙәр, туған телдә телевидение ҡарамайҙар һәм гәзит-журналдарға яҙылмайҙар, балаларҙы туған телдәге спектаклдәргә һәм концерттарға йөрөтмәйҙәр икән, кем быға ғәйепле? Ни өсөн яуаплылыҡ власть органдарына һәм йәмәғәтселеккә ятырға тейеш?\nМилләт-ара һәм диндәр араһындағы мөнәсәбәттәргә ағымдағы мониторинг күрһәтеүенсә, республика халҡының 85 проценты был мөхитте ыңғай баһалай. Милләт-ара төҫ алған ыҙғыштар, нигеҙҙә, көнкүрештә түгел, ә күңел асыу урындарында – кафе, ресторан һәм клубтарҙа – тыуа. Өфөлә, Салауатта, Күмертауҙа, Сибайҙа һәм Дүртөйлө районында шундай осраҡтар булды. Ундай\tхәлдәр һирәк, ләкин һәр береһе социаль селтәрҙә йәнле сағылыш таба. Артабан инде экстремистик характерҙағы аңлатмалар китә. Әлбиттә, быға юл ҡуйырға ярамағанлығы көн кеүек асыҡ. Рөстәм Хәмитов бындай милләт-ара мөнәсәбәттәр өсөн муниципалитет етәкселеге яуаплы икәнлеген иҫкә төшөрҙө һәм ошо йүнәлештә әүҙем эшләргә, ыҙғыш тыуҙырырға һәләтле шарттарҙы асыҡлау һәм алдан иҫкәртеү кәрәклеген белдерҙе.\nМилләт-ара татыулыҡты артабан нығытыу һәм милли мираҫты һаҡлап ҡалыу тураһындағы тәҡдимдәр менән ултырышта дини конфессиялар һәм милли-мәҙәни үҙәктәр етәкселәре лә сығыш яһаны.\n– Халыҡтарҙың мәҙәни һәм тел төрлөлөгөн һаҡлап ҡалыу – Башҡортостанда һәм бөтә илдә гражданлыҡ берҙәмлеген тәьмин итеү, милләт-ара татыулыҡты нығытыу өсөн иң мөһим шарт ул, – тине Рәсәй мосолмандарының Үҙәк диниә назараты рәйесе Шәйех-әл-ислам Тәлғәт Тажетдин. – Башҡортостан Башлығының ошо күп төрлөлөктө һаҡлап ҡалыу буйынса аҙымдарын тулыһынса хуплайым. Халыҡтар берҙәмлеге ул ҡоро һүҙ генә түгел. Был күренеш бер-береңде аңлау ғына түгел, ә үҙ-ара ихтирам да булған шарттарҙа ғына барлыҡҡа килә. Тыныслыҡ һәм татыулыҡтың нигеҙе лә шул. Тыныслыҡ һәм татыулыҡ булғанда беҙ көслөбөҙ.\nУрыҫ Православие сиркәүенең Мәскәү патриархаты Башҡортостан митрополияһы башлығы Никон үҙ сығышында билдәләп үткәнсә, мәҙәни һәм тел төрлөлөгөнә бәйле мәсьәләләр күп динле һәм күп милләтле Башҡортостан өсөн айырыуса мөһим. Ул республика Башлығы ошо йүнәлештә алып барған сәйәсәтте хуплауы тураһында әйтте. Республикала тыныслыҡ һәм татыулыҡты һаҡлап ҡалыу өсөн Башҡортостандағы бөгөнгө дини һәм милләт-ара мөнәсәбәттәрҙе һаҡлау һәм үҫтереүҙә Урыҫ Православиеһы ла тулы дәрәжәлә ҡатнашырға әҙер.\n– Бөгөнгө ултырыштың темаһы бер ҡасан да көнүҙәклеген юғалтмаясаҡ, – тине Башҡортостан мосолмандарының Диниә назараты рәйесе Нурмөхәмәт Ниғмәтуллин, шулай уҡ республика Башлығының телдәрҙе үҫтереү буйынса башланғысын хуплауын белдергәс. – Еребеҙҙә йәшәгән милләттәрҙең мәҙәни һәм тел төрлөлөгөн һаҡлап ҡалыу һәм үҫтереү – иң мөһим мәсьәләләрҙең береһе. Күп быуаттар буйына беҙҙең халыҡтар үҙ-ара аңлашыу, ярҙамлашыу, бер-береһен хөрмәт итеү шарттарында йәшәй.\nӨфөнөң һәм республиканың баш раввины Дан Кричевский әйтеүенсә, “Ор Авнер” йәһүд мәктәбендә уҡыған балаларҙың ата-әсәләренең 90 проценты, башҡорт теле уларҙың туған теле булмаһа ла, ошо телде өйрәнергә теләге барлығын белдергән.\n– Бер нисә тиҫтә йыл элек кенә беҙ, ошолай бер өҫтәл янына ултырып, балаларға һәм дингә ҡағылышлы мөһим проблемаларҙы хәл итербеҙ тип уйлай ҙа алмай инек. Донъяла нимәләр булғанын күреп торабыҙ һәм Рәсәйҙең иң тотороҡло урын булыуына ышана барабыҙ, бында милли йолаларҙы ҡурҡмайынса үтәргә мөмкин. Беҙҙең республика – иң имен һәм тыныс төбәктәрҙең береһе. Башҡортостанда тыныслыҡ һәм татыулыҡ хөкөм һөрһөн өсөн бүтән конфессиялар менән иңгә-иң терәшеп эшләйбеҙ, – тине баш раввин.\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының Башҡарма комитеты рәйесе, Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты, “Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия үҙәге” дәүләт учреждениеһының генераль директоры Әмир Ишемғолов Халыҡтар берҙәмлеге көнөнөң күп милләтле булған һәм толерантлыҡ, үҙ-ара аңлашыу нигеҙендә йәшәгән Башҡортостан өсөн ғәйәт ҙур әһәмиәткә эйә икәнлеген билдәләне.\n– Башҡортостандың данлы тарихы быуаттар буйына уның күп милләтле халҡының хеҙмәте һәм тырышлығы менән төҙөлгән, – тине Әмир Миңләхмәт улы. – Ул беҙҙең олатайҙарҙың, атайҙарҙың һәм бөгөнгө быуындың да яҙмышы булып тора. Былтыр 23 декабрҙәге матбуғат конференцияһында Рәсәй Президенты Владимир Путин шулай тигәйне: “Башҡорттар 1812 йылғы Ватан һуғышында 16 йәштән уҙған бөтә ир-атты атҡа мендергән һәм ҡоралландырған. Бөйөк Ватан һуғышы осоронда ла Башҡортостанды ошондай уҡ илһөйәрлек рухы солғап алған. Бының менән беҙ ғорурланырға тейешбеҙ”. Үҙ тарихында ҡатмарлы һәм аяныслы ваҡиғалар ҙа булыуына ҡарамаҫтан, башҡорт халҡы һәр саҡ урыҫтарға ла, татарҙарға ла, сыуаштарға ла һәм башҡа милләттәргә лә йылы мөнәсәбәттә булды. Бөгөнгө Башҡортостан – этностар һәм конфессияларҙың тыныс һыйышып йәшәүенә ыңғай миҫал ул. Милли-мәҙәни үҙәктәр беҙҙә дәүләт власы органдары һәм дини ойошмалар менән тығыҙ хеҙмәттәшлектә эшләй. Күп милләтле Башҡортостан халыҡтарын берләштереүҙә Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы ла әүҙем ҡатнаша, сөнки башҡорттарҙы үҫтереүҙең рухи һәм мәҙәни ихтыяжына ҡағылышлы мәсьәләләрҙең ҡуйылышы һәм хәл ителеше башҡа халыҡтар өсөн дә ҙур әһәмиәткә эйә, улар милли сәйәсәттең дөйөм йүнәлештәрен билдәләй.\nӘмир Ишемғолов әйтеүенсә, киләсәккә өмөт менән ҡараған кешеләр төрки телдәр төркөмөнә ингән башҡорт теленең халыҡ-ара мөнәсәбәттәге әһәмиәтен яҡшы аңлай. Ул төрлө илдәрҙә йәшәгән халыҡтарҙың 40 теле менән оҡшаш. Ә был халыҡтар 200 миллион кешене берләштерә. Тимәк, башҡорт телен белһәң, башҡа төрки телдәрҙе аңлауы һәм үҙләштереүе еңел. Башҡортса һөйләшә алғандар инглиз һәм немец телендәге һүҙҙәрҙе сифатлыраҡ әйтә, сөнки беҙҙең телдәге өндәр быға булышлыҡ итә. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе Башҡортостан прокуратураһы менән берлектә һәм ҡала, район прокурорҙары ҡатнашлығында милли мәғариф буйынса кәңәшмә үткәреүҙәре һәм уртаҡ тел табыуҙары тураһында ла әйтеп үтте.\nБашҡортостан халыҡтары ассамблеяһы советы рәйесе урынбаҫары, Башҡортостан урыҫтары соборы башҡарма комитеты рәйесе Виктор Пчелинцев, Башҡортостан татарҙарының милли-мәҙәни автономияһы советы рәйесе Римма Үтәшева, Башҡортостандың фин-уғыр халыҡтары ассамблеяһы советы рәйесе, мордва милли-мәҙәни автономияһы башҡарма комитеты рәйесе Юлия Герасимова, Башҡортостандың сыуаш милли-мҙәни автономияһы советы рәйесе Виталий Викторов, Башҡортостандың “Ала-Тоо” ҡырғыҙ мәҙәниәте үҙәге рәйесе Сәнә Алиева шулай уҡ мәҙәни һәм тел төрлөлөгөн һаҡлап ҡалып артабан үҫтереүҙең мөһимлегенә баҫым яһаны.\nКәңәшмә аҙағында Рөстәм Хәмитов халыҡтарҙың төрлө булыуын һәм был төрлөлөктөң беҙҙең йәмғиәтте фәҡәт нығытыуын ғына билдәләне.\n– Мин – инженер һәм миңә инженерлыҡ сағыштырыуҙары яҡын, – тине республика Башлығы. – Бер металл, химик элемент бар, ул – тимер. Үҙе генә мөһим материал була алмай, ләкин әгәр ҙә тимергә башҡа химик элементтарҙың өлөштәре эләкһә, ҡорос хасил була. Был матдә тутыҡмай, эҫегә лә, һыуыҡҡа ла сыҙамлы. Ҡушылған ошо өлөшсәләрҙең күләме үтә аҙ, ләкин улар тимерҙе ныҡлығы, туҙыуға һәм тутығыуға ҡаршы тора алыу һәләте буйынса бөтөнләй икенсе матдәгә әйләндерә. Беҙҙең йәмғиәт тә шулай. Эйе, ҙур һанлы урыҫ халҡы бар, ул ил халҡының 90 проценттан ашыуын тәшкил итә. Ләкин беҙҙең халыҡтар бөтә ҡоролманы емерелмәҫлек итеп һаҡлаған әлеге элементтар булып тора ла инде. Һәм был үтә лә мөһим. Ватан тарихында халыҡтар берҙәмлеген сағылдырған яҡты биттәр күп. Дине һәм милләте ниндәй булыуға ҡарамаҫтан, һәр кем Бөйөк Еңеү көнөн билдәләй. Тап беҙҙең илдең беренсе йыһан державаһы булыуы менән барыбыҙ ҙа ғорурлана. Беҙҙе әҙәбиәт, мәҙәниәт, сәнғәт, уртаҡ рухи тамырҙар берләштерә. Тағы ла бер тапҡыр әйтәм: тыныслыҡ һәм милли татыулыҡ – иң ҙур хазина. Уны һаҡлап ҡалыу өсөн бөтәһен дә эшләргә бурыслыбыҙ.


Йондоҙнамә (7-13 ғинуар) » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Махсус биттәр » Йондоҙнамә (7-13 ғинуар)\n08.01.2019 Йондоҙнамә (7-13 ғинуар)\nҺеҙҙе бер аҙ ҡатмарлы һәм икеле осор көтә. Ҡайһы бер алданыраҡ ҡорған маҡсаттарығыҙҙан баш тартырға ла тура килер, ахыры. Кесе йомала ниндәйҙер һынау аша ла үтерһегеҙ кеүек. Аҙна аҙағы һәйбәтерәк көтөлә.\nБыл арала бәғзеләр күңелдәренә оҡшамаған эш менән булышыр, моғайын. Шаршамбыла кешеләрҙе артыҡ өмөтләндермәгеҙ, юғиһә уңайһыҙ хәлгә ҡалыуығыҙ бар. Иң яҡшы көнөгөҙ – шәмбе.\nАҙна барышында ғаилә мәсьәләләре беренсе урынға сығыр. Күптәр йорт-хужалыҡ эштәре менән әүҙем һәм файҙалы булышыр. Йомала һағыраҡ булығыҙ, ашығып, эште боҙоуығыҙ ихтимал.\nМатди хәлегеҙ ыңғай яҡҡа үҙгәрер. Аҡса даими килеп торор. Шулай ҙа ошоға бәйле мәшәҡәттәр ҙә артыр. Кесе йомала ниндәйҙер юғалтыу кисереүегеҙ мөмкин, ул әллә ни ҙур хәүеф килтермәҫ.\nАҙна башы бигүк тыныс булырға оҡшамай. Ниндәйҙер бик ашығыс эш килеп сығыр һымаҡ. Ул туғандарығыҙ менән бәйле булыр. Иң өмөтлө көндәрегеҙ – йома һәм шәмбе. Был мәлдә бүләк алыуығыҙ бар.\nОсор мәшәҡәтле һәм көсөргәнешле көтөлә. Дүшәмбе һәм шишәмбелә ваҡыт етмәүе ныҡ ҡамасаулар. Кесе йомала күберәк башҡаларҙы тыңларға һәм фекер төйнәргә кәңәш ителә. Ғөмүмән, аҙна менән ҡәнәғәт ҡалырһығыҙ.\nШишәмбелә ниндәйҙер көтөлмәгән хәлдәр килеп сығыуы ихтимал. Хәйер, улар һеҙгә осо менән генә тейеп китер. Был арала ниндәйҙер борсоулы мәсьәләне тулыһынса хәл итә алырһығыҙ. Күңелегеҙ бер аҙ тынысланыр.\nАҙна бер аҙ мәшәҡәтлерәк башланыр. Шишәмбелә төп эшегеҙҙә ҡытыршылыҡтар килеп сығыр. Кесе йомала тәжрибәле кешенең кәңәшенә ҡолаҡ һалһағыҙ, сетерекле хәлдән еңел генә ҡотолорһоғоҙ.\nБыл арала әллә ни ҙур уңыштарға өмөт итмәгеҙ. Икенсе яҡтан, кире ваҡиғалар ҙа булмаясаҡ. Аҙна барышында кешеләр менән аралашҡанда артыҡ асылмағыҙ.\nИң мөһим ваҡиғалар йортоғоҙ һәм ғаиләгеҙгә ҡағылыр. Аҙна барышында шәхси тормошоғоҙҙа ниндәйҙер ыңғай үҙгәрештәр булыр. Йомала бүләк, аҡса алырһығыҙ.\nБыл аҙнала бөтә үҙгәреш тә һеҙҙең файҙаға булыр. Шәхси тормошоғоҙҙағы ваҡиғаларҙы ашыҡтырмаҫҡа ҡушыла. Уларҙың үҙ яйы менән барыуы хәйерлерәк. Шаршамбылағы хәлдәрҙең генә бер аҙ аптыратыуы мөмкин.\nАҙна кәйефегеҙҙең үтә үҙгәреүсән булыуы менән айырылып торор. Был хәл эштәрегеҙгә һәр саҡ ҡамасаулар. Шуға күрә ниндәйҙер етди уңыштарға өмөтләнмәгеҙ.


Материалы за Ноябрь 2016 года » Страница 4 » "Урал" гәзите\n9-11-2016, 17:19 / ---\nЯңы машиналар ғүмерҙе ҡотҡарасаҡ\nБыйыл кѳҙ республиканың тиҙ ярҙам автопаркы 38 автомобилгә тулылана, тип хәбәр иткәйне Башҡортостан Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәте. Ил Хѳкүмәте ҡарары менән тиҙ ярҙам машиналары алыу ѳсѳн федераль бюджеттан 3 млрд. һум күләмендә аҡса бүленде. Был аҡсаға Рәсәй тѳбәктәре 1317 берәмек машина һатып алды....\n9-11-2016, 17:18 / ---\nМәҙәниәт усаҡтары халыҡты бер ергә туплаған, әүҙем йәмәғәт тормошона йәлеп иткән, үҙ-ара матур бәйләнештәр, берҙәмлек булдырған уртаҡ йорт булып һанала. Нәҡ ошонда йәшәүгә дәрт, күңелебеҙгә рухи байлыҡ алабыҙ. Бында йырлап- бейеп күңел асыу ѳсѳн генә йыйылмайҙар, рухты нығыталар, мәҙәни кимәлде үҫтерәләр һәм тормош матурлығын тойорға, уны яратырға ла ѳйрәнәләр. Ҡалала ошондай йорттарҙың береһе булып, ҡала Мәҙәниәт һарайы тора. 1929 йылда тѳҙѳлә башлап, 1931 йылдың 7 ноябрендә тантаналы асылған Мәҙәниәт һарайы әлегә тиклем үҙ асылын, йүнәлешен юғалтмай. Нәҡ ошонда бик күп һәләтле артистар...\n9-11-2016, 17:16 / ---\nОлпат йәшле урман хужалығы\nҠар яуғас, ағас ултыртҡандарын күргәнегеҙ бармы? Ә бына үткән аҙнала Белорет урман хужалығы хеҙмәткәрҙәре һәм ветерандары ҡар ярып, ағас ултыртты. - Үҫентеләр үҫерме һуң? - тип ғәжәпләнеп һораныҡ. - Үҫә, аҡ шыршыны декабргә тиклем ултыртырға мѳмкин. Урман хужалығы баҡсаһында киләсәктә махсус мѳйѳш булдырасаҡбыҙ, - тине урмансылар....\n9-11-2016, 17:14 / ---\nҮткәне - яҡты,киләсәге - ѳмѳтлѳ\n«Урман - халыҡ байлығы» тигән һүҙҙәр урманлы тѳбәктә тыуған һәр кешегә яҡын. Белорет районы майҙанының 80 проценты урмандар менән ҡапланған. Беҙҙең халыҡ быуаттар буйы урман менән йәшәй: ағасты яғыулыҡ итә, үҙ ваҡытында металлургия комбинаты ѳсѳн күмер әҙерләй һәм башҡа бик күп маҡсаттарҙа файҙалана. Урмансының эше бер ваҡытта ла еңел- дән булмаған, әммә абруйлы һаналған. Бѳйѳк Ватан һуғышы йылдарында ағас әҙерләүгә, бүрәнә ҡыуыуға йәлеп ителгән эшселәргә “бронь” биреп, һуғышҡа ебәрмәгәндәр. Белорет урмансылығы һуғыш ваҡыты һәм унан һуңғы ауыр йылдарҙа һынатмай. Республикала алда барған...\n9-11-2016, 17:13 / ---\nЙөрәк моңона, һүҙ тылсымына арбалып\nЭвита Гайнет... Зәңгәр экрандар, айырыуса Интернет селтәре аша үҙенсәлекле видеоклиптары менән әҙәбиәт һөйөүселәрҙең күңелен әсир иткән ошо серле һылыу кем ул?! Әле Санкт-Петербургта йәшәгән һәм ижад иткән, күптән инде үҙ уҡыусыһын тапҡан йәш, көслө шағирә Эвита Гайнеттың Инйәр ҡыҙы булыуын, моғайын, күптәр белмәйҙер ҙә. Эйе-эйе, Инйәр һауаһын һулап, Инйәр һыуында ҡойоноп үҫкән ул Эвита. IX класҡа тиклем Инйәрҙең 3-сө мәктәбендә белем ала. Артабан уҡыуын Өфө медицина колледжында дауам итә. Студент йылдарынан уҡ ижади йәһәттән үҙен танытып өлгөрә Эвита. Шаяндар һәм отҡорҙар клубы, йыр-бейеүгә,...\n9-11-2016, 17:10 / ---\nКөсөбөҙ - берҙәмлектә!\n4 ноябрь - ҙур дәүләт байрамы. Ул тарихыбыҙҙың 1612 йылғы ваҡиғаларына барып тоташа һәм Ватаныбыҙ азатлығы, бойондороҡһоҙлоғо өсөн көрәшкән ата-бабаларыбыҙҙың бөйөк ҡаһарманлығын данлай. Бөгөн беҙ бихисап халыҡтарҙы һәм мәҙәниәтен берләштергән илдә йәшәйбеҙ. Халыҡтар берҙәмлеге көнө - төрлө милләт һәм дин вәкилдәренең берләшеүе, бер үк ер, тарих, Ватан кешеләре булыуыбыҙҙы тойоу һәм ғорурланыу, үҙ-ара миһырбанлыҡ, аңлашыусанлыҡ кеүек төшөнсәләрҙе бойомға ашырыу өсөн тағы ла бер сәбәп ул. Берҙәмлек тойғоһо, илебеҙ өсөн ғорурлыҡ, уның киләсәктә сәскә атыуына бар тырышлыҡты һалыу беҙҙе...


Өс-Д принтер, робот-кракодил, тылсымлы шар һәм мәңгелек двигатель\nБаш ҡалала фән фестивале үтте. Байрамда ҡатнашыусыларға ысын мәғәнәһендә фәнгә ҡағылыу мөмкинлеге бирелде. Сараның маҡсаты ла үҫмерҙәрҙе юғары ғилемгә ылыҡтырыу. Балалар химия эксперименттарында ҡатнаша, физика закондарын сисә алды.\nКешенең ДНК-һын билдәләү хәҙер инде күптән яңылыҡ түгел. Әммә беребеҙҙең дә гендар кимәлендә үҙебеҙ тураһында мәғлүмәт алғаныбыҙ юҡ. Фәндәр фестивалендә был мөмкинлек һәр береһенә бирелде. Белгестәр заманса технологиялар ярҙамында ни бары 40 минут эсендә кешенең ДНК-һын асыҡлап бирҙе.\nӘлбиттә, кеше тураһында тулы мәғлүмәт туплау өсөн был ғына ваҡыт етмәй. ДНК-ның структураһын тулыһынса тикшереү өсөн аҙналар талап ителә. Ләкин фестивалдең дә маҡсаты кеше тураһында мәғлүмәт туплау түгел, ә фәнгә йәштәрҙе ылыҡтырыу.\nФән фестивале бер нисә урында ойошторолдо. Бер ерҙә балаларҙы биохимиктар ҡаршы алһа, икенсеһендә физиктар. Мауыҡтырғыс фәндәр театры ла сарала ҡатнашыусыларҙың яратҡан урынына әйләнде. Сараға килеүселәр һуңғы арала шау-шыу тыуҙырған Өс-Д принтерҙы ла үҙ күҙҙәре менән күрҙе. Тиҙ арала төрлө уйынсыҡтар баҫтырып биргән ҡоролма буласаҡ ғалимдарҙы хайран ҡалдырҙы. Хәйер, ҡыҙыҡһыныусан күҙҙәр һәр ерҙә лә мауыҡтырғыс фән өлгөһө таба алды.\nФестиваль күргәҙмәһенең шаҡтай ҙур өлөшөн һәләтле балаларҙың үҙҙәре етештергән эш өлгөләре биләй. Инновация алымдары булмаһа ла үҙ йөрөшлө роботтар, төрлө осоу ҡоролмалары һәм башҡа әйберҙәрҙе күреп фәндең киләсәге өмөтлө ҡулдарҙа икәнлегенә ышанаһың.


Ғайсин Хәлит Ғәлиәхмәт улы — Башҡорт Википедияһы\nҒайсин Хәлит Ғәлиәхмәт улы\nХәлит Ғәлиәхмәт улы Ғайсин\nБашҡорт АССР-ы, Фёдоровка районы, Ҡораласыҡ ауылы\nБашҡорт АССР-ы мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы\nВикипедияла Ғайсин фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.\nХәлит Ғәлиәхмәт улы Ғайсин (декабрь 1929 йыл) — Башҡорт АССР-ның мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы, СССР-ҙың мәғариф отличнигы, РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы, «Маҡтаулы хеҙмәте өсөн» миҙалы менән бүләкләнгән, Хеҙмәт һәм Бөйөк Ватан һуғышы ветераны.\nҒайсин Хәлит Ғәлиәхмәт улы 1929 йылда Башҡорт АССР-ының Стәрлетамаҡ кантоны (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Фёдоровка районы) Ҡораласыҡ ауылында тыуған. Бала сағы Әлшәй районы Әбдрәшит ауылында үтә. Репрессияланған ғаилә, Себергә ебәрелеүҙән саҡ ҡотолоп, бында күсә.\nДәүләкән ҡалаһының педагогия училищеһында уҡый. Күгәрсен районы Үрге Һаҙ мәктәбендә төрлө фәндәрҙән уҡыта. 1953 йылда К. А. Тимирязев исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия институтынын рус бүлеген яҡшы тамамлай. Йүнәлтмә буйынса Шишмә районы Арыҫлан ауылы мәктәбенә уҡыу бүлеге мөдире булып эшләй башлай, бер нисә айҙан Сыуалкип урта мәктәбенә директор булып күсерелә.\n1957—1960 йылдарҙа Сәфәр урта мәктәбе етәксеһе вазифаһын башҡара.\n1960 йылдан Шишмә районы мәғариф бүлеген етәкләй. 1979 йылдан алып хаклы ялга киткәнсе Шишмә ҡасабаһының 1-се, 5-се урта мәктәптәрен етәкләй.\n1990 йылда « Мәслихәт» ойошмаһын булдыра, халыҡтар дуҫлығын, тел, мәҙәниәт, сәнғәт, йололар берҙәмлеген, сәләмәт ғаилә тормошон, мосолман исемдәрен ҡушыуҙы пропагандалай. Мәктәптәрҙә уҡыу планына башҡорт һәм татар телдәрен индереү тураһында һүҙ күтәрә. «Мәслихәт — дуслыҡҡа мәҙхиә», «Ғаилә — кеше аҡылының һәм тәжрибәһенең бөйөк ҡаҙанышы», «Демократик Рәсәйҙең киләсәге, әхлаҡи камиллашыу, халыҡтар дуҫлығы һәм суверенитеты тураһында (ябай гражданин һүҙе)», «Шишмә ҡасабаһының халыҡ мәғарифы», «Башҡорттарҙың туған теле — милли аңдың бөйөк ҡаҙанышы» (брошюра) китаптары, «Ғәлиәхмәт хәҙрәт» романы авторы.\nШишмә ҡасабаһының 5-се мәктәп сайты\nЧишмы-ТВ Халиту Гайсину 90 лет\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ғайсин_Хәлит_Ғәлиәхмәт_улы&oldid=924695 ҡабул ителгән\nФёдоровка районында тыуғандар\nСССР мәғарифы отличниктары\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:15 14 декабрь 2019 үҙгәртелгән.


Тырышҡан-ташҡа ҡаҙаҡ ҡаҡҡан\nХалыҡ мәҡәленең тапҡырлығын Көйөргәҙе районының Павловка ауылы мәктәбе уҡыусылары ла иҫбатлай. 50-ләп кенә бала уҡыған белем усағында гер күтәреү буйынса бер спорт мастеры, ике мастерлыҡҡа кандидат һәм тағы 10 беренсе разрядлы спортсы тәрбиәләнә. Был уңышҡа егеттәр оҙайлы күнекмәләр аша килгән.\nПавловка ауылы мәктәбендә белем алыусы егеттәрҙең береһе лә тиерлек гер спорты секцияһынан ситтә ҡалмай. Күнекмәләрҙә башланғыс һәм сығарылыш синыфы уҡыусылары бергә шөғөлләнә. Рамаҙан секцияға дүрт йыл элек килгән. Егеттең уңыштары ла бар. Ул Рәсәй кимәлендәге ярыштар призеры.\nРамаҙан Әмәкәсов, Павловка ауылы урта мәктәбенең 9-сы синыф уҡыусыһы: «Башта ҡыйыныраҡ ине. Һуңынан дуҫтарым да йөрөй башланы, бергә күңеллерәк тә. Аҙаҡ тәүге ярышымда ҡатнаштым».\nОлораҡ иптәштәренең уңыштарын күреп спортҡа бәләкәстәр ҙә ылыға. Ярыштарҙа ҡатнашмаһалар ҙа, башланғыс синыфтарҙа уҡыусылар ихлас шөғөлләнә. Бөтәһе лә көслө, физик яҡтан ныҡ булырға теләй. Улар өсөн еңелерәк герҙәр ҙә ҡаралған.\nПавловка ауылында гер спорты секцияһын Юрий Николаев ойошторған. Тренер-энтузиасттың ике улы ла бында шөғөлләнә. 17 йыл ваҡыт эсендә бер нисә быуын уҡыусылар ошонда сыныҡҡан. Юрий Николаев спорттың үҫмерҙәр өсөн файҙалы булыуын билдәләй.\nЮрий Николаев, Павловка ауылы урта мәктәбе уҡытыусыһы: «Күнекмәләр аҙнаһына өс-дүрт тапҡыр үтә һәм ике сәғәт дауам итә. Ауылда әллә ни мөмкинлектәр күп түгел, хәлебеҙҙән килгәнсе йәштәр менән шөғөлләнәбеҙ. Уларҙың спортҡа ылығыуы компьютер алдында ултырыуҙан мең тапҡыр хәйерлерәк тип уйлайым. Һаулыҡтары ла нығый».\nАуыл мәктәбе секцияһы булыуына ҡарамаҫтан, Юрий Николаев эшенә етди ҡарай. Ул күнекмәләрҙең техникаға ярашлы үтәлеүен ҡәтғи контролдә тота. Сөнки кире осраҡта йәрәхәтләнеүең мөмкин. Ләкин бөтәһе лә шыма ғына түгел. Мәктәп спортзалы авария хәлендә булыу сәбәпле, күнекмәләр коридорҙа үтә. Ә бит егеттәрҙең спорт менән шөғөлләнеү өсөн яҡшы йыһазландырылған урыны булған осраҡта һөҙөмтәләр тағы ла юғарыраҡ булыр ине. Бәлки, яңы спорт залында ҡыҙҙар өсөн дә берәй шөғөл табылыр ине...


Берҙе киҫһәң, икене ултырт... » Башҡортостан гәзите\n30-04-2013, 04:36 // Иҡтисад // Баҫып сығарырға\nБашҡортостанда ла был йәһәттән аныҡ аҙымдар яһалды. Уңышлы эшләп килгән ойошмалар ҙа етерлек. Шуларҙың береһе — “Башҡортостан урман сәнәғәте компанияһы” (“Башлеспром”) яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте. Ойошманың эше, ғөмүмән, республиканың урман сәнәғәте тармағындағы хәлдәр тураһында белер өсөн йәмғиәттең күҙәтеүсе Совет рәйесе Хәләф Хәлфетдин улы ИШМОРАТОВҡа бер нисә һорау менән мөрәжәғәт иттек.\n— Хәләф Хәлфетдин улы, урман мәсьәләләре — бик сетерекле һәм ҙур тема. Моғайын, һүҙҙе “Башлеспром” йәмғиәте менән таныштырыуҙан башларбыҙ.\n— Һүҙҙе башлар алдынан уҡ шуны әйтергә кәрәк: урмандар федераль мөлкәткә инә, ә беҙҙең республикала дәүләт сәйәсәтен Урман хужалығы министрлығы алып бара. Урман кодексы буйынса тейешле майҙанды министрлыҡтан ҡуртымға ғына ала алабыҙ. Ошо бүленгән биләмәлә генә эшләйбеҙ. Бөгөн республикала 120-гә яҡын ҡуртымға алыусы бар, беҙ — шуларҙың береһе, шул уҡ ваҡытта иң ҙуры һаналабыҙ. Республика биләмәһенең 40 проценттан ашыуы урман булһа, әлегә тиклем беҙ шуның 6 процентында эшләнек. Тиҙҙән биләмәне киңәйтәсәкбеҙ, тағы 10 процент майҙанды ҡуртымға аласаҡбыҙ.\nБеҙҙең компания 2003 йылдан ныҡлы эшләп китте, ә уға тиклем “Башлеспром” дәүләттән йыл һайын дотация ала торғайны. 2003 йылдан дотациялар бөтөнләй юҡ, үҙ йүнен үҙе күрә, сөнки компания иҡтисади яҡтан маҡсатлы итеп төҙөлдө. “Башлеспром” — тиҙ үҫеүсе, заманса идара итеү структураһы булған ойошма.\n— Заманса идара итеү структураһы нимәнән ғибәрәт: баҙар талаптарына яуап биргән айырым, махсус алым бармы, әллә бар эш заманса яңы технологияларҙы ҡулланыуға ҡайтып ҡаламы?\n— Бында барыһы ла бергә үрелгән, бер-береһен тулыландырып тора: тәбиғи байлыҡтарҙы тейешенсә һәм отошло итеп файҙаланыу, өр-яңы технологиялар индереү, финанс бәйләнештәре, идара системаһы... Сеймалды комплекслы итеп файҙаланыу нигеҙенең төп маҡсаты — һуңғы һөҙөмтәләргә өлгәшеү, йәғни ағасты йығыуҙан алып, продукция сығарыуға тиклем еткереү. Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов та бер сығышында: “Республиканан ағасты сеймал рәүешендә сығарыу енәйәткә тиң”, — тип әйткәйне. Уның ҡарашы менән тулыһынса килешәбеҙ, һәм ағас республикала продукция хәленә еткерелгәнсе эшкәртелергә тейеш тип иҫәпләйбеҙ. Шуның өсөн дә бар эште үҙ эсенә алған холдинг төҙөнөк. Был, берҙән, халыҡҡа өҫтәмә эш урындары тигән һүҙ, икенсенән, һалымдар үҙебеҙҙә ҡала.\n— Элегерәк итальяндар, СССР, һуңынан Рәсәй тап-таҙа ағасты сеймал рәүешендә ситкә һата ла үҙҙәре мебелде ағас онтағынан яһай, тип аптырай торғайны. Хәҙер хәлдәр ыңғай яҡҡа үҙгәрә бара, түгелме?\n— Эйе, финдарға, ағасты йомро килеш осһоҙға оҙатабыҙ ҙа үҙебеҙ ҡиммәтле фин мебеле һатып алабыҙ. Хәҙер үҙгәреш бик күп. Беҙҙең холдингты алғанда ла, мәҫәлән, унда урман әҙерләү предприятиелары, Өфө фанера, Өфө фанера-плитә, Әмзә урман химияһы комбинаттары инә. Уларҙың барыһына ла юғары квалификациялы белгестәр идара итә. Бөтәһе 5 меңгә яҡын кешегә даими эш урыны булдырғанбыҙ. Был йәһәттән шуны билдәләргә кәрәк: 2003 йылда, ныҡлы эш башлаған осорҙа, 3 387 кеше эшләһә, етештереүҙе киңәйтеү арҡаһында 5 меңгәсә етте. Хатта көрсөк тип һаналған 2008 йылда ла эшселәр һанын кәметмәнек, ҡыҫҡартыуҙар булманы.\n— Урман хужалығы — көс кенә түгел, өҫтәмә инвестициялар ҙа талап иткән тармаҡ. Был йәһәттән айырым программағыҙ бармы, барлыҡ уй-хыялығыҙ ҡасанға тиклем тормошҡа ашырыласаҡ?\n— 2007 йылда беҙҙең компания тарафынан оҙайлы — 2030 йылға тиклем ҡаралған инвестиция программаһын тормошҡа ашырыу башланды. Бында урман хужалығы байлығын һөҙөмтәле эшкәртеү буйынса бер нисә проект инә. Шулай уҡ төрлө биомассаларҙан (пиллет, брикет, күмер) яңы төр яғыулыҡ алыу ҙа күҙаллана. 2011 йылда компания ике ҙур комплекслы инвестиция программаһы буйынса эш башланы. Өфөләгеһе “Ҙур форматлы фанера заводы” һәм Белорет районындағыһы “Башҡортостан Республикаһында урман эшкәртеү комплексы төҙөү” тип атала. Уларҙы тормошҡа ашырыу өсөн 2013 йылға 1,56 миллиард һум аҡса һалынған. Дөйөм алғанда, төп капитал 3,4 миллиард һумлыҡ инвестицияланған. Ҡайһы бер компания килә лә үҙенә кәрәген генә алып сыға ла китә. Ә беҙҙең холдинг республикала эшләүҙе, етештереүҙе маҡсат итеп ҡуя. Быны 2030 йылға тиклем махсус программа проектын төҙөү ҙә иҫбатлай. Тормошҡа ашырыу, берҙән, төбәктәрҙең етештереү сәнәғәте селтәрен булдырһа, икенсенән, эш урындары тигән һүҙ. Халыҡтың көнкүреш шарттарын яҡшыртыу менән бер рәттән, ауылдарҙы төҙөкләндереү ҙә күҙаллана. Сөнки, дөрөҫөн әйтергә кәрәк, урман зонаһындағы ҡасабалар бер кемгә лә кәрәкмәй һымаҡ: яҡын-тирәләге ағастар киҫелгән, леспромхоздар ябылған... Етештереү сәнәғәте булһа, урындағы бюджетҡа һалым һалыуҙар ҙа артасаҡ.\n— Программанан күренеүенсә, сит ил фирмалары менән бәйләнеш булдырыу төп урынды алып тора. Техник яҡтан тәьмин итмәйенсә, алдынғы заман технологияларын индермәйенсә тороп, алға ҡуйған маҡсаттарға өлгәшеү мөмкин дә түгел һымаҡ...\n— Беҙ урман әҙерләүҙә иң яңы технологиялар индерәбеҙ. Уның нигеҙенең төп өлөшөн “харвестер” һәм “форвардер” тип аталған махсус машиналар тәшкил итә. Бөгөн Германия, Швеция, Америка белгестәре менән тығыҙ бәйләнештәбеҙ. Мәҫәлән, Белореттағы комплексҡа Германиянан ҡорамалдар алғанбыҙ. Немецтар монтаж эштәренән башлап, беҙҙең белгестәрҙе, эшселәрҙе өйрәтеүгә тиклем бында буласаҡ. Заман техникаһы бик ҡатмарлы бит. Мәҫәлән, ошо комплекс диләнкәгә ағас әҙерләргә килә, ти, ул үҙе ҡырҡа, ботаҡтарын эшкәртә, кәрәк оҙонлоҡҡа бүлә, күтәреп һалып та ҡуя. Төнөн ҡараһаң, төрлө уттар менән йымылдап, осоусы тәрилкә килгән һымаҡ эшләп тора.\n— Компанияның урындағы егеттәрҙе яңы техникаға өйрәтеүе бик яҡшы. Киләсәктә эште йәйелдереү, алып барыу өсөн юғары белемле белгестәр ҙә күпләп кәрәк. Ошо йәһәттән ниҙәр башҡарыла?\n— Өфө урман-техник колледжы, 26-сы, 64-се һөнәрселек училищелары менән тығыҙ бәйләнештәбеҙ. Беҙ Мәскәү дәүләт урман университеты һәм Урал дәүләт урман-техник университетының Попечителдәр советында ағза булып торабыҙ. Шулай булғас, мөмкинлектәребеҙ киң, уларҙы тулыһынса файҙаланырға тырышабыҙ. Төп маҡсат — йәштәрҙе ылыҡтырыу, яңыса эшләү ысулын өйрәтеп, бар яҡлап та юғары квалификациялы кадрҙар әҙерләү.\n— Халыҡ араһында яңы хужаларға ҡарата төрлө ҡараш йәшәй. Шуларҙың береһе: киләләр, ағасты киҫәләр, осо-ботағы ятып ҡала...\n— Хужалар төрлө була. Урманды ваҡыты еткәс киҫергә кәрәк. Киҫмәһәң, ағас эстән ҡыуышлана башлай, ҡорт төшә, сереп ауа, һөҙөмтәлә бер нәмәгә лә ярамай. Ағастың киҫелеүе мөһим. Шул уҡ ваҡытта ил өсөн дә, халыҡ өсөн дә файҙалы булырға тейеш. Мәҫәлән, Францияла ағасты киҫәләр ҙә урынына яңыһын ултыртып баралар. Хәҙер һигеҙенсе быуын француздар ошолай эшләй. Ә беҙ әле тәбиғәттән, Аллаһы Тәғәлә биргәндән генә файҙаланабыҙ.\nЯңы Урман кодексының ыңғай яғын да билдәләмәксемен. Уға ярашлы, ҡуртымға алыусылар диләнкәне юлларға, киҫеп таҙартырға, һөрөп, яңынан үҫентеләр ултыртырға тейеш. Беҙҙең компания шуның менән шөғөлләнә лә. Мәҫәлән, үҙебеҙ киҫкән урындарҙа 5 153 гектар майҙанда йәш үҫентеләр ултырттыҡ, йәғни планды 140 процентҡа үтәгәнбеҙ тигән һүҙ. Элегерәк үҫентеләр етмәгәнлектән, проблемалар була торғайны, хатта Пермь крайынан һатып алып ҡайттыҡ. Әле иһә 20 гектар ерҙә үҙебеҙҙең питомникты булдырҙыҡ.\nЭкология мәсьәләләренә ҡағылғас, тағы бер нәмәгә туҡталғы килә. 2030 йылға тиклем оҙайлы ваҡытҡа инвестицияланған программаға урман сеймалын һөҙөмтәле итеп эшкәртеү генә инмәй, шулай уҡ биомассаларҙан яңы төр яғыулыҡ сығарыу ҙа күҙаллана. Мәҫәлән, фанера комбинатында ағас онтағы һәм шымартҡандан сыҡҡан туҙандан брикет яһау линияһы астыҡ. Был иһә ағас туҙанын һауаға осороуҙы сикләй. Ғөмүмән, яңы төр яғыулыҡҡа күсеү экологияға бар яҡлап файҙаға ғына. Алда әйткәнемсә, урманды ҡырҡыу, тейешле продукция алыу ғына бик аҙ, уны киләсәк быуынға ла ҡалдырырға бурыслыбыҙ. Берҙе киҫһәң, икене ултыртыу мөһим...\nАвтор: Рәлис УРАҘҒОЛОВ әңгәмәләште.


Юл фажиғәләрен нисек кәметергә? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Юл фажиғәләрен нисек кәметергә?\nЮл фажиғәләрен нисек кәметергә? 06.02.2019 // Йәмғиәт\nЮл хәрәкәте хәүефһеҙлеге мәсьәләһе бер кемде лә вайымһыҙ ҡалдырмай. Көн һайын рулгә ултырабыҙ, юлда йөрөйбөҙ. Шуға күрә Башҡортостан буйынса Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы начальнигы Динар Ғилметдиновтың журналистар менән осрашыуы ҙур ҡыҙыҡһыныу һәм күп һорауҙар тыуҙырҙы.\nБылтыр республикала 4383 юл-транспорт осрағы теркәлгән, уларҙа 549 кеше вафат булған, 5494-е төрлө тән йәрәхәттәре алған. Фажиғәлә һәләк булғандар һаны республиканың 26 ҡала һәм районында артҡан, улар араһында Сибай, Октябрьский ҡалалары, Мишкә, Ҡариҙел, Федоровка, Балаҡатай, Мәләүез һәм Илеш райондары бар.\nҺәләк булғандарҙың һәр өсөнсөһө йәйәүле. Былтыр 1263 кеше тапалған – уларҙың 165-е үлгән, 1142-һе йәрәхәтләнгән. Тағы шуныһы: былтыр йәйәүлеләр юлында тапатыу осраҡтары 57,1 процентҡа артҡан.\nҺәр унынсы юл-транспорт ваҡиғаһы эскелеккә бәйле. 2018 йылда эскән килеш рулгә ултырған водителдәр арҡаһында 103 кеше һәләк булған һәм 509-ы йәрәхәтләнгән.\n– Кемдеңдер яуапһыҙлығы арҡаһында бер ғәйепһеҙ кешеләр үлә. Былтыр ғына 18 мең иҫерек кеше тотолған. Уларҙың 2210-ы икенсегә эләгә, ундайҙарға енәйәт эше янай. Яуаплылар ҙа күп, шылтыратып, рулдәге эскән кеше тураһында хәбәр итәләр, – тине Динар Заһит улы. – Ғөмүмән алғанда, беҙҙең маҡсат – иҫеректәрҙе тотоуҙа түгел, ә уларҙың эскән килеш бөтөнләй юлға сыҡмауын тәьмин итеү.\nНисек кенә булмаһын, Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһының төп бурысы – юлдарҙа һәләк булған ҡорбандар һанын кәметеү. Динар Ғилметдинов әлеге еңел булмаған бурысты тормошҡа ашырыу саралары тураһында ла әйтте. Беренсе аҙым – ошоға ҡағылышлы бар ведомстволарҙың берҙәм эшләүен тәьмин итеү. Тимәк, Һаулыҡ һаҡлау министрлығы – тиҙ генә килеп “алтын сәғәт” ваҡытын әрәм итмәй ғүмерҙе ҡотҡарырға, Мәғариф министрлығы – балалар менән тәрбиә эшен алып барырға, Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы үҙ тармағы менән шөғөлләнергә тейеш. Шулай ҙа иң мөһим проблема – юл япмаһының ҡәнәғәтләндерерлек хәлдә булмауы. Бында инде боҙлауыҡ, юл билдәләре, һыҙаттары, тейешле яҡтыртыу булмауы, тәрән тәгәрмәс эҙҙәре – барыһы ла инә. Былтыр ЮХХДИ хеҙмәткәрҙәре урам-юл селтәрен тейешле тәртиптә тотмаған өсөн, етешһеҙлектәрҙе бөтөртөүгә 16 мең күрһәтмә биргән.\nАварияларҙың ҙур өлөшө тиҙлекте арттырыу сәбәпле килеп сыға. Был проблема менән көрәшеүҙең юлы – камералар ҡуйыу. Әлбиттә, мәсьәлә ҙур сығымдар талап итә, шулай ҙа уны тормошҡа ашырыу кәрәк, был йәһәттән дә эш әүҙем бара.\nТағы ла бер ҙур бәлә – юлдарҙа балаларҙың йәрәхәтләнеүе. Былтыр 21 бала һәләк булған һәм 470-е йәрәхәтләнгән. Шулай ҙа кескәйҙәр ҡатнашлығындағы юл-транспорт фажиғәләре бер аҙға – 1,8 процентҡа – кәмегән. Үлеүселәр ҙә 8,7 процентҡа аҙайған, ә бына йәрәхәтләнеүселәр һаны артҡан.\n– Күп осраҡта 8 йәштән 14-кә тиклемге бәлиғ булмағандар машина аҫтына эләгә. Мәктәптәрҙә, тәү сиратта ата-әсәләр тарафынан тәрбиә, өйрәтеү эше алып барыу мөһим. Беҙ үҙебеҙҙең тарафтан даими рәүештә белем усаҡтарында, балалар баҡсаларында төрлө саралар үткәреп торабыҙ, – ти Динар Ғилметдинов.


Республиканың хоҡуҡ һаҡлау органдары күп балалы ата-әсәне эҙләй\nИрле-ҡатынлы Мусиндар Силәбе өлкәһендә бер-нисә көнгә өс баланы ҡарауһыҙ ҡалдыра һәм хәбәрһеҙ юғала. Сабыйҙарҙы ҡотҡаралар. Әлеге ваҡытта улар табиптар күҙәтеүе аҫтында. Ике өлкән бала ярты йыл тиерлек социаль приютта көн итә. Шәфҡәт туташтары уларға әсәһен алмаштыра. Ике йәшлек Алһыу үҙенә...\nИглин районында бөгөн ике юл-транспорт фажиғәһе теркәлде\nОло юлда ҡатын машина аҫтында ҡалған. Юлсы урында уҡ һәләк булған. Әле инспекторҙар авария урынынан ҡасҡан машина водителен эҙләй. Фараздар буйынса, ваҡиғаның сәбәпсеһе йөк автомобиле водителе. Транспортты Силәбе өлкәһенә ҡарай ҡыуып алып китеүҙәре ихтимал. Ошо уҡ юлда йөк машинаһы һәм...\nӨфөгә яҡын автомобиль юлында ҡырағай ҡош табылған\nУл иреккә осорға ашыҡмай. Мәрхәмәтле кешеләр селәнде махсус кәртәлә тота.Эскерһеҙ ҡошсоҡто хужабикә йорт хайуандары борсомаһын өсөн генә ябып тота. Тяпа бөтөнләй ҡурҡа белмәй, ти Екатерина. Бәшмәк йыйырға тип яланға сыҡҡан ғаилә лә уға тап ошо сәбәпле юлыҡҡан. Туҡтауһыҙ машина йөрөгән юлда ҡалған...\nСтәрлетамаҡтан йәш пар туйҙарын үҙенсәлекле итеп үткәрергә ҡарар иткән һәм Торатауҙан парапландан осҡан. Сергей һәм Александра йыл һайын үткәрелеп килгән Минең иҫ киткес туйым конкурсында еңеү яулаған. Уны ойоштороусылар уларға хыяоын тормошҡа ашырырға ярҙам иткән. Йәштәр спорттың экстремаль...\nРәсәйҙең фридайвинг федерацияһы президенты юғалған\nУға башҡала етди әҙерләнде- стадион тулыһынса талаптарға яраҡлаштырылды, хәүефһеҙлек саралары күрелде. Шуға ҡарамаҫтан, көйәрмәндәр күптән көткән был матчҡа ҡарата төрлө фекерҙәр һәм фараздар бар. Бөгөн иртәнге ундан иһә Өфөнөң Нефтсе стадионында уйынға билеттар һатыла башланы. Унда эшләүсе...


Йоманы доғала үткәрегеҙ » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Иман » Йоманы доғала үткәрегеҙ\nМөхәммәт бәйғәмбәрҙең һүҙҙәренсә, ҡояш сығып торған көндәрҙең иң яҡшыһы – йома көн. Был көндө атабыҙ Әҙәм ғәләйһис-сәләм яратылып бар ителә, йәннәткә индерелә һәм был көндө сығарыла.\nБиш ваҡыт намаҙ уҡыу, бер йома намаҙынан һуң икенсеһендә ҡатнашыу, Рамаҙан үткәндән һуң икенсе Рамаҙанда тағы ураҙа тотоу улар араһында эшләгән гонаһтарҙы – оло гонаһтарҙан башҡаларын – бөтәһен дә юйып ташлай, юҡҡа сығара.\n«Ислам динен тотоп, Аллаһҡа доға менән мөрәжәғәт итеп торған бәндәгә йома көнөндә Аллаһы Тәғәлә тарафынан уның ҡоло, бәндәһе һорағанда һис сикһеҙ бирә торған мәле бар», – тигән бәйғәмбәр һәм, ҡулы менән киҫкен хәрәкәт яһап, был мәлдең бик ҡыҫҡа булыуын аңлатҡан.\nМуса Әл-Әшғари әйтеп ҡалдырған хәҙискә ҡарағанда, Ғабдулла бин Ғүмәр унан: «Йома көнөнөң был ваҡыты тураһында атайың һөйләгәнде ишеткәнең булманымы?» – тип һорай. «Булды. Бәйғәмбәребеҙҙең: «Ул ваҡыт имам мөнбәргә ултырғандан башлап намаҙ тамамланғансы үткән ара булыуы ихтимал», – тигән һүҙҙәрен ишеттем, тип һөйләгәне бар ине», – тигән ул.\nТимәк, был ваҡытта мосолмандың бөтә уйы үҙенең яратыусыһы, бар итеүсеһе тураһында булырға тейеш.\nБәйғәмбәребеҙ тағы ла әйткән: «Әгәр ҙә кеше тулыһынса ғөсөлләнеп, йома намаҙына алдан барып ултырһа, мәсеттә булған тәүге сәғәтендә ул Ҡорбанға дөйә салған әжерен алыр. Был көндө имам мөнбәргә сығыу менән бәндәләрҙең Аллаһты зекер итеүен тыңлау өсөн фәрештәләр килеп етер. Йома һеҙгә бирелгән көндәрҙең яҡшыларҙан яҡшыһы, был көндө минең өсөн дә доғаны йышыраҡ ҡылығыҙ. Һеҙҙең был доғаларығыҙ, һис шикһеҙ, миңә лә етеп торор». «Эй, Аллаһ илсеһе, беҙҙең теләктәребеҙ нисек итеп һиңә барып етер? Һин бит ул ваҡытта сереп тупраҡҡа әйләнгән буласаҡһың», – тигән сәхәбәләр. «Ҡөҙрәт һәм бөйөклөк эйәһе Аллаһ бәйғәмбәрҙәр тәнен ергә хәрәм итте», – тип яуаплаған бәйғәмбәр.\nТейешенсә ғөсөлләнеп пакланғандан һуң йома намаҙына килеп, тын ғына, тыныс ҡына имамды тыңлап торған кешенең ике йома араһында һәм унан һуң тағы ла өс көн дауамында ҡылған гонаһтары ярлыҡана, ә инде йома намаҙы ваҡытында ул аяҡ аҫтындағы таштарҙы барлап ултырһа, ул ваҡыт заяға үткәрелгән булыр.\nШуға ла Аллаһ: «Эй, иман килтергән бәндәләр! Йома көндө намаҙға саҡырылыу менән Аллаһты зекер итергә ашығығыҙ һәм алыш-биреште ҡалдырып тороғоҙ. Белгегеҙ килһә, был эш һеҙҙең өсөн хәйерлерәк. Намаҙ тамамланыу менән үҙ мәнфәғәттәрегеҙҙе үтәү һәм Аллаһтың рәхмәтен кәсеп итеү өсөн ер өҫтөнә таралығыҙ. Күңелегеҙ һәм телегеҙ менән Аллаһты бик йыш зекер итеп тороғоҙ. Шул ваҡытта ғына һеҙ, ихтимал донъяла ла, әхирәттә лә изгелек табырһығыҙ», – тигән.\nХәҙистәрҙә лә әйтелгәнсә, йәһүдтәргә – шәмбе, насраниҙарға – йәкшәмбе, мосолмандарға йома көн бүләк итеп бирелгән. Мосолмандарға был көндө игелек-изгелектәр яуып тора.\nЙома унан алдағы кесе йома көндө ҡояш байыу менән башлана һәм йома көн ҡояш байыу менән тамамлана. Кесе йома төнө – изге. Шуға ла мосолман уны тулыһынса доғала үткәрергә тырыша.\nСығыу ваҡыты 29-01-2011, 14:47 | Ҡаранылар: 2575\nУраҙа – гонаһтарҙан ҡотолоу айы\n2011/12 КХЛ миҙгеленең «Салауат Юлаев» командаһы ҡатнашлығында уйындар календары


Рәсәйҙең баш терапевы Александр Чучалин менән осрашыу // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРәсәйҙең баш терапевы Александр Чучалин менән осрашыу\n10:47, 1 февраля 2010 Сәйәсәт\n29 ғинуарҙа Республика йортонда Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов Пульмонология ғилми-тикшеренеү институты директоры, Рәсәйҙең баш терапевы Александр Чучалин менән эш осрашыуы үткәрҙе. Өфөгә Александр Чучалин “Пульмонологияның көнүҙәк мәсьәләләре” тигән темаға ғилми-ғәмәли конференция эшендә ҡатнашыу өсөн килгән.\nОсрашыуҙа һаулыҡ һаҡлау системаһын үҫтереү һәм хәүефле йоғошло ауырыуҙарҙы иҫкәртеү мәсьәләләре тикшерелде. Шулай уҡ Башҡортостан ғалимдарының А/Н1N1 киҙеүенә ҡаршы вакцина эшләү буйынса уңышлы тәжрибәһе хаҡында һүҙ барҙы.\nАлександр Чучалин Рәсәйҙә А/Н1N1 киҙеүенә ҡаршы үҙебеҙҙең дүрт вакцина теркәлеүен билдәләне. Препараттарҙы Санкт-Петербург, Мәскәү өлкәһе, Иркутск һәм Өфөнөң фармацевтика предприятиелары етештерә.\n— Һеҙҙең республика ҡыҫҡа ваҡыт эсендә кәрәкле вакцина сығарып, Рәсәйҙең милли именлеген тәьмин итә алған дүрт төбәк иҫәбенә инде, — тине Александр Чучалин.\nРеспублика һаулыҡ һаҡлау, мәғариф учреждениелары, коммуналь хеҙмәттәр күрһәтеү өлкәһе, йәмәғәт транспорты хеҙмәткәрҙәрен һәм башҡаларҙы иммунизациялау өсөн пандемик киҙеүгә ҡаршы 592 мең вакцина алды. “Роспотребнадзор”ҙың Башҡортостан буйынса мәғлүмәттәренә ҡарағанда, республикала вакцинанан сәләмәтлектең ҡаҡшау осраҡтары булмаған.\nОсрашыуҙа республика Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Фидус Ямалетдинов, Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау министры Андрей Евсюков ҡатнашты.


ӨФӨ, 2018 йыл, 26 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/. «Урал-батыр» эпосы яҡут телендә донъя күрҙе. Китап Саха (Яҡутстан) Республикаһының Дәүләт Йыйылышы (Ил Тумэн) башланғысы буйынса «Халыҡтарҙың эпик ҡомартҡылары» проекты сиктәрендә баҫылып сыҡты. Яҡут телендәге вариантта китап «Ураал Баатыр» тип атала. Баҫманың тиражы — 1000 дана.


Рөстәм Хәмитов Ҡытайҙың транспорт министры Ян Чуаньтан менән осрашты // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов Ҡытайҙың транспорт министры Ян Чуаньтан менән осрашты\n18:29, 14 мая 2015 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 14 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.\n14 майҙа Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Ҡытай Халыҡ Республикаһының транспорт министры Ян Чуаньтан менән осрашты, тип хәбәр иттеләр төбәк Башлығының матбуғат хеҙмәтенән.\nРөстәм Хәмитов Ҡытай Халыҡ Республикаһының транспорт министрын республика, Башҡортостандың сәнәғәт мөмкинлектәре менән таныштырҙы. Төбәк етәксеһе нефть сығарыу, нефть эшкәртеү, нефть химияһы һәм химия, ауыл хужалығы, автомобиль юлдарын яңыртыу, яңы юлдар төҙөү кеүек тармаҡтарҙың үҫешенә баҫым яһаны.\n— Республикабыҙ биләмәһе аша «Көнбайыш Ҡытай — Европа» трассаһы үтәсәк. Ошо трассаның 300 саҡрым самаһы, эре федераль магистралдәр ҙә республикабыҙ аша үтә. Пассажирҙар ташыу буйынса беҙҙең аэропорт Рәсәйҙә һигеҙенсе-туғыҙынсы урынды биләй. Бөгөн һеҙҙең менән аэропорттың яңы халыҡ-ара терминалын асабыҙ, — тип билдәләне республика Башлығы.\nОсрашыу барышында һуңғы йылдарҙа Башҡортостанда Ҡытай Халыҡ Республикаһы төбәктәре менән мөнәсәбәттәрҙең әүҙем үҫешеүе билдәләнде. Бер нисә килешеүгә ҡул ҡуйылған, инвестиция проекттары тормошҡа ашырыуға әҙерләнә. Рөстәм Хәмитов Ҡытайға тура һауа юлын булдырыу кәрәклеге хаҡында белдерҙе.\n— ШОС һәм БРИКС саммиттарынан һуң Рәсәй, Ҡытай Халыҡ Республикаһы һәм Башҡортостан араһында төбәк-ара кимәлдәге бизнес уңышлы үҫешһен өсөн төбәк етәкселәре менән осрашыу үткәрергә ниәтләйбеҙ, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.\nОсрашыуҙың тулы стенограммаһы менән Башҡортостан Республикаһы Башлығының рәсми сайтында танышырға мөмкин.\nТеги: бр башлығы,рәсми осрашыуҙар


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - НИМӘЛӘР ТӨҘӨЛӘСӘК? - 2021 - Мәҡәләләр\nМәскәүҙә 2024 йылда билдәләнәсәк Өфө ҡәлғәһенең 450 йыллығына башҡарыласаҡ эштәр планы раҫланды. Республика Башлығы Радий Хәбиров әйтеүенсә, алда торған юбилей - ҡунаҡтар өсөн түгел, ул тәү сиратта ҡала халҡы өсөн. Шуға күрә барлыҡ ихаталарҙа, урамдарҙа, парктарҙа һәм скверҙарҙа тәртип булдырыласаҡ. Шулай уҡ төп төҙөлөш объекттары ла буласаҡ. Түбәндә бирелгән исемлек - асыҡ, йәғни уға яңы проекттар ҙа өҫтәләсәк, ә финанслау урындағы һәм федераль бюджеттан бүленәсәк. Мәғлүм булыуынса, юбилей сараларын федераль кимәлдә үткәреү инициативаһын Владимир Путин шәхсән хуплап сыҡты һәм РФ Хөкүмәтенә ойоштороу комитеты төҙөргә, уның рәйесе вазифаһын вице-премьер Алексей Оверчукка йөкмәтте.\n1. Рус драма театрында сымдар, кондиционерҙар системаһы, ултырғыстар, акустика, ут, сәхнә ҡорамалдары алмаштырыласаҡ, ҙур зал тулыһынса ремонтланасаҡ, бинаның тирә-яғы төҙөкләндереләсәк. Проекттың хаҡы - 1,5 миллиард һум.\n2. Ҡурсаҡ театры 1976 йылда төҙөлгәндән алып ремонт күрмәгән. Капиталь ремонттан һуң бында яңы зал ғына түгел, кафе, балалар түңәрәктәре, музей буласаҡ. Проекттың хаҡы - 780 миллион һум.\n3. Өфө дәүләт циркы бинаһы һуңғы тапҡыр 1994 йылда төҙөкләндерелгән һәм 2017 йылда ремонтҡа ябылған. Бында тулыһынса вентиляцияны, йылытыу системаһын, электр сымдарын, ҡыйығын алмаштырасаҡтар, тамаша залын, хайуандар торған бинаны тулыһынса ремонтлаясаҡтар. Проекттың хаҡы - 1,5 миллиард һум.\n4. Октябрь революцияһы урамы - үҙенең тарихи йөҙөн һаҡлап ҡалған иң боронғо урамдарҙың береһе. Урамда XVIII-XIX быуаттың семәрләп эшләнгән тәҙрә баштары һәм мансардалы 45-тән ашыу йорт һаҡланған. Боронғо Өфө рухы бында һаман да йәшәй. Йорттарҙы тулыһынса реставрациялау, урамдың бер өлөшөн йәйәүлеләр урамы итеп үҙгәртеү планлаштырыла. Проект хаҡы - 2,13 миллиард һум.\n5. Ағиҙелдең яр буйы ҡаланың төп йәйәү йөрөү урыны булып тора. Уны өс ҡатлы итеп эшләү рекреацион, йәйәү йөрөү һәм спорт ҡеүәтен тулыһынса үҫтереү мөмкинлеге бирә. Проекттың хаҡы - 1,2 миллиард һум.\n6. "Ҡашҡаҙан" паркы - ҡала халҡының яратҡан ял итеү урыны. Бында күл тәртипкә килтерелә, яңы эскәмйәләр ултыртыла, аттракциондар урынлаштырыла. Яҡын арала ҡаланың был йәмәғәт территорияһы тағы ла матурыраҡ буласаҡ. Проекттың хаҡы - 650 миллион һум.\n7. Теплое күле һәм Баландин бульвары. Инорс биҫтәһенең айырым йәмәғәт киңлеге барлыҡҡа киләсәк. Бында яңы парк булдырып, Теплое күленең яр буйын төҙөкләндереп, заманға яраҡлаштырасаҡтар. Проекттың хаҡы - 700 миллион һум. 8. Депозитарий һәм археология музейы V-XVI быуаттарҙың археология һәйкәле булған "Өфө-II" ҡаласығы майҙаны территорияһында, ҡаланың тап үҙәгендә асыласаҡ. Асыҡ һауалағы музей башҡорт еренең уникаль мираҫын киң йәмәғәтселеккә еткереү мөмкинлеге бирәсәк. Музей Төркиәләге кеүек буласаҡ. Проект хаҡы - 1,26 миллиард һум.\n9. Волейбол үҙәге. Калинин исемендәге парк эргәһендә халыҡ-ара һәм Бөтә Рәсәй кимәлендәге ярыштар уҙғарыу өсөн спорт комплексы төҙөләсәк. Бында 5 мең тамашасы һыйҙырышлы универсаль спорт залы, спорт-тергеҙеү медицина үҙәге менән балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәп-интернаты буласаҡ. Проект хаҡы - 4,3 миллиард һум.\n10. Спорт көрәше буйынса халыҡ-ара үҙәк "Глумилино" биҫтәһендә урынлашасаҡ. Комплексҡа 3400 тамашасы һыйҙырышлы спорт-концерт залы, 19 көрәш келәме, балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе, ҡунаҡхана, конференц-зал, медицина-тергеҙеү үҙәге һәм башҡа ярҙамсы биналар инәсәк. Проекттың хаҡы - 3,58 миллиард һум.\n11. Интернационал районында Ағиҙел йылғаһы аша күпер Салауат Юлаев проспекты менән Черниковканы һәм Өфө Затонын, 8 Март, Алексеевка ҡасабаларын тоташтырасаҡ. Күперҙең оҙонлоғо 1322 метр, проекттың хаҡы - 10,5 миллиард һум. 12. Салауат Юлаев проспектының икенсе сираты Ватутин урамы (адмирал Макаров урамы аша) аша Октябрь проспекты һәм Интернационал урамы киҫелештәренә тиклем дауам итәсәк. Проекттың хаҡы - 9 миллиард һум.\nЯҙылған: 11.06.21 | Ҡаралған: 144


Өфөнөң «Беренсе май» мәҙәниәт һәм ял паркында тарихи реконструкция ойошторолдо. Тамашасылар үҫмерҙәр клубы тәрбиәләнеүселәренең 1943 йыл ваҡиғаларын сағылдырыуын ҡыҙыҡһынып ҡараны.\nХәрби ялан лагеры. Ойоштороусылар әйтеүенсә, бында яралы һалдаттар госпитале. Уларға яҡындарынан хат-сәләмдәр менән артистар килеп төшә. Йөк машинаһы - сәхнә. Фронт бригадаһы артистары һалдаттарҙы еңеүгә дәртләндерер өсөн тасуири итеп шиғыр уҡый. Ә шағирҙарҙың һәр һүҙе фронттағы һалдаттар өсөн халыҡ наказы булып ишетелә, батырлыҡтарға рухландыра. Был тамашаны ҡараған ҡала халҡы дәһшәтле һуғыш йылдарына әйләнеп ҡайтҡандай булды.\nҮҫмерҙәр клубы тәрбиәләнеүселәре хәрби костюмдарҙы үҙҙәре теккән. Уларҙың һуғыш йылдары тураһында рухлы йыр-бейеүҙәре йәшен дә, олоһон да тетрәндерҙе. Әйткәндәй, мәҙәниәт һәм ял паркында ойошторолған тамашала Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары, тыл хеҙмәтсәндәре әүҙем ҡатнашты.


Сәләмәтлек автопоезы Бүздәктә туҡтаны - Bash.News\nСәләмәтлек автопоезы Бүздәктә туҡтаны https://bash.news/news/97353_slmtlek_avtopoezy_bzdkt_tutany\n29 май 2019, 23:54\nТаулар ауылында халыҡты табиптар өс күсмә медицина модулендә һәм урындағы амбулаторияла ҡабул итә. Маммография үтеүгә иртә таңдан сират. Әммә ҡатын-ҡыҙҙар бер-нисә сәғәт көтөргә лә риза. Сөнки был медицина тикшереүен йыл һайын үтергә кәрәк. Ҡайҙалыр барып йөрөгәнсе урында күренеү күпкә отошло.\nӘйтергә кәрәк, күсмә модуль Октябрьский ҡалаһынан һәм ул быға тиклем йыл да ауылға килгән. Ә быйыл инде акция ярҙамында бер урында Өфө һәм район белгестәре эшләй. Улар диспансеризация үтергә тейешлеләрҙе һәм сәләмәтлеген тикшерергә теләгән һәр кемде ҡабул итә. Автопоезда тағы Ҡыуатов исемендәге республика клиника дауаханаһынан УЗИ, район дауаханаһынан флюорография килгән.\nТабип амбулаторияһында күҙҙе тикшертергә мөмкин. Шулай уҡ эндокринолог, хирург һәм башҡа белгестәр ике көндә биш ауыл халҡына медицина тикшереүе уҙғара.\nБыл тиклем медицина кабинеттарын үтеп сығыуға ғәҙәттә бер-нисә көн талап ителһә, акция ярҙамында бөтә шарттар бер урында.\nПроекттың маҡсаты - ауылда йәшәүселәрҙә сирҙе алдан асыҡлау. Сер түгел, поликлиникаларҙа белгестәргә ғәҙәттә, ике аҙна алдан яҙылыу талап ителә. Йүнәлтмә алыу һәм башҡаһы менән иң ҡәҙерле мәл юғала. Беренсегә ойошторолған акция шундай сираттарҙы кәметеүгә лә булышлыҡ итә.\nАртабан автопоезд Ҡаңны-Төркәй һәм Урҙайбаш ауылдарына юллана. Шулай уҡ табиптар халыҡты модулле фельдшер -акушер пунктында ҡабул итә. Ул да күсеп йөрөй. Сәләмәт республика - сәләмәт төбәк проекты сиктәрендә 22 күсмә медицина модуле төрлө райондарға таралған. Акция октябргәсә дауам итә.


Һаҡмар: «Баймаҡ чупакабраһы»\nЧупакабра тураһындағы хәбәр беҙҙең Баймаҡҡа ла килеп етте. Башҡортостан юлдаш телевидениеһы райондың Сәйғәфәр һәм Байым ауылдарында билдәһеҙ йәнлектең һарыҡтарҙы ҡырыуы хаҡында бер нисә сюжет әҙерләп күрһәтте. Был хайуан Байымдағы бер нисә шәхси хужалыҡтың байтаҡ ҡына малын ҡырып өлгөрә. Чупакабраны күреүселәр ҙә бар, тигән хәбәр бар районға таралып, һуңғы осорҙа был хайуан менән “күҙгә-күҙ” осрашҡан кешеләр ҙә йышая башланы. Уны Байым, Ишей тарафтарында ла, хатта Баймаҡтың үҙендә лә “күргәндәр”. Был дөрөҫлөккә тап киләме икән? Әллә чупакабра тигән хайуан ысынлап та бармы?\nӘйтергә кәрәк, билдәле ғалимдар, рәсми органдар был мәғлүмәтте кире ҡаға, ундай хайуандың булыуы мөмкин түгел, тигән фекерҙә улар. Был – бүре, төлкө, берәҙәк эттәрҙең генә эше булыуы мөмкин. Ошо хәл тураһында баймаҡтар нимә уйлай икән?\n– Йорт хайуандарына һөжүм итеүсе билдәһеҙ йән эйәһе тураһындағы хәбәрҙәр уйҙырма ғына, – тип билдәләй БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының хайуандар донъяһын һаҡлау буйынса Сибай комитетының Баймаҡ ҡалаһы һәм Баймаҡ районындағы дәүләт инспекторы Фәйез Фәррәх улы Аралбаев. – Был хәлгә аңлатма ябай: ул бүре лә, берәҙәк эт тә булырға мөмкин. Сөнки хайуандарға аҙыҡ етмәй һәм улар кеше йәшәгән ерҙәргә яҡыная. Ә ни өсөн бер һарыҡты ғына тамаҡламай, бөтә көтөүҙе ҡырып һала һуң улар? Бының менән тәжрибәле бүре балаларын һунар итергә өйрәтә. Бүренең йыртҡыс йәнлек икәнен оноторға ярамай. Шуның өсөн кешеләргә һаҡ, уяу булырға , мал-тыуарын ирекле көтөүгә сығармаҫҡа кәрәк. Кәртә-ҡураны ла нығытыу мөһим.\nӘ бына Байым ауылынан мәғариф ветераны, староста Нәғимә Заһит ҡыҙы Әминева шундай фекерҙә:\n– Был бер ниндәй ҙә чупакабра түгел, ә бүреләр. Белеүебеҙсә, быйылғы йәй эҫе, ҡоро булды. Күрше Бөрйән һәм Йылайыр райондарында күп кенә майҙандарҙа урман янды. Ә беҙҙә, Аллаға шөкөр, был тәңгәлдә хәүеф булманы. Минеңсә, бүреләр аҙыҡ эҙләп беҙҙең яҡтарға күпләп килеп сыҡҡан. Беҙ урманға яҡын ғына йәшәйбеҙ. Күп кенә ауылдаштарым Байымда бүреләр йөрөүен үҙ күҙҙәре менән күргән.\nОшо уҡ ауылдан Зәйнетдин Ғәлиндың 5 баш һарығын билдәһеҙ хайуан юҡ итә. Хужа үҙе һөйләүенсә, ул сәүек эт тауышын ишетеп ҡала, әммә үҙен күрә алмай.\nАҡморон ауыл биләмәһе башлығы Г.М. Азаматова әйтеүенсә, Сәйғәфәр ауылындағы мал ҡырағайлашҡан эттәрҙең ҡорбанына әүерелгән. Уның билдәләүенсә, аҙаҡҡы осорҙа эттәр ауыл һарыҡтарына һунар итеүен “туҡтатҡан”.\nАуыл хужалығы производствоһы ветераны, элекке һунарсы Фрунзе Исрафилов чупакабра кеүек имеш-мимештәргә ышанмай, бындай хәлдең булыуы мөмкин түгел, тип белдерә. “Бүре, ҡоторған төлкө, ҡарһаҡ, ҡырағайлашҡан эт, хатта сәүек тә ваҡ малға ташлана, – ти ул, – сөнки хәҙер йыртҡыс йәнлектәр аҙыҡ эҙләү маҡсатында күпләп ауылдарға яҡыная. Һуңғы йылдарҙа берәҙәк эттәр мәсьәләһе лә оло проблемаға әйләнде. Улар ҡырағайлаша барып, ысын йыртҡысҡа әүерелә. Бүре, мәҫәлән, ҡырҙа йөрөгән көтөүҙәге малды ашамай, тәүҙә ҡырып сыға, һуңынан табышын эҙләп кире килә. Ҡарһаҡ та, кәүҙәгә ҙур булмаһа ла, бик сос, көслө хайуан, уның хатта кешегә ташланыуы мөмкин. Тимәк, бында ниндәйҙер билдәһеҙ йән эйәһе тураһында һүҙ йөрөтөү урынһыҙ.\nБүреләрҙең күпләп ауылдарға яҡынайыуы башҡа тарафтарҙан да ишетелә. Ошо көндәрҙә генә Ҡолсоранан Нуретдин Самарбаев ауылға яҡын ғына ерҙә халыҡтың һарығын көткән мәлендә көпә-көндөҙ бүре малға һөжүм итә. Дөрөҫөрәге, ташланып өлгөрмәй, ваҡытында сара күреү арҡаһында көтөүгә зыян килмәй. Ғөмүмән, ауыл кешеләре иҫбатлауынса, быйыл бүре үҙен бик агресссив тота, бер нәмәнән дә, хатта кешенән дә ҡурҡмай.\nНимә эшләргә? Был тәңгәлдә һунарсыларға атҡан бүре өсөн, элекке замандарҙағы кеүек, аҡсалата дәртләндереү сараһы ҡулланыу, берәҙәк эттәр проблемаһын яйға һалыу кәрәктер. Шул уҡ ваҡытта мал көтөүҙә лә тәртип булырға тейеш, берәҙәк малдың бурҙар йәки йыртҡыстар ҡорбанына әүерелеүе бер бөгөн генә түгел. Уяу булайыҡ, теләһә ниндәй имеш-мимештәргә ышанмайыҡ. Әйткәндәй, БСТ каналында Байым ауылындағы ошо хәл тураһында телефон аша һөйләүсе егеттең ысынында иһә Айбулат Әминев түгеллеге асыҡланды. Баҡтиһәң, икенсе берәү сенсация яһау маҡсатында шылтыратҡан икән. Күрәһең, кешене ҡурҡытып, унан кинәнес алыусылар беҙҙең Баймаҡта ла бар. Бик ҡыҙғаныс...\nАвтор: Һаҡмар | Ваҡыты: 12:28