Башҡортостан йөмһүриәтенең хосуси вәкиле | Всемирный курултай башкир\nБашҡортостан йөмһүриәтенең хосуси вәкиле\nБер-нисә йылдан Башҡортостан Республикаһының ойошторолоуына 100 йыл туласаҡ. Әммә үткән быуаттың башындағы автономия өсөн көрәш тарихының өйрәнелмәгән биттәре күп әле. Ошо эштең башында торған эшмәкәрҙәрҙең күбеһен әле белеп бөтмәйбеҙ, үкенескә ҡаршы. Улар башҡорт милли хәрәкәте етәксеһе Зәки Валиди менән иңгә-иң терәп Башҡортостан мөхтәриәтен булдырыуҙа фиҙаҡәр хеҙмәт күрһәткән шәхестәр. Автономия өсөн көрәшкән ир-уҙамандарҙың күбеһе 30-сы йылдарҙа Сталин репрессияһы булып, нисәмә тиҫтә йылдарға уларҙың яҡты исемдәре онотолоуға дусар булды.\nОшондай шәхестәрҙең береһе – Хәлим Насретдин улы Әмиров. Уның исеме архив документтарында йыш осрай. Бигерәк тә ул 1919–1920 йылдарҙа башҡорт ғәскәрҙәренең сәйәси етәкселәренең береһе булараҡ танылыу ала. Әйткәндәй, Хәлим Әмиров төньяҡ-көнбайыш башҡорттарынан сыҡҡан милли хәрәкәт эшмәкәрҙәренең береһе. Ул 1894 йылда Өфө губернаһы Бөрө өйәҙенең Уран ырыуы башҡорттарына ҡараған Яңы Уртауыл ауылында (бөгөнгө Башҡортостан Республикаһының Яңауыл районы) тыуған. Бөгөн ҡайһы берәүҙәр Башҡортостандың төньяҡ-көнбайышында татарҙар ғына йәшәй һәм 1922 йылда Өфө губернаһы бөтөрөлгәс, был территория Башҡортостанға түгел, ә Татарстанға ҡушылырға тейеш булған, тип баралар. Ә бына ошо төбәктән сыҡҡан башҡорт милли хәрәкәте эшмәкәрҙәре Шәйехзада Бабич (сығышы Мишкә районынан), Муллаян Халиҡов (Бүздәк районы), Илдархан Мутин (Татарстандың Аҡтаныш районы) һәм Хәлим Әмиров (Яңауыл районы) был фекерҙең уйлап сығарылған уйҙырма икәнлеген ап-асыҡ күрһәтеп тора. Төньяҡ-көнбайыш башҡорттары ла автономия өсөн көрәштә әүҙем ҡатнашҡан һәм үҙҙәре төйәк иткән ерҙәрҙе Башҡортостан автономияһы составында күрергә теләгән, әлбиттә.\nАрхив документтарынан күренеүенсә, Хәлим Әмиров Башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәтенә 1918 йылда ҡушылған. Әммә 1917 йылда Башҡорт ҡоролтайҙарында Бөрө өйәҙе башҡорттарынан делегат булараҡ ҡатнашыуы бик мөмкин. Билдәле булыуынса, 1918 йылдың июнендә Силәбе ҡалаһында Башҡорт хөкүмәте үҙенең эшен яңынан башлай. Август башында Ырымбурға ҡайтып, Каруанһарай бинаһында урынлаша.\nЫрымбурға ҡайтыу менән Башҡорт хөкүмәте автономияның урындағы идара органдары эшен йәнләндереү менән шөғөлләнә башлай. “Ырымбурға килеп етер-етмәҫтән дәүләт ҡоролошо эштәре менән мәшғүл булдыҡ. Бының менән хөкүмәт рәйесе Юныс Бикбов менән профессор Ҡулаев шөғөлләнде”, – тип яҙа Зәки Вәлиди. Ошо осорҙа Хәлим Әмиров Башҡорт хөкүмәтенә эшкә алына. Уны хөкүмәттең Мәғариф бүлеге мөдире урынбаҫары итеп тәғәйенләйҙәр. Башҡортостан автономияһының урындағы власть органдары – кантон башҡармалары янындағы Мәғариф бүлектәрен ойоштороу, мәғариф эшен яйға һалыу менән шөғөлләнә.\nӘммә Чехословактар күтәрелешенән һуң килгән хөрриәт заман 1918 йылдың көҙөнә әкреплән юҡҡа сыға башлай. Демократик ҡарашта булған һәм Башҡортостан автономияһына ыңғай ҡараған Һамар хөкүмәте ҡыҙылдар ҡыҫымына сыҙай алмай Өфөгә сигенә. 1918 йылдың сентябрь аҙағына Өфөлә ойошторолған Ваҡытлы Бөтә Рәсәй хөкүмәте, тиҙҙән Омскиға күсә. Бында ул монархистик ҡарашлы генералдар йоғонтоһона эләгә һәм улар ҡушыуы буйынса өлкә һәм милли хөкүмәт, ғәскәрҙәре бөтөрөү яғын ҡайыра башлай.\nБашҡорт хөкүмәте ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә сыҡҡан форсат менән файҙаланып өлгөрә. Алты полктан торған Башҡорт ғәскәрен ойоштора һәм урындағы автономия органдарын нығыта. 1918 йылдың ноябрендә Омскийҙа адмирал Колчак власты үҙ ҡулына ала. Ул тәү сиратта Башҡорт хөкүмәтен һәм ғәскәрҙәрен юҡ итергә ниәтләй. Әммә ярайһы уҡ көс туплап алған Башҡортостан автономияһы диктатор Колчактың бойороҡтарына буйһоноп бармай. Киреһенсә, 1918 йылдың аҙағында фронтҡа таралған полктарын бер йоҙроҡҡа туплауға өлгәшә.\nАҡтар яғында автономияға өмөтөн өҙгән башҡорттар советтар менән бәйләнешкә инеп, килешеү төҙөргә ниәтләй. 1919 йылдың февралендә Башҡорт хөкүмәте советтар яғына сығырға тигән ҡарар ҡыла. Тап ошо мәлдә, башҡорт халҡының яҙмышы, Башҡортостан дәүләтселеге өсөн һынылыш осорҙа Хәлим Әмиров ялҡынлы оратор һәм абруйлы эшмәкәр итеп күрһәтә.\n1919 йылдың 16 февралендә ул Башҡорт хөкүмәте һәм ғәскәрҙәренең Совет власы яғына сығыу тураһында фарманды иғлан итеү өсөн, Башҡорт корпусы штабынан особоуполномоченный сифатында Таналыҡ-Баймаҡ заводына (хәҙерге Баймаҡ ҡалаһы) ебәрелә. Бындай эште һалдаттар һәм халыҡ алдында абруйы булған, ҡатмарлы, боларыш ваҡыттта Башҡорт хөкүмәтенең ҡарарын кешеләргә еткерә алырлыҡ вәкилдәргә йөкмәтелә. Х. Әмиров үҙенә йөкмәтелгән бурысты уңышлы атҡарып сыға. Халыҡ большевиктар менән ярашыуҙы хуплай.\nҠыҙылдар яғына сыҡҡандан һуң, бер-нисә көн үткәс, 21 февраль көнө Темәс ауылында 1-се Башҡорт хәрби ҡоролтайы үтә. Әмиров ҡоролтайҙа әүҙем ҡатнаша, йыйылған һалдаттар – съезд делегаттары алында сығыш яһай, советтар менән килешеү Башҡортостан автономияһы өсөн ҙур әһәмиәткә булыуын аңлата. Съезда Башҡортостандың ваҡытлы революцион хөкүмәте (Башревком) ойошторола. Хәлим Әмиров тәжрибәле мәғариф эшмәкәре булараҡ Башревкомдың Халыҡ мәғарифы комиссариаты коллегияһы ағзаһы итеп һайлана.\nӘммә Башҡортостан территорияһында һуғыш барған осорҙа, милли мәғариф мәсьәләләре генә түгел, автономия идараһын ойоштороу ҙа ҙур ҡыйынлыҡтарға осрай. 1919 йылдың мартында ҡыҙылдарҙы аҡтар ҡыҫа башлағас, Башревком Темәс ауылынан, Мораҡҡа (хәҙерге Күгәрсен районы) күсергә мәжбүр була, артабан Иманғол ауылына (хәҙерге Ырымбур өлкәһендә), һуңынан Тоцкий ҡасабаһына барып урынлаша.\nТроцкий бойороғо буйынса Башревком май аҙағында Саранск ҡалаһында барып төпләнә. Бында Башҡорт хөкүмәте, тәү сиратта, ҡыҙылдарға сыҡҡандан һуң тарҡатылған ғәскәрҙе тәртипкә килереү эшенә тотона. Тиҙ арала ғәскәрҙәрҙе туплап, Башҡортостанға ҡайтыу, дошман ҡулында ҡалған йөмһүриәтте азат итеү көнүҙәк маҡсат була.\nХәрби комиссар Зәки Вәлиди элекке башҡорт ғәскәрҙәренән ике кавалерия һәм ике уҡсы полктар ойоштора. Полктар Айырым Башҡорт бригадаһына берләштерелә. Яңы башҡорт ғәскәренә сәйәси комиссар итеп Вәлиди ышаныслы көрәштәштәренең береһе булған, һалдаттар араһында абруй ҡаҙанып өлгөргән эшмәкәр Хәлим Әмировты тәғәйенләй. Сәйәси комиссар булараҡ Әмировҡа ярайһы уҡ ауыр мәсьәлә йөкмәтелә: милли ғәскәрҙең яңы шарттарҙа рух ныҡлығын тәьмин итеү, башҡорт һалдаттарына автономия өсөн көрәштең ҡатмарлы юлдарын төшөндөрөү.Башҡорт ғәскәрҙәре Көнсығыш фронтҡа барып, йәғни Башҡортостанға ҡайтып, Колчак армияһына ҡаршы һуғышырға ашҡынып тора. Ләкин 1919 йылдың июнендә башҡорт полктарын Украинаға ебәреү тураһындағы Тройкийҙың фарманы башҡорттар өсөн, аяҙ көндә күк күкрәгәндәй була. Украинала Ҡыҙыл Армияның хәле мөшкөлләнеү сәбәпле, Троцкий Саранскийҙағы башҡорт полктарын Көньяҡ фронтҡа, Денинкин армияһына ҡаршы ебәрергә теләй. Башҡорт вәкилдәре был мәсьәлә буйынса Лениндың үҙенә үк инеп һөйләшеп, аңлатып сыға. “У меня были представители башкир; просят назначать их войска на восток, а не на юг. На востоке в своем крае они могут, дескать, помочь быстро взять Челябинск, ибо и киргизы пойдут с ними; на юге же они бессильны и боятся, что ничего не поделают. Очень прошу взвесить эти доводы, по-моему, серьезные”, – тип Троцкийға яҙа Ленин. Әммә Реввоентсовет рәйесе үҙ уйынан кире ҡайтмай.\nӘле аҙағынаса ойошторолоп бөтмәгән, хәрби кәрәк-яраҡтар менән тейешенсә тәьмин ителмәгән килеш башҡорт полктары Харьков ҡалаһына юллана. Килеп тыуған ҡатмарлы хәлде иҫәпкә алып, хөкүмәт сәйәси комиссар Хәлим Әмировҡа Башревкомдың махсус вәкәләтле вәкиле хоҡуҡтары бирә, йәғни Украинаға киткән ғәскәрҙәр менән идара итеү бурысы йөкмәтелә. Сөнки башҡорт полктарының берҙәм командалығы булмай, улар Троцкий Харьков ҡалаһында гарнизон хеҙмәте генә үтәрҙәр, тип ышандыра Вәлидиҙе.\n1919 йылдың июнь уртаһында башҡорт ғәскәрҙәре килеп төшөү менән генерал Деникиндың армияһы менән ҡаты һуғышҡа инә. Комиссар Әмиров полк командирҙарын йыйып, кәңәшмә үткәрә һәм 1-се Башҡорт уҡсы полкы командиры Сөләймән Ишмырҙинды бригада командиры итеп һайлайҙар. Ҡыҙылдарҙың 14-се армияһының тулыһынса тарҡалып, тәртипһеҙ рәүештә сигенеүе, улар менән идара иткән Харьковтың оборона Советының аҡтарға һатылыуы арҡаһында Башҡорт бригадаһына ауыр юғатыуҙар кисерергә тура килә. Фронт тотҡан күрше ҡыҙыл частарҙың сигенеүе арҡаһында, күп осраҡта башҡорт ғәскәрҙәренә аҡтарҙың ҡамауында ҡала. Уның өҫтәүенә, Харьковтың аҡтар ҡулына күсеүендә башҡортарҙы ғәйепләп, Оборона Советы Сумы ҡалаһында Башҡорт бригадаһының штабын, шул иҫәптән Х. Әмировты ҡулға ала. Бындай хәл башҡорт ғәскәрҙәрендә ҙур риҙаһыҙлыҡ тыуҙыра. Башҡорт һалдаттары ҡулға ҡорал алып, командирҙарын ҡотҡарырға әҙер була. Быны күреп, Оборона Советы башҡорт командирҙарын иреккә сығарырға мәжбүр була. “Мы с боем и дорогой, ловя дезертиров, начали пребывать на Сумы. По прибытию первого эшелона – Штаба Башкирской бригады приказам члена Совета Обороны Зайцева, который так позорно раньше всех бежал из Харькова, Сумский отряд во главе с милицией и чрезвычайкой арестовал и разоружил весь Штаб Бригады во главе меня и командиров. Нас представили в округ Военком. Во время ареста наш эшелон подвергался обстрелу, хотя мы не сопротивлялись, потом нас освободили и за свои не законные действия извинились. Во время ареста оставшиеся караул в нашем эшелоне, назначенный Чрезвычайкой произвел полную очистку вагонов от собственных вещей служащих Штаба Бригады. Пропали: масса денег, вооружения, белья, одежды и т. пр. Это явление на наши части, которые кровью, честно защищали свободу пролетариата Украины, сильно повлияло и нам с трудом удалось их успокоить. Нами Совету Обороны сданы более 10-ти эшелонов с ценностями народного достояния, которые нами были задержаны, так как они следовали без хозяина. Кроме того, проезжало много вагонов с деньгами тоже без хозяина. При таких условиях работать оперировать на Южном фронте не возможно. Просим сейчас же принять меры к переброске нас на Восточный фронт”, – тип яҙа бригада командиры С.Ишмырҙин менән комиссар Х.Әмиров республиканың хәрби комиссары Вәлидигә.\n1919 йылдың июль башында Көньяҡ фронтҡа хәрби комиссар Зәки Вәлиди килә. Бында яңы килгән һалдаттар командирҙар менән тулыландырылып, Башҡорт бригадаһы Айырым Башҡорт кавалерия дивизияһы тип үҙгәртелә. Ул дивизияның сәйәси комиссары итеп Нуриәғзәм Таһировты тәғәйенләй. Ә Хәлим Әмиров Саранскийға, Башревком ҡарамағына ҡайтарыла. Әммә уға хәрби эштәрҙән оҙаҡ айырылырға тура килмәй.\n1919 йылдың сентябрендә Петроград фронтындағы Ҡыҙыл Армияның ғәскәрҙәренең хәл мөшкөлләнә. Юденич армияһы ҡыҙылдарҙы борҡотоп, революцияның бишеге – Петроград ҡалаһына яҡынлаша. Ҡыҙыл Армияға ярҙамға тағы ла һуғышсан, дисциплиналы башҡорт ғәскәрҙәре кәрәк булып сыға. Ленин менән Троцкий бөтә башҡорт ғәскәрҙәрен тиҙ арала Петроградҡа ебәрергә тигән фарман бирә. “Троцкий Бәләбәйҙә ойошторолған өсөнсө һәм дүртенсе йәйәүле, өсөнсө һыбайлы полктарҙы Петроградҡа һөжүм итеүсе генерал Юденичҡа ҡаршы ебәреүҙе латап итә. Мин ул ғәскәрҙе өйрәтеү, бөтә кәрәк-яраҡтар менән тәьмин итеү эштәренең әле тамамланмауын әйтеп, хәҙергә ике батальонды бер-ике аҙна эсендә әҙерләргә полковник Әхмәровҡа әмер бирергә вәғәҙә иттем. Бәләбәйҙәге полковниты телеграфҡа саҡыртып, хәлде аңлаттым. Ул хәҙергә хатта ике батальондың да әҙер түгеллеген белдерҙе. Мин быны иртәнсәк Троцкийға еткерҙем. Был иһә башҡорт ғәскәрҙәренең Юденичҡа ҡаршы һуғышта ҡатнашыуының башланғысы ине”, – тип яҙа Зәки Вәлиди.\nБәләбәй ҡалаһында торған Айырым Башҡорт бригадаһы частары һәм тағы бер кавалерия полкы, әҙерлеге булмауға ҡарамаҫтан, Петроградҡа оҙатыла. Шулай уҡ бында Көньяҡ фронттан Башҡорт кавалерия дивизияһы һәм уның 1-се, 2-се полктары штабтары килә. Башҡортостандан килгән яңы һалдаттар иҫәбенә бригада һәм дивизия частары ойоторолорға тейеш була. Был мөһим эшкә етәкселек итеү бурысы тағын да Хәлим Әмировҡа тапшырыла. Ул Башҡорт республикаһының башҡорт ғәскәрҙәрендәге махсус вәкәләтле вәкиле (особоуполномоченный) сифатында киң хоҡуҡтар менән Петроградҡа ебәрелә.\n10 меңдән ашыу яугирҙан торған Башҡорт ғәскәрҙәре төркөмөнә идара итеү еңелдән булмай. Петроградҡа килеү менән Х. Әмиров, тәү сиратта, башҡорт ғәскәрҙәрендәге сәйәси комиссарҙар составына иғтибарҙы йүнәлтә. Ғәскәрҙәрҙе Башҡорт хөкүмәтенең сәйәсәтен алып барырҙай кадрҙар менән тулыландырыу кәрәклеген аңлай. Сөнки башҡорт милләтенән булмаған комиссарҙар ғәскәрҙәргә зыян ғына килтерә, бигерәк тә татар эшмәкәрҙәре. Улар Башҡортостан автономияһына ҡаршы агитация алып бара. Мәҫәлән, Башревком рәйесе Харис Йомағолов Башҡорт дивизияһы комиссары Нуриәғзәм Таһировҡа былай, тип яҙа: “Сообщи всем-всем красноармейцам-башкирам!!! Пусть неподдаются провокации!!! По некоторым сведениям наших красноармейцев в Белебее настраивались против нас т.е. Ревкома и Б.С.Р. и против Советов, так прими меры чтобы рассеять лживые, провокационные слхи красноармейцев”.\nШуға күрә лә Хәлим Әмиров башҡорт ғәскәрҙәрендәге сит милләт комиссарҙары урынына башҡорттарҙы тәғәйенләргә, тигән мәсьәлә ҡуя. Бының өсөн ул Мәскәүҙә Свердлов исемендәге Коммунистик университета уҡыған башҡорт курсанттарын Петроградҡа ебәреүҙе һорай. Ошо айҡанлы Мәскәүҙә, ВЦИК янындағы Башҡорт республикаһы вәкиле Әбрәшит Бикбаув 1919 йылдың 29 октябрендә Башҡортостандың Хәрби эштәр буйынса комиссариатына былай тип хәбәр итә: “Настоящим сообщаю требование обобоуполномоченного по делам башкирских частей в Петрограде т. Амирова о замене во вверенных ему башкирских частях ответственных работников небашкир башкирами-курсантами, необходимой для создания могущественной башкирской армии и для ее воспитания в зависимости (с учетом) бытовых и исторических особенностей нашего народа, а также подверждаю его настойчивую просьбу об откомандировании в Петроград московских курсантов тт. Магасумова, Баталова, Абсалямова, Ишкаева и Дюкасова на полковые комиссарские должности и еще десять человек на мнеее ответственные дожности…”. Ә. Бикбауов та Хәлим Әмировтың фекерен ҡеүәтләй: “Побывав в Петрограде, лично убедился, что удовлетворение просьбы Амирова крайне необходимо”, – тип тамамлай ул үҙенең телеграммаһын.\nНуриәғзәм Таһиров һәм Хәлим Әмировтың тырышлығы менән Мәскәүҙә уҡып йөрөгән башҡорт эшмәкәрҙәре Ғабдулла Ибраһимов Башҡорт уҡсы бригадаһының комиссары итеп, Һиҙиәт Сәғәҙиев – Башҡорт кавалерия дивизияһы сәйәси бүлеге мөдире итеп, Хәйҙәр Лотфуллин – “Салауат” гәзитенә эшкә тәғәйенләнә.\nХәлим Әмиров Петроградта ғәскәрҙәр араһында Башҡорт автономияһы етәкселегенең сәйәсәтен алып барыусы, Башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте мәнфәғәтен алға һөргән, пропагандалаған эшмәкәрҙәрҙең береһе булған. Быны Башҡортостан Республикаһының йәмәғәт ойошмалары архивында бик ҡыҙыҡлы һәм ҡиммәтле документ – “Бәхет көнө”, тип аталған йыйынтыҡ та тағы бер тапҡыр иҫбатлап тора. “Бәхет көнө” йыйынтығы Башҡорт хөкүмәте һәм ғәскәрҙәренең советтар яғына сығыуына бер йыл тулыу айҡынлы 1920 йылдың февралендә Петроградта баҫылған. Унда Башҡорт автономияһы етәксеһе Зәки Вәлиди, Башҡорт уҡсы бригадаһы комиссары Ғабдулла Ибраһимов мәҡәләләре һәм Башревком вәкиле Хәлим Әмировтың “Башҡорт хәрәкәте” исемле доклады урын алған.\nБыл доклады менән Әмиров Петроградта башҡорт ғәскәрҙәренең 1-се коммунистик конференцияһында сығыш яһаған. Юғары трибунаға сығып Хәлим Әмиров Башҡортостан автономияһы өсөн көрәштең тарихын бәйән итә, уның маҡсаттарын һалдаттарға еткерә:\nМәскәүҙә йыйыласаҡ II мосолман коммунистарының съезында мөһим мәсьәләләр араһында, татар-башҡорт мәсьәләһе алдыбыҙҙа тора. Был мәсьәлә хаҡында беҙҙән вәкил булып барасаҡ иптәштәргә ҡыҫҡа ғына материал булһын уйы менән башҡорттарҙың был һуңғы 1917-се йыдан башлап революцион хәрәкәттәре хаҡында һөйләмәксе булам.\nБашҡорт халҡының элекке заманаларҙағы революцион хәрәкәттәренә һәм уларҙың тарихтарына ҡағылмайса, тик ошо һуңғы Рәсәйҙәге революцияла башҡорттарҙың ниндәй урын тотҡанлыҡтарын күрһәтеп уҙайым. 1917-се йыл февралдә тыуған бөйөк Рәсәй революцияһының башынан уҡ башҡорт халҡының теләге милләттәргә ерле мөхтәриәт – территориальное самоопределение наций булды.\nРеволюцияның әүәлге дәүерҙәрендәге булған Ваҡытлы хөкүмәттәр башҡорттарҙы ерле мөхтәриәтле азат бер халыҡ итеп танымаһалар ҙа, башҡорт халҡы үҙенең Өфөлә, Ырымбурҙа булған әүәлге дөйөм йыйылыштарында, башҡорт халҡына ҡағылышлы юғарылағы лозунгыны ғәмәлгә ҡуйыу өсөн Башҡортостан исемендәге айырым бер өлкә проектын ғәмәлгә ҡуйыуҙы алға сығарҙы һәм шул юлда хәрәкәт итәсәген асыҡтан-асыҡҡа белгертте.\nБыуаттар буйына иреклек өсөн ҡан түккән башҡорт халҡы бығаса иҙелеп килгән милләттәр тәҡдире хәл ҡылына торған был революцион дәүерҙә үҙенең яҙмышын хәл ҡылыу эшен башҡаларға тапшырмай, үҙе генә хәл ҡылырға тейеш икәнлеген бик асыҡ белә ине. Башҡалар кеүек иркен йәшәргә хаҡы булған башҡорт халҡы ла иркенлек алып ҡалыуға үә шул иркенлектең кәрәк булһа мәнфәғәттәрен һаҡларға тейеш икәнлеген һәр бер башҡорт белә ине һәм шул юлда хәрәкәт итә ине. Был беҙҙең өсөн берҙән-бер юл ине.\nБашҡорт илендә төҙөлгән башҡорт төбәк шуралары үә уларҙың тармаҡтары ошо әҙерлек юлында күп кенә эштәр эшләнеләр, йәғни бер башҡа иҙелгән милләттәр кеүек Октябрь революцияһына ҡәҙәр хәкимиәт һөргән Керенский һәм уның яһарға тырышҡан Учредительный Собраниеһынан: беҙгә ерле мөхтәриәт кәрәк, шуны бирмәҫһегеҙме?, – тиеп кенә тороуҙан башҡорт халҡы уҙғайны. Уның сәйәси күҙе башҡаларға ҡарағанда асығыраҡ ине.\nШуның өсөн дә башҡорт халҡы был дәүерҙә үҙенең ерле мөхтәриәтен ғәмәлгә ҡуйыу өсөн бөтә әҙерлектәрен күреп бөтөрҙө.\n1917-се йыл декабрь айында Ырымбурҙа булған Башҡорт ҡоролтайы ошо әҙерлекте ҡәтғи рәүештә тамамланы. Башҡорт халҡының теләге булған “Ерле мөхтәриәтен” ниһәйәт тормошҡа үҙдырҙы.\nБашҡорт иле “Хөр Башҡортостан” тиеп иғлан ҡылынды.\nҠоролтай Ҙур һәм Кесе Башҡортостан проекттарының һуңғыһын ҡабул итте. Кесе Башҡортостанда идара өсөн хөкүмәт һайланды.\nЭске идараһында Башҡортостан кантондар исемендәге 13 өлкәгә бүленде.\nБашҡорт халҡының иркенлек донъяһына сығыу юлдары ҙур ҡәтғи тарихи мөһим аҙымдар яһаған был Беренсе Башҡорт ҡоролтайы таралғандан һуң бер ай самаһы уҙғас булһа кәрәк, Ырымбурҙа һәм губернаның күп урындарында синфи көрәштән килеп сыҡҡан хөкүмәт көсө – Совет власына күсте, был яңы хөкүмәттең, бигерәк тә иҙелгән, тапалған милләттәрҙең хоҡуҡтарын һәм уларҙың тулы иркенлеген тәьмин ҡыла торған бер хөкүмәт икәнлеген белеп, яңы ғына эшкә тотонған Башҡорт хөкүмәте Ырымбур губерна Башҡарма Комитетына, башҡорт халҡын ерле мөхтәриәтле, ирекле тиеп Советтар хөкүмәте танығанда, башҡорт халҡы советтар менән бергә барасаҡ, тиеп рәсми рәүештә иғлан ҡылды. Башҡорт халҡының был тәҡдименә Ырымбур губерна Исполкомы, бәғзе бер иптәштәрҙең ҡотҡоһо менән Башҡорт хөкүмәтенең ағзаларын ҡулға алыу менән яуап бирҙе.\nБашҡорт хөкүмәтенең ағзалары араһында Зәки иптәш Вәлиди ҙә ҡулға алынды. Үҙәктең (Мәскәүҙең – авт.) ҡулға алынған Башҡорт хөкүмәтенең ағзаларын азат ҡылыу тураһында әмере булһа ла, азат ителмәнеләр. Иркенлек, азатлыҡ донъяһына сығыу өсөн быуаттар буйына нисәмә ҡан түккән башҡорт халҡына, үҙенең хөкүмәте ағзаларының бигерәк тә Совет власы тарафынан ҡулға алыныуы һәм башҡорттарҙың был азатлыҡ хәрәкәте ошондай ҡыҙғаныс бер рәүешкә кереүе сикһеҙ ауыр тәьҫир итте. Бының өҫтөнә 1918-се йыл март айында Баймаҡ заводында Башҡорт ҡыҙыл гвардияһы төҙөп йөрөгән башҡорттоң эшлекле, революцион егеттәренән Иҙелбаев, Мағазов һәм башҡаларҙың Ырымбурҙан ебәрелгән каратель отряды тарафынан атылыуҙары һәм башҡорт азатлығы өсөн эшләп йөрөгән башҡорт егеттәренең шул уҡ урыҫ ҡыҙыл гвардияһы тарафынан эҙәрлекләнеүе кеүек хәлдәр тәбиғи, башҡорт халҡының Совет власына ҡарата ыңғай мөнәсәбәт ҡаҙаныуына иң беренсе һәм ҙур кәртә булдылар.\n1918-се йылдың яҙында Дутов тарафынан Ырымбурға яһаған сапҡын һөҙөмтәһендә төрмәләге Башҡорт хөкүмәте ағзаларының ҡайһы берҙәре сығарылды. Ҡайһы берҙәре тотҡонлыҡтан ҡастылар.\n1918-се йылдың яҙ баштарында Себерҙә башланған реакия көсәйеп барғанда, июнь көндәрендә Силәбегә ҡасып барып сыҡҡан Башҡорт хөкүмәте ағзаларынан Зәки иптәш Вәлиди яңынан Башҡорт хөкүмәтен тергеҙергә һәм ҡораллы ғәскәрен төҙөргә кереште. Башҡорт халҡының ҙур ниәте булған иркенлек, азатлыҡ донъяһына сығыу өсөн үткәндәге әсе тәжрибәләре – ҡораллы көстөң кәрәклеге фактын алға ҡуйҙы.\nШуның өсөн дә башҡорттоң ҡораллы көсө төҙөлә, был көстөң беренсе бурысы – башҡорттоң иреклегенә ҡаршы килеүселәргә ҡаршы тороу ине. Был ваҡыттарҙа Себерҙәге реакцияның иҙелгән халыҡтарға азатлыҡты тәьмин ҡылырҙан йыраҡ бер нәмә икәнен яңы төҙөлөп килә торған Башҡорт хөкүмәте яҡшы белгәнлектән, Башҡортостандың иреклеген тәьмин итеү юлдарына кереште һәм шул уҡ июнь айында Советтар хөкүмәтенә ике вәкил ебәрҙе. Башҡорт хөкүмәте август көндәрендә Ырымбурға күсеп килгәс тә үк үҙенең сәйәси йөҙөн асты. Беренсе номерҙарынан “Башҡорт” гәзитендә Башҡорт хөкүмәте Учредительное Собрание Комитеты тарафынан яһалған бәғзе бер тәҡдимдәргә ҡаршы рәсми рәүештә: Башҡорт хөкүмәте Брестский договорҙы танымай уның менән шаярасаҡ түгел тиеп тарихи яуабын бирҙе.\nБының артынан күп тә тормайынса, хөкүмәт тағын да советтарға вәкилдәрен ебәреү сараларын күрҙе. Был ебәрелгән вәкилдәребеҙҙең араһында Сәләх Аҙнағолов та бар ине. Был иптәш, өҫтөнә йөкләнгән эштәрҙе онотоп, фронтты уҙғас та Бәләбәйҙә комиссар булып ҡалды. Тәбиғи, бындай, башҡорт пролетариатының ҡаны менән уйнаған кешеләр, киләсәктә бер яҡтан, башҡорт фәҡир-фоҡараһы ҡаршында, икенсе яҡтан, дөйөм ярлылар ҡаршында яуапҡа тарттырылырға тейештәр!\nКөндән-көн нығып барған Башҡорт хөкүмәтенең вәкилдәре Учредительный Собраниеның Комитеттарында һәм Өфөләге Государственный Совещаниеларҙа иң һул ҡанаттарҙан булғанлыҡтары берәүгә лә йәшерен түгел.\nБашҡорт хөкүмәте менән күрше булған реакцион Дутов һуңғы ваҡыттарҙа Башҡорт хөкүмәтенә иң ышанысһыҙ ҡарау менән ҡарай башланы. Дутовты уның штабын ҡулға алырға Башҡорт ғәскәри идараһы тарафынан әҙерлектәр күрелгәндән һуң, был йәшерен әҙерлегебеҙ Ғалимаев тигән офицер тарафынан Дутовҡа белгертелде. Башҡорт ғәскәрҙәре Дутов командаһынан революцион юл менән алынып Башҡорт иле эсенә һәм уның өлкәләренә ҡуйылғандан һуң Дутовтың ҡарашы һис шикһеҙ башҡорттарға ышанысһыҙ булды.\nЗәки иптәш Башҡорт хөкүмәте тарафынан башҡорт ғәскәрҙәренең баш командующийы итеп билдәләнгәс, Дутов Зәки Вәлидиҙе атырға тиеп үҙенең ғәскәрҙәренә йәшерен бойороғон таратҡан. “Зәки ышанысһыҙ, советтар яҡлы кеше, уның менән эш ҡылырға ярамай, ул беҙҙең ҙур дошманыбыҙ”, – тигән һүҙҙәр бойороҡтоң башында яҙылғайны.\nБашҡорт хөкүмәте артыҡ ҡан түгеүҙе туҡтатырға тейешлелек хаҡында советтарға тағын да һүҙен ишеттерҙе. Өфөнән аҡтар сыҡҡанда Башҡорт хөкүмәте исеменән Советтар власы һәм уның ғәскәре командованиелары менән килешеү мәсьәләләрен тикшереү өсөн Муллаян Халиҡов иптәш ҡалдырылғайны.\nБыл иптәштең өҫтөнә төшкән эште дөрөҫ үтәүе башҡорт халҡының советтар яғына тиҙерәк күсеүенә ҙур сәбәпсе булды.\n9-сы февралдә Ҡана заводында, Башҡорт хөкүмәтенең советтар яғына сығыуға йәшерен ҡарары булды. Был ҡарар 18-се февраль сәғәт 10-да ғәмәлгә ҡуйылды. Башҡорт халҡы үҙенең хөкүмәте, бер корпус ҡораллы ғәскәре менән Башҡорт Совет республикаһы тиеп иғлан ҡылынды.\n19-20-се февралдә Темәстә булған Башҡорт ғәскәрҙәре съезы тарафынан ваҡытлы, 12 ағзанан ғибәрәт Ревкомитет (Башҡортостандың хәбри-революцион комитеты – авт.) төҙөлдө. Яңы Башҡорт Совет республикаһының эштәрен алып барыу бурысы ошо комитетҡа тапшырылды.\nШулай итеп, юғарыла әйтеп уҙған ҙур ғына көрәш, ауырлыҡтарҙан һуң башҡорт халҡы ирекле донъяға сығыу юлында тағын да ҡәтғи бер аҙым яһаны.\nМарт баштарында Башҡорт хөкүмәте исеменән Мәскәүҙә рәсми рәүештә барған вәкилдәр менән Үҙәк Совет респбуликаһы араһында килешеү төҙөлөп һуңғыһы тарафынан Башҡорт иле ирекле Башҡорт Совет республикһы тиеп иғлан ҡылынды.\nБашҡорт ревкомы советтар яғына сыҡҡас та үҙенең 8–9 полклы ҡораллы ғәскәре менән революцияның төп дошмандары булған реакционер-монархист Дутов һәм Колчактарға ҡаршы һуғышырға теләгәнлеген һәм башҡа ҡыҙыл ғәскәрҙәр менән ҡатнашып һуғышыу беҙҙең уйыбыҙ, дошманды еңеүҙә һис шикһеҙ ҙур файҙалар килтерәсәкбеҙ, тип (башҡорт ғәскәрҙәренең советтар яғына сығыу менән 80 саҡрым киңлектә фронт асылғайны) урыҫ ҡыҙыл ғәскәрҙәре командованиеһына белдергән булһаҡ та, башҡорт фәҡир-фоҡараһының һүҙе – ҡәберлектә аҙашҡан бисара юлсының тауышы шикелле иштелмәне.\nЫсын күңелдән башҡа ҡыҙыл ғәскәрҙәр менән бер сафта тороп революцияның дошмандарына ҡаршы һуғышырға теләгән башҡорт ҡаһармандарына ышаныс булманы, уларҙың йөрәктәренән сыҡҡан һүҙҙәрен ишетергә теләүсе булманы. Ул ваҡытта Башҡорт илендә хәрәкәт иткән Пенза дивизияһының башлыҡтары, башҡорт ғәскәрҙәрен тылға күсереү һәм уларҙы ҡоралһыҙландырыу тураһында бойороҡ бирҙеләр. Әйтеүҙәренә ҡарағанда, бойороҡ биреүселәрҙең уйы – башҡорт ғәскәрҙәренә сәйәси аң-тәрбиә биреү ине. Стәрлетамаҡ ҡалаһына үә тирәһенә күсерелгән башҡорт ғәскәрҙәре юғарыла әйтелгәнсә сәйәси аң-тәрбиә алырға тейеш булһалар ҙа, эштәр киреһенсә килеп сыҡты.\nПенза дивизияның тылында башҡорт ғәскәрҙәрен “һеҙ пленныйҙар”, тиеп ҡаршы алдылар, барғанда кейемдәре, аттары таланды, командирҙары туҡмалды, ауылда урамға сығарып сәстәренән һөйрәп ҡыйнанылар. “Һеҙҙе атабыҙ”, – тиеп урамға сығарып теҙеп мылтыҡтар төбәп көлдөләр, йәберләнеләр. Күп ваҡыттарҙа ашарға бирмәйенсә ас тоттолар. “Башҡорттарға иреклек биреләсәк түгел, һеҙҙең башҡаларығыҙҙың барыһы ла ҡулға алынған”, – тиеп, ғәскәрҙәр араһында асыҡтан-асыҡ һөйләй башланылар. Был ҡыҙғаныс хәлдәрҙе ишетеп Башҡорт ревкомы хәлдәр менән таныштырыу өсөн үҙенән кешеләр ебәрһә лә уларҙы ғәскәрҙәребеҙгә керетмәнеләр. Бының өҫтөнә ябай башҡорт граждандары араһында ҡыҙғаныс хәлдәр береһе артынан береһе тыуа башланы. Һис гонаһы булмаған башҡорт ылаусылары, һис нәмәгә ҡатнашы булмаған ауылдың аңлыраҡ кешеләре, бөтә башҡорт халҡының иң ҡәҙерле кешеләренән шағиры Бабич, үткер ҡәләмле яҙыусыһы Иркәбаев үә башҡалар атылдылар.\nКүп башҡорт ауылдарында Пенза дивизияның ҡыҙыл ғәскәрҙәре тарафынан күп кенә башҡорт ҡыҙҙары, ҡатындары, мөғәлимәләре көсләнде, мәсхәрә ителде. Башҡорт халҡының ирек, азатлыҡ донъяһына сығыуы ҡыҙғаныс булды. Ҡорбандарыбыҙ йөҙәрләп һанала. Шул уҡ ҡыҙыл ғәскәрҙәр башҡорт ауылдарынан үткәндә башҡорттоң тәҙрәһеҙ, ишекһеҙ 10–15 йорттан ғибәрәт булған ауылдарына 100–200 меңләп контрибуциялар һалып, түләй алмағас, меҫкен ярлыларҙың аҡтыҡ икмәктәрен, аттарын алдылар. Быны тыйған Үҙәктең ҡәтғи әмерҙәре үтәлмәне. Таланыу, атылыу, иҙелеү, һаман да хөкөм һөрҙө.\nБисара башҡорт халҡы, бигерәк тә уның ҡыҙыл ғәскәрҙәре советтар яғына сыҡҡас, күп ауырлыҡтар, иҙелеүҙәр күрҙеләр.\nБеҙ ышанабыҙ киләсәктә быға бәйле ғәйеплеләрҙе тарих беҙгә күрһәтәсәк. Һуғыш хәлдәренең бер аҙ беҙҙең өсөн сыуалып китеүе сәбәпле Башҡорт ревкомы үҙенең иленән күсергә мәжбүр булды.\nМай баштарында Башҡорт ревкомы Үҙәктең күрһәтеүе буйынса Пенза губернаһы Саранск ҡалаһына күсеп килде һәм ревком артынан уҡ советтар яғына сыҡҡан бер корпус ғәскәрҙәренең ҡыҙғаныс ҡалдыҡтары ла күсеп килде.\nСаранскиҙа төҙөлә башлаған дүрт полк ҡыҙыл башҡорт ғәскәрҙәре 10-сы июндә көньяҡҡа оҙатылдылар.\nКөньяҡ фронтта дүрт ай һуғышып, үҙҙәренең элекке ҡаһарманлыҡтарын күрһәткән башҡорт ҡыҙыл ғәскәре пролетар революцияның усағы булған Петроградты һаҡларға Көньяҡ фронттан Төньяҡ-көнбайыш фронтҡа күсерелде. Хәҙер Петрогад фронтында башҡорттоң бер атлы дивизияһы һәм бер йәйәүле бригадаһы һуғыша, – тип Хәлим Әмиров докладын тамамлай.\nЮденич армияһы тар-мар ителгәндән һуң, Башҡорт кавалерия дивизияһы Новгород губернаһына, ә Башҡорт уҡсы бригадаһы полктары Финляндия сигенә күсерелә. Шуның менән Хәлим Әмировтың Петроградтағы эшмәкәрелеге лә тамамлана. Ул 1920 йылдың февралендә Башҡортостанға ҡайтып, элекке вазифаһына, мәғарифы комиссариаты коллегияһына тәғәйенләнә. Әммә фронттан алыҫ ятҡан Башҡортостанда ла сәйәси хәл бигүк тыныстан булмай. Автономия өсөн көрәш дауам итә. Йәш Башҡорт республикаһына күрше губерна властары теше-тырнағы ҡаршылыҡ күрһәтә. Автономияны нисек тә булһа, тарҡатырға, юҡ итергә тырыша урындағы большевиктар.\n1920 йылдың мартында Башҡортостан автономияһына ҡаршы кешеләрҙән торған Үҫәргән кантоны РКП(б) комитеты (Ырымбур губкомының йәшерен бойороғо буйынса), Башревкомдың рөхсәтенән тыш, кантондың Советтар съезын үткәреп, яңынан кантревком һайлай. Съезд тураһында башҡорт ауылдарына әйтелмәй, делегаттар күпселек урыҫ ауылдарынан йыйыла. Әҙселекте тәшкил иткән башҡорт делегаттарын ҡорал менән ҡурҡытып, съезда Башҡортостанға ҡаршы ҡарарҙар ҡабул ителә, Башревкомға буйһонмаҫҡа сығыштар яңғырай. Кантон башҡарма комитетына автономияға ҡаршы кешеләр һайлана. Кантон үҙәге Ейәнсура ауылынан Чеботаревка исемле урыҫ ауылына күсерелә. Бер һүҙ менән әйткәндә, Үҫәргән кантонында власть фетнәселәр ҡулына күсә.\nБашревком Үҫәргән кантонындағы ваҡиғалар тураһында ишетеү менән Хәлим Әмиров, Сөләймән Ишмырҙин һәм Ибраһим Исхаҡовтарҙан торған махсус комиссия булдыра. Зәки Вәлиди комиссияның рәйесе итеп Х. Әмировты тәғәйенләй. Башревком комиссияһы һалдаттар менән Үҫәргән кантонына килеп төшә. Килеү менән Хәлим Әмиров тиҙ арала кантонда тәртип урынлаштыра, Башҡортостан автономияһы власын тергеҙә. Башревкомға буйһонмаған яңы кантревкомдың һәм канткомдың ағзаларын ҡулға ала. Фетнәсе коммунистарҙың берәүһе Ырымбурға ҡасып ҡотола. “Башревокм выслал в Усерганский кантон – Чеботаревку комиссию во главе с Амировым и двумя отрядами, первый в сто человек занял Чеботаревку, второй отряд, количество коего не выяснено, расположился в районе Чеботаревки. Комиссией арестованы коммунисты: Атанов, Ивашкин, Брозинский, Похлебаев и другие; разоружен военокмат; распущены коммунистические партии вплоть до ячеек…”, – Ленин менән Дзержинскийға ошаҡлай Рәсәй транспорт ЧК-һы рәйесе Данилевский. Хәлим Әмировтың Үҫәргән кантоны коммунистарының “арт һабаҡтарын уҡытыуын”, ВЦИК-тың Башревком янындағы вәкиле Ф. Самойлов аҙаҡ “Последний крупный “подвиг” валидовцев”, – тип баһалай.\n25 март Башревком Үҫәргән кантонына етәкселекте Х. Әмировтың үҙенә тапшыра, уны кантревком рәйесе итеп тәғәйенләй. Әммә уның Үҫәргән кантонындағы коммунистарҙы ҡулға алыуы, РКП(б) ойошмаһын ҡыуып таратыуы Башобкомға оҡшамай. Май айында обком Әмировтың эшен тикшереү буйынса конфликт комиссияһын ойоштора. 16 майҙа комиссия Үҫәргән кантоны коммунистарын аҡлап сығыш яһай, Әмировты бер йылға партиянан сығарырға ҡарар ҡыла. 18 майҙа үткән Башобком пленумы бер йылға бөтә яуаплы вазифаларҙан ситләтергә тәҡдим итә.\nЛәкин Башревком коммунистарҙың ҡарарына әллә ни ҡолаҡ һалып бармай. Әмировты Башглавпродукт рәйесе вазифаһына тәғәйенләй. 1921 йылдың авгусынан ул Башобкомдың Башҡортостан Ревтрибуналы янындағы Дәүләт ғәйепләүсеһе (Гособвинитель) урынбаҫары булып эшләй.\nАртабан башҡорт милли хәрәкәт эшмәкәрҙәренең күбеһе дәүләт эшенән ситләтелә, ә инде 30-сы йылдар башында уларҙы эҙәрлекләү, ҡулға алыуҙар башлана. Был осорҙа Хәлим Әмиров Өфө моторҙар заводында (хәҙерге УМПО) плановик булып эшләй. 1936 йылдың 23 октябрендә ҡулға алынып, өс йылға иркенән мәхрүм ителә. Бынан һуң Хәлим Насретдин улы Әмировтың эҙҙәре юғала. 1989 йылда 12 ноябрендә реабилитацияланғанлығы билдәле. Бер китеүенән башҡа ҡайта алмағындыр, күрәһең, Сталин лагерҙарынан.\nБашҡортостан дәүләтселегенә нигеҙ һалыусы Зәки Вәлиди менән бер рәттән уның көрәштәштәрен дә онотмаһаҡ ине. Шуларҙың береһе Хәлим Әмировта халыҡ хәтерендә лайыҡлы урын алырға тейеш.\n« Мысыр иленең бөйөк башҡорт әмирҙәре\nНациональный туроператор “Урал батыр” »


“Зөбәржәт” ансамбленә – 25 йыл\n25 Ғинуар 2018, 17:39\nЗөбәржәт – үтә күренеп торған асыҡ йәшел төҫтәге аҫыл таш. Бына инде 25 йыл дауамында нәҡ шундай матур исем йөрөтә район Мәҙәниәт һарайы ҡарамағындағы ветерандар-ҙың татар халыҡ вокаль-фольклор ансамбле.\nАнсамблгә 1992 йылда нигеҙ һалына һәм 1996 йылға тиклем уның менән Зифа Үзбәкова етәкселек итә. Башта ансамблдә ни бары дүрт ҡатын йырлай: Йәүһәрә Хужина, Хәнифә Абдраҡова, Мөнирә Мөхөтдинова һәм Шәкүрә Ғәниева. Үкенескә ҡаршы, улар бөгөн беҙҙең арала юҡ инде. Күпмелер ваҡыттан һуң коллективта туғыҙ кеше булып китә. 1996 йылда ансамбль вокаль коллективтарҙың район смотрында II урын ала, 1995 йылда Мәсәғүт ауылында үткән зональ смотр-ҙа лауреат була. 1996 йылдан коллектив менән Рәғиҙә Сәхәүетдинова етәкселек итә. Ул, элекке етәксе кеүек үк, ижади, дәрт менән эшләй.\n2009 йылдан ансамблде талантлы музыкант, ҙур тәжрибәгә эйә йырсы, үҙешмәкәр композитор Зөлфирә Сәлимова етәкләй. Уның килеүе менән ансамбль яңы һулыш ала. Коллектив районда ғына түгел, ә унан ситтә лә популярлыҡ яулай. Уларҙың Свердловск өлкәһендә үткән Сәрҙәриә Ниғәмәтова исемендәге IX Төбәк-ара татар халыҡ ижады фестивалендә һәм “Мин яратам һине, тормош!” оло йәштәгеләрҙең художестволы үҙешмәкәр ижады республика фестивалендә ҡатнашыуы һәм еңеү яулауы быға дәлил.\nТатар мәҙәниәтенең ғөрөф-ғәҙәттәрен һәм йолаларын һаҡлау өсөн ансамбль этнография һәм фольклор менән шөғөлләнә. Халыҡ традицияларынан тыш, ул үҙенең ҡабатланмаҫ йөҙөн дә һаҡлап ҡалырға ынтыла. Ансамблдә ҡатнашыусылар үҙҙәренең сығыштары менән үҙәк китапхана, мәҙәниәт бүлеге һәм район музейы үткәргән сараларҙы даими биҙәй.\nБөгөн ансамблдә 12 кеше сығыш яһай. Уларҙың бөтәһе лә тиерлек оло йәштәге ҡатындар: иң өлкәненә – Зилида Әмироваға 82 йәш. Коллективта йырлаусылар тырыш, дәртле. Төрлө өлкәләрҙә хеҙмәт итеүҙәренә ҡарамаҫтан, уларҙы татар йырына һөйөү берләштерә. Клара Дистанова, Ғәлиә Сибәғәтуллина, Ғәлиә Йосопова – уҡытыу-сылар, Зилида Әмирова, Фларида Вәхитова – медицина, Гөлнәзирә Әсбапова, Флүрә Сәрүәрова, Сажиҙә Басирова, Сәғиҙә Биктимерова, Гөлсимә Солтанова – сауҙа, Зәйнәп Шәмсетдинова – почта, Миндинур Яхина китапхана хеҙмәткәре. Барыһы ла профессиональ йырлай, бейей, музыка ҡоралдарында уйнай. Улар ҡулында мандолина, ҡумыҙ моңо ғәжәйеп яңғырай.\nАнсамбль репертуарында татар йырҙарынан тыш, башҡорт халыҡ, стилләштерелгән фольклор, заманса, ретро йырҙар бар. Ансамбль Ләмәҙтамаҡ һәм Абдулла ауылдары мәҙәниәт йорттарының фольклор коллективтары, “Аҡ ҡалпаҡ” район татар ҡатын-ҡыҙҙары йәмәғәт ойошмаһы менән тығыҙ бәйләнештә эшләй, шулай уҡ ауылдар буйлап бушлай концерттар ҡуя.\n2016 йылда ансамблгә “халыҡ” исеме бирелә. Шулай уҡ улар Башҡортостан Республикаһы һәм Свердловск өлкәһе мәҙәниәт министрлыҡтарының, Ҡоролтайҙың бик күп һанлы почет грамоталарына, рәхмәт хаттарына эйә. Ләкин ансамблдең иң ҙур еңеүе – ул тамашасыларҙың алҡыштары һәм һөйөүе.\n– Беҙҙә, әлбиттә, проблемалар ҙа бар. Уларҙың береһе – яңы сәхнә костюмдарының булмауы. Сығыштарыбыҙ тағы ла отошлораҡ булһын өсөн үҙебеҙҙең музыка ҡоралдары булһа ине. Шулай уҡ репетициялар өсөн ансамблгә беркетелгән кабинет юҡ. Беҙҙең алда ҙур һынау – “халыҡ” исемен раҫлау өсөн сираттағы аттестация тора. Проблемалар булыуға ҡарамаҫтан, беҙ лайыҡлы сығыш яһарбыҙ, тип уйлайым, – ти ансамбль етәксеһе.\nҺүрәттә; “Зөбәржәт” ансамбле. Беренсе рәттә уртала ансамбль етәксеһе З. Сәлимова.


Мотоспортсыны автомобиль аяманы » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Мотоспортсыны автомобиль аяманы\nМотоспортсыны автомобиль аяманы 18.12.2018 // Йәмғиәт\nРеспублика мотоспорты ауыр юғалтыу кисерҙе. Каменск-Уральский ҡалаһында уҙған боҙло спидвей буйынса Рәсәй чемпионатының ярымфинал уйындарынан ҡайтып килгәндә, юл-транспорт фажиғәһендә был бәйгенең еңеүсеһе Игорь Кононовтың атаһы Александр Кононов вафат булды. Авария 16 декабрҙә М5 трассаһында теркәлә. Игорь иһә аяғын һындыра.\nАлександр Кононов үҙ ваҡытында республиканың иң көслө ҡыуыусыһы була, күп тапҡырҙар мотокросс буйынса республика чемпионаттарында еңә. Карьераһын тамамлағас, бар көсөн улын спортсы итеп тәрбиәләүгә һала.\n2015 йылдан алып Игорь Кононов Тольяттиҙың "Мега-Лада" клубы өсөн сығыш яһай. Был ваҡыт эсендә ул бик күп чемпионаттар еңеүсеһе булыуға өлгәшә. Барлыҡ ярыштарҙа ла Александр Кононов улы янында була һәм һәр яҡлап ярҙам күрһәтә.\nАлександр Кононовтың фажиғәле вафаты Башҡортостан ғына түгел, бөтә Рәсәй мотоспорты өсөн дә ауыр юғалтыу. Улының һәм барлыҡ туғандарының ҡайғыһын уртаҡлашабыҙ. Игорға тиҙерәк төҙәлеп, спортҡа ҡайтыуын теләйбеҙ.\nФото: Башинформ сайтынан


Халыҡ-ара миҙгелдең тәүге старттары Швецияла рәсәйлеләр өсөн ауыр үтте. Күптән түгел саңғы-роллерҙарҙа юғары оҫталыҡ күрһәткән Максим Чудов бик үк яҡшы сығыш яһаманы - шәхси уҙышты 17-се ваҡыт менән тамамланы, спринтта 26-сы булып килде, ә эҙәрлекләү уҙышында - 55-се.\nРәсәй йыйылма командаһының баш тренеры Михаил Ткаченко Максимдың һуңғы уҙыштағы уңышһыҙ атыуы хаҡында "Евроспорт"тағы коллегаларыбыҙға бына нимә тине:\n- Тикшерербеҙ. Яҡшылап тоҫҡай алмаған, күрәһең. Йәкшәмбе иртән үк уның күҙҙәре ҡыҙыл ине, унан алдағы көндә тауҙан төшкәндә күҙлек аҫтынан ел һуҡты, ти ине. Хаталарының сәбәбен асыҡларбыҙ...\nЧудов беренсе этаптан уҡ көрәшергә вәғәҙә бирҙе. Һәм Швециялағы этапта ул тәүге унау исемлегендә булыуҙы үҙе өсөн яҡшы һөҙөмтә буласаҡ тип иҫәпләй ине. Әлегә унда эләгеү планы килеп сыҡманы. Әммә был трагедия түгел. Бында, күрәһең, әлеге лә баяғы "рустар оҙаҡ егә лә, һуңынан тиҙ елә" тигән уҫал ҡағиҙә эш итә.\nЧудов мәсьәләһе буйынса "БАШвестЪ" уның шәхси тренеры, БР йыйылма командаһының остазы Виктор Никитин менән бәйләнешкә инмәйенсә булдыра алманы. Бына уның һүҙҙәре:\n- Чудов әлегә формала түгел. Йәйгеһен ул үҙен бик яҡшы тоя ине, әммә сираттағы көсөргәнешкә әҙерләнеп өлгөрмәгән. Артабан нисек китер - ҡарарға кәрәк. Әҙерләнә ул. Донъя чемпионатында сағыу сығыш яһау - төп бурыс. Әлегә нимәлер һөйләү иртәрәк. Формаға инһен һәм юғары класс күрһәтә башлаясаҡ. Һуңынан һөйләрбеҙ.\n- Күҙҙәре менән проблема, тигән мәғлүмәт бар.\n- Эйе, тауҙан төшкәндә ел һуҡҡан. Күҙ өшөгән, тип әйтеп булмай, әммә барыбер яҡшы нәмә түгел. Унда бит 20 градус һыуыҡ ине. Шулай тип яҙығыҙ - "ел һуҡҡан".\n- Биатлонсыларға һәм тренерҙарға президент стипендиялары менән мәсьәлә хәл ителдеме?\n- Эйе, барыһы ла һәйбәт. Дүрт ай өсөн барыһын да бер юлы бирҙеләр. Ҡаҙаныштарына ҡарап, егеттәр айына алты меңдән 25 меңгә тиклем аласаҡ. Алты мең дә - беҙҙең өсөн ҙур ярҙам. Башҡортостан Президентына һәм беҙҙең йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрына барыбыҙҙан да ҙур рәхмәт!..\nҺаман да беҙҙеке, Башҡортостандыҡы булған, шул уҡ ваҡытта беҙҙеке лә түгел Ольга Вилухина был миҙгелдә Рәсәй йыйылма командаһына эләкте, әммә шәхси уҙышта ғына ҡатнашты. 21-се урын - тап уның өсөн. Эйе, сағыу түгел, әммә дебют өсөн насар, тип тә булмай.\nТиҙҙән Германияның Хохфильценында икенсе этап башлана. Һәм унда бөтөнләй икенсе коленкор килеп сығыуы ихтимал. Әлегә был ваҡиғаларға үҙ мөнәсәбәтен яҡшы яҡтан Чудовтың яңыраҡ асылған рәсми сайтында уның көйәрмәне белдерҙе:\n- Максим! Һинең барыһы ла һәйбәт буласаҡ! Пасьютта 55-се урын алыуыңа ҡарамаҫтан, минең өсөн һин барыбер иң яҡшы биатлонсы булып ҡаласаҡһың. Хохфильценда уҡ һин, бөтә командабыҙ кеүек, яҡшы һөҙөмтәләргә ирешәсәкһең. Сәскәләргә эләгеү генә түгел, призлы урындар һәм еңеүҙәр ҙә буласаҡ. Мин һәр ваҡыт һиңә ышанам. Эйе, Остерсундтағы беренсе этап һинең өсөн яҡшы үтмәне, әммә ҡыуып етәсәкһең һәм иң яҡшыһы буласаҡһың! Ҡайғырма, барыһы ла килеп сығасаҡ! Ҙур-ҙур уңыштар һиңә, еңел саңғы юлы һәм атыуҙа теүәллек! Бары тик алға!!! Һин башлыһың бит!\nӘгәр был мөрәжәғәттә яҙылғандарҙы ҡыҫҡаса һәм хис-тойғоларһыҙ әйткәндә, хәҙер Максимды әрләргә түгел, ә уға ышанырға һәм ярҙам итергә кәрәк.\nФото аif.ru сайтынан.


Смоленск ҡалаһы ла фашистар үҙҙәренең тәүге аяуһыҙ бомбала рын яуҙырған ҡалалар исемлегендә була. Бомба "ямғырынан" ҡас ып, ул ваҡытта Смоленск медицина институтының өсөнсө курс ст уденткаһы Римма Кондрашова башҡа ҡасаҡтар менән бергә үҙенең туған ҡалаһы Жиздраға барып етә.\nваҡытта яралылар менән тулы була. Урындағы дауахана медсанб атҡа әйләнә.\nРимма Александровна үҙенең ярҙамын тәҡдим итә. Уны санита рка итеп алалар. Медсанбат менән бергә ул Брянск ҡалаһына барып етә. Батальон начальнигы ҡыҙҙы уҡыуын дауам итергә өгөтләгәс, ул Пермь мед ицина институтына уҡырға инә. 1943 йылда Римма юғары белем т ураһындағы диплом алыу менән бергә Воронеж ҡалаһының дәүләт санинспекторы итеп тә тәғәйенләнә. Тик ул алдан уҡ хәл итеүе\nбуйынса, бары тик фронтҡа ашҡына, йылдар буйына бәйләнешен өҙмәгән "үҙенең" медсанбатына эләгергә хыяллана. Тик Свердловск ҡалаһында курстар тамамлағандан һуң, уны яҙмыш Ал ыҫ Көнсығышҡа илтеп ташлай.\nШулай итеп Римма Монголияға, чумаға ҡаршы көрәшеүсе отряд\nсафына барып эләгә. Ул яҡтарҙа кимереүсе хайуандар күп булғанлыҡтан , һәр ваҡыт чума сиренең көсәйеп китеү ҡурҡынысы һаҡлана. Белгестәр етеш мәй, әлбиттә. "Ни өсөн миңә бындай яза" - тип йыш ҡына күҙ йәштәрен түгә йәш врач. Ул дошмандарға ҡаршы һуғышырға хыялл ана ине, бында ... ҡомаҡтарға ҡаршы көрәшеп ваҡыт үткәр инде. Сираттағы аттестация ваҡытында ул үҙен бик яҡшы итеп күрһәтеүгә өлгәшә һәм, ниһайәт, комиссия уға эшен алмаштырырға рөхсәт бирә. Римма Александровна яртылаш булһа\nла үҙ хыялына яҡынлаша - армияла хеҙмәт итә башлай. Еңеү кө нөн Чойбалсанда ҡаршы ала.\nТик чумаға ҡаршы отрядта хеҙмәт итеүҙең дә бик ҡатмарлы һ әм яуаплы эш булыуын билдәләп үтеү кәрәктер. Советтар Союзы сиктәре янынд а бер нисә\nйыл буйы бактериологик ҡорал булдырыу менән шөғөлләнгән мах сус бүлек эшләүе киң йәмәғәтселеккә күптән түгел генә билдәле булды. Б ер нимә һиҙмәгән аманаттарҙы ошо, асылда, концентрацион булған лагер ға килтереп, ҡурҡыныс ауырыу вирустарын йоҡторалар һәм сирҙе ң нисек үткәнен күҙәтәләр. Ошонда уҡ совет иле биләмәләренә ебәреү өсөн чума менән\nзарарланған ҡомаҡтар үрсетелә. Дөйөм алғанда, япон милитари старының планы фашистарҙыҡынан бер ҙә кәм булмай. Бәхеткә ҡаршы, улар\nашырылмай ҡала. Тик хәрби хеҙмәткәрҙәргә был факт мәғлүм бу лмай,\nҺәм бына Римма Александровна йүнәлтелгән 61 - се танк див изияһы Алыҫ Көнсығышта хәрби хәрәкәттәрҙә ҡатнаша. Һәр һуғыш үҙенән һуң бик күп яралылар ҡалдыра. Медиктарҙың үҙ - үҙен аямайынса эшләүе ула рҙың күбеһен ҡотҡарып ҡала. Шул ваҡыттарҙа хәрби врач Кондра шова үҙенең төп наградаларының береһе - Ҡыҙыл Йондоҙ орденына лайыҡ була ла инде.\nИкенсе бөтә донъя һуғышы тамамланғас, ул Порт - Артурға э ләгә. 1948 йылға тиклем ошонда эшләй. Тиҙҙән кейәүгә сыға һәм медицина хеҙмәте капитаны дәрәжәһендә демобилизациялана. Ҡала дауаханаһына те рапевт\nбулып эшкә урынлаша, ҡытай коллегалары менән бергә хеҙмәт и тә. 1955 йылда улар тормош иптәше менән Өфөгә күсәләр, ул һәм ҡыҙ тәр биәләп үҫтерәләр. Федор Григорьевичтың ейәндәрен күреп ҡыуана алмау ы ғына йәл. Кондрашовтарҙың дүрт ейәне бар һәм һәр береһе бы л донъяла үҙ юлын тапҡан. Ике ейәндәре, мәҫәлән, Шотландияла йәшәй. Береһе, ӨД НТУ\nаспиранты, Англия вуздарының береһендә уҡыуға грант алған. Ҡыҙҙары Мария - экономист, Чехияла йәшәй. Улдары Олег нефть универси тетында эшләй.\nАрмияла хеҙмәт иткәндән һуң Римма Александровнаның хеҙмәт биографияһы ҡайһы яҡҡа үҙгәргән тиһегеҙме Өфөлә ул башта те рапевт, һуңынан 19 - сы дауаханала баш врач урынбаҫары булып эшләй. 1967 йылдан алып уның яҙмышы ӨДНТУ менән бәйле, ул 25 йыл бу йына ошо вуз студенттары һәм хеҙмәткәрҙәренең һаулығы тураһында хәстәрлек\nХәбәрсе менән һөйләшкән ваҡытта, Римма Кондрашова Бөйөк Е ңеүҙең 60 йыллығына әҙерлек һәм байрам көндәрендә ветерандарға булған сикһеҙ иғтибарҙы һыҙыҡ өҫтөнә алды. Һуғыш һәм тыл ветерандарының ба рыһына ла юбилей миҙалдары тапшырылды. Үҙешмәкәр артистар, ш ул иҫәптән мәктәп уҡыусылары, концерттар менән сығыш яһаны, тип хәтерләй ул. Сәскәләр, бүләктәр, бала ҡулы менән яҙылған өсмөйөш хаттар... Быларҙы онотоп буламы ни!\nӘ ветерандар үҙҙәре, Римма Александровнаның һүҙҙәре буйын са, балалар учреждениеларында көтөлгән ҡунаҡ. Нисә йәштә булыуҙарына ҡар амаҫтан, балалар ветерандарҙы тын да алмай тыңланы, ти ул. Тере фронт овик уларға тағы ҡасан килә әле! Тимәк, хәрби - патриотик тәрбиәләүгә я ңы көс өҫтәлде. "Был эштең дауам итеүе ҡыуандыра, - ти ветер ан. - Йәштәр һуғыш тураһында дөрөҫөн белергә тейеш".


3 Август 2021, 10:50\nКөндәр үтә тик күҙ менән Ҡаш араһында, Ғүмер - гүйә сәскә, үҫкән Таш араһында. Йәшлек – ҡартлыҡ… Айырма күп Йәш араһында, Ағарғаны арта бара Сәс араһында. Ярай, ғүмер үтә әле Аш араһында, Соҡонорға сәбәбе бар Теш араһында. Үткән ғүмер тик өн менән Төш араһында, …Бына әле шиғыр яҙҙым Эш араһында. Фирүзә Абдуллина.\nКөндәр үтә тик күҙ менән\nҒүмер - гүйә сәскә, үҫкән\nЙәшлек – ҡартлыҡ…\nАғарғаны арта бара\nЯрай, ғүмер үтә әле\nСоҡонорға сәбәбе бар\nҮткән ғүмер тик өн менән\n…Бына әле шиғыр яҙҙым


Уҫман яугирҙары иҫтәлегенә обелиск\n9 Июль 2021, 14:50\n1 июль көнө Уҫман ауылында 1812 -1814 йылғы Ватан һәм 1941-45 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышы яугирҙары иҫтәлегенә күмәк көс менән обелиск асылды. Был тантаналы сарала ра-йон Советы һәм башҡорттары ҡоролтайы рәйесе Фаил Һәҙиәт улы Зәйнетдинов, Сәйетбаба ауыл советы ауыл биләмәһе башлығы Венер Сәхиулла улы Ҡунафин һәм ошо һәйкәлде төҙөүҙә ҡатнашҡан кешеләр, ауыл халҡы ҡатнашты.\n“Атайсал” проекты сиктәрендәге был изге эш былтыр ауыл халҡы менән уйлашып, Сәйетбаба ауыл советы ауыл биләмәһе башлығы Венер Ҡунафин күтәреп алып, район Советы депутаты Марсель Ғүмәров инициативаһы менән башланған булған. Бер йыл үткәс халыҡты йыйып, сход уҙғарып кәңәш ҡорғандар, күмәкләп урынын да билдәләгәндәр. Уҫманда 78 ғаилә йәшәһә, 25 ғаиләнән 116 мең һум аҡса йыйылған. Тәбиғи ҙур таштарҙы Красноусолдағы Сахалин карьерынан һәм Толпарҙан килтерткәндәр. Еңеү символы – пушканы Илдар Әхмәт улы Сәлихов эшләһә, һәйкәл комплексы үҙе яҡташыбыҙ Илдар Ғиндулла улы Шәйәхмәтов проекты менән башҡарылған. Сәйетбаба ауыл биләмәһе тракторсыһы Илнур Һөйөндөков ҙур ярҙам күрһәтеп, иретеп киҫеү-йәбештереү эштәрен дә башҡарған. Уҫмандан Рәфис һәм Рифат Рәхимовтар, Мәҡсүт һәм Мәхмүт Суфияновтар, Илһам Искәндәров, Фәнис һәм Ғәзим Ғүмәровтар, Азат Рәхмәтуллин, Илдар Сәлихов һәйкәл төҙөлөшөндә ҙур тырышлыҡ һалып эшләгән.\nАуылдан тәүге Ватан һуғышында 6 яугир ҡатнашһа, Бөйөк Ватан һуғышына 108 кеше киткән. Шуларҙың 64-енә тыуған яҡтарына ҡайтыу насип булмаған, 45-е иҫән ҡайтып, ауылды күтәреүҙә ҙур хеҙмәт күрһәткән.\nТантаналы сараны алып барыусы, башланғыс кластар уҡытыусыһы Роза Искәндәрова барыһын да бөгөнгө кисә менән тәбрикләп, сығыш яһаусыларға бер-бер артлы һүҙ бирҙе.\n- Бөгөн Уҫманда бөтә яугирҙар иҫтәлегенә обелиск асыла. Эш әүҙем барҙы. Район Советы депутаты Марсель Ғүмәровтың башланғысын ауыл халҡы күтәреп алды. Иғәнә йыйыусыларға, ошо эштә көстәрен, ваҡыттарын йәлләмәй эшләгән егеттәргә лә рәхмәт һүҙемде белдерәм. Район хакимиәте башлығы мәктәптең башын ябыуҙа ла ярҙам итербеҙ тине. Был эш тә башҡарылһа, халыҡҡа йыйылышырға бер урын булыр ине. Обелиск төҙөүҙә үҙ проекты менән ярҙам иткән Илдар Шәйәхмәтов үҙе бөгөн башҡорт атлылары йөрөгән ерҙәргә – Липецк ҡалаһына китеү сәбәпле, килә алмаһа ла, телефон аша сәләмдәрен ебәрҙе, - тип һөйләп үтте Венер Сәхиулла улы.\nФаил Һәҙиәт улы уҫмандарға изге теләген еткереп: “Быйыл Байымбәт, Игенйылға ауылдарында обелискылар асылған ине. Бына һеҙ ҙә “Атайсал” проектын күтәреп алып, матур һәйкәл төҙөп ҡуйҙығыҙ. Киләсәктә ағастар ултыртып, матур итеп тоторға ғына ҡала”, - тине һәм район хакимиәте башлығы Ф.Ф.Сыңғыҙов исеменән һәйкәл төҙөүҙәге хеҙмәттәре өсөн Марсель Ғүмәровҡа һәм Илһам Искәндәровҡа Рәхмәт хатын тапшырҙы. Шулай уҡ бер төркөм һуғыш йылы балаларына таныҡлыҡ таратты.\nАртабан мәғариф ветераны, Уҫман башланғыс мәктәбендә уҡытып хаҡлы ялға сыҡҡан Лилиә Айҙар ҡыҙы Ғәлимова сығыш яһап, иң тәүҙә 1996 йылдан исемлекте төҙөй башлаған Рәйес Тәҡиулла улы Муллагилдинға (мәрхүм), исемлекте тергеҙеүҙә ярҙам иткән, эҙләнгән ауылдаштары, шиғырҙар яҙыусы Нәжибә апай Фәйзуллинаға, исем-фамилияларҙы дөрөҫләгән Гөлсөм инәй Ғүмәроваға сикһеҙ рәхмәтен әйтеп, тасури итеп шиғыр һөйләп үтте.\nОбелиск төҙөүҙе башлаған, ойошторған Марсель Рәсүл улы сығыш яһап, үҙенең маҡсатын тормошҡа ашырыуҙа ярҙам иткәндәре өсөн барыһына ла рәхмәтен белдерҙе. Сәйетбаба башҡорт тарихи-мәҙәни үҙәге методисы Рәйлә Сабитова: “Ошо исемлектәге ҡайһы берҙәрҙең ҡәберҙәре лә юҡ, туғандары, яҡындары ошонда килеп иҫкә алырҙар”, - тине.\nҺуңынан ҡыҙыл таҫма киҫелеп, Ф.Зәйнетдинов менән М.Ғүмәров обелискыға сәскәләр һалды, уларҙың артынан башҡалар ҙа исемлекте ҡарап, һәйкәлде тере сәскә гөлләмәләренә күмде. Күкте ярып залп яңғыраны. Был көндө сығыш яһарға теләүселәр күп булды. Аҙаҡтан ошо ауылда тыуып үҫкән Фәнүр Ғүмәров Ҡөрьән уҡып, әрүахтар рухына доға ҡылдылар. Был көндө Хәҙисә һәм Хәйҙәр Шәрәфетдиновтар мәсеттә ҡорбан салдырғайны, иң аҙаҡтан барыһы ла шунда Ҡөрьән ашына юлланды.\nИҫтәлекле, тантаналы ошо көндә батырҙар рухы шатланып, үҙ яугирҙарының исеме тыуған ерҙәрендә ташҡа баҫылғанға Уҫман ауылы халҡы ла күңелдәренә тыныслыҡ алғандыр. Яугирҙарҙың фотолары ла “Үлемһеҙ полк”ка ҡуйылғайны.


6 Октябрь 2017, 13:53\nСибай ҡалаһы мәктәптәре «Атайсал» гәзите иғлан иткән «Мин башҡортса уҡыйым!» акцияһына дәррәү ҡушылды. Башҡорт телен үҫтереү, йәш быуында уға ҡарата һөйөү, һаҡсыл ҡараш тәрбиәләү һәм гәзитебеҙҙең абруйын арттырыу, йәштәрҙе гәзит-журналдар уҡыуға ылыҡтырыу маҡсатында уҙғарылған сарала беренселәрҙән булып яҙылырға гимназия-интернат, «Ирәндек» лицейы, 8-се, 14-се мәктәп уҡыусылары, уҡытыусылар теләк белдерҙе. Беҙ уларға оло рәхмәтле! Белем усаҡтары директорҙары форсаттан файҙаланып, акция барышы тураһында бер кәлимә һүҙ әйтте, шулай уҡ Уҡытыусылар көнө уңайынан ихлас ҡотлауҙар ҙа еткерҙе.\nТатьяна Евгеньевна Есипова, «Ирәндек» лицейы директоры:\n—Башҡорт телендә уҡый белеүсе хөрмәтле коллегалар! Әйҙәгеҙ әле ҡалабыҙҙа сығып килеүсе берҙән-бер башҡорт гәзитенә күмәкләп яҙылайыҡ! Беҙҙең «Ирәндек» лицейынан 11 уҡытыусы гәзиткә яҙылды ла инде. Ҡалалағы хәл-ваҡиғаларҙы иң алда «Атайсал»дан уҡып белергә була. Бай йөкмәткеле мәҡәләләр, ҡыҙыҡлы хикәйәләр ҙә уҡырһығыҙ гәзит биттәренән.\n«Атайсал» гәзитен уҡыусы барлыҡ коллегаларҙы Халыҡ-ара уҡытыусылар көнө менән тәбрик итәм.\nАлдағы көндәрҙә һеҙгә сәләмәтлек, көс һәм сабырлыҡ теләйем.


Дүрт тәгәрмәс яҡшыраҡ » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Дүрт тәгәрмәс яҡшыраҡ\nДүрт тәгәрмәс яҡшыраҡ 15.08.2017 // Йәмғиәт / Баҡса\nБөгөн баҡсала күп эште мотоблок башҡара. Мин дә әллә нисәне “туҙҙырҙым”. Хәҙер олоғайтты. Уны тотоп ерҙе культивациялау, башҡа мәшәҡәттәрҙе башҡарыу ауырлашты. Шуға ла мотоблогымды бәләкәй трактор һымаҡ яһап алдым.\nТик шуныһы, барыбер өй шарттарында уны бөтөнләй үк ысын трактор итеп булмай. Күтәртеп-төшөрөү системалары, башҡа мөһим конструкцияларҙы бит махсус цехтарҙа ғына ҡорорға мөмкин. Эйе, бөгөн һатыуҙа мини-тракторҙарҙың ниндәйе генә юҡ. Тик уларҙы пенсия аҡсаһына ла, окладҡа ла һатып алып булмай. Шунан һуң бер нисә сутый ер өсөн 200-300 меңлекте кем алһын инде. Ғөмүмән, эшҡыуарҙарға ла, ҡыҙыҡһыныусы етәкселәргә лә уйланырға урын бар.\nМин үҙем Башҡортостандан. Хәҙер Чебоксар ҡалаһында йәшәйем. Тыуған яғым менән ҡыҙыҡһынып торам, уңыштарына ҡыуанам. Теләктәрем дә бар: шәхси хужалыҡтарҙа эште еңеләйтеү өсөн ҡорамалдар ҡулайлаштырып эшләнһә, ғаиләләргә эштәрен алып барыу ҙа ауыр булмаҫ, табышы ла шаҡтай артыр ине…\nАвтор: Ә. ХӘМӘТҒӘНИЕВ.\nТотош уҡырға 1 028


Ярай, Яңы Ғәһед, етәксе һ. б. тексты тураһында әйтә бөгөн, тирә кеүек ремикс. Мин әйтәм шул, сөнки аллаһы аллаһы тәғәлә ант Яңы Ғәһед халыҡ үҙенең, тик шулай ҙа был яңылыҡ түгел. Уның холҡо ла үҙгәрҙе, Уның вәғәҙәләренә түгел, үҙгәртергә, Ғөмүмән алғанда, уның ниәтен лә үҙгәрҙе. Әммә ҡайһы әйберҙәр шул хаҡта Заветы, бөтөнләй башҡа төрлө. Һәм уларҙың береһе-беҙҙең өсөн гөнаһ юҡ, әгәр, Ветхий Ғәһед эшләгән түгел. Шуға күрә, Хоҙай улучшили уның яңы. Был уның планы Б, әммә ул планлаштырған яһарға, Яңы Ғәһед, уның улы приведет. Һәм беҙ уҡыйбыҙ, был хаҡта Яңы Ғәһед " Ер 31.\nРөхсәт итегеҙ, миңә бирергә, һеҙгә бер ни тиклем фона, кереткәнсе уҡырға текстын.\nБыл Исходе, һуң, нисек Божьи кешеләр ине угнетенный һәм ораны египтянин, улар вызывают уға тураһында избавления. Һәм ул доставляется уларҙы драматический менән итеп десять камнями һәм күңел превращаются әйткәнегеҙ, һәм бүлеү Ҡыҙыл диңгеҙ. Йә Хоҙай избавить Израиль халҡы, Ул төҙи, улар менән килешеү. Ул ди, "Шуға күрә хәҙер, әгәр һеҙ ысынлап та ла буласаҡһығыҙ слушаться минең тауыш үтергә һәм минең ғәһед, һеҙ булырһыҙ минең уделом бөтә халыҡтар…" (Исход 19:5). Ул төшөрә тип, уларға, ул тигеҙлектә урынлашҡан исеменән рәхмәт. Ул уларға бирә 10 заповедей, ти улар следовать. Хоҙай оҡшаған благословениот уларҙы, әгәр улар уға продвинуться, һәм пролетать уларҙы, әгәр ҙә улар уның слушаться. Һәм кешеләр согласия был килешеү бирә клятву повидаться Хоҙайға.\nЯңғырай насар түгел, ысын? Ябай, бер эшлә, тип әйт һәм ул барыһы ла яҡшы буласаҡ. Улар Божьи уделом, Ул буласаҡ уларҙы благословлять, һәм улар бик бәхетле һәм оҙаҡ йәшәйәсәкбеҙ. Проблема, улар уға продвинуться. Улар ҙа артта ҡалырға, уларҙы хәл. Һәм беҙ шулай оказывается элек Иеремия.\nКитап Иеремия-был, барынан да элек, китап тураһында ҡарарында. Күп өлөшө китап булып, Хоҙай упрекать аша кешеләр үҙ пәйғәмбәребеҙ Иеремия өсөн непослушный, һәм пророчество уның тураһында уничтожение. Әле генә бәләкәй бала бар участкаһы (30-33), унда етәксе һ. б. урынлашҡан бөгөн темаһы, Хоҙай башҡарырға ышандыра уларҙың үҙ уларға приверженность, үс иткәндәй, уларҙың мятеж, һәм пророчество хәйер-фатихаһы, улар ул уларға излет. Бер көн һуң, бынан ни юҡ, Ул торғоҙорға улар ниәтләй. Ул, йәнәһе, был хаҡта Яңы Ғәһед ул эшләргә йыйына тип беләбеҙ, улар менән. Һәм бына, беҙ уйларга тураһында бөгөн. Бар бик күп, күп, тип әйтергә мөмкин тураһында, Яңы Ғәһед, әммә беҙ йыйынабыҙ иғтибарға ҡулға алыу бер үк таң менән стихи.\n"Был ғәһед, ул мин закл йорто менән Израилевич шунан һуң ваҡыт,"ди Раббыбыҙ. "Мин вложу законына минең ошо уй уларҙы яҙармын уларҙы йөрәгендә.\nМин булырмын уларҙың Богом, һәм улар халыҡ минең". (Иеремия 31:33)\nМин ябай билдәләп үтәһем килә дүрт әйберҙәр рәхмәтле булырға тейеш өсөн, һәм аллаһуға маҡтау булһын Хоҙайға ярай әле, нисек беҙ размышляем тексты өҫтөндә.\nТекстында күп тиелә, "Был ғәһед, ул мин закл йорто менән Израиль…" Был шул тиклем асыҡ? Бына нисек килеп сыға, тип, Яңы Ғәһед Хоҙай халыҡ-ара хеҙмәт дәрәжәлә?\nӘ исходе Хоҙай башҡарҙы ғәһед халҡы үҙенең Израиль. Һәм контекст китаптар Иеремия, был Яңы Ғәһед һәм халыҡ Израиль. Бар ҡайһы бер очевидные әйберҙәр, Алла планлаштырған эште эшләргә ситтә Израиль, ләкин шул ваҡытта Хоҙай вәғәҙә бирә туранан-тура израиль халҡына төҙөү тураһында уларҙың.\nҠасан Ғайса Ергә килер, Уның иғтибарын сиренән был евреев. Был Евангелие От Мафия 15:24, Ғайса тип әйт, "Мин постан генә һәләк овца йорт Израиле". Тик, һис шикһеҙ, халыҡ Израиль отвер аҙағында уны маттай, Уның планы яһын. Ул әйтә: "насте,"генә түгел Израиль, әммә барлыҡ халыҡтар.\nҺәм беҙ күрәбеҙ, шулай тип билдәләнгән бөгөнгө акттарҙа барлыҡ Яңы Ғәһед, был Божья эш һаҡлап ҡалыу буйынса грешникова киңәйҙе. Ул хатта посылает иң Апостол неожиданно, Павел, өсөн махсус язычником. Уның иғтибарын күберәк милләте түгел кешеләр, халыҡ-ара ғына.\nҺәм беҙ тейеш ставить Хоҙайға бының өсөн:! Кем дә лайыҡ булһын спастись һәм кайтырға Хоҙайға, шуға күрә ул мәрхәмәтле булһын өсөн, искупить кешеләрҙең береһе-Израиль. Һәм ул дауам итә миловать, предлагаю азат итеү ла барыбыҙға. Был яҡын кешеләр үлә кеүек сө жажда, һәм бер кеше генә һыу. Һәм башта кеүек тойолдо, һыу кергән ине, ул асыҡтан-асыҡ генә балаларға. Тик һуңынан белербеҙ, һыу кереп ла барыбыҙға. Был бик яҡшы, тип, балалар, мөмкин ҡотҡарылды, ләкин хәҙер беҙ белербеҙ, барыһын ла мөмкин беҙгә. Баш ошо рәүешле иллюстрация түгел достигает, беҙ заслуживает булһын үтәргә-се жажда. Тик Хоҙай милости бирә барыбыҙға ла ҡотҡарыу, ул тейешбеҙ.\nМинемсә, был шаҡтай таныш, йәһүд ир-аты мин происхождения. Ҡайһы берҙәре беҙҙе бында бөгөн кис. Минемсә, ышаныс менән әйтергә мөмкин, сөнки күбеһе бер ерҙә түгел, йәһүдтәр. Миҫал өсөн, ҡайһы бер етәксе һ. б. был булырға тейеш, бигерәк тә похвальное. Аллаһы тәғәлә билдәләне, уның күҙҙәре беҙҙе һәм ул послал Христос өсөн етәксе һ. б.. Нисек Песьяна 2 ди, "Шуға күрә иҫегеҙҙә тотоғоҙ, һеҙ бер тапҡыр, яичники буйынса плоти… иҫегеҙҙә тотоғоҙ, һеҙ ине ул ваҡытта отделились-се Христос, отчуждение йәмғиәте-се израиль, суды завет обетованная, булмай тороп, өмөт һәм башҡа донъяла Хоҙайға. Ә хәҙер икенсе Хисте Иисус һеҙ, үткән ваҡыт юҡ әле, ҡорос яҡын крови христово." (Песьяна 2:11-13 ЕС)\nАллаға шөкөр, ул ҡалдырманы, алыҫ беҙҙе, бер ҙә безденежный, анһыҙ. Ул быны эшләргә тейеш түгел, ай-һай, белеүебеҙсә, был иде ул-уның планы. Һәм беҙ беләбеҙ, унда тарихы тамамлана. Тарих ҡуллана, кешеләр менән барлыҡ халыҡтар һәм телдәр поклонимся ағыу бергә күктә яңы һәм Яңы Ерҙә. Сөнки " [Уның] ҡан [Ул,] выпил кешеләр өсөн Хоҙайға һәр племени теле һәм, һәм һәм татар ир-аты милләттең" (РЭУ 5:9).\nШул рәүешле, был тейешле йоғонто яһай булһа ла, беҙ шул тиклем бергә йәшәйбеҙ, тән шул тиклем Христова, хатта хәҙер. Нисек кешеләр Божьи, тырышырға тейешбеҙ эшләргә уртаҡ тормош шул рәүешле, тип күрһәтә буйы алланың бер юлы-бер план ҡотҡарыу өсөн төрлө кешеләр. Ҡайһы ваҡыт минең итә сиркәү асману буйынса йәкшәмбе көндәрендә. Мин яратам карим һәм шунда күрәм төрлө кешеләр бирергә бирелде күрһәтмә. Улар барыһы ла төрлө фондар, әммә Божья спасательная бар оло бәхет ине, уларҙың барыһы. Нимә тураһында әйтеп була, бөгөн беҙҙе. Мин моль, ҡасан кешеләр килә, бер Сиркәү, улар дивиться был Божья эшен, тормошта бик күп төрлө кешеләр. Һеҙ ҡотҡарылған һеҙҙең йәштәге йәки раһы. Юҡ, бер ниндәй квалификацияһын, бынан тыш, мохтаждарға. Һәм беҙ барлыҡ ярлы.\nКүп кенә кешеләрҙе мин встречаю белмәйһең. Улар уйлай Хоҙай демократияны ҡотҡара ике генә кешеләр типтағы: йә седых иҫке йәки боронғо ҡара әбей. Ләкин был дөрөҫ түгел, хоҡуҡын? Писание асыҡ, "һәр кем привет исеме Господне, спасет". Ғына түгел, ә күп кешеләр, йә иһә фәҡир кешеләр, йәки өлкәндәр йәки йәштәр, йәки йәһүдтәр халыҡ йәки аҡ йәки ҡара. Юҡ,, Хоҙай продлить уның тәҡдимен барыһы да.\nБеҙ, нисек сиркәү, ҡурҡырға кәрәк, барыһын ла эшләргә тип яһай, уның оказаться, Алла демократияны ҡотҡара генә билдәле кеше. Был матур загадка Яңы Завета. Был ынйы бер бөртөгө Шәжәрәһе, Хоҙай һеҙгә ҡотҡарып теләсә ҡайһы грешника һала торған, үҙ итәләр шул Христос. Был йүнәлешен сикләнә йәки ниндәй ҙә булһа бер төркөм.\nНисек сиркәү, беҙ алмайбыҙ, барлыҡ килгән бер үк хеҙмәт, һәм беҙ алмайбыҙ, эйә булырға, шул уҡ этник кәрәк-яраҡтары, ләкин ине бездә нечто күберәк, дөйөм. Торабыҙ Заветы менән Богом аша Христос. Һәм был бик ҙур.\nБыл, шулай уҡ, сәбәбе ни өсөн беҙ тейешле посылать миссионер һәм молиться, улар өсөн! Бына ни өсөн ҡайһы бер сығып, етәксе һ. б. кәрәк упаковать етәксе һ. б. сумкалары һәм барырға! Сөнки Хоҙай тип, Яңы Ғәһед, һәм ул включает эсенә халыҡтарын. Кемдер дине беҙгә, кем дә булһа әйтергә уларға тейешле баһа.\nШулай тексты тураһында әйтә Боже Заветы йорто менән Израиль, беҙ беләбеҙ, - тип уның планы киңәйтелә. Әйҙәгеҙ, ставить Хоҙайға халыҡ-ара хеҙмәт дәрәжәлә. Нәҡ бына ошо, күрәһең? Ниндәй башҡа яҡтар буласаҡ был ғәһед яңы буласаҡ?\n"Мин вложу законына минең ошо уй уларҙы яҙармын был йөрәгендә, уларҙы".\nМин түгел, тип уйлайым текст омтыла яһарға әллә ниндәй ҙур айырмаһы жаны һәм разум. Минемсә, ул ғәҙәти генә ҡуллана ике төрлө текст, улар аралашалар, Алла буласаҡ нимә булһа ла эшләргә эсендә беҙҙе. Башҡа тәржемәләр, ти "Мин вложу законына минең икенсе внутренность уларҙы яҙармын уны уларҙың йөрәгендә."\nХәҙер, һис шикһеҙ, беренсе тапҡыр Хоҙай уларға законына, Ул яҙған, уны таш скрижаль. Тик Алла тип әйт, "Юҡ,, был юлы мин яҙармын йөрәгендә, уларҙы". Беренсе тапҡыр Хоҙай уларға законына, Ул куйды, уның тирәһендә улар. Тик Алла тип әйт, "Юҡ,, был юлы, Мин вложу законына минең эсенә уларҙы".\nБеҙ’реге тип һанарға тип күнеккән йылылыҡ, нечетким эсендә район. Беҙ вязова менән жаны мөнәсәбәттәр һәм Изге вәли Көнө һәм мөхәббәт романтической. Тик, Изге китап йөрәге-был оҙаҡҡа рәт-рәт күберәк эмоциональ сентиментальный. Был писания, йөрәк-ул беҙҙең бөтә эске кеше. Был үҙ эсенә ала, хистәр етәксе һ. б., тик ул, шулай уҡ, етәксе һ. б. үҙ эсенә умы, етәксе һ. б. буласаҡ, беҙҙең теләк – барыһы да, эсендә ниләр. Еврейское биреү тигәнде аңлата, дөрөҫөн әйткәндә, эсәклек, сөнки был’ң һурәттәре улар ҡулландыҡ. Беҙ ҡулланабыҙ күңел биреү.\nЙөрәк үҙәгендә урынлашҡан барлығы, беҙ эшләйбеҙ. Был’s, нисек GPS системаһы, ул беҙҙең ебәрә ғәмәлдәр. Был Проблема’s ломаный. Беҙҙең грешные йөрәк дөрөҫ түгел тип һанайһығыҙмы, һәм шулай тойғо, һәм теләү дөрөҫ түгел. Һәм беҙ слушаем Хоҙайға, сөнки, дөйөм алғанда, бынан тыш, беҙ кем бар, беҙ’ошибается.\nНи ҙур ине, мин дә һикергәләй, мин алманы күтәрергә бар. Һәм мөһим түгел, сөнки теләсә ҡайһы грешник яһай, улар алманыҡ ғына көс туплау өсөн, ярҙам итергә Законына буйы алланың бер юлы-бер.\nҺәм бына ни өсөн Хоҙай’ң хоҡуҡ, нисек совершенно ине, беркасан ла иде ҡотҡарып, беҙҙе. Тап бына шуға күрә ғына тип әйт беҙгә, дөрөҫ аҙым беркасан ла алмай, булды.\nҠалһа, бөгөн, бик күп дәлилдәр файҙаһына тормош моральный йәшәү рәуеше менән бәйле булыуы билдәле. Беҙ ағай менән бер желании, шуға күрә улар нигеҙле булырға тейеш. Нисек алыр инем\nХоҙай ҡасан да булһа проблемалары менән үҙҙәрен, булһынмы секс дорасти, йәғни гомосексуализм, йәки ниндәй ҙә булһа әхлаҡи мәсьәләләр.\nДөрөҫ, беҙҙең йөрәк разбитый, запас, шулай уҡ был үҙен хоҡуҡ һәм хоҡуҡ дөрөҫ түгел. Ҡасан беҙҙең хатынының раздражать был етәксе һ. б. ҡалһа дөрөҫ хәҙерге ваҡытта уға күрһәтергә неуважения. Мин рос, экрандағы өсөн фол музыкаль клипы, ул үҙен насар хис итә менән вождение был ҡатын-кыҙҙар менән экран. Ҡасан керемдәр түгел, бөтөнләй юҡ тип үҙен яҡшы булһын өсөн, алдап була һуң бер ни тиклем һалымдар етәксе һ. б.. Беҙҙең йөрәк алдап була һуң беҙҙе. Ысынлыҡта ә башҡа урында китапта Иеремия, ул ди, "Лукаво йөрәк человеческое барлығы артыҡ, һәм ауырыу безудержно; кемдәр ул аңлай?" (Иеремия 17:9 ЕС)\nБыл шаҡтай эйә булыу хоҡуғы, сөнки беҙҙең греховные йөрәк яуап бирә Восстание. Хоҙай тейеш ине тоторға өсөн етәксе һ. б., һәм бирә беҙгә рухи йөрәк пересадка.\nБыл эске хеҙмәт нигеҙе булып тора, Яңы Завета һәм беҙ тейеш ставить Хоҙайға бының өсөн:. Әгәр ҙә Хоҙай түгел эш итә эсендәге беҙҙе, беҙ бөгөнгө көнгә тиклем аҙ ине, безденежный. Филипп 2 әйтә беҙгә, "Совершать үҙенең ҡотҡарыу менән страхо һәм һағынып алалар көтөп…" Ни өсөн? "Сөнки Хоҙай етештерә һеҙҙе, шул тиклем буласаҡ һәм эшләргә теләктәре буйынса благоволение." (Филипп 2:12-13 ЕС)\nБыл’ң сөнки уның эше өсөн беҙҙе, беҙ совершаемый үҙенең ҡотҡарыу. Беҙ булдырабыҙ эшләргә тышҡы яҡтан булһа ла, сөнки Хоҙай эшләй эсендә беҙҙең йөрәк желать һәм эшләргә килгәндә, ул беҙҙе өндәне. Хоҙай инициаторы булып тора һәм бында катализатор. Беҙ тейеш ставить Хоҙайға өсөн был-иҫ киткес әҫәр.\nШуға күрә яҡтылығында был хәҡиҡәт, был дөп-дөрөҫ шул, беҙ эшләргә тейеш. Беҙ эшләргә тейеш, спасение етәксе һ. б.. Беҙ булырға тейеш тип уйлайҙар етәксе һ. б. ҡаршы көрәш гөнаһ юҡ, әгәр, белеп Хоҙай эсендә эшләй беҙҙе. Хоҙай түгел утыра күктә командаһы раздать уның кешеләргә һәм посуда әһеле терт неудач. Ул, дөрөҫөн әйткәндә, эшләй, етәксе һ. б. йөрәктәрҙә ярҙам итеү өсөн беҙгә ышанырга һәм повидаться. Юҡ бер ниндәй оправдание өсөн ленивый Хоҙайға эҙләү.\nБәлки, һин бөгөн борея менән ниндәй ҙә булһа ғәйеп, һеҙ чувствуй, Һеҙ нисек еңә алмайса.\nХупларға тырышасаҡбыҙ. Хоҙай эсендә эшләй һеҙҙе. Һәм ул була теләсә ҡайһы гөнаһ юҡ, әгәр.\nМинең шәхси тормош, Мин күрәм был яҡшы ла билдәле. Әллә өсөн мин күберәк түгел брюс, ләкин был шул тиклем төрлө-төрлө. Мин хәтерләйем әле, влюбись минең ғәйеп. Унан һуң мин хәтерләйем үҙгәртергә, унда ул миңә надоел. Хатта яһағансы, мин башланы үҙгәртергә үҙ тәртибе, Мин, тиле, - тип, шул тиклем мин тойманым, һәм, мин шул тиклем уйланы, һәм мин желал үҙгәрә. Ә был бары тик эске эштәр Хоҙайға. Һәм бер нәмә лә юҡ слащев ҡарағанда, күҙәтергә, Хоҙай күреп, бөтә. Сөнки мин иҫке сенеп әйтергә һәм, "Әй, Ул был минең өсөн ҙур!"\nБыл своеобразный үҙ-ара бәйләнеш христиандар ғына разделяют ҡайғырта. Хоҙай эсендә эшләй беҙҙе.\nБеҙ тейеш ставить Хоҙайға уның өсөн эске хеҙмәт.\nТыңларға һуңғы өлөшөн әлеге өйрәтте. Алла тип әйт,\n"Мин башлайым, уларҙы Богом, һәм улар халыҡ минең".\nҒәһед, ул аллаһы тәғәлә түгел, ябай контракт. Был’S ғына түгел, ә ниндәй ҙә булһа килешеү, уның өсөн эшләргә, яҡшы әйберҙәр, улар өсөн. Был ғәһед китә корнями шәхси мөнәсәбәттәр менән үҙ халҡы. Хоҙай ғына түгел, һүҙ благословениот әйберҙәре етәксе һ. б., Ул’ң вәғәҙә благословениот беҙҙе үҙе менән. Ул-Хоҙай етәксе һ. б.. Был актив арендалау шартнәмәһе буйынса яңы фатир. Ҡасан һеҙ шул, һин генә һүҙ итеп түләргә арендодателю аренду хаҡы һәр ай һайын. Был улай түгел. Юҡ,, ярҙам итәр, һөйөү һәм наҙ ҙа бар, һәм уның барлыҡ ғәмәлдәрендә ҡарата халҡына.\nҺәм барыһы ла билдәле бер төр унда юҡ-бар. Ул һатып алды беҙҙе ҡан менән яҙылған улын, һәм беҙ уға принадлежит. Миңә был иҫкәртә Бары Тик Икенсе Хисте линия, "Сөнки мин уны һәм ул минең. Һатып менән алған драгоценный ҡан менән яҙылған Христос."Хоҙай һәрсаҡ стремится эйә шәхси мөнәсәбәттәр менән үҙ халҡы, һәм был иде дауам итергә, уның менән Яңы Ғәһед.\nХристианин, һеҙ уйлайһыҙ тураһында ла мыҫҡыллап була, шул тиклем һеҙҙең Хоҙай, йә Хоҙай ғына? Һеҙ уйлайһыҙ, был Хоҙай ғына бар Творец? Әллә ул һеҙҙең ата-бабалар? Ул любовник һеҙҙең фекер?\nШуға күрә унда үҙгәрештәр, һеҙ нисек ҡабул итергә, уға. Халыҡ түгел Израиль йәшәй, әйтерһең дә, ул уларҙы Богом. Улар поклонялись тотам. Улар доверия һүҙ уңайынан уның. Һис бер нәмә лә тормошо тураһында әйтте һәм был уларҙың Алла. Һәм һис бер нәмә лә тормошо тураһында әйтте, улар уның кешеләре.\nУл килгән беҙҙе кем ышана инем шул Христос, уның халҡы. Хоҙай тонут исемен беҙҙе. Барыһы да уға татарстандыҡы, шулай булһа ла үҙенсәлекле итеп, ул посмотреть беҙҙе, - тине, "Улар минең". Һәм беҙҙең тормош тейеш түгелдер был дөрөҫлөктө.\nКилгәс, Ғайса булмаған был яҙмыш, нисек петросян етәксе һ. б., Ул бирҙе беҙгә инеү Хоҙайға, Вселенной. Ҡыҙыҡ, был шул тиклем именит етәксе һ. б. мотивен тормош, әгәр беҙ постели истину, ул Хоҙай бар һәм етәксе һ. б. беҙ-уның халҡы. Минемсә, тураһында исходе унда халыҡ уны ине оран текст һәм ди, "Ул ишеттем уларҙы крик тип һәм төшөрҙө, үҙенең ғәһед менән отца уларҙы." Христианин, Хоҙай бағышланы үҙен беҙгә шул шулай итеп, ул үҙ өҫтөнә алған барлыҡ кешеләрҙе. Хоҙай ишетә һеҙҙең доғалар, һәм ул гел ответить мөхәббәт тураһында. Ул һеҙҙең Хоҙай. Һеҙ уның бер кешеләр.\nУйын-көлкө, тағы беҙ ни тиклем хис итәсәк ҡыҙған суды, әгәр беҙ постели истину, ул Хоҙай бар һәм етәксе һ. б. беҙ-уның халҡы. Римлеләр 8 тип төшөрә беҙгә бер нәмә лә ала отделять-се етәксе һ. б. мәхәббәт Божьи көндөң Хисте. Мин уйлайым шул, нисек Иосиф ине продан был рабство, һәм һөйләшәм, уның бер туған инде өсөн яуыз йән, Хоҙай булған күҙҙә өсөн яҡшы тотып. Әһәмиәтле түгел, нимә һынауҙар беҙ уртаһында, Хоҙай буласаҡ ҡулланырға ғына уларҙың етәксе һ. б. балаға һәм уның дан. Ул һеҙҙең Хоҙай. Һеҙ уның бер кешеләр.\nМин уйлайым, был минең шәхси тормош, ваҡыт, мин аңламайым, моның, Мин делаю тап бына нәрсәләр Брэд сығарды беҙҙе нишләргә иртә менән моның. Урынға алһын цепляться өсөн истину, мин уны, һәм ул минеке, Мин, үҙ сиратында, начинаю минең христианса тормош шоу таланттар; мин ҡайҙа ул уйнай өсөн Хоҙайға, һәм мин уны ҡабул итергә залимдар, әгәр мин выполнять шаҡтай яҡшы. Әммә мин аңланым ту истину, ул минең аллаһы аллаһы тәғәлә һәм мин уны бала, Мин телем повидаться килгән уға һөйөү һәм рәхмәт уның оло бәхет. Мин бурыслы түгел анализларға һәм тәҡдим итергә, үҙҙәрен уға. Хоҙай ситтә үҙемдең. Кемде мин обмана? Ул заботиться тураһында минең свято мин күберәк. Ул минең Хоҙай. Мин береһе, уның кешеләрҙе.\nМин иҫке сарыф алға, алға ла. Әммә бик мөһим, беҙ алырга был ҡулына. Ул Алла бар һәм етәксе һ. б. беҙ-уның халҡы. Һәм беҙ уны " ставить өсөн был медистый азат итеү эше.\nМинемсә, иң мөһим был текст отрывки ике бәләкәй бала һүҙҙәрен, улар һеҙ, бәлки, үткәргәндәр, "Мин булам". Алла тип әйт, "Мин закл Яңы Ғәһед". Алла тип әйт, "Мин вложу законына уларҙа минең". Алла тип әйт, "Мин яҙырмын, уның, уларҙың йөрәгендә". Ул ди, "Мин башлайым, уларҙы Хәйерлелер һәм улар халыҡ минең."\nСабыйҙары һәм апалары, был Яңы ахыр сиктә Ғәһед бәйле түгел һеҙҙе. Ул башлана һәм тамамлана менән Богом. Хоҙай эш планы. Хоҙай ине милости ла алырға беҙҙе беҙ беренсе тапҡыр решили. Хоҙай бар ине шул, кем улын послал. Тап бына Хоҙай итил свой гнев был Христос. Аллаһы аллаһы тәғәлә-был кем воскресе уның из мертвых. Аллаһы аллаһы тәғәлә-был кем ҡылды һеҙҙең яңы творение. Хоҙай һиңә үҙ Рухын. Аллаһы аллаһы тәғәлә-был кем бирҙе сиңа яңы йөрәк. Аллаһы аллаһы тәғәлә-был кем һеҙҙе очищает. Аллаһы аллаһы тәғәлә-был кем етди тоторға һеҙҙе. Ә аллаһы аллаһы тәғәлә-был еңел кем подставлять һеҙҙе. Был ғәһед башлана һәм тамамлана менән Богом.\nХоҙай ҡарар үҙең кеше өсөн. Һәм ул брек үҙен күреп, кешеләр.\nНисек селәрҙән был килтерергә тейеш, беҙгә ҙур ҙур уйын-көлкө, тинек. Сөнки беҙ беләбеҙ, хатта етәксе һ. б. непослушный алмай боҙҙарға был ғәһед. Хатта етәксе һ. б. глупости алмыйм был акттың түгел. Сөнки Хоҙай урынлашҡан эштә, Ул беҙгә обвязаться, һәм ул да түгел һынатырлыҡ.\nБыл бына тигән юҡ-бар-фатихаһы булып торған өлөшө, әлеге Яңы Завета. Ләкин тап ул, был яҡшы теләк аңлайышлы итеп өсөн генә түгел, теге, кем Заветы менән Богом. Һәм беҙ вступай был ғәһед менән Богом, беҙ тормош ышанабыҙ, үлем, һәм воскресение уның улын, Ғайса-Мәсих. Әгәр ҙә Һеҙ беләһеҙме Христос, утвердиться үҙ-сы гөнаһҡа һәм вербовать бөгөн уға. Урынға алһын излить свой гнев, Хоҙай излет телесистемы был хәл башымда өсөн мәңгелек.\nҺеҙ заметить, был нарисованная картина яңғырай ҡот осҡос хәл бик яҡшы. Һәм дөрөҫ, әлеге бер генә мәсьәлә Яңы Завета тураһында яҙмаған инек буласаҡ бик яҡшы аңланым, әлегә тиклем беҙ уның менән. Беҙ уның менән беҙ идеаль күрербеҙ, саф халыҡ-ара йәш килен итеп ҡуйығыҙ. Беҙ уның менән етәксе һ. б. буласаҡ кешеләр менән идеаль, таҙа йөрәк, яратам Христос һәм уның барлыҡ яҡтар. Беҙ уның менән, беҙ ир менән иҫ киткес мөнәсәбәттәр етәксе һ. б. Богом беҙ подставлять уның кешеләргә үҙенең. Ә беҙ әлегә барабыҙ алға отолабыҙ уларға күберәк ышаныс һәр көн. Әйҙәгеҙ, молиться.


2036 йылға ҡағыҙ матбуғаты юҡҡа сығасаҡмы? - Юлдаш\nҺауа торошо көҙ\nЭҙләйем әле - Тямаев Фирҙүс\n«Юғалтыу табыштарым» тура эфир -\nҠоштар кеүек - Төхвәтуллин Ришат\n2036 йылға ҡағыҙ матбуғаты юҡҡа сығасаҡмы?\n2036 йылға ҡағыҙ матбуғаты юҡҡа сығасаҡмы? https://bash.news/yuldash/4809_2036-jylha-kahyz-matbuhaty-yukka-syhasakmy\n10 сен, 19:39\nБыл аҙнала журналистарҙың халыҡ-ара теләктәшлек көнөн билдәләнек.\nБеҙҙә ҡунаҡта "Асыҡ студия"ның даими эксперты Азамат Юлдашбаев.\nӘңгәмәне Гүзәл Ситдиҡова алып бара.\n-Бөгөнгө заман журналистикаһы ниндәй булырға тейеш тигән һорау бирер алдынан-холдингка ойошоп бөткәндән һуң Башҡортостандың милли баҫмалары-әле ниндәй хәл унда?\n-Журналистиканың, ғөмүмән, классик нигеҙҙәре бармы, әллә ул заман менән һәр саҡ бергә барырға тейешме?\n-Бөгөн беҙ Көнбайыш медиа шарттарына яраҡлашырға, йә оҡшарға тырышабыҙмы?\n-Бөгөн ниндәй жанрҙар актуаль һәм халыҡҡа үтеп инә? Ток-шоу, интерактив программалар…..Баҫмаларҙа?\n-Халыҡтың шул уҡ милли баҫмаларға күпләп яҙылмауы уның ихтыяжын интернеттың ҡәнәғәтләндереүе менән аңлатыламы? Твиттер һәм фейсбук барҙа…..Ҡағыҙ матбуғаты бөтөү өҫтөндә? Ҡайһы-бер мәғлүмәттәр буйынса ул 2036-сы йылға тулыһынса бөтәсәк.\n-Медиа хәбәр ебәреүҙең төп транспорты-интернет. Һөнәрмән журналистҡа ул конкурентмы? Һәм бар халыҡ өсөн ул медия ролен уйнай аламы?\n-Икенсе яҡтан, халыҡ киң мәғлүмәт сараларына мәғлүмәтте кеҫә телефонынан да ебәрә ала. Аудіо-видео-фото….\n-Өсөнсө яҡтан, мәғлүмәти ағым шул тиклем көслө, ниндәйҙер мәғлүмәт менән кешене оҙаҡҡа аптыратып та, уға йәмғиәт фекерен көсләп тағып та булмай. Украина кеүек көн һайын йыл буйы ғына һөйләмәгәндә…..\n-Бөгөн журналистарға еңелдән түгел. Ни өсөн? Сөнки мәғлүмәти ағымдың күплеге, фейк мәғлүмәттәр быға булышлыҡ итә. Фактчекинг –йәғни мәғлүмәтте дөрөҫ итеп һайлай белмәгәндә, ул хаосҡа килтерәсәк. Ә факт-ул Зимбабвела ла факт. /Ул ҡат-ҡат тикшерелергә тейеш/.\n-Фактоид тигән төшөнсә лә бар. Булмаған дәлилде медиаға сығаралар ҙа, ул көслө реакция ала. Шуға ла 150 каналдың барһына ла ышанырға ла ярамай.\n-Йәнә уҡыусы, тамашасы үҙе теләгәнде комментарий фукнцияһында яҙа ала.\n-Ғөмүмән, онлайн-медиа хаҡында һүҙ йөрөтһәк? Бөгөн үк ҡайһы-бер баҫмалар мәҡәләнән өҙөк кенә тәҡдим итә. Ҡалғанын йә һатып алаң, йә гәзитте алып уҡыр өсөн реклама булып хеҙмәт итә был ысул. Кемдәр материалды һатып алырға тәҡдим итә, кемдер тулыһынса гәзитте алыуҙы талап итә.\n-Әммә тағы ла был мәғлүмәти жанрҙар өсөн, сифатлы аналитик репортаж, күләмле материалдар нисек әҙерләнеп өлгөрөлһөн, бында уҡыусы, тыңлаусы тиҙлек һәм оперативлыҡ өсөн түләй.\n-Ул саҡта креатив заман башҡорт журналистикаһы ниндәй булырға тейеш?\n-Әгәр дөйөм Рәсәй журналистикаһы социалистик һәм буржуазия төрҙәре нигеҙендә барлыҡҡа килһә, беҙҙә миллилек тигән төшөнсә лә өҫтәлә.\n-Рәсәй үҙәк телевиедние каналдары, радиоканалдары, баҫмалар ҡуйған стандарттар бар. Заманса тип әйтәйек. Һәм миллилек. Креативлыҡ хаҡында һүҙ алып барғанда миллилек нисәнсе урында булырға тейеш?\n-Тәүҙә эшсе кеше образы булды, унан 90-сы йылдарҙа криминал темаһы төп темаға әйләнде. Бөгөн нисек? /сәйәсмәндәр, шоу-бизнес, коммерция/\n-Бөгөн хатта гәзит-журналдар ҙа реклама менән көн итергә мәжбүр. Милли баҫмаларҙа был рәүешле аҡса эшләү ни кимәлдә отошло, яйлы һәм мөмкин?\n-Бөгөн журналистика интернетта йәшәй. Интернетта интервьюлар ойоштороп ҡына популярлыҡ яуларға мөмкин. Мәғлүмәт сараларына сығып тормайса.\n-Беҙ барыбыҙ ҙа телевизор ҡарайбыҙ. Һеҙҙеңсә, ниндәй тапшырыуҙар заман журналистикаһының сағыу өлгөһө булып хеҙмәт итә һәм ҡайһыларын кисә үк актуаль түгел ине.\n-Шулай ҙа дүртенсе власть статусын юғалтмаҫ өсөн бөгөнгө журналистиканан талап ителә?\nЯуаптар - беҙҙең тапшырыуҙа.


Таштимер ауылы | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > тарих, риүәйәттәр, легендалар > Таштимер ауылы\nӘйтер һүҙем бар, Төштәр »\nУрал аръяғы волостарында әлеге документәр буйынса ошо 1740 йылда ғына 537 ауыл 3899 өйө һәм 3207 ҡаралты-һарайы менән яндырыла. Ә күпме яуҙар була 1704—1711, 1735—1739, 1740, 1755 йылдарҙа? Шуға ла карателдәр тарафынан яндырылған күп ауылдарҙын исемдәре юғалған, икенселәренен халҡы күсеп киткән, яңы исемдәр ҡушылған.\nБеҙҙен халыҡ ярым күсмә торошло булған.Әммә 1812—1816, 1834, 1857—1859 йылдарҙа Оренбургтен хәрби губернаторҙары Г.С.Волконский, В.А.Перовский, А.А.Катенин тарафынан йәйләүҙәргә күсеп йөрөү тыйыла.\nШуға ла беҙҙен башҡорт үҙенен аҫаба ерен юғалтмаҫ өсөн йәшәгән ерҙәрен ауылдарға әйләндереп, шул властар алдында буйһоналар.Ауыл исемдәренә килгәндә, ошо ауылдарҙа йәшәүсе чине ҙур булған кешеләрҙе исемдәренән алына. Былар тирмә старшиналары, есаул, сотник, хорунжий, урядник һәм башҡа шундайыраҡ кешеләр исемдәре. Шулай уҡ хөрмәтле дин әһелдәренен исемдәрелә ҡушыла.Унан башҡа ҡайһы бер ауылдарға шул йәшәгән ерҙен исеме һәм йә иһә боронғо исемелә ҡала. Халыҡ ошо ауыл ерҙәренә һыйына, улар өҫтөнән ауыл сташиналары, тирмә башлыҡтары, йәки йөҙбашы ҡарауылсы булып тора. Былар батша властары тарафынан электән һалынған йөкләмә-бурыстарҙы һәм яһаҡ-түләүҙәр тәртиптә алып барыу өсөн эшләнә.\nБыл яҙылғандар күктән түгел, ә ысын барлыҡ документәрҙән. Бына ул ваҡытта был эш нисегерәк ойошторолған; Батша власы тарафынан бик күп һәм тентекле ревизиялар була. 18-се быуатта ғына биш, ә 19-сы быуаттын башында ғына тағы биш ревизия була. Был ревизияларҙа старшина, староста тарафтарынан мәғлүмәттәр йыйылып, ауыл йыйындарында өс тапҡыр тикшерелә. Был исемлектә (списектә) исемдәре, йәштәре, туғанлыҡтары тикшерелә. Ревизия эшләргә килгән батша дворяндары, чиновниктәре тарафынанда ошо документта йәшерелгән, йәки төшөп ҡалған кешеләр өсөн яуаплы кешеләргә ҡаты язалар була. Ревизия бланкыларында ғаиләләрҙен һәр береһенен исеме, фамилияһы, йәше, туғанлығы һәм дәрәжәһе күрһәтелә. Ҡатын-ҡыҙҙарҙы уң яҡҡа, ирҙәрҙе бланкынын һул яғына яҙып, тирмә һәм старосталар тарафынан ҡул ҡуйылып кантон хужаларына ебәрелгән. Бына шуға ла һеҙ уҙҙегеҙен шәжәрәгеҙҙе архив тарафынан эшләтһәгеҙ, андағы мәғлүмәттәр бик дөрөҫ.\nБеҙҙен Таштимер ауылы шул элеке батша карателдәре тарафынан яндырылған берәй ауылдын ерелер инде. Янмаған, ҡырылмаған ауыл ҡалдымы икән. Америка индейстәренә киноларҙа ҡарап, иҫебеҙ китеп һоҡланабыҙ, үҙҙебеҙҙә 50 -се йылдарҙа советтәр тарафынан төшөрөлгән *Салауат Юлаев* киноһыла һәм һуңғараҡ төшөрөлгән *Кинйә*. Голливудтарға сценарийҙәр яҙһаҡ бына мы тигән кинолар төшөрөрҙәр ине беҙгә.\n19 –сы быуаттын башында Ҡотлоғилде тигән ауыл барлыҡа килә, хәҙерге исеме Таштимер. Тирмә башлығы старшина Таштимер Ҡотлоғилден атаһы Ҡотлоғилде исемен иң башта йөрөтә ауыл. Шунан һуң аҙаҡ инде улы Таштимер исеме менән билдәле булып китә. Шулай уҡ был ауылда уларҙын улдары, туғандары Мырҙабай һәм Яманһары Ҡотлоғилдендәрҙә йәшәгәндәр. Мәғлүмәтә ауылда беренсе йәшәүселәрҙен ейәндәре Мөхәмәтхәниф һәм Мөхәмәтсадик Таштимеровтар тураһындала һүҙ бар. 1816 йылда ауылда бөтәһе 14 йорт һаналған. Өс ғаилә Тупаҡ, Балапан, Ҡусҡар ауылдарына күсеп киткәндәр. Был хәл ошо тирәләге халыҡтын бер яҡтан туғандар икәнен иҫбатлай. Тота килеп ул ваҡытта белмәгән ереңә күсеп китеү уңайлы мы. Үҙ туғандарын менән йәшәү хәйерле. Ә халыҡ ул ваҡытта үҙ туғанын ныҡ тартҡан, хәҙерге көндө беҙҙен хата бер әсәнән булһаҡта, үҙ туғандарыбыҙҙы тартмайбыҙ.\nОшо Ҡотлоғилде ауылы кешеһе Байсал Ырыҫбаев француздарға ҡаршы һуғыштарҙа ҡатнашып, император Наполеонды иленә тиклем ҡыуыу ҙа ҡатнаша. Батырлыҡтары өсөн медалдар ала. Береһе *Парижды 1814 йылдын 19 мартында алған өсөн*, икенсеһе *1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашҡан өсөн*.\nАуыл хәлдәренә килгәндә, ул ваҡытта халыҡ мал тотҡан, 24 йорттан 20 -һе ваҡытлыса йәйләүҙәрҙә булған. Йәйләүҙәр Ҡыҙыл, Мәйгәште, Ҡырҡты буйҙарында урынлашҡан булғандар. Уларҙын ҡулында үҙ малдары 200 ат, 150 һыйыр, 80 һарыҡ, 30 кәзә булған. Бөтә ауылға 20 десятинә (1 десәтинә – 1.09 гектар) һөрөнтө ер булған. 1842 йылда 162 кешегә 825 бот иген сәскәндәр. (1 бот – 1 пуд – 16.3 килограм). Яманһары Ҡотлоғилдин 155 бот сәскән, Нәҙирғол Ғәиткилдин 130 бот иген йылына сәскән. 9 ревизия буйынса ауылдын халҡы 232 кешенән һәм 31 йортан торған.\n1920 йылда 95 өй һаналып 470 кеше иҫәпкә алынған.\nТаштимер ауылы Тамъян ырыуына ҡарай, боронғо Верхнеурал уезында булған. Хәҙер инде 1930 йылдын 20 авгусында барлыҡҡа килгән Әбйәлил районын бер ауылы. Урынлашыуы буйынса Көньяҡ Уралдын аръяғында. Ҡырҡты тауҙар теҙмәһенен алдында, эргәлә 20 саҡрым аралыҡта Азия-Европа линияһы Урал йылғаһы уртаһынан үтә. Эргәлә Талгиҙәр тауы, Сағыл тауҙар теҙмәһе.Тауҙар тәпәшәйеп, яланға тартҡан тирәлә, бик матур урында. Бер яҡтан тау урмандар китһә, икенсе яҡтан тигеҙлек башлана.Таштимер ауылы эргәһенән Мунсыҡ (Моһаҡ) йылғаһы ағып ята, түбәнерәк китә торғас исеме Йәнгелкәгә әйләнеп Урал йылғаһына барып ҡоя. Шулай уҡ Әбйәлил районы күлдәргә бай булғас, Таштимер ауылы тирәһендә лә күлдәр күп.\nЭргәлә өс-дүрт саҡрым йыраҡлыҡта Йәлембәт, Әүмеш, Самар, Михайловка, Әбйәлил, Тупаҡ, Ҡужан, Салауат ауылдары ята. Магнитогорск ҡалаһына ла, Әбйәлил районы Асҡар үҙәгенә лә Таштимер ауылынан 20 саҡрым асфальт юл, Белорет һәм Сибай ҡалаларынала 80 километр ара. Үҙенсә бер үҙәктә урынлашҡан килеп сыға.\nЭлектән Таштимер ауылы советы күрше Михайловка ауылында урынлашҡан. Урта белем мәктәбе һәм профессионал һөнәрселек училищеһе курше Әбйәлил ауылында урын тапҡан.\nХәҙерге ваҡытта ауыл тиҙ үҫә, халыҡ һаны 400 кешенән ашыу. Яңы мәсет төҙөлгән, 19 –сы быуаттын урталарында (1850 –се йылдар тирәһе) Тупаҡ, Таштимер, Юлдаш,Ҡаҙмаш ауылдарында мәсет мәктәбтәрендә уҡыуҙар алып барылған.\nМәғлүмәттәрҙе А.З. Асфәндийәревтен (Асфандияров) *История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий* тигән китабынан алдым, автор был китабты архивтәрҙән йыйып алып яҙған.\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 11.02.2016 в 22:14, и размещена в категории тарих, риүәйәттәр, легендалар. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


"Ҡыҙыл әтәс" аямай. Уттан һаҡ булығыҙ! - Юлдаш\nМостафин Венер ҡыҙҙарҙың серле ҡарашы - Зәбих Мамалимов көйө Ах\nяратам - Риф Арыҫлан көйө Яратам - Ибатуллин Урал\n"Ҡыҙыл әтәс" аямай. Уттан һаҡ булығыҙ!\n"Ҡыҙыл әтәс" аямай. Уттан һаҡ булығыҙ! https://bash.news/yuldash/4494_kyzyl-etes-ayamaj-uttan-hak-bulyhyz\nЯл көндәрендә Өфө ҡалаһында ҙур яңғын теркәлде. Халыҡ өсөн фажиғәғә алып килгән сираттағы яңғын булып ҡына иҫәпләнә алһа, журналистика өлкәһе өсөн юғалтыу менән тамамланды. "Тамаша" журналы мөхәррире, билдәле журналист, 47 йәшлек Әлмирә Кәримова ятаҡта сыҡҡан янғында һәләк булды. Үҙе һәм ейәнсәре.\nҠыҙыл әтәс аямай. Уттан һаҡ булығыҙ!\nСәбәптәре? Бындай яңғындарҙы нисек иҫкәртергә?\nЯнғынға ҡаршы федераль хеҙмәттең Башҡортостан буйынса идаралығының 22-се отряды начальнигы Рәсим Абдуллин менән Гүзәл Ситдиҡова әңгәмәләшә.\n- 10 май, төнгө 2 сәғәт 31 минутта янғын сығыуы хаҡында беҙгә хәбәр иттеләр. Һәм иң беренсе булып ярҙамға был йортҡа яҡыныраҡ урынлашҡан 7-се янғын һүндереү бүлегенән өс берәмек техника ебәрелде. Беренсе ҡаттағы янғын төтөнө баҫҡыстар буйлап өҫтәге ҡаттарға күтәрелгәйне. Барлыҡ көс янғынды һүндереүгә һәм кешеләрҙе ҡотҡарыуға йүнәлтелде. Әлегә фажиғә осрағы буйынса тикшереү алып барыла. Бер нисә сәбәп күҙаллана.\nБеҙҙең хеҙмәткәрҙәр тарафынан рейдтар ойошторола, Һаҡһыҙлыҡ кешенең үҙенән дә тора. Электр сымдарын хәүефһеҙлеген һәр кем күҙәтеп торорға тейеш. Әле халыҡ ихаталарында, баҡсаларҙа өмәләр үткәрә. Ут менән һаҡ эш итһендәр ине. Республика буйынса "Урман" операцияһы бара. 1-се майҙан 20-се июнгә тиклем тәбиғәт ҡосағында усаҡ тоҡандырыу тыйыла.\nБөгөнгө көнгә Өфө ҡалаһында 283, республика буйынса 1375 янғын сығыу осрағы теркәлде. Янғын һүндереү идаралығы яңы уңайлы техника менән тулыландырыла. Хатта үҙебеҙҙең хеҙмәткәр тәҡдиме буйынса, бар талаптарға яуап биргән техниканың Миәс ҡалаһында йыйылыуы көтөлә. Беҙҙең 22-се отрядтың ун дүрт бүлегендә меңләгән кеше эшләй. 30 метрҙан 60 метрға тиклем автобаҫҡыстар алынды.\nЯнғын хәүефһеҙлеге, фажиғәле хәлдәр, кеше ғүмерҙәре ҡыйылыу булмаһын ине. Был хаҡта һәр саҡ иҫкәртеп торабыҙ һәм һәр саҡ уяу булайыҡ!


1КУПОН КОДТЫ XBET 2019\n1Арр xBet – Mobile\n1рус xbet – 1xbet experience german & Tests – Login, Шанс, Лимит һәм ставкаһы\nAutor adminVeröffentlicht am Mai 10, 2016 September 14, 2020 Hinterlassen Sie einen Kommentar zu 1xbet Deutsch – 1xbet experience german & Tests – Login, Шанс, Лимит һәм ставкаһы\n1xBet-был онлайн ставка өсөн-интернет ставкаһы, уның тамырҙарында рус. Был онлайн-шулай булғас ставкалар артыҡ 1000 Рәсәйҙә контораһы букмекерский. Рус гигант өсөн үҙ тәжрибәһе менән иҫбатларға мөмкин..\nБыл бизнесты яҡшы булғанса күсереү халыҡ-ара интернет-баҙары лидерҙары ставкаһын ҡыҫҡартыу кеүек тәҡдимдәр һәм урындағы менән сағыштырғанда, букмекер, мин аңлатырға теләгән инем,-тип тулыраҡ.\nБеренсе ҡарашҡа иң мөһим тураһында мәғлүмәт менән 1xbet\nОло Бонус Ставкаһы, әгәр һеҙ уйынсыларынан еңелеп рус һәм рус ставкаһының, махсуслашҡан cystic fibrosis\nСтавка тәҡдим итеү һәм теркәү 1xbet\nҮҙе теләп уларға, беренсе барыуҙа уҡ ваҡытта веб-сайтында онлайн ставка өсөн-ставкаһы. Дизайн урынлашҡан ҡунаҡхана. Элемент биттәрендә, интернет өсөн, арзан ставка менән айырылып торған, йәштәгеләргә һәм йәшенә. Юҡ анимация, интерактив майҙан юҡ. Һулдан Ғына, күренеп торған шәрә.\nУларҙың күбеһе бәләкәй һәм бик тығыҙ бәйләнгән., был насар тәьҫораттар ҡалдырҙы, хатта бәләкәй экрандар. Был сайт бар, әммә өҫтөнлөк минималистик. Интернет селтәренә тоташыу, хатта көсһөҙ уҡ ваҡытта веб-сайттар булдырыу һәм еңел ғәҙәттә бик тиҙ загружаться. Теркәлгән ваҡытта клиенттарына яңы сифатында тәүге тапҡыр асыҡ буласаҡ, букмекер булыр тип 1xbet, бөтөнләй яңы идеялар булды.\nӨс төрлө варианты бар индереү. Классик һәм башҡа продукция етештереү өсөн мөһим булған ысулдан тайпылмайынса, тыныс күренә ҡатырыу. Әммә был шулай уҡ мөмкин булған., социаль селтәрҙәр аша инеү. Һәм, башҡаларҙан айырмалы рәүештә интернет өсөн ставки на спорт букмекер, бында ғына түгел Facebook, тик Google Plus һәм башҡа селтәрендә һәм ике. Әммә уны рәсәйҙә генә булыуы мөмкин таралған.\nӨсөнсө яңы ысулы булып тора., бер минут вәғәҙә итә теркәлгән. Телефон номерығыҙҙы бында ғына булыу., Валюта һәм пароль күрһәтелә. Башҡаларҙы ярҙамға саҡырып булмай хеҙмәт юлы менән яһалған. Был уртаса тест эшләү. Ниһайәт, был беренсе ставки на спорт инновациялар өсөн тест бонусный 1xBet балл тәьмин итә ала.\n1бонусный һөйләм xbet\nБонустар биреү тураһында һорауға аныҡ яуап булманы.. Яңы клиенттары була ала бонус 100 Һеҙ проценты беренсе депозит. Максимум ставкалар иҫәбенә ҡуйыу 130 Бүлеккә Евро. Әгәр һеҙ, мәҫәлән $ 100 индереү, кредит ҡулланыу һеҙҙең туранан-тура $ 200 башлана. Алдынан башҡарылған түләүҙәр, былар барыһы ла тиң, тип ставка яһай, һатып шарттарына ҡарамай.\nБыл уртаса сағыштырмаса н 1xBet. Шулай итеп, өс тапҡыр үҙгәртелергә тейеш булған сумманы бонус. Был отыграть, был уйын ғына иҫәпкә алыу бушлай ҡатнаш ставкаһы. Уның бер варианты буйынса киҫкен саралар менән өс квота булырға тейеш 1,40 бар. Өс шартты үтәү өсөн яҡшы ставка менән фаворит булып мөмкин. Бәхеткә күрә, бында ваҡыт буйынса сикләү юҡ.\nШулай уҡ клиенттар өсөн бик ҡыҙыҡлы булыуы бар бонус. Был ғәмәл ике миҫал булып тора., һеҙ аласаһы бушлай ставкалар сифаты өсөн улар көндәлек 1xrace, һәм мөмкинлектәре, серияһын 20 Ставка, ул 30 Минималь ставка эргәһендә көнө $ 2 юғалтыу, бер $ 100 Алыу еңеләйҙе.\nАтап әйткәндә, һуңғы шаҡтай яҡшы һәм аңлы ҡулланырға мөмкин бесстрашный советы ялған хәрәкәт, нимә менән була. $ 40 янына урынлаштырыу $ 100 етә алмай. Эйәрһәң генә, көтөлмәгән аутсайдеры еңеүҙән башланы. Сөнки был мөмкинселек күберәк 3,00 рөхсәт итмәҫкә, хәйер, был кәрәк ине, тип хәүеф менән.\nОнлайн-Ставкалар Тәҡдиме - иң яҡшы тип 1xBet\nӘлбиттә, төп компетенцияһы йәки интернет биттәрендә булыуы мөмкин түгел, букмекер макеты бонус. Ниндәйҙер кимәлдә был проблема, ысынлап яратыусылар өсөн түгел ставка менән арбаны. Ставка күләмен иҫәпләү мөмкинлеген генә ҡабул ителә. Уның ставкаһы юғары булыуы мөмкинме ни буйынса төрлө тәҡдимдәр менән 1xBet.\nСоветы менән уйын өсөн мөмкинлектәр күп, хатта күпкә уҙып 1xBet. Интернет булған бер нисә букмекер, шундай уҡ ентекле кәңәштәр бирә.\nТураһында 300 Ставка кимәлдәге футбол уйындары өсөн бөтөнләй яңы мөмкинлектәр н бундеслигаһына Советы. Кире осраҡта әйтергә мөмкин., уртаса ставка ярайһы тип һайлағандар, шуға ҡарамаҫтан, ҡайһы бер өлкәләрҙә махсус ставкалары бар һәм актив булмаған\nКүңел ставкаһы, кире осраҡта түгел тип иҫәпләнгән был илдә ставкаһы ул. Һәм, сөнки клиент, шулай эҙләй торғас ставкаһы, йыш ҡына төрлөлөгөн эҙләү, был, үҙ фекерҙәре менән, асыҡтан-асыҡ плюс.\nГорнодобывающий- ставки на лимитный һәм 1xbet\nСағыштырыу өсөн мөмкинлектәрен баһаларға туранан-тура, әлбиттә, мин футбол ставка ҡулланыу, ул 1. Бундеслиги киң ҡулланыла.. Бында күпкә уҙып 1xBet Bet365. Әммә был ғәҙел һәм Tipico менән сағыштырыу өсөн, бында ул килгән., сөнки бик ныҡ tipico контора алдына букмекерский шулай уҡ стационар.\nТрансляции онлайн ставки на 1xbet һәм дремина\nБыл бик иҫ киткес ыңғай булды тип тест 1xBet, был реаль ваҡытта ставкаһын. Тәү ҡарашҡа тойолһа ла, бер ни тиклем буталсыҡ өҫкө өлөшөндәге һүрәте, был ғына, сөнки, был деталде ҙур, күпселек башҡа продукция етештереүгә ҡарағанда, тиҙ күренмәҫ.\nШунда, башҡарылыу коэффициенты унда үҙгәрештәр- варианты булыуы һәм иҫкәрмәләр, портал тиерлек билдәһеҙ булған. Аңлайышлы, асыҡ һәм яҡшы ставки, ставки на килә ҡарағанда ғәҙәти ваҡиға, бында уларға өҫтөнлөк, был яҡшы күҙәтеү.\nШуға күрә ставки на водородты туранан-тура тәҡдим ителгән 1xbet, әгәр минең был тиклем ҡамыр һәр ваҡыт хатта мин көтәм. Һәм ҡыҙыҡлы, һәр хәлдә, был форма ентекле, - һай-һай, кире осраҡта ул букмекер хуплана, күп реклама.\nБыл ваҡытҡа тиклем реаль мөмкинлек биреп ставка яһай 4 Уйын уйын күҙәтеп тәҙрә янында урынлаштырыу йәки бер-береһе менән яһарға ставка. Онлайн башҡа ла килтерә-ҡайһы берҙә ставкалар яңыртыуға туранан-тура күҙәтеү, тик шунда сикләнә выигрыш ставкаһы.\n1КУПОН КОДТЫ XBET\nҺеҙ бында эшләү өсөн һәр мөмкинлекте дүрт параллель ваҡиғаларҙы мөмкин тиклем ставки, ставки тәҡдим тере асыҡ. Был мөмкинлек ҡыҙыҡлы, мәҫәлән, конференция кеүек футбол һөйөүселәрҙе өсөн ставканы.\n1Wette xBet Mobile\nМобиль кушымталар өсөн iOS бушлай тәҡдим өс Betting, Windows Phone an Android und. Был операция нигеҙләнгән классик веб-сайты. Шуға күрә бик ҡатмарлы үҙгәрештәр булды. Мобиль ҡушымталар, бәхет, шулай уҡ немец телендә баҫтырып бик мөмкин һәм операция менән ябай.\nӨҫтәмә 1xbet һәм өҫтәмә хеҙмәттәр тәҡдим итеү\nМеню өсөн вклад ставкалары үҙ финанс тыш, реализм менән раҫлаусы билдәле бер виртуаль уйын үҙ версияһын тәҡдим 1xBet. Был мәлдең видеояҙмаһын реаль телевизион уйындар, йыл ағымында улар күҙәтергә мөмкин.\nAlso, 1бында xbet, һәр хәлдә, киләсәк яҙмышы, бөтә уйындар менән конкуренттар алдында танау тимерова. Шулай уҡ тәҡдим онлайн-казино. Был йәһәттән яҡшы эшләй., яҡшы түгел, ләкин үҙ тыуған.\nТамырҙары Рус, ул, күрәһең, тура күсермә түгел яҡлау символы, йәнә аныҡ күренә слот. Халыҡ бында бик аныҡ машина германияла классик копироваться. Эйәһенең фекере менән, һис шикһеҙ, ҙур булмаған помехой, уйынсылар өсөн, ай-һай, бик яҡшы. Сөнки унда һеҙ тағы классикаһын уйнарға мөмкин, йәки Book of Pearl Dolphins контораһы кеүек булып Ra букмекерский, бында, хатта, әгәр улар аталған нәмә башҡа?\nБынан тыш, белә 1xbet, тотҡарлығынан уйынсылар тип эҙләй, шулай уҡ күп кенә башҡа хеҙмәттәр менән ҙур булмаған кеүек Toto һәм Co. Иҫәпләп сығыу мөмкин сиктәрендә һүрәтләү һәм хатта бөтәһе өсөн. Бында асыҡтан-асыҡ минең яратҡан мөмкинлектәр, Турнир уйнап дәртләндерә. Был тәҡдим менән бәйле айырыуса күҙгә ташлана ҙур, покер 1xBet булмауын тәҡдим итә.\nҺөҙөмтәлә һынау өсөн 6/10 Клиенттар Support\nИҫ киткес тиҙлек менән 1xBet. Әгәр ҙә һеҙ түбәнһетеү, сөнки Рәсәй букмекер ҡушыла., һеҙ уны намыҫ менән саф икәнлеген тикшерергә мөмкин.\nМин гарантия бирергә теләмәй, рәсәйҙәге сәйәси хәл шарттарында был яҡтан көсһөҙҙәргә урын юҡ. Кем, артыҡ хәүефе шул тиклем юғары баһалай ул., дөрөҫ булыуы мөмкин.. Был мөмкинлек аҙ, ҡурҡыныс ҡарағанда реаль.\nБатыр идеаль һеҙҙең өсөн төрлө тәҡдимдәр пакеты бүләк ала, шуларҙы тормошҡа ашырыу ҡайһы бер инновация ярайһы. Хатта был иң яҡшы вариант менән тәьмин итеү планлаштырыла мөмкин. Көсһөҙлөгөн күрһәтеүҙе төп бит минең хистәр генә дизайн 1xbet.\nNächster Beitrag:1Xbet теркәлгән – Теркәлгән – Ставка\n1xBet Wetten Live Stream – 1xbet онлайн ставки на спорт\n1КУПОН КОДТЫ XBET 2020 – Bonus\n1xbet Bonus 100% тиклем€ 130 + 300 Эксклюзив бал бонусный!\n1Арр xBet – Мобиль ҡушымта тиклем 1xbet- мобиль версияһы һәм етешһеҙлектәр\n1Xbet теркәлгән – Теркәлгән – Ставка


Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнө уңайынан тантаналы ҡабул итеү - Правительство Республики Башкортостан\nУнда хеҙмәттәрендә уңыш ҡаҙанған гүзәл заттар – табиптар, уҡытыусылар, фән эшмәкәрҙәре, мәҙәниәт һәм спорт өлкәһе вәкилдәре, эшҡыуарҙар ҡатнашты.\n–Беҙ йыл һайын 8 март байрамы алдынан ҡатын-ҡыҙҙарҙы йыйып, уларға иң изге теләктәребеҙҙе еткерергә булдыҡ, – тине Радий Хәбиров. – Бөгөн залда Башҡортостаныбыҙҙың иң аҫыл гүзәл заттары йыйылған. Улар үҙҙәренең фиҙәҡәр хеҙмәттәре менән республикабыҙ үҫешенә тос өлөш индерә. Һеҙҙең һәр берегеҙҙе яҡынлашып килгән байрама менән ҡотлайым. Төбәк етәксеһе түгел, ә тәү сиратта ир-егет булараҡ әйтергә теләйем – һеҙ беҙҙең өсөн юл күрһәтеүсе маяҡ. Беҙ матур сифаттарыбыҙ өсөн тап әсәйҙәребеҙ, апайҙарыбыҙ, ҡатындарыбыҙ, ҡыҙҙарыбыҙға бурыслы. Һеҙгә оло ихтирам һәм тәрән хөрмәтебеҙҙе белдерәм. Бәхетле булығыҙ, яратылып һәм яратып йәшәгеҙ!


2017 йыл йомғаҡтары буйынса дәүләт һәм муниципаль мөлкәтте ҡулланыуҙан алынған йыйымдар 15 миллиард ярым һум тәшкил иткән - Bash.News\n2017 йыл йомғаҡтары буйынса дәүләт һәм муниципаль мөлкәтте ҡулланыуҙан алынған йыйымдар 15 миллиард ярым һум тәшкил иткән https://bash.news/news/35118_2017_jyl_jomatary_bujynsa_dlt_m_municipal_mlktte_ullanyua\nЕвгений Гурьев, Башҡортостан хөкүмәте премьер-министры урынбаҫары, ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министры: «Кадастр хаҡын кәметеү ысынлап та етди мәсьәлә. Ысынлап та ғәҙеллек талап ителгән осраҡта беҙ дәғүәләр менән килешәбеҙ, Росреестрға тапшырылған ғаризаларҙың 40 % махсус комиссия тарафынан ҡәнәғәтләндерелә. Әммә кадастр хаҡын күрәләтә кәметергә теләү осраҡтары ла етәрлек. Бындай осраҡта тейешле саралар күрелә».\nЕр һәм мөлкәт министрлығы тарафынан бындай осраҡтарға ҡарата даими саралар күрелә. Капиталь төҙөлөш һәм ер участкалары объекттарына инвентаризация үткәрелә. Әле был эштәрҙең 73 проценты үтәлгән, 3 миллиондан ашыу объект иҫәпкә алынған. Муниципаль һәм дәүләт мөлкәтен ҡулланыуҙан йыйымдар 1 миллиард һумға етергә тейеш. 2017 йылдың дивидендтары объектив сәбәптәр арҡаһында бер ни тиклем кәмегән. Ҡайһы бер эре объекттарҙа күләмле инвестициялар тормошҡа ашырылыуын иҫәпкә алып, дивидендтарҙы был предприятиеларҙы үҫтереүгә йүнәлтергә ҡарар ителгән. Улар «Башнефть» һәм республика бюджетын тулыландырыусы дәүләт ҡатнашлығындағы башҡа акционер йәмғиәттәр иҫәбенә ҡапланасаҡ.