Хаҡ динем (аҙағы) | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Дин > Хаҡ динем (аҙағы)\n« Хаҡ динем (дауамы)\nАмин, әллә әминме? »\nХаҡ динем (аҙағы)\nБеҙҙең Бәйғәмбәребеҙ тураһында башланғыс ғилем һорау һәм яуаптарҙа\nБеҙҙең һөйөклө Бәйғәмбәребеҙҙең (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) исеме нисек?\nБәйғәмбәр Мөхәммәд Мостафа (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм).\nҺин ниндәй ҡәүемдән?\nМин Мөхәммәд Бәйғәмбәр (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) ҡәүеменән.\nУның атаһы һәм әсәһенең исемдәре нисек?\nАтаһының исеме — Ғабдуллаһ, әсәһенең исеме — Әминә.\nУның һөт анаһының һәм имсәктәш һеңлеһенең исеме нисек?\nҺөт анаһы — Хәлимә, ә имсәктәш һеңлеһен Шейма тип атайҙар.\nУның олатаһының исеме нисек?\nОлатаһы Ғабдул-Мотталиб исемле.\nУның атаһының энеһен нисек атайҙар?\nУның атаһының энеһен Әбү Талип тип атайҙар.\nБеҙҙең Бәйғәмбәребеҙ (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) ҡасан һәм ҡайҙа тыуған?\nУл Мәккә әл-Мөкәррәмәлә 20 апрелдә 571 йылда тыуған. Мосолман йыл иҫәбе буйынса дүшәмбе төндө рабиғүл-әүүәл айының 12-се көнөндә.\nБеҙҙең Бәйғәмбәребеҙҙең (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) ата-әсәһе ҡасан үлгән?\nБәйғәмбәребеҙҙең (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) атаһы Ғабдуллаһ ул тыуыуға ике ай ҡала үлгән. Уға алты йәш булғанда әсәһе үлгән.\nНисә йәштә һәм кемгә беренсе тапҡыр өйләнгән Бәйғәмбәр (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм)?\nБеренсе тапҡыр Бәйғәмбәр (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) уға 25 йәш булғанда күркәм Хәҙисәгә (радыйаллаһу ғәнһә) өйләнә, уға 40 йәш булған була.\nБеҙҙең Бәйғәмбәребеҙҙең (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) нисә балаһы булған?\nУның ете балаһы булған: 4 ҡыҙы һәм 3 малайы. Ибраһим — мысыр Мариянан (радыйаллаһу ғәнһә), ҡалғандары — Хәҙисәнән (радыйаллаһу ғәнһә).\nҠыҙҙарының исемдәре нисек булған?\nҠыҙҙары: Зәйнәб, Орҡоя, Өммөгөлсөм, Фатима (радыйаллаһу ғәнһүннә).\nУлдарының исемдәре нисек булған?\nУлдары: Ҡасим, Ғабдуллаһ, Ибраһим (радыйаллаһу ғәнһүм). Бәйғәмбәрҙең (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) Фатиманан башҡа бөтә балалары ла ул йәшәгәндә үк үлгән булғандар.\nБәйғәмбәр (саллаллаһу ғәләйһи үә ссәлләм) күркәм Хәҙисәнән (радыйаллаһу ғәнһә) башҡа кешегә өйләнгәнме?\nХәҙисә менән йәшәгән саҡта уның башҡа ҡатындары булмаған. Хәҙисә үлгәндән һуң, уға 54 йәш булғанда, ул бер нисә тапҡыр өйләнгән.\nХәҙисәнән (радыйаллаһу ғәнһә) һуң уның бер нисә тапҡыр өйләнеүенең сәбәбе һәм мәғәнәһе нимәлә булған?\nУның мәғәнәһе һәм үрнәге шунда, ул өйләнеп ҡатындары аша исламды таратҡан, ҡатындарын һәм ғаиләһен дингә өйрәткән.\nУға бәйғәмбәрлек нисә йәшендә бирелгән?\nУға Бәйғәмбәрлек 40 йәшендә, 610 йылда бирелгән. Ул үҙенең вазифаһын 23 йыл буйына дауам иткән.\nУл нисәнсе йылда һижрә ҡылған?\nУл 622 йылда Мәккәнән Мәҙинәгә һижрә ҡылған, йәғни күсенгән.\nКемдәрҙе сәхәбәләр тип атайҙар?\nСәхәбә — ул шул кеше, кем бер генә тапҡыр булһа ла Бәйғәмбәрҙе (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) күргән һәм уның менән мәжлестә булған.\nИке төркөм сәхәбә бар:\n1. Мүхәджирҙар — Мәккәнән Мәҙинәгә күсенгән Мәккә мосолмандары;\n2. Ансарҙар — Мәккәнән күсенгән мосолмандарға ярҙам күрһәткән Мәҙинә мосолмандары.\nБәйғәмбәрҙең (саллаллаһу ғәләйһи үә ссәлләм) иң яҡын дуҫтары кемдәр?\nИзге Әбү Бәкр, Ғүмәр, Ғусман, Ғәли (радыйаллаһу ғәнһүм).\nҒәли Бәйғәмбәребеҙгә (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) кем булған?\nҒәли Бәйғәмбәрҙең (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) кейәүе һәм ике туған ағаһы Әбү Талиптың улы.\nБәйғәмбәребеҙҙең (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) нисә ейән, ейәнсәре булған?\nИке ейәне — Хәсән һәм Хөсәйен һәм ике ейәнсәре — Зәйнәп һәм Сөкәйнә (радыйаллаһу ғәнһүм).\nУлар кемдең балалары булған?\nИзге Ғәли һәм Фатиманың балалары булған.\nӘһле-бәйет нимәне аңлата?\nУл Бәйғәмбәребеҙҙең (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) ғаилә ағзаларын аңлата: уның ҡатындары, балалары, Ғәли кейәүе һәм ейән-ейәнсәрҙәре (радыйаллаһу ғәнһүм).\nБәйғәмбәр (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) уға бәйғәмбәрлек бирелгәс, Мәккәлә нисә йыл йәшәгән?\nУнан һуң Ул Мәккәлә 13 йыл йәшәгән.\nБәйғәмбәр (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) Мәҙинәлә нисә йыл йәшәгән?\nУл Мәҙинәлә 10 йыл йәшәгән.\nБәйғәмбәр (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) ҡатнашҡан бер нисә һуғышты һанай алаһығыҙмы?\nБәҙер эргәһендәге һуғыш, Уһуд тауы эргәһендәге һуғыш, Һәндәк һуғышы.\nБеҙҙең Бәйғәмбәребеҙҙең (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) ҡәбере ҡайҙа?\nМәҙинә әл-Мәнәүәрә ҡалаһында.\nБеҙҙең Бәйғәмбәребеҙ (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) ерләнгән урын нисек атала?\nРауда Мутаххара — «иң таҙа урын».\nСөннәт нимәне аңлата?\nСөннәт — ул беҙҙең Бәйғәмбәребеҙҙең (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) һүҙҙәре һәм тәртибе.\nБеҙҙең Бәйғәмбәребеҙҙең (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) һүҙҙәре нисек атала?\nБеҙҙең Бәйғәмбәребеҙҙең (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) һүҙҙәре хәҙис-шәриф тип атала.\nБер нисә хәҙисте миҫал итеп килтерә алаһығыҙмы?\n1 — Аллаһ алдындағы эштәрҙә, хатта бәләкәй генәләрендә лә тоғролоҡ мөһим.\n2 — Аллаһ алдында ваҡытында үтәлгән намаҙ һәм ата- әсәне хөрмәтләү әһәмиәтле.\n3 — Башҡаларға үҙеңә теләгәнде телә, үҙеңә телмәгәнде башҡаларға ла теләмә.\n4 — Аллаһ Изге Ҡөрьән ҡушыуы буйынса йәшәгән ҡәүемде күтәрер, уны ҡабул итмәгәнде түбән төшөрөр.\n5 — Әгәр ҙә ҡояш сыҡҡандан байығанға тиклем һинең йөрәгеңдә берәйһенә яуызлыҡ булмаһа, ул сағында Ҡиәмәт көнөндә һинең хисабың еңел булыр.\n6 — Йышыраҡ Аллаһҡа доға менән мөрәжәғәт итегеҙ, сөнки доға яуызлыҡтан һаҡлай.\n7 — Кемдең көндәре бер-береһенә оҡшаған — ул зыянда.\n8 — Таҙалыҡ — ярты иман.\n9 — Көнөнә биш тапҡыр ваҡытында намаҙ уҡығыҙ. Шикле нәмәләрҙән баш тартығыҙ. Шик тыуҙырмаған нәмәләрҙе генә һайлағыҙ. Хаҡлыҡ кеше күңеленә шатлыҡ килтерә. Ялған һәм шик уны яндыра.\n10 — Бәхетле сағыңда Аллаһты ярат, һәм Ул һине һинең бәхетһеҙ сағыңда иҫенә төшөрөр һәм яратыр. Аллаһтың ҡушыуын һәм тыйыуҙарын иҫеңдә тот, һәм Ул һине иҫендә тотор һәм һине һаҡлар.\n11 — Кем Аллаһҡа һәм уның Ҡиәмәт Көнөнә ышана, күршеләренә зыян килтермәһен, улар менән алсаҡ булһын, уларға яҡшы һүҙ әйтһен йәки исмаһам өндәшмәһен.\n12 — Мосолман — кемдең ҡулдары һәм телдәре кешегә зыян килтермәй, шул кеше ысын мосолман була.\n13 — Көрәштә еңгән көслө түгел, ә кем үҙенең асыуын йүгәнләй, шул кеше көслө.\n14 — Әгәр һеҙ өсәү икән, өсөнсөнө ҡалдырып икәүләп бышырлашмағыҙ. Һеҙҙең бышырлашыуығыҙ уны рәнйетә.\n15 — Аллаһ һеҙҙе тышҡы ҡиәфәтегеҙ һәм байлығығыҙ менән баһаламай, Ул һеҙҙең йөрәгегеҙгә һәм эштәрегеҙгә ҡарап баһалай.\n16 — Хаталар бөтә кешеләргә лә хас һәм уларҙың бөтәһе лә гонаһ эшләй. Әммә уларҙың иң яҡшылары — тәүбәгә килгәндәре һәм гонаһ эшләүҙән тартылғандары.\nБәйғәмбәр (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) балаларға нисек ҡараған?\nБәйғәмбәр (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) балаларға бик мәрхәмәтле һәм яғымлы мөғәмәләлә булған. Ул һәр ваҡытта ла кем балаларға насар ҡараған, шуларға былай тип әйткән: «Кем шәфҡәтле түгел, уларға ла шәфҡәт булмаясаҡ».\nБәйғәмбәр (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) бер ваҡытта ла балаларҙан ситләшмәгән һәм уларҙы ҡурҡыта торған нәмәләрҙе эшләмәгән. Ун йыл буйы бәләкәй Әнәс (радыйаллаһу ғәнһү) Уға ярҙам иткәндә, ул бер генә тапҡыр ҙа уға тауышын күтәреп өндәшмәгән һәм уны әрләмәгән.\nБәйғәмбәр (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) балалар менән шаярған, улар менән уйнаған.\nУл уларҙы матур исемдәр менән атаған һәм уларға яҡшы доғалар уҡыған.\nУл осрашҡан ваҡытта уларға сәләм биргән һәм уларҙан кәйефтәре һәм эштәре тураһында һорашҡан, улар менән яғымлы булған.\nБерәйһе ауырып китһә, ул уның хәлен белешкән.\nӘгәр ҙә кемдер уға ҡунаҡҡа килергә теләһә, ул рөхсәт иткән.\nУларға ололарға ҡараған кеүек ҡараған, уға уларҙың балаларса эскерһеҙлеге оҡшаған.\nБеҙҙең Бәйғәмбәребеҙ (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) ниндәй кеше булған?\nУл бөтә кешеләр өсөн шәфҡәт итеп ебәрелгән, һәм улар өсөн үрнәк булып торған. Ул беҙгә бөтә нәмәлә үрнәк булып тора. Ул — һәйбәт кеше, ул — һәйбәт ир, ул — иң яҡшы атай, ул — яҡшы хәрби башлыҡ, ул — һәйбәт етәксе, ул — һәйбәт дуҫ. Ул Ислам өсөн йәшәгән һәм Ислам өсөн үлгән. Уның һәр бер ҡушыуы — Ислам. Ул Исламға өйрәткән һәм Ислам буйынса нисек йәшәргә күрһәткән.\nҠИӘМӘТ КӨНӨНӘ ЫШАНЫУ\nТеге донъя нимәне аңлата?\nУл был донъя бөткәндән һуң башланыусы мәңгелек донъя.\nҠиәмәт көнө нимәне аңлата?\nИсрафил (ғәләйһи-ссәләм) фәрештә Сурға өргәндән һуң бөтә йәндәр ҙә үлә. Ошо ваҡыттан алып кешеләр терелгәнгә тиклем һәм артабан Ожмахҡа инеүселәрҙең Ожмахҡа һәм Тамуҡҡа инеүселәрҙең Тамуҡҡа инеүенә тиклемге ваҡыт Ҡиәмәт Көнө тип атала.\nИкенсе төрлө әйткәндә, кешеләрҙең ерҙәге тормошо эштәренә хисап өсөн ҡубарылыуҙан алып булған ваҡыт һәм уларҙың артабанғы мәңгелек тормошо Ҡиәмәт көнө тип атала.\nҠиәмәт көнөнә ышаныу иман шартының береһе булып тора. Изге Ҡөрьәндә был турала таныҡлыҡ биреүсе йөҙәрләгән аят бар. Кем Ҡиәмәт Көнөн инҡар итә, ул мосолман була алмай.\nҮлем йәшәү юҡлығын аңлатамы?\nҮлем йәшәүҙең юҡлығын аңлатмай, ә теге донъялағы тормоштоң тыуыуы һәм яңы тормоштоң башланыуын аңлата.\nКем Аллаһтың Берлегенә ышанған һәм изге ғәмәлдәр ҡылған, уға үлем ваҡыты етеү менән фәрештәләр килә. Улар уға Аллаһ Тәғәләнән сәләм килтерә. Уның өсөн Ожмахта әҙерләнгән урынды күрһәтәләр. Уны Аллаһтың нисек яратыуы һәм уның өсөн ниндәй яҡшы ниғмәттәр әҙерләгәнен һөйләйҙәр. Улар әйтә: «Әйҙә, йыйын, киттек!»\nҺәм был бәхетле кеше фани донъяны ташлап китергә һәм үҙенең Барлыҡҡа килтереүсеһенә кире ҡайтырға теләй. Аллаһ Тәғәлә үҙенең ҡолон ҡабул итергә шат буласаҡ.\nӘммә иманһыҙҙарға быларҙың бөтәһе лә улай булмаясаҡ. Уларға үлем килгәндә, уларҙы ниндәй яза көтөүе тураһында һөйләйәсәктәр. Улар был турала белгәс, йөҙҙәре йәмһеҙләнәсәк, үлемгә ҡаршылашасаҡтар һәм Аллаһ Тәғәлә менән осрашыуҙан баш тартасаҡтар. Һәм Аллаһ Тәғәлә улар менән осрашырға теләмәйәсәк.\nКем иманлы булған, улар өсөн үлем ҡурҡыныс түгел. Аллаһ Тәғәләгә маҡтау булһын, Ул беҙҙе мосолмандар иткән. Һәм шуның өсөн дә беҙ үлемдән ҡурҡмайбыҙ. Унан иманһыҙҙар ҡурҡһын.\nНимә ул үлем?\nБөтә барлыҡҡа килгән тере нәмәләр тыуалар, йәшәйҙәр һәм үләләр. Тик барлыҡҡа килтерелгәндәрҙең иң юғары заты — кеше, ул яңы тормош башлау өсөн үлә.\n"Үлеү өсөн тыу, үлемһеҙ булып тыуыу өсөн үл" (Нәжип Фазыл Кысакйөрәк).\n"Үлем һәйбәт, беҙҙең өсөн мәңгелектең япмаһын аса. Ул шулай матур булмаһа, беҙҙең Пәйғәмәбребеҙ (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) үлер инеме ни?" (Нәжип Фазыл Кысакйөрәк).\nЙәшелгә кейенгән кешенең һуңғы сәйәхәте\nМин үҙемдең танышымды осратҡанда мәсеттә аҙан тауышы яңғыраны.\n- Әйҙә мин һине мәсеткә алып барам. Бөгөн йома, - тип тәҡдим яһаным мин уға.\n- Һин бит беләһең, мин мәсеткә йөрөмәйем.\n- Беләм, әммә сәбәбен белә алмайым, — тип мин дауам иттем.\n- Нисектер килеп сыҡмай. Бәлки әйләнә-тирәләгеләр миңә шулай тәьҫир итәләрҙер. Һәм йәнә йә салбарым\nбөтәрләнер, — тип аңлатты.\nБыл миңә көлкө булып китте һәм мин уға:\n- Эй, һин шаяраһың да инде. Шуның өсөн генә мәсеткә йөрөмәҫкә мөмкинме? — тинем.\n- Ә мин ысын. Һин беләһеңме, мин бик матур ыҫпай кейенергә яратам, етмәһә йәшел төҫтө ныҡ яратам, — тине.\nТөш ваҡыты ине. Минең танышым бик матур йәшел костюм кейгәйне, бөтә кейеме йәшел төҫтө һаҡлап\nэшләнгән һәм бик ентекле үтекләнгән.\n- Яҡшы. Һәм бөтә ғүмерең буйына һин бер тапҡыр ҙа мәсеттә булманыңмы?\n- Бала саҡта олатайым менән барғайным. Башҡаса ҡасан да булһа барырмын тип уйламайым.\nИшеткәндәрем мине ныҡ хафаға һалды, һәм мин һүҙ ҡуҙғатҡанға үкендем. Ҡул бирешеп, беҙ хушлаштыҡ.\nБыл һөйләшеүгә бер-ике айҙан һуң, мин уны мәсеттә тип ишеттем һәм шунда киттем. Ул йәшел япма менән ябылған көйө бөтә намаҙ уҡыусыларҙың алдында ине.\nМин әкрен генә уның янына килдем һәм бышылдап ҡына һораным:\n- Һин бит мәсеткә килергә йыйынмағайның бит?\nӘммә ул яуап бирмәне. Ул бит йәшел япма менән ябылған табутта ята ине.\nНимә ул ҡәбер?\nҮлгән кешенең Ҡиәмәт көнөнә тиклем булған урыны ҡәбер тип атала.\nНимә ул ҡәберҙәге донъя һәм ҡәберҙәге һорау?\nКешенең үлеменән алып уның яңынан терелеүенә тиклем булған ваҡыт ҡәберҙәге донъя тип атала. Кешене ерләгәндән һуң уға ике фәрештә килә һәм уға һорауҙар бирәләр: «Һинең Раббың кем? Кем һинең Бәйғәмбәрең? Һин ҡайһы диндән? һ.б.» Һәм Был ҡәберҙә һорау алыу тип атала. Бындай һорауҙарға һәр бер үлгән кеше дусар, хатта кеше янып бер ус көлгә ҡалһа ла.\nҠәберҙәге донъя Ҡиәмәт көнөнөң бер өлөшө булып тора. Кемгә Ожмах әҙерләнгән, ул ҡәберҙә Ожмах алдындағы кеүек йәшәр; кемгә Тамуҡ әҙерләнгән, ул инде ҡәберҙә ғазап сигә башлай.\nҠәберҙәге донъяны ерҙәге донъя менән сағыштырырға ярамай.\nТеге донъя менән сағыштырырлыҡ миҫал килтерә алаһығыҙмы?\nБеҙҙең йоҡобоҙ көндәлек бәләкәй үлем кеүек булып тора. Төшөбөҙҙә беҙ шатланабыҙ һәм ғазап сигәбеҙ. Был ғазап һәм шатлыҡтарҙы беҙ тән менән түгел, ә йән менән кисерәбеҙ. Беҙҙең төшөбөҙ һәм беҙҙең төш күреүебеҙ теге донъяның булыуына миҫал булып тора.\nБала саҡта үлгән кешеләрҙән ҡәберҙә һорау алынасаҡмы?\nЮҡ, балалар һәм аҡылы зәғиф кешеләрҙән һорау алынмайсаҡ, сөнки балалар йә аҡылдары зәғиф кешеләр үҙ ҡылыҡтары өсөн яуап бирмәйҙәр. Шулай уҡ бәйғәмбәрҙәрҙән (ғәләйһимү-ссәләм) һорау алынмаясаҡ.\nКеше ҡәберҙә оҙаҡ буламы?\nҠиәмәт Көнөнә тиклем буласаҡ.\nАхырызаман ҡасан була?\nУны Аллаһ Тәғәләнән башҡа бер кем дә белмәй. Беҙҙең өсөн иң мөһиме — фани донъяла йәшәгән ваҡытта яҡшы һәм изге эштәр башҡарыу. Үлем шул уҡ ваҡытта бәләкәй Ҡиәмәт Көнө ул.\nЛондон эргәһендәге Уотфорд тигән ерҙә бер ҡәбер бар. Риүәйәт буйынса 1800-се йылда үлгән диңгеҙсе үҙен ҡулына инжир орлоғо һалып ерләргә ҡушҡан.\nБыл диңгеҙсе теге донъяның булыуына ышанмаған һәм дуҫтарына васыят әйткән: «Әгәр ҙә был орлоҡтан инжир үҫеп сыҡһа, ул сағында белегеҙ, мин теге донъя тураһында яңылышҡанмын. Әгәр ҙә үҫеп сыҡмаһа, мин хаҡлы булған булырмын».\nУның үлеменән һуң бер нисә йыл үткәс, ҡәбер йөҙлөгөн тишеп, ҙур инжир ағасы үҫеп сыҡҡан.\nСереп бөткән һөйәктәр тереләләрме?\nКем дә булһа нимәнелер беренсе тапҡыр эшләй алһа, шуны уҡ икенсе тапҡыр күпкә яҡшыраҡ эшләй. Нимәнелер беренсе тапҡыр эшләүе ауыр.\nБеҙҙең Бәйғәмбәребеҙ (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) кешеләрҙе Ҡиәмәт Көнөнә ышанырға саҡырғанда, уларҙың ҡайһы берҙәре әйткәндәр:\n- Беҙ донъяға киләбеҙ, йәшәйбеҙ, үләбеҙ һәм башҡа донъя юҡ.\nБашҡалары сереп бөткән һөйәктәрҙе ҡулдарына алып тәүгеләрен йөпләгәндәр:\n- Көлгә әйләнгән был һөйәктәрҙе кем дә булһа тергеҙә аламы һәм беҙ тереләбеҙме ни?\nБәйғәмбәр (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) уларға Изге Ҡөрьән аяттары менән яуап биргән:\n"Һәм улар: «Әллә беҙ һөйәктәр булып таралып бөткәс, яңынан барлыҡҡа килтерелеп, ҡәберҙән ҡубарыласаҡбыҙмы?» — тинеләр.\nӘйт: «Таш йәки тимер булығыҙ йәки һеҙҙең күкрәктәрегеҙҙә ҙурая торған мәхлүк булығыҙ!..» Һәм улар әйтерҙәр: «Кем һуң кире ҡайтарыр беҙҙе?» Әйт: «Һеҙҙе тәү тапҡыр барлыҡҡа килтереүсе». Һәм улар һиңә ҡарап баштарын сайҡарҙар һәм әйтерҙәр: «Был ҡасан була?»- тиерҙәр. Әйт: «Ихтимал, был тиҙҙән булыр».\nШул көндө Ул һеҙҙе саҡырғас, Уға Уны маҡтап яуап бирерһегеҙ һәм бик аҙ торғанбыҙ тип уйларһығыҙ". Ҡөрьән «Әл-Исра, 49-52»\n«Ул үҙенең нимәнән барлыҡҡа килтерелгәнен онотоп, Беҙгә мәҫәл килтерә. Ул: „Сереп таралған һөйәктәрҙе кем терелтһен инде“, — ти.\nӘйт: „Уларҙы тәү тапҡыр кем яратҡан булһа, шул терелтер, һәм Ул барлыҡҡа килтерелгән һәр нәмәне белә, —\nУл һеҙгә йәшел ағастан ут яһаны, һәм һеҙ шунан тоҡандыраһығыҙ“.\nКүктәрҙе һәм Ерҙе барлыҡҡа килтереүсенең тағы шуның кеүектәрҙе яратырға көсө етмәҫме ни? Эйе, Ул — Бар ҡылыусы, Ғилемле!\nТеләгән нәмәһенә Уның әмере: „Бул!“ — тип әйтеү генә һәм ул нәмә барлыҡҡа килә». Ҡөрьән «Йа Син, 78-82»\nДүрт терелгән ҡош\nИбраһим Бәйғәмбәр (ғәләйһи-ссәләм) бөтәһенә лә әйтә торған булған: «Минең Раббым үлтерә лә, терелтә лә» һәм быға күңеле менән ышанған. Әммә бер ваҡыт ул ялбарып һораған:\n- Эй, минең Раббым! Миңә күрһәт әле, Һин нисек үлектәрҙе терелтәһең?\nРаббыһы уға әйткән:\n- Эй, Ибраһим! Һин ышанмағайныңмы ни Минең үлектәрҙе терелтеүемә?\n- Әлбиттә, ышандым, минең Раббым! Ләкин мин уны үҙ күҙҙәрем менән күрһәм, минең күңелем тынысланыр ине!\nҺәм Аллаһ Тәғәлә Ибраһим бәйғәмбәргә (ғәләйһи- ссәләм) шулай ҡушҡан:\n- Дүрт ҡошто тот һәм уларҙы һинең саҡырыуыңа килерлек итеп өйрәт. Һуңынан уларҙы үлтер. Уларҙың кәүҙәләрен тураҡла һәм бер-береһе менән бута. Итте дүрт өлөшкә бүл һәм һәр өлөштө дүрт тауҙың башына алып барып һал. Уларҙы үҙеңә саҡыр һәм уларҙың нисек итеп һиңә ынтылғанын күрерһең. Быны күреп, үҙеңдең ышанысыңды нығыт һәм бел Аллаһтың Ҡөҙрәтенең сиге юҡ һәм бөтә Ул барлыҡҡа килтергән нәмә Бөйөк Ғилем менән һуғарылған.\nИбраһим Бәйғәмбәр (ғәләйһи-ссәләм) шатланған. Күгәрсен, әтәс, ҡарға һәм тауисты тотоп ҡулға эйәләштергән.\nУл ҡайҙа ғына булһа ла, ҡоштар уның саҡырыуына шунда уҡ осоп килгәндәр.\nҺәм бына бер көндө Аллаһ Тәғәләнең ҡушыуы буйынса, ул ҡоштарҙы үлтергән. Уларҙың кәүҙәләрен тураҡлап, бөтәһен бергә бутап, дүрт өлөшкә бүлгән һәм дүрт тау башына алып барып һалған. Һуңынан бер ышыҡ урынға йәшеренеп, уларҙы саҡыра башлаған. Һәм шунда уҡ терелгән ҡоштар уға осоп килгәндәр.\nБыны күреп, Ибраһим Бәйғәмбәр (ғәләйһи-ссәләм) үҙенең Раббыһы алдында тубыҡланған һәм Уға рәхмәт белдергән. Һәм ул үҙенең иманын нығытҡан.\nТеге донъяла бүлекләү һәм язаға тарттырыу бармы?\nҠиәмәт Көнө — ул шундай көн, һәр бер изге эш бүләкләнәсәк һәм һәр бер гонаһлы эш язаһын аласаҡ. Хоҡуҡтары булғандар зыян күреүселәрҙән айырыласаҡ, бер генә яҡшы эш тә бүләкһеҙ, һәм бер генә намыҫһыҙлыҡ та язаһыҙ ҡалмаясаҡ.\nҺәр бер изге эш өсөн ун бүләк биреләсәк, ә һәр бер насар эш өсөн — бер яза.\nОжмах (йәннәт): был мосолмандарға әҙерләнгән бүләк. Ҡөрьәндең бер аятында Аллаһ Тәғәлә әйтә: «Унда һеҙҙең өсөн йәнегеҙ нимә теләй, шул әҙерләнгән».\nТамуҡ (йәһәннәм): Кем Уны тыңламаған, шулар өсөн Аллаһ Тәғәлә тарафынан әҙерләнгән яза. Унда динһеҙҙәр һәм ике йөҙлөләр, һәм шулай уҡ гонаһтары изге эштәренән уҙып киткән мосолмандар һәм яҡлау тапмағандар буласаҡ. Гонаһлы мосолмандар тейешле язаһын алып Тамуҡтан сығасаҡ, ә иманһыҙҙар, ике йөҙлөләр һәм мәжүсиҙәр унда мәңге буласаҡтар.\nМинең менән купела йәнәш ултырған бер ир ҡаршыла ултырған егеткә мөрәжәғәт итте:\n- Сигарет менән ваҡыт тиҙерәк үтә, тартыр инең.\nЕгет ир кешенең тәҡдименән баш тартып, уға былай яуап бирҙе:\n- Рәхмәт, мин тартмайым.\n- Ярар инде. Һин әсәйең белеп ҡуйыр тип ҡурҡаһың бит, эйеме? — тип ныҡышты ир.\nБыл һүҙҙәр ҡалған юлсыларҙың көлкөһөн, ә минең асыуымды килтерҙе. Бынан алда мин бер аҙ ойоп алырға теләгәйнем, хәҙер инде күҙҙәремде астым һәм егетте ентекләп ҡараным. Уға яҡынса 20-22 йәш ине, уның аҡ һәм асыҡ сырайлы йөҙө уңайһыҙланыуҙан бер аҙ ҡыҙарҙы.\nИр һаман дауам итте:\n- Һин, моғайын, һыра ла эсмәйһеңдер? Ысын бит, эсмәйһең?\nЕгет яуап бирҙе:\n- Бөтә спиртлы эсемлектәр — хәрәм, тыйылғандар. Үҙенән-үҙе аңлашыла, мин уларҙы ҡулланмайым.\nУларҙың һөйләшеүе бөтә юлсыларҙы ла ҡыҙыҡһындырҙы. Уларҙың һәр ҡайһыһы һөйләшеүҙе иғтибар менән тыңланы.\n- Йә, ул сағында һин «Рус лотоһы» тураһында ни әйтерһең? Бит уны телевизорҙан даими рекламалайҙар.\n- Бөтәһе лә шул уҡ бер нәмә. Быныһы ла һәм бөтә ҡалған отошло уйындар — хәрәм.\n- Эй, һин бигерәк әҙәп ҡағиҙәләренә буйһоноп йәшәгән кеше икән, дуҫҡай. Тегеһе лә — хәрәм, быныһы ла — хәрәм.\nБыл юлы егет өндәшмәне, уға был ирҙең ялҡытҡаны күренеп тора ине. Ир кеше үҙенең һорауҙары менән егетте аптырашта ҡалдырҙым тип уйланы һәм сигарет төтөнөн уның яғына өрөп, еңеүсе ҡиәфәте менән әйтте:\n- Тамуҡ утынан ҡурҡып һеҙ үҙегеҙҙе был донъяның бөтә ләззәттәренән мәхрүм итәһегеҙ? Һеҙҙеңсә, был тормошмо?\nМин иргә ҡараным һәм ул минең ҡарашымды тойоп алды:\n- Дуҫҡай, нимә әйтерһең быға? Был шулай түгелме ни? Беҙ бөтәбеҙ ҙә Тамуҡта янмайбыҙмы ни? Мин беҙҙең бөтәбеҙгә бергә ул тиклем ҡурҡыныс булмаҫ, тип уйлайым.\nБының менән ул мине бөтөнләй сығырҙан сығарҙы. Тотанаҡлы булырға тырышып, мин уға яуап бирҙем:\n- Ҡарап торам да, һеҙ бик ҡыйыу кеше. Һеҙ уттан да ҡурҡмайһығыҙ икән?\n- Ҡурҡмайым тип әйтә алмайым. Ә нимә ҡамасаулай һуң беҙгә был тормошҡа шатланырға?\nШулай тип әйткәндән һуң, ул бер аҙ ғына уйланып торҙо һәм тәҙрә янында ятҡан сигаретҡа йәнә үрелде. Мин унан алда уның ҡабыҙғысын тоҡандырып уға яҡын килтерҙем:\n- Рәхим итегеҙ, тоҡандырығыҙ.\nУл ҡабаланмай ғына ҡаптан сигарет алып, тоҡандырырға уйланы:\n- Юҡ, сигаретты түгел, ә һеҙҙең бармаҡты, рәхим итегеҙ, — тинем мин уға.\n- Аңламаным. Нишләп мин үҙемдең бармағымды ҡуйырға тейеш?\n- Һеҙ Тамуҡта яныуҙан ҡурҡмағас, һеҙгә бер генә бармаҡты утҡа ҡуйыу ҡыйынмы ни?\nБөтәһе лә уның нимә әйтеүен көттөләр.\nИр кеше нимә тип яуап бирергә лә белмәне, һәм ул бөтә ике сәғәт буйына ахмаҡ һүҙ һөйләгәнен аңланы. Бер аҙ ваҡыт өндәшмәй торғандан һуң, ул ҡапыл:\n- Бына минең туҡталыш, — тип һикереп торҙо ла, поездан сығып, вокзал алдындағы ығы-зығыла күҙҙән юғалды.\nМин һуңынан ғына иҫемә килдем, уның ҡабыҙғысы минең ҡулда тороп ҡалғайны.\nҠаршыла ултырған егет быны күреп йылмайҙы.\nМин уға ҡабыҙғысты һондом һәм былай тинем:\n- Һин тартмаһаң да, ул һиндә ҡалһын. Хәҙер һин беләһең инде, уның менән нисек файҙаланырға.\nҠиәмәт Көнөн алдан белгертеүсе билдәләр буламы? Ниндәй улар?\nДаббатул Ард. Ул тере зат, ерҙән сығасаҡ һәм кешеләр менән һөйләшәсәк. Уның сығыуы менән Аллаһ Тәғәләгә ышаныусылар ышанмаусыларҙан ныҡ айырылып торасаҡ.\nҠиәмәт көнөн белдереүсе билгеләрҙең бәләкәйҙәре һәм ҙурҙары була. Ҙур билгеләрҙе ҡарап китәйек.\nТоман. Ҡиәмәт көнө алдынан бөтә ерҙе томан ҡаплаясаҡ. Унан мосолмандарҙа тымау барлыҡҡа килә, ә иманһыҙҙар иҫерек кеүек булырҙар.\nДәжжәл. Аллаһ Тәғәлә тарафынан һөрөлгән Дәжжәл сығасаҡ — ул бер күҙле, бәләкәй кәүҙәле, тарбайып торған аяҡлы. Ул үҙен Илаһ тип белдерәсәк. Ул бөтә донъяны ҡулына төшөрәсәк, тик Мәккә менән Мәҙинәне генә ала алмаясаҡ.\nҠояштың сығыуы көнбайыштан. Ҡояш көнбайыштан сығасаҡ, төшлөккә етәсәк һәм йәнә көнбайышҡа байыясаҡ.\nЙәджүдж һәм Мәджүдж. Йәджүдж һәм Мәджүдж исемле халыҡ барлыҡҡа киләсәк, улар ергә бәхетһеҙлек килтерәсәк.\nМәсих (Мессия). Ғайса бәйғәмбәр (ғәләйһи-ссәләм) ергә төшәсәк.\nУт. Йемен районында ут тоҡанасаҡ һәм бөтә кешелекте юҡҡа сығарасаҡ.\nБөтә был ваҡиғалар булып үткәндән һуң Аллаһ Тәғәлә әмер көтөүсе Исрафил фәрештәгә (ғәләйһи-ссәләм) Сурға өрөргә ҡушасаҡ. Һәм Исрафил (ғәләйһи-ссәләм) Сурға өргәндән һуң, был тауыштан бөтә тере зат һәләк буласаҡ.\nҠәберҙәге һорауҙан һуң тағы ла һорау буласаҡмы?\nӘлбиттә, Мәхшәр көнөндә һәр бер кеше үҙенең эшләгән эше өсөн Яуап бирәсәк.\nНимә ул Мәхшәр көнө?\nИсрафил фәрештә (ғәләйһи-ссәләм) беренсе тапҡыр Сурға өргәндән һуң бөтә йәндәр үләсәк. Аллаһ Тәғәләнән башҡа бер ниндәй ҙә тере йән эйәһе ҡалмаясаҡ. Был билдәле ваҡытҡа тиклем дауам итәсәк. Шунан һуң Аллаһ Тәғәлә Исрафил фәрештәне (ғәләйһи-ссәләм) терелтәсәк. Исрафил фәрештә (ғәләйһи-ссәләм) икенсе тапҡыр Сурға өргәс, бөтә кешеләр терелеп, Яуап өсөн Мәхшәр майҙанына йыйыласаҡ.\nМәхшәр — ул шундай урын, унда ҡасандыр йәшәгән һәм беҙҙән һуң ерҙә йәшәйәсәк кешеләр яңынан терелгәндән һуң бергә йыйыласаҡ.\nБөтә кешелек бер майҙанға йыйыласаҡ: әсәй һәм атайҙар, ағай һәм энеләр, апай һәм һеңлеләр, ир һәм ҡатындар, таныштар; бөтәһе лә бер-береһен күрәсәктәр, тик һәр ҡайһыһы үҙе тураһында ғына уйлаясаҡ, бер кем дә бер кемгә лә ярҙам итә алмаясаҡ. Бөтәһе лә түбән торған ҡояш эҫеһенән хәлһеҙләнеп, ҡурҡыу ҡатыш борсолоуҙа буласаҡ.\nБөтәһе лә тирләп үҙҙәренең тиренә батып торасаҡ. Нимәгәлер хаҡтары булғандар шуны талап итәсәк. Тормошта хоҡуҡтары кәметелгәндәр, кемдәр был хоҡуҡтан мәхрүм иткән, уны шунан һораясаҡтар.\nКемдәрҙе Мәхшәр ғазабы урап үтәсәк?\nБеҙҙең һөйөклө Бәйғәмбәребеҙ (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) Аллаһ Тәғәлә ҡурсалауында булыусылар Мәхшәр ғазабынан ҡотолор тип аңлатҡан:\n"Мәхшәр Көнөндә бер ниндәй ҙә күләгә булмағанда, Аллаһ Тәғәлә ете төркөм кешене ышыҡлап һаҡлар:\n1 — Ғәҙел идар итеүселәрҙе;\n2 — Аллаһ Тәғәләгә ғибәҙәт ҡылыусы йәштәрҙе;\n3 — Ҡәлебе мәсеткә бәйле кешеләрҙе;\n4 — Аллаһ хаҡы өсөн бер-береһен яратып, осрашып күрешеүселәрҙе һәм айырылышыусыларҙы;\n5 — Матур ҡатындарҙың әүрәтеүенән «Аллаһтың язаһынан ҡурҡам», тип баш тартҡандарҙы;\n6 — Фәҡирҙәргә йәшертен рәүештә ярҙам иткән, йәғни уң ҡулы биргән хәйерҙе һул ҡулы белмәгәндәрҙе;\n7 — Аллаһ Тәғәләне иҫенә төшөрөп, йәшертен күҙ йәше түккәндәрҙе".\nНимә ул ғәмәл дәфтәре?\nФәрештәләр Мәхшәр майҙанында кешеләргә уларҙың фани донъялағы ғәмәлдәре яҙылған дәфтәрҙәрҙе тапшырырҙар. Ожмахҡа инеүселәргә дәфтәр уң ҡулға, ә Тамуҡҡа һөрөлөүселәргә һул яҡтан биреләсәк. Эй, Бөйөк Әмер биреүсе! Был дәфтәрҙә нимәләр генә яҙылмаған!\nЙәшәгән ваҡыттағы бөтә ҡылған эштәр яҙылған, изгеләре лә, гонаһтары ла, береһе лә яҙыуҙан йәшерелмәгән. Дәфтәрҙә «Мин быны эшләмәнем!» тип әйтерлек бер нәмә лә яһап яҙылмаған.\nДәфтәрҙе уң ҡулына алған кеше шатланып әйтер: «Килегеҙ! Уҡығыҙ минең дәфтәремдә нимә бар! Мин электән белә инем Хисап Көнөнөң килеүен!»\nУл бик бәхетле рәүештә Ожмахта буласаҡ һәм Ожмах емештәрен ашаясаҡ. Ожмахта булыусыларға әйтерҙәр:\n"Ашағыҙ һәм эсегеҙ. Был һеҙгә фани донъяла эшләгән изге эштәрегеҙ өсөн бүләк!"\nӘ дәфтәрҙе һул ҡулына алыусылар әйтерҙәр:\n"Эй! Был дәфтәрҙе бирмәһәләр икән. Әгәр мин белгән булһам, минең яуабымдың нисек булырын! Эй! Нишләп бөтәһе лә минең үлемем менән бөтмәне икән? Миңә минең байлығым ярҙам итмәҫме икән ни? Ҡайҙа минең көсөм, минең ҡөҙрәтем?"\nАллаһ Тәғәлә фәрештәләргә фарман бирер:\n"Тотоғоҙ уны һәм бығау һалығыҙ! Ташлағыҙ уны утҡа!"\nНимә ул Яуап-Хисап?\nАллаһ Тәғәлә бөтәһенән дә бер үк ваҡытта фани донъя — ерҙәге тормош өсөн хисаплама талап итәсәк. Һәм һәр кем тик үҙенең ҡылығы-эше өсөн генә яуап тотасаҡ. Бәйғәмбәр (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) әйткән, түбәндәге һорауҙарға яуап бирмәйенсә бер кем дә яуап урынынан китмәйәсәк:\n1 — Үҙеңдең ғүмереңде һин нимәгә бағышланың?\n2 — Һиңә бирелгән ғилемде һин нимәгә сарыфланың?\n3 — Һин нисек итеп үҙең аҙыҡ һәм мөлкәт таптың һәм һин улар менән нисек файҙаландың? Улар хәләл инеме, әллә хәрәмме?\n4 — Һиңә бирелгән тәнде һин ниндәй юлда файҙаландың: Аллаһҡа яҡынайыу юлындамы әллә хәрәм юлдамы?\nҺәм был һорауҙарға һәр кемдән тулы яуап алынасаҡ.\nНимә ул Мизан Үлсәүе?\nУларҙа кешенең изге һәм гонаһлы ғәмәлдәре үлсәнәсәк.\nМәхшәр Көнөндә бер кемгә лә уның ғәмәлдәрен үлсәгәндә ғәҙелһеҙлек күрһәтелмәйәсәк. Һәр бер эш- ҡылыҡ үлсәнәсәк: яҡшыһы һәм насары. Һуңынан һәр бер изге ғәмәл унауға, ә һәр бер гонаһ — берәүгә иҫәпләнәсәк.\nНимә ул Сират Күпере?\nУл — ғәмәлдәр үлсәнгәндән һуң һәр бер кеше үтә торған Юл (Күпер). Ул Күпер Тамуҡ өҫтөнән үтә. Мосолмандар был Күпер аша үтеп Ожмахҡа эләгәсәк, ә динһеҙҙәр, ике йөҙлөләр һәм мәжүсиҙәр унан Тамуҡҡа ҡолап төшәсәк. Күперҙе үтеүҙең ауырлығы фани донъяла, ерҙәге тормошта Аллаһ Тәғәләгә хеҙмәт итеү дәрәжәһенә тап киләсәк.\nСират Күпере ҡаҙыҡтар һәм ырғаҡтар менән ҡаплап алынған. Һәм Күперҙән уларға эләкмәйенсә һәм йығылмайынса үтеүе бик ҡыйын буласаҡ. Күперҙән йығылыу — бик ҙур бәхетһеҙлек, ул инде Тамуҡҡа төшөүҙе аңлата. Әммә кемдең Хисабы еңел, улар Сират Күперен үтә аласаҡ.\nИзге кешеләр күперҙе бик тиҙ үтерҙәр: кем күҙ асып йомғансы, кем йәшен кеүек, кем ел һымаҡ, ә кем ҡош тиҙлеге менән. Һәр кем үҙенең ерҙәге эштәренә тап килгән тиҙлек менән үтәсәк. Ләкин кем нисек кенә булһа ла, күперҙе үтһә, ул Ожмахта була.\nХисап биреүҙә һәм Күперҙә ҡыйынлыҡ кисереүсе гонаһлы мосолмандар өсөн беҙҙең Бәйғәмбәребеҙ (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) Аллаһ Тәғәләнең рөхсәте менән Унан уларҙың гонаһтарын ғәфү итеүҙе һораясаҡ. Ғәрәпсә «шәфәғәт» «ҡурсалау»ҙы аңлата.\nНимә ул Хауыз-Шишмә?\nҺәр бер бәйғәмбәрҙең (ғәләйһи-ссәләм) Ожмахта үҙенең Шишмәһе — Хауызы бар. Был шишмәнән бәйғәмбәрҙәр тәмле һәм саф эсемлек менән үҙенең артынан лайыҡлы эйәреүселәрҙе һыйлаясаҡ.\nШишмәнән эсеүсе бер ваҡытта ла һыуһау кисермәйәсәк. Ожмахта эсемлектәр күп буласаҡ, ләкин улар һыуһынды ҡандырыу өсөн түгел, ә хушланыу өсөн. «Ғәйепте таныу өсөн килдек, хисап өсөн баҫасаҡбыҙ. Ерҙәге тормош юлсылары, ҡабаттан терелеү өсөн үләсәкбеҙ».\nНисек итеп Ожмахҡа инергә һәм унда булыу оҙаҡмы?\nОжмахтың асҡысы булып иман, ғибәҙәт һәм әхлаҡ тора. Ожмахта булыу мәңге.\nДинһеҙ кеше Ожмахҡа инәме?\nЮҡ, инмәй. Аллаһ Тәғәлә Ожмахты ерҙәге һынауҙы үтеүселәргә генә бирә.\nГонаһлы мосолман Ожмахҡа эләгәме?\nИзге ғәмәлдәренә ҡарағанда гонаһтары күберәк мосолмандар, гонаһтарына ҡарап, Тамуҡта таҙарынғандан һуң Ожмахҡа инеүҙәре мөмкин.\nАллаһ Тәғәлә Ожмахтағы кешеләргә нисек ҡараясаҡ?\nАллаһ Тәғәлә кешеләргә ғәҙел. Ул уларға тик мәрхәмәт кенә күрһәтә. Аллаһ Тәғәлә кешеләргә йөҙ төрлө шәфҡәт булдырған, һәм уларҙың тик береһен генә ерҙәге тормошта биргән. Йөҙ мәрхәмәттең ошо береһе арҡаһында ер йөҙөндәге тере заттар бер-береһе менән татыулыҡ һәм дуҫлыҡта йәшәй. Ҡалған туҡһан туғыҙ мәрхәмәт кешене Ожмахта көтә.\nАллаһ Тәғәлә нимәне ғәфү итмәй?\nАллаһ бер ваҡытта ла ғәфү итмәй:\n1 — Уға тиңдәш, ярҙамсы биргәнде (ширек);\n2 — Кешеләрҙең бер-береһенең хоҡуҡтарын сикләүҙе.\nОжмахта иң бөйөк бүләк ниндәй?\nАллаһ Тәғәләне күреү. Был иң юғары бүләк.\nКешеләр Ожмахта Аллаһ Тәғәләне күрәләрме?\nАллаһ Тәғәләне Ожмахта тик мосолмандар ғына күрә.\nТамуҡ һәм Ожмахта үлем бармы?\nЮҡ, үлем тик бер генә тапҡыр килә. Тамуҡ һәм Ожмахта кешеләр үлемһеҙ.\nНимә ул Ожмах?\nУл Аллаһ Тәғәләнең Уның тарафынан кем Уға ышанған һәм тормошта тик изге ғәмәлдәр генә башҡарған, шулар өсөн әҙерләнгән бүләге. Изге Ҡөрьәндә Ожмах күп йылғалар ағып һәм меңәрләгән күренмәгән емештәр үҫкән урын тип һүрәтләнә. Унда йәнең нимә теләй, бөтәһе лә бар.\nНимә ул Тамуҡ?\nТамуҡ — ул Аллаһ Тәғәләгә ышанмаған һәм гонаһтары булғандарҙың яза алыу урыны. Кемдәр был донъяла насар эштәр эшләгән мәңгелек донъяла язаны тулыһынса аласаҡтар.\nГонаһлы мосолмандар Тамуҡта үҙҙәренең гонаһтары өсөн яза алғандан һуң Ожмахҡа инәсәктәр.\nТамуҡҡа инмәҫ өсөн нимә эшләргә кәрәк?\nАллаһ Тәғәлә кешеләрҙең Тамуҡҡа инеүен теләмәй. Аллаһ эшләгән гонаһтарына үкенгән һәм Унан ярлыҡау һораған ҡолдарын ғәфү итә. Тамуҡҡа инмәҫ өсөн гонаһ эшләүҙән ҡасырға, ә инде хаталар һәм гонаһтар эшләһәң, уларға тәүбә итергә һәм киләсәктә эшләмәҫкә тырышырға кәрәк.\nҠиәмәт көнөнә ышаныу был донъялағы тормошҡа нисек йоғонто яһай?\nҠиәмәт Көнөнә ышаныусы кеше Аллаһ Тәғәләнең һәр ваҡыт һәм һәр ерҙә уны күреүенә ышана. Ул үҙенең бөтә эштәренә: изге һәм гонаһлыларына уға яуап бирергә тура киләсәк икәнен белә. Ул гонаһ эшләүҙән тыйыласаҡ.\nҠиәмәт Көнөнә ышаныусы үлемдән артыҡ ҡурҡмаясаҡ. Ул белә, уның яратҡан яҡындары мәңгелек доъялала ла бергә буласаҡтар.\nҠиәмәт Көнөнә ышаныусы был донъяла мәхрүм ителгән хоҡуҡтарҙың мәңгелек донъяла ҡайтарылыуына ышана. Быға өмөт уны шатландырасаҡ һәм тынысландырасаҡ.\nҠиәмәт Көнөнә ышаныусы әйләнә-тирәләгеләр менән мөнәсәбәткә айырым иғтибар итәсәк. Улар өсөн ул әҙәплелек, кеше йәнле булыу һәм үҙ-ара ярҙамлашыу өлгөһө буласаҡ.\nҠиәмәт Көнөнә ышаныусы ваҡыттың ҡәҙерен беләсәк. Был донъя ғибәҙәт ҡылыу һәм изге эштәр өсөн бирелгән. Был донъяла беҙҙең ғүмеребеҙҙең күпме икәнлеге беҙгә билдәһеҙ. Теге донъяла үтәлмәгән рухи кисерештәр һәм яҡшы эштәрҙе кире ҡайтарыу мөмкинселеге юҡ.\nҠиәмәт Көнөнә ышаныусы үҙенең был донъяға килеү сәбәбен аңлай, шуға ла ул яңылыш юл эҙләмәйәсәк. Ошо ғилем менән уның йәне тыныслыҡта буласаҡ.\nҠасандыр бер ваҡыт гонаһлы кеше йәшәгән. Ул үҙенә нисек кенә гонаһ эшләмәҫкә һүҙ бирһә лә, уның яман ғәҙәттәре һис нисек уны ташлап китмәгән. Һәм бына ул юғары белемле һәм Исламға ҡәтғи эйәреүсе кешене табырға ҡарар итә. Уға Ибраһим бин Әтһәмгә мөрәжәғәт итергә кәңәш биргәндәр. Гонаһлы кеше Ибраһим бин Әтһәмгә килеп, былай тип үтенгән:\n- Мин үҙемдең насар ғәҙәттәремдән бер нисек тә арына алмайым. Миңә башҡаса гонаһ эшләмәҫкә кәңәш бирсе.\n- Мин һиңә дүрт кәңәш бирәм. Әгәр ҙә һәр ваҡыт улар тураһында иҫеңдә тотһаң, ул сағында Аллаһ Тәғәлә һиңә насар ҡылыҡтан ҡотолорға ярҙам итер, — тип яуаплаған Ибраһим бин Әтһәм.\nБыл кеше бик шатланған һәм иғтибар менән тыңлай башлаған:\n- Һиңә беренсе кәңәшемде бирәм, — тип башлаған Ибраһим бин Әтһәм. — Һин ҡайҙа ғына булһаң да, нимә генә эшләһәң дә Аллаһ Тәғәлә һине күреп тора.\n- Минең икенсе кәңәшем: әгәр һин ниндәйҙер гонаһ эшләйһең икән, һин Аллаһ биргән аҙыҡты ашама. Шулай булмай бит инде. Уға ышанаһың, Ул биргән ризыҡтан туҡланаһың, һәм шул уҡ ваҡытта Уның ихтыярына ҡаршы бараһың? — тип дауам иткән ул.\nҺәр бер кәңәштән һуң Ибраһим бин Әтһәм бер ни тиклем ваҡыт кәңәштәрҙең гонаһлының йөрәгенә барып етеүен көтөп торған.\n- Ә өсөнсө кәңәш ниндәй? — тип һораған кеше.\nИбраһим бин Әтһәм тыныс тауыш менән һүҙ артынан һүҙ әйткән:\n- Минең өсөнсө кәңәшем шул: һинең тағы ла гонаһ эшләгең килһә, һин иҫеңә төшөр, бөтә донъя һәм унда булған бөтә нәмә Аллаһ Тәғәләнеке. Әгәр ҙә инде һин йәнә лә яңынан гонаһ эшләһәң, ул сағында һис нисек тә Аллаһ биләмәләрендә ҡалма, шунда уҡ үҙеңә икенсе урын эҙлә.\nБыл кеше дини кеше булған була, шуға ла ишеткән кәңәштәрҙән тотлоға башлай:\n- Нисек инде, ҡайҙан башҡа урынға китәйем, бит бөтәһе лә Аллаһтыҡы.\nИбраһим бин Әтһәм уның күҙенә ҡарап ҡысҡырып ебәргән:\n- Ҡайһылай ҙа рәхмәтле була белмәү! Мәрхәмәтһеҙлек! Һин уның биләмәләрендә йәшәйһең, һәм һин үк Уға ҡаршы барырға теләйһең.\nӘйтелгән һүҙҙәр был кешене ныҡ тулҡынландырған, һәм ул дүртенсе кәңәште һораған.\n- Үлем сәғәте еткәс Ғазраил фәрештә һинең йәнеңде алырға киләсәк. Һин шул ваҡытта уға әйт: «Эй, Ғазраил! Һин ваҡытһыҙ килдең. Һин, мин гонаһтарыма тәүбә итеп бөткәс, кил. Әлегә миңә Аллаһҡа ғибәҙәт ҡылырға һәм Уның ғәфү итеүен һорарға кәрәк», — тип яуап биргән Ибраһим бин Әтһәм.\n- Улай булмай инде! Мин нисек Ғазраилдан быны һорай алам? Ул миңә килгәндән һуң, мин инде бер ни ҙә эшләй алмаясаҡмын.\nИбраһим бин Әтһәм үҙенең нәсихәтен тамамлап, былай тигән:\n- Эй, кеше! Беләһең бит, Аллаһ Тәғәлә һине күрә. Ул биргән нәмә менән туҡланаһың. Уның биләмәләрендә йәшәйһең. Үлем фәрештәһе килгәндә унан көтөп тороуҙы һорай алмаясаҡһың. Шуға ла әле Ғ азраил (ғәләйһи-ссәләм) килмәҫ борон тәүбә ит. Ҡолға нимә ҡушылған, шуны эшлә. Аллаһ Тәғәләгә яҡынайырға, яҡшы әҙәпле һәм ғибәҙәт ҡылыусыларҙан булырға тырыш.\nИшеткән дүрт кәңәш гонаһ ҡылыусыны тулҡынландырған һәм ул ҡысҡырып илаған. Үҙенең гонаһтарына тәүбә итә башлаған һәм шул көндән башлап гонаһ эшләүҙән туҡтаған. Бөтә йәне һәм йыйылған мөлкәте менән Ислам хаҡына хеҙмәт итә башлаған. Ул үҙенең элекке таныштарын ташлаған, Ибраһим бин Әтһәмдең уҡыусыһы булып киткән һәм үҙенең белемен үҫтергән. Элекке гонаһлы булған мөхитте алыштырып, тиҙҙән изге эштәр башҡара башлаған.\nТӘҠДИР ҺӘМ ЯҘМЫШҠА ЫШАНЫУ\nНимә ул Тәҡдир — Ҡадар?\nТәҡдир ул булып ятҡан хәлдең урынын, ваҡытын һәм шарттарын Аллаһ Тәғәлә тарафынан алдан билдәләп һәм яҙып ҡуйыуҙы аңлата.\nНимә ул яҙмыш — Ҡада?\nЯҙмыш — ул Аллаһ Тәғәләнең Ихтыяры буйынса алдан билдәләнеп ҡуйылған нәмәнең билдәле бер ваҡытта үтәлеүе. Тәҡдир — ул үҙ сиратында план, ә яҙмыш — ошо пландың Аллаһ Тәғәлә тарафынан үтәлеүе. Һәр төрлө ваҡиға уның үтәлгәненә тиклем тәҡдир булып тора. Ә уның үтәлеше — ул яҙмыш.\nНимә ул тәҡдир икәнен аңлата алаһығыҙмы?\nКалендарҙың биттәрен әйләндереп ҡарап, беҙ билдәле бер көн һәм сәғәттә ҡояш тотолоу буласағын белә алабыҙ. Был көн һәм сәғәт килә, һәм ҡояш тотола. Беҙ беләбеҙ, календарь был көндән күпкә алдараҡ баҫылған. Әйҙәгеҙ, уйлап ҡарайыҡ: «Ҡояш тотолоу календарҙа планлаштырғанға булғанмы?» Яуап: «Әлбиттә, юҡ». Ҡояш тотоласағы тураһында күпмелер айҙар элек астрономдар тарафынан иҫәпләп сығарылған, һәм һуңынан был турала календарҙа баҫтырып сығарғандар.\nШулай итеп, Аллаһ Тәғәлә беҙҙең тәҡдирҙе яҙған. Ул яҙылған, һәм беҙҙең киләсәк тәртип-ҡылыҡтарыбыҙ ҙа билдәле.\nХәлиф Ғүмәрҙең (радыйаллаһу ғәнһү) яуабы\nИзге Ғүмәр хәлиф (радыйаллаһу ғәнһү) Сирияла урынлашҡан ғәскәрҙәрҙе тикшереү өсөн юлға сыҡҡан. Уның төркөмө бер ауылға барып еткән. Тирә-яҡта йәшәгән халыҡ уны ауылда чума ҡотороноуы хаҡында иҫкәртә. Изге Ғүмәр (радыйаллаһу ғәнһү) ауылға инмәҫкә ҡарар итә. Сәрғәскәрҙәрҙең береһе һораған:\n- Эй, Ғүмәр! Һин Аллаһ Тәғәләнең тәҡдиренән ҡасаһыңмы әллә?\nИзге Ғүмәр хәлиф (радыйаллаһу ғәнһү) яуап биргән:\n- Эйе, мин Аллаһтың минең өсөн алдан билдәләп ҡуйылғанынан ҡасып, Уның миңә алдан билдәләгәненә барам. Әйҙә, күҙ алдына килтерәйек әле, бына һинең бер көтөү дөйәләрең бар, һәм ул йылғаға килде. Тик йылғаның бер генә яры һутлы үлән менән ҡапланған, ә икенсеһе — яланғас таштар менән. Һин ҡайһыһына туҡтарға хәл итер инең? Дөйәләрҙе ташлыһына түгел, ә үләнле ярҙа көтөргә ҡарар итеүең Аллаһ Тәғәләнең тәҡдирен үтәү түгелме ни?\nБының менән Ғүмәр (радыйаллаһу ғәнһү) үҙенең сәрғәскәренә, кешенең уға нимә яҙылғанын белмәүе, шуның өсөн дә хәүеф-хәтәрҙән ҡасырға тейеш икәнен аңлатҡан.\nИсламда белә тороп үҙеңде артыҡ ҡурҡыныс аҫтына ҡуйыу тыйылған.\n«Аллаһ миңә бөтәһен дә яҙып ҡуйған, минең гонаһтарымда минең ғәйебем юҡ», — тип раҫларға мөмкинме?\nЮҡ, улай итергә ярамай! Аллаһ Тәғәлә кешегә ихтыяр көсө биргән, уны һайлап алыу ирке тип тә атайҙар. Шуның өсөн дә кеше нимәне эшләргә, нимәнән тыйылырға икәнен һайлай ала! Ә Ҡиәмәт көнөндә бөтә кешеләр ҙә үҙ ихтыяры менән эшләнгән эштәре өсөн яуап бирәсәктәр.\nКеше тормошонда уның ихтыярынан тыш булған ваҡиғалар буламы?\nЭйе, була. Беҙҙең тыуыуыбыҙ, беҙҙең енесебеҙ, буйыбыҙ, беҙҙең ата-әсәбеҙ кемдәр, ерҙәге тормоштан китеү ваҡыты... Был ваҡиғаларҙа беҙҙең ихтыярыбыҙҙың ҡатнашы юҡ, һәм улар өсөн беҙ яуап бирмәйбеҙ.\nКеше ихтыяры менән башҡарылған эш- ҡылыҡтарға миҫал килтерегеҙ.\nАллаһ Тәғәлә беҙгә һайлап алыу хоҡуғы биргән. Әгәр ҙә беҙҙең һайлап алыу хоҡуғыбыҙ булмаһа, Аллаһ гонаһтар өсөн яза биреп, ә изге эштәрҙе бүләкләй алмаҫ ине. Яза һәм бүләк беҙгә беҙ яуап биргән эштәр өсөн генә бирелә.\nМәҫәлән, автобусты йөрөтөүсе водитель машинаны уңға ла, һулға ла бора һәм тураға ла китә ала. Ә инде теләгәндә тормозды файҙаланып, автобусты туҡтатыуы ла мөмкин. Әгәр ҙә авария була ҡалһа, водителдән двигателдең нисек эшләүе хаҡында һоралмаясаҡ. Уға тик нишләп ул бик шәп барған, нишләп уңға, һулға боролған, ни өсөн ваҡытында туҡтамағаны өсөн яуап бирергә тура киләсәк.\nАллаһ Тәғәлә беҙҙең киләсәктәге ҡылыҡ-тәртибебеҙҙе, башҡарасаҡ эшебеҙҙе белә. Ул сағында нишләп Ул яуызлыҡ эшләргә рөхсәт итә?\nАллаһ беҙҙе кешеләр итеп яратҡан, ә фәрештәләр итеп түгел. Беҙгә изге һәм гонаһлы эштәрҙе һайлап башҡарыу мөмкинселеге бирелгән. Һәм ике юл бирелгән. Беренсе юлдан барһаҡ, беҙ фәрештәләрҙе үтеп китергә, ә икенсеһенән барғанда хайуандарҙан да түбәнерәк төшөүебеҙ бар. Кешегә дөрөҫ юлды һайлау өсөн аҡыл һәм ихтыяр бирелгән. Аллаһ беҙҙе иҫкәртә: «Һеҙ һынау үтәһегеҙ, шуны үткәндән һуң изгеләр гонаһлыларҙан айырып алынасаҡ».\nХәҙер беҙ һынау үтәбеҙ. Түҙемлегебеҙ етерме уны үтергә, әллә һәләк булырбыҙмы. Былар беҙҙең эш, ҡылыҡ- тәртибебеҙҙән тора.\nНи өсөн Аллаһ Тәғәлә беҙгә нимә һайлап алыуыбыҙҙы белә тороп беҙҙең эштәребеҙҙе яҙып барыусы ике фәрештәне ҡушҡан?\nМәғәнә һалынмайынса Аллаһ тарафынан бер нәмә лә барлыҡҡа килтерелмәгән. Был ике фәрештә беҙҙең эштәребеҙҙе Ҡиәмәт көнөндә кешеләр башҡарылған эштәренән баш тартмаһын өсөн яҙып баралар.\nӘгәр ҙә Аллаһтың теләге булһа, бөтә кешеләр ҙә мосолман булырҙар инеме?\nҺүҙһеҙ, әгәр ҙә Аллаһтың ихтыяры булһа. Тик быны Аллаһ Тәғәлә теләмәй. Ул ике юл булдырған. Беҙгә ҡайһыныһы хаҡ икәнен күрһәтеү өсөн Ул Изге Рисәләләр (Яҙыуҙар) һәм бәйғәмбәрҙәр ебәргән. Ул беҙгә хаҡ һәм ялған юлды табыуҙа хоҡуҡ биргән. Һәр бер кеше үҙ тормошо менән, хаҡ йәки ялған юлды һайлап алып, үҙе теләгәнсә идара итә ала.\nӘммә Ҡиәмәт көнөндә Ул үҙенең һайлағанына үҙе яуап бирә.\nРизыҡ (кеше эйә булған ниғмәттәр) нимә менән бәйле: Аллаһ Тәғәләнең ихтыяры менәнме әллә кешенең хеҙмәте һәм тырышлығы менәнме?\nРизыҡ Аллаһ Тәғәләнең ихтыяры менән дә һәм кешенең хеҙмәт яратыуы менән дә бәйле. Әммә ул сарыф ителгән хеҙмәт күләменән генә торһа, беҙҙең заманда әҙ эшләп, ҙур килем алған кешеләр булмаҫ ине.\nӘ инде әгәр ҙә аҡыл һәм белем менән бәйле булһа, ул ваҡытта ахмаҡтар ярлы булыр ине. Был улай түгел.\nӘгәр ҙә ризыҡ тәрбиәнән торһа, ул саҡта тупаҫтар бай булмаҫ ине. Һәм әгәр ҙә ул иманға ҡараһа, унда инде бөтә башҡа дин тотоусылар ярлы булырҙар ине. Әммә беҙҙе уратып алған донъяла бөтәһе лә улай түгел.\nКешеләрҙе ризыҡландырып, Аллаһ Тәғәлә уларҙы һынай. Ул үҙ Ихтыяры менән ризыҡты кәметә йәки арттыра. Хеҙмәт ризыҡтың сығанағы булып тора, әммә тулыһынса шарты булып тормай.\nИң Мөһиме — Аллаһ Тәғәләнең һүҙҙәрендә: «Мин мохтаждарға бирәм».\nКөндәрҙән бер көндө изге Ғүмәр хәлиф (радыйаллаһу ғәнһү) мәсеткә килеп ингәс, нимәлер тураһында һөйләшкән ирҙәрҙе күргән.\n- Һеҙ ҡайҙан, нимә менән шөғөлләнәһегеҙ, — тип һораған Ғүмәр (радыйаллаһу ғәнһү) уларҙың янына килеп.\n- Беҙ Аллаһ Тәғәләгә генә ышаныусылар. Беҙ тик Аллаһ Тәғәләгә ғибәҙәт ҡылыу менән генә шөғөлләнәбеҙ, беҙ эшләмәйбеҙ. Аллаһ һәр бер йән эйәһенә ризыҡ биргән.\nБындай яуап Ғүмәрҙең (радыйаллаһу ғәнһүҙең) ныҡ асыуын килтергән, ул яуап биргән:\n- Һеҙ Аллаһҡа ышаныусыларҙан түгел, ә әрәмтамаҡтар. Һеҙ сит кешенең ризығын ашап, башҡаларҙың елкәһендә ултырыусылар. Орлоҡто сәсеп, ерҙе эшкәрткән, ә һуңынан Аллаһтан үҙ ризығын алырға ышанған кеше генә Аллаһҡа иҫәп тотоусыларҙан һанала. Ошо һүҙҙәр менән Ул был кешеләрҙе йәмғиәттән ҡыуған.\nТәүәккүл — өмөт итеү: теләгән нәмәләргә өлгәшеү өсөн кәрәкле бөтә матди һәм рухи шарттарҙың үтәлеүен белдерә. Һуңынан, тик Аллаһ Тәғәләгә генә ышанып, был эштең аҙағын Уның хәл итеүенә генә ҡайтарып ҡалдырыу. Миҫал өсөн: крәҫтиән бөтә көсөн һалып, ерҙе һөрә, һәм һуңынан ғына Аллаһ Тәғәләгә өмөт итеп уңыш көтә. Бөтә кәрәкле шарттарҙы үтәмәй тороп, тәүәккүлде башҡарырға ярамай. Һәм тәүәккүл була алмай, әгәр кем дә булһа йөҙә белмәйенсә Аллаһҡа ғына өмөт итеп диңгеҙгә ташланһа.\nБеҙҙең һөйөклө Бәйғәмбәребеҙ (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) үҙенең ун сәхәбәһенә үҙҙәре йәшәгәндә үк әле уларҙың ожмахҡа эләгеүҙәре хаҡында хәбәр иткән. Шуға ҡарамаҫтан, был сәхәбәләр бөтә ғүмерҙәре буйынса тырышып хеҙмәт иткәндәр һәм ғибәҙәт ҡылғандар.\nРизыҡ: һәр йән эйәһенә йәшәү өсөн кәрәкле булған бөтә нәмә (ризыҡ) Аллаһ Тәғәлә тарафынан алдан билдәләп ҡуйылған. Һәр кешенең бурысы булып ризыҡ табыу тора. Һәм һәр кемдең үҙенең ихтыярында ул хәләл юл менәнме, әллә хәрәм юл менәнме ашарға табасаҡ.\nӘжәл: кешенең ер йөҙөндә йәшәүенең туҡтау ваҡыты. Бер кем дә үҙенең үлем ваҡытын белмәй. Йәш сағындамы, әллә ҡартайғасмы, сәләмәт сағындамы, әллә ауырығандамы — әжәл Аллаһ Тәғәләнең Алдан Билдәләүе буйынса килә. Изге Ҡөрьән аяты иҫкәртә: «Әжәл килеүен бер сәғәткә алғараҡ күсереп тә, бер сәғәткә кисектереп тә булмай».\nЕңел ризыҡ көткән кеше\nБер төндө оло ғына кеше асыҡ яланда ҡалған. Ул ҡырағай йәнлектәрҙән ҡурҡып ағас башында ҡунырға ҡарар иткән. Бер ни тиклем ваҡыттан һуң, ағас аҫтына яраланған төлкө шыуышып килгән. Кеше уйлап ҡуя: «Төлкө нисек итеп ризыҡланыр, нисек итеп һыуһынын ҡандырыр?»- икән.\nБер ни тиклем ваҡыттан һуң алыҫта арыҫлан күренгән. Арыҫлан болан һөйрәп алып килә икән. Йыртҡыс табышын ағасҡа тиклем һөйрәп килтереп еткергән. Уны ботарлаған, туйғанса ашаған һәм түшкәнең ҡалғанын ағас аҫтында ҡалдырып, күҙҙән юғалған. Төлкө көскә түшкәгә шыуышып килеп ошо емтектәр менән туйынған. Ағас башында ултырған ҡарт уйға ҡалған:\n- Бына! Тимәк Аллаһ яралы төлкөнө ас ҡалдырманы. Ул уға ризыҡты уның нәҡ аяҡ аҫтына килтереп ҡуйҙы. Һәм ни өсөн мин шул тиклем йылдар — үҙемдең эшемдә этләнгәнмен. Хәҙер мин дә үҙемә берәй торор урын табам һәм унда үҙемә ризыҡ көтәсәкмен... Шулайтып уйлап, ул юлға сыҡҡан, торлаҡ тапҡан һәм көтә башлаған. Бер көн көткән, ике көн, өсөнсө көн көткән. Бер ниндәй ҙә аҙыҡ юҡ. Ахырҙа аслыҡтан уны йоҡо баҫҡан. Һәм төшөндә уға мөрәжәғәт иткән тауыш ишетә:\n- Эй, аҡылһыҙ кеше! Нимә бында ятаһың, тор! Нишләп һин сәләмәт булған көйө туңып ятаһың? Һин нимә, үҙеңде имгәнгән төлкө итеп күрҙеңме әллә? Бар эшлә, арыҫлан кеүек бул, әйҙә, һинән башҡаларға ла файҙа булһын!\nХеҙмәт ғибәҙәт ҡылыу булып торамы?\nКөндәлек тормоштағы хеҙмәт шулай уҡ ғибәҙәт булып тора.\nТәҡдир һәм яҙмышҡа һылтанып, бер нимә лә эшләмәй ятырға мөмкинме?\nАллаһ Тәғәлә нимә булырын бөтәһен дә белә: беҙ ҡасан тыуасаҡбыҙ, ниндәй эштәр эшләйәсәкбеҙ, ҡасан үләсәкбеҙ һәм ҡайҙа эләгәсәкбеҙ: Ожмахҡамы йәки Тамуҡҡамы? Кеше шулай уйларға мөмкин: «Мин нимә генә эшләһәм дә — был яҙмыш», «миңә нимә яҙылған, шул булыр», тип иҫәпләп, ғәмһеҙлек ҡылыу — хата.\nАллаһ Тәғәлә кем хеҙмәт итә, шуны ярата.\nБер саҡ беҙҙең һөйөклө Бәйғәмбәребеҙ (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) бер нимә лә эшләмәй тик ултырған кешене осратҡан. Бәйғәмбәр (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) уға сәләм бирмәгән, ә инде кире үткәндә көтмәгәндә һаулашҡан. Кеше аптырап, урынынан торған һәм һораған.\n- Эй, Аллаһтың Рәсүле! Һин әле генә минең менән һаулашмай үткәйнең, әле һаулаштың. Сәбәбе ниҙә?\nБәйғәмбәр (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) уға яуап биргән:\n- Мин һинең эргәңдән тәү тапҡыр үтеп киткәндә һин тик кенә ултыра инең. Ә инде кире үткәндә, һин ҡулыңа сыбыҡ алып ергә нимәлер төшөрәһең. Нимә тураһындалыр уйлайһың, тимәк. Уйланыу — хеҙмәт ул. Шуның өсөн дә мин һинең менән һаулаштым.\nБер ваҡыт изге Ғүмәр хәлиф (радыйаллаһу ғәнһү) Бәйғәмбәрҙең (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) мәсетендә иттиҡаф (ғибәҙәт ҡылыу маҡсаты менән сыҡмайынса мәсеттә булыу) ҡылған бер кешене күрә. Был Рамаҙан айындағы иттиҡаф булмаған була. Әлеге кеше шулай итеп Аллаһҡа күберәк ғибәҙәт ҡылырға теләй. Ғүмәр хәлифкә (радыйаллаһу ғәнһү) был оҡшамаған, һәм ул һораған:\n- Һине ашау-эсеү, кәрәк-яраҡ менән кем тәьмин итә?\n- Минең иптәшем...\n- Ә һин үҙең ни менән шөғөлләнәһең?\n- Мин ғибәҙәттә...\n- Тимәк, һинең иптәшең эшләй, ә һин ашайһың ғына, дөрөҫмө?\n- Ул сағында белеп ҡуй: һинең дуҫың һиңә ҡарағанда күберәккә өлгәшкән, һәм ул һинән күбәрәк ғибәҙәт ҡыла.\nТәҡдиргә ышаныу нисек кешенең тормошон үҙгәртә?\nКеше тәндән генә тормай, уның төп өлөшө булып йән тора. Тәҡдиргә ышаныусы кешенең йәне тыныс була.\nҮтеп киткән нәмәләр үткән, йәғни үлгән була. Уны кире ҡайтарыу мөмкин түгел. Булып үткән нәмә тураһындағы ҡыҙғаныс ғазап һәм ҡайғы урынына үҙеңдең яҙмышыңа риза булырға, ебәрелгән хаталарҙан үҙеңә һабаҡ алырға кәрәк.\nИзгелек эшләгәндә, уның менән маҡтанырға ярамай, был мәрхәмәт өсөн Аллаһ Тәғәләгә рәхмәт әйтергә кәрәк. Аллаһ — Ул бөтә мөмкинселектәрҙе биреүсе һәм был изге эште башҡарыусы.\nӘлеге мәлдә үҙеңдең киләсәк эштәреңде уйларға һәм үҙеңдең тормошоңдо шул план буйынса ҡорорға кәрәк. Иң элек мәңгелек тормош өсөн кәрәкле эштәрегеҙҙе эшләргә тырышығыҙ.\nКиләсәк беҙ планлаштырғандың хәл ителешен әйтер.\nАллаһ Тәғәлә беҙгә яуызлыҡ теләмәй. Беҙҙән үҙебеҙ эшләгән гонаһтар өсөн һораясаҡтар. Беҙ бында Аллаһ Тәғәләне ғәйепләргә тырышырға тейеш түгелбеҙ.\nКүңелебеҙҙәге шикләнеүҙәр өмөттәребеҙҙе һүндермәһен. Бөтә булған нәмәләрҙән беҙ файҙаларын ғына һайлап алырға тейеш. Һәр бер ҡыйынлыҡтан сығыу юлы бар.\n«Хеҙмәт — ул ғибәҙәт», тип башҡа төр ғибәҙәттәрҙе ҡалдырырға мөмкинме?\n«Кешегә — ул тырышлыҡ күрһәткән нәмә генә бирелә, уның тырышлығы ҡараласаҡ, һуңынан ул башҡарған эш тулыһынса бүләкләнәсәк». «Ән-Нәджм, 39-41»\nБыл инде кешенең хеҙмәте юғары баһаланасағы тураһында белдерә.\nХеҙмәт изгелеккә, хаҡлыҡҡа һәм дә рөхсәт ителгәнгә йүнәлтелгәндә генә ғибәҙәт булып тора.\n"Мин ризыҡ табам", тип отошло уйын уйнаусыларҙың, спиртлы эсемлектәр менән һатыу итеүселәрҙең хеҙмәте ғибәҙәт һаналмай. Уларҙың эштәре гонаһлы.\nКешенең хәләл ризыҡ (Аллаһ Тәғәлә рөхсәт иткән) тапҡан көндәлек хеҙмәте ғибәҙәт булып тора. Ундай кешеләрҙе Аллаһ Тәғәлә ярата.\nХеҙмәтте Аллаһҡа ғибәҙәт ҡылыу тип иҫәпләгән изге мосолмандар араһынан фәндә, техникала, сәнғәттә һәм поэзияла иҫ китес юғары дәрәжәгә ирешкәндәр бар. Дини фәндәр буйынса: Имам Әғзәм Әбү Хәнифә, Бохари, Имам Ғазали; тәбиғәт фәндәре буйынса: Әбү Ғәли ибн Сина, Хәрәзми, Олоғбәк, Ғәли Кошсо; сәнғәт буйынса: Мимар Синан, Хафиз Ғусман һәм башҡа күптәр.\nБеҙҙең Бәйғәмбәребеҙ (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) намаҙҙан һуң һәр ваҡытта ла сәхәбәләрен ҡул биреп күрешеп сәләмләр булған. Бер ваҡыт ул бер ир кешегә ҡулын биргән һәм уның ҡулдарының һөйәлдән ҡаты икәнен тойған. Ир кеше Бәйғәмбәрҙән (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләмдән) ҡулдары ҡаты булғанға ғәфү үтенгән.\nАллаһтың Рәсүле (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) үҙенең сәхәбәһенә һөйөү һәм мөләйемлек менән ҡараған, уның ҡулдарын үҙенең ҡулдарына алып әйткән:\n- Был ҡулдар Аллаһ Тәғәлә һәм Уның Бәйғәмбәренә ҡәҙерлеләр. Талыҡҡан ҡулдар хөрмәткә лайыҡлылар. Аллаһ уларҙы һәр ваҡыт уттан һаҡлаясаҡ.\nНимә ул изгелек?\nКеше өсөн, ахыр сиктә нимә файҙалы, шул изгелек.\nНимә ул яуызлыҡ?\nКешегә нимә зыян килтерә, шул яуызлыҡ. Аллаһ Тәғәлә берҙән бер Барлыҡҡа килтереүсе, һәм Ул изгелек менән яуызлыҡты барлыҡҡа килтергән. Изге Ҡөрьәндә әйтелгән: «Аллаһ — бөтә нәмәне барлыҡҡа килтереүсе». Беҙҙең диндә изге эштәр ҡылырға ҡушылған, һәм яуызлыҡ эшләргә тыйылған.\nЯуызлыҡты тыуҙырыу яуызлыҡ булып тормаймы?\nМәҫәлән, шайтан кешеләрҙе хаҡ юлдан яҙҙыра, һәм ул кешеләрҙең Тамуҡҡа инеүенең сәбәпсеһе лә. Ул сағында шайтанды булдырыу үҙе яуызлыҡ булмаймы?\nЯуызлыҡ булып яуызлыҡты булдырыу түгел, ә яуызлыҡты эшләү һанала.\nМиҫалға утты алайыҡ. Беҙ утта ашарға бешерәбеҙ, өйҙәрҙе йылытабыҙ. Әммә әгәр ҙә беҙ был «тоғро дуҫҡа» ҡулыбыҙ менән тейһәк, ул уны бешерә, ауыртыу һәм ғазап килтерә. Һәм беҙ ҡулыбыҙҙы бешергәндән һуң йәки өй янғандан һуң утты табыу — яуызлыҡ тип әйтә алабыҙмы? Юҡ, әлбиттә. Сөнки янғындың сәбәбе беҙ үҙебеҙ.\nШулай уҡ шайтанды булдырыу. Уны булдырыуҙа яуызлыҡ юҡ. Шайтан кешене яуызлыҡ эшләргә этәрә генә. Кеше үҙ теләге менән уның хөсөттәрен тыңлай йәки кире ҡаға. Яуызлыҡтың нигеҙе шайтанды булдырыуҙа түгел, ә уның хөсөтөнә эйәреүҙә.\nНи өсөн һуң шайтан барлыҡҡа килтерелгән? Уны барлыҡҡа килтереүҙең фәһеме ниҙә?\nБыл донъяла изге һәм гонаһлы кешеләр бер-береһенә йәнәш кенә йәшәй. Немруд һәм Ибраһимдар, Фирғәүен һәм Мусалар, Әбү Йәһил һәм Әбү Бәкрҙәр бер-береһенең йәнәшендә йәшәйҙәр. Һәм уларҙы бер-береһенән айырыу анһат түгел. Әммә нисектер уларҙы айырырға кәрәк? Шуның өсөн дә шайтан булдырылған. Кем уның хөсөтөнә бирелә, улар һәләк булалар. Кемдәр уның ниндәй яуызлыҡҡа этәреүен иҫтә тотоп унан ситләшәләр, улар ерҙәге һынауҙы үтәләр.\nЯуызлыҡты булдырыуҙың мәғәнәһе ниҙә?\nа) Ҡайһы саҡта беҙ яуызлыҡ тип иҫәпләгән нәмәләр беҙгә бәлки шулай тойола ғыналыр. Бөтә нәмәлә лә Аллаһ Тәғәләнең тәрән аҡыллылығы ята. Беҙгә зыянлы һәм файҙаһыҙ тойолған нәмәләр, башҡа кешеләргә кәрәкле һәм файҙалы булыуы мөмкин.\nб) Яуызлыҡ изгелектең ни тиклем әһәмиәтле икәнен күрһәтә. Кеше ауырымайынса тороп сәләмәтлегенең ни тиклем ҡиммәтле икәнен баһалай алмай.\nИзгелек менән яуызлыҡҡа нисек ҡарарға кәрәк?\nБөтә яҡшылыҡ өсөн беҙ Аллаһ Тәғәләгә рәхмәт әйтергә тейешбеҙ. Әгәр ҙә инде яманлыҡ менән осрашһаҡ беҙ сабырлыҡ күрһәтеп, унан һаҡланырға тырышырға тейешбеҙ.\nАллаһ изгелекте барлыҡҡа килтергән. Ул нимә өсөн яуызлыҡты булдырған?\nИзгелек һәм яуызлыҡты булдырыусы — Аллаһ Тәғәлә. Беҙ үҙ ихтыярыбыҙ менән изгелек менән яуызлыҡтың икеһенең береһен һайлайбыҙ. Әммә Аллаһ беҙ изгелек һайлағанда беҙҙән ҡәнәғәт, ә инде беҙ яуызлыҡты ҡыуһаҡ, асыулана. Ауырыу, мохтажлыҡ һәм ғазаптар кешегә ул Аллаһ Тәғәләнең ниғмәттәрен баһалаһын өсөн бирелә. Был һынауҙарҙы үтеп, кеше ҙур бүләккә лайыҡ була һәм Аллаһ Тәғәлә алдында үҙенең дәрәжәһен күтәрә.\nХаҡ динемдә беренсе аҙымдарым. Әңгәмә һәм хикәйәттәр аша. Мөршиҙә Уйсал. Зәкиә Ураҙбаева тәржемәһе. Дини мөхәррире Айҙар Хәбибуллин.\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 20.02.2018 в 02:29, и размещена в категории Дин. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Һимеҙҙәр ниңә күбәйә?\n26 Июль 2019, 16:15\nБөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы эксперттары ҡыҙыҡ һығымтаға килгән: ярлы илдә йәшәүселәр бай тормоштағыларға ҡарағанда тиҙерәк йыуаная, һимерә икән. Сәбәптәре күп төрлө, нигеҙҙә, иҡтисад һәм психологияға бәйле.\nЭксперттар әйтеүенсә, килем кимәле менән һимереү дәрәжәһе араһында бәйләнеш бар. Дәүләт һәм уның халҡы ни тиклем ярлыраҡ, был күрһәткес тә шунса юғары, тип хәбәр итә “Российская газета”.\nСифатлы аҙыҡ тиҙ туйҙырған углеводлы аҙыҡҡа ҡарағанда күпкә ҡиммәт тора. Аҙ килемле граждандар өсөн һәйбәт туҡланыу – тормоштағы һирәк шатлыҡтарҙың береһе. Шәкәр һәм углеводлы аҙыҡтарҙы самаһыҙ ашау һимереүгә килтерә.\nРәсәйҙә “һимереү” диагнозы халыҡтың 1,3 процентына ҡуйылған. Алтайҙа был күрһәткес 5,4 процентҡа етә. Иң яҡшы хәл – Мәскәүҙә (0,5 процент), тимәк, бында йәшәү шарттары яҡшы, ҡәнәғәтлек, күңел асыу, һөйөнөстәр өсөн дә киңлек, мөмкинлектәр етерлек.


Ибраһим пәйғәмбәр һәм улы Исмәғил | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Дин > Ибраһим пәйғәмбәр һәм улы Исмәғил\n« Ибраһим пәйғәмбәр\nКүрешеү доғаһы »\nИбраһим пәйғәмбәр һәм улы Исмәғил\nИбраһим пәйғәмбәрҙең хәҙрәт Һәжәр менән Исмәғилде Ғәрәбстәнға илтеүе. Исмәғилде ҡорбан ҡылыуы.\nАллаһы Тәғәлә Ибраһим пәйғәмбәрҙең нәҫеле бер Кэнғанда ғына ҡалмайынса, уға йыраҡ булған Ғәрәбстан тигән ерҙә лә урынлашыуын һәм шунда ысын дин таратыуын теләгән. Шуға күрә хәҙрәт Ибраһим ҡатыны Һәжәрҙе алып, Ғәрәбстан еренә киткән. Был ваҡыт әле Исмәғил имсәк бала ғына булған. Ул хәҙрәт Һәжәрҙе ҡулындағы балаһы, менән хәҙерге Мәккә урынында ҡалдырып, үҙе кире Кәнғанға ҡайтып киткән. Был ер таулыҡ, ташлыҡ, ҡомлоҡ бер ер булған. Бында кеше затынан бер нәмә лә булмаған. Хәҙрәт Һәжәргә бындай ерҙә бер яңғыҙы ҡалыу бик ауыр, бик күңелһеҙ булған. Уның янында һаҡлыҡ һыу вә аҙығы бар икән. Һыуы бөткәс, ул төрлө яҡҡа йүгереп йөрөп һыу эҙләгән. Ләкин ни саҡлы әҙләһә лә, таба алмаған. Ахырҙа арып килеп бер ергә ултырған. Шул ваҡыт Аллаһы Тәғәләнең әмере менән бер фәрештә килеп шундағы бер ергә һуҡҡан да, шунан бер шишмә атылып сыҡҡан. Шунан һуң был шишмә бер ҡойо (ҡоҙоҡ) булып ҡалған. Ул хәҙерге көндә лә бар. Уға, Зәмзәм ҡойоһо, тиҙәр. Күпме, әҙме ваҡыттарҙан һуң, был ерҙә һыу барлығын ишетеп, бер төркөм халыҡ күсеп килеп ултырған. Былар ғәрәп халыҡтары булған. Хәҙрәт Һәжәр менән Исмәғил, шулар менән аралашып, көн күрә башлаған.\nИбраһим пәйғәмбәр ҙә бер нисә мәртәбә бында килеп ҡатыны менән улының хәлдәрен белеп киткән. Бер килгәндә төшөндә Исмәғилде ҡорбан ҡылғанлыгын күргән. Шунан һуң ул Аллаһы Тәғәләнең уға Исмәғилде ҡорбан ҡылырға ҡушҡанлығын аңлап, төшөн Исмәғилгә һөйләгән. Исмәғил быға: “Баш өҫтө, Аллаһы Тәғәлә ҡушҡан эшкә мин әҙермен”, — тигән. Шунан һуң Ибраһим пәйғәмбәр Исмәғилде бер ергә алып барып ятҡырған, ҡулындағы бысағын уның муйынына килтергәндә генә уға Аллаһы Тәғәләнән: «Эй, Ибраһим, туҡта, һуйма. Мип һине һынау өсөн генә былай ҡушҡан инем. Миңә ни дәрәжәлә буйһонғанлығыңды белдем инде», — тигән бер тауыш килгән. Шунан һуң ул Исмәғилде һуйыуҙан туҡтаған. Бына Ибраһим пәйғәмбәрҙең Аллаһы Тәғәләгә буйһонғанлығы ни дәрәжәлә булған. Ул Аллаһ Тәғәлә ризалығы өсөн күҙ нуры булған балаһын да ҡорбан ҡылыуҙан тартынмаған. Шуның өсөн дә ул бик олуғ пәйғәмбәр булған. Уның уғландары икеһе лә пәйғәмбәр булғандар. Уның нәҫеле лә бик мөбәрәк булған. Уның нәҫеленән бик күп пәйғәмбәрҙәр килгән.\nХәҙрәт Исмәғил, әлеге ғәрәптәр менән ҡатышып, бөтөнләй ғәрәпләшеп киткән. Ул уларҙан ҡыҙ ҙа алған. Уларҙан балалар тыуып, үрсегәндәр. Хәҙерге көндәге ғәрәптәрҙең балалары бына шул Исмәғил ғәләйһиссәләмдәндер. Беҙҙең пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһиссәләм лә бына шул хәҙрәт Исмәғил нәҫеленән булған. Ибраһим пәйғәмбәрҙең икенсе бер килеүен дә Аллаһы Тәғәлә уға шундай бер ғибәҙәтхана (мәсет) һалырға ҡушҡан. Шунлыҡтан ул улы Исмәғил менән бер ғибәҙәтхана һалған. Мәсетте Ибраһим пәйғәмбәр үҙ ҡулы менән һалған. Хәҙрәт Исмәғил уға булышлыҡ иткән, кирбестәрҙе алып биреп торған. Бина һалынған ваҡытта былар Аллаһы Тәғәләгә: «Эй беҙҙең раббыбыҙ, беҙҙең балаларыбыҙҙан бер пәйғәмбәр ебәр, ул уларҙы яҡшылыҡҡа өндәһен, уларға дин вә шәриғәт хөкөмдәрен өйрәтһен!» — тип доға ҡылғандар. Быларҙың ошо доғалары ҡабул булған. Уларҙың нәҫеленән пәйғәмбәрҙәрҙең иң ҙурыһы һәм ахырызаман пәйғәмбәре булған беҙҙең пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһиссәләм килгән. Шул ваҡыт Ибраһим пәйғәмбәр, ошо ғибәҙәтхана булған Мәккә шәһәренә лә бәрәкәт биреүен һорап, Аллаһы Тәгәләгә доға ҡылған. Ул доға ла ҡабул булған. Ул шәһәр бик мөбәрәк шәһәр булған. Был шәһәр хәҙерге көндә лә бар. Ул Мәккә шәһәрелер. Ошо Ибраһим вә Исмәғил пәйғәмбәрҙәр бина ҡылған гнбәҙәтхана «Ҡәғбәтулла» тип әйтеләлер. Ул хәҙерге көндә лә бар. Тик ул һуңынан бер нисә ҡат төҙәтелгән инде. Ул ғибәҙәтхана булып килгән. Уға донъяның һәр тарафында булған мосолмандар йылына бер мәртәбә барып хаж ҡылып ҡайталар.\nИбраһим пәйғәмбәр, вафат булғансы Кәнған ерендә ҡалып, халыҡты тоғро юлға өндәгән. Аллаһы Тәғәлә уға дин вә шәриғәт хөкөмдәрен бәйән иткән бер китап биргән. Ибраһим пәйғәмбәрҙән һуң, пәйғәмбәрлек Исхаҡ ғәләй- һиссәләмгә күскән. Ул да халыҡты тоғро юлға өндәгән. Уның нәҫеленән дә бер нисә пәйғәмбәр килгән. Хәҙрәт Исмәгил, Ғәрәбстан ерендә пәйғәмбәр булып, унда халыҡты тоғро юлға өндәгән. Уныц нәҫеленән бер генә пәйғәмбәр килгән. Ул пәйғәмбәрҙәрҙең иң олоһо Мөхәммәт ғәләйһиссәләмдер.\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 26.08.2017 в 23:55, и размещена в категории Дин. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


"Ҡунаҡ" ҡуян(әкиәт). Факиһа Туғыҙбаева - Wikisource\n"Ҡунаҡ" ҡуян(әкиәт). Факиһа Туғыҙбаева\n"Ҡунаҡ" ҡуян ( әкиәт )\nБер нисә көн инде Ғәзиздең әсәһе Зәкиә апай дауаханала ята. Ҡапыл ғына ауырыны ла китте. Ул өйҙә булмағас, бигерәк күңелһеҙ. Тиҙерәк һауығып ҡына ҡайтһын. Ғәзиз әсәһенең әйткәндәрен гел генә тыңлар ине.\nКөн һайын дауаханаға барып, Ғәзиздең атаһы уның хәлен белеп тора, күстәнәстәр ташый.\nИшбулды ағай ял көндө улын да әсәһе эргәһенә алып барырға вәғәҙә итте.\nАшҡынып көттө Ғәзиз был көндө. Әсәһе бысраҡ йөрөйһөң тип көйөнмәһен өсөн йыуылған күлдәген кейҙе, курткаһының төшкән төймәһен таҡты. Бүләк тә әҙерләне. Тик был хаҡта бер кемгә лә әйтмәне.\nАтаһы менән улар автобуста ҡаланың ситенә елдерҙеләр. Бигерәк тә алыҫ икән был дауахана тигәндәре. Автобус тәҙрәһенән шау-гөр килгән урамды күҙәтеп ултырып, Ғәзиздең күҙе талды. Әллә ҡайҙа елдергән машиналар ҙа, бейек-бейек өйҙәр ҙә, урам тулы кешеләр ҙә уға ҡыҙыҡ түгел ине. Әсәһе эргәһенә ҡасан ғына барып етерҙәр икән?\nАвтобустан төшкәс, ҡала ситендәге аҡлан буйлап йәйәү атланылар. Ғәзиз әсәһенә тип яңы ҡалҡҡан бәпембә сәскәләрен йыйҙы.\nӘсәһе осрашыу бүлмәһендә улын ҡосаҡлап Һөйҙө. Ғәзиздең бәпембә сәскәләрен күргәс, ҡыуанысынан йылмайып ебәрҙе:\n—\tХәҙер һыуға ултыртып ҡуйырмын. Яҙҙың тәүге сәскәләре ҡалай матур. Йәһәтерәк сәләмәтләнһәм, бергә урманға барып, ағастарҙың япраҡ ярғанын ҡарар инек.\nӘсәһенең бәпембәне күреп ҡыуаныуына Ғәзиз бик һөйөндө. Бүләгемде бирергә онотоп ҡуймайым тип, куртка кеҫәһенән тәтәй — бәләкәс кенә аҡ Ҡуян сығарып, әсәһенә һондо.\n—\tРәхмәт, улым, рәхмәт, һине һағынғанда, ошо матур Ҡуянға күҙҙәрем талғансы ҡарармын...\nЗәкиә апай усма гөлләмәне, стаканға ултыртып, тумбочкаға Ҡуян эргәһенә ҡуйҙы. Карауатында ятҡанда, ул тәтәйҙән күҙен ала алманы. Усҡа һыймалы ғына ап-аҡ Ҡуян. Ҡара күҙҙәре түп-түңәрәк. Оҙон ҡолаҡтары ирмәк кенә.\nЗәкиә апай күҙҙәрен йомоп ята-ята ла тәтәйгә ҡарап йылмайып ҡуя. Хатта үҙен һауыҡҡандай итеп тоя. Уның Ғәзизе ниндәй иғтибарлы!\nЗәкиә апай төнөн кемдеңдер шыңшып илағанына уянып китте.\n—\tЭ-э-э-э, дуҫтарымды һағындым.\nЗәкиә апай һағайып ҡуйҙы: Ҡуян илай ҙа баһа!\nБәпембәләр, быш-быш килеп, тәтәйҙе йыуата:\n—\tИлама, йүләркәй. Бына беҙ ошо стаканда ултырыуыбыҙға шатланабыҙ ғына. Ни өсөн\nтигәндә, ауырыу Зәкиә апайҙың, беҙҙе күргәс, күңеле күтәрелде.\nҠуян уның һайын һыҡтаны:\n—\tМин тик ултырып өйрәнмәгәнмен шул. Тегендә, балалар баҡсаһында, мине кескәй малайҙар, ҡыҙҙар күңелдәре булғансы уйната торғайны. Миңә күңелле ине.\nБәпембәләр Ҡуянға асыуланды:\n—\tНишләп бында килдең һуң, улай булғас? Зәкиә апай һиңә ҡарап ҡыуанған булды бит әле.\n—\tҒәзиз минән һорап торманы шул. Кеҫәһенә Һалып алып ҡайтты ла китте.\nЗәкиә апайҙың йөрәге сәнсеп ҡуйҙы. «Бәй- бәй, улым, әсәйемде шатландырайым тип Ҡуянды балалар баҡсаһынан сәлдергән түгелме? Бына һиңә бүләк!»\nЗәкиә апайҙың кәйефе төштө. Ҡуян шыңшып- шыңшып йоҡлап китте. Бәпембәләр ҙә тәмле йоҡоға талды.\nЗәкиә апай, һауығып, дауахананан сыҡты. Ҡуянды өйгә алып ҡайтты.\n—\tӘсәкәйем, һине бик-бик һағындым, — тип, Ғәзиз Зәкиә апайҙың алдына ултырҙы.\n—\tМин дә, улым, һине күрер көндө көтөп алдым. — Зәкиә апай Ҡуянға күрһәтте. — Тәтәйең дә балалар баҡсаһын һағынған.\nҠуян, был һүҙҙәрҙе ишеткәс, шатлығынан, мыйығын тырпайтып, күҙҙәрен селт-селт йомдо.\nҒәзиз иртәгеһен уны балалар баҡсаһына илтеп ҡуйҙы.\nУйынсыҡтар — Тейен, Бүре, Айыу Ҡуянды күреү менән, ҡысҡырып ебәрҙе:\n—\tһине юғалттыҡ, ҡайҙа йөрөнөң шулай оҙаҡ?\n—\tМин дауаханала булдым, — тине Ҡуян эре генә.\n—\tУнда ни эшләнең? — тип шаҡ ҡатты уйынсыҡтар.\n—\tҒәзиздең әсәһе бик ауыр хәлдә ине, уның кәйефен күтәрҙем. — Ҡуян дауаханаға нисек барып юлыҡҡанын да, төндә иптәштәрен юҡһынып илағанын да һөйләп торманы. Сер биргеһе килмәне.\nҒәзиз балалар баҡсаһынан өйҙәренә атлығып ҡайтты.\n—\tӘсәй, Ҡуян, ысынлап та, дуҫтарын һағынған, — тине ул, ишектән инер-инмәҫ.\nRetrieved from "https://wikisource.org/w/index.php?title=%22Ҡунаҡ%22_ҡуян(әкиәт)._Факиһа_Туғыҙбаева&oldid=354378"


Башҡортостанда йәнә 57 ҡатын «Әсәлек даны» миҙалын алды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда йәнә 57 ҡатын «Әсәлек даны» миҙалын алды\n17:26, 27 сентября 2012 Йәмғиәт\nКесе йома, 27 сентябрҙә, БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Фидус Ямалетдинов биш һәм унан күберәк бала тәрбиәләгән ҡатындарға «Әсәлек даны» миҙалдарын тапшырҙы. Башҡортостандың төрлө төбәктәренән тантаналы сараға медицина хеҙмәткәрҙәре, уҡытыусылар, ауыл эшсәндәре, эшҡыуарҙар, йорт хужабикәләре – йәмғеһе 57 ҡатын килде. Уларҙың барыһын да балаларға булған сикһеҙ һөйөү берләштерә.\nТөбәктә әсәлек, аталыҡ һәм балалыҡ мәсьәләләренә ҙур иғтибар бүленә, тине Фидус Ямалетдинов, әсәләрҙе тәбрикләп.\n— Бала табыу, уны тәрбиәләү – ғаиләнең иң мөһим социаль функцияларының береһе. Күп балалы ғаиләләр йәштәр өсөн ниндәйҙер социаль ориентир булып тора, — тине вице-премьер.\nӘлеге тантана 99-сы тапҡыр үткәрелә. Бөгөнгө көнгә был республика наградаһын биш һәм унан күберәк бал тәрбиәләгән 5677 әсә алған.\nБөрйән һәм Ейәнсура райондарынан бөгөнгө сараға етешәр ҡатын килде. Был иң ҙур делегациялар булды.\nТеги: бр хөкүмәтендә,наградлауҙар,күп балалы әсәләр


Башҡа өлкәндәр өсөн бушлай таныша теркәлгән - Видео чат - таныштырыу лайф - стрим тере!\nРус рулеткаһы өсөн бөтә донъя кешеһе, һәр саҡ һөйләшеп версия ФорсажСмешные, ҡайһы саҡ, тик слабонервный Һәм фаста өсөн-береһенә сат фуд, speed араһында ҡатышмаһы date ғәжәп, береһенән-береһе мажаралы һәм безрассудный chatroulette антропологик иң селтәрендә видео-онлайн һөйләшеү. Йәшлек менән урыҫ идеяһы тыуҙы, - тип ҡараған һунарсы һуң (фильм тураһында Вьетнам, рус рулеткаһы уйнағаның мәжбүр булған тотҡондар өсөн коткарып, үҙ тормошон) шул уҡ чатта концепцияһын хәл ҡуллана, ҡыҫҡа ваҡыт эсендә килде. chatroulette, ситтәр өсөн ай һайын меңдән ашыу кеше йыйылды. Chatroulette ябай булды: Adobe Flash Player ярҙамы менән, һеҙ аласаһы инеү өсөн камера (түгел, һеҙҙең рөхсәт һорап түгел, әлбиттә), артабан, һеҙ әҙерме, спускается был талаш. Һеҙ, бәлки, ҡарарға веб-камералар һәм һеҙ уның менән әңгәмәләштегеҙ аралашыу, йәки басыгыз һәм бәхет менән попытать Net түбәндәге. Һиҙгер күңел һәм бәлиғ булмағандар ҙа, социологтары тәжрибәһе Chatroulette мөмкин булды, күңелле һәм ҡыҙыҡ, ләкин күренеш бар, тип күп эксгибиционист.\nSkype бәйләнеше тураһында мәғлүмәт Skype\nMicrosoft skype ҡарайыҡ әле\nБеҙ бергә эшләргә, инновацион технологиялар менән дустар, ғаилә һәм хеҙмәттәштәре, теләсә ҡайһы урындаБуласаҡ клиенттарҙың өсөн беҙҙә мөмкинлектәр, стимуляторы мин хәҙер тағы ла күберәк. Кешеләр күберәк булһа, беҙ хәлгә килтереү өсөн, режим менән бәйләнеш урынлаштырылған, уның үҙгәртергә һәм уларҙың тормошон яҡшыртыу.\nҺәм был башы ғына\nSkype кәрәк өсөн, ҡыҫҡартып, ярыш башлана, һеҙҙең алыҫта.\nХәбәр, ҡыңғырау шылтырата һәм, тәжрибә менән алмашыуҙы еңеләйтеү Skype кешеләр, уларға теләһә ҡайһы урындарын һеҙ иң заботиться тураһында, унда.\nSkype ярҙамы менән тарихын ҡыҙыҡ итеп һөйләй алаһығыҙ үҙ һеҙгә яҡындары, тыуған көн байрамы, телен белгән, осрашыу үткәреп, коллегалары менән: һеҙҙең көндәлек бурыстарҙы тулыһынса үтәп, уларҙы үҙебеҙ эшләп ала.\nSkype ҡуллана аласыз барыһы да һеҙҙең өсөн ихтыяждары: телефон, телевизор йәки компьютер менән skype'ҡа ҡуйылған йылмайликтарҙан.\nSkype бушлай ҡулланылған: мәҫәлән, бәлки, һеҙ әйткәнсә, ул кешене күреп һәм skype башҡа етеҙ хәбәрҙәр ебәрә. Skype менән һуңғы версияһын, һеҙ шулай уҡ беҙҙең төркөмгә ҡараған берегеү мөмкин. Минималь сығымдар менән күберәк эшләй алабыҙ, һеҙҙең әйберҙәрегеҙгә, күберәк ысулы менән бер нисә кеше, мәҫәлән, телефондан шылтыраталар һәм смс ебәрә.\nҺеҙ шылтыратығыҙ ғына ҡарарына ярашлы, түләү йәки яҙылған эшләй, яҡшы итеп ул тура килә һеҙҙең өсөн ихтыяждары.\nБыл донъяла корпоратив һәм, тимәк, һеҙ үҙегеҙ skype бөтә хеҙмәткәрҙәрҙе берләштерә, һәм партнерҙары клиенттар өсөн һөҙөмтәле эшләй. Скачать бөгөн үк башлана һәм Skype-береһен өҫтәп, ғаиләһенә һәм хеҙмәттәштәренә. Ауыр булһа ла табырға: йөҙ миллион кеше инде skype файҙаланыу өсөн күп нәмә эшләй.\nБирҙе ҡыҙ телефонындағы номерҙарҙы ысулы\nУлар интервью ала алманы\nӘгәр һине ҡаршы ала, ҡыҙҙар, һеҙ, ысынлап та ла, ярата, уның телефон номерын ала, мөмкин булған мөһим, әммә ҡатмарлы мәсьәләҺеҙ деревни мөмкин, әммә был процесс бик ҡатмарлы һәм ауыр булырға тейеш түгел. Ҡыҙ телефон номерының иң яҡшы ысул алыу өсөн, уның аша туранан-тура һөйләшеп өсөн ул ябай һан һәм иғтибарлы хайран бирҙе, ловушке ҡасып, йә уны алдап ала тигән дуҫтар, һеҙҙең өсөн, һеҙҙең өсөн эштәр эшләргә. Тыныс булып ҡалырға һәм, ышанам, һеҙ, моғайын, булдырырға иң яҡшы тәьҫораттар. был вики, Википедия оҡшай, тимәк, беҙгә бергә бик күп мәҡәләләр яҙа? Был мәҡәлә өсөн эшләргә, кешеләр, ниндәйҙер билдәһеҙ, эшләү өсөн, ваҡыт үтеү менән уны үҙгәртә һәм йәшерә. Был мәҡәләһенә ҡарап, шулай булғас, бер тапҡыр. Әгәр һине ҡаршы ала, ҡыҙҙар, һеҙ, ысынлап та ла, ярата, уның телефон номерын ала, мөмкин булған мөһим, әммә ҡатмарлы мәсьәлә. Һеҙ деревни мөмкин, әммә был процесс бик ҡатмарлы һәм ауыр булырға тейеш түгел.\nҠыҙ телефон номерының иң яҡшы ысул алыу өсөн, уның аша туранан-тура һөйләшеп өсөн ул ябай һан һәм иғтибарлы хайран һорап, ловушке ҡасып, йә уны алдап ала тигән дуҫтар, һеҙҙең өсөн, һеҙҙең өсөн эштәр эшләргә.\nТыныс булып ҡалырға һәм, ышанам, һеҙ, моғайын, булдырырға иң яҡшы тәьҫораттар.\nҺеҙгә ял кәрәк, кереткәнсе һеҙ ҡыҙҙар яҡынлашып килгән хатта.\nХатта әгәр һеҙ беләһеңме, һеҙ телисез алыу өсөн уның номерын, уны күргәндә нисек һин генә, һин был хәл булһа, әгәр һеҙ тынысланырға түгел, беренсенән. Юҡһа, ул, ала, әгәр һин бер саҡрым деревни өсөн, әгәр һеҙ деревни һәм, йәки ул булырға мөмкин, ул да һеҙгә деревни өркөтә. Хәйер, был ғәҙәти, деревни өсөн, әгәр һеҙгә йәки стесняйтесь ҡото, ҡыҙ һораған, 'был нимә менән егет.' Бәлки, уны уйлай, сөнки унда бер нәмә хаҡында һеҙҙең, әгәр һеҙҙең осраҡта хатта ябай тревога. Насар сценарий иҫәпкә алып, тынысланырға.\nИң ҡурҡыныс, ундай булырға мөмкин: һеҙ уның телефон номерын һорағайныҡ, бирмәй, һәм ул уны һиңә.\nҺеҙ кисерһеҙ ул. Һуң, һеҙ нисек тыныслан, ваҡытың һәм үҙенсәлеклек сладкое провернуть яҡынлашып килә.\nТамаша бәйләнештә эшләй, йылмайып, уның янына килде һәм, уны күрһәтеү өсөн, тип, һин бик яҡшы егет.\nӘгәр телисез икән, тоторға, уның һөйләнем, һеҙ ҙур тәьҫир яһай, беренсе тейеш, тиҙ, шул тиклем аласыз. Бына ул нисек эшләй: ышанырға була. Ул күрһәтә, һеҙҙе яратһын, һеҙ кем булаһығыҙ, тип, һеҙ, риза булмай ни, һеҙгә эшләй, һәм һеҙгә, яңы кешеләр менән танышырға ярата. Әгәр ул, тип уйлап тураһында һеҙ чувствуй үҙен яҡшы буласаҡ, һеҙ кем булһа, үҙемде яҡшыраҡ тойор инегеҙ һеҙ уның тураһында. Дөрөҫөрәге, ул булған тибә башлағас, ул белер, тип, ул һеҙгә ҡыҙыҡһыныу, уны бөтә иғтибар бирелә. Был түгел, тимәк, һеҙ казара уның күҙҙәренә ҡарарға тейеш. Тимәк, һеҙ тейеш уны кәүҙәһе менән әйләнеп ҡарап, үҙ телефон йыйып алынған, һәм ул мәжбүр итә аңларға, был уға һөйләп, һеҙҙең өсөн мөһим. Нисек кенә һеҙ аласаһы бер юлы нигеҙен, һеҙ ҡайҙан һәм нисек һеҙ исем, һеҙ башларға тейеш, ҡыҙҙар өсөн, тәрән ашыу кимәлдә булған. Был түгел, тимәк, тормош фәлсәфәһен һәм тәжрибәһен, үҙенең бала сағы тураһында һорағас, һеҙ уның тураһында иң әһәмиәтле тейеш, тимәк, һеҙ индереү хәрәкәте үтергә тейеш. Бына ул нисек эшләй: ул үҙе тураһында бер нисә һорау биреү. Туғандар бары үҙе тураһында һорап, уның тураһында киноларҙан күреп, йәки, сөнки ул үҙенең эше тураһында уйлаған. Булһын уны күреп, ул заботиться тураһында һеҙҙең фекер. Һеҙ шундай уҡ сумма яҡынса ике һөйләне. Һеҙ ҙә ҡаҙылыҡ уны теләп, һорау бирергә лә күп нәмә тураһында үҙҙәре тотоп, һөйләшеүгә һеҙ ҙә булырға тейеш түгел, әммә осто. Ул разнять.\nҺеҙ яҡшы мөнәсәбәттәре нисек төҙөлә һуң, ул бер ни игриво мыҫҡыллауҙар башлана.\nӘгәр уның алтын беләҙектәр кейеп коренастый декоратив ҡулай буласаҡ, тине ул. Маҡтайҙар уны. Ул һөйләп түгел, иң матур ҡатын-ҡыҙы тип, улар һине ҡасан күрергә. Тик ул әйтә, ул иҫ киткес тип көлөүенә, йәки уның күҙҙәре ҡатырғыс булды. Рядом түгел.\nШунда инаныу өсөн, һалҡын булып ҡала.\nҺеҙҙе таныштырып үткәндән һуң, башта хайран һәм уның килеү ваҡытын, һеҙҙең өсөн мәжбүр итә уны бик яратам, уның менән үткәргән ваҡытың өсөн тағы теләйем. Уның уйларға тейеш түгел, ир-атты һин тип, ул бөтә ғүмере буйы көтә, тип ул уйлай тейеш, 'Эй, егет, был текә. Мин был күберәк алырға теләмәй. Бына тағы һине күрергә мәжбүр итә, тип тели ул: остроумный стб төҙөү.\nУл күрһәтә, тип телисез икән, булһын өсөн, уның раз, раз ул һеҙҙең өсөн, тоторға һәм уның аҙағында ҡырҡа һөйләшә.\nӘгәр уның әйткәндәре,-тип мәрәкә, уйын-көлкө менән яуап словцо түгел, ә ябай һәм көлөп һөйләне, был ирмәк. Был, уның күрһәтеп, аяҡтары менән бара. ул һеҙгә нимәгә, әгәр һин тағы сайҡалып. Нимә таба-шәхси ашыу булған. Хатта шәхси түгел, тип, һеҙ, уны борсоған, әммә уның әйткән,-тип, уның йөрәге ирей бер ни күрмәй һәм нимә мәжбүр иткән, һин тип шаяртыу ғына түгел, тик һеҙҙең яҡтан бик йомшаҡ була.\nһәм тотоп, 'был ысын алтын'\nҺеҙ уны аса. Ни һөйләй ул наклоняется һәм ғәйәт яҡын,-тип үҙе тураһында ҙә, кем ул түгел,-тип әйтеүселәр ҙә булды. Көслө бәйләнеш төҙөй башлай. әгәр һеҙ был дөрөҫ эшләй. Әгәр был-һеҙҙең менән һөйләшә башлау йәнә килеп, һеҙҙең уны шаҡ ҡатырыр өсөн, күрһәтә, тип, һеҙ, барыһы ла хәтерҙә, - тип һөйләне ул. Көтөп алмаҫлыҡмы ни лагать, йәки һин еңелде. Ябай, иң дөрестен кисерәм һеҙҙе, ҡыҙҙар менән аралашыу, ҡасан һеҙҙең йәки көлә иң ауыр, был дөрөҫ, һеҙ һорарға тейеш. Һеҙ ҡасан нөктә етә, унда һеҙ уйлайһы, был ҡыҙ шундай һылыу булыуы менән һөйләшкән ваҡытта мин, мин, хатта уны туҡтатырға теләп түгел, уның телефон номерын һорағайны, - һеҙ кисекмәҫтән бирергә кәрәк. Бына был ике иң яҡшы ысулы эшләргә: уны осрашыуға саҡырҙы. Шулай ҙа уның өсөн телефон номерын һорағайны, уны осрашыуға саҡырҙы. Оло һөйләшеү уртаһына, ябай ғына әйткәндә, 'мин барырға тейеш, әммә был ысынлап та мин теләгән эсемлек киске йәки н әңгәмә өсөн киләһе аҙна дауам итә. Был һеҙҙең ине. Әгәр ул, тип әйтергә теләй ине һәм ул ошо мәлдә, йәғни кәрәк һезгә ул көйләргә тейеш. Ышанмаһағыҙ, уның номерын һораным. Ҡасан ғына һөйләшеүҙәр бара, шулай уҡ, уны нисек алаһың, ти, 'Эй, ысынлап та ла, яратам мин һинең менән һөйләшеп. Бәлки, мин һеҙҙең номер биреп, шулай тип әйтергә мөмкин беҙ дауам итә.'? Был аңламай, тип, һеҙ, уның номерын һораным, сөнки һеҙ тағы ла осрашыуҙар теләп, юҡ, сөнки текст йәки уның утки сөнки һеҙ телисез ебәрергә һеҙҙең номер алырлыҡ ҡыҙ булған кинәнес ала. Итешә, үҙ-үҙен тотошо. Кулак һәм һауа ауыр.\nпрокачивать һәм үҙенә әйткән:"Эйе".\nуның номерын һеҙ биргән ул. Ябай ғына әйткәндә, текә, рәхмәт, - тине ул һәм, уны һин тип шылтыратырға мөмкин. Шунан башын юғары күтәрҙе һәм тротуар китте. Һәм әгәр ул юҡ һөйләй, тине ул. һәм тейешле түгел, был проблема түгел, был шәп булды, барыһы ла уның менән осрашыу өсөн. Әгәр һеҙ күркәм бөтөнләй күрмәгән ҡыҙ, ҡыҙ йәки ябай ғына, иҫ киткес һөйкөмлө күренә һәм ул да, уны яҡшы беләм, һеҙ телисез икән, быныһынан зыян юҡ, уның өсөн тиҙ өсөн бирелә. Бының өсөн ике минут эсендә, һеҙ һәр икенсе граф эшләргә тейеш. Беренсенән, күңел, уны тойманым. Ул үҙе йәки иптәше менән тора алмай, йәки уларҙың әңгәмәгә ҡатнаша әнисә тәрән түгел, уны нисек эҙләп кемдер. Ҡыҙ янына килеп, һеҙҙең миссия булараҡ ҡушыла. Һуң, бөтөн, һеҙ. Ул үҙенең исемен әйтте һәм уны боралар. Унан һорарға, тип саҡырғандар уны.\nЫлыҡтырылған, тип атала ул, - тине ул, был матур исем.\nУлар әйтә, һеҙ мотлаҡ барырға кәрәк, әммә һин шуны бел, һин тип пожалеть, номер буйынса алалар тырышты, уның киҫкен саралар әгәр ҙә һеҙҙең өсөн, һеҙҙең уның менән танышырға мөмкин. киләсәктә яҡшы. Әйтеп, 'хәҙер күрһәтәм мин һиңә һәм һин, ысынлап та белергә теләр инем, ниндәй һоҡланғыс егет һин, ә мин барырға тейеш. Бәлки, мин һеҙҙең номер ала, шуға күрә беҙ был тикшерергә мөмкин һуң? Әгәр ул уны номер һеҙ биргән, рәхмәт әйтеү һәм уның һеҙҙе лә уның менән таныштырып терпеться. Һуңынан тиҙ йөрөгән кеүек, һеҙ ысынлап биләй. Әгәр ул һиңә бирһә, ябай һәм посмеяться әйткәндә, 'мин һеҙҙең өсөн тырыша винить мөмкин түгел.' Һуң, бөтөн, һеҙ ябай рискнуть. Тырышлығы үҙе өсөн сарыф ғорурлана. Ике минут файҙалы ла булырға мөмкин. Дрель, ун-тетрализация теләгәнебеҙҙе икенсе ҡыҙы ла хайран булыу-булмауға ҡарамаҫтан, һеҙ нисек уйлайһығыҙ таптар. Һеҙ алырға тейеш ваҡытта етә, ҡыҙ өсөн тойола, һораһа, исемең нисек ул, күрҙегеҙме һәм уның аҙ бирә, тип, һин шәп егет, уны күреү менән теләй ине ул. Әгәр һеҙ чувствуй, һөйләшеп артта ҡалған, ҡыҙ бүлмәһенә йәки оглядывать тота, телефондан уны тикшереп, уның менән бәйләнештә эшләргә тырышабыҙ тамаша йәки дустар, һеҙ улар менән уны ҡотҡарыу өсөн, һеҙ ҙә үҙ мөмкинлектәрен ысҡындырған. Ғәфү итегеҙ, дружище. Киләһе уңыш йылмая. Әгәр һеҙҙең ике изо барлыҡ көс табырға омтыла, тип әйтелгән, шулай булғас, уның номерын һораным. Ни өсөн ул теләнем, уны биреү өсөн, һеҙҙең өсөн, һеҙ башҡа ваҡыт тынлыҡ тағы бер нисә деловой ултыра аламы? Әгәр ул һәм һеҙҙең менән хушлашып китә башланы, уның номерын һораным. Әгәр һинән һораһалар ул тел, уны тотҡарлай ине.\nҺәм был аңлашыла терпе.\nУрта мәктәп әгәр һеҙҙе, һеҙ уны үҙе һорап һәм үҙенең штанишки кейергә тейеш. Әгәр һеҙ дуҫтар, һеҙҙән һорамайым, һеҙ булып күренергә ояла, үҙ неуверенный түгел, ә ысын ир-егет кеүек. Әгәр ҡыҙы тип уйлап, һеҙ ныҡышмал етерлек, уның өсөн телефон номерын һорағайныҡ, ул шул тиклем көтә ала, һеҙҙең өсөн, уны шаҡ ҡатырыр өсөн, һеҙ тусоваться. Бәлки, ҡайһы бер кешеләр тип уйлай был идеяһы өсөн иң яҡшы, һеҙҙең өсөн, һәм әйтте ҡыҙ янына килеп, 'О, шайтан, телефон табыу мөмкин түгел, мин үҙем, һеҙҙең ла вокзал ҡаршы, уның менән был телефонға шылтыратып, әгәр мин үҙем. Шунан, һеҙ уны номер һеҙ биргән һәм техник яҡтан була алмайынса ҡыҙҙы"тапмайҙар", - тип, кеҫәһендәге телефоны урынлашҡан. Уны күргәс, тип, һине уйлай инем һәм уйлайым, һеҙ бик неубедительный, подышать бының өсөн бер мәрәй умность ла, моғайын, тип уйланы ҡыҙ булыр, тип, һеҙ бик ҡурҡаҡ булып, уның номерын һораным өсөн ябай ысулы.\nБыл хаҡта иң яҡшы ысулы булып китте.\nБер ысул, беренсенән, ғәҙәттә, уларға номерҙар бирелә.\nӘгәр һеҙ используете һылтау кеүек, 'минутта мин барырға тейеш.\nБына минең номерына шылтыратып, йәки тексты мин әгәр телисез икән, һәм һуңынан уны көтәм, ул һеҙҙең өсөн бирелә. Әгәр уның менән егет, был, моғайын, ире йәки үҙебеҙҙең егет. Был һәр ваҡыт шулай булды, ләкин һаҡ булырға. Һеҙ башы файҙаланып, ҡарай, сөнки уларҙың бәйләнеше, һәм булған, тип эшләй. Ҡурҡырға түгел, уның менән һөйләшеүҙәр башлар өсөн ябай әгәр ир йәки башҡа кеше менән, хатта үҙ үҙенә дуҫ ҡыҙы. Әгәр ул һәм һеҙ килә,-тип әйтә, һәм һөйләшә башлайҙар, һеҙ уны тиҙҙән таныштырҙы. Боҙолған түгел, әгәр һеҙ план сабата түгел.\nУның номерын һеҙ тип һораны ҡыҙ тапҡырға күберәк тырышырға, күрәһең, ыңғай яуап булып һеҙ алаһығыҙ.\nЗинһар, һеҙ иң яҡшы һәм матур күренә кейем кейергә онотмағыҙ, әгәр һеҙ ниәтләй уның телефон номерын һорағайныҡ, бирмәй теләмәй, егеттәр уны үҙ номеры, әгәр һеҙгә йәки насар күренә пахнуть марна.\nҠыҙ әйтә, һинең ярата ул, тулҡынланып түгел, тип һин әйтергә тейеш.\nШулай уҡ уның менән һөйләшеү, һеҙҙең менән һөйләшкән кеүек инем. Һәм уның үҙе тураһында һөйләүен һорап, уның үҙе тураһында. Осрашыуға саҡыра баш тартмайбыҙ һәм уны ла ҡурҡа. Әгәр ул юҡ, тинең, уның ваҡыты ла һеҙҙән тора. Алға ҡарай, булыр был ҡасан.\nҠыҙы итальяндарҙы - бер ҡыҙ менән осрашып Италия\nЧ ҡыҙ һәм малай таба\nХалыҡ дуҫ барыһы ла бушлай, яҡшы һәм ҡыҙыҡлы дизайн менән юзабилити, интернет һәм кеҫә телефоны була\nБушлай итальяндар менән осрашыу\nОло берләшмәһе ҡыҙ һәм малай ҡушылып, улар италияла малай һәм ҡыҙҙы эҙләйбеҙ, һеҙ нисек. Ч эҙләү һәм Италия менән, хәбәрҙәр һәм биҙәге.\nВидео Таныштырҙы. Индерелгән, Видео - YouTube\n(Беҙ ни түгел хәтерләтә\nБыл юлы барып тоташҡан, иҫке уйын, әммә кеше өсөн, һынап ҡараған кеүек, мин, һин түгел, үҙе өсөн яңы нәмәләрҙе асырға тапҡыр һәм һәр устала путников ала, шул тиклем лә, әлегә барыһы ла уйламайым.P уйын Телле, шул иҫәптән итальян теле, һәм ошондай мәлдә берҙән-бер тәҙрә, иҫке быуаттарҙы вә презентацияһыВидео-таныштырыу-был сәсле ҡыҙ алһыу менән, туғандар һәм тәбиғәттән башҡа йәшәй күнеккән, әгәр ҙә иҫке, мине онот, тип, уны ҡалдырып олатаһы уны: Беләҙек алтын. Бер мәле башлана, уны тыныс ҡына ашап өсөн, сусҡа күреп, улар уны аҫыл штатском грабить. Был приборҙарҙың буш уның, ул уларҙы үҙенең бөтә көсөн һәм сусҡа снасть ҡаршы ташлай, әммә, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, теләйбеҙме, сусҡа булып ағас ботаҡтары, йығылған башын, аңын юғалта мәжбүр. Ул уянғанда, Видео Танышты күреп, уны юғалған тип беләҙек ҡыш: кем Ул-йәғни, сусҡа урланған. Тимәк, уның маҡсаты һәм иң сәм тыуҙы: беләҙек эҙләп сығып китә, һәм теге, кем менән ул урлаған йәки кире һәм насар йәки яҡшы менән.\nПорно ябыу бушлай\nКүп йылдарҙан һуң онлайн, тротуар килгән ваҡытта, минең хәлем шулай булғас, мин үҙем сайттар менән бәйле финанс мөмкинлектәр аса алмай күберәкЫлыҡтырылған, уларҙы сайтта бик оҙаҡ барған, шулай булғас, һезгә шар тип уйлап, дөрестен һәм мин сәфәр порноиндустрия хыялый булды үҙе, хыялдары һәм иң аҡылһыҙ түгел, күҙ алдымда ғына булды ул, - тип, минән ҡалған шул. Ошо уҡ сайтта күсеп килә ине, мин тәҡдим хомячок өгөтләргә мөмкин, шул уҡ күрһәтеү өсөн рух, кино бигерәк тә күҙгә ташлана.\nТип Швеция ҡыҙы. Швеция\nтеркәү телефоны менән башҡа ч рулетка 18 башҡа бушлай видео чат мобиль танышты случайных танышыу теркәлгән таныштырҙы. етди танышты рулетка менән бушлай телефон ч ч видеочивать секс видео менән бушлай таныша 18 ч рулетка


26 | Февраль | 2020 | Всемирный курултай башкир\nАрхивы по дням: 26.02.2020\nОпубликовано 26.02.2020 пользователем Idelkhan\tКомментировать\nҠариҙел районы Хәлил ауылы халҡы “Айыҡ ауыл” конкурсына Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының белдереүен уҡығас та, ҡушылырға ҡарар итә. Конкурс сиктәрендә сәләмәт тормошто пропагандалаған 20 сара үткәрелгән. Хәлилдә ҡатын-ҡыҙҙар спорт клубы эшләй. Хаҡлы ялдағы Хәлиҙә Мөбәрәкова үҙ янына спорт гимнастикаһы менән шөғөлләнергә теләгәндәрҙе йыйған. Аҙнаһына өс тапҡыр хаҡлы ялдағы ҡатын-ҡыҙҙар өй мәшәҡәттәрен ҡалдырып, Хәлиҙә апай янына […]\nБаш ҡаланың М. Кәрим исемендәге 158-се башҡорт гимназияһында Бөтә донъя фольклориадаһын асыу уңайынан Туған телдәр байрамы ойошторолдо. Байрам йәнле күргәҙмәләр менән башланып китте. Унда республикала йәшәгән халыҡтар үҙҙәренең ҡул эштәрен, милли кейемендәрен тәҡдим итте. Мәҫәлән, Тәтешле районының Түбәнге Балтас ауылынан килгән удмурттар бик матур күргәҙмә әҙерләгәйне. Түбәнге Балтас мәктәбе директоры Людвиг Зидымаков уҡыусылары менән килгән. […]\nЙылайыр районы Ҡашҡар ауылында эшһеҙлек юҡ, ти сығыш яһаусылар. Ауыл халҡының күбеһе Ҡашҡарҙан ике саҡрым алыҫлыҡтағы Исҡужа карьер бүлексәһендә эшләй. Эштән буш ваҡытта ла насар ғәҙәттәргә урын ҡалмай. Яңыраҡ ир-егеттәр өсөн балыҡ тотоу буйынса ярыш үткәргәндәр. Ҡашҡарҙа спорт залы ла буш тормай. Ә ағинәйҙәр йәш килендәргә талҡан,эремсек әҙерләргә өйрәтә, бергәләп хатта кәфенлек тә тегеп ҡарағандар. […]\nДүртөйлө районы Һыуыҡҡул ауылында спортҡа ҙур иғтибар бирелә. Ауылдың үҙ волейбол командаһы бар. Был ауылда эскелеккә ҡаршы эшмәкәрлек тиҫтә йылдар дауамында бара. Талантлы кешеләр йәшәй Һыуыҡҡулда. Егерме йыл “Аҡ шишмә” бейеү ансамбле эшләп килә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, спиртлы эсемлектәр һатылыуынан тулыһынса ҡотолоп булмаған. Ауылдың оло юлда урынлашыуы был йәһәттән ауырлыҡтар тыуҙыра, ти сығыш яһаусылар. Пионерский – […]\nДәүләкән районы Көрмәнкәй ауылы халҡы үҙҙәренең “Ауылпиада”һы менән бар республикаға танылды // Жители д. Курменкеево Давлекановского района стали известны всей республике своей «Ауылдпиадой»\nДәүләкән районы Көрмәнкәй ауылы халҡы үҙҙәренең “Ауылпиада”һы менән бар республикаға танылды. Көрмәнкәйҙәрҙең үҙенсәлекле саралары күп. Йәйен улар Салғы байрамында көсөн һынаған, иң матур ихатаны асыҡлаған. Ағинәйҙәр кис ултырыу йолаһын тергеҙгән. “Айыҡ ауыл” республика проектында презентация яҡларға “Йәшлек” ансамбле һәм Сафиндар ғаиләһе лә килгән. Тимерхан Йәдкәр улы әйтеүенсә, бер нисә йыл инде ул спиртлы эсемлектәрҙе ауыҙына […]\nАуыл кинойондоҙҙары // Кинозвёзды села\nАуыл кинойондоҙҙары Күгәрсен районының Үрге Мөрсәләй ауылы халҡын шулай атарға мөмкин.“Айыҡ ауыл” конкурсы сиктәрендә үрге мөрсәләйҙәр “Бәндәләр һәм дәүерҙәр”, “Аҡлы-ҡаралы тормош” тигән фильмдар төшөргән. Эскелеккә ҡаршы йүнәлтелгән фильмдарҙа йәше лә, ҡарты ла ҡатнашҡан. Гаджеттарға ғына текәлеп ултырмай бында халыҡ. Ололар ҙа буш ваҡытында яңы һөнәрҙәр үҙләштерә. Мәҫәлән, ир-егеттәр Мораҡ оҫтаһынан асылмалы өҫтәл эшләргә өйрәнгән. Ә […]


Хайран итә «Сайран»\n25 Июнь 2019, 14:12\nКүп осраҡта сит ерҙәргә ҡарап һоҡланабыҙ ҙа, үҙебеҙҙәге матурлыҡты күрмәйбеҙ. Матур итеп ял итеү—беҙҙең өсөн мотлаҡ рәүештә сит илдә булып ҡайтыу. Быға аптырайһы ла түгелдер. Сөнки сит илдәрҙә туризм киң йәйелдерелгән. Улар үҙҙәренә сағыу һәм матур итеп реклама яһап, туристарға ғына түгел, урындағы халыҡ өсөн дә ялды ойоштора ла белә.\nБеҙҙең Башҡортостаныбыҙ ҙа бик гүзәл ерҙә урынлашҡан. Бында туризмды үҫтереү, матур итеп ял итеү өсөн мөмкинлектәр бар. Әммә, үкенескә күрә, булғанды файҙалана белмәйбеҙ.\nСибай ҡалаһы биҫтәләренең береһендә «Сайран» исемле йәмле генә бер ял итеү базаһы бар. Бәлки, уның хаҡында күптәр хәбәрҙар ҙа түгелдер. Унда ғаилә, коллегалар, йә дуҫтар менән ял ваҡыттарын, иҫтәлекле даталарҙы үткәрергә мөмкин. Балаларҙың ялын ойоштороу йәһәтенән дә махсус программалар эшләй.\nБалыҡсы йорто быуаһы эргәһендәге базаны Айҙар һәм Нәйлә Рәхмәтуллиндар ойоштороп ебә-рә. 2017 йылдың ҡышында булдыҡлы ғаилә башлығы йәшәгән ерҙәренән алыҫ түгел урында ҡарҙы өйөп тау эшләп ҡуйғас, эргә-тирәләге балалар килеп шыуа башлай. Шул мәл яҡында йәшәүселәр өсөн ял итеү зонаһы булдырыу теләге тыуа ла инде. Шулай итеп, эргә-тирәләге балаларҙың ғына түгел, ситтә йәшәүселәрҙең дә ял итеү урынына әйләнгән базаға нигеҙ һалына. Ул атамаһы менән шунда уҡ иғтибарҙы йәлеп итә. Бик оҙаҡ уйланғандан, эҙләнгәндән һуң таба ул уны Нәйлә Ильяс ҡыҙы. «Сайран» ғәрәп теленән тәржемә иткәндә «ял итеү, күңелле итеп ваҡыт үткәреү, ҡырға сығыу» тигәнде аңлата. Fөмүмән, исеменә есеме тап килеп тора. Сөнки «Сайран»да күңелле итеп ял итергә, тәбиғәт ҡосағында тәмле самауыр сәйе эсергә, хуш еҫле шешлек ашап рәхәтләнергә, быуа буйлап катамаранда, йә кәмәлә йөҙөргә мөмкин. Самауыр ҡайнатыу, шешлек әҙерләү өсөн кәрәк-яраҡтарҙы база ҡуртымға бирә. Бынан тыш, быуа эргәһенә матур итеп өҫтәлдәр урынлаштырылған. Ситтәрәк ҡаплаулы махсус табын ҡороу урыны ла бар. Быуала катамаранда, йә кәмәлә һәлмәк кенә йөҙөп, тирә-яҡтағы матурлыҡҡа һоҡланып йөрөү йәнгә үҙе бер сихәт бирә. Ошоларҙы күп осраҡта күрмәйбеҙ, ситтәрҙекенә ҡыҙығып тик йөрөйбеҙ.\n«Сайран» ял итеү базаһының тағы бер үҙенсәлеге—хаски тоҡомло зәңгәр-һары күҙле эттәр. Fөмүмән, Рәхмәтуллиндар мал йәнле, айырыуса маһмайҙарҙы үҙ итәләр. Әүҙем тормош алып барған, спорт яратҡан Нәйләгә үҙенең темпераментына тап килгән дүрт аяҡлы дуҫ кәрәк була. Шулай итеп, уларҙың тормошонда ғорур, ирек яратҡан һәм ғәйрәтле хаски тоҡомло матур эттәр барлыҡҡа килә. Әл-биттә, бындай ҡарар ҡабул итер-ҙән алда Нәйлә Ильяс ҡыҙына күп мәғлүмәт йыйырға, кәрәкле кешеләр менән кәңәшләшергә тура килә. Сөнки хаскиҙар ябай ғына тоҡом түгел. Улар менән һәр ваҡыт әүҙем шөғөлләнергә, оҙаҡ ваҡыт саф һауала йөрөргә кәрәк. Был эттәр яйлап йөрөгәнде яратмай, улар өсөн тиҙлек мөһим. Ул ғына ла түгел, хаски тоҡомло эттәргә хужалары шунда уҡ үҙенең өҫтөнлөгөн, башлыҡ икәнен күрһәтергә тейеш. Юғиһә, улар менән уртаҡ тел табыу мөмкин булмаясаҡ. Көслө рухлы Нәйләгә тап шундайҙар кәрәк була ла инде.\nХаскиҙарҙы «Сайран»дың йөҙөк ҡашы тип атау бер ҙә хата булмаҫ. Сөнки базаға ял итергә килеүселәр Айси, Дана, Деймон һәм Мишка ҡушаматлы эттәр менән саф һауала йөрөргә бик ярата. Улар балаларҙың күңеленә бигерәк тә хуш килә. Аҡыллы, зиһенле хаскиҙар ҙа кескәйҙәрҙе үҙ итә. Шулай уҡ ошо матур заттар менән төрлө фотосессиялар ойошторорға ла рөхсәт бирелә. Улар күңелдәрҙе генә асып ҡалмаясаҡ, ә фотоларҙы ла биҙә-йәсәк.\nХәрәкәттә—бәрәкәт тигән девиз менән йәшәгән Нәйлә эттәрҙе егеп уҙышыу менән дә шөғөл-ләнә. Әлеге ваҡытта «Сайран»да ла ошо спорт төрөн үҙ итеүселәр бар. Әүҙем рәүештә төрлө ярыштарға йөрөй улар. Быйыл май айында Октябрьск ҡалаһында үткән эттәрҙе егеп уҙышыу ярышында өсөнсө урын яулап та ҡайтҡандар.\nЕтеҙлек яратҡан һәм спортты үҙ иткән һәр кем дог-треккингыла (эттәр менән йәйәүле поход) ҡатнаша ала.\nӘлеге мәлдә ял базаһында 7-14 йәшлек балалар өсөн төрлө тематик көндәр үткәрелә. Балалар рәхәтләнеп Нептун, Сәнғәт, Әкиәт көндәрендә ҡатнашып, тәмле төшкө аш һәм самауыр сәйе менән һыйланып, күңел аса. Байрам сараларын үткәреү өсөн дә ҡулай урын ул—«Сайран». Һөйгәнегеҙҙе шатландырғығыҙ килһә, уны бындағы матур тәбиғәт ҡосағына романтик киске ашҡа саҡыра алаһығыҙ. Кә-мәлә йөҙөү ҙә ялығыҙға бер йәм өҫтәр.\nНәйлә Ильяс ҡыҙы әйтеүе бу-йынса, уларға яҡын-тирәләге Баймаҡ, Ҡыҙыл, Магнитогорск ҡалаларынан ғына түгел, Калуга, Сорғот, Мәскәү, Санкт-Петербург кеүек ҡалаларҙан да ҡунаҡтар килеп ял итә. Бер көн хатта Италия ҡунаҡтары ла булып китә. Улар ысын ҡарҙы күреп ғәжәпләнә, тау шыуып ихлас шатлана, себер эттәренә һоҡлана.\n«Сайран»дағы матурлыҡҡа хайран ҡалып, рәхәтләнеп күңел асырға теләүселәр өсөн базаның ишектәре һәр ваҡыт асыҡ.


Мәләүез районында теркәлгән янғында дүрт йәшлек ҡыҙҙың ғүмере өҙөлдө\nУт Троицкий ауылындағы шәхси йорттарҙың береһендә сыҡҡан.\nҠайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, ғәҙәттән тыш хәл ваҡытында 34 йәшлек атай кеше үҙенең 5 йәшкә тиклемге дүрт балаһы менән өйҙә булған. Уның ҡатыны был мәлдә эшкә, тағы ла дүрт балаһы мәктәпкә китә. Янғын һүндереүселәр килгәнсе ғаилә башлығы өс сабыйҙы ҡотҡарып өлгөрә. Әммә дүрт йәшлек ҡыҙҙың кәүҙәһе ут һүндерелгәс кенә табыла. Әле фажиғә сәбәптәре асыҡлана.


Хәбәрҙәр: Яҡын Көнсығышты ҡом бураны ҡапланы.\nЯҡын Көнсығышты ҡом бураны ҡапланы.\nЯҡын Көнсығыш илдәрен ҡом бураны ҡапланы һәм бер нисә кешенең ғүмерен өҙҙө. Ливанда кәм тигәндә 2 ҡатын вафат булған. Улар тонсоғоп үлгән. Врачтар уларҙы ҡотҡарып ҡалырға тырышҡан, әммә улар барыбер Бейрут хәстәханаһында донъя ҡуйған. Был илдә тын ҡыҫылыу өйәнәге менән меңләгән кеше врачтарға мөрәжәғәт иткән.\nХалыҡ-ара ойошмалар иң ныҡ зыян күргән ил тип Сүриәне атай. Бында кәм тигәндә 6 кешенең ғүмере өҙөлгән. Илдәге хәрби хәрәкәттәр, торлаҡтарынан мәхрүм ҡалған, палаткалы лагерҙарҙа йәшәргә мәжбүр булған сүриәлеләрҙең йәшәү шарттары ла хәлде ҡатмарландыра.\nИзраилдең күп өлөшөндә күреү мөмкинлеге 1 метрҙан артмай. Тиҫтәләрсә әҙәм аңын юйған, йөрәк өйәнәктәре менән врачтарға мөрәжәғәт иткән.\nҒәҙәттә Израилгә Төньяҡ Африка һәм Синай ҡом бурандарының осо ғына килеп етә. Ә был юлы ел ҡомдо Сүриәнән килтергән. Синоптиктар, бысранған райондар аша үткән ҡом үҙе менән ағыулы матдәләр алып килеүе ихтимал, тип киҫәтә.


«Йәштәр тауышы» серияһында яңы китаптар донъя күрҙе\n– Зөһрә Сафинаның «Йондоҙҙарҙан сиктем ҡулъяулыҡ» тип аталған тәүге шиғырҙар йыйынтығында йәш ижадсының фәлсәфәүи уйланыуҙарға бай нескә хисле шиғырҙары, ҡайһы бер йырҙары тупланды. Романтик юҫыҡта ижад ителгән был әҫәрҙәрҙә төп урынды мөхәббәт, тәбиғәт темаһы биләй, милли рух сатҡылары төҫмөрләнә.\n– Шәүрә Туйсинаның «Күңел баҡсам» исемле беренсе шиғырҙар китабына авторҙың бәхетле бала саҡ хәтирәләре, ғәмһеҙ йәшлек кисерештәре, тормош, кешеләр хаҡында уйланыуҙары ингән. Йәш шағирә йөрәгендәге саф, мөлдөрәмә тулы хистәрен шиғыр юлдарына теҙеп, уҡыусыны берсә шатлыҡҡа, берсә һағышҡа сорналған күңел кисерештәре менән таныштыра, сихри мөхәббәт донъяһына әйҙәй.\n– «Бәхетлеһеңме, тип һорама» исемле хикәйәләр йыйынтығы (татар телендә) Гөлиә Гәрәеваның тәүге ижад емеше. Китапта кеше менән тәбиғәт бәйләнеше, ир менән ҡатын араһындағы мөнәсәбәттәр, яҡшылыҡ менән яманлыҡтың көрәше тасуирлана, әҙәп-әхлаҡ мәсьәләләре яҡтыртыла. Автор ҡатлаулы кеше яҙмыштарын һүрәтләү аша тормош ысынбарлығын күрһәтеүгә өлгәшә.\n– Ләйсән Мараҡанованың «Күк сәскәләр» тип аталған тәүге хикәйәләр китабы тормошҡа, заманаға, әйләнә-тирәләге кешеләргә, улар араһындағы мөнәсәбәттәргә ҡарата фәлсәфәүи уйланыуҙарға ҡоролған. Китапта йәшлек, мөхәббәт, ғаилә темалары уңышлы яҡтыртыла, геройҙарҙың күңел кисерештәре оҫта һүрәтләнеп, ҡатын-ҡыҙҙың ҡатмарлы эске донъяһы, үҙ асылын эҙләү барышы күрһәтелә.\n– Артур Дарраның «Когда я стану Солнцем» повесы (рус телендә) донъяла үҙ асылын, урынын, тәғәйенләнешен эҙләгән үҫмер егеттең күңел түрендә йөрөткән фекерҙәренә, кисерештәренә, көйөнөс-һөйөнөстәренә бағышланған. Автор ихлас, эскерһеҙ рәүештә Йыһан серҙәренә төшөнөргә ынтыла, кешене тик камил биоробот булараҡ ҡабул итеүҙән ситләшеп, рухи бейеклектәргә саҡыра, уйландырырлыҡ һәм тетрәндергес ваҡиғалар хаҡында бәйән итә.\nКитаптарҙы нәшриәттең фирма магазинында (Октябрь проспекты, 2) йәки сайтында (www.kitap-ufa.ru) һатып алырға мөмкин. Белешмә өсөн телефон: 246-09-55.


Бөгөн Бөтә Рәсәй китапханалар көнө. Интервью\nБарлыҡ китапханасыларҙың һөнәри байрамы. Башҡортостан китапханалар селтәре 4 меңгә яҡын мәҙәниәт һәм мәғлүмәт үҙәген берләштерә. Уларҙың иң ҙуры һәм бай тарихлыһы әлбиттә Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапхана. Бөгөнгө әңгәмәсебеҙ республиканың төп китапханаһының башҡорт әҙәбиәте һәм тыуған яҡты өйрәнеү бүлеге мөдире Айгөл Буранғолова.


Һаҡмар: АВТОТРАНСПОРТ ХЕҘМӘТКӘРҘӘРЕ КӨНӨНӘ\nНи өсөн тап ошо өлкә буйынса үҙ эшеңде асырға ҡарар иттең, тигән һорауға ул: “Бөтә кеше лә пассажирҙар ташыу эшендә эшләй алмай”, – тип яуап бирҙе. Өйләнеп ғаиләле булғас, улар бер аҙ Магнитогорск ҡалаһында йәшәй. “Прокат-монтаж” фирмаһында эшләп, таксист булараҡ үҙен яҡшы яҡтан ғына таныта һәм механик дәрәжәһенә тиклем күтәрелә. Ошонда үҙенең тәүге “Газель” автобусын һатып ала. Ғаиләгә йәм өҫтәп улдары донъяға килгәс, улар Баймаҡҡа ҡайтырға ҡарар итә. Бында Урал Ғәҙел улы был өлкәгә ныҡлап тотоноп, үҙ эшен асырға була.\nТәүҙә ҡаршылыҡтар күп осрай. Ни тиһәң дә, ул ваҡытта эшҡыуарҙарҙы һәр ҡайҙа ла ҡолас йәйеп ҡаршы алыусы булмай, уларға ҡарата ҡараш та икенсе. Ләкин ныҡышмал, үҙ һүҙле егет алдына ҡуйған маҡсаттарҙы тормошҡа ашырыу өсөн тырышып эшләүен дауам итә. «Закон буйынса ҡаралған бөтә талаптарҙы ла теүәл үтәйбеҙ. Ауырлыҡтар ҙа осрап ҡына тора. Күптәр автобуста кеше ташыйһың да, көрәп аҡса алаһың, тигән хата фекер йөрөтә”, – ти Урал.\nПредприятиеның водителдәре иртәнсәк рейсҡа сығыр алдынан да, эштән һуң да медицина күҙәтеүе үтә. Бының өсөн үҙәк ҡала дауаханаһы менән килешеү төҙөлгән. Водителдәр йыл һайын Өфөлә квалификацияны күтәреү институтында белемдәрен камиллаштыра. Был да мотлаҡ үтәлергә тейешле талаптарҙың береһе.\n– Беҙҙең эштә иң мөһиме – кеше ғүмере, – ти Урал Хунафин. – Сөнки улар беҙгә үҙҙәренең һаулығын, ғүмерен ышанып тапшыра. Кеше балаһын беҙгә ултыртып ебәрә икән, улар өсөн яуаплыбыҙ.\nПредприятие ойошторолған тәүге йылдарҙа водителдәр йыш алмашына. Сөнки һәр кем алыҫ араларға командировкаларға йөрөргә, ҙур яуаплылыҡты үҙ өҫтөнә алырға әҙер түгел. Бөгөн бында ышаныслы водителдәр тупланған. Әйткәндәй, Урал Хунафин дүрт кешене эш урыны менән тәьмин иткән.\nХәҙерге көндә предприятие заказдар буйынса ла эшләй. Рәсәйҙең төрлө ҡалаларына ла барып етәләр. Баймаҡ халҡын 7-се маршрут буйынса хеҙмәтләндерә башлауҙарын күптәр ҡыуанып ҡаршы алғайны. Әле күптән түгел улар 8-се маршрутты асты. Бының өсөн халыҡ бигерәк тә ҡыуанды. Сөнки ҡаланың Көньяҡ микрорайонында башлыса йәш ғаиләләр, ә Иҫке Баймаҡтың Крәҫтиәндәр, Төҙөүселәр урамдарында оло йәштәгеләр йәшәй, уларға ҡаланың бер осонан икенсеһенә барып етеү өсөн автобустан автобусҡа күсеп ултырырға тура килә ине.\nБөгөн предприятиела “Газель”, «Форд-Транзит», “ПАЗ” автобустары бар. Уларҙы яңыртыу буйынса эштәр алып барыла. Урал Хунафин киләсәккә пландары менән дә уртаҡлашты. Яҡын арала тағы ла бер автобус алырға уйлайҙар. Ул сағында инде 8-се маршрутҡа ике автобус йәлеп ителәсәк. Ошо көндәрҙә автобустарға телевизор ҡуйыласаҡ.\nПредприятиеның үҙ базаһын булдырыу өҫтөндә янып йәшәй йәш эшҡыуар. Ошонда уҡ машиналарҙы йыуыу, шиналарҙы монтажлау уңайлыҡтары ла буласаҡ. Бөгөн ҡуртымға алынған бина өсөн күпләп аҡса китә. Уны предприятиены нығытыу өсөн тотонғанда күпкә отошлораҡ булыр ине, әлбиттә.\n– Ярҙам күрһәткәндәре өсөн муниципаль район һәм ҡала хакимиәттәре башлыҡтарына, шулай уҡ яҡындарыма – ҡатыныма, улыма, ҡыҙыма рәхмәтлемен. Ғаиләмде тәүлектәр буйы күрмәгән саҡтарым да була. Улар минең ныҡлы терәгем.\nХалыҡ өсөн эшләгәс, уларҙың теләктәрен ҡәнәғәтләндерергә тырышабыҙ, ниндәй ҙә булһа тәҡдимдәре, уй-фекерҙәре булһа беҙгә мөрәжәғәт итһендәр. Шулай уҡ ялыуҙарын да тыңларға әҙербеҙ, – тине Урал Хунафин.\nХалыҡты хеҙмәтләндереү өсөн ал-ял белмәй эшләгән эшҡыуарҙы һәм уның уңған коллективын һөнәри байрамдары менән ҡотлайбыҙ. Ғаилә именлеге, сәләмәтлек теләйбеҙ. Хәйерле юл, һеҙгә!\nАвтор: Һаҡмар | Ваҡыты: 09:52


Хоккей – ул һаулыҡ һәм берҙәмлек\n19 Апрель 2018, 17:28\nЙонос мәктәбендә һуңғы дүртенсе сиректең тәүге көнө “Сапсан” мәктәп командаһы өсөн хоккей миҙгелен ябыу менән билдәләнде. Ярышта үҫмер егеттәр (2002 – 2004 йылғылар) һәм балалар (2005 – 2010 йылғылар) командалары ҡатнашты.\nНыҡышмалы көрәштә үҫмер егеттәр араһында “Сапсан-2” командаһы еңде. Ике команда ла тамашасыларға юғары физик һәм техник әҙерлек күрһәтте. Балалар командалары алышы айы- рыуса тамашалы булды. Иң кеселәренә һигеҙ йәш кенә булыуына ҡарамаҫтан, улар ҡыйыу рәүештә һөжүм итте һәм ышаныслы һаҡланды.\nКлимат шарттары ауыл балаларына яратҡан спорт төрө менән саф һауала оҙайлы ваҡыт шөғөлләнергә мөмкинлек бирә. “Ҡурҡаҡ хоккей уйнамай” тип йырҙа белмәй йырланмайҙыр. Спорт менән системалы шөғөлләнеүҙәре арҡаһында, улар физик яҡтан ныҡлы, сыҙамлы, үҙ көстәренә ышанып һәм дуҫлыҡ ҡәҙерен белеп үҫә. Кәрәк булһа шайбаны ла үҙҙәренә ҡабул итә алалар.\nБәләкәй генә ауыл мәктәбе командаһын ярышташтары яҡшы белә һәм ихтирам итә. Иң сағыу уйындарҙы команда Әлшәй районының Раевка ҡасабаһындағы боҙҙа А. Тарасов исемендәге “Алтын шайба” турнирында күрһәтте. Башҡортостан ҡала һәм райондарының һигеҙ командаһынан индерелгән һәм үткәреп ебәрелгән шайбалар-ҙың ыңғай айырмаһын бары тик өсәүһе генә күрһәтте, уларҙың береһе – беҙҙекеләр. Ә йомғаҡлау көрәшендә “Сапсан” командаһы почетлы бишенсе урын алды.\nТотош миҙгел дауамында хоккей майҙансығын тейешле кимәлдә тоторға: боҙ ҡатламына даими һыу һибеп, ҡарҙан таҙартып торорға тура килә. Район хакимиәтенең ярҙамы менән ҡар таҙартыу машинаһы һатып алынды. Йәш хоккейсыларға еңелерәк булып китте, был күнекмәләрҙең нәтижәлелеген тәьмин итте. Йонос ауылы хоккейын үҫтереүгә юл ремонт-төҙөлөш идаралығы начальнигы Илгиз Фазлетдинов та ҙур өлөш индерҙе. Көҙ көнө майҙансыҡты киңәйтеү һәм төҙөкләндереү буйынса ер эштәре үткәрҙеләр, сисенеү бүлмәһе өсөн резина түшәмәләр бүләк иттеләр. Спортсыларҙың ата-әсәләре йөҙөндә урындағы ирекмәндәр, шулай уҡ Вәис Мөхәмәҙиев, Айнур Лотфуллин, Айгиз Ғәлиуллин, “Тыныслыҡ” сауҙа үҙәге (Оло Ыҡтамаҡ ауылы) ныҡ ярҙам итә. Фәүзиә Хилажева ярыштар ваҡытында һәр ваҡыт медицина ярҙамы күрһәтергә әҙер.\nМәктәпте тамамлап сыҡ-ҡандарҙың финанс ярҙамында хоккей майҙансығы эргәһендә 60 мең һумдан ашыу дөйөм суммаға ике йылы сисенеү бүлмәһе төҙөлдө. Барлыҡ монтаж эштәрен Рафиҡ Хәйерзаманов менән Раян Ниғмәтуллин башҡарҙы. “Сапсан” командаһына финанс ярҙамы күрһәткән мәктәптең элекке уҡыусылары Кәрим Һаҙыев (Яңы Уренгой ҡалаһы), Ильяс Зарипов (Нефтеюганск ҡалаһы), Закир Иштуғанов (Яңы Уренгой ҡалаһы), Рим Мөниров (Оло Ыҡтамаҡ ауылы), Әлфирә һәм Рөстәм Ғәлиәхмәтовтарға (Лянтор ҡалаһы) айырыуса рәхмәт әйтке килә.\nКоманда элеккесә бер үк нәмәгә юҫыҡ тота – яман ғәҙәттәрһеҙ сәләмәт йәшәү рәүеше аша яңы еңеүҙәргә ынтыла.


Башҡортостан парламентарийҙары Британиялағы коллегаларына тәжрибә уртаҡлашырға тәҡдим итте // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан парламентарийҙары Британиялағы коллегаларына тәжрибә уртаҡлашырға тәҡдим итте\n15:43, 28 апреля 2011 Сәйәсәт\nБР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев Бөйөк Британияның Екатеринбургтағы Генераль консулы Джеймс МакГуайрға Британиялағы коллегалары менән тәжрибә уртаҡлашыу мөмкинлеген ҡарарға тәҡдим итте. Британия менән Башҡортостан парламентарийҙары араһында хеҙмәттәшлек ихтималлығы башлыса закондар сығарыу эшмәкәрлегенә ҡағыла.\n— Беҙ парламент-ара мөнәсәбәттәрҙе көйләүгә ҙур иғтибар бүләбеҙ. Мин депутаттарыбыҙ исеменән шундай теләгебеҙҙе әйтеп бирергә теләйем. Әгәр инглиздәр яғынан ҡыҙыҡһыныу булһа, Британиялағы коллегаларыбыҙ менән үҙебеҙҙең закондар сығарыу эшендә тығыҙ хеҙмәттәшлек итергә әҙербеҙ. Донъяла Англия кеүек күп быуатлыҡ закондар сығарыу тарихы булған башҡа ил юҡ,— тине Константин Толкачев БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙа Джеймс МакГуайр менән осрашыуҙа.\nҮҙ сиратында Генконсул хеҙмәттәшлек тураһындағы тәҡдимде Британия парламентарийҙарына еткерергә вәғәҙә бирҙе.\nБашҡортостанда рәсми визит менән булған дипломаттың әйтеүенсә, ул Екатеринбургҡа йыл ярым элек килгән. Бөйөк Британия менән хеҙмәттәшлек планында Урал төбәгенең мөмкинлектәрен баһалау уның төп бурысы иҫәпләнә.\n— Республикала идара структураһы ныҡ уйлап эшләнелгән, тигән фекер ҡалды миндә. Беҙ сауҙа һәм инвестициялар өлкәһендә мөмкин тиклем күберәк контакттар булдырырға теләйбеҙ. Башҡортостанға сәфәребеҙ дауамында беҙ бер нисә хеҙмәттәшлек мөмкинлеген тикшереп өлгөрҙөк. Улар энергия һаҡлау, фән, телдәр өйрәнеүҙе, шулай уҡ химия сәнәғәтен үҙ эсенә ала, — тип белдерҙе Бөйөк Британияның һәм Төньяҡ Ирландияның Берләшкән Короллеге вәкиле.\nТеги: БР Дәүләт Йыйылышы, тышҡы бәйләнештәр


Әтәс йылында тыуғандар мажаралары » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nКиләһе йыл изге башланғыстарға бай булмаҡсы. Тормошона үҙгәрештәр индерергә теләгәндәргә ышаныслы аҙымдар менән алға барырға ғына ҡала. Яңы белемгә эйә булыу, һөнәри баҫҡыстар буйлап юғары үрләү өсөн иң уңайлы ваҡыт. Киләһе йыл билдәһе булған ҡыҙыл төҫ көнсығыш юрауҙары буйынса ҡояш сығыуын аңлата һәм яуызлыҡты еңеү сағылышы булып һынлана.\nЙыл хужаһы уңған, тәүәккәл, ижади ҡарашлы, ҡыйыу, үҙ эшенә яуаплы ҡарағандарҙы ярата һәм һәр башланғысында ярҙам итергә әҙер. Алтындың бөртөкләп йыйылыуын, тамсының тама-тама таш тишеүен күҙ уңынан ысҡындырмайыҡ. Етди, талапсан, ғәҙел ҡош артығын талап итмәй, һәр кемдең беләгенән килгәнсә генә хеҙмәт итеүен көтә. Әтәс йылында тыуғандар гел иғтибар үҙәгендә булырға ярата, ойоштороу һәләтенә эйә. Тап ошо сифаттар уны юғары вазифа биләргә этәрә, хәрби эштә лә уңышҡа ирештерә. Улар идара иткән ерҙә ғәҙеллек, тәртип хөкөм һөрә, шуға ла ҡул аҫтындағылар үҙҙәрен яҡлаулы, һаҡлаулы тоя. «Әтәс»тәргә шулай уҡ бер аҙ ҡупырыҡлыҡ, амбициялар, кеше күңелен уйлап тормай, тура әйтеү хас. Һәр саҡ еңеүгә ынтылғанға, барыһын ентекләп уйлап, аныҡ ниәттәр ҡора һәм, һис ҡаршылыҡтарға бирешмәй, маҡсатына өлгәшә белә.\nСәрүәр Сурина, БР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, БР-ҙың мәғариф алдынғыһы:\n– Йондоҙнамәнең һәр төрлөһөн дә ҡыҙыҡһынып уҡып, сағыштырып ҡарағаным бар. Уларға башты юғалтып ышанып ултырыу ярамай, әлбиттә. Шулай ҙа йондоҙнамә үҙемде аңларға, холҡомдоң ҡайһы бер һыҙаттарына иғтибар итергә кәрәклекте иҫкәртә...\n…Ҡышҡы каникулда балалар менән төрлө тамашаларҙан ҡайтып инмәй инек. Шунда Мәскәй әбей, айыу-бүре-төлкөләрҙе күреп, мөғжизә донъяһын үҙ итте бәләкәстәрем. Үҙемә лә күп сценарийҙарҙың авторы булырға тура килде. Яңы йыл әкиәтен тыуҙырыуҙа, балаларға ҡыуаныс килтереүҙә ҡатнаша алыуым менән дә бәхетлемен...\n…– Беҙ бәләкәй саҡта ла Яңы йыл бик күңелле була ине. Ауыр һуғыш йылдары артта ҡалған, еңеү яуланған, фронтовик ағай-бабайҙар ҡайтҡан. Тирә-яҡ ауылдарҙан туғандар бергә йыйылып күңел аса... Клубҡа сығып, таң атҡансы бейейҙәр ине. Юҡлыҡҡа ҡарамаҫтан (кейем тишелһә, ямау һалыр өсөн туҡыма киҫәге табыу ҙа еңел түгел), кешеләрҙең күңеле көр, киң, артыҡ зарланып ултырмайҙар, йәшәй беләләр ине. Сәй ҡурғашын йыл дауамында йыйып барабыҙ, ҡағыҙҙан ҡуласалар эшләп, өйҙө биҙәйбеҙ. Кейем өсөн мейес ҡашағаһындағы тауарҙарҙы, мендәрҙәр япҡан селтәр япмаларҙы ла ҡуллана инек. Ҡаҙ ҡанаты ла, йүкә таҫмалар ҙа эшкә егелә...\n…Был донъяға тыуғанһың икән, уны матурларға ынтылырға кәрәк. Әҙәм балаһының йәшәү мәғәнәһе шунда ул. Яҙмыш һәр кемдең маңлайына яҙылғандыр ҙа, бәлки, әммә кешегә бер нәмә лә үҙенән-үҙе килмәй. Маҡсатыңа ирешәм тиһәң, тырышыу, тир түгеү мөһим. Тормошта иң кәрәге – ихтыяр көсө. Барыһына ла шуны теләйем...\nВенер Камалов, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы:\n…– Әтәс йылын өйҙә, тыныс ҡына, шау-шыуһыҙ, йылы ғаилә мөхитендә ҡаршы алырға тип ниәтләнек. Ҡыҙҙарым Дилбәр менән Гөлдәр инде үҫте, Ҡыш бабайға ышанмайҙар – тормоштоң бер әкиәте артта ҡалды. Шулай ҙа бүләктәр бирешеү ғәҙәтен ташламаныҡ. Быйыл улар яңы телефон һорай. Әйткәндәй, ҡыҙҙарым да минең кеүек үк Әтәс йылында донъяға килде. Маҡсатҡа ынтылыусан, егәрле һәм һөйкөмлө булып үҫһен инде бәғеркәйҙәрем...\n…Яңы йыл һәр кемебеҙгә һөйөнөс, йылмайыу тулы көндәр алып килһен. Матур уй-ниәттәр ғәмәлгә ашһын!\nМәҡәләнең тулы вариантын журналдың 12-cе һанында уҡығыҙ.\nТеги: Йондоҙнамә Әтәс йылы