Рухи аҙыҡ кәрәк халыҡҡа » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Гәзиткә яҙылыу » Рухи аҙыҡ кәрәк халыҡҡа\n30.04.2013 Рухи аҙыҡ кәрәк халыҡҡа\nРеспублика һәм федераль гәзиттәр вәкилдәре Иглин районының Үктәй ауыл биләмәһенә ҡараған өс ауыл халҡы менән осрашыуҙа ҡатнашты\nБилдәле булыуынса, йыл да апрель – май һәм ноябрь – декабрь айҙарында гәзит-журналға яҙылыу кампанияһы иғлан ителә. Әлеге ваҡытта халыҡ заманса юғары тиҙлекле интернет, телевидениеға өҫтөнлөк биреп, ваҡытлы матбуғатҡа яҙылыуҙы аҙаҡҡа ҡалдыра. Уйлап ҡараһаң, бөтә мәғлүмәтте заман технологиялары ярҙамында алып бөтөп булмай. Кешегә барыбер рухи аҙыҡ кәрәк. Бигерәк тә ауылда виртуаль донъянан ситтә булған инәй-бабайҙарыбыҙ, ул ғына ла түгел, йәштәрҙең күбеһе мәғлүмәтте ваҡытлы матбуғаттан ала. Шуға ла күптәрҙә интернет булыуға ҡарамаҫтан, гәзит-журнал байҡарға теләп, уларға яҙыла.\nОшо проблеманы күтәреп, Иглин ауылында «Гәзит-журналға яҙылыусы көнө» үткәрелде. Уны «Рәсәй почтаһы» федераль дәүләт учреждениеһының Иглин бүлексәһе ойошторҙо.\nБыл көндө шулай уҡ Үктәй, Меңйетәр һәм Һарт-Лабау ауылдары халҡы менән йәнле осрашыу булды. Унда «Рәсәй почтаһы» федераль дәүләт учреждениеһы, республика һәм район гәзиттәре вәкилдәре ҡатнашты.\nИжади сәфәрҙе биләмә башлығы Илһам Имаев менән әңгәмәләшеүҙән башланыҡ.\n– Үктәй биләмәһенә биш ауыл – Үктәй, Меңйетәр, Һарт-Лабау, Келәш һәм Иҫке Ҡарашиҙе инә. Уларҙа йәмғеһе 1600-ға яҡын кеше йәшәй, күпселеген башҡорттар тәшкил итә, – тип белдерҙе ул.\n– Халыҡты эш менән тәьмин итеүгә килгәндә, таш эшкәртеү менән шөғөлләнгән «Тәбиғәт ташы» (етәксеһе А.Чернигин) предприятиеһын, крәҫтиән-фермер хужалыҡтары араһынан «Әсәҙуллин» КФХ-һын, «Харрасов» йәшелсәселек шәхси предприятиеһын билдәләргә кәрәк. Шулай уҡ шәхси хужалыҡтар ҙа бар.\nБиләмәлә төрлө сараларҙы үткәреүҙә «Берҙәм Рәсәй»ҙең Йәш гвардияһы»ның беренсел ойошмаһы ағзалары ҙур ярҙам итә. Инициативалы йәштәр халыҡты йәлеп итеп, уны урынынан ҡуҙғатыу өсөн бар көсөн һала. Спорт ярыштары бик популяр. Мәҫәлән, 2012 йылда үткәрелгән саңғыла уҙышыу биләмә халҡына ныҡ оҡшаған. Быйыл ҡыш ошондай спорт байрамдары ай һайын үткәрелде. Урындағы эшҡыуарҙар Әнәс Сәғиров, Рафаиль Әсәҙуллин, Аркадий Юзапчук, Тәнзилә Юндина, Алена Тазетдинова даими рәүештә бағыусылыҡ ярҙамы күрһәтә.\nБеҙ республикала иғлан ителгән «Айыҡ ауыл» акцияһынан да ситтә ҡалманыҡ. Биләмәләге халыҡ уны дәррәү күтәрҙе. Әлеге ваҡытҡа айыҡ тормош яҡлы бер нисә сара үткәрелде лә инде. Май байрамдарында «Айыҡлыҡ – йәшәү нормаһы» девизы аҫтында биләмә ауылдары халҡы менән йүгереү марафоны ойоштороласаҡ.\n«Гәзит-журналдарға яҙылыусы көнө» бында тәүге тапҡыр уҙғарыла. Халыҡты район һәм республика матбуғат баҫмаларына ылыҡтырыу маҡсатында сарала журналистар менән аралашыу, проблемалар хаҡында һөйләшеү буласаҡ.\nОсрашыу Үктәй ауылында башланды. Тәүҙә Иглин почтамты начальнигы Ильяс Аҡбашев сығыш яһаны:\n– Иглин почтамты Иглин һәм Нуриман райондарын хеҙмәтләндерә. Барлығы 33 почта бүлексәһе бар. Предприятиеның иң етди проблемаһы – ваҡытлы матбуғатты уҡыусыларға ваҡытында еткереүҙә. Почта таратыусылар етешмәй, эш хаҡы ла аҙ түләнә. Өҫтәүенә, оптималләштереү барышында алып барыу маршруттары оҙонайҙы. Көндәр торошо насарайған мәлдәрҙә лә эш ауырлаша. Транспорт бәйләнешендә лә өҙөклөктәр бар. Беҙ был проблемалар хаҡында беләбеҙ, уларҙы бөтөрөү буйынса эшләйбеҙ.\nФедераль почта хеҙмәтенең БР буйынса идаралығының матбуғат таратыу бүлеге етәксеһе Елена Дробышевская иһә гәзит-журналдарға яҙылыуҙың мөһимлеге, бының «Рәсәй почтаһы»ның артабанғы эшенә бәйле булыуы хаҡында һөйләне. Почта таратыусылар эшендәге төп өҙөклөктәрҙең береһе – адресаттарҙың йорто янына үтеп булмау, тине ул.\nЭйе, тап ваҡытлы матбуғат аша яңылыҡтарҙы белеү, төрлө мәғлүмәт менән танышыу фекерләү ҡеүәһен арттыра, аҡылды үҫтерә. Балалар уҡып үҫһә, айырыуса файҙалы. Почта бәйләнешен яйға һалыу өсөн икенсе юлдарҙы ла эҙләргә кәрәк. Илһам Фаил улы осрашыу барышында ауылдарға абонент йәшниктәре ҡуйыуҙың өҫтөнлөгөн аңлатты. Ул шулай уҡ, проблемаларҙы бар яҡтан да өйрәнеп, уларҙы бергәләп хәл итергә кәрәклеген белдерҙе.\nАртабан «Йәшлек» гәзитенең яуаплы сәркәтибе Вадим Хәбиров сығыш яһаны. Ул баҫманың тарихы, хәбәрселәр, улар яҡтыртҡан темалар, рубрикалар, гәзиттең нисек итеп «Дежур телефон» аша уҡыусыларҙын төрлө проблемаларын хәл итергә ярҙам итеүе тураһында бәйән итте.\n«Башҡортостан» гәзитенең матбуғатты таратыу бүлеге мөдире Минзилә Ғабдрахманова ла үҙ баҫмаһы менән таныштырҙы. Ул үктәйҙәрҙең «Айыҡ ауыл» акцияһына ҡушылыуын хупланы. Уның: «Әгәр ҙә акцияға ҡушылыуығыҙ хаҡында гәзит биттәрендә мәҡәлә баҫылһа, һеҙгә айыҡ тормошта, өлгөлө итеп йәшәргә тура киләсәк», – тигән һүҙҙәрен тамашасылар дәррәү күтәрҙе.\nЭлекке мәктәп директоры, хәҙер хаҡлы ялдағы Наил Гәрәев, заманында халыҡтың гәзит-журналды күп алдырыуын, хәҙер күптәрҙең яҙылмауын һәм шуға ла балаларҙың етерлек кимәлдә белем алып үҫмәүен әсенеп һөйләне.\nОсрашыуҙа «Йәшлек» гәзитенә арнап үткәрелгән викториналаРәзилә Әхмәҙуллина менән Рәмилә Сәйетова еңеү яуланы. Унан һуң ауыл биләмәһе һәм «Берҙәм Рәсәй»ҙең Йәш гвардияһы»һының беренсел ойошмаһы активистары лотерея уҙғарҙы. Әйткәндәй, ул һәр ауылда ла ойошторолдо.\nҺарт-Лабау ауылындағы осрашыуға халыҡ күберәк килгәйне. Илһам Фаил улы был ауылда магазин йәки икенсе урында абонент йәшниге ҡуйып, уның аша гәзит-журналдарҙы таратыу мәсьәләһе хәл ителәсәген белдерҙе.\nРайон почтамтына дәғүәләр күп булды. Хаҡлы ялдағы инәйҙәр, «Йәшлек» гәзитен ярты йыл алдырмағайныҡ, ҡыйын булды, ләкин почта таратыусы йөрөмәгәс, яҙыла ла алмайбыҙ, тип зарланды. Шуға күрә лә бында һәм башҡа ауылдарҙа ла айырым почта йөрөтөүсенең кәрәклеге көнүҙәк мәсьәлә булып тора. Бында беҙҙең гәзит конкурсында Гөлсирә Хужина еңде.\nМеңйетәр ауылындағы осрашыу ҙа ойошҡанлы барҙы. Почта бәйләнеше, гәзит редакциялары вәкилдәренең сығышынан һуң ауыл мәсетенең мәхәллә вәкиле Фаил олатай Имаев бик фәһемле сығыш яһаны. Уның, халыҡты, айырыуса йәштәрҙе, дингә йәлеп итеүҙең кәрәклеген әйтеп, яҡшы тормошҡа өндәү һүҙен барыһы ла диҡҡәт менән тыңланы.\nВикторина барышында Алина һәм Айгөл Ғәлимовалар «Йәшлек»тең приздарына лайыҡ булды.\nХалыҡҡа күптән яңыса йәшәргә өйрәнергә ваҡыт. Хатта осрашыу барышында: «Элек беҙгә гәзиттәрҙе предприятие-ойошмаларҙан тарата торғайнылар», – тиеүселәр осраны. Ләкин ул заман үтте, яңыға күсергә ваҡыт. Үҙенең биләмәһендәге халыҡты уҡырға өндәгән, йәмәғәт эштәренә йәлеп итеп урынынан ҡуҙғатырға теләгән Илһам Фаил улы Имаев һымаҡ дәртле етәкселәр булғанда, быны эшләүе артыҡ ҡыйынлыҡ тыуҙырмаҫ.\nАйгөл ҒӘЛИМОВА, мәктәп директоры:\n– «Йәшлек» гәзитен күптән алдырабыҙ, студент саҡтан һанағанда, 25 йылдан ашыу. Ғаиләбеҙ менән энәһенән-ебенә тиклем уҡып сығабыҙ. Төрлө мәҡәләләр, хикәйәләр шул тиклем матур сыға, кроссвордтар сисеп күңелле ял итәбеҙ. Гәзит белем кимәлен арттырырға ярҙам итә, шуға ла уны мәктәптә лә алдырабыҙ, уҡытыусылар коллективы ла тулыһынса яҙылған.\nРәүилә НИЗАМЕТДИНОВА, уҡытыусы:\n– «Йәшлек»те яратып уҡыйбыҙ, үҙебеҙҙең эштә лә ҡулланабыҙ. Әйтелгәндәргә ҡушылам, бындай осрашыуҙарҙың файҙалы бик матур сараға әүерелеренә ышанам.


Республика халҡына башҡорт теленән региональ диктантты Рәсүл Ҡарабулатов уҡый | «Ашҡаҙар» радиоhы сайты\nРеспублика халҡына башҡорт теленән региональ диктантты Башҡортостандың халыҡ артисы, «Башҡортостан» ДТРК-һы алып барыусыһы Рәсүл Ҡарабулатов уҡый. Сара шәмбе, 22 апрелдә, БДУ төп корпусында (01-се һәм 02-се аудитория), Хоҡуҡ институтында (Достоевский урамы, 131), Идара итеү һәм эшҡыуарлыҡ хәүефһеҙлеге институтында (Губкин урамы, 10 Б), университеттың филиалдарында, баш ҡала һәм ауыл мәктәптәрендә ойошторола.\nДиктант яҙыу өсөн алдан теркәлергә кәрәкмәй. Ҡатнашыусылар бланкта үҙенең ысын исемен яҙмаҫҡа хоҡуҡлы.\nАкцияла, БДУ сайтына инеп, онлайн режимында ҡатнашырға мөмкин. Һуңғараҡ ошонда уҡ һөҙөмтәләр менән танышырға була.\nӨҫтәмә мәғлүмәтте юғары уҡыу йортоноң сайтында, bdu_bashkaf@rambler.ru электрон почтаһы йәки 8(347) 272-33-82 телефоны буйынса алырға мөмкин.


13 июлдә Нефтекама ҡалаһында өлөшлө төҙөлөштә ҡатнашыусы 46 кешегә фатир асҡысы тапшырылды.\nБашҡортостан Башлығы Радий Хәбиров ҡушыуы буйынса республикала алданған өлөшсөләр хоҡуғын тергеҙеү буйынса сараларҙы тормошҡа ашырыу буйынса эштәр алып барыла.\n“Интеграл” ойошмаһының төҙөлөштө тамамлауын улар алты йыл көткән. Банкрот сәбәпле, ул эшен аҙағына еткерә алмай. Һөҙөмтәлә төҙөүсе ойошма алмаштырыла. “Нефтекамскстройзаказчик” ойошмаһы объекттарҙы төҙөп бөтөү өсөн 500 миллион һум аҡса һала.\nЯңы төҙөүсе ойошма сағыштырмаса ҡыҫҡа ваҡыт эсендә дүрт йорт төҙөлөшөн тамамланы. 249 алданған өлөшсөнөң хоҡуғы тергеҙелде, тип хәбәр итә БР төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетының матбуғат хеҙмәте.\nФото – БР төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетының матбуғат хеҙмәте.


«ЭШЛЕКЛЕ СӘФӘР ДӘРТ ӨҪТӘНЕ»\n21-22 ғинуарҙа Мәскәүҙә «Берҙәм Рәсәй» партияһының XVI съезы уҙҙы. Унда Рәсәйҙең бөтә төбәктәренән 3 меңдән ашыу кеше ҡатнашты. Башҡортостан делегацияһы составында съезға Сибай ҡалаһының Р.Өмөтбаев исемендәге башҡорт лицейы директоры И.Р.Ноғоманов та барҙы. Мәртәбәле саранан ҡайтҡан яҡташыбыҙҙан тәьҫораттары менән уртаҡлашыуын үтендек.\n—Иштуған Рәйес улы, съезд барышы тураһында ҡыҫҡаса һөйләп үтһәгеҙ ине...\n—«Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк бүлексәһе секретары, Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы—Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев етәкләгән республика делегацияһы ҡала һәм райондарҙан төрлө һөнәр эйәләрен—педагогтарҙы, табиптарҙы, эшҡыуарҙарҙы, муниципаль хеҙмәткәрҙәрҙе берләштерҙе. Беренсе көндә барыбыҙ ҙа съезда булдырылған «Дәүләт именлеге», «Үҫеш һәм именлек иҡтисады», «Социаль сәйәсәт», «Аҡыллы көс һәм мәҙәни лидерлыҡ», «Сәләмәт киләсәк», «Үҙ йортоңда хужа бул», «Аграр дәүләт» майҙансыҡтарында әүҙем эшләп, үҙебеҙ өсөн ҙур асыштар яһаныҡ, кәрәкле мәғлүмәт тупланыҡ. Фекер алышыуҙарҙа Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте министрҙары, властың башҡарма һәм закондар сығарыу органдары вәкилдәре, эксперттар, журналистар ҡатнашты. Майҙансыҡтарҙа башлыса власть һәм халыҡ контроле эшмәкәрлектәре сифаты, эшҡыуарлыҡҡа ярҙам, бюджет аҡсаһын эффектлы ҡулланыу, фәнде, мәғарифты, мәҙәниәтте үҫтереү, тирә-яҡ мөхитте һаҡлау, торлаҡ, кадрҙар әҙерләү, аграр тармаҡты үҫтереү кеүек мөһим мәсьәләләр ҡаралды.\nИкенсе көндө партия рәйесе Д.А.Медведев доклад менән сығыш яһаны. Партия Уставына ярашлы, «Берҙәм Рәсәй»ҙең XVI съезы делегаттары яңы биш йыллыҡҡа партия рәйесе итеп бер тауыштан Дмитрий Медведевты яңынан һайланы. Борис Грызлов «Берҙәм Рәсәй» партияһының Юғары Советы рәйесе итеп тәғәйенләнде. Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «Берҙәм Рәсәй» сәйәси партияһының Юғары Советы составына һайланды. Башҡортостандан тағы ла ике вәкил—партияның төбәк бүлексәһе секретары, республиканың Дәүләт Йыйылышы—Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев һәм Дәүләт Думаһы депутаты Павел Качкаев партияның Генераль Советы составына индерелде. Дәүләт Думаһы депутаты Рафаэль Мәрҙәншин партияның үҙәк контроль комиссияһында эшләйәсәк.\n—Белеүебеҙсә, съезда Башҡортостан тәжрибәһе ауыл клубтарын яңыртыу йәһәтенән өлгөлө тип танылған, республика проектын башҡа төбәктәргә үҙләштерергә тәҡдим ителгән.\n—Эйе, Рәсәй мәҙәниәт министры Владимир Мединский ошо хаҡта белдерҙе.\n«Урындағы мәҙәниәт йорто» партия проекты ауыл һәм бәләкәй ҡалалар халҡы өсөн бик мөһим булыуы һыҙыҡ өҫтөнә алынды. Программа ярҙамында ауыл мәҙәниәт йорттары ысын ярҙам ала. «Аҡыллы көс һәм мәҙәни лидерлыҡ» майҙансығында Рәсәй мәҙәниәт министры күп функциялы ауыл мәҙәниәт йорттары асыу буйынса Башҡортостан беренселектә, тип әйтеүе ҡыуандырҙы.\nМиңә, педагог кешегә, Рәсәй Федерацияһының мәғариф министры еткергән яңылыҡтар ҡыҙыҡлы булды. Мәғариф тармағының автотранспорт парктары үҙебеҙҙә етештерелгән ПАЗ, УАЗ автомобилдәре менән тулыландырыласаҡ. Берҙәм дәүләт имтиханы камиллаштырыласаҡ.\nШулай уҡ Рәсәй Дәүләт Думаһы депутаты яҡташыбыҙ З.З.Байғусҡаров менән осрашыу ҡыҙыҡлы булды.\n—Съезға делегат итеп һайланыр өсөн ниндәй сифаттарға эйә булырға кәрәк?\n—2016 йылдың сентябрендә үткән Рәсәй Дәүләт Думаһына депутаттар һайлауҙа Сибай ҡалаһының Р.Өмөтбаев исемендәге башҡорт лицейында урынлашҡан һайлау участкаһында тауыш биреүселәр ҙур әүҙемлек күрһәтте. Уның һөҙөмтәләре буйынса съезға делегат итеп һайландым. Бындай ҙур ышаныс белдергәндәре өсөн ҡала хакимиәте етәкселегенә, ҡала Советы секретарына, «Берҙәм Рәсәй» партияһының урындағы бүлексәһенә ҙур рәхмәт белдерәм. Баш ҡалаға булған эшлекле сәфәр күңелдә юйылмаҫлыҡ тәьҫораттар ҡалдырҙы. Төрлө мәсьәләләрҙе хәл итеүҙе алға ҡуйған «Берҙәм Рәсәй» партияһының ҡеүәтен, көсөн үҙ күҙҙәрем менән күреп ҡайтыуым артабанғы эшмәкәрлегемә ҙур дәрт өҫтәне.


Милләт йөрәгендәге яҙмалар » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Шәхестәр » Милләт йөрәгендәге яҙмалар\nМилләт йөрәгендәге яҙмалар 14.04.2017 // Шәхестәр\nОшо көндәрҙә мин “Ағиҙел” журналының һуңғы биш һанында баҫылып сыҡҡан Рәшит Шәкүрҙең “Йөрәктәге яҙмалар” тигән хәтирәләрен йотлоғоп һәм ентекләп уҡып сыҡтым. Әле лә ошо тәьҫораттар менән йәшәйем. Был уҡыуҙан алған уй-кисерештәр күңелемдә ғүмерлеккә һаҡланыр.\nРәшит Закир улы Шәкүров – башҡорттоң рухи, ижтимағи, сәйәси донъяһында бик билдәле, икеләнмәйенсә әйтергә мөмкин, атаҡлы шәхес. Уның төрлө тармаҡтарҙағы уңыштары бихисап: танылған шағир, бик үҙенсәлекле тел ғалимы-топонимист, ҙур журналист, “Башҡорт энциклопедияһы” тигән ғәйәт ҡатмарлы донъяны барлыҡҡа килтергән колоссаль хеҙмәт авторы, уҙған быуаттың 80-90-сы йылдарында Башҡортостан Республикаһының киләсәк яҙмышын хәл итер өсөн көрәшеүсе, “Урал” башҡорт халыҡ үҙәгенең эшмәкәрлеген ойоштороусы, яңы башҡорт йыйындарының йүнәлештәрен һәм талаптарын билдәләүсе төп сәйәсмәндәребеҙҙең береһе — әле һикһәненең өҫтөнә аяҡ баҫҡан арҙаҡлы ил ағаһының күп яҡлы эшмәкәрлеге бының менән генә сикләнмәй, әлбиттә.\nТормош һәм хеҙмәт юлындағы ҡаҙаныштары был ҡаһарман шәхесте ҡолас йәйеп кенә ҡаршы алманы. Әҙәбиәтсе-ғалим булырға хыялланған йәш кешенең аспирантураға юлын бик ныҡ бикләп ҡуйҙылар. Артабан да ҡаршылыҡтар күп булды, ләкин ҡаушап ҡалманы, бөтә зиһенен, көсөн һәм ихтыярын егеп, алға барыуын дауам итте һәм ҡуйған маҡсатына өлгәшмәй туҡтаманы.\nҮрҙә телгә алынған хәтирәләр алдынан үҙенсәлекле, бик фәһемле интервью бирелгән. Нияз Мәһәҙиев менән Зөһрә Ҡотлогилдинаның: “Ишетә белеүебеҙсә, тормош һеҙҙе бик иркәләмәгән: ғәҙелһеҙлектәр ҙә кисергәнһегеҙ, китаптарығыҙ ҙа төрлө сәбәптәр арҡаһында оҙаҡ йылдар баҫылмай ятҡан, докторлыҡ диссертацияһын да үҙ мәлендә яҡларға мөмкинлек бирмәгәндәр... Шундай саҡта ҡулдан ҡәләмде төшөрмәҫкә ҡайҙан көс табаһығыҙ?” тигән һорауҙарына Рәшит Шәкүр ошолай тип яуаплай: “Яҙыусылыҡ, ғилем эше кешегә Хоҙайҙан бирелә. Беҙҙең быуын әҙиптәре дини китаптарҙы уҡып үҫмәһә лә, быны интуиция кимәлендә тойоп, аңлап йәшәгәнбеҙ. Шуға күрә үҙ эшенә, үҙенең һайлаған юлына инанған кеше иң элек үҙенең эске, рухи көсөнә таяна, тормош ниндәй генә һынауҙар ҡуйһа ла, күңелендәге ҡояш яҡтыһы уға барыбер үҙ-үҙенә, үҙ һүҙенә тоғро булып ҡалырға булышлыҡ итә”. Рәшит Шәкүрҙең был яуабында бик мәғәнәле һүҙҙәр әйтелгән.\nБеҙ уҡырға ингән 1957 йылда республикабыҙҙа Октябрҙең 40 йыллығы исемендәге Башҡорт дәүләт университеты (берҙән-бер!) асылғайны. Рәшит Шәкүр бында ике-өс йылға һуңыраҡ — армия хеҙмәтенән һуң уҡый башланы. Бәлки, ул да хәтерләйҙер, дүртенсе ҡаттағы башҡорт теле һәм әҙәбиәте кабинетында Башҡортостандың беренсе халыҡ шағиры Мәжит Ғафуриҙың “Мин — ватансы” тигән шиғырынан ошо юлдарҙы эре хәрефтәр менән алдыбыҙға элеп ҡуйғайнылар:\nСикһеҙ ватансы мин,\nБулыу шарты менән ул Ватан.\nСоветтарға дошман кеше — миңә\nДошман, әгәр булһа ла атам!\nБыл яҡты, тыныс бүлмәлә аҡыллы китаптар уҡып, күпме сәғәттәрем үткәндер, ләкин алдыма яҙып ҡуйылған Ғафури һүҙҙәренең мәғәнәһен биш йыл буйына күңелемә барыбер тулыһынса индерә алманым. Нисек инде атайыңдың һиңә дошман булыуы мөмкин? Шиғыр өндәү билдәһе торған “атам!” тигән ҡурҡыныс һүҙ менән бөтә. Ғәйепһеҙгә атып үлтереүҙәр ул саҡтарҙа бер ҙә булмаған хәл түгел ине бит. Минең менән үҫкән бик күп малайҙар бөйөк, ғәзиз Ватаныбыҙҙы фашистарҙан азат итер өсөн баштарын һалған фронтовиктарҙың етем ҡалған балалары ине. Шуға ла беҙ — һуғыш балалары — атайҙарҙың ҡәҙерен бик ныҡ белеп үҫтек.\nБеҙҙең быуынды, беҙҙән өлкәнерәк һәм бәләкәсерәктәрҙе иң бөйөк, иң тоғро илдең иң ышаныслы патриоттары итеп үҫтерҙеләр. Ихлас инандыҡ, тамсы ла шигебеҙ булманы. Пионер сағыбыҙҙа ла, ярһыу комсомол ваҡыттарыбыҙҙа ла нәҡ шулай булдыҡ. Илебеҙ өсөн, инаныуҙарыбыҙ өсөн һис кенә лә йәлләмәйенсә йәнебеҙҙе лә бирергә әҙер инек.\nВаҡыт туҡтамай, ғүмер барыбер үҙенекен итә. Бына минең быуыным, йәғни һуғыш балалары, тормошто үҙенсә йомғаҡлар, иҫтәлектәр яҙыр саҡтарына ла килеп етте. Бик күп ауырлыҡтар күргәнбеҙ, ҡаты һынауҙарҙы үткәнбеҙ. Яңы быуындарға әйтер һүҙҙәребеҙ етерлек. Беҙҙән өлкәнерәк һуғыш балаларының — ҡәләмдәштәребеҙҙән Ғайса Хөсәйеновтың, Рәшит Солтангәрәевтең, Булат Рафиҡовтың мемуар әҫәрҙәре баҫылып сыҡты. Әле бына “Ағиҙел” журналының биш һанында Рәшит Шәкүрҙең “Йөрәктәге яҙмалар”ы донъя күрҙе. Уның иҫтәлектәре бик бай йөкмәткеле, тотош ҡатмарлы осорҙар, ҡаршылыҡтар аша оло маҡсаттарына ынтылыусы көслө рухлы йәш шәхестең тормош юлы ентекләп һүрәтләнә. Ваҡыт үтеү менән был хеҙмәт хаҡында ентекле һүҙ әйтеүселәр, һис шикһеҙ, булыр. Әле үҙемдең тәүге тәьҫораттарымды һикһән йәшенә аяҡ баҫҡан ҡәләмдәшемдең ҡыуаныстарына ҡушып ебәргем, уның маҡсатҡа ынтылып йәшәүенә, рухи ныҡлығына һоҡланыуымды белдергем килде.\nБеҙ, тағы ла ҡабатлап әйтәм, һуғыш балалары, сабый сағыбыҙҙан уҡ бик күпте күрҙек. Әммә билдәле бер дәүерҙә тотош яҙмышыбыҙ, ышаныс-рухыбыҙ өлөшләтә һынды. Ҡыҙыл галстуклы пионер саҡтарыбыҙ, дәртле комсомол дәүеребеҙ, студент йылдарыбыҙ, ғаилә ҡороуыбыҙ, хеҙмәт юлын башлап ебәреүебеҙ, балалар үҫтереүебеҙ юғары идеалдарға инанып үҫкән совет осорона тап килде. Ә бына хеҙмәт юлыбыҙҙы йомғаҡлар, инде ҡәҙер-хөрмәттәр күреп, хаҡлы ялға китер сағыбыҙҙа — уҙған быуаттың аҙағында донъяларҙың аҫты-өҫкә килде, илдә лә, күңелдәрҙә лә ҡыйралыштар башланды.\nУҡыу кабинеттарында баяғыса мәғәнәһеҙ шиғри юлдар күптән һыҙырып алынған, яңы баштарҙы бутаусылары яҙылып ҡуйылғандыр. Ҡағыҙҙарҙы һыҙырып ташлауы еңел дә бит, ә бына йылдар буйы беҙҙең күңелдәрҙә тамырланған изге тойғоларҙы ҡаны менән бергә аҡтарып ташлап ҡара!\nӨйһөҙ-йортһоҙ тороп ҡалыу әҙәм балаһы өсөн бик ҙур бәхетһеҙлек. Күрергә яҙмаһын! Ә бына минең быуын, беҙҙән өлкәнерәктәр, беҙҙән йәшерәктәр бер заман һис бер нәмәһеҙ тороп ҡалдыҡ: беҙ табынып үҫкән иң бөйөк, иң ғәҙел ватан да юҡ, партия ла юҡ, иле-ватаны булмағас, уны йәнен биреп һаҡларға әҙер торған ысын патриот граждандары ла юҡ! Булмаған ватандың, юҡ илдең халҡы, һаҡлар ир-егеттәре буламы ни?! Барыһы ла бер мәлдә селпәрәмә килеп юғалды. Хәҙер нимә хаҡында ғына һөйләргә мөмкин?\nӘммә бөгөн, ҡәҙерле йәмәғәт, уртаға һалып уйлашаһы уйҙарыбыҙ күп, аңлашаһы-һөйләшәһе һүҙҙәребеҙ етерлек. Аллаһы Тәғәлә Әҙәм балаһын йыһандың йөҙөк ҡашы итеп, төрлө ваҡытлыса тәғлимәттәрҙән юғарыраҡ итеп, уртаҡ фекерле берҙәм ҡәүем итеп яралтҡан. Кешеләрҙе ҡолдар һымаҡ бер-береһенә бәйләп ҡуйған яһалма дәүләт ҡоролошонан да көслөрәк һәр милләттең үҙенең эске ҡеүәте, берҙәмлеге бар. Шуға ла халыҡтарҙы бер-береһенә көсләп бәйләп ҡуйған империялар тарихта күпме тапҡырҙар ҡыйралып юҡҡа сыҡҡан, ә шул замандарҙан ҡалған ҡәүемдәр бөгөн дә һин дә мин йәшәп ята. Империяларҙы барлыҡҡа килтереү башбаштаҡ императорҙарҙың эше, ә кешеләрҙе Аллаһы Тәғәлә бергә туплай, бер ырыу, бер ҡәбилә, бер халыҡ, бер милләт итә, уларҙы үҙ-ара туғанлаштыра. Аллаһы Тәғәләнең ҡөҙрәтенән тыш кешеләр тырым-тырағай таралып, юғалып бөтөрҙәр ине. Батшаларҙы Алланың ерҙәге урынбаҫары тиҙәр, уға буйһонорға ҡушалар. Батшалар Алланың ерҙәге лайыҡлы урынбаҫары булырлыҡ аҡыл кимәлендә булһалар ҙа, яңы батшаның тәхеткә ултырыуы була, яңы һуғыш уты тоҡандыра, кешеләрҙе рәнйетә башлай. Бына ошо осорҙа шәхестең яуаплылығы айырыуса арта, аңлылар нығыраҡ туплана башлай.\nДонъяның бөйөк диндәре араһында төрлөсә бәхәс, ҡаршылыҡ тыуырға мөмкин, һәм ундай тартыштар бик борондан килә. Ә бына һәр халыҡтың бөйөк һәм мәңгелек йәшәү ҡағиҙәләре, һәр ырыуҙың, милләттең әхлағы мәңге һаҡланасаҡ. Улар бер-береһен аңлап, бер-береһен хөрмәт итергә тырышып йәшәй. Яңы осорҙа шәхестәрҙең үҙ ҡәүеме алдында яуаплылығы ныҡ арта, яңы ил хәстәре уларҙы нығыраҡ берләштерә. Яңы юлбашсылар күтәрелә.\nБөгөн диндәр араһындағы ҡаршылыҡлы бәхәстәрҙе яуыз көстәр ғәйепһеҙ йәндәрҙе ҡырасаҡ емергес террор өсөн ниндәй мәкерле һәм оҫта файҙалана. Ә бер ниндәй милләт тә үҙенең рухиәтендәге хазиналарҙы шундай яманлыҡтар ҡылыуға йүнәлтмәйәсәк.\nШундай һорауҙар уратып алғанда былай тип тә уйлап ҡуяһың! Әллә әхлаҡ ысынлап та диндән боронғораҡмы? Диндәр күп төрлө булһа ла, Аллаһы Тәғәлә донъяла берәү генә, һәм донъяның иң юғары Аҡыл көсө кеше күңелендәге әхлаҡи камиллыҡҡа ынтылыуҙан яратылмағанмы? Ябай һорау түгел.\nАллаһыҙлыҡ дәүерҙәре, йылдар буйы барған совет ҡотҡоһо беҙҙең күңелдәрҙә быуаттар буйына бөртөкләп йыйылған күпме байлыҡтарҙы юҡ итте, ләкин ул хазинаны аҙағына тиклем бөтөрә алманы. Ошоларҙы һаҡлайбыҙ, ошоларға таянабыҙ икән, тимәк, беҙ ауырлыҡтар алдында бөгөлөп төшмәйәсәкбеҙ, үҙебеҙҙең булмышыбыҙҙы, киләсәгебеҙҙе һаҡлап ҡала аласаҡбыҙ. Алдағы кәртәләрҙе емереп, быуаттар төпкөлөнән килгән юлыбыҙҙы уңышлы дауам итәсәкбеҙ. Ҡәүемдең шундай көстәре артабан да тулыланыуын дауам итәсәк. Был бигерәк тә бәләкәйерәк милләттәргә ҡағыла.\nМаҡсаттарына тоғро шундай көслө шәхестәр беҙҙә аҙ түгел. Бына шуларҙың береһе бөгөнгө байрамыбыҙҙы биҙәп сәхнә түрендә ултыра: юбилярыбыҙ Рәшит Закир улы Шәкүров. Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты, Салауат Юлаев ордены кавалеры, профессор, филология фәндәре докторы һәм башҡалар.\nБындай яуаплы саҡтарҙа шәхестән һин халҡыңа нимә бирҙең тип һорайҙар: бөгөнгө юбилярыбыҙ туған халҡына бөтәһен дә бирҙе. Шәжәрәһенең – тыуған ауылы Сумарҙың – иң боронғо милләттәрҙән булған шумерҙарға барып тоташыуында ла, башҡорттоң этнопедагогика традицияларын тоғро һаҡлаған ипле, әхлаҡлы ғаиләлә үҫеүендә лә, ауылдаштарын, башҡорт ерен, моңон, һүҙен яратыуында ла ниндәй матур мәғәнә һәм изге бурыс бар. Халҡына Рәшит Шәкүр үҙендә булған һәләтен тулыһынса бирҙе. Ә һуң халҡы бурыслымы? Бик урынлы һорау. Әгәр әлеге хөрмәтле исемдәр янына Башҡортостан Фәндәр академияһының тулы хоҡуҡлы академигы тигән дәрәжә өҫтәлһә, ниндәй мәслихәт, хаҡлыҡтың тантана итеүе булыр ине! “Ағиҙел”дең биш һанында сыҡҡан бай иҫтәлектәр айырым бер кешенең йөрәгенә генә түгел, тотош милләтебеҙ йөрәгенә яҙылған.\nҺүҙемде доға урынына дүрт юллыҡ шиғыр менән йомғаҡлайым:\nБулғанға ошондай Шәкүр — ир,\nРәхмәт әйт, башҡортом, шөкөр ит!\nОлолайыҡ уны шәп итеп,\nКиләсәк тә әйтер шәп ир тип!\nАвтор: Рауил БИКБАЕВ.\nТотош уҡырға 290\nТотош уҡырға 2621\nТотош уҡырға 490


“Күңелемдең тыныслығын тоям” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » “Күңелемдең тыныслығын тоям”\nЗаһретдиновтар дәүләт ярҙамына таяна.\nШамил Заһретдиновтың Үрге Тәтешле ауылында төпләнеүенә уның Нәғимә өләсәһе сәбәпсе. Егет Тәтешле районының Яңы Ҡайпан ауылында ғүмер иткән ғәзиз кешеһенә ҡунаҡҡа йыш килеп йөрөгән. Шул ваҡытта Эльза исемле һылыуҡайға күҙе төшкән. Күп тә үтмәгән, йәштәр сәстәрен сәскә бәйләгән.\n– Ғаиләм – ҡәлғәм, ярты ҡараштан минең нимә әйтеремде гел һиҙеп торған кәләшем шалҡандай ике малай һәм сәскәләй бер ҡыҙ бүләк итте, – тип шатланып һөйләй Яңы Уренгой ҡалаһында вахта ысулы менән эшләгән Шамил Наил улы. – Минеңсә, үҙеңдең тыуған төйәгеңдәме йәки һөйгәнеңдең ауылындамы нигеҙ ҡороуҙа айырма юҡ, иң мөһиме – бер-береңде яҡшы аңлау. Шул саҡта ғына донъяңдың бөтөнлөгөн, күңелеңдең тыныслығын тойорһоң.\nШамил Заһретдинов – тыумышы менән Ҡыйғы районының Үрге Ҡыйғы ауылынан. Ғәҙәттә, бындай осраҡта әңгәмә барышында һүҙ ике төбәк араһындағы айырмалыҡ һәм оҡшашлыҡҡа барып тоташа. Мәҫәлән, Ҡыйғыла “ҡый” ялғауын ҡушып һөйләшһәләр, Тәтешлелә фекереңде “иш” тип нығытып ҡуялар. Шамил тәүҙәрәк урындағы үҙенсәлекле һөйләште аңламаған, һуңынан инде өйрәнгән. “Үҙем үлсәнем иш, Үрге Ҡыйғы – Үрге Тәтешле араһы 285 саҡрым. Минең кеүек бәхетен ситтә тапҡандар күпме иш?” – тип беҙҙе көлдөрөп тә алды. Һәр ҡайҙа ла кешеләр тырыш, алсаҡ тигән фекерҙә ул.\n– Ҡыйғыла йылғаларҙың күплеге оҡшай, – тип әңгәмәгә ҡушыла йәш әсәй Эльза. – Унда килеп төшкәс ағас та, таш та өҫкә ауып торған кеүек тойолдо. Их, шул байлыҡтар беҙҙә булһа, күптән әллә нимәләр төҙөп ултыртҡан булыр инек...\nЭльза Камил ҡыҙының ошо һүҙҙәре үҙҙәре һалып ингән йортҡа ишара яһау ине. Заһретдиновтар заманса өй ҙә төҙөгән, ундағы ремонт эштәрен дә тулыһынса үҙҙәре башҡарған. Ошо көндәрҙә “Ҡайынҡай” балалар баҡсаһына йөрөгән Камилла өсөн айырым бүлмә йүнәткәндәр. III класта уҡыған Эльмир, унан ике йәшкә өлкән Илдар ҙа үҙҙәренең биләмәләрен күрһәтеп маһайып алды.\nЙәш ғаилә район ғына түгел, республика кимәлендәге сараларҙа ла әүҙем ҡатнаша. Мәҫәлән, күп балалы ғаиләләр араһында ойошторолған Сәскә байрамында I урынды яулағандар. Заһретдиновтар дәүләттең ярҙамын тойоп йәшәй. Икенсе бала тыуғандан һуң “Әсәлек капиталы” сертификаты алып һөйөнгәндәр, ә өсөнсө сабыйҙары өсөн ер участкаһы биргәндәр, әле унда ҡыҙыу төҙөлөш дауам итә. Йәш ғаилә булараҡ, 100 мең һумдан ашыу кредит алғандар.\nЗаһретдиновтар Бәрмеш йылғаһы буйында ғүмер кисерә. Мул һыулы, балыҡтарға бай, ҡоштар оя ҡора унда. Шуның шикелле, Эльза менән Шамил да матур донъя көтә. Күпләп мал-тыуар аҫрайҙар, ҡар ныҡлап ятыу менән ҡаҙ өмәһе үткәрергә уйлайҙар. Бынан тыш, баҡсалары бар, өҫтәлдәре һый-ниғмәттән һығылып тора, барыһын да үҙҙәре үҫтергән. Шундай өлгөлө ғаиләләр өлгөһөнә бүтәндәр ҙә эйәрә лә инде.\nЙырсы Сәйет Билаловтың бүләген алды 17.12.2018 // Йәмғиәт\nБаймаҡ районының Иҫке Сибай ауылында йәшәгән Венера Айытҡолова – бөтә ғүмерен йәш быуынға белем һәм...\nӨс бала һәләк булған 16.12.2018 // Йәмғиәт\nТуймазыла фажиғә: бөгөн төндә Ҡандра ауылында өс кескәй бала янғында һәләк булған....\nӘсәләре күңел асҡан 16.12.2018 // Йәмғиәт\nТуймазы районының Ҡандра ауылындағы янғында дүрт һәм ике йәштәрҙәге өс баланың ғүмере ҡыйылған....\nҠарға ҡытлыҡ, тиҙәр 16.12.2018 // Йәмғиәт\nБөтә донъяны ап-аҡҡа күмеп ҡар яуа, тауҙар өйөлә... Үкенескә ҡаршы, әлегә был турала хыялланырға...


Миләш ҡулланмау – яҙыҡ » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Һаулыҡ һаҡлау » Миләш ҡулланмау – яҙыҡ\nМиләш ҡулланмау – яҙыҡ\nМиләш беҙҙең яҡта күп үҫә, баҡсабыҙҙа ла уны ултыртҡанбыҙ – ҡыш көнө ҡыҙыл тәлгәштәре күҙҙең яуын ала! Йыл һайын ҡайнатма ҡайнатам, ҡышҡылыҡҡа туңдырам да. Балалар ҡайнатманы ла, миләш емештәренән бешерелгән татлы бәлештәрҙе лә яратып ашай. Бынан тыш, үҙем өсөн айырым дауа ла әҙерләйем.\nЙәштән гипертония менән яфаланғанымды белгәс, бер таныш апай рецепт өйрәткәйне, шул килеште. Бәлки, тағы ла кемгәлер файҙаһы тейер тип, “Йәшлек” гәзите уҡыусылары менән дә бүлешәм. Ҡыҙыл миләш емештәрен ботаҡсаларынан айырып, йылы һыуҙа сайҡайым да, таҫтамалға йәйеп һалып, бер аҙ киптерәм. Аҙаҡ ит турағыс аша үткәреп, массаға шәкәр ҡушам. Бер килограмм миләшкә 150 – 200 грамм шәкәр кәрәк. Шәкәр урынына бал булһа, бигерәк тә яҡшы. Яҡшылап бутағас, татлы массаны стерилләнгән бәләкәй банкаларға тултырып, ҡапҡас менән ябып, һыуытҡысҡа ултыртам. Иртән уянғас та әскелтем тәмле дарыуҙы бер балғалаҡ ҡабам, йоҡлар алдынан да (ашағандан һуң бер сәғәт үткәс) шунса уҡ ашап ҡуям.\nБотаҡсаларын да ташламайым, йәшел сәйгә ҡушам да, төнәтеп эсәм. С һәм Р витаминдарының һандығы булған миләш, ҡан баҫымын көйләүҙән тыш, атеросклероз кеүек яман сирҙе лә иҫкәртергә ярҙам итә. Үҙебеҙҙең ерлектә үҫкән бындай файҙалы дарыуҙы ҡулланмау яҙыҡтыр, тим.\nСығыу ваҡыты 1-05-2017, 11:35 | Ҡаранылар: 331


Бөгөн Рәми Ғарипов исемендәге 1- се Башҡорт республика гимназия – интернатында "БЕРЕНСЕ" тип аталған Республика профилле слет - лагеры үҙенең эшен башланы. Бында республикабыҙҙың төрлө райондарынан уңған, береһенән - береһе тырыш 150 уҡыусы йыйылды.\nУҡыусылар тәүҙә тест эшләне һәм 8 отрядҡа бүленде. Һәр бер отряд үҙенә исем, девиз эшләп, сағыу плакаттар эшләне, ә һуңынан улар менән психологтар әңгәмә үткәреп, уйындар уйнаны, саф һауала күнекмәләр яһаны.\n- Лагерға бик һәләтле балалар йыйылған. Уларҙың һәр бер көнө файҙалы үтһен өсөн бик йөкмәткеле һәм ҡыҙыҡлы программа төҙөлдә. Балалар ваҡыттарын файҙалы үткәрер һәм күңелдәрендә яҡшы тәьҫораттар ҡалыр, тип ышанам, - тине Республика профилле слет - лагеры началнигы Мөхәмәтйәнова Оксана Нурғәли ҡыҙы.\nЛагерҙы асыу тантанаһы менән уҡыусыларҙы гимназия директоры Фәзлетдинова Ләйсән Нурмөхәмәт ҡыҙы ҡотланы һәм яҡшы ял теләне. Уҡыусылар үҙҙәренең һәләттәрен күрһәтте, йырҙар йырланы, бейенеләр.\n- Мин Салауат районы Мәсетле ауылынан килдем. Лагерь бик оҡшай, үҙемә яңы дуҫтар таптым. Әлеге ваҡытта мин "Дуҫлыҡ" отрядының капитан вазифаһын башҡарам, - тип үҙенең тәьҫораттары менән бүлеште Исламғолова Гөлшат.\nБеренсе көн концерт номерҙары менән тамамланды. Шулай итеп, лагерҙы асыу тантанаһы бик матур һәм күңелле башланып китте. Ә алда уҡыусыларҙы тағы ла күңелле һәм ҡыҙыҡлы ял көндәре көтә!


Рөстәм Хәмитов «Өфө» футбол клубы уйынсыларын һәм етәкселеген миҙгелде уңышлы тамамлауҙары менән ҡотланы\n13 майҙа Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «Өфө» футбол клубы уйынсыларын, тренерҙар штабын һәм етәкселеген миҙгелде уңышлы тамамлауҙары менән ҡотланы.\nБөгөн Рәсәй Премьер-лигаһының һуңғы 30-сы турында «Өфө» футбол клубы «Тосно»ны (Ленинград өлкәһе) 5:0 иҫәбе менән еңеп, йомғаҡлау турнир таблицаһында алтынсы урын яуланы һәм Европа лигаһында ҡатнашыу хоҡуғына эйә булды. Был клуб тарихында иң яҡшы һөҙөмтә.\nМатчтан һуң Рөстәм Хәмитов уйынсыларҙы миҙгел дауамында күрһәткән яҡшы уйын өсөн рәхмәтен белдерҙе.\n— Егеттәр, һеҙ бөгөн республика һәм ҡала өсөн ҙур эш эшләнегеҙ. Барығыҙға ла ҙур рәхмәтемде белдерәм. Афарин! Эш алтынсы урын алыуығыҙҙа ғына түгел, бәлки, быйыл Европа лигаһына ла сығырһығыҙ һәм унда уйнарһығыҙ, – тине Башҡортостан Башлығы. –Һеҙ бөтә клубтар менән бер тиң уйнанығыҙ. Һеҙҙә 11 еңеү, 10 тигеҙ иҫәп һәм ни бары 9 еңелеү – улар хаҡында һөйләп тормайбыҙ. Һеҙ бөгөн яңы һөҙөмтә күрһәттегеҙ – 5:0. Һис шикһеҙ, республика һәр саҡ һеҙҙең менән. Беҙ һәр саҡ ярҙам итербеҙ һәм бергә алға барырбыҙ.\nШулай уҡ уйын тамамланғандан һуң төбәк етәксеһе команда һәм көйәрмәндәр менән бергә «Краснодар» клубына күсеүсе Дмитрий Стоцкий һәм һөнәри карьераһын тамамлаусы Николай Сафрониди менән хушлашты. Республика Башлығы уларға иҫтәлеккә клубтың сувенир футболкаларын тапшырҙы.\nЖурналистар менән әңгәмәлә Рөстәм Хәмитов клубтың уңышы бөтә Башҡортостан халҡы өсөн мөһим булыуын билдәләне.\n— Бөгөн ошо иҫ киткес уңышҡа күп кеше ҡыуанғандыр тип уйлайым. Күп дәлилдәр буйынса, беҙҙең клуб Европа лигаһына эләгә. Ул – яңы аҙым һәм яңы мөмкинлектәр, – тине төбәк етәксеһе. – Ошо проекттың үҫешеүе һәм яҡшы һөҙөмтәләр булыуы менән ҡәнәғәтбеҙ, әлбиттә. Шулай итеп, бөтә көйәрмәндәрҙе һәм башҡаларҙы матур еңеү менән ҡотлайым. Ул – республикабыҙ, ҡалабыҙ өсөн алға табан ҙур аҙым.\nУның әйтеүенсә, миҙгел башында бер кем дә команданың чемпионатты уңышлы тамамлауын күҙ алдына ла килтерә алманы.\n— Рәсәйҙә алтынсы урын – ул бик яҡшы, лайыҡлы. Был еңеү уйынсыларҙың, тренерҙарҙың, көйәрмәндәрҙең, әлбиттә, команданың тормошон оҙатыусыларҙың барыһының да дөйөм уңышы, – тине Рөстәм Хәмитов. – Күрәһегеҙме, бындай бюджет менән алтынсы урын – бик яҡшы тип уйлайым. Тимәк, «хаҡ – сифат» критерийы буйынса беҙҙең команда – Рәсәй Федерацияһында иң яҡшыһы.\nРеспублика Башлығы яңы миҙгелгә клубҡа яңы «етди, көслө, ныҡлы» уйынсылар хаҡында уйланыу кәрәклеген билдәләне. Шуның менән бергә командала чемпионлыҡҡа теләк тыуҙырыу әлегә күҙалланмай.\n— Чемпионлыҡҡа теләк уятыу иртә әле, ә миҙалдар хаҡында уйланырға кәрәк, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.


Берҙәмлек һѳҙѳмтәһе - балаларға майҙансыҡ » "Урал" гәзите\nБерҙәмлек һѳҙѳмтәһе - балаларға майҙансыҡ\nМуниципаль районда, Республика Башлығы Рөстәм Хәмитов һәм Башҡортостан Хөкүмәте ҡарарына ярашлы, Бөтә донъя банкы менән берлектә “Урындағы башланғыстарға ярҙам итеү” программаһын тормошҡа ашырыу буйынса эштәр уңышлы дауам итә.\nПрограммаға ярашлы, көнүҙәк мәсьәләләрҙе халыҡ үҙе билдәләй һәм юлдарҙы төҙөкләндереү, ауылдарҙы эсәр һыу менән тәьмин итеү, уйын һәм спорт майҙансыҡтары төҙөү, урамдарҙы яҡтыртыу, трактор һатып алыу кеүек проблемаларын хәл итә. Ә бына Инйәр ауыл хакимиәтенә ҡараған Манышты ауылы халҡы, балалар мәнфәғәтен тәүге урынға ҡуйып, спорт һәм уйын майҙансығы урынлаштырҙы.\nБалалар майҙансығын урынлаштырыу көнөн маныштылар ҙур байрам ойоштороп билдәләне. Ҡунаҡтарҙы йола буйынса ҡаршы алғас, ауыл хакимиәте башлығы Ғайса Мөфтәхетдинов барыһын да ҡотлап, майҙансыҡ төҙөүҙә әүҙемлек күрһәткән ауыл старостаһы Ғаян Абдрахмановҡа, Гөлсирә Байрамғәлинаға, Шәүҡәт Сәитғәлинға, Рәйлә Мөлөковаға, Зәбир Фазыловҡа, Данил Мырҙағәлинға, Ғимран Абдрахмановҡа Маҡтау ҡағыҙҙары тапшырҙы. Муниципаль райондың финанс идаралығы начальнигы Әминә Зиятдинова проектта еңеп сығыуҙың етди эш булыуын, бының өсөн мотлаҡ халыҡтың берҙәмлеге, әүҙемлеге кәрәклеген билдәләне. Ул башҡа ауыл хакимиәттәрен дә конкурста әүҙемерәк ҡатнашырға, халыҡ менән уртаҡ тел табып, берҙәм эшләргә саҡырҙы. Был йәһәттән маныштыларҙың үҙ-ара татыулығын, дөйөм мәнфәғәттәрҙе уртаҡ хәл итеп йәшәүен күптәргә өлгө итеп ҡуйырға була. Балалар майҙансығы булдырыуҙы ла улар былтыр йыйылышта берҙәм ҡарар менән ҡабул иткәйне. Программала ҡатнашыу буйынса уҙғарылған йыйылышты ла ауылдаштар күмәкләп сәй табыны, концерт номерҙары әҙерләп, ҙур байрам итеп үткәргәйне. Йыйылышта балалар ҙа әүҙем ҡатнашты, тип һис икеләнмәй әйтергә була, сөнки уларҙың ауылда балалар майҙансығы булдырырға тигән хыялын сағылдырған һүрәттәре Өфөлә комиссия тарафынан өҫтәлмә балл алыуға булышлыҡ итә. Бөгөн был матур хыял тормошҡа ашты, матур йылға буйында бынамын тигән уйын һәм спорт комплексы булдырылды. Майҙансыҡты Өфөнөң Балалар майҙансығы подрядсылары ваҡытында һәм сифатлы тапшырыуға өлгәште. Хәҙер инде уның ҡәҙерен белеп, боҙмай-емермәй файҙаланырға ғына кәрәк.\nЭльза Мөхәмәҙиеваның материалын гәзиттең 57-се һанында (18.07.17.) уҡығыҙ.


Менән ТЕЛЕВИЗОР видео күсереү программаһы өсөн Курьер - Видео чат - таныштырыу лайф - стрим тере!\nМенән ТЕЛЕВИЗОР видео күсереү программаһы өсөн Курьер\nMac һәм windows өсөн уңайлы кеүек\nБилдәле булыуынса Курьер ТЕЛЕВИЗОР веб-сайттар италияла менән шөғөлләнә, яңылыҡтарҙы, видео клиптар, фильмдар һәм төрлө ваҡиғаларға туранан-тура трансляция һәм спорт дженерикВидео Курьер ТЕЛЕВИЗОР төрлө өлкәләренә ҡағылды, һаулыҡ кеүек, технологиялар, фән, әҙәбиәт һәм башҡа бик күп нәмәләр. Бынан тыш, шулай уҡ төнгө шоу булды. Шуға ҡарамаҫтан, ҡайһы бер кешеләр тв программа аҙашырға мөмкин, шул уҡ ваҡытта улар булған юҡ пока. Был проблеманы хәл итеүҙең иң яҡшы ысулы итеп, локаль дискта скачать видео н, урында һәм наслаждайся ваҡытты ала. шуға күрә теләһә ниндәй режимда автономиялы. Шулай итеп, бына бер нисә эффектив инструмент өсөн, скачать видео курьер телевизор менән проблема булды. Видео Gabber идеаль һайларға була, әгәр ҙә һеҙҙең пк йәки скачивать программаһына ҡуйырға теләй. Видео downloaderà веб-нигеҙҙә, һәр береһе тиерлек скачать видео һеҙҙең ярҙам улар веб-сайтында. Үс иткәндәй, йәғни бушлай, бер ниндәй ҙә сикләү һаны һәм сифаты ҡарата загрузки. Бынан тыш, видео конвертер, видеоның форматын конвертацияланыусы булыу мөмкинлеге кәрәк.\nСкачать видео яҡын арала булды\nҺеҙ беләһегеҙҙер, нисек белешмә скачать был коралы ярҙам менән түбәндәге курьер менән ТЕЛЕВИЗОР видео. Шуның өсөн, скачать онлайн-видео, ябай шашып с сайтында Видео-Gabber копируйте һәм URL-адресын видео,"скачать". Успевающий тәҙрә барлыҡҡа килә, улар һезгә ярҙам папка һайлау тәғәйенләнгән.\nӘммә бер әйбер булған, улар эшләгән яҡшы түгел, тип загрузки һеҙҙең ағымдағы туҡтатырға кәрәк, тип тағы бер тәүҙә яһаны.\nБер үк ваҡытта бер нисә скачать видео әгәр телисез икән, һеҙҙең башҡа инструменттар эҙләп тейеш. Әгәр һеҙ Windows системаһы, бәлки, һеҙ был эштә ҡулланыу өсөн video studio converter. Нисек эшләр өсөн, скачать видео курьер менән ТЕЛЕВИЗОР, видео конвертер. Сайтында төрлө видеолар менән скачивать мөмкин, тип YouTube.\nБынан тыш, телевизор ҡарарға видео һәм улар мөмкин скачать курьер менән файҙаланыусылар режимда автономиялы.\nВидео менән-детектор автоматик, автоматик режим программаһы видео уйнатыу. URL табылған, тип өҫтәй ул һәм автоматтар булды, юғары тиҙлек өсөн бирелде скачать. Нисә төрлө ҡарар, шулай уҡ тәҡдим ителгән, шулар араһынан һайлаһаң булмай, p, k, D, бына ул нисек эшләр һ. скачать видео, һеҙҙең һайлау өсөн, шунда уйнай, сөнки медиа булып проигрыватель, сылбыр.\nБынан тыш, видео форматтағы теләһә ниндәй конвертацияланыусы һеҙ, депутат булараҡ, MOV, MKV, ниһайәт һ.\nһәм, әгәр телисез икән, видео ғына өлөшө, йәки һеҙ телисез өсөн, ҡыҫҡартып крайы ҡара, кәрәкмәгән һеҙгә сөннәт өлөшө, шулай уҡ эш буйынса видео крайы. Әгәр һеҙ ҡулланыусы Mac, инструменттар, өгөтләү өсөн план тәҡдим ителгән был видео downloaderà. Курьер менән ТЕЛЕВИЗОР видео тыш, йөк, шулай уҡ уның сифаты видео эшләгән-детектор автомат, конвертер, видео-мөхәррир, медиаплеер менеджер һәм файловый. Был ҡушымтаны ҡуллана аласыз өсөн, компьютер, youtube-ла видео өсөн загрузить булып, Yahoo, Курьер, скачать видео һ. төрлө һәм Бик еңел ҡулланырға был коралы, һәм беренсе аҙым-уның һәм был ҡуйылған пландың скачать: Иҫкәртеү: шул иҫәптән Видео-Детектор өсөн, скачать видео-автомат, сокращенно интервики һәм башҡа.\nUpoznavanje u Grodna za odrasle, registracije bez registraciju\nиғлан заможняя ҡатын-ҡыҙы таныштырҙы. бушлай таныша. видео без танышыу сайттарына теркәлдем скачать видео-таныштырыу 18 бушлай видеочивать таныш булмаған видео теркәү 18 башҡа бушлай видео чат видеочивать бушлай онлайн 18 видеочивать онлайн егет видео трансляции


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - СОЛОҠСО БУЛҒАН БАБАҺЫ, СОЛОҠСО БӨГӨН БАЛАҺЫ - 2017 - Мәҡәләләр\nБашҡорт халҡының боронғо шөғөлө солоҡсолоҡта оҫта булып танылған уңған-тырыштар араһында, һис шикһеҙ, Бөрйән районының Ғәлиәкбәр ауылында көн күргән Толомғужин Батыр Басир улы лайыҡлы урын алып тора.\nШуныһы иғтибарға лайыҡ, Толомғужиндарҙың урман бал ҡорттары менән шөғөлләнеүе тәрән быуаттар төпкөлөнә барып тоташа. Заманында Батырҙың атаһы Басир Үрге Нөгөш - Ғәлиәкбәр ауылдары тирәһендә иң көслө солоҡсо булып иҫәпләнгән. Уның бер үҙенең генә 150-нән ашыу ҡортло солоғо булған. Бөгөнгө күҙлектән сығып уйлап ҡараһаң, иҫ китмәле! Ә инде Басирҙың атаһы Ғәле - 60 самаһы, ә Ғәленең атаһы Ҡунаҡбай 64 солоҡ тотҡан. Үҙ сиратында Басир ҙа атай-олатайҙар йөҙөнә ҡыҙыллыҡ килтермәй. Ваҡытында уның күсле солоҡтар һаны 60-тан ашып китә. Халҡыбыҙҙың боронғо кәсебенә Батыр Басир улы ғүмере буйына тоғро булып ҡалды. Бөгөн уның солоҡсолоҡ менән шөғөлләнеүенә 40 йылдан ашыу ваҡыт үтеп киткән. Тәжрибәле солоҡсо бар ғүмерен Шүлгән-Таш ҡурсаулығы менән бәйләне. Ул үҙенә беркетелгән ҡурсаулыҡ биләмәһендә күстәр һанын 20-нән кәметмәҫкә тырышты.\nӘ инде Батыр Басир улының халҡыбыҙҙың боронғо шөғөлөн үҙ балаларына, йәғни киләһе быуынға тапшыра алыуы айырым хөрмәткә лайыҡ. Күрше Ишембай ҡыҙы Әлмира менән ғаилә ҡороп ебәргән был ғаилә 5 балаға - дүрт малайға һәм бер ҡыҙға ғүмер бүләк итә. Бөгөн улдары Салауат та, Урал да, Илшат та, Илфат та, хатта кейәүҙәре Илфат менән ҡыҙҙары Нурсилә лә солоҡсолоҡ менән шөғөлләнә. Бөгөн был ғаилә солоҡҡа бәйле барлыҡ ярыштарҙа ла ҡатнашып, үҙҙәренең оҫталыҡтарын күрһәтәләр.\nЕгәрле солоҡсо Рәсәйҙең "Фиҙакәр хеҙмәт өсөн" һәм "Бөтә Союз Халыҡ ҡаҙаныштары күргәҙмәһендә ҡатнашҡаны өсөн" миҙалдары, Рәсәй Тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығының юғары билдәһе - "Ҡурсаулыҡтар эшендә уңышлы хеҙмәте өсөн" билдәһе менән бүләкләнгән. Ә шулай ҙа Батыр һәм Әлмирә Толомғужиндар өсөн иң юғары маҡтау - уларҙың бала-ейәнсәрҙәренең һөйөүе, олатай-өләсәй менән ғорурланыуы. Бына уларҙың ейәнсәре Наҙгөл олатаһына ошондай шиғыр бүләк иткән.\nСолоҡсо - ул алтын ҡуллы,\nҺеҙгә лә аңлатайым.\nҠорттарына солоҡ юна,\nБалына батман эшләй.\nЯратҡан эше булғанға,\nШөғөлө лә бик оҡшай.\nБал ҡорттары кеүек эшсән,\nОлатай менән ҡорт ҡарап,\nҮҙемә көс-дәрт алам.\nБәлки, был ябай ғына шиғыр юлдары ул хәтлем үк камил да түгелдер. Әммә бала күңеленән сыҡҡан ошо ябай ғына һүҙҙәрҙә барлыҡ һөйөү-ғорурланыу урын тапҡан. Олатай-өләсәй өсөн бынан да юғарыраҡ шатлыҡ юҡтыр ул.\nЯҙылған: 21.11.17 | Ҡаралған: 690


Песня «Ашыкма» исполнителя Рустам Гиззатуллин. Скачать или слушать онлайн\nҮҙеңдең яҙмышыңдан ҡасып ҡотола алмаҫһың,\nАна күпме тырыштылар, ҡара, hынмаhын ҡанатың.\nШуның өсөн ғүмереңдең гел ҡәҙерен белеп йәшә,\nКүктәге дуҫтарың hинең өсөн урын белешә.\nНисә йылдар аҡыл hатып алға ынтылма тинеләр,\nТыңла оло кеше hүҙен, булма hин hәр ваҡыт йүләр.\nХәтәр эштәр әйләндереп кемде бөгөн шаҡ ҡатырҙың,\nКисә төнөн ташлап китте hине буласаҡ ҡатының.\nӘ бөгөнгө көндә hиңә бөтә донъя ҡара-ҡаршы,\nҮлер алдынан бар ғонаhтарыңды йыуырға ашыҡ.\nАңламаған бәндәләргә аңлатырға ла тырышма,\nӘйҙә шулай йәшәhендәр, тар уйҙарыңа hыйышмай.\nӘгәр дөрөҫ итеп йәшәп, көн күрергә ҡулыңдан килеп,\nТеләгән әйбереңде теләгән кешеңә биреп,\nҒүмер буйы рәхмәт hүҙен ишетеп йәшәгең килhә,\nБыл донъяларҙан китергә hин ашыҡма!\nКемгә икәнен дә белмәй уҡынаhың-суҡынаhың,\nТөпhөҙ күктең көмбәҙенән нимә көтөп ултыраhың.\nКәрәк булhа, ҡара ҡоштар төшөп хәбәр еткерерҙәр,\nӘ беҙ шуға ышанабыҙ, ха-ха, иҫәрҙәр.\nМөхәббәтhеҙ ҡалдырҙылар, ә мин кире эҙләп таптым,\nҺорамайса алға баҫһам, уйымдан хурлыҡҡа баттым.\nСабыр итhәм берәй заман шундай көндәр килеп етер,\nМинең йәнем урамында өс-дүрт кеше байрам итер.


21 Май , 07:00\nАвторҙың исеме әҙәбиәт һөйөүселәргә яҡшы таныш. Уның "Аслыҡ" романын уҡыусылар йылы ҡабул итте. Былтыр әҙип "Һуңғы йәйләү" тип аталған яңы романын "Китап" нәшриәтенә тапшырҙы. Йыйынтыҡҡа авторҙың һуңғы йылдарҙа ижад иткән хикәйәләре лә ингән. Шуларҙың береһен "Йәшлек" гәзите уҡыусыларына тәҡдим итәбеҙ.\nАуылдың ситендә генә бәләкәй йорт бар. Бөгөнгө бейек, тимер ҡоймалы урам өйҙәре рәтендә һис булмаған ул. Нигеҙе ҡоролғандан алып ситтә торһа ла, колхоз заманында бында ауыл халҡының күпмелер өлөшө үҙе “күсеп” килгәндәй ине: йәйен ырҙын табағы гөрләп торҙо, арыраҡ урынлашҡан фермаға, трактор паркына юл шуның ихатаһы аша һуҙылды. Ҡышын иһә үҙҙәрен клуб йәшенән үткән, тансы-мансыларҙан алыҫ торам тип иҫәпләгән мужиктарҙың мәҙәниәт йортона әйләнде. Тәмәке төтөнөнә ҡуша түбәгә анекдоттар эленде, уйын-көлкө, ҡатын-ҡыҙ тураһында гәптәр ҡалманы, өҫтәл өҫтөндә домино һуғылды, кәрт шапылданы. Ҡулдан-ҡулға күсеп, һырлы стакан йөрөнө…\nБөгөн бында тынлыҡ. Тишек ҡыйыҡтан төшкән һыу тамсыларынан түбә таҡтаһы сереп, һалынып төшкән, матсаһы бөгөлгән, буяуһыҙ иҙәндәр күптән һыу заты күрмәгән, ярылған мейестең тирә-яғынан әсе, дымлы төтөн сыға. Ҡайҙа етте шунан һындырылған кәртә-ҡорта киҫәктәре еҫе бар өй эсен ыҫлаған. Ырҙын табағы ла, келәт, арыраҡ торған трактор-машина паркы ла хәҙер юҡ. Тик ҡалын ҡар аҫтынан ара-тирә иҫке бағана баштары, кәртә ҡалдыҡтары ғына һерәйгән. Булған тимер торбаларҙы күптән һурып оҙатһалар, алынмағандарын ҡырҡып, металл йыйыусыларға тапшырғандар. Өй эсе кистән үк ҡараңғылыҡҡа сума – электр уты өҙөлгән. Алюмин сымын алып киткәндәр. Тик стенаға беркетелгән шәшкегә уралған өлөшө генә ҡасандыр бында Ильич лампалары янғанын хәтерләтә. Тышта ҡоторған буран олоуынан, көслө елдең ҡыйыҡ ҡалайын шапылдатыуынан башҡа тауыш-тын юҡ. Хәйер…\nИҫке тунға, юрғанды хәтерләткән сепрәккә уранып, бер кеше ята. Туҡтауһыҙ йүткереүе, дер-дер ҡалтырауы ғына бында йән эйәһе булғанын белдерә. Исемен күптәр хәтерләмәй уның – “кеше йәнле”, тиҙәр. Моғайын, ата-әсәһе ҡушҡанса Хәлфетдиндән һалдырһалар, ауылда бындай бәндә юҡ, тип аптырарҙар ине. Кешеләргә бәләкәйҙән ярҙамсыл, итәғәтле булғанға ололар: “Был бала бигерәк кеше йәнле инде”, – тигән. Икенселәре иһә тормошта уға бик ҡыйын булырына ишаралаған. Ғүмер үҙ яйына үтә бара, малай ҙа үҫә, егет, һуңынан ир ҡорона инә. Яратып, бәхетле, изге теләктәр теләп, булмышына күрә икенсе исем ҡушҡан ҡарттар фанилыҡтан китә. Аҙаҡ инде был һүҙ ҡушаматҡа әйләнә, бөтөнләй үк Хәлфетдинде алыштыра. Олоғая башлағас, ҡушамат та “изгелекле” мәғәнәһен юғалта, кәмһетеү булып ишетелә башлай. Кеше йәнле – үҙ тормошо юҡ, берәҙәк, бомж. Барыһын берләштерә ул. Кеше йәнле…\nАлтмышты саҡ артмаҡлаған ирҙең айына бер генә байрамы бар – пенсия килтерәләр. Ғүмере буйы егелеп колхозда эшләһә лә, уныһын “минимум”дан бирәләр. Быныһына ла шөкөр. Тик… “Пенсия ала” тип ауыҙ тултырып әйтһәң, әү, тиер, исемлеккә ҡултамға ғына һала. Ҡалғаны – ҡустыһы ихтыярында. “Һиңә етер, барыбер эсеп бөтөрөрһөң, минең, ана, балаларҙы уҡытырға кәрәк”, – тип, һыпырып уҡ тигәндәй алып китә. Бер әсмүха сәйлек, ике ҡап шәкәр менән ай буйына дүрт-биш буханка икмәкте иҫәпләмәгәндә. Тағы ла, мең һүҙгә етеп, ҡултамға көндө бер ярты ҡалдыра. Ике-өс ҡап тәмәкеһен ҡыҫтырып килә.\n– Һин минән күберәк алаһың әле. Һыйырым юҡ аранда, ҡайғым юҡ буранда, тип, үҙеңде генә ҡарап ятаһың. Кәрәк икән, берәйһенә барып сәмәйен эсәһең, кәрәк икән – тәмәкеһен тартаһың, ҡар көрәгән булып һурпаһын һемереп сығаһың. Ә беҙгә… – Ҡустыһы үҙенең күпме мал тирәһендә булышҡанын, тегеңә, быға аҡса еткерә алмауын – барыһын-барыһын теҙеп алып китә. Һуңынан, уфылдап, былай тип ҡуя: – Ашаған белмәй, тураған ғына белә шу-ул…\nХәлфетдин иһә, йүтәлләй-йүтәлләй йөҙ грамын эсә лә, бөтөнләй “кеше йәнле”гә әйләнә.\n– Кәнишнә-кәнишнә, ҡустыларға ярҙам итергә кәрәк. Смәтри, бабайың яҡшы уҡыһындар тип әйтте, тиген. Әтүһә, ҡолаҡтарын борормон, – тигән була. – Мин ни, яңғыҙ башыма, һыныҡ икмәклек таба алмайыммы тағы? Хи-хи-хи… – Туҡтап, уйланып тора ла, тағы берҙе бүлкелдәтә. – Ултырып тор әле аҙ ғына, бер күреп һөйләшкәндәй булайыҡ – элеккесә, үҫкәндәгесә…\nКүгәндәре май ишараты күрмәгән элекке ҡарауыл йортоноң ишеге ябыла. Тынлыҡ. Шомлоҡ. Өй эсен яйлап ҡараңғылыҡ баҫһа ла, электән ҡалған һуҡыр лампа үҙенең тирә-яғын яҡтыртырлыҡ көс таба. Мүге ҡойолған бүрәнә араһынан үткән һиҙелер-һиҙелмәҫ елгә ялҡынын уйнатып, солярка еҫен аңҡыта, һөрөмөн түбә таҡтаһына осора.\nХәлфетдин ғыжлай, быуылып йүткерә. Һыуыҡ тейгән уға. Кисә лә, бөгөн дә түгел. Байтаҡ йылдар була инде, шуға ла “хронический” тиҙәр. Әлеге шул ҡустыһына буралыҡ сыҡһын тип, бер ҡышты Белорет яғында ағас ҡырҡҡайнылар. Бүрәнәләрҙе ни, йәнәһе, яҙын түбәнгә табан элеккесә һал яһап төшөрәләр. Һәр хәлдә, буратҡан ауылға ҡәҙәр. “Ағай, ней, шулайтһаң, осһоҙға төшә ул, хәҙер бит транспорт ҡиммәт”, – тип, бик белдекле һөйләнде Әхнәф. Знамы, ҡустыһы әйткән икән, шулай кәрәк. Туған менән иҫәпләшеп, хаҡлашып тормайҙар.\nЯлан кешеһе өсөн урман яғыныҡыларҙың эше бик мәшәҡәтле лә, ҡыҙыҡ та икән ул. Оҙо-он, ун икешәр метрлыҡ бүрәнәләрҙе бергә бәйләнеләр ҙә киттеләр түбәнгә табан ағыҙып. Һалдар тыңлашмаһа, өҫтөндәге ир-ат ҡолға-кәртә менән төртә – төрлөсә ҡыландыра. Нисек кенә булмаһын, Хәлфетдингә был эш бик ҡатмарлы, баш етмәҫлек тойолдо. Теге ауылға яҡынлашҡас, һалдарҙы тоторға, туҡтатырға тейештәр ине. Тик… боролошҡа етәрәк кенә береһе таралды ла китте. Ярай әле ҡалғандары, быныһының бүрәнәләре һайыраҡ ергә барып төртөлдө.\nХәлфетдин, уны-быны уйлап тормай, һыу эсенә инеп китте: бүрәнәләрҙе тотто, һәр береһенең башынан аша алып, ҡалын арҡандың осон бәйләне, ырғаҡҡа эләктерҙе. Ҡалған ирҙәр ярға һөйрәне. Шулай итеп сығарып бөттөләр. Ошо ауылда буранылар ҙа, йәйен оҙон арбалы “вертлюгалар” “һә” тигәнсе ташып та ҡуйҙы. Тик Хәлфетдиндең генә хәле мөшкөлләнде. Тегендә, Инйәр һыуын кискәндә, йылыныр өсөн эскән яртылар ҙа ярҙам итмәне, район дауаханаһында дауаланып сығыу ҙа. Табиптар шифаханаға барырға ҡушҡайны ла – аҡсаһы булманы. Шунан һуң, бура – бура менән, уны өй итер өсөн, ай-һай, күпме эшен башҡарырға кәрәк бит әле. Бында иһә балта оҫтаһы Хәлфетдинһеҙ – никак. Бына шулай. Һуңынан ни, матур итеп өй туйланылар ҙа… Ҡустыһы иҫке өйҙө бикләп тә ҡуйҙы. Күп тә тормай, һүтеп, һатып уҡ ебәрҙе.\nНишләһен Хәлфетдин, туған менән атай малын бүлешеп, йәмһеҙләшеп йөрөп буламы тағы? Хәйер, атай йорто ла юҡ бит инде, нисек кенә тимә, Әхнәф яңыһын үҙе һалды. Иҫкеһенең аҡсаһы күпме генә сыҡҡан тиһең, берәр еренә яраһа шул, балалары ла үҫә. Хәлфетдин шулай уйланы. Ул саҡта. Хәйер, хәҙер ҙә инде. Яңғыҙ башына ғына ризыҡ табалмаймы? Ә ҡустыһына балаларын уҡытырға, юғары белем бирергә, кеше итергә кәрәк. Фамилияның дәрәжәһен төшөрмәһендәр. Башҡалар белһен кем икәндәрен! Йо-оҡ, йәл буламы улар өсөн айына бер пинсә генә. Күберәк түләһәләр, ике малайы менән ҡыҙына икеләтә бирер ине. Үҫерҙәр, бабаларының изгелеген онотмаҫтар. Ярҙам итер Хәлфетдин, нишләп итмәһен, әлегә ҡулында көсө, күкрәгендә ғәйрәте бөтмәгән. Ҡһы-ҡһы… Ах, ҡәһәрең, бына шул йүтәле генә тынғылыҡ бирмәй, күкрәк тәнгәлен ҡыҫа, һушын ала…\nТағы таң аттырҙы ир. Төнө буйы ҡоторған буран тынған. Март башы бураны бер ҡоторһа, аҙаштыра торған. Юҡҡа ғына “аҡман-тоҡман” тимәгәндәр. Ниңә шулай атағандарына бала сағында аптырай торғайны. Өләсәһе былай тип һөйләне: “Имеш, борон Аҡман менән Тоҡман исемле ике бер туған булған. Былар, атай малы бүлешәлмәгәнме, башҡа нәмәме, икеһе ике сиреү йыйып, алышҡа сыҡҡан. Бик ҡаты булған һуғыш, аттарының тояҡ аҫтынан күтәрелгән саңда бер ни күренмәгән. Әҙәм балаһын аҙаштырырлыҡ буранға исемде бына шуға “аҡман-тоҡман” тигәндәр, имеш. Улым, ҡустың менән һис арағыҙҙы боҙмағыҙ, туғандар ыҙғышынан да яманырағы юҡ. Тыштағы буран бер ни түгел, өйҙә буран булмаһын…” Бик аҡыллы ине өләсәһе. Ғәрәпсә белһә лә, башҡа белеме булманы. Ниңәлер ул заман кешеләре Хәлфетдингә сей наҙан һымаҡ тойола торғайны: пионер булмағандар, галстук таҡмағандар, урыҫса һөйләшмәйҙәр, партия политикаһын аңламайҙар…\nХәлфетдин стенаға эленгән, йыл башында ҡайһылыр гәзиттә баҫылған календарға күҙ һалды. Ҡыҙыл ҡәләм менән уратылған – бөгөн пенсия таратырға тейештәр. Үҙ байрамдарын билдәләп, шулай ҡыҙыл йөрөтөүсән ул: пенсия көнө, ҡустыһының, килененең, балаларының тыуған көндәрен, ике туғандарының, өс, дуҫ тип иҫәпләгәндәрҙең. Һәммәһенең. Хәлфетдинде иһә кем нисек һанайҙыр, уныһы – ҡараңғы. Тыуған көндәрендә ситтә йәшәгәндәргә шулай шылтырата ла, тегеләре аптырап: “Ниндәй Хәлфетдин тағы?” – тип, һалып та ҡуя. Быныһына ла үсекмәй, ҡабат шылтырата: ҡайһыһы тыңлап та тормайынса эт урынына һүгә, ҡайһыһы инде дежур һүҙҙәргә ҡушып рәхмәт әйткән була. Бына шуға ла, ҡәләм менән уратылып, көн иҫәбенең аҫтарына һыҙып бөткәнгә, календары ҡып-ҡыҙыл. Ярай әле телефоны бар. Ауырып-фәлән китһәң, тигән булып, малын ҡарашҡан өсөн фермер Низам биргәйне. Дөрөҫөрәге, кәрәгең сыҡһа саҡырырмын, тип. “Иҫкерәк тә инде, шылтыратырға ярап торор, интернетта ултырмайһың, – тине, ихлас йылмайып ул. – Килеп эшләгән һайын аҙ ғына булһа ла аҡса һалырмын. Тик теләһә кем менән һөйләшмә, бөтөп ҡуймаһын...” Кем менән һөйләшһен инде? Яҡыныраҡ кешеләрен тыуған көндәре менән ҡотлау өсөн дә нумирҙарын ата-әсәһенән, туғандарынан саҡ һорап алды. Был турала Низамға ла: “Мин кемгә кәрәк инде? – тигән булды. “Һо, – тине уныһы, һауа ярып, һинең һымаҡ кеше бик һирәк. Хәҙер бит ул эшкә кеше табырмын тимә. Барыһына ла әҙергә бәҙер кәрәк. Ниндәй эш икәнен һорамайҙар, иң тәүҙә хаҡын белешәләр. Ә һин – үҙ кеше. Кем әйтмешләй, прастуйһың – настоящий...”\nТағы бер “ҡыҙыл көн” бар календарҙа. Уныһы ғәҙәти түңәрәк түгел, сәскә тажы итеп төшөрөлгән. Роза! Сәскәһе лә роза, исеме Ғәлиә булһа ла – үҙе лә. Тәүге мөхәббәте лә, һуңғыһы ла. Һөйөнөсө лә, көйөнөсө лә. Һис көйөнөс булмаҫҡа тейеш ине лә бит. Әгәр ҙә... Әгәр ҙә икеһенең дә әсәләренең араларынан ҡара бесәй үтмәһә. Күҙгә күренмәҫ ҡара бесәй. Әйтеүҙәренсә, ҡасандыр улар әхирәт булған. Ниндәй һағыҙаҡ саҡҡандыр, үҫеп етеп, тормошҡа сыҡҡандар ҙа юҡтан-юҡҡа ғына аралары һыуынған. Ныҡлы ғына сәбәбен үҙҙәре лә белмәгән, шикелле. Һәр хәлдә, ғүмер буйы кеше-фәләнгә һиҙҙермәнеләр. Уның ҡарауы, береһе берәй нәмә алһа, икенсеһе яҡшырағын эҙләне, был ғаилә кәртә-ҡорта яңыртһа, күрше ҡатын, ирен игәп,араларына тимер ҡойма ҡуйҙырҙы. Тәүҙә шулай ҡапҡаларын, һуңынан инде бөтөнләйгә күңелдәрен бикләнеләр. Ут күршеләр булып үҫкән малай менән ҡыҙ бергә уйнай алманы, бер партала ултырырға яраманы, танауҙары еҫ тоя башлағас, күңелдәре бер-береһенә тартылһа ла... һөйөү һүҙҙәре әйтә алманылар. Береһе армияға китте, икенсеһе – ҡалаға. Егет колхозда тәүҙә механизатор булды, хужалыҡ тарҡалғас, ҡулына балта тотто. Ҡыҙ уҡып бөтөп, кейәүгә сыҡты – район үҙәгендә йәшәй. Ата-әсәһе иҫән саҡта ҡайтып йөрөйҙәр ине. Һуңынан инде өйҙәрен һатып уҡ киттеләр. Оҙон теллеләр еткереүенсә, ире менән бик матур йәшәйҙәр икән. Бына шулай, Хәлфетдин өсөн барыһы ҡыҫыр мөхәббәт булып тороп ҡалды. Армиянан ҡайтҡас, күрше ауылдан бер ҡыҙҙы алып та ҡайтҡайны. Әсәһе тағы ҡаршы төштө: “Атайың да иртә китте. Һеҙҙе яңғыҙым ат һымаҡ егелеп үҫтерҙем. Хәҙер үк өйләнеп, ярҙам да итмәҫкәме иҫәбең? Иң тәүҙә ҡустыңды уҡытып бөт. Техникумын тамамлаһын, институтҡа инһен. Мин уны уҡыта алмайым...” Әхнәф техникумын тамамлап, институтың өсөнсө курсына етте лә, килен дә алып ҡайтты. Бына шул. Йәштәр тәүҙә сығып китте. Ауырыу әсәһен ҡарап Хәлфетдин өйҙә ҡалды. Шунда ғына ҡатын үҙенең яңылышҡанын аңланы. “Улым, – тине ул, хәлһеҙ тауышын ҡалтыратып. – Барыһы өсөн дә ғәфү ит, алып ҡайт берәй ҡатын. Яңғыҙың ҡартаяһың би-ит...” Юҡ өйләнмәне Хәлфетдин. Өйгә килгән ҡайһы ҡатын фалиж һуғып биш йыл буйы түшәктә ятҡан әсәһен ҡараһын? Ә инде иң ҡәҙерле кешеһен юғалтыуға, өй ишеген ҡустыһы менән килене асты.\nАуыр уйҙарға сумған Хәлфетдин яй ғына өҫтөнән иҫке толопто, уның аҫтындағы юрған ишаратын ситкә алып ҡуйҙы. Торорға кәрәк. Буран тынған, моғайын, берәйһе ҡар көрәргә кәрәк, тип килер. Хәйер, улары тороп торор – бөгөн пенсия көнө!\n– Шула-ай, – тине ир, ҡырынғысын эйәгенә килтереп. – Шула-ай... Был һүҙҙә ниндәй көнгә төштөң һин, Хәлфетдин, тигән мәғәнә лә, нисауа, ҡырынып ебәрһәм, пинсә таратыусы ҡатын ғашиҡ булырлыҡ әле, тигән дәрт тә, сисергә теләгән кешегә асылмаҫ сер ҙә бар ине. “Ине” генә шул. Сикһеҙ уй-хыял диңгеҙенә елкәнен киреп, ырғаҡ-якорын ҡайҙа ғына ташламаһын, ул бында тора. Ҡараңғы, һалҡын ҡарауыл йортонда. Мүге тупраҡҡа әйләнеп ҡойолоп бөткән бүрәнәгә йәбештерелгән ватыҡ көҙгө алдында.\n“Ҡабаланырға кәрәк. Аҙ ғына булһа ла иҙәнен һепереп алырға, мейескә кәртә-ҡорта ярҡалары ырғытырға...”\nТәүге мәлдә пенсияһын ҡустыларына барып ала торғайны. Өйө лә яҡшы. Район тиклем район үҙәгенән кеше килгәндә бында йәпһеҙ. Ҡустыһы ла шулай ти ине: “Биткә ҡыҙыллыҡ килтермә, йыуынып, өҫтөңдө алыштыр. Ни генә тимә, һин фәлән-фәләнычтың ағаһы!” Хаҡ әйтә. Уҡыған кеше уҡыған инде, Хәлфетдин ише тома наҙан түгел – техникум тамамлаған, колхоз заманында бригадир булып эшләгән! Силсәүиттәге башлыҡ ҡатын да: “Һине ҡайҙа теркәргә белмәйбеҙ. Ҡарауыл өйөнөң паспорты юҡ, – ти, аптырап. – Ни сығып китмәйһең, йөрөйһөң инде ауыл пачутын төшөрөп, статистиканы боҙоп. Ярай әле киленең яҡшы. Уға рәхмәт әйт, берәү булһа, күптән аҡсаңды картаға күсертеп, шиш тотторор ине...” “Силсәүит” – килененең әхирәте: ҡайҙан килешкәндәр, ҡайҙан ярашҡандар – һөйләшеп һүҙҙәре, сәйнәп кешеләре бөтмәй. Әлеге шул әсе теллеге арҡаһында хәҙер Хәлфетдин пенсияһын бында ғына ала. Дөрөҫөрәге, буяу еҫе бөтмәгән яңы ҡағыҙ аҡсаларҙы тотоп ҡарай. Юғиһә, айына бер генә булһа ла ҡустыһына барыр, сәй-мәй артында аҙыраҡ һөйләшеп ултырыр ине. Ошоноһо ҡәҙерле уға, ошоноһо. Бергә уйнап, бергә үҫкән ҡорҙаштарының да ваҡыты юҡ, ҡайҙалыр сабалар, йүгерәләр – эштәре күп. Инеп ултырайым тиһә, кистән үк тимер ҡапҡаларын эске яҡлап бикләп ҡуялар.\n– Әйҙә, ҡыҙым, ултыр. Әле өй беренсә тигәндәй йөрөйһөң бар. – Ғәлиә, һиҙҙермәҫкә тырышһа ла, ныҡлап тулҡынлана ине. – Таныш бул, Хәлфетдин, был – минең кесе ҡыҙым. Ауылға пенсия таратырға барам, тигәс, машиналарына ултырып киттем. Тыуған яҡты күреп киләйем, мин әйтәм. Сит-ят кеше йәшәһә лә, өйгә инеп сыҡтым. Һеҙгә лә. Әхнәф бында икәнеңде әйтте. Өйҙәре ҙур, матур икән.\n– Эйе, оҙаҡ ятты ул. Һине көттө. Гелән: “Шул баланан ғәфү үтенергә ине, Фатима менән беҙ генә арағыҙға төштөк бит, бергә булыуығыҙҙы теләмәнек”, – тип бик бөтөрөлдө. Үкенде...\n– Һин һаман шул Хәлфетдин икәнһең дә – кеше йәнле! Малай сағыңда ла шулай инең, хәҙер ҙә. Ошо холҡоң өсөн бәләкәйҙән оҡшатҡайным мин һине. Тик һинең һымаҡтарға был тормошта йәшәүе, ай-һай, бик ҡыйын. – Ғәлиә бер аҙ уйға ҡалып ултырҙы ла, ирҙең күҙҙәренә ҡараны. Ах, ул ҡараш! Иркәләп наҙлай ҙа, йәшен ҡамсыһылай бәғерҙе лә телә. – Мин йәшлектә ҡалған икебеҙ араһындағы хистәр тураһында ла, әсәйҙәрҙең теләге хаҡында ла әйтмәйем. Бөгөнгө ысынбарлыҡты, ҡырағай тормошто күҙ уңында тотам. Һин әсәйең өсөн яҡшы ул, ҡустыңа яҡшы ағай, башҡаларға туған, дуҫ булдың. Һине шуның өсөн яраттылар. Ололар “кеше йәнле бала” тип йөрөттө. Ә бына ҡустың нисек теләне – шулай йәшәне, тормоштан нимә алғыһы килде – шуны алды. Уны бөтәһе лә нисек бар, шулай ҡабул итте. Бар кәмселеге менән. Быны мин ни өсөн һөйләйемме? Ишетеп, бөгөн иһә күреп торам, элек тә Әхнәф һине файҙаланды, әле лә елкәңдән төшмәй. Башҡалар ҙа шулай эшләй: һине “яҡшы” тип маҡтайҙар, ә һин, бер ҡатлы, саф күңелле кеше, үҙеңде кешегә кәрәклеһең, тип уйлайһың. Бүтәндәргә ярҙам иткәнеңдән кинәнес табаһың...\n– Ә нимә, ярҙам итеү насар эшме ни? – Хәлфетдин һис кенә лә һүҙҙең ошо юҫыҡҡа йүнәлгәнен көтмәгәйне. Тулҡынланды, ҡыҙҙы. Быуылып йүтәлләне. Тағы һорауын ҡабатланы: – Кешеләргә ярҙам итеү насармы? Әхнәф – бер туған ҡустым, башҡалар тигәнең – ауылдаштарым. Эйе, һин күптән ситтә, ә мин бында – ауылда. Уларҙың миңә һәр береһе яҡын...\n– Ҡыҙма, Хәлфетдин. Тыныслан. Һөйләп бөтәм дә китәм. Тик, зинһар, тыңлап бөт. Иҫеңдә булһа, ошондай һүҙҙәрҙе мин йәшлектә лә әйтә биреп ҡуйғайным. Тик ул саҡта тыңламаның – ҡул һелтәп, киттең дә барҙың. Бер-беребеҙгә булған хистәрҙе лә белдерә алманыҡ... – Ғәлиә оҙа-аҡ өндәшмәй ултырҙы. Әйтерһең дә, бер мөйөшөнә сепрәк тығылған тәҙрә өлгөһө аша йәшлектә ҡалған егет менән ҡыҙҙы эҙләне. – Йә, тынысландыңмы? – Хәлфетдин, ғәҙәтенсә, ҡулын һелтәне. Һөйлә, йәнәһе. Сәйнүк моронанан һыу күтәреп эсте. Ҡатын һөйләп алып китте: – Яҡшылыҡ ҡылыу һис насар түгел, Хәлфетдин. Тик ярҙам тигән булып саманан тыш бөтөрөлһәң, үҙең өсөн бик алама. Башҡалар өсөн һәйбәт, ә һинең өсөн – юҡ. Иҫеңдәме, беҙ бәләкәйерәк саҡта әбей-бабайҙар кәнфит йәки башҡа тәм-том биреүсән ине. Шул ваҡыт бер нәмәгә аптырай торғайным: Әхнәф үҙенекен ашап бөтә лә, һинекен һорай. Һин бирмәһәң: “Ә-ә, һин шулай инде, йәлсекһең – жадина!” – тип илай. Тыпырсына, башын бәрә – маҡсатына өлгәшә. Һин “жадина” булмаҫ өсөн кәнфитеңде уға бирә торғайның. Шунан һиңә рәхәт булып китә. Йәнәһе, ҡустыңа бер ни йәлләмәйһең. Әхнәф иһә ҡәнәғәт йылмая, сөнки, үҙекенән тыш һинекен ашап бөтһә лә, йәлсек тә, “жадина”ла түгел. Бына шулай. Нисек кенә булмаһын, Хәлфетдин, дуҫлыҡмы, туғанлыҡмы, башҡаһымы – мөхәббәт шикелле ике яҡлы булырға тейеш. Тегеләй иһә, күңелең изгелек менән мөлдөрәмә тулып, ниндәй генә Алла бәндәһе булһаң да, һинең булмышың тулыһынса башҡалар ихтыярында. Эйе, һинең һымаҡтар бүтәндәргә бик кәрәк, улар донорһыҙ йәшәй алмай. – Ғәлиә, ғәфү ит, тигән шикелле, этәреү хәрәкте яһап, ике усын Хәлфетдиндең танауы төбөндә үк асты ла тора һалды. – Асыуланһаң асыулан, тотош лекция уҡыным, шикелле. Мин дә бит һинең хәлеңде һорашып торам, класташтар менән шылтыратышабыҙ. Йөрәгем әрней, нисек тә ярҙам итке килә. Дөрөҫөн генә әйткәндә, ошоларҙы әйтер өсөн генә килдем мин ауылға. Ныҡлап ауырығаныңды күреп торам. Зинһар өсөн, тим, кил район үҙәгенә, ирем менән һөйләштем, дауаханаға урынлаштырырбыҙ, кәрәк икән, Өфөгә алып барырбыҙ. Һауыҡҡас, тормошҡа бөтөнләй башҡаса ҡарарһың, үҙеңдең кемгәлер кәрәклегеңде аңларһың. Алтмышты саҡ үткәнһең бит, яңыса иҫәпләгәндә, пенсия йәше лә түгел. Ҡулыңдан килмәгән эш юҡ, ҡартайған көнөңә берәй йылы мөйөш ипләрһең. – Ғәлиә терһәге менән еңелсә генә ирҙең ҡабырғаһына төртөп алды. – Ҡыҙым алдында булһа ла әйтәйем, ҡатындар күҙ һалмаҫлыҡ мужик түгелһең әле. Хи-хи-хи... Уйлан. Смәтри, шылтырат. Бына номерым. – Ҡыҙынан ручка алып, календарь ситенә һандар яҙып ҡуйҙы. Шул саҡ үҙенең тыуған көнө өҫтөндә роза сәскәһе күреп, ирҙең күҙҙәренә ҡараны. – Ә мин ҡотлағаныңды йыл һайын көтә торғайным.... Йә, ярай, уйлан да, шылтырат. Ғаиләм менән көтөп ҡалабыҙ...\nБарыһы ла төш һымаҡ булды. Ғәлиәнең килеүе. Нотоғо. Хәлфетдиндең һыу уртлағандай шымып, кемдер һөйләгәндә үҙен һәр саҡ ғәйепле һымаҡ күндәм генә өндәшмәй ултырыуы. Ишек ябылды. Усында ҡыштыр-ҡыштыр ҡағыҙ аҡсалар шығырланы. Ир карауатына ҡапланып ятты ла, буҫлығып,бала сағындағыса иланы ла иланы. Йөрәге һулҡылданы, күңеле һыҡтаны. Кәүҙәһендә көсө, кәре ҡалманы. “Алты тиҫтәне аша атланым. Нимә эшләнем һуң мин – “кеше йәнле” әҙәм фанилыҡта: нигеҙ ҡорҙоммо, ул-ҡыҙҙар үҫтерҙемме, үҙ баҡсамда ағас ултырттыммы?” Береһе лә ҡалманы – барыһы-барыһы уй-михнәт ҡаҙанында ҡайнаны...\n– Ике ҡатын-ҡыҙ эҙенән башҡа был өйгә бер кем инмәгән дә, бер кем сыҡмаған. Нишләүең ул, ағай, аптырайым, – Әхнәфтең кәйефе шәп ине. Шаяртмаҡсы булды, әммә килеп сыҡманы. – Ғәлиә апайҙы әйтәм, һис кенә лә төҫ ташламаған – тот та бөгөн өйлән. Ҡыҙы ла нисауа...\n– Давай, ағай, сығар стаканыңды, берәрҙе тотоп, һөйләшеп ултырайыҡ. – Сәғәтенә күҙ һалды. – Түлке ваҡытым аҙыраҡ, мунса яғырға кәрәк. Еңгәң, оҙаҡлама, тине. Балалар ҙа ҡайтмаҡсы. Ҙурыһы уҡып бөтөп бара инде, диплом яҙа. Ну, әйтәйем, бик башлы – үҙемә оҡшаған. Үәт, түлке, аҡсаң ғына етһен. Хәҙер бит шунһыҙ, – Әхнәф аҡса һанағандай итеп бармаҡтарын уйнатты, шартлатып алды, – бер ни ҡылып булмай. Уҡытыусыларҙы әйтәм, оялмайҙар ҙа, зачет өсөн дә һорайҙар тисе...\nҺо-о... Анау дипломын һөйләп бөтмәнем бит әле. Балалар маладис инде, ҡыҙҙың да уҡыуы нисауа ғына бара. Ҡыҙ балаға кейеме бигерәк күп кәрәк шул...\nҠустыһының ҡапҡан икмәге ауыҙынан сығып осто. Тонсоҡто. Күҙҙәре шарҙай булдылар ҙа, ҡыҫылып, ағаһына һынсыл ҡараш ташланылар. Был һинме, йәнәһе, кеше йәнле бәндә.\n– Нимә, үҙеңдең ҡустыңдың балаларынан йәлләйһеңме? – Әхнәф ағаһына аҡайып ҡараны. Өҫкө иренен яртылаш тиерлек ҡаплаған мыйыҡ остарына зәһәр тынын өрҙө. – Жадничаешь, значит. Тә-әк. Оноттоң инде, значит, брат икәнде, минең йортта пропискала торғаныңды?\n– Атайым урынында минең пропискам – төп нигеҙҙә, һинекендә түгел. Өйҙө һүткән сағыңда ҡустым менән йәмһеҙләшеп йөрөмәйем тип кенә өлөшөмә дәғүә белдермәнем. Кәрәкмәй ҙә. Тышта буран олоһа олоһон, өйҙә булмаһын, прописканан төшөрмен. Үҙ илендә сәпсек үлмәй. Эшкә китәм. Шунда берәй нәмә табылыр әле...\n– Тә-тә-тә-ә...Вот что значит... – Әхнәф һикереп торҙо. Ултырғысын иҙәнгә дөңкөлдәтеп алды. Кире ултырҙы. – Туҡта, ҡыҙма әле, ағай, давай по-братски һөйләшәйек. Һин – яңғыҙың. Шул тиклем аҡса нимәгә: кәрәк булһа, беҙгә барып ашап йөрө, аҙбарҙа ваҡ-төйәк эш-ҡош ҡараһаң да ярай. Уйлап ҡара, хәҙер ситтә һине кем көтөп тора? Дауаланам тиһең, һинең бит “хронический” – дауалап булмай торған сир. Бушҡа аҡса түгеп йөрөүең генә ҡала...\nХәлфетдин уны ишетмәне. Төтөнгә ыҫланып ҡарайған, ватыҡ өлгөһөнә сепрәк тығылған тәҙрәнән күҙен алманы. Тышҡы яҡта – егет ҡыҙҙы санаға ултыртҡан да, әй, һөйрәргә аҙаплана. Торғаны мәрәкә инде. Сана кәлпәйеп китеп, тегенеһе ҡарға тәгәрәне. Эргәһенә егет тә ауҙы. Ятҡан килеш икәүләшепбер-береһенә ҡар һибешәләр...\n– Ни-нимә-ә-ә... – Әхнәф тамам аптыраны. Ағаһын ен алыштырғанмы, йүләрләнгәнме – һис аңларлыҡ түгел. Ҡиблаһы үҙгәргән. Ниҙер аңлатырға, өгөтләргә булғайны ла, Хәлфетдиндең ватыҡ тәҙрәгә ҡарап йылмайғанын күреп, туҡтап ҡалды. Бәй, ниткән эш ул? – Ағай, әү, ағай, тим... – Тегенеһе һелкенмәне лә. Тик башын бороп ҡараны ла, кире тәҙрәгә бағып, көлөргә тотондо. – Ыстаҡ-ыстаҡ... Бәләле булырһың әле. Ҡайҙа, ағай, аҡсаңды бир ҙә – мин һыпырттым. Хәлфетдин башын һелкте, юҡ, йәнәһе. Күҙен тәҙрәнән алманы. – Юҡ, дауаханаға барам. Низамға әйтеп мунса яҡтырам да, иртәгәнән китәм... Кәнфит, эйе, кәнфит...\nХәлфетдин тәҙрәнән оҙаҡ ҡарап торҙо. Ҡулына бүреген тотҡан ҡустыһы, һөйгән ҡыҙын һөйрәп аҙапланған егетте бәрә осороп үтте лә, тыҡрыҡ буйлап төшөп китте. Был яҡҡа ҡарап, ара-тирә йоҙроҡ күрһәтеп алғыланы, бүреген ергә һалып тапаны. Тағы атланы. “Кеше йәнле” кеше усына ҡағыҙ аҡсаларын ҡыҫты: “Кәнфит... Жадина... Балнис... Эш, йылы мөйөш...”


Крипто Баҙарын Юғалтҡан, Банкротлыктар Программалы-Актив - Яңылыҡтар Блокчейн\nКриптовалюта баҙары-бөгөн был ҡыҙыл диңгеҙ, бөтә топ 10 һуңғы процентын юғалта өсөн, банкротлыктар капитализацияһы буйынса отчет криптовалюта 24 сәғәт.\nҠолап Биткоин 16 % шул уҡ ваҡытта 10 йылға тиклем-минимум түбән аҙналыҡ $8,000 һәм ул үҙенең көслө яуып яфалай мөмкин. (артыҡ 25 %) апрель сан 2013. Криптовалюта кисергән 30 процентҡа кәмегән һәм аҫҡа ғинуарынан. 45 % йыл нигеҙендә хәҙерге н.\nЭфириум’маркет эфир аҫҡа ы 28 %. Был аҙнала сағыштырмаса тотороҡло криптовалюта күренә башланы., хәбәр, бер-институциональ һәм Венесуэла капиталы өсөн’S был ҡарар Петро эфириум предпродажа криптовалюта н платформа. Әммә, үгеҙ сцепление, күрәһең, яҡын һәм һуңғы тапҡыр күргән Eth көсһөҙләнә торгуют. $785.\nШул ваҡытта, Пульсация’маркер менән лузер менән берләшмәләре исемлегендә өсөнсө урынды биләй. 35 процентҡа кәмегән. Криптовалюта төштө. $0.635 – иң түбән кимәлдә декабрҙә. 15. Йыл башынан насар тип берләшмәләре кәрәк., менән 49 ғинуар процентҡа кәмегән..\nДөйөм алғанда,, баҙар капитализацияһы криптовалюта бергә бөтә дөйөм алғанда, артыҡ кәмей $100 млрд.\nАртабан график буйынса, таң мрака һәм позитив нотала һирәк фон обреченность, алтын менән тәьмин итеү маркет исеме DigixDAO (ДГУ) айырыла һуң запощать 30 процент табыш.


Башҡортостанда «Еңеү» республика марафоны башланды // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n13:37, 8 ноября 2019 Мәҙәниәт\nКисә Өфөнөң Еңеү паркында Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 75 йыллығына арналған «Еңеү» республика марафоны башланды.\nҠатнашыусылар алдында сәләмләү һүҙе менән Башҡортостан Республикаһының мәҙәниәт министры урынбаҫары Рәнис Алтынбаев сығыш яһаны.\n«1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышының фажиғәле биттәре мәңгелеккә Рәсәй тарихына инеп ҡалды. Халҡыбыҙ һуғыштың нимә икәнен белә. Беҙ Еңеү һалдаттарының батырлығын онотмайбыҙ. Парадтар, салюттар, «Үлемһеҙ полк», тематик саралар, акциялар һәм күргәҙмәләр — барыһы ла улар хаҡына», — тине Рәнис Рәйес улы.\nРеспубликаның Һуғыш, хеҙмәт, Ҡораллы көстәр һәм хоҡуҡ һаҡлау органдары советы рәйесе Валерий Шәрипов үҙенең сығышында «Еңеү»гә арналған Республика марафонына символик рәүештә XX быуат тарихының иң фажиғәле осоро — Икенсе донъя һуғышы башланыуға 80 йыл тулған йылда, шулай уҡ 1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 75 йыллығын билдәләр алдынан старт бирелеүен әйтте.\nБөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, хеҙмәт һәм хәрби хеҙмәт ветерандарының республика һәм ҡала советтары ағзаһы, Өфөнөң Орджоникидзе районының почетлы гражданы, бик күп хөкүмәт наградалары кавалеры Илгизәр Хәиров тантананың абруйлы ҡунағы булды. Ул һуғыш һәм Бөйөк Еңеү көнөндә — 1945 йылдың 9 майында кисергән хис-тойғолары хаҡында хәтирәләре менән уртаҡлашты.\nБашҡортостан Республикаһында «Еңеү» марафоны штандартын тәүгеләрҙән булып Борай районы ҡабул итте. 15 ноябрҙә Борайҙа Бөрө, Кушнаренко, Асҡын, Балтас, Ҡариҙел, Мишкә, Борай райондары ҡатнашлығында «Еңеү салюты» республика халыҡ ижады фестиваленең беренсе зона сараһы була. Артабан «Еңеү» республика марафоны штандарты республика фестиваленең туғыҙ зона сараһын урап сыға.\nТантанала 1941-1945 йылдарҙағы Эшсе-крәҫтиән Ҡыҙыл армияһының атлы төркөмөнә «Мәңгелек ут» символы менән капсула тапшырылды. Артабан ул «Еңеү» республика марафоны барышында Башҡортостан ҡалаларына һәм райондарына тапшырылырға тейеш.\n«Еңеү» республика марафонының һуңғы этабы 2020 йылдың 9 майында Өфөлә байрам саралары барышында уҙа, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Республикаһы Мәҙәниәт министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.\nМарафонды ойоштороусылар: Башҡортостан Республикаһының Мәҙәниәт министрлығы, Республика халыҡ ижады үҙәге, Республика Хәрби дан музейы, Башҡортостан Республикаһының муниципаль берәмектәре хакимиәттәре.\nТеги: Еңеү көнө, марафон


Батыр даны онотолмай » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Мәғариф, мәҙәниәт » Батыр даны онотолмай\nКөрәште ауыл советы рәйесе Салауат Лоҡманов асып ебәрҙе. Турнирҙы башлар өсөн турнир флагын, Радик Зәйнуллиндың яҡын туғаны, 2015 йылда дзюдо, самбо буйынса республикабыҙ чемпионы Азалина Сафина һәм Рәсәйҙә, Башҡортостанда милли көрәш чемпионы Илдус Әсәҙуллин күтәрҙе. Зәйнуллиндарҙың ғаилә дуҫтары исеменән Ә. Сафина, ветерандар Жәмил Йосопов, Илдус Әсәҙуллин Радик Әүхәҙей улының тормош юлына байҡау яһаны.\nРадик 1949 йылда Ишмәкәй ауылында ишле ғаиләлә бишенсе бала булып донъяға килә. Уның бала сағы шатлыҡлы, сағыу ваҡиғаларға бай була. Әсәһе Мәүжиҙә апай - уҡытыусы, атаһы Туңғатар, Ураҙ ауылдарында ауыл Советы башҡарма комитеты рәйесе, Ишмәкәйҙә бригадир эшен башҡара. Мәүжиҙә апай менән Әүхәҙей ағай ғаиләләге туғыҙ балаһына ла татыу, берҙәм, ярҙамсыл булып йәшәү орлоҡтарын һала беләләр. аиләлә һәр баланың үҙенә тәғәйенләнгән вазифаһы була. Сибек, әммә тарамыштары ныҡ Радик мәктәп йылдарында уҙғарылған бар спорт сараларында әүҙем ҡатнаша. Гер, штанга, күтәрә, йүгерә, волейбол, футбол уйнай, ҡул көрәштерә. Йәй етһә, күк үләндә аунап-түмәләп тиҫтерҙәре менән көрәш ойошторалар. Унынсы класты бөткәс тә Бәләбәйҙә киномеханикка уҡый. Бында ла спортты ташламай һәм йүгереү буйынса беренселекте бирмәй. Училищены тамамлағас, үҙенең тыуған ауылы Ишмәкәйҙә киномеханик булып эш башлай. Уның ҡарамағында Ҡотой, Яңы Байрамғол, Илтабан ауылдары була. Радик Әүхәҙей улы йәштән бик көслө була. Әлбиттә, бының өсөн егеткә ҡара көс кенә етмәй, шуға ла үҙ аллы төрлө күнекмәләр эшләй, гер уның ҡулдарында уйнап ҡына торор була. Штанга күтәреүҙә күрһәткестәре көндән-көн яҡшыра. Физик эшкә сыныҡҡан егетте 1969 йылдың яҙында армия хеҙмәтенә алалар. Ике йыл хеҙмәт итеү уның файҙаһына ғына була. Әҙ генә буш ваҡыты ҡалһа спортзалға йүнәлә, бында ул үҙенең өҫтөндә тағы ла нығыраҡ эшләй һәм таһыллана. Уның элекке һөнәрҙәренә турникта уйнау, иҙәндән кәүҙәне ҡулдарҙа күтәреү һ.б. өҫтәлә. Ауыр атлетика буйынса үткәрелгән ярыштарҙа тәүге уңыштарына өлгәшә. Армия хеҙмәтенән ҡалынайып, типһә, тимер өҙөрлөк, һуҡһа, таш емерерҙәй ғәйрәтле егет булып ҡайта ул. Ҡайтҡас та үҙенең яратҡан һөнәренә тотона. Бер туған Ринат ағаһы (мәрхүм) тирә-яҡҡа даны сыҡҡан, бил бирмәҫ көрәшсе була.\nҠустыһы ҡайтҡас та уға:\n- Радик, оҙаҡламай һабантуйҙар башлана, көслөһөң, нығынып ҡайттың. Әйҙә мин һиңә көрәш алымдарын өйрәтәйем. Көрәш - ул беҙҙең башҡортобоҙҙың ғорурлығы, халҡыбыҙҙың яратҡан ғөрөф-ғәҙәте. Көрәшкә иғтибар ныҡ артты хәҙер. Көрәшкән ир-уҙаманы бер ваҡытта ла насар юлдан йөрөмәҫ, - тип уның дәртен ҡуҙғата. Радик ағаһы өйрәткән алымдарҙы бик тиҙ отоп ала. Шул йылда егет тирә-яҡтағы байтаҡ ауылдарҙа көрәшеп, бер-нисә тәкә алып ҡайта. 1972 йылда Радик Зәйнуллин көрәшселәрҙең командаһына индерелә һәм Кушнаренкола республика беренселегендә ҡатнашып, тәүге ҙур еңеү яулай. Уның уңыштарын күреп, «Байрамғол» совхозы директоры Әҙһәм Шәрәфетдинов Радикка фатир биреп, Уральск ҡасабаһына күсерә.\n1973 йылда ғына йәш батыр Салауат ҡалаһында гер һәм штанга күтәреү буйынса РСФСР беренселегендә - беренсе, милли көрәш буйынса - икенсе, республика буйынса беренсе урындарҙы яулай. Радик Әүхәҙей улы йылдан-йыл үҫә, оҫталығын арттыра. 1974 йылда - Ишембайҙа, 1975 йылда - Баймаҡта, 1977 йылда - Туймазыла, 1978 йылда - Бөрйәндә, Дүртөйлө, Малаяҙҙа, Бөрөлә, ¤фөлә һ.б. ҡалаларҙа беренселекте генә алып ҡалмай, абсолют чемпион исемен яулай.\nРадик Әүхәҙей улы Зәйнуллин милли көрәш буйынса ете тапҡыр Рәсәй чемпионы, 16 тапҡыр Башҡортостан чемпионы, дүрт тапҡыр двоеборье (штанга, гер), ике тапҡыр гер күтәреү буйынса республикабыҙ чемпионы була. РСФСР-ҙың спорт мастеры 1999 йылда инфаркт кисерә. Байтаҡ дауаланғандан һуң уға 2000 йылдың майында икенсе төркөм инвалидлығы бирелә.\nТабиптарҙың көрәшмәҫкә ҡушыуына ҡарамаҫтан, 2003 йылда район һабантуйына сығып, еңеп, үҙенең батыр исемен тағы ла бер тапҡыр иҫбатлай.\nҠатыны Альбина менән өс малайға ғүмер бирәләр. Альбина «Байрамғол» совхозында иҡтисадсы, бухгалтер булып эшләне. Ата-әсә балаларына яҡшы тәрбиә биреүгә көстәрен йәлләмәне, шуға ла егеттәр мәктәптә тырышып уҡынылар. Руслан да, Артур ҙа - көрәшселәр. Тик Радмир ғына футболды яҡыныраҡ күрҙе.\nӘгәр Радик Әүхәҙей улының хеҙмәт кенәгәһенә күҙ һалһаң, унда бер генә яҙыу - киномеханик. Был эшен яратып башҡара ул. Шуға ла уны йыл да тиерлек «Социалистик ярыш еңеүсеһе» знагы менән наградлайҙар. Маҡтау ҡағыҙҙары ла бихисап. Беренсе категориялы киномеханикка 1995 йылда «Рәсәйҙең почетлы кинематографисы» исеме бирелә.\nРадик Зәйнуллин кино ғына күрһәтеп ҡалмай, үҙенә лә киноға төшөргә насип була. Төбәгебеҙҙә төшөрөлгән «Алтын атлы һыбайлы» киноһы эпизодында уға баһадир ролен башҡарырға тура килә.\n2005 йылдың 18 июнендә Радик Әүхәҙей улы Зәйнуллин баҡыйлыҡҡа күсте. Радик көрәш өсөн, уны үҫтереү, йәштәрҙе көрәшкә ылыҡтырыу өсөн күп көс һалды. Ундағы ныҡышмалылыҡ, көс, етеҙлек барыһын да хайран ҡалдырырлыҡ ине. Шуға ла уның уңыштары бик ҙур булды. Ул үҙенең уңыштары менән бер ваҡытта ла маҡтанманы, ярҙамсыл, кешелекле булды. Награда, исем талап итеп күкрәк ҡаҡманы.\nРадик Әүхәҙей улы гүр эйәһе булғас та ике йыл рәттән уның исемендәге призға Уральск ҡасабаһында милли көрәш ярышы уҙғарылды һәм бер нисә йылға онотолдо.\nТик 2012 йылда республика кимәлендә ҡалабыҙҙа тренер Айбулат Сафиндың тырышлығы менән ирекле көрәш буйынса балалар араһында Радик Зәйнуллин призына турнир уҙғарылды.\nБыйылғы турнирҙың батырҙың тыуған ауылында үтеүе үтә отошло булды. Ойоштороусыларға ауылдаштары онотола барған ир уҙаманын иҫтәренә төшөрөүҙәренә рәхмәттәр уҡыны.\nРадик Әүхәҙей улы менән бер командала көрәшеп йөрөүселәр: классик көрәш буйынса СССР-ҙың, милли көрәш буйынса РСФСР-ҙың спорт мастеры Ким Латипов, спорт мастерҙары Вадим Моратшин, Урал Шәйхисламов, Иршат Ирмикимов, Юнир Шаһиев, «Тәгәрмәс» шәхси предприятиеһы директоры Фәрүәз Мурдашев, «Строй заман»дан Айнур Хәйретдиновтың бағымсылыҡ күрһәтеүҙәре оло шатлыҡ булды. Әйткәндәй, Айнур Юлай улы бынан алда 2012 йылда районыбыҙ һабантуйына ололар көрәшенә электр станцияһы, йәштәргә мотоцикл бүләк иткәйне. Кинйәморатов Ишмораттың (мәрхүм) ҡатыны Зиләнең, Сәлимә Хафизованың ярҙамдары, Дамир Зариповтың ҡатыны Менәүәрәнең хәйер таратыуы Радикка ҙур хөрмәт күрһәтеү баһаһы булды.\nБер төркөм көрәшселәр - Рәмил Әхмәтйәнов, Йәүҙәт Сафин, Аусаф, Рәүеф Ишмөхәмәтовтар, Илдус Әсәҙуллин, яҡын дуҫтары, ағай-энеләре мәрхүмдең ҡәберенә сәскәләр һалды.\nОшо турнирҙы ойоштороусы егеттәр тураһында яҙмаһам, мәҡәләм тулы булмаҫ кеүек.\nРәүеф Ишмөхәмәтов - элекке көрәшсе, Ишмәкәй ауылы егете, хәҙерге көндә үҙенең шәхси предприятиеһын ойошторған.\nИкенсе егетебеҙ - көрәшсе, тренер Фәһим Шакиров. Фәһим Зәйет улының уңыштары тураһында күп тапҡыр гәзит биттәрендә яҙылды инде.\nАуылды таҙартыуҙа, тәртипкә килтереүҙә Афғанстанда интернациональ бурысын намыҫ менән үтәгән егетебеҙ Мансур Кирамов ҙур әүҙемлек күрһәтте. Афарин, егеттәр!\nҺуңғы йылдарҙа мәктәптәрҙә тренерҙарға аҡса түләй алмау сәбәпле милли көрәшкә иғтибар бер аҙ кәмей төштө. Ҡайһы ауылдарҙа йыл да ойошторолоп килгән турнирҙарҙың үтмәй ҡалыуы ла үкенесле. Ә Учалы районы көрәшселәре элек-электән дан тотҡан бит.\nКөйәрмәндәребеҙ Илһам Әнүәровтың, Шәмсимөхәммәт Йосоповтың (икеһе лә мәрхүмдәр), Вадим Моратшиндың, Ким Латиповтың, Малик Минһажевтың, Фәйзрахман Ҡадировтың, Дим Сафиндың, Хәлил Әхмәтйәновтың, Илдус Әсәҙуллиндың, Урал Шәйхисламовтың, Хәлим Ғәлимовтың матур көрәштәрен һағынып иҫкә алалар.\nТыуған телебеҙ төп милли ҡиммәтебеҙ булған кеүек, милли көрәшебеҙҙе лә ошо рәткә ҡуйып уны һаҡлайыҡ, ҡәҙерләйек, тағы ла юғарыраҡ кимәлгә күтәрәйек.\nӘҡлимә САФИНА. Сәфәр ауылы.\nЙәш көрәшселәр һынатмай\nҠотой ауылы көрәшселәргә бай төбәк булараҡ дан алған. Ошо ауылдан сыҡҡан спортсыларҙың исеме районыбыҙҙа ғына түгел, унан тыш та киң билдәле.... Тотош уҡырға\nТамашасылар ат сабышы яланындағы ҡыҙыу ярышты күҙәткән арала көрәш майҙансығында ла хистәр ҡыҙғандан-ҡыҙа барҙы. Төп приз - тәкәне быйыл ҡайһы батыр... Тотош уҡырға\n15 декабрҙә совет ғәскәрҙәрен Афғанстандан сығарыуҙың 25 йыллығы яҡынлашыу айҡанлы яугир-интернационалистар кубогына дзю-до буйынса турнир үткәрелде.... Тотош уҡырға


Үтескә алыу, юҡ, биреү үкенесле булмаһын » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Экономика » Үтескә алыу, юҡ, биреү үкенесле булмаһын\nОшо көндәрҙә бер слесарь-сантехник менән һөйләшкән хәбәр күңелемә тынғы бирмәй. «Кредит алғайным, – тип башланы һүҙен 50 йәштәр тирәһендәге ир. – Ҡайтып, кредит килешеүен ентекләп өйрәнгәс, банк вәғәҙә иткән проценттан 2,5 тапҡырға артығыраҡ түләргә кәрәк икәнен белеп ҡалдым. Бынан ике йыл тирәһе элек властар банкылар ошолайтып халыҡты алдамаһын тип ҡабул иткән закон бар икәнен белә инем». Бындай хәл килеп тыуғас, беҙҙең герой түләүен бөтөнләйгә туҡтатҡан. Шылтыратһалар, ана, Путин түләһен, тип яуаплай ҙа ҡуя икән. Банкыларҙың мутлашыуы кешене бурыс һаҙлығына этәрә. Ысынлап та, дәүләт ситтә торғас, ябай кешегә башҡаса әмәл ҡалмай – ул бурысын түләүҙән демонстратив рәүештә баш тарта.\nБыл яңылыҡтан һуң таныш-белештәремдән ҡыҙыҡһына башланым. Баҡтиһәң, бындай хәлгә дусар булыусылар күп икән. Кемдер банк менән судлаша, ә кемдер, беҙҙең геройыбыҙ һымаҡ, ҡәтғи рәүештә түләүҙән баш тартҡан. Ул ғына ла түгел, кредит өлкәһендә өр-яңы күренеш барлыҡҡа килгән. Кредит алыуы еңелләшкәс, күптәр, бигерәк тә йәштәр, 300 – 500 мең һум кредит ала ла, коллекторҙарҙан ҡасып, түләмәй генә типтереп йәшәй. Бурысҡа алынған аҡса бөтһә, икенсе банкыла яңы кредит алалар. Нисек, тиһегеҙме? Хәҙерге шарттарҙа аралашсылар “ярҙамға килергә“ әҙер тора: һинең кредит бюроларындағы бысраҡ тарихыңды “таҙартып“, тиҙ генә яңы кредит юллап бирәләр. Әлбиттә, һин был “ярҙамсы“ларға алған аҡсаның байтағын “эш өсөн“ түләргә тейешһең. Был түләүҙәр 50 процентҡа тиклем барып етә.\nЮҡҡа ғына Рәсәй Үҙәк банкыһының яңы етәксеһе Эльвира Нәбиуллинаны был мәсьәлә хафаға һалманы. Кредит өлкәһендә лә дефолт булыу ҡурҡынысы арта бара. Һуңғы ике йылда халыҡтың банкынан алған кредиттарының күләме ике тапҡырға артты һәм бөгөн 8,8 триллион һумға (Рәсәйҙең бер йыллыҡ бюджетына тиң!) етте, ә шул уҡ ваҡытта уртаса килем тик 22 процентҡа ғына артты. Был хәл артабан да дауам итһә, тиҙ арала бөтә банк системаһының “ҡомға терәлеүен“ көтөргә генә ҡаласаҡ. Бурыстары булған кеше килеменең яҡынса өстән бер өлөшөн кредит өсөн түләй. Ә ҡалған аҡса торлаҡ-коммуналь түләүҙәр, аҙыҡ-түлек өсөн генә етә. Ә кешелә артыҡ аҡса булмағас, банкылар ҙа тиҙҙән аҡсаға ҡытлыҡ кисерә башлаясаҡ.\nБөгөн Рәсәйҙә 35 миллион кеше банкынан аҡса алған. Икенсе һүҙ менән әйткәндә, бала-саға һәм пенсионерҙарҙан тыш, кешеләрҙең яртыһы тиерлек банкылар алдында бурыслы (Башҡортостанда был күрһәткес бынан да юғарыраҡ). Бурысы булған һәр бишенсе кешенең кәмендә бишәр кредиты бар. Быларҙың күпселеген бер кредитты ҡаплау өсөн икенсе банкынан яңы кредит алырға мәжбүр булыусылар тәшкил итә. Уларҙың уртаса бурысы ярты миллион һумдан ашып киткән. Сағыштырып ҡарағыҙ: былтыр уртаса йыллыҡ эш хаҡы Рәсәй буйынса 245 мең һумдан артманы. Тимәк, был кешеләр бурыс һаҙлығынан сыға алмаясаҡ. Уларҙың дөйөм һаны – 7 – 8 миллион кеше, ә ғаиләләре менән бергә – 20 миллион тирәһе. Банкыларҙың уларҙың бөтә мөлкәтен тартып алыуы тик ваҡыт ҡарамағында ғына. Аналитиктарҙың дефолт ҡурҡынысы тураһында иҫкәртеүенә ҡарамаҫтан, банкылар, табыш артынан ҡыуып, кем етте, шуға кредит таратыуҙы өҫтөн күрә. Рәсәй етәкселегенә был тупиктан сығыу юлдарын табыуы еңелдән булмаясаҡ. Етмәһә, Владимир Путиндың инаугурацион указдарында ҡаралған эш хаҡын арттырыу мәсьәләһе әле булһа хәл ителмәй килә. Иҫәп палатаһының яңы етәксеһе Татьяна Голикова Рәсәйҙең яңы бюджетында был йәһәттән тейешле аҡса ҡаралмауы тураһында әйтеп үтте лә ул.\nЮғарыла тасуирлап үтелгән күренештең һирәк-һаяҡ булыуы элек тә мөмкин ине, улар менән банк хеҙмәткәрҙәре, коллекторҙар тейешле эш алып бара ала. Әммә уның киң йәйелә барыуы бөтә иҡтисадҡа ҙур хәүеф тыуҙыра. Бының сәбәбен финанс белгестәре аңлап етә алмай әле. Әлеге күренештең төп сәбәбе булып беҙҙең дәүләтебеҙҙәге йылдар буйына совет осоронан һаҡланып килгән диспропорция ята: эш хаҡы кимәленең бик түбән булыуы. Советтар Союзында уның түбән булыуы бушлай белем алыу, медицина, торлаҡ, транспорт һ.б. менән аңлатыла ине. Баҙар иҡтисадына күскәс, бөтә нәмәне түләүлегә әйләндерҙеләр, ә эш хаҡын тейешле кимәлдә күтәрмәнеләр. Ошоноң арҡаһында бөгөн эш хаҡы тейешле норманан күпкә түбәнерәк. Ул лайыҡлы белем, торлаҡ алыуға, медицина өсөн түләүгә, ял итеүгә һ.б. етмәй. Ә эш хаҡы ошо ихтыяждарҙы тәьмин итергә етерлек булырға тейеш. Был – объектив талап. Иҡтисад тейешле сумманы эш хаҡы формаһында биреп еткермәһә, һәр ялланып эшләүсе ошо сумманы табыу өсөн төрлө сараһын таба: кемдер ришүәт көҫәй, кемдер урлаша, ә кемдер, түләмәҫен белә тороп, кредит ала. Шунлыҡтан тора-бара дәүләт кешеләрҙең ошо бурыстарын йә үҙе ҡапларға мәжбүр буласаҡ, йә икенсе әмәлен табырға тейеш. Иҡтисадты еңеп булмай шул.\nБыл ғына ла түгел, Рәсәй төбәктәре лә бюджетта аҡса етмәү арҡаһында илебеҙ етәкселеге ҡуйған бурыстарҙы үтәй алмауы тураһында хәбәр итә. Дотацион төбәк етәкселәре федераль үҙәктән был бурыстарҙы иҫәптән һыҙып ташлауҙы талап итә. Ил төбәктәренең, дәүләт етәкселегенең үҙ бурыстарын түләй алмаған Африка, Азия, Латин Америкаһы дәүләттәренең Рәсәй алдындағы миллиардлаған һум бурыстарын һыҙып ташлағанын күреп, был талапты ҡуйыуына аптырарға кәрәкмәйҙер.\nСығыу ваҡыты 1-11-2013, 14:36 | Ҡаранылар: 765


Балҡыны ла һүнде йондоҙҙар… » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Балҡыны ла һүнде йондоҙҙар…\nБалҡыны ла һүнде йондоҙҙар… 15.02.2017 // Йәмғиәт\n…Көмөш сәсен килешле генә итеп тараған уҡытыусыбыҙ, һомғол кәүҙәһен һәр ваҡыттағыса тура тотоп, студенттарға яңы теманы аңлата. Илле пар күҙ айырым бер ҡыҙыҡһыныу менән уға төбәлгән, уҡытыусының һәр һүҙен мейеләргә һеңдереп ҡалдырырға тырыша…\nБашҡорт дәүләт университеты профессоры, филология фәндәре докторы, күренекле йәмәғәт эшмәкәре һәм фольклорсы Әхмәт Мөхәмәтвәли улы Сөләймәнов үткәргән фольклор дәрестәре кисә генә булған кеүек күҙ алдында тора. Үҙенә генә хас ыҫпайлыҡ һәм ихласлыҡ менән арбай белде ул йәштәрҙе. Айырыуса ҡыҙҙар Әхмәт ағай өсөн үлеп торҙо.\nНәҡ уның аша туған халҡыбыҙҙың бай фольклоры менән таныша алдыҡ һәм күп нәмәгә башҡаса ҡарай башланыҡ. Башҡортостаныбыҙҙың төрлө төбәктәренән йыйылған егеттәр һәм ҡыҙҙар, башҡорттарҙың туй йолаһы буйынса бик күп материал туплап, уларҙың үҙенсәлектәрен анализлай, айырмалыҡтарын билдәләй, һығымта яһай инек.\nКөньяҡ Уралдың Һаҡмар буйы башҡорттарында ҡыҙ йәрәшеүҙән алып уны кейәү йортона оҙатыуға ҡәҙәр оло йәштәге инәй-олатайҙарҙан яҙып алынған фольклор яҙмаларыма айырыуса иғтибар биргәйне Әхмәт Мөхәмәтвәли улы. “Халҡыбыҙҙың тел нескәлектәрен тоя һәм урынлы ҡуллана беләһең, ҡустым. Йыр-таҡмаҡтарҙың, әйтем-мәрәкәләрҙең асылын тәрәндән аңлап, дөрөҫ баһа биреүең маҡтауға лайыҡ. Һин ошо йүнәлештә дауам ит, диплом эшеңде лә һайлаған темаң буйынса үҫтер!” – тип кәңәш иткәйне ул миңә, диплом алды эшем менән танышҡандан һуң. Тик мин әҙәбиәт кафедраһы мөдире, яҙыусы һәм әҙәбиәт белгесе, филология фәндәре докторы, С. Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Роберт Нурмөхәмәт улы Байымовтың тәҡдиме менән диплом эшен йәш ғүмере Йылайыр ерендә өҙөлгән күренекле башҡорт шағиры Шәйехзада Бабичтың ғүмер юлы һәм ижады менән бәйле фольклор материалдарын өйрәнеүгә бағышланым. Һәм, Аллаға шөкөр, тип әйтәйем, остаздарымдың фатихаһында уны уңышлы яҡланым.\nАртабанғы ғүмер юлымда ла Әхмәт ағай Сөләймәнов менән осраштырғылап торорға насип булды. Иң иҫтә ҡалғаны уның етәкселегендә Баймаҡ районының Темәс ауылынан башлап Йылайыр районы үҙәгенә ҡәҙәр Бабич үткән юл буйлап республикабыҙҙың күренекле тел белгестәре, шағирҙары һәм журналистары менән берлектә ғилми экспедицияла ҡатнашыу булғандыр, моғайын. Һәр ауылда беҙҙе икмәк-тоҙ, ҡымыҙ-буҙа менән ҡаршы алып, клубтарҙа матур тамашалар күрһәттеләр (үҙ сиратыбыҙҙа беҙ ҙә яуапһыҙ ҡалманыҡ), милли аш-һыу менән һыйланылар. Муллаҡай ауылында дин әһеле, ишан, мәғрифәтсе, яҙыусы һәм шағир Ғабдулла Сәиди төҙөткән мәсеттә булып, диндарҙар менән осрашып, ауыл имамынан мәрхүмдәр рухына аят уҡытып, хәйер-саҙаҡа таратыу күркәм күренеш булды. Темәстә иһә мәҙәниәт усағында үткән ихлас осрашыу сараһынан һуң ҡунаҡханала Әхмәт ағайҙың риүәйәт-хикәйәттәрен тыңлап кинәндек. Төн уртаһы ауғансы һөйләне ул! Әле уйлап ҡуям да, ауылса ябай, һәр кемде үҙ тиңеләй күргән арҙаҡлы уҙаманыбыҙға тағы бер һоҡланам!\n…Яҡташым, билдәле йырсы, тележурналист, Башҡортостандың халыҡ артисы Фәрит Бикбулатов та хәтеремә кешелекле һәм кеселекле сағыу шәхес булараҡ һеңеп ҡалды. Йыш булмаһа ла, уның менән уңайы сыҡҡан һайын осрашып, хәл-әхүәл һорашып, һөйләшеп ала инек. “Шунан, ҡустым, эштәр барамы? Ижадта ниндәй яңылыҡтарың бар?” Ошо юлдарҙы яҙғанымда ла мин Фәрит ағайҙың ихлас йөҙөн күргәндәй, яғымлы тауышын ишеткәндәй булам. Туғандар булмаһаҡ та, яҡын күреп, ағайҙарса хәстәрлек менән һүҙ ҡушыр, урынлы кәңәштәрен бирер ине…\nФәрит Бикбулатов башҡарыуындағы йырҙар тәү ишеткәндән үк күңелемә һеңде һәм, йырсы булмаһам да, уларҙы йыш ҡабатлайым. Үҙе өсөн иҫән сағында уҡ ҡойолған мәңгелек рухи һәйкәл инде уның йырҙары!\nИке уҙаман, ике шәхес… Бер айҙа – мосолман календары буйынса изге мөхәррәм айында – баҡый донъяға юл алдылар… Йәндәре йәннәттә, урындары ожмах түрендә булһын халҡыбыҙҙың арҙаҡлы улдарының.


Мөнәжәтселәр бәйгеһе үтте\n26 Сентябрь 2017, 19:12\n20 сентябрь Сибай ҡалаһында бишенсе тапҡыр төбәк- ара мөнәжәтселәр бәйгеһе үтте. Мөнәжәт башҡарыусыларҙы күтәреү һәм уларҙы үҫтереү, киләсәк быуынды тәрбиәләү һәм уларға тапшырыу бәйгенең төп шарты һәм маҡсаты булды. Мөнәжәтселәр бәйгеһе өс номинацияла үтте: мөнәжәт, нәсихәт һәм Мәүлит Ямалитдиновтың Көрьән сүрәһенең шиғри формалағы башҡортса тәржемәһен башҡарыу.\nРайоныбыҙҙың данын яҡлап Әбделмәмбәттән Хәдиә Фәтҡуллина, Байназарҙан Фәнүзә Аҙанғолова, Мәһәҙейҙән Нурия Сәйәхова ҡатнаштылар. Бөрйән районы ҡатнашыусылары 3 –сө дәрәжәле диплом менән бүләкләнделәр. Хәдиә Фәтҡуллина мөнәжәтселәр бәйгеһенең ойоштороусыһы Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Сибай ҡалаһы «Ағинәйҙәр» ҡоро етәксеһе Асия Ғәйнуллинаның махсус призына лайыҡ булды.\nҠатнашыусыларыбыҙ бәйгенән рух күтәренкелеге алып ҡайттылар. Уларға мәҙәниәт бүлеге исеменән ҙур рәхмәтебеҙҙе еткерәбеҙ.\nРайон мәҙәнит һарайы методисы Г.Фәйзуллина


Таныш булығыҙ: «Юлдаш»тар - Нурзилә УСМАНОВА\n17 Май , 07:00\nТыуған көнөм: 1996 йылдың 25 июне.\nТыуған ерем: Бөрйән районының Әбделмәмбәт ауылы.\nБелемем буйынса мин: инглиз теле белгесемен.\nРадиола нисек эш башланым: 2017 йылда “Юлдаш plus” радиоһында эфирҙар алып бара башланым. «Белдекле, ипле, аҡыллы бала” тип, “Юлдаш”ҡа алдылар. 2020 йылдан республикабыҙҙың төп милли каналының «Яңылыҡтар» хеҙмәтендә эшләйем, ҡотлауҙар уҡыйым, үҙемдең социаль проектым бар.\nЭшемдә иң оҡшағаны: берҙәм коллектив, ижади үҫеш мөмкинлеге.\nРәхмәтлемен: коллегаларыма, остаздарыма.\nЭшкә бәйле ҡурҡыныс төш: “Яңылыҡтар” бүлегендә эшләй башлағанда берәй сараны яҡтыртырға барып, бер яҙмаһыҙ, мәғлүмәтһеҙ ҡайтҡанмын, тип күрә инем. Йыш ҡына эфирға һуңлайым йәки ҡотлауҙар уҡып ултырам, ә хаттар ҡаралмаған, тип ҡурҡып уянам.\nИң иҫтә ҡалған тыңлаусы: “Юлдаш”лы ял” программаһына тура эфирға шылтыратҡан бер ханым үҙҙәренең ауылында имам-хатиптың мәрхүм булыуы, уның урынына йәш имам килеүен шатланып һөйләгәйне. Туйҙар хаҡында эфир алып барған мәлдә бер егет шылтыратып, кейәүгә сығырға тәҡдим яһаны.\nЯратҡан йырым: Венер Камалов, “Беҙҙең ғүмер”, классик йырҙар.\nКитабым: Мәрйәм Бураҡаева, “Арғымаҡ”.\nФильм: “1+1”, “Девчата”.\nЭштән арып киткән саҡтарҙа: китап уҡыйым, эштән һуң “Guzal-dance” бейеү ансамбленә күнекмәгә йүгерәм.\nҒорурланған һуңғы ҡаҙанышым: SMM-маркетолог һөнәрен үҙләштерҙем.


"Баш ҡала йыл уҡытыусыһы" конкурсы аҙағына килеп етте. Ағымдағы йылда бәйгелә ҡаланың иң яҡшы 41 педагогы ҡатнашты. Өфөнөң 41-се урта дөйөм белем биреү мәктәбенән донъя сәнғәт мәҙәниәте уҡытыусыһы Светлана Морозова "Баш ҡала йыл уҡытыусыһы" исеменә лайыҡ булды. Ул бөтә конкурс һынауҙарын уңышлы үтте, үҙен күрһәтте һәм наградаға лайыҡлы булыуын иҫбатланы.\n"БАШвестЪ" хәбәрсеһе баш ҡаланың иң яҡшы педагогы менән осрашты, һәм уның уңыш серҙәрен белде.\n- Светлана Эмистовна, һеҙ нисек конкурста ҡатнашырға ҡарар иттегеҙ?\n- Әгәр һеҙ мәктәптә эшләһәгеҙ, белер инегеҙ, беҙҙең теләкте бер кем дә һорамай. Бөтәһе лә ирекле-мәжбүри рәүештә килеп сыҡты. Конкурста ҡатнашырға, һәм кемделер күрһәтергә кәрәк, тине мәктәп директоры. Бәйгелә үҙ òåëœãå менән ҡатнашыусылар табылманы, шуға күрә мине ебәрергә ҡарар иттеләр.\n- Һеҙ ҡасандыр ошондай конкурста ҡатнаштығыҙ шикелле...\n- Эйе, ун йыл элек. Конкурста ҡатнашыуым, еңеү яулауым тураһында аңлатырға тырыштым. Әммә мәктәп директорының ишетәһе лә килмәне. Һәр биш йыл һайын ҡатнашырға була, тине директор.\n- Дәғүәселәргә ҡарата баһа ниндәй?\n- Конкурста ҡатнашыусылар үткәргән бөтә дәрестәрҙә лә булманым, инновацион проекттар менән таныштырыуҙарын күрмәнем, шуға күрә миңә уларға баһа биреү ауыр. Конкурсанттар күп ине. Беҙҙе ике төркөмгә бүлделәр. Киске сәғәт етелә проектым менән таныштырҙым. Миңә бер нисә педагогты тыңларға тура килде. Перфильева рус теле һәм әҙәбиәте буйынса иң көслө уҡытыусы булыуын шунда уҡ аңлап алдым.\n- Үҙегеҙҙең инновацион проект тураһында һөйләгеҙ әле?\n- Минең проектым "Донъя сәнғәт мәҙәниәтен уҡытыу процесында ысынбарлыҡҡа ҡиммәтле мөнәсәбәттәр булдырыу" тип аталды. Минең уйымса, балалар тотош донъяны күрергә тейеш, ә беҙ бөтә предметтарҙа уны бүлергә тырышабыҙ. Шунса мәғлүмәттән бала нимә эшләргә тейеш һуң? Әгәр бала һүҙ нимә тураһында барғанын аңлаһа, ул мәғлүмәтте еңел ҡабул итә.\n- Конкурс нисек үтте, ауыр булдымы?\n- Беренсе этаптан һуң мин иң яҡшылар рәтендә булманым. Уртала килдем. Асыҡ дәрес үткәргәндән һуң мин һигеҙенсе урында инем. Жюри ағзалары мине мастер-класс ваҡытында баһаланы, тип уйлайым. Күҙ алдына килтерегеҙ, кабинетта уҡыусылар урынына коллегаларым ултыра, ә мин улар алдында дәрес үткәрәм. Лекцияларҙа һәм фекер алышыуҙарҙа мине юғары баһаланылар.\n- Фекер алышыуҙар нисек үтте?\n- Профессорҙың фекере менән ризалашмау миңә хас түгел. Әммә бөтәһе лә мәрхәмәтле булды. Был бары тик интеллектуаль уйын - быны бөтәһе лә аңлай ине. Беҙ бәхәсләштек, уҡыусы - ул уҡытыу объекты йәки субъекты.\n- Һеҙгә коллегаларығыҙ, уҡыусыларығыҙ ярҙам иттеме?\n- Әлбиттә. Мәктәп тупһаһын күп тапаным, улар ҡаҙаныштарым менән ҡыҙыҡһынды. Минең еңеүем тураһында белгәс, улар шатланды. Бик күп йылы һүҙҙәр ишеттем.\nИремә ҙур рәхмәт әйтер инем, сөнки минең еңеүем - был уның да ҡаҙанышы. Ул миңә ярҙам итте, бер ай буйына манный бутҡаһы менән туҡланды, сөнки минең нимәлер әҙерләргә ваҡытым ҡалмай ине.\n- Һеҙҙе артабан "Йыл уҡытыусыһы" республика конкурсы көтә. Һеҙ уға әҙерләнә башланығыҙмы?\n- Скарлетт кеүек, уның тураһында иртәгә уйлармын. Бер ай уҡыусылар менән эшләйем әле һәм конкурс тураһында уйларға тырышмайым. Мин уҡыусыларымды һағындым.\n- Һеҙҙең педагогик стаж ҙур, 32 йыл. Ошо арауыҡта уҡыусылар үҙгәрҙеме?\n- Хәҙерге балалар зирәк, улар нимә теләй, беләләр. Хәҙер балалар бер ни ҙә теләмәй һәм бер ни эшләмәй, тиҙәр. Был дөрөҫ түгел. Улар бала саҡтан уҡ маҡсат ҡуя һәм уға бара. Минең быуын дәүләт ярҙамына иҫәп тотто. Беҙҙе стипендия, эш менән тәьмин итте. Ә хәҙерге балалар тормошта үҙ урынын үҙ аллы табырға тейеш - улар быны яҡшы аңлай.\nИндиго балалар тураһында күп һөйләйҙәр. Минең уйымса, улар ысынлап та бар. Әлеге быуын интеллектуаль үҫешкән һәм беҙҙән ныҡ айырыла. Беҙҙең алда балалар ултыра, әммә уларға текәлеп ҡараһаң, аңлайһың, улар өлкәндәр кеүек, етди, улар кесе ағайҙар һәм апайҙар тиерһең. Миңә ҡалһа, уларҙың бөтөнләй бала сағы юҡ. Мин уларҙы йәлләйем...\n- Мәктәптә бер юлы өс предметты алып бараһығыҙ: донъя сәнғәт мәҙәниәте, Башҡортостан тарихы һәм мәҙәниәте. Бөтәһенә лә нисек өлгөрәһегеҙ?\n- Дөйөм алғанда, был предметтар оҡшаш, уларҙа сәнғәт өйрәнелә. Бөтәһе лә музыканан башланды. Аҙаҡ яңы программа буйынса уҡыусыларға музыка дәресендә сәнғәт һәм әҙәбиәт тарихын һөйләй башланым. Шулай итеп донъя сәнғәт мәҙәниәте барлыҡҡа килде. Ә һуңынан Башҡортостан мәҙәниәтен уҡытырға тәҡдим иттеләр.\n- Дәрестә хәҙерге музыканы, сәнғәтте өйрәнәһегеҙме?\n- Миндә лекциялар курсы бар, унда беҙ джаз, рок, поп-музыка тарихын өйрәнәбеҙ. Һигеҙенсе синыф уҡыусылары менән "Музыкала хәҙерге осор нимә ул?" тигән теманы үтәбеҙ.\n- Уҡытыусының абруйын күтәреү тураһында күп һөйләйҙәр. Быға ҡарата һеҙҙең ниндәй ҙә булһа тәҡдимдәрегеҙ бармы?\n- Берҙән-бер тәҡдим - уҡытыусыға тынғы бирһендәр!\n- 2010 йыл Рәсәйҙә Уҡытыусылар йылы тип иғлан ителәсәк. Һеҙ нимә көтәһегеҙ?\n- Белмәйем, бәлки, ниндәйҙер үҙгәреш булыр. Беҙҙең мәктәпкә йөҙ менән ҡараһындар ине. Балаларға нормаль шарттар булдырһындар. Конкурс ваҡытында миңә шундай матур мәктәптәрҙә булырға тура килде! Ә беҙҙең мәктәп күптән инде ремонт күрмәгән. Мәктәбебеҙ күҙгә күренеп емерелә.\nЭш хаҡына килгәндә... Әгәр беҙ был хәлде үҙгәртә алмайбыҙ икән, тимәк, быға башҡаса ҡарарға кәрәк. Уҡытыусылар мәктәптә аҡса өсөн эшләмәй бит. Шуныһы үкенесле, коллектив йәшәрмәé. Йәш уҡытыусылар мәктәпкә килеп бармай. Әммә беҙҙә коллектив òàòûó! Беҙ үҙебеҙҙең эшкә яуаплы ҡарайбыҙ. Мин үҙемдең эшемде яратам. Балаларға ла, беҙҙең тормошта мөхәббәтһеҙ бер ни эшләп булмай, тип әйтәм. Үҙеңә яратырға кәрәк, ә башҡаларҙан талап итмәҫкә. Һеҙ донъяның кендеге һәм һеҙҙең тирәләй бөтәһе лә әйләнергә тейеш, тип һанау дөрөҫ түгел. Һеҙҙе яратһындар өсөн, үҙеңә әйләнергә кәрәк. Бына мин әйләнәм...


Иҡтисад // Конкурстар\nОшо аҙнала Башҡортостанда үткәрелгән инновация проектт ары конкурсының икенсе туры тамамланды, был финал өлөшөндә я рышты дауам итеүселәр билдәләнде тигән һүҙ. Беренсе турҙа ҡа тнашҡан ( 300 самаһы) проекттарҙан өсөнсө турға инвесторҙарҙ ың ҡыҙыҡһыныуын уятҡан ун бише тороп ҡалды. Һис һүҙһеҙ, үпкә ләүҙәр ҙә юҡ түгел, уйлап сығарыусыларҙың барыһын да йөрәктә ренә яҡын алыуҙары һәр кемгә билдәле. Әммә бөгөн еңеүселәр һ әм еңелеүселәр тураһында һүҙ йөрөтөү урынһыҙ, сөнки конкурст ың маҡсаты - урындар билдәләү һәм приздар таратыу түгел, ә п ерспективалы эштәр өсөн инвестициялар эҙләү.\n15 проекттың күпселеген тормошҡа ашырыу замандың байтаҡ е тди проблемаларын хәл итергә мөмкинселек бирәсәк. Мәҫәлән, м өһим проблемаларҙың береһе булып тирә - яҡ мөхиттең бысраныу ы үҙ сиратында кешеләрҙең төрлө ауырыуҙарына сәбәп була. Кө н дә сәнәғәт ҡалдыҡтары менән зарарланған һыу йылғаларыбыҙға\nағып төшә. Проекттарҙың береһе тап ошо ауыр металл иондары,\nтөрлө органик ҡушылмалар менән зарарланған бысраҡ һыуҙы био логик ысул менән таҙартыуға йүнәлтелгән.\nТағы бер проектты социаль йүнәлештә эшләнгән тип әйтеп бу лмайҙыр, моғайын, әммә ул реклама технологиялары үҫешендә яң ылыҡ булып тора һәм ваҡыты еткәс әле модала булған электрон табло һәм экрандарҙы алмаштыра аласаҡ.\nХалыҡтың һаулығын яҡшыртыуға арналған проекттар араһында Башҡортостанда үҫкән үләндәрҙән экстракт бүлеп сығарыуҙың яң ы технологияһын билдәләргә була.