Ниәт | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > вәғәздәр > Ниәт (намерение)\n« Атай-әсәйҙе рәнйеттем\nИсем ҡушыу »\nӘғүҙү билләһи минәш шайтанир-раджим. Бисмилләһир рахманир рахим.\nАллаһы Тәғәлә ризалағы өсөн ихлас күңелдән (ниәт) менән йома ғибәҙәтенә йыйылған хөрмәтле мосолман ҡәрҙәштәр! Әссәләмү ғәләйкүм үә рәхмәтуллаһи үә бәрәкәтүһ!\nБарыбыҙға Аллаһының рәхмәт үә ризалығына ирешеп донъя менән ахирәт сәләмәтлеге, хәйерле һәм бәрәкәтле ғүмер һәм тормоштар насип булһын.\nОшо йомабыҙ барыбыҙға ла мөбәрәк булып ил-йән тыныслығы, иҫәнлек-һаулыҡ менән киләсәк йомаларыбыҙҙы ла шатлыҡ менән ҡаршылап, саф күңел, ихлас ниәт менән ғибәҙәт һәм доғалар ҡылырға насип булһын.\nХөрмәтле мосолмандар! Бөтә Ислам ғалимдары тарафынан ҡабул ителеп, динебеҙҙә дәлил итеп йөрөтөлә торған билдәле бер хәҙистәрҙән һаналған Рәсүлүллаһ ғәләйһис-сәлләм бер мөбәрәк һүҙҙәрен ишетәйек:\n«Иннәмәл-әғмәли бин-ниәт» (Һәр эш ниәткә ҡарап баһалана), донъяла бөтә эштәребеҙ бары тик ниәт менән генә була. Ниәт сәбәпле ҙур сауаплы, ниәт сәбәпле ҙур гонаһлы булырға мөмкин».\nНиәт – бер эш-ғәмәлде ҡылыу тураһында уйлау була. Һәр бер ғәмәлдең нәтижәһе – тел менән әйтеләме, ҡул менән эшләнәме, йәғни тән ғәмәлеме, ул – ниәткә ҡарап баһалана. Тел менән әйтеү мәжбүри түгел. Ҡайһы бер ғәмәлдәрҙе башҡарыр алдынан иһә телдән әйтеү хәйерлерәк була. Мәҫәлән, намаҙ уҡыр алдында беҙ күңелдән дә ниәтләргә тейеш, телдән әйтергә лә кәңәш ителә. Ниндәйҙер ғәмәл ҡылыр алдынан, һәр мосолман уйларға тейеш: ул уны ниндәй маҡсат менән, ни өсөн башҡара?\nӘҙәм балаһы киләсәк аҙымын, эшен барлап, хыяланып, уйланып, ниәттәр ҡыла, шул тәүәҡҡәләгән уйҙарынан сығып төрлө ғәмәлдәр ҡыла. Ниәт төҙөк, уйҙары яҡшы икән, яҡшы эштәр башҡара, ниәт изге булһа – ғәмәл дә изге, ниәте яман булһа, гонаһлы аҙымдарға баҫа. Күптәребеҙ быға иғтибар ҙа бирмәй, әммә күп нәмәләр беҙҙең ниәттәрҙән тора. Тимәк, ниәттәр төрлө-төрлө була.\nҒалим хәҙрәттәр: «Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд салаллааһу ғәләйһи үә сәлләмдең «Ысынында, эштәр ниәт менән генә баһаланалар. Һәр кешегә үҙе ирешергә ниәтләгән генә нәмә буласаҡ...» тигән хәҙисе – Исламдың терәге тип аталыусы хәҙистәрҙең береһе», – тиҙәр. Әбү Дауыт радыйаллаһу ғәнһү: «Ысынлыҡта, эштәрҙең ниәткә ҡарап баһаланыуы хаҡында хәҙис Исламдың яртыһын тәшкил итә. Сөнки дин йә асыҡ, йә йәшерен була ала. Асығы – ғәмәл, йәшерене – ниәт», – тип ниәткә ҡарата аңлатма биргән. Йәғни, ниәттең мәғәнәһен аңлатҡан.\nҒалимдарының берҙәм фекере буйынса, намаҙ, ураҙа, хаж кеүек фарыз ғибаҙәттәрҙе ҡылғанда ниәт уның бер нигеҙе булып һанала. Шулай итеп, ниәт – зарури шарт. Ниәттән башҡа ғибәҙәт ҡабул булмай. Һәр ғәмәлдең, ғибәҙәттең ваҡыты, урыны бар. Мәҫәлән, намаҙ башлағанда «Аллаһу әкбәр!» тип әйтергә, хажда ихрам кейергә тейешбеҙ. Шуның кеүек үк, ниәттең дә урыны һәм, әйтергә кәрәк, ваҡыты ла бар. Ниәттең урыны – йөрәк, ҡальб (күңел). Ниәткә ҡараған зарури шарт ул – теләгән, йәғни уйлаған нәмәне билдәләү, миҫал өсөн, һәр намаҙға: иртәнге, өйлә, икенде, ахшам һәм йәстү намаҙҙарына айырым ниәт итеү.\nДөрөҫ ниәтләп ғәмәлдең сауабын алабыҙ йәки юҡ. Бына ҡайһы саҡ бер-береһенә оҡшаш ғәмәлдәр ниәтенә ҡарап ҡына айырыла. Мәҫәлән, кеше ғөсөл ҡойона. Беҙҙең ғөсөл берәүҙең ҡәҙимге душ кереүенән ни менән айырыла? Ситтән ҡарағанда, айырма юҡ: икеһе лә һыу ҡойона, әммә берәүһе намаҙ уҡыу ниәте менән таҙарына, ә икенсеһе тәнен таҙартыу маҡсаты менән йыуына. Асылда бер үк ғәмәл башҡарып, иншәАллаһ, тәүгеһе сауап ала, ә икенсеһе ул сауаптан мәхрүм. Тимәк, ниәтебеҙгә күрә беҙ ҡәҙимге ғәмәлдәребеҙҙе ғибәҙәткә әйләндерәбеҙ һәм улар өсөн сауап алабыҙ. Айырма ниәттә генә, ниәтте тел менән әйтеү ҙә кәрәкмәй, ул кешенең күңелендә, йөрәгендә.\nИзге ниәт, ихласлыҡ, Аллаһтың ризалығын алырға теләү сәбәпле һәр файҙалы һәм яҡшы ғәмәл ғибәҙәткә әүерелә. Ниәтләп эшләнгән игелекле, изге эш-ғәмәлдәргә Аллаһ Тәғәлә әжер-сауап ирештерә. Исламдың асылы шунда: мосолман нимә генә эшләһә лә, әгәр ҙә ул яҡшы, изге эш-ғәмәл икән, уны Аллаһ ризалығы өсөн башҡарһа, ул эш-ғәмәлдәр ҙә ғибәҙәт булып иҫәпләнә. Ҡатын-ҡыҙ хәләл ризыҡтан аш-һыу әҙерләй башлағансы: «Аллаһ ризалығы өсөн, яҡын кешеләремә (ғәилә әһелеме) ғәмәл-ғибәҙәт ҡылырға, кәсеп итергә, уҡып белем алырға көс-ҡеүәт йыйыр өсөн аш-һыу әҙерләйем», – тип ниәтләй икән, уның аш-һыу хәстәрләүе лә ғибәҙәттән һанала. Ир кеше кәсеп итергә, эшкә сығып киткәндә: «Аллаһ ризалығы өсөн, ғәиләмде тәьмин итеү, көндәлек тормош алып барыу өсөн эшкә барам», – тип изге ниәт итә икән, ул кеше көнө буйы доға ҡылған кеше әжеренә эйә була.\nАллаһ Тәғәлә ниәттәребеҙҙе белеүсе. Аллаһ ниәтебеҙгә ярашлы рәүештә, уның өсөн әжер ҙә бирә һәм, яза ла бирә. Бер кеше изге ниәт ҡылып та, ауырып китеү сәбәпле уны башҡара алмаһа, шул башҡара алмаған ниәтенә үкенеп-ҡайғырһа, уның өсөн әжер ала.\nҒалим Бәйдәүи хәҙрәттәре былай тигән: «Тейешле ниәттән башҡа ҡылынған ғәмәлдәр дөрөҫ булмай. Сөнки ғәмәлһеҙ ниәт өсөн әжер бирелә, ә ниәтһеҙ ғәмәл юҡҡа сыға. Ғәмәлгә ҡарата ниәт – тәндәге йәнгә тиң: тән йәнһеҙ йәшәй алмай, ә йән тәнһеҙ ҙә юҡҡа сыҡмай». Быны нисек аңларға? Изге ниәт ҡылып та, ниндәйҙер сәбәптәр арҡаһында кеше уны башҡара алмаһа (ауырып китһә йәки бер нәмә ҡамаусалаһа), ул кеше шул изгелекте ҡылған әжерҙе ала. Миҫал өсөн кеше изгелек ҡылырға ниәтләне, әммә ауырып китте йә иһә үлде һәм ниәтен тормошҡа ашыра алманы. Изге ниәтенә күрә уға барыбер әжер-сауап яҙыла. Ә инде изгелекте ниәтһеҙ генә, Аллаһ ризалығын өмөт итмәйенсә генә ҡылһа, ғәмәле әжер-сауапҡа килтермәй. Аллаһҡа тәҡүә булған мосолман барлыҡ изгелекле эштәрен, изгелектәрен фәҡәт Аллаһ Тәғәлә ризалығы өсөн тип ниәтләп ҡыла.\nПәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд салләллаһу ғәләйһис-сәлләм әйткән хәҙисен ҡабатлайыҡ: «Ысынында, ғәмәлдәр ниәткә ҡарап баһалана» (Бохари). Йәғни әҙәм изгелек эшләһә лә, ул Аллаһы тарафынан ҡабул булырға ла, йә булмаҫҡа ла мөмкин. Әгәр ул изгелек дөрөҫ ниәт менән башҡарылһа, уның кеше өсөн бик күп әжер-сауаптар ала. Әгәр инде башҡа ниәт икән, миҫалҫа, кеше күрһен, маҡтаһын өсөн, йә иһә ниндәйҙер дәрәжәләргә ирешер өсөн, матди байлыҡҡа ирешер өсөн яҡшылыҡ ҡылып йөрөһә, уның ҡабул булыуы икеле.\nИкенсе хәҙис-шәрифтә әйтелгән: «Мөьминдең ниәте уның ғәмәленән хәйерлерәк» (Суютий «Джәмиғ әс-сәғир»). Мөьмин кеше изгелекте һәр саҡ Аллаһ ризалығы өсөн башҡарырға тырыша. Әгәр ҙә ул ниндәйҙер сәбәптәр арҡаһында ниәтләгән изгелеген ҡыла алмаһа ла, уға әжер-сауаптар яҙыласаҡ. Был ғибәҙәттәргә лә ҡағыла. Миҫал итеп: ул нәфел намаҙҙарын һәр саҡ уҡырмын тип ниәт итеп ҡуйып та, ауырып китеү сәбәпле быны эшләй алмаһа, барыбер сауабын аласаҡ.\nПәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәлләм дә әйткән: «Кеше изгелек ҡылырға ниәтләһә, ләкин ниндәйҙер сәбәптәр арҡаһында ҡыла алмаһа, ул әжер аласаҡ. Ниәтләһә һәм башҡарһа, уға ундан алып ете йөҙгә тиклем әжер-сауап яҙылырға мөмкин. Әгәр кеше насар ғәмәлде ҡылырға ниәтләһә һәм уны ҡылмаһа – уға ла әжер яҙылыр. Әгәр боҙоҡ ғәмәлгә ниәтләһә һәм ҡылһа – гонаһ яҙылыр». Бер ғалим былай тип әйткән: «Беҙҙең ғәмәлдәребеҙ ҡабул булһын өсөн ике шарт үтәлергә тейеш. Беренсеһе – ихласлыҡ, икенсе – ул ғәмәлдең Ҡөрьәнгә һәм сөннәткә тура килеүе. Ни тиклем ихласлыҡ менән ҡылынған яҡшы ғәмәл булһа ла, ул сөннәткә һәм Ҡөрьәнгә тура килмәй икән, ул ҡабул булмаҫ. Киреһенсә, изге китапҡа һәм сөннәткә тура килә торған ғәмәл булһа ла, кешенең ихласлығы юҡ икән, ул да ҡабул булмаҫ».\nИсламдың асылы – һүҙҙә лә, эш-ғәмәлдә лә Аллаһ ризалығына ирешеүҙе белдереү, ихластан Аллаһҡа итәғәт итеү. Ниәттең күркәмлеге, ниәттең дөрөҫлөгө тәҡүә мосолмандың йәннәткә кереүенә сәбәп була, боҙоҡ ниәт сәбәпле әҙәм йәһәннәмгә төшәсәк. Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд салаллаһу ғәләйһи үә сәлләм: «Ҡиәмәт көнөндә иң элек шәһит (Аллаһы Тәғәлә юлында үлгән мосолман) булған кешенең яҙмышы хәл ителәсәк. Уны Аллаһ ҡаршыһында килтерерҙәр: Аллаһ Тәғәлә уға донъяла ниндәй мәрхәмәт күрһәткәнлеген хәбәр итәр, ул уларҙы таныр. Шунаң һуң ул кешенән: «Һин Миңә рәхмәт йөҙөнән нәмә эшләнең?» – тип һорар. Ул: «Һинең өсөн һәләк булғансы көрәштем», – тип яуап бирер. Аллаһ: «Һин ялғанлайһың! Һин, кешеләр һинең хаҡта: «Ҡыйыу кеше!» – тип әйтһендәр өсөн генә көрәштең. Һәм улар шулай һөйләнеләр ҙә», – тип әйтер. Шунан һуң был кешене тамуҡ утына ташларға бойороҡ ителер. Шунан һуң белем алыусы, белгәндәрен башҡаларға өйрәтеүсе һәм Ҡөръән уҡыусыны килтерерҙәр. Аллаһ Тәғәлә уға Үҙенең биргән ниғмәттәре хаҡында хәбәр итәр, ул кеше уларҙы таныр. Ары Аллаһ Тәғәлә унан: «Һин Миңә рәхмәт йөҙөнән нәмә эшләнең?» – тип һорар. Ул: «Мин – Һинең хаҡҡа белем алдым. Белгәндәремде башҡаларға еткерҙем һәм Ҡөръән уҡыным», – тип яуап бирер. Унан һуң Аллаһ: «Һин ялғанлайһың. Һин, кешеләр һинең хаҡта: «Ул – ғалим!» – тип әйтһендәр өсөн генә белем алдың һәм Ҡөръәнде: «Ул һәйбәт уҡый!» – тип әйтһендәр өсөн генә уҡының. Һәм улар шулай әйттеләр ҙә», – тип әйтер. Шунан һуң ул кешене тамуҡ утына ташларға бойоролор. Һәм, Аллаһ ҡаршына, донъяла йәшәгәндә байлыҡтар бирелгән кешене килтерерҙәр. Аллаһ Тәғәлә уға Үҙенең биргән ниғмәттәре тураһында хәбәр итә, ул уларҙы таныр. Аллаһ Тәғәлә: «Һин Миңә рәхмәт йөҙөнән нәмә эшләнең?» – тип һорар. Ул кеше: «Малдарымды Һин теләгәнсә сарыф итеү өсөн бер мөмкинлекте лә ҡулдан ысҡындырманым. Һәм уларҙы Һинең өсөн сарыф иттем», — тип яуап бирер. Аллаһ: «Һин – ялғанлайһың. Сөнки һин быны ул кешеләр һинең хаҡта: «Йомарт!» – тип әйтһендәр өсөн генә эшләнең. Һәм улар шулай тип әйттеләр ҙә», – тип ишеттерер. Һәм уны йәһәннәм утына ташларға бойороҡ бирелер».\nИзге ғәмәлдәр ҡылғанда ла, кеше күрһен өсөн йә иһә шул ғәмәлебеҙгә күрә башҡаларҙан әллә нимәлер өмөт итеп ҡылыу дөрөҫ булмаҫ. Аллаһ ризалығы өсөн ғәмәл ҡылғанда, беҙ әжерҙе, нәтижәне Уның үҙенән көтәбеҙ, кешенән нимәлер өмөт итеү дөрөҫ түгел. Хатта саҙаҡа биргәндә лә, алған кешенән доға ишетер өсөн түгел, ә Аллаһтың әжере буласаҡ тип өмөтләнеү. Ихлас ниәт шундай була. Шундай ниәт менән башҡарылған изге ғәмәлдәр кешене дөрөҫ һәм мәңге булған бәхеткә килтерә. Ниәт иткәндән һуң, «Аллаһ теләһә», «иншәәАллаһ» тигәнде һәр саҡ әйтеп ҡуйыу тейешле. Ни тиклем генә тырышһаҡ та, Аллаһ юлын асмаһа, мөмкинлектәр тыуҙырмаһа, беҙ бер ғәмәлде лә ҡыла алмайбыҙ\nРәсүлүлла ғәләйһис-сәләм бер хәҙисендә: «Ҡиәмәт көнөндә әҙәм балалары ниәттәре менән ҡубарылырҙар. Ниәттәре изгелектә булһа яҡшылар араһынан, насар булһа ямандар араһынан булырға мөмкин икән, һәр кем нимәне ниәт итһә ниндәй ниәт теләктә булһа шуны таба».\nОшо хәҙисттәрҙән фәһем һәм һабаҡ алайыҡ. Ниәттәребеҙҙе дөрөҫләйек һәм ғәмәл-ғибаҙәттәрҙе, изге эштәрҙе ихластан, Аллаһ ризалығы өсөн ҡылайыҡ. Зәғиф иманлы йә иһә бөтөнләй имандан яҙған кешеләр, Аллаһ ризалығы өсөн тип ҡылған изге эш-ғәмәлдәребеҙҙән риза булмайҙар, уларҙың беҙгә асыуҙары сыға. Аллаһ ризалығын маҡсат итеп ҡуйған тәҡүә мосолмандың Аллаһ Үҙенең яҡлауына, һаҡлауына ала. Мөхәммәд салаллааһу ғәләйһи үә сәлләм: «Аллаһ ризалығы өсөн тип йөрөүе менән насар кешеләрҙең асыуын сығарыусы бәндәне Аллаһ Үҙе яҡлай һәм һаҡлай. Кешеләргә ярарға тырышып, Аллаһтың асыуын сығарыусыны иһә, Аллаһ Тәғәлә шул кешеләрҙең хөкөмөнә тапшыра», – тигән.\nНи өсөн беҙ ғәмәлде Аллаһ ризалығы өсөн тип башҡарырға тейешбеҙ? Сөнки Ул беҙҙең Хужабыҙ, беҙгә төрлө изгелектәр ҡылыу өсөн дә мөмкинлектәрҙе Ул ғына бирә. Уның ярҙамы, рәхмәте булмаһа, үҙебеҙ генә бер ни ҙә эшләй ҙә алмайбыҙ. Мөьминдең теләһә ҡайһы ғәмәле изге ниәте арҡаһында ғибәҙәт булып һаналырға мөмкин. Мәҫәлән, йоҡлар алдында тәһәрәтләнеп, доға уҡып ятһа, күңеле менән «мин йоҡларға ятам, иртәгә лә уянып изгелектәр ҡыласаҡмын, ғибәҙәттә буласаҡмын» тип ниәтләһә, уның йоҡоһо ла ғибәҙәт булырға мөмкин. Өҫтәл артына ашарға ултырғас та, Аллаһ ризалығы өсөн изгелектәр ҡылырға көс булһын тип ниәтләп хәләл ризыҡты ашаһа ла, әжер-сауап яҙыласаҡ. Йәшәү рәүешенә ҡарап, уның бөтә тормошо ғибәҙәт булып һаналырға мөмкин.\nӘҙәм балаһы ишеткән хәйерле-файҙалы вәғәҙ-нәсихәттән, уҡыған китабынан, күргән һәм ишеткән хәл-ваҡиғаларҙан һабаҡ алырға, фекер йөрөтөргә тейеш. Уйлаған изге ниәттәребеҙ тормошҡа ашһын! Ҡыласаҡ ғәмәлдәребеҙ халҡыбыҙҙы, динебеҙҙе ҡыуандырырлыҡ, ҡеүәтләндерерлек булһын. Ғәмәл-ғибәҙәттәребеҙҙе, изге эштәрҙе Аллаһ ризалығына ирешеү ниәте менән ҡылайыҡ, Раббыбыҙҙың рәхмәтенә ирешербеҙ, иншәәАллаһ.\nХыял үә ниәт: https://nazir1965.com/din/xyyal-%D2%AF%D3%99-ni%D3%99t.html\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 11.12.2020 в 11:17, и размещена в категории вәғәздәр. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Интернетта Башҡортостан урмансылары паркында яңы ғына урынлаштырылған эскәмйәләр ауҙарылған, сүп һауыттары ҡыйратылған тигән хәбәр таралғайны\nБеҙҙең хәбәрселәр уның ысынбарлыҡҡа тап килеү-килмәүен тикшерҙе.\nБер нисә ай элек кенә яңы төҫ алған Өфө уртаһындағы хозур тәбиғәт мөйөшөндә тәртипһеҙлек ҡылыу эҙҙәре юҡ. Парк төҙөкләндерелгән килеш, бөтә нәмә үҙ урынында. Әле футбол майҙансығы төҙөлөшө тамамланыу алдында. Паркты Өфө урман хужалығы техникумы хеҙмәткәрҙәре һәм студенттары ҡарай. Аҙна һайын тиерлек улар шәмбе өмәләре үткәрә.\nИнна Марковникова, Өфө урман хужалығы техникумы директоры урынбаҫары: «Беҙ бында эштән буш ваҡытта төркөмдәр менән сығып сүп-сарҙы йыйыштырабыҙ. Экологик акциялар үткәребеҙ. Ә парк аяуһыҙ кешеләр ҡылығынан зыян күргән тигән хәбәр дөрөҫлөккә тап килмәй. Өфө халҡын һәм ҡунаҡтарын ял итергә саҡырабыҙ, тик һәр кем тәбиғәткә һаҡсыл ҡарашта булһын ине. Теләк шул».


14 Декабрь 2018, 12:43\nЮбилярҙарҙы ҡотларға ауылдаштар, йәмәғәт эшмәкәрҙәре һәм уларҙың балалары йыйылды. Сценарийҙы әҙерләп, алып барыусы, китапханасы Гөлшат Вәлиева ветерандарҙы ҡотлап, уларҙың тормош юлы тураһында ҡыҫҡаса таныштырып үтте һәм китапхана, ауыл клубы исеменән бүләктәр тапшырҙы. Тормош ауырлыҡтарына бирешмәй донъя көтөп, балаларына, ейән-ейәнсәрҙәренә терәк-таяныс булып йәшәгән юбилярҙарыбыҙҙы ҡотларға ветерандар советы рәйесе Закир Вәлиулла улы Ишмырҙин, "Сәйетбаба" башҡорт тарихи-мәҙәни үҙәге етәксеһе Рәзим Ибраһим улы Мәүлетҡолов та килгәйне. Улар матур ҡотлау һүҙҙәренән тыш, Маҡтау ҡағыҙҙары һәм иҫтәлеккә бүләктәр ҙә алып килгәндәр. Ауылдаштарыбыҙ Миңниә Хәсәйетдин ҡыҙы Вәлиева, Фәнил Әҡсән улы Суфиянов та үҙҙәренең иң изге ҡотлау сәләмдәрен еткерҙеләр. Был иҫтәлекле байрам ауыл һәүәҫкәрҙәре Наил Хызыров, Фәймә Исхаҡова, Урал Мәүлембирҙин башҡарыуындағы йыр-көйҙәр һәм юбиляр Ҡазихан Мирсаяф улының килендәре, ейәнсәрҙәре әҙерләгән музыкаль сығыштар менән үрелеп барҙы.


Квитанцияңды ебәр ҙә, бүләк от!\nРеспублика баҫмаларын алдырыусылар араһында бүләктәр уйнатыу дауам итә. Бөгөн «Өмөт» ижтимағи-сәйәси гәзите редакцияһы 15 мең яҙылыусы араһынан өс еңеүсе билдәләнде. Уңыш был юлы Баймаҡ, Дүртөйлө һәм Нуриман райондарында йәшәүсе гәзит уҡыусыларға йылмайҙы.\nАҙна һайын уҙғарылып килгән конкурсты Матбуғат йорто ойоштора. Унда ҡатнашыу өсөн алдағы ярты йыллыҡҡа республика, район-ҡала баҫмаларына яҙылып, квитанцияны редакция ебәрергә кәрәк. Бөгөн шулай уҡ «Йәншишмә», «Йәшлек» гәзите редакциялары ла актив уҡыусыларын билдәләне. Май аҙағына тиклем һәр баҫма уҡыусылар араһында тағы ла ике конкурс ойошторорға ниәтләй.


Һөтө барҙың ҡото бар - Юлдаш\nСиражетдинова Фәнүнә Радик Хәкимйәнов һүҙҙәре. Тыуған яҡтар һағындырған - Ғәзиз Минаев көйө\nГөлнур Ҡыуатова һүҙҙәре. Тыуған ер - Раушан Сөләймәнов көйө - Рамазанов Илнур, Сөләймәнов Раушан\nHANK MARVIN&THE SHADOWS-RIDERS IN THE SKY -\nҺөтө барҙың ҡото бар https://bash.news/yuldash/39931_t_bary_oto_bar\n21 авг, 19:15-07\n— Һөт тотҡан ҡаймаҡ ялаймы? Һәр хәлдә малсылыҡ менән борондан булышҡан халҡыбыҙҙа аҡты хаҡҡа сығарыу әлегесә мәҡәлдә генә түгел, ҡанда ла булған. Әле нисек һуң? Шәхси ихатала мал аҫырау ныҡ кәмене, быны танымау мөмкин түгел. Аңлай алырлыҡ нигеҙҙәре лә күп — мәҫәлән, һатыуҙағы тауарҙың күпкә осһоҙлоғо, шулай ҙа ҡайҙандыр килтерелгән, нимәлер ашатып һауылған, нимәлер ҡушып һаҡланыу мөҙҙәте оҙайтылған янында тәбиғиҙең шәплеге бәхәсһеҙ.\nҒөмүмән, Башҡортостанды ошо яҡлап та иң алдынғыға сығарыу өсөн шарттар барлығы күмәк тауыштан белдерелә, һәм бында малсылыҡты, бәлки, кемдер уйлағанса, иҫкелек рәүешендә ҡарамау, ә, киреһенсә, замансалыҡ тип баһалау дөрөҫ.\nОшоға сағыу миҫал — республикала йыл һайын «Һөт иле» байрамы үткәрелгәне, быйылғыһы алдағы шәмбегә тәғәйенләнгән. Байрам икән — ҡунаҡтар, әлбиттә, бүләктәр, ә һөттөң үҙен 12 тонна алып килергә йыйыныла.\nСтудия ҡунаҡтары — профессор, ауыл хужалығы фәндәре докторы, Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре Мәрйәм Маликова һәм республика ауыл хужалығы министрлығы хеҙмәткәре Гөлсинә Әхмәтйәнова.


Өфөлә күҙ ауырыуҙары институты уҡыусыларҙы бушлай тикшерә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n17:34, 18 января 2019 Йәмғиәт\nӨфөлә күҙ ауырыуҙары институты уҡыусыларҙы бушлай тикшерә Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2019 йыл, 18 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\nӨфө күҙ ауырыуҙары ғилми-тикшеренеү институты Рәсәйҙә тәүге тапҡыр мәктәп йәшендәге балаларҙы тикшерә. Белгестәр компьютер технологияларын, мобиль ҡоролмаларҙы ҡулланыу һәм күрәшлектең үҫешеүе араһында үҙ-ара бәйләнеште асыҡларға теләй. Был проблема тулыһынса тикшерелмәгән һәм шуға ярашлы ошо фекерҙе раҫлаған база юҡ, ти табиптар. Был мәсьәлә айырыуса мәктәп йәшендәге балалар араһында көнүҙәк. Рәсәйҙә халыҡтың 50% яҡыны күрәшлектән яфалана һәм йылдар үтеүе менән был һан арта бара.\nУҡыусылар араһында тикшереү бушлай уҙғарыла һәм заманса ҡорамалда диагностика сараларының тулы комплексын үҙ эсенә ала. Күҙ ауырыуҙары асыҡланған осраҡта балаларға Өфө күҙ ауырыуҙары ғилми-тикшеренеү институтында офтальмологик ярҙам күрһәтелә.\nӨфө уҡыусыларын тикшереү 21 ғинуарҙан башлана. Тәүгеләрҙән булып 14-се мәктәп уҡыусыларын тикшерәләр.\nТеги: медицина тикшереүе


9 Февраль 2019, 16:09\nТыуғанмын мин СәфәрғолдаЙәмле Инйәр буйындаБелорет районыныңИң матур ауылында.\nҒарипова Айгизә –19 йәш.\nМин – Ҡатай ырыуы ҡыҙы\nАғасым – артыш, ораным – тайлаҡ\nҠошом булыр – ҡауҙы.\nТыуғанмын мин Сәфәрғолда\nЙәмле Инйәр буйында\nИң матур ауылында.\nҠажат һыуын эсеп үҫтем,\nЕләк йыйҙым тауында.\nҠолас киреп бесән саптым\nЙырға-моңға булған хыялымды тормошҡа ашырыу маҡсаты ҡуйып Өфө ҡалаһындағы Ғәзиз Әлмөхәмәтов исемендәге музыкаль гимназия-интернатында белем алдым. Әлеге көндә Өфө сәнғәт училищеһының Рәсәй халыҡтарының милли ҡоралдар бүлегенең думбыра класында дүртенсе курсында уҡыйым.\nҮҙемдең белемемде нығытыр өсөн төрлө конкурстарҙа ҡатнашам.\nДумбырасылар ансамбле етәксеһе Гүзәл Үмәрғалина менән Ҡазан ҡалаһындағы бөтә Рәсәй халыҡ уйын ҡоралдары этномириада конкурсында ||| урын яуланыҡ. Үткән йыл Йылайыр районында Ишмулла Дилмөхәмәтов исемендәге халыҡ уйын ҡоралдарында башҡарыусыларҙың Республика бәйгеһендә ||| урын алып ҡайттыҡ. Шулай уҡ Белорет районының Ботай ауылында үткән етенсе Ҡатай ырыуы йәштәре байрамында "Сәсән телле һылыуҡай" номинацияһына эйә булдым.\nВаҡытымды дөрөҫ бүлергә тырышам: китап уҡырға, һүрәт төшөрөргә яратам, спорт менән шөғөлләнәм. Ауылға ҡайтҡан ваҡытта атай-әсәйемә ярҙам ҡулы һуҙам.\nАтайым минең – оҫта гармунсы,\nӘсәйем – ябай ашнаҡсы\nУлар кеүек, минең киләсәктә\nХыялдарым тормошҡа ашһасы.\nАтанан күргән – уҡ юнған,\nӘсәнән күргән – тун бескән\nАтайымдың юлын дауам итеп\nМин думбыра ҡылдарын сиртәм.\nХыялым – киләсәктә юғары уҡыу йортон уҡып сығыу. Кумирым Розалия Солтангәрәева кеүек башҡорт телен үҫтерергә ярҙам итеү, үҙебеҙҙең халҡыбыҙға боронғо йолаларҙы тергеҙеү, нәҫел быуындар бәйләнешен нығытыу.


Туған телем-иркә гөлөм! - 10 Марта 2019 - МБОУ СОШ №1 с. Чекмагуш\nГлавная » 2019 » Март » 10 » Туған телем-иркә гөлөм!\nТуған телем-иркә гөлөм!\n21 февраль – Халыҡ-ара туған телдәр көнө уңайынан аҙналыҡ фәһемле сараларға бай булды. Һәр йыл һайын Саҡмағош 1-се һанлы урта мәктәбендә ошо мәртәбәле датаны ололау, хөрмәтләү йөҙөнән туған телдәр аҙналығы ойошторола. Бында төрлө ҡыҙыҡлы һәм тәрбиәүи саралар үтә. Шуныһы иғтибарға лайыҡ: был аҙналыҡта уҡыусылар бик әүҙем ҡатнаша.\nБыйыл да был аҙналыҡ ойошторолған төҫтә үтте. Уҡыусылар башҡорт һәм татар телдәрендә төрлө яҙма эштәр башҡарҙы, викториналарҙа ҡатнашты, асыҡ дәрестәр һәм класс сәғәттәре, кластан тыш саралар ойошторолдо. Әлбиттә, һәр сараны уңышлы үтеүе ойоштороусыларҙан тора. Был өлкәлә мәктәптең башҡорт һәм татар теле уҡытыусылары бик әүҙем һәм етди эшләй. Мәктәптең методик берекмәһе етәксеһе Сәләхова Рәмзиә Әлфәрит ҡыҙы туған тел уҡытыусылары менән аҙналыҡта буласаҡ саралар, уларҙың әһәмиәте һәм башҡа мөһим мәсьәләләр тураһында кәңәшмә үткәрҙе. Аҙналыҡтың беренсе көндәрендә үк һәр класта Халыҡ-ара туған телдәр көнөнә, Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәримдең тыуыуына 100 йыл тулыуға арналған әңгәмәләр, класс сәғәттәре уҙҙы. “Туған телем – иркә гөлөм” , “Башҡортостанды беләһеңме?”, “Мәҡәлдәрҙә халыҡ тәжрибәһе” тип аталған викториналар уҡыусыларҙың белем кимәлен тикшерергә мөмкинлек бирҙе.\nТатар теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Ләйсән Ғади ҡыҙы Вяселева, башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары Имамутдинова Г.Р, Исламғәлиева Р.Р., Сәләхова Р.Ә. инновацион технологиялар ҡулланып ҡыҙыҡлы асыҡ дәрестәр күрһәтте. Уҡыусыларҙың туған телдәрендә ирекле һөйләшеүҙәре, тәрән фекер йөрөтөүҙәре һәм хис-тойғоло сығыштары йәлеп итте беҙҙе.\nБына шундай ҡыҙыҡлы сараларға бай булды туған тел аҙналығы. Конкурста еңеүсе уҡыусылар грамоталар менән бүләкләнде.\nКатегория: Новости | Просмотров: 247 | Добавил: регина


Рәсәй төркиәгә ҡарата иҡтисади санкциялар индерәсәк. Был мәсьәлә Рәсәй президенты Владимир Путин менән ил премьер-министры Дмитрий Медведев осрашыуында тикшерелгән. Ул арала Рәсәй һәм Грузия сигендә төрөк тауарҙары тейәгән тиҫтәләгән машина туҡтап ултыра. Рәсәйҙең ауыл хужалығын күҙәтеү хеҙмәте быға тиклем Төркиә етештереүселәренең Рәсәй нормаларын боҙоуы сәбәпле контролде көсәтергә ҡушҡайны.\nРәсәй һәм Төркиә бер-береһенә ҡарата бик ҡаты белдереүҙәр менән ябырылды. Владимир Путин Рәсәй самолетын бәреп төшөрөүҙе хыянат тип баһалай һәм Төркиә етәкселегенән ғәфү итенеү көтә.Рәсәй самолеты Ислам дәүләте төркөмсәһе контроллек иткән биләмәләрҙе утҡа тотҡас бәреп төшөрөлгәйне. Владимир Путин Төркиәне террорсыларҙа ярҙам итеүҙә ғәйепләне.\nКөньяҡ Австралияла урман янғындарында 13 кеше һәләк булған. Йәрәхәтләнгән 5 кеше ауыр хәлдә. Ут 16 йортто, 85 мең гектарҙа урман һәм баҫыуҙарҙы юҡ иткән. Властар бер-нисә ҡалаға ут янауы тураҙында белдерә. Янғынға ҡаршы 350 кеше көрәшә. Уларҙа авиация ла ярҙамға килгән.\n27 ноября Төркиәгә юл ябыла тигән хәбәр туристик агентлыҡтарҙы хәүефкә һалды\n01 декабря Бөгөн Рәсәйҙә хәрби дан көнө билдәләнә


Башҡортостан башлығы Өфөнөң 4-се инфекция дауаханаһының корпустарын ҡараны | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБашҡортостан башлығы Радий Хәбиров Өфөнөң 4-се инфекция дауаханаһының корпустарын ҡараны һәм короновирусҡа шикле кешеләрҙе ҡабул итәсәк боксттарҙың әҙерлеген тикшерҙе. Реанимация бүлеге бинаһы 1914 йылда уҡ төҙөлгән һәм пациенттарҙы ҡабул итергә урындар етмәй.\nРадий Хәбиров билдәләүенсә, республика яңы дауахананың проектын әҙерләй. Башҡортостан белгестәре заманса комплекстар төҙөү буйынса Мәскәү коллегаларының тәжрибәһен өйрәнә. Яңы медицина учреждениеһын ҡыҫҡа ваҡыт эсендә төҙөргә йыйыналар.


Иртәгә яҡташыбыҙ Марсель Сабиров «Голос. Дети» проекты финалына үтеү өсөн көсөн һынап ҡарай\nӨфөнөң кескәй йондоҙона музыкаль конкурстың өҫтәлмә этабында ҡатнашыу мөмкинлеге бирелде. Уның артабан бәйгелә ҡалыу-ҡалмауын остазы түгел, ә тамашасылар хәл итә. Беренсе каналдан тауыш биреү иғлан ителәсәк. Еңеү ҡомары менән янған малай яҡташтарының ярҙамына ышана. Әйткәндәй, артабанғы этапҡа үтеү бәхете туғыҙ дәғүәсенең тик өсәүһенә генә эләгә.


Белем көнө менән! // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n9:00, 1 сентября 2010 Сәйәсәт\nБашҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов педагогтарҙы, уҡыусыларҙы һәм уларҙың ата-әсәләрен Белем көнө һәм яңы уҡыу йылы башланыуы менән ҡотланы. Төбәк башлығының ҡотлауында, атап әйткәндә, шулай тиелә:\n«Хәҙерге йылдам үҙгәреүсән донъяла белем ышаныслы капиталға, кешенең киләсәгенә ҡиммәтле нигеҙгә әйләнә. Ә кешеләргә ғүмере буйына өҙлөкһөҙ белем биреү, уларҙы һөнәри яҡтан камиллаштырыу замандың төп талаптарына әүерелә.\nӘле мәғариф өлкәһен әүҙем модернизациялау тормошҡа ашырыла – уҡытыуҙың яңы алымдары һәм формалары, мәғлүмәт технологиялары ғәмәлгә индерелә, уҡыу йорттарының инновацион инфраструктураһы киңәйтелә.\nМәғариф системаһына республика бюджетының 30 проценты самаһы йүнәлтелә һәм был бәләкәй булмаған сығымдарҙы ҡулайлаштырыу мөһим. Һөҙөмтәлә беҙ юғары сифатлы белем биреү хеҙмәттәренә эйә булырға тейешбеҙ.\nЯңы мәктәптәр төҙөүгә уйланылған ҡараш булдырыу менән бер рәттән ғәмәлдәге мәктәптәрҙе заманса белем биреү саралары, Интернетҡа киң инеү мөмкинлеге булған компьютерҙар менән йыһазландырыуға күберәк аҡса һалырға кәрәк. Шуны хәтерҙә тотоу мөһим, бөгөн заманса техника һәм мәғлүмәт технологиялары айырылғыһыҙ һөнәри инструментарий булған, командала эшләргә, үҙ аллы ҡарарҙар ҡабул итергә һәләтле кадрҙарға ихтыяж айырыуса ҙур.\nБөгөнгө ысынбарлыҡ шундай: беҙҙең юғары уҡыу йорттарын тамамлаусылар йыш ҡына алған белгеслеге буйынса эшкә урынлаша алмай, тейешле профессиональ компетентлыҡ күрһәтмәй. Был йәһәттән хеҙмәт баҙарының ысынбарлыҡтағы ихтыяждарынан сығып, белгестәр әҙерләүҙең юғары кимәлен тәьмин итеүсе яҡшы кадрҙар һәм фәнни-методик базаға эйә булған эре университет комплекстарының киләсәге бар.\nДөйөм алғанда, белем биреү өлкәһен үҫтереү артабан да төп өҫтөнлөктәребеҙ иҫәбендә ҡаласаҡ. Республикала йылдам үҫеш өсөн бөтә шарттар ҙа бар. Бергәләп маҡсатҡа ярашлы, һөҙөмтәле һәм уңышлы эшләрбеҙ, тип ышанам!\nУҡытыусыларға ижади дәрт, уйланылған ҡарарҙар һәм эш кәйефе, ә уҡыусыларға һәм студенттарға белем алыуҙа ныҡышмалылыҡ, яңы уҡыу йылында ҡыҙыҡлы һәм тулы тормош теләйем.\nБарығыҙға ла уңыштар, изгелек һәм именлек!


Нуримандаҙға ҙур шатлыҡ\n9 Июнь , 14:49\nНуриман үҙәк район дауаханаһына яңы заманса һанлы “Маммо-4 МТ” маммографы һәм флюорограф ҡорамалы һатып алынды. Дауахананы шундай ҡорамалдар менән тулыландырыу бөтә район халҡы өсөн әһәмиәтле ваҡиғаға әйләнде\n“Һаулыҡ һаҡлау” милли проектына ярашлы Нуриман үҙәк район дауаханаһына яңы заманса һанлы “Маммо-4 МТ” маммографы һәм флюорограф ҡорамалы һатып алынды. Дауахананы шундай ҡорамалдар менән тулыландырыу бөтә район халҡы өсөн әһәмиәтле ваҡиғаға әйләнде.\nДауаханалағы бындай заманса ҡорамал булыуы нуримандарға квалификациялы медицина ярҙамы күрһәтеү мөмкинлеген арттырҙы. Пациенттарҙың ғүмерҙәрен һаҡлап ҡалыу, ваҡытында ярҙам итеү өсөн бик мөһим. Хеҙмәткә һәләтле йәштәге халыҡтың үлем күрһәткестәрен кәметеүгә, сабыйҙар үлемен ҡыҫҡартыуға һәм һәр кемдең тәүге медицина ярҙамынан файҙаланыу мөмкинлектәрен булдырыуға индергән өлөшө өсөн Нуриман үҙәк район дауаханаһы коллективы Башҡортостан Башлығы Радий Хәбировҡа, Һаулыҡ һаҡлау министрлығына ҙур рәхмәт белдерҙе.\nЗаманса маммограф ҡорамалында эшләр өсөн әлеге мәлдә белгестәр үҙенең белемен камиллаштырһа, ә капиталь ремонттан һуң ҡуйылған бүлмәләге яңы флюорографта халыҡ беренсе тикшеренеүҙәрҙе үтте.


Оҙайлы тәнәфестән һуң республика биләмәһендә йәнә урман янғыны күҙәтелде\nУрман хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, Йылайыр урмансылығына ҡараған биләмәлә ярты сутый ергә ут тоҡана.\nЯнғын сәбәбен белгестәр ҡоро ағасты йәшен һуғыуҙа күрә. Янғын таралып өлгөрмәй, урмансылыҡ хеҙмәткәрҙәре уны тиҙ арала һүндереүгә өлгәшә. Хәйбулла районы Комсомол ауылы эргәһендә иһә утта 7 ярым гектар урман зыян күрә.Ут һүндереүгә 30 кеше һәм 8 берәмек техника йәлеп ителә. Апрель айынан алып Башҡортостан урмандарында 31 янғын теркәлгән. Шуларҙың 10-һы ут менән һаҡһыҙ эш итеү, етәүһе йәшен һуғыуға бәйле. Ут төртөү һәм электр сымдары өҙөлөү сәбәпле янғын сығыу осраҡтары ла бар. Байтаҡ янғын сығыу осраҡтарының сәбәптәре әле асыҡлана.


Былтыр йыл аҙағында Баймаҡта моделле ике китапхана эш башлаған\nИнтернет селтәренә тоташтырылған Иҫке Сибай ауылы һәм район балалар китапханаларына был хаҡта тейешле сертификаттар тапшырылған.\nРайон балалар китапханаһы ҡаланың 4-се лицейында урынлашҡан. Уҡыусылар бында тәнәфес мәлдәрендә лә , дәрестән һуң да инә. Көнөнә иллегә яҡын бала килә. Уларҙың рухи зауығын ҡәнәғәтләндереү өсөн китапхана фондында 18 мең дана тирәһе китап тупланған. Балалар һәм үҫмерҙәр өсөн 28 төр гәзит-журнал алдыралар. Китапхананың уҡыусылары 2 мең ярымдан аша.\nБалаларҙы йәлеп итеү өсөн китапханала төрлө саралар үтә, өҫтәл уйындары ла бар. Заман башҡа, заң башҡа тигәндәй, китапханаларҙы яңы технологиялар, мәғлүмәт эҙләү өсөн яңы алымдар менән байытыу көн талабы ине. Йыл аҙағында балалар китапханаһының донъя селтәренә тоташтырылыуы был мөмкинлектәрен тағы ла арттырҙы. Әҙәбиәт йылында балалар заманса китапханаға йөрөү бәхетенә эйә булды.


15 Ғинуар , 07:00\nБыл ауылда элек тә булған бар ине.\nҠаршыға еңдәре менән танау аҫтарын һөртә-һөртә таяҡты “ат” иткән малай-шалай саба, кескәй генә ҡыҙҙар итәктәрен тартҡылаған була – үтеп киткәндә һаулыҡ һораша торғайнылар. Һуңынан пырх-пырх көлөшәләр. Биргән кәнфит-прәнигеңә ҡарап, кемлегеңде һынайҙар. Шатландырҙың икән, ағайҙан һалдыралар, һаранланһаң, ҡарунлығыңа төрттөрәләр. Ә күҙҙә-әр... Ах, шул тиклем дә осҡон сәсер икән мут та, оялсан да, кескәйҙәргә хас шуҡлыҡ та бөрккән был күҙҙәр.\nҒүмер буйы ҡағыҙға текләп заслужить иткән бүләкте – күҙлекте алып, лупаларын һөртәм – юҡ улар. Тик бил тиң үҫкән әрем сәләмләй ҙә дегәнәк баштары салбарға йәбешә.\nШулай ҙа йәнлелек бар икән, ана, ҡыйшайған кәртәһенә һөйәлгән эскәмйәһенә сығып ултырған бер әбей, маңлай өҫтөнә ҡулын ҡуйып, миңә текләгән. Хәлһеҙ ҡарашын баштан-аяҡ үткәрә. Йылылыҡ бөркөлә был ҡараштан. Яҙын баҫыуҙар быу күтәрткәндә иҫкән елдә генә була шундай йылылыҡ.\n– Бәй, балам тип торам, һин икәнһең, – тип, башымдан һыйпаны.\nБыл ауылда эҙен ҡалдырған һәр үткенсене ҡытыршы усы менән һыйпап ҡаршы ала, оҙатып ҡала икән. Уның эргәһендә ултырып киткәндәргә – сауап, сәғәт теленең өсөнсө уғы бер әйләнеп сыҡҡансы ла ваҡыт тапмағандарға – харап. Изге инәй ул – балаларының ҡайтырын тилмереп көткәндәрҙең барыһының да әсәһе шикелле...\nҠараштар буш торған өйҙәр аша үтеп, белештең тиҫтә йыл үҙгәрмәгән ҡапҡаһына һуғыла. “Өйөндә генә булһа ярар ине, күпме юл үтеп, осратмаһам ҡыйын булыр”, – тигән булам. Өйөндә булмаһа, ҡайҙа төнәрмен икән, тип йәнде ҡыя эске уй. Әйҙә, алышһындар икәүләп, күнегелгән, һәр беребеҙҙең эсен көтөрләтә улар.\nҺырлы стакандар сәкәштерелде. Суфый түгелбеҙ ҙә. Мәҙрәсәгә йөрөмәгәнбеҙ, таяҡты “әлиф” тип белмәйбеҙ. Теге – “шо, не уважаеш-ш штоли” тип үҫтерелгән замана балаһыбыҙ.\nБелештең өй эсенә күҙ йүгертәм – һис бер ни үҙгәрмәгән һымаҡ. Әйтерһең, йылдар тәгәрмәсе маңлайҙарға һырҙар өҫтәмәгән, сәстәргә сал бураҙналарын да һалмаған. Әсәһе иҫән булғандағыса йыйыштырылған. Мейесе ағартылған, еҙ самауыр ҙа, байып барған ҡояш нурҙарын сағылдырып, өҫтәлдә ултыра. Тик ниндәйҙер һалҡынлыҡ ҡына бар – ҡатын-ҡыҙ йылылығы етмәгәне һиҙелә... Өйләнгән ине бит ҡорҙаш. Һорарға ҡыймайым. Тик:\n– Мал-тыуар күп тота инегеҙ, – тип, аҙаҡ үҙем өсөн дә уңайһыҙ һүҙҙәр теҙмәһе теҙәм. Ниҙер әйтергә кәрәк бит.\n– Һыйыр тотам, быҙау, тауыҡтар... Күрәм бит, бисә тураһында һорарға ниәтең. Һорамаһаң да әйтәм: китте ул. Баланы күтәрҙе лә китте. Әсәй түшәктә оҙаҡ ятты бит. Ҡарағыһы килмәне... Ә мин китмәнем. Иң яҡын кешемде ҡалдырманым. Әсәй мәрхүмә үтенеп тә һораны – ризалашманым...\nБелеш ситкә ҡараны. Һаҡал төпһәләре араһынан ике күҙ йәше тәгәрәргә юл эҙләне.\n– Юҡ, үкенмәйем. Иң изге кешемде тәрбиәләргә теләмәгән ҡатын менән барыбер йәшәй алмаҫ инем...\nУның ҡустыһы ла, һеңлеһе лә бар. Аталары бик иртә киткән фанилыҡтан – диләнкәлә берәүҙе ҡотҡарыр өсөн ауып барған ағас аҫтына ташланған. Һуңынан инде, мәктәпте тамамлағас, әсәһенә туғандарын ҡарашыр өсөн фермаға юлланған белеш.\n– Ҡайтҡандары юҡ, – тине ул, тоноҡ ҡына тауыш менән. – Ҡуй, әйҙә, һал берәрҙе. Иҫән йәшәһендәр...\nТуҡ, туҡ, туҡ! Вата яҙып тәҙрә шаҡыйҙар.\n– Ут сыҡҡан! – тышҡы яҡта көрәк тотҡан ир урынында тыпырлай.\n– Пажар, инәңде...\nӨҫтәлгә төшкән көрәктәй ус гөпөлдәүенә күкрәк төбөнән сыҡҡан ауаз ҡушылды. Ошоноң менән барыһы әйтелде.\nБиҙрә, көрәк эләктереп барып еткәнсе байтаҡ халыҡ йыйылған: берәүҙәр ут теле күрше йортҡа күсмәһен өсөн кәртәне аҡтара, икенселәр ете-һигеҙ дилбегә арауығындағы ҡоҙоҡто ҡаплаған. Барыһы – ир-ат, ҡатын-ҡыҙ, әбей-бабайҙар – сылбырға теҙелгән. Һыу тултырылған биҙрәләр янған өйгә барып еткәнсе яртылаш ҡала. Яйлап “алыш-биреш” һүлпәнәйә, кешеләрҙең һөрәнләүе һирәкләнә бара. Уларҙы һүгенеү, уфтаныуҙар алмаштыра.\n– Килеп етмәнеләр...\nКилде пожарныйҙар. Ут селтәрләп ҡарайтҡан бүрәнәләрҙе аҡтарҙылар – сәбәп эҙләнеләр, быҫҡыған урындарға ҡалын шлангыларҙан һыу һиптерҙеләр. Ҡағыҙ тултырҙылар...\n– Ярай үҙегеҙ иҫән ҡалғанһығыҙ, – тип йыуатты ауылдаштары күрше йорт эскәмйәһендә һушһыҙ булып ултырған әбей менән бабайҙы.\n– Беҙгә килегеҙ, урын табылыр, – тине икенселәре.\nИр-ат бер ергә өйкөлөшкән, ҡатын-ҡыҙ – икенсе.\nСилсәүиттән башлап район түрәләренә тиклем һүгәләр...\nБеҙ белеш менән яй ғына ҡайтып барабыҙ. Өндәшмәйбеҙ. Белеш ара-тирә тештәрен ҡыҫып шығырлатып ҡуя, ҡулындағы көрәге менән ергә һуғып-һуғып ала. Минең күҙҙәр таныш урындарҙы эҙләй. Анау ерҙә клуб ине. Әле төнгөлөккә өйҙәренә ҡайтмаған кәзә-һарыҡ бышҡырғаны ишетелә. Тегендә мәктәп стеналары һерәйгән. Бында – сельпо лавкаһы нигеҙе таштары ҡуйы кесерткән араһынан саҡ күренеп ята. Юҡ-юҡ, хәҙер кисен өс тиҫтәгә яҡын йорттоң тәҙрәһендә Ильич лампалары ҡабынған ауылды ташландыҡ тип әйтеп булмай – араларында шыҡылдап торған бүрәнәнән һалынған өйҙәр ҙә бар.\nҠайттыҡ. Өҫтәл артында шым ғына ултырабыҙ. Һүҙ булһын, тигән һымаҡмы, белештең кәйефе бер аҙ күтәрелһен типме, үҙе яратҡан темаға һүҙ ҡушҡан булам:\n– Хут ҡыҙҙар бармы һуң?\n– Нимә, бында ҡыҙҙар тоторға килдеңме? – тип, күҙҙәрен алартты белеш. – Бар, кәнишнә. Үткән йыл мәрхүм булғандың йәш ҡатыны бар. Ул – минеке!\nБиргән һорауымдың тағы бер яғы, бәлки, өйләнерһең, донъяң матур, ҡыйын бит бер үҙеңә тигән ниәттән дә ине. Ниңә өйләнмәйһең һуң улай булғас, тигән ҡараш йүгертәм яңаҡ эсенә уйылған, зәһәр осҡон сәскән күҙҙәргә ҡарап.\n– Эйе, өйләнерһең, бар. Күрше ауылдан берәү эйәләште уға, – белеш күлдәк иҙеүен тартып өҙҙө, муйынындағы ҡан тамырҙары бүртеп сыҡты. Йөрәк тәңгәленә йоҙроҡ менән һуҡҡыланы. – Беләһеңме, ошонда яна минең, ош-шонда-а...\nБаҡһаң, элекке колхоз үҙәге булған ауылда ла йорттар яртылаш ҡалып, уларының да сирегендә бер өйөр буйҙаҡ ғүмер кисерә икән. Шуның менән һүҙҙәр бөттө...\nТаң һарыһы беленә. Кемдер карауатында кирелә, ә кемгәлер йоҡо баҙарын гиҙәһе лә әле гиҙәһе. Ҡайҙалыр һәүкәшкәй мөңрәй, ҡайҙалыр ел һыңар күгәне һурылған ҡапҡаны шығырҙата. Бирге яҡта әтәс борғоһон ҡысҡырта – арғы яҡ тауыҡтарын саҡыра. Яңғыҙ эт лауылдай, нәфсеһен тыя белмәгән бесәйҙәр сыйылдаша...\nР.S. Ҡайтҡас, белештән хат алдым. Күҙ йәштәреме, көмөшкәме тамып һарғайған ҡағыҙға былай тип сыймаҡлаған: “Һин ҡайтып киткән көндө инәй үлде. Эскәмйәһендә ултырып. Ҡулын һонған килеш ҡатып ҡалған...” Йөрәк һыҡраны. Әйтерһең дә, тормоштоң әсе елдәренән ярылып бөткән уның устары битемде һыйпаны: балам, тип торам...


«ШИФА»ЛАҒЫ ЯЛ ШИФАЛЫ ҮТЕР\nЯңы йылдың тәүге кѳнѳндә үк Сибай ҡалаһының «Шифа» ял һәм һауыҡтырыу лагеры сираттағы миҙгелен асты. Ҡышҡы ялды үҙ итеүселәргә бында бѳтә уңайлыҡтар ҙа бар: йылы йорттар, мангалдар, бормалы боҙ һырғалағы, йылға ѳҫтѳндәге тәбиғи каток... Коньки, саналарҙы прокатҡа алырға була.\n—Йәйге һәм кѳҙгѳ миҙгелдең һауыҡтырыу кампанияларын уңышлы тамамлап, ҡышҡы миҙгелде асып ебәрҙек. «Шифа» лагеры март айы тыуғансы кѳн һайын халыҡты ҡабул итергә әҙер,—ти ял итеү урыны етәксеһе Вәсил Фәйзулла улы Үтәев.—Уҙған йылда лагерҙа ыңғай яҡҡа үҙгәрештәр күп булды. Балалар ѳсѳн йыуыныу бүлмәһе, ҡыҙҙарға гигиена үҙәге эшләнек. Ашхананың ҡыйығын алмаштырҙыҡ, ял йорттарына пластик тәҙрәләр ҡуйып сыҡтыҡ. Уҡыусылар ѳсѳн сюрприздар байтаҡ. Уны тиҙерәк күрергә, уңайлыҡтарҙы ҡарарға теләүселәр беҙҙең лагерға рәхим итһен.\nВәсил Фәйзулла улы уҡыусыларҙың ғына түгел, барлыҡ сибайҙарҙың да ял итергә яратҡан урынын рәткә, тәртипкә килтерергә ихлас ярҙам иткәне ѳсѳн Сибай ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы Хәлит Хәмзә улы Сѳләймәновҡа, мәғариф бүлеге начальнигы Ғаяз Әхмәҙулла улы Хәсәновҡа, ремонт эштәрендә әүҙем ҡатнашыусы уҡытыусыларға, тәрбиәселәргә, мәғариф бүлеге хеҙмәткәрҙәренә оло рәхмәтле.\nҠышҡы ял үҙәген байрамса биҙәүгә, һырғалаҡтар яһауға ҡаланың торлаҡ-коммуналь хужалыҡ идаралығы, «Оптима-С» йәмғиәте күп кѳс һалған.\nШулай итеп, ҡалаға иң яҡын урынлашҡан ял һәм һауыҡтырыу лагеры каникулдарын күңелле һәм файҙалы үткәрергә теләүселәрҙе үҙ биләмәһендә кѳтѳп ҡала. «Шифа»ла ялдарығыҙ шифалы үтһен!


Дөйөм иҡтисад теорияһы кафедраһы | Башҡорт дәуләт университеты\nҺеҙ бында: БДУ » Баш Бит » Университет тураһында » Институттар һәм факультеттар » Иҡтисад факультеты » Кафедралар » Дөйөм экономик теория кафедраһы\nДөйөм иҡтисад теорияһы кафедраһы\nӨфө ҡ., Карл Маркс ур., 3/4, 309-сы каб.\nКафедра мөдире - Сибәғәтуллина Софья Ростиславовна, иҡтисад фәндәре кандидаты, доцент\nДөйөм иҡтисад теорияһы кафедраһы факультетта иң тәжрибәлеләрҙән һанала. 2007 йылда ул 60 йыллыҡ юбилейын билдәләне. 1992 йылға тиклем ул “Сәйәси иҡтисад” дөйөм университет кафедраһы булараҡ эшләй, һуңынан “Дөйөм иҡтисад теорияһы” кафедраһына әйләндерелә һәм 1995 йылда иҡтисад факультеты составына инә. Был уҡыу курсы йөкмәткеһендәге ҙур үҙгәрештәр һәм иҡтисад факультетының үҫеше менән бәйле була. 1998 йылда «Экономик теория» специальносына һәм «Экономик теория инглиз телен тәрән өйрәнеү менән» специализацияһына тәүге студенттар ҡабул ителә, ә 2003 йылда 7 кешенән торған сығарылыш була. Кафедра 2004 йылда 29, ә 2010 йылда 39 белгес уҡытып сығарырға планлаштыра.\nХәҙерге көндә кафедрала 5 ғилми дәрәжәле һәм званиелы уҡытыусы, 5 өлкән уҡытыусы эшләй, аспирантураның көндөҙгө бүлегендә 1 кеше уҡый. Ғилми-тикшеренеү эштәренең төп йүнәлештәре – «Башҡортостан Республикаһында кешелек потенциалын үҫтереү проблемалары».\nКафедра 2010 йылға тиклем БР ФҒП Программаһының социаль блогын, БР иҡтисадын стабилләштереү һәм баҙар мөнәсәбәттәренә күсеү Программаһын (1990-1991гг.), республиканың йәшәү кимәлен тикшереү Программаһын, «2005 йылға тиклем республиканың халҡы» Программаһын, Мәғариф системаһын үҫтереү һәм 2010 йылға тиклем кадрҙар әҙерләү Программаһын, БР-ның социаль-иҡтисади үҫешенең уртаса һәм оҙайлы һәм 2005 йылға тиклем оҙайлы прогнозлауҙың концептуаль нигеҙҙәре Программаһын, «Белем биреү системаһының үҫеше һәм БР-да 2010 йылға тиклем кадрҙар әҙерләү» күп масштаблы тикшеренеүҙе, БР Президентының «БР район һәм ҡалаларында бәләкәй эшҡыуарлыҡтың субъект селтәрҙәрен үҫтереү концепцияһы» дәүләт Программаһын эшләүҙә ҡатнашты.\nКоллектив көсө менән “Экономика теорияһы нигеҙҙәре”, “Экономика нигеҙҙәре”, “Экономик теория нигеҙҙәре” уҡыу әсбаптары, 2003 һәм 2007 йылдарҙа ҡайтанан баҫтырылған “Башҡортостан экономикаһы” (1998 йыл) дәреслеге яҙылған. 2007 йылда кафедраның 60 йыллығына арналған “Хәҙерге экономик теория проблемалары” Халыҡ-ара конференцияһы ойошторолдо һәм үткәрелде.\nСтуденттар, аспиранттар һәм йәш ғалимдар өсөн йыл да республика фәнни-ғәмәли конференцияһын үткәреү традицияһы бар. Шулай уҡ кафедра студенттар араһында экономик теория буйынса олимпиада ойоштора.


Аҡһаҡ Тимер исем ҡушҡан ерҙә » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Аҡһаҡ Тимер исем ҡушҡан ерҙә\nАҡһаҡ Тимер исем ҡушҡан ерҙә 05.12.2017 // Йәмғиәт / Социаль мәсьәлә\nБыйыл районда иң ҙурҙарҙан һаналған Учалы ауылына 280 йыл тулды. Районға исем биргән ултыраҡҡа нигеҙ һалыныу һәм уның атамаһының нисек килеп сығыу тарихы тураһында бер нисә легенда йөрөй. Беҙ иһә яҙыусы, тарихсы Рим Әхмәдовтың фаразына туҡталайыҡ: “Борон бында бәләкәй генә бер ауыл булған. Бер мәл башҡорт еренә Аҡһаҡ Тимер исемле хан килеп, иң һылыу ҡыҙҙың ҡулын һораған. Ауыл аҡһаҡалдары тәүҙә ризалыҡ бирә, һуңынан, ни сәбәптәндер, хандың теләгенә ҡаршы сыға. Асыуы килгән Аҡһаҡ Тимер ауылды яндырып үс ала. Һуңынан был урындарҙы “үс алды” тип йөрөтә башлайҙар. Учалы атамаһы ошолай килеп сыҡҡан да инде”.\nАрхив документтарына ҡарағанда, ХVIII быуат аҙағында уҡ ауылда 300-гә яҡын кеше йәшәгән. Революцияға тиклем ул Учалы-Типтәр улысының үҙәге булған, бында өс мәсет, башланғыс мәктәп, баҙар, почта эшләгән. Ә 1930 йылдың 20 авгусында Учалы районы ойошторолғас, таусылар ҡалаһына нигеҙ һалынғансы, ул район үҙәгенә әйләнә.\nАуыл ултырағына Учалы, Ҡалҡан, Өргөн, Һәйтәк ауылдары ҡарай, 2688 йортта 8297 кеше йәшәй. Ир-егеттәр – 4267, ҡатын-ҡыҙҙар – 4030, шул иҫәптән пенсионерҙар – 1555. Учалы ауылының үҙендә генә ете меңдән ашыу кеше иҫәпләнә. Күрһәткес үҙгәреп тора, кемдер күсеп килә, икенселәр китә. Демографик хәл дә төрлөсә йоғонто яһай.\nХакимиәт башлығы вазифаһын урындағы халыҡтың проблемаларын яҡшы белгән, уртаҡ мәсьәләләрҙе ваҡытында хәл итергә тырышҡан яуаплы, талапсан етәксе Альберт Мостафин башҡара. Альберт Любик улы оҙатыуында беҙ Учалы ауылында урынлашҡан ҡайһы бер учреждение-хужалыҡтар буйлап йөрөп сыҡтыҡ, биләмә халҡының йәшәйеше, борсоған проблемалары, киләсәккә пландары менән таныштыҡ.\nШәхси йорт төҙөүселәр күбәйә\nУчалы ауылы биләмәһе йылдан-йыл үҫә, матурая, яңы биҫтәләр барлыҡҡа килә. Шәхси йорт һалып инергә теләгәндәр өсөн ер биләмәләре бүленә. Ултыраҡтың ҡаланан алыҫ булмауы ла әһәмиәткә эйә. Эргәнән генә Белорет – Учалы – Мейәс трассаһы үтә. Тәүлек әйләнәһенә маршрут автобустары йөрөй, ҡалаға барыу өсөн транспортты ла оҙаҡ көтөргә кәрәкмәй. Йәштәр бында күпләп төпләнә, быйыл ғына 16 ғаилә өй туйлаған.\nЮл мәсьәләһе һәр ҡайҙа ла көнүҙәк булып тора. Ауылдар эсендәге юлдар муниципалитеттар, ә үҙәк участкаларҙың торошо юл ремонт-төҙөлөш идаралығы яуаплылығында. Учалы ауылы хакимиәте ҡарамағында 82 километр оҙонлоғонда юл иҫәпләнә. Уны хеҙмәтләндереү килешеү буйынса “Транстехсервис” йәмғиәтенә тапшырылған. Ҡыш ҡарҙан таҙарталар, йәйен төҙөкләндереү эштәрен алып баралар. Быйыл район хакимиәте һәм юл фондынан бүленгән 1 миллион 100 мең һум аҡсаға яңы биҫтәләрҙең юлдарына ҡырсынташ түшәлгән.\nБиләмәгә “зәңгәр яғыулыҡ” күптән килеп етһә лә, Учалы ауылы халҡының 40 проценты ғына быға тиклем тәбиғи газдан файҙалана ине. Шөкөр, хәл ыңғай яҡҡа үҙгәреү өҫтөндә. Газификациялау программаһына ярашлы, ауылға газ үткәреү эштәре алты этапҡа бүленгән һәм быйыл беренсе икәүһе өсөн федераль ҡаҙнанан 15,5 миллион һум аҡса бүленеп, маҡсатлы эш башланған.\nУчалы ауылы хакимиәте төрлө программаларҙа әүҙем ҡатнаша. “Берҙәм Рәсәй” сәйәси партияһының “Реаль эштәр” проекты буйынса байтаҡ мәсьәлә хәл ителгән. Былтыр 300 мең һумға Баһауетдинов урамына энергияны күп сарыф итмәүҙәре һәм оҙаҡҡа етеүҙәре менән отошло яҡтыртҡыстар ҡуйылған, 72-се балалар баҡсаһында вентиляция ҡорамалы яңыртылған.\nӘ быйыл көҙ район бюджеты биләмәгә ҡараған дүрт ауылда ла энергияны күп сарыф итмәгән яҡтыртҡыстар ҡуйыу өсөн өс миллион һум аҡса бүлгән.\nУчалы ауылының участка дауаханаһында райондың башҡа ултыраҡтарынан да килеп дауаланалар. Быға тиклем бина алдындағы биләмә бәләкәй булғас, халыҡ автомобилен ҡайҙа ҡалдырырға белмәй аҙапланған. Ниһайәт, район властары ярҙамында быйыл был проблема ла хәл ителгән – иркен туҡталҡа эшләнгән.\n“Урындағы башланғыстар” программаһында хакимиәт өс йыл дауамында ҡатнашып, 47 сүп-сар контейнеры урынлаштырыуға өлгәшкән. Бөгөн Учалы ауылында туҙып ятҡан көнкүреш ҡалдыҡтарын, ҡалалағы кеүек сүп-сар менән тулы йәшниктәрҙе күрмәҫһең, сөнки контейнерҙар ергә күмеп урынлаштырыла, сүп-сар түгелгәс, улар ҡапҡас менән ябып ҡуйыла. Дөйөм хаҡы дүрт миллион һумға барып төшкән проект республикала тәүгеләрҙән булып тормошҡа ашырыла. Әлбиттә, бағыусылар, халыҡтың әүҙемлеге арҡаһында ғына был мөмкин була.\n— Биләмәләге сүплек тулыу сәбәпле, беҙ уны ябырға мәжбүр булдыҡ. Бөгөн контейнерҙарҙа йыйылған көнкүреш ҡалдыҡтарын “Тәбиғәт” полигонына сығарып түгеү эше килешеү буйынса шәхси эшҡыуар Әхмәҙиевкә йөкмәтелгән. Халыҡтан ошо маҡсатта ай һайын йортта йәшәгән һәр кеше башына 50 һумдан иғәнә йыйыла. Ә элекке сүплектең урынын күмеп, йәшелләндереп ҡуйҙыҡ, — тине хакимиәт башлығы.\nБалалар – иғтибар үҙәгендә\nБиләмәлә ете йәшкә тиклемге — 809, мәктәп йәшендәге 1109 бала иҫәпләнә. Һуңғы йылдарҙа никахтарын теркәгәндәр һанының һәм тыуымдың кәмеүе күҙәтелһә лә, балалар баҡсаһына сират бар. Бөгөн Учалы ауылында — дүрт, Өргөндә бер балалар баҡсаһы иҫәпләнә.\nБарвиха биҫтәһендә 139 урынлыҡ балалар баҡсаһы төҙөлөп бөтөү өҫтөндә. Социаль объект былтыр уҡ файҙаланыуға тапшырылырға тейеш булған. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, төрлө сәбәптән һаман кисектерелә килә. Бина сафҡа индерелеү менән сират мәсьәләһе хәл ителәсәк, тиҙәр.\nКескәйҙәр балалар баҡсаһында ғына түгел, ихаталарҙа ла уйнап күңел асһын өсөн, ике йыл арауығында ауыл Советы аҡсаһына дүрт уйын майҙансығы ҡоролған. Бигерәк тә йәй көндәрендә уларҙа балалар тауышы тынмай.\nБиләмәлә ике ҙур мәктәп – башҡорт гимназияһы һәм “Дан” орденының тулы кавалеры Әхнәф Хөснөтдинов исемендәге белем усағы бар. Өргөн һәм Һәйтәк ауылдарында филиалдары эшләй. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ҡулайлаштырыу еле биләмәгә лә ҡағылмай үтмәгән. Мәҫәлән, Ҡалҡанда өс йыл элек башланғыс мәктәпте япҡандар, балалар йөрөп уҡырға мәжбүр.\nБашҡорт гимназияһы Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы ҡарары менән 1996 йылда асыла, уның үҙ уставы, гимны, эмблемаһы бар. Учреждениела төплө белем алыу өсөн бөтә шарттар ҙа булдырылған: 25 класс кабинеты, спорт, тамаша залдары, ашхана, техник хеҙмәтләндереү бүлмәһе, тыуған яҡты өйрәнеү музейы, китапхана – барыһы ла заманса йыһазландырылған, уҡыусылар өсөн һәр саҡ асыҡ. Былтыр “Ауыл мәктәптәрен үҫтереү” программаһына ярашлы бинаның спорт залы, фойеһы, класс бүлмәләре төҙөкләндерелгән. Белем усағы ҡалала һәм районыбыҙҙа иң яҡшыларҙан һанала, бында 539 бала уҡый, уларға 47 уҡытыусы төплө белем биреү өҫтөндә тырыша. Уҙған уҡыу йылында 16 уҡыусының Бөтә Рәсәй олимпиадаларында призлы урын яулауҙары ғына ла күп нәмә тураһында һөйләй. Гимназияла уҡыу программаһында яңы алымдар ҡулланыу буйынса етди эш алып барыла. Әйткәндәй, тап ошо ҡаҙаныш өсөн 2007 йылда белем усағы Рәсәй Федерацияһының бер миллионлыҡ грантына лайыҡ булған. Быйыл иһә гимназия коллективы муниципаль район хакимиәте башлығының 150 меңлек грантын яулаған.\n— Балаларҙың уҡыуҙан тыш ваҡыты файҙалы уҙһын өсөн дә күп көс һалабыҙ. Уларҙың ҡыҙыҡһыныуҙарын иҫәпкә алып, һигеҙ түңәрәк һәм ете спорт секцияһы ойошторолған. Уҡыу йорто менән бергә асылған “Бөҙрәкәй” өлгөлө балалар театрының ижади эшмәкәрлеге айырыуса маҡтауға лайыҡ. Йәш быуынды милли рухта тәрбиәләүҙә театрҙың өлөшө һанап бөткөһөҙ. “Бөҙрәкәй”ҙәр Урал батыр эпосын яттан һөйләү буйынса республика һәм район конкурстарында ҡатнашып, гел призлы урындар яулай. Бынан тыш, “Йәш крайҙы өйрәнеүсе” түңәрәге, “Ынйылар” ансамбленең дә һөҙөмтәле эшен билдәләргә кәрәк.\nСпортҡа ҙур иғтибар бирергә тырышабыҙ. Йыл һайын туғыҙ спорт төрө буйынса кластар араһында спартакиада уҙғарыла. Ә былтырғы уҡыу йылында уҡыусылар араһындағы район спартакиадаһында беҙгә етеүсе булманы, — тип уҡыу йортоноң уңыштары менән таныштырҙы гимназия директоры Юлай Рыҫҡолов.\nРухи байлыҡ өләшәләр\nУчалы ауылында район мәҙәниәт йорто уңышлы эшләп килә, ҡалған өс ауылдың мәҙәниәт усаҡтарының ишектәре лә һәр ваҡыт асыҡ, төрлө саралар, байрамдар йыш уҙғарыла. Былтыр бинаның түшәмдәре, тәҙрәләре, йылылыҡ системаһы алмаштырылған, урам яғы төҙөкләндерелгән. Ремонт эштәренә яҡынса 800 мең һум аҡса йүнәлтелгән. Урамда урынлашҡан сәхнә бик иҫке булыу сәбәпле, емерелеп төшөү хәүефе янаған. Уның урынына ауыл Советы ярҙамы менән өр-яңыһын төҙөгәндәр. Хәҙер артистарға сығыш яһарға ел-ямғыр ҙа ҡурҡыныс түгел — сәхнәнең ҡыйығын да эшләп ҡуйғандар.\nБеҙ барғанда клубта һаман ремонт эштәре бара ине.\n— “Уңайлы мөхит” программаһы нигеҙендә иһә һаулығы буйынса мөмкинлектәре сикләнгән граждандар өсөн уңайлы шарттар булдырыла, ошо маҡсатта республика һәм район бюджеттарынан 350 мең һумға яҡын аҡса бүленгән. Инвалидтар өсөн махсус йыһазландырылған бәҙрәф, пандус төҙөләсәк, иҙәндәргә тактиль һәм яҡтыртҡысты сағылдырған плитәләр түшәләсәк, — тип аңлатты хакимиәт башлығы.\n— Мәҙәниәт усағына халыҡ йөрөймө? — тип һорайым ниндәйҙер сараға әҙерләнеү менән мәшғүл клуб хеҙмәткәрҙәренән.\n— Үҙебеҙҙең артистар ҙа, ситтән килгәндәре лә юлды һыуытмай, халыҡ та ихлас килә. Күптән түгел Мәскәү артистары Лев Толстойҙың “Анна Каренина” драмаһын сәхнәләштерҙе. Зал шығырым тулы булды, — тип яуап бирҙе мәҙәниәт йорто мөдире Гөлнара Бәхтиәрова.\nУчалы үҙәк китапханаһы 1930 йылда асыла. Тәүҙә уның бинаһы ла булмай, ауыл клубының ҡыҙыл мөйөшөндә урынлаштырыла, һуңынан айырым йорт бүленә. 1979 йылда үҙәк китапханалар системаһы ойошторолоп, ҡаланың һәм башҡа ауылдарҙың китапханалары берләштерелә, бөгөн үҙәк 35 филиалдан тора, унда 500 меңгә яҡын дана китап иҫәпләнә. Учалы ауылындағы китапхана 1992 йылда төҙөлгән күркәм ике ҡатлы бинала урынлашҡан. Ҙур уҡыу залы ла бар. Бында төрлө әҙәби саралар, әҙиптәр менән осрашыуҙар, балалар өсөн конкурс-викториналар йыш уҙғарыла. Интернет заманы тиһәк тә, учалылар китап уҡырға ярата, китапхананың 6000-гә яҡын уҡыусыһы бар.\nРайон иҡтисадында ауыл хужалығы ҙур урын биләй. Халыҡтың байтағы ауыл ерендә йәшәй, эшкә һәләтлеләрҙең өстән бер өлөшө лә ошо тармаҡта мәшғүл.\nТөбәктең киләсәге йәштәрҙең тыуған төйәгендә ҡалыу-ҡалмауына, уларҙың ниндәй һөнәр һайлауына бәйле. 1969 йылда асылған ауыл хужалығы колледжы — районда ошо тармаҡ белгестәрен әҙерләгән берҙән-бер уҡыу йорто. Бөгөн унда башлыса ауыл ерлегенән сыҡҡан 184 уҡыусы белем ала. Учреждениела тракторсы-машинист, водитель, комбайнсы-водитель, иретеп йәбештереүсе һәм башҡа төр һөнәрҙәргә уҡыталар. Быйыл баҡсасы һәм техник-механиктарҙы ла әҙерләй башлағандар. Колледж 40 гектар майҙанда баҫыусылыҡ менән шөғөлләнә. Һөҙөмтәләр ҙә яҡшы ғына: арпа быйыл гектарынан 30 центнер уңыш биргән, бойҙай – 28. Шулай уҡ өс тонна кәбеҫтә, ике тонналап сөгөлдөр һәм кишер үҫтереп алғандар. Теплицалары ла бар, һарыҡ та аҫрайҙар, 14 умарта бал ҡорто тоталар.\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, һуңғы ваҡытта уҡыу йортон дәүләт тарафынан финанслау күләме ҡыҫҡартылған. Өҫтәүенә колледж ауыл хужалығы етештереүсеһе тип рәсми рәүештә иҫәпләнмәгәс, льготалы кредиттар, ашлама-яғыулыҡҡа дотацияларға ла дәғүә итә алмай. Ауырлыҡтар булыуға ҡарамаҫтан, ҡуйылған бурыстарҙы үтәргә тырыша колледж етәкселеге. Үҙҙәре эшләп тапҡан аҡсаға уҡыу йортоноң матди-техник базаһын, техника паркын яңыртыу буйынса ҙур эш башҡарыла.\nУңғандарға уңыш йылмая\nБиләмәлә тырыш халыҡ йәшәй. Колхоздар тарҡалғас, күптәр ер алып, үҙ эшен асып ебәрә. Шәхси эшҡыуарҙар, фермерҙар байтаҡ. Игенселек, малсылыҡ, йәнә ағас эше менән әүҙем шөғөлләнәләр. Юҡтан бар яһап, үҙ көстәре менән йәшәргә тырышалар. Учалы ауылында юл ремонт-төҙөлөш идаралығы, “Коммунальщик” МУП-ы, “Нур” ҡулланыусылар, “Учалы-һөт” йәмғиәттәре, “Учалы урман хужалығы”, “Учалы-кеүәҫ”, “Башвтормет”, “Урал аръяғы-Агро” МТС-ы тотороҡло эшләй. Биләмәлә урынлашҡан предприятие, учреждение коллективтары йәмәғәт эштәрендә, мәҙәни сараларҙа, ауылды төҙөкләндереү буйынса уҙғарылған өмәләрҙә әүҙем ҡатнаша. Экология йылы айҡанлы быйыл аллея һәм стадион тирәләй 250 төп ағас та ултыртҡандар.\nУлтыраҡта дүрт пилорама бар. Эшҡыуарҙар ағас эшкәртеп килем ала, халыҡты утын, төҙөлөш материалдары менән тәьмин итә. 14 крәҫтиән (фермер) хужалығы уңышлы эшләй. Нигеҙҙә, Өргөн, Һәйтәк, Ҡалҡан ауылдарында фермерлыҡ менән күпләп шөғөлләнәләр. “Юрға”, “Сахалин”, “Сибай”, “Аҡтамаҡ”, “Ағиҙел”, “Руслан”, “Дәминдәров” хужалыҡтарын айырым билдәләү урынлы булыр. Улар бер генә йүнәлеште һайламаған, хужалыҡтарын төрлө яҡлап үҫтерәләр. Иң мөһиме – баҫыуҙар сүп үләне менән ҡапланып ятмай, эшкәртелә, ауыл хужалығы продукцияһы етештерелә, урындағы халыҡҡа эш урындары ла булдырыла.\n“Нева” ағас эшкәртеү йәмғиәтенә йәш эшҡыуар Азат Йәғәфәров етәкселек итә. Предприятиела Йәғәфәровтар тотош ғаиләләре менән хеҙмәт итә, тип әйтһәк тә, хата булмаҫ. Ғаилә башлығы Фәнүз Ғайнан улы ағас эше менән күптән шөғөлләнә. Районда ул һәр саҡ ярҙам ҡулы һуҙырға әҙер торған бағыусы булараҡ та билдәле. Тормош иптәшенең тыуған ауылы Һәйтәктә үҙ аҡсаһына мәсет төҙөтөп, сауаплы ла булды. Улы Азат, 2014 йылда “Нева” предприятиеһы нигеҙендә “Башҡорт күмере” йәмғиәтен ойоштороп, ағас күмере етештерә башлай. Йәш, энергияһы ташып торған егет башкөллө эшҡыуарлыҡҡа сумған. Предприятиела ай һайын 100 тонналап күмер етештерәләр. Әҙер продукцияны тоҡтарға тултырып, республиканың, Рәсәйҙең ҙур предприятиеларына оҙаталар. Күмерҙең сифаты бик юғары һанала, нигеҙҙә, ул төҫлө металл етештереү цехтарында ҡулланыла. Төп һатып алыусылары – “Суал-Кремний-Урал” предприятиеһы.\nФәнүз Йәғәфәровтың өлкән улы Динар ҙа ғаилә эшҡыуарлығына ҡушылған. Ул ағастан эш ҡоралдары өсөн һаптар һәм башҡа кәрәк-яраҡ етештереү менән мәшғүл. Был шөғөлгә күптән түгел генә тотонһа ла, продукцияһына ихтыяж ҙур, хатта күрше Силәбе өлкәһенән дә заказ бирәләр.\nӘйткәндәй, Йәғәфәровтар 3000 гектар урманды 49 йылға арендаға алған, шуға ла ағас менән әлегә проблемалары юҡ.\nҮҙәккә үткән мәсьәлә\nЗаман афәте – эскелек Учалы ауылы биләмәһен дә урап үтмәгән, әлбиттә. Нигеҙҙә, енәйәт ҡылыуҙар, хоҡуҡ боҙоуҙар ҙа алкоголь ҡатнашлығында башҡарыла. Күп осраҡта янғындар ҙа хәмер яратҡандар арҡаһында килеп сыға. Бигерәк тә ҡатын-ҡыҙҙың эскелек һаҙлығына батыуы — аяныслы күренеш. Эске эштәр бүлегендә айнытҡыстың ябылыуы ла ниндәйҙер кимәлдә алкоголизмдың сәскә атыуына булышлыҡ итәлер.\n— Һуңғы ваҡытта ултыраҡта асарбаҡтарҙың күбәйеүе эсте бошора. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, уларға ҡарата бер ниндәй ҙә сара ҡулланып булмай. Күптәренең ғаиләләре лә, йорттары ла бар, әммә улар ошондай “эт тормошон” яҡыныраҡ күрә, – тип борсолоуын белдерҙе Альберт Любик улы.\nБиләмәлә бөгөн имен булмаған 65 ғаилә иҫәпләнә. Учалы ауылында ғына 42 ғаилә теркәлгән. Махсус комиссия улар менән аңлатыу эштәре алып бара. Бәлиғ булмағандарҙың көнкүреш шарттарын тикшереү, эскән кешеләр йыйылған урындарҙы асыҡлау буйынса даими рейдтар үткәрелә. Әйткәндәй, осһоҙ хаҡҡа “фанфурик”, одеколон, суррогат араҡы һатып, еңел табыш артынан ҡыуған кибет хужалары ла комиссияның иғтибарынан ҡотола алмай, законға ярашлы яуап тоторға тура килә уларға.\nКүңел йылыһын йәлләмәйҙәр\nУчалы ауылында урынлашҡан өс махсус социаль учреждениела тормош тарафынан йәберһетелгәндәр үҙ йортон тапҡан. Күп осраҡта бында ла эскелек – төп сәбәптәрҙең береһе.\nҺәр бала ғаиләлә тәрбиәләнергә тейеш тиһәк тә, етемдәрҙе йәмғиәттән бер нисек тә һыҙып ташлай алмайбыҙ. Учалы ауылы балалар йорто ла ата-әсә һөйөүенән мәхрүм ҡалған балаларҙы йылы ҡанаты аҫтына алған. Бөгөн бында республиканың төрлө райондарынан мәктәп йәшендәге 27 бала йәшәй.\nҺуңғы йылдарҙа етемдәрҙе ғаиләләргә урынлаштырыу буйынса маҡсатлы эш алып барыла. Учалы балалар йортонан да үҙ ғаиләләрен тапҡан балалар күбәйә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, уллыҡҡа алған ғаиләләрҙең ниндәйҙер сәбәптән баланан баш тартып, кире килтергән осраҡтары ла бар.\n30 кеше өсөн иҫәпләнгән “Өмөт” социаль приюты ла ваҡытлыса ауыр тормош хәлендә ҡалған балаларҙы һәм үҫмерҙәрҙе ҡабул итә. Бында үҙҙәрен яңғыҙ, кәмһетелгән итеп тоймаһындар өсөн тәрбиәләнеүселәргә бөтә шарттар ҙа булдырылған: Бөрйән, Әбйәлил, Учалы райондарынан килгән балалар урта мәктәпкә йөрөп уҡый, спорт секцияларында, төрлө түңәрәктәрҙә шөғөлләнә, уларға психолог, социаль педагог, табип ярҙамдары күрһәтелә, мәҙәни һәм спорт саралары, конкурс-викториналар уҙғарыла.\n1985 йылда асылған Учалы психоневрология интернатында республиканың төрлө райондарынан психик сирҙәргә дусар булған, даими ярҙамға мохтаж 404 ир-ат дауалана. 200-ләп хеҙмәткәрҙән торған коллектив ауырыуҙарға йылы мөхит, лайыҡлы йәшәү шарттары булдырыу, тейешле дауалау-һауыҡтырыу саралары уҙғарыу, буш ваҡыттарын файҙалы ойоштороу өсөн арымай-талмай көс түгә. Интернат өс ҡатлы кирбес йортта урынлашҡан, унда ҙур ашхана, клуб, оҫтаханалар, спорт залы, китапхана, дарыухана, кер йыуыу урыны бар. Медицина хеҙмәте заманса ҡорамалдар менән йыһазландырылған һәм физиотерапия, массаж, стоматология, процедура, клиник лаборатория, һауыҡтырыу физкультураһы кабинеттарынан тора. Һәр ауырыуға шәхсән реабилитация программаһы билдәләнгән.\nМахсус социаль учреждениеларҙың өсәүһендә лә тәрбиәләнеүселәргә, дауаланыусыларға ҡарата йылы ҡараш, хәстәрлек тойолдо, әммә бер нимә лә тыуған йортто, үҙ ғаиләңде, туғандарыңды алмаштыра алмай. Үкенес, ҡайһы берәүҙәр быны аңламай, яҡындарын тормоштоң әсе һурпаһын татырға мәжбүр итә шул...\n...Көн кискә ауышты, ҡайтырға сыҡтыҡ. Күңел ауыл ситендәге түбәлә әллә ҡайҙан уттарын балҡытып торған мөһабәт мәсеткә тартылды. 280 йыллыҡ данлы үткәне, ышаныслы бөгөнгөһө булған ауылдың, унда йәшәгән уңған, берҙәм һәм мәрхәмәтле кешеләрҙең яҡты киләсәге өсөн доға тыңлап, хәйер биреүҙе бурысым тип һананым.


Фәҡирлектә үткән тереклек — версиялар араһындағы айырма — Башҡорт Википедияһы\nФәҡирлектә үткән тереклек — версиялар араһындағы айырма\nФәҡирлектә үткән тереклек (үҙгәртергә)\n06:29, 24 июль 2021 версияһы\n464 байт өҫтәлгән , 3 месяца назад\n06:16, 24 июль 2021 версияһы (төҙәтеү)\n06:29, 24 июль 2021 версияһы (төҙәтеү) (кире алырға)\n«Фәҡирлектә үткән тереклек» хикәйәһе — тәнҡитле реализм өлгөһө. Хикәйәнең сюжеты ул осорҙа ысынбарлыҡта күҙәтелгән реаль тормош күренешен һүрәтләүгә ҡоролған. Был әҫәр башҡорт әҙәбиәтендә яңы һүҙ булып яңғырай. Төп геройҙары байҙар, муллалар, сауҙагәрҙәр, шәкерттәр булған әҙәбиәт донъяһына әлегә тиклем билдәле булмаған герой — ауыл ярлылары килеп инә.\nНиғмәтулла һәм уның ҡатыны Сәрүиҙең ауыр тормошо трагикомик ситуацияларға ҡуйылып бәйән ителә. Ниғмәтулла буран мәлендә вафат була, ә Сәрүи тағы ла бер фәҡир иргә кейәүгә сыға. Әммә уның менән дә оҙаҡ йәшәмәй., низағлашып айырылаайырылыша. Автор ауылдаштарының ҡатмарлы һәм юҡсылыҡта үткән михнәтле тормошон тәрән теләктәшлек һәм йәлләү тойғолары менән һүрәтләй. Әммә Мәжит Ғафури был ҡараңғылыҡтан сығыу юлын аңлата алмай<ref>[https://wikisource.org/wiki/Фәҡирлек_менән_үткән_тереклек Фәҡирлектә үткән тереклек]</ref> .\nМәғрифәтселек йүнәлешендә торған Мәжит Ғафури фәҡирлеккә илткән һәләкәтле ғәҙәт-үртештәрҙән азат булырға өндәй. Яҙыусының тәүге әҫәрҙәре белемлелек артта ҡалғанлыҡтан азат итеү һәм бөтә ҡапма-ҡаршылыҡтарҙан ҡотолоу юлы тигән идеяға нигеҙләнгән.\n== Төҙөлөү тарихы ==\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/1048399 ҡабул ителгән


Өфөлә сираттағы автосалондарҙың береһендә ғауға ҡупты | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n19 июня 2020 — 11:31 ГТРК «Башкортостан»\nМатур рекламаға ышанып алданған клиенттар ғәҙеллек эҙләп дилер ишеген шаҡый, асылмағанын емереп тә инә. Тишек кәритәгә ултыртыусы “Баш Карт” компанияһы хеҙмәткәрҙәре беҙҙең ижади төркөмгә лә ташланыуҙан ситһенмәне. Матур вәғәҙәләр менән кешене күндереп өйрәнгән менеджерҙар алданған клиенттарының ҡасандыр камера менән килеп инерен көтмәгән күрәһең. Вазифалы хеҙмәткәрҙәрҙең береһе аңлашырға ла теләмәйенсә, шунда уҡ ишек артына ҡасырға тотона, автоцентр вәкиленә һорауҙары күбәйгән ир ҡыйыу аҙымға барырға мәжбүр. Автомобиль һатып алырға килгән һәр клиент ишек емереп инерҙәй хәлдә ҡайтып китә бынан, әммә һәр саҡ яңы машинала. Иглиндә йәшәүсе Рәүф Кәлимуллин да март айында кредиттың арзан проценттарына алданып ошо автосалонға килә. Иҫке Шкодаһын Трейд-Ин буйынса тапшыра, яҡшы ташлама вәғәҙәләйҙәр. Клиент кредит килешеүенә ҡул ҡуйғанда уны уҡып, асылына төшөнөп тормаһын өсөн оҙаҡ көттөрәләр, төрлө ҡағыҙ тултырталар. Төнгә тиклем тоталар. һөҙөмтәлә төн уртаһы тулғанда ғына кредит килешеүен биреп тиҙ арала ҡултамға ҡуйҙыралар. Яңы машинаны күпкә ҡиммәтерәккә алып ҡайтҡанын иртәгәһенә генә аңлай кеше. Руслан Ғарипов та шундай хәлдә ҡала. Автосалонға ялыуҙар яҙыу, судҡа биреү ҙә һөҙөмтәһеҙ. Сөнки клиент килгәс тә унан бер ниндәй дәғүәм юҡ тигән килешеүгә ҡултамға ҡуйҙыралар. Ә аҙаҡ ризаһыҙлыҡ менән килгәндәргә бында бөтөнләй икенсе мөнәсәббәт. “Баш Карт” автосалоны мутлашыу юлы менән автомобиль һатыусы тәүге компания түгел. Быға тиклем КамаАвтоТорг, АвенюМоторс, БравоАвто, ЗилимАвто һәм тағы ла бихисап ойошмалар хоҡуҡ һаҡсылары иғтибарын йәлеп иткәйне. Әммә күп осраҡта уларҙың мутлашыуын судта раҫлау ауырға төшә. Башта осһоҙ хаҡ, түбән процент менән реклама аша ылыҡтыралар, унан кредит ойошмалары тиҙерәк яуап ҡайтарһын өсөн кассаға тәүиғәнә индерергә кәрәк тип күндерәләр. Бынан ары һөйләшеү икенсе юҫыҡҡа күсә, клиент риза булмаһа аҡсаны ҡатйрмайҙар, иҫке машинаны бирмәйҙәр, полиция менән ҡурҡыталар. Иң ҡыйыуы булып сыҡҡан Светлана исемле ҡыҙ был юлы ла полиция менән ҡурҡытып ҡараны. Янау һөҙөмтәһеҙ икәнен аңлағас беҙҙең хәбәрсегә лә ташланыуҙан тыйылманы. Психологик баҫым яһауҙы төп алым иткән менеджерҙар был ваҡиғаларға тиклем шартлы рәүештә машина һатып алыусы булып ингән миңә лә ташланып маташтылар. Камераны күргәс үсекләшеүҙән ары китә алманылар. Шулай ҙа видеоны юйыуҙы талап итеп ярты сәғәт тирәһе сығармай тоттолар. Был ваҡиғанан һуң бер төн эсендә автосалондан елдәр иҫә, клиенттарға маҡтап тәҡдим ителгән автомобилдәр ҙә, хужаларса ҡыланған менеджерҙар ҙә юҡҡа сыҡҡан. Уларҙы эҙләү хәҙер хоҡуҡ һаҡлау органдары эше.


Башҡортостанда урынлашҡан Европалағы иң оҙон ағас күпер емерелә - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nБашҡортостанда урынлашҡан Европалағы иң оҙон ағас күпер емерелә\n02 мая 2017 — 15:28 ГТРК «Башкортостан»\nБашҡортостанда урынлашҡан Европалағы иң оҙон ағас күпер емерелә.\nБелорет ҡалаһындағы быуаның ике ярын тоташтырыусы ҡоролманы яңыртыу өсөн 30 миллион һум аҡса талап ителә. Әммә урындағы хакимиәт бындай сығымдарҙы һалырға әҙер түгел, ә ҡала халҡының күпселеге тарихи күперҙең киләсәге өсөн борсола. Белорет ҡалаһының иҫтәлекле урындарының береһенә әүерелгән ағас күпер тура мәғәнәһендә юҡҡа сыға. Ул 1939 йылда уҡ ҡаланың уң ярында йәшәүселәргә ҡорос заводына эшкә йөрөү өсөн төҙөлгән була. Транспорт үҫешеү менән уның кәрәге лә бөтә. Бер нисә йыл элек предприятиеның яңы етәкселеге күперҙе хеҙмәтләндереүҙән баш тарта. Уға сығыусы юлды ябып заводтың тарихына күҙ йома. Әммә Белорет халҡы бер ҡайҙа ла илтмәгән күпергә килеүен дауам итә. Ҡаланың һәр көнө ағас үткәүел менән тығыҙ бәйле ти урындағы музей хеҙмәткәре Наталья Попкова.Үткән быуаттың 70-се йылдарында Белоретта совет заманының иң билдәле сериалы – Вечный Зов төшөрөлә. Ә ағас күпер фильм киң экранға сығыу менән бөтә илгә билдәле була. Ә хәҙер Европалағы иң ҙур ағас күперҙең бер кемгә лә кәрәге юҡ. Ҡоролманың урыны менән таяуҙары ла юҡ һәм бында йөрөү ысын мәғәнәһендә ғүмер өсөн хәүефле.Хәҙер унан ҡотолоуы ла ҡиммәт, тәҙәкләндерергә лә аҡса юҡ. Ҡоролманы һүтер өсөн генә 4 миллион һум талап ителә, ә төҙөкләндереү бөтөнләй 30 миллионға барып баҫасаҡ.Тарихи күперҙең яҙмышына битараф булмаған халыҡ хатта аҡса йыйып та ҡарай. Бик үк күп йыйылмай әммә бер мәле аҡса ла, активистарҙың эҙе лә юғала. Йәмәғәт тыңлауҙарында күптәр уны һүтеү өсөн тауыш бирә. Әммә күпер был һорау әле лә һауала эленеп тора бирә. Урындағы чиновниктар күперҙе туристик объект яһарға әҙер булған инвесторҙы көтә.


Инфоурок › Другое › Конспекты › Урок для 8 класса\nТЕМА. Башҡорт халыҡ йыры «Любизар»\nМАҠСАТ. Бәйләнешле һөйләү телмәрен үҫтереү,халыҡ йыры Любизар менән танышыу,өйрәнеү,төп фекерен,идеяһын билдәләү,халҡыбыҙҙың тарихына ҡыҙыҡһыныу уятыу,ғорурлыҡ хисе тәрбиәләү.\n- Бөгөнгө көн тураһында һөйләшеү.\n2.Үткән дәресте иҫкә төшөрөү,өйгә бирелгән эште тикшереү.\n-нимә ул бәйет.\n-ниндәй ике төргә бүленә.\n-бәйеттәр нисек башҡарыла.\n- Рус-француз һугышы бәйете ниндәй төргә ҡарай.\n-Был бәйеттә ниндәй ваҡиға һүрәтләнгән.\n-Рус полководецы кем булған.\n-Ватан һуғышы тураһында тағы ла Я.Хамматов яҙған ниндәй әҫәр өйрәндек.\n-Ошо һуғышта башҡорт һуғышсылары үҙҙәрен ниндәй көрәшсе итеп күрһәтәләр.\n-Улар нисек көрәшә.\n-Ошо батырлыҡтары өсөн башҡорт һалдаттарын нимә менән сағыштыралар.\n-Башҡорт һалдаттарының батырлығына урыҫтар һоҡланып бөтә алмай,уларға Кутузов “ Любезные мой башкиры,Молодцы”-тип мөрәжәғәт итә,шунан “Любизар” шиғыры барлыҡҡа килә.\n3.Яңы тема өҫтөндә эш.\n-Бөгөн ошо йыр менән танышып үтәбеҙ.\n-Дәрестең маҡсатын билдәләйбеҙ. (тимәк ,дәрестә йырҙың һүҙҙәрен дөрөҫ уҡырға,йөкмәткеһен аңларға тырышабыҙ,яңы һүҙҙәр менән танышасаҡбыҙ.\n-Ә хәҙер .дәфтәрҙәрҙе асып теманы яҙып ҡуйҙыҡ.\nЯңы һүҙҙәрменән танышы, һүҙлек дәфтәрҙәрендә эш.\nКашапова Эльвина Тимергазимовна\nНомер материала: ДБ-057129


Өфөлә Рәсәй-Иран социаль-мәҙәни форумы бара\n6 июлдә Өфөнөң Конгресс-холында Рәсәй-Иран социаль-мәҙәни форум эшләй башланы. Унда Иран Ислам Республикаһының милләт, дини әҙселек һәм шәриәт хоҡуҡтары мәктәптәренең эштәре буйынса махсус ярҙамсыһы Али Юнеси, Иран Ислам Республикаһының Рәсәй Федерацияһындағы Тулы хоҡуҡлы Илсеһе Мехди Санаи, Милләт эштәре буйынса федераль агентлыҡ етәксеһе Игорь Баринов, Туризм буйынса федераль агентлыҡ етәксеһе Олег Сафонов, Дәүләт Думаһы депутаттары, Рәсәй төбәктәре, эксперттар берләшмәһе вәкилдәре ҡатнашты.\n– Өфөләге осрашыуҙың файҙалы бәйләнештәрҙе киңәйтеүгә йоғонто яһаясағына, ә башланғыстарығыҙҙың Рәсәй һәм Ирандың төрлө яҡлы хеҙмәттәшлеген тәрәнәйтеүгә өҫтәмә көс бирәсәгенә иҫәп тотам, – тип билдәләне Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе Дмитрий Медведев форумда ҡатнашыусыларға йүнәлтелгән сәләмләүҙә.\nКонгресс-холдың фойеһында Ирандың декоратив-ҡулланма сәнғәте, Ислам Республикаһы һәм Башҡортостан фоторәссамдарының һәм һынлы сәнғәтселәрҙең күргәҙмәләре ойошторолғайны.\nФорумдың пленар ултырышында Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов сығыш яһаны.\n– Рәсәй һәм Иран араһында тарихи тығыҙ дуҫлыҡ мөнәсәбәттәре, социаль-иҡтисади, гуманитар өлкәлә һөҙөмтәле эшмәкәрлек булдырылған. Ирандың Рәсәй төбәктәре, атап әйткәндә, Башҡортостан менән партнерлыҡ уңышлы үҫешә, – тип билдәләне республика етәксеһе. – Иран республиканың алдынғы юғары уҡыу йорттарының сит ил партнеры булып тора. Студенттарыбыҙ Иран Илселегенең Мәскәүҙәге саралары сиктәрендә фарсы теле һәм мәҙәниәте буйынса олимпиадаларҙа ҡатнаша.\nПленар ултырыш тамамланғандан һуң Игорь Баринов һәм Али Юнеси форумдың йомғаҡлау коммюникеһына ҡул ҡуйҙы.\n– Рәсәй Федерацияһы һәм Иран бөгөн дуҫлыҡ, иптәшлек, үҙ-ара ярҙам нигеҙендә мөнәсәбәттәр ҡора. Шул уҡ ваҡытта бер-беребеҙҙе яҡшылап белмәйбеҙ әле. Беҙгә даими осрашып торорға, бер-беребеҙ хаҡында һөйләргә, эшҡыуарлыҡтың, мәҙәниәттең һәм башҡа бик күп йүнәлештәрҙең үҙ-ара эш итеүен күҙалларға кәрәк, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов журналистарҙың һорауҙарына яуап биреп. – Мөнәсәбәттәребеҙ алға табан барыр, тип ышанам. Ирандан тәҡдимдәр килә башланы, уларҙы ҡарайбыҙ һәм, моғайын, барырбыҙ. Ҙур бизнес-делегация ойоштороласаҡ. Былар барыһы ла быйыл һәм киләһе йыл була. Киләсәктә ошондай хеҙмәттәшлек бик ҡыҙыҡлы. Улар тормошҡа ашырылыр, тип уйлайым.


Икенсе ылау юлға әҙерләнә\n15 Март , 18:20\nЯҡташтарыбыҙ көн һайын “Берҙәм Рәсәй” партияһы базаһында ойошторолған гуманитар ярҙам йыйыу пункттарына тормош өсөн кәрәк-яраҡ алып килә. Нигеҙҙә сәй, шәкәр, он, печенье, ярмалар, бал, консервалар, кофе, кеҫәл, балалар аҙығы, макарон изделиелары килтерелә. Шулай уҡ гигиена саралары, таҫтамал, кейем-һалым, көнкүреш техникаһы, һауыт-һаба ла бар. Балалар өсөн әйберҙәрҙе күпләп килтерәләр: дәфтәр, альбом, ҡәләм, ручка, китап, мәктәп кәрәк-яраҡтары, подгузниктар\nБөтә республика буйынса 1730 кеше гуманитар ярҙам йыйыуға йәлеп ителгән. Ирекмәндәр тупланған әйберҙәрҙе төрҙәргә айырып, ҡаптарға тултыра. “Ҡабул итеү пунктына машиналар менән киләләр, ирекмәндәр әйберҙәрҙе бушатырға ярҙам итә. Халыҡ ҙур шешәләрҙә һыу килтерә, консервалар, кер йыуыу, теш таҙартыу, шәхси гигиена средстволары ташый. Ирекмәндәр барыһын да сорттарға айырырға ярҙам итә”, – ти Сибай ҡалаһындағы “Беҙҙең хәстәр” штабы етәксеһе Лена Мөхәмәтова.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Донецк һәм Луганск республикалары халҡына 75 тонна гуманитар ярҙам оҙатылды. Унда республиканың бөтә ҡала-райондары халҡы ҡатнашты. Гуманитар ярҙам Йәмәғәт ярҙамы штабында Өфө ҡалаһы, Цюрупа урамы, 17-се йорт адресы буйынса ҡабул ителә. Шулай уҡ “Берҙәм Рәсәй”ҙең урындағы бөтә 63 бүлексәһенә килтерергә мөмкин.\nДүшәмбе – йома 9.00 – 21.00 сәғәттәрҙә,\nшәмбе – йәкшәмбе 9.00 – 18.00 сәғәттәрҙә.\nЙәмәғәт ярҙамы штабының берҙәм колл-үҙәге – 8-347-218-19-19.\n8.00 - 20.00 сәғәттәрҙә шылтыратығыҙ.\nФото: Йәмәғәт ярҙамы штабы.


HTML — Башҡорт Википедияһы\nHyperText Markup Language (HTML) — веб-биттәр яһай торған, билдәләр һалыу теле. Веб-биттәрҙе күбеһенсә веб-браузер ярҙамында ҡарап була, мәҫәлән, Internet Explorer. HTML ярҙамында веб-биттә ошондай эштәр башҡарып була: текст яҙыу, һылтанмалар яһау, һүрәттәр ҡуйыу, видео һәм аудио файлдарҙы индереү һәм башҡалар.\nHTML ярҙамында ошо әйтеп кителгән операцияларҙы махсус тегтар менән билдәләйҙәр. HTML ярҙамында веб-биткә тағы ла мета-мәғлүмәттәр өҫтәп була. Улар веб-бит тураһында мәғлүмәт һаҡлай; мәҫәлән, веб-битте яһаған автор тураһында. Мета-мәғлүмәт веб-браузер ярҙамында күрһәтелмәй.\nWorld Wide Wed Consortium (W3C) — Бөтә Донья Интернет Селтәре Консорциумы — HTMLды стандартлаштыра һәм яңы төрҙәрен ғәмәлгә керетә. HTMLдың бер-нисә версиялары бар. Әлеге ваҡытта HTML 4.01 стандарлаштырылған, һәм бөтә кешеләргә ошо версияны ҡулланыу тәҡдим ителә. Яңы версияһы, HTML 5, бер-нисә йылдан стандартлаштырыласаҡ. W3C бынан тыш XHTML стандартын үҫтерә. Ул HTMLға оҡшаған, тағы бер билдә һалыу теле, әммә уны яҙыу тәртибе ҡатыраҡ.\n3 HTML документ яһау\nHTMLды фәнни һәм техник документтар менән алмашыу өсөн Тим Бернерс-Ли (Tim Berners-Lee) CERNда эшләп сығарған (1991—1992-се йылдарҙа).\nHTML 2.0 — 1995 йыл, ноябрь\nHTML 3.0 — 1995 йыл\nHTML 3.2 — 1997 йыл, ғинуар\nHTML 4.01 — 1999 йыл, 24 декабрь (стандартлаштырылған)\nHTML 5 — эшләнә.\nТег[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nHTMLда махсус берәмектәр ҡулланыла, ошо берәмектәр программалау телендә «тег» тип атала. Тегтар браузерға веб-бит нисек күрһәтелеүен тасуирлайҙар.\nТег стандартлаштырылған тәртиптә яҙыла. Ул ошо тамғалар эсендә урынлаша: < һәм >, мәҫәлән,
 — абзац тегы. Тегтар эсендә өҫтәмә атрибут булыуы мөмкин, атрибуттар тегтың үҙенсәлектәрен үҙгәртә; мәҫәлән,
. Был align атрибуты — абзацты тигеҙләтә торған атрубут, ә center — атрибутты урта һыҙыҡ буйлап тигеҙләтә.\nТегтар ике төрлө була: парһыҙ һәм парлы.\n— икенсе юлға төшөү;\n\n— рәсем беркетеү, src — файл юлын күрһәтеүсе мотлаҡ атрибут, alt — рәсемгә сысҡанды йүнәлткәндә килеп сыға торған альтернатив текст;\n— браузерға биттең хәрефтәре юникод ярҙамында кодланған тип хәбәр итеүсе мета-тег.\nПарлы тегтар асыусы һәм ябыусы тегтан тора. Асыусы тег (<tag> — бындай тег юҡ, миҫал ғына), браузерға был эстәге булекте формматлаштырыу башланды тип хәбәр итә, ябыусы тег (</tag>) форматлаштырыу бөттө тип хәбәр итә. Ошо тегтарҙың ҡайһы бер өлгөләре:\n— “
” — асыусы тег, ”
” — ябыусы тег;\n—  — веб-биткә һылтанма тегы башы, href=” http://www.google.ru/” — һылтанма сайт адресы.\nHTML документ яһау[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nHTML документтың киңәйеүе .html йәки .htm була. HTML документ яһауҙың бер ҡыйынлығы ла юҡ. Иң ябай ысул — тексты форматлаштырмаған текст мөхәррире (редакторы) ярҙамында яһау (мәсәлән, Блокнот). Иң ябай HTML документ яһау өсөн текст мөхәррирендә аҫтағы листингты яҙырға кәрәк.\n
Ҡара ҡарға ҡарҙан бара
\n\nАртабан ошо тексты UTF-8 кодировкаһында һаҡларға, ә унан һуң ошо файлдың киңәйеүен .html-ға (йәки .htm) үҙгәртеп һаҡларға, шунан браузер менән асырға.\nHTML документтар төҙөү өсөн бик күп ҡеүәтле программалар бар. Шуларҙың береһе, бушлай күсереп ала торғаны, Microsoft Visual Web Developer 2010 Express.\n↑ Инглиз википедияһы\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=HTML&oldid=509521 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 04:33 10 июнь 2015 үҙгәртелгән.


Автобустар йөрөп торһон\n27 Октябрь 2017, 12:52\nЙылдың-йылы октябрҙең һуңғы йәкшәмбеһендә автотранспорт хеҙмәткәрҙәре көнө билдәләнә. Районыбыҙ кешеләренең күпселек өлөшө йәмәғәт транспорты менән файҙалана. Халыҡты хеҙмәтләндереүҙең был өлкәһендә эшләүсе БР “Башавтотранс” ДУП-ының 40 кешене берләштергән Красноусол автотранспорт предприятиеһы филиалы хеҙмәткәрҙәре һөнәри байрамдарын ниндәй уңыштар менән ҡаршылай? Ошо хаҡта һөйләүен һорап предприя-тие директоры Анатолий Иванович ГРЕБНЕВҡа мөрәжәғәт иттек. Һүҙ – етәксегә:\nЙылдың-йылы октябрҙең һуңғы йәкшәмбеһендә автотранспорт хеҙмәткәрҙәре көнө билдәләнә. Районыбыҙ кешеләренең күпселек өлөшө йәмәғәт транспорты менән файҙалана. Халыҡты хеҙмәтләндереүҙең был өлкәһендә эшләүсе БР “Башавтотранс” ДУП-ының 40 кешене берләштергән Красноусол автотранспорт предприятиеһы филиалы хеҙмәткәрҙәре һөнәри байрамдарын ниндәй уңыштар менән ҡаршылай? Ошо хаҡта һөйләүен һорап предприя-\nтие директоры Анатолий Иванович ГРЕБНЕВҡа мөрәжәғәт иттек. Һүҙ – етәксегә:\n-Башта шуны әйтеп китергә кәрәк, быйыл ғинуар айын-да Красноусол АТП-һы барлыҡҡа килеүгә 30 йыл тулды. Һәм, әлбиттә, предприятие эшселәре был иҫтәлекле датаны лайыҡлы ҡаршылай. Ҡасандыр беҙ ике йүнәлештә эш алып бара инек, йөк техникаһы юл төҙөү, ремонтлауҙа, төҙөкләндереүҙә эшләне. Хәҙер юл төҙөү-ремонтлау идаралығы был эштәрҙе үҙе башҡара. Тарихҡа күҙ һалһаҡ, Красноусол быяла заводының транспорт цехы (нигеҙҙә йөк ташыу автотранспорты тупланған) булып эшләп, артабан Ишембай автопредприятиеһы базаһында автоколонна, хәҙер иһә Красноусол автотранспорт предприятиеһы булып бары тик пассажирҙарҙы хеҙмәтләндереү менән генә шөғөлләнәбеҙ.\nҺөнәри байрамда ғәҙәттә башҡарылған эштәргә йомғаҡ яһау йолаһы йәшәй. Беҙҙең бурыс – табыш алып эшләү. 9 айлыҡ эшмәкәрлеккә килгәндә, тырышлыҡ бушҡа китмәне, 22 миллион 600 мең һумлыҡ табыш алынды. Әлбиттә, сығымдар ҙа етерлек - 21 миллион 800 мең һум тәшкил итте. 9 айҙы рентабеллек (800 мең һум) менән тамамланыҡ тиергә мөмкин. 357 мең пассажир хеҙмәтләндерелде.\nПредприятиебыҙҙың 26 төрлө маркалы автобусы көн һайын ҡала-ара, ҡала яны маршруттары буйынса рейсҡа сыға. Баш ҡалабыҙ Өфөгә, Стәрлетамаҡ маршруттары буйынса көндәлек 5-әр рейс яһала. Салауат ҡалаһына Ишембай ҡалаһы аша ял көндәрендә автобус йөрөй. 14 ҡала яны маршруты буйынса, йәғни районыбыҙҙың барлыҡ ҙур ауылдарынан, пассажирҙар хеҙмәтләндерелә. Беҙ шулай уҡ заказ режимында ла эшләйбеҙ. “Красноусол” шифаханаһы хеҙмәткәрҙәрен эштән – эшкә ташыу ҙа беҙҙең иңдә, был тәңгәлдә көн һайын 1 мең кеше хеҙмәтләндерелһә, 9 ай арауығында ул 225 мең тәшкил итте.\nПассажирҙарҙың 10 проценты социаль льгота менән файҙаланыусылар. Улар иҫәбенә күп балалы ғаиләләрҙән балалар, ветерандар, инвалидтар инә. Ай һайын Берҙәм социаль юл йөрөү билетын һатып алып, автобуста теләгән йүнәлештә йөрөү мөмкинлеге бар. Ҡала-ара маршруттарында студенттар өсөн дә ташламалар ҡаралған.\nКоллективҡа килгәндә, ул тотороҡло, эшкә һәләтле. Предприятие 40 кешене берләштереп, шуның 25-е - водитель, 9-ы – инженер-техник хеҙмәткәрҙәр, 6-һы - слесарь-ремонтсылар.\nПредприятиебыҙҙа һө-нәри байрамыбыҙ көнөндә үҙ эшенә яуаплы ҡараған уңғандарҙың тырышлығы иғтибарһыҙ ҡалдырылмай, хеҙмәттәрен тейешенсә баһалау йолаһы йәшәй. Араларынан ҡайһы берҙәрен төрлө наградаларға тәҡдим иттек. Бына улар: ҡала-ара маршруты водителе Фәнис Фәйзрахман улы Зәйнуллинға “Башавтотранс” ДУП-ының почетлы хеҙмәткәре” тигән маҡтаулы исем биреләсәк. Ҡала яны маршруты автобус водителе Фәтих Зәйнулла улы Зәйнетдиновтың фотоһүрәте “Башавтотранс” ДУП-ының “Почет таҡтаһы”нда урын аласаҡ. Слесарь Виктор Александрович Кулагинға БР Төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министрлығының, транспорт сараларының торошон контролдә тотоусы контролер Валерий Анатольевич Смирновҡа "Башавтотранс" ДУП-ының Рәхмәт хаттары тапшырыласаҡ. Матди бүлек бухгалтеры Галина Викторовна Малых “Башавтотранс” ДУП-ының, бухгалтер Фәнилә Фәнил ҡыҙы Карпунина, секретарь-эш башҡарыусы Елена Анатольевна Фәйезова Красноусол АТП-һының Маҡтау грамоталары менән бүләкләнәсәк. Водителдәр Валерий Николаевич Тарасов менән Юлай Гәрәй улы Юлмөхәмәтов автопредприятиебыҙҙың Рәхмәт хаттарын аласаҡ. Хаҡлы ялдағы водитель Павел Николаевич Петровтың фотоһүрәте “Башавтотранс” ДУП-ы ветерандары “Почет таҡтаһы”на индерелде. Шулай уҡ байрам көнөндә пассажирҙарҙы ташыуҙа ҙур өлөш индергән, эшенә яуаплы ҡарап, пландарҙы еренә еткереп үтәгән, пассажирҙар менән һәйбәт мөғәмәләлә булған Йәүҙәт Миңнулла улы Мөхәмәтшинды ла маҡтау һүҙҙәре менән билдәләп үтергә кәрәк.\nБеҙҙә эшләп, хаҡлы ялға туҡтаған 17 хеҙмәт ветераныбыҙҙы ла иғтибарһыҙ ҡалдырмайбыҙ. Улар менән даими бәйләнештәбеҙ.\nФорсаттан файҙаланып, автопредприятиебыҙ коллективын, коллегаларҙы, ветерандарыбыҙҙы, ғөмү-мән, барлыҡ автотранспорт менән бәйле һөнәр эйәләрен Автомобиль транспорты хеҙмәткәрҙәре көнө менән ҡотлайым. Ауыр һәм яуаплы эштәрендә уңыштар, иҫәнлек-һаулыҡ, ғаилә именлеге, намыҫлы хеҙмәтегеҙгә ҡарата халыҡ ихтирамын, имен юлдар, байрамса кәйеф теләйем.\nОсрашыуға, үҙ-ара аралашыуға ҡоролған кисәнән барыһы ла ҡәнәғәт ҡалып таралышты. Араларында бухгалтерҙан алып баш бухгалтерға тиклем хеҙмәт юлын үткән Галина Васильевна Трофимова, автобус водителдәре Александр Николаевич Колпащиков, Владимир Александрович Плеско, быяла заводының транспорт цехында эшләп, автопредприятиенан пенсияға сыҡҡан 86 йәшлек Нәжметдин Шәрәфетдин улы Латипов, 42 йыл хеҙмәт стажына эйә һәм маҡтаулы исемгә лайыҡ булған Миңләхмәт Мөхәмәтрәхим улы Шафиҡов, киләһе йылға 70 йәшен билдәләйәсәк водитель Венер Әнүәр улы Солтанов бар ине. Ә бына инженер-механик вазифаһын башҡарып, хаҡлы ялға туҡтаған Тәлғәт Абдулла улы Хисмәтуллинға киләһе йылға 90 йәш туласаҡ.


“Ерҙә һәр тел – бөйөк хазинаһы халыҡтың” - МАУК "Зианчуринская межпоселенческая центральная библиотека"\n“Ерҙә һәр тел – бөйөк хазинаһы халыҡтың”\nБөгөн 21 февраль Халыҡ- ара туған телдәр көнөнә һәм Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәримдең оло юбилейына арналған “Ерҙә һәр тел – бөйөк хазинаһы халыҡтың” исемле әҙәби – шиғриәт кисә үткәрелде. Сараға Иҫәнғол 2-се һанлы урта мәктәбенең 7, 8-се синыф уҡыусылары (синыф етәкселәре Хәмитова Д.М., Яҡшыбаева Ф.К.) саҡырылды. Беҙҙең ата-бабаларыбыҙ элек-электән телде һаҡлауҙың әһәмиәтен аңлаған, уны киләсәк быуынға еткереү хәстәрлеген күргән. Һәр дәүерҙә һүҙ оҫталары – йырауҙар, сәсәндәр, шағирҙар һәм яҙыусылар – телебеҙҙең яҙмышы өсөн борсолған. Туған телде ҡәҙерләп һаҡлаусы, киләсәк быуынға еткереүсе - халыҡ булһа, уның нәфислеге, моңо – әҙиптәр ҡулында. Шағирҙар – халыҡ теленең иң матур өлгөләрен, байлығын, күркәмлеген үҙҙәренең ижадында сағылдырып, халыҡ күңеленә ҡайтарыусылар булып торалар.\nӘҙәбиәтебеҙ аҡһаҡалы Мостай Кәрим был турала бына нисек бәйән итә:\n«Әсәм теле – иман телем,\nТелдәремдән яҙыр инем».\nСара барышында алып барыусы бөйөк әҙиптең тормошо һәм бай, сағыу ижады менән видиояҙма аша таныштырып үтте. Мостай Кәрим әҫәрҙәре һәм халыҡ шағирының ижади мираҫын өйрәнеү буйынса әҙерләнгән викторина ла һәр уҡыусы ҙур ҡыҙыҡһыныу менән әүҙем ҡатнашып, белемдәрен барланылар. Артабан улар бөйөк һүҙ оҫтаһының “Россиянмын”, “Ҡайын япрағы тураһында”, “Өсөнсө көн тоташ ҡар яуа”, “Мин фронтҡа китәм, иптәштәр!”, “Ҡоштар осорам” кеүек киң билдәле шиғырҙарын уҡып, бөгөнгө көндә лә шағирҙың тәрән мәғәнәле, үлемһеҙ ижады һәр китап уҡыусының яратҡан әҫәре булыуы тураһында һөйләнеләр.\n“Телен ҡәҙерләгән халыҡ – ҡәҙерле булыр”, - ти башҡорт халыҡ мәҡәле. Киләсәктә лә һәр баланың теле үҙ туған телендә асылһын! Бының өсөн һәр беребеҙ туған телебеҙҙә һөйләшәйек, уны ҙурлайыҡ, киләсәк быуындарға еткерәйек!


Төш күрмәһәң ине...\n18 Апрель , 19:05\nТәүҙә мин бер нимә лә аңламай инем. Һуңынан мәғлүмәттең һәр саҡ төрлөсә килеүен аңланым. Ҡайһы саҡта кешенең фотоһын күрәм һәм уның үлем датаһы ташҡа яҙылған килеш күренә, ә бәғзе ваҡытта исеме яңғырай. Минең башымдан “Ҡасан?”-тигән һорау үтеүе була, “тиҙҙән”, йәки “ноябрҙә”, “өс айҙан” кеүек яуап алам...\nКешеләр миңә ышанып етмәһә лә, ете йәштәр тирәһенән янымдағы кешеләрҙең ҡасан үләсәге тураһында төштәр күрә башланым. Тәүҙә мин бер нимә лә аңламай инем. Һуңынан мәғлүмәттең һәр саҡ төрлөсә килеүен аңланым. Ҡайһы саҡта кешенең фотоһын күрәм һәм уның үлем датаһы ташҡа яҙылған килеш күренә, ә бәғзе ваҡытта исеме яңғырай. Минең башымдан “Ҡасан?”-тигән һорау үтеүе була, “тиҙҙән”, йәки “ноябрҙә”, “өс айҙан” кеүек яуап алам. Ҡайһы саҡта телевизорҙа йүгереп үткән реклама кеүек мәғлүмәт ебәрелә. Бындай төштәрҙе мин бик ауыр кисерәм. Унан һуң әллә нисәмә көн башым ауыртып, йоҡлаһам да йоҡом туймай, бер нисә көн хәлһеҙ йөрөйөм.\nҠустымдың туйына бер аҙна ҡалғас мәрхүм ҡартатайымды төшөмдә күрҙем. Уның менән зыяратта һөйләшеп ултырабыҙ икән, йәнәһе. Яныбыҙҙа ҡәбер ҡаҙалар. Мин: “Был кемгә?” тип һораным. Ҡартатайым: “Һиңә. Ләкин һин йәш бит әле, бәлки, кире уйлайҙар ҙа, урыныңа икенсе кешене алырҙар”,-тине. “Ҡасан?”-тип һораным. “Ҡустыңдың туйынан һуң ун көн үткәс”,-булды яуап.\nМинең төштәремдең дөрөҫкә сығыуын белгән ҡустым, һөйләгәнемде ишетеп ҡурҡыуға ҡалды. “Һин ипләп кенә йөрө инде”,-тип үтенде. Туй мәшәҡәттәре менән онотолоп йөрөһәм дә, ул үтеп киткәс күңелем туҡтауһыҙ болоҡһоно. Йәш көйөнсә бер ҙә үлге килмәй бит әле! Теүәл ун көн үткәс атайымдың апаһы вафат булыуын хәбәр иттеләр. Инәй оло йәштә булыуына ҡарамаҫтан, ауырымай ине, йоҡлағанында инсульт һуҡҡан тинеләр. Күрәһең, мине йәлләп, олораҡ яҡын кешемә алмаштырғандарҙыр. Эх, төш күрмәй торған дарыу тапһалар ине...


Роза апайға - юбилей миҙалы\n8 Февраль 2020, 15:40\nРОЗА МӘҺӘҘИ ҠЫҘЫ ИҘРИСОВА бөгөн оло ҡыуаныс кисерә: уны Бөйөк Еңеүгә 75 йыл тулыу уңйынан ҡотларға, ил Президенты Владимир Путин Указы менән булдырылған юбилей миҙалын тапшырырға\nРОЗА МӘҺӘҘИ ҠЫҘЫ ИҘРИСОВА бөгөн оло ҡыуаныс кисерә: уны Бөйөк Еңеүгә 75 йыл тулыу уңйынан ҡотларға, ил Президенты Владимир Путин Указы менән булдырылған юбилей миҙалын тапшырырға ҡасандыр үҙе 40 йылға яҡын ғүмерен үткәргән НАДЫМ ҡалаһынан килеп еткәндәр. Роза апай үҙе - Ҡарабәрҙе ҡыҙы. Надымда 1975 йылдан йәшәгән һәм эшләгән. Иҫәнғолға күптән түгел ҡайтҡан. "Бында ваҡытлысамын, - ти ул. - Торған ерем - Надым". Уны бөгөн ҡотларға Надым ҡалаһы мэры урынбаҫары Вадим Таскалев, ҡала хакимиәте хеҙмәткәре Андрей Жарков килгәйне. Был хаҡта тулыраҡ гәзиттә уҡырһығыҙ.\nРОза апайҙы беҙ ҙә ҡотлайбыҙ! Һуғыш осоронда күргән михнәттәр ҙә, унан һуң Алыҫ Себер тарафтарында ауыр шарттарҙа эшләргә тура килеү ҙә Һеҙҙең рухты һындыра алмаған. Һеҙ йәштәргә өлгө булып тораһығыҙ! Иҫәнлек-һаулыҡ Һеҙгә!\n2019 йылдың 13 июнендә РФ Президенты Владимир Путин «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүгә 75 йыл» юбилей миҙалын булдырыу тураһындағы Указға ҡул ҡуйҙы. Указға ярашлы, был миҙал менән Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан хәрбиҙәр, партизандар, тыл эшсәндәре, концлагерь тотҡондары бүләкләнәсәк.\n#75летпобеды #годпамятииславы #великаяотечественнаявойна\n#вов #деньпобеды #великаяпобеда #победа


Силәбе өлкәһендә ауылдаштар осрашты // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nСиләбе өлкәһендә ауылдаштар осрашты\n11:53, 24 сентября 2013 Йәмғиәт\nСығышы менән Силәбе өлкәһенең Ҡоншаҡ районы Илтендән ауылы башҡорттары осрашты. Силәбе өлкәһендә Башҡортостан Республикаһының даими вәкиләтенең матбуғат-сәркәтибе Михаил Хәбиров һөйләүенсә, байрамда дуҫтарса йылы мөнәсәбәт һиҙелеп торҙо. Осрашыуҙы ойошторорға ауыл хакимиәте, район Советы депутаты Тәнзиә Йәнбаева, Силәбе өлкәһенең Закондар сығарыу Йыйылышы депутаты Дмитрий Мешков ярҙам күрһәтте. Ә осрашыу инициаторы булып Илтендәндә тыуып үҫкән Флүрә Абдуллина торҙо. Дружный ҡасабаһы Мәҙәниәт йорто хеҙмәткәрҙәре концерт ҡуйҙы, программала башҡорт халыҡ һәм эстрада йырҙары яңғыраны.\nҠасандар ауыл тормошо ҡайнап торған был урында бөгөн туғай һәм яландар. Башҡорт ауылы Исток, икенселәй әйткәндә Илтендән, күл буйында урынлашҡан булған. Эргәлә генә балыҡсылыҡ сәнәғәте һәм «Дружный» совхозының малсылыҡ фермаһы урынлашҡан булған. Истоктыҡылар балыҡсылыҡ, малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгән.\nЭлек бында йәшәгән өлкәндәрҙең һөйләүе буйынса, тормош гөрләп торған. 1960-сы йылдарҙа сәнәғәт булмауҙан ваҡ ауылдар бөтә башлай. Йәштәр эш эҙләп ҙурыраҡ ауылдарға күсеп китә. Был ауыл да шундай яҙмышҡа дусар була. 1967 йылда 20 йорт-хужалыҡ юҡҡа сыға. Иң һуңғы булып Хөснуллиндар ғаиләһе ауылдан күсеп китә. Бөгөн атай-олатайҙары торған ерҙе ҡарарға балалары ғына түгел, ейәндәре лә ҡайтып, тыуған ер тупрағын алып китә. Теге ваҡыттағы ҡыҙҙар һәм малайҙар хәҙер инде өлкән йәштәге кешеләр, бала саҡтарын хәтерләгәндә шатлыҡлы күҙ йәштәрен йәшермәне. Байрамға ҡайтҡан һәр кешенең күңелен тыуған йортҡа булған һөйөү тойғолары биләне.\nТеги: төбәктәрҙә башҡорттар,ауылдаштар осрашыуы


Башҡортостанда 112 системаһы тулы ҡеүәтенә эшләй башланы - Bash.News\nА.Папаян Оставайтесь солнцем. Спектакль Салаватского государственного башкирского драматического театра\nБашҡортостанда 112 системаһы тулы ҡеүәтенә эшләй башланы\nБашҡортостанда 112 системаһы тулы ҡеүәтенә эшләй башланы https://bash.news/news/85776_bashortostanda_112_sistemay_tuly_eten_eshlj_bashlany\n08 дек 2018, 23:53\nБыға тиклем ул тест режимында ғына ине. Бәлки шуғалыр ҙа кисектергеһеҙ ярҙам саҡырыу күпкә кисектерелә ине. Ә бит берҙәм номер ашғыс хеҙмәттәрҙе иҫкәртеүҙе мөмкин тиклем ҡыҫҡартыу маҡсатында ойошторолдо. Йәғни, элекке кеүек янғында 01, полицияға 02, медицина ярҙамына 03 һандарын йыйып тороу кәрәкмәй. 112 системаһы үҙе был хеҙмәттәргә тоташтыра. Ни тиклем тиҙ һәм яҡшы бәйләнеш?\n"Һеҙҙең менән нимә булды? Ниндәй ярҙам кәрәк?" 112 һандары буйынса мөрәжәғәт итеүселәргә операторҙар саф башҡорт телендә өндәшә. Миләүшә Шәүәлиева көнөнә ярты меңдән ашыу шылтыратыу эшкәртә. Берәүҙәр янғын сығыуы хаҡында хәбәр итһә, икенселәр юл фажиғәһенә тарыған.\nЙыл башынан ғына 112 һандарына миллион ярымдан ашыу мөрәжәғәт эшкәртелгән. Шылтыратыуҙар башҡорт һәм рус телдәренән тыш, инглиз, испан, немец,француз хатта ҡытай, телендә ҡабул ителә тип билдәләй белгестәр.\nРеспубликаның дәүләт телдәрен белеү кимәлен тикшереү маҡсатында 112 һандарына башҡорт телендә шылтыратырға булдыҡ.\nАлО Һаумыҙығыҙ. ит п.\nҠотҡарыу хеҙмәтенә башҡортса шылтыратыуыбыҙҙың сәбәбе быға тиклем беҙҙең редакцияға килгән мөрәжәғәт менән бәйле. Телевизор ҡараусыбыҙ 112 һандарын йыйып туған телдә мөрәжәғәт иткән осраҡта ярҙам күрһәтеү урынына телефонды ырғыталар тип белдергәйне. Күреүебеҙсә, был һүҙҙәр аҡланманы. Кәмендә башҡортса белгән хеҙмәткәр табылды. Был, бигерәк тә оло йәштәгеләр шылтыратҡан осраҡта, телефондың теге осонда уны аңлауҙарына ышаныс уята. Тимәк 112 һандарына һис хафаланмайынса башҡорт телендә лә мөрәжәғәт итергә мөмкин.\nҠотҡарыу хеҙмәте телефоны керәҙле элемтә булмаған ерҙә лә тоторға тейеш.Әле беҙ Белорет районы Ҡолмас ауылында.Бында телефон бәйләнеше хатта электр селтәре лә юҡ. 112 һандарын һынап ҡарау өсөн тағы ла бер форсат.\nКүреүегеҙсә, шылтыратыуға яуап биреүсе юҡ.Тимәк тауҙар араһында бары тик үҙ көсөгөҙгә ышанырға һәм хәүефһеҙлек талаптарына икеләтә иғтибарлы булырға кәрәк.\nҠолмас кафеларының береһендә шешлек бешереүсе Исрафил ағай тап шулай итә . Ашығыс ярҙам талап ителгән осраҡта ул ваҡыт юғалтмай ғына күрше Архангел районына юллана. Шәберәк атлаһаң телефон элемтәһе булған ауылға тиҙерәк барып етәһең, тимәк кешене ҡотҡарыу шансы ла арта.\nИсфрафил, шешлек бешереүсе: “Бәйләнеш бынан 13 саҡрым. Ярты сәғәт, бер сәғәт ваҡыт үтә”.\nДежур диспечер хеҙмәте менән бәйләнешкә инеп, кәрәкле хеҙмәттәргә тоташыу өсөн байтаҡ көтөргә мәжбүрбеҙ тиеүселәр ҙә бар. Ғәҙәттән тыш хәл мәлендә ярҙамды ваҡытында күрһәтеүҙең мөһимлеген иҫәпкә алғанда әлбиттә был етешһеҙлекте тиҙ арала бөтөрөү мөһим. Әйткәндәй, телефон һандары эшләй башлау менән дежур-диспетчер үҙәгендә 300-ән ашыу хеҙмәт урыны асыла. Шул иҫәптән хәҙер бында телефон аша психолог ярҙамы ла күрһәтелә.\nБыға тиклем республика шылтыратыуҙарҙы эшкәртеү үҙәге тест режимында ғына эшләгәйне. 112 системаһын сафҡа индереү өсөн федераль һәм төбәк ҡаҙнаһынан 137 миллион һум аҡса бүленә.\nСистема тәү сиратта, кеше именлеген, хәүефһеҙлеген тәьмин итеүгә йүнәлтелгән. Йыш ҡына ялған шылтыратыуҙар ҙа булғылай. Бигерәк тә ял көндәре, каникулдар мәлендә балалар шаярып 112 һандарын йыя. Шуға кескәйҙәргә ваҡытында аңлатыу эштәрен дә алып барыу мотлаҡ.\n23:30, 19 июн\nРеспубликала 2000 йылдарҙан алып халыҡ һаны 68 меңгә кәмегән\n23:03, 19 июн\nРеспубликала «Башҡортостан лидерҙары» конкурсы башланды\n22:57, 18 июн\nБашҡортостан делегацияһы Татарстанда уҙғарылған Төбәк-ара һабантуйҙа ҡатнашты\n22:47, 17 июн\n“Владимир Путин менән тура бәйләнешкә” әле 600 меңдән ашыу мөрәжәғәт ебәрелгән


Тикшереү 370 мең ҡаҙна аҡсаларының ҡайҙа юғалғанын асыҡлаясаҡ // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nТикшереү 370 мең ҡаҙна аҡсаларының ҡайҙа юғалғанын асыҡлаясаҡ\n15:57, 29 июля 2010 Йәмғиәт\nБР Прокуратураһы БР юстиция министры урынбаҫарҙарының береһенең эше буйынса материалдарҙы ҡабаттан тикшереүгә ебәрҙе. Билдәле булыуынса, 2008 йыл аҙағында БР Юстиция министрлығы ниндәйҙер яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт менән «ГАЗель» автомобиле һатып алыуға контракт төҙөй. Финанс документтарын, уға ҡул ҡуйыуға хоҡуғы булмаһа ла, министр урынбаҫарҙарының береһе тултыра. Автомашина ҡайтарылғандан һуң ғына 70 процентын түләүҙе күҙаллаған контрактҡа ҡарамаҫтан, ул шунда уҡ йәмғиәткә бар сумманы – 370 мең һумды күсерә. Ә машина министрлыҡтың гаражында һаман юҡ.\nХәҙер был эш менән БР Прокуратураһы ҡарамағындағы Тикшереү комитеты шөғөлләнә.


Материалы за 28.03.2018 » "Урал" гәзите\n28-03-2018, 17:16 / ---\nРайонда янғынға ҡаршы кѳрәш мәсьәләһенә ҙур иғтибар бүленә. Был йәһәттән тѳрлѳ профилактик саралар йыш уҙғарыла һәм күнекмә үткәреү объекттары ла тѳрлѳ була. Райондың ведомстволы һәм муниципаль янғынға ҡаршы көрәш командаларының янғын һүндереүгә әҙерлек кимәлен билдәләү, уларҙың янғын һүндереү техникаһы менән тәьмин ителешен тикшереү, янғын һүндереү машиналарының махсус агрегаттар менән эшләүенең практик ысулдарын тәрәндән өйрәнеү маҡсатында Абҙаҡ мәктәбе базаһында күнекмәләр үтте....\n28-03-2018, 17:14 / ---\nТирлән ауылындағы физкультура-һауыҡтырыу комплексы тѳҙѳлѳшѳ аҙағына яҡынлаша. Эштәрҙең күбеһе һәм ауыры аҙағына еткән. Инженер-коммуникация селтәрҙәре үткән, пластик тәҙрәләр ҡуйылған, ҡыйыҡ һәм фасад яңыртылған. Тирлән ауылында физкультура-һауыҡтыру комплексын төҙөү былтыр октябрь айында башланғайны. Ошо ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә бында ике ҡатлы, 500 квадрат метр майҙанлы мөһабәт бина ҡалҡып сыҡты. Спорт комплексы тимер бетондан, металл конструкцияларҙан, стеналары сэндвич панелдән төҙөлгән. Объекттың подрядсыһы Ѳфѳнѳң «Д-Арт» производство-төҙөлөш фирмаһы. Тѳҙѳүселәр эште планлаштырылған...\n28-03-2018, 17:13 / ---\nРейтинг тауыш биреү үтте\nБелореттар Рәсәй Президентын һайлаған көндө капиталь ремонт яһаласаҡ йәмәғәт территорияларына ла тауыш бирҙе. Был көндә йәшниккә төшөрөлгән бюллетендәр ниндәй объектты һайларға кәрәклеген аныҡ хәл итте. Рейтинг тауыш биреүҙе иҫәпләү өсөн 22 территориаль комиссия булдырылды. Улар иртәнге 8-ҙән киске сәғәт 8-гә тиклем эшләне. Халыҡҡа уңайлы булһын өсөн тауыш биреү йәшниктәре һайлау участкалары эшләгән бинаға ҡуйылғайны. Һәр участкала ирекмәндәр эшләне. Улар белореттарға 2018-2019 йылдарҙа капиталь ремонт яһаласаҡ йәмәғәт территорияларын һайлау буйынса үҙ ярҙамын күрһәтте....\n28-03-2018, 17:10 / ---\nҒаиләң булһын терәгең!\nСермән күп тармаҡлы ауыл клубында Ғаилә йылына арналған “Минең ғаиләм - минең терәгем” тип аталған конкурс уҙҙы. Унда Таиповтар һәм Хөснөтдиновтар ғаиләләре ҡатнашты. Сермән ауыл хакимиәте башлығы Лилиә Вил ҡыҙы Сибәғәтова сәләмләү һүҙендә был сараның мөһимлеген һәм әһәмиәтен билдәләп, ауылдың йәмәғәт тормошонда актив ҡатнашҡандарға Маҡтау ҡағыҙҙары тапшырҙы. “Визит карточкаһы” конкурсында ҡатнашыусылар ғаиләләре менән таныштырҙы. Зөлфиә һәм Рифат Таиповтарҙың ғаиләһендә 5 ҡыҙ һәм 1 малай үҫә. Атай эштә саҡта әсәй балалары менән конкурста ҡатнашты. Апайлы-һеңлеле Лиана менән Диана...


Үҙәккә үткән юл | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n22 апреля 2021 — 12:41 ГТРК «Башкортостан»\nӨфөнөң Комсомол һәм 8 март урамдарынан автомобилдәр хәрәкәте ноябрь айында тергеҙелә. Урамдарҙы төҙөкләндереү Башҡортостан етәкселеге һәм Өфө ҡала хакимиәте контролендә ҡала. Ошо йәһәттән аҙна һайын төҙөлөш ойошмалары менән эш барған урындарҙа күсмә кәңәшмәләр уҙғарыла. Юлдарҙың бер өлөшө ҡала көнөнә, тағы береһе сентябргә әҙер булырға тейеш. Әле Комсомол урамы 50 процентҡа, ә 8 март урамы 65 процентҡа әҙер. Уларҙы сафҡа индереү, Октябрь проспекты һәм башҡа урамдарҙағы тығындар мәсьәләһен һәм иң мөһиме бында йәшәүсе халыҡ өсөн тыуҙырылған уңайһыҙлыҡ хәл итәсәк.


Владимир Чуров: “Программабыҙ — эшләргә, эшләргә һәм эшләргә” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Владимир Чуров: “Программабыҙ — эшләргә, эшләргә һәм эшләргә”\nВладимир Чуров: “Программабыҙ — эшләргә, эшләргә һәм эшләргә” 10.07.2012 // Йәмғиәт\nРәсәйҙең Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Владимир Евгеньевич Чуров Башҡортостан Республикаһына килеп, төбәгебеҙҙәге Үҙәк һайлау комиссияһының тәүге ойоштороу ултырышында ҡатнашты. Ошо саранан һуң ул республика киң мәғлүмәт сараларына интервью бирҙе.\n— Башҡортостан Республикаһының әүәлге составтағы Үҙәк һайлау комиссияһы эшен нисек баһалайһығыҙ?\n— Уҙған дүрт йыл эсендә Башҡортостан Республикаһының Үҙәк һайлау комиссияһы эшендә байтаҡ ыңғай үҙгәрештәр булған. Рәсәйҙең Үҙәк һайлау комиссияһы 2011—2012 йылдарҙағы федераль кампанияға әҙерлек һәм уны үткәреү һөҙөмтәләрен юғары баһалай.\n— Республика Үҙәк һайлау комиссияһының яңы составы алдына ниндәй бурыстар ҡуйыла?\n— Комиссияның яңы составына ярайһы уҡ ҡатмарлы осорҙо үтергә тура киләсәк. Киләһе биш йылда уның ағзалары һайлау ҡануниәтендәге етди үҙгәрештәр шартында эшләйәсәк. Тәү сиратта был Рәсәй Федерацияһында теркәлгән сәйәси партиялар һанының артыуына ҡағыла. Шулай уҡ Рәсәй төбәктәренең юғары вазифалы кешеләрен һәм башҡа эйәрсән һайлауҙарға әҙерләнеү бурысы тора.\n— Ҡанундарҙа участка комиссияларын биш йылға ойоштороу тәҡдим ителә, тип билдәләгәйнегеҙ. Был нимәгә бәйле һәм нимә бирәсәк?\n— Участка һайлау комиссияларын биш йылға ойоштороуға үҙебеҙ өлгәштек. Ләкин был — беҙҙең өсөн ғәйәт ҙур көсөргәнешлелек һәм яуаплылыҡ. Биш йыл буйы һайлау үткәрәсәк участка комиссияларының лайыҡлы составын ойоштороу — ауыр эш. Бындай комиссияларҙы һәм уларҙың етәкселәрен уҡытыу, әҙерлеккә контролде тормошҡа ашырыу мәсьәләләре субъекттарҙың һайлау комиссияларына һәм территориялар комиссияларына йөкмәтелә. 4 мартта илебеҙҙәге 5 меңдән ашыу һайлау участкаһын веб-камералар аша күҙәткәндә комиссияларҙың бер ай эсендә эшкә әҙерләнеп өлгөрмәүе асыҡланды. Тәжрибәһе ниндәй генә булмаһын, улар эшкә әҙерләнмәгән. Шуға күрә тәү сиратта участка комиссиялары ағзаларын уҡытыу бурысы ҡуйыла. Был сара техник яҡтарҙы ла үҙ эсенә алырға тейеш.\n— Бындай комиссияларҙа икенсе эштән бушатылған ағзалар эшләйәсәкме?\n— Юҡ. Улар төп эшенән китмәйәсәк. Участка һайлау комиссияһы ағзаһының статусы биш йыл дауам итәсәк. Тейешле таныҡлыҡ биреләсәк, йылына бер тапҡыр уҡытыу үткәреләсәк. Территориаль һайлау комиссиялары бында төп звено буласаҡ. Әле беҙ әҙерлекте финанслау мәсьәләләрен тикшерәбеҙ. Интернет, дәреслектәр, ситтән тороп уҡыу, территориаль һайлау комиссияһы аша бер тапҡыр белем алыу, тест үтеү өсөн түләүгә йылына 1 меңдән 3 мең һумға тиклем аҡса талап ителә.\nКиләһе йыл мартҡа тиклем беҙ эште тулыһынса тамамларға, норматив акттар ҡабул итергә тейешбеҙ. Бер яҡтан был ҙур ярҙам булһа, икенсе яҡтан — етди яуаплылыҡ та.\n— Участка һайлау комиссиялары составын ойошторғанда техник яңылыҡтарҙың киң ҡулланылыуы иҫәпкә алынасаҡмы?\n— Участка һайлау комиссияларын ойошторғанда техник белемле кешеләрҙе йәлеп итеү әле мотлаҡ шартҡа әүерелә бара.\n— Участка комиссияларын ойошторғанда, уларҙың эшендә партияларҙың әһәмиәтен нимәлә күрәһегеҙ?\n— Әле Рәсәйҙең Юстиция министрлығы 20-нән ашыу яңы сәйәси фирҡәне теркәне. Улар төбәктәрҙең яртыһында булһа ла үҙҙәренең бүлексәләрен ойошторорға тейеш. Беҙҙең өсөн иң мөһиме — һайлаусы, ә сәйәси партия — улар менән эшләү ҡоралы ғына. Беҙ сәйәсәткә ҡыҫылмайбыҙ. Сәйәси хәл-шартты бер нисек тә иҫәпкә алмайбыҙ, барлыҡ партияларға һайлаусылар менән эшләүҙә ярҙам итергә тейешбеҙ. Ә партиялар беҙгә һайлаусылар менән эшләүҙә, һайлауҙы ойоштороуҙа булышлыҡ итә.\nПартияларҙы мөмкин тиклем күберәк йәлеп итеү зарур. Бөтә партияларҙы ла. Улар — һайлау системаһының түләүһеҙ эшсе көсө.\nБарлыҡ сәйәси партияларҙың мәнфәғәттәре иҫәпкә алынырға тейеш, уларҙы иҫкеләргә һәм яңыларға айырып ҡарарға ярамай. Яңы партияны теркәгәндән һуң, төбәк бүлексәһе барлыҡҡа килгән икән, шунда уҡ уларҙы эшкә йәлеп итеү бик мөһим. Сәйәси партия беҙгә нимәгә кәрәк? Улар һайлаусыларҙың һайлауға күпләп килеүен тәьмин итергә, эштә беҙгә ярҙамлашырға тейеш. Быға ҡануниәткә анализ да, хоҡуҡ ҡулланыу практикаһы ла, халыҡтың, һайлаусыларҙың ялыуҙары менән эшләү ҙә, техник йыһазландырыу ҙа инә. Улар үҙҙәрен сәйәсмәндәр тип уйлай. Ләкин беҙ сәйәсәттән ситтә, шуға күрә уларҙы һайлау системаһы, йәғни һайлаусылар мәнфәғәтендә файҙаланырға тейешбеҙ. Партиялар күберәк булған һайын ярҙамсыларыбыҙ арта. Улар быны аңлай. Төбәк бүлексәһе барлыҡҡа килгән икән — кисектермәҫтән уны эшкә ҡушабыҙ.\nКомиссия ағзаһының ниндәй партияға ҡарауы мөһим түгел. Биш йыл эсендә ул участка комиссияһындағы эштең бөтөнләй икенсе мәсьәлә булыуын аңлаясаҡ.\nУҙған дүрт йылда беҙ сәйәси партиялар менән асыҡтан-асыҡ эш итеү системаһын ойошторҙоҡ. Ошо эшкә йәлеп ителәсәк партиялар һаны артасаҡ. Улар менән хеҙмәттәшлек, һайлау комиссиялары эшендә ошо партияларҙың даими ҡатнашыуы схемаһын ентекле төҙөү зарур.\n— Өфө ҡалаһының Октябрь районында үткән осрашыуҙа территориаль һайлау комиссияһы рәйестәренә нимә теләнегеҙ?\n— Федераль, төбәк һәм урындағы киң мәғлүмәт саралары менән йышыраҡ осрашырға, әңгәмәләшергә кәрәк. Гәзиттәрҙә сығыш яһауҙан тартынмағыҙ, тинем. Хакимиәт башлығы был йәһәттән ярҙам күрһәтһен. Һайлау системаһы звенолары эшен халыҡҡа күпләп күрһәтергә кәрәк. “Һайлау” автоматлаштырылған дәүләт системаһына мәғлүмәттәр ҡайҙан килә? Территориаль һайлау комиссияһынан. Кешеләргә, һайлаусыларға яҡыныраҡ булырға, лекциялар менән сығыш яһарға кәрәк.\nБашҡортостан Республикаһы Үҙәк һайлау комиссияһында ни бары 12 ағза. Территориаль һайлау комиссияһы, шулай уҡ участка һайлау комиссияларында йөҙҙәрсә, меңдәрсә, анығыраҡ әйткәндә, 33 мең кеше эшләй. Шуларҙың һәр береһе һайлаусылар менән аралашыуҙа тырышлыҡ күрһәтергә тейеш. Юғиһә берҙәм тауыш биреү көнөндә халыҡ һайлауға килмәйәсәк, дөрөҫлөктө ялғандан айыра алмаясаҡ. Һайлаусылар менән эшләүҙә инициативаны үҙ ҡулығыҙға алығыҙ, тип аңлаттым рәйестәргә. Район һәм ҡала хакимиәттәре быға һәр яҡлап булышлыҡ итергә тейеш.\nТотош уҡырға 474


Юлдарҙа иғтибарлы булыу мөһим\nРеспубликала 38 травматоогия үҙәге эшләй. Алдағы ярты йыллыҡта был медицина учреждениеларында аварияларға эләккән 1 641 кешегә ярҙам күрһәтелгән. Йәрәхәттәргә килгәндә, баш мейеһе һелкенеү, аяҡ-ҡул һыныу, умыртҡа һөйәгенә зыян килтереү осраҡтары күпләп теркәлгән.\nЮл хәрәкәте хәүефһеҙлеге инспекторҙары йәйге көндәрҙә лә профилактик сараларҙы туҡтатмай. Тәү сиратта, ял үҙәктәрендә, лагерҙарҙа, балалар йорттарында аңлатыу эштәре алып барыла. Мәктәп уҡыусыларына фликерҙар таратыла.


17 Февраль 2021, 18:00\n"...Бындайҙы күреп өйрәнмәгән Булат башта ни эшләргә лә белмәй ярһыны. Аҙаҡ: «Мал ашаған еренә ҡайта ул. Китеп ҡайҙа барһын инде», — тип үҙен тынысландырҙы. Ләкин ҡатынынан бер ниндәй хәбәр ишетелмәне. Булат нимә уйларға ла белмәне. Ни телефоны яуап бирмәй. Балаларына ла шылтыратып ҡараны. Улар ҙа аптырауҙан башҡа бер ни ҙә әйтә алманы. Шулай ҙа үҙҙәрен тыныс тотоуы Булатты бер аҙ һағайтты. Юғиһә, әсәйҙәре тип йәндәрен бирергә әҙер торалар бит. Әллә белеп тә өндәшмәйҙәрме икән? Нимәлер йәшерәләр шикелле…"\n— Тор инде, атаһы, аш һыуынып бөтә бит. Һуңынан йоҡлар инең әле. Һин яратҡан туҡмаслы аш бешергәнмен. Арып ҡайтҡаныңды беләм дә бит, бергәләп ултырһаҡ, күңелле булыр ине. Балалар ҙа үҙеңде һирәк күрә...\nБулат иркәләнеп ята бирҙе лә терт итеп күҙҙәрен асты. Тағы ла шул уҡ төш. Туҡтале, ә тәмле һурпа еҫе ҡайҙан килә һуң? Әллә ҡайттымы икән ҡатыны? Ул һикереп тороп баҫҡанын һиҙмәй ҙә ҡалды. Тиҙерәк аш бүлмәһенә ашыҡты. Юҡ... Тойолған ғына икән. Бер кем дә юҡ. Ҙур өйҙә тағы ла бер үҙе. Ашарға бешмәгән, сәй ҡуйып ебәрәйем тигәйне, һыу багы ла буш булып сыҡты. Һарайҙа малдар баҡырыша. Нисек барыһына өлгөрмәк кәрәк?


Краснокама районында татар мәҙәниәте фестивале үтте // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nКраснокама районында татар мәҙәниәте фестивале үтте\n15:47, 28 декабря 2011 Йәмғиәт\nКраснокама районының Яңы Хажы ауылында татар мәҙәниәте фестивале үтте. Унда Краснокама районы ауылдарының фольклор коллективтары сығыш яһаны.\nМәҙәниәт йорто фойеһында татар халҡының биҙәү-ҡулланма сәнғәте күргәҙмәһе ойошторолдо һәм милли һый-ниғмәттәр тәҡдим ителде. Фестиваль ҡунаҡтарын йыр-бейеү һәм традицион сәк-сәк менән ҡаршы алдылар.\nҠуян һәм Яңы Бөртөк ауылдарынан ижади коллективтар ҡыҙыҡлы концерт программаһы менән ҡыуандырҙы. Фәрзәнә Әбсәләмова, Замира Ғабдраханова һәм Рәсим Сәйфидияров яңғыҙ йыр башҡарҙы. Халыҡ бейеүҙәре лә күрһәтелде.\nФестивалдә ҡатнашыусыларға рәхмәт хаттары һәм иҫтәлекле бүләктәр тапшырылды, тип хәбәр иттеләр Краснокама район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән.