Туберкулёз — Башҡорт Википедияһы\nТуберкулёз менән сирленең үпкә Рентгенограммаһы\nТуберкулёз (лат. tuberculum «төйөр») — кеше һәм хайуандар араһында киң таралған йоғошло ауырыу . Ауырыу Mycobacterium tuberculosis (Кох таяҡсыҡтары) кеүек микробактериялар арҡаһында барлыҡҡа килә. Туберкулёз беренсе сиратта үпкәне зарарлай. Башҡа орган һәм системаларға уның зыяны әҙерәк тейә. Mycobacterium tuberculosis сирле кеше һөйләшкәндә, йүткергәндә һәм сәсәгәндә тапшырыла . Ауырыу йоҡҡандан һуң симптомһыҙ үтә, һәм ул йәшерен инфекцияның ундан береһе актив формаға күсә .\nҮпкә туберкулёзы билдәләре — оҙайлы ҡаҡырыҡлы йүтәлләү, ҡайһы саҡта ҡанлы ҡаҡырыҡ, һуңғы стадияһында биҙгәк башлана, хәлһеҙлек, төндә тирләү һәм ябығыу.\n1 Туберкулёз Рәсәйҙә\n2 Тарихи мәғлүмәт\n3 Сирҙе тыуҙырыусы туберкулёз микобактерияһы (МБТ)\n4 Таралыу юлдары\n5 Организмдың һаҡланыу көсө\n6 Туберкулёз сиренең билдәлере\nТуберкулёз Рәсәйҙә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nБөгөнгө көндә туберкулёз менән 18-ҙән 40 йәшкә тиклем кешеләр йышыраҡ сирләй. Йыл һайын был сирҙән 3 млн млн кешенең ғүмере өҙөлә һәм 40 млн кеше иҫәпкә алына. Көнкүреш шарттары насар булған илдәрҙә был сир киң таралған. Эшһеҙлек, хәйерселек, ауыр хеҙмәт һ.б. туберкулёз таралыуҙың төп шарты булып тора.\nРәсәйҙә 1991 йылға тиклем туберкулёз менән ауырыу кәмей барҙы. Рәсәҙә планлы рәүештә балалар һәм өлкәндәр араһында махсус саралар үткәрелде. Һуңғы осорҙағы социаль һәм экономик үҙгәрештәр үпкә сиренең артыуына килтерҙе.\nХәҙерге медицина туберкулёз ауырыуын тулыһынса дауалай ала. Әммә диагнозды был сир башланған осорҙа ҡуйыу мөһим. Диагноз ни тиклем иртәрәк ҡуйылһа, был сир шул тиклем уңышлыраҡ дауалана.\nСирҙең бер кешенән икенсе кешегә йоға торған ауырыу икәнен күптән белгәндәр, ләкин уның нисек итеп йоғоуы бик оҙаҡ ваҡыт билдәле булмай.\n1882 йылда немец ғалимы Роберт Кох туберкулез ауырыуын тыуҙырыусы микробтарҙы микроскоп аша күрә. Был ул заман өсөн иң ҙур асыштарҙың береһе була. Микроскоп аша күренгән таяҡсыҡ рәүешендә оҙонса микробтарҙы туберкулез таяксыҡтары тип атағандар. Микробты асҡан ғалим хөрмәтенә уларҙы Кох таяҡсыҡтары тип тә йөрөтәләр.\nСирҙе тыуҙырыусы туберкулёз микобактерияһы (МБТ)[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nФлуоресцент буяулы МБТ\nАуырыуҙы кислотаға бирешмәүсе Mycobacterium микобактерии тыуҙыра. Барлығы микоробактерияларҙың 74 төрө билдәле.\nДауалау өсөн төрлө дарыуҙар ҡулланыу нәтижәһендә туберкулез микобактериялары ла үҙгәрештәр кисерә. Микробтың оҙонлоғо, йыуанлығы һәм формаһы шаҡтай үҙгәргән. Ғәҙәттә, Кох таяҡсыҡтары саҡ ҡына дуғаланып, парлашып торалар, икегә бүленеп үсейҙәр.\nТуберкулез микобактериялары үҙҙәренең ҡайһы бер үҙенсәлектәре менән дә башҡа микробтарҙан бик ныҡ айырыла. Мәҫәлән, улар һалҡынға сыҙам. Хатта −10 градуста ла оҙаҡ ҡына ваҡыт үлмәйҙәр. Организмдан ситтә микроб үрсемәй, ләкин оҙаҡ ваҡыт тере ҡала. Ҡараңғы һәм йеүеш (дымлы) торлаҡтарҙа ул оҙаҡ һаҡлана. Урам туҙанында ике аҙнанан артыҡ йәшәй. Ҡайнатканда һәм тура ҡояш нурҙары тәьҫирендә микроб тиҙ һәләк була. Ҡайһы бер химик эретмәләр туберкулез таяҡсыҡтарын үлтерә, шуға күрә лә 5 %лы хлорамин эретмәһе ҡаҡрыҡты зарарһыҙлау- дезинфекциялаү өсөн ҡулланыла.\nТуберкулез кешеләргә генә түгел, хайуандарға ла йоға. Йорт хайуандары араһында һыйыр, сусҡа, йорт ҡуяндары, бесәйҙәр ауырый. Ат һәм эт туберкулезға бик үк бирешмәй. Ҡоштарҙан тауыҡ һәм попугайҙар туберкулезға тиҙ бирешеүсән.\nТуберкулез микобактерияһы 2 типҡа бүленә: кеше һәм үгеҙ микобактерияларына. Кеше өсөн ике типтағы микроб та хәүефле. Үгеҙ тибы микробы менән зарарланған кешелә үпкә туберкулезынан тыш, лимфа биҙҙәре туберкулезы, бөйөр, енес ағзалары туберкулезы башланырға ла мөмкин. Йыш ҡына был органдарҙағы туберкулез үҙ ваҡытында беленмәй ҙә ҡала. Ауырыу кеше йәки ауырыу хайуан һейҙек һәм тиҙәк менән дә туберкулез микробтарын таратыуы мөмкин. Шуға күрә, мал-тыуар араһында туберкулез ауырыуы табылһа, унда эшләүсе кешеләрҙе тикшерәләр. Туберкулездың асык формаһы менән ауырыусы кешене көтөүсе итеп тә, мал ҡараусы итеп тә фермаға эшкә алырға ярамай.\nКеше йүткергәндә, сөскөргәндә, һөйләшкәндә микроб төкөрөк менән һауаға сыға һәм шул һауаны һулаусы сәләмәт кешенең тын юлдарына үтеп инеүе мөмкин. Микробтары, ауырыу кешенән таҙа кешегә күп осраҡта (85—95 %) тын юлдары аша йоға. Туберкулёздың асыҡ формаһы менән ауырыусы кеше микробтарҙы тирә-яҡҡа күпләп тарата. Ауырыу менән сәләмәт кеше бер-берһенән 1-2 метр йыраҡлыҡта тороп һөйләшергә тейеш. Ҡалған осраҡта микобактериялар аҙыҡ аша ла инә ала. Башҡаса ла була. Мәҫәлән, ауырыу кеше ҡаҡрығын иҙәнгә йәки ергә төкөрһә, ҡаҡрыҡ кибә, туҙан менән һауаға күтәрелеп әйбергә, диуарға, мебелгә ҡунып, ошо туҙанлы һәм микроблы һауаны сәләмәт кеше һулаһа — уның ауырыу ихтималлығы арта. Бына шуға күрә ауырыуҙың һәм уның ғаиләһенең шәхси гигиена тәртиптәрен һаҡлауы, өйөн таҙа тотоуы бик мөһим. Ғаиләлә асык формалағы туберкулез менән сирле булғанда бигерәк тә балаларҙы һаҡларға кәрәк.\nТуберкулёздың хроник формалары ла байтаҡ. Уларҙың микробтары препараттар тәьҫиренә күптән эйәләшкән, дарыу тәьҫир итмәй торған формаға әйләнгән була. Шундай кешенән туберкулез йоҡторған осраҡта дауалау ҡыйынлаша, хатта был яңы сирләгән ауырыуҙы тулыһынса терелтеп тә булмай.\nӨҫтәп әйтергә кәрәк, үҙ ғүмерендә үпкә сирле кеше менән осрашмай ҡалған берәү ҙә юҡтыр. Ләкин һулыш юлына туберкулёз микробтары кергән һәр бер кеше сирләмәй.\nОрганизмдың һаҡланыу көсө[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nМанту пробаһы (тикшереүе)\nТуберкулёз микобактерияһы менән осрашҡан һәр кеше ауырымай. Бының сәбәбе − организмдың ҡаршы тороусанлығы, йәғни иммунитеты. Ә инде теге йәки был сәбәптәр арҡаһында организм көсһөҙләнә икән, был осраҡта тын юлына эләккән туберкулёз таяҡсыҡтары үрсей башлай һәм үпкәлә ялҡынһыныу башлана. Ҡайһы бер осраҡта ул еңелсә генә уҙып, хатта ауырыған кеше уны үҙе лә һиҙмәй ҡалыуы бар. Икенсе берәүҙә был ялҡынһыныу үпкәнең күп өлөшөнә тарала. Был айырма микробтың күпме миҡтарҙа эләгүенә генә ҡарамай, ә күпселек осраҡта кешенең ниндәй шарттарҙа йәшәүенә һәм организмдың ни дәрәжәлә көслө булыуына ла бәйле. Билдәле булыуынса, туберкулёз микробы тын юлдары аша керә. Үпкәгә еткәнсе уға оҙон юл үтергә тура килә (танау, тамаҡ, боғаҙ, бронхалар). Был тын юлдары эске яҡтан лайлалы ҡатлам менән ҡапланған. Һулыш алғанда тын юлына эләккән туҙан бөртөктәре һәм төрлө микробтар ошо лайлалы ҡатламға йәбешеп ҡалалар һәм кире сығарып ташланалар. Ләкин туберкулёздан яфаланған ауырыу менән йыш һәм дауамлы аралашҡан кешеләрҙең тын юлына күпләп эләккән микробтарҙың бер өлөшө үпкәгә үк үтеп инә. Шулай булһа ла, күп кешенең организмы бирешмәй, сөнки аҡ ҡан тәнсектәре (лейкоциттар) микробты йота, эретә һәм юҡҡа сығаралар. Бындай күҙәнәктәрҙе фагоцит тип йөрөтөләр.\nТуберкулёз менән көрәшкән организм өсөн нерв системаһының әһәмиәте бик ҙур. Нерв системаһы организмдың бөтә һаҡланыу механизмы менән идара итә.\nШулай итеп, туберкулез микробтарының сәләмәт кеше организмына үтеп инеүе төрлө нәтижәләргә килтерергә мөмкин. Беренсе осраҡта — туберкулез микробы таҙа кеше организмына үтеп инә, ләкин кешегә ауырыу йоҡмай, сөнки кеше организмының ҡаршы тороусанлығы инфекцияны еңә. Икенсе осраҡта — организм үтеп ингән миллионлаған туберкулёз микробтарын тиҙ генә еңә алмай, ҡайһы бер микробактериялар иҫән ҡала. Әммә был осраҡта ла улар кешелә ауырыу тыуҙырмаҫҡа мөмкин, сөнки ҡан составындағы кальций тоҙҙары был микробактерияны төрөп алып, тышса хасил итәләр һәм томалап ҡалдыралар. Өсөнсө осраҡта — тәндең сиргә ҡаршы тороусанлығы (иммунитеты) бик ныҡ кәмегән осраҡта, организмда туберкулез микробтары күпләп үрсей башлай һәм кеше сиргә бирешә. Сиргә ҡаршы тороусанлыҡ ғүмер буйына үҙгәреп тора. Эскеселек, ныҡ арыуҙар, йыш аборт яһатыу, насар һәм тәртипһеҙ туҡланыу һ.б. ҙа— туберкулёз ауырыуының килеп сығыуына уңай шарттар тыуҙырусы сәбәптәр .\nТуберкулёз инфекцияһы организмда бармы-юҡмы икәнен Манту реакцияһы буйынса белеп була. Манту тигән һүҙ шул ысулды тәҡдим иткән автор исеменән алынған. Был ысулды мәктәптәрҙә, йәштәр уҡыған башҡа коллективтарҙа киң ҡулланалар. Һәм шуның нәтижәһенә ҡарап БЦЖ тип аталған прививкалар яһала. Беренсе мәртәбә БЦЖ прививкаһы бала тыуғас уҡ бала табыу йортонда яһала, һуңыраҡ, Манту реакцияһының нәтижәһенә ҡарап, яңынан ҡабатлана. БЦЖ прививкаһы профилактик сара булараҡ ҡулланыла.\nТуберкулёз сиренең билдәлере[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nАуырыу төрлөсә башлана. Ҡайһы бер осраҡта ул һиҙҙермәй генә, әкренләп башлана. Тиҙ арыу, аппетит һәм йоҡо боҙолоу, әҙ генә йүтәл булыуы мөмкин. Башҡа ауырыуҙарҙың да шундай уҡ билдәләре булыуы сәбәпле кеше уға әллә ни иғтибар ҙа итмәй. Күп осраҡта туберкулез ауырыуы кинәт башлана: температура 38—39 градусҡа күтәрелә, хәлһеҙлек арта, йүтәл көсәйә, йүткергәңдә ҡаҡырыҡ килә башлай. Ауырыу кеше төндәрен тирләп уяна. Үпкә сиренең башланғыс осорында күп кеше грипп, үпкә ялкынһынуы кеүек ауырыуҙыр тип уйлай. Туберкулез йыш ҡына ҡан төкөрөү менән дә башлана, ләкин башҡа ауырыуҙар ҙа, мәҫәлән, яман шеш, абцесс һ.б. ваҡытында да ҡан төкөрөү күҙәтелә.\nТемпература күтәрелеү — сирҙең беренсе симптомы. Башҡа йоғошло ауырыуҙарҙан айырмалы булараҡ, туберкулез менән ауырыусының температураһы әллә ни юғары булмай һәм кискә табан күтәрелә. Кешелә хәлһеҙлек һиҙелә. Ул кеше, әҙ генә хәрәкәтләнһә лә, тиҙ арый. Туберкулез менән сирләгән кешенең аппетиты боҙолмаһа ла, ул әкренләп ябыға бара, ләкин баштараҡ ул үҙе һиҙмәй. Һуңға табан, ауырыуҙың башҡа билдәләре лә асыҡланғас, ауырыу кеше үҙенең шаҡтай ябығыуын аңлай. Үпкә сирле кеше тиҙ тирләй. Тирләү кеше эш эшләгәнгә йәки көн эҫе булғанға түгел, бәлки төндә йоҡлағанда, башлыса таң алдынан була. Тын ҡыҫылыу, үпкә ауырыуҙарының бар төрөнә лә хас билдә булһа ла, туберкулездың башланғыс осоронда бөтөнләй һиҙелмәй ҙә, сөнки был осорҙа үпкә үҙенең резерв мөмкинлекләрен эшкә егә. Шулай ук, күкрәк ауырытыуы ла баштараҡ бик һиҙелмәй. Һуңыраҡ арҡала, ҡалаҡ һөйәге тирәһендә сәнсеү һиҙелә. Йүтәлләү туберкулез ауырыуына хас билдә.\nТуберкулёзды диагнозлау өсөн флюорография үтәләр.\nФлюорография бер яҡтан ауырыуҙы башланғыс осоронда уҡ асыҡларға мөмкинлек бирһә, икенсе яҡтан уның ярҙамында башҡа төрлө ауырыуҙарҙы ла белергә була. Мәҫәлән, үпкә ялһынһынуы, үпкә рагы, киста, яман булмаған шештәр һ. б.\nТуберкулез организмда анатомик һәм функциональ үҙгәрештәр килтереп сығара. Үпкә туберкулезы менән ауырыған кешенең үпкәһе генә ауырыу тип ҡарап булмай, сөнки был сир- бөтә организмдың ауырыуы. Шул сәбәпле дауалау алымдары ла күп яҡлы һәм күп төрлө. Туберкулезға ҡаршы көрәштә дарыу менән дауалау төп урында тора. Үпкә ауырыуын дауалауҙа хәҙерге ваҡытта хирургия методы ла киң ҡулланыла.\n↑ 1,0 1,1 Kumar, Vinay; Abbas, Abul K.; Fausto, Nelson; & Mitchell, Richard N. Robbins Basic Pathology. — 8th. — Saunders Elsevier, 2007. — P. 516–522. — ISBN 978-1-4160-2973-1.\nСайт ВОЗ. Руководство по программному ведению лекарственно-устойчивого туберкулёза 2013 йылдың 16 декабрь көнөндә архивланған.\nТуберкулёз. Вопросы и ответы. 2014 йылдың 9 ғинуар көнөндә архивланған. Всемирная организация здравоохранения\nФакты о туберкулёзе. 2013 йылдың 15 декабрь көнөндә архивланған. Сайт Всемирной организации здравоохранения\nКак защитить себя от туберкулёза 2013 йылдың 17 ғинуар көнөндә архивланған.\nНовая эффективная диагностика туберкулёза 2012 йылдың 31 октябрь көнөндә архивланған.\nНовая вакцина H56 способна бороться с латентной туберкулезной инфекцией 2011 йылдың 1 ноябрь көнөндә архивланған.\nТуберкулёз в России 2014 йылдың 5 ғинуар көнөндә архивланған.\nТатарстан Республикаһы хөкүмәте порталы. Туберкулёзға ҡаршы Республика клиник диспансеры(недоступная ссылка)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Туберкулёз&oldid=1074640 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 19:13 22 сентябрь 2021 үҙгәртелгән.


Баймаҡ районы ауыл биләмәләренең яңы йыл майҙансыҡтарын әҙерләү буйынса эшенә йомғаҡ яһалды\nУның һөҙөмтәләре буйынса Ҡолсора ауыл биләмәһе өсөнсө йыл рәттән Гран при яулаған. Уларҙы йыл йомғаҡтары йыйынында ҡотлаясаҡтар.\nҠар бурандар уйнатып урман төпкөлөнән сыҡҡан был Ҡыш бабай һис әкиәт түгел. Йылына бер тапҡыр ғына килә торған күңелле байрамдарға ауыл халҡы ихлас әҙерләнә. Шунда төлкө әтәс әкитәе, билдәле кинофильмдарҙан өҙөктәр, театрлаштырылған тамашалар, мул табын баһалама ағзалары өсөн генә түгел, ә урындағыларҙың күңел талабы, матур итеп байрамдар ойоштора белеүенән килә. Ә боҙ майҙандарын әйтеп тораһы ла түгел.\nБында ҡарҙан самауыр, тигр йәки арыҫлан. Был иһә йыл хужаһы әтәс, пар аттарға егелгән тырантас. Ҡар мейестән сыҡҡан төтөндө әкиәттә генә түгел, кеше фантазияһында ла күрергә мөмкин. Билдәле әкиәттән алынған был персонаж бөгөнгө тамашаларҙың иң сағыу образы булғандыр.\nТүбә ауылы халыҡ байрамдарына яңы мәктәп автобусын тапшырыу тантанаһын берләштерҙе. Быйыл Баймаҡ районы Автобус федераль программаһы нигеҙендә дүрт өр‐яңы техника алды. Улар ауыл мәктәптәренә таратылды.\nЙыл хужаһы әтәстәрҙән генә торған майҙанды Түбәнге Иҙрис ауылы халҡы эшләгән. Ауыл урамына йәм өрөү, ихата алдарын биҙәү өсөн рәссам булырға ла кәрәкмәй.\nӘтәс йылында күренекле Баймаҡ балетмейтсеры Йәүҙәт Бикбирҙин башҡарған ҡара тауыҡ бейеүе үтә лә актуаль буласаҡ. Сөнки ауылдарҙа ҡуйылған күп тамашаларҙың уртаһында ошо бейеү тантана итте.\nЯңы йыл конкурстарында йыл һайын еңеүселәр билдәләәнә. Унан алынған приздар, бүләктәр һәм аҡсалата премиялар ауыл халҡы мәнфәғәтенә, балалар ялына тотонола.\nҮҙҙәренең тормошоно йәмләргә ынтылған һәм ауылдарға байрам кәйефе өҫтәгән ябай кешеләрҙең күңел йылыһы барыһына ла етте был көндө. Тамашалар , уйындар, йыр-бейеүҙәр менән барған был конкурстар кис ауғансы яңғырап торҙо.


Яңы йылға бүләк\nӨфөнөң «Йәшел сауҡалыҡ» биҫтәһендә данлыҡлы опера йондоҙҙары шыршы ултыртты.\nИлдар Абдразаҡов, Барбара Фриттоли һәм Константин Орбелян ҡупшыҡайҙарҙы шунда уҡ биҙәп тә ҡуйҙы. Әйткәндәй, 28 декабрҙә опера сәнғәте оҫталарының «Башҡортостан» дәүләт концерт залында ҙур концерты үтә. Ә иртәгәһенә улар төҙөкләндерелгәндән һуң сафҡа инәсәк Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрын асыу тантанаһында сығыш яһай. Барбара Фриттоли, опера йырсыһы: /Италия/ «Мин үҙ ғүмеремдә беренсе тапҡыр ағас ултырттым. Өфөнө яратып өлгөрҙөм. Һеҙҙә тәбиғәт матур, ҡыш бик оҡшай. Көндөң һыуыҡ булыуы ла кәйефемде боҙа алмай! Яңы йылды Өфөлә ҡаршы алырға уйлайым».


Сермәндәр "Елмерҙәкте" алҡышланы » "Урал" гәзите\nҮткән аҙнала, Инйәрҙең “Елмерҙәк” Башҡорт халыҡ театры, Сермән мәҙәниәт йортонда, театр һөйөүселәрҙе өр яңы спектакль премьераһы менән шатландырҙы.\nХалыҡ театры Сермән тамашасыһын үҙенең күп көс һалып тыуҙырған мәшәҡәтле эшенең һөҙөмтәһе менән таныштырып ҡына ҡалманы, бәлки, изге тупраҡҡа ышаныслы аяҡ терәп тә өлгөрмәгән бәләкәй Моталлаптың, трагизм менән һуғарылған яҙмышын уларҙың йөрәгенә еткереп, тәрән кисерештәр менән тулҡынланырға ла мәжбүр итте.\nМин тамашасы булараҡ, театр коллективының Әлиә Саматованың “Кәкүк” повесын тамашасы хөкөмөнә тәҡдим итеп һис тә отолмауын күреп шатландым. Киреһенсә, был спектаклде кеше тормошонда булған һәм әлеге көндә лә осраштырғылап торған аяныслы ысынбарлыҡҡа таянған, тәрән йөкмәткеле сәхнә әҫәре итеп ҡабул иттем. Минең фекерҙе залда мыш-мыш килеп, һытылып сығырҙай булып тулған күҙ йәштәрен йәшереп ултырған башҡаларҙың да икеләнеүһеҙ йөпләренә ышанам.\nЙәмғиәтебеҙҙә тамырланған боҙоҡ ҡәйнә менән килен, эскесе ир менән ҡатын мөнәсәбәттәре йоғонтоһонан, йәш ҡыҙҙарҙы ҡара болот араһынан күренеп ҡалған ҡояш нуры кеүек ваҡытлы хистәрҙән алданыуҙан һәм шул сәбәптәр арҡаһында сабый балаларҙың йәтимлеккә дусар ителеүенән иҫкәртә был спектакль. Бик үк оҙонға һуҙылмаған тамашаның нигеҙе, тормоштағы ысынбарлыҡтарҙан сығып, һәр кемдең нескә күңелен һиҫкәндерерлек, уйландырырлыҡ итеп һалынған.\nБер кем дә тотонмаған проза әҫәрен сәхнәләштереү өсөн, ҡуйыусыға күпме баш ватырға, йоҡоһоҙ төндәр уҙғарырға кәрәк икәнлеген, әҙерҙе ҡабул итеп өйрәнгән ябай тамашасы аңламайҙыр ҙа, бәлки. Был, бер хәрефен дә үҙгәртергә ярамаған, сәхнәләрҙән төшмәй тапалып, театр дәреслегенә әйләнеп бөткән классик әҫәр түгел. Нисек булһа ла, театрҙың режиссеры, Сәғилә Мырҙағәлина ауырлыҡтар менән иҫәпләшеп, ҡурҡып тормаған, һәр режиссерҙың да ҡулынан килмәҫтәй тос ҡына сәхнә әҫәре тыуҙырған, тип әйтер инем. Ул, “Кәкүк”тең авторы Әлиә Саматова менән бергәләп, бөгөнгө көндә лә көн ҡаҙағынан төшмәгән социаль проблеманы күтәргән. Һөҙөмтәлә бик тә фәһемле, халыҡсан сәхнә әҫәре барлыҡҡа килгән. Береһенең - режиссер, икенсеһенең - прозаик булараҡ махсус белемдәре булмаһа ла, һәр икеһенең дә үҙ урынында икәнлеге ышаныслы. Ысындан да, шулай икәнлеген, тамашаның тәрән йөкмәткеһе кире ҡаҡҡыһыҙ итеп раҫлай. Был ике талант эйәһенең спектакль геройҙарын сәхнәгә сығарыу өсөн ваҡытын да, көсөн дә йәлләмәй, актерлыҡ һәләтен еккән егермеләгән һәүәҫкәр актерҙы берҙәм коллективҡа туплай алыуҙарына ла һоҡланмай мөмкин түгел. Актерҙарҙың яртыһы уҡыусы балалар икәнлеген дә иҫтән сығармайыҡ. Хәҙерге ваҡытта үҙен сәхнәлә күрергә теләгән һәүәҫкәрҙәрҙең үҙаңын үҫтереп, энтузиазм тойғоларына таянып ҡына йәмәғәт башланғысындағы коллектив төҙөп булыуын һәр кем аңлайҙыр.\nСпектаклдең ҡоролошона ла һүҙ тейҙерерлек түгеллеген билдәләп үтергә кәрәк. Әҫәрҙәге төп геройҙар: оло Сәғирә - автор үҙе, оло Моталлап - Мөхәмәтдин Абдулкәримовтың бала сағында кисергән тормош михнәттәрен, ғазаптарын хәтерләүҙән торған ҡыҫҡа монологтарҙан бер бөтөн сәхнә әҫәре тыуған. Һәр бер монологтан һуң сәхнә шул ваҡиғаларҙы йәнләндереүгә күсә барып, бәләкәй Моталлап менән уның әсәһе - Сәғирәнең үткән яҙмышына алып ҡайтыусы эпизодтар менән тулыландырыла. Шуға ҡарамаҫтан, ҡыҫҡа монологтарға үрелгән ҡыҫҡа эпизодтар бөтөн сылбырға әүерелә барып, спектаклдең башынан аҙағынаса, тамашасының иғтибарын ситкә ебәрмәй көсөргәнештә тота. Ҡыҫҡа йөкмәткеле монологтарҙы тамашасы алдына йәнләндереп сығарыу, Халыҡ театры сәхнәһендә уңышлы ҡулланылған яңы алым, тип әйтер инем. Һәр хәлдә үҙем утыҙ-ҡырҡ йыл сәхнәлә уйнаһам да, бындай сюжетҡа ҡоролған спектаклдә уйнағанымды хәтерләмәйем.\nИң мөһиме - Инйәрҙәр быйыл, халыҡ күңеленә хуш килгән бик шәп тамаша әҙерләгән. Ошо спектаклдең премьераһын ҡуйып, баш ҡаланан килгән талапсан комиссия алдында, Халыҡ театры исемен тағы бер тапҡыр иҫбатлауға ла өлгәшкән улар. Уңыштан илһам алып ҡанатланған коллектив, Инйәр мәҙәниәт һарайында “Кәкүк” спектаклен тағы ла өс тапҡыр аншлаг менән ҡуйғас, Сермән тамашасыһына тәҡдим итергә ҡарар ҡыла.\nБына кемдәр улар, Сермәндәрҙә йылы тойғолар тыуҙырып, аяғүрә баҫып алҡышлауҙарға лайыҡ булыусылар: йәш Сәғирә - Лена Алсынбаева, кескәй Моталлап - Нәфис Сәғитуллин, Сайра - Тәслимә Ғәрифуллина, Ғәфур - Айбулат Оморҙаҡов, Бирғәле - Наил Ғәлиуллин, Кәримә - Әлиә Ғәйнетдинова, Йыһангир - Рәмил Йыһаншин һәм Фәттәх, Нәҡип, Саҙрый, Нәзифә ролдәрендә уйнаусылар менән бергә башҡа ролдәрҙе башҡарыусыларҙың бөтәһе лә лайыҡ ине был алҡышлауға.\nБыйыл көҙ көнө Балтас районында уҙасаҡ үҙешмәкәр театрҙарҙың республика фестивалендә ошо спектакль менән ҡатнашырға саҡырыу ҙа алып өлгөргән улар. Киләсәктә “Елмерҙәк” Халыҡ театрының Елмерҙәк артындағы тамашасыларҙың да күңелен яуларҙарына ышаныс белдерәм.\n“Ирәмәл” Халыҡ театры актеры.


“Тәгәрмәсле” дауахана уңайлы\n9 Июль , 11:52\n“Сәләмәтлек автопоезы” район халҡын хеҙмәтләндереүен дауам итә. Уның маҡсаты - ауылда йәшәгәндәргә медицина ярҙамы күрһәтеү һәм күберәк халыҡтың сәләмәтлеген тикшереү, етди ауырыуҙарҙы үҙ ваҡытында асыҡлау.\n"Һаулыҡ һаҡлау" милли проектына ярашлы "Сәләмәт республика - сәләмәт төбәк" акцияһы уңышлы эшләй. “Сәләмәтлек автопоезы” район халҡын хеҙмәтләндереүен дауам итә. Уның маҡсаты - ауылда йәшәгәндәргә медицина ярҙамы күрһәтеү һәм күберәк халыҡтың сәләмәтлеген тикшереү, етди ауырыуҙарҙы үҙ ваҡытында асыҡлау.\nБыл аҙнала күсмә ФАП Әбет ауылы биләмәһендә йәшәгән пациенттарҙы ҡабул итте. Әбеттән алыҫ ауылдарҙан халыҡты автобус йөрөттө. Табиптарға ҡабул итеү өсөн башланғыс мәктәптә уңайлы шарттар булдырылған ине. Урындағы халыҡ бер көндә үк бушлай ҡан тапшырҙы, кәүҙә ауырлығын тикшереп, флюорграфия үтте, терапевт, эндокринолог, кардиолог, онколог, уролог, окулист табиптарына күренде. Маммография үтеү Восточный ауылында урынлаштырылғайны. Аҙнаның кесе йома көнө педиатр, балалар врачтары кескәйҙәрҙе тикшерҙе. Әйткәндәй, үҙҙәренең һаулығы ҡаҡшауын асыҡлаусылар ҙа табылды. Һәр бер пациент тикшереү үткәндән һуң һөҙөмтәләрен белде, сир асыҡланған осраҡта табиптар дауаханаға юллама бирҙе. Алдан яҙылмай, ҡайҙалыр юл тотмай, сиратта тормай ғәна вакцина ҡаҙатырға ла автопоезд хеҙмәте уңай булды.\nБелгестәргә йылы һәм тәмле итеп төшкө аш башланғыс мәктәп ашханаһында әҙерләнде. Быны крәҫтиән фермер хужалығы етәксеһе Ғүмәр Иҫәнов ойошторҙо. Биләмә халҡы уға сикһеҙ рәхмәтен белдерә. Шулай уҡ пациенттар аҡ халатлыларҙың тиҙ һәм әүҙем эшләүен билдәләне. Алдағы аҙна “Сәләмәтлек автопоезы” Смаҡ ауылы биләмәһендә.


Слот уйнарға бөйөк британия starburst – Юҡ комментарий депозита Coinfalls.com\nCoinfalls.com Deposit by Card & Телефон Иҫәбенә Махсус Акцияларҙа!\nReach for the stars with Starburst slots online game at Coinfalls Casino! Поднимаясь был киңлегендә булырға мөмкин түгел, һеҙҙең өсөн, кереткәнсе, тик йолдызлар Һеҙгә дөрөҫ түгел! Слот уйын starburst бирә һеҙгә тәжрибә гомер нисек ослепительно һәм блестящие звезды вращается өсөн, һеҙҙең өсөн, тоторға бик яҡшы приздар. Ғәжәйеп ҡайт уйынсыһы һәм хатта яҡшыраҡ графика, күреү өсөн, был уйын-иң кәрәкле эш, эш ҡасан етә телефон кәрәҙле & онлайн слот.\nТүләргә мөмкин Телефон Счетына Слотов Акция starburst Слот\nӘ 5 катушка һәм 10 хаҡ менән онлайн уйындар, уға ла уйнарға мөмкин, ике яҡ. Был яһай, уның 20 түләргә генә онлайн-уйындар. Рәсем темаһы буйынса " сияющих таштарҙан һәм алтындан, шул тиклем Алтын слиток, Һары бриллиант, рубиновый, асыҡ йәшел, һәм сапфир.\nУйнарға Starburst Слот Өсөн Мобиль & Онлайн менән £бушҡа 5 өсөн Яңы Уйынсылар Coinfalls.com\nСтавкалар: Оҫта башҡарыусы мөмкин араһында 0.01 һәм 10 кредит уйын линияһы. Ставка булырға мөмкин корректировканан ярҙамы менән атыусы. Ҡасан булһа ла урынлашҡан, используй төймәгә Spin башлап ебәреү өсөн уйын. Һеҙ получает 3 йәки унан күберәк символдан, был яһай выигрыш комбинация. Төп уйында, 5 алтын ситкә һеҙгә максималь сумманы отҡан 25,000 кредиттар.\nДикий: Тота Starburst Уйын, Автомат Һүтеп Йыйҙылар, тики символы булып тора, бында йондоҙ Радужная, һәм был, ысынлап та ла килтерә төҫ уңыштар! Wild выдает был барабаны 2, 3 һәм 4 булһа ла алыштыра ала теләсә ҡайһы символы. Һәм бар әле! Йылдан-дикий, етә бушлай синов. Ала атаһыҙ 3 түләүһеҙ бер тапҡыр синов.\nҠасан Wild уяна ла бушҡа вращение, ул ала тупланған урынын өсөн 3 юҡҡа репины. Был оло тигәнде аңлата выигрыш, кибеттә һеҙҙең өсөн!\nБашҡа удивительно үҙенсәлеге булып тора, йәғни символдар мөмкин шаблоны. Тимәк мөмкинлеге бар складывать бер төрлө символдар бөтә катушка, был, билдәле, республиканың ҡабул итеү бар выигрыш һәм сорвать джекпот.\nБушлай Онлайн Слот – Стиль Выздоровления – Бонусы пакетын £505 өсөн яңы уйынсыларҙы Coinfalls.com\nStarburst-был-уйын, автомат һүтеп йыйҙылар өсөн кешеләрҙе ярата, былар барысы да йанға! Хәйер, бер нисә бар үҙенсәлектәрен, уйында, бик ҡырағай, һеҙ үҙ тоторға өсөн күңел менән эшләү юғары отош. Шуға күрә, ул әйтте атаһыҙ дотянуться тиклем йолдызлар, һеҙ, ысынлап та ла,! Саф үҙен развели өлөшө булырға эше йондоҙ һымаҡ, булһа ла монета кәмей казино.\nСлот бөйөк британия выздоровления Coinfalls.com


Синыфташҡа ҡайғы килһә…\n25 Ғинуар 2019, 15:07\nҺаумыһығыҙ, дуҫтарым! Ҙур байрамдар үтеп, яңы дәрт, көс менән белем алырға тырышаһығыҙмы? Каникулығыҙ нисек үтте? Айбарланып, ҡар борҡотоп, тауҙарҙан күңелегеҙ булғансы шыуҙығыҙмы? Ҡунаҡҡа йөрөнөгөҙмө? Яҡшы, һәйбәт, файҙалы ял булдымы? Тормош шулай гөрләп кенә алға барған мәлдә күңелһеҙ, эс бошорғос хәлдәр ҙә булып ала, килешәһегеҙме? Бына шундайҙарҙың береһен һеҙгә бәйән иткем килә. Был хәлдә үҙегеҙҙе нисек тотор инегеҙ? Кемде яҡлар, ә кемде туҡтатыр инегеҙ?\nЯңыраҡ бер бик яҡшы, аҡыллы, әҙәпле генә уҡытыусы ҡыҙ менән һөйләшергә тура килде. Мәктәптәге ығы-зығы, балаларҙың хәҙерге заманда ни тиклем зиһенле булыуы, ата-әсәләрҙең ваҡыты етмәүе, ҡайһы бер уҡыусыларҙың үҙаңын үҫтермәй генә интернет селтәренә бәйләнеп китеүе – әле генә белем бирә башлаған белгесте борсоған ошо һәм башҡа һорауҙар тураһында һүҙ йөрөттөк. Бик йәнле генә аралашҡаныбыҙҙа, ҡапыл берәй хәл иҫенә төшөптөр, был үтә лә мөләйем ҡыҙҙың төҫө үҙгәреп китте. «Балалар ҙа шул тиклем ҡаты күңелле була икән, был – минең асыштарымдың иң тиҫкәреһе. Байрамдар алдынан бер ҡыҙҙың атаһы мәрхүм булып ҡуйҙы. Уның бер нисә көн мәктәпкә йөрөмәгәнен беҙ, уҡытыусылар, аңланыҡ. Синыфташтары араһында тап ошо хәл тураһында һөйләшеү үткәреү кәрәктер, тип уйлап та ҡараманым. Мәктәпкә килгән көндө дәрестәр ҙә бөтмәйенсә был ҡыҙ тағы ла юҡ булды. Телефон аша белештем – ҡайтҡан, өйҙә, тигән яуап килде әсәһенән. Дәрестәр бөтөүгә үҙемдең синыфыма барҙым – мин көн дә уларҙы ҡаршы алам һәм оҙатам. Өлгәштәре, тәртиптәре, һаулыҡтары, борсолоуҙары менән бүлешеп алырға ярата улар. Аҙаҡ мин теге ҡыҙҙың илап ҡайтып киткәнен белеп ҡалдым. Бер-ике малай, тупаҫлыҡ күрһәтеп, һинең атайың хәҙер шахтала эшләйме, атайһыҙ – иреклек инде, эйеме, тигәндәр. Шаҡ ҡатып торғанымды күргәс, тегеләр, үҙҙәренең ни ҡылғанын аңлапмылыр, минән ғәфү үтенде. Кисен ҙур юғалтыу кисергән ғаиләгә барҙым, балалар исеменән ғәфү үтендем, башҡаса бындай хәл ҡабатланмаҫ, тип әсә менән ҡыҙҙы тынысландырырға тырыштым. Ә шулай ҙа ни эшләргә тейеш инем һуң?» – тип ҡап-ҡара күҙҙәрен төбәне миңә йәш уҡытыусы.\nБәлки, малайҙарҙың ҡыҙҙы үпкәләткеһе лә килмәгәндер. Улар үҙҙәренең ғаиләһендә алған тәрбиәнән сығып, ошо рәүешле уның күңелен күтәрергә маташҡандыр. Мин малайҙарҙың ысын ниәтен әйтә алмайым. Шулай ҙа, уларҙың йөрәге туң, тупаҫтар, урынлы шаярта белмәгәс, бөтөнләй өндәшмәһен ине, тип ҡаты бәрелеп тә булмай. Күрәһең, был малайҙар ғына ла түгел, бәлки, улар йәшендәге балалар әле башҡаларҙың ҡайғыһын уртаҡлашырға өйрәнмәгән, өйрәтмәгәндәр. Тимәк, беҙ ҙә һеҙҙең менән бер ҡасан да гәзитебеҙ аша тап оло юғалтыу кисергән дуҫтарҙың, синыфташтарҙың, таныштарҙың еңел булмаған мәлдәрендә ҡайғыларын бүлешеү, уртаҡлашыу тураһында һөйләшмәгәнбеҙ?! Үҙеңде нисегерәк тоторға, ниндәйерәк һүҙҙәр әйтергә, ҡушылып иларғамы, әллә… Был турала һөйләшеүе еңел түгел, шулай бит? Үҙ тормошомда әллә күпме юғалтыуҙар үткәрһәм дә, тап һеҙҙең менән яҡын кешеңдең ҡайғылы мәлендә үҙ-үҙеңде тотоу тураһында һөйләшеүе миңә лә ауыр. Сөнки ҡапыл ҡулға алып уҡырлыҡ, үҙеңде ошолайыраҡ тотһаң, шундайыраҡ һүҙҙәр әйтһәң, яурынынан ҡаҡһаң – булды, дуҫыңдың ҡайғыһын уртаҡлаштың, тип һанай алаһың, тигән белешмә бер ҡайҙа ла юҡ. Булмаған да ул! Төрлө бала төрлөсә кисерә, күтәрә бындай юғалтыуҙы. Ә һеҙгә, синыфташтарына һәм дуҫтарына, ни эшләргә һуң? Иң мөһиме, дуҫыңдың эргәһендә булыу. Бәлки, бер һүҙ ҙә әйтергә кәрәкмәҫ, ә шым ғына янында ултырырһың; бәлки, илағанында ҡушылып иларһың; бәлки, иңгә иң терәп, фотоһүрәттәр ҡарарһың – әйтеп булмай. Тик үҙе һүҙ башламаһа, мәрхүм кеше тураһында һиңә лә өндәшмәҫкә кәрәк.\nӘ синыфташтар араһында, әлбиттә, бала мәктәпкә килмәҫ элек үк һөйләшеү булырға тейеш. Тап изгелек, игелек, бер-береңә ярҙам итеү, аңлау тураһында. Сөнки, хөрмәтле һәм аҡыллы дуҫтарым минең, тап ҙур ҡайғы килгәндә кемдең кем икәнлеге беленә. Бер-беребеҙгә дуҫ, терәк һәм ышаныслы таяныс булайыҡ, йәме.


Салауат ерендә батырҙың тыуған көнөндә ҙур байрам ойошторолдо // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n10:44, 17 июня 2019 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2019 йыл, 17 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлфиә Әғлиуллина/.\nСалауат Юлаевтың тыуған яғында, Салауат районында, батырҙы иҫкә алыу сараһы уҙҙы. Яндырылған Тәкәй ауылы урынында ҡуйылған тарихи һәйкәл — таш тирмә янында ойошторолған сараға уҡыусылар һәм тирә-яҡ ауылдарҙа йәшәүселәр килде. Балалар өлкәндәр менән бергә батырға арналған шиғырҙар һөйләне, йырҙар башҡарҙы. «Арғымаҡ» этно-рок төркөмөнөң сығышы барыһының да күңеленә хуш килде.\n«Арғымаҡ» төркөмө йырсыһы Ринат Рамазанов «Башинформ» агентлығына 2018 йылда «Беҙ — Салауат вариҫтары» йәмәғәт ойошмаһы Башҡорт йәштәре ҡоролтайы менән берлектә Салауаттың янып юҡҡа сыҡҡан тыуған ауылы урынында иҫтәлекле таш ҡуйыуҙары тураһында һөйләне.\nУның һүҙҙәренсә, хәҙер ошо урын — Рәсәйҙең Эске туристик маршруттар реестры иҫәбендә. «Башҡортостандың Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты менән бергә «йәшел маршрут» төҙөнөк. Киләсәктә таш тирмәнең иң әһәмиәтле тарихи һәйкәлдәрҙең береһенә әүерелеүе һәм төбәктә туризмды үҫтереү өсөн этәргес булыуы мөмкин. Республика халҡының милли батырыбыҙға ҡыҙыҡһыныуы артабан да артыр һәм бында ошондай сараларҙың киңерәк ҡолас алырына ышанам», — тине музыкант.\nТеги: Салауат Юлаев, туризм


Зыянды ҡаплау - Дания Юрист. Адвокат бөтә Онлайн\nоргандарына, хоҡуҡ һаҡлау органдары талабы буйынса ярҙамы менән телефон, улар айырыуса билдәләнәквалификациялау ысулдары, мәҫәлән, ярҙамында суд, хоҡуҡ тәртибе һәм шунда уҡ ҡара: закондар йәки ғәмәл башҡарырға мөмкин. 24. 2017 йылдың август Шул мәҡәләләр һәм башҡа төр арзан үҙгәртеп, тамамланған мәлдәрҙә эш сығарып булмай. телефон аша хоҡуҡ һаҡлау органдары талабы буйынса, улар айырыуса билдәләнә. квалификациялау ысулдары, мәҫәлән, суд аша, йәки шунда уҡ яза булыр.\nerstatningsadvokater беҙҙең клиент\nДанияла автомобиль аварияның төп сәбәптәренең береһе булып тора йәрәхәтләнгәнДания статистика мәғлүмәттәре буйынса, йыл һайын Калифорния. 000 юл-транспорт ваҡиғаларында, йәрәхәтләнеү була. Һеҙ зыян килеү менән бәйле юл-транспорт ваҡиғаһында зыян ҡапланған һәм йыш ҡына төрлө формалары компенсация алыу хоҡуғына эйә. Был осраҡта беҙҙең өсөн ҙур тәжрибәгә эйә булған һөнәр менән бәйле транспорт һәм беҙгә компенсация алыу өсөн компенсация һәм максималь компенсация.\nтранспорт шарттарында бара\nӘгәр инде һеҙҙең менән осрашыу"хлыст", булыуына беҙ бик шатбыҙ, беҙҙең өсөн компенсация тураһында мәғлүмәт битен күсеп хлыстова өсөн махсус юл-транспорт травматизм сәбәбе.\nиң йыш Дания ваҡиғаларҙың береһе булып тора. әгәр һеҙ юл-транспорт ваҡиғаһы, һеҙ йыш ҡына хоҡуғына эйә йәрәхәт өсөн компенсация алыу өсөн.\nҺеҙҙең страховкалаусы компанияның контрагенттар менән нисек һәм ниндәй ғәҙәттә, йәки страховка компанияһының һеҙҙең менән үҙ компенсация алырға мөмкин. Әгәр башҡа транспорт юҡ, ТРАНСПОРТ ҡатнашты, шуға күрә, soloulykke булһа, һеҙ генә алыуға компенсация ала, әгәр һеҙ йә бәхетһеҙ осраҡ шулай тип яҙылған førerpladsdækning алғанда, страховка, транспорт саралары комплекслы менән бәйле. Әгәр һеҙ тулыһынса йәки өлөшләтә үҙенең ғәйебе буйынса юл-транспорт ва, компенсация алыу өсөн варианты ла бар. Транспорты өлкәһендә ҡулланыу менән бәйле хоҡуҡ нормалары тураһында объектив деликтный яуаплы тип атап була. Тимәк, һеҙ страховка компанияһы контрагент булараҡ нигеҙ түләүҙәре өсөн компенсация ла, billist түгел, икенсе нәмә эшләү дөрөҫ түгел. Һеҙ, бәлки, әммә, безответственно шулай эшләй, тип компенсация туҡтап йәки кәмегән. Тормошта, күп булғас, әгәр һеҙ компенсация туҡтап йәки кәмегән. Әгәр кәметеүгә компенсация булырға тейеш, был хәлдәрҙе тормоштан, өс алмаштырыу, булһа, һеҙ бар ине. Шулай безответственно уҡыусыларға миҫал, тип йөрөтөргә була мөмкин эсәр һәм компенсация туҡтатып йәки ҡыҫҡартып мөмкин буласаҡ. Әгәр ике ТРАНСПОРТ яғынан тигеҙ өлөшө бар, йәғни, лә был хаҡта иң яҡшы, һеҙҙең өсөн барыбер үҙенә йәрәхәтләнгәндәргә компенсация хоҡуғы бар. Дания был гражданлыҡ яуаплылығын мотлаҡ страховкалау була. Гражданлыҡ яуаплылығын страховкалау зыянды ҡапларға бурыслы контрагенттар, авария сәбәптәре. Компенсациялар тураһында тулыраҡ варианты erstatningsposter шәхес исеме аҫтында шунда уҡ түбән. Әгәр һеҙҙең кеүек, йәйәүлеләр һәм велосипедсылар автомобиле зыян күрә, гражданлыҡ яуаплылығын страховкалау, автомобиле булған шарттар шул уҡ компенсация түләнә, транспортҡа, унда ике автомобилде бер юлы. Һин беләһең, билдәле бер ваҡытта һеҙ башҡа тағы кем яғында компенсация алырға мөмкин. Страховка компанияһының исеме аҫтында dfim ассоциацияһы бар, улар халыҡ-ара ассоциацияһы дат автострахования өсөн сығыш яһай. Был компенсация түләүҙәре аласаҡ. хәл килһә, икенсе яҡтан билдәһеҙ. Ассоциацияһы компенсация түләү ала ла, икенсе яҡтан яуаплылығын страховкалау әгәр характерына эйә түгел. Практикаға килгәс, хәл бер нисә йөктө артыҡ ҡаты талаптар доказывание DFIM компенсация алырға була. Беҙ профессиональ тәҡдим итә, һәм башҡа бурыстарҙы һеҙҙән бушлай зыянды баһалау. Әгәр беҙ билдәләп, беҙ һеҙгә ярҙам итә, компенсация ала алаһығыҙ, һеҙ беҙҙең принцип буйынса эш үткәрергә тәҡдим итәм"дауа юҡ - юҡ түләү". Унда булған, ти, беҙ бер ниндәй ҙә компенсация аласаҡ, шулай булғас, һеҙ түгел иҫәбенән ала. Ҡаплап ала һәм компенсациялар тураһында тулыраҡ киләһе төр һеҙ һәр береһе менән бәйле юл-транспорт ваҡиғалары. Бәхетһеҙ осраҡ һәм solouheld араһында айырма һеҙ белергә тейеш, ундағы йәшәү тәртибен боҙоусыларға яуаплылыҡты. Был турала ентекләберәк ҡара. Һеҙ бында даими бәйләнештәрҙе нығытыу өсөн мөмкинлектәр һәм йәрәхәт алыусыларға компенсация тураһында тулыраҡ мәғлүмәт белә ала. хлыстовый менән méngrad. Һеҙ страховка компанияһы ниндәй варианты өсөн компенсация буласаҡ. һәм, бигерәк тә һеҙҙең хәбәрҙәр булырға тейеш. Әгәр һеҙ тулыһынса йәки өлөшләтә госпитализацияланып даими кәмеүе менән бәйле юл-транспорт ваҡиғалары компенсация алыу мөмкинлеге бар. Улар һеҙҙең менән бәйле юл-транспорт ваҡиғалары сығымдың бер өлөшөн ҡаплатыу мөмкинлегенә эйә, шулай уҡ, һеҙ эйә менән бәйле бәхетһеҙ осраҡта дауалау һөҙөмтә м. Әгәр һеҙ килем юғалта, транспорт менән бәйле, һеҙҙең эш хаҡын юғалтмаҫ өсөн компенсацияға хоҡуғы бар. эш юғалтыу, уҡыу кәрәк, әгәр зыян күреүселәр өсөн кәрәк булған ғәмәлдәр һәм перепись, йәғни, бигерәк тә һеҙҙең хәбәрҙәр булырға тейеш. Бында уҡыусылар өсөн фекеренсә, тыйыу зыянды ҡаплау тураһында дәғүәләр булһа, ваҡытында һәм, уның эсендә йәшәү өсөн дәғүәһен белдерҙе.\nБында уҡыуы тураһында дәғүәһен устарелость, бәйләнеш өсөн һеҙҙең менән радушный Анна Hviid адвокат, юл-транспорт йәрәхәттәре менән шөғөлләнеү өсөн компенсация бәйле.\nАнна профессиональ Адвокат тәҡдим итә һәм һеҙ зыянды баһалау мөмкинлеге Hviid компенсация өлгәшә. Компенсация алыу мөмкинлегенә эйә булыр өсөн ген тән йәрәхәте арҡаһында, йыш ҡына медицина һығымталары теркәлгән барып булмай, тәүге авариянан һуң өс көн эсендә. Был компенсация өсөн мөһим мөмкинлек, билдәләре һәм ген ҡаралған. Шулай уҡ был осорҙа һәм артабанғы ҡарап, унда табиптар һеҙ тейеш даими эҙләй, йәки билдәләре дискомфорт әгәр сездә бар.\nУл шулай уҡ яҡшы идеяны булыуы мөмкин, ауыртыу тотоу өсөн дискомфорт көндәлек һәм журналдар, шулай уҡ дарыу, ул һеҙҙе ҡабул итә.\nAbi-abi - get sa tulo ka mga non-sa pagbugkos sa paghalad sa legal nga tabang gikan sa mga espesyalista


Баш ҡаланың Карл Маркс һәм Пушкин урамдары киҫелешендә теркәлгән юл-транспорт фажиғәһендә ике кешенең ғүмере өҙөлдө\nҠайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, водитель таныҡлығы булмаған «Мерседес» автомобиленә идара итеүсе 18 йәшлек егет светофорҙың ҡыҙыл утына үтергә теләй. Әммә ошо ваҡытта ул Коммунистик урамынан килеүсе «Тойота Ленд Крузер»ға барып төртөлә. Көслө бәрелештән техникаларҙың береһе Юғары суд бинаһы баҫҡысына барып менә. Фажиғәле хәлдә «Мерседес» водителе шунда уҡ һәләк була. Бер нисә сәғәттән уның иҫенә килә алмаған дуҫы ла вафат була. Ошо уҡ автомобилдә ултырған ике ҡыҙ менән егет дауаханаға һалынған. Ҡыҙҙарҙың береһе ауыр хәлдә. Уға ҡан биреү талап ителә.


Халыҡ иҫәбен алыу ни өсөн кәрәк?\n2020 йылда үткәрелгән ҙур сара – Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу илебеҙҙең һәр бер кешеһенә ҡағыласаҡ. Уға әҙерлек 2018 йылда уҡ башланғайны. 2019 йылдың 1 октябренән халыҡ араһында мәғлүмәт-аңлатыу эше йәйелдерелде. Беҙҙең районда ла уға әҙерлек башланды. Ошо хаҡта Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәсьәләләре буйынса райондағы вәкил Эльвира Әминова менән әңгәмәләштек.\n– Эльвира Таһир ҡыҙы, гәзит уҡыусыларҙы халыҡ иҫәбен алыу буйынса әҙерлек барышы менән таныштырып үтһәгеҙсе?\n– 2020 йылда 1 октябрҙән алып 31 октябргә тиклем Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу үтәсәк. Рәсәй Федерацияһының һәр субъекты биләмәһендә йәшәүсе халыҡ тураһында тулы һәм актуаль мәғлүмәт йыйыуға әҙерлек бара. Быйыл тәүге бурыс булып төбәк һәм район кимәлендә адрес исемлектәрен һәм картографик материалдар төҙөү тора. Был маҡсаттан 2019 йылдың 1 апреленән халыҡ иҫәбен алыу мәсьәләләре буйынса вәкилдәр эш башланы. Улар һәр муниципаль берәмектә эшләй.\n– Кемдәр исемлектәр төҙөү менән шөғөлләнә һуң?\n– Августан район биләмәһендә 16 теркәүсе эшләй. Ай дауамында улар 10761 объектты йөрөп сығып, йәшәлгән һәм йәшәлмәгән торлаҡ йорттарҙы, өй номерҙарын һәм аншлагтарҙы тикшерҙе, йорттарҙа факт буйынса кемдәр йәшәгәнлектәренән сығып исемлек төҙөнө. Һөҙөмтәлә ысынбарлыҡ сағылды.\n– Ниндәй етешһеҙлектәр асыҡланды?\n– Етешһеҙлектәр етерлек. Мәҫәлән, һәр йортта адреслы билдәләр (өйҙөң һаны, урамдың исеме) булырға тейеш. Был билдәләрҙе урындағы власть бирергә бурыслы. Урам атамалары һәм өй һандары халыҡ өсөн дә, башҡа структураларға ла бик мөһим. Мәҫәлән, почта таратыуҙа йәки полиция, “тиҙ ярҙам”, янғын, газ хеҙмәте өсөн адресты табыуҙа ҡыйынлыҡтар тыуа. Теркәүселәрҙең йыйған материалдары тикшереләсәк, һуңынан улар ойоштороу планына инәсәк. Был эшкә декабрҙә тотонасаҡбыҙ. Тикшерелгән мәғлүмәттән сығып, күпме переписчик йәки халыҡ иҫәбен алыусы кәрәк буласағы ла билдәле буласаҡ.\n– Киләһе халыҡ иҫәбен алыуҙа ниндәй төп яңылыҡ беҙҙе көтә?\n– Һәр кешегә киләһе йылда үтәсәк халыҡ иҫәбен алыуҙың үҙенсәлектәрен белеү мөһим. Әйтәйек, 2020 йылда, әлегәсә ҡулланылған ғәҙәти ысулдарҙан тыш, халыҡ иҫәбен алыу тәүге тапҡыр интернет ярҙамында ойоштороласаҡ, һәр теләгән кеше һорауҙарға яуапты “Дәүләт хеҙмәте” (gosuslugi.ru) порталында тултыра аласаҡ. Бынан тыш, халыҡтан мәғлүмәт йыйыуҙа электрон перепись биттәре менән планшеттар ҡулланыласаҡ.\nХалыҡ иҫәбен алыу – үҙенә күрә билдәле бер мәлдә бөтә илде моменталь фотоға төшөрөү. Алынған мәғлүмәттәр милли проекттар, социаль программалар нигеҙенә ятасаҡ, халыҡтың йәшәү сифатын яҡшыртыуға ниндәй саралар кәрәклеге тураһында аныҡ беләсәкбеҙ.\n– Әңгәмәгеҙ өсөн, рәхмәт!\nГөлшат Шәмсетдинова әңгәмәләште.


Республикала күҙҙәре күрмәгән мосолмандар Ҡөрьән тексын уҡый ала // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала күҙҙәре күрмәгән мосолмандар Ҡөрьән тексын уҡый ала\n11:29, 13 октября 2017 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2017 йыл, 13 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\nӨфөлә Башҡортостан һуҡырҙар өсөн махсус китапхананың китап фонды Брайль системаһы — рельефлы-нөктәле тактиль шрифт буйынса яҙылған Ҡөрьән менән тулыланды. Ошо бүләкте, шулай уҡ башҡа ислам әҙәбиәтен учреждениеға республика мосолмандарының Диниә назараты тапшырҙы.\n«Күреү һәләтенән мәхрүм ҡалыу – кеше өсөн ҙур һынау. Бына беҙ һуҡырҙарҙы йәлләйбеҙ, Хоҙай алдында яуап тоторға тура килгәндә, улар беҙҙе йәлләр, моғайын. Сөнки беҙҙән ошо бүләкте нисек һәм ниндәй маҡсатта файҙаланыуыбыҙҙы һораясаҡтар», — тип билдәләне Башҡортостан Республикаһы мосолмандары Диниә назараты мөфтөйөнөң беренсе урынбаҫары Айнур Арыҫланов.\nАртабан Башҡортостан Республикаһы мосолмандары Диниә назаратының һәм китапхананың хеҙмәттәшлеге дауам итәсәк.\nНасар күргән һәм һуҡыр кешеләр өсөн махсус китапхана — республикала берәү генә. Бөгөн китап һаҡлағыс — башҡорт, татар һәм рус телдәрендә мультителле аудиокитаптар һәм текста график һүрәттәр менән Брайль китаптарын сығарыу буйынса лидер. Башҡортостанда китапхананың бүлектәре, шулай уҡ бөтә категориялағы инвалидтарҙы хеҙмәтләндереү буйынса методик үҙәге бар.\nТеги: һуҡырҙар өсөн китапхана


Йәштәр алға ынтыла » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Белем һәм тәрбиә » Йәштәр алға ынтыла\nӨфөлә “Уңышлы һәм шөғөллө булыу – трендлы булыу” I республика форумы үтте.\nХеҙмәт баҙарында йәш белгескә ихтыяж бармы? Йәштәр үҙ һөнәре буйынса эшләйме? Эш биреүсе барыһын да асыҡ йөҙ менән ҡаршылаймы? Ҡыҙҙар һәм егеттәрҙең ситкә китеп эш табыуы дөрөҫмө? Уңыш сере нимәлә? Ғөмүмән, йәштәргә ҡағылышлы саралар беҙҙә йыш ойошторола. Киләсәк өсөн һөнәр һайлау – көнүҙәк тема. Кисә Өфөлә йәштәр өсөн Карьера төҙөү көндәре башланды. Сара сиктәрендә Конгресс-холда йәштәрҙең мәшғүллегенә арналған “Уңышлы һәм шөғөллө булыу – трендлы булыу” (PROFуспех) тигән I республика форумы үтте. Сараның маҡсаты – студенттарҙы, X-XI класс уҡыусыларын төрлө тармаҡ эш биреүселәре менән таныштырыу, әүҙем йәштәрҙе дәүләт һәм муниципаль власть вәкилдәре менән осраштырыу.\nБашҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, зал йәштәр менән шығырым тулы икән, был тиккә түгел.\n– Башҡортостан – йәш республикаларҙың береһе, беҙҙә уртаса күрһәткес 38 йәш, – тине Рөстәм Зәки улы. – Бөгөн баҙар иҡтисадында йәшәйбеҙ. Ошондай шарттарҙа нимәгәлер өлгәшеү – уңыш. Нисек кенә булмаһын, күпте белергә һәм өйрәнергә кәрәк. Шул уҡ ваҡытта аңлау бер, ә нимәнелер үҙгәртеү үҙеңә генә бәйле.\nРеспублика етәксеһенең, тамаша залына мөрәжәғәт итеп, өлкән йәштәгеләр менән йәштәр араһындағы бәйләнеш ептәренең нәҙегәйә барыуын, үҫеп килгән йәш быуындың яңғыҙ тороп ҡалыуын билдәләп, егет һәм ҡыҙҙарҙың янында өйрәтеүсе йәки уҡытыусы булһа, бик тә яҡшы булыр ине, тип теләктәшлеккә өндәүе осраҡлы түгел. Рөстәм Хәмитовтың һүҙҙәренә ҡарағанда, йәштәр тураһында һәр йәһәттән дә хәстәрлек күреү – өлкәндәрҙең мөҡәддәс бурысы. Өлкәндәр йәш ҡыҙ һәм егеттәр менән тығыҙ бәйләнештә тороп, һәр саҡ ярҙам итергә тейеш.\nЫсынлап та, тормош беҙ уйлағанса ҡоролмаған, ә ҡатмарлы. Үҙеңә ышаныу күпте хәл итә. Быны Рөстәм Хәмитов та һыҙыҡ өҫтөнә алды.\nБашҡортостан Башлығы Ҡытай эшҡыуары Джек Ман тураһында ла бер нисә һүҙ әйтте. Баҡтиһәң, билдәле бизнесмен эшҡыуарлыҡты ҡалдырып, яңынан педагогик эшмәкәрлеккә ҡайтырға теләүен белдергән. Күптәр уның тормошта кинәт боролош яһауы менән ҡыҙыҡһынған. “Йәштәр менән бергә ҡалырға булдым, уларға белем эстәү хаҡында уйланам. Һәр береһе хаталарҙы еңел йырып сыҡһын – шуға ынтыласаҡмын”, – тип яуап биргән ул.\n– Джек Мандың үҙгәреш яҡлы булыуы минең өсөн дә бик ҡыҙыҡлы, – тине Рөстәм Зәки улы. – Тағы ла бер миҫал. Нью-Йоркта Үҙәк паркты ирекмәндәр тәртипкә килтерә һәм һәр ваҡыт таҙа тота. Улар юғарынан бер ниндәй ҙә күрһәтмә көтмәй, быны күңел ҡушыуы буйынса башҡара. Шул иғтибарҙы йәлеп итә: парк – ул социаль тигеҙлек урыны, үҙ сиратында, кешеләр уны һаҡлауҙы үҙҙәренең бурысы итеп һанай.\nПленар өлөштән һуң face2face исеме аҫтында ун әңгәмәләшеү майҙаны эшләне, “түңәрәк өҫтәл” ойошторолдо, оҫталыҡ дәресе үткәрелде, семинар-практикумда ҡатнашыусылар ҙа күп булды, ғалимдар лекция уҡыны.\n12-13 сентябрҙә сара сиктәрендә ВДНХ-Экспо күргәҙмәләр комплексында фестиваль үтәсәк. Сарала Рәсәй төбәктәренән дә йәштәр ҡатнаша.


Башҡортостанда республика Үҙәк һайлау комиссияһының 25 йыллығын билдәләйҙәр\n5 Октябрь 2018, 14:28\nӨФӨ, 2018 йыл, 5 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/. Быйыл Башҡортостан Республикаһының Үҙәк һайлау комиссияһы ойошторолоуға 25 йыл тула. Үҙәк һайлау комиссияһының 25 йыллығына арналған саралар ошо йылдың декабрендә уҙа. Шул уңайҙан республика Башлығы Рөстәм Хәмитовтың тейешле Указы баҫылған.\nДокументта республика Хөкүмәтенә юбилей сараларын әҙерләү буйынса ойоштороу комитетын булдырырға, уларҙы үткәреү планын әҙерләргә һәм раҫларға, шулай уҡ Указды ғәмәлгә ашырыуға бәйле сығымдарҙы финанслау сығанаҡтарын билдәләргә ҡушылған.\nТеги:юбилейҙарбашҡортостандың үҙәк һайлау комиссияһы


31 Ғинуар 2018, 09:55\nБалалар сәнғәт мәктәбенә Феликс Әбдрәшитовтың исеме биреләсәк\nСығышы менән Ҡалмаҡтар ауылынан булған арҙаҡлы яҡташыбыҙ, композитор Феликс Ғәни улы Әбдрәшитовтың хәтер кисәһе уның исемен мәңгеләштереү маҡсатында үткәрелде. Өфөләге “Яҡташтар” йәмәғәт ойошмаһы вәкилдәре һәм талантлы музыканттың ижадташ дуҫтары, республиканың билдәле артистары беҙгә ошондай изге ниәт менән килгәйне. Уларҙы район хакимиәте башлығы урынбаҫары Владислав Килдейәров сәләмләне.\n– Феликс Әбдрәшитов биш йыл буйына Малаяҙҙағы музыка мәктәбендә директор булып эшләне. Ошо осорҙа ул балаларҙың музыкаль белемен үҫтереүгә байтаҡ көсөн һалды, – тине “Салауат вариҫтары” йәмәғәт ойошмаһы рәйесе Виктор Хәкимов. – Танылған композитор Феликс Ғәни улының исемен Малаяҙҙағы Балалар сәнғәт мәктәбенә биреү тәҡдиме менән ҡайттыҡ. Беҙҙең Салауат районы “Яҡташтар” ойошмаһының был тәҡдиме хуплау табырына ышанабыҙ.\nКүренекле яҡташыбыҙҙың дуҫтары, хеҙмәттәштәре – БАССР-ҙың халыҡ артисы, БР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Салауат Итбаев, Рәсәйҙең атҡаҙанған артисткаһы, Башҡортостандың һәм Татарстандың халыҡ артисткаһы, С. Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Нәзифә Ҡадирова, БР-ҙың халыҡ, атҡаҙанған артисы Вәхит Хызыров һәм башҡа билдәле йырсы-музыканттар Рәмил, Гүзәл Хәзиевтар, Халит, Лилиә Фәтиховтар, яҡташыбыҙ Зәлиә Зиннәтуллина ла сығыш яһаны. Уларҙың һәр кеме үҙҙәренең яҡты хәтирәләре менән уртаҡлашты, Феликс Әбдрәшитов яҙған йырҙарҙы тамашасыға бүләк итте. Бер туған апаһы Люциә һәм ҡыҙы Айгөл уның иҫтәлегенә шулай ҙурлап хәтер кисәһе уҙғарыуҙарына рәхмәтен белдерҙе.\nБөгөн бик күп йырсыларҙың репертуарында яңғыраған ижады, йырҙары халыҡ күңелендә һаҡлана. Ғүмере ҡыҫҡа булһа ла, Феликс Әбдрәшитов башҡорт милли музыка сәнғәтенә тос өлөш индергән ҙур шәхес ул. Был иһә Салауат районы таланттарға бай икәнен тағы бер ҡат иҫбатлай. Шундай арҙаҡлы яҡташтар тураһында тарихты йәш быуынға еткерергә, исемдәрен мәңгеләштерергә, улар менән беҙгә ғорурланырға кәрәк.


Рәсәй Финанс министрлығы рейтинг агентлыҡтарының кредит рейтингыларын билдәләүҙә компетентлығын раҫланы // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРәсәй Финанс министрлығы рейтинг агентлыҡтарының кредит рейтингыларын билдәләүҙә компетентлығын раҫланы\n9:01, 21 сентября 2010 Иҡтисад\nРәсәй Финанс министрлығы аккредитация алған рейтинг агентлыҡтарының исемлеген баҫтырҙы. Унда түбәндәгеләр ингән:\nFitch Ratings CIS Ltd.;\nStandard & Poor's International Services, Inc.;\n"Милли рейтинг агентлығы" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте;\n"Анализ, Консультациялар һәм Маркетинг” рейтинг агентлығы” ябыҡ акционерҙар йәмғиәте;\n"Рус-рейтинг" ябыҡ акционерҙар йәмғиәте;\n“Эксперт РА" рейтинг агентлығы” ябыҡ акционерҙар йәмғиәте.\nАгентлыҡтарҙың кредит рейтингын биреүҙә компетентлығын раҫлау юлы менән рейтинг агентлыҡтарының эшмәкәрлегенә ышаныс артыуын тәьмин итеү рейтинг агентлыҡтары аккредитацияһының төп маҡсаты булып тора.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Standard & Poor's International Services, Inc. 2010 йылда Башҡортостан Республикаһының кредит рейтингын «ВВ+, тотороҡло» кеүек билдәләне. Ә Moody's Investors Service рейтинг агентлығы республиканың кредит рейтингын «Ва1, прогноз тотороҡло» тип билдәләне.\nМәғлүмәт Башҡортостан Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәтенән алынды.\nТеги: финанстар, рейтинг агентлыҡтары


Космонавт менән осраштыҡ » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » On-line яңылыҡтар » Космонавт менән осраштыҡ\nКосмонавт менән осраштыҡ06.05.2016\nҘур уңыштар ҡаҙанған, ысын геройҙар менән осрашып, аралашыу кешенең үҙендә лә күңел күтәренкелеге, яҡшылыҡҡа ынтылыш уята. Үҫеп килгән быуында ватансылыҡ тәрбиәһе йәһәтенән дә ҡала-районыбыҙ уҡыусыларының Рәсәй Федерацияһы геройы, космонавт-һынаусы Сергей Ревин менән осрашыуы ҙур әһәмиәткә эйә булды. Тәүҙә был шәхес хаҡында ҡыҫҡаса белешмә биреү урынлы булыр.\nСергей Николаевич Ревин 1966 йылда Мәскәүҙә тыуған. Мәскәү электр техника институтын тамамлай, инженер-физик һөнәрен ала. 1998 йылда уға «космонавт-һынаусы» квалификацияһы тапшырыла. 2012 йылдың май-сентябрь айҙарында «Союз ТМА-04М» карабында йыһанға оса. Космосҡа сәйәхәт 125 тәүлек 50 минут дауам итә. С. Н. Ревин - «Роскосмос» Федераль космос агентствоһының летчик-космонавты. Педагогия фәндәре кандидаты, «Йыһандан дәрестәр» проекты авторы.\nРәсәй геройы ҡарап тороуға ҡәҙимге кеше. Буйға оҙон, кәүҙәгә ҙур түгел. Хатта йөҙө бер аҙ ҡаҡсараҡ та. Костюм-салбар кейгән, галстук таҡҡан (әйткәндәй, осрашыуға килгән кескәйҙәр скафандрҙағы кешене күрергә уйлағандарҙыр - янда ултырыусы малай әсәһенән тап ошондай космонавты оҙаҡ таптырҙы). Ҡунаҡ үҙен бик ябай, тәбиғи тотто. Балалар, йыйылған халыҡ менән әңгәмәгә асыҡ булыуы һиҙелеп тора, һораған береһе менән фотоға төшөргә, автографын ҡалдырырға әҙер ине.\nҠала филар-монияһында уҙған осрашыуҙың төп маҡсаты - Ю. А. Гагарин кубогына республика уҡыусылар олимпиадаһының муниципаль этабы еңеүселәрен тәбрикләү. Йыл һайын был ярышта меңдән ашыу Учалы уҡыусылары ҡатнашып, яҡшы һөҙөмтәләр күрһәтә. 2016 йылда ла 12 фән буйынса 153 1-се - 8-се класс уҡыусыһы еңеүгә өлгәшкән.\n- Бөгөн районыбыҙ тормошонда тарихи көн - тәүге тапҡыр Учалыға ысын космонавт килде. 40 йылға яҡын ғүмер йәшәп тә бындай мөмкинселек миңә тәү тапҡыр сыҡты, ә һеҙ, балалар, мәктәптә уҡыған саҡта уҡ уның менән осрашаһығыҙ. Был ваҡиға эҙһеҙ үтмәҫ, һеҙҙең арағыҙҙа ла киләсәктә тормошон космонавтика, авиация менән бәйләргә теләүселәр булыр, тип ышанам. Һәр хәлдә, һеҙҙән үҙенең бәләкәй Ватанын данлар лайыҡлы шәхестәр үҫеүен теләйем, - тине залдағыларҙы сәләмләп район хакимиәте башлығы Фәрит Дәүләтгәрәев. Ул, шулай уҡ, Сергей Ревинды кешенең тәү тапҡыр космосҡа осоуына 55 йыл тулыу айҡанлы ҡотлап, балалар, йәштәр менән алып барған патриотик тәрбиәһе өсөн Рәхмәт хаты тапшырҙы.\nОлимпиада еңеү-селәрен тәбрикләргә сәхнә түренә күтәрелгән Сергей Ревин осоуға әҙерлеккә, космостағы тормошҡа, үткәрелгән тикшеренеүҙәргә бәйле фотоһүрәттәр күрһәтте. Мәҫәлән, йыһан сәйәхәте алдынан космонавтар 150 имтихан тапшыра. Уларҙың 50-гә яҡыны сит илдә һәм инглиз телендә бирелә. Ҡунаҡ космонавтҡа күпте белергә, даими үҙ өҫтөңдә эшләргә кәрәклеген һыҙыҡ өҫтөнә алды. Һәм, әлбиттә, физик һәм психик сәләмәтлек, спорт тәүге урында булырға тейеш. «Мәктәптә уҡығанда уҡ мин төрлө спорт төрҙәре менән мауыҡтым. Осош ваҡытында экипаж, мотлаҡ, тәүлегенә ике тапҡыр физкультура менән шөғөлләнә. Был ауырлыҡ юғалтыу шарттарында мускулдарҙы яҡшы формала тотоу һәм ергә ҡайтҡас сәләмәтлек ҡаҡшамаһын өсөн кәрәк», - тине ул. Фотоһүрәттәрҙән балалар космоста экипаж үткәргән ғилми һынауҙар, Ер шары, уны уратып алған күк һауа, төньяҡ балҡышын ҡараны. Әйткәндәй, Ер шары тирәләй юғары тиҙлектә хәрәкәт итеп экипаж тәүлегенә 16 тапҡыр таң атыуын һәм ҡояш байыуын күҙәтә ала.\nБайконур космодромы хаҡында һүҙ йөрөткәндә Сергей Ревин осош алдынан күҙәтелгән йолалар хаҡында ла һөйләне. Мәҫәлән, йыһанға сәйәхәт алдынан һәр космонавт ағас ултырта икән. Яртылаш сүллек Ҡаҙағстан ерендә үҫемлектәр бик һирәк, ә Байконур полигоны ҡаршыһында 55 йыл эсендә тотош парк хасил булған.\nИлсе урта мәктәбенең 6-сы класс уҡыусыһы Руслан Ильясов - олимпиаданың муни-ципаль этабында беренсе урын алыусыларҙың береһе. Ярышта ул физкультура фәне буйынса ҡатнашҡан.\n- Космонавт менән осрашыу бик ҡыҙыҡлы булды. Бигерәк тә уның космос, осоу тураһында һөйләгәндәре оҡшаны. Физкультура менән тағы ла яҡшыраҡ шөғөлләнеп, мин дә космонавт булырға хыялланам, - ти Руслан.\nҮҙ өлөшөмдө индерҙем\n.. Теүәл 55 йыл элек, 1961 йылдың 12 апрелендә «Байконур» космодромынан Юрий Гагарин «Восток-1» карабында тәү тапҡыр йыһанға күтәрелде. Бөтә... Тотош уҡырға\n22 май ҡала-районыбыҙҙың белем биреү усаҡтары сығарылыш класс уҡыусыларын оло тормош юлына оҙатты. Был көндә 11-се класс уҡыусылары өсөн һуңғы... Тотош уҡырға\nРайоныбыҙ уҡыусылары Башҡортостан Президенты стипендияһына лайыҡ булды. Рөстәм Хәмитов дөйөм белем биреү учреждениелары, сәнғәт, физик культура һәм... Тотош уҡырға\nЙыһан киңлеген иңләп\n1961 йылдың 12 апреле донъя тарихында мөһим ваҡиға менән бәйле. Тап ошо көндә СССР гражданы, өлкән лейтенант Юрий Гагарин «Восток» йыһан карабында... Тотош уҡырға


Өфөлә 2019 йылда подъездарға ремонт яһау планлаштырылған күп фатирлы йорттарҙа йәшәүселәрҙең йыйылышы үтте\nМуниципалитетта подъездарҙы төҙөкләндереү буйынса республика программаһын тормошҡа ашырыу сиктәрендә күп фатирлы йорттарҙа йәшәүселәр йыйылышытар үткәрелә.\n2019 йылда был программа сиктәрендә Өфө ҡалаһында 1 600 подъезды төҙөкләндереү күҙаллана.\nТөҙөкләндереү эштәре апрель айының икенсе яртыһында башланасаҡ тип көтөлә. Ул ваҡытҡа тиклем подрядсы ойошмаларҙы һайлау буйынса конкурс процедуралары үткәрелергә һәм еңеүселәр менән контракттар төҙөлөргә тейеш. Подъездарҙы төҙөкләндереү эштәрен 2019 йылдың 1 ноябренә тамамларға планлаштырыла.\nБөгөнгө көндә Өфөлә торлаҡ милекселәре йыйылыштары уҙа, улар планлаштырылған ремонт параметрҙарын билдәләй, шулай уҡ башҡарылған эштәрҙе контролдә тотоу һәм ҡабул итеү өсөн яуаплы вәкилдәр һайлайҙар. Был йыйылыштарҙы 20 февралгә тиклем үткәрергә кәрәк. Үткәрелгән йыйылыштар һөҙөмтәһе буйынса протоколдар төҙөлә.\nҺәр типтағы подъездға ремонт эштәре өсөн сикле хаҡ билдәләнгән. Йорттоң нисәк ҡатлы булыуына ҡарап, 145 мең һумдан алып 625 мең һумға тиклемге аҡса бүленә.\nӘгәр йортта йәшәүселәр подъездарында өҫтәлмә ремонт эштәрен үткәрергә теләй икән, уларға был эштәрҙе финансларға кәрәк буласаҡ. Бындай ҡарарҙы йортта йәшәүселәр бергәләп, йорт милекселәре йыйылышында ҡабул итергә тейеш.\nӘйткәндә, ошо көндәрҙә Степан Кувыкин урамындағы 17/1 һанлы йортта милекселәр йыйылышы үтте. Йорт Советы рәйесе Сергей Рощин һүҙҙәре буйынса, был подъезда ремонт эштәре 1981 йылда, йорт төҙөлгән мәлдән алып, башҡарылмаған.\nФекер алышыу һөҙөмтәһе буйынса, халыҡ подъездағы төҙөкләндереү эштәре исемлеген, айырым алғанда – буяу эштәре, диуарҙарҙы һәм түбәне ағартыуҙы, ағас ишектәрҙе пластикҡа алмаштырыу, металл таянғыстарҙы төҙөкләндереү, беренсе ҡатта плитка йәйеү, почта тартмаларын алмаштырыу исемлеген раҫланы.


Ейәнсура районында 80 баш ваҡ малды йәшен атҡан\nКүңелһеҙ ваҡиға төбәктең Биштирәк ауылында теркәлә. Ауылдың кәзә-һарыҡтары йәшен ваҡытында ағас төбөндә ятҡан. 14 йәшлек көтөүсе Рәмил Тимербаев көтөүлек урынынан ике метр самаһы алыҫта ултырған. Үҫмерҙең иҫән ҡалыуын ауылдаштары мөғжизәгә тиңләй. Йәшен атыуҙан көтөүсе тәүҙә шаңҡып ҡала, һуңынан аңына килеп видеояҙмаға төшөрә һәм ауылдаштарына хәбәр итә.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, 2014 йылда Шаран районының Ҡортлокүл ауылы халҡы ла йәшенле ямғырҙан зыян күргәйне. Ул мәлдә Сөн йылғаһы ярында үҫкән ағасҡа йәшен атып әрәмәлә ямғырҙан ышыҡланған һарыҡ көтөүе ҡырылды. Төбәктә йәшен 101 баш һарыҡтың башына етте.


Таңсулпан Ғарипова – Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы! » Журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nБашҡорт әҙәбиәтенең һирәк тә, маһир ҙа, көслө рухлы ла, күренекле лә шәхестәренең береһе – Таңсулпан Ғарипова күптән әҫәрҙәрен халыҡ яратып уҡыған яҙыусы ине. Ниһайәт, мәшһүр әҙибәнең саф, ҡеүәтле эшмәкәрлеге торошло баһаланып, рәсми рәүештә Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы тип танылды.\n70-се йылдарҙа күптәрҙең һөйөүен яулаған «Ҡыр сейәһе» тигән тәүге хикәйәләр йыйынтығы менән әҙәбиәткә ҡыйыу аяҡ баҫҡан әҙибәнең күңел даирәһе һәм ижад дәүмәле киң, баҙыҡ, ҡеүәтле. «Күгәрсен йыры», «Ай менән Ҡояш – бер генә» китаптары ысын мәғәнәһендә уны тәрән фекерле, күҙәтеүсән тәбиғәтле, телгә маһир, талантлы ижадсы итеп таныта. Бөгөнгө көндә байтаҡ телдәргә тәржемә ителгән данлыҡлы «Бөйрәкәй» романына ул ете йыл ғүмерен бағышлай. Пенталогияла яҙыусы халҡыбыҙҙың аҫыл аҡылын, изгелек һәм яуызлыҡтың көрәшен, күп ҡырлы һәм ҡатмарлы образдарҙы, кешелек мәсьәләләрен сағылдырыу аша бер дәүерлек тарихыбыҙҙы күҙ алдына баҫтыра. 2004 йылда ул әҫәр – «Йыл романы» исеменә, ә 2006 йылда автор Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһына лайыҡ була. Артабанғы «Илекәй» китабында ла хәл-ваҡиғаларҙағы һәр күренеште күңел күҙе аша үткәреп, йөрәк түренән сыҡҡан хис-тойғоларын ынйы-мәрйен итеп тәмләп теҙеп, тормошто, кешеләрҙе яратыуына, телебеҙ бөйөклөгөнә һоҡланырға мөмкинлек бирә яҙыусы.\nТаңсулпан Ғарипова драматургия өлкәһендә әүҙем ижад итә. Сәхнәләрҙә уңышлы ҡуйылған «Аҡ тирәк», «Төштәге йыр», «Ямғыр көткәндә», «Маҡтымһылыу, Әбләй һәм Ҡара юрға» кеүек пьесалары тамашасы йөрәген мәңгелеккә әсир итте. «Йәй ташы» киноповесы буйынса «Сөмбөлдөң етенсе йәйе» фильмы төшөрөлөп, ул Халыҡ-ара кинофестивалдә «Алтын фил» премияһын алды.\nҠатмарлы жанрҙар үҙенсәлеген яҡшы тойған һәм үҙ ижадында уларҙы бар нескәлегендә һәм төҫмөрҙәрҙә уңышлы файҙаланған әҙибәнең һәр әҫәре характер төрлөлөгө, ваҡиғалар үҫешен эҙмә-эҙлекле һәм иң нескә буяу-сағылыштарҙа тасуирлап, көслө иғтибар үҙәгендә тотоуы, шул уҡ ваҡытта уҡыусы күңеленә һаҡ ҡына ҡағылыуы, аңлаусан йылылығы менән арбай. Халыҡ аңы, ҡаҡшамаҫ рух, заман темаһы, дәүер мәсьәләләре уның бөйөк әҫәрҙәренең ҡабатланмаҫ йөҙөн билдәләй. Мәшһүр яҙыусы, журналист, публицист, әүҙем йәмәғәт эшмәкәре Таңсулпан Хизбулла ҡыҙын юғары исемгә лайыҡ булыуы менән ихлас ҡотлайбыҙ!\n...Эйе, күп йылдар үтер, һыуҙар ағыр, аңлауҙар, фараздар алмашыныр... Әммә яҙыусының һүнмәҫ ижады, дәүер һынауын үтеп тә, милләтебеҙ бәҫен байытып, киләсәгебеҙҙе лә нурлар, балҡытыр әле.\nТеги: Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Таңсулпан Ғарипова


“Мин – гражданин” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » “Мин – гражданин”\n“Мин – гражданин” 31.08.2018 // Йәмғиәт\n“Йәш гвардия”ның төбәк бүлексәһе ойошторған “Мин – гражданин” республика белем биреү форумы “Һинең мөмкинлектәр республикаһы” саҡырыуына ярашлы Ишембай ҡалаһында старт алды. Ул бер майҙанда 300-ҙән ашыу иң әүҙем йәштәрҙе берләштәрҙе. Сараның төп маҡсаты – Башҡортостан Республикаһы йәштәр сәйәсәтенә ҡарата фекерҙәр буйынса тәҡдимдәр әҙерләү.\n–\t“Мин – гражданин” форумы Башҡортостанда алтынсы тапҡыр уҙғарыла. Тәүгеһе “Башҡорт Селигеры” тип аталды. Был юлы республиканың иң дәртле һәм асыҡ йәштәре дүрт көн дауамында “Эшҡыуарлыҡ һәм IT”, “Сәйәсәт”, “Медиа”, “Ирекмәнлек” майҙандарында эшләне. Шулай уҡ Мәскәү ҡалаһынан һәм башҡа төбәктәрҙән спикерҙар белем һәм тәжрибәләре менән уртаҡлашты, – ти “Йәш гвардия”ның Башҡортостандағы төбәк бүлексәһе етәксеһе Люциә Юлыева.\nДүрт көнгә һуҙылған форумдың йомғаҡлау сараһы 1 сентябрҙә “Өфө-Арена” һарайы майҙанында тамамланасаҡ. Унда балалар стритбол, танц-баттлах һәм рэп-баттлах, һүрәт төшөрөү, ГТО нормаларын тапшырыу кеүек сараларҙа ҡатнаша ала. Бина эсендә йәш дизайнерҙар конкурсы үтәсәк, төрлө күргәҙмәләр ойоштороласаҡ.\nФорумдың белем биреү өлөшөндә яҙыусы Лариса Парфентьева, эшҡыуар Антон Бритва, “ГенОм” молекуляр медицина үҙәгенә нигеҙ һалған Артем Шаронов кеүек билдәле кешеләрҙең ҡатнашыуы көтөлә. Сара “Марсель” төркөмө сығышы менән тамамланасаҡ.


Әсәйем-алтыным, берҙән берем исемле байрам сценарийы - FOR-TEACHER.ru\nӘсәйем-алтыным, берҙән берем исемле байрам сценарийы\nсценарий праздника посвященный к дню Матери. Әсәй - ерҙә иң ғәзиз, иң яҡын кеше, сөнки ул һине тыуҙырған, күкрәк һөтөн имеҙгән, йыр көйләп бишектә тибрәткән, беренсе йылмайыуыңды күреп ҡыуанған, тыуған телде өйрәткән, халыҡ моңон күңелеңә һеңдергән. Әсәйҙәрҙең һиңә ҡылған изгелеген һанап бөтөрөү мөмкинме һуң ? Көндөң яҡтылығы – ҡояшта , Күктең матурлығы - йондоҙҙарҙа, Ерҙең гүзәллеге - ҡатын-ҡыҙҙарҙа. Һеҙҙе бөтөн ер йөҙөн биҙәгән Әсәйҙәр байрамы менән тәбрикләйбеҙ. Бөгөн ҡәҙерле ә...\nАвтор Гульбаитова Г.Г.\nКөндөң яҡтылығы - ҡояшта ,\n1. Бөтөн кешелек донъяһына йәм биреүсе, йылмайыуығыҙ менән беҙҙе иркәләүсе, йылы ҡараштарығыз менән наҙлаусы, аҡыллы фекер - ҡараштарығыҙ менән беҙгә аҡ юл күрһәтеүсе һөйөклө әсәйҙәребеҙ! Һеҙгә булған рәхмәт хистәребеҙҙе һүҙҙәр менән һөйләп кенә аңлатып булмаҫ, шуға күрә һеҙҙең хөрмәткә арналған йыр - бейеүҙәребеҙҙе ихлас ҡабул итегеҙ. Бөгөн беҙ шулай уҡ республикабыҙҙа иғлан ителгән Мәҙәниәт йылына йомғаҡ та яһайбыҙ һәм үҙебеҙҙең икенсе тыуған йортобоҙ - мәктәптә ирешкән уңыштарыбыҙ - еңеүҙәребеҙ ҙе һеҙҙең менән уртаҡлашабыҙ. Башҡарған йыр, шиғыр, бейеүҙәр - балаларығыҙҙың һеҙгә ысын күңелдән бүләге. Ҡул сабып, йылмайып ял итегеҙ!\n2) 2 - 3 класс уҡыусылары сығышы бары тик һеҙҙең өсөн\n3) 6 - 7 класс ҡыҙҙары башҡарыуында « Әсәйемдең ҡосағы» йыры\n2. "Әсәй" тип асыла беҙҙең тел,\n8) 6 - 7 класс ҡыҙҙары башҡарыуында « Әсәкәйем күҙ нурым» йыры\n"Әсәй"тиеп уға әйтергә.


Беренсе тапҡыр - беренсе класҡа. Был көндө һеҙ нимә кисерҙегеҙ? Тулҡынланыумы? - юҡ. Был, моғайын, балалар йөрәгенә генә хас ғәҙәттән тыш, сикһеҙ ҡыҙыҡһыныусанлыҡтыр.\nБеҙҙең класҡа бик уңай тура килде, беренсе уҡытыусым - нәфис кенә йәш ҡыҙ өсөн дә беҙ беренсе уҡыусылары булдыҡ, беҙҙең һәм ата-әсәйҙәребеҙ менән ул бөтә "эш" һәм "буш" ваҡытын үткәрә ине; беҙҙең һәм уның өсөн дә беренсе дәрестәр ҡыҙыҡлы ғына түгел, файҙалы ла ине - уларҙың һәр береһе асыш булды. Йылдар үткәс, үҙем мәктәпкә практикаға килгәс, мин йыш ҡына бала сағымда уҡ хәтеремдә ҡалған Татьяна Юрьевнаның дәрес үткәреү алымдарын ҡулланырға тырыштым.\nБыйыл минең беренсе уҡытыусым - Шишмәләге 3-сө гимназияның башланғыс синыфтар уҡытыусыһы Татьяна Сенечева йөҙ мең һумлыҡ грант отто.\n- Моғайын, мин үҙемде үҙем грантҡа күрһәтергә тәүәккәллек итмәҫ ине. Миңә коллегаларым, ата-әсәләр, иң мөһиме - балалар ярҙам итте. Былтыр беҙҙең гимназияның башланғыс синыфтар уҡытыусыһы грант алғас, бәләкәстәрем миңә килде лә етди итеп: "Әйҙәгеҙ беҙ һеҙҙе күрһәтәйек, бының өсөн нимә эшләргә кәрәк?" - тинеләр. Дөрөҫөн әйткәндә, был һүҙҙәр минең өсөн һәр гранттан ҡиммәтерәк, - тип хәтергә ала Татьяна Юрьевна. - Ғөмүмән, тәүәккәллек итеүе ҡыйын булды. Бында эш минең үҙ-үҙемә ышаныу-ышанмауымда ла түгел. 20 йыл буйына эшләгән эшеңде дөйөмләштереү, бөтә тупланған тәжрибәңде системаға һалыу һәм дөрөҫ биреү - был, ысынлап та, ҙур хеҙмәт.\nИманым камил, Татьяна Сенечева күп йыллыҡ намыҫлы хеҙмәте менән генә түгел, үҙенең инновацион эшмәкәрлеге менән дә грантҡа лайыҡ.\nБилдәле булыуынса, беренсе синыфта алты йәшлек балаларға билдә ҡуймай торғайнылар, шуға күрә башҡарған эшебеҙ өсөн дәфтәребеҙгә ҡырҡып алынған бесәй, ҡуян балаһы, көсөк һүрәте йәбештерелә ине. Бының схемаһы ябай: тырышып яҙаһың да ял сәғәтендә ятып йоҡлайһың, уяныуыңа дәфтәреңдә эшең өсөн айырым бер сағыу баһа. Сираттағы дәртләндереүҙе алыу өсөн беҙ бөтә көсөбөҙгә тырышып хәрефтәр һәм һандар яҙа инек. Ысынлап әйтәм, Татьяна Юрьевна матур итеп киҫеп йәбештергән йәнлектәр менән дәфтәрҙәрҙе мин әле булһа һаҡлайым.\n- Рәсми рәүештә минең эш көнөм сәғәт 12-лә тамамлана ине. Әммә мин биштән алда өйгә ҡайтып китмәй торғайным. Һеҙҙән айырылып ҡайтып киткем килмәй ине, - ти педагог. - Ә өйҙә киләһе дәрескә әҙерләнәм, һеҙҙең өсөн һәр дәрес ысын асыш булһын өсөн тырышам.\nЙылдар үтте, бесәй һәм ҡуян балаларына алмашҡа "бишле" билдәләре килде, ә бына дәресте ҡыҙыҡлы яһарға ынтылыу һаҡланды.\n- Мин балала теләк кенә түгел, ә мәктәпкә яңы белем, уҡытыусының һәм башҡа уҡыусыларҙың маҡтауы артынан килеү талабы тәрбиәләргә тырыштым. Баланың үҙен өйҙәге кеүек тәбиғи тотоуы бик мөһим, шул саҡта ғына уның күп яҡлы ижади һәм интеллектуаль һәләттәрен асырға мөмкин.\nБында уҡытыусыға үҙе файҙаланған алымдар, дәрес формалары ярҙам итә. Хәтеремдә, исемде өйрәнгәндә беҙ пираттар менән алыштыҡ: хазинаны (ул саҡта был бер тоҡсай ирис кәнфите ине) эҙләп табыу өсөн беҙҙә карта ла, компас та бар ине, беҙ бер нәмә лә белмәгән пираттарға был һүҙ төркөмө тураһында белгән бөтә мәғлүмәтте сығарып теҙеп һалырға тейеш инек.\nХәҙерге сабыйҙар ҙа, 19 йыл элек беҙҙең кеүек, ҙур ҡыҙыҡһыныу менән сәйәхәт итә, бөтә уҡыусыларҙың "дошмандары" менән алыша, бәхәсләшә һәм хатта тикшеренеү эшмәкәрлеге менән шөғөлләнә.\n- Әлбиттә, бәләкәстәргә ғилми эҙләнеүҙәрендә өлкәндәр: педагогтар, ата-әсәләр ярҙам итә. Әммә бында иң мөһиме ярҙам итеү менән артыҡ мауығып ташламаҫҡа кәрәк, был бит тикшеренеү, тимәк, бала нимәлер үҙе асырға, тәжрибә үткәрергә һәм балаларса үҙе һығымта яһарға тейеш. Юҡһа, был бәләкәй ғалимдың хеҙмәте булмаясаҡ, ә реферат килеп сығасаҡ, - тип айырып билдәләй Татьяна Юрьевна. - Әгәр ул бала сағынан ғилми эшкә "тартылһа", уның эсеү, тәмәке тартыу һәм башҡа төрлө юҡ-бар менән шөғөлләнергә ваҡыты ҡалмаясаҡ.\nБындай тәрбиә, уҡытыу һөҙөмтәһе оҙаҡ көттөрмәй ҙә. Былтыр Сенечева уҡытҡан өсөнсө синыфтан дүрт баланың ғилми эше иң яҡшы тип танылды һәм Бөтә Рәсәй уҡыусыларҙың тикшеренеү һәм ижади эштәре конкурсының "Портфилио" йыйынтығына инде. Быйыл иһә Татьяна Юрьевнаның бындай эштәре етәү булды. Һеҙ, "буласаҡ Менделеевтар һәм Ньютондар нимә өйрәнә һуң?" тип һорарһығыҙ. Мәғлүмәт һаҡлаусы булараҡ һыуҙы, яҡташтары Мостай Кәримдең ижадын, экологияны, яҙыусының әҫәрҙәрен аңлау өсөн уның биографияһын һәм характерын өйрәнеү кәрәклеге тураһында теорияны һәм башҡалар.\n- Балаларҙың үҙ докладтары менән башҡа гимназистар алдында сығыш яһарға ҡурҡмауы, призлы урындар яулауы бик тә мөһим, - ти Татьяна Юрьевна.\nБөгөн үҙ уҡыусылары менән Сенечева компьютер технологияларын үҙләштерә, үҙ ғилми эҙләнеүҙәрендә балалар йыш ҡына "техниканың һуңғы һүҙенә" ҡолаҡ һала.\n- Балаларға был бик оҡшай, шул уҡ ваҡытта улар хеҙмәткә өйрәнә: компьютерҙы улар ҡиммәт һәм ҡатмарлы уйынсыҡ итеп түгел, ә эштә кәрәкле машина булараҡ ҡабул итә бит.\nӘммә һәр бала ниндәйҙер бер айырым өлкәлә һәләтле һәм үҙенсә уникаль булыуын оноторға ярамай, тип саҡыра педагог:\n- Башланғыс кластар уҡытыусыһы, уҡыусы ысынлап яңылышҡан хәлдә лә, уға "һин хаҡлы түгелһең", "һин хаталанаһың" тип әйтергә тейеш түгел. Танып белеү тәбиғи барырға тейеш: "ҡыҙыҡ фекер, ә бына мин был турала уйламағанмын" тиергә кәрәк; бала ни өсөн тап шулай уйлауын һорашырға, ике төрлө ҡарашҡа ла анализ яһап, бергәләп иң ҡулай вариантты һайларға кәрәк.\nТатьяна Юрьевнаға үҙ уҡыусыларында бындай мөнәсәбәттәр - ышаныс һәм хеҙмәттәшлек - тәрбиәләргә ул үҙе сығарған - яңы-яңы ғына башланғыс мәктәп стенаһынан сыҡҡан балалар ярҙам итә. Традицион рәүештә улар бәләкәстәр өҫтөнән шефлыҡ итә, күсәгилешлелек тыуа.\n- Мин үҙем дә иң өлкәндәре инде университет, институт тамамлап, уңышлы эшләп йөрөгән, өйләнешкән, үҙ балалары тыуған элекке уҡыусыларымдың уңыштарын күҙәтеп барырға тырышам, - тип уртаҡлаша Татьяна Юрьевна. - Һеҙҙең уңыштарығыҙ - уҡытыусы өсөн иң мөһтме, минең эшемдең иң юғары баһаһы.


Өйҙәр йылы буласаҡ » Башҡортостан гәзите\nӨйҙәр йылы буласаҡ\nӘгәр йорттарҙа йылы һәм яҡты булһа, крандарҙан һыу килеп торһа, тормош-көнкүреш итеү күпкә еңел икәнлеге бәхәсһеҙ. Үрге Тәтешле ауылы халҡына әлеге уңайлыҡтарҙы “Коммсервис” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте тыуҙыра. Йәмәғәт ойошма, предприятиеларҙы һәм халыҡты йылылыҡ энергияһы, һыу менән тәьмин итә, ағынты һыуҙарҙы таҙарта, торлаҡ фондына идара итә, бер үк ваҡытта йылылыҡ системаһын төҙөкләндереү менән шөғөлләнә.\nКоллективтың эш даирәһе киң, һәм ул халыҡтың имен йәшәүен тәьмин итеүгә йүнәлтелгән. Бында ысын-ысындан үҙ һөнәренең оҫталары тупланған. Предприятие кәрәкле барлыҡ белгестәр менән тәьмин ителгән. Инженерҙар, иҡтисадсылар һәм финанс хеҙмәткәрҙәре, юрист, слесарҙар, машинистар һәм операторҙар — һәр ҡайһыһы белемле һәм тәжрибәле белгес һанала. Етәкселәрҙән дә уңған коллектив. Предприятиены тәү башлап етәкләгән Рәмил Йәмилев үҙидара органдарына эшкә күскәс, “дилбегә”не торлаҡ-коммуналь өлкәлә тәжрибәле, талапсан һәм инициативалы Әхәт Хәйерзамановҡа тапшырған. Коллектив эшсәндәре үҙҙәренең уңыштарын хаҡлы рәүештә Әхәт Әсҡәт улының етәкселек оҫталығы менән бәйләй.\nБыл көндәрҙә предприятие тулы әҙерлек менән сираттағы йылытыу миҙгелен башларға тора. Улар ҡарамағындағы ҡеүәтле өс ҡаҙанлыҡ ҡыштың иң ҡаты һалҡындарында ла биналарҙы тейешенсә йылытыу мөмкинлеген бирә.\nҮрге Тәтешле ауылы халҡы предприятие хеҙмәтләндергән һыу үткәргестән файҙалана. Һыу Уяҙыбаш ауылы янындағы шишмәләрҙән сығарыла. Уның сифаты норматив талаптарға тулыһынса яуап бирә. Ҡеүәтле насос станцияһы аша тәүлегенә бер мең кубометрҙан артығыраҡ һыу үтеп, ҡулланыусыларға барып етә. Һуңғы йылдарҙа һыу селтәре яңыртылған. Яңы биҫтәләрҙең һыуға ихтыяжын иҫәпләп, селтәрҙе киңәйткәндәр. Һанаулы ваҡыт эсендә ауыл урамдарына 30 километрға яҡын торба һуҙғандар. Шулай уҡ яңы Төньяҡ биҫтәһенә һыу биргәндәр. Һыу селтәрҙәренең дөйөм оҙонлоғо 80 километрға яҡын тәшкил итә.\nХәҙер һәр хеҙмәт участкаһында энергия һаҡсыллығы алғы планға ҡуйыла. Шул маҡсатта заманса насостар урынлаштырғандар. Йылылыҡ трассалары пенополиуретан торбалар менән яңыртыла.\n“Коммсервис” йәмғиәте тармаҡтағы күп предприятиеларға йәнә шуның менән үрнәк булып тора: бында хеҙмәт хәүефһеҙлеге һәм эш шарттарын яҡшыртыу производствоның төп талабы итеп ҡуйылған. Эш урындарының техник йыһазланышын, хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен һәм гигиена талаптарының үтәлешен даими тикшереп торалар. Шул уҡ ваҡытта билдәләнгән график буйынса һөнәри-техник уҡыуҙар ойошторола. Производствола бәхетһеҙлек осраҡтарына урын ҡалмаһа ла, хеҙмәткәрҙәр эштә йәрәхәт алыуҙан һәм һөнәри ауырыуҙарҙан страховкаланған.\nҒөмүмән, предприятие социаль йүнәлтелгән эшмәкәрлек алып бара. Дәртләндереү саралары бар. Йөклөлөк һәм бала тыуҙырыу осорондағы ялдағы ҡатын-ҡыҙ балаһына өс йәш тулғансы уртаса хеҙмәт хаҡы күләмендә пособие ала. Стажировка үтеүселәргә, төнөн эшләүселәргә, һөнәри конкурстарҙа еңеүселәргә, юбилярҙарға, балаһын яңғыҙ тәрбиәләгәндәргә, ауыр тормош хәлендә ҡалғандарға, эштән киткән пенсионерҙарға аҡсалата ярҙам саралары ҡаралған. Хеҙмәт кешеһен юғары баһалаған совет осорон хәтерләтеп, иң лайыҡлы хеҙмәткәрҙәрҙең рәсеме Почет таҡтаһына ҡуйыла. Әлеге саралар хеҙмәт кешеһенең иртәгәһен ышаныслы итә, эшкә дәртләндерә.\nКоллективты алда ҙур эштәр көтә. Үрге Тәтешле ауылының киләсәкке үҫешенә ярашлы, үҙәкләштерелгән һыу менән тәьмин итеү селтәрен тағы ла киңәйтергә иҫәпләйҙәр. Яңы һыу үткәргестәр һуҙыу иҫкеләрен алмаштырыу менән бергә алып барыласаҡ. Коммуналь хеҙмәттәрҙең сифатын яҡшыртыу, хаҡын кәметеү, йылылыҡ энергияһы менән тәьмин итеүҙең һөҙөмтәлелеген күтәреү, сығымдарҙы кәметеү маҡсатында блок-модулле ҡаҙанлыҡтар урынлаштырыу һәм йылытыуҙың “фатир системаһы”на күсеү көнүҙәк бурыс итеп билдәләнгән. “Коммсервис” был эштәрҙе башларға бөгөндән әҙер.\nАвтор: С. ҒАРИФУЛЛИН.