«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ЙӘНШИШМӘНЕҢ ҺЫУЫН ЭСМӘГЕҘ! - 2016 - Мәҡәләләр\nБөгөнгө көндә "Урал батыр" эпосына ҡарата иғтибарҙың бермә-бер артыуы, ғалимдарыбыҙҙың уның йөкмәткеһенә, һәр һүҙенә тиерлек иғтибар биреп, киң ҡатлам уҡыусыларға аңлатыуы, һис шикһеҙ, шатлыҡлы күренеш. Халыҡ ижадында күп ҡиммәтле фекерҙәр тел төбө, кинәйә менән әйтелә һәм аңлатма биреүҙе, фекерҙең әрәсәһенә төшөндөрөүҙе талап итә.\nЫсынлап та, эпосыбыҙ аңлап-аңлатып бөткөһөҙ сер хазинаһы. Шундай серле һүҙҙең береһе - Йәншишмә. Нимә ул Йәншишмә? Әлбиттә, ул - бөтөн донъяға йән бөркөүсе тере һыу, тереклекте йәшәтеүсе. Ә тағы ниндәй серҙәр йомолған был һүҙҙә?\nМине сәйнәп йотоп та,\nҠояш тигән әсәм бар...\nӘсәһе Ҡояш ҡыҙы Һомайҙың тәнен Йәншишмә һыуы менән йыуғандан һуң, Һомай илде нурға күмеүсе көскә эйә була. Көндөҙөн дә, төнөн дә Йыһан, Кешелек донъяһы ошо ҡеүәттән файҙалана, тереклек итә. Йәншишмә - кешелек донъяһының йәшәү сығанағы, йәғни халыҡтың уртаҡ байлығы. Ошо халыҡ байлығын һәр көс үҙенсә файҙаланырға ынтыла. Ҡара көстәрҙән булған Зәрҡүм Шүлгәнде Әзрәҡәгә - дейеү батшаға барырға, "Йәншишмәнән һыу алырға" димләй. Шулай итеп, Йәншишмәне бер төркөм яуыз көстәр үҙҙәре генә файҙаланырға ниәт тота. Дейеү батша ғына биләп торғанлыҡтан, халыҡ тәбиғәттән бирелгән, һәр йән эйәһе тигеҙ файҙаланырға тейешле бәхеттән мәхрүм. Һомай ошо шишмәне табыу, яулап алыу юлын Уралға өйрәтмәксе. Уралдың ниәте изге:\n- Шишмәнән һыу алайыҡ,\nҮлмәҫ йәндәр ҡылайыҡ, - тигән хыял менән Әзрәҡәгә ҡаршы көрәшкә күтәрелеп, еңеүгә өлгәшмәксе.\nӘммә Йәншишмәнең һыуын эсеп, үлә алмай йөрөгән ҡарт Уралды был ниәтенән кире дүндерә:\n- Егет, һиңә килдем мин,\nКилеп хәлем әйттем мин,\nУны бер заң итмәҫкә,\nЙәншишмәнән эсмәгеҙ! - ти ҡарт. Тимәк, мәңге йәшәйем тип уйламағыҙ, халыҡ байлығын таламағыҙ, халыҡ байлығына ҡул һуҙмағыҙ, тигән фекер әйтә. Әгәр халыҡ байлығына ҡул һуҙһаң:\n- Тәнең сереп ҡорт ашар,\nҺис донъянан китмәҫһең...\nКеше мәңгелек түгел, унан ҡалған хәтер мәңгелек. Яҡшылыҡ ҡалдырамы ул, яманлыҡмы... Һәр кеше ике төрлө йәшәүҙән һәм ике төрлө үлемдән тора: физик һәм рухи йәшәү һәм үлем. Фани донъянан киткәндән һуң һинең рухи тормошоң дауам итә. Нәфсеңде, ҡомһоҙлоғоңдо тыя алмай, Йәншишмәнән һыу эсһәң, йәғни халыҡ байлығына ҡул һуҙһаң, яманлығың бәлйерәгән ҡарт һымаҡ йөрөп ятасаҡ. Ә инде ошо ҡарттың һүҙенә, аманатына тоғро ҡалған саҡта:\n- Мәңге ҡалам, тимәгеҙ,\nУл да булһа, яҡшылыҡ,\nКүккә лә осор яҡшылыҡ,\nҺыуға ла батмаҫ яҡшылыҡ,\nУтҡа ла янмаҫ яҡшылыҡ,\nТелдән дә төшмәҫ яҡшылыҡ,\nМәңге йәшәр аш булыр...\nШулай итеп, Урал батыр Йәншишмәнең һыуын уртлап алып, Ер йөҙөнә бөркә.\nХалыҡ аҡылын, аманатын үҙ эсенә йомған, кешелек донъяһына йәшәү мәғәнәһен аңлатҡан "Урал батыр" эпосын тотош белмәгән сүрәттә лә ошо өлөшөнә ҡолаҡ һалһын ине йәмәғәт. Эпостағы ошо һүҙҙәрҙең дөрөҫлөгөн үҙе өсөн иҫбат итергә теләһә, халыҡ байлығына ҡул һуҙған, нәфсеһен тыя алмай "Йәншишмәнән һыу эскән" ҡомһоҙҙарҙың да мәңгелек түгеллеген, хилаф малдың ғүмер өҫтәмәгәнлеген, балаларына ҡалдырған хилаф малдың нисек әләф-тәләф килгәнлеген, фәҡәт хәләл табылған малдың ғына:\n-Үҙеңә лә, кешегә\nМәңге йәшәр аш булыр, - икәнен үҙ күҙҙәрегеҙ менән күреп, үҙ заңығыҙға һеңдереп алығыҙсы, тип әйтке килә.\nЙәншишмәнең һыуына талаш-ыҙғыштың донъяны һәләкәткә килтереүе лә ихтимал бит...\nЯҙылған: 31.10.16 | Ҡаралған: 684


Башҡортостандың иң яҡшы плиткасылары аталды // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостандың иң яҡшы плиткасылары аталды\n8:53, 21 июля 2010 Иҡтисад\nӨфөлә Башҡортостан төҙөлөш белгестәренең IV Республика профессиональ оҫталыҡ конкурсының өсөнсө этабы үтте. Бығаса Башҡортостан Республикаһының иң яҡшы ташсылары һәм штукатурҙары билдәләнгәйне. Был юлы республиканың плиткасылары ярышты.\nҺөҙөмтәлә беренсе урынды «3-сө төҙөлөш тресы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте белгестәре Рауил Исхаҡов һәм Венер Ғөбәйҙуллин алды. Икенсе урын «ПМК-Баймак» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенән Флүз Фәйзуллин менән Айсыуаҡ Сыңғыҙовҡа эләкте. Почетлы өсөнсө урын — Лиана Ялҡаева һәм Радик Тайыпов йөҙөндә «21-се трест» төҙөлөш компанияһының «Отделстрой» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә.\nКонкурсты ойоштороусылар булып БР Төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министрлығы, БР Төҙөүселәр союзы һәм Рәсәй Төҙөүселәр профсоюзының Республика ойошмаһы сығыш яһаған.\nБР Төҙөүселәр союзынан хәбәр итеүҙәренсә, бар еңеүселәр һәм призерҙар маҡтау грамоталары, аҡсалата премиялар һәм ҡиммәтле бүләктәр менән наградланған.\nКонкурстың киләһе һуңғы этабы 23 июлдә үтәсәк. Ул Башҡортостан төҙөлөш комплексының иң яҡшы буяусыларын асыҡлаясаҡ.


Секс Ххх Уйын - Уйын Өлкәндәр Өсөн Бушлай Браузеры Для\nИң эҫе секс ххх мажаралы уйындар бара, Улар Һеҙ Мәжбүр Кончать\nСекс XXX-уйын-яңы сайты секс хардкорный өсөн был - уйын, һеҙ уны интернеттан таба. Беҙ бөтә уйын яратыусылар өсөн платформа булдырыу өсөн идеаль хардкорный порноигр тел, һәм беҙ быға ирештек. Был уйын өлкәндәр өсөн беренсе сайтҡа, беҙ уны булдырырға, һәм ул, әлбиттә, һуңғы ла була. Әммә был яҡшы, әлегә тиклем беҙ башлап ебәрҙе, һәм был күп йыллыҡ тәжрибә һәм көсөргәнешле хеҙмәтегеҙ һөҙөмтәһе. Беҙ белеп бөтә, тип индустрияһы булды, беҙ танырға тейешбеҙ һәм, шулай булһа ла бик сикле булыуы беҙгә аҙыҡ-түлек өлкәһендәге ҡаҙаныштары һуңғы уйынын сексуаль хардкорный ине., - Булмауға ҡарамаҫтан, һеҙ ниндәй һыныуы мөмкин булһа, был коллекция оҡшай. Ул шундай рәхәтлек килтергән һәм был, тип, һеҙ ҡыйығы һүтелгән.\nБыл факт булыу арҡаһында, был html5 китапхана ғына уйын күрһәтте. Уйын, беҙҙең бар улар, һуңғы бер нисә йылда эшләй башлай. Аҙ түгел, улар өр-яңы, әммә уларҙың ҡайһы берҙәре бер ҡасан сайттарға бушлай уйнарға ла иртә. Беҙ башлыса бушлай тәҡдим секс-уйын премиум-класс бында, һеҙ был коллекция һәм ғашиҡ була. Шулай уҡ беҙҙең сайтта һеҙ оҡшай, сөнки беҙ иң ябай һәм секс ябайлаштырырға тәҡдим береһе-уйын. Церебраль сайтта һеҙ беҙгә кәрәк түгел, кәрәк нәмә түгел, һеҙгә түләйәсәктәр йәки скачивать., Шулай уҡ килергә һәм ябай ғына уйындар уйнап, бушлай секс видео һеҙ нисек ҡарап баралар ине-тубал.\nКүп Һы, улар һеҙ таба секс ххх-Уйын\nБындай ҡарар ҡабул итеү ауыр булды был коллекция һаны һеҙҙең менән gnu. Бына ни өсөн был уйындарының презентацияһы булып хеҙмәт параграф булараҡ, ул беҙҙең бар, шулай уҡ етәкселеге тураһында һөйләне, нисек дөрөҫ һайларға кәйеф ярашлы уйын һеҙҙең менән. Иң элек, был уйлағыз шул, ни тиклем ваҡыт һеҙ. Әгәр һеҙ ябай тел подрачивать, кончать, ә һуңынан көн дауам итә, кәрәк булғанда һеҙ беҙҙең күп секс береһе-симулятор. Секс порно менән тәүге симулятор гонзо кешегә оҡшаған. Бер ниндәй ҙә бик ҡыҙыҡлы һәм тарихта кеше тәүге тәжрибә. Настроить һеҙҙең шулай уҡ ҡайһы бер сабый ала, ҡайһы бер уйын тәҡдим итә., Башҡа персонаждар менән симулятор әҙер, ҡайһы берҙәре менән иң билдәле йәнһүрәт, фильм йәки видеоигр.\nӘгәр һеҙҙең фантазия һәм наслаждайся ваҡытта күберәк үткәрелеүен теләне һәм тарихы беҙҙең сайтта, беҙҙең секс-RPG уйын, виртуаль донъяла ла тәрән торғонлоҡҡа тәьмин иткән. Симулятор танышырға мөмкин һеҙҙә уйнай, һеҙ уйындар уйнар булған, бөтә тирә-яҡ һеҙҙең фантазияһын тормошҡа ашырырға мөмкинлек бирә, инцест кеүек, реалистик ҡарашы менән, хатта буласаҡ һәм беҙҙең ххх-уйын версия билдәле, World of Warcraft һәм GTA кеүек. Уйын күп булыуы менән башҡа күп кенә сайттары башҡа һы. Әммә уларҙың барыһы ла бүлергә мөмкин секс-сюжет ябай фантазия менән ҡыҙыҡлы уйын йәки процесы режимы менән симулятор.\nСексуаль Ҡайнар Порно Сайттар, Иң Яҡшы Уйын Уйнай.\nБеҙҙең иң яҡшы сайттарҙың береһе булыр, һеҙ уларҙы күрмәйһегеҙ. Техник ҡараш менән, барлыҡ платформаларында был урын. Сервер бар безгә, шул тиклем ул уйынсылар һыйҙыра ала, улар киләме ни. Беҙҙең серверы һәм тулыһынса хәүефһеҙ. Беҙ тәҡдим итә, шулай уҡ интерфейс, унда инструменттар һәм функциялары. уның файҙалы итеп эшләргә тейеш файҙа юҡ. Тағы ла бер әйберҙәре, улар һеҙ беҙҙең сайтҡа оҡшай,-был характер булараҡ кроссплатформенный интерфейсы һәм уйындар. Шуға ҡарамаҫтан, үҙен уйынға килгәндә бында һеҙ әйбәтерәк телефон, планшет, компьютер йәки ноутбукҡа өҫтәл, һеҙ ваҡытты бик яҡшы үткәрҙек., Тотош уйын теҙмәһенән кәмендә һәм загружаться полминуты браузеры өсөн һеҙ туранан-тура. Һеҙ күберәк түгел булһа кәрәк был һуң экранда загрузочный көтә. Һәм тотҡарланыу процестары, һеҙ беркасан ла һуҙылған уйындар булһа, хата йәки секс реклама-XXX уйын.


Дауаханала заманса ҡорамалдар монтажлана\n21 Июль , 16:44\nКиләһе аҙнала тәүге пацинеттарҙы яңы ҡорамалдар ярҙамында тикшерергә ниәтләйҙәр.\nҺаулыҡ һаҡлау министрлығы мәғлүмәттәренә ярашлы, Рәсәй Президенты Владимир Путиндың май указы менән раҫланған “Һаулыҡ һаҡлау” милли проектын тормошҡа ашырыу нигеҙендә Балтас үҙәк район дауаханаһында флюограф менән рентген аппаратын монтажлайҙар. Рентген диагностикаһы комплексының хаҡы – 11,3 миллион һум, ә флюографтыҡы – 7,6 миллион һум.\n– Ҡорамалдарҙы урынлаштырыу өсөн бүлмә тулыһынса әҙер. Медицина йыһаздарын монтажлауҙы һәм йүнәтеүҙе тәьминәтсе йәки махсус сервис үҙәге эксперттарына ғына ышанып тапшырабыҙ, – тине дауахананың баш табибы вазифаһын башҡарыусы Салауат Ғилметдинов. – Профессиональ ҡараш – медицина белгестәренең үҙ эшен сифатлы башҡарыуы нигеҙе ул. Шуға күрә ҡорамалдарҙы монтажлағанда тәүге көйләгестәр һәм тейешле режимды һайлау ҙур әһәмиәткә эйә. Техника даими яңыра, уларҙың һәр ҡайһыһының үҙенә генә хас үҙенсәлектәре, функциялары бар. Инженерҙарҙың бурысы – техниканы дөрөҫ көйләү.\nКиләһе аҙнала Балтас дауаханаһында тәүге пацинеттарҙы яңы ҡорамалдар ярҙамында тикшерергә ниәтләйҙәр.


Район мәғариф бүлеге етәксеһенең яңы йыл менән ҡотлауы - 30 Декабря 2021 - Отдел образования Бурзянского района\nГлавная » 2021 » Декабрь » 30 » Район мәғариф бүлеге етәксеһенең яңы йыл менән ҡотлауы\nРайон мәғариф бүлеге етәксеһенең яңы йыл менән ҡотлауы\nХөрмәтле уҡытыусылар, ҡәҙерле балалар,\nрайондаштар һәм ата-әсәләр!\nҺеҙҙе Бөрйән районы мәғариф бүлеге исеменән Яңы йыл байрамы менән ихлас күңелдән ҡайнар ҡотлайым!\nЯңы йыл – барыбыҙҙың да яратҡан байрамы. Ул һәр кем өсөн оло өмөттәр бағлап, киләсәккә ышаныс биргән тылсымлы тантана. Байрам алдынан үткән йылға йомғаҡ яһап, алдағы көндәргә маҡсаттар ҡуйып, барыбыҙ ҙа киләһе йылдың үткәненә ҡарағанда матурыраҡ, уңышлыраҡ, емешлерәк буласағына ышанып ҡаршылайбыҙ.\nУҙып барған 2021 йыл мәғариф өсөн ваҡиғаларға бай булды. Йәйҙең иң мөһим сараһы – Бөтә Донъя Фольклориада ҡунаҡтарын Бөрйән ерлегендә ҡаршы алыу булды. Мәғариф системаһы үҙенә йөкмәтелгән барлыҡ эштәрҙе намыҫ менән үтәне. Шулай уҡ йыл дауамында белем усаҡтарында төҙөкләндереү эштәре лә башҡарылды. Быйыл да район, республика, Рәсәй кимәлендәге ярыштарҙа, төрлө конкурстарҙа, олимпиадаларҙа ҡатнашып призлы урындар яулаған һәләтле, йәмғиәт эштәрендә әүҙем ҡатнашҡан 5 уҡыусы Республика Башлығы бүләгенә лайыҡ булды.\nЯңы йылда ла беҙ бихисап эштәр башҡарырбыҙ, киләсәк быуынды лайыҡлы тәрбиәләүгә йүнәлтелгән бик күп саралар үткәрербеҙ, яңынан-яңы үрҙәр яуларбыҙ тигән уй-ниәт менән ҡаршы алабыҙ.\nҠәҙерле балалар, уҡытыусылар һәм хөрмәтле райондаштар! Барығыҙға ла күтәренке кәйеф һәм ижади уңыштар теләйем! Яңы йыл һеҙгә яңы шатлыҡтар, яңы ҡыуаныстар, аҡ бәхеттәр алып килһен, бар изге хыялдарығыҙ, маҡсаттарығыҙ тормошҡа ашһын, киләсәгебеҙ тыныс, күгебеҙ аяҙ булһын. Һеҙгә ныҡлы һаулыҡ, рух күтәренкелеге, ғаилә именлеге һәм ҙур уңыштар теләйем! Яңы йыл менән!\nРайон мәғариф бүлеге етәксеһе И.Ғ. Сәйфитдинов


Һаҡланғанға көҙ ҙә йылмайыр » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Сәләмәт булайыҡ » Һаҡланғанға көҙ ҙә йылмайыр\nКөҙгө һауа торошо, тәбиғәттең моңһоулығы күптәргә насар тәьҫир итеүсән. Был хәлдән ҡотолоуҙың бер юлы – тән һәм йән сәләмәтлегенә ыңғай йоғонто яһаған йәшелсә-емеш менән туҡланыу. Уларҙың күбеһе сирҙәрҙе иҫкәртеп кенә ҡалмай, дауалай ҙа.\nМәҫәлән, банан. Был туҡлыҡлы емештең 75 процентын һыу, ҡалған өлөшөн аҡһым, май, калий, углеводтар тәшкил итә. Банан – күп ауырыуҙан дауа. Ул айырыуса тән температураһы күтәрелгәндә, ашҡаҙан эшмәкәрлеге боҙолғанда ярҙам итә. Шулай уҡ ҡан баҫымын яйға һалыу, аллергиянан арыныу өсөн ҡулланыла. Бананда В6 витамины күп.\nКөҙҙөң “ауы”на эләкмәҫкә финик та ярҙам итә. Билдәле булыуынса, уның яртыһын глюкоза тәшкил итә. Был емеш аҡһымға, А, В1, В2 витаминдарына бай, мейе эшмәкәрлеге өсөн айырыуса файҙалы. Финик иммунитетты, һөйәкте, тештәрҙе, күҙ мускулдарын нығыта, организмдың күҙәнәктәрен яңырта.\nЙөҙөмдөң дә файҙаһы күп. Ул минераль матдәләргә бай. Дүрттән бер өлөшө глюкозанан торғанлыҡтан, ауыр физик һәм аҡыл көсөргәнеше кисергән кешеләр өсөн айырыуса файҙалы. Йөҙөмдә тимер күп. Медицина белгестәре билдәләүенсә, ул организмда яман шеш барлыҡҡа килеү хәүефен кәметә.\nКөҙ күптәр тиҙ арыуға зарланыусан. Бындай осраҡта инжирҙың файҙаһы ҙур, ти белгестәр. Ул физик һәм аҡыл эшенә күп көс һалған кешегә яңы ҡеүәт өҫтәй. Шул уҡ ваҡытта мускулдарға, нервы системаһына ыңғай йоғонто яһай. Инжир минералдарға бай. Емеште даими ҡулланған кеше йөрәк-ҡан тамырҙары ауырыуына зарланмай икән.\nАвтор: С. ФӘТҠУЛЛИНА хаҡлы ялдағы табип\n“Ауылға изге эш” йышыраҡ килһен 19.10.2018 // Сәләмәт булайыҡ\nРәсәйҙең Һаулыҡ һаҡлау министрлығы 2018 йылдың 15 сентябренән 1 ноябренә тиклем “Ауылға изге эш”...\nУйҙырмаға ышанмағыҙ! Зыянһыҙ алкоголле эсемлек булмай! 19.10.2018 // Сәләмәт булайыҡ\nБөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы мәғлүмәттәре буйынса, йыл һайын донъяла өс миллиондан ашыу кеше...\nУның күп ауырыуға дауа икәнлеген фән дә иҫбатлаған. Дебет һәм ит бирә торған кәзәнең әһәмиәте...


Республикала 1 ғинуарҙа юғалған ирҙең тураҡланған кәүҙәһе табылған // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\n16:53, 13 января 2021 Хәл-ваҡиғалар\nРеспубликала 1 ғинуарҙа юғалған ирҙең тураҡланған кәүҙәһе табылған Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы\nБашҡортостандың Ғафури районында юғалған 53 йәшлек ир үле килеш табылған. Криминалистар уның мәйетен Имәндәш ауылындағы туғанының өй баҙында тапҡан.\nҺуңғы тапҡыр ирҙе 2021 йылдың 1 ғинуарында күргәндәр. Был көндө ул һөйгән ҡатыны менән йәшәгән туғанына ҡунаҡҡа килгән. Тәүҙә улар ирҙең үҙҙәренә ингәнен кире ҡаҡҡан, ләкин уның мәйетенең ҡалдыҡтары менән тоҡтар табылғас, үлтереүҙәрен таныған.\n«Туғанына ҡунаҡҡа килгән ир иҫерткес эсемлектәр ҡулланған. Мәжлес ваҡытында йорт хужалары һәм ҡунаҡ араһында ыҙғыш сыҡҡан. Ҡатын ҡунаҡтың муйынына бер нисә тапҡыр бысаҡ менән сәнскән, һуңғыһы урында йән биргән», — тип хәбәр иттеләр Башҡортостан буйынса Тәфтиш идаралығының матбуғат хеҙмәтенән.\nБер нисә көндән хужа туғанының мәйетен бер нисә өлөшкә бүлгән, ләкин унан ҡотолоп өлгөрмәгән, сөнки өйгә полицейскийҙар килеп ингән. Үлтереүҙә ғәйепләнгән ҡатын Тәфтиш изоляторына ебәрелгән. Уның өйҙәш ире әле иректә, енәйәтте йәшереү осрағы буйынса ҡарар сығарыуҙарын көтә.


Бижанова (2006, 35-се бит) әй, тырнаҡлы, һарт, ҡаңлы этнонимдарын уғыҙ-ҡыпсаҡ ҡатламына (X—XII бб.) индерә. Ырыу легендалары буйынса, әйлеләр менән бергә мырҙалар ҙа Амударъянан һәм «Башҡорт тауҙары»нан (Копетдаг армыттары) килә.\nИштәк этнонимы, остяк (мансы) менән дөйөм, тырнаҡлыларҙың боронғо фин-уғыр-самодий тамырҙары тураһында һөйләй; ул башҡорт атамаһы булараҡ көнсығыш сығанаҡтарҙа һәм ҡаҙаҡтарҙа, ҡарағалпаҡтарҙа, ҡырғыҙҙарҙа осрай.\nХәҙерге ваҡытта тырнаҡлылар Башҡортостан Республикаһының Салауат районының дүрт (Елгилде, Лағыр, Торналы, Шәрәк) һәм Ҡыйғы районының ете (Ибрай, Яңы Мөхәмәт, Сағыр, Иҫке Мөхәмәт, Ураҡ, Йүкәлекүл, Яуын) ауылында йәшәй.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Тырнаҡлы&oldid=1080275 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 2 октябрь 2021 в 11:01\nБыл бит һуңғы тапҡыр 11:01 2 октябрь 2021 үҙгәртелгән.


Еҙем буйлап кәмәлә\n30 баланан һәм 6 педагог-инструкторҙан торған ҙур төркөм 25 июндә Красноусолдан автобустарҙа Толпар ауылы эргәһенә килеп урынлаша. Сәйәхәткә 7 катамаран, 1 кәмә, палаткалар, һәр кешегә ҡотҡарыусы жилеты, башҡа турист ҡорамалдары, ялан кухняһы өсөн кәрәк-яраҡ, аҙыҡ-түлек тейәп сыҡҡан туристар бында көн ярым торғандан һуң, йылға буйлап аға башлай. Лагерь начальнигы Гүзәл Арсланова әйтеүенсә, улар ярға төшкө ашҡа һәм йоҡларға ғына туҡтағандар. Сәйәхәтселәр иҫ киткес матур бейек ҡаялар, урмандар аша үтеп, тулы һыулы, йылы, таҙа Еҙем йылғаһында һыу инә, уңайлы туҡталҡаларҙа ял итеп, көс-хәл йыя, педагогтар ойошторған ҡыҙыҡлы сараларҙа, уйын, спорт ярыштарында ҡатнаша. Быға тиклем бындай сәйәхәттә бер нисә тапҡыр булған егет-ҡыҙҙар тәүге тапҡыр сыҡҡандар менән тәжрибә уртаҡлаша, өлкәндәр ярҙамында турист тормошо нескәлектәрен – палатка ҡороу, кәмәлә йөрөү, ҡул аҫтындағы материалдарҙан мунса эшләү, усаҡ яндырыу, аш-һыу әҙерләү һәм башҡаларҙы үҙләштерә. Олораҡтар кеселәрҙе ҡурсалап, бар эштәрҙе бергә башҡарырға, төрлө хәлдәрҙә юғалып ҡалмаҫҡа, татыу-дуҫ булырға ла өйрәнә. Уларҙың юлында сит яҡтарҙан килгән туристар ҙа күп осрай. Мәҫәлән, “Еңеү” мәмерйәһе эргәһендә туҡталғанда Иркутскиҙан килгән туристар менән танышалар. Был туҡталҡала 2 көн тора сәйәхәтселәр. Мәмерйәнең "Зәңгәр" күлен, залдарын ҡарайҙар, Еҙемдә һыу, ярында мунса инәләр.\nЙылға буйлап сәйәхәттең һуңғы пункты – Таш-Аҫты ауылына ағып төшөп, бында бер кис ҡуналар, Уҡлыҡаяға күтәрелеп тирә-яҡтың хозурлығына хайран ҡала балалар. Тәбиғәт ҡосағында үткәргән көндәрҙән ҡәнәғәт булып, матур тәьҫораттар менән күңелдәре байыған балаларҙы автобустар Красноусолға алып ҡайта.


Рөстәм Хәмитов: «500 ферма» — һәйбәт программа, һәм беҙ уны дауам итәсәкбеҙ» // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов: «500 ферма» — һәйбәт программа, һәм беҙ уны дауам итәсәкбеҙ»\n10:19, 8 апреля 2016 Сәйәсәт\nРөстәм Хәмитов: «500 ферма» — һәйбәт программа, һәм беҙ уны дауам итәсәкбеҙ» Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2016 йыл, 8 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.\n7 апрелдә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов менән тура бәйләнеш барышында Янғантауҙағы урындағы фермер хужалығы етәксеһе шундай һорау бирҙе: «500 ферма» программаһының һөҙөмтәлелеген нисек баһалайһығыҙ, теләгән һөҙөмтәләргә өлгәшелдеме, аҡсаны субсидияға, халыҡтан ит, һөт һатып алыуға йүнәлтеү яҡшыраҡ булмаҫмы, сөнки бөгөн баҙарҙа продукцияны һатыу еңел түгел?».\n«Фермаларҙы яңыртыу, яңы төҙөлөш менән дә шөғөлләнергә, шул уҡ ваҡытта ауыл хужалығы менән шөғөлләнгән кешеләргә ярҙам итергә кәрәк, — тине Рөстәм Хәмитов. — «500 ферма» — һәйбәт программа. Бөгөнгә 230-250 хужалыҡта яҡынса 350 бина һәм ҡоролма ремонтланған. Етештереүсәнлек артты, һөттөң сифаты күтәрелде, хеҙмәт шарттары яҡшырҙы. Был һәйбәт программа, һәм беҙ уны дауам итәсәкбеҙ».\nФедераль программа буйынса бүленгән аҡса ауыл хужалығы предприятиеларын реконструкциялауға булышлыҡ итәсәк, тип билдәләне республика Башлығы.\n«Халыҡтан ауыл хужалығы продукцияһын йыйыу — ҙур етешһеҙлек. Алдан уҡ әйтеп килдем һәм әйтәм: кешеләр бергәләп эшләргә, бер нисә шәхси ярҙамсы хужалыҡтан фермер, фермерҙан ҙурыраҡ хужалыҡтарға берләшергә тейеш. Бындай осраҡта кооперация һәм тауар һатыу мәсьәләләрен хәл итергә мөмкин. «500 ферма»ға йүнәлтелгән аҡса иҫәбенә түгел, эште дөрөҫ ойоштороу иҫәбенә. Беҙ ауыл хужалығы етештереүселәре менән эшләргә, продукцияны һатыу өсөн мөмкинлектәр бирергә әҙер. Ошо аҙыҡ-түлек «Башҡортостан тауарҙары» кәштәһенә эләкһен өсөн ярҙам итергә әҙербеҙ. Был да бик мөһим. Әммә энергиялы, ошондай кооперативтар ойоштора алған кешеләр кәрәк. Мауыҡҡан кеше булған ерҙә барыһы ла килеп сыға. Ундай кеше юҡ икән, һөҙөмтә лә юҡ», — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.\nТеги: бр башлығы,«500 ферма» программаһы,ауыл хужалығы,тура линия


Башҡортостан! Шанлы үткәнең бар, Донъя шаулатырлыҡ даның бар!\nӘлшәйҙәр республика юбилейын тантаналы билдәләне\nЙөҙ йыл элек Башҡортостан Рәсәйҙең тәүге автономиялы республикаһы исемен алды. Был йылдар эсендә күпме һынауҙар аша үтелде. Бөгөн Башҡортостан – Рәсәйҙең иң ҙур һәм күп милләтле республикаһы, тотороҡло үҫешкән алдынғы төбәк. Республиканың тарихына беҙҙең Әлшәй районы тарихы ла тығыҙ бәйле.\nМәҙәниәт йорто фойеһындағы күргәҙмәлә бөтә районыбыҙ тарихы асыҡ сағылыш тапҡан. Унда үҙенсәлекле традициялар, спортта, мәғарифта, мәҙәниәттә һәм иҡтисадтағы ҡаҙаныштар күрһәтелгән. Әлшәй тарихы тураһында батыр яҡташтарыбыҙ һәм фиҙакәр хеҙмәте менән дан ҡаҙанған ауыл эшсәндәре, арҙаҡлы замандаштарыбыҙ тураһында стендтар, тарихи фотоһүрәттәр һәм музей экспонаттары бәйән итте.\nРаевка 4-се урта мәктәбе һәм башҡорт лицейы йәш робототехниктарының эшләнмәләре, Ғәйнәямаҡтан билдәле рәссам Рәмил Миһрановтың картиналары һәм уның уҡыусыларының декоратив-ҡулланма сәнғәт өлгөһөндә эшләнгән һүрәттәре сараға килеүселәрҙе таң ҡалдырҙы. Бер һүҙ менән әйткәндә, күргәҙмә үткәндәрҙе иҫкә төшөрөүсе һәм заманса технологияларға бай яңы быуатҡа алып ҡайтыусы ҡабатланмаҫ экспозицияларға бай ине.\nБашҡортостан Республикаһы ойошторолоуға 100 йыл тулыу айҡанлы үткәрелгән тантаналы йыйылышта мәртәбәле ҡунаҡтар: ауыл хужалығы министрының беренсе урынбаҫары Рәмил Нуриәхмәтов, республика Башлығы хакимиәтенең баш советнигы Арыҫлан Шаһаретдинов, Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты Тимур Ғилмийәров ҡатнашты.\nТантанаға йыйылыусыларға, улар араһында райондың почетлы граждандары, ауыл хужалығы һәм эшкәртеү сәнәғәтенең атҡаҙанған хеҙмәткәрҙәре, атҡаҙанған уҡытыусылар, табиптар, хоҡуҡ һаҡлау органдары, мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре бар ине, район хакимиәте башлығы Дамир Мостафин ҡотлау һүҙҙәре менән мөрәжәғәт итте.\n- Һәр беребеҙ өсөн был иҫтәлекле ваҡиға ғына түгел. Был көндө беҙ барыбыҙ ҙа республикабыҙҙың тарихына, яҙмышына һәм уңыштарына ҡатнашлығыбыҙ булыуын тоябыҙ. Сөнки Башҡортостандың даны – ошо ерҙә йәшәп, хеҙмәт һалған бик күп быуындар ҡаҙанышы. Әлбиттә, был йылдар эсендә республика менән бергә беҙҙең Әлшәй районы ла үҫеште һәм артабан да ошо юлды дауам итәсәкбеҙ.\nҮткәндәр менән ғорурлыҡ хисе кисереп, беҙ киләсәккә ышаныслы ҡарайбыҙ һәм йәнтөйәгебеҙ – тыуған Башҡортостаныбыҙ үҫешһен һәм яҡты булһын, балаларыбыҙ һәм ейәндәребеҙ рәхәтләнеп йәшәһен өсөн, ал-ял белмәй тырышып эшләргә әҙербеҙ, - тине Дамир Радик улы.\nБашҡортостан Республикаһы Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров исеменән әлшәйҙәрҙе республика ауыл хужалығы министрының беренсе урынбаҫары Рәмил Нуриәхмәтов тәбрикләне. Бөгөн Башҡортостан илебеҙҙең ун әйҙәүсе төбәге исемлегенә инә. Был - республиканың социаль-иҡтисади үҫешенә ҙур өлөш индереүсе дүрт миллион кешенең хеҙмәте, улар иҫәбендә әлшәйҙәр ҙә бар, тип билдәләне ул.\nРеспублика үҫешенә ҙур өлөш индергән райондың хөрмәтле кешеләренә тантаналы шарттарҙа "Башҡортостан Республикаһы ойошторолоуға 100 йыл" юбилей миҙалдары тапшырылды. Бүләкләнеүселәр араһында райондың почетлы гражданиндары Фәнил Вилданов, Азат Ғәниев, Фәрит Хәйбрахманов, Наил Әминев, республиканың атҡаҙанған табибы Клара Ғәниева, БР мәғариф алдынғыһы, РФ дөйөм белем биреүҙең маҡтаулы хеҙмәткәре Тәбрис Нәбиуллин һәм башҡалар бар ине.\nТарихҡа сәйәхәтте байрам концерты ла дауам итте. Театрлаштырылған тамашала бөтә тарихыбыҙ сағылдырылды. Әлшәй ерендә берҙәм һәм татыу йәшәгән төрлө милләт вәкилдәренең йыр-моңдары һәм бейеүҙәренән торған сағыу мәҙәни гөлләмәһе республиканың нисек ойошторолоуын күрһәтте. Сәхнәлә бер миҙгелгә коллективлаштырыу осоро, Бөйөк Ватан һуғышы, һуғыштан һуңғы йылдар күҙ алдынан үтте. Байрам аҙағында спорт мәктәбенең йәш акробаттары һәм каратистары сығыш яһаны.\nРәхмәт, һиңә, уҙып барған йөҙ йыллыҡ! Һаумы, яңы быуат! Республикабыҙ киләсәктә лә бында йәшәгән халыҡтарҙың бай традицияларын, мәҙәни, рухи мираҫын һаҡлаһын. Ә Әлшәй ере, яҡташыбыҙ, эстрада йондоҙо Эльвира Мөхтәрованың “Эх, Әлшәйем, Дим буйы!” йырында йырланғанса, һәр ваҡыт күп милләтле Башҡортостандың сәскә атыусы бер төбәге булһын.


Йәш эшҡыуарҙар конкурсы\n7 Август 2018, 11:32\nРеспубликала “Рәсәйҙең йәш эшҡыуары” Бөтә Рәсәй конкурсының төбәк этабы старт алды. Уның маҡсаты - Башҡортостанда йәштәр эшҡыуарлығын үҫтереүгә булышлыҡ итеү.\nСараның төбәк этабы “Һин - эшҡыуар” федераль программаһы сиктәрендә Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы тарафынан уҙғарыла. Төбәк этабы (ул үҙе муниципаль һәм төбәк этаптарынан тора) еңеүселәре конкурстың федераль этабында ҡатнаша. Ҡатнашыусыларға халыҡ-ара һәм Рәсәй иҡтисади форумдарында ҡатнашыу мөмкинлеге бирелә.\nКонкурс 8 номинация буйынса уҙғарыла: “Интернет-эшҡыуарлыҡ”, “Ауыл хужалығы эшҡыуарлығы”, “Франчайзинг”, “Социаль эшҡыуарлыҡ”, “Етештереү”, “Инновацион эшҡыуарлыҡ”, “Сауҙа”, “Хеҙмәтләндереү өлкәһе”. Республика этабына муниципаль этаптың быйылғы еңеүселәре генә ҡатнаштырыла. Башҡортостан Республикаһы биләмәһендә даими йәшәп, эшҡыуарлыҡ алып барған, 14 йәштән 30 йәшкә тиклемге Рәсәй граждандары конкурста ҡатнаша ала.\nКонкурста ҡатнашыу өсөн “Һин - эшҡыуар” программаһында http://typ.timepad.ru/event/760047/ теркәлергә (был һылтанма “Бәйләнештә” социаль селтәрендәге төркөмдә лә урынлаштырылған: http://vk.com/nachni svoe delo rb) һәм электрон рәүештә йәки БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы сайты аша: http://mmpsrb/ru заявка бирергә кәрәк.


«Һүҙҙең атаһы – аҡыл, әсәһе –тел» » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Мәғариф » «Һүҙҙең атаһы – аҡыл, әсәһе –тел»\n07.11.2018 «Һүҙҙең атаһы – аҡыл, әсәһе –тел»\nМәғарифҡа 30 йылға яҡын ғүмерен бағышлаған Гәүһәриә Исмәғил ҡыҙы хеҙмәт юлын Баймаҡ районының Билал ауылында башлаған. Әбйәлилдең Таштуй ауылында балаларға һабаҡ биргән, юғары категориялы уҡытыусы 2005 йылдан алып Сибай педагогия колледжында эшләй. Рус теле һәм әҙәбиәтенән уҡытыуҙан тыш, мәктәпкәсә йәштәге балаларҙы тәрбиәләү бүлеге мөдире вазифаһын да башҡара.\nГөлнара Мөхәррәм ҡыҙы иһә Ейәнсура ҡыҙы. 2008 йылда «Башҡортостан Республикаһының мәғариф алдынғыһы» маҡтаулы исеменә лайыҡ булған уҡытыусы 20 йылға яҡын педагогия колледжына тоғро ҡала.\n– Тәбиғәт биргән иҫ китмәле мөғжизә ул туған тел. Туған тел – ул тойғо теле, моң теле. Беҙ туған телдә һөйләшеп туғанлыҡ тойғоһон яҡынайтабыҙ, туған телдә йырлап, шатлығыбыҙҙы ишәйтәбеҙ, ҡайғыбыҙҙы таратабыҙ, күңелебеҙҙе сафландырабыҙ, – ти тел белгесе, эшенә мөкиббән бирелеүенә баҫым яһап. – Төп эшемдән башҡа, уҡыу йортонда гуманитар һәм ижтимағи-иҡтисади предметтар циклы комиссияһын етәкләйем. Профориентация эше беҙҙең иңдә, өс йыл рәттән ҡабул итеү комиссияһы сәркәтибе булдым. Төркөм етәксеһемен. Ул уҡыу йортонда эшләү дәүеремдә әйҙәгән дүртенсе төркөмөм. Хеҙмәтеңә ижади ҡарамай тороп, ниндәйҙер уңыштарға өлгәшеп булмай. Студенттарым тел буйынса үткәрелгән республика олимпиадаларында гел алдынғы урындар яулай.\nТел һәм әҙәбиәт уҡытыусыларын педагогия колледжы ғына түгел, бер яҡ кешеләре булыу ҙа берләштерә – Әбйәлил районының Ишҡол ауылы. Гәүһәриә Солтанова ошо ауылда тыуып үҫһә, Гөлнара Шакирова Ҡыҙыл буйына килен булып төшкән.


Хәбәрҙәр: Бразилия: 5 000 асарбаҡҡа ҡаршы 1 000 полицейский.\nБразилия: 5 000 асарбаҡҡа ҡаршы 1 000 полицейский.\nЙома көн Рио-де-Жанейро властары, ташландыҡ бинаны һәм япмалы машина ҡуйыу урынын асарбаҡтарҙан бушатыу маҡсатында, тәртип һағында тороусыларҙы ебәрҙе. Бинанан халыҡты ҡыуыу сыуалыштарға әүерелеп китте. Полицейскийҙарға таштар, яндырғыс шыйыҡса һалынған шешәләр осто. Халыҡты ҡыуып таратыу өсөн, йәш ағыҙғыс газ һәм яҡтылыҡ-тауыш гранаталары ҡулланылды.\nСандро Соуза һөйләй: “Бөтә нәмәне вата-емерә бында полицейскийҙар бәреп инде. Барыһын да ҡыуып сығарҙылар. Беҙ улым менән зыян күрмәнек. Әммә башҡалар менән нимә булғанын белмәйем. Рио-де-Жанейроның төньяғындағы йортобоҙҙо һыу баҫты, шуға күрә беҙ бында йәшәйбеҙ. Йортһоҙ ҡалғас, таныштарыбыҙҙа йәшәнек, әммә уларға ауырлыҡ һалғыбыҙ килмәй, шуға бында төпләндек.”\nСыуалыштар барышында, өс баланы ла индереп, ете кеше тән йәрәхәттәре алған, шулай уҡ дүрт полицейский зыян күргән. Ике айҙан Бразилияла футбол буйынса донъя чемпионаты үтәсәк. Ошо көндәрҙә Рио-де-Жанейроның ярлылар йәшәгән өлөшөнә ғәскәр индерелде, улар унда ярыштар тамамланғансы ҡаласаҡ.


Башҡортостан халҡы яйлап үҙизоляциянан сыға | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nӨфөлә парк һәм скверҙар асылды, ҡайһы бер магазиндар эш башланы. Ә урамда йөрөүселәргә талаптар ҡатыланды.\nАйҙан ашыу бикле торған парктар, ниһәйәт, асыла башланы. Тимәк, сәскәле аллеяларҙа йөрөргә һәм велосипедтарҙа елдерергә мөмкин. Иртән паркта хаҡлы ялдағылар һәм йәш әсәйҙәрҙе йыш осратырға була. Барыһы ла тиерлек битлек, бирсәткә кейгән.\nҮҙизоляцияның күп ваҡытын балалар менән ауылда үткәрҙем, ти Анастасия Ульданова. Өфөгә ул парктарҙа йөрөргә рөхсәт ителгәс кенә ҡайтҡан. Парк һәм скверҙар менән бер рәттән ҡайһы бер ойошмалар, предприятиелар ҙа эш башланы. Йәмәғәт транспорты ғәҙәти режимға ҡайтанан күсте.\nАйрым инеү урыны булған магазиндар асылды. Ата-әсәләр эшкә сыҡҡан һайын, балалар баҡсаларында балалар һаны ла арта. Республикала әле 363 дежур балалар баҡсаһы эшләй. Бәләкәстәрҙе өлкәндәр ишек алдына тиклем генә килтерә. Төркөмгә үткәнсе кескәйҙәрҙең температураһын үлсәйҙәр, ҡулдарын дизенфекциялайҙар.\nБыл талаптар март аҙағынан алып ғәмәлгә ашырыла. Өфөнөң өсөнсө балалар баҡсаһы бөтөнләй ябылмай. Әле бында өс төркөм эшләй. Һәр береһендә 15-әр бала. Изоляция режимы бер аҙ йомшартылһа ла, санитар талаптар көсәйҙе. Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙа һаҡлыҡ сараларын үтәмәүселәр өсөн штрафтарҙы күҙ уңында тотҡан закон проекты ла эшләнгән.\nРежимды тәүге тапҡыр боҙған өсөн – 3 мең, икенсе тапҡырға – 5 мең, вазифалы кешеләргә – 15 мең һум штраф ҡаралған. Хәҙер битлектәргә март айындағы кеүек ҡытлыҡ күҙәтелмәй. Республиканың ҡала-райондарына 135 мең битлек ебәрелгән. Өфөлә уларҙы ҡайһы бер туҡталыштарҙа бушлай ҙа тараталар.


Ят кешенән әйбер алма | Йәншишмә\nҺуңғы арала атай-әсәйҙәргә WhatsАpp аша тағы ла наркотиклы һағыҙ тураһында хәбәр таралды. Өфө, Ҡазан ҡалаларында билдәһеҙ кешеләр мәктәп янына килеп, уҡыусылар үҙҙәре генә ҡалған мәлде һағалап тороп, ниндәйҙер тәмлекәс тәҡдим итәләр икән. Ул башҡаларынан айырылмай, матур, ылыҡтырғыс ҡағыҙға төрөлгән, әммә эсендә – наркотик һәм ул бер тапҡырҙан бәйлелек булдыра, тип яҙалар. Утһыҙ төтөн сыҡмай, тиҙәр, нисек кенә булмаһын, был хәбәрҙе иғтибарһыҙ ҡалдырырға ярамай.\nӘйткәндәй, ниндәйҙер тыйылған матдә ҡушылған наркотик тураһында хәбәр бына нисәмә йылдар инде илдең әле бер, әле икенсе төбәгендә ишетелеп, шом һала. Әммә, ысынлап та, бындай һағыҙҙар Рәсәйҙә таратыламы – аныҡ ҡына яуап юҡ әле. Башҡортостан Республикаһы Эске эштәр министрлығының пресс-сәркәтибе Максим Родионов әйтеүенсә, әлегә тыйылған матдә ҡушылған һағыҙ тураһында халыҡтан уларға мәғлүмәт килмәгән. Шуға ҡарамаҫтан, һаҡ булырға, әгәр наркотик һатыу, таратыу тураһында белеп ҡалһаң, яҡындағы милиция бүлегенә йәки 279-32-92 ышаныс телефонына хәбәр итергә кәрәк.\nҒөмүмән, таныш булмаған кешеләрҙән бер нәмә лә алырға ярамай. Был – беҙҙең хәүефһеҙлек ҡағиҙәләренең береһе, шулай бит, уҡыусылар?\n« «Беҙҙең Арбат»та\nАлмас үҙен танытыр әле »


Малыбыҙы булһын - ишле, табыныбыҙ булһын - һыйлы\n19 Ғинуар 2021, 12:45\nҺуғым һуйыу – бик борондан килгән матур йолаларҙың береһе. Малды көндәр һыуытып, ҡар яуғас салалар. Тап шул ваҡытта ауылда күңелле осор башлана. Бының өсөн алдан уҡ инселәп, махсус һимертелгән мал алына. Башҡорт халҡында һуғым өсөн йылҡы, һыйыр малы һайлана. Шулай уҡ һарыҡ, кәзә лә һуғымлыҡ мал тип ҡарала.Бер йәшлек тана-торпо миҡдарын 4-5 һарыҡ, йәки 40 ҡаҙ, йәки 60 өйрәк алмаштыра ала, тип һаналған.Йылҡы малынан 2 йәшлек тайҙар, дүнәндәр, ҡонандар, байталдар салынған.(Тулыраҡ беҙҙең сайтта)\nҺуғым һуйыу – бик борондан килгән матур йолаларҙың береһе. Малды көндәр һыуытып, ҡар яуғас салалар. Тап шул ваҡытта ауылда күңелле осор башлана. Бының өсөн алдан уҡ инселәп, махсус һимертелгән мал алына. Башҡорт халҡында һуғым өсөн йылҡы, һыйыр малы һайлана. Шулай уҡ һарыҡ, кәзә лә һуғымлыҡ мал тип ҡарала.\nБер йәшлек тана-торпо миҡдарын 4-5 һарыҡ, йәки 40 ҡаҙ, йәки 60 өйрәк алмаштыра ала, тип һаналған.\nЙылҡы малынан 2 йәшлек тайҙар, дүнәндәр, ҡонандар, байталдар салынған.\nЭш аттары егеүҙән туҡтатылып, 6 ай самаһы һимертеүгә ҡуйыла. Кире осраҡта уның ите ҡаты, тарамыш була. Ә инде һыйыр малының орғасыһын ҡулай күргәндәр. Шулай ҙа уларҙы үрсетергә алып ҡалып, үгеҙҙәрҙе һуғымға тәғәйенләгәндәр. Үгеҙ малы һәр ваҡыт һуғым өсөн аҫралған, шуға күрә уларҙы үҙ ваҡытында бестереү хәстәрен күргәндәр.\nМалды иртә менән һуйып, ҡояш байығанға тиклем эшкәртеп алыу фарыз булған. Уның өсөн электән һыналған “татлы ҡуллы”, “еңел ҡуллы” тип аталған оҫта мал һуйыусы саҡырыла. Сөнки ит тәме тап уның ҡулына бәйле. Күңеле ҡаты кеше салһа – ит ҡаты була, ә инде йомшаҡ, изге күңелленең һуғымының ите лә тәмле, йомшаҡ була, тигән ышаныу йәшәй. Шуға күрә лә салыусының роле ныҡ баһаланған. Ҡалғандар уға малды тунарға һәм тейешенсә эшкәртергә ярҙамлаша. Йәштәр өлкәндәрҙән йола тәртибенә өйрәнә, мал һуйғанда ир-егеттәрҙең таһыллығы һынала.\nӘ ҡатын-ҡыҙҙар өлөшөнә эсәк, ҡарын йыуыу, бешкәкләү эләгә. Элегерәк эсәкҡарынды йылғаға барып таҙалаһалар, хәҙер иһә уны өй шарттарында эшкәртеүҙе хуп күрәләр. Эсәкте башта уҡ өс төргә бүлгәндәр: ас эсәк, туҡ эсәк һәм бөйән.\nМал салыу тәртибе\n- Салыусының сөннәтле булыуы хуплана.\n- Малдың башы ҡибла яғына ҡаратып ятҡырыла.\n- Салыр алдынан “Бисмилләһи Аллаһу әкбәр” тип әйтергә кәрәк.\nҺуғым салырға ярҙамлашҡандарҙы кискә ашҡа алалар. Был да үҙенә күрә матур йолаларҙың береһе. Ит мул саҡта ҡунаҡ саҡырып, киләһе йыл да мал-тыуарың ишле булһын, һуғымды туған-тыумасаларың, дуҫ-иштәрең, бала-сағаларың менән бергә имен-һау ашарға яҙһын, тигән теләктәр әйтелә.\nТабында һәр кемгә өлөш таратыла. Тәү сиратта тултырма бирелә. Кем йылҡы малы сала – ҡаҙылыҡ таратыла. Улар һәр һуғым ашында булырға тейеш. Кире осраҡта, хужаларҙы һаранлыҡҡа “индерәләр”.\nСалыу һөйәге – мал салған кешегә тейеш. Ҡалған ит һәр кемгә өлөштәргә бүлеп һалына.\nМалдың түш ите, ҡабырғаһы, янбаш ите иң тәмлеһе, тип иҫәпләнә. Елек майы бик юғары баһаланған. Уны абруйлы ир-атҡа һәм ҡунаҡтарға биргәндәр.\nБашҡорттарҙа шулай уҡ өлөштө табынға биргәндә һыйлау йолаһы ла бар, йәғни – һоғондороу, ҡул менән ашатыу. Хужалар һәм ҡунаҡтар хөрмәт йөҙөнән бер-береһен ит киҫәктәре менән һыйлаған.\nБишбармаҡ ашағандың һуңынан һәр кемгә бер аш ҡалағындай ғына аштың ҡуйыһы бирелә. Быны ҡайһы бер ерҙә ҡыҫтау ашы, тип йөрөтәләр.\nТәмле бишбармаҡтан һуң, бәләкәй һауыттарға ҡойоп, һурпа эсереү ҙә борондан килгән матур йолаларҙың береһе. Һурпа ҡорот, ҡара борос ҡушып әҙерләнә. Теләгәндәр ваҡлап туралған һуған да һала.\nҺурпа эскәндә ҡунаҡтар теләктәрен яуҙыра:\n“Малдарығыҙ күп булһын!\nСалыу һөйәге – салыусыға,\nЯнбаш булыр – ҡыҙға,\nКейәү, улға – бейек үркәс,\nКилен, ҡыҙға – бәләкәс үркәс,\nБаш һөйәге – башлауға,\nТулараһы – ташлауға,\nҺум иттәре - ашауға,\nМайын йотһаң – һимерерһең,\nҺөйәк тотһаң – кимерерһең,\nҺөйәктең ал ҙурыһын –\nБыныһы була – муйыны,\nЕте була быуыны.\nЕте быуын кемдеке?\nАла белһәң – һинеке!\nБаш итенә саҡырыу\nМал һуйылғас, уның башы ҡәҙерләп элеп ҡуйыла. Яҙға табан “баш ите ашау” йолаһы башлана. Уны матур итеп өтөп, йыуып-таҙартып бешергәндәр. “Малың ишле булһын, ҡото китмәһен”, – тип теләгәндәр.\nМалдың теле лә, деликатес булараҡ, иң тәмле иттәрҙең береһе һанала. Уны ла ҡәҙерле ҡунаҡтарға бешерәләр.\nИтте нисек һаҡлағандар?\nБорон туңдырғыстар булмаған заманда итте ҡарынға төрөп һаҡлар булғандар. 20 килограмлыҡ ит һыйған ҡарынды – һуғым кинйәһен йәки бөркәнсекте бәйләп, яҙға тиклем тышта туңдырып һаҡлағандар.\nТултырма, шырлан, тултырмыш, бөйәт, бөйән һәм хатта туҡшырма. Беҙ яратып ашаған тултырманы диалект буйынса төрлө ерҙә төрлөсә атап йөрөтәләр. Ләкин әҙерләү процесынан сығып, уны “тултырыу” тигән һүҙҙән алынған, тип әйтеүҙәре дөрөҫөрәктер, моғайын.\nТултырма – башҡорт милли ризығы булараҡ, деликатес булып һанала. Тултырма өсөн тәғәйен эсәктәрҙе бер аҙ тоҙло һыуға һалып алғас, яҡшылап йыуып, таҙарталар. Эслекте иһә һәр кем үҙенә оҡшағанса әҙерләй. Эсәктәргә уны артыҡ тығыҙ итмәй генә тултырырға, ике яҡлап бәйләргә кәрәк. Күп булһа, тултырма бешкән саҡта ярыласаҡ. Ярылмаһын өсөн бер нисә урындан энә менән тишкеләп алырға кәрәк. Тултырма талғын утта 1,5-2 сәғәттә бешеп сыға.\nОн ҡушылған тултырма\nУның өсөн бауыр һәм бөйөр иттәре алына. Бер аҙ һарымһаҡ, һуған, тоҙ, борос, он ҡушыла. Бауыр менән бөйөрҙө сапҡылап, турарға. Уға һарымһаҡ, һуған, тоҙ, борос өҫтәп, яҡшылап бутарға. Бындай ысул менән әҙерләнгән эслек шыйыҡ була. Шунлыҡтан уға он ҡушып, яҡшылап болғатырға. Алдан әҙерләнгән эсәктәргә тултырырға.\nЭс-бауырҙан яһалған тултырма\nҮпкә, бауыр, бөйөр, йөрәк, эс майы алына. Шулай уҡ 120 грамм дөгө йәки ҡарабойҙай ярмаһы, 1 йомортҡа, 1 баш һуған, һөт йәки һурпа һәм тәменә ҡарап тоҙ, борос кәрәк буласаҡ. Ваҡланған эс-бауыр ҡушылмаһына тоҙ, борос, сей йомортҡа һытып ҡушырға һәм яҡшы итеп болғатырға. Артабан һөт йәки һурпа, ярма өҫтәргә. Тағы берҙе яҡшылап бутарға һәм эсәктәрҙе тултырырға.\nҺимеҙ һыйыр ите, картуф, һуған, һалҡын һурпа, тоҙ, борос алына. Итте ваҡ итеп, шаҡмаҡлап турарға. Уға шулай уҡ туралған картуф, һуған, тоҙ, борос ҡушып, һурпа ҡойоп яҡшылап бутарға. Эсәктәргә тултырғандан һуң, 2 сәғәттәй бешереп алырға.\nӘ беҙ ошолай бешерәбеҙ\nАйгөл Мырҙабулатова, Ҡаратал ауылы: “Тултырманы мин былай әҙерләйем: үпкә-бауырҙы ит турағыс аша үткәрәм. Үпкәне әҙерәк алам, бауыры күберәк итергә тырашым. Шулай нығыраҡ тәмле. Уларҙы балта менән турайым, тәмлерәк була. Уға һуған, быҡтырылған дөгө ярмаһы ҡушам. Әгәр дөгө булмаһа, он ҡушам.\nТултырманы айырым кәстрүлдә бешерәм, башҡа иттәргә ҡушмайым. Бешкән саҡта ярылмаһын өсөн энә менән бер нисә урын дан тишеп алам. Тултырманы талғын утта 2 сәғәттәй бешерәм”.\nАльбина Сәйғәфәрова, Баймаҡ ҡалаһы: “Тултырма өсөн әҙерләнгән эслекте төрлөсә әҙерләйем. Үпкә-бауырҙан ғына булһа быҡтырылған дөгө ҡушам. Дөгө булмаһа, ит тә үткәреп ебәрәм. Ләкин ҡалай ғына әҙерләһәм дә күп итеп һуған ҡушам. Шулай эшләгәндә был деликатес бигерәк тә һутлы, татлы була. Шунлыҡтан уны әҙерләгәндә һуғанды йәлләмәй ҡушығыҙ”.\nҠурҙаҡ нисек әҙерләнә?\nБорон эсәк йыуышырға килгән ҡатын-ҡыҙҙар өсөн ҡурҙаҡ бешереп, һыйлау йолаһы булған.\nУл малдың үпкә-бауырын, йөрәген ваҡ итеп турап әҙерләнә. Һурпаһына балдаҡлап күп итеп һуған һалһаң, ул телеңде йоторлоҡ тәмле була.\nЗәкирә Аҡбулатова, Ҡаратал ауылы: “Ҡурҙаҡты ошолай бешерәм: сөгөнгә май ҡойоп, туралған һуған, кишерҙе ҡыҙҙырып алам. Артабан уға шаҡмаҡлап туралған үпкә-бауыр, йөрәкте һалып, 2 сәғәт тирәһе ҡыҙҙырып, бешереп алам”.\nҺерелдек (холодец) әҙерләү\nМалдың баш-тояҡтарынан әҙерләнгән һерелдек туҡлыҡлы ғына түгел, файҙалы ла. Ул бигерәк тә спортсыларға тәҡдим ителә. Сөнки һерелдек һөйәктәрҙе нығытыуға булышлыҡ иткән витаминдарға бай.\nҺерелдек әҙерләү өсөн тәүҙә баш-тояҡтарҙы оҙаҡ ҡына итеп ҡайнатып бешереп сығарабыҙ. Һуңынан уны ит турағыс аша үткәрәбеҙ. Итлерәк итеп эшләгәндә бигерәк тә тәмле. Туралған ҡойҡа һәм итте һурпала ҡайтанан ҡайнатып алып, уға һуған, лавр япрағы, ҡара борос һалырға. Әҙер һерелдекте төрлө һауыттарға ҡойоп, һыуыҡ урынға ҡуйырға.\nМал һөйәгенә бәйле ырым-ышаныуҙар\n*Мал һуйғас, уның салыу һөйәген кәртә бағанаһына элеп ҡуйғандар. Малдың ҡотон һаҡлай, тип юрағандар.\n*Мал үрсеһен өсөн ашығын биҙәп, өйгә элгәндәр.\n*Бүре һуғыр (тубыҡ) һөйәге менән салыу һөйәгенә теште тигеҙмәй ашарға кәрәк. Кире осраҡта киләһе йыл малды бүре ҡырыр, тигән ырым бар.\n*Кешене талаштырам тиһәң, бүре һуғыр һөйәген ул йәшәгән өйҙөң ҡыйығына ташлағандар.\n*Берәйһенә йәнең көйөп тә, шуны белдерә алмай йонсоһаң, уға юрамал малдың бәкәлсәйен бешереп ашатаһың.\n*Баш һөйәген ташламайҙар, ә ергә күмергә кәрәк. Кире осраҡта, малдың ҡото китә, тиҙәр.\nМахсус битте Лилиә ТАКАЕВА әҙерләне.\nФотолар асыҡ сығанаҡтан алынды.


Фестиваль тураһында Жюри Программа Бәйләнештәр Партнерҙар Заявка\nБөтә Рәсәй йәштәр фестивале\nҺин йәш, талантлы, дәрт-дарманың ташып тора, ә башҡорт эстрадаһы сәхнәһе - күптәнге хыялың!?\nБыл сара һинең өсөн. «Йәшлек шоу – 2020» фестивале һайлап алыу турын башлай!\nЗаявкалар 20 сентябрҙән ҡабул ителә. Ситтә ҡалма, сәхнә түре һине көтә.\n«Йәшлек шоу – 2020» фестивале һайлап алыу турын башлай!\nЗаявкалар 20 сентябрҙән ҡабул ителә.\nСиттә ҡалма, сәхнә түре һине көтә.\n20 ноябрҙә Башҡортостан Дәүләт концерт залында\n«Йәшлек шоу-2020» гала-концерты үтә\nRAHIMOV (Ришат Рәхимов)\nҡыҫҡа һандар 2\nҡыҫҡа һандар 5\nҡыҫҡа һандар 3\nҡыҫҡа һандар 6\nҡыҫҡа һандар 1\nҡыҫҡа һандар 4\nТауыш биреү өсөн мобиль телефондан ҡыҫҡа 5577 һандарына 2020/пробел/ҡатнашыусының һанын ебәрергә кәрәк.\nСМС хаҡы – 20 һум (өҫтәмә хаҡҡа һалым менән)\nАҡсаны иҫәптән сығарыу төп йәки контент иҫәптән тормошҡа ашырыла. "Е- Восток" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте сервисы тарафынан бирелде.\nзаявкалар ҡабул итеү ваҡыты 20 сентябрҙән башлана\nЖюриабруйлы жюри ағзалары\nтауыш биреү19 декабрҙән\nӨфөБСТ телеканалы заявкалар ҡабул итеү ваҡыты 20 сентябрҙән башлана Жюриабруйлы жюри ағзалары тауыш биреү19 декабрҙән\nЙәш быуында илһөйәрлек тәрбиәләү\nБашҡорт телен һәм мәҙәниәтен, заманса йыр-моң сәнғәтен популярлаштырыу,башҡарыу кимәле үҫеше өҫтөндә эшләү\nБашҡарыу оҫталығы кимәле\nБашҡорт эстрада үҫешенең юғары башҡарыу оҫталығын арттырыуға табан өҫтөнлөклө йүнәлешен төҙөү\nЙыр-моң сәнғәтенә ҡыҙыҡһыныуҙы арттырыу\nХалыҡтың башҡорт эстрадаһы дебютанттарына ҡыҙыҡһыныуын арттырыу, республика йәштәренең ижади кимәлен үҫтереү\n5 декабрь БСТ телеканалында «Йәшлек шоу-2020. Перезагрузка» Бөтә Рәсәй йәштәр фестиваленың телевизион версияһы донъя күрҙе. Йондоҙло жюри: Лина Арифулина, Рөстәм Ғиззәтуллин, Elvin Grey, Ольга Филиппова конкурсанттарҙың сығыштарын баһаланылар.\nИҫкәртеп үтәбеҙ, быйыл «Йәшлек шоу-2020. Перезагрузка» Бөтә Рәсәй йәштәр фестивале күләмендә үҙ даирәһен киңәйтте. Һайлап алыу туры республикабыҙҙа ғына түгел, Рәсәйҙең төрлө төбәктәрендә лә ойошторолдо: Пермь крайы, Силәбе өлкәһе, Ҡурған өлкәһе, Һамар өлкәһе, ХМАО (Сорғот ҡалаһы), Татарстан Республикаһы, Санкт-Петербург һәм Мәскәү ҡалалары.\n1-се этап 2-се этап Концерттар\nАбруйлы жюри ағзалары билдәле сәхнә йондоҙҙары менән берлектә республика район-ҡалалары буйлап һайлап алыу турына юллана:\n26 сентябрь 2020 йыл\nБашҡортостандың үҙәк зона һайлап алыу туры (Благовар районы, Кушнаренко районы, Саҡмағош районы, Бөрө районы). Үткәреү урыны: Кушнаренко районы, Кушнаренко ауыл хужалығы колледжы дәүләт бюджет һөнәри белем биреү мәғариф учреждениеһы.\nһайлап алыу этабы видҽояҙмаһы\n2 октябрь 2020 йыл\nБашҡортостандың төньяҡ-көнсығыш зона һайлап алыу туры (Салауат районы, Ҡыйғы районы, Балаҡатай районы, Дыуан районы, Мәсетле районы). Үткәреу урыны: Дыуан районы, Дыуан районы мәҙәниәт йорто.\n5 октябрь 2020 йыл\nБашҡортостандың көньяҡ зона һайлап алыу туры (Бөрйән районы, Әбйәлил районы, Йылайыр районы, Күгәрсен районы, Сибай ҡалаһы). Үткәреү урыны: Сибай ҡалаһы.\n6 октябрь 2020 йыл\nБашҡортостандың көнсығыш зона һайлап алыу туры (Учалы ҡалаһы, Сибай ҡалаһы, Белорет районы). Үткәреү урыны: Учалы ҡалаһы, Учалы ҡалаһы мәҙәниәт йорто.\n7 октябрь 2020 йыл\nБашҡортостандың төньяҡ зона һайлап алыу туры (Тәтешле районы, Асҡын районы, Балтас районы, Борай районы, Мишкә районы). Үткәреү урыны: Асҡын районы,Урмияҙ ауылы мәҙәниәт йорто.\n13 октябрь 2020 йыл\nБашҡортостандың төньяҡ-көнбайыш зона һайлап алыу туры (Ағиҙел ҡалаһы, Нефтекама ҡалаһы, Яңауыл районы, Ҡалтасы районы, Краснокама районы, Илеш районы, Дүртөйлө районы). Үткәреү урыны: Ағиҙел ҡалаһы, «Ағиҙел» спорт-ял итеү үҙәге.\n20 октябрь 2020 йыл\nБашҡортостандың көнбайыш зона һайлап алыу туры (Туймазы районы, Баҡалы районы, Шаран районы, Бүздәк районы, Октябрьский ҡалаһы). Үткәреү урыны: Туймазы ҡалаһы , «Родина» мәҙәниәт йорто.\n21 октябрь 2020 йыл\nБашҡортостандың көньяҡ-көнбайыш һәм көнсығыш зона һайлап алыу туры (Йәрмәкәй районы, Бәләбәй районы, Бишбүләк районы, Миәкә районы, Учалы ҡалаһы). Үткәреү урыны: Бәләбәй ҡалаһы Үҙәк мәҙәниәте йорто.\nИкенсе этап һайлап алыу туры Рәсәйҙең төрлө төбәктәрендә уҙғарыласаҡ:\n24 октябрь 2020 йыл\n27 октябрь 2020 йыл\n29 октябрь 2020 йыл\n30 октябрь 2020 йыл\n31 октябрь 2020 йыл\nХанты- Манси автономия округы\n3 нобярь 2020 йыл\n4 ноябрь 2020 йыл\n6 ноябрь 2020 йыл\n14 ноябрь 2020 йыл\n17 ноябрь 2020 йыл\nБилдәләп үтеү мөһим: һәр һайлап алыу туры аҙағында йыр-моң һөйөүсе тамашасылар өсөн open-air концерт ойоштороласаҡ, баһалама ағзалары тарафынан кастингтың иң яҡшы ҡатнашыусыларына башҡорт эстрадаһы йондоҙҙары менән бер рәттә был сарала ҡатнашыу мөмкинлеге биреләсәк.\n3 октябрь 2020 йыл\n10 октябрь 2020 йыл\n12 октябрь 2020 йыл\n5 декабрь 2020 йыл\nБСТ телеканалында фестивалдең беренсе ярым финалы\n12 декабрь 2020 йыл\nБСТ телеканалында фестивалдең икенсе ярым финалы\n19 декабрь 2020 йыл "Йәшлек шоу-2020. Перезагрузка" Бөтә Рәсәй йәштәр фестиваленең финалы\n12 декабрь 2020 йыл "Йәшлек шоу-2020. Перезагрузка" Бөтә Рәсәй йәштәр фестиваленең икенсе ярым финал эфиры\n5 декабрь 2020 йыл "Йәшлек шоу-2020. Перезагрузка" Бөтә Рәсәй йәштәр фестиваленең беренсе ярым финал эфиры\n17 ноябрь Өфө ҡалаһында «Йәшлек шоу-2020. Перезагрузка» Бөтә Рәсәй йәштәр фестивале һайлап алыу этабы үтте.\n14 ноябрь Санкт-Петербург ҡалаһында «Йәшлек шоу-2020. Перезагрузка» Бөтә Рәсәй йәштәр фестивале һайлап алыу туры үтте.\n6 ноябрҙә Ҡазан ҡалаһында “Йэшлек шоу-2020” Бөтә Рәсәй фестивале һайлап алыу туры үтте.\n4 ноябрҙә Һамар ҡалаһында “Йэшлек шоу-2020” Бөтә Рәсәй фестивале һайлап алыу туры үтте.\n3 ноябрҙә “Йэшлек шоу-2020” Бөтә Рәсәй фестивале һайлап алыу туры Ырымбур ҡалаһында үтте.\n31 октябрҙә «Йәшлек шоу-2020» Бөтә Рәсәй йәштәр фестиваленың һайлап алыу этабын Сорғот ҡалаһы үҙ сәхнәһендә ҡабул итте.\n29 октябҙә “Йэшлек шоу-2020” Бөтә Рәсәй фестивале һайлап алыу туры Силәбе ҡалаһында үтте.\n27 октябҙә Пермь крайы Пермь ҡалаһында “Йэшлек шоу-2020” Бөтә Рәсәй фестивале һайлап алыу туры үтте.\n24 октябрҙә Мәскәүҙә Башҡортостан Респуликаһының Рәсәй Федерацияһы Президенты эргәһендәге тулы хоҡуҡлы вәкиллеге сәхнәһендә “Йәшлек шоу-2020” Бөтә Рәсәй йәштәр фестивале һайлап алыу туры үтте.\n21 октябрҙә Бәләбәй ҡалаһында «Йәшлек шоу-2020» Бөтә Рәсәй йәштәр фестиваленың республиканың көньяҡ-көнбайыш зона һайлып алыу туры үтте.\n20 октябрҙә Ағиҙел ҡалаһының “Родина” мәҙәниәт һарайында «Йәшлек шоу-2020» Бөтә Рәсәй йәштәр фестиваленың республиканың көнбайыш зона һайлып алыу туры үтте.\n13 октябрҙә Ағиҙел ҡалаһында «Йәшлек шоу-2020» Бөтә Рәсәй йәштәр фестиваленың республиканың төньяҡ-көнбайыш зона һайлып алыу туры үтте.\nБашҡортостандың төньяҡ зона һайлап алыу туры\nБашҡортостандың көнсығыш зона һайлап алыу туры\nБашҡортостандың көньяҡ зона һайлап алыу туры\nҺайлап алыу туры башлана!\n26 сентябрҙә «Йәшлек шоу-2020. Перезагрузка » йыр-моң фестивале һайлап алыу турын башлай. Беренселәрҙән булып йәш башҡарыусыларҙы Кушнернко районы сәхнәһе ҡабул итә.\nФестиваль марафононының беренсе сараһы, «Йәшлек шоу – 2020.\nПерезагрузка» концерт-дискотекаһы, 18 сетябрҙә 18.00 сәғәттә Өфө ҡалаһының ART-квадрат майҙанында үтә\nФамилияһы ИсемеАтаһының исеме *\nРепетуар (һүҙҙәр авторы, композитор, аранжировка) *\nУҡыу йәғни эш урыны, вазифаһы *\nАдрес (йәшәү урыны, теркәлеү буйынса йәшәү урыны), телефон *\nТыуған (көнө, йылы, айы) Тыуған урыны *\nПаспорт (№, серия, бирелеү ваҡыты һәм урыны) *\nӨҫтәмә мәғлүмәт (проект, конкурстарҙа ҡатнашыу) *\nАДРЕС:Өфө , Ленин урамы, 50\n(Сараның үткәреү урыны)\nНовомостовая урамы, 22, офис 7\n(Белешмәләр өсөн Колесникова Ольга)\n© +«Йэшлек шоу – 2020. Перезагрузка»


Яңы йыл байрамына һанаулы ғына көндәр ҡалды. Унан килә балаларҙың иң яратҡан мәле - ҡышҡы каникулдар ҙа башлана. Һәр кем уны файҙалы һәм иҫтә ҡалырлыҡ итеп үткәрергә тырыша. Китап һөйөүсе кескәй дуҫтарыбыҙ өсөн #балаларға_каникулда рубрикаһын дауам итеп, түбәндәге китаптарҙы тәҡдим итәбеҙ.\nФәүзиә Рәхимғолова. “Вил менән ел”\nКәрим Булат “Ҡоштар мине ярата”\nУҡыусы китапта шағирҙың мауыҡтырғыс кескәйҙәр донъяһын сағылдырған үҙенсәлекле телен, бала күңеленең йылылығын, аҡылының тапҡырлығын, тәбиғәт миҙгелдәренең һулышын тойомлай ала.\nКитапты ҡулға алғас та тиҙерәк уҡыу, эстәлеген белеү теләге уяна. Күңелгә ятышлы ҡыҫҡа, шул уҡ ваҡытта мауыҡтырғыс шиғырҙар, ҡыҙыҡлы, тапҡыр йомаҡтар һәм һәр битендәге матур һүрәттәр үҙенә ылыҡтыра ғына бара.\nҒәлим Дәүләтов. “Нөгөш буйы малайҙары”\nБашҡорт һәм рус телдәрендә сыҡҡан был баҫма ҙурыраҡ уҡыусыларыбыҙ – үҫмерҙәр өсөн тәғәйенләнгән. Йыйынтыҡта авторҙың мираҫынан “Нөгөш буйы малайҙары” повесы, хикәйәләре, поэмалары һәм шиғырҙары тәҡдим ителә.\nТәбиғәт күренештәре, ауыл ығы-зығыһы, геройҙар тормошо һәм яҙмышы шундай итеп һүрәтләнгән, әҫәрҙәрҙе уҡығанда улар араһында үҙеңде йөрөгәндәй хис итәһең.


Их, һеҙ, егеттәр! » Архив газеты "Йәшлек"\n(«Мөхәббәткә мәҙхиә», «Йәшлек», №137, 24 ноябрь, 2009 йыл)\n«ЙӘШЛЕК» республика йәштәр гәзитен йәштәр генә түгел, урта быуын, ололар һәм балалар ҙа кинәнеп уҡый. Аллаға шөкөр, үҙ телебеҙҙә аралашырлыҡ, фекерләшерлек\nбаҫмаларыбыҙ бар. Халыҡ алдыра, уҡый, яҙа, теләктәрен, эс серҙәрен еткерерлек, хис-уйҙарын йөрәккә уя алырлыҡ мөмкинлектәребеҙ етерлек. «Йәшлек» гәзитендә Инсаф исемле аҫыл ирҙең «Мөхәббәткә мәҙхиә»һен уҡығас, хат яҙмайынса булдыра алманым. Хатымды егеттәргә – шундай уҡ Инсафтарға арнарға булдым.\nМөхәббәт тигән нәмә ул шул тиклем серле лә, сетерекле лә, ҡатмарлы ла. Уның сабырлыҡ, ҡыйыулыҡ, изгелек, тәртиплелек, тыйнаҡлыҡ һәм рухи көс кенә талап итеп ҡалмай, үҙе менән бергә шатлыҡ та, ҡайғы ла, һағыш та, ҡарғыш та алып килеүе ихтимал.\nЙәһүдтәрҙең, дошманыңа насарлыҡ юраһаң, уның үлеп ғашиҡ булыуын телә, тигән һүҙҙәре бар. Ысынлап та, ғишыҡ утында яныу, һағыштарҙан һарғайыу, осрашыу мәлдәрен көтөп тилмереүҙән дә ҙурыраҡ ғазап юҡтыр ул!\nИх, мөхәббәт! Ул ғазаптар, ул һыҙланыуҙар, әрнеүҙәр…\nЭш сәфәре менән республикабыҙ райондарында йөрөгәндә бер ауылда абруйлы ғына инәй менән танышырға тура килде. Ноҡот һала икән. Мин дә һалдырып ҡарарға булдым. Ике тапҡыр һалдырҙым, тик таштар барыбер теләгәнемсә төшмәне.\n– Мин риза түгел, үҙгәрт, инәй, зинһар, – тим.\n– Эй, балаҡайым! Таштар ғына үҙгәртә алһа икән яҙмыштарҙы! – тине ул.\nИнәй менән серләшеп киттек.\n– Яратып тормошҡа сыҡтыңмы, яратҡан кешең булдымы? – тип һорай ҡуйҙым инәйҙән.\nТуҡһанға аяҡ баҫҡан ун бала әсәһе, үҙе лә һиҙмәҫтән, йәшлеген, үҫмер саҡтан күрше егет менән бер-береһен яратып йөрөүҙәрен, тик ҡыҙҙы, димләп, күрше ауыл егетенә кейәүгә биреүҙәре һәм ғүмере буйы тәүге һәм һуңғы мөхәббәтен – күрше егетен генә яратыуын, бер күреүгә зар-интизар булып йәшәүен бәйән итте. Ире менән һәйбәт донъя көткәндәр, ишле балалар тәрбиәләп, аяҡҡа баҫтырғандар, тик инәйҙең күңеле генә икенселә булған.\nУның йән һөйгәненә генә арнап сығарған, күңелендә сер булып һаҡланып ҡалған һөйөү шиғырҙарын да тыңларға насип булды. Ниңә шул саҡта шиғырҙарын яҙып алмағанмын икән, тип уйлайым хәҙер. Шулай ҙа бер нисә юлы хәтерҙә һаҡланып ҡалған:\nКүрешә алманыҡ ерҙәрҙә.\nХоҙай үҙе насип итһә,\n– Бер-береһен үлеп яратҡандар осрашырға хаҡлымы икән? – тип һорағайным, күҙҙәренән бөртөкләп йәш тамды. Яулыҡ остары менән күҙ йәштәрен һөрттө лә:\n– Осрашырға тейештәр ҙә бит, тик тормош тигәнең беҙҙән һорап тормай шул, – тине.\nЙәшләй генә осрашҡан улар. Юлда, поезда. Егет яҡын кешеһен ерләп, уҡыған еренә китеп барған булған. Үҙе барған вагонда ҡуңыр сәсле, зәңгәр күҙле сибәр ҡыҙ, егеттең күңелен үҙенә әсир итеп, бар ҡайғыһын онотторған. Өҙөлөп ғашиҡ була улар бер-береһенә. Егет – Ҡаҙанда, ҡыҙ Мәскәүҙә йәшәүенә ҡарамаҫтан, йыш осрашып торалар. Тик… егет икенсегә өйләнә. Унан ҡыҙ ҙа тормошҡа сыға. Әммә ғүмере буйы бер-береһен һағынып йәшәй улар. Сәбәп – егеттең баҙнатһыҙлығы.\nЙылдар үткәс, Өфөлә осрашалар. Иң һуңғы осрашыуҙары була ла инде ул. Ағай ғүмеренең һуңғы көндәренә тиклем күңелендә ошо саф мөхәббәтен һаҡлап йөрөтә. Инде оло йәштә, балаларының атаһы, ейән-ейәнсәрҙәренең ҡартатаһы булһа ла:\n– Их, йәшлек, йүләрлек. Үҙ яҙмыштарығыҙҙы үҙегеҙ бығауламағыҙ, һөйгәндәрегеҙҙән һөйөлөгөҙ, бәхетегеҙҙе, мөхәббәтегеҙҙе ситтәргә таратмағыҙ, минең кеүек ғүмер буйы үкенерһегеҙ, – тигәйне ул бер саҡ.\nУл һөйләшеүҙән һуң, ошо яңылыштарҙы мөмкин тиклем төҙәтергә, бик һуң булһа ла яҙмыштарҙы саҡ ҡына булһа ла үҙгәртергә, тигән уй менән 1-се телевизион каналдың «Жди меня» тапшырыуына яҙырға ла, шул ҡатынды табып, осрашыу форсатын ойошторорға, тип яна башланыҡ. Тик был бәхеткә ирешә алманы ағайыбыҙ. Ҡаты ауырып, ҡапыл яҡты донъянан китеп барҙы. Үкенестәре генә тороп ҡалды уның фанилыҡта. Шул апай менән осрашырға яҙһа, бер ултырып һөйләшербеҙ, серләшербеҙ әле, тигән уй менән йәшәйем һаман да.\nУлар, Аллаға шөкөр, иҫән-аман, бына тигән итеп донъя көтә. Икеһенең дә үҙ ғаиләһе, балалары, ейән-ейәнсәрҙәре бар. Егерме биш йыл элек республикабыҙ ҡалаларының береһендә осраҡлы ғына осрашҡан йәш кенә ҡыҙ менән ике балалы ир. Ошо осрашыу йәндәренә ғүмерлек яра һалған, йылдар дауамында рухи мөхәббәт кисереп йәшәй улар.\n– Бер-берегеҙҙе шул тиклем яратҡас, ниңә интегәһегеҙ? – тим әхирәтемә.\n– Беҙ бит мосолман, бигерәк тә башҡорт ҡыҙҙарының тәрбиәһе шулай бит. Мин, ҡатын-ҡыҙ булараҡ, үҙем башлап аҙым яһарға баҙнат итә алманым. Хата аҙым яһап, ғүмерем буйы яратҡан кешемде бөтөнләй юғалтыуымдан ҡурҡам. Икебеҙгә лә еңел түгел, – тине ул.\nСирек быуат буйы бер-берең менән күҙҙәр менән генә аралашып йәшәү, ай-һай, еңел түгелдер шул.\nБына шулай, әлеге көндә лә платоник һөйөү тигәнең бар икән. Был төр ғашиҡтар үҙ-ара йөрәктәре менән генә һөйләшә. Әҙме-күпме ғүмерҙәрендә күңелдәрендә ошо хәтлем һағыш йөрөтөүҙәре йөрәкте һыҡрата. Уларҙы күргән һайын ирекһеҙҙән күңелдә оло бер роман тыуа. Тик уның аҙағы юҡ әлегә. Шул аҙағы хәйерле булһын, осрашһын, ҡауышһын ине ундайҙар. Ошо осрашыуға егет кеше үҙе баҙнат итһен ине, сөнки барлыҡ ҡатын-ҡыҙҙар ҙа, беҙ теләгәнсә, үткер түгел бит. Ә ғүмер тигәнең күҙ асып йомған ара ғына – үтә лә китә. Һуңлай күрмәгеҙ, ғашиҡ йәндәр!\nМәҡәлә авторы – Инсаф исемле ир уҙаманына, беренсенән, йылдар дауамында рухи мөхәббәтенә тоғро булып ҡалыуына һоҡланып, эс серҙәрен асырға баҙнат итеүенә барлыҡ мөхәббәтле зифа заттар исеменән рәхмәтемде белдерһәм, икенсенән, сафтан-саф оло мөхәббәтен яуларға ирешә алмауында, бәлки, үҙе ғәйеплелер, тигән фекерҙә ҡалам.\nИх, һеҙ, егеттәр! Ҡыйыуыраҡ булһағыҙ ине, юҡҡа ғына һеҙҙе көслө зат тип йөрөтәләрме ни?! Күп нәмә һеҙҙән тора ла инде, егеттәр!\nҒүмерҙәр бит мәңге түгел,\nУҙыр ҙа китер инде.\nҺөйөүҙәрем гөлдәр кеүек,\nҺулыр ҙа кибер инде, –\nтип үкенергә ҡалмаһын, ҡыҫҡа ғына ғүмерҙең ҡәҙерен белеп, һөйөп, һөйөлөп йәшәйексе, дуҫтар!\nавторы: admin | 28 января 2010 | | Фекерҙәр (0)\nҺалдат – ил һаҡсыһы


Иглин районы үҙәгендә урынлашҡан Союзная урамынан фатир һатып алыусылар бер-нисә йыл рәттән үҙ торлаҡтарына күсенә алмай\nСәбәбе - объектта төҙөлөш, һәм биҙәкләү эштәре тамамланмаған. Файҙаланыуға тапшырылған берҙән-бер йортта ла етешһеҙлектәр күп. Иғәнәселәрҙең күпселеге төҙөлөш компанияһы үҙен банкрот тип иғлан итеүе лә ихтимал тигән ҡарашта.\nВиталий Теплов Союзная урамы 1-се кәсер а йортоноң 23-сө фатирында йәшәй. Уға йылдар буйы төҙөүселәр ҡалдырған етешһеҙлектәрҙе бөтөрөргә тура килә. Хужа дымлы иҙәндәрҙе 10 cантиметрға күтәрә, үҙ аҡсаһына линолеум йәйә, кафель йәбештерә. Реклама биргәндә төҙөлөш фирмаһы клиенттарға бөтә ремонт эштәре тулыһынса башҡарыласаҡ тип ышандыра. Әммә ысынбарлыҡта, уға үҙ ҡулдары менән йыуыныу бүлмәһен йыһазландырырға, бәҙрәф өсөн айырым бүлмә бүлергә тура килә.\nЭдуард Яҡупов был торлаҡты ҡуртымға алған. Ай һайын ете мең һум түләп тора. Ғаилә башлығы бүлмәне елләтеү насар булыуына һәм ҡыҙына уйнар өсөн шарттар булмауына зарлана.\nҠалған ике йөҙләп кеше бөтөнләй фатирҙарына күсенә алмай. Ирина Шустрикова 2012 йылда уҡ өс бүлмәле фатиры өсөн иҫәпләшкән. Ике йәй инде ул күсергә хыяллана ,әммә бөтәһе лә бушҡа.\nИрина Шустикова, Союзная урамы, 1В йортонан фатир һатып алыусы: «Стройиндустирия» фирмаһы менән иҫәпләшеүемә дүрт йыл ваҡыт үтте. Ә мин әлегә тиклем торлағыма күсенә алмайым. Унда төҙөүселәргә ятаҡ ойошторолған. Уларҙы күсереүҙе талап итеп күпме генә ризаһыҙлыҡ белдереп ҡараһам да, улар бында йәшәүен дауам итә».\nСоюзная урамындағы яңы төҙөлөштән фатир һатып алыусылар бөгөн фирмала эшләүсе Людмила Ғайсина менән генә аралаша алды. «Стройиндустрия» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт Иглин ҡасабаһының Высоцкий урамындағы 5-се йортонда теркәлгән.\nЛюдмила Ғайсина: «Төҙөлөш материалдары ҡиммәтләнде, халыҡтың беҙҙең менән иҫәпләшергә аҡсаһы юҡ. Бөтә эш бартер нигеҙендә алып барыла».\nОльга Орлованы был йорттағы фатир, хаҡы баҙарҙыҡынан арзаныраҡ булыуы һәм балалар баҡсаһына яҡын булыуы менән ҡыҙыҡтыра. Әммә икенсе миҙгел инде ул подъезына ла инә алмай аҙаплана.\nТөҙөлөштә күҙгә бәрелеп торған етешһеҙлектәр булыуына ҡарамай, "Стройиндустрия" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт күрше урамдарҙа ла күп фатирлы йорттар күтәрә. Унда ла һатып алыусыларға: "Фатирҙар уңайлы һәм ремонт эшләнеләсәк" тигән вәғәҙәләр менән торлаҡ һатыла башлаған. Яуап эҙләп беҙ ширҡәт етәксеһенә шылтыраттыҡ, әммә яуап биреүсе булманы.\nТөҙөлөш фирмаһы эшмәкәрлеге менән килешмәүсе иғәнәселәр үҙ хоҡуҡтарын суд аша яҡларға ниәтләй. Ойошмаға бөлгөнлөккә төшөү ҡурҡынысы ла янай. Шуға ла ширҡәтте банкрот тип иғлан итеп өлгөрмәҫ борон торлаҡ һатып алып алданыусылар төҙөлөштәге баш-баштаҡлыҡтар тураһында мәғлүмәтте власть вәкилдәре һәм тәртип һаҡлау органдарына еткерергә теләй.


22 Октябрь 2019, 18:30\nРеспубликала крәҫтиән-фермер хужалыҡтарын үҫтереү маҡсатлы эш башҡарыла. Был өлкәлә программалар яңынан-яңыҡабул ителә. Районда ла үҙ эшен асып, яҙмышын нәҡ ауыл менән бәйләгән, уңышлы эшләгән фермерҙар байтаҡ. Арыҫлан ауылынан Кәшәфетдиновтар ана шундайҙарҙан. 2017 йылда Даян Тимерғәли улы ғаилә фермаһын үҫтереүгә грант алыуға ирешә. ”Һәр башлаған эшкә теләктәшлек белдереүсе, ярҙам ҡулы һуҙыусы булғанда, ауыр түгел”, - ти уның эшен дауам иткән йәш фермер Азамат Даян улы.\nРеспубликала крәҫтиән-фермер хужалыҡтарын үҫтереү маҡсатлы эш башҡарыла. Был өлкәлә программалар яңынан-яңыҡабул ителә. Районда ла үҙ эшен асып, яҙмышын нәҡ ауыл менән бәйләгән, уңышлы эшләгән фермерҙар байтаҡ. Арыҫлан ауылынан Кәшәфетдиновтар ана шундайҙарҙан.\n2017 йылда Даян Тимерғәли улы ғаилә фермаһын үҫтереүгә грант алыуға ирешә. ”Һәр башлаған эшкә теләктәшлек белдереүсе, ярҙам ҡулы һуҙыусы булғанда, ауыр түгел”, - ти уның эшен дауам иткән йәш фермер Азамат Даян улы.\nҠусҡар утары янындағы ташландыҡ ферманы һүтеп, ремонтлағандан һуң, дәүләт ярҙамы менән алты баш һыйырға һауын залы төҙөлгән, ике мең литр һыйҙырышлы һөт һыуытыу өсөн ҡорамал, һөт үткәргес һатып алынған, матди-техник база яңыртылған. “Бинаны һүткәндә сметаға индерелмәгән өҫтәмә күп эш килеп сыҡты. Күҙ ҡурҡа, ҡул эшләй, тиҙәр бит. Төҙөкләндереүҙе башлап китеүе еңелдән булманы, әммә теләк, дәрт булғас, ауырлыҡтарға түҙергә тура килә. Туғандарыбыҙҙың ярҙамы ҙур булды”, - ти Азамат.\nБеҙ барғанда ла эш гөрләй ине, Азамат Мәхмүтов иретеп йәбештерә, Раян Кәшәфетдинов, Тимербай Әлмөхәмәтов етәкселегендә практикаға килгән студент егеттәр Азамат Ғәрифуллин, Миңнислам Имелбаев һалам ташый.\nБыйылға фураж, бесән һәм башҡа мал аҙығы етерлек тупланған. Ҡышҡылыҡҡа мал яңы бинаға инәсәк. Фермала бөтәһе 100 баш һыйыр малы булһа, 45-е һауыла. Ике механизатор һәм һауынсы эшләй. Һөттө һөт-консерва комбинатына тапшыралар.\nАтаһы Даян Кәшәфетдинов ярҙамында ауыл хужалығы тармағының нескәлектәрен үҙләштергән Азамат менән Раянды бер эш тә ҡурҡытмай. Азаматтың тормош иптәше Рузанна ла тырыша, машина менән һауыу операторҙары конкурсында ике йыл рәттән беренселекте ҡулдан ысҡындырмай. Әйткәндәй, уларҙы ҡотларға була: йәш ғаиләлә дүртенсегә сабый тыуҙы.\nБулдыҡлы булдырыр, эшен дә уңдырыр, тиҙәр беҙҙең халыҡта. Кәшәфетдиновтар халыҡты экологик яҡтан таҙа ауыл продукцияһы менән тәьмин итеү ниәте менән янып эшләй. Ҙур теләк менән эшләгәнгә лә эштәре уңышлы уларҙың.


Инфоурок / Иностранные языки / Конспекты / Башҡорт теленән дәрес планы\nТема: Беҙҙең фатир. Эйәлек алмаштары.\nэйәлек алмаштарын дөрөҫ ялғауҙар менән яҙырға өйрәнеү;\nтелмәр, килештәрҙе, һүҙҙәрҙе килештәрҙә үҙгәртеү ҡеүәһен үҫтереү;\nүҙаллылыҡ, активлыҡ, бөхтәлек, әҙәплелек тәрбиәләү.\nЙыһазландырыу: таблицалар, сюжетлы һүрәттәр, карточкалар.\nМин сәләмәт, мин матур!\nӘминә кеүек сибәр,\nБеренсе рәт: килеш атамаларын әйтеп сыға\nИкенсе рәт: һорауҙарын\nӨсөнсө рәт: мин алмашын килештәрҙә үҙгәртеү. (Эштәр телдән башҡарыла)\nКарточкалар таратып биреү.\nөй (өйҙәр) йорт (йорттар)\n(һүҙҙәрҙе берлектә, күплектә, килештәрҙә үҙгәртергә)\nКроссворд. (уҡыу кәрәк яраҡтары тураһында йомаҡтар сисеү)\nФатир тураһында белешмә (бер уҡыусы һөйләй)\nIV. Ял минуты (йыр)\nV. Грамматик тема.\n1. Алмаштарҙыү төрөн ҡарау.\n2. Эйәлек алмаштарын ҡарау\nМинең фатирым Беҙҙең фатирыбыҙ\nҺинең фатирың Һеҙҙең фатирығыҙ\nУның фатиры Уларҙың фатиры\nVI. Китап буйынса эш.\n111-се күнегеү. “Яңы фатир”. Текст өҫтөндә эш.\n- тексты уҡытыусы уҡый,\n- һүҙлек һүҙҙәрҙе ҡабатлау,\n- сылбырлап уҡыу,\n- тәржемә итеү.\nVII. Һүрәт буйынса эш. (бүлмәләр, фатир)\nБыл ниндәй бүлмә? (Йоҡо бүлмәһе.)\nЙоҡо бүлмәһендә нимәләр бар? (Карауат, шкаф…)\nӘ һеҙ бүлмәгә нимәләр өҫтәр инегеҙ?\nVIII. Рефлекслы анализ. (бирелгән карточкаларҙы тултырып яҙырға)\nБеҙҙең фатир … бүлмәле. Ул … һәм … . Был … бүлмәһе. Унда …, …, …, … бар. Миңә … бүлмәһе оҡшай.\n113- сө күнегеү. Һорауҙарға яуап.\n-Һау булығыҙ! Дәрес бөттө!\n- эйәлек алмаштарын дөрөҫ ялғауҙар менән яҙырға өйрәнеү;\n- телмәр, килештәрҙе, һүҙҙәрҙе килештәрҙә үҙгәртеү ҡеүәһен үҫтереү;\n- үҙаллылыҡ, активлыҡ, бөхтәлек, әҙәплелек тәрбиәләү.\nНомер материала: 129996


Һуңғы тәүлектә республикала алты кеше коронавирус ҡорбандары исемлеген тулыландырҙы // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n9:39, 23 июля 2021 Йәмғиәт\nҺуңғы тәүлектә Башҡортостанда 248 кеше коронавирус йоҡторған. Был хаҡта республиканың яңы коронавирус инфекцияһы менән көрәш буйынса оператив штабы хәбәр итте. Шулай итеп, 22 июлгә төбәктә 45 966 сирле асыҡланған. «Бөтәһе 42 384 ауырыу һауыҡҡан, шул иҫәптән һуңғы тәүлектә — 276», — тип белдерҙеләр оперштабта.\nӘйткәндәй, уҙған йылдың аҙағынан яңы коронавирус инфекцияһын иҫкәртеү өсөн Башҡортостанға 996 280 доза вакцина килтерелгән. Тәүге компонентын 844 531 кеше алған, 531 143 кеше вакцинацияны тулыһынса тамамлаған.


Хәйбулла районында байыҡтырыу фабрикаһы ятҡылыҡ эргәһендә буласаҡ // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nХәйбулла районында байыҡтырыу фабрикаһы ятҡылыҡ эргәһендә буласаҡ\n12:53, 22 сентября 2010 Иҡтисад\nХәйбулла районында «Юбилей» ятҡылығы өсөн байыҡтырыу фабрикаһының беренсе сиратын быйыл октябрҙә сафҡа индерергә планлаштыралар. Фабриканың баҡыр циклы менән тәүге сафҡа индереләсәк комплексы йылына 1,5 миллион тонна руда эшкәртеүгә иҫәпләнгән. Киләсәктә байыҡтырыу фабрикаһын киңәйтергә һәм уның етештереүсәнлеген йылына өс миллион тонна рудаға тиклем арттырырға планлаштырыла. Быйыл уны ҡоралландырыуға инвестициялар 1,7 миллиард һум тәшкил итәсәк.\n«Юбилей» ятҡылығы 1966 йылдың авгусында асыла. Ул Көньяҡ Уралдың көнсығыш битендә, Петропавловский ауылы эргәһендә Таналыҡ һәм Быҙаулыҡ йылғалары араһындағы һыу айырғыста урынлашҡан.\nЯтҡылыҡты 1996 йылда эшкәртә башлайҙар. 2006 йылдың 1 мартына тиклем эштәрҙе «Хәйбулла тау компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте алып барҙы. Уларҙан һуң производство-хужалыҡ эшмәкәрлеген бында «Башҡортостан баҡыры» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте алып бара.\n«Юбилей» алты руда ятҡылығынан тора. Уларҙың өсәүһе әлеге ваҡытта асыҡ ысул менән эшкәртелә. Ҡалған өсәүһе ер аҫты ысулы менән үҙләштереләсәк. Руда ятҡылыҡтары 584 метрға тиклем тәрәнлектә урынлашҡан. Уларҙа 9,4 миллион тонна самаһы руда бар. Был ятҡылыҡтарҙы Көньяҡ вентиляция һәм клеть шахта үҙәктәре менән табырға планлаштырыла. 2018 йылға улар йылына 400 мең тонна руда табыуҙы тәьмин итергә тейештәр. Ул саҡта рудниктың етештереүсәнлеге 650 мең тоннаға тиклем артасаҡ.\nТеги: ер аҫты байлыҡтары, сәнәғәт


Беҙҙең урам—матур урам\nКемдәр гәзиткә яҙыла һәм квитанцияһының күсермәһен редакцияға ебәрә, уларҙы шәп бүләктәр көтә! * Электрон вариантҡа яҙылыу—354 һум, йыллыҡ—606 һум. * Почта аша яҙылыу хаҡы: 6 айға—551 һум 34 тин. Йыллыҡ подписка—1005 һум 48 тин. * 2017 йылға «Атайсал» гәзитенә яҙылыу дауам итә. Ашығығыҙ! 30 декабрҙә Лото-уйын уҙғарыласаҡ. * Сибайҙар һәм Иҫке Сибайҙар редакцияға килеп 530 һумға яҙыла ала. Йыллыҡ подписка—990 һум. *\nАрҡайым ҡасабаһы төҙөлөүгә 20 йыл тулды. Ә унда мәктәп һәм балалар баҡсаһы барлыҡҡа килеүгә—5 йыл.\nТыуған ергә, илгә булған һөйөү тыуған йорттоң ҡапҡаһынан, тәгәрәп уйнап үҫкән урамдан, туғайҙан башлана. Үҙенең бәләкәй генә ғәзиз мөхитен яратҡан кеше оло Ватанына ҡарата ла битраф булмаясаҡ. Эйе, һәр кем тыуып үҫкән изге ерен үҙенсә һөйә, үҙенсә аңлай, уның менән ғорурлана. Ниндәй генә гүзәл, иҫ китерлек урындарҙа булһаң да, үҙ төйәгең яҡыныраҡ, йүгереп ҡайтҡы, тиҙерәк үҙ тупрағыңа аяҡ баҫҡы килә. Юҡҡа ғына: «Тыуған ерҙең туҙаны ла ҡәҙерле»,—тимәйҙәрҙер. Һәр таш, һәр һуҡмаҡ таныш бында. Әлбиттә, йәндәй яҡын күргән ер-һыуыңдың атамаһы менән дә бәләкәйҙән хәбәрҙар булып үҫәһең. Әммә ҡайһы саҡ көн дә тиерлек һөйләштә ҡулланған исемдәрҙең нимә аңлатҡанын, ҡайҙан килеп сыҡҡанын тулыһынса белеп етмәйбеҙ. Шуға ла уны өйрәнеү, йәш быуынға еткереү—беҙҙең оло бурыс. Ошо изге ғәмәлде тормошҡа ашырыуҙа «Минең бәләкәй Ватаным» конкурсы ҙур этәргес көс булды. Уны Арҡайым ҡасабаһындағы мәктәп һәм балалар баҡсаһының 5 йыллыҡ юбилейына арнап үткәрҙек.\nБеҙ, тәрбиәселәр, әлеге конкурсты хупланыҡ һәм үҙебеҙ йәшәгән ҡасабаның 20-ләгән урамына байҡау яһап, уларға ҡушылған исемдәрҙең тарихын өйрәндек. Әйтергә кәрәк, тәрбиәселәр был конкурсҡа бик етди ҡараны, ижади әҙерләнде. Мәғлүмәттәр туплау йәһәтенән гәзит-журналдарға байҡау яһаны, Интернет селтәрҙәрен гиҙҙе, музей-архивтарҙа, китапханаларҙа булды, тарихсылар, крайҙы өйрәнеүселәр менән осрашты, әңгәмәләште. Һөҙөмтәлә, үҙенә күрә ғилми эҙләнеү эше хасил булды.\nАрҡайым ҡасабаһындағы урамдарға исеме бирелгән һәр шәхесте өйрәндек тигәйнем. Мәҫәлән, үҙәк урам сәсән-импровизатор, кантон Шәһиәхмәт Сибаев исемен йөрөтә. КПСС-тың ҡала комитетының беренсе секретары F.Йәнтилин тураһында ла бай мәғлүмәт тупланыҡ. Сөнки бер урамға уның исеме бирелгән. Күрше ятҡан ауылдарҙың, йәғни Дәүләт һәм Моҡастың исемен алған урамдарҙың да тарихы бай. Сибай төҙөлә башлағанда Дәүләт ауылы ҡаланы—һыу, ә Моҡас торф сығарып, яғыулыҡ менән тәьмин иткән. Шулай уҡ данлыҡлы шәхестәр Б.Мәмбәтҡолов, В.Бобров, Симаков, З.Малихов, З.Биишева, Р.Fарипов, А.Батыр, F.Сөләймәнов, Р.Өмөтбаев исемдәре урамдарға бирелеп мәңгеләштерелгән.\nКонкурс барышында алынған мәғлүмәттәрҙе эшебеҙҙә ҡулландыҡ, балалар баҡсаһында тыуған ер темаһына әңгәмәләштек.\nВәлимә Баййегетова, «Арҡайым» балалар баҡсаһы тәрбиәсеһе.


Бөгөн – Бөтә донъя туризм көнө // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБөгөн – Бөтә донъя туризм көнө\n16:44, 27 сентября 2011 Йәмғиәт\nБөгөн – Бөтә донъя туризм көнө. Ул донъяның күпселек илдәрендә бына инде 30 йылдан ашыу билдәләнә. Байрам 1979 йылда Бөтә донъя туристик ойошмаһының Генераль ассамблеяһы тарафынан раҫланған. 1980 йылдан байрам йыл һайын 27 сентябрҙә билдәләнә.\nБашҡортостан Республикаһының Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитетының байрам айҡанлы ҡотлауында былай тиелә:\n«Был ял ойоштороу һәм үткәреүгә бәйле эшмәкәрлек алып барған кешеләрҙең байрамы. Улар араһында – туристик компаниялар һәм турагентлыҡтар хеҙмәткәрҙәре, музейҙарҙа һәм ҡунаҡханаларҙа эшләүселәр. Бынан тыш был сәйәхәт итергә яратыусылар байрамы ла.\nБөтә донъя туризм көнө туризмды пропагандалау, уның мәҙәни бәйләнештәрҙе үҫтереүгә индергән өлөшөн сағылдырыу, халыҡтар араһында үҙ-ара аңлашып йәшәүҙе тәьмин итеү маҡсатында үткәрелә. Туризм — әүҙем һәм сәләмәт ялдың иң таралған төрҙәренең береһе».\nБашҡортостан Республикаһының Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты барлыҡ сәйәхәтселәрҙе һәм туристарҙы Бөтә донъя туризм көнө менән ҡотлай, сағыу тәьҫораттар һәм ҡыҙыҡлы сәйәхәттәр теләй.\nТеги: туризм, байрамдар


Бәләбәй районында «Ғаилә менән музейға» акцияһы үтте // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nБәләбәй районында «Ғаилә менән музейға» акцияһы үтте\n11:02, 17 мая 2013 Мәҙәниәт\nИглин районының «Балтика» белорус тарихи-мәҙәни үҙәгендә Халыҡ-ара ғаилә көнөн билдәләү сиктәрендә «Ғаилә менән музейға» акцияһы үтте. Тарихи-мәҙәни үҙәк ҡарамағында эшләгән музейға йәш ғаиләләр, оло быуын вәкилдәре, балалар килде. Ҡунаҡтар үткән дәүерҙең көнкүреш предметтарын ҡараны, боронғо кейемдәрҙең, өй кәрәк-яраҡтарының ниндәй булыуын күрҙе, белорус ғаиләһенең тәрбиә биреү һәм этикет ҡағиҙәләре менән танышты. Белорус ихатаһы макеты һәм оло инәйҙәрҙең хәтирәләре балаларҙа айырыуса ҙур ҡыҙыҡһыныу уятты.\nТеги: тарихи-мәҙәни үҙәктәр,милли сәйәсәт,акциялар


Көҙ уңышы менән матур\n7 Сентябрь 2018, 16:32\nТөбәктең ауыл хужалығы предприятиеларында һәм крәҫтиән-фермер хужалыҡтарында урып-йыйыу эштәре тамамланыуға бара. Баймаҡ районының Ленин исемендәге ауыл хужалығы кооперативы эшсәндәре арыш менән һолоно һуғып алып, бураларға һалған да инде. Был иген культураларының уртаса гектар ҡеүәте 18 центнер тәшкил иткән. Әле лениндар бойҙай баҫыуҙарын иңләй. Һуңынан рапс культураһын урып-йыйыуға төшәсәктәр.\nИртәнге сәғәт 8-ҙән киске 9-ға тиклем баҫыуҙа эшләүсе ир-егеттәрҙең күңелдәре көр, дәрте ташып тора. Колхозсыларҙы көнөнә ике тапҡыр йылы аш менән һыйлайҙар. Эш хаҡын ваҡытында түләйҙәр, кәрәк икән бесән, һалам, ашлыҡ би-рәләр, техника менән дә ярҙам итәләр. Шундай мөнәсәбәт булғанда, тырышып эшләргә генә ҡала. Белеүебеҙсә, Ленин исемендәге ауыл хужалығы кооперативы үҙенең тотороҡло, берҙәм коллективы менән дан тота. Бында ун, егерме йылын, хатта унан да күберәк ғүмерен ауыл хужалығы тармағына бағышлаған ир-егеттәр хеҙмәт итә. Уңған механизаторҙар Зәки Ҡотлоғужин менән Фәнил Fәйетбаев үҙҙәренә беркетелгән комбайн һәм тракторына ултырып ҡолас ташлап бойҙай баҫыуын сабыуға тотонған. 37 йыл стажы булған Зәки Булат улы республикала иң яҡшы игенсе булараҡ танылып, Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте тарафынан «Нива» автомобиле менән бүләкләнде. Фәнил 1997 йылда хужалыҡҡа килгән. Бөгөн ул атаһы мәрхүм тапшырған эстафетаны дауам итеүенә ҡыуана. Мәтдин Хөсәйен улы Fәйетбаев бар ғүмерен туған хужалығына бағышлаған шәп механизатор булған.\nИң өлкән комбайнсыларҙың береһе Биктимер Килдин «Бөтә класс менән колхозға!» тигән лозунгы аҫтында тәрбиәләнгән кеше. Әрмегә барып ҡайтҡандан һуң, 1982 йылда хужалыҡҡа эшкә төшә һәм бөгөнгәсә уға тоғролоҡ һаҡлап эшләүен дауам итә. Тәжрибәле механизаторҙар Fәлим Fәлин менән Зөлфәр Кәримов ашлыҡ йыйыуҙа, водителдәр—ике туған Дамир һәм Наил Үҙәнбаевтар игенде ырҙынға ташыуҙа алдынғылыҡты бирмәй. Инженер Fәле Fайса улы Сәғәҙәтов техниканың торошон күҙәтеп, сменаның тотороҡло эшләүенә булышлыҡ итә.\nХужалыҡтың баш агрономы Урал Әбүбәкер улы Әхмәтйәнов әйтеүенсә, көндәр ҡоро торһа көҙгө эштәрҙе сентябрь урталарына тамамларға ниәтләйҙәр. 5 сентябргә алынған мәғлүмәт буйынса, лениндар 13226 центнер бесән, 50089 центнер сенаж һәм 3460 центнер һалам әҙерләгән. 1360 гектарҙа иген культуралары урып-йыйып алынған, тулайым йыйым 12810 центнер тәшкил иткән. Тағы ла 985 гектарҙа бойҙай сабылған.\nҺүрәттә: механизаторҙар Зәки Ҡотлоғужин һәм Фәнил Fәйетбаев, кооператив эшсәндәре бойҙай баҫыуында


Бер нисә сәғәт элек Өфөнөң Черниковка биҫтәһендә янғын сыҡты\nШаһиттар әйтеүенсә, төтөн Машиналар эшләү урамындағы йорттоң өсөнсө ҡаттағы тәҙрәһенән сыҡҡан.\nҒәҙәттән тыш хәл тураһында хәбәр алыу менән ваҡиға урынына баш ҡала янғын һүндереү гарнизонының алты бүлексәһенән 17 берәмек техника, 30-ҙан ашыу ҡотҡарыусы килгән. Улар хәүефле йорттан өс тиҫтә самаһы кешене эвакуациялаған. Бәхеткә күрә, һәләк булыусылар юҡ. Әммә ут фатир хужаларына ҙур ғына зыян килтергән. Янғын сәбәптәрен асыҡлана.


Баш ҡалала педофил 10 йәшлек балаға һөжүм иткән // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\n16:50, 15 ноября 2017 Хәл-ваҡиғалар\nБаш ҡалала педофил 10 йәшлек балаға һөжүм иткән Фото: автор\nӨФӨ, 2017 йыл, 15 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.\n«13 ноябрҙә Совет районының полиция бүлегенә 10 йәшлек малайҙың ата-әсәһенән ғариза килде. Әлеге ваҡытта полиция хеҙмәткәрҙәре ошо осраҡты тикшерә һәм сәбәптәрен асыҡлай», — тип аңлатма бирҙе ведомство вәкиле.\nТеги: Башҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығы


Абзац — Башҡорт Википедияһы\nАбзац (немецса — absatz) — текстың бер ҡыҙыл юлдан икенсе ҡыҙыл юлға тиклем булған өлөшө. Абзац тамамланған бер бөтөн фекерҙе белдергән бер йә бер нисә һөйләмдән тора. Әҙәби телдә был төшөнсәгә ҡарата «абзац» тигән һүҙ менән бер рәттән «ҡыҙыл юл» тигән атама ла ҡулланыла. Абзац йәки ҡыҙыл юл һәр ваҡыт бер ни тиклем эстән башлана. Мәҫәлән, Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Зәйнәб Биишеваның «Кәмһетелгәндәр» романы түбәндәге тәүге ике абзац менән башлана.\nТөн. Башҡорт ҡыҙының тәңкәле еләне шикелле, күҙҙең яуын алып, йымылдап торған аяҙ күктә, алтын табаҡтай, тулған ай йөҙә. Таллыҡта һандуғастар сутылдаша. Тирәк башында кәкүк саҡыра. Күләүектә тәлмәрйендәр баҡылдаша. Оло Эйек йылғаһы, үҙенең мәңге шат, шаян йырҙарын һандуғас моңдарына мансып, ҡыуана-көлә бер өҙлөкһөҙ сылтырап аға ла аға. Ағастар, сәскәләр, хайуандар, хатта ҡоштар ҙа йомшаҡ, еләҫ елдән һөйөлөп, көндөҙгө эҫе кәмегәнгә һөйөнөп, байрам итә. Иҫ киткес рәхәт, гүзәл яҙғы төн тышта. Ә өйҙә, Емештәрҙең өйөндә, бөтөнләй икенсе күренеш. Тәбиғәткә нимә?! Кеше яҙмышында уның ҡайғыһы бармы ни! Үҙе гүзәл, мөһәбәт, шат булғас, шул еткән уға.\nӨй эсе ҡараңғы. Кескәй генә тәҙрәләр. Уның да яртыһы ҡарындыҡ менән ҡапланған. Әлегә быялаһы төшмәгән тар күҙәнәктәр аша ҡурғаш таҫма булып һуҙылған ай нурҙары, әлбиттә, өй эсен яҡтырта алмайҙар. Хәйер, бында яҡтылыҡ кәрәкмәй ҙә. Ғаилә йоҡлай: урындыҡтың түрьяғында, иң төптә, ҡаластай ишелеп бер малай ята. Ул — Иштуған. Уға ун ике генә йәш әле. Ләкин ул инде ғаиләнең өмөтө, ышанысы. Үҫер, атаһына иш булыр, ярҙамсы булыр. Уның атаһы Байгилде ағай шулай уйлай. Шуға күрә уға исемде лә Иштуған тип ҡушҡан бит ул. Өс ҡыҙ араһында бер генә малай — бер генә иш.\nӘхмәтйәнов К.Ә. Әҙәбиәт ғилеме һүҙлеге. Өфө, 1965. 5-се бит.\nХөсәйенов Ғ.Б. Әҙәбиәт ғилеме һүҙлеге. Өфө, 2006. 7-се бит.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Абзац&oldid=857180 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 12:01 2 ғинуар 2019 үҙгәртелгән.


Ҡылысова Гөлйемеш Мирсәйет Ҡылысов һүҙҙәре. Хыял - Айҙар Хәмзин көйө\nӨсмөйөш - Зинира, Ризат Рамазановтар\n"Асыҡ студия" https://bash.news/yuldash/2533_asyk-studiya\n17 ғин, 09:27\nАвтор: Һәләтле бала тигән төшөнсә үҙ эсенә нимәләрҙе ала. Уның талантына ниндәй талаптар буйынса баһа бирергә бул? Бала һәләтлеме, юҡмы, быны асыҡлауҙың ышаныслы юлдары бармы?\nҺәләтле бала төшөнсәһе ул бик ҡатмарлы күренеш. Ғөмүмән алғанда, һәләтлелек ул һәр кешегә хас сифат. Шуға күрә һәр баланы ла мотлаҡ рәүештә һәләтле тип ҡарарға тейешбеҙ. Һәләтле бала категорияһына бер яҡтан ул - ҡайһылыр йүнәлештә һәләттәре асылған, һәләттәре күренеп торған бала булыуы йәки икенсе яҡтан ҡарағанда һәләттәре әле асылмаған, әле потенциалда ғына күҙаллана торған балаларҙы индерәбеҙ. Балаға һин һәләтле, ә бына һин һәләтһеҙ тип һис әйтергә ярамай. һәләттәре асылған балаларҙа яңы төр һәләттәр ҙә асылыуы ихтимал, сөнки бер йүнәлештә барған һәләт икенсе йүнәлештәге һәләттәре асылыуға сәбәпсе була ала. Әйтәйек, музыкаль һәләте булған баланың художестволы сәнғәт өлкәһендә лә һәләте асылыуы ихтимал, киреһенсә лә булыуы мөмкин.\nШул уҡ ваҡытта баланың һәләте юғалыуы, ваҡытлыса һүнеп тороуы ла ихтимал, быға ғәҙәти хәл тип ҡарарға, сәбәптәрен асыҡларға, кәңәштәр бирергә, ярҙам итергә кәрәк. Ата-әсәнән, уҡытыусыларҙан, дуҫтарынан дөрөҫ ярҙам, дөрөҫ ҡараш, мөнәсәбәт булырға тейеш. Шуға күрә һәләт үҫеше өсөн мотлаҡ үҫеш мөхите дөрөҫ һәм системалы ойошторолған булырға тейеш. Шул саҡта ғына уның уңышлы һөҙөмтәһе була.\nБөгөнгө көндә балалар һәләтенең төрҙәрен, үҫешен, формалашыуын билдәләргә ярҙам иткән диагностика булдырылған. Һәләтлелек диагностикаһында күҙәтеү, әңгәмәләшеү, һорауҙарға яуап, һәләт үҫеше өсөн кәрәкле шәхес сифаттары алымдарын ҡулланыу тора. Һәләт үҙ өҫтөндә эшләгән кешелә генә юғары кимәлгә етеп, талант булып формалаша. Ни тиклем иртә эш башлаһаң, шул тиклем һөҙөмтә лә яҡшыраҡ. Ләкин был алымдарҙы, методиканы дөрөҫ ҡулланыу, ата-әсәләргә уларҙы өйрәтеү отошло.\n-Һеҙ тап ошондай һәләтле балалар менән эшләй алырлыҡ белгестәр әҙерләү менән шөғөлләнәһегеҙ ҙә инде. /Ошо урында ҡыҫҡаса үҙәк, уның төп маҡсаттары тураһында/\nБеҙҙең һәләтте үҫтереү ғилми-методик үҙәге 2002 йылдан ашыу, бына 10 йылдан артыҡ инде, уҡытыусыларҙы балалар һәләтен үҫтереү методикаһына өйрәтә, бөгөнгө көндә биш меңдән артыҡ уҡытыусы махсус әҙерлек үтте, йыл һайын 800 -ҙән артыҡ уҡытыусы әҙерләнә. Беҙ иң беренсе сираттта мәктәптәр менән эшләйбеҙ. Уҡытыусылар өсөн ғилми-методик конференциялар, семинарҙар, форумдар һәр ваҡыт һәләтле уҡыусыларҙың һөҙөмтәләрен күрһәтеү аша үткәрелә, алдынғы эш тәжрибәһен республика кимәлендә һәм башҡа региондарға ла таратабыҙ, уҡыусыларҙы һәм уҡытыусыларҙы Мәскәүгә конференцияларға, форумдарға алып барабыҙ. Район һәм ҡалалар менән сайт булдырыу, «Башҡортостандың һәләтле балалары» банкыһына юғары кимәлдәге һөҙөмтәләрҙе туплау, балалар өсөн конкурстар уҙғарыу , эксперименталь ғилми-методик эш ойоштороу кеүек саралар аша алып барыла. Шулай уҡ һәләтлелек үҫтереү йүнәлешендә региональ һәм федераль мониторинг ойошторола.\nБынан тыш беҙ балалар өсөн махсус республика кимәлендәге конкурстар ҙа ойошторабыҙ: Был кесе фәндәр рамкаһында уҙғарылған «Йәш ғалим» конкурсы, «Баҫҡыстар»тип аталған халыҡ-ара конкурс, «Башҡортостан өмөтө» форумы. Быйыл беҙ конкурс һәм олимпиадаларҙың региональ этаптарын үткәреүгә лә иғтибар бирә башланыҡ.\n-Балаларҙың һәләтен асыҡлау өсөн беҙҙең мәктәптәрҙә ниндәй ысулдар ҡулланыла? Ниндәй тәжрибә майҙансыҡтары бар?\nРеспубликала беҙҙең үҙәк ҡырҡтан ашыу мәктәп базаһында системалы эш ойошторҙо. Бик һөҙөмтәле эшләгән республика кимәлендә билдәле гимназиялар рәтендә: Красноусол, Ағиҙел, Нефтекама, Таймаҫ ауылы Көйөргәҙе районы гимназиялары.\nЯңы асылған инновацион эш майҙансыҡтары - Бөрйән районында ике мәктәп: Собханғол, Байназар урта мәктәптәре, Күгәрсен районында –Мораҡ ауылы гимназияһы, Раевка ҡасабаһы гимназияһы, Шамонино ауылы мәктәбе, Яңауыл ҡала гимназияһы ла уларҙан ҡалышмайҙар, төрлө йүнәлештә һәләтлелек үҫтереү системаһы булдырҙылар.\nБыл мәктәптәрҙә киң ҡулланылған инновацион алымдарҙың береһе – ул эҙләнеү-тикшеренеү алымы. Шул уҡ ваҡытта баланың фекерләү һәләтен тейешле кимәлдә үҫтереү технологияһы – ул баланы фекерләргә өйрәтеү дәрестәре. Был махсус курс аша үткән балаларҙың һәләттәре бик тиҙ асыла, мотивация – һәләтлелеккә ынтылышы көсәйә. Шул уҡ ваҡытта проблема ҡуйып уҡытыу, социаль компетентлылыҡ, лидерҙар мәктәбе дәрестәре лә балала шәхес үҫешендә кәрәкле сифаттар тәрбиәләргә ярҙам итә.\n-Талантлы балаларҙың үҙҙәре тураһында ла бер-нисә һүҙ. 2013 йылда Башҡортостан уҡыусылары ниндәй асыштар яһаны, иҫтә ҡалырлыҡ ниндәй ғилми эштәр тәҡдим итте?\n2013 йылда уҙғарылған конкурстарҙа, әйтәйек, Кесе фәндәр академияһының «Йәш ғалим» конкурсында 34 муниципаль райондан, 8 ҡаланан, 5 интернат–мәктәптән 216 уҡыусы ( 1-11 кластар) ҡатнашты, 178 эш ҡаралды, 24 еңеүсе билдәләнде:\n«Лингвистика» номинацияһында Рамазанов Илсур, 10-сы класс уҡыусыһы «Сибай гимназия- интернаты»нан, Сибай ҡалаһынан «Рухи ҡиммәттәр эҙенән» (етәксеһе- Кәримова А.Р.). Намаҙбаев Йәмиль, Р. Ғарипов гимназияһының 11-се класс уҡыусыһы.\n-Һәләтлеләр ҡалала күберәкме, әллә ауылдамы?\n- Һәләтле балалар банкыһы мәғлүмәттәре буйынса фекер йөрөткәндә, һәләтте үҫтереүгә ҡайҙа күберәк иғтибар бирелә, шунда һәләтлеләр күберәк, һөҙөмтәләре лә яҡшыраҡ, тип ҡарарға кәрәктер. Быға районда йәки ҡалала социаль факторҙарҙы хәл итә белеү, балалар өсөн үҫтереүсе мөхит булдырыу ҙа тәьҫир итә. Район етәкселәренең, ауыл хакимиәте етәкселәренең ниндәй позицияла булыуы ла бик мөһим. Булған аҡсаны балаларға бирмәй, уларҙы конкурстарға, олимпиадаларға ебәрмәй ултырған район, ҡала етәкселәре лә юҡ түгел. Йәки тик спортҡа иғтибар биреп, башҡа һәләттәрҙе күрмәгән мәктәп директорҙары ла осрай. Баланың күңелен, мөмкинлеген үҫтереүсе шарттар булдырыу, ата-әсәләр менән яҡшы бәйләнеш кеүек факторҙар булһа эш алға бара.\n-Уҡыусылар үҙ проекттары менән ниндәй сараларҙа сығыш яһай ала? Республикала, Рәсәйҙә, хатта донъя кимәлендә?\nҺәләтте үҫтереүгә йүнәлтелгән конкурстарҙа мотлаҡ ҡатнашырға кәрәк: улар « Киләсәк интеллекты» тип аталған Рәсәй кесе фәндәр академияһы конференциялары, «Йәшлек. Фән. Культура.», «Фәнгә тәүге аҙымдар», «Белем һәм ижад» олимпиадалары. Шулай уҡ был конкурстарҙың тәүҙә әйтеп үтелгәне Туймазы ҡалаһында апрель айында уҙғарыла.\n-Һәләтле балалар өсөн айырым мәктәп кәрәкме?\nҠайһы бер махсус һәләттәр өсөн бик кәрәк. Дөйөм һәләтлелек үҫтереү һәр мәктәптә лә мөмкин. Айырым бер йүнәлештәге һәләттәрҙе күтәреү ҙә бик отошло. Бер ваҡиға. Төркөмдәр булдырыу ҙа бик файҙалы. Баланың ынтылышы ҡайҙа икәнен күреп, шуны шул йүнәлештә үҫтерергә кәрәк.\nМәктәп уҡыусылары араһында фәнде популярлаштырыу башланды. Миҫалға “Академия сәғәте”, “Балаларға – фән” тип аталған проекттарҙы килтерергә була. Фәнгә һөйөү тәрбиәләү өсөн был уңышлы алым тип иҫәпләйһегеҙме?\nЙәш ғалимдарға шуны әйтке килә. Фәнгә һөйөү, асыштар яһай белеү тормошто матурлай, уны мәғәнәле итә. Хәйбулла районында элекке йыл бик матур ял ойошторҙолар, мин ышанам, улар бәлки ғалим булмаҫ, ләкин тормоштағы проблемаларын ҡайҙа булһа ла уңышлы хәл итерҙәр, үҙ өлкәһендә юғары уңыштарға өлгәшерҙәр тип уйлайым.\n-Флорида Рәшит ҡыҙы, һеҙгә һуңғы һорау. Һәләт – шәхестең ижадкәр байлығы һәм ул тормоштоң, ғүмерҙең төрлө баҫҡыстарында асылыуы ихтимал тиҙәр. Һеҙ быға ышанаһығыҙмы?\nФедор Иванович Тютчев Германияла консул эшен алып барғас, шиғырҙарын баҫтырып сығара алмай. Рәсәйгә ҡайтҡас ҡына тәүге шиғырын баҫтыра, 74 йәшендә генә билдәле шағир булып китә. Кешелә һәләт булһа, ул юл ярып сыға, тормоштоң һәр этабында ул асыла ала. һәр кеше уңышлы булырға тейеш. Һәләтлелектең бер проценты ғына беҙҙең гендарға һалына, кешенең ҡыҙыҡһыныуы, мауығыуы, нимәнелер башҡаларға ҡарағанда яҡшыраҡ башҡарыуы булып сағыла, әммә 99 % кешенең үҙ һәләте өҫтөндә эш алып барыуынан тора, шул саҡта ғына таланттар һәм генийҙар үҫеп сыға. Зөһрә Арсаева.


Башҡорт дәүләт университетының иҡтисад һәм филология факультеттарының өс хеҙмәткәре ялған диплом яһауҙа ғәйепләнә.\nТикшереү асыҡлауынса, уларҙың береһе абитуриентҡа "Юриспруденция" һөнәре буйынса белем алыу таныҡлығы тәҡдим итә. Килешеүҙең хаҡы 250 мең һум була, уға ярашлы һатып алыусыға уҡырға йөрөргә һәм имтихандарҙы тапшырырға ла кәрәк булмай. Абитуриент был турала полицияға хәбәр итә, мутлашыусылар оператив хеҙмәткәрҙәр биргән ялған купюралар менән тотола. Осраҡ Өфөнөң Киров районы судында тикшерелә. Ғәйепләнеүселәр енәйәттәрен инҡар итә.\nАртур Халиҡов, Өфөнөң Киров районы прокуроры урынбаҫары: «Киров районы прокуратураһы иҡтисад факультетының ике хеҙмәткәре һәм филология факультеты инженерына ҡаршы ғәйепләү хөкөмө сығарҙы. Был ханымдар өс статья - ялған документ етештереү, ришүәт алыу һәм мутлашыу буйынса ғәйепләнә».


25 июля 2019 — 11:57 ГТРК «Башкортостан»\nҺигеҙенсе сентябрҙә республика халҡы Башҡортостан башлығын һайлап, урындағы советтарға үҙ вәкилдәрен билдәләй. Республикала әле 3 миллион 49 мең кеше тауыш биреү хоҡуғына эйә. Электорат һаны буйынса Башҡортостан Рәсәй субьекттарында тәүге урындарҙа килә. Быйылғы “Берҙәм тауыш биреү көнөнөң” үҙгәрештәре бар. Һайлау участкалары иртәнге етенән киске туғыҙға тиклем эшләйәсәк.\nТағы ла бер яңылыҡ, территориаль һайлау комиссияларының барыһына ла видеокүҙәтеү камералары ҡуйыла. Республиканың Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Илона Макаренко әйтеүенсә, бөгөндәң был кампанияның сираттағы мөһим өлөшө старт ала. Уларҙың береһе – “Мобиль һайлаусы” технологияһы. Башҡортостан Республикаһы башлығы вазифаһына бөгөн 8 кандидат дәғүә итә. Ә муниципаль кимәлдәге һайлауҙар һөҙөмтәһендә урындағы советтарға 7 меңдән ашыу депутат билдәләнәсәк.\nҠыҙғанысҡа күрә, сәйәси фирҡәләр ауыл һәм район кимәлендәге һайлауҙарҙа ҡатнашырға ашыҡмай. Шулай итеп, һигеҙенсе сентябрҙә республика халҡы Башҡортостан башлығы, Дәүләт Йыйылышы- Ҡоролтайға ике округ буйынса вәкилдәр һәм урындағы советтарға депутаттар өсөн тауыш бирәсәк.


Монафиктар | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > яңылыҡтар > Монафиктар\n« Ғәли хәҙрәттән ҡалған хикмәттәр\nХәҙрәттән нәсихәт »\nМонафиктар тураһындағы хөкөмдәрҙән\nӘҙәм балаларының төрлөһө була, тип өйрәтә дин, иманға килгәндәре, имандың нимә икәнен дә белмәгәндәре һәм... монафиҡлыҡ — ике йөҙлөлөк һаҙлығына батҡандар ҙа осрап тора.\nКешеләр араһында шундайҙары ла була: «Беҙ Аллаһҡа ла, Ахирәт көнөнә лә инанабыҙ», — тип ышандырырға тырыша улар, ә хәҡиҡәт тә үҙҙәре иман тигәнде бар тип тә белмәй.\nАллаһты ла, мөьминдәрҙе лә алдарға тырыша улар, ә ғәмәлдә, бер нәмә аңламай, үҙҙәрен үҙҙәре генә алдап йөрөй.\nУларҙың күңелен ауырыу баҫҡан. Ул ауырыуҙы Аллаһ көсәйтә генә күрһен! Ялған һөйләп йөрөгәндәре өсөн бөтәһенә лә әрнеүле ғазап әҙерләнгән.\nУларға: «Ер өҫтөндә боҙоҡлоҡ эшләп йөрөмәгеҙ!» — тип киҫәткән саҡтарҙа ла: «Беҙ яҡшылыҡ ҡына эшләп йөрөйбөҙ», — тип яуап бирәләр. Белеп ҡал, тап бына шулар инде иң боҙоҡ кешеләр. Быны тик үҙҙәре генә аңламай.\n«Башҡаларға оҡшап, һеҙ ҙә иманға килегеҙ», — тигәндә лә, улар: «Ахмаҡтарға оҡшап иман килтерәйекме?» — тип кенә ҡуя. Белеп ҡал, ана шулар бит инде иң ахмаҡ кешеләр. Быны тик үҙҙәре генә аңламай.\nИманлы бәндәләр менән осрашҡанда ла улар: «Беҙ ҙә иман килтерҙек», — тиҙәр, ҙә, үҙҙәренең шайтандары менән генә торо ҡалғас, уларға ла: «Әлбиттә, беҙ һеҙҙең менән. Мөьминдәрҙән беҙ көлөп кенә йөрөйбөҙ», — тип белдерәләр. Аллаһ Үҙе уларҙан көлә, һуҡырҙарса аҙашып йөрөгән иманһыҙлыҡтарында ҡалдыра.\nУлар тура юлда йөрөр хаҡтарын түләп, аҙашҡан кешеләр. Ләкин бындай сауҙа уларға табыш та бирмәне, тура юлда йөрөгәндәр араһына ла индерә алманы».\n«Әл-Бәҡара» («Һыйыр») сүрәһе, 8—16-сы аяттар\nТарихтың үҙе өсөн ябай ғына булмаған бер боролошонда Ислам ана шундай дин тәғлимәтен ҡабул итергә лә, Исламға ҡаршы сығырға ла егетлектәре етмәгән ана шундай кешеләр менән осраша. Улар — монафиктар.\nПәйғәмбәребеҙ әйткән: «Монафиҡлыҡтың билдәһе өсәү: һөйләгән һүҙе — ялған, вәғәҙә бирһә; вәғәҙәһендә тормай, аманат итеп бер нәмә тапшырһалар — хыянатҡа бара. Ундай кеше хатта ураҙа тотоп, намаҙ уҡып, мин — мосолманмын, тип йөрөгән хәлдә лә монафиҡ булып йөрөүҙән туҡтай алмаясаҡ», — тигән.\n«Эй, Аллаһ бәндәләре! Алдан уҡ киҫәтеп ҡуям: монафиктарҙан Һаҡланығыҙ. Улар үҙҙәре лә аҙашып йөрөй, һеҙҙе лә аҙашыу упҡынына ташлаясаҡ. Улар үҙҙәре лә гонаһтар һәм аҙғынлыҡтар араһында буталып бөткән, һеҙҙе лә хаҡ юлдан тайып төшөргә мәжбүр итер.\nТирә-йүн мөхиткә ҡарап улар төҫтәрен үҙгәртеп кенә тора, һөйләгән һүҙҙәре лә мәкер менән тулы. Башҡаларҙағы уңыштар уның теңкәһенә тейә, көнсөллөк, асыу тыуҙыра. Кешегә бәлә килтереү ниәте менән ул теләһә ниндәй этлеккә бара», — тип торған була Ғәли хәҙрәт.\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 03.01.2018 в 01:51, и размещена в категории яңылыҡтар. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Ҡатын-ҡыҙ белергә - Бөтә донъя видео чат! Бөтә ил, сит ил, бөтә донъя.\nРулетка өсөн Видеочатый испания\nИспания һуғыштары тураһында нимә тураһында Буласаҡ һөйләшеү тураһында испан үгеҙ Килгән, дон кихот, сөнки унда Ултыртырға була һәм Ле де Һауа торошоноң һалҡын әйберҙәр ҙә Рус ҡояш төш минең өсөн мотлаҡЧат мөмкинлектәре, шулай уҡ видеочить Булараҡ билдәле, хәҙерге испан ҡыҙҙар Һәм малайҙар күберәк загадочная Испания, ти.\nУспевающий тәҙрә өҫкө өлөшөндә биттең Меню кәрәк бөтә ил һайлауҙар, Веб-икенсе испан исеме ч Инеү, урынлашыу коррида испания баҫып - Милли байрам стерилизацияла...\nСофия индерелгән Болгария һәм Башҡа бушлай\nӘммә ҙур теләк һыуыныуы\nСоциаль селтәрҙәрҙә бушлай файҙаланыу өсөн Сайтҡа теркәлгән һәм теркәлмәгән танышты Системаһына ингән башҡа ҡулланыла алмай, Сөнки был формалар эҙләү түләүле Шоу: ҡатын-ҡыҙ балалар һәм Ир бала: ҡыҙ һәм малай Йәшкә ҡарамай: - ыңғай: яңы йылда Болгарияның софия ҡалаһында мөмкин булған Фотоһүрәттәрҙән эҙләп болгар икенсе яртыһында Тирәсте хәҙер ир кеше ир-Ат, ҡатын ҡыҙ параметрҙар буйынса аныҡҺәр беренсе шишәмбеһендә һәм ҡыҙыҡлы Булыуы менән үҙенә тартып ...\nБарыһы ла Һеҙҙең сайттары Менән таныша Алаһығыҙ: таныштырыуҙы\nҺеҙ ҙә үҙен һаҡлай ала Үҙ бушлай сайтындаҺеҙ аласаһы үҙ номерын, мәғлүмәттәрҙе Раҫлау өсөн һәм ҡала башлай Сикләнгән ч джамму һәм кашмир, Һәм уның аралашҡыһы. Ул шулай уҡ малай һәм Ҡыҙ өсөн иң яҡшы селтәре Булдырылған, һәм был бөтөнләй бушлай. Хат хәбәре килмәй һәм беҙҙең Сайтта сикләү юҡ һаны, иҫәбе Һәм ялған. Был һәр гражданы мөһим һәм Биология мөнәсәбәттәр системаһы булып. Һеҙ үҙегеҙҙең битегеҙгә һаҡлап йорт Бөтөнләй бушлай. Ҡала телефон номерҙарын белергә һәм Раҫлау башлай сикләнгә...\nКито йәш Ҡатын: бушлай Алдан яҙылыу\nВеб-сайтта теркәлеү бите бөтөнләй бушлайТикшереү һәм номерҙарында таныша, аралаша Һәм яңы бик ҡатын-ҡыҙҙары Менән аралашты. Шулай уҡ иң яҡшы ҡатын-Ҡыҙ һәм селтәрҙәрҙә бушлай һәм Бөтөнләйгә пичинч ҡыҙ тора. Ялған хәбәре һәм һанына сикләү Юҡ һеҙ беҙҙең сайтҡа иҫәп-Хисап менән хатлашыуын дауам итә. Беҙ күп кешегә хеҙмәт итеү, Улар ҡыҙыҡһынған нәмәләр оҡшаш.\nӘгәр һеҙ яңы таныштары менән Аралашты һәм ҡатын-ҡыҙ теләүселәр, Бәлки, һеҙ ул эшләйһ...\nТанышырға Онлайн: сат\nкамера баһаларға мөмкин тышҡы Ҡиәфәт, ғәҙәт, ҡылыҡтары, һөйләшеүе тауыш Һәм кулланыусыларӘгәр беренсе көн һеҙгә, был Күпкә тиҙерәк булыр, сөнки һеҙҙең Бойороҡ тағы бер аспект. Киләсәктә быларҙың барыһы ла кәрәк, Шул уҡ ваҡытта, һеҙ теләһәгез Ли ч чатта үҙгәртергә. Хатта уйҙарҙан ҡотолоу һәм шулай Уҡ тирә-яҡ мөхитте күрәһең. Әммә кешеләр генә түгел, башҡалары Күренмәй, һәм өҫтәл, ултырғыс һәм, Тыныс һәм матур атмосфераһы. Веб-камералар һәм хуплау һәм Улар өсөн тәүге осрашыу мониторинг М...\nТотанджил: Һеҙ датаһын Билдәләргә мөмкин.\nҺеҙҙең сайтта улар бөтөнләй бушлай һаҡланаТелефон номерҙары раҫлай әгәр телисез Икән, алырға, яңы таныштар менән Аралашыу Танжер йәки ябай һеҙ Элемтәгә керә аласыз етәксе итә. Шулай уҡ ҡыҙҙар һәм ир-Егеттәр өсөн иң яҡшы танжер Селтәрҙәре формалаша һәм бөтөнләй бушлай. Һәм һеҙҙең менән бәйләнеште сикләү Мөмкин һаны ялға иҫәп яҙмаһы Юҡ хатлашыуын дауам итә. Деко системаһы араһында бәйләнеш инә Һәм был һәр граждандар өсөн Дә мөһим әһәмиәткә эйә. Һеҙ бит бушлай алаһығыҙ үҙе Бөтөнләй теркәл...\nЯпон, ҡытай Япон, ҡытай\nБында уны хөрмәт тиерлек\nХарактеры форма, ныҡыш, яуаплы, хәстәрлеклеМин яраткан спорт тураһында хыялланған, Китаптар, дуҫ-тип оло. Корея-илдең үҫешкән, ул хәҙерге Заман тураһында хыяллана технологиялар, тормош Кимәлен һәм күп быуатлыҡ традицияларға Һәм тәбиғәткә арналған. Был илдә хаҡы ҙур булырға, Һәр кешенең мөмкинлегенә уртаса 3340 Аҡш долларҙа, өлөшләтә береһе-бәлиғ Булмағандар өсөн эшләй тейеш, һәм Наслаждайся был-юморға бай һәм Ҡыҙыҡлы булды, хатта иң эҫе Һәм наслаждайс...\nТире Осрашыу: сайтында Танышыр алдынан, Барлыҡ\nҺеҙ ҙә үҙен һаҡлай ала Үҙ бушлай сайтындаӘгәр һеҙ үҙенең телефон номерын Раҫлай ала, әгәр телисез икән, Быны эшләп ала, һеҙ яңы Ғына чернигов ҡалаһы Чернигов Алан Йәки һөйләшә һәм аралаша. Бынан тыш, был селтәрҙә иң Яҡшы, һәм күп кенә ир-Егет һәм ҡатын-ҡыҙ эшләргә Була, тип иҫәпләй был сикләүҙәр Улар өсөн ҙур, һәм быны Бөтөнләй бушлай.\nХат хәбәрем һәм һанына сикләү Юҡ, уларҙы һеҙ иҫәп яҙмаһын Менән ялған булырға мөмкин.\nБының өсөн һәр гражданы мөһим Һәм мөнәсәбәт систем...\nЛюксембург, Ир-аттар: Бушлай теркәй.\nБеҙҙең сайт биттәрендә түләүһеҙ теркәлгәнҺеҙ элемтәгә керә аласыз менән Генә бәйләй йәки Люксембург Люксембург, Раҫлау өсөн һәм үҙенең телефон Номерын осрашыу башлаған ир-аттар алынған. Иң яҡшы ир-егет һәм Шулай уҡ ир-аттар өсөн Бушлай һәм бөтөнләйгә люксембург селтәрҙәре формалаша. Хат хәбәрең өсөн беҙҙең сайттан Йәки сикләү юҡ һаны, иҫәбе Һәм был ялған. Беҙгә кешеләр күп, улар бындай Хеҙмәттәр менән ҡыҙыҡһынды. Әгәр сездә ниндәй ҙә булһа Һорау...\nРулетка ч-Ч видео Онлайн Төрөк Ҡыҙҙар һәм Балалар\nСобачья тиклем ҡайғы\nЯңғыҙлыҡ был мөмкин булһа, уларға Рәхәтлек бирә һыу юлын һеҙгә чМиллион иендан, Ф. Шәп ысулдарҙы белеү бер-береһе. Шулай уҡ күп һөйләшеү, яңы Таныштар булараҡ, онотолмаҫ. Атмосфера сағыу, рулетка ч бик Ҡыҙыҡлы кеше. Дыуамал, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Ул онлайн-платформа.\nҺуң менән осрашыу төймәгә басыгыз Незнакомец клиенттар һәм"артабан".\nУл шулай уҡ тора был. Тәү ҡарашҡа, беҙҙең сайт ч Урыҫса эквивалент. Мөмкинлек күсеп үҫешә, был система Хат...\nРомантик осрашыуҙар Өсөн ишек Менән ир-Егеттәргә һәм Ир-аттар\nб, ахырҙа, был альянс көслө була\nЛгбт ҡатнашты-берләшмәләре тураһында толерантлыҡ, Гомосексуалисттар, бигерәк тә бойондороҡһоҙ дәүләттәр Берләшмәһе илдәренәнПар, ул конкрет тел проблемаларын Эҙләү-хәл менән хатта гей-Был егет, хатта бер ни Тиклем ябай. Бының өсөн, нигеҙҙә, гейне, реклама Сәфәре, клуб тематик саралар, үҙ-Ара дуҫлыҡ, интернет. Ҙур ҡалаларҙа бик сикләнгән кешеләргә Инеү һәм аралашыу элекке йоғонто яһай. Шулай уҡ бер нисә ауыл Халҡы өсөн бик йоҡа итеп Тырыз мөмки...\nПольша Видео-ч Польша\nКутаха сайтын тодматскыны. Сайтъя\nскайп танышыу бушлай видео өлкәндәр өсөн бушлай таныша видео видеочить бушлай йылдың 18 18 башҡа видеочивать башҡа видеочивать башҡа сикләүҙәр теркәлә таныш булмаған теркәлгән онлайн видео чат таныш булмаған фото теркәлгән таныштырҙы. дуҫлыҡ онлайн ч рулетка менән ҡыҙыҡай


Ҡайҙа нисек тауыш бирергә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n17 июня 2020 — 14:02 ГТРК «Башкортостан»\nРәсәй Конституцияһына үҙгәрештәр индереү буйынса тауыш биреү ғәҙәттәге участкаларҙан тыш күсмә һайлау урындарында ла ойошторола. Ситтән тороп тауыш бирергә теләгәндәр өсөн илдең бер нисә төбәгендә электрон тауыш биреү саралары хәстәрләнгән. Мәскәү, Түбәнге Новгород халҡы өйҙән сыҡмай ғына тауыш бирә ала. Үҙәк һайлау комиссияһы кешеләрҙе йоғошло сирҙән аралау маҡсатында бығаса булмаған хәүефһеҙлек сараларын күрә. Тауыш биреүселәр, күҙәтеүселәр, журналистар бушлай битлек, бирсәткә һәм бер тапҡыр ҡулланыла торған ручка менән тәьмин ителәсәк. Участкаға ингән урында тән температураһын үлсәү ойошторола һәм дезинфикаторҙар ҡуйыла. Комиссия ағзалары коронавирус инфекцияһы юҡлығына көнэлгәре тикшереү үтә. Был сараларҙың барыһы ла тауыш биреү барышын асыҡ һәм имен үткәреү маҡсатында үтәлә.