Өс башаҡ. Хикәйә\n13 Ғинуар 2015, 18:00\n– Трудодень яҙмайым. Саботажлыҡ өсөн баструк оҙатам! – тип сығырынан сыҡты Әбдрәхим. Тик уны береһе лә тыңламаны. Һуғыштан ҡайта башлаған ирҙәр хатта яғаһынан алды. Шул туҡтаттымы уны ҡырын эшенән, бүтән сәбәп булдымы, башҡаса өндәшмәне.\n«Быҙауҡайым, асыҡтыңмы? Мә, бесән аша. Мин дә асыҡтым. Мин дә үлән ашайым. Балтылған ялатам, ҡуҙғалаҡ, кеселткән ашы... Ыумасҡа ғына он юҡ шу-ул. Балтылған, алабута киптелҙек тә ул. Ә-ә, бөгөн өләсәйем менән башаҡҡа балабыҙ. Баҫыуҙа ҡалғандыл әле, ибет. Балыһын да йыйып булмай ҙа... Минең күҙ үткел ул, әллә ҡайҙан күләм. Өләсәйем генә күлмәй. Кү-үп итеп башаҡ йыябыҙ... Мә-мә, бесән аша әлегә. Алыштан ҡалас бешелһәк, һиңә лә һындылып әпкилелмен, йәме. Ҡашҡа, Ҡашҡа... Ҡайҙа киттең, быҙауҡайым?»\nМө-ө... Быҙау, артына әйләнеп кескәй генә ҡойроғон борғоланы ла, ерҙе алғы тояҡтары менән тырнай-тырнай, оло үгеҙ үкергәндәй тауыш сығарҙы. Муйынынан күгәүен ҡыуҙымы, башын һелкә-һелкә тороп сапты.\n- Туҡта, туҡта, Ҡашҡа-а...\n- Ҡыҙым, һаташаһың, тор әйҙә. Ҡояш Сағылға күтәрелгәнсе баҫыуға бара һалайыҡ, – өләсәһенең ҡытыршы, шул уҡ ваҡытта йомшаҡ ҡына ҡулдары са- быйҙың башынан һыйпаны. Өҫтөндәге юрғанын асып, ейәнсәренең ҡулдарын өҫкә күтәрҙе. Үҙе тәне буйлап аяҡҡа табан йоҡоһон ҡыуҙы. – Үҫте-үҫте минең ҡыҙым. Ҙур булып үҫте-е...\nЗәлифәгә шул тиклем рәхәт ине, кирелде, күҙҙәрен асты. Өнө менән төшөн тоташтырған томан тарала барҙы. Өләсәһенең йылмайған йөҙө нурланды. Яйлап стенаға эленгән таҫта- малдар, шаршау, түбә таҡтаһындағы ботаҡ эҙҙәре, буй-буй һуҙылған ярыҡтар үҙ урынына ҡайтты.\n- Ҡашҡаны телгә алып һаташтың, төшөңдә күрҙеңме?\n- Ҡашҡа йылаҡҡа сапты. Күтен һикелтеп-һикелтеп сапты... юҡ булды... – Ҡыҙ күҙҙәрен ыуҙы. – Өләсәй, ул беҙгә киле ҡайтыл микән, ә-ә? Эх, атайым ғына ҡайтһын әле, Әбдләхимдән шундуҡ балып алыл ине... Вәғизә, ауыр һулап, ултырғысҡа барып ултырҙы.\nИке тәҙрә араһына эленгән рамдағы кәртишкәләргә текләне. Унан, аҙыраҡ ирен сите менән йылмайып, улы Вәсил менән килене Миләүшә баҡҡан. Һуғыш сығырға бер йыл элгәре генә Өфөгә барғайнылар, шунда төшкәндәр. Килене ауырлы ине инде ул саҡта.\n«Эй, балалар, балалар, ғүмеркәйҙәрегеҙ генә булманы шул... Ҡырҡ өстә үк хәбәрһеҙ юғалыуың тураһында ҡағыҙың килгәйне, шунан бирле ҡош телендәй ҙә хәбәр-хәтерең юҡ, улым. Килен дә...» Вәғизәнең киленен дә Белорет урмандарына ағас ҡырҡырға ебәргәйнеләр, һыуыҡ тейҙереп ҡайтты ла, мандыманы. Бисара, билдән ҡар йырып ағас төптәрен таҙартабыҙ, йығып, турап, бер ергә өйәбеҙ, тип һөйләй торғайны. Кейемдәре кибеп тә өлгөрмәй, иртәгәһен тағы эшкә. Эс-бауыры ҡуша туңғандыр инде....\nХәҙер, иллене аша уҙғас, ете йәшлек ейәнсәре менән япа-яңғыҙ ҡалды Вәғизә. Ҡыҙы алыҫта кейәүҙә. Өлкән улы Варис һуғыштың тәүге көндәрендә үк башын һалды. Ире лә фанилыҡтан иртә китте. Колхоздың игенен тапшырырға барғанда аты өркөп китеп, паромдан һыуға осҡан. Хужаһы ни, атының ҡамыт, арҡалыҡ бауҙарын, бауырлығын, киҫәйем тип, артынан һикергән. Аяғы дилбегәгә уралғанмы, тағы берәр хәл булғанмы, ат та, ире лә һыу төбөнә киткән. Ауыр тупрағы еңел булһын инде. Ярай әле, исмаһам, ул балалар ҡайғыһын күрмәне. Ай, Аллам, шунан да ауырыраҡ ҡайғы-һынауҙарҙың булыуы мөмкин түгелдер.\n– Өләсәй, мин Ҡашҡаның бәләкәй сағын күлдем, хәҙел бит ул ҙул үҫкән. Әллә ҡайсан әпкитһәләл ҙә мине таный. Мин бит уға балып бесән ашатам. Ҡайта ул беҙгә, атайым ҡайтҡас та ҡайта. Әле атайым юға- лып ҡына тола ибет. Мостафа бабай ҙа юғалғайны, ҡайтты бит. Мин дә бит юғалдым да, табылдым да...\nУҙған йыл Зәлифә өлкәнерәк ҡыҙҙарға эйәреп еләккә барғайны. Ҡыҙҙар, нимәнәндер ҡурҡып, ҡай- тыр яҡҡа сапҡан, Зәлифә иһә, киреһенсә, урман эсенә кереп киткән дә аҙашҡан. Икенсе көндө бар ауыл халҡы сығып саҡ эҙләп тапты.\n– Трудодень яҙмайым. Саботажлыҡ өсөн баструк оҙатам! – тип сығырынан сыҡты Әбдрәхим. Тик уны береһе лә тыңламаны. Һуғыштан ҡайта башлаған ирҙәр хатта яғаһынан алды. Шул туҡтаттымы уны ҡырын эшенән, бүтән сәбәп булдымы, башҡаса өндәшмәне. Тик теш араһынан: «Күрһәтермен әле мин һеҙгә», – тип ыҫылданы. Шул ыҫылдауы байтаҡтарҙың баш осона балта элеп ҡуйыуға тиң ине.\nӘбдрәхим ҡасандыр Вәсил улының айырылмаҫ дуҫы булды. Бер класта уҡымаһалар ҙа, мәктәптән һуң гелән бергәләр ине. Хатта бер үк ҡыҙға ғишыҡ тоттолар. Тик Миләүшә Вәсилде һайланы. Юҡ, үсләшеп тә йөрөмәнеләр, шикелле. Киреһенсә, өс тағандай аяҡтарына ныҡ баҫып, емертеп донъя көтә башланылар. Әбдрәхим дә күрше ауылдан кәләш әйттерҙе. Никах уҡытманылар уҡытыуын, камсамулға ярамай бит. Һуғышҡа саҡлы игеҙҙәре тыуғайны, ҡырҡ өстөң башында уҡ яраланып ҡайтҡас, тағы ул менән ҡыҙҙары донъяға килде. Вәсил менән килене ҡыҙлы булып ҡалды. Ғүмер тигәнең уҙа шул. Бына, һуғыш бөткәнгә лә ике йыл, ейәнсәренә ете йәш тулды.\nӘбдрәхим һуғыштан бик үҙгәреп ҡайтты. Вәғизәнең генә түгел, башҡаларҙың да иҫе китте. Ирҙәр булмағанлыҡтан, ошо уҡ айҙа бригадир итеп ҡуйҙылар, шунан һуң оторо ҡоторҙо. Йыртҡыстай, бар асыуын, ҡоһорон ҡатын-ҡыҙға, бала-сағаға төшөргән. Ҡатындарға ураҡтан ҡайтыр әмәл юҡ, баҫыуға Сәйҙә исемле депутат ҡатынды сығарып баҫ- тырҙы. Ыштан төптәренә саҡлы ҡаратты, башҡалар- ҙан тикшертте. Тәүҙә килештергәндәй булһа ла, һуңы- раҡ ҡайһы ерҙән һәрмәй алды, шунда тап итте. Ихтыярына буйһонғандарына йомшағыраҡ ҡыланды. Ир-ат ҡосағына һыуһағандар индермәне түгел, төн- дәрен ишектәрен асты. Ҡатыны ла белде, тик өндәшмәне, түҙҙе. Тик, йөрөһәң йөрө, уларға ла ир кәрәк, балаларҙы ғына ташлама, тигән, ти, имеш. Нисек булғандыр, уныһы Вәғизәгә ҡараңғы, әммә улар ғаи- ләһенә көн бөттө. Бигерәк тә килене мәрхүмә булғас...\nУҙған йыл ҡарап торған быҙауҙы налогҡа алып сығып киттеләр. Һуғыштан ҡара ҡағыҙы килгән ғаиләләргә күпмелер ташлама булһа ла, «хәбәрһеҙ юғал- ғандар»ҙыҡына ул яғы ҡараңғы ине. Һәр хәлдә, бригадир Әбдрәхим, силсәүит Юныс шулай аңлатты. Дөрөҫөрәге, аңлатып та торманы. Вәғизә менән Зәлифә илай-илай колхоз фермаһына тиклем оҙата барҙы.\n– Йөрөмә! – тип екерҙе Әбдрәхим, – кәрәкһә, һыйырыңды ла тартып алырбыҙ. Улдарыңдың икеһе лә хәбәрһеҙ юғалған – плен тигән һүҙ ул. Һыйыр аҫрап, һөт, ҡаймаҡ һатып спекулянт итәһең. Башҡалар сепаратҡа йөрөй, уныһын да алдырам.\n– Ни-нисе-ек... һинеңсә ярты ауыл ире плен төшкәнме ни, – тип иланы Вәғизә, – уларҙың рухтарынан, балаларынан оялыр инең, исмаһам.\n– Оятымды мин аяғым менән бергә ҡалдырҙым, тубыҡтан киҫеп, – тине Әбдрәхим, ыҫылдап. Тәмәкеһен ныҡ итеп һурҙы ла, ергә лыстлатып төкөр- ҙө. Һуңынан махорка төпсөгөн сабыйға табан сиртте. – Ана шул көсөгөңдө ҡара, детдомға оҙатмаҫ борон...\n– Тубығыңдан түгел, тазыңа тиклем оят ерең менән бергә киҫһәләр ҙә аңлай торған кеше түгелһең икән. Нимес һиңә бер пуляһын йәлләгән, – тине Вәғизә. Уның күкрәгендә ниҙер ҡайнаны. Уртын тешләне. Ауыҙына тулған ҡара ҡанды төкөрөгөнә ҡуша төкөр- ҙө. – Беҙҙә тигәндәй үҫтең бит, оятһыҙ. Быҙауҙы түгел, ошо сабыйҙың рәнйешен алдың, башыңа оло ҡара бәлә алдың һин. Беләм, Миләүшә килен улымды һайлағанға үсләшәһең. Эсеңдә ҡара йылан ята. Беҙҙең кеүек йәтимдәргә генә көсөң етә бит ул һинең.\nКүс юлы буйлап икәү бара. Әле иңендә тормош йөгө тарта алырлыҡ ҡатын менән сабыйлыҡтан ҡайғы-хәсрәте иртә сыбыҡлап ҡыуған ҡыҙыҡай.\n– Күп ерҙәре булған. Ауылда ҡышлағандар ҙа йәйен ошо юл буйлап Дим, Өршәк буйына күскән- дәр, көтөү-көтөү мал ҡыуғандар.\n– Э-эх, минең шул саҡта йәшәгем килә. Мал күп, һөт тә күп. Ит-тә... – Хыял диңгеҙенә сумған сабый ҡапыл сирҡанып, етдиләнеп китте. – Ә ул саҡта Әбдләхимдәл быҙауҙалҙы талтып алмағанмы-ы?\n– Хи-хи-хи... – Ҡыҙға йән инде. – Атайым ҡайтһа, Әбделәхимдең дә ике ая... Бәй, уның бит бел генә аяғы бал. Ҡайһы еленән аҫыл икә-ән?\n- Әй, сабый-сабый,– тип һөйләнде Вәғизә үҙ алдына. Һуңынан ейәнсәренә өндәште: – - Атайың, бабайың, башҡа ир-егет ҡайтһа, ҡайҙан аҫырға урын табырҙар әле. Улар ҡайтмаһа, һеҙҙең тиҫтерҙәр үҫеп етер. Әсәләренән көлгән өсөн дә, йорттағы һуңғы йомортҡаларын, быҙауҙарын алып сығып киткән өсөн дә аҫыр урын табырҙар. Кеше малына ҡул һуҙыусы- лар, ҡыҙым, тамуҡтың дегетендә ҡайнарҙар...\nО-ой, ҡурҡыныс. Дегет ҡайнатҡанды белә Зәлифә. Өләсәһе ҡайын туҙынан һағыҙ ҡайнатҡанда ҡурҡыныс әле. Боғор-боғор килә. Шунда Әбдрәхимде һалһа-аң... Ҡуй, һағыҙға һалмаһындар, унан сәйнәп булмайсы. Дегеттә генә ҡайнатһындар, арба буярға ярай ҙа.\nЮл оҙон. Һәр кем үҙ уйына сумып, өмөт йәшәткән баҫыуға табан атлай. «Хахул ыҙаны» тип йөрөткән баҫыуға табан. Ул колхоздарының сиге. Нисек етте шулай һөргөләп, сыймаҡлап арыш сәскәйнеләр. Йәй буйы утарға йөрөнөләр. Хәҙер иһә, урып, көлтәләрҙе ауыл эргәһендәге аранға ташып һалғанға ла бай- таҡ ваҡыт уҙҙы. Әлегә ямғырҙар юҡ, бәлки, тороп ҡалған башаҡтар ҙа шытмағандыр. Алабута онона ҡушҡанда ярап ҡала.\n– Хәҙер, аҙыраҡ ҡына йөндәре кипһен дә, тамға һалырбыҙ, – ти өләсәһе.\nЗәлифә ҡурҡа, ҡолаҡтарын киҫкәндә ауырта бит. Шуға шаршау артына ҡасты. Ә бына «ҡанаты»н өткәндә зәрә ҡыҙыҡ булды. Быҙауҙың һыртында, ҡабырғаһында оҙон аҡ йөндәр бар икән. Ҡанаты, тиҙәр. Шуларҙы өтмәһәң, быҙау төнөн, кеше күрмә- гәндә осоп йөрөй, ти. Өтөргә кәрәк шул, осоп йөрөп, бөтә көсөн бөтөрә бит. Ә икенсе көндө Зәлифә менән өләсәһе көҙөн урмандан алып ҡайтҡан миләш- тәрҙе епкә теҙеп төймә яһаны. Күҙ теймәһен өсөн, күҙ тейһә ярамай бит.\nБына ул – өмөтләнеп килгән баҫыу. Зәлифә оҙо- нораҡ ҡалған ҡамыл күрһә лә йүгереп бара, һалам бөртөгө булһа ла эйелә. Арыраҡ тағы малай-шалай, ҡыҙ-ҡырҡын йөрөй.\n– Булмаһа, баҫыу сите буйлап атлайыҡ. Үлән араһында йәшеренеп ҡалыуҙарҙы бар.\nВәғизә бер башаҡ шәйләне. Алабута, киндергә һыйынып ҡына ултыра. Алтындай һап-һары. Үрелеп алманы. Ейәнсәренә өндәште.\n– Ҡыҙым, күҙем бик күрмәй, ошо тирәне ҡара әле, - тигән булды.\nЭй, шатланыуын күрһәңсе: күҙҙәре осҡонлана, ап- аҡ бит алмаларына ҡыҙыллыҡ йүгерҙе, урынында тыпырланы, сәпәкәй итеп алыуҙары! Кескәй генә усына башаҡты йомдо ла, үпкәһен тултырып һауа һуланы.\n– Тәмле-е, – тигән булды.\nКүҙ алдынан хыялында ғына йөрөткән күренештәр пәйҙә була барҙы. Кү-үп итеп башаҡ йыйырҙар ҙа икәүләп, ҡайтҡас өләсәһе баҙҙа ғына ултырып ҡул тирмәнен әйләндерер. Юғиһә, тауышын Әбдрәхим, Сәйҙә ишеләр ишетеп ҡалыр. Силсәүиткә саҡыртыр- ҙар. Юҡ, улар бит урлашманы, нишләп саҡырһын- дар, ти. Саҡыртмайҙар, ибет. Ә ондан, һис алабута ҡушмайынса, ҙу-ур ҡалас бешерер өләсәһе.\nҠыҙ үлән араһынан һикереп-һикереп атланы. Вәғизә, күрмәмешкә һалышып, шәйләгәндәрен уға ҡалдыра барҙы.\nӘбдрәхим. Йырын буйлап килгәндерме, манма тиргә батҡан атын былар ҡаршыһында бейетте.\n– Атаҡ, хәҙер «апай»ҙан ҡарсыҡҡа әйләндемме ни, – ҡатын үҙен ҡулға алырға тырышты. – Минең ике улым һуғышта ятып ҡалды, шуны уйлар инең, исмаһам. Әсәйең менән йәштәш апайыңа екергәнсе, баҫыуға ҡара, урыу эштәре күптән тамам бында.\nЗәлифә усына өс бөртөк башаҡты ныҡ итеп ҡыҫҡан. Юҡ, һис бирмәйәсәк уны.\n– Әбдрәхим, һин бит Вәсилем менән бергә үҫтең, бергә әрмегә алынып, фронтҡа киттең... Аҙ ғына булһа ла ошо сабый хаҡы бар, – тип инәлде Вәғизә.\n– Хәбәрһеҙ юғалғас та... Тәүҙә һуғышта ла бергә бул- дығыҙ...\n– Әбдләхим китте, әйҙә ҡайтайыҡ. – Ҡыҙ һыҡрап- һыҡрап илай. – Минең усымдан башаҡталҙы алып кеҫәһенә һалды ла...\nҠатын тамам фанилыҡҡа ҡайтты. Йөрәк тәңгәле сәнсһә лә тамағына тығылған төйөрө яйлап тарала барҙы.\n– Ҡуй, илама балам. Аш булып үтмәй, таш булып барһын. Хәрәм ризыҡ ҡорһағын ярып сығыр. Ә һин үҫерһең, уҡып кеше булырһың, уңған егеткә кейәүгә сығырһың, өй һалырһығыҙ, балалар үҫтерерһегеҙ.\nВәғизә ейәнсәрен күкрәгенә ҡыҫты. Күңеле һыҡра- ны, йөрәге әрнене. Хәсрәтен күҙ йәштәре менән йыуып төшөрөргә ине лә бит, улары ла илай-илай кибеп бөткән...\n– Ыста, ни булған уға? Әйҙә, сығайыҡ әле, ҡыҙым... Ҡапҡаны асыуға, Ҡашҡа аҙбар эсенә инеп китте лә мөйөшкә һыйынды. Үҙе дер ҡалтырай. Һырт буйҙа- ры сыбыртҡы эҙенән ярылып бөткән, ауыҙ-морононан\nкүбек ҡатыш ҡан аға, мөгөҙ тирәһе лә...\n– Вәғизә апай, – тине яңы ғына фронттан ҡайтҡан Ильяс, – үгеҙегеҙҙе салырға кәрәк. Ҡоторған ул...\nВәғизә өнһөҙ булды. Яҡ-яғына ҡаранды. Береһе- бер өндәшмәне. Тик һуңлап ҡапҡанан ингән силсәүит Юныстың тауышы ғына ҡалтыранып сыҡты:\nИльястың ҡулынан бысағы төшөп китте. Баштар түбән эйелде. Кемдер арҡанын ситкә быраҡтырҙы. Әле генә геүләшкән халыҡ шым ғына урам яғына ыңғайланы.\n– Ә-ә... Ҡашҡа үгеҙҙе нишләтәһегеҙ? – Вәғизә саҡ шулай тип әйтә алды.\nЮныс ҡул һелтәне:


Материалы за Июнь 2017 года » Страница 2 » Башкортостан кызы\nАрҙаҡлы, хөрмәтле шағирәбеҙ, ил инәһе Гүзәл Ситдиҡова үҙенең 65 йәшен мул уңыштар менән ҡаршылай. Рухиәтебеҙ һәм әҙәбиәтебеҙҙең яҡты йондоҙо Һәҙиә Дәүләтшинаның күңел тәрәнлеген, киңлеген һәм бейеклеген уның шәхесенә тиң кеше генә тулыһынса аса...\n… Сатнама һыуыҡ көн. Тирә-йүнде көрт баҫҡан. Силәбе урамдарын ҡарҙан таҙартмағандар. Сәриә йүгерек аҙымдар менән өйөнә ашыҡты. Уға әле 32 генә йәш, әммә ул биш балаға әсәй булып өлгөргән. «Хоҙайым, тиҙерәк ҡайтып етеп, балаларға берәй нәмә йүнәтеп...


“Миңә ҡомалаҡ икмәген бирегеҙ!” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » “Миңә ҡомалаҡ икмәген бирегеҙ!”\n“Миңә ҡомалаҡ икмәген бирегеҙ!” 29.01.2019 // Йәмғиәт\nМагазин кәштәләрендә хәҙер икмәктең ниндәйе генә юҡ, йәнең теләгәнен һайлап һатып ал: бойҙай, бойҙай-арыш, кәбәк һәм төрлө тәмләткес-өҫтәмәләр ҡушып бешерелгәне. Әммә ҡомалаҡ әсеткеһенә ҡабартып, мейестә әҙерләнгәненә өҫтөнлөк бирә бөгөн күптәр. Бындай икмәк тәмле, хуш еҫле, иң мөһиме, оҙаҡ һаҡланыусан. Шуға ла ҡомалаҡтан әсетеп бешерелгәненә һатып алыусылар араһында ихтыяж ҙур.\nЯңы Ҡалмаштан шәхси эшҡыуар Флорида Әмирйән ҡыҙы Вәлиева бөгөн ауылдаштарын ғына түгел, район үҙәге халҡын, бынан тыш, күрше Кушнаренко районын да хуш еҫле ҡомалаҡ икмәге менән тәьмин итә. Ире Далмир Мәхмүт улы — Флорида апайҙың тоғро ярҙамсыһы, кәңәшсеһе.\n— Икмәк — төп ризығыбыҙ, унһыҙ өҫтәлдең йәме лә, аштың тәме лә юҡ, — ти Флорида апай. — Элек-электән өләсәйҙәребеҙ, әсәйҙәребеҙ шулай бешергән, төрлө бәлеш менән балаларын, ҡунаҡтарҙы һыйлаған, шуға ла ҡомалаҡ икмәге етештерергә тотондоҡ.\nДалмир ағай оҙаҡ йылдар туған колхозында төрлө вазифа биләй, Флорида Әмирйән ҡыҙы баш бухгалтер була. Вәлиевтәр, ауыл тормошон яҡшы белгәс, ауылдың район үҙәгенән йыраҡ урынлашыуын, магазин булмауын иҫәпкә алып, үҙҙәре йәшәгән йорт янында буш торған ерҙе һатып ала һәм Яңы Ҡалмашта бәләкәй икмәкхана төҙөй.\n2016 йылда уңған ғаилә эшмәкәрлеген йәйелдереп ебәрә. Яңы эш башлаған эшҡыуарға дәүләт 200 мең һум күләмендә аҡсалата ярҙам да күрһәтә. Ошо суммаға үҙҙәренең дә йыйған аҡсаһын ҡушып, ҡамыр баҫыу машинаһы, электр мейесе, башҡа ҡорамалдар һатып ала. Әле Флорида Әмирйән ҡыҙы дүрт кешегә эш урыны булдырған.\nИкмәк бешереүселәрҙең эше еңелдән түгел. Улар кис икмәкханаға килеп, ҡамыр баҫа, уны ҡабартып алыу өсөн бер нисә мәртәбә болғап, әйләндереп-тулғандырып ала. Һуңынан ҡамырҙы йомарлап, үлсәп, майланған форма-табаларға һалалар, берәй сәғәттән һуң уны мейескә оҙаталар. Әйткәндәй, ҡомалаҡты эшҡыуар сентябрҙә йыйып ала, уны сифатлы һаҡлау өсөн махсус урын да булдырғандар.\n— Шөкөр, ҡыҙҙар үҙ бурысын намыҫлы башҡара, һәр береһе икмәк бешереү нескәлектәрен яҡшы белә. Ауыл халҡы ла яңы ғына мейестән сыҡҡан хуш еҫле әпәкәй алыу өсөн иртә менән беҙгә ашығып килә, — ти Флорида апай.\nБөгөн эшҡыуар тәүлегенә 500-600 дана икмәк бешерә, ҡайһы саҡ заказдар күберәк тә була, шулай ҙа һатып алыусыларҙың ихтыяжын ҡәнәғәтләндерергә тырыша. Әҙер продукцияны Далмир ағай еңел машинала ҡулланыусыларға ваҡытында, иң мөһиме, йылы һәм эҫе килеш алып барып еткерә. “Беҙҙең икмәкте иртән һәр кем көтөп ала, шуға ла табынға йылы әпәй тотҡарлыҡһыҙ барып ятһын өсөн йоҡламаҫҡа кәрәк. Ә ҡулланыусыларҙың теләге — беҙҙең өсөн закон”, — ти Далмир ағай.\nОндо күмәртәләп Ырымбур өлкәһенән, Ҡаҙағстандан һатып алалар. Ике яҡ өсөн дә уңайлы килешеүҙәр нигеҙендә уны фирмалар үҙҙәре алып килә икән.\nКиләсәккә эшҡыуарҙың уй-хыялы бихисап. Икмәктән тыш, төрлө кондитер ризыҡтары етештереп, халыҡты ҡыуандырырға ниәтләй. Тағы ла икмәк һатыу нөктәләре һанын арттырырға иҫәп тота. “Теләк тә, көс-дарман да етерлек. Шөкөр, эшләргә шарттар бар”, — ти Флорида Әмирйән ҡыҙы.\nРайон: Саҡмағош районы


Бөгөн Өфөлә микроавтобус һәләкәткә осраны\nФольксваген автомобиле менән бәрелешеү һөҙөмтәһендә ул яңдауына ятҡан. Микроавтобуста Рудольф нуриев исемендәге хореография колледжынан балаларҙың диспансеризацияға китеп барыуы ла билдәле. Юл-транспорт ваҡиғаһы мәлендә микроавтобуста 13-14 йәштәрҙәге 12 бала һәм 2 оло кеше була. 7 уҡыусы төрлө тән...\nМәҙәниәттең сиктәре юҡ\n2020-се йылда Өфөлә үтәсәк фольклориада Рәсәйҙең сиктәрҙе ҡаплау мөмкин түгеллеген күрһәтә. Был турала Рәсәй мәҙәниәт министры Владимир мединский белдерҙе.Был ҡарарҙың беҙҙең илгә ҡаршы алып барылған санкциялар сәйәсәтенә ҡарамаҫтан ҡабул ителеүе айырыуса мөһим. Мәҙәниәттең иң...\nБаш ҡала матбуғат сығанаҡтары Ленин урамында Князев һәм Емельяновтарҙың йорттарын емерәләр, тип яҙып сыҡҡайны. Был мәғлүмәтте Башҡортостан мәҙәниәт министрлығы инҡар итте. Унда мәҙәни ҡомартҡыларға ҡарамаған иҫке йорттарҙы һүтәләр. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, Өфөлә архитектура һәйкәлдәренә хәүеф янай...


покер Этабы Пр-Флоп, Флоп, Ҡыҙылталдың - Покер ИЕ ярҙамсыһы. Кәңәшсе Онлайн еңеү өсөн!\nпокер Этабы Пр-Флоп, Флоп, Ҡыҙылталдың\nСауҙа showdistributie тамамланды\nҺеҙ бөтә международных күҙәтергә мөмкинУпоминать уйынсылары индергән уйынсы һәм Ҡул көсө булған. Бер уйынсы барлыҡ этаптары аша Үтә лә алмай, әммә һәр Уйынсы һәм үҙенсәлектәрен аңлау өсөн ҡурҡыныс. Уйын ҡағиҙәләре, был миҙгел өсөн Бик файҙалы булды. Ысынлыкта, был булған хәлдә, улар Менән күберәк уйнарға күпкә яҡшыраҡ Булыр ине картаһы һәм еңелеп, Мәҫәлән, префлоп. Шулай тип атала трейд-ин, Беренсе раундта картаһы уйындары покер. Уйынсылар, билетҡа эйә булыу өсөн, Ҡулдары көслө була, дилә менән Килгән карталарын һәм кеҫә тарата. Покер Холдем был күренеш техас, Ә Омахе, карталар менән башланы, Шулай уҡ башҡа ҡайһы бер Төр уйын покер, йыуан эсәк урынлашҡан. Һеҙ, булырға тейеш, булырға уйында Ҡатнашыусылар менән префлоп ҙур, хәл Итеү өсөн, һеҙ бер ниндәй Тактикаһыҙ, конкурентлыҡ холд йәки тулыһынса күрһәтте.\nБеҙ киләһе аҙым булып файҙаланыу Өсөн, картаһын өҫтәлгә үҙәге асылды.\nФлоп-ә был, йәки покер Трехкарточный, ул икенсе яртыһында таҡтаташ ҡуйылған.\nкөтмәгәндә өҫтәл була\nКаарттоекеннинг баһа киләһе отош ихтимал. Бер мизгеле күңелдәренә мәңге һурелмәс, Хәл итер өсөн, беҙ юҡ Йә яраҡлаша, йә уйын дауам итә. Өсөнсө этабында, һәм икенсе мәлдә, Таҡта картаһы ҡушыла. Ябай Г©© © ҡыҙылталдың н Карта, һуңғы өс карталарҙан айырмалы Рәүештә, флоп сығарыусылар шулай булғас, Ул нисек була.\nВаҡыт, һәм һеҙгә уңыштар стратегияһын Тикшереү өсөн үҙ ҡулына алыу Өсөн, өсөн, ҡеүәтле уңыш арта Бергә ҡушып, йә һуҡты"буш"Картаһы, был процесты бер нисек Тә яҡшыртыуға йоғонто яһай.\nДүртенсе стадияла йылға. Һуңғы осорҙа был картала күрһәтеләсәк, Улар таҡта бирҙе, иң һуңғы Уйынсыға өсөн комбинация асыҡланды. Шул уҡ ваҡытта драма ҡатнашырға Теләһә ниндәй үҙгәрештәр булған, йәки Яҡшыртырға вәғәҙә handverlies krachtcombinatie. Һәр этап, шулай уҡ, мөмкин Өсөн мөмкинлектәр тәҡдим итә, һеҙҙең Ярҙам һәм зарядтары өсөн банкаларҙа Һаҡлана, улар өсөн һаҡлай. Актив һәм туҡтамаҫҡа кәрәк ында Боролош яһаған, тамаша һәм буталсыҡ Хәл булмаһын өсөн уның уйынсыларының. Резюме: башында, һыу ҡасып бөтә Темпта уйын тактикаһы флоп һеҙ Тоторға тейеш була.\nҺеҙ был стратегия ярҙам итә, Һәм улар һөҙөмтәле үтәүҙән ғибәрәт Булыуын асыҡлау.\napk Өсөн Android Скачать Mobile 7.0.7.382 Club Poker-Бушлай\nאיז אָנליין פּאָקער שאַנסן קאַלקולאַטאָר, אין רוסיש ווי אין\nбот покер хәүефле мөхиттән уйын pppoker бот ҡаршы покер pppoker вконтакте подсказка покер сара һығымта kkpoker аффилейта pppoker был һуңғы версия скачать pppoker п ғәҙел булмаған бот рума покер upoker net


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - БАШҠОРТ МОҢО - БӨТӨН, УҒА КЕМДЕКЕНДЕР ҠУШЫУ КӘРӘКМӘЙ - 2019 - Мәҡәләләр\nБАШҠОРТ МОҢО - БӨТӨН, УҒА КЕМДЕКЕНДЕР ҠУШЫУ КӘРӘКМӘЙ\nРәсәй генә түгел, ә сит ил тамашасыларын да Башҡортостан, башҡорт йырҙары менән таныштырып йөрөүсе "Заман" төркөмө республика халҡын да үҙ сығыштары менән йыш ҡыуандыра. Уларҙың сағыу, үҙенсәлекле сығышы мәҙәни сараға мәртәбә өҫтәй, уны байыта һәм һәр саҡ көтөп алына. Төркөм етәксеһе Радмир Муфтахин шулай уҡ башҡорт халыҡ көйҙәрен һәм йырҙарын гитарала уйнау өсөн эшкәртеүсе музыкант булараҡ та танылыу яулаған ижадсы. Уның гитараһында сиртелгән башҡорт моңо бер кемде лә битараф ҡалдырмай. Радмирҙың Өфөлә ҙур уңыш менән уҙған концертынан һуң осрашып әңгәмә ҡорҙоҡ.\nКүңел тартҡан юл\nНижневартовск ҡалаһында тыуып, Ауырғазы районында үҫтем. Бала саҡтан әүҙем булдым һәм мине төрлө өлкә ҡыҙыҡһындырҙы. Мәктәптә теүәл фәндәрҙән республика, ил кимәлендә үткәрелгән олимпиадаларҙа ла ҡатнаштым, музыка мәктәбенә йөрөнөм, спорт менән дә дуҫ булдым. Уҡытыусыларым мине нефть йәки газ өлкәһендә белгес булыр тип юраны, ләкин 9-сы кластан һуң мин музыка колледжына уҡырға индем. Шулай ҙа был юлдан китеүем уйламаҫтан булды, тип әйтмәҫ инем. Атайым һәм олатайым һәүәҫкәр гармунсы булды, ғөмүмән, ғаиләмдә барыһы ла музыкаға ғашиҡ кешеләр. Музыка мәктәбендә уҡығанда гитара менән төрлө кимәлдәге конкурстарҙа ҡатнашып, моң донъяһына тағы ла яҡынайып, сәнғәткә ылығып үҫтем. Буласаҡ һөнәремде һайлауҙа мәктәптә профориентация буйынса уҡытылған китаптар ҙа булышлыҡ итте. Шуларҙың береһендә "Күңелегеҙ нимәгә ынтыла - шул юлдан атлағыҙ", тип яҙылғайны. Миңә был һүҙҙәр ныҡ тәьҫир итте. Шулай уҡ әсәйемдең дә теләгемде хуплап тороуы ышаныс өҫтәне.\nӨфө музыка колледжына килгәс, кафедра мөдире әсәйемә: "Әгәр ҙә улығыҙҙың гитарала профессиональ башҡарыусы белгес булыуын теләһәгеҙ, Салауат музыка колледжына алып барығыҙ", - тине. Унда мин Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Неринберг Сергей Александрович класында белем алдым. Ул миңә гитара буйынса ныҡлы нигеҙ бирҙе, күп нәмәгә өйрәтте, минең гитараға булған һөйөүемде нығытты. Беҙ уның менән төрлө конкурстарға күп йөрөнөк, нәҡ ошо йылдарҙа Рәсәй һәм халыҡ-ара конкурстар лауреаты исемдәрен яуланым. Башҡортостан Республикаһы Президенты стипендиаты булдым.\nКолледждан һуң Мәскәүҙе яуларға киттем. Салауатта һәр саҡ минең шәп музыкант булыуымды һыҙыҡ өҫтөнә алдылар. Мин, тәбиғи, быға ышандым һәм Мәскәүҙәге бер генә бюджет урынының тик минеке генә буласағына ныҡ ышанып, имтихандарға ла рәтләп әҙерләнмәнем. Бөтә Рәсәйҙән йыйылған йөҙәрләгән йәш музыканттар араһында ысынлап та музыка генийҙары булғанлығын да күрер хәлдә булмағанмын. Ләкин һауанан ергә тиҙ төштөм - уҡырға инергә бер нисә балл етмәне. Хәлдең ошолай тамамланыуында тағы ла бер мөһим фактор үҙ ролен уйнаны. Юғары уҡыу йортонда имтихан алыусылар үҙҙәре музыка колледжында уҡытҡан уҡыусыларын уҡырға алырға тырыша. Был, бәлки, дөрөҫтөр, сөнки ул уны бәләкәйҙән музыкаль йәһәттән үҫтергән һәм артабан уның менән нисек эшләү кәрәклеген алдан төҫмөрләй. Ә яңы уҡыусыны белеп-аңлап алғансы, әллә күпме ғүмер үтә.\nМәскәүҙәге балдарым менән Магнитогорск ҡалаһындағы консерваторияға уҡырға индем һәм унда бер йыл белем алдым. Консерваторияла уҡыу барышы яҡшы ҡоролған, йәшәү шарттары ла һәйбәт ине. Яҡшы белгестәр әҙерләп сығарыла унан, ләкин йәш белгестәргә унда үҫеү мөмкинлеге юҡ. Магнитогорск - эшселәр ҡалаһы һәм юғары музыка менән ҡыҙыҡһыныусылар һаны ла бик сикле. Мәскәү менән Магнитогорск ҡалаларында сәнғәт донъяһындағы айырма - күк менән ер араһы. Шуға күрә бында ҡалыуым мине профессиональ музыкант булараҡ юғалтыуға килтерәсәген аңлап, Мәскәүгә барыу өсөн әҙерләнә башланым. Икенсе йылына мин Маймонид исемендәге дәүләт классик академияның композитор, классик гитара виртоузы Никита Кошкин класына уҡырға индем. Бөтә музыкаль юғары белем биреү учреждениеларында гитара халыҡ инструменттары иҫәбендә уҡытыла, тик ошо академияла ғына айырым классик гитара кафедраһы бар. Унда тик гитара өсөн махсуслаштырылған белем алырға мөмкин. Академияла уҡығанда ла конкурстарҙа ҡатнашыуымды дауам иттем. Шунда уҡ башҡорт халыҡ көйҙәрен гитара өсөн эшкәртә башланым. Тәжрибәм уңышлы булды һәм мин халыҡ-ара композиторҙар конкурсы лауреаты исемен яуланым. Аспирантурала "Башҡорт көйөнөң заманса сәнғәттә трансформацияланыуы" темаһын өйрәнеп, бер нисә мәҡәлә яҙҙым. Шулай уҡ кандидатлыҡ минимумын яҡланым.\nБашҡортлоҡ минең ҡанымда\nМин урыҫ телле башҡорт. Атайым иртә баҡыйлыҡҡа күсеү сәбәпле, апайым менән икебеҙҙе аяҡҡа баҫтырыу өсөн әсәйем әллә нисә урында эшләргә мәжбүр булды. Беҙ балалар баҡсаһында, мәктәптә урыҫ телендә аралашып үҫтек, урамда ла ошо телдә һөйләштек. Шуға күрә башҡортса аңлаһам да, һөйләшә белмәйем, әммә ул минең ҡанымда, йөрәгемдә. Аралашырға, әңгәмә ҡорорға, бәйләнештә булырға яратам. Ләкин башҡорттар араһында башҡортса һөйләшә белмәүем, тиҙ һөйләһәләр, ҡапыл ғына аңламауым миндә комплекс тыуҙыра. Башҡортса һөйләшергә өйрәнеүҙе үҙемә маҡсат итеп ҡуйғанмын һәм уға өлгәшеремә ышанам. Туған телемдә аралашмаһам да, әсәйем беҙҙә башҡортлоҡто тәрбиәләй алған. Апайым да, мин дә башҡорт милли ижадын яратабыҙ. Мин, башҡорт булараҡ, милли музыкабыҙҙы аңлайым һәм тамашасыға еткерә алам. Башҡорт халыҡ көйө, йырҙары миңә үҙемде музыка аренаһында башҡалар менән бер рәттән тойорға һәм тоторға ярҙам итә. Ә башҡа милләт музыкаһын, нисек кенә тырышһам да, урын-еренә еткереп уйнай алмаҫ инем, сөнки ул минең ҡанымда юҡ, булмышыма һалынмаған, атай-әсәйем аша һөйөү күсмәгән.\nГитара - бәләкәй фортепиано\nМузыка ҡоралдары ифрат күп төрлө. Беҙҙең илдә баян, фортепиано, скрипка һәм башҡа музыка ҡоралдары һанлана, ә гитараға ябай ғына инструмент итеп ҡарау киң таралған. Гитара тулы мәғәнәһендәге музыка ҡоралы һәм унда башҡа уйын ҡоралдарындағы кеүек үк төрлө фактура уйнарға, классик әҫәрҙәр башҡарырға мөмкин. Гитараны мин бәләкәй генә фортепиано, тип әйтер инем. Профессиональ гитара оҫтаһы булыу өсөн төплө белем алырға кәрәк. Мин, мәҫәлән, гитара уйнау серҙәрен 19 йыл буйына өйрәндем һәм әле лә уйнау оҫталығын шымартыу буйынса эшләйем. Тәү ҡарашҡа күрекһеҙ, ябай ғына күренгән гитара ярҙамында музыка донъяһында ҡайнап йәшәргә мөмкин. Гитарала ике аккорд һуғып, өс көй уйнаусыға ҡарап ҡына уның мөмкинлектәре тураһында һүҙ йөрөтөү хата.\nГитара - бик боронғо музыка ҡоралы. Уның хаҡындағы мәғлүмәт беҙҙең эраға тиклемге дәүергә барып тоташа. Әлеге ваҡытта гитараны испан халҡының милли уйын ҡоралы итеп беләләр һәм фламенко бейеүенең бер өлөшө тип ҡабул итәләр. Ләкин фламенко - Испанияла йәшәүсе сиғандарҙың гитара көйөнә бейеүе. Был әҙ генә һанлы халыҡ үҙҙәренең ижадын, сәнғәтен быуаттар буйына бер-береһенә тапшырып килеп, әлеге көнгә тиклем һаҡлап ҡалған. Ә билдәле фламенко уйнаусы гитарасы Пако де Лусия халҡының милли сәнғәтен донъя кимәленә күтәреп, унан айырым бер жанр яһауға өлгәште. Шулай итеп, фламенко - гитарала башҡарылған халыҡ көйө.\n"Заман" төркөмө тураһында\nМәскәүгә тәүгә барғанда уҡ унда йәшәгән халыҡтың күплегенә, һәр милләттең ошо ҙур ҡалаға үҙенең миллилеген индереүен күреп аптырағайным. Уҡырға инеп, бер аҙ йәшәгәс, әлеге күптөрлөлөк араһында миңә үҙебеҙҙең башҡорт моңо, мәҙәниәте, сәнғәте етмәй башланы. Башҡаларҙың йыр-көйҙәре минең моңға булған "һыуһынымды" ҡандырманы. Үҙемде сит кеше, ят мәҙәниәт араһында юғала барған кеүек итеп тойҙом. Башҡорт музыкаһын уйнарға көслө ынтылыш барлыҡҡа килде һәм үҙемә фекерҙәштәр эҙләй башланым. Төркөмдә рухлы, башҡорт моңон яратҡан кешеләр тупланырға тейеш ине минең ҡарамаҡҡа, шуға күрә сығышы менән Башҡортостандан булған музыканттар эҙләнем. Тәүге составта 11 кеше инек, хәҙер "Заман"да 6 музыкант. Ошо йылдар эсендә төркөм менән Рәсәй, Германия, Латвия, Нидерланды һәм башҡа Европа илдәрендә үткәрелгән халыҡ-ара конкурстарҙа ҡатнаштыҡ. Уларҙың һәр береһе иҫтәлекле, ләкин Ҡаҙандағы Turkvizyon-2014 (3-сө урын), Италияның Удин ҡалаһындағы конкурс (2-се урын) беҙҙең өсөн бигерәк тә иҫтәлекле. Шулай уҡ Норвегияның Кеутукейно ҡалаһында уҙғарылған "Liet international - 2017" конкурс-фестивален, Германияның Галле ҡалаһындағы, Астанала "Nomad way" и "Astana Expo 2017" фестивале сиктәрендә уҙған концерттарыбыҙҙы һәм Нидерландыла "Liet International" конкурсын онотоу мөмкин түгел. Ошондай һәр саранан үҙебеҙгә ғәйәт ҙур тәжрибә алып ҡайтабыҙ, башҡа илдәрҙән килгән музыканттар менән бәйләнеш булдырабыҙ.\nЭлек мин Францияла - француздар, Германияла - немецтар, Италияла итальяндар һәм башҡа Европа илдәрендә лә тик илгә исем биргән халыҡ ҡына йәшәй тип уйлай инем. Баҡтиһәң, уларҙың һәр береһендә әллә күпме төрлө милләт йәшәй икән. Мәҫәлән, Италияла ғына фриул, арбереш, ладин, романш һәм башҡа милләттәр көн итә. Францияла 300 кешенән генә торған корнеш халҡы йәшәй. Һәм уларҙың һәр береһенең үҙ теле, милли музыкаһы бар. Бында ошондай күп төрлө мәҙәниәт араһында башҡорт халҡының моңо ла үҙенең тамашасыһын тапты. Беҙҙең музыка сит илдә - экзотика. Бөтә ерҙә лә "Заман"дың сығыштарын бик яҡшы ҡабул иттеләр, овацияға күмделәр. Сифатлы музыканы белгән, уны һанлаған Европа тамашасаһы алдында сығыш яһауы иңгә ҙур яуаплылыҡ һала. Уларҙы арлы-бирле, сифатһыҙ уйын менән алдырып булмай. Ундағы тамашасы сифатлы музыканы аңлай, һанлай һәм тыңларға теләй. Улар музыканы тыңлап ҡына ҡалмай, ә ишетә белә.\nИталияла бер конкурстан һуң формаль булмаған кисәлә ҡурайсы егетебеҙ Ислам Илембәтов сәхнәгә сығып, "Буранбай"ҙы уйнап ебәрҙе. Күҙ алдығыҙға килтерегеҙ - сәхнә, ҡулына тик ҡурайын тотҡан башҡорт егете һәм 3Д форматтағы шоу күреп өйрәнгән, ныҡ талапсан Европа тамашасыһы. Ҡурай моңо яңғырай башлағас та, шаулашҡан, бер-береһен бүлә-бүлә хәбәр һөйләгән, бейегән кешеләр тынып ҡалды. Ислам "Буранбай"ҙы аҙағына тиклем, бөтә ҡабатлауҙары менән оҙаҡ уйнаны. Ләкин бер кем ҡыбырламаны, бүлдермәне. Икенсе менталитетлы, беҙҙекенә бөтөнләй оҡшамаған музыкаға өйрәнгән кешеләрҙең күңелен ҡурай, унан сыҡҡан башҡорт моңо арбаны, һүҙһеҙ итте, күңелдәрен яулап алды. Башҡорт халыҡ йырының бөтә тәрәнлеген, аһәңлеген, моңон асып һала алған ҡурайсы егеткә оҙаҡ ҡул саптылар.\nБеҙ башҡорт халыҡ фольклорын нигеҙ итеп алып эшләйбеҙ. Коллективтың бурысы - фольклор һәм заманса музыка синтезы ярҙамында башҡорт милли традицияларын һаҡлап ҡалыу. Күп һанлы конкурстарҙа Башҡортостан исеменән сығыш яһайбыҙ һәм республикабыҙҙы сит илдәрҙә таныта алыуыбыҙ менән бәхетлебеҙ.\nМилли моң - гитара ҡылдарында\nБөгөнгө көндә һәр милләттең дә тиерлек үҙенең милли музыкаһын гитара ҡылдарына һалып башҡарған музыканттары бар. Бөтә донъя сәхнәләрендә лә виртуоз гитарасылар башҡарыуындағы милли моң үҙ тамашасыһын таба. Уларҙың милли эшкәртеүҙәге әҫәрҙәрен башҡа музыканттар, студенттар үҙ репертуарына ала. Шулар рәтендә бөгөнгө көндә башҡорт халыҡ көйҙәренең дә үҙ урынын таба барыуы ҡыуандыра һәм үҙемдең ошоға тос өлөш индереүем менән бәхетлемен. Гитарала уйнау өсөн эшкәртелгән көй-йырҙы маҡсатлы рәүештә һайлап алмайым. Ниндәйҙер көй күңелемә ятты икән, мейелә шунда уҡ уны нисегерәк эшләү тураһында уйҙар ҡайнай башлай. Ҡайһы бер варианттар өҫтөндә оҙайлы уйларға, эшләргә тура килә, сөнки, тәү сиратта, уның камил булып, күңелемдә тыуыуы мөһим. Унан һуң ғына гитара телдәренә күсереп, нотаға яҙып ҡуям. Ә ниндәйҙер йырҙар тиҙ үк эшләнә, ләкин был уның сифатына кәмселек килтермәй. Мин һәр бер эшемә етди ҡарайым һәм үҙемдең ижадым өсөн халҡым алдында яуаплы икәнлегемде бер ҡасан да онотмайым. Башҡорт халыҡ көйҙәрен гитарала уйнау өсөн эшкәртеү миңә күңел тыныслығы бирә, шуға һәр саҡ ихлас эшләйем. Заказ буйынса башҡарылған эштәремә лә ҙур яуаплылыҡ менән ҡарайым. Минең өсөн үҙем һайлап алған көйҙө гитара өсөн эшкәртеү ҙә, заказ буйынса эшләнелгәне лә берҙәй мөһим, уларҙы айырып ҡарамайым. "Илһам булмаһа, кемдеңдер теләге буйынса ғына ижад итеп булмай", тиҙәр ҡайһы берәүҙәр. Минең өсөн - киреһенсә. Кемгәлер эшемдең кәрәклеген белеү, уның нәҡ ошо көйҙө көтөүе миңә илһам бирә.\nБашҡорт халыҡ көйҙәрен гитараға һалып, уны сит илдәрҙә уйнауымды кемдер үҙһенеп етмәй. Ошо рәүешле башҡа милли мәҙәниәт, сәнғәт менән ҡушылып, башҡорт моңо юғалмаҫмы, тип хәүефләнеүселәр ҙә бар. Ышаныслы рәүештә был хәлдең мөмкин булмауын билдәләйем. Халҡымдың көй-йырҙарын, милли музыкаһын ниндәй генә илдә кем тарафынан уйналһа ла, уның нигеҙендә ятҡан башҡорт моңо барыбер ишетелә. Уны юйып ташлап булмай. Беҙҙең көйҙәр, башҡа халыҡтарҙыҡы кеүек үк, уникаль һәм бер ҡайҙа ла бер нисек тә ҡабатланмай. Әгәр ҙә әлегә тиклем гитара бөгөнгө кеүек билдәле булмаһа һәм ул башҡорт көйҙәре менән күтәрелһә, бәлки, ваҡыт үтеү менән беҙҙең милли музыкабыҙ дөйөмләшеп китер ине. Ләкин гитара күптән фламенко менән танылыу яулаған һәм ниндәй генә халыҡ гитарала милли көйөн уйнамаһын, гитара - испандыҡы, ә көй һәр халыҡтың үҙенеке булып ҡаласаҡ. Шуға күрә башҡорт халыҡ йырҙары өсөн дә ҡурҡырға ярамай. Беҙгә бер кемгә лә эйәрергә йәки оҡшарға тырышыу кәрәкмәй. Башҡортостан, башҡорт халҡы, уның моңо - бөтөн, уға ҡайҙандыр нимәлер алып ҡушыу мөһим түгел. Шулай уҡ башҡа музыка менән беҙҙең моң араһында аралашсы ла кәрәкмәй, беҙ туранан-тура үҙебеҙ хаҡында, үҙебеҙҙең музыкабыҙ тураһында бөтә донъяға еткерә алабыҙ. Бының өсөн мотлаҡ Мәскәүҙә йәки сит илдә йәшәргә кәрәкмәй. Башҡортостанда ғүмер итеп тә ҙур уңышҡа өлгәшергә була, бары тик тырышлыҡ кәрәк һәм туҡтамайынса үҫергә ынтылыш булырға тейеш.\nСараның уңышы - яҡшы ойошторолоуҙа\nКүп илдәрҙә булып, ундағы конкурс-фестивалдәрҙең ойошторолоу кимәлен күреп йөрөйөм. Уларҙағы һәм беҙҙәге кимәл - ер менән күк араһы. Сағыштырыу беҙҙең файҙаға түгел. Сит илдәге мәҙәни сараларға әҙерлек эштәре ярты йыл алдан тамамлана. Конкурстар ваҡытында бер ниндәй ҙә ығы-зығы булмай, бөтә нәмә алдан уйланылған, һәр урынға һәм һәр конкурсантҡа яуаплы кеше беркетелгән, нимәлер кәрәк булһа, уларға бер мөрәжәғәтең етә - бөтә нәмә эшләнә. Бер кем дә ҡысҡырынмай, сәбәләнмәй, бошоноп, йөҙө болоҡһоп йөрөмәй. Эргә-тирәлә тыныс кешеләр, көләс йөҙлө ойоштороусылар. Аэропортта ҡаршы алыу, ҡунаҡханаға урынлашыу, репетиция - барыһы ла юғары кимәлдә ойошторола. Концерт алдынан музыкаль инструменттарҙы тикшереү, уларҙы көйләү, беҙҙәге кеүек, сәғәттәр буйы бармай, ә иң күбе 15 минут ваҡытты ала. Ә беҙҙә нисек? Концерт башланырға тора, ә әҙерлек эштәре әле һаман бөтмәгән. Музыканттарға ҡайһы саҡта кәрәкле әйбер эҙләп, магазиндар ҡыҙырырға тура килә. Репетициялар көндәр дауамында барырға мөмкин, сөнки йә тауыш аппараттары көйләнмәгән була, йә яҡтылыҡ менән проблема килеп тыуа, йәки концерт номерҙарын алыштыра башлайҙар. Ә ойоштороусыларҙың тегеләй-былай туҡтамай йүгереүе конкурсанттарға ла тыныс булырға ҡамасаулай. Башҡортостанда ла, Мәскәүҙә лә сара башланыр алдынан конкурсанттарҙың һәм ойоштороусыларҙың тыныс ҡына сәй эсеүен, һөйләшеп ултырыуын күҙ алдына ла килтереп булмай. Аяғөҫтө тороп ҡына бер сынаяҡ сәй эсеп сыға алһаң да бик шәп әле.\nКүптән түгел республикала уҙғарылған бер сарала ҡатнашырға тура килде. Концерт булаһы ергә килгәс, беҙгә сәхнә кейемдәрен автобус эсендә кейергә тәҡдим иттеләр. Беҙ алыҫтан килдек, костюмдар таушалған, үтекләп алырға ине, тиеүебеҙгә, нисек бар, шулай кейеп сығығыҙ, тигән яуап алдыҡ. Был нимә? Мин үҙем быны музыканттарға ла, тамашасыға ҡарата ла ихтирамһыҙлыҡ тип ҡабул итәм. Таушалған кейемдә сығып, артист үҙенең бәҫен төшөрәсәген дә, уны ошондай ҡиәфәттә күрергә мәжбүр булған тамашасыға ла ойоштороусылар төкөрөп ҡарай. Бындай мөнәсәбәттән һуң ниндәй сифат, яҡшы концерт тураһында һөйләргә була. Минең был һүҙҙәремде "Эреләнгән, ниндәй юғары талаптар ҡуя", тип баһалар. Юҡ, улай түгел. Мин бары тик үҙемдең тамашасым алдында оло яуаплылыҡ тоям. Ул сифатлы музыка тыңлаһын, ә күҙҙәре эстетик рәхәтлек алып ҡыуанһын, тип тырышам, сөнки улар бер-береһен тулыландырып килә. Тамашасыһын яратмаған музыкант, артист ҡына үҙен әрпеш, әрһеҙ күрһәтергә мөмкин.\nБеҙҙәге ойоштороу кимәлен күтәреү кәрәклеген һыҙыҡ өҫтөнә алыуым кемгәлер ғәйеп ташларға, яманларға тырышыу түгел. Мин бары тик үҙебеҙҙә лә, сит илдәрҙәге кеүек үк, юғары кимәлдәге мәҙәни саралар үтеүен, республика халыҡ-ара кимәлдәге фестиваль-конкурстарҙы йышыраҡ ҡабул итһен, тигән теләктәмен. Сифатлы тамаша эшләргә, юғары кимәлдә ойоштороу эштәре алып барырға мөмкинлеге булған кешеләр бар беҙҙә. Уларға тик система ҡоршауынан ысҡынырға, ҡалыплашҡан форманан сығырға һәм эшләй башларға ғына кәрәк.\n"Дуҫтарса" йәшәү нимәгә килтерә?\nМин Башҡортостанға ҡайтып йәшәргә, эшләргә теләр инем. Тик... Берҙән, республикала ижад кешеләренә иғтибар күберәк бүленһен ине, тигән теләктәмен. Үҙен сәнғәткә бағышлаған ижадсынының һәләтен файҙаланыу ғына аҙ, уға төрлө яҡлап яҡлау кәрәк, уны аңлау мөһим. Уға үҫергә, һәләтен һәр яҡлап асырға шарттар булырға тейеш. Икенсенән, беҙҙә, яҡшы мәғәнәлә әйткәндә, тәртип юҡ. Был, минеңсә, беҙҙә барыһын да "дуҫтарса", "таныштарса" хәл итеп булыу мөмкинлегендә. Ә юғарыраҡ урында ултырған туғаны булған кешегә, ғөмүмән, бөтә ишектәр ҙә асыҡ. Уның өсөн сират, тәртип тигән төшөнсә юҡ кимәлендә. Киңәйтеп ҡарағанда, кемдеңдер ошо рәүешле йәшәүе, ошондай ҡыланышы сылбыр кеүек бер-береһенә ялғанып, үҙ сиратында, тәртипһеҙлек тыуҙыра ла инде. Бында айырым бер кеше файҙа ала, ә тотош йәмғиәт зыян күрә.\nБеҙҙә власть органдарында эшләүселәр үҙҙәрен батша кеүек итеп тота, тибеҙ. Ҡайһы берәүҙәрҙең, ысынлап та, ҙур урын биләгәс, эске асылының аламалығы, эрелеге тышҡа бәреп сыға. Ләкин күптәр, минең уйлауымса, ябай һәм кешелекле булһалар ҙа, беҙҙең йәмғиәттәге әшнәлектән ҡасып, һауалылыҡ битлеге артына йәшенергә мәжбүр. Субординация төшөнсәһе күптәр өсөн ят. Шуға күрә кемделер һауалыҡта ғәйепләр алдынан йәмғиәттең үҙенә лә әҙерәк тәртип тигәнгә өйрәнергә кәрәк. Һуңғы ваҡытта был системаның үҙгәрә башлауын күрәм. Власть халыҡҡа йөҙ менән боролдо. Халыҡ, үҙ сиратында, был ыңғайлыҡты баһалар һәм күтәргеһеҙ самаһыҙ талаптар ҡуймаҫ, тип ышанам.\nБөгөнгө йәштәргә "Афарин!", тип әйтер инем. Уларҙа ниндәйҙер эске көс-ҡеүәт бар. Аҡыллы, үҙҙәренә ҡарата талапсан, эшһөйәр булыуҙары менән айырылып тора. Миҫал килтерәм. Мәскәүҙә IT өлкәһендә эшләүсе дуҫым бар. Ул ҙур, мөһим проекттарын тик башҡорт егеттәре менән эшләргә тырыша, сөнки уларға ышанып була, ти. Хатта профессионалдар ниндәйҙер ситуацияла ҡойолоп төшһә йәки артабан эшләүҙән баш тартһа, башҡорт үҙенең ныҡышмалығына барып, эште тамамлап ҡуйыуы менән уны һоҡландыра.\nСәләмәт тормош алып барыусы йәштәребеҙ күбәйҙе, спиртлы эсемлектәргә битарафтар һаны артты. Ошондай башҡорт йәштәре менән ғорурланам һәм уларҙың һаны артыуын теләйем.\nИлһөйәрлек көслө башҡортта. Тарихыбыҙҙы белергә, уны тартып алырға йәки уға яңылыш өҫтәмәләр индереүселәргә ҡаршы сығырға ҡурҡмай замана башҡорто. Һәр кем хәленән килгәнсә тыуған республикаһының үҫеше өсөн тырыша, сөнки айырым кешенең бәхетле булыуы тотош илдәге хәл-торошҡа бәйле икәнен яҡшы аңлай.\nҮҙемдән ошондай теләктәремде еткергем килә. Йөрәгегеҙҙе тыңлағыҙ. Яҡшы мәғәнәлә сәмле булығыҙ. Мейе эшмәкәрлеген һәр ваҡыт тонуста тотоғоҙ, уға ойорға мөмкинлек бирмәгеҙ. Уҡығыҙ, төрлө өлкәлә белемегеҙҙе киңәйтегеҙ. Телдәр өйрәнегеҙ. Әгәр үҙ-үҙебеҙҙе ихтирам итһәк, ситтәр ҙә ихтирамлы булыр. Бер-беребеҙ өсөн ышаныслы терәк булһаҡ, кәрәк саҡта таяныр ҡул һуҙа алһаҡ, матур республикала бәхетле йәшәрбеҙ.\nБөйөк музыканттар күп. Гитараны ҙур бейеклеккә күтәреп, бөтә донъяға танылған оҫталар ҙа бихисап. Ләкин улар араһында Радмир Муфтахин беҙгә, башҡорттарға, барыбер иң яҡыны һәм яҡшыһы, сөнки уның гитараһы беҙҙең хаҡта "йырлай". Уның тилбер ҡулдары аҫтынан сыҡҡан моң беҙгә сәңгелдәктән таныш һәм күпкә еңелерәк ҡабул ителә. Милли моңдо яңыса яңғыратыусы был һәләтле егеткә артабан да уңыштар юлдаш булһын, ижад ҡомары һүнмәһен, тип теләйбеҙ.\nЯҙылған: 21.03.19 | Ҡаралған: 274


Мәғариф министрына һорауың булһа… | Йәншишмә\nМәғариф министрына һорауың булһа…\nНаписал в 3 августа 2018, 12:42\n29 августа Мәскәү мәктәптәренең береһендә Рәсәй Федерацияһының мәғариф министры Ольга Васильева уҡыусыларҙың ата-әсәләре менән осрашыу уҙғара. Аралашыу йәнле диалог рәүешендә барасаҡ. Уның барышында илдең төрлө төбәгенән тура бәйләнеш – видеоконференциялар ҙа ҡаралған. Ата-әсәләр йыйылышын онлайн күҙәтеп тә буласаҡ.\nӘленән үк һәр теләгән кеше edu.gov.ru/opc-view сайтында, министрлыҡ аккаунтында, социаль селтәрҙәрҙә һорауын ҡалдыра ала. Иң көнүҙәктәре йыйылышта ҡараласаҡ.\nӘйткәндәй, былтыр 3 меңдән ашыу һорау бирелгән. Уларҙың күбеһе мәктәп программаһына индерелгән яңылыҡтар, сит телдәрҙе өйрәнеү, имтихандар тапшырыу, дәреслектәр сифатына ҡағылған. Шулай уҡ инклюзив белем биреү буйынса килеп тыуған мәсьәләләр, мәктәптәрҙә медицина бүлмәләренең эше, ата-әсәләрҙән аҡса йыйыу, хеҙмәт тәрбиәһе, балалар ялын ойоштороу, ғаиләлә белем биреү буйынса ла фекер алышҡандар.\n« Йәш уҡытыусыларға – 200 мең һум\nАуыр ғазап »\nРубрикалар Выберите рубрику «Беҙ — бала саҡ иленән» (5) «Беҙ бәләкәй саҡтарҙа…» (7) «Йәншишмә» призына (1) «Йәншишмә» призына (3) «Йәншишмә» призына — 2017 (1) «Йәншишмә»гә — 85! (20) «Йәншишмә»гә — синыф менән!» (19) «Минең бәләкәй бизнесым» (22) «Минең өс айым» (101) «Тарих яҙабыҙ» (52) 2015 — Әҙәбиәт йылы (41) 2016 — Рәсәй киноһы йылы (28) 2017 — Экология һәм айырыуса һаҡланған тәбиғәт биләмәләре йылы (43) 2018 — Рәсәйҙә Ирекмәндәр йылы (3) 2018 — Ғаилә йылы (16) 2019 — Рәсәйҙә Театр йылы (5) «Ҡыҙыл китап» аманаты (94) Акция (107) Ата-әсәләр иғтибарына (5) Аудио (7) Аш-һыу серҙәре (34) Аҙна һайын – отош (3) Батырҙар беҙҙең арала (12) Башҡорт эшҡыуары (4) Башҡортостандың 100 йыллығына – 100 яңы объект (6) Без рубрики (84) Беләһеңме? (17) Берҙәм дәүләт имтиханы (19) Беҙ — тимурсылар (4) Беҙ пионер саҡтарҙа (5) Беҙгә килгән хаттарҙан (522) Беҙҙе гәзит дуҫлаштырҙы (9) Беҙҙең мәктәптә (4) Беҙҙең Ҡар бабай (17) Борон-борон заманда… (3) Булған хәл (2) Был донъяла ниҙәр бар? (21) Былар ҡыҙыҡлы (15) Бәйгеләр (152) Бөгөн беҙҙә ҡунаҡта (1) Бөтә Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыу (8) Герой-пионерҙар (33) Гәзитебеҙ — дуҫыбыҙ (38) Дәрестән репортаж (2) Еңеү — 72 (24) Замана дәрестәре (5) Ижади түңәрәктәрҙә (20) Илһам (217) Иман барҙа — әхлаҡ бар (20) Иғтибар! (43) Иң күп китап уҡыусы (6) Иҫеңдә тот! (1) Иҫтәлекле көндәр (35) Йолаларыбыҙ (7) Йәйге ял (75) Йәнһүрәттәр (4) Йәрминкәләр (5) Йәш рәссамдар ижады (1) Клиптар (19) Конкурстар (3) Күргәҙмәләр (6) Күренекле шәхестәр (6) Күңелдәрҙең иләҫ-миләҫ сағы (109) Көләмәстәр (3) Көслөләр, ҡыйыуҙар, етеҙҙәр (84) Матбуғат — 2019 (66) Мәктәбем ғорурлығы (40) Мәктәп сәхнәһе өсөн (5) Мәғариф яңылыҡтары (127) Мәҙәк һүрәт — тапҡыр яуап (2) Мәңгелек ут (72) Осрашыуҙар (66) Оҫталыҡ дәрестәре (4) Психолог кәңәше (3) Реквизиттар (1) Республика Башлығы стипендиаты (48) Светофор (20) Серле шаҡмаҡтар (35) Сит өлкәләрҙәге милләттәштәребеҙ (7) Слайд-шоу (161) Спорт (24) Сәйәсәткә сәйәхәт (12) Табип кәңәш бирә (6) Таныш булығыҙ (1) Тарих биттәренән (1) Театрҙарҙы беләһеңме? (1) Террорға — юҡ! (1) Тирмәкәй (216) Тыуған яғым — алтын бишек (9) Тәбиғәт мөйөшө (168) Тәжрибә (10) Тәрбиә мәктәбе (66) Төнгө урам (17) Төрлөһөнән (371) Урал батыр тоҡомдары, Һомайҙың нәҫелдәре (2) Уҡы, уйлан! (22) Уҡырға ҡайҙа барырға? (5) Уңайлы мөхит (1) Уңыш — 2017 (6) Фажиғә (1) Файҙалы кәңәштәр (7) Фильмдар (4) Фән серҙәре (8) Хеҙмәт сиреге (11) Хеҙмәткәрҙәр (1) Хоккей (94) Хәтер (21) Шәжәрә байрамдары (15) Шәфҡәт (8) Ышаныс телефондары (1) Эш бөткәс… (6) Юбилейҙар (24) Ял сәғәттәрендә (3) Яңы китап сыҡты (8) Яңылыҡтар (14) Ғаилә усағы (21) Ғаилә усағы (126) Ғәжәп хәлдәр (9) Ҡаҙаныштарыбыҙ (2) ҡыйыуҙар (4) Ҡыуаныслы хәбәрҙәр (6) Һаулығың — байлығың (16) Һаҡ булығыҙ! (19) Һеҙ табынған йондоҙҙар (16) Һеҙҙең өсөн әңгәмә (7) Һеҙҙә нисек? Беҙҙә шулай… (5) Һорағыҙ — яуап бирәбеҙ (2) Һынамыш (3) Һүрәттәрҙә — әҫәр геройҙары (6) Һөйөнсө (29) Һөнәр һайлағанда (13) Һөнәре барҙың — ҡәҙере бар (108) Әйтер һүҙем (8) Әсәм теле — сәсән теле (42) Өлкәндәр ижады (104)


Хәбәрҙәр: Германия интернетта 30-сы йылдарҙа юғалған картиналарҙы баҫтырып сығара башланы.\nГермания интернетта 30-сы йылдарҙа юғалған картиналарҙы баҫтырып сығара башланы.\nГермания властары 30-сы йылдарҙа нацистар конфикациялаған һәм былтыр табып алынған картиналарҙы интернетта баҫтырып сығара башланы. Lostart сайтына Шагал, Пикассо, Матисс һәм башҡа рәссам-модернистарҙың 25 картинаһының фотоһы ҡуйылды. Шунда уҡ дөйөм иҫәбе мең ярым самаһы булған картиналарҙың исемлеге бирелгән.\nДитер Грауман, йәһүд общинаһы президенты:\n“Барыһы ла бығаса күрелмәгәнсә асыҡтан-асыҡ эшләнә. Картиналарҙың интернетта күренеүе яҡшы. Тик был эште күптән атҡараһы булған.”\nНемец хөкүмәте тәнҡит уты аҫтында, бигерәк тә нацистарҙан таланғандарҙың вариҫтары тәнҡите аҫтына эләкте. Властар, “Фокус” журналы репортерҙары был турала белеп ҡалғансы, табышты йыл ярым буйы йәшергән.\nМюнхен коллекционеры Корнелиус Гурлитт иһә мең ярымдан ашыу картинаны үҙендә ғүмер буйы йәшереп тотҡан. Уларҙы атаһы юҡ ҡына хаҡҡа 30-40 йылдарҙа һатып алған.\nВилфрид Баусбак, Бавария юстиция министры:\n“Германияның айырым тарихи яуаплылығы һәм картиналарҙың законлы хужаларының мәнфәғәте тураһында беҙ онотайбыҙ. Шуға күрә беҙгә был эштең енәйәти яғын да, картиналарҙың ҡайҙан килеп сығышын да ентекле тикшерергә кәрәк.”\nТабылдыҡ картиналарҙың дөйөм хаҡы миллиард евроға барып баҫа.\nБер нисә картинаға дәғүә белдереүсе лә бар. Кемдер туғандарындағы картинаны таныған, ә кемдер табылдыҡ ҡайһы бер картиналарҙың 30-сы йылдарҙа өйҙәрен биҙәп тороуы хаҡында һөйләй.


Йәнә 13 яҡташыбыҙ «Атайсал»лы булды!\nОлоларға һәм мохтаж ғаиләләргә 2016 йылдың 1-се ярты йыллығына «Атайсал» гәзитен бүләк итеү шәфҡәтлелек акцияһы дауам итә. Был аҙнала әлеге матур башланғысҡа тағы ла ике эшҡыуар ҡушылды. Беҙҙең күптәнге тоғро дуҫыбыҙ, шәхси эшҡыуар Флүр Зөфәр улы Мырҙаханов, йылдағыса үҙенең ауылдаштары—Баймаҡ районының Һаҡмар ауылынан 10 өлкән инәй-олатайға «Атайсал» гәзитен бүләк итте.\nШәфҡәтлелек акцияһында, милләтенә ҡарамайынса, мохтаждарға ярҙам итергә теләгән һәр кеше ҡатнаша ала. Сибай ҡалаһының «Аструм» сауҙа комплексы директоры Николай Андреевич Кортунков үҙе редакцияға килеп, шәхсән рәүештә «Азатлыҡ» халыҡҡа социаль ярҙам күрһәтеү үҙәге тарафынан хеҙмәтләндерелеүсе Хәкимә Бикбулатова, Клара Байегетова һәм Гәүһәр Һиҙиәтоваларға 2016 йылдың тәүге ярты йыллығына «Атайсал» төбәк гәзитен яҙҙырып китте. Изге күңелле эшҡыуарҙар ярҙамы менән үрҙә әйтелгән өлкәндәр, йәғни 13 кеше тиҙҙән яратҡан милли баҫмабыҙҙы уҡыясаҡ.\nБашҡаларҙы ла гәзитебеҙ акцияһына ҡушылырға саҡырабыҙ. Ҡылған изгелектәрегеҙ үҙегеҙгә йөҙләтә артып ҡайтһын, тигән теләктә ҡалабыҙ.


23 Ноябрь 2018, 12:02\n“Йоҙроҡ ҡәҙәрле, йомро кәүҙәле, аҡ тәнле, их, бигерәк тәмле бәрәңге”, тип йырлап башланы Ғәбдөк ағинәйҙәре үҙҙәренең сығышын. Сөнки сираттағы башҡорт йолаларын күрһәтеүҙә улар был юлы “ Бәрәңге байрамын” һайланы.\nБайрам бик тә фәһемле һәм күңелле булды. Ағинәйҙәр бәрәңге тураһында бай мәғлүмәтте тамашасыларға мауыҡтырғыс итеп еткереүгә ѳлгәште. Бәрәңгенең беҙҙең илдә халыҡ араһында нисек таралып китеүе, уны файҙалана башлауҙары тураһында ялға ҡайтҡан студент ҡыҙ Юлиә Баязитова ҡыҙыҡлы миҫалдар килтереп һөйләне. Бәрәңгенең 130-160 сорты бар, уны климат һәм тәбиғәт шарттарына ярашлы сортын һайлап, ваҡытында ултыртырға кәрәк. Бигерәк тә уны шыттырып сәсһәң, мул уңыш алып булыуы хаҡында Рәүфә Айытбаева, Гѳлнара Мырҙагилдина ентекләп аңлатты.\nӘ инде бәрәңгенең кеше организмы өсөн ниндәй файҙалы көскә эйә булыуы, уны халыҡ медицинаһында күп төрлө ауырыуҙарҙан ҡотолоу өсөн ҡулланыуҙары тураһында Айытбаева Әҡлимә, Шөғәйепова Инзира апайҙар дәлилдәр килтереп һөйләне. Шөғәйепова Вәрә, Баязитова Ләлә апайҙар бәрәңгене яңы ысул менән - һалам аҫтына һалып сәсеп, мул уңыш алып булыуы хаҡында һөйләп, үҙ тәжрибәләре менән уртаҡлашты. Ә Закирова Рәшиҙә апай тамашасылар менән “Бәрәңге сәсеү”, “Бәрәңге йыйыу”, “Кем етеҙ” уйындарын ойоштороп, байрамды тағы ла йәнләндереп ебәрҙе. Бѳтә уйынсылар ағинәйҙәр әҙерләгән приздар менән бүләкләнде.\nБайрам күңелле йыр-бейеүҙәр менән дауам итте. Бәрәңгене маҡтап, Баязитова Ләлә һәм Айытбаева Әҡлимә апайҙар таҡмаҡ әйтеште. Инзира апай моңло тауышы менән халыҡ йырын башҡарһа, Рәшиҙә Усман ҡыҙы башҡорт бейеүен оҫта бейене, нәфис һүҙ оҫтаһы Вәрә Тимерғәле ҡыҙы замандаштар тураһында шиғыр һөйләне. Ә Баязитова Юлиә дәртле бейеүҙәре менән бөтәһен дә таң ҡалдырҙы.\nБайрам һуңында ағинәйҙәр бәрәңге ҡушып бешергән тәмле ризыҡтары менән барлыҡ тамашасыларҙы һыйланы.\nҒәбдөк ауылы ағинәйҙәр ойошмаһы ағзаларының барыһына ҙур рәхмәтемде еткерәм. Улар ауылда уҙғарылған сараларҙан, өмәләрҙән бер ваҡытта ла ситтә ҡалмай. Ауыл, ғаилә проблемаларын хәл итеүҙә әүҙем эшләп, яҡшы һөҙөмтәләргә ирешеп киләбеҙ. Ике йыл эшләү осоронда ауылдаштарға “Һалдат оҙатыу”, “Ғаилә - ил тотҡаһы”, “Йомро-йомро йомғағым”, “Ололар һүҙе - аҡылдың үҙе”, “Кәкүк сәйе”, “Өй туйлау” , “Ерен һатҡан - илен һатҡан”, “Бишек йырҙары” йолаларын күрһәттек, Ҡорбан байрамы уҙғарҙыҡ.\nУлар өйҙә лә ҡул ҡаушырып ултырмайҙар. Һәр береһе ашһыуға, ҡул эштәренә оҫта. Күҙҙең яуын алырлыҡ бәйләм, ҡул эштәре гөлт итеп торған өйҙәрен тағы ла йәмләй, балаларын, ейән-ейәнсәрҙәрен, туғандарын һөйөндөрә.\nБына шулай ал-ял белмәй, ғаилә усағын һүндермәй, бөтә ергә лә өлгөргән егәрле, дәртле, сабыр йөрәкле, тоғро ҡатындар ул беҙҙең ағинәйҙәр. Һеҙгә һаулыҡ, ғаилә именлеге, йән тыныслығы, һәр саҡ күтәренке рух, ижади уңыштар теләйем. Шундай инәйҙәр барҙа ауылыбыҙҙың ҡото юғалмаҫ, халҡыбыҙ рухы һүрелмәҫ.


«Алтын Йондоҙ» миҙалы (СССР) — Башҡорт Википедияһы\n«Алтын Йондоҙ» миҙалы (СССР)\n«Алтын Йондоҙ» миҙалы — Советтар Союзы Геройы исеменә лайыҡ булған кешеләрҙең айырма билдәһе. 1939 йылда булдырыла. Миҙал менән бер үк ваҡытта СССР-ҙың юғары ордены — Ленин ордены — тапшырыла.\n«Алтын Йондоҙ» миҙалы\n1 август 1939\nГерой Труда Российской Федерации[d]\n«Урак һәм Сүкеш» алтын миҙалы\nКатегория:Советтар Союзы Геройҙары\n«Алтын Йондоҙ» миҙалы (СССР) Викимилектә\n2.1 Бүләкләү статистикаһы\nСоветтар Союзы Геройы исеменә лайыҡ булғандарға махсус миҙал булдырыу идеяһын ВКП(б)-ның Үҙәк Комитетының секретары И. В. Сталин тәҡдим итә. СССР-ҙың түшкә тағыла торған знагының варианттарын әҙерләүҙе И. В.Сталин совет архитекторы М. И. Мержановҡа йөкмәтә; формаһы буйынса иң ҡулайлыһы булып Сталиндың күҙ алдына алтын йондоҙ формаһы килә. Һөҙөмтәлә Мержанов бер нисә вариант эшләй, әммә Сталин тәҡдим иткән вариант композицияның нигеҙе булып ҡала. Варианттар араһында түңәрәк лавр тажы эсендәге йондоҙ, Кремль диуары фрагментындағы йондоҙ һәм үҙәктә — Мавзолей варианттары була. Советтар Союзы Геройы лётчик Михаил Громовтың кәңәше буйынса Мержанов тағы ла бер тапҡыр йондоҙ һыҙмаһын эшләп ҡарай, һыҙма башҡаларға ҡарағанда Сталин күҙаллаған награданың тышҡы күренешенә тап килә. Нәҡ ошо һыҙманы Сталин һайлап ала. Награданың проектын аҙағына тиклем еткереү Госзнактың баш рәссамы И. Дубасовҡа йөкмәтелә.\nМиҙал СССР-ҙың Юғары Советы Президиумының 1939 йылдың 1 авгусындағы «Советтар Союзы Геройҙары өсөн өҫтәмә отличие билдәләре тураһында» указына ярашлы юғары дәрәжәләге отличиеға — «Советтар Союзы Геройы» исеменә лайыҡлы граждандар өсөн булдырыла.. Башта Указға ярашлы миҙалдың атамаһы ла «Советтар Союзы Геройы» була, ул миҙалдың алғы яғында яҙыла, әммә СССР-ҙың Юғары Советы Президиумының 1939 йылдың 16 октябрендәге указына ярашлы 1 августағы Указдың 2-4 статьяларына үҙгәрештәр индерелә; артабан миҙал «Алтын Йондоҙ» миҙалы тип исемләнә башлай.\n1939 йылдың 4 ноябрендә 1-се һанлы миҙал, Советтар Союзы Геройы юғары исеменә 1934 йылда уҡ лайыҡ булған, лётчик А. В. Ляпидевскийға тапшырыла.\nМиҙалдың тасуирламаһы СССР-ҙың Юғары Советы Президиумының 1939 йылдың 16 октябрендәге Указында раҫлана. СССР-ҙың Юғары Советы Президиумының 1943 йылдың 19 июнендәге Указы менән 1939 йылдың 16 октябрендәге Указына үҙгәрештәр индерелә. Указда түбәндәгеләр яҙыла:\nМиҙал 950 пробалы алтындан алғы яғында ике шыма ҡырлы сатҡылы биш осло йондоҙ формаһында эшләнгән. Йондоҙҙоң үҙәгенән нурҙың түбәһенә тиклем — 15 мм. Ҡаршылаш ятҡан йондоҙ оастарының араһы — 28,5 мм. Миҙалдың ҡалыбы көмөштән эшләнгән. 1975 йылдың 18 сентябренә ҡарата миҙалда алтындың күләме — 20,521±0,903 грамм, көмөш күләме — 12,186±0,927 грамм. Миҙалдың ҡалыпһыҙ ауырлығы: 21,5 грамм. Миҙалдың дөйөм ауырлығы: 34,264±1,5 грамм.\n1939 йылдың 1 авгусындағы указына ярашлы «СС геройы» («Советтар Союзы Геройы») тигән яҙыу ҡаралған була, әммә 16 октябрҙәге указға ярашлы, сәйәси хәлдәр менән бәйле, миҙалдың артҡы яғындағы яҙыу «СССР Геройы» («Советтар Союзы Геройы») тип үҙгәртелә («СС» һүҙҙәр бәйләнеше СС нацист отрядтары менән ассоциациялашҡанға күрә)\nМиҙал ҡалыпҡа элмәк һәм сыңға менән алтын ялатылған беркетелә; миҙалдың ҡалыбы 15 мм бейеклектәге һәм 19,5 мм киңлектәге көмөш тура мөйөшлө пластинанан ғибәрәт, уның өҫкө һәм аҫтағы өлөштәрендә рамкалар бар. Ҡалыптың төбө буйлап үтәләй тишектәр эшләнгән, уның эске өлөшө 20 мм киңлектәге ҡыҙыл төҫлө ебәк муар таҫма менән ҡаймаланған. Ҡалыптың артҡы яғында миҙалды кейемгә беркетеү өсөн гайкалы һырлы штифт бар. Ҡалыптың ауырлығы яҡынса 13 грамм.\n«Алтын Йондоҙ» миҙалды әҙерләү буйынса бер нисә вариант билдәле:\nИке арала быуынһыҙ 15×25 мм размерлы тура мөйөшлө ҡалып. Миҙал ҡалыпҡа ҡаты тоташтырғыс элмәктәр аша беркетелә. 1943 йылдың октябренә тиклем тапшырыла.\n15×19,5 мм размерлы ҡалып ике аралағы тоташтырғыс быуын менән.\nРеверсында II рим цифраһы һәм номеры. Ике тапҡыр Советтар Союзы Геройҙарын бүләкләү өсөн.\nРеверсында III рим цифраһы һәм номеры. Өс тапҡыр Советтар Союзы Геройҙарын бүләкләү өсөн.\nРеверсында IV рим цифраһы һәм номеры. Дүрт тапҡыр Советтар Союзы Геройҙарын бүләкләү өсөн.\nКисерерлек сәбәптәр арҡаһында миҙалды юғалтыу осрағы буйынса (һуғыш ваҡытында) реверсында Д хәрефле һәм юғалтылған награданың элекке номеры менән дубликат тапшырылған.\nБөйөк Ватан һуғышы башланыу ваҡытына, 1941 йылдың 22 июненә ҡарата, «Алтын Йондоҙ» миҙалына 626 кеше лайыҡ булған. Һуғыш йылдарында 11144 кеше миҙал менән бүләкләнә. Бүләкләү тарихында барыһы 12776 кешегә миҙал тапшырыла, шул иҫәптән Корея һуғышында ҡатнашыусылар (1950—1953 йылдар) — 22 кеше, Афғанстан (1979—1989 йылдар) һуғышы өсөн — 86 кеше бүләкләнгән.\nИке тапҡыр «Алтын Йондоҙ» миҙалына 154 кеше лайыҡ була, шул иҫәптән Бөйөк Ватан һуғышы йылдарындағы батырлыҡтары өсөн — 11 кеше. Һуғыштан һуңғы осорҙа ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы исеме башлыса космонавтарға бирелә.\nӨс тапҡыр «Алтын Йондоҙ» миҙалына ике лётчик лайыҡ була — авиация маршалдары И. Н. Кожедуб һәм А. И. Покрышкин, шулай уҡ Советтар Союзы Маршалы С. М. Буденный.\nДүрт тапҡыр «Алтын Йондоҙ» миҙалы менән Советтар Союзы Маршалы Г. К.Жуков һәм КПСС-тың Үҙәк Комитетының Генераль секретары, Советтар Союзы Маршалы Л. И.Брежнев лайыҡ булалар.\n«Алтын Йондоҙ» миҙалы (Рәсәй Федерацияһы)\n«Алтын Йондоҙ» ордены —Украиналағы «Алтын Йондоҙ» миҙалының аналогы.\nБеларусь Геройы миҙалы\n↑ Станислав Сергеев. Гори, гори, моя звезда!. Газета «Известия» (16 октября 2006). Тәүге сығанаҡтан архивланған 2 июнь 2012. 14 февраль 2012 тикшерелгән.\nҠалып:Книга: Медали СССР\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=«Алтын_Йондоҙ»_миҙалы_(СССР)&oldid=1049600 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 4 август 2021 в 13:30\nБыл бит һуңғы тапҡыр 13:30 4 август 2021 үҙгәртелгән.


Ҡеүәтле инвестор килгән... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Эшҡыуар » Ҡеүәтле инвестор килгән...\nҠеүәтле инвестор килгән... 06.06.2018 // Эшҡыуар\nЕйәнсура районында ауыл хужалығы яңырыу кисерә, тип әйтһәк, һис хата булмаҫ. Крәҫтиән эшенә бөтөнләй икенсе ҡарашта булған, сит илдәрҙәге хужалыҡтар өлгөһөндә эште ойоштороу маҡсатын ҡуйған яңы хужа килгән.\n“А7 Агро РБ” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең генераль директоры Алексей Комаровскихтың хужалыҡты алдынғылар рәтенә сығарыу теләге ҙур. Уны бойомға ашырыу өсөн ул көсөн дә, инвестицияларҙы ла йәлләмәй.\nПредприятие эште техниканы, базаны яңыртыуҙан башлаған. Сәсеү, урып-йыйыу эштәрен уңышлы алып барыу өсөн 14 миллион һумға ике РСМ-142 “AKROS-142“ комбайндары, 10,9 миллионға “VERSATILE“ тракторы алғандар. Шулай уҡ “Башсельхоз” предприятиеһында йыйылған “Беларусь” тракторҙары менән дә техника паркын тулыландырғандар.\nБеҙ барғанда баҫыу гөрләй ине. Яңы, ҡеүәтле техникала механизаторҙар сәсеү эштәрен ихлас алып бара. Ниңә эшләмәҫкә? Техника яңы, хеҙмәт хаҡы ла ваҡытында түләнә.\n“А7 Агро РБ” агросәнәғәт холдингы 8735 гектар майҙанда сәсеү эштәре ойошторған. Баҫыуҙарҙың 4647 гектарына иген культуралары сәскәндәр, шул иҫәптән 1500 гектарҙа – арыш, 3147 гектарҙа – ҡуҙаҡлылар. Көнбағыш 1568 гектар майҙанды биләй. Мал аҙығы культураларын 1410 гектар ерҙә сәскәндәр: кукуруз – 490, бер йыллыҡ үләндәр – 810, күп йыллыҡ үләндәр 110 гектар тәшкил итә.\nЙылына өс тапҡырға тиклем уңыш алыу маҡсатында 250 гектар баҫыуға һыу үткәрәләр. Унда сенаж өсөн люцерна, кукуруз сәсергә уйлайҙар.\n– Һыу ҡойоу мал аҙығының үҙҡиммәтен өс тапҡырға төшөрөүгә лә булышлыҡ итәсәк. Бындай ысул менән үҫтергәндә, күпме уңыш алыуҙы алдан уҡ күҙаллап буласаҡ. Беҙҙә иң һуңғы технологияларҙы файҙаланған хужалыҡ төҙөләсәк. Әле заман технологияларын индереү өсөн предприятиеға 550 миллион һум аҡса һалдыҡ. Яңы фермала 20-гә яҡын кеше эшләйәсәк, – ти Алексей Витальевич.\nҠужабәк һөтсөлөк фермаһын ремонтлап, 170 баш ҡара-сыбар тоҡомло тыусалар алғандар. Бер һыйырҙың ауырлығы уртаса 576 килограмм тәшкил итә. Ул йылына уртаса 9 мең килограмға тиклем һөт бирә. Беҙ барғанда, был тоҡомло һыйырҙарҙың 160 башы быҙаулағайны. Ә, дөйөм алғанда, хужалыҡ көн һайын 4,1 тонна һөт етештерә, бер һыйырға уртаса һауым 25-әр килограмм тура килә.\n“А7 Агро РБ” предприятиеһының пландары ҙур. Йыл аҙағына тиклем һыйыр малын 800 башҡа еткерергә иҫәп тоталар, ә киләһе йылда – 1200 башҡа тиклем. Шулай уҡ предприятие киләсәктә сеймал һатыуҙан китеп, һөт, ит ризыҡтарын тулыһынса эшкәртеп, магазин кәштәләренә әҙер ризыҡ рәүешендә сығарыуҙы күҙ уңында тота. Маҡсаттар тормошҡа ашырлыҡ, сөнки бының өсөн инвесторҙың матди мөмкинлектәре лә, эшләргә теләге лә бар.


Һылыуҙар, күктәге йондоҙҙар!\n28 Март 2018, 10:37\n“Салауат районы һылыуы”, “Йүрүҙән һылыуы” ла – Аделина Әхмәтшина\nЯҙ етеп, тәбиғәт ҡышҡы йоҡоһонан уянған илаһи мәлдә йыл һайын районда гүзәллек бәйгеһе уҙғарыла. Быйыл “Салауат районы һылыуы – 2018” исеменә алты ҡыҙ дәғүә итте.\nКонкурстың тәүге һынауы – үҙең менән таныштырыу. Һәр ҡыҙ үҙе тураһында видеовизитка әҙерләп килтергәйне. Быйыл Башҡортостанда Ғаилә йылы булараҡ һылыуҙар визиткаларында ғаиләһе тураһында ла һөйләне. Конкурсанттар төрлө алымдарҙы, шиғри юлдарҙы оҫта файҙаланды.\nКейем күрһәтеү – дефиле конкурстың сағыу биҙәгенә әүерелде. Ҡыҙҙар ҡағыҙ, гәзит-журналдарҙан, полиэтилендан эшләнгән күлдәктәре менән сәхнәлә йөрөп күрһәткәндән һуң, кейемдәренә аңлатма бирҙе. Һылыуҙар тәбиғәткә һаҡсыл ҡарашта һәм матур тормош яҡлы икәнлеген белдерҙе.\nКиләһе конкурста ҡыҙҙар үҙҙәренең нимәгә маһир икәнлеген күрһәтте. Малаяҙ ауылынан Аделина Әхмәтшина, Алиса Вәкилова, Арҡауыл ауылы һылыуы Зөһрә Әхтәрова башҡорт бейеүҙәренә өҫтөнлөк бирһә, Янғантауҙан Анастасия Почуева тамашасы күңелен заманса бейеү менән яуланы. Юлай ауылынан Гөлгөнә Ғәйнетдинова тамашасыларға башҡортса йыр, ә Торналынан Рида Садиҡова заманса йырын бүләк итте. Сара матур-матур йырҙар, дәртле бейеүҙәр, ҡыҙыҡлы уйындар менән үрелеп барҙы.\nҠыҙҙар шулай уҡ 70-се йылғы моданы ла күрһәтеп, ретро күлдәк, костюмдарҙа ла сығыш яһаны. Һылыуҙарҙың киске күлдәктәрҙә дефиле ҡуйыуы һоҡланғыс булды. Жюри ағзалары конкурсанттарҙың аш-һыуға оҫталығын да һынаны. Район мәҙәниәт йортоноң фойеһында ойошторолған күргәҙмәлә һылыуҙар тәм-томдарҙан һығылып торған өҫтәлдәр әҙерләгәйне.\nНиһайәт, конкурстың иң тулҡынландырғыс мәле – бүләкләү ваҡыты килеп етте. Гүзәллек бәйгеһенең еңеүсеһе, тип Малаяҙ башҡорт гимназияһы уҡыусыһы Аделина Әхмәтшина иғлан ителде. “Вице-мисс” исеменә 1-се Малаяҙ урта мәктәбенән Алиса Вәкилова лайыҡ булды. “Мисс илһам” – Гөлгөнә Ғәйнетдинова (Әлкә мәктәбе), “Мисс күркәмлек” – Рида Садиҡова (Торналы), “Мисс һәләт” – Зөһрә Әхтәрова һәм “Һоҡланғыс мисс” номинацияһында Анастасия Почуева билдәләнде. Шулай уҡ “Йүрүҙән” гәзите быйыл да үҙ һылыуҡайын һайланы. “Бәйләнештә” социаль селтәрендә гәзиттең төркөмөндә тауыш биреү ойошторолдо. Интернет конкурста барыһы 758 кеше ҡатнашып, 264-те Аделина Әхмәтшина өсөн тауыш бирҙе. Ул “Йүрүҙән һылыуы – 2018” исеменә лайыҡ булды һәм гәзиттең махсус призы, Дипломы менән билдәләнде. Шулай уҡ ауыл биләмәһе башлыҡтары, мәктәп директорҙары, уҡытыусылар, һылыуҙарҙың туғандары ҡотлап, уларға сәскә гөлләмәләре һәм бүләктәр тапшырҙы.


Күҙәт, тик самаһын белеп » Башҡортостан гәзите\nКүҙәт, тик самаһын белеп\n22-12-2017, 00:05 // Сәйәсәт // Баҫып сығарырға\nБашҡортостан Хөкүмәтенең сираттағы ултырышы республикала федераль һәм төбәк башҡарма власть органдарының ауыл хужалығы, аҙыҡ эшкәртеү предприятиелары һәм ҡулланыу баҙарындағы контроль-күҙәтеү эшен синхронлаштырыу буйынса пилот проектын тормошҡа ашырыуҙа республика Башлығы ҡарамағындағы эш төркөмөнөң сығышын тыңлауға арналды.\n– Хәтерегеҙгә төшөрәм: контроль-күҙәтеү эше – ил етәкселеге билдәләгән стратегик йүнәлештәрҙең береһе, – тине ултырыштағы инеш һүҙендә республика Башлығы Рөстәм Хәмитов. – Был программаның төп маҡсаты эшҡыуарлыҡҡа баҫымды кәметеүгә ҡайтып ҡала. Ошо эшмәкәрлектә яза биреү моделенән төҙәтеү, ярҙамлашыу ысулына ҡайтырға тейешбеҙ. Беҙҙең күҙәтеү органдарының эшен отчеттар күләменә, тикшереүҙәр һанына, түләтелгән штраф суммаһына түгел, ә граждандарҙың хәүефһеҙлеге күрһәткестәренә ҡарап баһалау талап ителә. Тикшереүҙең таҙалығы ла ошо хәүефһеҙлеккә зыян килтермәү менән тығыҙ бәйләнештә булһын. Күпселек бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ предприятиелары түбән хәүеф кимәленә ҡарай һәм халыҡтың һаулығына ла, мөлкәтенә лә бер ниндәй ҙә зыян килтерерлек түгел. Ләкин контроль-күҙәтеү органдары үҙ эшендә был хәлде йыш ҡына күҙ уңынан ысҡындыра.\nТөбәктәге контроль-күҙәтеү эшмәкәрлегенә реформа үткәреү һөҙөмтәһе тураһында республика Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, Хөкүмәт Аппараты етәксеһе Илшат Тажетдинов һөйләне. Уның әйтеүенсә, республикала контроль-күҙәтеү эшмәкәрлеге 22 йүнәлеш буйынса башҡарыла һәм был шөғөлдә 13 дәүләт власы органы ҡатнаша.\n– Контроль-күҙәтеү эшмәкәрлегенә реформаның төп маҡсаттары 87 процентҡа үтәлде, был йүнәлештә ҡағиҙәләр бөтәһе өсөн дә асыҡ, улар ошо 13 ойошманың һәр береһенең сайтында урынлаштырылған. Ләкин уны тулыһынса тормошҡа ашырырға ҡайһы бер федераль министрлыҡтарҙың үҙ бурысын атҡарыуҙы һуҙыуы ҡамасаулай, – тине Илшат Азамат улы. – Нигеҙҙә, ветеринария һәм торлаҡ тармаҡтарына контроль тейешенсә ҡарашты талап итә.\nФедераль һалым хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса идаралығы етәксеһе Марат Вахитов менән Башҡортостанда Эшҡыуарҙар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса вәкил Рафаил Ғибәҙуллиндың сығыштары ла ошо уҡ өлкәләге реформаға баһа биреүгә арналғайны. Әлеге пилот проектын тормошҡа ашырыу концепцияһы тураһындағы тәҡдимдәр менән “Россельхознадзор”ҙың беҙҙең республика буйынса идаралығы етәксеһе Юрий Петров, Башҡортостандың Ветеринария идаралығы етәксеһе Азат Йыһаншин, “Роспотребнадзор”ҙың Башҡортостан буйынса идаралығы етәксеһе Евгений Степанов сығыш яһаны.


Төбәктә иң яҡшы туристик туҡталыш билдәләнәсәк // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nТөбәктә иң яҡшы туристик туҡталыш билдәләнәсәк\n8:10, 27 сентября 2017 Йәмғиәт\nБашҡортостанда иң яҡшы туристик туҡталышты һайлаясаҡтар. Конкурсты Башҡортостан Экология министрлығы булышлығында Рус география йәмғиәтенең төбәк бүлексәһе уҙғара. Ведомствола хәбәр итеүҙәренсә, комиссия ситтән тороп, фотоматериалдар буйынса биш дәғүәсене һайлаған. Еңеүсене билдәләр өсөн 20 октябргә ҡәҙәр улар буйлап йөрөп сығыу күҙаллана. Конкурста тәбиғи һәм милли парктар, ҡурсаулыҡтар, заказниктар ҡатнаша.\nИң яҡшы туҡталышты экологик яҡтан таҙа булыу (тәбиғәт мөхитенә иң кәм кире тәьҫир); туҡталыштарҙың һыу, утын, юлдар менән тәьмин ителгәнлеге; уңайлыҡтары һәм хәүефһеҙлеге; маршрут линияһында урынлашыу буйынса һайлаясаҡтар. Иң яҡшы объекттар ҡиммәтле бүләктәр һәм дипломдар менән наградланасаҡ.\nТеги: туризм,туристик туҡталыштар,конкурстар


СӘХНӘЛӘРҘӘН ОСТОҢ КҮКТӘРГӘ, ДӘРТ ҠАНАТЫ ҠУЙЫП КҮПТӘРГӘ...\n(Тамара Хоҙайбирҙинаның тыуыуына — 95 йыл)\nШ.Ә.Хоҙайбирҙин йорт-музейының ғилми хеҙмәткәре\nБашҡортостан сәнғәте күгенең йондоҙҙары араһында Тамара Хоҙайбирҙина исемлеһе лә бар. Йылдар үткән һайын был йондоҙ яҡтыраҡ яна. Ул яҡтылыҡтың асылына төшөнөргә тырышып, Тамара Шәһит ҡыҙының йәшәлгән ғүмер миҙгелдәрен, ижад баҫҡыстарын ҡабат-ҡабат байҡап алабыҙ.\n«Тормошта ла, сәхнәлә лә бәхетлемен!»\n«Килдебай. Ауыл старостаһы булараҡ, мин башлап әйтәйем. 1968 йылда Балтирәк ауылы клубында «Гөрләүек» фольклор йыр ансамблен төҙөнөм. Ансамблдә егерме кеше ине, дүрт тауышҡа йырланыҡ. Өс айға бер тапҡыр үҙебеҙҙең клубта, күрше ауылдарҙа концерт ҡуйҙыҡ. 1995 йылда Бөйөк Еңеүҙең 50 йыллығы уңайынан район үҙәгендә ойошторолған концерт-конкурста ҡатнашырға номер әҙерләнек.\nЭльвира. Килдебай ағай, һин бөгөн Әмиров тураһында әйт…\nКилдебай. Ә, шулай бит әле… Ғәфү… 1968 йылда Учалы районының Ахун ауылында тыуған Алмас Әмиров үҙенең гражданлыҡ бурыстарын үтәне һәм партия тарафынан билдәләнгән этаптарҙы лайыҡлы үтте: башланғыс синыфтарҙа — октябрят, унан һуң пионер һәм дә, Маркс менән Энгельстың 499 томлыҡ хеҙмәт емештәрен яттан һөйләп, комсомол булып китте. Эйе, партия ҡуйған бурыстарҙы үтәне! Тимәк, СССР-ҙа тыуған һәр кеше һымаҡ, ул үҙ иленең патриоты, алдынғы эшсеһе һәм юғары идеялы гражданины булып танылды. Әммә тормош ҡуйған һынауҙар партия һынауҙарынан ҡатмарлыраҡ. Йүргәктән һикереп төшөп, тал сыбығын ат итеп атланып киткән малай үҫмер йылдарын елдәй етеҙ үткәрҙе. Әмировтың тормошондағы иң ҙур һынау — ул, әлбиттә, ир-егеттәр сафында Ватаныңа, һөйгән йәреңә, туған театрыңа хеҙмәт итеү. Был бурыстарын да лайыҡлы атҡарып сыҡты.\nҠарт.... Тағы оҙаҡмы? Хәҙер йығылам бит.\nКилдебай. Ҡарт, ҡатыныңды тот… Ҡәҙерле дуҫтар, шулай итеп, беҙ бөгөн уның тормошондағы иң мөһим ваҡиға — ир ҡорона ингән мәленең шаһиты. Күрәһегеҙ, бөгөн ул ҡап уртала. Уң яғында, бер аҙым ғына арауыҡта — ҡатыны Гөлнара Әмирова, ә һулда — иллене үткән башҡа артистар…»\nЗаманса китапхана ниндәй булырға тейеш?\nЗаманса технологиялар тормошобоҙҙоң һәр тармағына көндән-көн нығыраҡ үтеп инә. Ниндәй генә эшкә тотонһаҡ та компьютер менән интернет ярҙамға килә, уларҙы үҙ файҙабыҙға егергә өйрәнеп алдыҡ . Китапханалаҙың эшмәкәрлегендә ниндәй инновацион технологиялар ҡулланыла? Китап уҡыусыларҙы ҡыҙыҡһындырыу, китапханала рҙыңэшен йәнләндереү өсөн ниндәй заманса алымдар бар? Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапхана директоры Айгөл Динислам ҡыҙы МОРАТОВА менән әңгәмәбеҙ ошо хаҡта.\nЙырҙар менән үрҙәргә\nЙыр-моң яратмаған кеше юҡтыр ул. Һәр кемдең күңел торошона, зауығына ҡарап — үҙ йыры, үҙ моңо. Ниндәй йыр яратыуына ҡарап, кешенең рухи кимәлен, фәлсәфәүи фекерләү юғарылығын, донъяға ҡарашын белеп була, тип уйлайым. Сөнки ижад емештәрен тулы килеш ҡабул итер өсөн зиһен һәм хис-тойғолар үҫешенең ҡайһы юғарылыҡта булыуы ла, тыңлаусының ниндәй мөхиттә йәшәүе лә мөһим.\n“Һинең һүҙҙә — сәнғәт балҡышы!..”\nБашҡорт ҡатын-ҡыҙының матурлығына һоҡланырға теләһәң — Сараға күҙ һал! Уның саялығын белгең килһә — Әбйәлил ҡыҙына ҡара! Гүзәл заттың зауығына, нурлы булмышына төшөнөргә теләһәң — актрисаға ҡарашыңды йүнәлт, үҙеңә рухташ, күңел тыныслығы эҙләһәң, уның менән бер-ике кәлимә һүҙ бүлеш…\nҺылыу, нәзәкәтле, уңған ҡатын һәм тетрәндерерлек көскә, тәрән хискә эйә актриса, тиҙәр уның хаҡында.


Тәмәке ҡоло булмағыҙ! » «Йәшлек» гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус биттәр » Тәмәке ҡоло булмағыҙ!\n31.05.2013 Тәмәке ҡоло булмағыҙ!\nГәзиттәрҙә ошо темаға йыш ҡына кешеләрҙең тәжрибә уртаҡлашыуы баҫылып тора. Ҡайһы берәүҙәр бигерәк экзотик ысулды ҡуллана: уларҙың тәжрибәһе һаулыҡ өсөн генә түгел, хатта ғүмер өсөн дә ҡурҡыныс. Мин дә, тәмәке тартыу тынысландыра, тигәнгә ышанып, тарта башлағайным. Тынысландырыуын тынысландырмай, тик тартҡан саҡта ошо шөғөлгә әүрәп торған булаһың инде. Бер аҙҙан үҙең дә тынысланаһың. Был һис тә тәмәкенән түгел, бары уйҙарыңдан арынып тороуҙан ғына. Бының өсөн тәмәке мотлаҡ түгел, һағыҙ сәйнәү ҙә етә. Ошо мәлде үткәреп ебәрер өсөн кемдәрҙеңдер бүтән ысулдары барҙыр.\nТәмәкегә килгәндә, минең менән ошолайыраҡ булды: береһен тартып бөтөп ташлауға хатта бер минут үтмәй, тағы тартҡы килә. Шулай итеп, төштән һуң ғына ике ҡап тартып бөттөм. Башҡалар кеүек 10 – 15 минут та түҙеп булмай. Был хәлгә ныҡ асыуландым да, үҙемә үҙем һорау бирҙем: бармаҡ буйы сигаретмы, әллә, кеше булараҡ, минме бында хужа? Юҡһа сигарет ҡоло була яҙғайным. Әлбиттә, ҡол булырға теләмәнем һәм башҡаса бер ҡасан да йәнһеҙ нәмә ҡоло булмаҫҡа, тип үҙемә үҙем һүҙ бирҙем. Ике көн үлә яҙып тартҡы килһә лә түҙҙем. Һуңынан тағы ике аҙна тартыу теләге йонсотто, уныһын еңелерәк үткәрҙем. Бына шулай ике аҙна тигәндә саҡ тәмәкенән ҡотолдом. Шуға ла тартыуҙы ташлай алмағандарҙы бер аҙ аңлайым.\nҮҙемдең тәжрибәмдән сығып, шуны әйтәм: тартыуҙы ташлар өсөн төп шарт – үҙ-үҙеңде хөрмәтләү, ҡол психологияһынан арыныу. Башҡаса бер ни ҙә кәрәкмәй. Тартыуҙы ташлағандарҙың барыһы ла: «Тәүге ике көндө түҙеүе ауыр», – ти. Бындай ваҡытта бары тик үҙеңде-үҙең: «Мин барыбер йәнһеҙ сигареттан ғына көслөрәк, барыбер мин еңәсәкмен», – тип эстән генә ышандырырға кәрәк һәм һөҙөмтә оҙаҡ көттөрмәҫ.


Ир ҡыҙҙарға ниңә атҡан? - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nИр ҡыҙҙарға ниңә атҡан?\nБөгөн Шишмә районы судында пневматик ҡоралдан 3 балаға атҡан ир эше буйынса тәүге ултырыш үтә. Зыян күреүсе ҡыҙҙарға 6, 8 һәм 11 йәш. Уларҙың береһенә реанимация талап ителә, пуляны операция ярҙамында сығарғандар. Ғәйепләнеүсегә ҡарата енәйәт эше ҡуҙғатылған.Ғәлиә алты йәшлек һеңлеһе менән Мәскәүҙән йәйге каникулға ҡайтҡан. Ул музыка менән мауыға. Хәҙер инде скрипкала уйнауҙы бер аҙға оноторға тура киләсәк. Иҫегеҙгә төшөрөп китәбеҙ, ике көн элек ҡыҙмаса булып алған ир, урам буйында уйнап йөрөгән өс ҡыҙ баланы пневматик мылтыҡтан атып яралағайны. Күршегә ҡунаҡҡа килгән балаларға ир ни өсөн атыуын бер кем дә аныҡ ҡына әйтә алмай. Йәрәхәт алыусы ҡыҙҙарҙың хәҙер күңелле ял мәлдәрен, тәфтишселәр менән аралашыу, психологтар менән әңгәмәләштереү алмаштырҙы. Бала күңелендә был ҡот осҡос ваҡиға мәңгегә уйылып ҡалды, ти Ғәлиәнең өләсәһе.Балалар араһында иң ныҡ йәрәхәтләнеүсе Ғәлиәнең беләгенә эләккән пуляны наркоз эшләп алалар. Мәскәүҙәге Шопен музыка мәктәбендә белем алыусы ҡыҙға хәҙер шөғөлөн онотоп торорға тура киләсәк.Йәрәхәтләнгән балаға….. пневматик ҡоралдан ошо йортта йәшәүсе 48 йәшлек ир ата. Иркен һатыуҙа булған пневматик ҡорал йәрәхәт кенә түгел, ә һәләкәткә лә илтеүе мөмкин, ти белгестәр.Үҙе өс ҡыҙ балаға атай, ейәнсәрҙәргә олатай булған кеше нисек бындай ҡурҡыныс аҙымға барғаны әлегә билдәһеҙ.


23 Март 2018, 16:25\nЯңыраҡ Байназар ауылының батыры Филүс Нурғәлин иҫтәлегенә күсмә кубок өсөн хоккей турниры уҙҙы. Ярыш икенсе йыл рәттән ойошторолдо. Унда барлығы 6 команда ҡатнашты: «Ҡарсығалар» (Байназар), «Бөрйән айыуҙары» (Иҫке Собханғол ауылының мәктәп уҡыусылары), «Урал» (Иҫке Собханғол ветерандары), «Монасип» (Иҫке Монасип), «Аманат» (Иҫке Собханғол ауылының студенттары) һәм «Ҡыпсаҡ бүреләре» (Әбделмәмбәт).\nСәмле ярышты Байназар мәктәбенең директоры Йәмил Ишбулды улы Ҡотлобаев тантаналы асып ебәрҙе. Артабан һүҙ Байназар ауылы хакимиәте башлығы Айрат Зиннур улы Салауатовҡа бирелде. Филүс Нурғәлиндең әсәһе Таңһылыу инәй бик ҙур рәхмәттәрен еткерҙе. Барыһы ла командаларға сәмле, дәртле уйындар, уңыштар һәм ярыштың һәр йыл һайын ойошторолоп тороуын теләне.\nКомандалар араһында барлығы 15 уйын булып үтте. Буранлап, ҡар яуып тороуына ҡарамаҫтан, бөтәһенең дә кәйефе күтәренке ине. Һәр уйын үҙенсә сәмле барҙы. Хоккейсылар бик тырышып уйнаны.\nШулай итеп, Филүс Нурғәлин исемендәге күсмә кубокты «Монасип» командаһы яуланы. II урын – «Аманат», III урын «Ҡыпсаҡ бүреләре» командаларына эләкте. Иң-иңдәр ҙә билдәләнде: «Иң яҡшы ҡапҡасы» – Сынтимер Мөхәмәтғәлин (Әбделмәмбәт), «Иң яҡшы һаҡсы» – Ильяс Ишморатов (Байназар), «Иң яҡшы һөжүм итеүсе» – Рөстәм Хәлитов (Иҫке Монасип) һәм «Иң яҡшы уйынсы» – Сыңғыҙ Әминев (Иҫке Собханғол).\nБыл спорт байрамы барыһына ла бик ныҡ оҡшаны. Батыр рухына үткәрелгән ярыш йәш хоккейсыларға сәм, көс һәм үҙ яҡташы менән ғорурланыу хисе өҫтәне.\nБөтә уйынсыларҙы еңеүҙәре менән ихлас ҡотлайбыҙ. Киләсәктә спортҡа һөйөүегеҙ һүнмәһен һәм уңыштар ғына юлдаш булһын!\nСәлимә ДӘҮЛӘ ТШИНА,йәш хәбәрсе.\nБөрйән районы,Бай назар мәктәбе.


Альтернатива видеочить - ВИДЕО Ч. Онлайн танышыу!\nБаш тартыуҙы нигеҙләү алмайбыҙ: төньяҡ корея-Осрашыу күсереү\nБергә эшләгән ким чен аҡш президенты менән осрашыуҙа тел Һәм төньяҡ корея хакимы тағы ТрампӘҙерлек осрашабыҙ, әммә хәҙер пузырь. Төньяҡ корея аҡш менән осрашыу планлаштырылған. майк менән енгәһе төп помпео переговорщик чхоль ким Нью-Йоркта көнгә тиклем кисектереү ваҡыты була тиклем. Баш тартыу өсөн бер ниндәй ҙә сәбәп аҡш дәүләт департаменты хәбәр итә. Артабан һөйләшеүҙәр бара, - тине матбуғат секретары. Башта был кесаҙна помпео булған осрашыуҙарҙа теләп нью-Йорк ен Чхоль с Ким, төньяҡ корея араһында сираттағы саммиттарҙа эшләү өсөн хаким һәм аҡш президенты ким чен әҙерләү һәм дональд трамп. Хәҙер һеҙҙе үҙем уңышлы һәм пароль пароль үҙгәртеүҙәр яңы системаға инә ала. Яҡын арала беҙ һеҙҙең менән электрон почта аша алыу раҫлай. Зинһар, теркәлеү сәғәт дауамында һеҙҙең раҫланды, унда һылтанмалар булмаһа нажмите был төймәгә тоторға tap.\nинтернет танышты Босния һәм Герцеговина\nӘгәр ҙә һеҙ яңы кеше менән танышырға Теләп, алыҫ түгел йәшәгән Зелиско, босния һәм Герцеговина, был урындары, һөйләшеүҙәр өсөн Интернет пофлиртовать Йөрәк менән иңҺәйкәл ҡала мәҙәни һәм тарихының төрлө ҡала Буйлап йөрөнөк һәм наслаждайся Сараево, ә сынаяҡ Кофе - яңы дуҫтарҙыр ул. Төнгө тормош яратыусылар һәйбәт белә ине, иртән Иртәрәк баш ҡала төнгө клубтарҙа һәм барҙарҙа Ни тиклем күп булған.\nИҫке күпер бик ғәҙәти булмаған Мода романтичный.\nРасслабиться, әммә эҫе көндәрҙә йылға шипеть баня-лука. 100 000 ашыу кеше йәшәгән алыҫ түгел, Лос-Анджелес һәм интернет көн һайын сыға. Босния һәм герцеговина тирә-ли йәки һеҙ Йәшәгән, һеҙ һәм урындағы егеткә күп ҡыҙҙар Һәм интернет табырға йыйыныусы яңы дустар.\nҒаилә менән бергәләп ял итеү өсөн германия танышыу\nир-егет менән таныштым. бушлай онлайн видео чат чатта теркәлергә рулетка менән телефон без интернета ҡыҙы менән бушлай таныша видео чат ҡатын-ҡыҙ егет танышырға онлайн видеочить теркәлгән рулетка сайтында танышырға видео чат чатта теркәлергә рулетка менән башҡа ҡыҙға 18 чатта теркәлергә онлайн башҡа ҡыҙҙар менән рулетка


Көн дә алма ашағыҙ!\n10 Июнь , 15:48\nАлма тәмле аҙыҡ ҡына түгел, ҡайһы бер ауырыуҙарға ҡаршы яҡшы дауалау-иҫкәртеү емеше лә.\nХалыҡ медицинаһында шешенгәндә, склероз менән яфаланғанда, бөйөрҙәрҙә таш булғанда, һимергәндә, яралар оҙаҡ төҙәлмәгәндә даими рәүештә уны ашарға тәҡдим ителә.\nАлмалағы пектиндар матдәләр алмашыныуына, организмдағы ауыр металдарҙың тоҙҙарын, радионуклеидтарҙы сығарырға ярҙам итә. Унда 11 төр витамин бар. Ә Башҡортостанда үҫтерелгәндәрендә С витамины күберәк.\nАлма ашау ҡандағы холестеринды кәметә, атеросклероздан һаҡлай. Был емеш шулай уҡ эсәктәрҙәге микрофлораны яҡшыртып, насар үҙләштерелеүсе аҙыҡты тарҡатыуҙа ярҙам итә.\nАлманың организм өсөн ни тиклем кәрәкле икәнен хәҙер белдегеҙ инде. Әйҙәгеҙ, файҙаһын күрәйек.


Иҙәк йылғаһын бысратҡан ойошма язаға тарттырыласаҡ - Bash.News\nИҙәк йылғаһын бысратҡан ойошма язаға тарттырыласаҡ https://bash.news/news/102165_ik_jylayn_bysratan_ojoshma_yazaa_tarttyrylasa\n03 авг 2019, 23:19\nИҙәк йылғаһында бер тонна ярым балыҡ ҡырылған. Полиэф ойошмаһынан йылғаға ағыулы ҡатнашмалар ағып төшөүе сәбәптәре тикшерелә. Башҡортостандың Ғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса дәүләт комитеты һәм Башҡортостандың Экология һәм тәбиғәттән файҙаланыу министрлығының дәүләт аналитика контроле идаралығы Сәнәғәт предприятиеһында ағыулы ҡатнашмалар ағып төшкән урындарында булды. Һыу өсөнсө тапҡыр анализға алынды.\nПолиэф комбинатының дренаж өсөн тәғәйенләнгән торбалары. Тик уларҙан ямғыр һыуҙары урынына урманға ағыулы матдәләр ағып төшкән. Кислоталар ҡушылмаһы артабан Ҡаҙмышлыға, уның һыуы менән Иҙәк йылғаһына эләккән. Был урындан Иҙәккә тиклем ете-һигеҙ саҡырым самаһы. Тәбиғәткә ни тиклем зыян килеүен тоҫмалларға ғына була. Экологияны бысратыу урынынан һыу өсөнсө тапҡыр анализға алынды.\nПредприятие эргәһе һаҙлыҡлы ер. Йыйылған һыу әле насос менән һурҙырыла. Элек кеше аяғы баҫмаған ерҙә эш тәүлек әйләнәһенә тиклем бара. Дежур итеү ойошторолған.\nБлаговещен районындағы Иҙәк йылғаһында балыҡтар ҡырылыу тураһында хәбәр 27 июлдә таралды. Шул көндән алып сәнәғәт объекты янында һәм йылға ағымында һыу составы ике тапҡыр тикшерелгән. Химик матдәләр ағып төшөү сәбәпле йылғала кислород кимәле төшөүе күҙәтелгән.\nҺуңғы көндәрҙә ямғырҙар яуа һәм был экологик хәлгә ыңғай тәьәҫир итәсәк, тип билдәләне дәүләт аналитика контролерҙары. Әммә ағыулы матдәләр тупраҡта ҡалып тәбиғәткә артабан зыян килтереүе мөмкин. Тупраҡ анализға алынды, уның һөҙөмтәһе алдағы аҙнала билдәле буласаҡ. Полиэф етәксеһе зарарлы матдәләр һеңгән урындағы ер ҡатламын утилләштерергә вәғәҙәләй.\nҠотҡарыусылар ике көн буйы йылғаларҙы таҙартҡан. Иҙәк йылғаһынан тонна ярым ҡырылған балыҡ сығарылған һәм Благовещен районының ветеринар станцияһына тапшырылған.\nОсраҡ буйынса Башҡортостан тәбиғәтте һаҡлау район-ара прокуратураһы күҙәтеү органдары менән берлектә тикшереү башлаған.Ҡотҡарыусылар йылғаларҙа хәл яҡшыра бара, һыу таҙара тигән фекерҙә.\nИҙәк йылғаһына химик матдәләр ағыҙыуға юл ҡуйған предприятиеға килтергән зыян өсөн закон буйынса яуап бирергә һәм компенсация түләргә тура киләсәк. Был турала республика етәксеһе Радий Хәбиров белдерҙе. Йылғаның бысраныуын йәшерергә тырышҡан етәкселәр ҙә шулай уҡ яуаплылыҡтан ҡаса алмаясаҡ.\n22:25, 27 июл


Марсель йырлай башҡорт йырҙарын » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәҙәниәт » Марсель йырлай башҡорт йырҙарын\nХөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы йырсыһы, “Каруан” төркөмө солисы Марсель Ҡотоевты бөгөн белмәгән-ишетмәгән кеше юҡтыр. “Бибинур” йыры менән халыҡ күңеленә үтеп ингән егет бөгөн башҡорт эстрадаһында сағыу йондоҙ булып балҡый. Йырсының репертуарында башҡорт, татар, рус йырҙары ғына түгел, итальян композиторҙарының йырҙары ла айырым урын алып тора (2014 йылдың апрелендә уның “Marcello Cutugno & Марсель Ҡотоев” тип исемләнгән концертының ҙур уңыш менән үткәнен хәтерләйһегеҙҙер).\nМарсель Ҡотоев ҡыҫҡа ғына ваҡытта бихисап фестиваль-конкурста ҡатнашып, призлы урындар ала. 14 йәшендә “Башҡортостан йондоҙҙары”, ә 18-ҙә “Ирәндек моңдары” конкурстарында гран-при яулай,. Артабан “Урал моңо” (2006), “От Ыры” (“Песня Огня”, 2010 йыл) халыҡ-ара конкурстары, “Жайыҡ DAUYSY” халыҡ-ара музыка фестивалендә (2016) еңеүҙәр. Шулай уҡ, “Гәлсәр һандуғас”, “Башҡорт йыры” телевизион фестивалдәрендә лә үҙен таныта. Ул филармония сәхнәләштергән күп проекттарҙың актив ҡатнашыусыһы ла.\nЙырсының ижадын һөйөүсе тамашасылар өсөн ҡыуаныслы яңылыҡты еткерергә ашығабыҙ. 14 ноябрҙә филармонияның Кесе (Орган) залында Марсель Ҡотоев “Башҡортомдоң үлмәҫ моңо” исемле концертын тәҡдим итә. Программаға һеҙ яратып тыңлаған башҡорт халыҡ йырҙары һәм эстрада композициялары ингән. Әйткәндәй, йәш йырсы ижадташ дуҫтары менән дә бергә сығыш яһаясаҡ. Улар араһында Азамат Тимеров, Рөстәм Шаһыбалов, Тимур Рамаҙанов, Дамир Тайыпов, Эльвира Хәйретдинова (орган), Регина Баракова (бейеү), филармонияның ҡурайсылар квинтеты, Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институтының ҡурайсылар ансамбле һәм башҡаларҙың сығышын күрә алаһығыҙ.\nСығыу ваҡыты 14-11-2016, 12:01 | Ҡаранылар: 564


Беренсе Башҡорт йәштәре ҡоролтайында ҡатнашыуға конкурс иғлан ителде // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБеренсе Башҡорт йәштәре ҡоролтайында ҡатнашыуға конкурс иғлан ителде\n17:11, 9 апреля 2010 Сәйәсәт\nIII Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы сиктәрендә 11 июндә Өфөлә, Конгресс-холда, беренсе Башҡорт йәштәре ҡоролтайы үтәсәк. Ул XXI быуатта башҡорт халҡының үҫеш проблемаларын һәм милли үҙенсәлекте һаҡлауҙа башҡорт йәштәренең ролен тикшерәсәк.\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты ҡарамағындағы Йәштәр советы Йәштәр ҡоролтайында ҡатнашыуға конкурс иғлан итә.\nКонкурс башҡорт йәштәренең мөһим проблемаларын асыҡлауға; башҡорттар араһынан ижади, ижтимағи әүҙем йәштәрҙе асыҡлауға; хәҙерге башҡорт йәштәренең проблемаларын хәл итеү юлдарын эҙләүгә; беренсе Йәштәр ҡоролтайына делегаттар һайлауға йүнәлтелгән.\nУнда башҡорт милләтенән 18 йәштән 35 йәшкә тиклемге кешеләр ҡатнаша ала. Дәғүәселәр 30 апрелгә тиклем заявка бирергә һәм башҡорт йәштәре өсөн мөһим темаларҙы нигеҙләп һәм уларҙы хәл итеү юлдары бирелгән конкурс проектын Ойоштороу комитетына килтерергә тейеш. Заявкалар Өфө ҡалаһы, Ленин урамы, 50 адресы буйынса бирелә. E-mail: [email protected], [email protected]\nКонкурс еңеүселәрен Ойоштороу комитеты төҙөгән жюри билдәләйәсәк.


МӘСЕМ ТАУЫНА САМОЛЕТ ТӨШТӨ…\n30 Апрель 2020, 18:00\nБолоттар эсендәге АН-2 самолетының яҡындараҡ ҡына тигеҙ генә геүләүе ишетелде һәм геүләү ҡапыл ғына моторҙың көслө үкереүенә әйләнде. Ә бер нисә секундтан тирә-яҡ тып-тын ҡалды, мотор тауышы бөтөнләй тынды.\n1997 йылдың көҙ урталары ине. Түбәндә генә йөҙгән ялбыр болоттар тотош күк йөҙөн ҡаплап алған.\nТөштән һуңғы мәл. Мин объекттан ҡайтып килешләй, Өрәкле тауының иң юғары нөктәһендә туҡтаным. Болоттар эсендәге АН-2 самолетының яҡындараҡ ҡына тигеҙ генә геүләүе ишетелде һәм геүләү ҡапыл ғына моторҙың көслө үкереүенә әйләнде. Ә бер нисә секундтан тирә-яҡ тып-тын ҡалды, мотор тауышы бөтөнләй тынды. Мин аптыранғаныраҡ халәттә машинаға барып ултырып, өйгә ҡарай юлымды дауам иттем. Артабан тормош ығы-зығыһы менән был эпизод баштан сығып китеп, икенсе планға күсте.\nКискеһен, етеләр тирәһендә, миңә район хакимиәте башлығы шылтыратып, берәй ҡазаға тарыған самолет тураһында мәғлүмәт юҡмы икәнлеген һорашты. Үҙе Ғәлиәкбәр яғына китеп барыуы тураһында әйтте. Мин, Бөрйән районының граждандар оборонаһы һәм ғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса штабы начальнигы булараҡ, бер ниндәй ҙә рәсми мәғлүмәт булмауы хаҡында хәбәр иттем.\nБер сәғәт самаһы үткәндер, инде буйтым ҡараңғы төшкәйне, миңә республика Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығынан Иҫке Мөсәт – Ғәлиәкбәр – Мәндәғол ауылдары географик өсмөйөшөндә АН-2 самолетының бәләгә тарыуы тураһында күрһәтмә килеп төштө. Беҙгә бер ниндәй ҙә координаталар бирмәнеләр. Етмәһә, ҡар ҡатыш ямғыр яуа.\nТөндә, ҡотҡарыу төркөмдәрен күтәреп, таулы һәм үтеп сыҡҡыһыҙ урмандар ҡаплаған бик ҙур майҙанда ҡолаған самолетты эҙләргә кәрәк, тигән бойороҡ булды. Мин шунда уҡ, исмаһам, яҡынса координаталары юҡмы икәнлеген һораным. Сөнки, тегеләй булғанда, бик насар шарттарҙа (ҡараңғы төн, томан, ҡар ҡатыш ямғыр яуа, 50 метрҙан алыҫта бер нәмә лә күренмәй) кәбән эсенән энә эҙләү һымағыраҡ килеп сыға. Урындың билдәләрен алыу өсөн бәйләнеш бармы, тип һораным. Миңә, самолет төшкән ерҙә усаҡ яҡҡандар, бәйләнеш бар ине, ләкин аккумуляторҙарҙың көсө бөтөп бара, бортта 15 кеше, ҡорбандар юҡ, кешеләр ярҙам көтә, тип яуап бирҙеләр. Башҡа бер ниндәй ҙә ентекле мәғлүмәт булманы. Һуңғараҡ Өфөләге башҡа МЧС-никтарҙан түбәндәге мәғлүмәтте “һөйрәп” алдым – киске биштәр тирәһендә Ми-8 вертолеты шул яҡҡа юл алған һәм ҡазаға тарыған АН-2 менән радиобәйләнешкә ингән. Тимәк, самолет бәләгә тарыған урындың координаталары теүәл билдәле тигән һүҙ. Тик ниңәлер был мәғлүмәтте беҙҙән йәшерәләр.\nОшо сәбәп арҡаһында, мин, төнгө осоштарҙы ойоштороу тәжрибәм булған авиабелгес булараҡ, бәләгә тарығандарҙы ҡотҡарыу буйынса операцияның йәшерен булыуын тойомланым. Сөнки үҙем Хәрби һауа көстәренең Сердобскиҙағы уҡыу (өйрәнеү) вертолет полкында Ми-8 вертолетында стажировка үткәйнем.\nБөрйән районында ҡалған ғына колхоз һәм совхоздарҙың иҡтисади хәле бик ауыр ине. Яғыулыҡ-май материалдары һәм аҡса средстволары юҡ. Ләкин республиканың Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы хужалыҡтарҙың сығымдарын кире ҡайтарырға вәғәҙә бирҙе. Шуға ҡарамаҫтан, районда тревога буйынса ҙур ҡыйынлыҡ менән биш ҡотҡарыу-эҙләү төркөмөн генә эшкә егә алдыҡ. Аҫҡар, Исламбай яғынан – Баҙал тауы башы, Ғәҙелгәрәй, Ҡотан, Кейекбай яғынан – Ямаш йылғаһы буйлап Мәсем тауы яғы, Ғәлиәкбәрҙән Әлеш, Ҡарағасйорт яҡтары тирәһендә эҙләү ойошторорға ҡарар иттек. Ә Мәсем, Баҙал тауҙары тирәһендәге эҙләнеү буйынса иң көслө төркөмдө ул ваҡыттағы ДРСУ етәксеһе Йосопов Зәйнулла Йосоп улы ойошторҙо. Улар был эшкә дүрт тәгәрмәсенә лә сылбыр кейҙерелгән Т-150 тракторын йәлеп итте. Начальник үҙе УАЗикта “Моторола” мобиль рацияһы менән сыҡты. Мин был ғәҙәттән тыш хәл буйынса төркөмдөң эшендә шунда уҡ хәрби ышаныслылыҡты тойҙом.\nМинең штабта “Моторола” маркалы стационар рация бар ине. Беҙ шуның аша даими рәүештә төркөмдәр менән бәйләнештә булдыҡ. Рациялы төркөмдәр эҙләү барышы тураһында даими хәбәр итеп торҙолар. Улар ҡайһы бер урындарҙа томанда һәм ҡар ҡатыш яуған ямғыр шарттарында бер нисә аҙымдан бер нәмә лә күренмәүен әйттеләр.\nСығышы менән Бөрйәндән булған республика кимәлендәге ҙур ғына бер етәксе штабҡа шылтыратып, эҙләү районына Өфөнән, Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығынан составында альпинистар булған йәйәүле десант ташланғанын әйтте һәм, әгәр был махсус төркөм бәләгә тарыған самолетты район эҙәрмәндәренән алдараҡ табып алһа, ул шәхсән үҙе беҙҙең барыбыҙҙы ла биләгән вазифаларыбыҙҙан бушатасағы хаҡында белдереп, янап ҡуйҙы.\nШулай итеп, райондың эҙләү төркөмдәре төнө буйына мөмкин булған һәм хатта мөмкин булмаған бөтә юлдар һәм һуҡмаҡтар буйлап йөрөп сыҡты. Ә теге баш ҡаланан килгән йәйәүле махсус төркөмдәр бөтөнләй бер нәмә лә эшләй алманылар.\nИртәнсәк тревогаға отбой бирелде. Бәләгә тарыған самолеттың Мәсем тауында, Ҡыҙҙар ташынан алыҫ түгел, Мәндәғол йәйләүенән яҡынса 300 метр алыҫлыҡта ятыуы хаҡында хәбәр килде. Ул тирәнән тракторҙа үткән беҙҙең эҙәрмәндәр самолеттағылар яҡҡан усаҡты аңғармаған. Сөнки самолет йәшертенерәк ерҙә - Ҡыҙҙар ташы һәм Мәсем тауының түбәһе ҡаплаған тирәләрәк ятҡан булған.\nБеҙ Зәйнулла Йосоп улы менән уның УАЗигында, фотоға төшөрөү аппаратураһын алып, Кейекбай аша периметры буйынса ҡып-ҡыҙыл миләштәр менән уратып алынған аҡланға барып сыҡтыҡ. Мәсем тауының түбәһе тирәһендә, әйтерһең дә, зыян күреүселәрҙе ҡотҡарыуға мөмкинлек булһын өсөн махсус асылған, тигәндәй, күк йөҙө аяҙ, болоттар юҡ ине. Ә эргә-тирәләге тауҙар тулыһынса болот эсендә һәм ҡараңғылыҡта…\nСамолетҡа яҡынлағас, хәлде шунда уҡ баһаланым: кешеләр бары тик мөғжизә менән генә, бары тик пилоттарҙың профессионаллеге арҡаһында ғына имен ҡалғандар. Командир, күрәһең, хәлде күҙ асып-йомғансы баһалаған. Сөнки самолет уң яҡтан Ҡыҙҙар ташы тапҡырына – туп-тура тауҙың түбәһенә йүнәлгән булған. Командир бер нисә секунд эсендә двигателгә максималь әйләнештәр (обороттар)биргән, винттың көрәктәренең эшләү режимын (рабочий шаг) арттырыу өсөн аҙағына тиклем борған һәм штурвалды һул яҡҡа ҡырынайтып, үҙенә тартҡан. Һәм был бер нисә секунд эсендә эшләнгән хәрәкәттәр 1000 ат көсөнә эйә двигателде буйһондороп, бөтә пассажирҙарҙы һәм экипажды ҡотҡарып ҡалырға ярҙам иткән. Улар бары тик тәндәре еңелсә күгәреүҙәр менән генә ҡотолғандар.\nКүп тонналы машинаға яйлабыраҡ барып ултырырға йәш ҡайындар ярҙам иткән. Улар, самолеттың ауырлығы аҫтында бөгөлөп, амортизациялап, осоу тиҙлеген бер ни тиклем кәметеүгә булышлыҡ иткәндәр. Тартыу (тяга) винты менән двигатель корпустан айырылып, фюзеляждың алдында ята ине. Самолеттың ҡанаттары һәр яҡтан яртышарға ҡырҡылған. Ләкин бензин багына теймәгәндәр. Ә уларҙа күп актан авиация бензины шул килеш һаҡланып ҡалған һәм аҙаҡтан аэропорт начальнигының “Нива”һы өсөн бик оҙаҡҡа яғыулыҡ булып хеҙмәт итте әле.\nТүбәндәрәк, ҡая аҫтында, бесәнлек аҡланында Ми-8 вертолеты тора ине. Уға бик йәшертен һәм ҡабалан тәртиптә зыян күргән пассажирҙар һәм экипаж, авария сәбәптәрен тикшереүсе эксперттар тейәлә. Минең был операцияның бик йәшертен булыуы хаҡындағы тойомлауҙарым дөрөҫкә сыҡты һәм иҫбатланыу тапты: беҙҙең менән бер кем дә һөйләшмәне һәм бер ниндәй ҙә мәғлүмәт бирмәне. Беҙ инде бер кемгә лә кәрәк түгел һәм “яҙмыш ҡарамағына” ташланған инек. Эҙләү эштәре өсөн тотонолған яғыулыҡ-майҙы кире ҡайтарыу, техниканы йәлеп итеү, аҡсалата түләүҙәр йәһәтенән дә…\nАҙаҡтан асыҡланыуынса, Сибай – Өфө рейсы самолеты курс буйынса бейек тауҙар зонаһына инмәҫкә тейеш булған. Ниндәйҙер сәбәп арҡаһында самолет командиры, инструкцияны боҙоп, туранан осорға ҡарар итә һәм Балтика системаһы буйынса 1040 метр тигән картографик билдәгә эйә Мәсем тауының яҡынса 1020 бейеклектәге түбәһенә эләгә. Бейеклекте үлсәүсе прибор (высотомер), күрәһең, әҙерәк дөрөҫөрәк күрһәтеп еткермәгәндер, бәлки... Тағы ла 30-50 метр бейеклеккә генә күтәрелгәндә самолет бер ниндәй бәләгә лә эләкмәҫ ине. Шул уҡ ваҡытта ҡатмарлы метеорологик һәм алда бер нәмә лә күренмәгән шарттарҙа пилотҡа осоштоң бейеклеге менән ерҙең күренеүенә ҡарап тоҫмаллауҙың икеһенең береһен һайларға тура килә. Командирҙың оҫталығы иң юғары баһаға лайыҡлы. Ләкин үҙ белдеге менән курсты үҙгәртеүе һәм осош инструкцияһын боҙоуы иң насар һөҙөмтәгә “һөйрәй”.\nЗыян күреүселәрҙе алырға теге вертолет төшкән Ҡыҙҙар ташы аҫтындағы аҡланда 2010 йылда булған, әсәһе яғынан башҡорт тамырлы Кипр әүлиәһе Мәхмүт Эдил ән-Нәҡшбәндиәнең мәғлүмәттәренә ҡарағанда, унда борон мәсет булған. Уның бөгөнгө көндә нигеҙ таштары ғына ҡалған. Нәҡшбәндиә фекеренсә, был изге ерҙәр һәм, күрәһең, шул арҡала ғына авиацияға бәйле ваҡиғала ҡорбандар булмаған. Ә бит самолеттан, практик алғанда, бер нәмә лә ҡалмаған. Бары тик пассажирҙар булған фюзеляж ғына имен. Кешеләрҙең ҡайһы берҙәренең генә тәндәре күгәргеләгән, бәғзеләренең сыйылған ере лә юҡ. Фотола һәм Японияла етештерелгән аппаратура менән төшөрөлгән кинотаҫмаларҙа был асыҡ күренә.\nБөрйән район хакимиәте тарафынан был самолетты эҙләүгә сарыф ителгән средстволарҙы кире ҡайтарып алыу өмөтө менән фото-видео материалдар йыйылып, иҫәп-хисап эштәре әҙерләнде. Был документтар һәм хужалыҡтарҙың сығымдарын кире ҡайтарыу үтенесе менән район хакимиәте башлығы Башҡортостан Республикаһы властарының иң юғары кимәленә тиклем барып етте. Район башлығы әйтеүенсә, материалдарҙы сүп һауытына ташлап, был мәсьәләне күтәреүҙе тыйғандар. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, райондың ул ваҡыттағы етәксеһенең хужалыҡтарҙың һәм фермерҙарҙың мәнфәғәтен түбәнерәк власть кимәлендә яҡларға ныҡышмалылығы етеңкерәмәне.\nУл ваҡытҡа “Өфө” аэропорты халыҡ-ара статусҡа эйә ине инде. Халыҡ-ара килешеүҙәргә ярашлы, донъя кимәлендә бер моторлы самолеттарҙы пассажирҙар өсөн осоу средствоһы булараҡ файҙаланыу тыйылған. Был килешеүҙәрҙе боҙған хәлдә бындай аэропорттарға бик етди санкциялар ҡулланыла.\nКире һөҙөмтә булһа ла, мин республиканың Ғәҙәттән тыш хәлдәр линияһы буйынса хужалыҡтарҙың сығымдарын кире ҡайтарыу мәсьәләһе буйынса бер нисә тапҡыр мөрәжәғәт итеп ҡараным. Ләкин был мәсьәләне бер кем дә хәл итергә теләмәне. Ведомстволарҙың ғәҙәттән тыш хәлдәргә бындай мөнәсәбәтен иҫәпкә алып, райондың бөгөнгө етәкселегенә ниндәйҙер тейелмәй торған запас булдырыу, финанс сығымдарын иҫәпкә алыу һәм эҙемтәләрҙе бөтөрөүҙә ҡатнашыусыларға төп сығымдарҙы булһа ла кире ҡайтарыу мөмкинлеге тураһында уйлап ҡуйыу мөһим.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - АВГУСТ КӘҢӘШМӘЛӘРЕНДӘ НИНДӘЙ МӘСЬӘЛӘЛӘР КҮТӘРЕЛЕҮЕН ТЕЛӘР ИНЕГЕҘ? - 2018 - Мәҡәләләр\nАВГУСТ КӘҢӘШМӘЛӘРЕНДӘ НИНДӘЙ МӘСЬӘЛӘЛӘР КҮТӘРЕЛЕҮЕН ТЕЛӘР ИНЕГЕҘ?\nМәрйәм ХӨСНӨТДИНОВА, Әлшәй районы: Август кәңәшмәләре күптән отчет биреү урынына әйләнгән бит инде. Һандар тыңлайбыҙ ҙа, ҡайтып китәбеҙ. Ә проблемалар ҡала. Мин үткән быуаттың 80-се йылдарынан алып эшләйем мәктәптә. Башланғыс кластарҙы уҡытам. Мине бөгөн иң борсоғаны шул - телебеҙ юғалып бара. Һүҙ башҡорт теле дәрестәре тураһында түгел. Уныһы айырым һөйләшеү талап иткән ҙур проблема. Бөгөн милли мәктәптә лә башҡорт теле аралашыу теле булыуҙан туҡтай. 1-се класҡа балалар йыйғанда ғаиләләр буйлап йөрөйһөң дә, хайран ҡалаһың. Мәктәпкә лә бармаған бала урыҫса фекерләй, сөнки атай-әсәй бала менән һөйләшмәй. Телевизор алдында ултыра, компьютерҙа уйнай, башҡа аралашыр нәмәһе юҡ уның. Мин атай-әсәйҙәргә, балағыҙҙы миңә башҡортса һөйләштереп алып килегеҙ, тигән талап ҡуям. Мәғариф системаһын әрләйбеҙ ҙә ул, әммә телебеҙҙе ошо рәүешле үҙебеҙ юҡҡа сығарабыҙ.\nҺис шикһеҙ, мәктәптең дә бында роле ҙур. Әйтәйек, бөгөн һөҙөмтәгә эшләү тигән әйбер бар. Баланың белем кимәлен аңларға булышлыҡ иткән тикшеренеү эштәре күп килә беҙгә лә. Улар барыһы ла урыҫ телендә. Дәрес башлана, тикшеренеү эшен тотоп инәләр. Тәржемә итеп өлгөрмәйбеҙ, сөнки уны бер дәрес эсендә эшләтәләр ҙә, шунда уҡ отчет бирәләр. Бына шуның өсөн дәрестә урыҫса-башҡортса һөйләргә мәжбүрбеҙ. Һөйләмәҫ инең, һөҙөмтәң насар булһа, тағы ла шәп түгел. Ни өсөн ошо эштәрҙе башҡортса ла әҙерләмәҫкә? Быны уҡытыусы әйтмәһә лә, етәкселәр аңларға тейеш тә инде. Республикалағы милли мәптәптәргә нисек эшләргә?\nШулай уҡ өҫтәмә дәрестәрҙе башҡортса уҡытыуҙан тыялар. Әйтәйек, программа буйынса өс өҫтәмә дәрес ҡаралған, уның береһен генә башҡортса үткәрә алам. Ә ҡалған икәүһен русса үткәрергә тейеш булам. Һәм был хәл - башҡорт балалары белем алған башҡорт мәктәбендә.\nЭлек уҡытҡан саҡта һәр баланың эргәһенә барып, арҡаһынан һөйөп, маҡтап китә инек. Хәҙерге программалар шул тиклем тығыҙлап тултырылған, быға ваҡыт та ҡалмай. Әммә хәҙерге балаларҙың белеме элеккеләрҙекенә ҡарағанда бер ҙә артыҡ түгел. Был уҡыу программаларында кәрәкмәгән нәмәләр күплеге тураһында һөйләй. Ошолар хаҡында ла әйтергә мәл еткәндер.\nУнан һуң, ауыл ерендә логопедтар юҡ, ә балалар һаҡау килә уҡырға, улар менән тәнәфестә генә шөғөлләнәбеҙ. Әлеге шул тәнәфестә генә баланың башынан һыйпап, һәр береһенә айырым иғтибар бүлергә була - башланғыс класта быныһы ла мөһим. Элекке һымаҡ, төштән һуң йыйыр инең, ҡағыҙ эше күп.\nШулай ҙа иң ҙур үкенесем - мәктәптәрҙә программанан "Тормош һабаҡтары" дәрестәрен алып ташлауҙары. Башланғыс кластар өсөн бик кәрәкле предмет ине ул. Халҡыбыҙҙың әхлаҡ-әҙәп ҡағиҙәләрен өйрәтер инек. Юғиһә, хәҙерге йәш килендәр урамда ололарҙың алдынан буш биҙрәләре менән үтеүҙән дә тартынмай. Был - тәрбиәһеҙлектән килә. "Тормош һабаҡтары" дәресендә һөйләһәң, аңлатһаң, балалар әҙәп-тәртип ҡағиҙәләрен, йолаларҙы белеп үҫер ине. Һаулыҡ һорашыуҙы ла белмәй бит хәҙер күп йәштәр. Туҡтатып әйтһәң, һағыҙын сәйнәй-сәйнәй: "А что?" - тип тора. Ошондай күңелһеҙ күренештәрҙән ҡотҡарыр ине был дәрес.\nГүзәл ҒҮМӘРОВА, Баймаҡ районы: Мин оҙаҡ йылдар мәктәптә география, химиянан уҡытып, хаҡлы ялға сыҡҡан уҡытыусымын. Мәғариф системаһын үҙгәртеп ҡороуҙарҙың барыһын да үҙ елкәмдә татығынмын. Уларҙың дөйөм урта белем биреү системаһына ыңғай йоғонто яһағандары ла бар. Һәр хәлдә, элегерәк уҡытыусылар уҡыусыларҙың артынан йөрөп, уҡығыҙ инде, тип инәлһә, хәҙер уҡыусылар үҙҙәре йүгереп йөрөй. Сөнки бар нәмә һөҙөмтә тигән төшөнсәгә барып бәйләнде. Әммә мәктәп бөгөн уҡыусыны тәрбиәләүҙән туҡтаны. Унда бер туҡтауһыҙ БДИ-ға әҙерләнәләр, БДИ менән балаларҙы ҡурҡыталар. Был йәһәттән тәжрибәле уҡытыусы булараҡ, шуны ла әйтергә теләйем - БДИ ҡурҡыныс түгел, ул уҡыу программаһы сигенән сыҡмай.\nУҡытыусыға бөгөн былай ҙа эшләргә мөмкинлек юҡ, сөнки ул ҡағыҙ тултырыуҙан бушамай. Шуға белем бирәләр, әммә тәрбиәгә иғтибар юҡ. Бының кире эҙемтәләрен күрәбеҙ ҙә инде. Йәштәрҙә, бигерәк тә 25 йәшкә тиклемгеләрендә, битарафлыҡ көслө. Кешелеклелек юҡҡа сыға бара. Үҙенең эшен эшләһә - булған, башҡаларҙың хәленә инеү тигән нәмә юҡ. Минең эшемә ҡыҫылмағыҙ, тигәнде лә йыш ишетәбеҙ уларҙан. Был иһә насар сифат, ул кешегә һөнәри яҡтан да, шәхес булараҡ та үҫергә, камиллашырға бирмәй. Башҡаларҙың кәңәшен тыңларға ла бала мәктәптә өйрәнә. Ә хәҙерге мәктәптә уға кәңәште бер кем дә бирмәй тиерлек, сөнки әлеге лә баяғы уны унда БДИ тапшырыуға әҙерләйҙәр. Элек беҙ балаларҙың ғаиләһе менән эшләй инек, бөгөн мәктәп менән ғаилә араһында бәйләнеш юҡ. Ә тәрбиә эшендә уларҙың икеһенең бер яҡлы һәм бер һүҙле булыуы мөһим.\nБөгөн педагогик вуздарҙы тамамлаған йәш уҡытыусыларға ла дәүләт ҡурсауы булһын ине. Был да көнүҙәк мәсьәлә. Әле үҙебеҙҙең сығарылыш уҡыусылары менән һөйләшеп йөрөйөм, улар мәктәпкә эшкә бара ул, тик, нишләптер, "йәш белгес" тигән статустары юҡ. Ә был статус булһа, уларға яңы эш урынына барыу аҡсаһы түләнә, ваҡытынан алда категорияһын күтәреү өсөн мөмкинлек бирелә. Йәш уҡытыусы түбән эш хаҡына йөрөй-йөрөй ҙә, ахырҙа, берәй магазинға кассир булып күсә. Бер уҡыусым Өфө мәктәбендә уҡыта. "Һеҙ баш ҡалаға уҡытырға барырға теләмәйһегеҙме, рәхәтләнеп эшләр инегеҙ. Беҙҙә 75 йәшлек уҡытыусылар эшләп йөрөй әле", - ти миңә. Минең ауылымды ташлап китергә уйым юҡ та, тик уҡыусылар ҙа бит йәштәрҙе ярата. Уларҙың ҡыҙыҡһыныуҙары яҡыныраҡ. Өлкәндәр йәштәргә урын бирмәй, тигәнде йыш әйтәләр, был дөрөҫ түгел. Дәүләт йәштәр мәктәпкә килһен өсөн шарттар тыуҙырмай. Ҡала мәктәптәре уҡытыусыһыҙ ҡалмаҫ та ул, ә ауыл мәктәптәре киләсәктә нишләр?\nҠыҙғанысҡа күрә, август кәңәшмәләрендә бына ошондай оҙаҡ йылдар мәктәптә эшләп, уҡытыусы һөнәренең бар нескәлектәренә төшөнгән, бала тәрбиәләү һәм белем биреү өлкәһендәге кәртәләрҙе нисек емерергә икәнен белгәндәрҙең һүҙенә ҡолаҡ һалмайҙар шул...\nЯҙылған: 22.08.18 | Ҡаралған: 536


Сәйәсәт // Президент Хаты\nВаҡыт яңы сиселештәр талап итә\nВаҡыт яңы сиселештәр талап итә. Башҡортостан Республик аһы Президенты Мортаза Рәхимовтың Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтайға Хаты тап ошолай атала.\nҺуңғы ваҡтытта республикабыҙ һәм бөтә илдең артабанғы үҫеше\nөсөн ҙур тарихи әһәмиәткә эйә. Илдә һәм республикала үткәре лгән курстың бөтә халыҡ тарафынан хупланыуы асыҡ сағылды. Үҙ әктә һәм төбәктәрҙә сәләмәт, яуаплы һәм патриотик көстәрҙең ысын берҙәмлеге һәм хеҙмәттәшлеге күренде. Барлыҡ үҙгәртеп ҡ ороуҙарыбыҙ уңышының нигеҙе тап ошонда. Үткән осорҙа республикала дәүләт власының ярайһы уҡ һөҙөмтәл е системаһы булдырылды һәм эш итә. Уның закондар сығарыу тар мағы уңышлы эшләй. Дәүләт Йыйылышының быйыл да бурыстары ҙу р һәм әһәмиәтле.Социаль именлектең мотлаҡ шарты - эш хаҡын ү ҙ ваҡытында түләү. Республикала күрелгән саралар һөҙөмтәһенд ә бер йыл эсендә бурыстың дөйөм кимәле өс тапҡырға тиерлек к әмене. Әммә уны тулыһынса бөтөрөүгә өлгәшеү, эш биреүселәрҙе ң хеҙмәт закондары нормаларын боҙған өсөн яуаплылығыны көсәй теү бик мөһим.\nХалыҡты эш менән тәьмин итеү өлкәһендә, хеҙмәт баҙарында ы ңғай тенденциялар һаҡлана. Президент Советы ултырышында Башҡортостан Президентыны ң 200 4 йылға республика халҡына һәм Дәүләт Йыйылышы -Ҡоролта йға Хатының проекты хупланды. Бөгөн иһә Дәүләт Йыйылышы -Ҡор олт айҙың сираттағы ултырышында Хат башҡортостан Президенты орта за Рәхимов тарафынан депутаттар һәм башҡа ултырышҡа саҡы рыу лыусылар иғтибарына еткереләсәк. Президент Советы ултырышын асып, республика етәксеһе Морта з а Рәхимов, 2004 йылдың 16 апрелендә донья күргән Указына яр ашлы, Президент Советының яңыртылыуын әйтеп үтте. Премьер - министр урынбаҫары Фидус Ямалетдинов, Башҡортостан Фәндәр а кадемияһы президенты Марат Илһамов, "Башкирэнерго" асыҡ акци\nонерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Николай Курапов һәм С оветтың башҡа ағзалары республика башлығы эргәһендәге конс\nультация органдарына инеүҙәре менән ҡотлап, һөҙөмтәле һәм е м ешле эшмәкәрлек теләне. Премьер - министр Рафаэль Байдәүләтов Президенттың 2003 йылда ҡабул ителгән Хатының нисек тормошҡа ашырылыуы хаҡынд а мәғлүмәт бирелде. Ул уҙған йылдағы үҫештең төп йүнәлештәр е хаҡында һөйләне. Быйылғы Хат " Ваҡыт мәсьәләне хәл итеү өс\nөн яңы юлдар талап итә" тип атала. Рафаэль Байдәүләто втың әйтеүенсә, ул Хөкүмәт тарафынан ент екле өйрәнелгәнһ әм\nэшләнгән. Хөкүмәттең Хат проектына булғ ан тәҡдимдәре уның әлеге тексында иҫәпкә алынған. Йылдың пр ограмма документынд а республиканың киләсәккә социаль -иҡтис ади үҫеш юлдары күҙ алланған. Унда халыҡтың ҡыҙыҡһыныуҙары һ әм талаптары иҫәпкә\nалынған. Хатта 2010 йылға илдең эске тулайым продукты күләм ен икел әтә арттырыу күҙ уңында тотола. Шулай итеп , Президент Советы ултырышында Башҡортостан Прези дентының 2004 йылға республика халҡына һәм Дәүләт Йыйыл ышы -Ҡоролтайға Хатының проекты хупланды. Бөгөн иһә Дәүләт Й ыйы лышы -Ҡоролтайҙың сираттағы ултырышында Хат башҡортостан Пре зиденты Мортаза Рәхимов тарафынан депутаттар һәм башҡа ул т ырышҡа саҡырыулыусылар иғтибарына еткерелә.