Фекерләшеү:Октябрьский районы (Ырымбур өлкәһе) — Башҡорт Википедияһы\nФекерләшеү:Октябрьский районы (Ырымбур өлкәһе)\nСәләм. Как по-вашему должна называться данная статья Октябрьск районы (Ырымбур өлкәһе), учитывая что районный центр - с.Октябрьское (у татар - Октябрьское районы), а на русском - Октябрьский район.\nБашҡортостанда ике төрлө топоним бар: Октябрьский ҡалаһы һәм алты Октябрьский ауылы, шул уҡ ваҡытта тағы ике Октябрь һәм ике Октябрьск ауылы бар. Уларҙың башҡортса исеме Башҡортостан Республикаһы ҡануниәте менән раҫланған. Ырымбур өлкәһенең топонимдары буйынса мыҡты ғына әйтеүе лә ҡыйын. Был мәсьәләне күмәкләп тикшерегә кәрәк. Киң мәғлүмәт саралында ҡулланылыуы буйынса өлгөләр бармы икән? Ниндәй тәҡдимдәр булыр? --Рөстәм Нурыев (әңгәмә) 12:57, 9 сентябрь 2016 (UTC)\nИнтернетта башлыса Октябрьский районы ҡулланыла (, , ). Аналог — Октябрьск районы (Силәбе өлкәһе). Тағы ла Пермь крайы Октябрьский районы бар, әммә уның район үҙәге Октябрьский ауылы.--Ryanag (әңгәмә) 13:19, 9 сентябрь 2016 (UTC)\nБашҡорт теленең закондары буйынса Октябрьский районы булалыр ул. --Кинйә (әңгәмә) 17:21, 9 сентябрь 2016 (UTC)\nТел закондары буйынса Октябрь районы булырға тейештер ҙә ул, тик үҙ ваҡытында Октябрьский ҡалаһы, Октябрьский ауылы тип алынған да, шулай инеп киткән инде ҡулланылышҡа. Ә Рөстәм Нурыев килтергән миҫалдарҙы (ике Октябрь һәм ике Октябрьск ауылдары) урындағы үҙешмәкәрлек (телселәр менән кәңәшләшмәү, гәзит-журналды ҡарамау) тип ҡабул итергә кәрәк. Нисек кенә булһа ла, Ырымбур өлкәһендә, ауыл һәм район исемдәрен рәсми рәүештә башҡортсаға тәржемә итеп, аншлаг эшләмәйәсәктәр, ә беҙгә бер үк атамаларҙы (Ырымбурҙа булһынмы, Башҡортостандамы) бер төрлө итеп алырға кәрәктер. Минең тәҡдим: Ырымбурҙың районын да, ауылын да Октябрьск йә Октябрьское түгел, ә Октябрьский тип алырға. --Айсар (әңгәмә) 17:39, 9 сентябрь 2016 (UTC)\n--Рөстәм Нурыев (әңгәмә) 18:03, 9 сентябрь 2016 (UTC)\nЫрымбур өлкәһенең һәр ҡала-район исемдәрен дә ҡарап сығырға һәм фекер алышыу битенә яҙырға тәҡдим итәм.\nНиңә? Беҙ башҡорт теле ҡанундары буйынса эшләргә тип килештек, шикелле. Октябрьский районы була.--Кинйә (әңгәмә) 18:06, 9 сентябрь 2016 (UTC)\nБашҡа ҡала-район исемдәрен дә .... --Рөстәм Нурыев (әңгәмә) 18:21, 9 сентябрь 2016 (UTC)\nБашҡорт энциклопедияһы Ырымбур өлкәһенең Октябрьский районын мәҡәләләр эсендә (мәҫәлән Мортазин-Иманский) Октябрь районы тип биргән, районға айырым мәҡәлә юҡ, әлбиттә. Шул уҡ ваҡытта Башҡортостандағы Октябрьский ҡалаһы, ауыл исемдәре Октябрьский тип алынған. Ҡайҙа логика? --Айсар (әңгәмә) 18:52, 9 сентябрь 2016 (UTC)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Фекерләшеү:Октябрьский_районы_(Ырымбур_өлкәһе)&oldid=621563 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:53 9 сентябрь 2016 үҙгәртелгән.


Башҡортостан дәүләтен төҙөүсе якташыбыҙ\n21 Февраль 2019, 19:33\nРеспублика төҙөү, халыҡтар араһында дуҫлыҡты һәм үҙ-ара аңлашыуҙы нығытыу өсөн Муллайән Дәүләтша улы Халиҡов күп эш башҡара, уның хеҙмәтенең төп ҡаҙанышы – барлыҡ башҡорт халҡын берләштереү.\nМ. Халиҡов – педагог\nМуллайән Халиҡов 1894 йылдың 4 февралендә Бәләбәй өйәҙенең Иҫке Аҡтау ауылында урта хәлле ғаиләлә өсөнсө бала булып донъяға килә. Тыуған ауылында өс йыл мәҙрәсәлә белем ала һәм ошо өйәҙҙең земство башлығы С. Йәнтүриндең Килемдәге рус мәктәбендә алты йыл уҡый. 1915 йылда Ырымбур губернаһының Троицк ҡалаһында “Мөхәммәдиә” уҡытыусылар семинарияһын тамамлай. Шунан һуң Орск ҡалаһына эшкә ебәрелә.\n1917 йылдың февраль револю-цияһынан һуң, Ырымбурҙағы Ҡа-рауанһарайҙа үткән 1-се Башҡорт Ҡоролтайында делегат була.\nМуллайән Халиҡовтың педагогик эшсәнлеге оҙаҡҡа һуҙылмай, шулай ҙа уның уҡыусылар араһында тәүге көндәрҙән үк мөхәббәт һәм хөрмәт ҡаҙанғанлығы билдәле. 1917 йылдың октябрендә ул иптәштәре тәҡдиме менән Темәс ауылына күсә һәм китапханала эшләй башлай. Ошо белем усағы Башҡортостан Республикаһы хөкүмәтен төҙөүҙә үҙенә күрә “штаб”ҡа әйләнә. Октябрь Социалистик революцияһын шунда ҡаршылай ул.\nСовет Хөкүмәте йоғонтоһонда Башҡорт өлкә шураһы 15 ноябрҙә Башҡортостандың автономияһын иғлан итә. Йыл аҙағында Башҡорт Ҡоролтайында был ҡарар раҫлана һәм милли Хөкүмәт төҙөлә. Халиҡов милли Хөкүмәткә ағза итеп һайлана.\n1919 йылдың ғинуар аҙағында Өфөнө Колчактан азат иткәндән һуң, Муллайән Халиҡов Башҡорт Хөкүмәтенең вәкиле сифатында Өфө губерна ревкомы менән һөйләшеү алып бара һәм Ҡыҙыл Армия яғына сығыуға бәйле шарттар ҡуя.\nВ. Ленин Өфө губревкомына шундай яуап телеграммаһы ебәрә: “Халиҡовты ситләтмәҫкә тәҡдим итәбеҙ. Колчакка ҡаршы башҡорт полктары тарафынан берҙәм фронт булдырған тәҡдирҙә, амнистияға ризалыҡ бирергә. Совет власы яғынан башҡорттарҙың милли азатлығы тулыһынса гарантиялана”.\n8 февралдә Башҡорт Хөкүмәте М. Халиҡовтың эшмәкәрлеген хуплай. 19 февралдә һөйләшеүҙәр ҡабат яңыртыла һәм тәүге килешеү төҙөлә.\nБашҡорт хөкүмәте вәкилдәре Мәскәүгә йүнәлә һәм Автономиялы Башҡортостан тураһында “Совет власы менән Башҡортостан Хөкүмәте килешеүе”нә ҡул ҡуйыла. Унда милли эштәр буйынса халыҡ комиссары И.Сталиндың, Башҡорт Хөкүмәте рәйесе М. Халиҡовтың ҡултамғалары була. Килешеү 1919 йылдың 23 мартында “Известия ВЦИК” гәзитендә баҫылып сыға. Ошо дата Совет Башҡортостанының тыуған көнө тип иҫәпләнә.\n27 йәшлек рәйес\nМ. Халиҡов 1921 йылдың июлендә Башҡорт АССР-ы Халыҡ комиссарҙары Советы рәйесе итеп раҫлана. Уға ни бары 27 йәш була ул саҡта.\nМуллайән Халиҡовтың республика етәкселегенә килгән ваҡыты уның тарихында иң ауыр көндәр була. Башҡортостан тарыған бәлә-ҡазаларҙың күләмен күҙ алдына килтереү өсөн ҡайһы бер һандарға күҙ һалайыҡ. Меңдән артыҡ эреле-ваҡлы предприятиелар эшләмәй, бигерәк тә тау-завод тармағы ныҡ зарарланған, транспорт та юҡ дәрәжәлә. Иген йыйымы, мал һаны кәмегән. Йөҙҙәрсә ауылдар яндырылып, меңәрлән крәҫтиән хужалыҡтары көлгә әйләнгән. 200 меңдән артыҡ кеше йорт-ерһеҙ ҡалған. 1920-1921 йылғы ҡоролоҡ арҡаһында Башҡортостан тарихында күрелмәгән ҡаты аслыҡ башлана.\nБашҡортостан Хөкүмәте алдына кинәт ауыр бурыстар килеп баҫа. Шулай ҙа иң ҡыйыны республика халҡының ғүмерен һаҡлап ҡалыу өсөн көрәш була. 1922 йылдың декабрендә үткән өсөнсө Бөтә башҡорт съезында отчёт докладында М.Халиҡов былай ти: “Халыҡтың көсө эпидемияларға, аслыҡҡа ҡаршы көрәшеүгә һәм Үҙәктә лә, шулай уҡ урындарҙа ла административ көстө нығытыуға йүнәлтелде. Беҙ эште яңы экономик политика шарттарында барлыҡ аппараттарҙы үҙгәртеп ҡороу талап ителгән саҡта башҡарҙыҡ. Күп кенә учреждениеларҙың хужалыҡ иҫәбенә күсерелеүе, предприятиеларҙа хеҙмәт етештереүсәнлегенең күтәрелеүе һәм башҡа ыңғай күренеш-тәр шуға бәйле. Был эште башҡарып сығыу өсөн күп көс кәрәк булды. Эшкә тотонғанда аҙыҡ-түлек Халыҡ Комиссариаты складында... бер бот та иген юҡ ине! Аҡса менән дә эш таҡыр ине. Башҡорт Республикаһы хәтәр кризисҡа юлыҡты. Үҙәктән алынған кәрәк-яраҡтар беҙҙең их-тияжыбыҙҙың 10 процентын да ҡаплай алманы...”.\nШундай шарттарҙа М. Халиҡов үҙенең барлыҡ көсөн астарға ярҙам күрһәтеүгә туплай, аслыҡтың даими юлдаштары булған ваба, тиф ауырыуҙарына ҡаршы саралар күрә.\nМ. Халиҡов инициативаһы менән Хөкүмәт Башҡортостанды продналогтан ҡотҡарыуҙы, республиканы аслыҡ хөкөм һөргән урындар иҫәбенә керетеүҙе, аҙыҡ-түлек һәм финанс ярҙам күрһәтеүҙе юллай һәм ыңғай һөҙөмтәләргә ирешә.\nБер үк ваҡытта М. Халиҡов Оло Башҡортостанды төҙөү буйынса мөһим эштәр башҡара. Республиканың сиктәрен билдәләү һәм хоҡуҡ нормаларын асыҡлау әһәмиәтле була. Был сетерекле эш ВЦИК тарафынан 1922 йылдың 14 июнендә ҡабул ителгән Декрет менән теүәлләнә. Шуның һөҙөмтәһендә Өфө губернаһы Башҡортостан Республикаһына бирелә. БАССР-ҙың баш ҡалаһы Стәрлетамаҡтан Өфөгә күсә.\nБашҡортостанда 8 кантон, улар эсендә 296 волость һәм 3272 ауыл Советы булдырыла. Оло Баш-ҡортостандың Совнарком рәйесе итеп М. Халиҡов тәғәйенләнә.\nХалыҡ һәм партия буйынса иптәштәре араһында М.Халиҡов ҙур абруй ҡаҙана. Эшкә бик һәләтле булыуы, ябай халыҡ хаҡында ысын күңелдән хәстәрлек күреүе, уға йәне-тәне менән намыҫлы хеҙмәт итеүе арҡаһында ирешә ул быға.\nСәйәси золом ҡорбаны\n1925 йылдың 4 ноябрендә М. Халиҡов, В. Заикиндың Мәскәүгә күсерелеүе уңайынан оҙатыу кисәһе үткәрелә. Унда сығыш яһаусылар Муллайән Дәүләтша улының Хөкүмәт башлығы вазифаһын үтәүҙәге тырышлығын юғары баһалай, партия һәм дәүләт эшмәкәре А. Биишев уны “башҡорт самородогы” тип атай. 1925 йылдың аҙағында М.Халиҡов Мәскәүгә күсә. Ауыл хужалығы банкында эшләй, һуңыраҡ РСФСР Финанс Халыҡ Комиссариатына алына. 1930-1933 йылдарҙа Ҡыҙыл профессураның экономика институтында уҡый. Уны тамамлағас, РСФСР халыҡ хужалығы иҫәп-хисап идаралығына эшкә урынлаша.\nМ.Халиҡов яҡташтары, бигерәк тә М. Мортазин менән аралашыуын дауам итә. Уға мемуарҙар, шулай уҡ Ҡыҙыл Армия тураһында китап сығарырға ярҙам итә.\n1937 йылдың йәй башы ил тарихында иң фажиғәле осор була. 25 июлдә иртәнге яҡта М. Халиҡовты советтарға ҡаршы һәм террорсылыҡ эшендә ғәйепләп, ҡулға алалар.\n1937 йылдың 27 сентябрендә СССР Юғары Судының Хәрби коллегияһы тарафынан М. Халиҡов иң юғары язаға – үлемгә хөкөм ителә һәм был ҡарар шул уҡ көндә үтәлә. Муллайән Халиҡовҡа ни бары 43 йәш була. Ул Мәскәүҙең Дон зыяратында ерләнгән.\nМ. Халиҡовтың тормош иптәше Сара Закир ҡыҙы 1937 йылдың 28 декабрендә иренең контрреволюцион эшмәкәрлеге тураһында власть органдарына хәбәр итмәүҙә ғәйепләнә. Уны 8 йылға хөкөм итәләр. Ул 1945 йылдың 28 ноябрендә азат ителә.\n1958 йылдың 28 ғинуарында СССР Юғары судының Хәрби коллегияһы һәм СССР НКВД-һының Айырым кәңәшмәһенең хөкөм ҡарары юҡҡа сығарыла, Муллайән Дәүләтша улы һәм уның тормош иптәше Сара Закир ҡыҙы реабилитациялана.\nИсеме ҡалһын мәңгегә\nӨфөлә ҡасандыр Халыҡ ко-миссарҙары советы өсөн М. Халиҡов үҙе һайлаған бинала\nәлеге көндә Башҡортостан Рес-публикаһының Милли музейы урынлашҡан. Халиҡовтар ғаиләһе ул ваҡытта Зенцов урамында йә-\nшәй. Эшкә йәйәү һәм һаҡһыҙ йөрөгән ул, сөнки халыҡ араһында абруйы көслө булған. БАССР Халыҡ комиссарҙары советы бинаһы урын-\nлашҡан Губернаторская урамын Совет урамы тип үҙгәртә. Республикабыҙҙың 100 йыллыҡ юбилейы алдынан Милли музейға Ҙур Башҡортостандың беренсе етәксеһе исемен бирергә тәҡдим итәм. Тыуыуына 125 йыл тулыу уңайынан уға хөрмәт күрһәтеү булыр ине был.


Республикала изоляция режимы йомшартыла | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n19 июня 2020 — 11:30 ГТРК «Башкортостан»\n22 июндән фитнес үҙәктәр үҙ ишектәрен аса. Шулай уҡ балалар һауыҡтырыу лагерҙары, санаторийҙар ҙа эш башлаясаҡ. Был хаҡта төбәк етәксеһе Радий Хәбиров хәбәр итте. Шул уҡ ваҡытта санитар талаптар тураһында ла оноторға ярамай. Наталья Николаева бер-нисә йыл рәттән балалар һауыҡтырыу лагеры етәксеһе булып эшләй. Пандемияны иҫәпкә алып, дезинфекция саралары күптән алынып ҡуйылған. Лагерҙа ял итеү тәртибе санитар нормаларға ярашлы итеп үҙгәртелгән. Балалар ялын хәүефһеҙ ойоштороу- беҙҙең төп маҡсат ти, лагерь директоры. Бының өсөн байтаҡ ҡәғиҙәләрҙе үтәргә тура киләсәк. Быйыл лагерҙа йәшәйәсәк балалар һаны ике тапҡырға ҡыҫҡартылған. Уларҙың ялы 5 отрядҡа бүленеп ойошторола. Саралар ҙа ошо бер отряд сиктәрендә генә үтәсәк. Аш-һыу бүлмәһендә лә өҫтәлдәр метр ярым арауыҡта ҡуйылған. Бөтә саралар хәүефһеҙлек маҡсатында башҡарыла. Фитнес клуб хеҙмәткәрҙәре лә үҙ клиенттарын ҡабул итергә әҙерләнә. Өс ай дауамында тренерҙар онлайн дәрестәр үткәрҙе. Хәҙер яңы, ҡәҙимгенән айырмалы шарттарҙа эшләргә тура киләсәк. Фитнес клуб хеҙмәткәрҙәре бинаны талаптарға ярашлы итеп әҙерләгән. Иҙәнгә ара һаҡлаусы билдәләр һыҙылған, һәр кешегә 4 квадрат метр урын бүленә. Шулай уҡ бөтә тренажерҙар хәүефһеҙ арауыҡта ҡуйыла. Фитнес үҙәк хеҙмәткәрҙәре хәҙер аныҡ план буйынса эш итәсәк. Битлек, термометр, бирсәткә һәм дезинфекция саралары әҙер. һәр хеҙмәткәр иртән тикшереү үтәсәк. Төп талап-клиенттар күнекмәләргә алдан яҙылырға тейеш. Был спорт үҙәгендә кешеләрҙең һанын көйләү маҡсатында башҡарыла. Республика санаторийҙары ла 29 июндән яңы ҡәғиҙәләр буйынса эш башларға әҙерләнә. Талаптар оҡшаш, ҡәҙимгесә һаҡланыу саралары, кәрәкле дистанцияны һаҡлау. Ғаиләләрҙән тыш, ял итеүселәр бер кешелек номерҙарҙа урынлаштырыласаҡ. Изоляция йомшартылһа ла, тынысланырға иртәрәк. Шуға ла, балалар лагерҙары асылыуының аныҡ датаһы әлегә билдәһеҙ. Ул республикала вирусты йоҡтороусыларҙың һанына бәйле буласаҡ.


Материалы за 03.12.2012 » "Урал" гәзите\n3-12-2012, 15:55 / Мәҙәниәт\nНоҡат мәктәбендә Әсә кѳнѳнә арналған кисә үтте. Тәүҙә уҡыусылар әсәйҙәргә арнап әҙәби-музыкаль композиция күрһәтте. Күп балалы әсәйҙәр - 5 бала әсәһе Юлиә Хажиәхмәтованы, 4 балаға ғүмер биргән Рәфинә Мырҙағәлинаны, Гѳлирә Заһиҙуллинаны, 3 бала тәрбиәләүсе Гѳлсинә Хажиәхмәтова, Розалия Ғиниәтова, Гѳлназ Исмәғилеваны һәм башҡа әсәйҙәрҙе ҡотлап шиғырҙар, йырҙар яңғыраны. Шулай уҡ Юлиә Хажиәхмәтованы “Әсәлек даны” миҙалы алыуы менән ҡайнар ҡотланыҡ. Зѳлфиә Хажиәхмәтова, Айгѳл Мырҙагилдина, Азалия Исмәғилева башҡарыуында «Әсәйҙәргә фәтиха» йыры бүләк булһа, уҡыусылар үҙҙәре эшләгән открыткаларҙы...\n3-12-2012, 15:53 / Социаль ѳлкә\nНиңә ғәҙеллек юҡ?\n«Хѳрмәтле редакция! Мин 2009 йылдан пенсия алам. Беҙҙең совхоз бѳткәндән һуң мәшғүллек үҙәге 53 йәштән хаҡлы ялға ебәрҙе. Ошо йылдар менән бергә 31-32 йыл эш стажым бар. Үҙем ветеринар, сусҡа ҡараным. Ял кѳндәрендә лә, байрамдарҙа ла, отпускы ваҡытында ла ал-ял белмәй эшләнем. Ѳс бала әсәһе инем, ѳлкән ҡыҙым 1,6 йәшендә вафат булды. 1993 йылда ирем үлеп китте, ул совхозда ветеринар булып эшләй ине. Ике баланы янғыҙым үҫтерҙем. Шуға ҡарамаҫтан, миңә минималь пенсия түләйҙәр. 1 ғинуарҙан 5200 һум. Пенсия түләү буйынса мәғлүмәттәрҙе ҡарап ултырҙым да аптырап ҡуйҙым - бер ҡайҙа ла 5200 һум...\n3-12-2012, 15:50 / Яңылыҡтар\nАҘНАЛЫЛАР - “Урал” менән\nАбруйлы уҡытыусылар Айһылыу Сәмсетдинова, Дилара Хызырова, Лениза Лоҡманова, китапханасы Рәмзиә Суфиянова, клуб мѳдире Рәшиҙә Ғәйфуллина, уҡытыусы-пенсионер Рәфилә Лоҡманова, хаҡлы ялдағы инәйҙәр - апалы-һеңлеле Фәнисә Ғәлимова, Ғәфифә Әхмәтшина, Рима Әлибаева, Таңһылыу Әбдрәхимова үҙҙәрен “Урал”дың дуҫтары итеп танытты. Зирәк, ҡыҙыҡһыныусан, тура һүҙле, намыҫлы Фәнисә һәм Ғәфифә инәйҙәр “Урал”ға теләктәрен белдерҙе: ”Гәзитте ғүмер буйы алдырабыҙ, уҡыйбыҙ. Бер үпкә һүҙем дә бар, ул да булһа, Зѳлфәр ағайым Хисмәтуллин тураһында бер ҙә яҙмауҙары. Ә бит ул бик абруйлы кеше булған заманында....\n3-12-2012, 15:30 / Социаль ѳлкә\nВаҡытында һалым түләү уңайлы!\n2012 йылдың 1 ноябренән физик шәхестәрҙең 2011 йыл ѳсѳн һалым түләү ваҡыты үтте. Шуға ҡарамаҫтан, ҡайһы бер транспорт саралары, мѳлкәт һәм ер участкалары хужалары закон тарафынан ҡуйылған ваҡытта район-ҡалала 13 меңдән ашыу кеше һалым түләмәгән....\n3-12-2012, 15:29 / Яңылыҡтар\nЙәш ғаиләләргә ЯРҘАМ\nБѳгѳн йәштәрҙең күбеһе ғаилә ҡороу һәм бала табыуҙы икенсе планға күсереп тора. Социологик тикшеренеүҙәр күрһәтеүенсә, йәш ғаиләләр бала табырға теләмәүҙең ике сәбәбен - торлаҡ алыу перспективаларының юҡлығын һәм килемдәренең түбән булыуын атай. Йәштәрҙең торлаҡ проблемаһын хәл итер, демографик хәлде яҡшыртыр, ғаилә институтын нығытыр ѳсѳн республикала тѳрлѳ социаль программалар уңышлы эшләп килә. «Йорткомплект» проекты тураһында һѳйләгәйнек инде. Бѳгѳнгѳ һүҙ «Торлаҡ» маҡсатлы федераль программаһына ҡараған «Йәш ғаиләләрҙе торлаҡ менән тәьмин итеү» программаһы хаҡында....\n3-12-2012, 15:27 / Сәйәсәт\n“Берҙәм Рәсәй” партияһының республика башҡарма комитеты етәксеһе Альберт Мифтахов иғлан иткән “Яҡташтар” проекты 6 ноябрҙә үк старт алды. Башҡортостан Республикаһы Президенты Рѳстәм Хәмитовтың “Яҡташтар” проектын хуплап сығыш яһауы урындарҙа яңы проекттың әһәмиәтенең артыуына этәргес кѳс булды. “Урал” гәзитенең 22 ноябрь һанында баҫылған “Йәмғиәт тамырһыҙ үҫмәй” тип аталған әңгәмәлә һүҙ ошо хаҡта барҙы һәм унан һуң тәҡдимдәр менән шылтыратыуҙар, һѳйләшеүҙәр булды....


Һәр саҡ һаҡта » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Һәр саҡ һаҡта\nҺәр саҡ һаҡта 10.07.2018 // Йәмғиәт\nБаныу Мөхәмәтова – райондың бер яҡ сигендә ятҡан Вәзәм ауылы фельдшеры. Ире Сәлимйән Сәлмән улы – уға һәр яҡлап ышаныслы терәк, шул иҫәптән “Ашығыс ярҙам” автомобиле водителе лә.\nӘбеш ауылы ҡыҙы Баныу бала саҡтан табип булырға хыяллана. Ғүмер буйы кешеләргә ярҙам итеп, сирлеләрҙе тиҙ арала дауалап, һәр кемгә ҡыуаныс-шатлыҡ өҫтәп йәшәргә теләй. Хыялына ярашлы, тәүге баҫҡысҡа күтәрелгәс, йәғни 1982 йылда Сибай медицина училищеһын уңышлы тамамлағас, йәш белгесте йүнәлтмә буйынса Дыуан районына эшкә ебәрәләр. Бер аҙҙан мәктәп йылдарынан уҡ дуҫлашып йөрөгән егете армиянан ҡайта, һәм йәштәр, өйләнешеп, тыуған яғындағы Вәзәмдә төпләнергә ҡарар итә.\nАуылдағы медицина учреждениеһына акушер итеп эшкә алынған Баныу Мәғәфүр ҡыҙы оҙаҡламай фельдшер вазифаһына үрләтелә. Сирлеләрҙе иғтибарлылығы, йылы һүҙе менән дә дауалауға һәләтле, үҙ бурыстарына ифрат яуаплы ҡараған белгесте урындағы халыҡ тәүге көндәрҙән үк яратып ҡабул итә. Көн дә тиерлек “Ашығыс ярҙам” машинаһында әллә күпме саҡрым юл үтеп, кешеләрҙең ғүмерен һаҡлап ҡалған, шул уҡ ваҡытта үҙ ауылы халҡын даими хәстәрлектән айырмаған Баныу Мәғәфүр ҡыҙының өлгөрлөгөнә, фиҙакәрлегенә, ихтыяр көсөнә хайран ҡалмалы. Сирлеләр менән юлда ниндәй генә хәл булмауы ихтимал?!\n– Беҙҙең эштә иң мөһиме – юғалып ҡалмау, – ти тәжрибәле фельдшер. – Тиҙ арала дөрөҫ ҡарар ҡабул итеү мөһим. Кешенең яҙмышы секунд-минуттарға бәйле. Һәр осраҡта төп таянысың – белем, тәжрибә. Миңә шулай уҡ иремдең янымда булыуы көс, ышаныс өҫтәй. Ул барыһын да күҙ ҡарашымдан аңлап, хәлдең нисегерәк тороуына шунда уҡ төшөнә. Район үҙәгенә көнөнә ике-өс тапҡыр барырға ла тура килә, әммә бер ваҡытта ла ҡәнәғәтһеҙлек белдергәне, “эшеңдән кит” тигәне булманы. Хеҙмәтемдең ауырлығын, ни тиклем яуаплы икәнен аңлап, ярҙамынан айырмай, бар яҡлап ҡурсаларға тырыша. Һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә эшләгәнемә 36 йылдан ашыу инде хәҙер. Беҙҙең өсөн ял да, байрам көндәре лә юҡ ул. Мәҫәлән, илле йәшлек юбилейыма ҡунаҡ саҡырып, табынға ултырғайныҡ ҡына, кемдер “Ашығыс ярҙам” саҡыртты. Ирем менән байрамды ҡалдырып, сирлене район үҙәгенә алып барып, таңға ғына әйләнеп ҡайтырға тура килде. Шулай һәр саҡ сәләмәтлек һағындабыҙ.\nКөндәлек ауыр, көсөргәнешле эштән һуң ауыл табибы нурлы, ҡотло йортона ашыға. Ҡыҙҙарына шылтыратып, хәлдәрен белешә, ейән-ейәнсәрҙәре менән һөйләшә. Яҡындарының һөйөнөсө, һәр уңышы бәхетле әсә күңеленә яңы көс-дәрт өҫтәй.


Иҫәкәйем – йәнем киҫәккәйе... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Иҫәкәйем – йәнем киҫәккәйе...\nИҫәкәйем – йәнем киҫәккәйе... 31.07.2018 // Йәмғиәт\nАуыл көслө рухлы, булдыҡлы, егәрле кешеләре менән данлы\nХозур тәбиғәт ҡосағына һыйынып ҡына ултырған был ауылдың тарихы, мәғлүмәттәргә таянғанда, XVIII быуатҡа барып тоташа. Иҫәкәйҙәр мал үрсеткән, солоҡсолоҡ менән шөғөлләнгән, ағас эшкәртеп табыш алған. Бында ҡасандыр ике йөҙләп кеше йәшәгән, һигеҙ йөҙҙән артҡан сағы ла булған. Донъя – ҡуласа: бөгөн йәнә ике йөҙҙән ашыу кеше көн итә. Тарих биттәрендә төрлө яҙмалар ҡалған, ҡот биреп ишле-ишле ғаиләләр яралған, дөйөм ҙур хужалыҡ төҙөйбөҙ тип тә йөрөгән осорҙар булған, атай-ағайҙарын, улдарын яуға оҙатҡандар, йәнә килеп ҙур хужалыҡтар юҡҡа сыҡҡан, төрлө афәт тә ҡағылып үткән. Нисек кенә булмаһын, ниндәй балҡыштар һәм юғалтыуҙар ғына кисермәһен, “Мин дә был ерҙә!” тип һаман да йәшәй бирә әле Иҫәкәй, “донъя” тигән глобаллектә үҙенең барлығын белдереп. Ошо йәшәйешкә бер күҙ һалайыҡ әле.\nБыуындар шулай бәйләнә\nАуылдың бөгөнгөһөнә туҡталыр алдынан уның үткәне хаҡында бер аҙ һүҙ йөрөтөү урынлы булыр. Нисек кенә булмаһын, шул тарихты булдырыусылар – ғаиләләре, хеҙмәттәре менән кешеләр үҙҙәре. Мәҫәлән, Асия һәм Абдразаҡ Абдуллиндарҙың бергә ғүмер кисереүенә генә лә алты тиҫтә йыл булып килә. Ошо бай ғаилә тарихынан өс ҡыҙ, дүрт ул булып ете шишмә урғылып сыҡҡан. Хәҙер балалар үҙҙәре лә олатай-өләсәй булып бөткән инде. Әйткәндәй, инәй-бабайҙың 25 ейән-ейәнсәре, 6 бүләсәһе бар. Иң мөһиме — Абдуллиндар, атай-әсәй һәм олатай-өләсәй булараҡ, балаларына яҡшы тәрбиә бирергә тырышҡан, уларҙы лайыҡлы шәхес итеп үҫтергән.\nӨлкәндәрҙең ғаилә тормошо ғына түгел, хеҙмәт юлы ла иғтибарға һәм ихтирамға лайыҡ. Абдразаҡ Сәлимгәрәй улы 41 йыл ғүмерен урман хужалығына арнаған. Ағас ҡырҡыусы ла булған ул заманында, бүлексәлә бригадир вазифаһын да атҡарған. Иң мөһиме — эшен намыҫлы башҡарған. Хәйер, был хаҡта уның күкрәген биҙәгән орден-миҙалдары үҙҙәре үк һөйләй, әлбиттә. Сания инәй ҙә ошо өлкәлә эшләгән. Ағас йыҡмаһа ла, урман хужалығында ҡатын-ҡыҙға ла эш етерлек шул. Тик шуныһы, хужалыҡ ҡына тарихта ҡалған.\nАбдуллиндарҙың ул һәм ҡыҙҙарына әйләнеп ҡайтҡанда, балаларҙың иң йырағы Себерҙә торһа, яҡыны ошо ауылда төпләнгән. Нигеҙҙә, әлегә төпләнеүсе булмаһа ла, өйҙән балалар өҙөлмәй икән – береһе китә, икенсеһе ҡайта, тигәндәй. Эйе, ете баланың һәммәһенең тормош юлын барлаһаң, үҙ ғаилә тарихы, тормош юлы, тормош тәжрибәһе бар. Шулай ҙа ошо ауылда төпләнгән ҡыҙҙарының ғаиләһе тураһында һөйләге килә – быуындар ана шулай, тыуған ереңә ерегеү аша ла бәйләнә бит.\nБиш бала тәрбиәләп үҫтергән Зөһрә менән Сәлим Солтанбаевтар — ауылда ғына түгел, тирә-яҡта ла билдәле ғаилә. Балаларҙың ҡайһыһы үҙе ғаиләле булған, ҡайһыһы әлегә мәктәптә генә уҡый. Шулай ҙа һүҙ бында Солтанбаевтарҙың өлгөлө атай-әсәй булыуында ғына түгел, бөтә яҡлап та уңғанлығы менән дан ҡаҙанған улар. Биш балаһын аяҡҡа баҫтырып, кеше итеп, донъя көтә, ауылын хәстәрләп көн күрә.\nЙәш саҡтарында улар ҙа быуындаштары һымаҡ бәхеттәрен ситтә эҙләп ҡарамаҡ була һәм “Ағиҙел” совхозына эшкә бара. Тырыш йәштәрҙе маҡтап, дәртләндереп торалар, тик дәртләндереү ана шул маҡтауҙан үтмәй, бер-ике йыл ҡуртымға фатирҙа йәшәп ҡарағас, иреклеккә күнеккән башҡорт балалары икеһенең дә тыуған ауылы – Иҫәкәйгә ҡайта ла китә һәм дөрөҫ тә эшләй, минеңсә. Бындай һығымтаға, әлбиттә, йылдар үткәс кенә килергә булалыр. Ә ул саҡта...\n— Ҡайтҡас, мал менән шөғөлләнергә булдыҡ, — ти Солтанбаевтар, — тик иттең осһоҙланған мәле, аҡса сығымдарҙы ҡаплауҙан үтмәй. Шуға миндек тә бәйләп ҡараныҡ, башҡа миҙгелле эштәр менән дә булыштыҡ.\nШулай ҙа бер мәл күңелдәре таҡта ярыу цехына ята һәм әлеге көндә Солтанбаевтарҙың был йәһәттән продукцияһын райондың башҡа яҡтарынан да килеп алалар. Шулай эштәре яйланып китә, бер-бер артлы балалар тыуа, күркәм өй һалып сығалар. Ҡасандыр күңелдәре киткән малсылыҡҡа ла әйләнеп ҡайта улар – әле Солтанбаевтарҙың 50 башлап һарығы бар, йылҡы малы аҫрайҙар (ит хәҙер ҡиммәт!). Әммә бының менән генә сикләнергә уйламай улар – ауылда кооператив төҙөп, киләсәктә тәмле-тәмле бәлештәр, печеньелар бешерергә планлаштыралар. Шулай итеп, бөтә хужалыҡтарында бергә үҙҙәрен дә, тиҫтәгә яҡын ауылдаштарын да хеҙмәт урыны менән тәьмин итәләр. Әммә ауылды ҡайғыртыу быға ғына ҡайтып ҡалмай, башта Сәлим Абдрафиҡ улы өс саҡырылыш рәттән ауыл советында депутат булһа, хәҙер иһә был бурысты Зөһрә Абдразаҡ ҡыҙы атҡара, ләкин ғаиләлә кем генә депутат булыуға ҡарамаҫтан, береһе лә йәмәғәт эшенән ситтә ҡалмай, мәсет төҙөүҙә лә, юл ремонтлауҙа ла, төрлө саралар үткәреүҙә лә уларҙың өлөшө ҙур.\n— Йәшәгәс, бөтә яҡлап та матур итеп йәшәй белергә кәрәк, — тигән тормош девиздарын аса Солтанбаевтар. – Балаларыңды ла бағырға тейешһең, йәшәгән ерҙең дә ҡәҙерен оноторға ярамай, шул ҡәҙерҙе балаларға, ейәндәребеҙгә лә һеңдерергә тырышабыҙ. Ошондай ғаиләләр Иҫәкәйҙә генә түгел, һәр тарафта ла күберәк булһын ине.\nМалай тапҡансы киләбеҙ!\nСолтанбаевтарҙың ҡыҙҙары үҫеп килә, инде ейәндәре лә ҡунаҡҡа ҡайтып йөрөй, тинек. Ә шулай ҙа ауылдың киләсәге әле ҡулдарына бәпес алырға торған ғаиләләргә бәйле бит, тыуым булһа – тимәк, кеше артасаҡ, ауыл йәшәйәсәк! Ошо ҙур эшкә үҙҙәренең тос өлөштәрен индергән ғаиләләрҙең береһе – Гөлсинә менән Илдар Алтынбаевтар. Улар алты ҡыҙ үҫтерә һәм... етенсегә лә ҡыҙ көтәләр!\n“Малай тураһында хыял йөрөтәһегеҙҙер инде?” тип ғаилә башлығының сәменә тейергә тырышыуыбыҙ юҡҡа сыҡты:\n— Бер ҡыҙым ғына өс малайға торошло! Таянысым улар, әсәләренә лә булышалар, минән дә оҫталыҡҡа өйрәнәләр, — бирешергә теләмәй Илдар. Ысынлап та, ҡул араһына инеп өлгөргән ҡыҙҙар әсәләренә иркәләнеп, өй йыйыштырып, өйҙә генә ултырмай, кәрәк икән, картуфын да утай, һыйыр ҙа һауа, утынын да яра. Ә шулай ҙа атай кешегә ағас эшкәртеү оҫталығы серҙәрен өйрәтер малай булһын ине. Илдар үҙе лә оҫталыҡ серҙәрен ҡасандыр оло быуындан һеңдергән. Үҙе Маҡар ауылы дауаханаһында “Ашығыс ярҙам” бригадаһында водитель булып эшләһә лә, ял ваҡытын ял итеп кенә үткәрмәй – тәҙрә ҡапҡастарына биҙәктәр эшләй, һыу үткәрә, йылылыҡ системаһы ҡуйыу менән шөғөлләнә. Ғөмүмән, ҡулынан килмәгән эше юҡ. Үҙенең йортона ла Әсәлек капиталы ярҙамында төкәтмә төҙөп, уны ҡала фатирындағы шарттарҙан ҡайтыш түгел кимәлдә эшләп ҡуйған. Тырышмайса булмай шул. Алла бойорһа, ете ҡыҙҙы аяҡҡа баҫтыраһы бар бит әле Алтынбаевтарға. Әлбиттә, төрлө льготалар сүрәтендә аҡмаһа ла тамып торорлоҡ ярҙам бар дәүләт тарафынан, әммә уға ғына өмөт итеп, алға китеп булмай, лайыҡлы йәшәр өсөн үҙеңдең дә тырышлығың кәрәк.\nАлтынбаевтарҙы фотоға төшөрөргә саҡырам тиһәм, “оло ҡыҙыбыҙ өйҙә юҡ бит әле” тигән яуап яңғырай. Баҡтиһәң, ул, ял көнө булыуға ҡарамаҫтан, Маҡар мәктәбенә класташтары менән сығарылыш имтихандарына әҙерләнергә киткән икән. Бына бит, уҡыу йортонда оло һынауҙарға оло яуаплылыҡ аша ҡарайҙар! Ә Иҫәкәй мәктәбе ябылған, шуға ла уҡыусылар күрше ауылға йөрөй. Хәйер, урындағы ҡайһы бер ата-әсәләр белдереүенсә, балалар өсөн йөрөп булһа ла (әлбиттә, автобус бар) көслө Маҡар мәктәбендә уҡыу киләсәктәре өсөн яҡшы.\nТик бына йәнә күрше ауылда урынлашҡан баҡсаға ғына балаларҙы нисек йөрөтөргә йәштәргә?! Гөлсинә Алтынбаева белдереүенсә, автобуста кескәйҙәр өсөн хәүефһеҙлек креслоһы талап ителә, шуға күрә үҙең оҙатып барырға тейешһең. Һәр кемде лә аңларға була, ләкин балалар өйҙә ултыра алмай бит, кресло юҡ тип... Түңәрәктең осо табылыр тигән өмөттә ҡалайыҡ.\n...Был ғаилә менән хушлашырға йыйынғанда, бишенсе ҡыҙыбыҙ тыуғанда гәзиттән хәбәрселәр килгәйне, бына алтынсыһын да төшөрәһегеҙ, етенсе ҡыҙыбыҙ тураһында ла яҙырға килерһегеҙ инде, тип шаяртып алды хужалар. Беҙ ҙә төшөп ҡалғандарҙан түгел: “Малай табып, улығыҙ менән ҡотлағас ҡына бүтән килмәҫбеҙ”, – тип хушлаштыҡ.\nҘур ҡаланан ҡалышмайҙар\nСер түгел, урындағы йәшәйешкә, үҫешкә ауылда күпме кеше барлығынан, эш урындарынан тыш социаль шарттарҙың булыуы ла мөһим. Иҫәкәйҙә фельдшер-акушерлыҡ пункты эшләп килә. Әлбиттә, Маҡар ауылында дауаланыу өсөн уңайлы шарттар бар, әммә тәүге медицина ярҙамы, тәүге тикшерелеү хаҡында ла оноторға ярамай. Ҡайһы саҡта кеше ғүмере туранан-тура әлегеләй пункттарға бәйле, сөнки районда һуңғы йылдарҙа бер нисә ФАП асылды, ә бына Иҫәкәйҙә ул күптән бар. Ауылдаштарына тәүге ярҙам күрһәтеп, дауалаған Әлфирә Ғиззәтова унда, Стәрлетамаҡ медицина училищеһын тамамлағандан алып, 27 йыл буйы хеҙмәт итә.\n— Өс ауыл: Иҫәкәй, Ибрай һәм Һарғайҙан 555 кешене хеҙмәтләндерәм, шуларҙың 255-е – иҫәкәйҙәр, — тине Әлфирә Әхмәт ҡыҙы. – Башлыса халыҡ йөрәк, ҡан баҫымы, шәкәр ауырыуҙарынан яфалана. Был, моғайын, ауылдың ҡартайыуына ла бәйлелер. Оло йәштәгеләр өсөн хас сирҙәр бит.\n— Өфөнән тикшереүселәр килеп, эштән, бинанан ҡәнәғәт булып ҡайтып китте, — тип йыуата Әлфирә Әхмәт ҡыҙы. Нисек кенә булмаһын, замандан артта ҡалырға тырышмаһаҡ ине.\nШарттар – шарттар менән, сирленең хәлен еңеләйтеүҙә, Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов белдергәнсә, эш барыбер ҙә табиптарҙың оҫталығына, яуаплылығына һәм тырышлығына ҡайтып ҡала. Был тәңгәлдән иҫәкәйҙәр өсөн, ысынлап та, яйлы – ауылдаштары әйтеүенсә, Әлфирә Ғиззәтова, көн-төн тип тормай, ҡар-ямғырҙан ҡурҡмай, отпуск-ялы менән иҫәпләшмәй, һәр саҡ ярҙам итергә әҙер. Бер шылтыратыу ғына булһын, хәҙер йүгереп килеп етә һала. Маҡарҙан “Ашығыс ярҙам” машинаһы килеп өлгөрмәүе лә ихтимал. Өҫтәүенә бригаданың икенсе яҡҡа саҡырыуға сығып китеүе бар, шул уҡ ваҡытта Әлфирә Әхмәт ҡыҙының уколы кешене үлемдән ҡотҡарып ҡала – бына бит эш нимәгә килеп төртөлә. Ә бит сирек быуаттан ашыу хеҙмәт дәүерендә табипҡа ниндәй генә сирлеләр менән күрешергә, ниндәй генә ваҡиғалар кисерергә тура килмәгән. Барыһынан бигерәк шуныһы уйландыра: бер нисә йыл уға ярты эш хаҡына ла дауаларға тура килә. Ярай әле, рәхмәтле пациенттары, етәкселек ярҙамында хәҙер ҡайтанан ул тулы хоҡуҡлы фельдшер. Шулай, социаль шарттар ғына түгел, шул шарттарҙа эшләрлек, эшләргә теләге булған белгестәр ҙә кәрәк.\nКлуб күңел асыу урыны ғына түгел\nЫсынлап та, ауыл халҡының ул рухи берләшер һәм серләшер ере лә мәҙәниәт усаҡтары. Кемдер концерт ҡарап тамаша ҡылыр өсөн йыйылһа, кемдер үҙенең һәләтен һынарға тип килә, әммә шуныһы хәҡиҡәт: тамаша ҡылыусы ла, тамаша күрһәтеүсе лә бер баҫҡысҡа булһа ла мәҙәни яҡтан күтәрелеп, матурлыҡҡа ынтылып ҡайта. Шуға төпкөл генә ауылдарға барып төшһәң дә, клубтарын күреү ҡыуаныслы. Иң мөһиме — йоҙаҡлы тормаһын ул мәҙәни йорттар.\nИҫәкәй ауылы клубы ике тапҡыр янғындан ҡалған. Хәйер, был усаҡҡа былай ҙа ремонт талап ителгән икән, былтыр ошо эште башҡарып сығыуҙа “Берҙәм Рәсәй” партияһының “Реаль эштәр” проекты төп ярҙам булған. Был йәһәттән ауыл халҡының ҡыуанысы менән уртаҡлашмай булмай – клуб әллә ҡайҙан ауылдың йәме булып тора.\n— Проект 400 мең һумдан ашыу сумма тәшкил итте. Был аҡсаға сәхнә нығытылды, тәҙрәләр алмаштырылды, ҡойма ҡуйылды, — тип һөйләй атҡарылған эштәр тураһында клуб мөдире Мәҙинә Алтынбаева.\nБыл тиклем ремонттан һуң яңы ғына асылған мәҙәниәт йорто тип торорһоң! Нисек кенә булмаһын, иҫәкәйҙәргә ошо тиклем эштең ҡәҙерен белеп, матур-матур саралар үткәреп, мәҙәни тормошта ҡайнап йәшәргә генә ҡалалыр. Һәр хәлдә, концерт-байрам яғынан урындағы халыҡ бик әүҙем икән – был хаҡта клуб мөдире белдерә.\n— Ололар менән дә, балалар ҡатнашлығында ла байрамдарға арналған саралар үткәреп торабыҙ. Йолаларҙы тергеҙеү, өлкән быуынға хөрмәт тәрбиәләү, тарихҡа иғтибар арттырыу буйынса ла төрлө осрашыуҙар, әңгәмәләр ойошторола, “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!”, “Шәжәрә байрамы” – үҙҙәре үк халыҡты туплар, берҙәмлеккә саҡырыр һәм тыуған ерен ҡәҙерләргә өндәр байрамдар, – тип таныштыра ауылдың мәҙәни тормошо менән Мәҙинә апай. – Тик шуныһы — ҡышҡа табан ун йортҡа бер ут тигәндәй, күптәрҙең ҡалаға ылығыуы, күсеп китеүе сәбәпле, саралар йәйгә ҡарай йышая, — шундай өҫтәмәләр ҙә индерә ойоштороусы.\nӘйткәндәй, ошонда уҡ китапхана урынлашҡан, тик китап артынан башлыса мәктәп уҡыусылары килә икән. Күрәһең, халыҡтың эркелеп китапҡа йәбешеп ятыуы тарихта ҡалып килә һәм һүҙем бер Иҫәкәй тураһында ғына түгел. Хәйер, хәҙер руссаһын да, башҡортса әҫәрҙәрен дә интернеттан табып уҡыу бер ни тормай электрон китап заманында. Ә шулай ҙа ысын китап тотоп уҡыуға етәме ни! Эх, ысынбарлыҡты сағылдырған китапханалар булһын әле ул ауылдарҙа ла, ҡалаларҙа ла...\nСоциаль объекттар — бәләкәй ауылдарҙа йәшәү сығанағы. Быны ауыл уртаһында урынлашҡан магазин һәм мәсеткә ҡарап та билдәләп була. Мәсет халыҡ тарафынан бынан теүәл ун йыл элек төҙөлөп, кешеләр рухи аҙыҡ артынан килһә, магазинға табан, билдәле, көндәлек ризыҡҡа ихтыяж атлата.\n— Баҡсасылар ҡайта башлағас, күберәк йәй йөрөйҙәр, ғөмүмән, һатыу бара, — ти һатыусы Фуат Ғиззәтов, магазиндағы тауарҙарын күрһәтеп. – Көтәсәккә лә таратырға тура килә, ауылда шунһыҙ булмай, — тип тә өҫтәй ул, сауҙа серҙәрен асып. Ҡасандыр, әлбиттә, ауылда райпо магазины булған, ә 2003 йылда район уңғандары Әлфиә менән Ришат Ғиззәтовтар ошо магазинды асҡан. Эшҡыуарҙарҙың башҡа ауылдарҙа ла эше йәйелдерелгән, тик, башҡаһынан бигерәк, иҫ китерлек табыш килмәһә лә, ошо магазиндары булыуы ҡиммәт – иҫәкәйҙәр өсөн генә түгел, күрше Һарғай ауылы халҡына ла ҡулайлы бит. Икмәк ситкә сығып йөрөүе өлкән кешеләргә, мәҫәлән, еңелдән түгел.\nӘлбиттә, ауыл тормошон йәнләндерер эштәр байтаҡ башҡарылған, әммә хәл итәһе мәсьәләләр ҙә етерлек әле. Был хаҡта Иҫәкәй ҡараған Маҡар ауылы советы хакимиәте башлығы Әлфир Әлмөхәмәтов бына нимәләр һөйләй:\n— Йылға урамы матурланды. Юлға ҡом түшәнек, бағаналарға ут үткәрҙек. Урамдарҙы яҡтыртыу һәм юлды йүнәтеү буйынса артабан да эштәрҙе дауам итәсәкбеҙ. Лампочкаларҙы алмаштырырға, шул уҡ ваҡытта электр энергияһын һаҡлыҡ менән тотоноу тураһында ла оноторға ярамай. Ауыл эсендәгеһе генә түгел, ауылға килгән юл да – иғтибар үҙәгендә. Мәҫәлән, хәҙер Иҫәкәйгә килеп еткәнсе асфальт һалынасаҡ. Ярты эште былтыр көҙ башҡарып ҡалһаҡ, июнь аҙағында юл түшәү мәшәҡәттәре осланырға тейеш.\nАуыл тормошон йәнләндереүҙә уйланған ниәттәр тормошҡа ашырын теләргә генә ҡалалыр. Эштәр былай ырамлы барһа, киләсәктә газлы ла булыр әле иҫәкәйҙәр...\nТыуған тупраҡ тарта\nИҫәкәйҙән республикала билдәле шәхестәр — юридик фәндәр докторы, профессор, полиция генерал-майоры, байтаҡ йылдар Рәсәй Эске эштәр министрлығының Өфө юридик институтын етәкләгән Фәһим Мөхәмәтшин, шағирәләр Рәшиҙә Шәмсетдинова, Фәүзиә Ҡотлогилдина, Ғәлиә Кәлимуллина, журналист Ғәлимйән Ибәтуллин сыҡҡан. Шуныһы ҡыуаныслы: улар артабанғы тормоштарын ситтә дауам итһә лә, кендек ҡаны тамған ерҙәре, ғөсөл ҡойонған Рәүҙәк һыуҙары уларҙың тормошонда, ижадында, һис шикһеҙ, сағыла. Ҡайһылары нигеҙҙәрен һыуытмай, кемдер хатта ҡайтып төпләнгән. Ҡайҙа ғына йөрөһәләр ҙә, Иҫәкәйҙәре уларҙың күңелендә. Бына нисек яҙа, мәҫәлән, үҙенең бер шиғырында Ғәлиә ханым:\nАуылым, тип йырҙар яҙғаным юҡ,\nЯратмайым түгел, яратам ул.\nАуылымдың мин дә бер ҡошсоғо –\nКөҙ китәм дә, яҙын йән атам ул.\nҺулар һауам, эсер һыуҙарым да,\nАтыр таңдар, байыр ҡояшым да...\nӘле яҙылмаған йырҙарым да.\nҮҙ-үҙемде эҙләп ҡайтам унда,\nШул тупраҡта ҡалған йәнгенәмде.\nСит ерҙәрҙә, юҡ, йәнемде түгел,\nТаныйҙар бит бары тәнгенәмде...\nБында мин үҙ.\nЙәнем яралған ер –\nЙырым яралған ер, Иҫәкәйем...\nЙән яралған ерҙең серен йырға\nҺалалмаһам, йәнде нишләтәйем,\nБыл тиклем матур шиғыр юлдарына тағы ни өҫтәйһең? Нисек кенә булмаһын, ошондай “йән киҫәккәйҙәрен” ҡәҙерләп йәшәүселәр күберәк булһын...


Ямғырлы йәй ашлыҡтың уңышына ҡамасаулай алмаясаҡ\nБашҡорт дәүләт аграр университетында игенде киптереүсе уникаль ҡоролма уйлап табылған. Ул үҙенең быға тиклемге аналогтарынан арзан һәм бер нисә тапҡырға һөҙөмтәле булыуы менән айырыла. Тәүге ҡулайлама Илеш районы предприятиеларының береһе өсөн эшләнгән.\nХаҡы ярты миллион һум самаһы торған ҡоролма сәғәтенә 800 центнерҙан ашыу ашлыҡ киптереү мөмкинлегенә эйә. Уның технологияһы ябай булһа ла, ошоға тиклем хужалыҡтар элекке алымдарҙы ҡулланыуға өҫтөнлөк биргән. Хәҙер иһә инфраҡыҙыл нурланыш алған уңыш үҙененең йәшәү көсөн юғалтмаясаҡ. Шуға ла орлоҡто һаҡлау буйынса ҡыйынлыҡтар булмаясаҡ, ти ҡоролманы уйлап табыусылар.


Ярҙамсыл бабай | Йәншишмә\nНаписал в 30 марта 2018, 10:41\nБорон-борон заманда йәшәгән, ти, бер бабай. Ул бик изгелекле булған. Бөтә кешеләргә лә ярҙам итергә тырышҡан. Үҙенең ҡыҙы ла бар икән.\nБер көн көтмәгәндә бабай ҡаты ауырып киткән. Аптырағас, ҡыҙын янына саҡырып алған, ти. Бабайҙың ҙур тоғо ла булған. Шунда бүләктәр һәм күстәнәстәр тултырған да ҡыҙына уларҙы балалар йоҡлаған ваҡытта ғына шыршы төбөнә һалып сығырға ҡушҡан. Яҡшылыҡ эшләп, ул һауығыуына өмөтләнгән. Ысынлап та, бүләктәрҙе өләшеп бөткәс, бабай шәбәйеп киткән,ти.\nШунан башлап уны барыһы ла Ҡыш бабай тип исемләп, ул ҡыш көнө балаларға күстәнәстәр өләшеп йөрөй, ти.\nАделина РӘЙЕМҒУЖИНА, III синыф уҡыусыһы.\n« Тәүге баҫҡыс алтын асҡыс бит ул!\n«Дуҫлыҡ» еңде »


Ураҡ ҡыҙа бара (Әбйәлил районы) | Министерство сельского хозяйства Республики Башкортостан\n» Ураҡ ҡыҙа бара (Әбйәлил районы)\nУраҡ ҡыҙа бара (Әбйәлил районы)\n— Бөгөн хужалыҡтар һәм крәҫтиән-фермер хужалыҡтары баҫыуҙарында бесән әҙерләү менән бергә сенаж һалыу дауам итә, техник, ҡуҙаҡлы һәм иген культуралары һуғыла, — тип һөйләй Ғәлим Наил улы. — Яҙҙың һыуыҡ килеүе, июнь айында яуым-төшөмдөң булмауы сәсеүлектәргә күтәрелергә бирмәне, йәғни бесәндең уңышын кәметте. Шулай ҙа хужалыҡтар, КФХ-лар булған үләнде әрәм-шәрәм итеүгә юл ҡуймай, уны сабып-йыйып алыу өсөн бар тырышлығын һалды. Бөгөн тәбиғи сәсеүлектәрҙә бесән әҙерләү эше дауам итә. Элиталы баҫыуҙарҙы сентябрь айында сабып аласаҡбыҙ. Дөйөм алғанда, бөтәһе 25 мең тонна бесән әҙерләргә иҫәп тотабыҙ. Был төр аҙыҡҡа беҙҙәге мал һанына ихтыяж 30 мең тонна.\nСенаж да наҡыҫыраҡ, шулай ҙа уны мөмкин булғанса йыйып һаласаҡбыҙ, был төр аҙыҡ талап ителгәндең яртыһы күләмендә мотлаҡ тупланасаҡ. Тиҙҙән көнбағышты урып, силосҡа һалыу эшен башлаясаҡбыҙ. Кукуруздың сәкәндәре өлгөрөп етһә, уны ла йәшел массаға сабасаҡбыҙ.\nШулай уҡ хужалыҡтар, КФХ-лар етәкселәре алдына булған һаламды тулыһынса йыйып алыу бурысы ҡуйылды.\nИген культуралары уңышы насарҙан түгел, гектарынан 14-15 центнер уңыш йыйып алырға планлаштырабыҙ. Тимәк, етерлек күләмдә фураж әҙерләү мөмкинлеге буласаҡ.\nӨҫтәүенә, һәр хужалыҡта ниндәйҙер мал аҙығы запасы бар. «Красная Башкирия» АХК-һында, мәҫәлән, бер ҡыш сығырлыҡ мал аҙығы запасы һаҡлана. Былтырҙан ҡалған мал аҙығын иҫәпкә алғанда, ҡышлатыу осорон ситтән эҙләмәйенсә, үҙебеҙҙең аҙыҡ менән имен-аман сығырға булыр, тип ышанам.\nКисәге көнгә район буйынса бөтәһе 3000 гектарҙан ашыу майҙанда ҡуҙаҡлылар һәм ужым арышы культуралары сабылған, шуның 1500 гектары урып һуғылды. Был майҙандан тулайым йыйым 2500 тонна тәшкил итте, гектарынан төшөм уртаса 16,5 центнер-ҙан килә. Бөгөн «Башаҡ», «Завет» хужалыҡтары һолоны урып һуғыуға төштөләр. «Аграрий» ЯСЙ-һында комбайндар борсаҡ баҫыуын иңләй, «Әбйәлил сорт участкаһы» игенселәре етен менән сурепицаны (тиле шалҡан) ура. Бер һүҙ менән әйткәндә, баҫыуҙарҙа, ялан-ҡырҙарҙа техника геүләп тора.


- Йәй, ҡояш ҡыҙҙыра - бында ниндәй хоккей булһын Беҙгә футбол кәрәк!\n"Салауат Юлаевтың" тренерҙары Финляндияға йыйыныр алдынан шулай тип хәл итә. Улар 45 - әр минутлыҡ ике тайм, и ке яҡлы матч үткәрергә була. Иҫәп буйынса уйынсылар хәлдән тайырға тейеш булһа ла, голдарҙың күпселеге матч ахырына табан индерелде. Ә һуңынан егеттәрҙе "иреккә" сығарҙылар - уларға тағы ла ете километрлыҡ кросс йүгерергә тура килде.\nУйын мауыҡтырғыс һәм эксперименттарға бай булды. Спортсылар ике өлөшкә - аҡтар һәм ҡараларға бүленеп уйнаны. Ҡараларға Венер Сафин, аҡтарға - Сергей Герсонский етәкселек\nитте. Павел Доронинға ғына майка етмәне - ул бер үҙе "йәшел "\nҠараларҙың ҡапҡаһын Тарасов һаҡланы, аҡтарға иһә Беларусь\nвәкиле Мезин эләкте. Уйынсылар түбәндәге тәртип буйынса бүленде (йәйә эсендә тәнәфестән һуңғы алмашыныуҙар күрһәтелгән).\nАҡтар: Константин Макаров - Дмитрий Макаров - Метлюк - Бойков - Заболотнев, Затонский - Крутиков - Левинский, Белов\n- Щитов, Сальников - Беляев - Берников, Цулыгин - Логинов.\nҠаралар: Волков - Заварухин - Карпов (Тарасов), Кухтинов - Кутейкин, Тарасов (Зачупейко) - Микеска - Чуприс, Яханов - Филипп, Жмаев (Доронин) - Селуянов (Жмаев) - Зубарев (Журиков), Журиков ( Селуянов) - Тихомиров (Зубарев).\nҠараларҙың өсөнсө звеноһына аптырамағыҙ. Унда ысынлап та һөжүмдә икешәр һаҡсы уйнаны. Форвардтар Сидякин, Мелешко\nһәм Зюзин йәрәхәт алыуы сәбәпле, һөжүмдәге дефицитты оборона уйынсылары менән тулыландырырға тура килде. Был звено хәүефле мәлдәр булдырыуға иреште, әммә уларҙы тормошҡа ашырыу ғына барып сыҡманы. Уның ҡарауы ҡаршы яҡтың һөжүмдәрен кире ҡағыуҙа егеттәр яҡшы "дүрт" билдәһе ҡуйырлыҡ уйын күрһәтте.\nБеренсе "таймда" ике ҡапҡасы ла үҙҙәренең икмәкте эшләп ашауын дәлилләне. Матч судьяһы Киселев командаларҙы бер нисә тапҡыр тигеҙ булмаған составта ҡалдырҙы, әммә ни бары ике гол индерелде.\nБеренсе "тайм" һөжүмдәргә бай булды һәм һиҙелмәйенсә үтте . Ветерандар һынатманы. Дмитрий Затонский ҙа, Валерий Карпов\nта юғары кимәлдә уйнаны тип әйтергә кәрәк. Шулай ҙа яҡшы\nформала ҡалыу өсөн уларға әле бик күп эшләргә кәрәклеге аңлашыла.\nТөп ваҡиғалар икенсе периодта башланды. Командалар урындары менән алмашты, әммә голкиперҙар үҙ урынын бирергә т еләмәне. Бер ни тиклем ваҡыттан һуң Тарасовты боҙ өҫтөндә өсөнсө ҡапҡасы, йәш Андрей Кузнецов алмаштырҙы. Был "ҡара"\nкоманда өсөн сигнал булды. Улар һөжүмде арттырып, аҡтарҙы\nҡапҡаға ҡыҫырыҡланы. Һәм бына Тарасов башҡарыуында гол -\n2:1. Артабан - Зачупейконың сираты етте - 3:1.\nАртабан аҡтар бер аҙ шаулашып алды. Мезин голдың тибеп индерелеүенә ышандырырға тырышты. Әммә кесе Макаров үҙенең голды сәкән менән индереүен иҫбатлай алды, 3:2.\nҠаралар башта ҡаршы төшөп ҡараһалар ҙа, һуңынан уйын менән яуап бирергә булдылар. Башта тағы ла Микеска менән Чуприс яҡшы уйын күрһәтте, һәм һуңғыһы уңайлы мәлде ҡулынан ысҡындырманы, 4:2. Осрашыуҙағы һуңғы голды ғына йәш ҡапҡа һа ҡсыһы намыҫына яҙырға була. Кузнецов шайбаны икенсе яҡтан эҙ ләү сәбәпле, голды күрмәй ҡалды.\nБыл матчта күп кенә спортсыларҙың бик тырышып уйнауын\nбилдәләргә мөмкин. Айырыуса Дмитрий Макаров һәм Михаил Мине сканы әйтергә кәрәк - һуңғыһы оҫталыҡ кимәле буйынса\nНХЛ - да ла уйнай алыр ине.\n"Салауат Юлаев" әлеге ваҡытта Финляндияға осоу өсөн\nсамолетҡа тейәлә. Составта Зюзин һәм Мелешко, шулай уҡ һынау үтеүсе Валерий Карпов та бар. Бары тик Зачупейко менән\nДоронин ғына бармай, улар БР Президенты Кубогынан һуң ғына\nкүнекмәләрен яңыртасаҡ. Шулай уҡ командала Андрей Сидякин д а юҡ - уға операция яһатырға тура килер, моғайын.


ЮХХДИ хеҙмәткәрҙәре рейдҡа сыға\n16 Июль , 13:00\nИғтибар: ял һәм байрам көндәре алдынан водителдәрҙе тикшереү буйынса республикала күләмле рейд үткәрелә.\nЮХХДИ идаралығы ял һәм байрам көндәре алдынан водителдәрҙе тикшереү буйынса күләмле рейд үткәреләсәге тураһында хәбәр итә.\nБилдәле булыуынса, республикала бындай саралар даими уҙғарылып тора. Маҡсаты - юл-транспорт ҡағиҙәләрен иҫкәртеү. Айырым иғтибар эскән килеш рулгә ултырған водителдәргә, ҡағиҙәләрҙе йыш боҙғандарға йүнәлтеләсәк. Рейдҡа Башҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығының башҡа хеҙмәткәрҙәрен дә йәлеп итеү ҡаралған.\nЭскән килеш рулгә ултырғандар үҙҙәренең генә түгел, ә башҡа граждандарҙың да ғүмерен ҡурҡыныс аҫтына ҡуя. Бигерәк тә ял һәм байрам көндәрендә ундай водителдәр һаны арта. Күптән түгел уҙған матбуғат конференцияһында ошо мәсьәлә киң тикшерелгәйне. Алдан хәбәр итеүебеҙсә, унда журналистарҙың һорауҙарына республиканың ЮХХДИ идаралығы начальнигы вазифаһын башҡарыусы Владимир Севастьянов һәм Эске эштәр министрлығының Башҡортостан буйынса Баш идаралығындағы Тәүтикшереүҙе ойоштороу бүлеге етәксеһе Сергей Сысолятин яуап бирҙе. Уларҙың билдәләүенсә, ял һәм байрам көндәрендә юл-транспорт ваҡиғалары айырыуса арта. Был осраҡтарҙың күбеһенә водителдәрҙең эсеүе сәбәпсе. Әммә шул уҡ ваҡытта, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, алкоголле эсемлек ҡулланып рулгә ултырғандарҙы асыҡлауҙа республика халҡы хоҡуҡ һаҡсыларына ярҙам итеп бармай.\nКонференцияла сығыш яһаусылар ошо йәһәттән булышлыҡ ҡылыуҙы һораны.\n"Эскән водителдәр тураһында ваҡытында мәғлүмәт алынһа, тиҙ арала сара күрелер, һөҙөмтәлә кешеләрҙе юлдарҙағы фажиғәләрҙән аралап алып ҡалыныр, ғүмерҙәр һаҡланыр ине", - тине Владимир Севастьянов. Шикле тойолған водителде күргәндә, 112 телефоны буйынса шылтыратыу һоралды.\nОшо матбуғат конференцияһында Сергей Сысолятин республика юлдарына бәйле күңелһеҙ мәғлүмәттәр килтерҙе. Мәҫәлән, йыл башынан иҫәпләгәндә, иҫерек водителдәр ҡатнашлығында 107 авария булып, уларҙа 13 кеше һәләк булған. Дөйөм алғанда, алты айҙа республика юлдарында 179 кешенең ғүмере өҙөлгән. Уларҙың 17-һе - балалар.\nБилдәле булыуынса, водитель икенсе тапҡыр эсеп тотола икән, уға ҡатыраҡ яза биреү тураһында закон үҙ көсөнә инде.\nТимәк, ял һәм байрам көндәрендә рейдтар үткәреү үтә мөһим. ЮХХДИ идаралығы хеҙмәткәрҙәре билдәләүенсә, республика халҡының күпселеге был сараларға ыңғай ҡарашта. Улар рейдтың юлдарҙағы хәүефһеҙлекте тәьмин итеүҙәге әһәмиәтен аңлай һәм баһалай.\nЯлдарығыҙ имен үтһен!


7 Ноябрь 2020, 09:20\nМуниципаль район хакимиәте Салауат исемендәге ауыл хужалығы кооперативы рәйесе Сибәғәт Әбделхәй улы Ғәйнуллинды 65 йәшлек юбилейы менән ҡотлай!Сибәғәт Әбделхәй улы оҙаҡ йылдар дауамында тыуған еренә тоғро эшләй.Сибәғәт Ғәйнуллин хеҙмәт биографияһын Салауат исемендәге колхозда комбайнсы ярҙамсыһы булып башлап, дүрт тиҫтә йылға яҡын ауыл хужалығындағы изге эшкә бағышлаған. Етәксе вазифаһында ике тиҫтә йыл эшләү осоронда малсылыҡ һәм үҫемлекселек өлкәһендә иң уңышлы, тотороҡло эшләгән хужалыҡтар иҫәбенә сығара. Юбиляр һөнәри һәм шәхси сифаттары менән район етәкселегендә, хеҙмәттәштәре, хеҙмәтсәндәр, халыҡ араһында лайыҡлы абруй ҡаҙанды. Сибәғәт Әбделхәй улы намыҫлы эше өсөн “РФ һәм БР Ауыл хужалығының атҡаҙанған эшсәне” тигән юғары исемдәр бирелгән, Халыҡтар дуҫлығы ордены менән наградланған.Сибәғәт Ғәйнуллин кеүек ир уҙаманы өсөн ғаилә, ҡатыны һәм балалары мөһим. Тормош иптәше Нәфисә Тимерғаҙыҡ ҡыҙы менән бына тигән ике ул тәрбиәләп үҫтергәндәр, бөгөн ҙур татыу ғаиләгә шатлыҡ өҫтәп, яртаҡан ейәндәре һәм ейәнсәре үҫә.Ошо иҫтәлекле көндә Мәләүез районында ауыл хужалығы үҫешенә баһалап бөткөһөҙ өлөш индергән өсөн ҙур рәхмәт белдерәбеҙ.Хөрмәтле Сибәғәт Әбделхәй улы! Һеҙгә эшегеҙҙә уңыштар, ныҡлы һаулыҡ, ғаилә именлеге, яҡындарығыҙға бар яҡшылыҡтарҙы теләйбеҙ.\nМуниципаль район хакимиәте Салауат исемендәге ауыл хужалығы кооперативы рәйесе Сибәғәт Әбделхәй улы Ғәйнуллинды 65 йәшлек юбилейы менән ҡотлай!\nСибәғәт Әбделхәй улы оҙаҡ йылдар дауамында тыуған еренә тоғро эшләй.\nСибәғәт Ғәйнуллин хеҙмәт биографияһын Салауат исемендәге колхозда комбайнсы ярҙамсыһы булып башлап, дүрт тиҫтә йылға яҡын ауыл хужалығындағы изге эшкә бағышлаған. Етәксе вазифаһында ике тиҫтә йыл эшләү осоронда малсылыҡ һәм үҫемлекселек өлкәһендә иң уңышлы, тотороҡло эшләгән хужалыҡтар иҫәбенә сығара.\nЮбиляр һөнәри һәм шәхси сифаттары менән район етәкселегендә, хеҙмәттәштәре, хеҙмәтсәндәр, халыҡ араһында лайыҡлы абруй ҡаҙанды. Сибәғәт Әбделхәй улы намыҫлы эше өсөн “РФ һәм БР Ауыл хужалығының атҡаҙанған эшсәне” тигән юғары исемдәр бирелгән, Халыҡтар дуҫлығы ордены менән наградланған.\nСибәғәт Ғәйнуллин кеүек ир уҙаманы өсөн ғаилә, ҡатыны һәм балалары мөһим. Тормош иптәше Нәфисә Тимерғаҙыҡ ҡыҙы менән бына тигән ике ул тәрбиәләп үҫтергәндәр, бөгөн ҙур татыу ғаиләгә шатлыҡ өҫтәп, яртаҡан ейәндәре һәм ейәнсәре үҫә.\nОшо иҫтәлекле көндә Мәләүез районында ауыл хужалығы үҫешенә баһалап бөткөһөҙ өлөш индергән өсөн ҙур рәхмәт белдерәбеҙ.\nХөрмәтле Сибәғәт Әбделхәй улы!\nҺеҙгә эшегеҙҙә уңыштар, ныҡлы һаулыҡ, ғаилә именлеге, яҡындарығыҙға бар яҡшылыҡтарҙы теләйбеҙ.


Өфөлә эшҡыуарҙарға бизнесты йәнләндереү хаҡында һөйләйәсәктәр // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nӨфөлә эшҡыуарҙарға бизнесты йәнләндереү хаҡында һөйләйәсәктәр\n10:45, 21 июля 2015 Иҡтисад\nӨфөлә эшҡыуарҙарға тренинг саралары ярҙамында үҙ эшеңде йәнләндереү хаҡында һөйләйәсәктәр. 28 июлдә баш ҡаланың Эшҡыуарҙар союзы ошо темаға арналған сара ойоштора.\nОсрашыуҙа бизнес-тренер Андрей Подгузов сығыш яһай. Уның менән бергә ҡатнашыусылар етәкселәрҙең идара итеү эшмәкәрлегендә тренинг технологияларының ролен, хеҙмәткәрҙәрҙе йәлеп итеү ысулдарын тикшерәсәк.\nСара иртәнге сәғәт 11-ҙән 1-гә тиклем СССР-ҙың 50 йыллығы урамы, 48/1 адресы буйынса үткәрелә. Ҡатнашыу ирекле.


08-2013 » Журнал\nЖурнал для детей » Журнал тураһында » Архив » 2013 » 08-2013\nБаҫылды : 1-08-2013, 13:10 |\n"Аҡбуҙат"та баҫылған: 08-2013\nХәйерле көн, һаумыһығыҙ журналды көтөп алып, яратып уҡыған уҡыусылар! Балалар өсөн ай һайын сығып килгән «Аҡбуҙат» журналының 8-се һаны ла бай йөкмәткеле, сағыу һүрәттәре менән һеҙҙе ҡаршылай.\nБаҫмабыҙҙың тәүге тышлыҡ битен рәссам майя Зыяи балаларҙың иғтибарын йәлеп итерлек йәйге күренештәрҙе, сағыу, яҡты буяуҙар менән һүрәтләй.\nЖурналыбыҙҙы башлап Фәрзәнә Аҡбулатованың “Йомроҡай” исемле терпе балаһы тураһындағы әкиәте асып ебәрә. Ниндәйҙер яңылышыуҙар, уйланылмаған аҙымдар аша үтеп хатаһын аңлаған йән эйәһенең, тыуған иленә, тыуған еренә наҙ менән тулы һөйөүе һүрәтләнгән был әкиәттә.\n2-3 биттәрендә билдәле шағирә Лариса Абдуллинаның “Дуҫым”, “Бала саҡ утрауы” исемле шиғырҙары бирелгән. Шунда уҡ Ильдус Тимерхановтың да “Бөжәктәр шелтәһе” исемле әкиәте урын алған. Хәйлә ҡороп ау тотҡан үрмәкестән нисек тә үс алырға, тиеп йыйылған бөжәктәр тураһында был шиғри әкиәт.\n4-5-се биттә ғәҙәттәгесә, “Бәпембә” урынлашҡан. Бында һеҙ тиҫтерҙәрегеҙҙең ижады менән танышырһығыҙ. Шунда уҡ Күмертау балалар йортоның шаян улдары, һәм матур ҡыҙҙарының фоторәсемдәре шат, сағыу йөҙҙәре менән һеҙҙе ҡаршылай.\nКиләһе биттә уҡытыусылар ижады урынлашҡан. Нефтекама ҡалаһынан Диләрә Нурғәлиеваның “Тыуған илем — алтын бишек” исемле әкиәте. Һәм шунда уҡ Дәүләкән районы Ҡоръятмаҫ ауылынан Миңзәлә Хәлилованың шиғырҙары һеҙҙе көтөп ҡала.\nУрталағы китапсыҡта Шағирә Фаҡиһа Туғыҙбаеваның “Юл япрағы” исемле Төлкө менән Айыу тураһындағы бик ҡыҙыҡ әкиәте тасуирланған.\n10-11-се биттәрҙә уҡытыусылар ижады дауам итә. Линиза Ноғаманованың Йәмилә исемле шундай матур, шул уҡ ваҡытта бик моңһоу, бойоҡ ҡыҙ тураһында әкиәте һүрәтләнгән. Шунда уҡ Ләйсән Лотфуллинаның да “Данил мәктәпкә бара” исемле шиғыры урынлашҡан.\nАртабан Сәрүәр Ғәләүетдиновтың йомаҡтары һеҙҙе көтә. Биттең икенсе яртыһында “Фәстереү рубрикаһы” аҫтында Юнир Салауатовтың “Ниңә аяҡтар ҡыйыш”, “Антенна” исемле ҡыҙыҡлы әкиәти ваҡиғалары һүрәтләнгән.\n14-15-се биттәрҙә Айнар Байбулатовтың “Ҡара көстәр” исемле тәфтишсе Вәтһин менән доктор Һумстың сираттағы тикшереүҙәре бирелгән.\nСиратта “Ҡотлауҙар” рубрикаһы. Бәләкәстәрегеҙҙе байрамдары менән ҡотларға уйлаһағыҙ, рәхим итегеҙ!\nЖурналдың һәр һанында һеҙҙең өсөн яңынан-яңы уйындар, ҡыҙыҡлы башватҡыстар урын ала.\nОнотмағыҙ! Һәр һандың тышҡы битендә Башҡортостан урман хужалығы министрлығы иғлан иткән конкурс тураһында мәғлүмәт бар. Һеҙҙән тәбиғәткә ҡағылышлы һүрәттәр көтөп ҡалабыҙ. Еңеүселәрҙе бүләктәр көтә.\nЖурнал биттәрен Майя Ҡәйүмова, Әлфиә Шәфиҡова, Ирина Әхмәҙуллина, Азамат Ғарипов, Артур Вәсилов һәм башҡа бик күп рәссамдарҙың бай йөкмәткеле, сағыу һүрәттәре биҙәп тора.\n17 марта 2014 23:15\nмагазин телефонов sony ericsson скачатьмузыку с контакта логистические компании Санкт-Петербург\n27 марта 2014 04:32\nмагазин дезигуаль киев


Республика шифаханалары ғәҙәттәге эш тәртибенә ҡайта | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n15 июня 2020 — 16:51 ГТРК «Башкортостан»\nБашҡортостанда 29 июндән шифахана һәм ял йорттарының эшмәкәрлеге тергеҙелә. Был ҡарар тураһында оператив кәңәшмәлә белдерелде. Радий Хәбиров әле обсерватор булараҡ эшләгән шифаханалар вазифаларын дауам итергә мөмкин, әммә 29 июндән үҙҙәренең ғәҙәти бурыстарын үтәй башлауға әҙерләнергә кәрәк, тип билдәләне. Роспотребнадзорҙың ҡәтғи талаптарын үтәп рәсми асылыуҙы тәьмин итеү зарур. 1 июлдә ҡаланан ситтә урынлашҡан, 30 июлдән мәктәп лагерҙарының дә эшен башлау көтөлә.


Осрашыу – үҙе бер ғүмер\n24 Апрель 2019, 16:38\nӨмәләрҙә булһа, бигерәк тә шуға торошло\n— Балалар, миңә ҡайтырға кәрәк. Ағастарым ҡороп бөтөр әтеү. Ана, нисек ҡыҙҙыра, — тип әйберҙәрен төйнәй, йыя башлай торғайны Шакир бабай мәрхүм.\n— Бабай, яңы ғына килдең бит, Өфөлә ниндәй ағастарың булһын? — тип ҡаршы төшкән булабыҙ, ләкин беләбеҙ — ул барыбер үҙенекен итәсәк.\n— Бар шул, бар. Миләштәрем саҡ тамыр алып китте...\nҠайтып китеп, балконы турыһындағыһына өҫтән — өсөнсө ҡаттан, ҡалғандарына дуҫтары менән биҙрәләп ташып, һыу һибәләр ине. Хәҙер, байтаҡ ғүмер үтһә лә, уларҙың элекке өйө — Черниковкалағы биш ҡатлы “хрущевка”һы ҡырынан тыныс ҡына үтеп китә алмайым. Төшөп өйҙөң “тыл” яғына үтәм дә өй буйында ара-тирә ҡалған миләштәр эргәһенә киләм. Ҡайһыһы уның ҡороған — ни тиһәң дә, өс тиҫтәнән ашыу ғүмер уҙған, ҡайһыһы инде эргәһенән алмаш үҫтереп маташҡан да, ҡар баҫымы аҫтындамы, ҡаралмағанлыҡтанмы йә олоно, йә осо һынған. Шулай ҙа бер нисә төбө бар икән. Улары иһә өлкән — һуғышты күргән, унан һуңғы ауыр йылдарҙың михнәтен кисергән быуынға доға ҡылып, йыл һайын япраҡ яра, көҙөн тәлгәштәренә ялҡын уйната.\nХәҙер был быуын да, рәт-рәт һуҙылыр үҫентеләр ҙә юҡ. Элеккеләрен 80-се йылдарҙа һуңғы фронтовиктар, тыл хеҙмәткәрҙәре, яу яланында ятып ҡалғандарҙың тол ҡатындары, уларҙың балалары ултыртҡайны. Үҫентеләрҙе ҡайҙан алғандарҙыр, белмәйем, бәлки, райком ойошторғандыр, бәлки, коммуналь хужалыҡтар, ҡаланы йәшелләндереү менән шөғөлләнеүсе ойошмаларҙыр — уныһы мөһим түгел, ә бар ғиллә яҡын-тирә өйҙәрҙә йәшәүселәр тарафынан ултыртылып, тәрбиәләнеп тороуында. Ағас ҡына ултыртып ҡалманы улар, ошо үҫентеләр эргәһенә, подъезд төптәренә фатирҙарынан гөлдәр ҙә сығарҙылар. Үҙҙәренең баҡсаһындай итеп ҡаранылар.\nӨҫтәүенә яңғыҙ бесәйҙәрҙе, эттәрҙе, өйөр-өйөр күгәрсендәрҙе ашаттылар, ҡышҡылыҡҡа иһә үҙҙәре үҫтергән ағастарға ҡоштар өсөн тағараҡтар элделәр. Иң мөһиме — бар эштәрендә лә эргәләрендә ейән-ейәнсәрҙәре йөрөнө, олатай-өләсәй була белделәр!\nҺағындырһа ла, ностальгияға бирелеү түгел был, ә күңелдәре матурлыҡҡа ынтылған шул замандағы һымаҡ эскерһеҙ кешеләр бөгөн ҡайҙа икән, тип аптырайһың. Эйе, ул саҡта өмәләргә заман төҫө бирергә тырышып, “өмә” һүҙе алдынан “коммунистик” тигәне лә, плакаттарға, гәзиттәрҙең тәүге битенә бүрәнәнең йыуан башын ҡулбашына күтәргән юлбашсы һүрәте лә өҫтәлә торғайны. Булһа булғандыр, һәр замандың үҙ йөҙө бит, әммә өмәләрҙең асылы бөгөн дә — йорт-тирәне, урамдарҙы ҡыш буйы йыйылған сүптән таҙартыу, ағастар ултыртыу, бар тирә-яҡты тәбиғәттең йәшелләнеүенә тап килтереп, “ялт” иттереп ҡалдырыу – юғалманы. Киреһенсә, яңы төҫ ала һымаҡ.\nҠайһы саҡ “һымаҡ” ҡына шул. Мин бында әҙәм балаһының күңеле үҙгәреүен, моңһоҙлоҡто күҙ уңында тотам. Йыш ҡына ҡалаларҙа шул күҙәтелә: кеше йәшәгән өйҙәр эргәһен торлаҡ-коммуналь хужалыҡ, яҡындағы ойошма хеҙмәткәрҙәре, студенттар, хатта уҡыусылар таҙартып йөрөй, ә өйҙәрҙә... шәмбе — ял көнө, тип ҡулына көрәк тоторлоҡ ирҙәр йоҡонан ғына тора, һепертке алырлыҡ ҡатындар... Ҡуй, һөйләмәйек. Бәғерҙәре ҡаты кешене һүҙ менән генә иретеп тә, битарафлыҡты уятып, сәмдәренә тейеп тә булмай. Лутсы тырмаларҙы, көрәктәрҙе тотайыҡ та тирә-яғыбыҙҙы таҙартырға, ағас ултыртырға сығайыҡ. Бәлки, балалар беҙҙең эште күрер. Үҙҙәре булышмаһа ла, кеше таҙартҡан ергә сүп ырғытмаҫ, үҫенте ултыртмаһа ла — һындырмаҫ. Бәлки, атай-әсәйем ултыртҡан ағастар ине, беҙ ҙә шулай эшләйек, исмаһам, һыу булһа ла һибәйек, тиер.\nАуылдарҙа өмәләр башҡасараҡ үтә. Рәсми көн иғлан иткәнсе үк һәр кем йорт-тирәһен таҙартып ҡуйған була. Күршеһе ни эшләһә, икенсеһе лә шуны башҡара. Ә айырым көндә ауыл өсөн дөйөм булған ергә сығалар: соҡор-саҡырлы урындарҙы тәртипкә килтерәләр, юл, шишмә буйҙарын таҙарталар. Ошондай бар эште бөтөрөп, көндәр ныҡлы йылытҡас, сират кәртә-ҡортаға күсә: алыштыралар, яңырталар, буяйҙар. Тағы изге ғәмәл бар намыҫлы халыҡ йәшәгән, иман белгән ауылдарҙа — мәрхүмдәрҙе иҫкә алып, зыярат ҡылыу, дөйөм ҡәберлектәрҙе ипкә килтереү.\nМәҫәлән, үҙемдең тыуған ауылым — Ҡырмыҫҡалы районының Иҫке Муса ауылында 2, 8 май көндәрендә зыяратта йыйылып, һәр кем ҡулынан килгәнсә эшләп алыу изге йолаға әйләнгән. Береһе лә әйтеп тормай — һәр өйҙән, нәҫелдән барып, ҡәберлектәрҙе ипләйҙәр, рәшәткәләрен буяйҙар, сәскә ултырталар. Ә инде июль баштарына ир-ат тағы йыйыла — үҫкән үләнен саба, ҡара-ғуранан таҙарта...\nӨмәләрҙең тағы бер изге ниәте бар: нәҡ ошонда килеүселәр бер-береһе менән ихлас аралаша, ҡайғы-шатлығын уртаҡлаша. Юҡҡа ғына халҡыбыҙ: осрашыу – үҙе бер ғүмер, тимәгән бит. Яҙын бергә йыйылып һөйләшеп, көлөшөп, дөйөм эште башҡарҙың икән, ысынлап та, йылға торошло илһам, ҡыуаныс алаһың. Бер көн (дөрөҫөрәге, нисә генә сәғәт эсендә) ултыртылған ағастар ҙа балаларыңдың ғына түгел, ейән-ейәнсәрҙәрҙең дә ғүмеренә етерлек шатлыҡ өләшә, үҙеңдең ерҙә йәшәп киткәнлегеңә тере һәйкәл булып ултыра. Ни бары бер генә ағас. Ә ғүмерең буйы ҡылғандарыңды иҫләрлек изге эш башҡараһың...


Тере тарих һаҡлана\nТәрән тамырлы башҡорт әҙәбиәте тарихына намыҫ, тоғролок, ғәҙеллек кеүек кешелек донъяһындағы иң күркәм әхлаҡи сифаттарҙы бүләк итеүсе күренекле шағир һәм прозаик, республика матбуғатында миһырбанлы етәксе һәм халыҡ мәнфәғәтен яҡлаусы дәүләт эшмәкәре Төхфәт Йәнәбиҙең тыуған ауылындағы музейына аяҡ баҫыу менән, уның ғәзиз төйәге тураһындағы шиғри юлдары иҫкә килеп төшә:\nМоңло, һағышлы бала саҡ...\nКүҙ алдымда үтә балдай мәлем,\nӘселәрен алып ташланың.\nӨлкән йәштәге кешенең уй-хыялы бала саҡ диңгеҙенә әйләнеп ҡайтыусан.\nҺуғыш йылдарына тура килде беҙҙең бала саҡ. Сағыу төҫтәр менән бергә ҡайғы-хәсрәтле булды, әммә ул беҙҙең бала саҡ, беҙ уны өҙөлөп һағынабыҙ. Бөгөн килеп, ул йылдарҙа күргән михнәт һәм рәнйештәр ул саҡлы уҡ ҡырыҫ булмағандыр кеүек тоҫмаллана. Ни тиһәң дә үҙебеҙ


Өфөлә 14 йәшлек үҫмер поезд аҫтында ҡалып һәләк була яҙҙы\nҒәҙәттән тыш хәл уҙған төндә теркәлде. Тәфтиш комитетының транспорттағы Волга буйы идаралығы осраҡ буйынса тикшереү башлаған. Ведомствоның матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, уҡыусы баланың тимер юлына сығыуын күреп ҡалған машинист ашығыс рәүештә составты туҡтатырға маташа. Әммә фажиғәне кисектереп өлгөрмәй. Әлеге ваҡытта ҡазаға тарыусы ауыр хәлдә реанимация һалынған.


Башҡортостанда Хәниә Фәрхи иҫтәлегенә арналған башҡорт һәм татар йырҙарын башҡарыусылар конкурсы ғаризалар ҡабул итә\n13 Апрель 2018, 00:37\nхәниә Фәрхи иҫтәлегенә «Онотолор тимә…» I төбәк-ара башҡорт һәм татар йырҙарын башҡарыусылар конкурсы ғаризалар ҡабул итә. Конкурс 18 майҙа Тәтешле районында үтә.\nӨФӨ, 2018 йыл, 11 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\nКонкурс Рәсәйҙең эстрада йырсыһы, актриса һәм композитор, Башҡортостандың һәм Татарстандың халыҡ артисы Хәниә Фәрхиҙең иҫтәлегенә арнала. Конкурстың исемендә – йырсының популяр йырҙарының береһе.\nБәйге проектын йырсының бер туған һеңлеһе, Тәтешле районында йәшәүсе Фирүзә Ибәтуллина әҙерләгән. Сараны уҙғарыуға мәҙәниәт һәм сәнғәт хеҙмәткәрҙәренә республика башлығы Рөстәм Хәмитовтың гранты бүленгән.\nКонкурс ике йәш категорияһында уҙғарыла: 20-35 йәштәр һәм 35 йәштән өлкәнерәктәр. Һәүәҫкәр һәм профессиональ башҡарыусыларҙы жюри айырым баһалай. Конкурста ҡатнашыусылар Хәниә Фәрхиҙең репертуарынан икешәр йыр башҡара.\nЖюри бер Гран-при яуласыны һәм «Профессионалдар» һәм «Һәүәҫкәрҙәр» категорияларында лауреат һәм дипломант исемдәрен билдәләй, тейешле дипломдар һәм бүләктәр бирә. Бынан тыш, йәмәғәт ойошмалары һәм бағыусы бүләктәре булдырырға мөмкин. Жюригә Башҡортостандың һәм Татарстандың күренекле композиторҙары, йырсылар, сәнғәт оҫталары инә.\nОйоштороусылар: Республика халыҡ ижады үҙәге булышлығында Тәтешле районы хакимиәте.\nБәйгелә ҡатнашыу өсөн 2018 йылдың 1 майына ҡәҙәр tat-ok@inbox.ru, kult-tat@rambler.ru электрон адрестарына видеоматериалдарға һылтанма һәм ғариза ебәрергә кәрәк. Белешмәләр өсөн телефондар: (347) 289-65-50, 289-66-96, (34778) 2-14-24, 2-15-96.


Телебеҙҙән оялмайыҡ! » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Конкурстар » Телебеҙҙән оялмайыҡ!\nҺәр кемдең үҙ тыуған ере һәм туған теле бар. Минең өсөн ул – урмандарға, йылға-күлдәргә бай Башҡортостан һәм башҡорт теле. Ошо телдә мин үҙемдең тәүге һүҙҙәремде әйттем. Улары ла ниндәй! Донъялағы иң яғымлы, йылы, матур һүҙҙәр – “әсәй” һәм “атай”. Минең өсөн телем бик ҡәҙерле һәм башҡортлоғом менән ғорурланам.\nБашҡорт теленең тарихы ла бик бай. Беҙ уны ентекләп өйрәнеп, киләсәк быуынға тапшырырға тейешбеҙ. Үҙеңдең ата-бабаларыңды, үҙ нәҫелеңде белмәү оят! Шуға күрә үҙ шәжәрәңде өйрәнеү, ете быуын ата-бабаңды белеү мөһим. Илдең үткәне менән тарих дәрестәрендә аныҡ факттар аша танышһаҡ, әҙәбиәт иһә башлыса халыҡтың яҙмышын, тормошон, көнкүрешен асып һала. Мәҫәлән, “Урал батыр” эпосынан беҙ тәүтормош кешеләренең нисек йәшәгәнен, ни эшләгәнен белә алабыҙ. Был эпос халыҡ ижадына ҡарай. Ул быуындан-быуынға, телдән-телгә күсеп килгән. 1910 йылда ғына Мөхәмәтша Буранғолов Ғәбит һәм Хәмит сәсәндәрҙән һөйләтеп, уны яҙып ала һәм шул ваҡыттан был эпос ташҡа баҫылған формала ғүмер итә башлай. “Урал батыр” хәҙерге ваҡытта ла бик актуаль: яҡшылыҡ менән яуызлыҡ көрәше әле һаман дауам итә. Шулай ҙа һәр заманда яҡшылыҡ барыбер өҫтөнлөк ала.\nЙырҙарыбыҙ ниндәй бит әле! Улар – халыҡ күңеленең көҙгөһө һәм кешеләрҙең эске донъяһы сағылышы.\nҠайҙа ғына ҡарама, нимәгә генә күҙ һалма – бөтә ерҙә тарих. Юҡҡа ғына:\n“Уралҡайым, һинең һәр ташыңа\nҠанлы, данлы тарих яҙылған”,\n– тип әйтмәгәндәр бит. Ә ниңә ҡанлы, данлы, тип һорар, моғайын, күбеһе. Был, минеңсә, һуғыш менән бәйле. Ҡанлы һуғыштарҙа ҡатнашып, үҙ иле азатлығы өсөн ғүмерен биргән яугирҙарҙы оноторға тейеш түгелбеҙ! Беҙ булмаһаҡ, кем улар хаҡындағы тарихты киләсәк быуынға еткерер һуң?!\nБөгөн күптәр башҡорт телендә һөйләшеүҙән тартына. Аралашмағас, телебеҙ юғалыу сигенә етеп килә. Милләттәштәр, әйҙәгеҙ, үҙ телебеҙҙән оялмайыҡ, башҡорт телендә аралашайыҡ!\nСығыу ваҡыты 26-05-2016, 14:08 | Ҡаранылар: 839\nЙондоҙға Урал батыр исеме бирелде\n«Урал батыр» күңелдәргә ҡот ҡойҙо


Хәбәрҙәр: Иордания шаңҡып ҡалды: осоусы әл-Касасбех тереләй яндырылған.\nИордания шаңҡып ҡалды: осоусы әл-Касасбех тереләй яндырылған.\nАмман урамдарында иорданлылар Мүәз әл-Касасбехтың үлеменә ҡайғырып илай. Шишәмбе асыҡланыуынса, Иордания Хәрби Һауа көстәре пилоты “Ислам дәүләте” төркөмө тарфынан тереләй яндырылған. Интернетта пәйҙә булған видеола шул күренә: тимер ситлек эсендәге ҡыҙғылт-һары кейемдәге иорданлыны боевиктар яндыра. “Евроньюс” был ҡот осҡос кадрҙарҙы күрһәтеүҙе кәрәк тапманы. Иордаиня телевидениеһы хәбәр итеүенсә, яза 3 ғинуарҙа уҡ атҡарылған.\nИордания пилоты боевиктарға әсирлеккә декабрь аҙағында уҡ эләккән. Ул идара иткән “Ф-16” истребителе Сүриәнең Ракка ҡалаһында һәләкәткә осраған- был халыҡ-ара коалиция сиктәрендәге Иордания Хәрби һауа көстәренең рейды булған.\nВаҡиға илде шаҡ ҡатырҙы, оппозицияның ҡайһы бер сәйәсмәндәре властарҙан АҠШ ойошторған исламға ҡаршы альянстан китергә саҡыра.\nИордания властары пилотты азат итеү өсөн мөмкин булғандың барыһын да эшләргә вәғәҙә биргәйне. Боевиктар Аммандан пилотҡа алмашҡа террорист ҡатын Сажидә әр-Ришауиҙы азат итеүҙе талап иткәйне. Уны 29 ғинуарҙа ҡояш батҡансы Төркиә сигенә килтереп еткермәгән хәлдә, боевиктар иорданлыны үлтерергә вәғәҙә биргәйне.


ТЕПЛИЦАЛА АҠСА БАТША ТҮГЕЛ » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Иҡтисад » ТЕПЛИЦАЛА АҠСА БАТША ТҮГЕЛ\n17.04.2015 ТЕПЛИЦАЛА АҠСА БАТША ТҮГЕЛ\nКүптәр, яҡшы уңыштың нигеҙе – ҡиммәтле теплицала, тип уйлай. Әлбиттә, сифатлы, ҡиммәтле теплица уңышҡа үҙ өлөшөн индерә. Әммә тере организм тураһында һүҙ барғанда, төрлө сер һәм хәйләне лә иҫтә тоторға кәрәк. Унда үҫтерәсәк йәшелсәнең гибридын, орлоғон ентекле һайлау талап ителә, теплица өсөн махсус сығарылғандарын алыу тағы ла шәберәк. Сорттың ниндәй сиргә, ниндәй шартҡа бирешеүен, сыҙауын белеү мотлаҡ.\nМәҫәлән, ябыҡ тупраҡта үҫергә тейешле гибрид йылыға, дымға мохтаж. Асыҡ һауала үҫеүсе вағыраҡ була, ул әллә ни таралып үҫмәй. Теплицала үҫергә яраҡлы гибридтың ысыҡҡа ла бирешмәүе шарт. Сөнки теплица эсендә дым, һауа мотлаҡ артыҡ дымлы буласаҡ. Тамыры сереп барған сорт та ҡаплаулы тупраҡта үҫеү өсөн яраҡһыҙ. Һыуыҡ ысыҡ бер көн эсендә ҡыярҙы юҡҡа сығара ала. Уңышһыҙ ҡалмаҫ өсөн бер теплицала төрлө гибридты һәм сортты үҫтерергә кәрәк. Был ваҡытта уларҙың берәүһе булһа ла мотлаҡ уңасаҡ. Әйткәндәй, орлоҡтоң ике-өс йыл һаҡланғаны былтырғыға ҡарағанда уңышты яҡшыраҡ бирә. Уны сәсер алдынан йылытып алығыҙ.\nПомидор менән ҡыярҙы бер теплицала сәсмәйҙәр, сөнки был ике йәшелсә ике төрлө шарт талап итә. Ҡыяр дым менән йылы яратһа, помидор бындай шартта сиргә һабыша. Бер теплицала помидор менән татлы борос, баклажан үҫтерелә, түтәл ситтәренә сәселгән базилик та гөрләп торасаҡ. Баклажан помидор менән татлы боросҡа ҡарағанда ла йылыны нығыраҡ ярата, ҡырауға сыҙамай. Баклажан һәйбәт үҫһен өсөн 13 – 15 градус йылылыҡ талап ителә. Оптималь температура: 20 – 25 градус. Йылылыҡ 13-тән дә төшә башлаһа, йәшелсә һарғая һәм һәләк була.\nТеплицала үрсетмә тейешле схема буйынса сәселһен, үҫтерелһен. Тупраҡты асыҡ тотмағыҙ, өҫтөнә тиреҫ, һалам, ваҡланған һәм киптерелгән үлән түшәргә мөмкин. Әгәр тупраҡты кесерткән менән ҡаплаһаң, был төрлө ҡоротҡостарҙан һаҡлай. Апрелдә теплицалағы ер иреү менән, түтәлдәр араһындағы һуҡмаҡта 15 – 20 сантиметр тирәһе траншея ҡаҙалар. Был траншеяға тиреҫ һалып, өҫтөнә саҡ ҡына ҡайнар һыу ҡойорға кәрәк. Тиреҫ аяҡҡа йәбешеп тормаһын өсөн өҫтөн һалам, ағас онтағы менән ҡаплайҙар. Ошо килеш траншея бер аҙна самаһы торорға тейеш. Аҙна дауамында теплица өсөн бик шәп “батарея” буласаҡ, зарарлы газ сығып бөтәсәк. Ошолай йылытылған теплицаға үрсетмәне апрель аҙағында уҡ бер ҙә ҡурҡмай күсереп ултыртырға була, уға ҡырау ҡурҡыныс түгел. Йәй дауамында үҫентеләр менән бергә юлға ла һыу һибеү талап ителә. Бигерәк тә баклажан, помидор, татлы борос үҫтерелгән теплица өсөн ошондай траншея яҡшы.\nТеплицала һыуҙы йәшелсәнең төбөнә ҡойорға кәрәк. Был помидор “чума”һына – фитофторозға ҡаршы профилактик сара ла булып тора.\nАпрель аҙағында, ә ҡайһы берәүҙәр уртаһында, парник эшләп, полиэтилен пленка аҫтында аҡ күсәнле кәбеҫтә, брокколи үрсетмәләрен сәсә. Аҙаҡ асыҡ тупраҡҡа күсерер өсөн, әлбиттә. Ай аҙағында япраҡлы салат, кресс-салат, шпинат, ҡуҙғалаҡ, редис, борсаҡ, һуған, әнис, петрушка, кишер кеүек йәшелсәләрҙе туранан-тура түтәлгә сәсә башларға ла була. Ошо ваҡытта прививкаланған раузаны күсереп ултыртырға мөмкин.\nТап ошо көндәрҙә емеш ағастарының зәғиферәк, артыҡ ботаҡтарын ҡырҡыу эштәре тамамлана.\n,Кәбеҫтә аҡ күбәләктән зыян күрмәһен өсөн йәшелсә үҫкән рәт араһына помидор ултырталар. Ситләтеп фасоль сәсеп сығалар.\n,Фасоль менән помидорҙы яҡын ултыртыу файҙалы, улар көслө була. Эргәләренә редис та сәсһәң, редисҡа ҡорт төшмәй.\n,Кишерҙең осло яғын ҡырҡып ташлап һаҡлау яҡшы.


Башҡортостан делегацияһы Үзбәкстанда ҙур күмәртә-бүлеү үҙәгендә булды // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n9:10, 19 октября 2018 Сәйәсәт\nБашҡортостан делегацияһы Үзбәкстанда ҙур күмәртә-бүлеү үҙәгендә булды Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы\nӨФӨ, 2018 йыл, 19 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.\nБашҡортостан делегацияһы Рәсәй һәм Үзбәкстан араһында беренсе төбәк-ара хеҙмәттәшлек форумы сиктәрендә сәфәр менән Ташкентта. Ауыл хужалығы министры урынбаҫары Юрий Лысов етәкләгән дегецияла республиканың алдынғы ауыл хужалығы предприятиелары вәкилдәре. Ошо хаҡта республика Хөкүмәте сайтында хәбәр ителә.\n17 октябрҙә Башҡортостан делегацияһы 10 мең тонна ҡеүәткә эйә Gold Fried Fruits яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә – күмәртә-бүлеү үҙәгендә булды.\nФорумда делегацияның «Агросәнәғәт комплексы: кооперацияны үҫтереү өсөн үҫеш нөктәһе» практик семинарында, Рәсәй компаниялары презентацияларында, Рәсәй-Үзбәкстан эшлекле совет ултырышында, эшлекле даирә вәкилдәренең «бәйләнештәр биржаһында» ҡатнашыуы ҡаралған.\nРәсми сәфәр 20 октябрҙә тамамлана.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, 2-4 октябрҙә Башҡортостанда эш сәфәре менән Үзбәкстан делегацияһы булды. Үзбәкстандың аграр тармағы вәкилдәре агросәнәғәт потенциалы менән танышты һәм республиканың бер нисә ауыл хужалығы предприятиеһында булды.\nТеги: Үзбәкстан, хеҙмәттәшлек


Федоровка районында «Йәш геологтар» лагерының республика слеты тамамланды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nФедоровка районында «Йәш геологтар» лагерының республика слеты тамамланды\n11:42, 16 июля 2010 Йәмғиәт\nФедоровка районында Башҡортостан ҡала һәм ауылдарынан 20 команда ҡатнашҡан XXIV «Йәш геологтар» Республика ялан профилле лагеры эшен тамамланы.\nЛагерҙы ойоштороусы булып, дәрестәр үткәреүҙә БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы, Башҡорт дәүләт университеты һәм башҡа ғилми үҙәктәр һәм ойошмаларҙың алдынғы белгестәренең әүҙем ҡатнашлығында, БР Мәғариф министрлығы сығыш яһаны. БР буйынса буйынса Ер аҫты байлыҡтарын файҙаланыу идаралығы һәм бер нисә геология предприятиелары бағыусы ярҙамын күрһәтте.\nСлетта мәктәп, гимназиялар һәм өҫтәмә белем биреү учреждениелары тәрбиәләнеүселәре ҡатнашты. Сараға әҙерлек йыл дауамында алып барылған. Балалар берекмәләр һәм түңәрәктәр дәрестәрендә геология нигеҙҙәрен өйрәнгән, һәр төрлө конкурстарҙа, конференция һәм олимпиадаларҙа ҡатнашҡан. Һәм тырыш хеҙмәт һөҙөмтәһендә уҡыусылар ялан профилле лагерында ҡатнашыуға ирешкән.\nСлетта киләһе йылдың авгусында Томскиҙа үтәсәк Бөтә Рәсәй геология олимпиадаһында ҡатнашыуға һайлап алыуға ярыштар үтте.\nБР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, слет программаһына геология маршруты, минералогия һәм геологияның башҡа өлкәләре буйынса ярыштар һәм конкурстар индерелгән булған. Командалар күргәҙмә материалдары менән таныштырған һәм йыл дауамында алып барған ялан һәм тикшеренеү эштәре буйынса отчеттарын яҡлаған.\nҺөҙөмтәлә Туризм һәм крайҙы өйрәнеү үҙәгенең “Гелиос” командаһы (Салауат) беренсе урын яулаған. Икенсе урын— Өфөнөң 40-сы мәктәбенең «Контакт» командаһында. Почетлы өсөнсө урын «ВНИИГИС» фәнни-производство предприятиеһы” асыҡ акционерҙар йәмғиәте командаһына эләккән (Октябрьский).\nТеги: тәбиғәттән файҙаланыу, геология, йәштәр, мәғариф


Республикала талпан ҡаҙалыуҙың 2220 осрағы теркәлгән // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала талпан ҡаҙалыуҙың 2220 осрағы теркәлгән\n17:52, 21 мая 2015 Йәмғиәт\nРеспубликала талпан ҡаҙалыуҙың 2220 осрағы теркәлгән Фото: Олег Яровиков\nБашҡортостанда әүәлгесә талпан ҡаҙалыу осраҡтары теркәлә. Роспотребнадзорҙың Башҡортостан буйынса идаралығы мәғлүмәттәре буйынса, миҙгел башланғандан бирле республиканың медицина ойошмаларына талпандан тешләнгән 2220 кеше мөрәжәғәт иткән. Уларҙың 793-ө — балалар.\nДауаханаға килгәндәрҙең 39,2 процентына, шул иҫәптән балаларҙың 73,6 процентына иммуноглобулин профилактикаһы үткәрелгән. Гигиена һәм эпидемиология үҙәге лабораторияһында 1 апрелдән алып 2189 талпан тикшерелгән, уларҙың 151-ендә энцефалит вирусы асыҡланған.\nӘлеге көндә талпан энцефалиты һәм боррелиоз менән ауырыусылар теркәлмәгән.\nТеги: һаулыҡ һаҡлау,роспотребнадзорҙың башҡортостан буйынса идаралығы


Циркка – бушлай\nБөгөн Өфөгә гастроль менән килгән Мәскәү циркы артистары күрһәтмә репетиция ойошторҙо. Залда буш урындар юҡ ине тиерлек. Сара тамашасыларҙы күп йыйҙы. Уларҙың күбеһе - балалар.\nМәскәү ҡунаҡтарының сығыштары башлыса аттар ҡатнашлығында үтә. Тояҡлы хайуандар өсөн күнекмәләр көн һайын уҙғарыла. Программала һыбайлылар, акробаттар сығышы,\nҡылыс һуғышы... Өйрәтелгән айыуҙар, эттәр, леопардтарға ла берәү ҙә битараф ҡала алмай.\nТруппа етәксеһе Тамерлан Нуғзаров күптән циркта аттарҙың сығышын тергеҙеү тураһында хыялланған. Ул тәүҙә артист булып эшләй, артабан үҙенең төркөмөн ойоштора. Унда хәҙер тоҡомло 25 ат бар. Араларында иң ҡиммәтлеһе - Маэстро исемле айғыр. Ул 16-сы быуатта Австрияла үрсетелә башлаған Липпициан тоҡомонан.\nТамерлан Нуғзаров, цирк труппаһы етәксеһе: «Атты сығыштарға әҙерләү бик яуаплы эш. Ҡабаланырға ярамай. Хайуанға ҡарата яғымлы булырға кәрәк. Әлеге аттар менән йыл самаһы ғына шөғөлләнәбеҙ. Шуға ла улар ҡатмарлы сығыштарға тулыһынса әҙер тип әйтеп булмай».\nТамашасылар асыҡ репетицияны ҡарап ҡына ҡалманы, улар өсөн «Иң ҡыҙыҡлы һорау» уйыны ойошторолдо. Балалар труппа эше һәм тарихы менән ҡыҙыҡһынды, иң үҙенсәлекле һорау авторын бүләк көттө.\nҠағиҙә булараҡ, Өфө дәүләт циркында асыҡ ишектәр көнө һәр яңы программа алдынан ойошторола. Сараға инеү бушлай, асыҡ репетицияға һәр кем килә ала. Бында цирк артистарының сығыштарға нисек әҙерләнгәнен күрергә мөмкин. Ә инде Мәскәү ҡунаҡтарының сығышы 24 февралгә тиклем дауам итә.


Сәфәр намаҙы | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Доғалар һәм намаҙ > Сәфәр намаҙы\n« Аҙан һәм күҙҙәр\nЯман шеш (рак) »\n3. Әгәрҙә мосафир бер урында 15 көн йәшәү ниәт ҡылһа, шул сәғәттән ул мөҡим хөкөмөндә була, әгәр 15 көндө тултырмайынса тағы юлға сыҡһа, мосафир була.\n4. Мосафирҙың бер ҡалала (ауылда) 15 көн йәшәү ниәте булмаһа ла, йомошо бөтмәү йәки берәр хәбәр көтөү сәбәпле 15 көнгә ҡәҙәр элеге урында йәшәһә, мосафир хөкөмөндә ҡалыр.\n5. Ике ҡалала (ауылда) йорто булған кеше шул ҡалаларҙың (ауылдарҙың) ҡайһыһына барып инһә лә, мосафирлыҡтан сыға. Әгәр алеге ҡалаларҙың (ауылдарҙың) араһы йөҙ саҡрым һәм унан да алыҫ булһа, бер өйөнән икенсеһенә барып еткәнгә ҡәҙәр мосафир булыр.\n6. Мосафирҙың өс хөкөмө бар: 1) уға өйлә, икенде, йәсиғ намаҙҙарының фарыҙҙарын икешәр рәҡәғәт итеп ҡыҫҡартып уҡыу үәжиб булыр; 2) ситектәренә өс көнгә хәтле мәсих ҡылыу дөрөҫ; 3) сәфәрҙә сағында Рамаҙан айы тура килһә, ураҙа тотмайынса ҡазаға ҡалдырыу дөрөҫ була.\n7. Мосафир дүрт рәҡәғәтле сөннәттәрҙе һәм өс рәҡәғәтле ахшам үә витр намаҙҙарын ҡыҫҡартырға тейеш түгел.\n«Фикһүл Ислам» китабынан\nҠоро ерҙә ниндәй ҙә булһа транспортты файҙаланып, йәки йәйәүләп торған ереңдән ун һигеҙ сәғәтлек (бөгөнгө иҫәп менән — 90 саҡрым), диңгеҙҙә алтмыш саҡрым йыраҡлыҡҡа китеү сәфәр хөкөмөнә керә. Шул араны үткән юлсыға шәриғәт буйынса мосафир, тиҙәр. Нимә менән һәм күпме ваҡыт эсендә үтһә лә, торған еренең һуңғы өйҙәрен үтеү менән юлсы мосафир хөкөмөнә керә.\nЮлға сығып, ауылдың йәки ҡаланың һуңғы өйҙәрен уҙған кеше үҙен юлсы, йәғни мосафир тип иҫәпләй ала. Сәфәре Рамаҙан айында булһа, мосафир ураҙаһын ҡазаға, йәғни һуңынан башҡарыуға ҡалдырырға хаҡлы. Әммә сәләмәтлегенә зыян килтермәһә, ураҙа тотоу хәйерлерәк. Дүрт рәҡәғәтле фарыз намаҙҙарҙы ике рәҡәғәтле итеп уҡый, әммә аҡшам намаҙының фарызы, витр намаҙы һәм дүрт рәҡәғәтле сөннәттәр тулыһынса уҡыла.\nБер кеше мосафир сағында дүрт рәҡәғәтле фарыздарҙы тулыһынса уҡыһа, хата эшләгән була. Был хата, һәм сәләмде һуңға ҡалдырғанға күрә, ғәфү үтенеү өсөн сәһү сәждәһен башҡарырға кәрәк. Мөҡим (мосафир булмаған, урындағы имамға. Мәҫәлән: мәсет эсендә) имамға эйәреп уҡыған осраҡта, мосафир намаҙҙы йәмәғәт менән бергә тулыһынса уҡый (дүрт рәҡәғәтле фарыздарҙы тулыһынса уҡый).\nИмамға эйәрергә һуңлап ҡалып ойоһа, ҡалған рәҡәғәттәрен яңғыҙы ғына уҡып бөтөр.\nУның үҙенә имам вазифаһын башҡарырға тура килһә, ике рәҡәғәт кенә уҡый һәм сәләм бирә. Әгәр уға эйәргән йәмәғәт мосафирҙарҙан булһа, сәләм биреп, улар намаҙҙы имам менән бергә тамамлай. Әгәр ул йәмәғәт мосафирҙарҙан булмаһа, (урындағы халыҡ) намаҙҙың ҡалған рәҡәғәттәрен үҙҙәре уҡып бөтөрә. Ҡыямда «Әл-Фатиха»ны уҡымаған осраҡта уны уҡыған хәтлем көтөп, шунан һуң ғына рөҡүғка эйеләләр.\nӘгәр мосафир кеше барған ерҙәрендә (ҡалала йәки ауылда) ун биш көн һәм күберәк торорға ниәтләһә, ул мосафир хөкөмөнән сыға һәм намаҙҙарын тулыһынса уҡый.\nУн биш көн торорға ниәтләмәйенсә, эштәренең бөтмәүе сәбәпле, бөгөн йәки иртәгә сығырмын тип, айҙар буйына, хатта йылдар буйына көтһә лә, барыбер сәфәр хөкөмөндә була.\nМосафир кеше үҙ Ватанына ҡайтыу менән мөҡим хөкөмөнә керә, йәғни мосафирлыҡтан сыға. Торған еренә хәтлем күпме ара ҡалһа ла, барыбер мөҡим булып, намаҙҙарын тулыһынса уҡырға бурыслы.\nСәфәрҙә ҡазаға ҡалған дүрт рәҡәғәтле фарыз намаҙҙарын мосафир кеше туҡталышта йә иһә иленә ҡайтҡас ике рәҡәғәтле итеп үтәргә тейеш. Әммә мөҡим булғанда ҡазаға ҡалдырылған дүрт рәҡәғәтле намаҙҙарҙы дүрт рәҡәғәт итеп тулыһынса уҡырға тейеш.\n«Ислам нигеҙҙәре» китабынан.\nҺорау: Ислам шәриғәтенә мосафир өсөн берәр хөкөм бармы?\nЯуап: Фикһ китаптарында мосафир хөкөмдәренә аңлатма бирелгән.\nҺорау: Мосафирҙың намаҙҙарына бәйле хөкөмдәрҙе аңлатығыҙ.\nЯуап: Әгәр берәү дөя (машина, поезд, самолет) йәки йәйәүле рәүештә юлға (90 км ары үтергә теләһә) сыҡһа, мосафир тип атала. Был хәлдә дүрт рәкәғәтле намаҙҙар ҡыҫҡартылып, ике рәкәғәт итеп уҡыла, был хәл өйлә, икенде йәстү намаҙҙарында. Ахшам, витр, сөннәт һәм нәфел намаҙҙарында ҡыҫҡартылыу юҡ.\nҺорау: Ҡыҫҡартып уҡый торған намаҙҙар дүрт рәкәғәт итеп уҡылһа, сауап буламы?\nЯуап: Ҡыҫҡартып уҡыу ҡәтғи ҡуйылған, ике рәкәғәттән артыҡ уҡыу — мәкруһ.\nҺорау. Ҡыҫҡартып уҡый торған намаҙҙарҙа ике рәкәғәттән артыҡ уҡыу мәкруһ булһа ла, әгәр дүрт рәҡәғәт уҡылһа, ике рәҡәғәт фарыз үтәлгән буламы?\nЯуап: Әгәр дүрт рәкәғәт уҡығанда, ике рәкәғәттән һуң Әттәхийәт»кә ултырырға онотмаған булһа, ике рәҡәғәте фарыздарҙан хисапланыр, ҡалған ике рәҡәғәт нәфел булыр.\nҺорау: Әгәр ике рәкәғәттән һуң «Әттәхиәт»тә ултырмаһа, хөкөм нисек була?\nЯуап: Был фарызы боҙолоп, намаҙҙы яңынан уҡыр кәрәк булыр.\nҺорау: Мосафирға берәр дүрт рәкәғәтле намаҙын тулыһынса уҡыу кәрәкме?\nЯуап: Әлбиттә, мосафир мөҡимға эйәреп уҡыһа, намаҙы дүрт рәҡәғәт итеп уҡыр. Шулай уҡ әгәр бер ҡалала йәки ауылда 15 көн йәшәргә ниәт ҡылған булһа, дүрт рәкәғәт уҡыр.\nҺорау: Әгәр 15 көндән аҙыраҡ торорға ниәтләнгән булһа, нисек хөкөм?\nЯуап: Намаҙ дүрт рәкәғәт итеп уҡылмайса, ҡыҫҡартып уҡыла.\nҺорау: Бер мосафир бер шәһәргә йәки ауылға кереп, унда 15 көн йәшәргә ниәт ҡылмайынса, бөгөн йәки иртәгә китәм, тип торһа, хөкөмө нисек булыр?\nЯуап: Әгәр йылдар буйы ошо ниәт менән торһа ла, дүрт рәҡәғәтле намаҙҙарҙы ике рәкәғәт итеп уҡыр.\nҺорау: Мосафир дүрт рәҡәғәтле намаҙҙа имам булып, мөҡиндәр уға эйәреп уҡыһалар, намаҙын ҡыҫҡартып уҡыймы?\nЯуап: Әйе, мосафир имам намаҙын ҡыҫҡартып уҡыр. Эйәреп уҡыған мөҡиндәр имам сәләм биргәндән һуң, ҡалған ике рәкәғәттәрен уҡырҙар.\nҺорау: Мосафир-имам үҙенең мосафирлығын эйәреүселәргә белгертерме?\nЯуап: Әйе, имам өсөн сәләмдән һуң, эйәреп уҡыусыларға: «Намаҙҙарығыҙҙы минән башҡа тамамлағыҙ, мин — мосафир», — тип белдереү — мөстәхәб.\nҺорау: Мосафир Мәккә менән Минала 15 көн торорға ниәт ҡылһа, ул мосафир булып хисапланыр?\nЯуап: Ундай кеше мосафир булып хисапланыр, сөнки ул бер урында ғына йәшәмәй.\nҺорау: Бер мосафир ватанына ҡайтһа, шулай ҙа 15 көн йәшәргә ниәте булмаһа, был кеше намаҙын ҡыҫҡартып йәки тултырып уҡырмы?\nЯуап: Әгәр мосафир үҙ ватанына ярты сәғәткә инһә лә, намаҙын тултырып уҡыр, был сүрәттә бер ерҙә генә йәшәү ниәте шарт түгел.\nҺорау: Бер кеше бер генә ҡалала тыуып, бер нисә йыл йәшәгәндән һуң, был шәһәрҙән икенсе шәһәргә күсеп китһә, берме ваҡыттан һуң тыуған шәһәренә эш менән килһә, был ҡалала намаҙын ҡыҫҡартып уҡырмы?\nЯуап: Әгәр йәшәгән урындан өс көнлөк йәки оҙонораҡ юлға сыҡһа, был осраҡта ҡыҫҡартып уҡый, сөнки Расүлүллаһ Мәккәнән Мәҙинәгә күскәндән һуң, Мәккәгә килгәндә намаҙҙарын ҡыҫҡартып уҡыған.\nҺорау: Мосафир сәфәр ваҡытында намаҙын ҡазаға ҡалдырған булһа, ватанына ҡайтҡас, ҡаза намаҙын уҡырға теләһә йәки мөҡим ватанында намаҙын ҡазаға ҡалдырған булһа, сәфәргә сыҡҡас ҡалдырған намаҙын ҡаза ҡылырға теләһә, был ике осраҡта нишләргә?\nЯуап: Әгәр берәүҙең намаҙы сәфәрҙә булғанда ҡазаға ҡалдырһа, ватанына ҡайтҡас, ҡаза ҡылып ике рәҡәғәт уҡый. Әгәр намаҙы ватанында ваҡытта ҡазаға ҡалған булһа, сәфәрҙә ҡаза ҡылһа, дүрт рәкәғәт уҡырға тейеш.\nҺорау: Сәфәрҙә намаҙҙы ҡыҫҡартып уҡыу рөхсәт ителәме?\nЯуап: Әйе, рөхсәт ителә.\nҺорау: Хәҙерге заманда сәйәхәт итеүселәр машина һәм самолет менән йөрөйҙәр, быларға намаҙҙы ҡыҫҡартып уҡыу тейешме?\nЯуап: Әгәр ватанынан сығып юл йөрөргә ниәтләгән булһа ниәтләгән, намаҙҙар ҡыҫҡартып уҡыла, сөнки сәфәр үҙе мәшәҡәттер.\nҺорау: Мосафир өсөн ике намаҙҙы бергә уҡыу дөрөҫме, йәғни өйлә менән икендене, ахшам менән йәстүне берләштерегә яраймы?\nЯуап: Был эш «фиғлән» яраһа ла, үә «ваҡыттан» ярамай, сөнки Аллаһы Тәғәлә Ҡөръәндә әйтә: «Иннә саләтә кәнәт ғәләл мүьмининә китабән мәүҡүтә». (Намаҙҙарҙы ваҡытында уҡығыҙ)\nҺорау: «Фиғлан» ярай, «ваҡыттан» ярамай» тигән һүҙегеҙҙе аңлатығыҙ.\nЯуап: «Фиғли» — өйләне кисектереп, ахыр ваҡытында һәм икенденең башланған ваҡытында, шулай уҡ аҡшанды һуңлап ваҡытының аҙағында үә йәстү намаҙының башланған ваҡытын да уҡыуҙы аңлата. Былай йыйып уҡыуҙы «джәмғи фиғли» тип әйтәләр. Факиһтар был йыйып уҡыуҙы «джәмғи сури» тиҙәр. Ләкин беҙҙең мәҙһәбтә бер намаҙҙы икенсе намаҙ ваҡытында уҡыу дөрөҫ булмаған. Былай берләштереүҙе «джәмғи ваҡти» тиҙәр. Факиһтар был берләштереүҙе «джәмғи хаҡиҡи»тиҙәр.\n«Әт-тәсһил әз-зарури ли мәсәил Әл-Кудури» китабынан\nОшо сайта https://umma.ru/namaz-v-puti/ Шамиь Ғәләүитдинов: мусафир имеет право: объединить вторую молитву с третьей и четвертую – с пятой; не соблюдать обязательный пост (ураза) с последующим обязательным восполнением пропущенных дней; не посещать пятничную проповедь; не совершать пятничную молитву и т.д. Объединенные молитвы совершаются в течение одного общего промежутка времени: с начала времени второй молитвы до окончания времени третьей и с начала времени четвертой – до окончания времени пятой молитвы. Что касается своевременности, то путник может совершать молитвы-намазы в положенное для них время, то есть не объединяя вторую с третьей и четвертую с пятой, или – на стыке времен.\nУченные в один голос утверждали и утверждают, что это может быть только исключением, а никак не правилом.\nШуға ваҡытында ҡылған намаҙ хәйерле.\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 02.02.2020 в 02:03, и размещена в категории Доғалар һәм намаҙ. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.\nНамаҙ - 8 996 views


Яҙыусы һәм дәүләт эшмәкәре Рамаҙан Өмөтбаевтың тыуыуына 80 й ыл\nУл башҡорт халҡының байтаҡ танылған ир - уҙамандары ты уып үҫкән Әбйәлил районында 1924 йылдың етенсе апрелендә д оньяға килгән. Ул тормошҡа, халҡына мөкиббән бирелеп, милләт\nғәме, халыҡ яҙмышы өсөн борсолоп йәшәне. Замандың ауыр ҡар шылыҡтары осрағанда ла илем, телем, милләтем тип йән атып й әшәне, уға тоғро хеҙмәт итте, халҡынан айырылманы. Үҙе һайла ған тура юлдан тайпылманы, саф йөрәге ҡушҡанса эшләне. Шуға ла уны халыҡ ныҡ ихтирам итте, яратты.\nРамаҙан Ғимран улы Сибай ҡасабаһында комсомол секретары, Баймаҡта партия райкомының беренсе секретары булып эшләне. В аҡыттар үтеү менән КПСС өлкә комитетында бүлек мөдире һәм Ми нистрҙар Советы рәйесе урынбаҫары вазифаһын башҡарҙы. Дәүәлт\nэшмәкәре булараҡ, республикабыҙҙа, унан ситтә лә оло абруй ҡаҙанған, һоҡланғыс шәхес булды ул. Уның матбуғат биттәрендә ге, радио -телевидениелағы сығыштары берәүҙе лә битараф ҡалд ырмай, яратып ҡабул ителде. Ата -бабаларыбыҙҙың йола, ғөрөф - ғәҙәттәре тураһында киңәйәле, йәнле итеп һөйләр, бороңғо й ырҙарҙы аһәңле итеп башҡарып, тос баҫып, күкрәкте киң киреп,\nкинәндереп бейеүҙәре һәр кемде шатландыра ине.\nРамаҙан ағай әҙәбиәт доньяһына тәбиғәт тарафынан бирел гән һәләте һәм зиһене, йылдар буйы тупланған бай тәжрибәһе м енән ҡолас йәйеп, бар ғәләмде хайран ҡалдырып, балҡып килеп инде лә, аҙ ғына ваҡыт эсендә халҡына бай әҙәби мираҫ ҡалдыр ып өлгөрҙө. Ул алты китап, тиҫтәләгән хикәйә һәм очерк автор ы. Ә "Һарығолаҡ" хикәйәһе буйынса ҡуйылған нәфис фильм үҙе г енә ни тора!\nШулай ҙа уның бик күп әҫәрҙәре гәзит -журналдарҙа баҫылһ а ла, китап булып донья күрмәүе үкенесле.\nРамаҙан ағай күптәрҙе көнләштерерлек тормош юлы үтте. Мөхтәрәмә еңгәй менән бына тигән ике ул үҫтерҙе. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, өлкән улдары фажиғәле һәләк булды. Ҡатыны менән бер - береһен ҡурсалап, оҙайлы тормош юлы үттеләр, фани доньяны ла берк көндө ҡалдырҙы улар.\nМиңә уның тере сағында йыш аралашырға тура килмәһә лә, уның\nтураһында иң яҡты хәтирәләр генә ҡалды. Ул саҡта "совмин"ды ҡы иҫәпләнгән дауаханала бергә ятырға тура килде. Уға айыр ым палата бирелде. Оҙаҡ һәм күп эшләй ине ул. Ҡыҫҡа ғына тән әфестәр яһағанда минең менән аралашып, киләсәккә пландар мен ән уртаҡлаша ине. Ул ваҡытта мин йәш кенә журналист инем. Әм мә Рамаҙан ағай мине тиңе кеүек күреп, һөйләште, фекерҙәре менән уртаҡлашты.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ҺИН КӨРӘШТЕҢ ҠАЙҺЫ ЯҒЫНДА? - 2020 - Мәҡәләләр\nБәлә яңғыҙы йөрөмәй, тиһәләр ҙә һуңғы осорҙа улар күбәйеберәк тә китте түгелме? Эйе, мәкерле вирус фонында уның башҡа эйәрсендәре үлемесле һәләкәт менән янамай янауын, әммә бөтә көс яман сирҙе еңеүгә йүнәлтелергә тейеш мәлдә зиһенде тарҡата, көсөргәнеш өҫтәй - ҡыҫҡаһы, дошман тирмәненә һыу ҡоя.\nВалюта тотороҡһоҙлоғо, шуның эҙемтәһе булараҡ башланған иҡтисад көрсөгө менән COVID-19 афәте араһындағы бәйләнеште берәү ҙә инҡар итмәҫтер. Тап ана шул сир шауҡымы нигеҙендә аҙыҡ-түлек баҙарында килеп тыуған ғауға һәм ығы-зығынан оҫта файҙаланмаҡсы бәғзе берәүҙәр. Аҙыҡ-түлек етештереүселәр менән улар продуцияһын ваҡлап һатыусылар сылбырын берләштереп тороусы аралашсылар, йәғни тәьминәтселәр яҡын араларҙа ризыҡҡа кәмендә 5-20 процентҡа хаҡтар арттырыласағы хаҡында белдерҙе. Белгестәр билдәләүенсә, үткән аҙнала ваҡлап һатыу әйләнешендә инфляция 0,3 процент тәшкил итеп, ҡайһы бер аҙыҡ-түлек төрҙәренә былай ҙа бер аҙ хаҡ артыу күҙәтелгәйне. Мәҫәлән, шәкәр - 7 процент, ҡарабойҙай - 2,8, он - 1,2, һуған - 3,5, кишер 2,5 процентҡа ҡиммәтләнде. Хаҡтарҙы күҙаллау һатып алыусыларҙың запас аҙыҡ-түлек туплау маҡсатында теге йәки был тауар төрөнә ғауғалы ихтыяжы нигеҙендә формалаша. Хаҡтар артыуҙың киләһе тулҡыны иһә һумдың осһоҙланыуы менән бәйле буласаҡ. Ҡыҫҡаһы, ҡулланыусыға билбауҙы ҡыҫыбыраҡ бәйләргә тура килмәгәйе, тип иҫкәртә эксперттар. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, ваҡлап һатыу әйләнеше иң ҙур һорау менән файҙаланылған өлкә булып ҡала килә.\nӘйткәндәй, бынан алдараҡ, март айында, РФ Дәүләт Думаһы тарафынан эпидемия ваҡытында кеше ғүмере өсөн мөһим 700 төр дарыу исемлегенә, медицина тауарҙарына һәм башҡа төр медикаменттарға хаҡ арттырыуҙы тыйыусы закон ҡабул ителгәйне. Был юлы иһә Думаның "Берҙәм Рәсәй " фракцияһы депутаттары оперативлығы ғәжәп итте. Үткән аҙнала фракция вәкилдәре Рәсәй Хөкүмәте башлығы Михаил Мишустин менән осрашты һәм аҙыҡ-түлеккә, дарыуҙарға хаҡтарҙы арттырыуға юл ҡуймау хаҡында һөйләште. Дәүләт Думаһы спикеры Вячеслав Володин был мәсьәләне хөкүмәт контроленә алыуҙы һәм сара күреүҙе һораны. "Ҡайһы бер йәшелсә-емешкә хаҡтар тиҫтәләгән тапҡырға ҡиммәтләнде, - тине ул. - Тимәк, беҙҙең сауҙа селтәрҙәре кешеләрҙең матди ярҙам йә эш хаҡы булараҡ алған барлы-юҡлы аҡсаларын тартып ала тигән һүҙ..." Рәсәйҙәрҙең 39 проценты үҙҙәренең көндәлек сығымы артыуын тап ана шул хаҡтар күтәрелеүендә күрә лә инде. Премьер-министр депутаттарҙың хаҡ арттырыуҙы тыйыу тураһында тәҡдимен хупланы. Президент алғы һыҙыҡта табиптар көрәшә, тип әйтте, ә бына беҙҙең тылда бөгөн ниҙәр ҡылына, тип өҫтәне Володин бөгөнгө хәлде кеҫә ҡалынайтыу маҡсатында файҙаланырға маташыусыларға. Ысынлап та, ҡайһы берәүҙәр тарафынан коронавирустан әмәл тип иҫәпләнгән лимон, һарымһаҡ һәм имбирҙән башланып киткән ажиотаж арҡаһында бер төн эсендә хаҡтар артыуы әкренләп кенә йоғошло вирус төҫлө башҡа төр аҙыҡ-түлеккә лә күсә башланы: ҡайһы бер магазиндарҙа, мәҫәлән, йомортҡаның тиҫтәһен 67 һумға, кукуруз, йәшел борсаҡтың 200 грамлыҡ иң бәләкәй банкаһын 63 һум 90 тингә, ҡуйыртылған һөттөң ҡалай банкаһын (370 г) 89 һум 90 тингә, сөгөлдөрҙөң килоһын 53 һум 90 тингә, һуғанды - 37 һум 70 тингә, тәмләткес ҡәнәфер бөрөһөнөң 10 грамын 81 һум 90 тингә һатып алырға була. Был исемлеккә әле хаҡы артҡан башҡа бик күп аҙыҡ-түлек төрҙәре инмәне, бары тик осраҡлы, һайлап алынған тауарҙар ғына килтерелде.\nДәүләт Думаһы һәм Хөкүмәт тарафынан пандемия осоронда иң беренсе ихтыяж менән файҙаланылған аҙыҡ-түлеккә хаҡтарҙы арттырмаҫҡа тырышыу ниәте ни тиклем генә мәрхәмәтле ғәмәл булмаһын, был миҙалдың бер яғы ғына әле. Уның икенсе яғында - яҡын арала хаҡтарҙы арттырырға ниәтләнеүсе аралашсылар - сауҙа селтәрҙәре тәьминәтселәре. Ваҡлап һатыу компаниялары ассоциацияһы (АКОРТ), властарҙың был ниәткә тыйыу һалыуы магазин кәштәләренән теге йәки был төр тауарҙарҙың юҡҡа сығыуына, йәғни наҡыҫлыҡ килеп тыуыуға сәбәпсе булыуы ихтимал, тип иҫкәртә. Шуныһы ғәжәп: был юҫыҡта етештереүселәрҙең дә, сауҙа ойошмаларының да аппетиттары ҡабарғаны тойолмай, улар әлегә өнһөҙ-тынһыҙ үҙ бурыстарын атҡарыу өҫтөндә: тәүгеһе көн-төн ризыҡ етештерә, икенсеһе - һата. Улай ғына ла түгел, сауҙа селтәрҙәренең ҡайһылары, мәҫәлән, "Магнит" кеүек йорт янында урынлашҡан һәм үҙҙәрен ғаилә магазины тип иғлан иткән ойошмалар күп кенә тауар төрҙәренә, атап әйткәндә, дөгө, быҡтырылған ит консервалары, "Геркулес" ярмаһы, макарон, шәкәр, кер һабыны кеүек тәү кәрәк тауарҙарға хаҡты арттырмаҫҡа, уны тәьминәтсенән һатып алынған хаҡтан күтәрмәҫкә тигән белдереү менән сығыш яһаны. Афарин, бөгөн шулай булырға тейештер ҙә. Спикер В. Володин һүҙҙәрен үҙгәртеберәк әйткәндә, бөтәһе лә намыҫын юғалтмаған әле. Был коронавирус, әйтерһең дә, лакмус ҡағыҙылай кемдең кем икәнлеген донъяға таныта башланы түгелме? Донъя, ил өсөн икеләтә, өсләтә ябырылған оло һынау мәлендә, эйе, хаҡтарҙың да баш бирмәй китеүе бик ихтимал, ләкин йәшәү менән үлем араһында барған көрәштә ауыр һынауҙы бер төптән тартыу ғына уңышҡа килтерер. Үкенескә, бар әле һаман арабыҙҙа мәкерле сирҙең башҡа илдәрҙә ҡылғанын баһалап еткермәүселәр, битарафтар, нәфсе ҡолдары, ҡомһоҙҙар. Был көрәштең ҡайһы яғында һуң улар?\nЯҙылған: 18.04.20 | Ҡаралған: 307


Хеҙмәтте һаҡлау буйынса иң яҡшы белгес\nБөгөн Өфөлә хеҙмәткәрҙәрҙең хәүефһеҙлеген тәьмин итеүсе һөнәр эйәләре араһында республика конкурсы башланды.\nБыйыл конкурс 9-сы тапҡыр ойошторола. Бәйгелә ҡатнашыусылар тәүҙә хеҙмәтте һаҡлау буйынса белемдәрен теоретик рәүештә тикшерә. Йәғни, компьютерҙа имтихан һорауҙарына яуап бирә. Артабан инде робот-тренажерҙа тәүге ярҙам күрһәтеү, хеҙмәтте һаҡлау буйынса яңы ҡағиҙәләр белеү кимәле ҡарала. Талаптар йыл һайын үҙгәреп тора, ти белгестәр. Быйыл да 6 майҙан яңы ҡағиҙәләр үҙ көсөнә инә. Мәҫәлән, элек өс метр бейеклектә эшләү хәүефле тип һаналһа, хәҙер был күрһәткес 8-гә күтәрелгән. Ойоштороусылар фекеренсә, хеҙмәтте һаҡлау буйынса талаптарҙы барыһы ла белергә тейеш.\nКонкурста ҡатнашыусылар сараны фәһемле тип иҫәпләй. Сөнки ҡағиҙәләрҙе теүәл башҡарғанда ғына, кеше ғүмеренә ҡурҡыныс янамаясаҡ. Ә талаптарҙы үтәү өсөн уларҙы белеү мотлаҡ. Конкурста иһә үҙ белемеңде теоретик яҡтан да, практик йәһәттән дә һынап ҡарау мөмкинлеге бар. Хәйбулланан Хәйҙәр Шәмсетдинов мәғариф бүлегендә эшләй, беҙ балалар баҡсаһы менән мәктәптәрҙә хәүефһеҙлек өсөн яуап бирәбеҙ, был эштә икеләтә яуаплылыҡ талап ителә, ти ул.


Кадрҙар етмәү, исемдәргә квота, пьесаларҙың булмауы – бөгөн Башҡортостан театрҙарын нимә борсой // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n22 июнь, Шишәмбе\nКадрҙар етмәү, исемдәргә квота, пьесаларҙың булмауы – бөгөн Башҡортостан театрҙарын нимә борсой\n11:24, 29 января 2019 Мәҙәниәт\nФото: Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтайҙың матбуғат хеҙмәте\nКадрҙар етмәү, исемдәргә квота, пьесаларҙың булмауы – бөгөн Башҡортостан театрҙарын нимә борсой Фото: Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтайҙың матбуғат хеҙмәте\nРәсәйҙә башланған Театр йылында Дәүләт Йыйылышында «Башҡортостан Республикаһында театр эшмәкәрлеген ҡануни яҡтан көйләү проблемалары тураһында» темаһына түңәрәк өҫтәл уҙҙы. Сарала театрҙар һәм ойошмалар етәкселәре үҙҙәрен борсоған мәсьәләләрҙе тикшерҙе.\nБөтә сығыш яһаусылар ҙа тиерлек кадрҙар тәрбиәләү мәсьәләләренә ҡағылды. Рус академия театры директоры Михаил Рабинович республикала тауыш режиссеры, тауыш операторы, бутафор, гример кеүек театр һөнәрҙәренә ҡытлыҡ булыуын билдәләне, режиссер һөнәренең дә юғалып барыуын әйтте.\nРеспублика театрҙарын кадрҙар менән төп тәьмин итеүсе — З.Исмәғилев исемендәге Өфө сәнғәт институты. Был — федераль юғары уҡыу йорто, театр факультетында бюджет урындары һаны йылдан-йыл кәмей. Әгәр элегерәк бер йылда 20-25 актер һәм режиссер әҙерләп сығарылһа, хәҙер курста — актерҙар өсөн бөтәһе алты бюджет урыны, ә режиссер өсөн берәү ҙә юҡ. Коммерция нигеҙендә уҡырға теләгәндәр өсөн хаҡ бик юғары — йылына 180 мең.\n«Өфө дәүләт сәнғәт институты — уҡытыу өс телдә алып барылған үҙенсәлекле вуз. Кафедрабыҙҙы бергәләп һаҡлап ҡалырға кәрәк. Был — бик етди мәсьәлә, бер нисә йылдан башҡорт театрҙары өсөн актерҙар табып булмаҫ», — тине актер оҫталығы һәм режиссура кафедраһы мөдире Таңсулпан Бабичева.\nОшо теманы тикшергәндә Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышының мәғариф, мәҙәниәт, йәштәр сәйәсәте һәм спорт комитеты рәйесе Раил Әсәҙуллин федераль кимәлдә мәғариф тураһындағы законға «маҡсатлы уҡытыу» тигән төшөнсә менән төҙәтмә индерелеүен билдәләне. Уҡырға ингәндә льгота алыусылар, вузды тамамлағас, уларҙы уҡытыу өсөн аҡса һалған театрҙа мотлаҡ өс йыл эшләргә тейеш.\nБашҡортостандың Театр эшмәкәрҙәре союзы рәйесе Әхтәм Абушахманов театр цехында пенсияның аҙ булыуына һәм театрҙарҙа контракт системаһын индереүгә бәйле борсолоуын белдерҙе\nТағы ла бер мөһим мәсьәлә — Башҡортостан актерҙарының Рәсәй исемдәрен алыу проблемаһы, уларға квота бик ҡаты.\nТүңәрәк өҫтәлдә ҡатнашыусылар бер нисә тапҡыр яңы спектаклдәр өсөн драма әҫәрҙәренең етмәү мәсьәләһен күтәрҙе. Был йәһәттән күрше Татарстандың ыңғай тәжрибәһе билдәләнде, унда йыл һайын драматургия конкурсы ойошторола һәм яңы пьесалар йыйынтыҡтары нәшер ителә.\n«Республиканың һәр театры репертуар төҙөгәндә ҙур проблема менән осраша, был милли драматургияның ярлы булыуына бәйле. Мостай Кәрим, Әсғәт Мирзаһитов, Әнғәм Атнабаев, Нәжиб Асанбаев, Флорид Бүләков кеүек драматургтар ижад иткән алтын осор бар ине, — ти Олег Ханов. — Драматургтарға дәртләндереүсе башланғыс юҡ. Ә Ғ.Камал исемендәге Татар драма театрында «Яңы татар пьесаһы» конкурсы уҙғарыла, унда йыл һайын 120 кеше ҡатнаша. Яҡшы тәжрибәне үҙләштереү оят түгел. Республика Дәүләт Йыйылышы һәм Мәҙәниәт министрлығы ошо йүнәлештә финанслау инициаторҙары булып сығыш яһай ала тип иҫәпләйем».\nТүңәрәк өҫтәл йомғаҡтары буйынса әҙерләнгән тәҡдимдәр тейешле ведомстволарға һәм ойошмаларға ебәрелергә тейеш.


24 ноябрь — Башҡорт Википедияһы\n24 ноябрь — григориан стиле буйынса йылдың 328-се көнө (кәбисә йылында 329-сы). Йыл тамамланыуға 37 көн ҡала.\n24 ноябрь Викимилектә\nЕр: Эволюция көнө.\nАҠШ: Музыкаль автомат көнө.\nРәсәй: Морждар көнө.\nСамоа: Ҡатын-ҡыҙҙар көнө.\nТажикстан: Дәүләт Флагы көнө.\nТөркиә: Уҡытыусылар көнө.\n1838: Белорет районының Ҡоҙашман ауылына нигеҙ һалына.\n1859: Чарльз Дарвин «Төрҙәрҙең килеп сығышы, тәбиғи һайланыш һәм йәшәү өсөн көрәш» китабын нәшер итә. Ул бер көн эсендә таралып бөтә.\n1968: Өфөлә сәнғәт институты рәсми асыла.\n1969: АҠШ һәм СССР «Йәҙрә ҡоралын таратмау буйынса килешеү»ҙе раҫлай.\nИльясова Лидия Михайловна (1935), спорт ветераны, шашкасы. Рус шашкаһы буйынса СССР һәм РСФСР кубоктарын яулаусы, РСФСР (1959, 1961, 1971—1972) һәм СССР Ҡораллы Көстәре (1980) чемпионы. СССР-ҙың спорт мастеры (1970). Башҡортостан Республикаһының күренекле спортсыһы (1996). Сығышы менән Харьков ҡалаһынан.\nМөхәмәт Закиров (1950—22.11.2014), журналист һәм шағир. 2001 йылдан Рәсәй һәм Башҡортостан Республикаһының Яҙыусылар союздары ағзаһы.\nКолесов Сергей Викторович (1950), ғалим-химик. 1973 йылдан Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы, бер үк ваҡытта 2002 йылдан хәҙерге Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө фәнни үҙәгенең Органик химия институтының лаборатория, 2011 йылдан — полимерҙар бүлеге мөдире. Химия фәндәре докторы (1985), профессор (1990). Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (2004). Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2013). С. Р. Рафиҡов исемендәге премия лауреаты (2009). Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nБатыев Сәлих Ғилемхан улы (1911—7.12.1985), СССР-ҙың партия һәм дәүләт эшмәкәре, 1960—1983 йылдарҙа Татар АССР-ы Юғары Советы Президиумы Рәйесе. Татарстан тарихында был яуаплы вазифаны иң оҙаҡ биләгән етәксе. Октябрь Революцияһы, өс Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ һәм «Почёт Билдәһе» ордендары кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Саҡмағош районы Яңы Дөмәй ауылынан.\nПрокашева Тамара Николаевна (1931—14.11.2007), педагог. 1972 йылдан Салауат ҡалаһының хәҙерге 133-сө һөнәри лицейының производствоға өйрәтеү мастеры. Башҡорт АССР-ының һөнәри белем биреү системаһының атҡаҙанған хеҙмәткәре (1982), Совет сауҙаһы отличнигы (1969), СССР-ҙың һөнәри-техник белем биреү отличнигы (1991). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1971). Сығышы менән хәҙерге Түбәнге Новгород өлкәһенең Чижи ауылынан.\nСеров Владимир Николаевич (1931), ғалим-акушер-гинеколог. Рәсәй Медицина фәндәре академияһы академигы (1999), Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының почётлы академигы (1991), медицина фәндәре докторы (1971), профессор (1972). Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2001). «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1990). Сығышы менән хәҙерге Екатеринбург ҡалаһынан.\nКузьмин Иван Иванович (1941), хеҙмәт ветераны. Башҡортостандың атҡаҙанған машина эшләүсеһе. Күмертау авиация етештереү предприятиеһының элекке хеҙмәткәре.\nХисмәтуллина Миңнегөл Хәбибйән ҡыҙы (1927—18.02.2004) — шағир һәм яҙыусы, 1983 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы.\nГрекова Анастасия Ивановна (1923—1.06.2000), ғалим-иҡтисадсы, юғары мәктәп эшмәкәре. 1972—1989 йылдарҙа Башҡорт дәүләт педагогия институтының фәнни эштәр буйынса проректоры. Иҡтисад фәндәре докторы (1971), профессор (1978). РСФСР‑ҙың (1984) һәм Башҡорт АССР‑ының (1974) атҡаҙанған фән эшмәкәре. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Баҡалы районы Үмәр ауылынан.\nХәмәев Вәғиз Хәмәй улы (1938—25.04.2003), ғалим-химик-технолог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Техник фәндәр докторы (1982), профессор (1983). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған химигы (1998), СССР-ҙың уйлап табыусыһы (1983). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Балтас районы Көнтүгеш ауылынан.\nДьяков Анатолий Яковлевич (1924—12.06.2003), ғалим-иҡтисадсы. 1951—1995 йылдарҙа (өҙөклөк менән) Өфө авиация институты һәм Өфө дәүләт авиация техник университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1983—1988 йылдарҙа иҡтисад, хеҙмәтте ойоштороу һәм нормалаштырыу кафедраһы мөдире. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Иҡтисад фәндәре докторы (1982), профессор (1984). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1985). I һәм II дәрәжә Ватан һуғышы ордендары кавалеры. Сығышы менән Мәскәү ҡалаһынан.\nҺиҙиәтов Мансур Яҡшыбай улы (1949), хеҙмәт ветераны, яҙыусы, йәмәғәтсе. 1971—2005 йылдарҙа Белорет металлургия комбинаты волочильщигы, өлкән мастеры, смена начальнигы. 2013 йылдан Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының Яҙыусылар һәм Журналистар союздары ағзаһы. III дәрәжә Хеҙмәт Даны ордены кавалеры (1980).\n24 ноябрҙә тыуғандар\n1632: Бенедикт Спиноза, Нидерланд философы.\n1729: Александр Суворов, Рәсәй империяһының хәрби эшмәкәре.\n1816: Барбу Исковеску, Румыния рәссамы.\n1919: Вера Ацева, Югославияның дәүләт эшмәкәре, милли герой.\n1929: Виктор Коршунов, театр һәм кино актёры, СССР-ҙың халыҡ артисы (1984).\n1934: Альфред Шнитке, СССР һәм Германия композиторы. РСФСР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1987).\n1934: Виктор Сергачёв, театр һәм кино актёры, РСФСР-ҙың халыҡ артисы (1989).\n24 ноябрҙә вафат булғандар\n1973: Николай Ильич Камов, СССР-ҙың вертолёт конструкторы.\n1991: Фредди Меркьюри, Британия йырсыһы, «Queen» төркөмө лидеры.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=24_ноябрь&oldid=1095742 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 22 ноябрь 2021 в 17:46\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:46 22 ноябрь 2021 үҙгәртелгән.