Ҡарлы фронт Башҡортостанға бурандар алып килде // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nҠарлы фронт Башҡортостанға бурандар алып килде\n10:28, 6 декабря 2017 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2017 йыл, 6 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\nРәсәйҙең үҙәк өлөшөндәге ҡарлы фронт Урал буйына килеп етте. Һамар өлкәһендә боҙло ямғыр яуа һәм буран уйнай, Пенза һәм Тамбов өлкәләрендә стихия электр сымдарын өҙҙө. Яҡын көндәрҙә иһә Татарстанда һәм Башҡортостанда буран сығыуы көтөлә, тип хәбәр итә «Фобос» үҙәге.\nШаршамбы, 6 декабрҙә, биләмәнең байтаҡ өлөшө епшек ҡар алып килгән атмосфера фронты тәьҫире аҫтында ҡала. Һауа температураһы төндә -3,-8, көндөҙ 0,-5 градус.\nБашгидромет фараздарына ярашлы, 7 декабрҙә республиканың көнбайыш райондарында бер аҙ ҡар яуыуы күҙаллана, республиканың көнсығышында яуым-төшөмһөҙ, еңелсә буран сыға, юлдарҙың ҡайһы бер участкаларында ҡар һырынтылары. Ел көньяҡтан талғын, урыны менән көсәйеүсән. Һауа температураһы төндә -3,-8, көньяҡ-көнсығышта -12 градусҡа тиклем, көндөҙ -1,-6 градус.\n8 декабрҙә лә бер аҙ ҡар яуыуы, еңелсә буран сығыуы ихтимал. Ел көньяҡ-көнсығыштан талғын. Һауа температураһы төндә -3,-8, көндөҙ -1,-6 градус.


Октябрьскийҙа «Изге эштәр эшләйем» акцияһы үтә\n12 Октябрь 2011, 13:47\nОктябрьскийҙа «Берҙәм Рәсәйҙең Йәш Гвардияһы»ның 15 сентябрҙә башланған «Изге эштәр эшләйем» акцияһы үтә. Йәш гвардиясылар 30-ҙан ашыу оло йәштәге кешегә һәм яңғыҙ йәшәгән кешегә өй эсен, йорт тирәһен йыйыштырыуҙа ярҙам күрһәткән.\nИзге эштәр исемлегендә балаларға ла ярҙам күрһәтеү бар. «Мәктәпкә әҙерләнергә ярҙам ит» акцияһын дауам итеп, ҡалала ауыр хәлдә ҡалған ғаиләләрҙә тәрбиәләнгән балалар өсөн канцелярия тауарҙарын, кейем йыйыу дауам итә. Октябрьскийҙың йәш гвардиясылары мохтаждарға ярҙам күрһәтеү буйынса тағы ла күп кенә саралар үткәрергә планлаштыра. Уларға барлыҡ теләүселәр ҙә ҡушыла ала.


Ҡатайҙар ҡайҙан килгән? » "Урал" гәзите\nҠатайҙар ҡайҙан килгән?\nҠатай ырыуынан тиһәң, кешеләрҙә һәр саҡ тиерлек һорау тыуа: ”Ә “ҡатай” менән “ҡытай” араһында бәйләнеш бармы?” - тигән. “Туранан-тура бәйләнеш бар”, - тип әйтер инем. Ҡатайҙар боронғо ҡәбиләләрҙең береһе. Үҙәк Азиянан, Ҡытай һәм Монголия яҡтарынан ҡатмарлы һәм оҙон юлдар үтеп килгән беҙҙең боронғо ата-бабаларыҙ - Кидандар.\nБашҡорт халҡының формалашыуында күп ҡәбиләләр ҡатнашҡан\nҠатай этнонимы әҙәбиәттә киң билдәле. Бѳгѳн дә “ҡатай” исеме күп илдәрҙә осрай (ҡалалар, йылғалар һ.б.). Мәҫәлән, Ҡурған ѳлкәһендә Катайск ҡалаһы, Катайка ҡасабаһы, Силәбе ѳлкәһендә Ҡатау-Ивановск, Усть-Ҡатау ҡалалары, Ҡатай тау, Сыбаркүл (уны Ҡатай күл тиҙәр), Пермь, Свердловск ѳлкәләрендәлә бар ҡатай исемдәре. Шулай уҡ “ҡатай зыяраты”, “ҡатай урманы” тигән атамалар ҙа бар. Урта Азия халыҡтарында ла был исемдең варианттары осрай.\nТарихи-этнографик тикшереүҙәр ҡатайҙарҙың кидандарҙан килеп сығыуын һѳйләй. Кидань йәки кидандар - боронғо монгол ҡәбиләһе. Уларҙы китайҙар тип тә атағандар.\nКидандар III быуаттан билдәле. Тәүҙә улар күсенеп Шара-Мурэн йылғаһы үҙәнендә кѳн күрә (Ляохэ йылғаһы ҡушылдығы, тѳньяҡ-кѳнсығыш Ҡытай территорияһы;. Был ерҙәр малсылыҡ ѳсѳн бик уңайлы булған. XII быуатҡа тиклем кидандар ошонда йәшәгән. Кире тарих тѳпкѳлѳнә тѳшһәк, IV-VIII б.б. Кидандар даими тѳркиҙәр, уйғырҙар һ.б. Ҡәбиләләр менән һуғыштар алып барған, шул иҫәптән күрше Ҡытай менән дә. Ул саҡта Тѳркиҙәр дәүләте (552-745 й.й.) бик кѳслѳ булған. Улар йоғонтоһона күп халыҡтар дусар була, кидандар ҙа ситтә ҡалмағандыр был йәһәттән. Тѳркиҙәр ҡағанаты ҙур территория биләй: Байҡал күле - Орхон, Селена йылғаларынан алып Ҡара диңгеҙгә тиклем, 13 млн. кеше йәшәгән. 555 йылда кидандар ҙа тѳркиҙәргә буйһонорға мәжбүр була.\nТѳркиҙәр - бѳгѳнгѳ тѳрки телле халыҡтарҙың ата-бабалары булып тора (улар башҡорттар, татарҙар, сыуаштар, ҡаҙаҡтар, ҡырғыҙҙар, үзбәктәр, алтайҙар, хакастар һ.б.) Әммә тарихта шундай тәбиғи ҡанун бар - ҙур дәүләттәр, империялар ваҡыт менән тарҡала, юҡҡа сыға, ә уның урынында икенсе илдәр, халыҡтар барлыҡҡа килә. Тѳркиҙәр дәүләте лә, тарихи һәм мәҙәни эҙ ҡалдырып, тарҡала.\nКидандар Ҡытай менән тығыҙ бәйләнештә булғандар.\nIX быуатта кидандар ныҡ кѳсәйеп китә, күрше тѳрки-монгол, тунгус ҡәбиләләрен баҫып алалар. Кѳслѳ армия тѳҙѳйҙәр. Үҙәк Азияла улар ѳҫтѳнлѳк итә башлай. Ҡытайҙарҙы буйһондороу ѳсѳн кѳрәш башлана.\nКидандарҙың ханы Елюй ҡеүәтле кидан дәүләте тѳҙѳй - Ляо империяһы (907-1125 йй.) (“Ляо” - “тмер”). Был империя 200 йылдан ашыу Үҙәк Азияла хакимлыҡ итә.\nЛяо империяһы Япон диңгеҙенән алып Тѳркистанға тиклем йәйелә. Уға Тѳньяҡ Ҡытай, Тѳньяҡ Корея, Маньчжурия, Монголия, хәҙерге Рәсәйҙең Приморье крайы, Владивосток ҡалаһы керә. Даими баш ҡалаһы булмай.\nЕлюй Тѳньяҡ Ҡытайҙы баҫып ала һәм үҙенә буйһондора, бик мул байлыҡ үҙләштерә. 916 йылда ул үҙен император тип иғлан итә (Ляо династияһы башлана). Ә ҡытайҙар кидандарҙы ҡалалар тѳҙѳргә, ер эшкәртергә, дәүләт менән етәкселек итергә ѳйрәтә.\nҠытай императорҙары тулыһынса кидан императорына буйһоналар, ҡиммәтле ебәк һәм кѳмѳш менән яһаҡ түләйҙәр.\nЕлюйҙың улы император Дэ-гуан (928-947 й.й.) үҙ ғәскәре менән Ҡытайға дами яу сапҡан. Ул килгән һайын яһаҡтың хаҡын күтәргән, ҡытайҙар уға яңынан-яңы ерҙәрен бирергә мәжбүр була. Ошо осорҙа Пекин (Ючжоу) ҡалаһы хатта кидандарҙың баш ҡалаһы булып китә.\nКидандар Корея менән дә һуғыштар алып бара. Әммә ваҡыт үтеү менән кидандар ассимиляцияға бирелә, йәғни ҡытайлаша башлай. Үҙҙәренең хәрби рухын юғалталар, кѳсһѳҙләнәләр. Империя эсендә дошманлашыу башлана, юғары яһаҡтарҙан күрше ҡәбиләләр һѳжүмгә күсә.\n1125 йылда Ляо империяһын чжурчжэн ҡәбиләләре баҫып ала һәм юҡҡа сығара.\nШулай итеп, 200 йыл Тѳньяҡ Ҡытайҙы һәм башҡа ҡәбиләләрҙе буйһондороп тотҡан киландарҙың Ляо империяһы ла тарҡала.\nӘ “Ҡытай” йәки “Китай” тигән тарихи атама тик “кидан” этнонимына ғына барып тоташа. Ҡытайҙар үҙҙәренең иле “Ҡытай” тип аталыуға кидандарға бурыслы. Рустар уны Китай тиҙәр, ә мосолмандар Ҡытай, Ҡтай, Хытай, Хтай тип атай. Бына шундай эҙ ҡалдыра кидандар Ҡытай тарихында.\nЛяо империяһы тарҡалғас, кидандарҙың бер ѳлѳшѳ кѳнбайышҡа - Урта Азияға табан йүнәлә. Улар бында тағы ла тѳркиҙәр менән аралашып, үҙҙәренең яңы дәүләтен тѳҙѳргә уйлай. Хәҙер инде кидандарҙы ҡара-кидандар йәки ҡара-ҡытайҙар тип атай башлайҙар.\nЕтейылға (Семиречье) ѳлкәһендә ҡара-ҡытайҙар Кѳнбайыш Ляо (Си-Ляо) дәүләтен тѳҙѳүгә ѳлгәшә (1140-1218 й.й.). Етейылға - Балхаш һәм Ысыҡкүл араһы, хәҙерге Ҡаҙағстан һәм Ҡырғыҙстан территорияһы.\nЯңы ерҙәр яулай-яулай ҡара-ҡатайҙар Һырдаръя -Амударъя буйҙарына, Арал диңгеҙенә тиклем килеп сыға.\nКидандарҙың икенсе ѳлѳшѳ, 20 мең атлы яугир, Орхон-Селена йылғаларына юллана. Бында улар ҡырғыҙҙар менән осраша. Артабан кидандар кѳнбайышҡа Саян-Алтай тауҙары буйлап Иртыш-Тобол йылғалары аша Кѳньяҡ Урал яҡтарына хәрәкәт иткәндер.\n1213 йылда наймандар, Сыңғыҙхандан ҡасып барып, ҡараҡатайҙар дәүләтен (Си Ляо) баҫып ала.\n1218-1219 й.й. Сыңғыҙхан ҡараҡатайҙар ерен тулыһынса яулай һәм улар Монгол империяһы составына инә.\nДѳйѳм алғанда, кидандарҙың мәҙәниәте үҫешкән була. Тарих, медицина, архитектура, сәнғәт, поэзия, китап баҫтырыу кеүек йүнәлештәр алға киткән була. Улар ҡалалар, юлдар тѳҙѳгән. Үҙҙәренең хатта 2 яҙмалары була, мәктәптәр эшләй, юғары мәктәп – Академия була, үҙ календары һ.б. Кидандар үҙ дәүләте менән һәр ваҡыт ғорурланған һәм уны Бѳйѳк Ляо тип атағандар.\n991 йылдан алып кидандар халыҡ иҫәбен алыуҙы үткәргәндәр. Мәҫәлән, Ляо империяһында 4,8 млн. кеше йәшәгән, шуларҙың 800 меңе - кидандар булған.\nКүпләп ат тотҡандар - 1 млн. ат! Бай хужаның 10 мең аты булған. Аттар хәрби маҡсатта ла киң үрсетелгән.\nКидандарҙың Ляо империяһы Үҙәк һәм Урта Азия халыҡтарының үҫешенә тос ҡына ѳлѳш индерә.\nҠәбиләләрҙең һәм халыҡтарҙың этник ҡатнашлығы һәм аралашыуы мең йылдар, быуаттар буйы даими һәм ѳҙлѳкһѳҙ барған. “Бѳйѳк халыҡтар күсенеүе” лә булған һәм ул да күп тѳрки телле халыҡтарының формалашыуында актив роль уйнаған, шул иҫәптән башҡорттар тарихында ла.\nСыңғыҙхан яуап алғас, ҡараҡатайҙар таралыша, икенсе ҡәбиләләр араһында бутала (наймондар, үзбәктәр, ҡаҙаҡтар һ.б. менән). Ә бер ѳлѳшѳ беҙҙең яҡтарға Урал алдына килеп сыға һәм башҡортлаша башлай. Был ҡәбиләне инде “ҡатайҙар” тип атайҙар.\nҠатайҙар ҡыпсаҡтар йоғонтоһона дусар була. Был осорҙа ҡыпсаҡтар бигерәк тә кѳслѳ була һәм уларҙың теле бѳтә башҡорт ырыуҙарына тәьҫир итә һәм еңеп сыға. Ҡыпсаҡтар үҙҙәре лә кѳнсығыштан килгән, бик борон улар Саян-Алтай яҡтарында йәшәгән.\nҠатайҙар Башҡортоостан еренә 1250 йылдарҙа күсеп килгән, тип яҙа Рим Йәнғужин. Тәүҙә улар Ыҡ һәм Ағиҙел йылғалары араһында күсенеп кѳн күрә.\n13050-1400 йылдарҙа ҡатайҙар тѳньяҡҡа һәм кѳнсығышҡа күпләп күсенә башлай. Улар Ағиҙелдең урта ағымына һәм Инйәрҙең түбәнге ѳлѳшѳнә килеп ултыра. Артабан ҡатайҙар ҡумрыҡ табындарҙың ҡыҫымы арҡаһында Инйәрҙең урта һәм үрге ағымына – тулы-урманлы ергә күсенә. Ағиҙелдең башына барып сығалар. Бында улар тамъяндар менән аралаша.\nЗаманалар ҙа ябай ғына булмай шул. Монголдарҙың баҫып алыуы ҙур бәлә килтерә. Күсенеп йѳрѳүҙәр ҙә шуға бәйле була. Алтын Урҙаға буйһонорға теләмәйенсә кѳрәшкән ҡатай ырыуынан Сураман батыр һәм уның улдары Аҡман менән Тоҡман тураһындағы легенда һаҡлана.\n1391 йылда тарихи Башҡортостан ерендә ике батшаның 300 меңлек ғәскәре осраша – Тимур һәм Тохтамыш. Ҡатайҙар Тохтамыш ғәскәрендә була, ләкин Аҡһаҡ Тимур еңеп сыға.\nТимур ғәскәре йѳҙәрләгән башҡорт ауылдарын юҡҡа сығара, халыҡ ҡырыла, ҡоллоҡҡа эләгә, мал талана. Ҡатайҙар ҙур зыян күрә. Тѳньяҡҡа һәм кѳнсығышҡа тау-урмандарға күсенеп китергә тура килә. Башҡорттар ѳсѳн ике батшаның бәхәсе бик ҡиммәткә тѳшә.\nБеҙҙең тел бик күп ырыуҙарҙың аралашыуы һѳҙѳмтәһендә тыуған. Ҡытайҙарҙың диалекты ярайһы уҡ ныҡ һаҡланған. Был бигерәк тә Инйәр-ҡатайҙар һѳйләшендә асыҡ һиҙелә. Ҡатайҙың эйәрендә йәки билендә һәр ваҡыт балта булған һәм шундай әйтем дә барлыҡҡа килгән:\nАнта мынта йѳрѳгәнтә\nКһкре балта билемтә.\nҺѳйләшкәндә - нт, -мт фонетик формалары күпселек тау-урман ҡатайҙарында ғына һаҡланған.\nҠатайҙар үҙҙәрен кѳнсығыштан сыҡҡан тип иҫәпләй. Үҙәк Азия, Алтай менән бәйләнгән уртаҡ һыҙаттар ҡатайҙарҙа айырыуса күренә. Ул һѳйләшеүҙә генә түгел, ә йѳҙѳнѳң физик тибында һәм тѳҫѳндә лә күренә.\nБѳгѳн боронғо кидандарҙың нәҫелдәре булып даурҙар, үзбәктәр, ҡаҙаҡтар, ҡырғыҙҙар, нуғайҙар, ҡалмыҡтар, ҡарағалпаҡтар, башҡорттар һ.б. халыҡтар тора.\nАртабан тау-урман ҡатайҙары малсылыҡ, солоҡсолоҡ, һунарсылыҡ һәм балыҡсылыҡ менән шѳғѳлләнеп кѳн итә. Тау-урман шарттары хәҙер уларға йыраҡҡа күсенеп йѳрѳүгә мѳмкинлек бирмәй. Йәй кѳнѳ малы менән йәйләүгә сыҡҡандар, ә ҡыш инде ауылда булғандар. Беҙҙең яҡтан ҡышын ҡар күп яуғанлыҡтан, мал ҡарауы ауыр булған, улар тибендә һирәк кенә йѳрѳй алған. Ѳйҙәр ярым ерҙә (полуземлянка) йәки буралы ѳй булған, башы ҡабыҡтан.\nШулай итеп, ҡатайҙар ярымултыраҡ, ултыраҡ тормошҡа күсәләр. Ер эшкәртеү менән шѳғѳлләнгәндәр.\nXVI быуатта рус дәүләтенә ҡушылғас, ҡатайҙар йәнлек тиреләре һәм бал менән яһаҡ түләй башлай. Был яһаҡ түләү һунарсылыҡтың һәм солоҡсолоҡтоң үҫеүенә килтерә.\nXVIII быуат башынан малға ҡышҡылыҡҡа бесән саба башлайҙар. Ултыраҡ тормошҡа күсеү малды ҡыҫҡартыуға килтерә. Яһаҡ түләү аҡсалата түләүгә күсерелгәс, башҡорттар яйлап ҡына ер эшкәртеүгә лә тотона. Ер эшкәртеү кѳнбайыш башҡорттарына электән таныш булған, әлбиттә, әммә тау-урман башҡорттарына был шѳғѳл оҡшап етмәгән йәки ят булған. Улар күпселек урман эше менән шѳғѳллѳнгән. Ҡатайҙар ағас ҡырҡып ағыҙған, һалабаш һыҙырған, дегет ҡайнатҡан, ат кәрәк-яраҡтары эшләгән.\nXVIII быуатта Башҡортостанға күпләп рус, татар, мордва, марий халҡының күсеп килеүе ер эшкәртеүҙе тиҙләтә. Әммә үрҙә әйтеп үтелгәнсә, тау-урман халҡы хатта 1917 йылға тиклем иген үҫтермәй. Быға, әлбиттә, тау-климат шарттары ла сәбәпсе.\nXIX быуат аҙағына һунарсылыҡтың да әһәмиәте бѳтә тиерлек, уның менән һирәк кенә кешеләр шѳғѳлләнгән. Балыҡсылыҡ менән дә аҙ шѳғѳлләнә башлайҙар.\nМинең уҡытыусым, тарих фәндәре докторы, профессор, академик Рис Йәнғужин Бергхольц хеҙмәттәренә таянып бына нимә яҙа: “Катайцы не занимаются торговлей, к ней совершенно неспособны. Их довольно нагло обчистывают и обманывают торговцы, казанские и уфимские татары” (“Этнографические обозрение”. 1893 г. №3). “В пище катайцы исключительно неприхотливы. Если имеется в достаточном количестве мясо, кумыс, молоко, чай, сахар и хлеб, то они довольны жизнью. Пьяниц между ними нет. Иногда употребляют несколько чашек кислушки собственного изготовления.\nВ семье полновластным хозяином является муж. Все домашнее хозяйство лежит на женщинах. А рубкой и вывозом леса, мочальным производством, подвозом сена, рубкой в лесу дров и т.п. Занимаются мужчины.\nВ религиозном отношении катайцы, как и все башкиры, являются мусульманами. Но предписаний корана не исполняют”.\nАртабан ѳйләнешеү тураһында бик ҡыҙыҡ фекер әйтелә:\n“Особенность брачных отношений заключается в том, что к другим родам башкир катайцы относятся пренебрежительно, считая их гораздо ниже себя, почему и не берут из них невест и не отдают им своих девушек”.\n“Похоронные обряды катайцев имеют свою особенность. Сразу после смерти покойника обмывают и надевают на него саван. Это “мешок из холста или коленкора, только без дна, без рукавов”. На мужчину надеваются до 7 саванов, на женщину до 3-х. Концы савана мулла завязывает над головой и под ногами. После чтения молитвы, покойника несут на лубке или доске на кладбище. В могилу, кроме савана, ничего не кладется. После похорон устраивают поминки”.\nУрал аръяғы ҡатайҙары оло-ҡатай, бала-ҡатай һәм ялан-ҡатай ырыуынан тора. Әле оло һәм бал-ҡатайҙар Силәбе ѳлкәһенең Ҡоншаҡ һәм Арғаяш райондарында йәшәйҙәр. Нязепетровск районында лар бар улар. Бер ѳлѳшѳ Башҡортостандың Балаҡатай районында ҡалған. Оло-ҡатайҙар шулай уҡ Екатеринбург ерҙәренә күсеп киткән.\nЯлан-ҡатайҙар әле Ҡурған ѳлкәһенең Сафакүл һәм Әлмән райондарында йәшәй. Бында ҡатай ауылдары бик күп. Әлмән районында 70 % башҡорт йәшәй. Элек Силәбе, Ҡурған, Ырымбур ерҙәре тулыһынса тиерлек башҡорт ерҙәре булған. Урал аръяғында ҡатайҙар һалйот ҡәбиләләре менән күрше йәшәйҙәр. Һалйоттар ҙа сығышы буйынса монгол ҡәбиләләренә барып тоташа. Ҡатайҙар менән һалйоттар араһында ҡайһы бер туғанлыҡ ептәре барҙыр, күрәһең.\nБашҡорттар халыҡ булып тик Кѳньяҡ Уралда ойошҡан. Кѳньяҡ Урал бик үҙенсәлекле ер. Ул Европа – Азия тоташҡан ерҙә урынлашҡан. Бер яҡта Волга – Кама халыҡтары булһа, икенсе яҡта Себер халыҡтары йәшәгән. Ә кѳньяҡта Ҡаҙағстан, Урта Азия халыҡтары кѳн күргән. Кѳньяҡ Урал ерендә быуаттар тѳпкѳлѳндә тѳрлѳ күсмә ҡәбиләләр, һунарсылар, малсылар, солоҡсолар һәм ер эшкәртеүселәр осрашҡан һәм аралашҡан.\nУның һѳҙѳмтәһе булып башҡорт халҡының барлыҡҡа килеүе тора.


Рәсәйлеләр урман проблемаларына битараф түгел // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРәсәйлеләр урман проблемаларына битараф түгел\n12:45, 16 сентября 2010 Йәмғиәт\nУн рәсәйленең туғыҙы халыҡҡа урман торошо, урман ултыртыу һәм ҡырҡыу пландары тураһында мәғлүмәт еткереүҙе кәрәкле тип һанай. Был урман менән файҙаланыуға йәмәғәт контроле кәрәклеге тураһында рәсәйлеләр араһында үткәрелгән һорау алыу һөҙөмтәһендә асыҡланған. Һорау алыуҙы ағымдағы йылдың сентябрь башында Бөтә Рәсәй йәмәғәтселек фекерен өйрәнеү үҙәге үткәргән, унда 1600 кеше ҡатнашҡан.\nҺорауҙарға яуап биргәндәрҙең 83 проценты үҙҙәре йәшәгән урынға йәки дачаһына яҡын ерҙә урман ҡырҡыу пландары менән ҡыҙыҡһына. Был тема менән Мәскәү һәм Санкт-Петербург халҡы башҡаларға ҡарағанда нығыраҡ ҡыҙыҡһына. Урман мәсьәләһенә ауыл халҡы ла битараф түгел.\nБашҡортостан Республикаһы Урман хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте мәғлүмәте буйынса, респонденттарҙың 72 проценты урман ҡырҡыу пландары буйынса йәмәғәт тыңлауҙарында әүҙем ҡатнашырға әҙер булыуҙарын белдерә.\nҺорау алыуҙан күренеүенсә, урманда законһыҙ әүҙемлек табылған осраҡта күптәр ҡайҙа мөрәжәғәт итергә кәрәклеген белмәй. Шул уҡ ваҡытта ялыуҙар менән мөрәжәғәт итергә мөмкин урындарҙы белгән рәсәйлеләр, ә улар 33 процент, ярҙамды урман хеҙмәткәрҙәренән түгел, ә урындағы үҙидара органдарынан көтә. 32 процент прокуратура һәм милицияның ярҙамына өмөтләнә, халыҡтың биш проценты иһә юғары дәүләт чиновниктарына ышана.\nТеги: урман хужалығы, һорау алыу


(Нигаматово битенән йүнәлтелде)\nНиғәмәт (рус. Нигаматово) — Башҡортостандың Баймаҡ районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 906 кеше. Почта индексы — 453657, ОКАТО коды — 80206840001.\n1847 йылда 1-се Моҡас ауылынан 15 ғаилә күсе яғың ауылға нигеҙ һала. Беренсе күсенеүсе Ниғмәтулла Килдәкәев (уның улдары — Өмөтҡужа, Толомғужа, Мөхәмәтйән (улы Вәлит), мөхәмәт сәлим (улы Әхмәтшәриф), Мөхәмәтсафа, Мөхәмәтсаиф, Ғариф) хөрмәтенә Ниғәмәт исемен йөрөтә. Бер аҙ һуғыраҡ Ниғәмәтулланың ағаһы Хоҙайнаҙар үҙенең балалары менән (Утарбай, Сабит, Хөсәй, Шаһбал, Ғабдрахман) килеп төпләнә. Моҡас ауылында Килдекәй Ҡаҙерғолов йәшәгән (1766 йылғы), Ниғәмәтулла Килдекәев уның улы (1791 йылғы).\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ниғәмәт&oldid=876570 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:55 27 март 2019 үҙгәртелгән.


30 Ноябрь 2018, 17:28\nБишенселәргә: «Афарин!» – тиергә генә ҡала.\nБыл синыфҡа һоҡланғыс балалар йыйылған. Үҙ-ара татыуҙар, тырышып уҡыйҙар, шаяндар, отҡорҙар. Барыһы ла йыр-моң ярата. Закир баянда уйнарға өйрәнә, Эльвина менән Нәркәс бейеүгә оҫта, Линарҙың тауышы матур, шәп йырлай. Айназ менән Дияз иһә спорт менән дуҫ.\nБелорет районы, Ғәбдүк ауылы.


Бөгөн Башҡортостандың дүрт мәктәбендә уҡыу аҙнаһы флаг күтәреүҙән башланды.\n25 Апрель , 13:34\nБөгөн республиканың дүрт полилингваль гимназияһында уҡыу аҙнаһы Рәсәй һәм Башҡортостан флагтарын күтәреүҙән башланды\n11 майҙан Башҡортостандың бөтә белем биреү учреждениеларында аҙна һайын ошондай тантана уҙғарыла башлай. Бынан алда Радий Хәбиров шундай бойороҡ биргәйне.\nМәктәптәрҙә флаг күтәреү тантанаһы дүшәмбе көндө үткәрелә. Етәкселек уҡыуҙа, йәмәғәт эштәрендә, спортта үҙҙәрен күрһәткән уҡыусылар араһынан берәүҙе һайлап алырға тейеш. Флагты күтәргәндә Рәсәй һәм Башҡортостан гимндары яңғырай.


Тағун Афирканыҡымы, Әрмәндекеме\nБашҡортостан Африка тағунынан һаҡлана.\nКүрше Ырымбур өлкһенең Черноречье ауылында Африка тағуны таралыу сәбәпле, Башҡортостанда хәүефһеҙлек саралары көсәйтелә. Өлкә менән сиктәш райондарҙа, Ырымбур яғынан килгән барлыҡ юлдарҙа ла махсус постар ҡуйылған. Әле ошондай 25 санитар пост бар. Бында машиналарға дезинфекция үткәрелә, тыйылған ризыҡтар, шул иҫәптән иген һәм ҡарбуҙ-ҡауындар ҙа алып ҡалына.\nРеспублика ауыл хужалығы министрлығы ҡарамағындағы ветеринария идаралығы етәксеһе Хәлил Борханов әйтеүенсә, сусҡа малын аҫыраусылар хайуандарҙы йорт – ҡуранан сығармаҫҡа тейеш. Әгәр ҙә был ҡағиҙә үтәлмәһә, хужаларҙы штраф көтә.\nАфрика тағунының Ырымбурға килеүенә Кавказ сәбәпсе. Уны Әрмәнстандан Ырымбур өлкәһе Черноречье ауылына туйға килеүселәр алып килгән. Дөрөҫөрәге уларҙың ризыҡтары аша таралған. Әгәр ул Башҡортостанға килә ҡалһа иҡтисади юғалтыуҙар миллиардтарса һумға етәсәк. Сөнки республикала ферма һәм шәхси хужалыҡтарҙа йәмғеһе 600 мең баш самаһы мырҡылдаҡ бар.


Өфөлә «Бабич» нәфис фильмы ХХ быуат башындағы тарихи ваҡиғаларҙы сағылдырасаҡ // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә «Бабич» нәфис фильмы ХХ быуат башындағы тарихи ваҡиғаларҙы сағылдырасаҡ\n18:06, 23 июня 2016 Мәҙәниәт\nБер нисә көндән Өфөлә «Бабич» исемле тулы метражлы тарихи фильм төшөрөлә башлай. Картина башҡорт әҙәбиәте классигы, ижтимағи-сәйәси эшмәкәр, тәүге Башҡорт Хөкүмәте ағзаларының береһе Шәйехзада Бабичтың тормош һәм ижад юлына арналған. Бөгөн «Башинформ» агентлығының конференциялар залында авторҙар фильм өҫтөндә эшләү үҙенсәлектәре хаҡында һөйләне. Ижади процесс 27 июндә башлана һәм ноябргә тиклем дауам итә. Премьера 2017 йылдың март-апрель айҙарына билдәләнгән.\nФильмдың нигеҙендә 1914-1919 йылдарҙа Башҡортостанда, Ырымбурҙа, Троицкиҙа, Силәбелә булған тарихи ваҡиғалар ята. Кинотаҫма күбеһенсә Өфөлә төшөрөлә. Баш ҡалала иҫтәлекле урындар аҙ ҡалһа ла, Башҡорт дәүләт педагогия университеты һәм Башҡорт дәүләт филармонияһы ижади төркөмгә үҙ биналарын тәҡдим иткән. Интерьерҙар, костюмдар һәм реквизиттар менән Башҡорт драма театры, Мәжит Ғафури исемендәге йорт-музей, «Любизар» 1-се башҡорт полкы» хәрби-тарихи клубы ярҙам итә. Тарихи реконструкция компьютер технологиялары ярҙамында ла тергеҙеләсәк. Мәҫәлән, был Ырымбурҙағы Карауанһарайға ҡағыла.\n«Материал бик ҡыҙыҡ. Мин күптән ошо дәүер тураһында кино төшөрөргә хыялландым, әммә эште ниҙән башларға белмәнем. Ғәзим Шафиҡовтың «Ырғаҡтарға аҫылған ҡабырға» китабын һәм башҡа әҫәрҙәрҙе уҡып сыҡтым. Былтыр студенттар ҡуйған «10 июль» спектаклен ҡараным һәм Бабичтан, Иманскийҙан, Әлмөхәмәтовтан башлап республикабыҙҙы төҙөүҙә ҡатнашҡан бөтә кешеләрҙең бөтөнлөгөн күрҙем», — тип һөйләне режиссер Булат Йосопов.\nФильмдың сценарийы өҫтөндә Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең халыҡ артисы, Өфө дәүләт сәнғәт институты профессоры Таңсулпан Бабичева һәм ошо уҡыу йортоноң башҡорт теле уҡытыусыһы Гөлсәсәк Саламатова эшләй.\nФильмда 80-гә яҡын персонаж буласаҡ. Шәйехзада Бабич ролен Милли йәштәр театры актеры Илгиз Таһиров уйнай. Театр эшмәкәре Вәлиулла Мортазин-Иманский образын Башҡорт драма театры актеры Руслан Хайсаров, Әхмәтзәки Вәлидиҙе — Рәмзил Сәлмәнов, йырсы һәм композитор Ғәзиз Әлмөхәмәтовты — Артур Ишмөхәмәтов, Бабичтың атаһын Риф Сәйфуллин кәүҙәләндерә.


Хәбәрҙәр: Енәйәтсе нацистың кәүҙәһен ҡайҙа ҡуйырға?\nЕнәйәтсе нацистың кәүҙәһен ҡайҙа ҡуйырға?\nЭрих Прибкеның кәүҙәһен ҡайҙа ҡуйырға? Рим эргәһендәге ҡаласыҡта матәм тантанаһы ваҡытындағы хәлдең ҡабатланыуын нисек булдырмаҫҡа? Ҡайҙа ғына ерләһәләр ҙә, уның уның ҡәбере неонацистарҙың табыныу урынына әйләнеүе ихтимал, шуға күрә Италия ҡалалары енәйәтсе нацисҡа зыяраттан урын бирергә теләмәй.\n1998 йылда ғүмерлеккә иркенән мәхрүм ителгән, һуңғы 15 йылын Римдағы йортонда һаҡ аҫтында үткәргән һәм шунда йома көн вафат булған СС капитаны үҙенең нацистик ҡараштарынан ахырғаса баш тартмаған.\nУл хөкөм ителгән, 1944 йылда Римда Ардеатин мәмерйәләрендә халыҡты язалауҙағы роле өсөн “ит сабыусы”ҡушаматын алған. Ул саҡта Прибке 335 кешене аттырған- Италия партизандарының 33 эсэсовсыны үлтереүе өсөн үс алыу була был.\nҺуғыштан һуң, Прибке Аргентинаға ҡаса, хатта исемен дә үҙгәртеп тормай, Баррилоче ҡаласығында ғаиләһе менән тыныс ҡына йәшәй башлай. Уны 1994 йылда табалар һәм бер йылдан һуң Италияға оҙаталар.\nПрибке- Аргентинала төйәк тапҡан берҙән-бер енәйәтсе түгел. 45 йылда Хуан Перон, фашизм идеялары менән рухланып, ил ишектәрен еңелгән нацистар өсөн шар асып ҡуя. Улар араһында Эйхман, Менгеле, Борман була. Күп енәйәтселәр йәшеренә бында.\nИң билдәле енәйәтсе нацистарҙың ҡәберҙәре тирәһендә легендалар тыуып тора. 1945 йылда үҙ-үҙенә ҡул һалған фюрер мәйетен генә алайыҡ. Уның кәүҙәһен совет ғәскәрҙәре таба һәм Ева Браун, ҡатыны менән шулай уҡ үҙ-үҙенә ҡул һалған, ә унан алда 6 балаһын үлтергән Өсөнсө рейхтың пропаганда министры Йозеф Геббельстың кәүҙәһе менән бергә йәшерен рәүештә Көнсығыш Берлинда ерләй. Ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, уларҙың мәйеттәре бер нисә тапҡыр урынын алмаштырып ерләнә, аҙаҡ, йәшерен рәүештә яндырылып, көлө таратыла.\nЕнәйәтсе нацист Прибкеға ҡарата был ысулды ҡулланыу, моғайын, дөрөҫ булыр ине, сөнки Аргентина ла, уның тыуған ҡалаһы Хеннигсдорф та уның кәүҙәһен ҡабул итергә теләмәй.


Киләсәк – йәштәр ҡулында!\n“Йәш гвардия”ға яңы етәксе һайланды\nРайоныбыҙҙа “Берҙәм Рәсәй” Бөтә Рәсәй сәйәси партияһы урындағы бүлексәһенең “Йәш гвардия” йәмәғәт ойошмаһы эшләп килә.\nБеҙҙә йәш гвардиялылар “Бер-ҙәм Рәсәй” Бөтә Рәсәй сәйәси партияһының урындағы бүлексәһе башҡарма комитеты һәм Йәштәр үҙәге ярҙамы менән 2012 йылда үҙ штабтарын булдыралар һәм әүҙем эш башлайҙар.\n“Йәш гвардия” составына 14-30 йәштәге 30-лап кеше инә. Улар йәштәр сәйәсәте бүлеге менән берлектә эш алып баралар, урындағы үҙидара органдары менән йәштәрҙең хоҡуҡтарын һәм законлы мәнфәғәттәрен яҡлауға йүнәлтелгән мәсьәләләр буйынса үҙ-ара эш итәләр, шулай уҡ йәштәр өсөн көнүҙәк проблемаларҙы хәл итеүҙә ярҙамлашалар.\nҠуйылған маҡсаттарға ирешеү, бурыстарҙы үтәү башлыса етәксенең башҡарған ғәмәлдәренән тора. Ошо көндәрҙә “Берҙәм Рәсәй” Бөтә Рәсәй сәйәси партияһы урындағы бүлексәһенең сираттағы ултырышында “Йәш гвардия” ойошмаһына яңы етәксе тәғәйенләнде. Ул – Халыҡ мәш-ғүллеге үҙәге инспекторы Илһөйәр Ғәлимова. Йәш ҡыҙ был вазифаға яңы аяҡ баҫып ҡына торһа ла, яуаплы эштән ҡурҡмай һәм районыбыҙ именлеге хаҡына хеҙмәт итергә әҙер.\n– Миңә йәмәғәт эштәре менән шөғөлләнеү һәр ваҡыт оҡшаны. “Йәш гвардия”ны етәкләүҙән баш тартманым, сөнки кешеләргә, асыҡлабыраҡ үткәндә, район йәштәренә үҙ урындарын табыуҙа, шәхес булараҡ үҫешеүҙә ярҙам итеү теләге бар, бер юлы үҙем дә үҫешәсәкмен. Еңел булмаясаҡ, әлбиттә, әммә мин булдырырмын, тип ышанам.


Төньяҡ халҡына вертолеттарҙы Ишембайҙың «Витяз»е алмаштырасаҡ\n20 Ғинуар 2010, 17:09\nИшембайҙың «Витяз»е «Сорғотнефтегаз» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенә кеше һәм йөк ташыр өсөн үҙенең вездеходтарын ебәрергә әҙер. Ике быуынлы сылбырлы тәгәрмәсле транспортерҙар әлеге ваҡытта вертолет техникаһына альтернатива сифатында күҙаллана. Әгәр һынауҙар уңышлы үтһә, йәй башында уҡ компания Ишембай вездеходтарының бер партияһын һатып алыу тураһында ҡарар итәсәк, тип хәбәр итә “Силәбе трактор заводы” асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең матбуғат хеҙмәте.\nБелгестәр ер өҫтөнән йөк ташыуы күпкә арзанға төшә, тигән фекерҙә. Шулай уҡ Ишембайҙың һаҙлыҡ аша йөрөүсе машиналарын синоптиктар прогнозы ла ҡурҡытмай.\nӘлеге көндә «Витязь» машиналар төҙөү компанияһы» Силәбе трактор заводының бүлендек предприятиеһы иҫәпләнә. Юл һәм климаттың ҡатмарлы шарттарында йөк һәм кешеләрҙе ташыу өсөн тәғәйенләнгән бөтә ерҙән дә үтә алыусы ер өҫтө транспорты төҙөлөшө буйынса был компания алдынғылар иҫәбендә.\n«Витязь» — Рәсәйҙә ДТ ғаиләһенә ҡараған ике быуынлы сылбырлы тәгәрмәсле уникаль транспортерҙар төҙөүсе берҙән-бер предприятие. Компания биштән алып 30-ға тиклемге йөк күтәреүсәнлектәге машиналарҙың алты төп модификацияһын, шулай уҡ «Витязь» транспортеры шассиһына ултыртылған транспорт һәм технологик комплекстарҙың 30 вариантын сығара.


Көрсөккә зарланмаған, етештереү өлкәһендә уңышҡа ирешкән, мөлкәтте алты өлөшкә бүлгән һәм бәхәскә инмәгән эшҡыуар бармы? Был буш хыял! Ашыҡмай торайыҡ. Был һорауҙы асыҡлау өсөн медицина техникаһы етештереү буйынса компанияның коммерция директоры Александр Грищенко менән әңгәмә ҡорабыҙ. Быны ул бизнесты алып барыу тәжрибәһе менән иҫбатлай.\n- Александр Васильевич, һеҙҙең фирма нисек барлыҡҡа килде?\n- Бөтәһе лә 1989 йылда башланды. Беҙ дуҫтар менән (белемдәре буйынса инженерҙар) Өфө авиация институтының конструктор бюроһында эшләнек, шәхси нигеҙҙә ҡайһы бер проекттар менән шөғөлләндек. Башта медицина тематикаһы тураһында уйлап та ҡараманыҡ - башҡа килмәне. Медицина ҡорамалдары етештереү буйынса фирма директоры Валериан Иванович Черненко менән танышырға тура килде. Һәм ул был йүнәлештә эшләргә тәҡдим итте, ә аҙаҡ ул һатыу итергә һәм беренсе заказды ойоштороуҙа ярҙам итте.\n- Ни өсөн медицина ҡорамалдары һуң?\n- Ул ваҡытта медицина техникаһын етештереүселәр аҙ ине. Был өлкә ауыр, күп сығымдар талап итә, һәм уны тик "дәүләт гиганттары" ғына еңә ала ине. Беҙ, асылда, уңдыҡ, электрон системалар эшләү тәжрибәһенә генә эйә булып, буш урынды аса һәм үҙләштерә алдыҡ. Айырыуса беренсе осорҙа күп көс һалырға тура килде.\n- Һөҙөмтәлә нимә килеп сыҡты?\n- Яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте, уның һигеҙ (аҙаҡ алты) хужаһы барлыҡҡа килде. Бөгөн уларҙың һәр береһе үҙенең эшмәкәрлек өлкәһе өсөн яуаплы. Мин, миҫал өсөн, фирманың коммерция директоры булып эшләйем, минең дуҫым - финанс директоры. Күп йылдар дауамында шулай эшләйбеҙ, һәм әлегә бәхәскә ингән юҡ.\n- Ниндәй продукция етештерәһегеҙ?\n- Әле беҙ медицина лабораториялары өсөн приборҙарҙың өс төрөн сығарабыҙ. Беренсеһе - ул ҡан электролиттары анализаторы, беҙ уны 1992 йылда сығара башланыҡ. Икенсеһе - кислоталы-төп тигеҙләнеш анализаторы, уның һөҙөмтәләре буйынса төрлө стадиялағы ҡайһы бер патологиялар диагностикалана. Ике прибор ҙа, башлыса, реанимация лабораторияларында ҡулланыу өсөн тәғәйенләнә.\nӨсөнсө прибор, ул 2000 йылдан сығарыла - глюкоза анализаторы, ул шәкәр диабетын асыҡлау өсөн бөтә район дауаханаларында ла ҡулланыла.\nӘйтергә кәрәк, беҙ үҙебеҙҙең приборҙарҙы даими камиллаштырабыҙ. 1992 йылда эшләнелгән анализатор әле етештерелгәненән айырыла. Фирманың үҙенең етештереү майҙандары, йыйыу цехы, офис өлөшө барлыҡҡа килде, штат артты. Етештереү күләмдәре лә артты - 1998 йылдағы дефолттан һуң беҙ йыл һайын 30 проценттан алып 50 процентҡа тиклем тотороҡло үҫеш күҙәтәбеҙ. Миҫал өсөн, өс йыл элек беҙ йөҙҙœрсә прибор сығара инек, ә хәҙер - 200. Яҡынса динамика øóíäàé. Финанс көрсөгө нәмә күрһәтер, ҡарарбыҙ.\n- Әйткәндәй, көрсөк шарттарында ниндәй саралар ҡабул ителә?\n- Беҙ әлегә уның тәьҫирен һиҙмәнек, сөнки беҙ кредиттар алмайбыҙ - үҙебеҙҙең килем иҫәбенә эш итәбеҙ. Финанс донъяһындағы һуңғы ваҡиғалар (миҫал өсөн, долларҙың үҫеүе) беҙгә ҡурҡыныс янамай. Ни өсөн? Бөтәһе лә ябай ғына: сит ил техникаһы, уларҙың хаҡы Америка валютаһы менән иҫәпләнә, әле ҡиммәтләнә. Ә ватан техникаһы - киреһенсә, үҙенең позицияларын нығыта.\nКонкуренция һәләтлелеген күтәреү тураһында һүҙ алып барыу әлегә иртәрәк. Негатив сюжеттар ҙа юҡ түгел. Мәҫәлән, дәүләт медицинаға тотоноуҙарҙы кәметә ала - һәм һөҙөмтәлә медицина ҡорамалдарын һатып алыу кәмейәсәк. Былар бөтәһе лә, әлбиттә, етештереүсегә лә ҡағыла. Әммә быға тиклем килеп етмәҫ тип уйлайбыҙ.\n- Кредитһыҙ нисек эш итә алаһығыҙ?\n- Беренсенән, беҙҙә сит ил аналогтарына ҡарағанда хаҡтар арзаныраҡ. Бынан тыш, әгәр сит ил анализаторҙары арзан булған осраҡта, уларға тотоноу материалдары күберәк талап ителә. Тимәк, анализдың хаҡы юғары була - ә был клиника өсөн файҙаһыҙ. Шуға күрә, лабораториялар, бер нисә варианттарҙы сағыштырып, беҙҙә туҡтала.\n- Һатыуҙы нисек ойоштораһығыҙ?\n- Беҙ клиникалар менән туранан-тура һирәк эш итәбеҙ. Әгәр беҙгә туранан-тура мөрәжәғәт итәләр икән, беҙ баш тартмайбыҙ, бөтә ҡуйыуҙар дәүләт һатып алыуҙар системаһы аша үтә. Әгәр клиника үҙенең лабораториялары өсөн техника һатып алырға теләһә, ул етештереүсе фирмалар өсөн һатыу конкурсы ойоштора. Һөҙөмтәлә ҡорамал һайлап алына.\nБынан тыш, беҙҙең техника сил илгә лә - башлыса, Украинаға (30 процент), Һиндостанға, шулай уҡ БДБ илдәренә оҙатыла.\n- Александр Васильевич, бизнес проблемалары тураһында һөйләгеҙ әле?\n- Бәлки, иң элек, бында контроль яһаусы органдарҙың кәрәгенән артыҡ булыуын һыҙыҡ өҫтөнә алырға кәрәктер. 1992 йылда баҙар, футбол майҙаны кеүек, буш ине. Нәмә теләйһең шуны етештереп, теләгәнеңде һатып була ине. Әле импорт яғынан конкуренция баҫымы көслө. Ярашлы рәүештә һатып алыусыларҙың талаптары ла артты - уларҙың сағыштырып һайлап алыу мөмкинлеге бар.\nБынан тыш, медицина техникаһын етештереү һәм һатыу өсөн рөхсәт документтары - лицензиялар, сертификаттар, танытмалар, шулай уҡ продукцияның эшкә һәләтлелеген ваҡытлы тикшереүҙәр кәрәк. ISO сифат сертификаттары - плюс. Һәм былар бөтәһе лә хәтһеҙ күп аҡса бит!\nКадрҙар проблемаһы ла бар - квалификациялы эшселәр (токарҙар, фрезеровщиктар) табыуы ауыр. Белгестәрҙең күп өлөшө табышлы өлкәгә - төҙөлөшкә, капиталь ремонтҡа китте.\nАхырҙа, иң мөһиме, Рәсәйҙә етештереү өлкәһе бер аҙ тарҡалды. Элек заводтар күп ине, уларҙа комплектлаусы материалдар әҙерләүгә заказдар урынлаштыра ала инек. Әле Өфөлә бындай предприятиеларҙың һаны кәмене, ә ҡалғандары иһә хаҡтарҙы күтәрҙе. Әлбиттә, был тауарҙың үҙҡиммәтенә көслө тәьҫир итә.\n- Ҡуртымға алыу мәсьәләләре һеҙҙең өсөн мөһимме?\n- Һис шикһеҙ. Беренсенән, ҡуртым түләүҙәре даими арта. Бынан тыш, ҡуртымға алыу тураһындағы килешеүҙе йыл һайын яңынан төҙөргә кәрәк, беҙҙең әлеге ҡуртымға биреүсе киләһе йылда яңы контракт төҙөргә әҙерме - бер ниндәй ҙә гарантия юҡ.\n- Эшҡыуарҙарға дәүләттән майҙандың бер мең "квадрат"ына тиклем һатып алыу мөмкинлеген биргән "Күсемһеҙ милекте алыу үҙенсәлектәре тураһында" закондың ҡабул ителеүе һеҙгә ярҙам иттеме?\n- Юҡ, эш шунда, беҙ башта уҡ шәхсиҙәрҙән бинаны ҡуртымға алдыҡ - һәм быға альтернатива әлегә ҡаралмай. Таныш эшҡыуарҙарға ҡарата ла шулай әйтә алам. Бөгөн муниципаль бина табыу, бигерәк тә етештереүсе - был реаль түгел! Кем өсөндөр был закон, áœëêè, файҙалы булыр.\n- Һеҙ ниндәй принциптарға таянып эш итәһегеҙ?\n- Предприятиеның "миссияһы" юҡ. Беҙ бер ниндәй ҙә рәсми девиз раҫламаныҡ. Шул уҡ ваҡытта, беҙҙең эшмәкәрлекте ике һүҙ менән ҡылыҡһырлап була: "медицина өсөн сифатлы һәм арзан ҡорамал етештереү".\n- Етештереү өлкәһендә үҙ эшен асырға теләгән эшҡыуарға ниндәй кәңәш бирер инегеҙ?\n- Айырым рецепт юҡ ул. Күп эшләргә кәрәк һәм уңышта ышаныслы булыу зарур.\nТимәк, еңелдән булмаған эш тә лә, техника етештереү кеүек, уңышҡа өлгәшеп була - һәм бының өсөн айырым "рецепттар" ҙа кәрәкмәй. Татыулыҡ, яҡшы белем һәм эшләү теләге - былар, бәлки, уңышты тәшкил итеүселәрҙер.


Башҡортостанда 250 мең литр күләмендә ялған иҫерткес эсемлек һатыуҙан алынған - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\n12 июля 2019 — 17:06 ГТРК «Башкортостан»\nБашҡортостанда йылдың беренсе сирегендә 250 мең литр күләмендә ялған иҫерткес эсемлектәр һатыуҙан тартып алынған. Был һан үткән йылдың дөйөм күрһәткесенә тигеҙ. Республика етәксеһенең Рәсәйҙә иҫерткес эсемлектәр әйләнешен көйләү ойошмаһы етәкселәре менән осрашыуҙа төбәктә алкоголь продукцияһын һатыу мәсьәләләре ҡаралды. Ялған эсемлектәрҙе һатыуға сик ҡуйыу ыңғай һөҙөмтә бирә, тип билдәләне күҙәтеү хеҙмәте вәкилдәре. Башҡортостанда иҫерткес эсемлектәрҙе һатыуҙы иҫәпкә алған “ЕГАИС” системаһына мәғлүмәт тапшырмаған бер генә сауҙа нөктәһе лә юҡ.


Кесе Һуңыкүл — Башҡорт Википедияһы\nСиләбе өлкәһендә , Сыбаркүл районында, Сыбаркүл ҡаланан төньяҡтараҡ урынлашҡан күл.\nКесе Һуңыкүл (бәлки, Кесе Һунакүл, рус. Малый Сунукуль) — Силәбе өлкәһендә , Сыбаркүл районында, Сыбаркүл ҡаланан төньяҡтараҡ урынлашҡан күл.\n55°05′26″ с. ш. 60°22′06″ в. д.HGЯO\nРайон Сыбаркүл районы\nДиңгеҙ кимәленән бейеклеге 328 м\nМайҙаны 1,08 км²\nУртаса тәрәнлек 2 м\nҮтә күренеүсәнлеге 3,5 м\nКесе Һуңыкүл эргәһендә Оло Һуңыкүл, Кесе һәм Оло Киҫегәс һәм Оло Тәрәнкүл күлдәре урынлашҡан. Һыу ятҡылығының көньяғында урынлашҡан ҡылымыҡ аша Ҙур Һуңыкүл күле менән тоташа. Йәй көнө был ҡылымыҡ кибә, ә ҡышын туңа. Шулай итеп, Кесе Һуңыкүлдең Оло Һуңыкүл менән бәйләнеше миҙгелдәр араһындағы ғына булып ала.\nЭргәлә генә тиерлек Непряхино ауылы ята. Илмән ҡурсаулығы менән сиктәш булып тора.\nАдминистратив яҡтан Непряхин ауыл биләмәһенә инә.\nКесе Һуңыкүл Силәбенән - 90 саҡрым, Екатеринбургтан 260 саҡрым алыҫлыҡта урынлашҡан.\nКесе Һуңыкүл күл көньяҡтан һәм көньяҡ-көнсығыштан ял базалары һәм балалар лагерҙары менән уратып алынған. Төньяҡтан күлгә ҡарағай урманы терәлеп тора. Был яр туристарҙың бик ныҡ яратҡан урыны. Йыл һайын йәй көнө бында палаткалар ҡаласығы үҫеп сыға. "Энергетик" ял базаһының көнсығышғышында ла палатка ҡаласығы барлыҡҡа килә.\nКүл төбө тектоник юл менән барлыҡҡа килгән. Көньяҡ Уралдың көнсығыш һырттарын һәм Урал аръяғы райондарының бөтә убалы тигеҙлеген бүлгән араның сүгеүе, аҫҡа иңкәйеүе һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килгән. Кесе Һөйкөкүл - ландшафтарҙың тау итәгенән тигеҙ урман-дала далаларына күсеү зонаһында, ылыҫлы һәм ҡайынлы урмандар сигендә урынлашҡан.\nКүлдең һыу көҙгөһөнөң майҙаны:1,1 км2,\nһыу массаһының күләме:4,5 миллион м3 самаһы,\nиң юғары тәрәнлек төньяҡ яр буйында - 9,8 метр, уртаса - 4,1 метр.\nИң ҙур оҙонлоғо: 1.5 км етә.\nҺыуҙың асыҡлығы:380 сантиметр.\nКүлде тулыландырыусы сығанаҡтар юҡ. Һыуы епшек ҡар, шулай уҡ грунт һыуҙары иҫәбенә тулылана. Төбө ләмле.Әммә һаҙланыу күренеше көслө түгел\nКөньяҡ-көнбайыштан һыу ятҡылығына ярымутрау инеп тора.Шул Кесе Һуңыкүлгә түңкәрелгән «Г» хәрефе формаһын бирә. Илмән төркөмөнә ингән күлдәр араһында Кесе Һуңыкүл һыу өҫтөнөң юғары булыуы менән айырылып тора.Диңгеҙ кимәленән 332,9 метр бейеклектә урынлашҡан һәм Түргеяҡ күле кимәленән 13 метрға юғарыраҡ.\nКүлдең төбө тигеҙһеҙ. Яр буйында тәрәнлектең кинәт артыуы күҙәтелә.\nЯр буйы линияһы бер аҙ телгеләнгән. Тау тоҡомдары сыҡҡан күлгә сыҡҡан ерҙәрҙә ярҙар ҡырҡҡысланған һәм текә. Күл тулыһынса урман эсендә урынлашҡан. Яр буйын көнсығыштан ҡайын урманы, төньяҡ һәм көнбайыштан ҡарағай урманы уратып алған. Ағастар һыу өҫтөнә эйелеп ултыра.\nКүлдең атамаһы башҡорттарҙа һәм татарҙарҙа таралған ир-ат исеме "Һуңғыул" килеп сыҡҡан. Йәғни ғәиләлә тыуыу тәртибендә «һуңғы», «һуңғараҡ» бала булараҡ ҡушылған исемдән барлыҡҡа килгән\nКүл төбө тигеҙ һәм ләмле. Бында ҡорман, сабаҡ, табан балык, ҡарабалыҡ, алабуға, шыртбалыҡ, суртан һәм карп тереклек итә. 2007 йылда бында өҫтәп рипус һәм шамбы ебәрелә.\nМалый Сунукуль, озеро\nШувалов Н. И. От Парижа до Берлина по карте Челябинской области — Челябинск: Южно-Уральское книжное издательство, 1989. — 160 б. — ISBN 5-7688-0157-7.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Кесе_Һуңыкүл&oldid=1067395 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 1 сентябрь 2021 в 15:32


Башҡортостандың тышҡы сауҙа әйләнеше ике тапҡырға кәмегән // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостандың тышҡы сауҙа әйләнеше ике тапҡырға кәмегән\n12:23, 3 марта 2016 Иҡтисад\nӨФӨ, 2016 йыл, 3 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.\nБылтыр Башҡортостанда тышҡы сауҙа әйләнеше ике тапҡырға кәмегән: 2013 йылда — 15,6 миллиард доллар, 2014 йылда — 15 миллиард доллар самаһы, уҙған йылдың 11 айында — 6,6 миллиард доллар. Ошо хаҡта Башҡортостандың Иҡтисади үҫеш министрлығында хәбәр иттеләр. Быға бик күп факторҙар — санкциялар, һумдың төшөүе, нефткә хаҡтарҙың кәмеүе, кредиттарҙың ҡиммәтләнеүе йоғонто яһаған.\nСағыштырыу өсөн: Рәсәйҙең тышҡы сауҙа әйләнеше — 534,4 миллиард доллар (2014 йылда 805,8 миллиард доллар), Татарстандың 14,1 миллиард доллар (2014 йылда 21,1 миллиард доллар) тәшкил иткән.\nБашҡортостан 100-ҙән ашыу илдәр менән сауҙа итә. Төп сауҙа партнерҙары — Нидерландтар, Латвия, Италия, Венгрия, Төркиә, Словакия, Германия, Финляндия, шулай уҡ Ҡытай, Һиндостан.


Йәрмәкәй районының Һуҡҡул ауылында йәшәүсе Илфат Дауытов янғындан ике балалы ғаиләне ҡотҡарған\nҒәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы идаралығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, төнгө ун икеләр тирәһендә Совет урамынан үтеп барыусы ир эргәләге ағас йортта ут сығыуын күреп ҡала. Ваҡиға шаһиты шунда уҡ 112 телефоны буйынса ҡотҡарыусылар хеҙмәтенә шылтырата.\nЯнғын һүндереүселәр килгәнсе, ул 27 йәшлек хужабикә менән уның 38 йәшлек иренә, ике бәләкәй балаға һәм 58 йәшлек ҡәйнәһенә ут эсенән сығырға ярҙам итә. Бәләгә тарыусыларҙы сығарыу өсөн тәҙрәне ярырға тура килә - ялҡын эсендә ҡалған солан аша үтерлек булмай. Ирекле янғын һүндереүселәр утты ҡотҡарыусылар килеп еткәнсе һүндерә. Йорттоң ҡыйығы, түшәмдәре тулыһынса янып бөтә, эске һәм тышҡы стеналар зыян күрә. Оператив мәғлүмәт буйынса, ут электр сымындағы ҡыҫҡа ялғаныш арҡаһында сыҡҡан.


Яңы йыл салаты » Новости Уфы, главные новости Башкортостана / Bash-Portal.Ru\nМонтаж пожарной и охранной сигнализации www.supertehnology.ru.\nТымауҙы күп төрлө үлән, махсус ҡайнатма, халыҡ рецепы менән дауалап була. Ә табиптар бындай осраҡта урамға сыҡмаҫҡа, өйҙә ултырырға кәңәш итә. Мин дә шундай ысул менән дауаланырға булдым. Тағы бер ысул өйрәндем, әгәр ҙә мәгәр һыуыҡ тейҙерәһең килмәһә, көн дә кис ятыр алдынан йә һарымһаҡ йә һуған ашарға кәрәк. Бик булмаһа һуғанлы салат ашағыҙ. Был ҡағиҙәне мин еренә еткереп башҡарам һәм башҡаларға ла шуны тәҡдим итәм.\nСөскөрөп йөрөй торғас, Яңы йыл алдынан сәсрәп тигәндәй ауырып киттем. Тамаҡ шеште, төкрөктө йотоп та булмай. Телевизорҙа бер сериал бара ине. Шуны ҡарап диванда ята торғас, әбей менән бабайҙың нисек итеп һыуыҡтан дауаланырға өйрәткәндәрен отоп алып, улар өйрәткәнсә һарымһаҡты әрсеп танауҙың ике тишегенә тығып ҡуйҙым. Вәт малай эсетә башламаһынмы, түҙеп торорлоҡ түгел. Бер нисә минуттан һарымһаҡты танауҙан тартып алдым. Шунан китте сөскөрөү, бышҡырыу, хатта торған ерҙән һикереп-һикереп китәм. Күҙҙән ере-ере йәш бөртөктәре тәгәрләп сыға башланы. Бына шунда һарымһаҡтың шул хәтле көслөлөгөн тойҙом.\nШулай бер нисә мәртәбә эшләгәс, әсетеү һиҙелмәй башланы. Әллә танау өйрәнде, әллә тегенең көсө бөттө инде. Мин был ысул менән мауығып китеп, өсөнсө сеанс эшләгәндә, һаҡһыҙланып һарымһаҡты төпкәрәк тығып ебәргәнмен. Киттем бит бер ваҡыт сөскөрөп, бышҡырып түҙеп тә булмай. Сөскөргән һайын ыштан төбөнә лә тамыҙып ебәрәм. Өс бүлмәне бер итеп йүгереп тигәндәй йөрөй башланым. Һарымһаҡты танау тишегенән сығарып булмай ҙа ҡуя. Нимә ҡылырға? Ике күҙҙән суптырлап йәш тама башланы. Туҡта әле, нишләп мин былайтып торам тип, ванна бүлмәһенә инеп йән көсөмә танауҙы һемгерергә тотондом. Шунан бик оҙаҡ яфаланғас ҡына, теге һарымһаҡ килеп сыҡты.\nБына шулай үҙ белдегең менән файҙаланып дауаланыу уйламағанда-нитмәгәндә ошондай күңелһеҙ хәлдәр менән дә тамамланып ҡуя икән ул. Әммә ләкин дауаланыуҙың файҙаһы тейҙе.\nЯңы йылды бик күп төрлө һыуған, һарымһаҡ ҡушып эшләнгән салаттар менән ҡаршы алдыҡ. Берәүҙең дә сөскөргән-бышҡырғаны ҡолаҡҡа салынманы. Өй эсе – шатлыҡ һәм ҡыуаныс менән тулды.\nЯңы йыл табынында беҙҙәң дә бәхетлерәк кеше булмағандыр. Ҡыш ҡышлығын итә икән ул. Бөтә ер өҫтөн ап-аҡ ҡар ҡапланы. Яңы яуған ҡарға ҡарап беҙҙең дә күңелдәр күтәрелде. Бала-саға шыршы тирәһендә әйләнде. Сөнки ”Ҡыш бабай бүләге” тип ҡупшы шыршыҡай төбөнә төрлө бүләктәр ҙә йәшереп ҡуйғайныҡ. Ә беҙ өлкәндәр һығылып торған Яңы йыл өҫтәле тирәләй ултырып Яңы йыл ҡотлауҙарын ҡараныҡ.\n[28 апреля 2010] | Просмотров: 363 Опубликовал: admin Оцени статью!


ӨФӨ, 2017 йыл, 25 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/. Өфөлә эшһеҙҙәргә үҙ бизнесын асыуға 58,8 мең һум аҡса алырға мөмкин. Ҡаланың Совет районы хакимиәте хәбәр итеүенсә, аҡса алыу өсөн Халыҡ мәшғүллеге үҙәгенә иҫәпкә торорға, бизнес-план тәҡдим итергә һәм конкурс һайлауын үтергә кәрәк. Юридик берәмек асырға талап ителгәндә ойошма уставының проектын яҙыу шарт. Дәүләт иғәнәһен түләүгә, мисәт һәм штамп эшләүгә сығымдар кире ҡайтарыласаҡ. Был субсидиялар «Эшһеҙ граждандарға үҙмәшғүллегенә булышлыҡ итеү» программаһы сиктәрендә бирелә. Мәғлүмәтте (347) 282-45-54 телефоны йәки Бессонов урамы, 2а адресы (3-сө ҡат, 7-се бүлмә, «Мир» фирмаһы» туҡталышы) буйынса алырға мөмкин.


Балалы өйҙән нур китмәҫ\n1 Март 2019, 13:53\nМораҙым ауылында йәшәүсе Рәсүл һәм Фирүзә Тулыбаевтарҙың яҙмыштарын уртаҡ итеп йәшәүҙәренә 25 йыл. Ата-әсә өсөн балаларының янында булыуҙары оло бәхет. Ҡышҡы оҙайлы ялдар ваҡытында 5 балалары ла ата-әсә ҡанаты аҫтына йыйылған. Өлкәндәре Заһир Өфөлә төҙөлөш бригадаһында эшләп йөрөй, Ғәзимдәре ауыл пилорамына эшкә төшкән. Өлкән ҡыҙҙары Зәлифә 9-сы синыфтан һуң Өфө статистика, информатика һәм иҫәпләү техникаһы колледжының 1-се курсында уҡып йөрөй, программист һөнәрен үҙләштерә. Ауыл мәктәбенең 8-се синыфында уҡыған ҡыҙҙары Рәсимә төрлө олимпиадаларҙа, баскетбол, волейбол буйынса спорт ярыштарында ҡатнашып, миҙалдар, маҡтау ҡағыҙҙары яулай. Кинйәкәйҙәре Рәйзәнә 5-се синыфта белем ала. Ул да өлкән апайҙары кеүек 4-5-кә генә уҡый, мәктәп тормошонда ла әүҙем.\nЙәшәй-йәшәй һәр ғаиләнең үҙ традициялары барлыҡҡа килә. Тулыбаевтар ғаиләһендә, мәҫәлән, Яңы йыл байрамдары алдынан балалар менән бергә ҡарҙан һындар эшләү күптән матур ғаилә йолаһына әйләнгән. Быйыл иһә улар тотош урам халҡы менән бергәләшеп балалар өсөн ҡыш байрамы ла үткәргәндәр.\nБалаларын уҡытып, кеше итәйем тип тырышҡан ауыл кешеһе, нигеҙҙә, мал көсөнә таянып йәшәй. Ҡура тулы мал-тыуар, ҡош-ҡортто тәрбиәләү иртә таңдан башланып, ҡараңғы төшкәс тә бөтмәй әле.\nФирүзә 5 һыйырының ағын эшкәртеп, баҙарҙа ҡорот, ҡаймаҡ, һөтөн һатып, ғаилә бюджетын тулыландырырға тырыша. Ойоҡбаштар, тәпешкәләр ҙә бәйләп, һатыуға ҡуя. Интернеттан ҡарап, түшәк, ҡорама тегеү серҙәренә үҙ аллы өйрәнә, ҡыҙҙары менән бергә сағыу селтәр-түшелдеректәр тегеү менән дә мауыға. Уңған хужабикә ғаиләһен тәмле ризыҡтан өҙмәй. Тырышып, тир түгеп тапҡан үҙ ризығыңа ни етә? Быйыл улар 40-лап бройлер, ҡаҙ, өйрәктәр үҫтергән.\n- Мал ҡарау күбеһенсә иптәшем иңендә. Әрмелә ҡулын имгәтеп ҡайтҡан ине, йылдар үтеү менән был үҙен белдерҙе. Шулай ҙа бар хужалыҡ эштәрен үҙе алып бара. Ағас эше менән мауыға, ултырғыс, өҫтәл кеүек өй йыһаздарын, атҡа сбруйҙар ҙа эшләп ҡуя, арҡан да ишә, ғөмүмән, белмәгән эше юҡ, - ти ире тураһында Фирүзә Фәрит ҡыҙы.\nЙәйҙең бер көнө йылды туйҙыра икәнен яҡшы аңлай Тулыбаевтар. Мал көсө менән алынған техникаларында йәйгеһен күпләп бесән эшләп ҡалырға тырышалар. Пай еренең 4 гектар майҙанында һоло сәсәләр, ҡалғанын сабынлыҡ иткәндәр. Әлбиттә, тырышлыҡтары бушҡа булмай - малдарынан артҡанын һатып, ғаилә ҡаҙнаһын тулыландыралар. Иң мөһиме, үҙ көсөнә ышанған, уңған ғаиләләрҙә эш менән тәрбиәләнгән балаларҙың киләсәге лә ышаныслы.\n- Балаларымды иркәләп-яратып ҡына торам, әммә ҡайһы ваҡыт шуҡлыҡтары өсөн шелтәләргә лә тура килә. Ә былай тыңлаусандар, бер-береһенә иғтибарлы булып үҫәләр, - ти балаларҙан башҡа бәхетен күҙ алдына килтермәгән күп балалы әсә.


2012 йылға эшҡыуарлыҡты үҫтереү буйынса республика программаһы раҫланды // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n2012 йылға эшҡыуарлыҡты үҫтереү буйынса республика программаһы раҫланды\n11:16, 11 апреля 2012 Иҡтисад\nРеспублика Хөкүмәте ҡарары менән 2012 йылға Башҡортостанда бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттарын үҫтереү буйынса республика программаһы раҫланды.\nПрограмма республика бюджетынан – 100 миллион һум, федераль бюджеттан 300 миллион һум күләмендә йәлеп ителгән средстволар иҫәбенә тормошҡа ашырыласаҡ.\nПрограммаға ярашлы, бәләкәй бизнесҡа финанс ярҙам күрһәтеүҙе муниципалитет кимәленә күсереү дауам ителәсәк.\nБашҡортостан Республикаһының Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитетынан хәбәр итеүҙәренсә, 2012 йыл Программаһында ярҙамдың яңы төрҙәре лә ҡаралған. Тәү сиратта был инфраструктура ойошмаларының Башҡортостанда бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡҡа ярҙам күрһәтеү һәм үҫтереү мәсьәләләре буйынса проекттарҙы тормошҡа ашырыуға бәйле сығымдарының бер өлөшөн субсидиялау. Был маҡсаттарға өс миллион һумдан ашыу аҡса бүленәсәк, ойошмалар конкурс буйынса һайлап алынасаҡ.\nЛизинг түләүҙәренең бер өлөшөн субсидиялау, шул иҫәптән беренсе иғәнә өсөн түләү ярҙамында лизингты үҫтереүгә финанс ярҙам күрһәтеүгә айырыуса иғтибар бүленә. 2012 йыл программаһында ярҙамдың был төрө яңы эш башлаған эшҡыуарҙарға лизинг килешеүен төҙөгәндә беренсе иғәнә түләү өсөн гранттар менән киңәйтелгән.\nБынан тыш, йәштәр эшҡыуарлығының яңы эш башлаған субъекттары – һөнәри белем биреү учреждениеларын тамамлаусылар һәм студенттар айырым төркөмгә бүленде. Уларға бизнес башлау өсөн гранттар бүленәсәк.\nПрограмманың тулы тексы БР Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитетының рәсми сайтында урынлаштырылған.


Интернет селтәрендә Рәсәй президентының Япония премьер-министры менән осрашыуы тикшерелә. Японияның дәүләт телеканалы күрһәткән кадрҙарҙа Синдзо Абэның Владимир путиндың ҡулын ҡыҫыу өсөн югереүе күрһәтелә. Әйткәндәй Синдзо Абэ Нью-Йоркта Украина етәксеһе менән дә осрашҡан һәм уға Минск килешеүҙәренә альтернатива юҡ тип белдергән.\nИталия полицияһы Болоньи вокзалы янында киндер баҫыуын юҡ иткән. 3 метрлыҡ 200 ҡыуаҡ яндырылған. Ҡара баҙарҙа был наркотик матдәнең хаҡы 400 мең евроға баһалана.\nМексикала Колима вулканы терелгән. Һуңғы тапҡыр был вулкан быйыл июлдә генә атылғайны. 12 саҡырым радиуста халыҡты эвакуацияларға тура килде.\nҠытайҙа Дуцзюань тайфуны сәбәпле 420 мең кеше хәүефһеҙ урынға күсерелгән. Шулай уҡ именлек тәьмин итеү йәһәтенән балыҡсыларҙың 30 мең кәмәһе кире ярға ҡайтарылған. Елдең тиҙлеге секундына 200 метрға еткән. Миллион кеше утһыҙ ҡалған.


Яҙмыш ҡушыуы - Поиск - Муниципальные новости - Новости, объявления, события - Муниципальный район Калтасинский район\n07.07.2014 09:20 Понедельник\nҠыҙыл йондоҙ һәм “Был йортта Бөйөк Ватан һуғышы ветераны йәшәй” тигән яҙыу беркетелгән ҡапҡаны асып инеү менән үҙенсәлекле донъяға сумаһың: өйгә илткән һуҡмаҡтың ике яғында — сәскә түтәлдәре, йәшел үлән менән ҡапланған ихатала тиҫтәнән ашыу умарта.\nЙорт хужаһы — туғыҙынсы тиҫтәһен теүәлләп килеүенә ҡарамаҫтан, аяҡтарында ныҡлы баҫып йөрөгән Алексей Данилович — ишек алдында көтөп тора ине. Умарталарға ҡыҙыҡһынып ҡарағанды шәйләгәс:\n— Элегерәк ҡырҡ күстән арта ине, йәйҙәрен уларҙы биш-алты саҡрымдағы урманға алып сыға торғайным, умарталарҙы бөгөн бигүк булдырып булмай шул, — тип һаулығына аҙыраҡ зарланып алды ла өйөнә саҡырҙы.\nСағыу сәскәләргә күмелгән йортта хужабикә Любовь Михайловна асыҡ йөҙ менән ҡаршы алды. Өсәүләп ултырып, Фарафоновтарҙың хәтер йомғағын тараттыҡ һәм уларҙың йәшлегенә сәфәр ҡылдыҡ.\n— Борай районының Ҡаҙырыҡ ауылында 1927 йылдың мартында тыуғанмын, — тип һүҙ башланы Алексей Данилович. – Хәрби хеҙмәткә 1944 йылдың ноябрендә алындым. Тиңдәштәрем һәм беҙҙән бер йәшкә олораҡтар менән һуңғы хәрби саҡырыуға эләктем. Был турала аҙаҡтан ғына белдек, әлбиттә. Ул саҡта “Барыһы ла фронт өсөн, барыһы ла еңеү өсөн!” тип йәшәй, аслы-туҡлы булған хәлдә лә колхозда тырышып эшләй инек. Шулай ҙа һәр ир-егет дошманды дөмөктөрөүҙә ҡатнашыу өсөн һуғышҡа ынтылды.\nУлар араһында Алексей Фарафонов та була.\n— Повестка алған туғыҙ йәштәшем менән Борайҙан йөҙ саҡрымдан алыҫтараҡ ятҡан Яңауылға йәйәү киттек, — тип һөйләүен дауам итә ветеран. – Поезда Ырымбур өлкәһендәге лагерҙарға алып барҙылар, унда хәрби эшкә өйрәтә башланылар. Ул арала һуғыш тамамланды. Тейешле әҙерлек алыуға Японияға ҡаршы хәрәкәттәр йәйелдерелде, мин уларҙа артиллерия полкының элемтәсеһе булып ҡатнаштым. Һуғыштан һуң тағы ла алты йыл Алыҫ Көнсығышта хеҙмәт иттем, 1951 йылда ғына тыуған яҡтарға әйләнеп ҡайттым.\nӘрмелә иҫәп-хисапты ныҡлы ғына үҙләштергән кисәге һалдат Ҡалтасы урман хужалығына бухгалтер булып урынлаша һәм ошо вазифала 1987 йылда хаҡлы ялға киткәнсе эшләй. Бурыстарын намыҫ менән башҡара, бихисап маҡтауҙарға лайыҡ була. Буш ваҡытында һунарға йөрөй, бал ҡорттары үрсетә.\n— Был татлы ризыҡты йыл һайын ике тиҫтәнән ашыу феләк әҙерләй инем заманында, — тип хәтерләй икенсе һөнәренең бар нескәлектәренә үҙаллы төшөнгән умартасы.\nИлленсе йылдар аҙағында район үҙәге Ҡалтасыға күсеп йәшәй башлағас та был шөғөлөн ташламай Алексей Данилович. Әле бал ҡорттарын ҡарарға улы Сергей ярҙамлаша.\nБеҙ һөйләшеп ултырған арала сәй әҙерләргә өлгөргән Любовь Михайловна үҙҙәренең балынан ауыҙ итергә саҡырҙы.\n— Беҙҙәге бал, ысынлап та, татлы шул, — тип һүҙгә ҡушылды ҡунаҡсыл хужабикә сәй эскәндә. – “Беҙҙәге” тип юҡҡа әйтмәйем, Башҡортостанға тулыһынса ереккәнмен инде. Краснодар крайында тыуып үҫеп, бынан илле биш йыл элек Ҡалтасыға килгәйнем, ғүмерлеккә тороп ҡалдым. Бер ҙә үкенмәйем. Бәхетем бында булған икән. Һөйгәнемде осраттым, ғаилә ҡорҙоҡ, ҡыҙ һәм улыбыҙ инде үҙҙәре урта йәштәрҙе үтеп бара, ейән-ейәнсәрҙәр һөйөндөрә.\nҺуғыш ғәрәсәтен Любовь Михайловна ла үҙ елкәһендә татыған. Уның тыуған Тихорецкий районы фашист илбаҫарҙарынан 1943 йылда азат ителә. Был ваҡытта ҡыҙға алты ғына йәш була.\n— Дошмандар ҡыуылғас, асыҡ һауала окоптарҙа йәшәгәнде хәтерләйем, — ти ул был турала. – Һуңыраҡ беҙгә барактан торлаҡ бирҙеләр.\n1958 йылда Майкоп ҡалаһындағы урман хужалығы техникумын тамамлаған Любовь юллама менән Башҡортостанға эшкә ебәрелә. Өфөгә килгәс, уны Ҡалтасы урман хужалығына тәғәйенләйҙәр.\n— Ҡулыма ошо турала ҡағыҙ тотторҙолар ҙа хужалыҡ контораһы урынлашҡан Сумара ауылына нисек барырға икәнен аңлаттылар һәм хәйерле юл теләнеләр, — тип хәтерләй ул йылдарҙы Любовь Михайловна. — Ағиҙел буйлап теплоходта Андреевкаға тиклем шатланып килдем: тирә-яҡ матурайғандан-матурая, тәбиғәт йәнләнә, тора-бара ылыҫлы урмандар башланды. Ә аҙаҡтан...\nҠыҙыҡ та, ҡыҙғаныс та була аҙаҡтан. Пристандә төшөп ҡалғас, Ағиҙелдең уң яҡ ярына кәмәлә сығарып ҡуялар. Күрһәтелгән йүнәлештә ат юлы буйлап йәйәү атлай. Үҙенең артабанғы яҙмышына илткән һуҡмаҡҡа ныҡлап аяҡ баҫҡанын белеү генә түгел, күҙ алдына ла килтерә алмай әле ул ваҡытта йәш белгес. Юл буйындағы тәүге ауылға еткәндә һыуһағаны ныҡ һиҙҙерә, һәм ҡыҙ беренсе өйҙөң ишеген ҡаға. Оло йәштәге хужабикә апайға үҙенең ни теләгәнен саҡ аңлата: тегеһе — урыҫса, ә юлсы, әлбиттә, башҡортса ләм-мим.\nШулай ҙа уртаҡ тел табалар. Утыҙ саҡрымдан ашыу араны үтеп, Яңы Хажи ауылында йәшәгән урмансыны барып тапҡанда “Был төпкөлдә нимә юғалтҡанмын һуң?” тигән һорауға яуабы әҙер була бынан бер нисә ай элек кенә ҡала урамдарында йөрөгән ҡыҙҙың. Тамаҡ ялғап алғас, бөтөн батырлығын йыйып, хужанан кире ҡайтыр юлға аҡса һорай. Тегеһе, йәш хеҙмәттәшенең хәлен яҡшы аңлағандыр инде, был мәсьәләне иртәгә ҡалдырырға тәҡдим итеп, ҡунаҡты мунсаға ебәрә, һуңынан урман үләндәре ҡушып бешерелгән сәй һәм хуш еҫле бал менән һыйлай.\nҠайтып китеү теләге һүрелеп бөтмәһә лә, йәш белгес икенсе көндә үҙ һөнәре буйынса “әҙерәк булһа ла эшләп ҡарарға” ризалаша. Сумара ауылына уны ат арбаһында илтәләр һәм... ул унда ғүмерлеккә ҡала. Бер урында утыҙ һигеҙ йыл эшләп, “Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған урман хужалығы хеҙмәткәре” тигән маҡтаулы исем алып хаҡлы ялға сыға Любовь Фарафонова.\n— Ҡалтасыға килеүем яҙмыш ҡушыуы булғандыр, — ти хеҙмәт ветераны. — Бындағы тормошҡа сағыштырмаса тиҙ күнектем, Башҡортостанды үҙ иттем, уны икенсе тыуған ерем тип һанайым. Тәүге йылдарҙан уҡ урындағы халыҡтың ғөрөф-ғәҙәттәренә, йолаларына төшөнөргә, телен аңларға ынтылдым. Бергә эшләүселәр менән гел яҡшы мөғәмәләлә булдым. Беҙҙең замандарҙа Ҡалтасы урман хужалығы республикала ғына түгел, ил буйынса алдынғы һаналды, тәжрибәбеҙҙе өйрәнергә төрлө яҡтан килделәр.\nИке урмансының ҡыҙы төҙөүсе һөнәрен һайлаһа ла, улдары ата-әсәһе эшен дауам итә: Свердловск (хәҙерге Екатеринбург) ҡалаһында Урман хужалығы академияһын тамамлаған Сергей ике тиҫтә йылдан ашыу Ҡалтасы урман хужалығында эшләй. Бөгөн ул — өлкән лесничий.


«Йатаған» этно-төркөмө оҙайлы гастролдәрҙән һуң, Башҡортостанға ҡайтты\nЯҡташтарыбыҙ «Төрксой» Халыҡ-ара төрки мәҙәниәттәр ойошмаһындағы халыҡ музыка ҡоралдары оркестры исеменән Ҡаҙағстан, Төркиә, Кипр, Ҡырғыҙстан сәхнәләрендә сығыш яһай. Башҡорт милли уйын ҡоралдарында уйнап улар сит ил тамашасыһының күңелен яулай.\nЯтаған ҡасандыр башҡорт халҡының боронғо уйын ҡоралы булған. Ләкин бөгөн ул онотолған. Шулай ҙа уны композитор Айрат Ҡобағошов тәҡдиме буйынса музыкаль инструменттар эшләүсе Гөлнур Ғәлимова тергеҙә. Артынса, уйнаусыһы, хатта этник стилдә башҡарыусы төркөм барлыҡҡа килә. Хәҙер «Йатаған»дарҙы белмәгән кеше юҡтыр. Ул ғына ла түгел, башҡорт милли музыкаһы менән сит ил сәхнәләрендә сығыш яһарға әленән- әле тәҡдимдәр килә.\n«Йатаған»дарҙың быйылғы уңышы «Төрксой» Халыҡ-ара төрки мәҙәниәттәр ойошмаһындағы халыҡ музыка ҡоралдары оркестрына ҡушылыуында. Ижади коллектив төрки донъяһының иң һәләтле, йәш сәнғәт әһелдәре туплаған. Ҙур проектта урын алыуҙарына йыл башында Өфөлә үткән «Урал моңо» халыҡ-ара фестивалендә ҡатнашыуҙары сәбәпсе була. «Йатаған» башҡорт халҡының уйын ҡоралдарында сығыш яһап сит ил тамашасыһын таң ҡалдыра. Алҡышлап ҡына ҡалмай, аяғүрә ҡаршы алалар.\nБыйыл «Йатаған» этно-төркөмө халыҡ музыка ҡоралдары оркестры менән берлектә Ҡаҙағстан, Төркиә, Кипр, Ҡырғыҙстан сәхнәләрендә сығыш яһай. Һәр концерт онотолмаҫ тәьҫорат бүләк итте, ти башҡорт милли сәнғәтен сит илдә танытыусы яҡташтарыбыҙ. Әле төрки илдәрҙә гастролдәр тамамланһа ла «Йатаған»дар өсөн эш бөтмәй. Улар милләттәштәребеҙ күпләп йәшәгән төбәктәргә сәфәр сығып оҫталыҡ дәрестәре ойошторорға иҫәп тота.


Мәғариф » Страница 11 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәғариф » Страница 11\nНовости / Мәғариф // 4-10-2013, 11:47\nНиндәй заманда ғына йәшәһәк тә бала бала булып ҡала. Шуҡтары, шаяндары, тиктормаҫтары, үтә иплеләре, аҡыллылары бар. Беҙҙең балаларҙың тәртибе, үҙ-үҙен тотошо насар тимәҫ инем. Бөтмәҫ-төкәнмәҫ ауыл эше, һәр аҙымдарының таныш кешеләрҙең күҙ алдында булыуы ла ҙур роль уйнай торғандыр. Ғөмүмән, хәҙерге балалар тәртипһеҙ, насар, тигән һүҙҙәр менән килешмәйем. Эшемдә минең өсөн иң мөһиме – холоҡ-ҡылыҡтарына, милләтенә, социаль хәленә айырып ҡарамай, балаларҙы ысын күңелдән яратыу, һәр балаға шәхес итеп ҡарау. Уларҙа буласаҡ ата-әсәләрҙе, илдең, донъяның киләсәген күреү....\nНовости / Мәғариф // 27-09-2013, 12:00\nБашҡортостандың ете мәктәбе Рәсәйҙең иң алдынғы ауыл мәктәптәре исемлегенә ингән. Был хаҡта «Учительская газета»ла хәбәр ителә. Исемлеккә Рәсәйҙең 54 мәктәбе эләккән. Шулар иҫәбендә беҙҙең республиканан Ауырғазы районының Кәбәс, Миәкә районының Оло Кәркәле, Өфө районының Булгаков, Дыуан районының Вознесенка, Шаран районының Шаран ауылындағы 1-се һәм Мичуринск ауылындағы М. Фәрхетдинов исемендәге урта белем биреү мәктәптәре һәм Туймазы ҡалаһының Серафимовка ауылындағы 1-се урта белем биреү мәктәбе бар....\nНовости / Мәғариф // 27-09-2013, 11:59\nБыйылғы уҡыу йылын үҙ мәктәбендә ҡаршылау Мәләүез районының Аптраҡ ауылы уҡыусылары һәм ата-әсәләр өсөн ҙур байрамға әүерелде. Ҡасандыр райондың иң ҙур мәктәптәренең береһе булған белем усағында 500-ҙән ашыу уҡыусы хатта ике сменала уҡырға мәжбүр була. Һуңғы йылдарҙа уҡыусылар һаны бер ни тиклем кәмеһә лә, сифатлы белем һәм тәрбиә алыу өсөн бында бөтөн мөмкинлектәр ҙә булдырылған:...\nНовости / Мәғариф // 20-09-2013, 14:29\nБыл мәктәптәр исемлеккә 2012 – 2013 уҡыу йылында юғары һөҙөмтәләргә өлгәшкән өсөн индерелгән. Айырыуса БДИ буйынса күрһәткестәр, быйыл Бөтә Рәсәй мәктәп уҡыусылары олимпиадаһының һуңғы этабында еңеүселәр һәм призерҙар һаны иҫәпкә алынған....\nНовости / Мәғариф // 23-08-2013, 12:43\n2010 йылда Мәскәү һәм Санкт-Петербург ҡалаларында Башҡортостан йәштәренә терәк һәм таяныс булған ойошма барлыҡҡа килә. Башҡортостан Республикаһының кадрҙар резервын үҫтереү маҡсатында, алдынғы ҡарашлы бер төркөм йәштәр ”БР Студенттары һәм аспиранттары ассоциацияһы” йәмәғәт ойошмаһын төҙөй. Етәксеһе – Азат Баҙранов....\nНовости / Мәғариф // 16-08-2013, 14:57\nРеспубликала мәғарифта ҡулайлаштырыу бара. Яңы ғына ҡулына педагог дипломын алған йәштәргә эш юҡ... Бик моңһоу күренеш. Ә бына Тамбов өлкәһендә хәл башҡасараҡ. Әгәр ҙә йәш педагог ауыл мәктәбенә эшкә килһә, уға 120 мең һум аҡса түләйҙәр, торлаҡ мәсьәләһен дә хәл итәләр.\nБыйыл Тамбов өлкәһенең белем биреү учреждениеларына килгән 40 йәшкә тиклемге 160 уҡытыусы һәм балалар баҡсаһы тәрбиәсеһе был ярҙамды аласаҡ. Килешеү буйынса, улар кәмендә өс йыл эшләргә тейеш....\nНовости / Мәғариф // 16-08-2013, 14:49\n1 сентябрҙә бик күп төбәктә берҙәм мәктәп формаһы тураһында закон үҙ көсөнә инә. Был төрлө бәхәстәр тыуҙырҙы – ә ниңә балалар ғына формала йөрөргә тейеш, ә уҡытыусылар? Педагогтарҙы ла бер стандарт менән кейендереүҙе хуплаусылар, һәр мәктәп үҙенең педагогтар формаһын булдырһын, тип бара. Тик уҡытыусыларға дресс-код булдырыу тураһында РФ Дәүләт Думаһы депутаттарының тәҡдиме йәмғиәттә яҡлау тапманы....\nНовости / Мәғариф // 16-08-2013, 14:48\nТимәк, яңы уҡыу йылына старт бирелде, тигән һүҙ. Шулай итеп, яңы уҡыу йылында мәктәптәрҙе, уҡыусыларҙы, уҡытыусыларҙы нимә көтә: белем һәм тәрбиә биреү процесында үҙгәрештәр буласаҡмы, ҡыҫҡартыуҙар дауам итәсәкме, ниндәй проблемаларҙы хәл итеү буйынса эш алып барыласаҡ, уҡытыусыларҙың эш хаҡы артасаҡмы?...\nНовости / Мәғариф // 2-08-2013, 11:51\nКеше ғүмер буйы үҙенең белемен камиллаштырыуҙан, уҡыуҙан, аң-кимәлен үҫтереүҙән туҡтамай. Шуның кеүек үк, белем биреү учреждениеларының, мәғариф хеҙмәткәрҙәренең дә эше йыл әйләнәһенә дауам итә. Әле генә, мәктәптә уҡыу йылы тамамланды, каникул башланды, тип ҡыуанһаҡ, юҡ, сығарылыш синыф уҡыусылары өсөн иң яуаплы осор – берҙәм дәүләт имтихандары башлана, уныһы бөтөүгә – юғары уҡыу йортона ҡабул итеү имтихандары. Ә инде республика август кәңәшмәһе үттеме, яңы уҡыу йылы килеп етте тигән һүҙ....\nНовости / Мәғариф // 26-07-2013, 15:33\n… Телефондан атай кешенең шатлыҡлы ла, тулҡынланған да тауышы яңғыраны: “Ҡыҙҙарым икеһе лә “ҡыҙыл” диплом алды!”. Был хәбәргә мин дә атҡа менгән малайҙай шатландым. Сөнки ҡыҙҙарҙы кескәй генә саҡтарынан алып беләм....\nАртҡа 1 ... 7 8 9 10 11 12 13 14 15 ... 38 Алға


Туйҙан һуң тура дауаханаға - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nТуйҙан һуң тура дауаханаға\n08 августа 2017 ГТРК «Башкортостан»\nБаш ҡалала 13 кеше ағыуланып дауаханаға эләккән.Асыҡланыуынса, зыян күреүселәрҙең барыһы ла бер табын артында ултырған. Улар Салауат урамындағы кафеларҙың береһендә ағыуланған. Был туҡланыу урыны хәҙер эшләмәй, ул тикшереү эштәре тамамланғансы ябылған. Кафе хужалары иһә килеп тыуған хәл буйынса аңлатма биреүҙән баш тарта, ағыуланыу сәбәптәрен тәфтиш комитеты белгестәре асыҡлаясаҡ. Ҡазаға тарыусыларҙың барыһы ла 4-се йоғошло ауырыуҙар дауаханаһына килтерелгән. Уларҙың һаулығына зыян янамаһа ла, ике кеше һаман да реанимация бүлегендә ҡала.\n08 августа Өфө районы “Колос” баҡсасылыҡ хужалығында йәшәүселәр ни өсөн янғын сығыуҙан ҡурҡа?\n08 августа Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре


Өфөлә Башҡортостан Президенты ағас ултыртыу буйынса акцияла ҡатнашты // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә Башҡортостан Президенты ағас ултыртыу буйынса акцияла ҡатнашты\n12:35, 15 октября 2012 Йәмғиәт\n13 октябрҙә Өфөнөң Михаил Нестеров исемендәге скверында ағас ултыртыу буйынса акция үтте. Сарала Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов та ҡатнашты. Ул бер нисә үҫенте ултыртты, акцияла ҡатнашыусылар менән аралашты. Яңыраҡ булдырылған скверҙа 100-ҙән ашыу йәш йүкә ағасы ултыртылды.\nСарала ҡаланың 8-се һәм 95-се мәктәптәрендә белем алған балалар ҡатнашты. 9-сы класс уҡыусыһы Ольга Ҡудашева Өфөгә һәм Михаил Нестеровҡа арналған шиғырын уҡып ишеттерҙе. Рөстәм Хәмитов уның уҡыуы, шөғөлдәре, киләсәккә пландары хаҡында ҡыҙыҡһынды.\nШулай уҡ Башҡортостан Президенты 8-се мәктәп биләмәһен ҡарап сыҡты. Бина 1938 йылда төҙөлгән. Бөгөн унда 300 бала белем ала. Мәктәп директоры Альфред Сәйетов һүҙҙәренсә, ремонт эштәре йыш үткәрелеп торһа ла, иҫке бинаны тейешле кимәлдә тотоу йылдан йыл ауырая.\n— Яңы мәктәп төҙөргә кәрәк, — тине Рөстәм Хәмитов. – Урынын һайлап, 2013 йылда уҡ проектлау эштәрен башларға кәрәк.\nРеспублика Президенты Өфө хакимиәте башлығына ҡаланың авария хәлендәге мәктәптәре исемлеген төҙөргә ҡушты. Йыл һайын бер-ике мәктәпте яңыларына алмаштырып тороу зарур.\nТеги: бр президенты,төҙөкләндереү,мәғариф


Вафаты алдынан гонаһын таныған\n27 Март 2020, 14:00\nУрланған сабыйын йылдар буйы зарығып, ҡасан да булһа табылырына өмөтөн өҙмәй көткән әсәнең йөрәге нисек түҙгәндер? Тольятти ҡалаһында йәшәгән Ольга Синельникова юғалған ҡыҙы менән тик 23 йылдан һуң ғына табышҡан.Ольга ул ваҡытта башланғыс кластар уҡытыусыһы булып эшләй, кейәүҙә була. 1996 йылда Синельниковтарҙың ғаиләләренә шатлыҡ өҫтәп, көтөп алған ҡыҙҙары тыуа. Уға Маша тип исем бирәләр. Түбәһе күккә тейгән йәш атай ни эшләргә лә белмәй, кәләшенең һәм сабыйының һәр минутын видеоға төшөрә.5 октябрҙә ике айлыҡ баланы, урыҫтар йолаһына ярашлы, суҡындырырға әҙерләнәләр. Был уңайҙан Чебоксар ҡалаһынан өләсәһе лә килеп етә. Әҙерләнеү мәшәҡәттәре ваҡытында ҡамасау булмаһын тип, баланы алып өләсәй магазинға китә. Оло кеше аҙыҡ-түлек магазинына инеп китә, ә бала тышта коляскала йоҡлап ҡала. Тик 5-10 минут тирәһенән һуң сығыуына коляска урынында булмай.Шаңҡыған ҡатын, баланы урлағандары башына барып еткәс, яҡын әхирәтенә шылтырата. Ҡатындар ҡысҡырып, тегеләй һуғылып, былай-һуғылып баланы эҙләйҙәр, эргә-тирәләге барлыҡ кешенән һорап сығалар. Ахырҙа бер таныш булмаған ҡатындың коляска этеп китеп барыуын күреүселәр була. Аҙыҡ-түлек тейәгән машина водителе лә шәйләй уны, фоторобот төҙөргә булышлыҡ итә. Һөҙөмтәлә коляска табыла ла бит, тик бала юҡ... Ҡыҙсыҡтың фотоһо бөтә ил буйлап тарала. Эҙләү тиҫтәләрсә йылға һуҙыла. Ниндәй ҙә булһа хәбәргә ҙур сумма аҡса вәғәҙәләһәләр ҙә, 23 йыл буйы бер нимә лә асыҡланмай...Күптән түгел "Көт мине" тапшырыуына Һамар өлкәһенән Людмила Старова исемле ҡатын шылтыратып, Вера Л. исемле йыраҡ туғанының 1996 йылда бала урлауы хаҡында үлер алдынан ғына әйтеп ҡалдырыуын, хәбәр итә. Тик нисек енәйәтте барыһынан да йәшерә алған һуң ул? Баҡтиһәң, ҡатын өйҙә малай таба, әммә сабыйы үле тыуа, был хаҡта бер кеше лә белмәй. Һуңынан ҡайғыһын баҫыу маҡсатында кеше сабыйын урлап, үҙенеке тип күрһәтә, уға үҙенеке ише Вера тип исем бирә. Йылға яҡын урланған ҡыҙ менән Тольятти ҡалаһында - сабыйҙың ысын ата-әсәһенән йыраҡ түгел ерҙә йәшәйҙәр. Һуңынан Ульяновск өлкәһенә күсеп китәләр, унда уларҙың өйҙәре янып, документтары юҡҡа сыға. Һөҙөмтәлә, яңы документтар буйынса, ҡыҙ бөтөнләй үҙҙәренекенә әйләнә. Тик яҡындары ғына баланың бер ҙә ата-әсәһенә оҡшамауына аптырай.Хәҙер инде Вера-Маша 23 йәшлек ҡыҙ, рус теле уҡытыусыһы. "Көт мине" тапшырыуына барып, ғаилә фотоларын күрһәтеп, ДНК анализдары алһа ла (анализдар буйынса ул тап Синельниковтарҙың юғалған ҡыҙы), ышанмай. Тик Ольга телефон аша ҡыҙының бер ҡолағының ослайып тороуын һәм эсендә ҙур миңе булыуын әйткәс кенә осрашырға ризалаша Вера-Маша..."Башҡортостан" гәзитенән.Фото: асыҡ сығанаҡтарҙан.\nУрланған сабыйын йылдар буйы зарығып, ҡасан да булһа табылырына өмөтөн өҙмәй көткән әсәнең йөрәге нисек түҙгәндер?\nТольятти ҡалаһында йәшәгән Ольга Синельникова юғалған ҡыҙы менән тик 23 йылдан һуң ғына табышҡан.\nОльга ул ваҡытта башланғыс кластар уҡытыусыһы булып эшләй, кейәүҙә була. 1996 йылда Синельниковтарҙың ғаиләләренә шатлыҡ өҫтәп, көтөп алған ҡыҙҙары тыуа. Уға Маша тип исем бирәләр. Түбәһе күккә тейгән йәш атай ни эшләргә лә белмәй, кәләшенең һәм сабыйының һәр минутын видеоға төшөрә.\n5 октябрҙә ике айлыҡ баланы, урыҫтар йолаһына ярашлы, суҡындырырға әҙерләнәләр. Был уңайҙан Чебоксар ҡалаһынан өләсәһе лә килеп етә. Әҙерләнеү мәшәҡәттәре ваҡытында ҡамасау булмаһын тип, баланы алып өләсәй магазинға китә. Оло кеше аҙыҡ-түлек магазинына инеп китә, ә бала тышта коляскала йоҡлап ҡала. Тик 5-10 минут тирәһенән һуң сығыуына коляска урынында булмай.\nШаңҡыған ҡатын, баланы урлағандары башына барып еткәс, яҡын әхирәтенә шылтырата. Ҡатындар ҡысҡырып, тегеләй һуғылып, былай-һуғылып баланы эҙләйҙәр, эргә-тирәләге барлыҡ кешенән һорап сығалар. Ахырҙа бер таныш булмаған ҡатындың коляска этеп китеп барыуын күреүселәр була. Аҙыҡ-түлек тейәгән машина водителе лә шәйләй уны, фоторобот төҙөргә булышлыҡ итә. Һөҙөмтәлә коляска табыла ла бит, тик бала юҡ... Ҡыҙсыҡтың фотоһо бөтә ил буйлап тарала. Эҙләү тиҫтәләрсә йылға һуҙыла. Ниндәй ҙә булһа хәбәргә ҙур сумма аҡса вәғәҙәләһәләр ҙә, 23 йыл буйы бер нимә лә асыҡланмай...\nКүптән түгел "Көт мине" тапшырыуына Һамар өлкәһенән Людмила Старова исемле ҡатын шылтыратып, Вера Л. исемле йыраҡ туғанының 1996 йылда бала урлауы хаҡында үлер алдынан ғына әйтеп ҡалдырыуын, хәбәр итә. Тик нисек енәйәтте барыһынан да йәшерә алған һуң ул? Баҡтиһәң, ҡатын өйҙә малай таба, әммә сабыйы үле тыуа, был хаҡта бер кеше лә белмәй. Һуңынан ҡайғыһын баҫыу маҡсатында кеше сабыйын урлап, үҙенеке тип күрһәтә, уға үҙенеке ише Вера тип исем бирә. Йылға яҡын урланған ҡыҙ менән Тольятти ҡалаһында - сабыйҙың ысын ата-әсәһенән йыраҡ түгел ерҙә йәшәйҙәр. Һуңынан Ульяновск өлкәһенә күсеп китәләр, унда уларҙың өйҙәре янып, документтары юҡҡа сыға. Һөҙөмтәлә, яңы документтар буйынса, ҡыҙ бөтөнләй үҙҙәренекенә әйләнә. Тик яҡындары ғына баланың бер ҙә ата-әсәһенә оҡшамауына аптырай.\nХәҙер инде Вера-Маша 23 йәшлек ҡыҙ, рус теле уҡытыусыһы. "Көт мине" тапшырыуына барып, ғаилә фотоларын күрһәтеп, ДНК анализдары алһа ла (анализдар буйынса ул тап Синельниковтарҙың юғалған ҡыҙы), ышанмай. Тик Ольга телефон аша ҡыҙының бер ҡолағының ослайып тороуын һәм эсендә ҙур миңе булыуын әйткәс кенә осрашырға ризалаша Вера-Маша...


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - МӘҢГЕЛЕК ХӘТЕР - 2018 - Мәҡәләләр\nКеше хәтеренән көслөрәк тойғо бармы икән был ерҙә? Юҡтыр. Әҙәм балаһының күңелендә ярала алған хис-тойғоларҙың иң-иң ҡайнарҙары ла, иң-иң ҡәҙерлеләре лә ваҡыт үтеү менән һүрелә һәм онотола торған. Ә бына хәтер тигәне - мәңгелек. Бының шулай икәнлеген өсөнсө йыл рәттән Бөйөк Еңеү байрамында урам тултырып ағылған халыҡ йылғаһы ағымын күҙәтә торғас аңланым. Хәтер йылғаһы булып ағыла ла ағыла халыҡ. Ә бит уларҙы берәү ҙә көсләп сығармаған урамға, мәжбүр итмәгән. Илһөйәрлек тойғолары менән бер рәттән, уларҙы ата-бабаларының рухы саҡырған ошо сафтарҙа атлап үтергә. Шул саҡырыу, бурыс, изгелек, ғорурлыҡ кеүек иң юғары уй-хистәрҙер ағымдағыларҙың йөрәгендә лә.\nБөйөк Еңеү байрамын, илебеҙҙең иң ҙур һәм данлы байрамдарының береһен тәрбикләүгә халыҡ күп йыйылғайны. Ил буйынса "Үлемһеҙ полк" акцияһында 10,4 миллион, ә Өфө ҡалаһында ғына 100 меңдән ашыу кеше ҡатнашты. Һәр ваҡыттағыса, Октябрь проспекты, Ленин майҙаны аллы-гөллө сәскәле болонға әүерелде. Был көндөң башҡа билдәле даталарҙан айырмалы рәүештә һағышлы һәм илһамлы булыуын да билдәләп китәйек. Сөнки был ысынлап та шулай. Һәр ғаилә, һәр кеше 9 майҙың илебеҙ тарихындағы изге көн булыуын һәм был көндө яулау өсөн миллион ҡорбандар бирелгәнен белә, иҫләй. Һәр ғаиләгә был көн үҙ мөһөрөн, үҙ хәтирәләрен һалған.\nБаш ҡалабыҙҙағы "Үлемһеҙ полк" акцияһында Башҡортостан Республикаһы Башлығы Рөстәм Хәмитов, БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев, Өфө ҡала округы хакимиәте башлығы Ирек Ялалов һәм Өфө ҡала округы Советы рәйесе Валерий Трофимовтар ҡатнашты.\nҺуғыш хәтирәләрен беҙҙең көндәргә килтереп еткергән яугирҙарыбыҙҙың да сафы йылдан-йыл кәмей. Быйылғы Бөйөк Еңеү байрамындағы "Үлемһеҙ полк" атлаған майҙанда 12 генә һуғыш ветераны ҡатнашты. Шул 12 яугир алдынан 100 меңдән ашыу кеше баш эйеп, "Рәхмәт!" тип ҡысҡырып үтте. Ҡарап торғанда һуңғы көстәрен йыйып ҡына килгәндәрҙер кеүек тойолһа ла, майҙандан Еңеү Байрағы үткәндә ҡарт яугирҙар орандан ҡуҙғыған һалдаттар кеүек аяғүрә баҫты. Эйәктәр күтәрелде, ҡараштар баҙыҡланды, һындар турайҙы. Үҙҙәре олоғайһа ла, рухтары ныҡ һәм йәш ине уларҙың. Ошо бер күренештән генә лә уларҙың Еңеү яулаусылар икәнен аңларға була ине.\nМайҙандан халыҡ ағылды ла ағылды. Йыр артынан йыр ағылды. Һуғыш йырҙарын бер кем дә тыныс ҡына тыңлай алмайҙыр. Парадта килеүселәрҙең дә, тамаша ҡылып тороусыларҙың да күҙҙәренән субырлап йәштәр аҡты. Кемдәрҙер ошо мәлдәрҙе, кемдәрҙер һуғыштың аҙағын да күрә алмаған туғандарын, яу яланында ятып ҡалғандарын, хәбәрһеҙ юғалғандарын, көтөп ала алмаған атайҙарын, исеме генә килеп еткән олатайҙарын, ә кемдәрҙер ил башына төшкән хәсрәттәрҙе, утлы өйөрмә елендә туҙып-сәсешкән яҙмыштарҙы уйлағандыр. Күҙ йәштәренән, хисләнеүҙән, ҡушылып йырлауҙан, ололарҙы ҡосаҡлап-һөйөп китеүҙән тартынманы был көндө халыҡ. Экрандарҙағы һалдат фотоларын ҡарап, йәштәренә ҡойолоп тороусы әбей-бабайҙарҙы, эскәмйәләрҙә һағышланып моң тыңлаусы инәйҙәрҙе сәскәләр менән күмделәр. Күҙәтеүемсә, Өфө халҡы был матур йолала бигерәк тә бәләкәй балаларын ҡатнаштыртырға тырышҡан. Был да үҙенә күрә тәрбиә мәктәбе. Бәләкәстәр бүләктәрен тотоп, ололарҙың ҡаршыһына сыға, тәбрикләй. Тимәк, улар ниндәй сарала йөрөүҙәрен, кемдәргә рәхмәтле булырға тейешлектәрен белә - өйрәткәндәр. Тимәк, хәтер йәшәй.\nБайрам ҡаланың Ленин майҙанындағы сәхнәлә йыр-бейеү менән дауам итте, һалдат бутҡаһы таратылды, сауҙа, аш-һыу, күңел асыу саралары ойошторолдо. Ә инде тантананы төнгө ҡала күген тетрәндереп, мең төҫлө уттарҙа балҡып, Еңеү Салюты йомғаҡлап ҡуйҙы.\nШулай итеп, илебеҙ фашист илбаҫарҙарына ҡаршы тора алған, ер-һыуын яҡлаған һәм еңеү яулаған данлы тарихын етмеш өсөнсө тапҡыр билдәләп үтте. Башҡортостан Республикаһының төп халыҡ вәкиле булараҡ, был байрамда минең кәйефте бер нәмә генә ҡыра төштө. Һәм быны әйтмәй булдыра ла алмайым. Парад ваҡытында бер генә лә башҡортса йыр ҙа яңғыраманы. Былтыр "Шайморатов генерал"ды йырлағайныҡ, башҡа йырҙар ҙа булғайны. Быйыл башҡортса хәрби йыр көтөп ала алманыҡ. Киләсәктә был хата төҙәтелер, тигән өмөттәбеҙ.\nЯҙылған: 15.05.18 | Ҡаралған: 356


Башҡортостанда 2018 йыл һөҙөмтәләре буйынса «Иң яҡшы муниципаль берәмек» конкурсы иғлан ителде - Правительство Республики Башкортостан\nКонкурс үҙ эсенә бер-нисә номинацияны ала:\nа) «Муниципаль иҡтисади сәйәсәт һәм муниципаль финанстар менән идара» – 1-се категория (ҡала округтары, ҡала биләмәләре);\nб) «Муниципаль иҡтисади сәйәсәт һәм муниципаль финанстар менән идара» – 2-се категория (ауыл биләмәләре);\nв) «Муниципаль берәмектә йәшәүселәр менән һөҙөмтәле «кире бәйләнеш» булдырыу, территориаль йәмәғәт үҙидара ойоштороу, уның эшмәкәрлегенә халыҡты йәлеп итеү» – 1-се категория (ҡала округтары, ҡала биләмәләре);\nг) «Муниципаль берәмектә йәшәүселәр менән һөҙөмтәле «кире бәйләнеш» булдырыу, территориаль йәмәғәт үҙидара ойоштороу, уның эшмәкәрлегенә халыҡты йәлеп итеү» – 1-се категория (ауыл биләмәләре);\nд) «Милләт-ара татыулыҡ һәм дуҫлыҡты нығытыу, муниципаль кимәлдә милли сәйәсәт йүнәлеше буйынса саралар ойоштороу» – 1-се категория (ҡала округтары, ҡала биләмәләре);\nе) «Милләт-ара татыулыҡ һәм дуҫлыҡты нығытыу, муниципаль кимәлдә милли сәйәсәт йүнәлеше буйынса саралар ойоштороу» – 2-се категория (ауыл биләмәләре);\nж) «Башҡортостан Республикаһының иң яҡшы ауыл биләмәһе хеҙмәткәре»;\nз) «Башҡортостан Республикаһының иң яҡшы муниципаль район хеҙмәткәре»;\nи) «Башҡортостан Республикаһының иң яҡшы ҡала округы хеҙмәткәре»;\nк) «Башҡортостан Республикаһында урындағы үҙидара һорауҙарын яҡтыртыусы иң яҡшы журналист»;\nРәсәй Федерацияһы Хөкүмәтенең 2016 йылдың 18 июлендә ҡабул ителгән 815-се һанлы ҡарарына ярашлы, «Башҡортостандың иң яҡшы муниципаль берәмеге» конкурсы Бөтә Рәсәй «Иң яҡшы муниципаль тәжрибә» конкурсының төбәк этабы иҫәпләнә. Республика конкурсында еңеү яулаған муниципаль берәмектәр автоматик рәүештә федераль конкурс ҡатнашыусыһы тип иҫәпләнә. Ил Хөкүмәте ҡарарына ярашлы, еңеүселәргә Рәсәй Хөкүмәте дипломдары һәм аҡсалата премия тапшырыла.\nКонкурсҡа ғаризалар 2019 йылдың 20 мартына тиклем Башҡортостан Республикаһының иҡтисади үҫеш министрлығында, Өфө ҡалаһы, Туҡай урамы,46 адресы буйынса (264 бүлмә), йә электрон форматта osipova.a.a@bashkortostan.ru адресы буйынса ҡабул ителә.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ҘУР ЕҢЕҮҘӘР ҮҘЕҢДЕ ЕҢЕҮҘӘН БАШЛАНА - 2014 - Мәҡәләләр\nАта-бабаларым да, мин дә көрәшсе\nКөрәш менән шөғөлләнә башлауымдың тарихы ярайһы ҡыҙыҡ ҡына. Ябай башҡорт ғаиләһенәнмен, атайым Валерий Ғәли улы милли көрәш буйынса тренер, махсус рәүештә ниндәйҙер ярыштарҙа ҡатнашып йөрөмәһә лә, һабантуйҙарҙа көрәшеп дан алған кеше. Әсәйем балалар баҡсаһында тәрбиәсе. Ғаиләлә ике егет үҫтек, өлкән ағайым Вадим көрәшсе булырын бәләкәй сағынан уҡ белеп, мәктәпкә уҡырға бармаҫ элек үк майҙандарҙа көрәшеп йөрөнө. Минең иһә көрәшсе булыу уйы башыма инеп сыҡҡаны ла булманы. Ғөмүмән, атайым, тренер булһа ла, улдарым мотлаҡ көрәшсе булһын, тигән ҡәтғи ҡарар менән тәрбиәләмәне беҙҙе. Мине үҙ теләгемә ҡуйҙылар. Тәүҙә саңғыла йөрөнөм. Көрәш - ул йәрәхәттәр хәүефе көслө булған спорт төрө, үҙе лә саңғысы булған әсәйем кинйәкәү улының көрәшеп, туҡмалып, йәрәхәтләнеп түгел, ә саңғыла шыуып йөрөүе менән иҫ киткес ҡәнәғәт ине. Тик мин саңғы ярыштарына барғанда тышта тороп, ныҡ өшөй инем, саңғы спортының шуныһын бигерәк яратманым.\nӨсөнсө класты тамамлағас, ағайым менән Себерҙә йәшәгән туғандарыбыҙға ҡунаҡҡа барҙыҡ та, һабантуй байрамына эләктек. Атайымдың ҡустылары көрәш тә көрәш, тип, мине майҙанға сығарҙы, буйы минән дә бәләкәйерәк булған малайҙан еңелеп тә ҡуйҙым. Ошо ваҡиғанан һуң ғәрләндем, ҡайтҡас та атайыма, мин көрәш менән шөғөлләнә башлайым, тинем. Башта саңғыға ла, көрәшкә лә йөрөнөм. Яйлап көрәш тулыһынса зиһенемде биләне. Бигерәк тә уның егет кеше өсөн кәрәк булған иң мөһим сифатҡа - сәмле булыуға өйрәтеүен юғары баһалайым. Нәҫелебеҙҙә билдәле көрәшселәр ҙә байтаҡ, олатайымдың ҡустыһы Рафаиль Зөлҡәрнәйевты кешеләр һаман иҫкә ала. Ауырлығы етмеш килограмм ғына булһа ла, үҙенән күпкә ауырыраҡ көрәшселәрҙе еңер булған ул. Көс беләктә түгел, йөрәктә икәнен мин дә беләм хәҙер.\nҮҙеңә талап юғары булһын\nБеренсе тапҡыр ярышҡа дүртенсе класта, Ҡыйғы районы үҙәгенә барҙым. Беҙ мәктәптә уҡығанда районда милли көрәш менән шөғөлләнеүсе уҡыусылар һаны ла күп ине. Ул ваҡытта район ярыштарында 8-әр кеше менән көрәшергә тура килә ине. Шул саҡта беренсе тапҡыр икенсе урын яуланым, минең өсөн был ҙур шатлыҡ булды.\nСпорт залынан киске алтынан туғыҙға тиклем сыҡмайбыҙ. Мәктәптә дәрестәр ваҡытында ла күнекмәләрҙе генә уйлап ултыраһың. Уҡыуҙа насар өлгәшәһең икән, күнекмәләргә индермәй торғайны атайым, ул саҡта китап уҡып, өйҙә ултырып ҡалам. Шуға башҡа был хәлгә тарымаҫ өсөн тырышып уҡыйһың. Көрәш секцияһында шөғөлләнеүселәр араһында һәләтле көрәшселәр күп ине. Күптәре ситкә уҡырға, эшләргә китеп, көрәште дауам итмәне. Ә ул саҡта барыбыҙ ҙа тигеҙ көрәшә инек, тимәк, шарттар булғанда, улар күптән чемпион исемен яулап бөткән булыр ине. Класташым Вилдан Рауилов 2013 йылда Ҡаҙанда үткән Рәсәй беренселегендә икенсе урын алды, финалда Сыуаш Республикаһы егете ун секунд ҡалғас, уны еңеп ҡуйҙы. Һәр спорт төрөндәге кеүек, уңыштың йылмайыуы ла кәрәк шул.\nТөрлө чемпионаттарҙа Башҡортостан көрәшселәренең төп дәғүәселәре - Татарстан егеттәре. Нисә йыл Рәсәй беренселегендә ҡатнашам, команда иҫәбе буйынса улар гел беренсе, беҙ - икенсе урында. 2013 йылда республиканан 5 кеше чемпион булды шулай ҙа, быны ла алға китеш, тип иҫәпләргә кәрәк. Күршеләрҙә дәүләт ярҙамы ла көслө, тик уларҙа тағы бер мөһим әйбер бар - көрәшселәрҙең үҙҙәренә ҡуйған талабы юғары. Мәҫәлән, шул уҡ Рәсәй беренселегенә һайлап алыу мәлендә беҙҙә 150 көрәшсе ҡатнашһа, уларҙа 450-500 кеше. Йәғни, үҙ-ара ярыш сәме көслө булыуы көрәшселәргә ялҡауланырға ирек бирмәй. Улар күнекмәләргә ваҡытты күберәк бүлергә мәжбүр, сөнки спортсы саҡ ҡына теҙгенде бушатһа, икенселәр уны үтеп тә китә. Сәм һәм конкурентлыҡ көслө булғанға ла унда чемпиондарҙың исемдәре үҙгәреп тора, был иһә йәш көрәшселәргә стимул бирә, ул үҙе лә чемпион булырға ынтыла.\nРеспубликала вуздарҙа, башҡа урта белем биреү учреждениеларында көрәш секциялары әүҙем эшләй. Былтыр йыл аҙағында вуздар араһында ярыш үткәйне, ун вуз араһынан БДАУ - беренсе, БДУ - икенсе, Стәрлетамаҡ физик культура институты өсөнсө урынды алды.\nБразилияла донъя чемпионы булдым\nҮҙем өсөн бик тә әһәмиәтле булған тәүге еңеүемдән һуң зона ярыштарында ҡатнаштым. 2009 йылда Мәктәп уҡыусылары спартакиадаһында чемпион исемен яуланым. Шул йылда уҡ булһа кәрәк, Башҡортостан Республикаһы беренселегендә беренсе урын яуланым һәм республика командаһына инеп, Ҡаҙанға Рәсәй беренселегенә киттем. Шул рәүешле, 2010 йылда беренсе тапҡыр Рәсәй чемпионы булдым, ул саҡта миңә 15 йәш ине. Ағайым 2006 йылда Рәсәй чемпионы булғайны, был беренселектә ул икенсе урынға лайыҡ булды. 2012 йылда Марий Эл республикаһында Рәсәй беренселегендә милли көрәш һәм билбаулы көрәштә еңеп, Бразилияға, Сан-Пауло ҡалаһында үҫмерҙәр араһында үткән донъя чемпионатына барҙым. Был чемпионатта мин милли көрәш һәм билбаулы көрәш буйынса донъя чемпионы исемен яуланым. Унда 15-ләгән илдән көрәшселәр ҡатнашты, Башҡортостанды, Өфөнө бик яҡшы беләләр - бында беҙҙең көрәшселәрҙең дә өлөшө бар. Күнекмәләрҙә милли көрәш буйынса ғына түгел, билбаулы көрәш менән дә шөғөлләнәбеҙ. Был көрәш төрҙәре шуныһы менән айырыла: милли көрәштә тыйылған нәмәләр билбаулы көрәштә рөхсәт ителә. Мәҫәлән, дәғүәсеңде аяҡ салып йығылтһаң, һин еңәһең, милли көрәштә дәғүәсеңде күтәрергә кәрәк. Ҡайһыһы еңелерәк икәнен дә әйтә алмайым, һәр хәлдә, билбаулы көрәш беҙҙең башҡорттоң тәбиғәтенә ятып бөтмәй ул. Беҙ бит хәйләләшә белмәйбеҙ. Шулай ҙа был көрәш төрө беҙгә, башҡорт егеттәренә, ниндәйҙер ярыштарҙа ҡатнашырға, урындар, дәрәжәләр яуларға мөмкинлек бирә икән, асылыбыҙға тура килмәй, тип, унан баш тартыу дөрөҫ түгелдер, моғайын.\nЕгет кеше үҙ абруйын үҙе яулай\nСпортта һәр ваҡыт үҙеңде раҫлап торорға тура килә. Әле 70 кг ауырлыҡта көрәшһәм, хәҙер яйлап ауырлығым арта, тимәк, тағы яңы кимәлдә ярышырға, еңергә тура киләсәк. Вузда уҡыу ваҡытта күп алһа ла, күнекмәләргә йөрөргә тырышам. Спорт бит ул ихтыяр көсө тәрбиәләй, спорт залына барғың килмәгән саҡта ла бараһың. Еңеүсе булыр өсөн иң тәүҙә үҙеңде еңергә кәрәк.\nЯрыштарҙы видеоға төшөрөп алып ҡайтабыҙ, шунда атайым менән тағы берҙе ҡарап сығабыҙ. Ә былай беҙҙең ғаиләлә бергә йыйылған саҡта көрәш тураһында һөйләшеү ғәҙәти күренеш түгел. Һәр тренер үҙ тактикаһы менән күнекмәләр үткәрә, шулай ҙа үҙем өсөн атайымдыҡы иң ҡулайлыһы икәненә инанғанмын, Рәсәй чемпионатына ла шуның буйынса әҙерләндем. Атай күнекмәләрҙә, тегеләй, былай эшләмә, тип тыймай, иң мөһиме, аҡыл ҡулланығыҙ, ти. Тренер булараҡ, атайым беҙҙең уңыштарыбыҙ менән ғорурланалыр ҙа, тик быны беҙгә күрһәтеп, бер туҡтауһыҙ маҡташып ултырмайбыҙ. Бөтөн миҙалдарыбыҙ, кубоктарыбыҙ өйҙә һаҡлана, уларҙа әсәй менән атайҙың өлөшө ҙур. Маҡтанып йөрөмәгеҙ, тип, тәкәбберлек кеүек насар сифаттан да аралап торалар, үҙҙәрендә лә ундай холоҡ юҡ. Ҡайһы бер спортсылар еңеү яулағандан һуң эреләнеп, үҙгәреп китә. Минеңсә, был уны йәмләмәй, киреһенсә, ундай кеше үҙенә булған ихтирамды юғалта. Ир-егет өсөн беләк көсөнән тыш, аҡыл көсө лә кәрәк, ул үҙ абруйын үҙе яулай. Аҡылы булған кеше киләсәгенә лә яуаплы ҡарай, сәләмәт йәшәү рәүеше алып бара. Ошо йәшемә тиклем ауыҙыма бер тапҡыр спиртлы эсемлек алғаным юҡ, тәмәке лә тартмайым. Ағайым да эсмәй ҙә, тартмай ҙа. Көрәшсе егеткә матурлыҡ өҫтәмәй был зыянлы ҡылыҡтар, тәнде генә түгел, күңелде саф тотоу мөһим, шул саҡта уңыш та һиңә гел йылмайып торасаҡ.\nЕңеү дәрте һәр кешелә бар. Әммә көс табып, үҙеңде камиллаштырыу өҫтөндә эшләү - һәр кеше өсөн хас түгел. Артур әйтмешләй, еңеү - ул намыҫ тойғоһо ла. Әңгәмәләшкән саҡта еңеүҙәренең артында ауыр көс ятҡанлығын телгә алмағанға күрә, көрәштә еңеүҙән дә еңелерәк нәмә юҡ кеүек тә тойолғандыр, шулай ҙа уңыш осраҡлы кешеләргә түгел, ә тырыштарға ғына килә. Һүҙ ахырында Артур Зөлҡәрнәйевтан бер теләк: "Әгәр ҙә тормоштоң мәғәнәһе юҡ кеүек тойолһа - спорт менән шөғөллән, кәйефең булмаһа - спорт менән шөғөллән! Физик көстө һәм рухты нығытыу өсөн башҡа сара әлегә уйлап табылмаған".\nЯҙылған: 15.09.14 | Ҡаралған: 1380


Радий Хәбиров Мәғариф министрлығына уҡытыусыларҙы артыҡ ҡағыҙ тултырыуҙан азат итергә ҡушты // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n14:05, 9 апреля 2021 Йәмғиәт\nБөгөн Өфөнөң «Торатау» конгресс-холында «Юғарыға ос» өсөнсө мәктәп форумы асылды. Республика Башлығы Радий Хәбиров форумда мәғариф системаһы өсөн мөһим ҡарарҙар ҡабул ителеүен билдәләне. Былтыр апрелдә бөтә мәктәптәр дистанциялы уҡытыуға күсте. Ул ошо ҡыйынлыҡтарға ҡарамайынса, үҙ бурысын лайыҡлы башҡарған уҡытыусыларға рәхмәт белдерҙе.\n«Теүәл бер йыл һәм өс ай элек беҙ дистанциялы белем алыуға күскәйнек, бөгөн һәммәгеҙгә ошо йыл өсөн рәхмәт әйткем килә. Йыл бик ҡатмарлы булды, ләкин һеҙ бирешмәнегеҙ. Һеҙгә нисек ауыр булғанын аңлайым, онлайн-платформалар сыҙаманы, уҡытыу ҡыйынға төштө. ләкин һеҙ дистанциялы белем биреү системаһын бик тиҙ яйға һалып, 1,5 миллиондан ашыу дәрес үткәрҙегеҙ. Шуныһы мөһим: дистанциялы уҡытыу яңы мөмкинлектәр донъяһын асты», — тине Радий Хәбиров.\nРеспублика етәксеһе һүҙҙәренсә, белем биреүҙең сифаты бик мөһим, быйылғы «Юғарыға ос!» форумының төп темаһы ошо.\nТағы бер мөһим бурыс – Берҙәм дәүләт имтиханын сифатлы итеп үткәреү, ҡағиҙә боҙоуҙарға юл ҡуймау. Республика хәҙер йәшел зонаға ҡарай (имтихан ғәҙел һәм объектив уҙғарылған төбәктәр), ул ошо позицияһын һаҡлап ҡалырға тейеш.\nБашҡортостан башлығы шулай уҡ Мәғариф һәм фән министрлығына уҡытыусыларҙы артыҡ күп ҡағыҙ тултырыу эшенән ҡотолдорорға ҡушты.\nРеспубликала «Мәғариф» милли проекты һөҙөмтәле ғәмәлгә ашырыла. Мәктәптәрҙә «Үҫеш нөктәләре»н асыу йәһәтенән Башҡортостан Рәсәйҙә беренсе урынды биләй, улар 200-гә яҡын, ә 2024 йылға 813-кә еткерергә кәрәк.\nФорум башланыр алдынан Радий Хәбиров мәғариф системаһы өсөн инновациялы эштәр ҡуйылған экспозиция менән танышты һәм иң яҡшы уҡытыусыларҙы республиканың дәүләт наградалары менән бүләкләне.\nТеги: Юғарыға ос мәктәп форумы, Радий Хәбиров


Ике яҡлы килешеүгә ярашлы, «Салауат Юлаев» клубының генераль менеджеры Олег Гросс вазифаһынан бушатылды\nБыл турала юлаевсыларҙың рәсми сайты хәбәр итте. Олег Иаганесович Өфөлә 2006-сы йылдан эшләне. Уның тырышлығы менән төп команда ике тапҡыр Рәсәй чемпионы булды, бронза һәм көмөш миҙалдар яуланы.\nБер үк ваҡытта «Толпар» менән «Ағиҙел» командаларының уңышында ла Олег Гросстың индергән өлөшө ҙур. Әммә быйылғы миҙгелдә юлаевсылар үҙ көйәрмәндәрен яҡшы уйындары менән әллә ни ҡыуандыра алманы. Ҡайһы берәүҙәр уңышһыҙлыҡта баш тренер менән генераль менеджер араһында килеп тыуған аңлашылмаусанлыҡ сәбәпсе булыуын фаразланы. Бәлки тап шуның өсөн дә клуб етәкселеге ошондай аҙымға барған тигән имеш-мимештәр ҡуйырҙы. Нисек кенә булмаһын, һуңғы үҙгәрештәр «Салауат Юлаев» хоккейсыларының турнир таблицаһындағы хәлен бер аҙ яҡшыртырға мөмкинлек бирер. Генераль менеджерлыҡҡа кем тәғәйенләнере әлегә билдәһеҙ.


Рөстәм Хәмитов XXI тын алыу органдары ауырыуҙары буйынса милли конгресты асыу тантанаһында сығыш яһаны // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n10:44, 26 октября 2011 Йәмғиәт\n— Был ҙур, мөһим конгресты үҙебеҙҙә үткәреү беҙҙең өсөн оло хөрмәт. Башҡортостан Республикаһында уны тәүгә ҡабул итәбеҙ, һәм һеҙҙең Өфөлә булыуығыҙ иҫтә ҡалырлыҡ матур булһын өсөн барыһын да эшләйәсәкбеҙ, — тине Рөстәм Хәмитов, медицина форумында ҡатнашыусыларға мөрәжәғәт итеп.\n— Беҙҙә 15 меңгә яҡын табиб эшләй. Федераль һәм республика һаулыҡ һаҡлау бюджеттары берлектә 15 миллиард һум самаһы тәшкил итә, яҡынса бер табипҡа – берәр миллион һум. Был күп кеүек тойола. Әммә һанай китһәк, был миллион иҫәбенә табиптың эш хаҡы инә, артабан һәр табипҡа өсөшәр медицина хеҙмәткәре тура килә — был эш хаҡтарын да өҫтәйек, йәнә дауаханаларҙың торошон ҡарау. Үҫеш өсөн аҙ ғына сумма ҡала. Был аҡсалар беҙгә етмәй, шунлыҡтан ресурстарҙы йәлеп итеү менән бергә беҙгә яңы стратегия, медицинаны үҫтереүҙә яңы юлдар табырға кәрәк, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Президент.\n— Ҙур аҡса ла һалабыҙ, заманса ҡорамалдар ҙа һатып алабыҙ, әммә күрһәткестәр шатландырырлыҡ түгел. Бында ниндәйҙер хикмәт бар. Һәм ҡасандыр ғалим булараҡ миндә был һорау ҡыҙыҡһыныу тыуҙырҙы, — тине Президент.\nТеги: һаулыҡ һаҡлау, конгресс, тын алыу органдары, бр президенты


Таңсулпан Бабичева һәм уның йөрәк серҙәре » Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы\nБилдәле шәхестәргә, уларҙың ғаиләһендә тыуыу бәхете яҙған һәм йондоҙло ата-әсәләренең балҡышы сағылышында үҫкән балаларға йыш ҡына һоҡланып та, аҡ көнләшеү менән ҡыҙыҡһынып та ҡарай күптәр. Кеше тәбиғәте шулай ҡоролған: һәр кем үҙ сабыйын, йөрәге аҫтында яралған минутынан, иң матуры, иң даланлыһы, иң һәләтлеһе итеп күрергә теләй. Ҡыҙы йәки улының киләсәктә ҙур уңыштарға, танылыуға, бәрәкәткә өлгәшеп, уларҙың исем-нәҫелен дә тарих биттәренә индерәсәгенә инанып йәшәй. Шулай ҙа меңәрләгән кеше, меңәрләгән яҙмыш араһынан тап һинең сабыйың уңыш килтерерҙәй үҙ юлын, бәхет асҡысын тапһын өсөн нимә эшләргә? Һәләтле бала тәрбиәләү сере нимәнән ғибәрәт? Әсә менән ҡыҙ араһындағы мөнәсәбәттәр ниндәй мөһим ҡанундарға ҡоролорға тейеш? Ошо хаҡта рубрикабыҙҙы башлап, Башҡортостандың абруйлы һәм һәләтле актрисаларының береһе, Өфө дәүләт сәнғәт академияһының кафедра мөдире, мәшһүр педагог, тамырҙары менән затлы Бабичевтар нәҫеленә барып тоташҡан зауыҡлы ҡатын, лайыҡлы ҡыҙҙар тәрбиәләгән мәрхәмәтле әсә – Таңсулпан Даһи ҡыҙының ғаиләһе менән танышып, уларҙың нәҫел сылбырының үҫеш үҙенсәлеген билдәләгән нескә лә, ҡиммәтле лә тәрбиә серҙәрен асырға тырыштыҡ.\n..."Бәләкәй генә сағымда атайым һәләк була. Һөйөклөһөн юғалтыу ҡайғыһын әсәйем Нурания Шәхрислам ҡыҙы бик ауыр кисерә һәм сиргә һабыша. Ул йүнәлгәнсе тип, Таңһылыу һеңлем менән икебеҙҙе өләсәйҙәребеҙ бүлешеп ҡарауға ала. Таңһылыу – Ғөбәйҙә нәнәйемә, ә мин Мәҙхинур өләсәйемә йәшәргә күстем. Атайымдың һуңғы хыялын үтәп, ул биш йәшемдән үк музыка уҡытыусыһы Лидия Винсҡа йөрөтә башланы. Мәҙхинур Хәйрулла ҡыҙы абруйлы һаналған Дәүләкән педучилищеһында байтаҡ йылдар уҡытҡан һәм ҡалала музыка мәктәбен астырыуға байтаҡ көс һалған күркәм шәхес ине. Райондағы үҙешмәкәр мәҙәни бәйгеләрҙә йыш ҡына жюри ағзаһы ла булды. Мине лә һәр тамашаға, һәр концертҡа үҙе менән йөрөттө. Кистәрен әкиәттәр түгел, ә «Салауат Юлаев», «Анна Каренина», «Муму», «Үле йәндәр» кеүек классик әҫәрҙәрҙең эстәлеген һөйләй ине. Ҡалала тәүгеләрҙән булып телевизор һатып алдыҡ. Күршекүлән балалары өйөбөҙгә фильм ҡарарға йыйыла. Мәҙхинур өләсәйем ишек төбөнә тас менән һыу ҡуя ла, аяҡтарығыҙҙы йыуығыҙ, ти. Шунан иҙәнгә теҙелешеп ултыралар. Иҫ киткес тәрбиәүи әһәмиәткә эйә, тәрән йөкмәткеле ине ул ваҡытта кинолар ҙа.\nМәктәптә әүҙем булдым, бишкә генә өлгәштем, тип әйтә алмайым, һәр хәлдә өләсәйем ярҙамы менән өсһөҙ генә уҡыным. Етем бала итеп тоймаһам да, бәлки, йәштәштәрем араһында үҙемде кәмһенеберәк хис иткәнмендер. Тыныс һәм йомоғораҡ холоҡло, өндәшмәүсән, үтә баҫалҡы инем шул. Әммә уҡыуҙан башҡа ваҡытта тормоштоң һәр сағылы шын яратып, һоҡланып ҡабул иттем. Талапсан һәм әҙәп ҡағиҙәләрен ҡаты тотҡан өләсәйем миңә сикһеҙ иғтибарлы, ипле булды, ауыр һүҙ ҡатманы – һөйөүен һәм хәстәрен тойоп үҫтем. Яҡын кешем миҫалында, китап геройҙары ла быға булышлыҡ иткәндер, ауырлыҡтар алдында юғалып ҡалмаҫҡа, үҙ аллы, көслө ихтыярлы булырға өйрәндем. Хәте ремдә, бәләкәс инем әле, кис һөт тешем һелкенеп, һыҙлап китте. Эңер төшһә лә, өләсәйем тешемде алдырырға яңғыҙымды ебәрҙе. Ҡараңғылыҡтан да, тешемде һурҙырыуҙан да ҡурҡа-ҡурҡа атлайым. Ҡулыма йәмкә тотоп алғанмын. Ҡурҡыуҙы еңер өсөн ҡапыл ҡысҡырып йырлай башланым. Барып етеп, тешемде алдырып ҡайтыуҙан аҙаҡ үҙем бик ҡәнәғәт ҡалдым. Шунда үҙ-үҙеңде еңеүҙең сихри ҡөҙрәтенә инандым, ҡаршылыҡтарҙы, ауырлыҡтарҙы үтеүҙән татыған ләззәт бәхетле итә икән дә"...


Өфөлә совет заманы мәктәбе тураһында күргәҙмә асыла // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә совет заманы мәктәбе тураһында күргәҙмә асыла\n14:08, 11 сентября 2018 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2018 йыл, 11 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\nӨфөлә яңы уҡыу йылы башланыуға совет заманы мәктәбе тураһында «Мөғжизәле мәктәп йылдары!» күргәҙмәһе асыла. Рәсми асыу сараһы Башҡортостандың Милли музейында 12 сентябрҙә була.\nКоллекция бик күп йылдар буйына тупланған. Унда ысын тарихи документтар һәм фотоһүрәттәр, шулай уҡ совет мәктәбе атрибуттары: дәреслектәр, дәфтәрҙәр, яҙыу дәфтәрҙәре, көндәлектәр, ҡауырһынлы ручкалар, формалар, портфелдәр ҡуйылған.\nБынан тыш, күргәҙмәлә уҙған быуаттағы уҡыусыларҙың шөғөлдәре хаҡында белергә мөмкин. Компьютерҙар, планшеттар һәм башҡа гаджеттар булмаған саҡта улар үҙҙәренең буш ваҡытын маркалар, открыткалар, значоктар йыйыуға арнаған.\nКүргәҙмә залында XX быуаттың икенсе яртыһындағы фарфор һындар һәм открыткаларҙың һирәк осрай торған коллекциялары тәҡдим ителгән.\nЭкспозицияла төп урынды әлифбалар йыйылмаһы биләй, иң боронғоһо 1935 йылда сыҡҡан.\nКүргәҙмәлә хәҙерге уҡыусылар ата-әсәләренең, өләсәй-олатайҙарының мәктәп тормошо нисек булғанын күрә, ә өлкәндәр үҙҙәренең мәктәп йылдарын иҫенә төшөрә ала, тип хәбәр итте күргәҙмәләр бүлеге мөдире Алһыу Мөфтәхова.\nКүргәҙмәнең төп үҙенсәлеге – совет заманы класы.


Взломать Ҡоралдары - 4/57 - Беҙ булдырабыҙ хаки өсөн уйындар,Кодтар Ҡоралдары,Инструменттар Тренеры\nМобиль Улар Алтын Ҡоралы Hack\nБеҙ бик шатбыҙ алтын hack коралы кеҫәгеҙгә һуға, тип, күберәк кеше килгән Morehacks.net һәм улар менән китергә теләй hack коралы. Был беҙҙең төп квест: бөтә ҡәнәғәтләндереү өсөн. Беҙ әлеге ваҡытта артыҡ тора. 400 Коралы hack өсөн программа менән тәьмин итеү эшләмәй һәм беҙ яңы, бик дауам итә […]\nВзломать неограниченный һаны ҡиммәтле таштарынан уйнаған музыка ҡоралдарында уйнау линияһы онлайн-уйыны өсөн Android һәм iOS . Әгәр һеҙ эҙләсе был команда өсөн уйын взломать коралы morehacks.net һеҙҙең өсөн һәйбәт яңылыҡ булды.. Взломать неограниченный gems тармағы инструменттарҙа уйнау-ул бында. Взломать неограниченный һаны ҡиммәтле таштарынан неограниченный gems ҡорал менән уйнағанын һыҙыҡ өҫтәнә ала һеҙ. […]\nТолкование инструменты Рояль кодтар Hack iOS һәм Android\nТолкование Рояль Кодтар Взломать – Скачать Gems & Беренсе барып етә һәм рояльдә уйнарға генератор itunes google позициялар бәрелешенә. gold, күп кенә илдәрҙә. Был уйын булырға мөмкин түбәндәге: толкование сөнки ул ланов килә сө шул уҡ уҡылыр. Вәғәҙә рояль бәрелеш булған өсөн, береһе уйнай һәм иң скачать […]\nЗаманса Көрәш 5 Яңы Һуғыш Hack Читы 5 Android һәм ios өсөн иң яҡшы экшен береһе булып тора. 2014 . Был уйын күп кеше алдау ысулын эҙләргә , әгәр һеҙ эҙләсе был һеҙҙең өсөн яҡшы яңылыҡтар булыр беҙгә.. Заманса Көрәш 5 Бында hack читы […]\nАсфальт 8 Коралы взломать взломать коралы бында беҙ яңы десант менән килә . Данлыҡлы уйындар Android өсөн һеҙ барыһы тураһында ишетеү , асфальт PC һәм iOS 8 ВДВ. Был Да, моғайын, иң яҡшы уйын өсөн кеҫә телефоны горностай. 47 был уйын иң күркәм һәм иң матур һүҙҙәрҙең график автомобилдәр бик тиҙ килгән. […]\nЙондоҙ һуғыш галактика геройлар Взломать һорашыу түгел\nЙондоҙ һуғыш взломать һорашыу түгел йыйыу һәм һеҙ яратҡан йондоҙ һуғыш галактика геройлар эпик персонаждар дошман һеҙҙе еңә., РПГ-стиль һуғыш. Дөрөҫ стратегия һәм ҡөҙрәтле уллыҡҡа отряд йыйып, галактика һәм легендар булыуы өсөн иң hologamer алышта еңеү яуланы.! Йондоҙ һуғыш галактика геройлар булған өсөн тулыһынса бушлай скачать. Әммә уйындың ҡайһы бер әйберҙәр кәрәк, үҙенсәлектәре […]\nВзломать взломать коралы өсөн ios һәм android ios андроид идеаль үҙәге хак разбор үҙәге разборка булды ул, кем булырға теләйһең бик тиҙ һәм ҡаршылыҡһыҙ уйын разбор үҙәге.. Сездә бар неограниченный һаны ғына был уйында нисә тәңкәләр һеҙҙең счеттары программаһы өҫтәргә мөмкинлеге клик, бик еңел һәм тотош […]\nБөгөн hack коралы тиҙлек сикләү ихтыяж булмаған., Коралы hack командаһы яңы баҫылып Morehacks . Беҙ ғорурлыҡ менән аҙағында был яңы тиҙлек сикләү булмаған ихтыяжы, һеҙҙең коралы hack.. Был уйындарға һеҙҙең иҫ киткес тиҙлек менән сикләү мөмкин булған башҡа ҡандырыр хак накручивать. Был уйын донос донос биргән яңы кимәлгә алып мобиль уйындар. Менән […]\nПатти покер покер покер фишкалары взломать неограниченный һаны тина уйын ҡоралдары һин android өсөн һин тина патти, Facebook һәм iOS. Уйын бик ҡыҙыҡлы, әммә шул проблема ғәҙәттән чип. Һеҙ ишков тамамлана, һәм һеҙгә уйнай алмайым.? Аҙнанан һуң эштең, беҙҙең команда булдырыу чит […]\nӘҙерләгән империи кодтар генератор\nКороле һәм лидеры булып ҡалды белгестәр күҙәтеүе аҫтына алынған арттырыусы генератор код империяһы. Һеҙҙең hack коралы булдырыу өсөн команда Morehacks, уны ҡулланыу өсөн, әгәр һеҙ донъяны үҙгәртергә теләй белгестәр империяһы . Беҙгә һеҙҙең менән бик еңел ойошторорға мөмкин генератор код белгестәр короллек бөйөк империя. Ҡайһылай? Менән […]\nТулы Пос Уҡыу\nПаровой Ҡоралы Сауҙа Ҡырҡыу\nПаровая сауҙа Hack ҡоралы, әгәр ҙә һеҙ эҙләсе өсөн ысулы взломать стим сауҙа беҙҙә яҡшы яңылыҡтар һеҙҙең өсөн. Һуң бер нисә көн беҙҙең эш эшләгән команда яңы ҡырҡыу ҡоралы. Сара паровой сауҙа Hack мөмкин бында бушлай скачать. Ярҙамында Паровой сауҙа Hack атаһыҙ ворот әйберҙәр ҡарап барлығы тран […]\nЯҙған администраторы 2\nRoblox Cheat Tool Unlimited Robux Roblox is a game that got very know . Үҙенсәлекле графика менән әйткәндә, яҡшы түгел РПГ. Был уйын кеше булып бешә.. Everyone wants to have as many robux but that’s pretty hard. With our new hack tool you can add unlimited Robux in seconds with just […]\nСимс 4 Download for Mac and PC The Sims 4 is one of the best games in 2014. If you search the game to download FREE to you PC or MAC then we have some good news for you. We just finish one of the best tools that we work from few days. " […]\nHack de Cash Point Blank One of the best hack tool was released today by our team. Today we launched Hack Cash Point Blank. Был хакта буш уйын өсөн аҡса өҫтәлә.Был хакта менән, һеҙгә өҫтәп аҡса неограниченный һаны бер нисә минут эсендә барлығы нисә ярҙамы менән клик . This Hack […]\nӨҫтәмә snapchat өсөн Windows\nӨҫтәмә snapchat өсөн Windows – Download free for Windows What is Snapchat for Windows? Snapchat is an application released for smartphones. Бөгөн әлеге өҫтәмә атаһыҙ ебәрергә фоторәсемдәр нең дустарга, һеҙ аралашырға , ҡарағыҙ видео западное дустар һәм бер нисә башҡа сәнғәт әйберләр.Һеҙ эйә күп дуҫтар, there is not a limit […]\nСара 4 кем дә булһа 57« Беренсе«...23456...102030...»Һуңғы »


Табип булыу еңел түгел » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Һаулыҡ һаҡлау » Табип булыу еңел түгел\nЕйәнсура районының үҙәк дауаханаһында эшләп йөрөүсе Владислав Ваһапов, Зөлфиә Татлыбаева һәм Ләйсән Сарбаева-Батырова бынан ике йыл элек үҙҙәренең хеҙмәт юлын башлаған. Бер курста белем алған, бергә эшләгән дуҫтар бер-береһенә һәр ваҡыт ярҙам итергә, терәк булырға тырыша.\nВладислав Яңы Себенле ауылында тыуып үҫкән. Бала саҡта уҡ фельдшер булып эшләгән әсәһе Гөлнар Арыҫлан ҡыҙына эйәреп эшкә йөрөгән булған. Төрлө осраҡта тәүге ярҙам күрһәткән, ауылдаштарынан тик рәхмәт һүҙҙәре генә ишетеп йәшәгән фельдшерҙың улы ла, ҡыҙы Аида ла медицина юлын һайлаған. Тәүге ярҙам тигәндәй, малай саҡтан уҡ Владиславҡа баҙҙа ағыуланған ҡатын менән аҫылынған ирҙе ҡотҡарырға тура килә. Янғында зыян күргән оло йәштәге бабайҙың үлемен дә үҙ күҙҙәре менән күрә. Был хәлдәр егеттең күңелендәге табип булыу теләген үҫтереп кенә ебәрә һәм ул бөгөн невропатолог булып эшләй. Ә Аида һеңлеһе әлегә университеттың 2-се курсында белем ала. Владислав, уҡыуын тамамлағас, Мәләүез ҡыҙы Әлиә менән ғаилә ҡорған. Эштән ҡайтыуын ҡатыны менән улы Альфред түҙемһеҙләнеп көтөп тора.\nӘ Ләйсән Учалы районының Ураҙ ауылында тыуып үҫкән. Сибай гимназия-интернатында уҡыған саҡта уҡ табип булырға хыялланып, имтихандарға етди әҙерләнә. Маҡсатына ирешеп, Башҡорт дәүләт медицина университетына уҡырға инә. Студент йылдарында Ейәнсура егете Ришат Сарбаев менән танышып, дуҫлашып китәләр. Өс йыл алдан уҡыуын тамамлаған егет тыуған яғына ҡайтып, психиатр-нарколог булып эш башлай. Ләйсән уҡыуын тамамлауға йәштәр ғаилә ҡора. Йәш белгес эндокринология йүнәлешен һайлаған. “Земский доктор” программаһы буйынса дәүләттән ярҙам алған ғаилә Ейәнсура ерендә төпләнергә ҡарар итеп, район үҙәге Иҫәнғолда яңы йорт төҙөп сыҡҡан.\nЗөлфиә Татлыбаева – Өмбәт ауылы ҡыҙы. Туғандары араһында табиптар байтаҡ, шуға ла мәктәп йылдарында уҡ уларҙың юлын дауам итергә хыяллана. Балаларҙы яратҡас, университеттың педиатрия факультетын һайлай. “Уҡыу йылдары “һә” тигәнсе үтте лә китте”, – тип студент йылдарын һағынып ала Зөлфиә. Былтыр йәш ҡыҙ Иҫәнғол егете Урал менән парлашып, үҙ ояһын ҡорған. Тормош юлдашы “Роснефть” компанияһында инженер булып эшләп йөрөй.\nМедицина университетының уҡыу программаһы ҡатмарлы һәм ауыр икәне билдәле. Кеше һаулығы һәм ғүмере өсөн яуаплы табиптар үҙ ғүмерендә ниндәй генә хәлдәргә осрамай. Уларҙың хеҙмәтен ихтирам иткән рәхмәтле ауырыуҙар менән бер рәттән, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, тупаҫ һәм әҙәпһеҙҙәр ҙә осрап тора. Шул уҡ ваҡытта йәш белгестәргә тәжрибә лә етмәй, китаптарҙан ғына барыһын да өйрәнеп бөтөп булмай. Был осраҡта уларға оҙаҡ йылдар район дауаханаһында эшләгән өлкән табиптар кәңәштәре менән ярҙамға килә. Белемле, төрлө осраҡта ла тыныс ҡала белгән йәштәрҙе хеҙмәттәштәре лә, ауырыуҙар ҙа хөрмәт итә, киләсәктә ҙур өмөт бағлай. Ысын патриоттар, ти улар хаҡында оло быуын вәкилдәре. Был, ысынлап та, шулай: йәш белгестәрҙең эш хаҡы бәләкәй икәне бер кемгә лә сер түгел. 7 – 8 йыл белем алып, уртаса тип иҫәпләнгәндән күпкә әҙерәк эш хаҡы алыусы табиптарға көнләшеп түгел, ә ҡайһы саҡта йәлләп ҡарарға тура килә.\nБала саҡтан хыял иткән һөнәрен һайлаған йәштәр үҙҙәрен бәхетле һанай. Ысынлап та, бөтә күңелең менән яратып табип эшен башҡараһың икән, тимәк, һин изге, сауаплы эште башҡараһың. Баш ҡаланың ылыҡтырғыс тормошона ҡыҙыҡмайынса, тыуған яҡтарына ҡайтҡан йәштәргә уңыштар, һаулыҡ һәм сабырлыҡ теләргә генә ҡала.\nСығыу ваҡыты 15-05-2017, 16:17 | Ҡаранылар: 557


Башҡортостанда ташҡын һыуҙарының максималь кимәле уртаса күп йыллыҡ күрһәткестәрҙән 6-11 көнгә иртәрәк көтөлә – Башгидромет // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда ташҡын һыуҙарының максималь кимәле уртаса күп йыллыҡ күрһәткестәрҙән 6-11 көнгә иртәрәк көтөлә – Башгидромет\n15:28, 6 апреля 2016 Хәл-ваҡиғалар\nБашҡортостанда ташҡын һыуҙарының максималь кимәле уртаса күп йыллыҡ күрһәткестәрҙән 6-11 көнгә иртәрәк көтөлә – Башгидромет Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2016 йыл, 6 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.\nБашгидромет яҡын көндәргә төбәктәге гидрологик хәлгә прогноз бирҙе. Ул ғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса республика комиссияһы ултырышы барышында яңғыраны. Ведомство начальнигы Вилора Горохольская хәбәр итеүенсә, ошо көндәрҙә республикала ямғыр, төндә ҡар ҡатыш ямғыр яуыуы көтөлә. Әммә ял көндәренән һәм киләһе аҙнанан башлап һауа температураһы 10-15 градусҡаса йылыта, урыны менән ҡыҫҡа ваҡытлы ямғыр яуыуы ихтимал.\n«Температураның күтәрелеүе республиканың көньяҡ райондарынан башланғанға күрә, унда ҡарҙың йылдам иреүе көтөлә, был һыуҙың кимәлендә сағылыш табасаҡ. Ошо шарттарға ярашлы, киләһе аҙнала тау йылғалары, Ҡариҙел йылғаһы һәм Ағиҙелдең түбәнге ағымы боҙҙан әрселәсәк. Бәләкәй йылғаларҙа һыуҙың максималь кимәлдән артыуы күҙәтеләсәк. Ағиҙел бассейнындағы башҡа йылғаларҙа кимәлдең артыуы һаҡланасаҡ. Ағиҙел бассейнындағы күпселек йылғаларҙа һыуҙың максималь кимәле нормаға ярашлы һәм норманан 20-50 сантиметрға юғарыраҡ булыуы көтөлә. Шулай итеп, ташҡын һыуҙарының максималь кимәле уртаса күп йыллыҡ күрһәткестәрҙән 6-11 көнгә иртәрәк, Өфөлә 17 апрелдән 23-нә тиклем башланасаҡ», — тип һөйләне Вилора Горохольская.\nВолга буйы гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығы биргән күҙаллауға ярашлы, Урал йылғаһы бассейнындағы күпселек йылғаларҙа һыуҙың максималь кимәле норма сиктәрендә тип көтөргә мөмкин, тип билдәләне ул. Оло Ыҡ, Һаҡмар һәм Ҡарғалы йылғаларында — норманан 60 сантиметрға түбәнерәк. Әммә һауа шарттарын иҫәпкә алғанда, унда уртаса күрһәткестәрҙең артып китеүе ихтимал.