“Эшҡыуарлыҡ өлкәһендә беҙҙең милләт юғалып ҡалмаһа ине”, » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Рубрикалар » “Эшҡыуарлыҡ өлкәһендә беҙҙең милләт юғалып ҡалмаһа ине”,\n– ти билдәле эшҡыуар Дамир Аллаяров\nАрабыҙҙа туған халҡының бөгөнгөһөн, иртәгәһен хәстәрләп йәшәгән эшҡыуарҙар етерлек. Улар үҙ тырышлығы менән мал таба, урындағы халыҡты эш урындары менән тәьмин итә, район, хатта республика кимәлендә мәрхәмәтлек эштәре менән әүҙем шөғөлләнә, мохтаждарға хәйриә ярҙамы күрһәтә. Әбйәлил районының “Коммунальник” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте директоры Дамир Әнүәр улы Аллаяров – нәҡ шундай эшҡыуарҙарҙың береһе.\nТәүәккәллек уңыш килтерә...\nЭшҡыуарлыҡҡа Дамир Әнүәр улы үҙгәртеп ҡороуҙар дәүерендә – 90-сы йылдарҙа тотона. Әлбиттә, иҡтисади яҡтан көсөргәнешле осор. Шулай ҙа ул ҡаршылыҡтарға бирешмәй, алдына ҡуйған маҡсатына ирешә. Берәү ҙә эшҡыуар булып тыумай. Дамир Аллаяров та ниндәйҙер тормош тәжрибәһе туплағас ҡына үҙ эшен булдырырға тәүәккәлләй. Әрме хеҙмәтенә тиклем ябай водитель булып эшләй.Тыуған ил алдындағы бурысын үтәп ҡайтҡас, Магнитогорск ҡалаһындағы педагогия училищеһына уҡырға инә. Рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы дипломын ҡулына алып, өс йыл мәктәптә балаларға белем бирә. Эшкә дәрте ташып торған Дамир Аллаяровты мәктәп директоры, мәғариф бүлеге, артабан торлаҡ-коммуналь хужалыҡ етәксеһе вазифаһына үрләтәләр.\n– Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ етәксеһе булып уңышлы ғына эшләп йөрөгәндә эштән китергә ҡарар иттем. Сөнки үҙ эшемде булдырыу теләге бер аҙға ла тынғылыҡ бирмәне, – тип һүҙен башланы әңгәмәсем. – Ул ваҡытта беҙ беребеҙ ҙә эшҡыуарлыҡты аңлап етмәй инек, һалым түләү мәсьәләһен күҙ алдына ла килтермәнек. Йөҙә белмәгән кешене һыуға ташлаған кеүек хис иттем үҙемде. Әммә әҙәм балаһы тәүәккәлләмәһә, ниндәйҙер уңышҡа өлгәшә алмаясағын аңлай инем. Шулай беҙ егеттәр менән иртәнән алып кискә тиклем эшкә егелдек. Тәүҙә төҙөлөш, ремонт эштәре менән шөғөлләндек. Артабан 1993 – 1994 йылдарҙа республикала газ үткәреү эштәре әүҙемләште. Беҙ ҙә был эштән ситтә ҡалмай, егеттәр менән ошо өлкәлә белемебеҙҙе камиллаштырып, ваҡытты оҙаҡҡа һуҙмай, өйҙәргә “зәңгәр яғыулыҡ” индерә башланыҡ. Йыл һайын Әбйәлил, Белорет, Бөрйән райондарында 20 – 30 километр газ үтә торғайны, 400-гә яҡын йорт “зәңгәр яғыулыҡ” менән тәьмин ителде. Бик күп көс түгергә, тырышырға тура килде. Шулай “Коммунальник” ойошмаһы барлыҡҡа килде. Беҙҙә бөгөн 60-тан ашыу кеше эшләй”, – ти эшҡыуар.\n“Коммунальник” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте Әбйәлил районында табышлы эшләүсе ойошмалар иҫәбендә. 2011 йылда Дамир Аллаяров республика буйынса төҙөлөш өлкәһендә иң яҡшы эшҡыуар тип табыла.\nХалыҡ мәнфәғәтен хәстәрләп...\nРайон үҙәгендәге кинотеатрҙың күптән емерелеп, ташландыҡ хәлдә ҡалған бинаһы Дамир Әнүәр улының тырышлығы менән яңынан тергеҙелә. Был бина оҙаҡ йылдар урындағы бюджетҡа зыян килтерә, шуға ла район хакимиәте уны төрлө эшҡыуарҙарға ҡуртымға алырға тәҡдим итә. Әммә берәү ҙә ризалашмай. Тыуған еренең патриоты Дамир Аллаяров үҙ өҫтөнә ҙур яуаплылыҡ ала: капиталь ремонт эшләп, “зәңгәр яғыулыҡ” үткәрә. Кинотеатрҙың дауахана янында урынлашыуы ла бик отошло. Сөнки ауылдан килгән халыҡҡа уңайлы булһын өсөн бында ике кафе булдырылған. Бөгөн әбйәлилдәр 3D форматындағы фильмдарҙы ҡарау өсөн Магнитогорск ҡалаһына түгел, ә М. Яҡшембәтов исемендәге кинотеатрға йөрөй. “Аппаратураны Чехияға заказ биреп алдырҙыҡ. Тамашасы өсөн махсус күҙлектәр ҙә бар. Ә кинофильмдарҙы алыуға “Башҡортостан” киностудияһы менән килешеү төҙөнөк. Көнөнә дүрт сеанс күрһәтелә”, – ти эшҡыуар.\nДамир Әнүәр улының халыҡ мәнфәғәтен хәстәрләп башҡарған эштәре һанап бөткөһөҙ. Бынан тыш, ул район советы депутаты ла. Халыҡтың күпселек һорауҙарын ҡәнәғәтләндерә, уларға ярҙам итә. Мәсеттәргә бушлай газ үткәрә... Юлдарҙы ғына түгел, йылға ярҙарын да төҙөкләндерә. Шуға ла район хакимиәтендә лә, халыҡ араһында ла эшҡыуар тураһында тик йылы һүҙҙәр ишеттек.\nЙүнсел уҙамандың мохтаждарға ярҙам ҡулы һуҙыуҙан баш тартҡаны юҡ. Йыш ҡына балалар йортона барып, уларҙың йәшәйешен хәстәрләй. Бихисап мәҙәни сараның бағыусыһы ла ул.\nРух йәшәтә, рух эшләтә...\nДамир Әнүәр улы – рухлы эшҡыуар. Ул халҡыбыҙҙың киләсәген хәстәрләп, телем, милләтем, тип йәшәй. “Йәш саҡта был турала уйланмаһаң да, олоғайғас, рух уяна, тел кәрәк. Ә бөгөн үҙ-ара русса ғына аралашып үҫкән балаларыбыҙ иртәгә нимә эшләр? Терһәктәрен тешләрҙәй булырҙар, әммә һуң булыр. Киләсәгебеҙ өсөн һәр беребеҙ яуаплы”, – ти ул. Йыл һайын башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларына үҙенең премияһын тапшырыуы ла күп нәмә тураһында һөйләй түгелме?! Дамир ағай мәктәптә үткән сараларҙа әүҙем ҡатнаша, балаларҙы бүләктәр менән дәртләндерә. “Башҡорт милләте – ауыл халҡы, тигән ҡараш йәшәй. Беҙҙең халыҡ араһынан генералдар, адмиралдар сығырға тейеш. Япон халҡының характеры башҡорт милләтенә оҡшаған, әммә улар тыныс ҡына барыһын да эшләп йөрөйҙәр, дандары донъяға билдәле. Беҙ ҙә шундай кимәлдә үҫергә тейешбеҙ. Тик шул саҡта ғына беҙҙе кеше булараҡ та, халыҡ булараҡ та ихтирам итерҙәр. Балаларыбыҙҙы үҙебеҙҙең рухта тәрбиәләп, уларға белем бирһәк, бер ниндәй ҙә ҡаршылыҡтар беҙгә ҡурҡыныс булмаҫ. Сит илдәрҙә лә үҙ эшен асҡан йәштәр һаны артһын. Эшҡыуарлыҡ өлкәһендә беҙҙең милләт юғалып ҡалмаһын ине, – тигән фекерҙәре менән дә уртаҡлашты Дамир Аллаяров. – Әлеге көндә эшҡыуарлыҡ ниндәйҙер дәрәжәлә үҫешкән. Әммә беҙҙең милләт араһында ул урта кимәлдә, тиһәк тә, хата булмаҫ. Бәлки, халҡыбыҙҙың иҡтисади үҙаллылығы үҫеп етмәгәндер. Беҙ бәләкәй генә эш хаҡына ялланыуҙы хуп күрәбеҙ, ҙурға тәүәккәлләргә ҡыймайбыҙ”. Ошондай уйҙар менән Дамир Әнүәр улы йыш уйлана, халҡына, айырыуса йәштәргә нисек булһа ла ярҙам итергә тырыша, эшҡыуарлыҡ серҙәре менән бүлешә. “Эшҡыуарлыҡҡа тотоноуҙан ҡурҡырға ярамай. Көслө, ҡыйыу, тәүәккәл булырға кәрәк. Ауырлыҡтар булыр, кеше көнсөллөгө лә тынғы бирмәҫ. Иҡтисадыбыҙҙың нигеҙен булдырмай тороп бер ҡасан да заманса милләткә әүерелә алмаясаҡбыҙ”, – ти ул. Эшҡыуарлыҡ тармағын үҫтереүҙе заман үҙе талап итә. Шуға ла Дамир ағай тыуған ерендә бәләкәй эшҡыуарлыҡты үҫтереү йәһәтенән төрлө эштәр алып бара. “Бәләкәй эшҡыуарлыҡҡа ярҙам итеү – сәйәси мәсьәлә. Был йәһәттән халыҡтың белемен тәрәнәйтеү, властың ярҙамын арттырыу шарт. Ошоларҙы күҙ уңында тотоп, Асҡар ауылында 20 апрелдә “Юлдаш” мәғлүмәт йыр-моң каналы менән берлектә “Көньяҡ Урал райондарында бәләкәй эшҡыуарлыҡтың үҫеш мәсьәләләре” тигән иҡтисади форум үткәрергә планлаштырабыҙ. Бында күтәреләсәк мәсьәләләр бәләкәй эшҡыуарлыҡ тармағында килеп сыҡҡан проблемаларҙың нигеҙен асыҡларға, артабанғы йүнәлеште билдәләргә ярҙам итер, тигән өмөттәбеҙ”, – ти Дамир Әнүәр улы.\nЭшҡыуарҙың ваҡыты ла сикле. Әммә уны ул дөрөҫ итеп бүлә белә. Шуға ла геройыбыҙға уңыштар һәр ваҡыт йылмайып тора. Дамир Аллаяровтың башҡарған эштәре ҡатмарлыҡтарға һәм кәртәләргә һылтаныусы күптәргә өлгө булырлыҡ миҫал. Ябайлыҡтан тыуған бөйөклөк ул.\nЗөлфир ГАРРАПОВ, райондың почетлы гражданы:\n– Дамир Әнүәр улы – район советының әүҙем депутаты, Башҡортостандың атҡаҙанған төҙөүсеһе... Кешегә кеселекле, үҙенең ҡул аҫтында эшләгәндәргә бер ваҡытта ла тауыш күтәрмәй, уларҙы хөрмәт итә, ярҙамсыл. Йәш эшҡыуарҙарға остаз, кәңәшсе, таяныс-терәк булып тора. Халыҡ мәнфәғәтен яҡлап башҡарған эштәре һанап бөткөһөҙ. Мәктәптәргә һәр ваҡыт ярҙам итә. Районда Милләт Хәкимов исемендәге приз булдырған. Ул ауыл хужалығында уңыштарға өлгәшкән иң йәш хеҙмәткәрҙәргә тапшырыла. Дамир Аллаяров – тырыш эшҡыуар, үҙ эшен белә, алдына ҡуйған маҡсатына һәр ваҡыт ирешә. Үҙенең башҡарған фиҙакәр хеҙмәте менән халыҡтың абруйын яуланы. Шуға ла Дамир Әнүәр улын, халыҡ, ил улы, тип атар инем.\nМиләүшә ЯМАЛОВА, Асҡарҙың 1-се урта мәктәбе директоры:\n– Дамир Әнүәр улы үҙенең туған мәктәбенә бер ваҡытта ла битараф түгел. Һәр ваҡыт уҡыусылар менән осраша, мәктәпкә ярҙам итә. Уңыштарға өлгәшкән башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларына үҙенең премияһын, ә уҡыусыларға бүләктәр тапшыра. Ниндәй генә эшкә тотонмаһын, уны еренә еткереп, намыҫ менән башҡарыусы, ышаныслы эшҡыуар. Әбйәлил районының ғорурлығы ул.\nИлфат Төлкөбаев, район йәштәре ҡоролтайы рәйесе:\n– Дамир ағай – һәләтле, һәр ваҡыт алда барған эшҡыуар. Был өлкәлә йәштәр өсөн тәжрибәле уҡытыусы. Бөгөн ниндәй йүнәлештә үҙ эшеңде асыу отошлораҡ, ҡайһы тармаҡты һайларға? Ниндәй генә һорауҙар менән мөрәжәғәт итмә, һәр ваҡыт үҙенең кәңәшен генә биреп ҡалмай, матди ярҙам да күрһәтә. Ул йәштәр ойошторған сараларҙың бағыусыһы ла булып тора.\nСығыу ваҡыты 12-04-2013, 11:26 | Ҡаранылар: 1249\n«Халҡыбыҙ лидерҙары эшҡыуарҙарҙан сығасаҡ»\nУҡыйбыҙ ҙа, файҙаһын да күрәбеҙ


Ауыл халҡы менән осрашыу\nАуыл биләмәләрендә халыҡҡа райондың социаль-иҡтисади хәле тураһында мәғлүмәт биреүгә, тораҡ пункттарҙағы мәсьәләләрҙе асыҡлауға һәм хәл итеүгә, киләсәккә пландар билдәләүгә йүнәлтелгән граждандар сходтары башланды.\nРайон Хакимиәте башлығы ҡарары менән мәғариф идаралығы, үҙәк район дауаханаһы, социаль хеҙмәттәр, хоҡуҡ һаҡлау структуралары һәм башҡа ведомстволар вәкилдәре ингән дүрт эш төркөмө төҙөлдө. Графикка ярашлы, иң беренсе, осрашыу төбәк башлығы Рөстәм Шәмсетдинов етәкселегендә Шевченко ауыл биләмәһендә ойошторолдо.\nОшондай уҡ сара Һарышта үтте. Район Хакимиәте башлығының иҡтисад һәм инвестициялар буйынса урынбаҫары Альберт Таймаҫов төбәктең социаль-иҡтисади хәле менән таныштырҙы. Үткән йылда “Аныҡ эштәр”, “Урындағы башланғыстарҙы хуплау” программаларына ярашлы башҡарылған эштәрҙе иҫәпкә алып, ауыл советына ҙур иғтибар бирелеүен билдәләне.\nМәҡәләнең тулы вариантын гәзиттең 22-се һанында уҡығыҙ.


Ч ҡыҙҙарҙың береһе-рулетка: Нисек үтәү менән ч-рулетка, рулетка девчачий - Бөтә донъя видео чат! Бөтә ил, сит ил, бөтә донъя.\nСайттарҙың иң популяр һәм иң талап ителгән һәм арзан чатрулетка йәш быуын араһында береһе һаналаҺәм был буш спа ч системаһына ярҙам таҙа, сифаты өсөн уларҙы тотоу ҡәтғи ҡағиҙәләр бар. Ир-егеттәр йыш ҡына ауыр ҡыҙы менән аралашыу, уларҙы кире ҡағыу алйотлоҡ һәм тәртип өсөн йыш ҡына улар. Шулай уҡ невербальный аралашыу мөһим, һәм вербаль кеүек. Улай ғына ла түгел, күп ҡатынлылыҡ тураһында һүҙ бара, һәм һәр ҡатын-ҡыҙ зауыҡлы һәм үҙ тойғоһон, уларҙың ихтыяждарын аңлай һәм шуға күрә билдәле бер ҡағиҙәләрҙе үтәү кәрәк. шуға күрә ҡыҙы менән һөйләшеүе ауыр.\nУның менән һеҙ булырға тейеш осторожны, бөтә, уның эше һәм уның өсөн етештерергә тәьҫир ҡалдырған.\nКүңелендә, тамуҡтан һеҙ фекер һәм үҙ фекереңде белдереү өсөн ниндәй эләкмәй-ч недоразумения булған мөнәсәбәт йәки был дөрөҫ, башта ул. һеҙ алырға тейеш, сайт аша теркәлә ала һәм раҫлау өсөн, алға. Бынан тыш, башҡалар менән сағыштырғанда Chatroulette ч хәүефһеҙ һанала. видео бәйләнештәре менән таныштыра дәғүә итә алмай, бөтә булған ресурстар эҙләү өсөн тере ч zap Cam-программа һәм веб-сайттар бер урын.\nсайтында фотолар менән танышты\nسایت دوستیابی-صوفیه. صوفیه\nир-егет менән таныштым. башҡа ҡыҙҙар менән танышып теркәлгән бушлай видео веб ч рулетка ҡатын-ҡыҙ менән танышырға теләп иғлан ҡыҙы таныштырҙы онлайн видео чат бушлай таныша. теркәлгән таныштырҙы. был танышыу. видео без бушлай танышыу сайттарына теркәлдем танышырға мөмкин.


Бөгөн - Ләйләтүл-бәрәат, йәки Бәрәат кисе\n7 Апрель 2020, 13:00\nШәғбан айының 14-енән 15-енә ҡарай кистә әҙәм балаларының артабанғы яҙмышы, ашар ризығы, байлыҡ йә ярлылыҡ хәле, тормоштағы дәрәжәһе һ.б. билдәләнеп ҡуйыла, тиелә дини китаптарҙа. Был мосолман байрамының ғәрәпсә атамаһы – “Ләйләтүл-бәрәат”. Беҙҙең телгә тәржемә иткәндә, “аҡланыу”, “ҡотолоу” тигән мәғәнәне бирә.“Әлеге кистә, төндә Аллаһ Тәғәлә ҡояш сыҡҡансы кешелек донъяһына рәхмәтлелек менән ҡарар\nУл ҡояш байығас инә.\n“Әлеге кистә, төндә Аллаһ Тәғәлә ҡояш сыҡҡансы кешелек донъяһына рәхмәтлелек менән ҡарар. “Тәүбә итеп, гонаһтарын ғәфү итеүемде үтенгәндәрҙең яңылышлыҡтарын кисерәм. Ризыҡ һорағандарға теләгәнен бирәм. Ҡайғы-хәсрәткә тарып, һаулығы юғалып яфа сиккәндәрҙең тәненә – шифа, йәненә тынғылыҡ юллайым. Әҙәм балалары, ниндәй генә теләктәре булһа ла, һораһын – барыһын да үтәйем”, – тиер. Аллаһ Тәғәләгә мөрәжәғәт итеү таңға тиклем барыр”, – тигән Пәйғәмбәребеҙ.\nШәғбан айының 14-енән 15-енә ҡарай кистә әҙәм балаларының артабанғы яҙмышы, ашар ризығы, байлыҡ йә ярлылыҡ хәле, тормоштағы дәрәжәһе һ.б. билдәләнеп ҡуйыла, тиелә дини китаптарҙа. Был мосолман байрамының ғәрәпсә атамаһы – “Ләйләтүл-бәрәат”. Беҙҙең телгә тәржемә иткәндә, “аҡланыу”, “ҡотолоу” тигән мәғәнәне бирә.\nДини китаптарҙа әйтелгәнсә, кемдеңдер фани донъяла көнө бөтөүе лә ошо кистә билдәләнә. Шуға күрә был мәлдә Раббыбыҙҙан атай-әсәйебеҙгә, балаларыбыҙға, туғандарыбыҙға, яҡындарыбыҙға, үҙебеҙгә хәйерле ғүмер, бәхет һорап мөрәжәғәт итәбеҙ, һәммәбеҙҙең дә ике донъя рәхәтен күреүен үтенәбеҙ.\nБәрәат кисендә Аллаһ Тәғәләнән мәрхүмдәрҙең дә гонаһтарын ярлыҡауын ялбарабыҙ, ихлас күңелдән күп итеп доғалар уҡыйбыҙ. Шулай уҡ, дини китаптарҙа әйтелгәнсә, был кистә, уны ҡаршыларға әҙерләнгәндә лә изге ғәмәлдәр ҡылыу зарур. Мохтаждарға, сирлеләргә, ауыр хәлдә ҡалған кешеләргә хәйер-саҙаҡа биреү айырыуса сауаплы.


Социаль реклама кәрәк! » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар архивы » Социаль реклама кәрәк!\n20.11.2010 Социаль реклама кәрәк!\nРеспубликала ошо йәһәттән байтаҡ эш башҡарыла, урамдарҙа, гәзит-телевидение аша ла социаль реклама менән танышыу форсаты бар. Өфөлә бына алтынсы йыл инде «Ҡала социаль рекламаһына – эйе!» фестивале үтә. Шуны билдәләргә кәрәк: сара ҡунаҡтары, конкурсанттар әйтеүенсә, ул күптән республика сигенән сыҡҡан. Быйылғы фестивалдең ижади девизы «Ҡысҡырып әйтелгән уй» («Мысли вслух») тип атала ине, сарала ҡатнашыусыларҙың социаль реклама аша үҙҙәрен борсоған уйҙарын асыҡтан-асыҡ әйтеп бирә алыуы күҙ уңында тотолдо.\nКонкурсҡа туғыҙ номинация буйынса 500-ҙән ашыу эш ҡабул ителгән. Шуларҙың яртыһы тиерлек – профессиональ реклама берлектәре вәкилдәренеке. Шул уҡ ваҡытта ҡатнашырға теләк белдергән уҡыу йорттарының һаны ла күбәйгән, дөйөм студент проекттары 200-гә еткән. Әйткәндәй, фестивалдә баш ҡала ижадсылары ғына түгел, ә Учалы, Стәрлетамаҡ, Салауат, Сибай, Күмертау кеүек республика ҡалалары, Рәсәйҙең Владимир (даими ҡатнашыусы), Екатеринбург, Силәбе, Омск, Белоруссияның Минск, Могилев, Светлогорск ҡалалары вәкилдәре лә сығыш яһай.\nФестивалдең төп «геройы» социаль реклама булһа ла, сара ошо юҫыҡтағы күргәҙмәнән генә тормай. Был юлы «Гражданин Р.» тип аталған социаль журналдың, ҡала үҫеше йәмәғәт фондының социаль проекттарының, «Ораторлыҡ сәнғәте мәктәбе»нең исем туйы ла үтте. Бынан тыш, Булат Йосоповтың кино мәктәбе фестивалгә килеүселәр ҡатнашлығында видеороликтар төшөрҙө, «СТС» компанияһы «Әйт!» тигән проектын тәҡдим итте, «Мегафон» да сара программаһына үҙ өлөшөн индерҙе.\nФестивалгә йыл һайын абруйлы ҡунаҡтар ҙа килә. Улар, ҡағиҙә булараҡ, оҫталыҡ дәрестәре үткәрә. Быйыл бындай бәхет Юғары иҡтисад мәктәбенең «Реклама» специальносы буйынса кураторы Сергей Долгов менән «Лайм» Мәскәү халыҡ-ара социаль реклама фестивале кураторы Владимир Добровинскийға «йылмайҙы».\nТағы бер Мәскәү ҡунағы фестивалдең почетлы жюри рәйесе, Юғары иҡтисад мәктәбе доценты Гюзелла Николайшвили һүҙҙәренсә, был сара алға ныҡлы ғына аҙымдар яһаған, илдең баш ҡалаһы кимәленә сыҡҡан, тип ышаныслы әйтеп була. Тәҡдим ителгән эштәрҙең кимәле үҫкән, фестивалдең географияһы ла киңәйә бара.\nСергей Долгов иһә миҫалға ҡыҙыҡлы сағыштырыуҙар килтерҙе. Уныңса, Рәсәйҙә социаль реклама әле яңы һөйләшергә, атларға, һүрәт төшөрөргә өйрәнеп килгән бала ғына, ә Европала – өлкән граждан. Хәҙер беҙгә ошо төр рекламаның һөҙөмтәлелеген баһаларға өйрәнергә кәрәк.\n– Мин Өфөлә инде алтынсы тапҡыр социаль рекламаға арналған фестиваль үтеүен белеп, аптырап ҡалдым. Ул республика сигенән дә сығып киткән, – тип ғәжәпләнеүен белдерҙе «Гражданин Р.» журналының генераль директоры Василий Беда. – Ошондай фестивалдәр булғанда, Рәсәй йәшәйәсәк.\nҺәр конкурс аҙағы еңеүселәрҙе тәбрикләү менән тамамлана. Алтынсы «Ҡала социаль рекламаһына – эйе!» фестиваленең иң юғары баһаһын «Уфанет» компанияһы алды. Уның «Балалар – беҙҙең киләсәк» исемле байрам сценарийы гран-приға лайыҡлы тип табылды.\n– Был фестиваль төбәк-ара сараға әйләнде, хәҙер әлеге проектты тормошҡа ашырыуҙа Башҡортостандың Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығының да ҡатнашыуын хәл итәсәкбеҙ, – тине еңеүселәрҙе ҡотлағанда ошо ведомство етәксеһе Борис Мелкоедов. Әйткәндәй, фестиваль идеяһы авторы Марат Ғәзизов – хәҙер уның урынбаҫары.\nФестивалдең тағы бер йолаһы бар: русса яңғырашы «Городская СРеДА!» булғанлыҡтан, ул мотлаҡ шаршамбы көнө үтә. Сара тамам. Конкурста һайлап алынған эштәр тиҙҙән сағыу плакат булып ҡала урамдарына эленер, киң мәғлүмәт сараларында сағылыш табыр, һөҙөмтәһе лә булыр, тигән ышаныста ҡалайыҡ.


Ҡалып:Һайланған мәҡәлә 2 — Башҡорт Википедияһы\nҠалып:Һайланған мәҡәлә 2\nЭнцела́д — Сатурндың ҙурлығы буйынса алтынсы юлдашы. Уны 1789 йылда Уильям Гершель аса, ләкин 1980-се йылдар башына, планета-ара ике «Вояджер» зонды уға яҡынлағанға тиклем, ул бик аҙ өйрәнелә. Зондтар ебәргән һүрәттәр Энцеладтың диаметрын билдәләй (500 км тирәһе, йәғни Сатурндың иң ҙур юлдашы булған Титан диаметрының 0,1 өлөшө) һәм Энцеладтың Ҡояш системаһындағы ниндәй ҙә булһа башҡа есемгә ҡарағанда ҡояш нурын күберәк сағылдырыуын асыҡлай. «Вояджер-1» күрһәтеүенсә, юлдаштың орбитаһы тарҡау Е ҡулсаһының үтә тығыҙ өлөшө аша үтә һәм уның менән матдә алмаша. Ошо ҡулса Энцеладты барлыҡҡа килтергәндер, ахырыһы. «Вояджер-2» әллә ни ҙур булмаған был юлдаш өҫтөндәге рельеф күп төрлө булыуын асыҡлай: унда иҫке кратер булып ҡатҡан урындар ҙа, яңы барлыҡҡа килгән бик йәш участкалар ҙа бар (ҡайһы берҙәренең йәше 100 миллион йылға ла етмәй).\n2005 йылда Энцеладты «Кассини» планета-ара зонды өйрәнә башлай, һәм ул юлдаштың өҫтө һәм унда барған процестар тураһында ентеклерәк мәғлүмәттәр еткерә. Атап әйткәндә, көньяҡ ҡотоп өлкәһенән фонтан булып атылып торған һыуға бай шлейфты аса (моғайын, ошондай боҙло фонтандар Е ҡулсаһын барлыҡҡа килтергәндер ҙә инде). Был асыш, эске йылылыҡ билдәләре, көньяҡ ҡотоп өлкәһендә эшләп торған кратерҙарҙың бик аҙ булыуы менән бергә, Энцеладта әлеге көнгә тиклем геологик әүҙемлек һаҡланыуын раҫлай. Газ гиганттарының юлдаш системаларындағы йыһан есемдәре йыш ҡына орбиталь резонанстарҙың «ҡапҡанына» барып эләгә, һөҙөмтәлә орбитаның эксцентриситеты тотороҡлана һәм оҙонлоҡ буйынса либрацияһына (тирбәлеүенә) килтерә. Был, үҙ сиратында, Сатурндың өҫтәлмә рәүештә йылыныуына үҙ өлөшөн индерә. Планетаға яҡын юлдаштар уның эстән йылыныуын арттыра, геологик әүҙемлекте шуның менән дә аңлатып була.\nЭнцелад геологик яҡтан әүҙем: ул — тышҡы Ҡояш системаһында әүҙем атылыуҙар күҙәтелгән өс күк есеменең береһе (әүҙем вулкан атылыу күҙәтелгән Юпитерҙың юлдашы Ио һәм Нептун юлдашы Тритон менән бер рәттән). Был атылыуҙарҙы анализлау уларҙың Энцелад ҡуйынындағы шыйыҡ һыулы океандың аҫтынан сығыуын күрһәтә. Шлейфтың химик составы бик үҙенсәлекле, шуға ла Энцелад астробиологик тикшеренеүҙәр өсөн бик мөһим тип күҙаллана. Шлейфты асыу Энцеладтың Сатурндың Е ҡулсаһы материяһы сығанағы булыуын да раҫлай.\n2011 йылда NASA ғалимдары «Enceladus Focus Group Conference» конференцияһында, «Ҡояш системаһында Энцеладтың Ерҙән ситтә беҙ белгән тормош өсөн иң яраҡлы урын» булыуын билдәләй.\nNASA-ның Эймстағы Тикшеренеү үҙәгенән астробиолог Крис Маккей 2011 йылда, Ҡояш системаһында тик Энцеладта ғына «шыйыҡ һыу, углерод, аммиак формаһында азот һәм энергия сығанағы бар», тип белдерә. 2014 йылда «Кассини»ҙан алынған мәғлүмәттәрҙе анализлау юлдаш эсендә ҙурлығы буйынса Үрге күлгә торошло океан булыуын күҙалларға нигеҙ бирә, тип иғлан ителә. 2018 йылдың 27 июнендә ғалимдар «Кассини» Энцелад шлейфы ағымынан йыйған өлгөләрҙә ҡатмарлы органик макромолекулалар булыуы тураһында хәбәр итә.\nСсылается на: Ҡалып:Ағымдағы һайланған мәҡәлә. Для изменения текста - редактировать его.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ҡалып:Һайланған_мәҡәлә_2&oldid=411045 ҡабул ителгән


Буйлы балаҫ (хикәйә) » «Йәшлек» гәзите\nГазета "Йәшлек" » Әҙәбиәт » Буйлы балаҫ (хикәйә)\n13.01.2018 Буйлы балаҫ (хикәйә)\n– Эй, бынауы ҡоҙағыйҙы. Кизе яулыҡ булһа ла килтермәгән бит хушына. Тағы үҙемдән тараттым. – Зыу килеп һандыҡҡа талашҡан ҡоҙаларға әкәмәт ҡылып ҡарап торған ҡыҙы менән кейәүен аңғармай хәбәр һалған Бибъямал телен тешләгәндә һуң ине.\n– Әсәй! Һаман да шул сепрәк. Иң бәхетле көнөмдә... – Әйтеп бөтөрә алманы, йәштәре һытылып сыҡты Нурия ҡыҙының.\nАйғырҙай дүрт еңгәһе елле хаҡҡа һатып та ебәрҙе бикәсенең бирнәһен. Сират ҡыпшыр тоҡҡа тултырылған ҡаралдыларға етте. Йолаларҙы арттырып үтәргәме әллә туй форсатынан үҙҙәренең кеҫәһен ҡалынайтып ҡалырғамы тырышҡан килендәренә был юлы ихтыяр ҡуйманы Бибъямал. Күҙ нурҙарын түгеп ҡораған түшәк-юрғандарын тәләфләтеп тормаға бында! Кәбәндәй итеп сығарып өйҙөрҙө машина арбаһына. Кемдеке – шуныҡы! Өҫтөн буйлы балаҫ менән ҡаплатып ҡуйыр, уныһын үҙе сығарып бирер. Дан итә ҡыҙ оҙатыуҙы!\n– Әсәй! Шуныңды һалма, тинем дә. Һөйләштек бит бер тапҡыр.\n“Эшем башы – эш ҡары, дошман башы – теш ҡары. Күргәндәре күреп ҡалһын, белмәгәне тороп ҡалһын – эшләгәнем мәнфәғәткә генә яҙһын”. Һамаҡлай-һамаҡлай балаҫлыҡ йөн иләргә нисә тапҡыр ынтылған Бибъямал ҡыштың үткәнен һиҙмәй ҙә ҡалды. Әсәһе теткәндәре күптән келәттәге иҫке һандыҡҡа кәлдәп һалынған. Һис ҡулы етмәй ҙә ҡуя ине, әле яйы сығып тора. Ер тырматҡанда, етәктәге ығыш үгеҙҙең ярмаһына бер төйгәк йөндө бәйләп ҡуя ла, китә ыҙан буйлап иләй-иләй. Һыуһын һайын – бер орсоҡ. Йомарлай һала ла, туҙ ҡыуышта көн оҙоно талғыр йыуаһына алданып ултырған өс йәшлек Әхәт ҡустыһына бирә бара. Тәгәрәтеп, ҡыуана-ҡыуана уйнаған була уныһы. Үгеҙгә оронсоҡ яһамай ипле эшләгәс, ыҙаны ла матур, ебе лә тигеҙ. Ошо ҡиәфәттә тәл булдылар Хәҙисә дуҫы менән Бибъямал бригадирға.\n– Әһә! Үҙ донъяғыҙҙы ҡыуып ҡалыр итәгеҙме? Әйтәм, ҡарыш буйы ер үткәнһегеҙ. Көтөп тороғоҙ!\nОлоларҙың ҡауғаһынан әле генә иген сәселгән баҫыуға ҡасҡан Әхәт, тырматылған ерҙә күмелмәй ҡалған бойҙай бөртөгөн күреп ҡалып, бураҙнаға ятып сүпләй, тупрағы менән ҡуша сәйнәй башланы. Хәлдең аңын-тоңона төшөнгән Хәҙисә йән-асыҡҡа шул яҡҡа ташланды, Әхәтте йығып ҡолатып ергә ҡуша ҡыҫты ла, арыҡ кәүҙәһе менән өҫтөн ҡапланы.\nКүктәр ярыр сыбыртҡы Хәҙисәнең күлдәген бүҫерҙе, арҡаһында ҡанлы ике юлаҡ эҙ ҡалдырҙы.\nАяҡлап йыуылған йөндө буяр мәл дә етте. Ваҡытында ҡаҙып алһаң, бүре емеше ҡыуағы тамырының ут ҡыҙыл һыуында ҡайнатһаң, саған япрағының сөм-ҡара төҫ бирер сағы. Ҡара ерлеккә ҡыҙыл юлаҡ һалынған буйлы балаҫты төштәрендә күрә башланы Бибъямал. Ҡайҙа инде үҙенә тотоноу! Төндәрен, урлап ҡына, әсәһе һуғыр.\nҮлән бешеү менән звенола ятты ауыл ҡыҙҙары. Колхоз бесәнен эш итеүгә, ураҡҡа төшөр әмер килде. Кәбән ҡойғас, төндә тейәнешеп ҡайтҡан Бибъямал менән Хәҙисә ҡара таңдан һәр кем үҙҙәренең тармаларын йолҡа сыҡты. Әсәйҙәрен бушатмағастар, исраф булып, түгелеп ултыра. Күҙгә салынмаҫ өсөн, уртанан башлап, баш ҡалҡытмай сүкәйеп эшләнеләр. Ысыҡ кибеп, ураҡсылар колхоз баҫыуына килеп еткәнсе, байтаҡ ыратып ҡалдылар. Һиҙҙермәй генә ураҡсыларға ҡушылыу ниәттәре.\n– Ристандар! Төрмәлә серетәм башығыҙҙы. Бар халыҡ ураҡта, понимаешь ли. Былары үҙҙәренең тармаһын йолҡоп йөрөй. – Сыбыртҡы тауышына тертләп баш ҡалҡытҡанда һуң ине.\n– Ней.. шул тарманан киндер иләп, колхозға тоҡ та, бүлек тә тегә әсәйҙәр. Кәрәк бит, – Бибъямал турайып баҫты. Күҙ ҡырыйы менән ялпылдап урман ситенән күренгән аҡ һынды шәйләп өлгөргәйне.\n– Кәртә башына менеп, бисәләр аңдып, оҫтарып бөткәнһең. Ҡыҙҙарҙың көнөнә нисә бес иткәнен һанарға ҡалдымы? – Сәсрәтә һуғып килеп еткән Нуръямалды күреп, ситкәрәк шылып баҫты бригадир. Өндәшмәй торһаң, ауыҙыңдан инеп, артыңдан килеп сығыр ут бисә.\n– Еңгә! Ҡыҙыңдың алдынан алма. – Серт төкөрөп ҡуйҙы шулай ҙа.\n– Ней ғүмер шуларҙы күҙәтәһең? Йәй буйы колхоз малына бесән эшләп ятҡан былар түгелме? Бармаҡ араларын күрәһеңме – тысҡылдап иҙелеп бөткән. Йоҡлағанда ла силғаулы сабаталарын сисмәгәнгә шулай. – Өҫтөнә менеп бара Нуръямал.\n– Бөтәһе лә фронт өсөн эшләнә. Һин генә үҙ донъяңды хәстәрләйһең. Төрмәгә ебәрмәгәнгә рәхмәт әйтһендәр. Һуғыш яланында ундайҙарҙы… – Сыбыртҡыһын һауала уйнатырға ҡулын күтәргәйне, бишмәтенең эске түш кеҫәһенән бер шешә һөт менән ике телем аҡ икмәк килеп төштө.\n– Бының нимә икәнен звенола ятып бесән эшләп, иген урған ҡыҙҙар беләме икән? Эләкһә, һинең бисәңә лә балаларыңа тәтейҙер. Беҙгә һөттөң сәйҙе ағартырҙайы ла ҡалмай, фронтҡа май яҙырға китеп тора. Нимә, фронт хәҙер һинең кеҫәңдәме? – Нуръямал, һөтөнән бигерәк, шешәһенә хайран ҡалып ҡарап торҙо бер килке. – Талғыр менән тамаҡ ялғап, ер һөрҙөләр етәктәге мал менән, келән көпшәне ашҡа һанап, бакуй ҡалҡыттылар ошо иң менән, – тип теҙә башлауға ағарынған бригадир:\n– Бөттө, еңгә, бөттө. Мир эше менән йөрөп, ҡыҙып киткәнмен, – тип артҡа сигенде.\nБалаҫ ситтәрен йүрмәп ултырған Нуръямал серемгә киткәнен аңғармай ҙа ҡалды. Ҡолағына ишек туҡылдатҡан тауыш салынғандай булғас, урын-ерен йыймай ғына ишеккә арҡыры тартҡан ағасты ысҡындырҙы. Был мәлдә кем йөрөрөн белә.\n– Ә-әй, ерле юктан әйтмиләр “Ыласын” дип. Шул бөтмерлегең, һак булыуыңа ҡушҡаннар ич. Жиде төн уртасында да эш менән! Сөенче!\nБаш төртөр урыны булмай, тупһаһына килеп йығылған татар әбейҙе һыйындырғайны Нуръямал үткән ҡыш. Бөгөн ферма өйөнөң бер мөйөшөндә көн итеп, төнгө ҡарауыл булып эшләгән йәтимә әбей ташламаны – бер һылтауын тапҡан булып, шәмгә ут алғас, хәл белешеп китә ҡай саҡта.\n– Аҡ юлдан киткән ҡыҙың ҡара юлдан ҡайтып киләдер. – Тырышып, башҡортса һөйләшергә маташыуы.\n– Кем әйтте? – тигән булды.\n– Күңелем әйтте. Юлы төшөп тора. Төшәнеп килеп тордом, аннары яныңа йөгердем. Дога-теләкләремне ишетте Раббым. Син кертмәсәң кыш сыгырга кырыгызга, күптәннән аяк суда идем. Мең рәхмәтләр үзеңә. Ятсам-торсам да төрмәләге иреңнең дә, Бибъямалның имин кайтуын сорыйым. Пешеренә тор.\n– Кирәкми, Нуръямал! Үҙеңдән арткандай булса, сохари итеп киптер. Бибъямал ҡайткас та кирәгер. – Һынсыл ҡарап ҡуйҙы. – Тәккә яҙылмаган.\nҠайһылай шым инһә, шулай шыпырт сығып китте йәтимә әбей. Икмәген ҡосаҡлап торҙо ла ҡалды Нуръямал. “Нуръямал” тип һәр икмәккә әсәһенең исемен тызып яҙған ҡыҙы үҙ ризығын ауыҙынан өҙөп ебәреп ултырған буламы? Үҙе шул тызырылған валсыҡтарҙы ашап, тамағын алдаған ҡолонсағы. Уйҙарынан уйылып китерҙәй булды. Солан таҡтаһы шығырлағас ҡына бикһеҙ ултырғаны иҫенә төштө.\n– Ҡасып ҡайттым, әсәй! – Аҡтыҡҡы көсөнә өй ишеген тартып ингән асҡаҡһыған аҡ һын ҡосағына ауҙы.\n– Килен! Теге... буйлы иҫке балаҫын ҡайҙа итте икән әсәйем? – Шым ғына һорай ҡуйҙы Нурия.\n– Һис белмәйемсе, ҡайынбикә. Ундай нәмәне күргәнем дә юҡ. Һандығында ғына ятмаһа. – Эш боҙған кешеләй уңайһыҙланып ҡуйҙы килене.


Рәжәбтә ни сәсһәң, Рамаҙанда шуны урырһың » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Иман » Рәжәбтә ни сәсһәң, Рамаҙанда шуны урырһың\nМосолман календары буйынса 1440 йылдың яртыһы ла үтеп бара. Йома, 8 март, етенсе ай рәжәбтең беренсе көнө.\nПәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм етенсе айҙы “Эй, Аллам! Беҙгә рәжәб менән шәғбанда бәрәкәт бир һәм рамаҙанға етеүгә өлгәштер” тигән доға менән ҡаршы алыр булған. Эйе, был айҙар – ураҙаға әҙерләнеү осоро. Тимәк, уларҙа изге ғәмәлде бер көн булһа ла үтәү – ризыҡланмай йөрөп ҡарау – зарур. Рамаҙанға үҙебеҙҙе төрлө яҡлап әҙерләй башларға тейешбеҙ.\nПәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм мөбәрәк хәҙисендә: “Рәжәб – Аллаһ Тәғәләнеке, шәғбан – минеке, рамаҙан – өммәтемдеке”, – тигән. Раббыбыҙ айы хаҡында аят-сүрәләр, бихисап хәҙис-шәриф бар. “Рәжәбтә ҡылынған изгелеккә сауап етмеш тапҡыр күберәк яҙылыр”, – тиелгән “Ҡөрьән Кәрим”дә.\nМәғлүм ки, рәжәбтә рәғәиб кисе бар, ул быйыл 7 мартҡа тура килә. Мөхәммәт ғәләйһис-сәләмдең атаһы Ғабдуллаһ ибн Ғәбделмотталиб менән әсәһе Әминә бин Үәһбтең никахлашыу кисе ул. Был төндә Аллаһ Тәғәләгә салауаттар әйтеү, доға ҡылыу, намаҙ уҡыу хәйерле, изге ниәт-теләктә булыу мөһим.\nИслам дине ғалимы Әбү Барк әл-Балхи әлеге өс айҙың асылын үҙенсә аңлатҡан. “Рәжәб – сәсеү, шәғбан – сыҡҡан үҫентеләргә һыу ҡойоу, рамаҙан уңыш йыйып алыу мәле”, – тигән ул.\nӘлеге дин белгесе йәнә: “Рәжәб – елгә, шәғбан – болотҡа, ә рамаҙан ямғырға оҡшаш. Тәүге айҙа сәсмәй, икенсеһендә һыу ҡоймайынса, өсөнсөһөндә уңыш йыйып алырға мөмкинме? Шул уҡ ваҡытта рәжәбте бушҡа үткәреп ебәреп, шәғбанда тик рамаҙанды көтөп ултырыуҙан һөҙөмтә булырмы?” – тигән. Эйе, һәр айҙың – үҙ урыны, үҙ бурыстары. Шул уҡ ваҡытта улар бер-береһе менән айырылғыһыҙ бәйле.\nНи өсөн тигәндә, береһендә ниҙелер эшләп еткермәйһең икән, был бушлыҡты аҙаҡ тултырыуҙың мөмкин булмауы ихтимал. Тормошта ла бит шулай: әҙәм балаһы бала саҡта, үҫмерлектә күңеленә һалынмаған тәрбиәне өлкәнәйгәс туплап өлгөрә аламы? Йәнә, әйтәйек, уҡыусы дәрестәргә илтифат бирмәй йөрөһә, ваҡытын бушҡа үткәрһә, имтиханды уңышлы тапшырырмы?\nӘлеге өс айға нәҡ шул аҡыл, хикмәт һалынған: маҡсатҡа ярашлы эш өҙлөкһөҙ, даими алып барылырға тейеш. Рамаҙанға алдан әҙерлек менән аяҡ баҫһаң, иншаллаһ, ул еңелерәк үтер.\nӘҙәм балаһы ваҡытын бушҡа, мәғәнәһеҙ эштәр менән үткәрергә тейеш түгел. Белмәгәнен өйрәнергә, камиллашырға, алға барырға бурыслы. Бер урында тапаныуҙан үҙенә лә, бүтәндәргә лә файҙа юҡ. Изге ниәттә башлағаныңды өҙлөкһөҙ дауам итеү, яҡшы һөҙөмтәгә ынтылыу фарыз. Ошо хәҡиҡәткә йәнә бер ҡат инандыра рәжәб – шәғбан – рамаҙан берлеге.\nПәйғәмбәребеҙҙең “Барыһы ла ниәткә бәйле” тигән һүҙҙәрен иҫтән сығармайынса, күркәм ғәмәлдәргә изге маҡсатта тотонайыҡ та шундай уҡ юл менән дауам итәйек. Белмәйем тип туҡтап ҡалмай, өйрәнергә тырышайыҡ, башлағанды ташламайыҡ.


Бүздәк районында Ҡаңны башҡорт ҡәбиләһенең 5-се съезды үтте\n16-сы быуатта Ҡаңны волосының легендар старшинаһы Минәй Солтоҡов була. Съезға шәхестең нәҫелен дауам итеүселәр йыйылды.\nФәнир Шәрипов Ҡаңны ҡәбиләһенең тарихын тергеҙеү менән шөғөлләнә. Ул үҙе лә ошо ҡәбиләнән. Уҙаман рәссам Сәлим Гәрәев менән боронғо ваҡиғаларҙы күҙ алдына килтереп картиналар ижад иткән, төрлө документтарға таянып, ҡәбилә вәкилдәренең портреттарын эшләгән. Бынан тыш, Бүздәк районында Ҡаңны ҡәбиләһенең музейын асыу ҙа күҙаллана. Әле документтар һәм экспонаттар йыйыла. Фәнир Шәрипов әйтеүенсә, Ҡаңнылар элек-электән көслө, ғәййәр ырыу булып танылған. Хозур, мул ерҙе төйәк иткән ҡаңнылар башлыса Бүздәк районында йәшәй, шулай уҡ Туймазы, Бәләбәй, Благовар, Кушнаренко, Бөрө, Мишкә яҡтарына ла таралғандар.\nБоронғо документтарҙы йыйыуға ярты быуат ваҡыт киткән. Бүздәк районының Аҡтау ауылынан башҡорт милли көрәшенең лидеры Муллайән Халиков та Ҡаңны ҡәбиләһенән.


Башҡортостандың юл хеҙмәттәре 54 берәмек яңы техника алды // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n11:36, 17 октября 2019 Иҡтисад\nӨФӨ, 2019 йыл, 17 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Азат Ғиззәтуллин/.\nБөгөн «Башкиравтодор» акционерҙар йәмғиәте автопаркы 54 берәмек яңы техника менән тулыланды, улар предприятиеның 36 филиалы араһында бүленә һәм Башҡортостан райондарына юллана. Техника төбәк, муниципаль-ара һәм урындағы әһәмиәткә эйә юлдарҙы ремонтлау, төҙөү һәм тәртиптә тотоу өсөн файҙаланыла.\nЯңы юл техникаһы асҡыстарын Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров тапшырҙы. Ул юл эшселәрен һөнәри байрамдары менән ҡотланы һәм республиканың юлдар оҙонлоғо буйынса Рәсәйҙә икенсе урын биләүен хәтергә төшөрҙө.\n«Был — ҙур яуаплылыҡ, һеҙ бик күп тораҡ пункттарҙы хеҙмәтләндерәһегеҙ, ҡатмарлы климат шарттарын иҫәпкә алып, юлдар йыл әйләнәһенә асыҡ булырға тейеш. Беҙ һеҙгә ярҙам иттек һәм ярҙам итербеҙ, һеҙгә сифатлы, хәл-ваҡиғаларһыҙ эшләүегеҙҙе теләйем. Эшегеҙ бик ҡатмарлы, юл эшсеһенең хеҙмәте – ауыр һөнәрҙәрҙең береһе. Хәүефһеҙлек һәм уңайлылыҡ һеҙҙән тора», — тине Радий Хәбиров.\nТранспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты рәйесе вазифаһын башҡарыусы Тимур Мөхәмәтйәнов быйыл юл техникаһы һатып алыу өсөн республика ҡаҙнаһынан 500 миллион һум бүленеүе һәм бының хөкүмәт яғынан ҙур ярҙам булыуы хаҡында һөйләне. Быйыл бөтәһе 97 берәмек техника, ә ҡалған өлөшөн йыл аҙағына тиклем һатып алыу күҙаллана.\n«Был техника тәү сиратта ҡыш көнө юлдарҙы тәртиптә тотоуға иҫәпләнгән. Башкиравтодор һәм юл хеҙмәттәре ҡышҡы шарттарҙа эшләүгә тулыһынса әҙер, ҡом һәм тоҙ буйынса барлыҡ кәрәкле материалдар һатып алынған. Быйыл ҡыш юлдарҙа бер ниндәй ҙә ғәҙәттән тыш хәлдәр фаразланмай, тип әйтергә мөмкин», — тине Тимур Мөхәмәтйәнов.\n«Башкиравтодор» акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Андрей Пролипото һүҙҙәренсә, уларҙың филиалдарына 12 яңы автогрейдер, 10 тәгәрмәсле трактор һәм башҡа техника тапшырыла.\n«2018 йылда беҙ Төбәк фондынан 20 миллиард һум займ алдыҡ, был аҡса беҙҙең иҡтисади хәлде яҡшыртырға мөмкинлек бирҙе. Быйыл 9 айҙа ыңғай күрһәткестәргә сыҡтыҡ. Ләкин башҡараһы эштәр байтаҡ, коллективта биш меңләгән кеше, 53 филиал, 3 меңдән ашыу берәмек техника. Хөкүмәт ярҙамы менән алдағы ике-өс йылда техника паркын яңыртырбыҙ тип ышанам», — тине Андрей Пролипото.\nТеги: Башкиравтодор, юл хеҙмәттәре


22 август – Рәсәйҙең Дәүләт флагы көнө // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n10:08, 22 августа 2014 Йәмғиәт\n22 августа Рәсәйҙә Дәүләт флагы көнө билдәләнә. Был көндө 1991 йылда Мәскәүҙә Аҡ йорт өҫтөндә беренсе тапҡыр рәсми рәүештә, дәүләт символы булып торған ураҡ һәм сүкеш менән ҡыҙыл байраҡты алмаштырған, өс төҫлө Рәсәй флагы күтәрелә. Был ваҡиғанан һуң өс йыл үткәс Рәсәй Президенты Дәүләт флагы көнөн байрам итеү тураһында Указға ҡул ҡуя.\nТәүге тапҡыр аҡ-зәңгәр-ҡыҙыл флаг Алексей Михайлович батшалыҡ иткәндә, 1668 йылда Голландия инженеры Давид Бутлер төҙөгән, «Бөркөт» беренсе рус хәрби кораблендә күтәрелә.\nӘммә триколорға нигеҙ һалыусы тип, 1705 йылдың 31 ғинуарында Указ сығарған, Петр I танылған. Уға ярашлы «төрлө сауҙа судноларында» аҡ-зәңгәр-ҡыҙыл флаг күтәрергә тейештәр. Петр I үҙе туҡыманың өлгөһөн төшөргән һәм горизонталь һыҙаттарҙың тәртибен билдәләгән.\nҒәҙәттә байрамға Башҡортостанда күп кенә саралар арнала – тантаналы атлауҙар, төрлө акциялар, йәштәр флешмобтары, вело һәм автойөрөштәр.


Таш тирмә янына йыйылып...\nБөгөн, Салауат Юлаевтың тыуған көнөндә, милли батырыбыҙҙың бәләкәй Ватанында күркәм сара ойошторолдо. Яндырылған Тәкәй ауылы урынында ҡуйылған тарихи һәйкәл – таш тирмә – эргәһенә халыҡ күпләп йыйылды.\nФотолар "Башинформ"дан алынды.\nҺәр быуын вәкилдәре – балалар ҙа, өлкәндәр ҙә – милли батырыбыҙҙың шиғырҙарын яттан һөйләне, уның хаҡындағы йырҙарҙы башҡарҙы. “Арғымаҡ” этно-рок төркөмөнөң ҡатнашыуы сараны тағы ла йәмләп ебәрҙе.\nХәбәр ителеүенсә, был урын Рәсәйҙең Эске туристик маршруттары реестрына индерелгән. Киләсәктә таш тирмәнең иң әһәмиәтле тарихи һәйкәлдәрҙең береһенә әйләнеүе ихтимал, ул, һис шикһеҙ, төбәктә туризмды үҫтереүгә яңы этәргес бирәсәк.


Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт драма театры арти стары Төркиәлә уҙған икенсе Халыҡ - ара фестиваленән ҡайтып өлгөрмәне, өсөнсөһөнә лә\nсаҡырыу алды. Әйткәндәй, фестивалдә ҡатнашыусы 18 илдән аҙҙ ар ғына бындай хөрмәткә лайыҡ.\n"Академиктар" төрөктәрҙе "Һуңғы ғәйнә" тип аталған музыка ль - романтик драмаһы менән әсир итте, унда режиссер Илдар Ғиләжевтың да, актерҙарҙың да бик көслө эшен билдәләргә кәрәк.\n- Музыка, бейеүҙәр, уйын - был театрҙа барыһы ла бар, - т ип билдәләй үҙенең мәҡәләһендә Төркиәнең алдынғы театр тәнҡитсеһе Хаяти\nАсылъязыджи, - үҙ уңышы менән Истамбул фестивалендә ул алды нғылар\nрәтенә сыҡты. Спектаклдә тарих һәм заман сәнғәте үрелеп кил ә. Бындайҙы\nмин төрки театрҙарында тәүгә күрәм.\nБилдәле тәнҡитсенең һүҙҙәрен беҙҙең журналистарға Истамбу лдағы\nБашҡортостан Республикаһы вәкиле Каншубей Адраевич Мизиев т әржемә\nитеп ишеттерҙе, уның менән беҙ Башҡорт академия театрында ү ткән матбуғат конференцияһында осраштыҡ. Ул, әйткәндәй, Төркиәлә беҙҙең "академиктарҙың" гиды ролен үтәй һәм улар тыуған илдәренән а лыҫта ла үҙҙәрен уңайлы тойһон өсөн мөмкин булғандың барыһын да эшләй .\n- Йәшәү шарттары бик шәп булды, беҙҙе биш йондоҙло отелдә урынлаштырҙылар, тәмле ашаттылар. Транспорт йәһәтенән дә про блемалар булманы, - тип һөйләй Азат Йыһаншин. - Һәм Истамбулға килеүе беҙ тәүге тапҡыр булмағанлыҡтандыр, моғайын, тамашасының беҙҙе көтөп а лыуы һиҙелә ине.\nҮткән йылғы фестивалдән айырмалы рәүештә быйылғыһы беҙҙе төрки телле илдәрҙән тыш, Норвегия, Голландия, Канадала теат р эшмәкәрлегенең нисек ҡуйылыуы менән дә таныштырҙы. Бындай синтез донъя мәҙәниәтен ең берлеге һәм шул уҡ ваҡытта һәр халыҡтың үҙенә генә хас, ҡ абатланмаҫ һыҙаты булыуын күрһәтә.\nТамашалар был юлы бер юлы өс - дүрт сәхнәлә барҙы. Беҙ коллегаларыбыҙҙың эшен баһалай, улар менән аралаша алдыҡ. Үт кән йылда фестиваль ҡырҡ көн дауам иткәйне: көн дә берәүҙәр килә, икен селәре ҡайтып китә. Йәғни коллегалар менән беҙ йүнләп осрашм аныҡ тип әйтергә була.\n- Ысынлап та, быйыл фестиваль яҡшы ойошторолдо, - тип һүҙ гә ҡушыла Илдар Ғиләжев. - Һәм беҙҙең унда эләгеүебеҙ БР Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығының ҡаҙанышы.\nМиңә Төрөк театрының әҙәби классик Азиз Несин әҫәре буйы нса ҡуйылған спектакле оҡшаны. Спектакль бер юлы ҡыҙыҡлы ла,\nҡыҙғаныс та килеп сыҡты, һәм сәхнәлә сағыу биҙәктәр булмауы на ҡарамаҫтан, йылы тәьҫораттар ҡалдырҙы.\nТөркмән театрының тарихи темаға ҡуйылған спектакле лә яра йһы уҡ\nАлбан театры Мольерҙың "Һаран" пьесаһы буйынса үҙ версияһ ын тәҡдим\nитте. Тик миңә ул оҡшап етмәне. Тунис театры хайран ҡалдырҙ ы: акробаттар, батут - торғаны бер цирк инде!\nМакедония театры артистары Истамбул уртаһындағы... бассей нда спектакль ҡуйҙы. Уның эргәһендә майҙан төҙөлдө. Спектакл дә өс ҡатын - ҡыҙ һәм ике ир кеше ҡатнаша. Башта барыһы ла я ҡшы ғына барғандай ине, һуңынан акустика эшләмәй башланы. Йү гереүсе юлдар ҙа хәлде төҙәтә алманы: ул актерҙың әйткән һүҙҙәрен тулыһынса биреп еткермәй. Беҙ коллегаларыбыҙ\nөсөн бик борсолдоҡ, уларҙың юғары профессионал булыуҙары күренеп тора , тик шулай ҙа тамашасыларҙың йөрәгенә барып етә алманылар.\nТөркиәлә беҙҙең йәш драматург Артур Иҙелбаевтың дебюты, ә йтергә кәрәк, бик уңышлы үтте. Актерҙар бик яҡшы уйнаны. Алһ ыу Ғәлина Истамбулда ысын йондоҙға әйләнде. Уны тамашасылар бик яҡшы ҡаршы алды, урамда ла таный башланылар.\n- Башҡорт академия театры спектакле оҡшамаҫҡа мөмкин түге л, - ти\nКаншубей Мизиев. - Һәм актерҙарҙың киләһе фестивалгә саҡыры у алыуы ла күп нимә тураһында һөйләй.\nӘйткәндәй, Хаяти Асылъязыджи беҙҙең артистарға киләһе йыл\nкомедия алып килергә тәҡдим иткән. Хәҙер "академиктар" нинд әй комедия һайлау өҫтөндә баш вата. Бәлки, ул театрҙың баш р ежиссеры Айрат Әбүшахманов ҡуйыуында "Ҡоҙаса" спектакле булы р. Спектакль премьераһын беҙ киләһе сезонда күрәсәкбеҙ.


“Барыһын да эшләй белдек”\n12 Ғинуар , 20:09\nАйыт ауылынан Рәүфә Фәхрислам ҡыҙы Сәлимова 90 йәшлек ғүмер байрамын билдәләй\nАйыт ауыл Советы ауыл биләмәһендә дүрт тораҡ пункты иҫәпләнә. Ауыл халҡы араһында оло йәштәге кешеләргә айырым хөрмәт күрһәтелә. Улар ғүмер байрамдарын туғандары hәм яҡындары менән генә билдәләмәй, юбилярҙарҙы ҡотлау өсөн урындағы ауыл Советы хеҙмәткәрҙәре лә килә. Хәҙер был ауыл биләмәһендә 90 йәштән өлкәнерәк 17 кеше йәшәй. Был көндәрҙә оҙон ғүмерлеләрҙең рәтен 90 йәшлек Рәүфә Фәхрислам ҡыҙы Сәлимова ла тулыландырҙы.\n— 1932 йылдың 10 ғинуарында Айыт ауылында өс балалы ябай колхозсылар ғаиләһендә тыуғанмын. Улар араһында мин иң өлкәне, ә хәһер инде иң оҙон ғүмерлеһе булдым, — ти, үткәндәрҙе иҫкә алып, элгәре күп балалы әсә һәм күп тапҡырҙар өләсәй булған Рәүфә Фәхрислам ҡыҙы.\n—Атайым Фәхрислам Динислам улы 1904 йылда Бишбүләк районы Айыт ауылында тыуған, рядовой, Бөйөк Ватан һуғышы фронттарында фашистар менән батырҙарса көрәшеп, 1941 йылда хәбәрһеҙ юғалған. Әсәйем беҙҙе яңғыҙы үҫтерҙе. Шул осорҙағы күпселек йәштәштәрем кеүек ауыр һуғыш йылдарында үҫеп, бала сағымдан колхозда өлкәндәр менән бер рәттән төрлө эштәрҙә эшләргә тура килһә лә, урындағы мәктәптең 8-се класын тамамлай алдым. Артабан да уҡыу теләге көслө булды. Әммә әсәйемә хужалыҡ эштәре буйынса ярҙам итергә кәрәк ине. Бер ҡасан да эште ҡатын-ҡыҙҙыҡы йәки ир-аттыҡы тип торманым. Ауыл ҡатын-ҡыҙы ниндәй генә ауыр булмаһын, теләһә ниндәй эште башҡара белергә тейеш ине.\n1955 йылда ул ҙур мөхәббәт менән колхозда тoзелеш бригадасында эшлeyче хезмeт сoючeн Айыт егете Мөхтәсим Сәлимовҡа кейәүгә сыға. Уларҙың да бер-бер артлы алты балалары тыуып-үҫә. Өлкән улдары Радик ғаиләһе менән күрше Дүсән ауылында йәшәй. Ул күптән хаҡлы ялда. Дүрт ҡыҙҙары үҙ ғаиләләре менән Бәләбәй, Өфө, Красноярск hәм Яңы Уренгой ҡалаларында йәшәй. Яратҡан әсәйҙәре менән атай йортонда улы Рәшит hәм килене София йәшәй. Уларҙың улдары Рәлиф тә Айыт ауылында айырым тора hәм Себер яҡтарында вахта ысулы менән эшләй. Ҡыҙҙары Ләйсән — Рәүфә әбейҙең иң яратҡан ейәнсәре - кейәүҙә, ғаиләһе менән Сорғотта тора. Ул йыш ҡына улы Илназ - биш йәшлек ейән һәм бүләсәре менән тыуған йортона hәм өләсәләре янына ҡайта.\n— Был иркен hәм яҡты йортто беҙ ирем, балалар hәм туғандар ярҙамы менән 1990 йылда төҙөнөк, — тип һөйләй Рәүфә Фәхрислам ҡыҙы. — Артабан Рәшит улым уны ғаилә байрамдарында барыһына ла урын етeрлек булһын тип ҙурайтты. Сөнки минең алты балам, яратҡан ун ейән-ейәнсәрем һәм туғыҙ бүләсәрем бар. Миңә Маҡтау ҡағыҙҙары hәм миҙалдар ҡәҙерле түгел, ә улар - тормошомда төп бүләк!


11 Сентябрь 2019, 10:40\nӨФӨ, 2019 йыл, 11 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Азат Ғиззәтуллин/. Республиканың Үҙәк һайлау комиссияһы үҙенең 116-сы ултырышында Башҡортостан Башлығын һайлауҙың рәсми йомғаҡтарын раҫланы. 10 сентябрҙә Мәскәүҙә һанлы һайлау участкаларында тауыш биреү һөҙөмтәләре «Һайлау» дәүләт автоматлаштырылған системаһына индерелде һәм республиканың Үҙәк һайлау комиссияһы ағзалары йомғаҡлау протоколына ҡул ҡуйҙы.\nКомиссия рәйесе Илона Макаренко һайлауҙа, 82,02% тауыш йыйып, Радий Хәбировтың еңеп сығыуын билдәләне. 19 сентябрҙә уға Башҡортостан Башлығы танытмаһы тапшырыла.\nИкенсе урында — 6,89% тауыш менән КПРФ кандидаты Юнир Ҡотлоғужин, өсөнсөлә — ЛДПР-ҙан Иван Сухарев (4,53%). Ҡалған биш кандидат ике проценттан кәмерәк тауыш йыйҙы.\nТеги:башҡортостан башлығын һайлаубашҡортостан республикаһының үҙәк һайлау комиссияһы


Иғтибар үҙәгендә Архангел районы | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n15 августа 2019 — 16:54 ГТРК «Башкортостан»\nРайон үҙәгендә бассейн, төпкөл ауылда яңы фельдшер-акушер пункты төҙөлә һәм район ауылдарына автобус бәйләнеше тергеҙеләсәк. Радий Хәбиров ошо ҡарарҙар тураһында Архангел районына эш сәфәре барышында белдерҙе. Яңы Шишмә ауылында фельдшер акушерлыҡ пункты бинаһы 1957 йылда төҙөлгән. Ағас йорт мейес яғып йылытыла. 29 йыл фельшер вазифаһындағы Эльвира Ғәлиева емерек хәлдәге бүлмәләрҙә әлегәсә сырхауҙарҙы ҡабул итергә мәжбүр. Үҙ һөнәренә мөкиббән ханым ошо шарттарҙа ла бөхтәлекте юғалтмаҫҡа тырыша. Йәш балаларҙы өшөтмәҫ һәм сир хәүефенә тарытмаҫ өсөн өйөндә ҡабул итә. Ауыл халҡы зарын “Инцидент” селтәренә яҙып һалған.Киләһе көҙгә яңы ФАП төҙөрбөҙ, тигән ҡарарҙы Яңы Шишмә халҡы алҡышлап ҡабул итә. Республика етәксеһе кешеләрҙе борсоған башҡа мәсьәләләр менән дә ҡыҙыҡһына. Ауылда 160 кеше йәшәй, 35 бала. Трасса 200 метр яҡынлыҡта булыуға ҡарамаҫтан, йорттарҙа газ яғыулығы юҡ, район үҙәге менән автобус бәйләнеше туҡтатылған, Интернет селтәре сикле. Район үҙәгендәге Йәштәр микрорайоны халҡы юлһыҙлыҡтан арыған. Был ерҙең тәбиғәт үҙенсәлектәре ҡойо йә һыуүткәргес мәсьәләһе өсөн дә ҡатмарлы. Юлдарҙа яҙлы-көҙлө генә түгел йәйен дә күләүектәр кипмәй. Яңы микрорайонда урамдар төҙөү проекты әҙер, әле ул дәүләт экспертизаһы этабында. Яңы микрорайонда 6 километрҙан ашыу юл һалырға 110 миллион һумдан ашыу аҡса талап ителә. Республика етәксеһе Архангельское ҡасабаһында Ворошилов һәм Советская урамындарындағы күп фатирлы йорттарҙа подъездар ремонтлау барышы менән Башҡортостан ихаталары программаһы үтәлешен тикшерҙе. 2019 йылда район үҙәгендә 3 ихатаны төҙөкләндереү бурысы ҡуйылған. Уңайлы ҡала мөхите программаһы сиктәрендә район үҙәгендәге Еңеү паркында ла төҙөкләндереү эштәре ҡыҙыу бара. Әле бында тротуар ташы түшәлә, яңы кәртә ҡорола. Паркты яңыртыу 31 авгусҡа тамамланырға тейеш. Район халҡы республика етәксеһенә балалар һәм үҫмерҙәр өсөн спорт үҙәге тураһындағы хыялын еткерә.1964 йылда төҙөлгән 1-се мәктәп бинаһы ла капиталь ремонт талап итә. 570 уҡыусыға урта белем биреү йорто быйыл “Заманса мәктәп” төбәк проектында ҡатнаша. Бында беренсе сентябрҙән физик культура курсында “Ирекле көрәш” модуле индерелә. Әлеге ваҡытта цифра һәм гуманитар йүнәлешле “Үҫеш нөктәһе” үҙәгенә тәғәйен йыһаздар һәм ҡорамалдар һатып алынған. Бынан 40 элек төҙөлгән һәм район үҙәгенең байтаҡ өлөшөн йылы менән тәьмин иткән үҙәк ҡаҙанлыҡтарҙың да ҡеүәте йәнә бер йылға ғына етерлек ҡалған. Сәнәғәт хәүефһеҙлеге экспертизаһына ярашлы 2020 йылдан һуң газ ҡаҙанлыҡтарын файҙаланыу тыйыла. 95 процентында иҫкергән ҡоролмалар энергия юғалтыу күләмен арттыра, Йылылыҡ селтәҙәре йылына 4 миллион һумлыҡ зыян күрә. Предприятиены яңыртыр өсөн етәкселек субсидияға өмөт бағлай. Ә бына Березовка ауылында өс йыл малсылыҡ менән шөғөлләнгән Сабитов фермер хужалығы республика махсус программаһы буйынса өс миллион һумға яҡын грант алыуға өлгәшкән. Әлегә тиклем ит етештереүсе хужалыҡ артабан һөт ризыҡтары ла әҙерләй башларға йыйына.Киҫкен мәсьәләләргә ҡарамаҫтан, Архангел районында ыңғай күренештәр ҙә етерлек. Радий Хәбиров белдереүенсә, эшҡыуарлыҡ үҫешенә етди өмөт бағлана.Район һәм ауылдар үҫеше өсөн тәү сиратта көнкүреш уңайлыҡтары, юлдар, һаулыҡ һаҡлау, белем биреү йорттарының тотҡарлыҡһыҙ эше мөһим. Радий Хәбиров Архангелда балалар туҡланыуын яйға һалыу, автобус бәйләнешен тергеҙеү, медицина хеҙмәтләндереүен яҡшыртыу кеүек һәм башҡа көнүҙәк проблемаларҙы эҙмә-эҙлекле хәл итер өсөн республика кимәлендә ярҙам буласағын белдерҙе.


18:21, 5 декабрь 2014 версияһы\n29 851 байт өҫтәлгән , 7 лет назад\n14:05, 8 март 2013 версияһы (төҙәтеү)\nә (Bot: Migrating 1 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q235258 (translate me))\n18:21, 5 декабрь 2014 версияһы (төҙәтеү) (кире алырға)\n# [[Яуап көнө]]нә ышаныу.\n# Яҙмышҡа (насипҡа), [[тәҡдир]]гә: яҡшылыҡ менән яманлыҡтың Аллаһы Тәғәлә тарафынан булыуына ышаныу.\n== Иман рөкөндәренең һәр береһенә ҡыҫҡаса туҡталып китәйек ==\nБыл Уның барлығына, берлегенә ышаныу, тигән һүҙ. Беҙ был турала алдағы дәрестәрҙә күп һөйләштек. Был дәрестә тағы ла ҡайһы бер аяттарҙы ҡарап үтербеҙ. Күп кеше Аллаһы Тәғәләнең барлығын инҡар итмәй. Ләкин Уның тураһында бик аҙ беләләр. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, йыш ҡына ябай халыҡ араһында, мәҫәлән, «Аллаһ бабай» тигән һүҙ ишетергә тура килә. Ә бит Аллаһы Тәғәләне кеше сүрәтендә күҙ алдына килтереүсе - ул инде мосолман түгел. Беҙ бының турала ла һөйләштек. Шуға ла Аллаһы Тәғәлә Ҡөръәндә шулай ти: «Уның шикелле бер нәмә лә юҡ» («Кәңәш» сүрәһе, 42:11). Йәғни, Аллаһы Тәғәлә Үҙе яратҡан нәмәләрҙең береһенә лә оҡшамаған. Ул тыуҙырылмаған, тыуҙырмаған, Уның ҡатыны ла, балаһы ла юҡ, Ул һәр ваҡыт булған, бар һәм буласаҡ. Уны был донъяла бер кеше лә күрмәгән һәм күрмәйәсәк тә. Ул, ҡайһы бер ябай кешеләр әйтеүенсә, ниндәйҙер нур, утлы туп йә Ҡояш формаһында ла түгел. Мосолман кеше Аллаһы Тәғәләгә ышана, ләкин Уны күҙ алдына килтермәй. Һәм, шулай уҡ, кешегә хас самалы аҡылы менән Уны аңларға тырышмай. Мәҫәлән, беҙгә Аллаһы Тәғәлә биргән күҙҙәр нисәләр километрҙан ары күрә алмайҙар, ҡолаҡтарыбыҙ иһә ниндәйҙер тауыштарҙы ишетмәй һәм ишетергә һәләтле лә түгелдәр, ә ҡулдар иһә ниндәйҙер ауырлыҡтан арыны күтәрә алмайҙар. Шуның шикелле, беҙҙең аҡылыбыҙ ҙа Аллаһы Тәғәләнең мәңге булыуын, бер нәмәгә лә оҡшамауын, бөтә ваҡиғаларҙы ла алдан белеүен һәм Уның тағы ла башҡа күп сифаттарын тулыһынса аңлап етмәҫкә мөмкин. Һәм был тик беҙҙең көсһөҙлөгөбөҙҙө генә иҫбатлай, ә Аллаһы Тәғәләнең юҡлығына дәлил түгел.\nБыл донъяла кешеләр берҙән-бер аҡыл эйәләре түгелдәр. Аллаһы Тәғәлә беҙҙән тыш тағы ла фәрештәләрҙе һәм ендәрҙе бар иткән. Кешеләр менән ендәрҙән айырмалы рәүештә, фәрештәләр Аллаһы Тәғәләгә бер һүҙһеҙ буйһоналар һәм бер ниндәй ҙә гонаһ эш эшләмәйҙәр. Улар Аллаһы Тәғәләнең әмерҙәрен үтәр өсөн яратылғандар. Мәҫәлән, ҡайһы бер фәрештәләр ямғырҙар менән эш итә, ҡайһылары тауҙарҙы аҫтын өҫкә килтерә ала, ҡайһылары иһә, кеше сүрәтенә инеп, Аллаһы Тәғәләнең әмере буйынса кешеләр менән һөйләшә. Ҡайһылары беҙҙең ҡылған эштәребеҙҙе яҙып ултыралар. Ҡайһы бер ферештәләр Ҡөръән уҡып ултырыусыларға ҡанаттарын һалып, уларҙы хөрмәт итеп тора. Ҡайһылары Ҡиәмәт көнөндә кафырҙарҙы Йәһәннәмгә ташлар өсөн яратылған. Ә'ҡайһылары иһә шул Йәһәннәмдең һаҡсылары булып торасаҡ. Фәрештәләр бик күп, уларҙың һанын Аллаһы Тәғәлә генә белә.\n=== Аллаһы Тәғәләнең китаптарына ышаныу===\nАллаһы Тәғәлә ҡайһы бер пәйғәмбәрҙәр аша кешелеккә бер нисә китап ебәргән. Мәҫәлән, Тәүрат (русса - Тора) китабы Муса пәйғәмбәр ғаләйһиссәләм аша бирелгән, Инжил китабы (Евангелие) - Ғайса пәйғәмбәр ғаләйһиссәләм (ғәрәпсә - (Ғ)Иса, русса - Иисус) аша, Забур (Псалтырь) - Дауыт пәйғәмбәр ғаләйһиссәләм аша, һәм һуңғы китап - ул Ҡөръән, был китап Мөхәммәт пәйғәмбәргә (саллаллаһу ғаләйһи үә сәлләм) бирелде. Был китаптарҙа Аллаһы Тәғәлә Үҙенең барлығын, берлеген, иман шарттарын, Ахирәт хәлдәрен, әхләҡ төшөнсәләрен, ғибрәтле тарихи ваҡиғаларҙы, киләсәк хәбәрҙәрен, шәриғәтте аңлатты. Атап үткән китаптарҙың барыһы ла тура юлды күрһәтер өсөн индерелгән ине. Һәм беҙ, мосолмандар, уларға ышанырға тейешбеҙ.\nӘммә шундай һорау тыуыуы бар: әгәр был китаптар барыһы ла Аллаһы Тәғәләнән икән, ни өсөн беҙ тик Ҡөръән буйынса ғына йәшәргә тейешбеҙ һуң? Эйе, был һорау йыш бирелә. Һәм уға яуап ошолай: Ҡөръәндән алда булған китаптар кешеләр тарафынан үҙгәртелгәндәр. Уларҙы күпләп тәржемә итеү һәм күпләп күсереп яҙыу һөҙөмтәһендә уларға сит һүҙҙәр - кеше һүҙҙәре - килеп ингән. Был турала Аллаһы Тәғәлә Ҡөръәндә шулай ти: «Әллә һеҙ уларҙың (йәһүдиҙәрҙең һәм насраниҙарҙың) һеҙгә ышаныуына өмөт итәһегеҙме? Улар араһында бит Аллаһ һүҙҙәрен аңлағандаң һуң да, уларҙы күрәләтә үҙгәртеп яҙыусылар булды...» («Һыйыр» сүрәһе, 2:75). Йәғни Аллаһы Тәғәләнең Ҡөръәндән алда бирелгән китаптары үҙгәртелгәндәр. Тимәк, әлеге көндә йөрөгән Тәүрат (Тора), Инжил (Евангелие) кеүек китаптар тәү хәлендә һаҡланып ҡалмағандар. Һәм бөгөн ул китаптарҙа Аллаһы Тәғәләнең нисә процент һүҙҙәре һаҡланып ҡалғанын беҙ белмәйбеҙ. Бәлки, яртыһынан күберәге лә хатта үҙгәртелгәндер. Шуға күрә ул китаптар инде тура юл күрһәтә алмайҙар. Иң һуңында Аллаһы Тәғәлә кешелеккә Үҙ Рәхмәте менән Ҡөръән-Кәримде индерҙе. Ҡөръән - Аллаһы Тәғәләнең Ҡиәмәт көнө алдынан кешелеккә ебәргән һуңғы китабы. Ул ғәрәп телендә ғәрәп пәйғәмбәренә бирелгән булһа ла, бөтә кешеләргә лә берҙәй йүнәлтелгән. «Беҙ һине барлыҡ кешеләргә һөйөндөрөүсе һәм иҫкәртеүсе-өгөтләүсе итеп ебәрҙек...» - ти Аллаһы Тәғәлә. Шулай итеп, донъялағы бөтә кешеләр ҙә Аллаһы Тәғәлә тарафынан индерелгән нурға, Ҡөръәнгә, эйәрергә тейеш. Быны аңлаған кешеләр, ниндәй генә милләттән булыуҙарына ҡарамаҫтан, ислам динен ҡабул итәләр. Һәм шуға күрә лә бөгөн мосолмандар һаны немец, француз, инглиз, рус, ҡытай, япон һәм башҡа халыҡтар араһында арта бара, әлхәмдүлилләһ.\n=== Аллаһы Тәғәләнең пәйғәмбәрҙәренә ышаныу===\nАллаһы Тәғәлә китаптар бирә, тип әйттек, ләкин Аллаһы Тәғәлә китаптарҙы кемдәр аша бирә? Пәйғәмбәрҙәр аша (ғәрәпсә - нәбий, рәсүл, русса - пророк). Мөхәммәт пәйғәмбәр (саллаллаһу ғаләйһи үә сәлләм) әйткәнсә, йәмғеһе 124 000 пәйғәмбәр булған.\nЭйе, Аллаһы Тәғәлә кешеләрҙе бер ҡасан да яңғыҙ ҡалдырмаған. Уларға әленән-әле, тура юлды аңлатыр өсөн, Үҙенең илселәрен - пәйғәмбәрҙәрҙе ебәреп торған. Ошо донъяла ҡайҙа ғына кеше йәшәмәһен, ҡасандыр уларға пәйғәмбәр килеп, Аллаһы Тәғәләнең барлығын, берлеген һәм ахыр сиктә беҙҙең Уға ҡайтасағыбыҙҙы аңлатып киткән. Тик беҙ был пәйғәмбәрҙәрҙең ҡайһы берҙәре тураһында ғына яҡшылап беләбеҙ. Ҡөръәндә, мәҫәлән, 25 пәйғәмбәрҙең исемдәре телгә алынған: Әҙәм, Нух, Сәлих, Һуд, Иҙрис, Ибраһим, Лут һәм башҡалар, ғаләйһим сәләм (уларға сәләм). Пәйғәмбәрҙәр барыһы ла бер хаҡиҡәт - иман хаҡиҡәтен килтергән. Улар барыһы ла Аллаһы Тәғәлә тураһында аңлатҡандар, барыһы ла Аллаһы Тәғәләнең барлығын, берлеген һәм Уға ғибәҙәт итеү кәрәклеген һөйләгәндәр.\nМосолман кеше бөтә пәйғәмбәрҙәргә лә ышанырға тейеш. Һис бер ҡасан да мосолман, мәҫәлән: «Мин Муса пәйғәмбәргә (русса - Моисей) ышанмайым», - тип әйтә алмай. Былай тип әйткән кеше Исламдан сығып китә. Әгәр мосолман ниндәйҙер пәйғәмбәрҙе пәйғәмбәр тип танымай икән, тимәк ул Аллаһы Тәғәләнең һүҙҙәрен инҡар итә. Шул уҡ Муса пәйғәмбәр ғаләйһиссәләм, мәҫәлән, Ҡөръәндә күп кенә урындарҙа атап әйтелгән. Пәйғәмбәрҙәрҙе инҡар итергә ярамай.\nӘгәр барлыҡ пәйғәмбәрҙәр ҙә бер үк нәмәне аңлаткан икән, ниңә беҙ Мөхәммәт пәйғәмбәргә генә (саллаллаһу ғаләйһи үә сәлләм) эйәрергә тейешбеҙ, тип һорар кемдер. Яуап бирәбеҙ. Әйтәйек, хәҙерге көндә христиандар (насраниҙар), Ғайса пәйғәмбәр (Иисус) артынан эйәрәбеҙ, тиҙәр. Ләкин ысынында улар уның артынан тейешенсә эйәрмәй. Ғайса пәйғәмбәр үҙенә ғибәҙәт итеүҙе, табыныуҙы талап итмәне. Ә'христиандар иһә бөгөн туранан-тура уға табыналар, шул рәүешле улар ширк (иң ҙур гонаһ!) эшләйҙәр. Ҡөръәндә әйтелгән: «Аллаһы Тәғәлә Ғайса пәйғәмбәрҙән: «Эй Ғайса! Һин кешеләргә: «Миңә һәм минең әсәйемә ғибәҙәт итегеҙ», - тип әйттеңме?» - тип һораясаҡ. Ғайса пәйғәмбәр: «Дан Һиңә, Аллаһ! Мин быны әйткән булһам, Һин белер инең. Мин бит уларға: «Тик Аллаһҡа ғына ғибәҙәт итегеҙ!» - тип әйттем», - тиер». Эйе, христиандар үҙ диндәрен ҡурҡыныс итеп боҙҙолар. Ә'Ғайса пәйғәмбәрҙең өйрәткән нәмәләре иһә дөрөҫ хәлдә һаҡланып ҡалманылар. Шуға Аллаһы Тәғәлә кешелеккә яңы пәйғәмбәр - Мөхәммәт пәйғәмбәрҙе (саллаллаһу ғаләйһи үә сәлләм) ебәрҙе. Уға эйәреү - кешенең берҙән-бер ҡотолоу юлы. Ә'башҡа кешеләргә эйәргән бәхетһеҙҙәр Ҡиәмәт көнөндә бик ныҡ үкенерҙәр, ләкин ул көндө үкенес һәм илау-аҡланыуҙар ярҙам итмәҫ. Был турала Аллаһы Тәғәлә Ҡөръәндә шулай ти: «Ул көндө залим кеше ҡулдарын тешләр һәм: «Аһ! Әгәр мин Аллаһ рәсүле менән бер юлды тотҡан булһам икән! Ниндәй ҡайғы миңә! Әгәр мин фәлән-фәләнде үҙемә дуҫ итмәгән булһам ине!» - тип әйтер».\nЭй, кешеләр! Ошо аятта әйтелгән фәлән-фәләндәр - ялған юл өйрәтеүселәр, алдаҡсылар артынан эйәрмәгеҙ! Ҡурҡыныс Ҡиәмәт көнөндә Фирғәүен, Будда, Рим папаһы, Ленин, Сталин, Гитлер, Саи-баба кеүек әҙәмдәр артынан эйәреүселәр шул үҙ кумирҙары менән Мәхшәргә йыйылыр. Ә'ҡотолоусы кешеләр - улар пәйғәмбәрҙәргә эйәргән бәндәләр булырҙар. Беҙҙең заманда күп кешеләр, диндәр араһында, пәйғәмбәрҙәр араһында айырма юҡ, улар барыһы ла яҡшылыҡҡа өйрәтә, шуға күрә беҙ диндәрҙе айырырға тейеш түгелбеҙ, һәр кемдең үҙ юлы, тиҙәр. Уларға яуап итеп беҙ шулай тиербеҙ: эйе, юлдар күп, быны Мөхәммәт пәйғәмбәребеҙ (саллаллаһу ғаләйһи үә сәлләм) дә әйткән ине, ләкин был юлдарҙың барыһы ла Аллаһы Тәғәләгә илтәме? Юҡ! Әгәр Мөхәммәт пәйғәмбәрҙән алда йәшәгән ниндәйҙер пәйғәмбәрҙең береһе ул заманда тере булһа, ул үҙе лә бары тик Мөхәммәт ғаләйһиссәләм артынан эйәрер ине. Быны ла Мөхәммәт пәйғәмбәребеҙ (саллаллаһу ғаләйһи үә сәлләм) әйтте: «Әгәр Муса тере булһа һәм минең пәйғәмбәр булған ваҡытыма тура килһә, ул тик минең артымдан эйәрер ине». Аллаһы Тәғәлә Ҡөръәндә әйтә: «Был - Минең тура юлым, ошо юлдан барығыҙ!.. Быны һеҙгә Ул васыят ҡылды. Моғайын, һеҙ тәҡүәле булырһығыҙ». Йәғни, ислам дине - Аллаһы Тәғәләнең тура юлы, һәм ошо юлдан барыуҙы, башҡа юлдарға тайпылмауҙы Аллаһы Тәғәлә беҙгә васыят иткән.\n=== Ҡиәмәт көнөнә ышаныу===\nАлдағы дәрестәрҙә беҙ, Аллаһы Тәғәлә кешеләрҙе Ҡиәмәт көнөнә йыясаҡ, тип әйткән инек. Әгәр кемдер, Аллаһы Тәғәләгә ышанам, ти икән, ул Ҡиәмәт көнөнә лә ышанырға тейеш. Ҡиәмәт көнө - ул Аллаһы Тәғәләнең бөтә кешеләрҙе лә терелтеп, тергеҙеп, Мәхшәр майҙанына йыйыуы. Ул көндө Аллаһы Тәғәлә бөтә кешеләрҙән дә яуап аласаҡ: «Ниңә һин шул эште эшләнең? Ниңә был гонаһты ҡылдың? Ниңә шул нәмәне эшләмәнең? Ниңә намаҙ уҡыманың? Ниңә ураҙа тотманың? Ниңә зәҡәт бирмәнең?» һәм башҡа. Йәғни, Аллаһы Тәғәләнең әмерҙәренә ҡағылышлы һорауҙарға яуап бирәсәкбеҙ. Аллаһы Тәғәләгә ышанам, ләкин Ҡиәмәт көнөнә ышанмайым, тигән кешенең иманы камил түгел, ул кеше иман рөкөндәренең береһен инҡар итә. Иман рөкөндәре - өйҙөң нигеҙ таштары кеүек. Әгәр нигеҙҙән төп таштарҙың береһен алһағыҙ, өй емерелеп төшәсәк. Иман менән дә шулай уҡ: әгәр кеше имандың ниндәйҙер бер шартын инҡар итә икән, был иман камил булмаясаҡ, йығыласаҡ. Ысынлап та, нисек инде кеше Аллаһы Тәғәләгә ышанһын да, Ҡиәмәт көнөнә ышанмаһын? Әллә Аллаһы Тәғәлә үлеп сереп бөткән кешеләрҙе ҡабаттан тергеҙә алмай, тиһегеҙме? Тирә-яғығыҙға ҡарағыҙ: мәҫәлән, яҙ көнө бөтөн донъя ҡабаттан терелә. Ә'Аллаһы Тәғәлә Ҡөръәндә әйткән: «Шулай уҡ беҙ кешене лә терелтәсәкбеҙ», - тип. Беҙ ергә ташлаған орлоҡ Аллаһы Тәғәләнең әмере менән үҫеп сыға һәм үҙенә оҡшаш күпме яңы орлоҡтар бирә. Һәм былар барыһы ла Аллаһтың әмере һәм ихтыяры менән генә була. Әллә Аллаһы Тәғәлә кешеләрҙе шулай уҡ тергеҙә алмаймы ни? Әлбиттә, тергеҙә ала. Ҡөръәндә әйтелгән: «Кешеләрҙе тергеҙеү уларҙы тәүге тапҡыр юҡтан бар итеүгә ҡарағанда еңелерәк...». Ҡасандыр элек донъяла бер нәмә лә булмаған - бер тере молекула ла, бер тере атом да. Һәм Аллаһы Тәғәлә бар тереклекте яратҡан, шул иҫәптән - кешене лә. Иң тәүҙә уны юҡтан бар итеп тә, аҙаҡ миллион-миллиард молекулаларға тарҡалған кешене Аллаһы Тәғәлә ҡабаттан йыя алмаймы ни? Әлбиттә, йыя ала.\n=== Аллаһы Тәғәләнең тәҡдиренә, йәғни яҙмышҡа ышаныу===\nТәҡдиргә (яҙмышҡа) ышанмаған кеше мосолман булып һаналмаҫ. Тәҡдир - Аллаһы Тәғәләнең бөтөн барлыҡ нәмә өсөн алдан әҙерләгән яҙмышы. Ҡөръәндә лә, Сөннәттә лә тәҡдиргә ышаныу кәрәклеге тураһында күп әйтелгән. Мәҫәлән, Аллаһы Тәғәлә шулай ти: «Беҙ һәр нәмәне тәҡдир менән барлыҡҡа килтерҙек». Шулай уҡ: «Аллаһтың бойороғо тәҡдир булды», йәғни, алдан билдәләнде. Шулай уҡ Ҡөръәндә әйтелә: «Ниндәй генә бәлә-ҡаза килһә лә, ул тик Аллаһтың рөхсәте менән генә килә. Аллаһҡа иман килтергән кешенең күңелен Аллаһ тура юлға ебәрә. Ул бар нәмәне лә белә».\nБер көн Ғүмәр ибн Хаттабтың улы Абдуллаһҡа (Аллаһ уларҙан риза булһын) бер төркөм кешеләр тураһында һөйләнеләр. Ул кешеләр белем арттырырға теләп Ҡөръән уҡыйҙар икән, ләкин тәҡдиргә ышанмайҙар, яҙмыш юҡ, тиҙәр. Былар тураһында Абдуллаһ ибн Ғүмәр шулай ти: «Уларҙы осратһаң, әйт: «Ғүмәр улы Абдуллаһ ант итә: әгәр улар Өхөд тауы ҡәҙәр алтын сарыф итһәләр ҙә, әммә тәҡдиргә ышанмаған булһалар, Аллаһ уларҙың бер эшен дә ҡабул итмәйәсәк».\n''Тәҡдиргә (яҙмышҡа) ышаныу бер нисә төшөнсәнән барлыҡҡа килә:''\nИкенсенән, бөтөн булған нәмә фәҡәт Аллаһы Тәғәләнең әмере менән генә була. Бер нәмә лә Аллаһы Тәғәләнең ихтыярынан тыш булмай. Бер япраҡ та, Аллаһтың әмере булмайынса, ағастан өҙөлөп төшмәй. Аллаһы Тәғәлә Ҡөръәндә әйтә: «Аллаһтың күктәрҙә һәм ерҙә булған нәмәләрҙе белгәнен һин белмәйһеңме ни? Ысынлап, улар барыһы ла китапҡа (йәғни, Һаҡлаулы таҡтаға) яҙылып ҡуйылған. Ысынлап, был Аллаһҡа бик еңел». Беҙ бер ҡасан да, Аллаһ теләмәгән нәмә булды, тип әйтергә тейеш түгелбеҙ (бынан Аллаһ Үҙе һаҡлаһын!). Кемделер үлтерҙеләрме, кемдер үлдеме, нимәлер урландымы, кемдер ауырып киттеме - былар барыһы ла Аллаһы Тәғәлә ҡушыуы буйынса, Уның ирке, Уның ихтыяры менән. Ләкин, шул уҡ ваҡытта, кешенең дә ихтыяры бар. Беҙ, тәҡдиргә һылтанып, кәрәкле нәмәләрҙе эшләмәй ултырырға тейеш түгелбеҙ. Улай иткән кешеләр, тимәк, динде дөрөҫ аңламай. Мәҫәлән, мин ниндәйҙер насарлыҡ эшләйем икән, «Миңә был яҙылған» тип, тәҡдиргә һылтанып ултырыуым ярамай. Был шайтан беҙҙе шулай алдай. Беҙ бит тәҡдиребеҙгә нимә яҙылғанын белмәйбеҙ, тимәк, бер нәмәгә ҡарамай, яҡшы эштәр эшләргә, хәлебеҙҙе яҡшыртырға ынтылырға тейешбеҙ. Тәҡдир - ул Аллаһы Тәғәләнең сере, һәм беҙгә уны аңларға тырышып, төпкә ҡаҙынырға ярамай (был турала Мөхәммәт пәйғәмбәр ғаләйһиссәләм ҡаты киҫәткән). Беҙгә тейешле нәмә - ул тырышыу, ә ҡалғанын Аллаһ бирә.\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/450860 ҡабул ителгән


Баш ҡалала бик күп боҙ ҡаласаҡтары барлыҡҡа киләсәк // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБаш ҡалала бик күп боҙ ҡаласаҡтары барлыҡҡа киләсәк\n16:10, 10 декабря 2013 Йәмғиәт\nӨфөлә быйыл ҡыш 22 боҙ ҡаласығы барлыҡҡа киләсәк һәм 50-нән ашыу шыршы ҡуйыласаҡ. Был турала оператив кәңәшмәлә ҡала хакимиәте башлығы Ирек Ялалов һөйләне. Яңы йылды байрамы көндәрендә Башҡортостандың баш ҡалаһында әлегә тиклем был тиклем майҙансыҡтар булмағайны.\n— Беҙ быны махсус рәүештә бөтә биҫтәләр халҡы ҡаланың бер осонан икенсе осона йөрөмәйенсә байрам итә алһын өсөн эшләйбеҙ, — тине Ирек Ялалов.\nШулай уҡ Яңы йыл каникулдарында ял иткәндә ҡала халҡының именлеген тәьмин итеү төп мәсьәлә булып тора, тип билдәләне сити-менеджер.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Ленин исемендәге майҙанда ҡаланың төп шыршыһын асыу тантанаһы 25-26 декабргә планлаштырылған. Боҙ ҡаласығы бында һәр ваҡыттағыса йондоҙнәмә билдәләренә бәйле биҙәләсәк. Байрам ҡаласығының скульптуралары, элементтары һәм композицияларының төп канвойы ат һәм «2014» һаны буласаҡ. Шулай уҡ ҡала халҡы ике ҙур боҙ тауынан шыуып рәхәтләнәсәк, «Вьюговей-2014» фестивален уҙғарыу өсөн урын бүленә, мәктәпкәсә тиклем йәштәге балалар өсөн майҙансыҡтар һәм туҡланыу пунктары булдырыла. Майҙанды биҙәгәндә яңы технологиялар һәм скульптураларҙы яҡтыртҡыс менән заманса композициялар ҡулланыласаҡ, Ленин һәйкәле артында һырғалаҡ буласаҡ. Бөгөнгө көнгә майҙанда 27 метр бейеклегендәге Яңы йыл шыршыһы ҡуйылған.\nТеги: яңы йыл,байрамдар


Лирик комедия бер тында ҡаралды\n8 Апрель 2019, 10:11\nСибайҙың " Мир" йәштәр йортонда ҡалабыҙҙың халыҡ мәҙәниәте һәм ял үҙәге үҙешмәкәр театр коллективы Флорид Бүләковтың "Әүхәҙигә дүрт әбей " лирик комедияһын ҡуйҙы. Фәнил Аҡназаров етәкләгән был коллектив республиканың мәҙәниәт министрлығы үҙешмәкәр театрҙар араһында Театр йылына арнап иғлан иткән фестиваль -марафонды баймаҡтарҙан ҡабул иткән. Әйтергә кәрәк, һәүәҫкәр артистар — Р. Өмөтбаев исемендәге башҡорт лицейының рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары Люциә Насыпова, Әнисә Үҙәнбаева, Сулпан Ғәбитова, пенсия фонды хеҙмәткәре Аида Ваһапова, етәксе Фәнил Аҡназаров ролдәрен еренә еткереп башҡарҙы.\n--Был спектаклде былтыр әҙерләгәйнек. Тамашасылар эшебеҙҙе бик йылы ҡабул итте. Эргә -тирәләге ауылдарҙа, Баймаҡ ҡалаһында сығыш яһаныҡ, — ти әҫәрҙә етди Фатима ролен башҡарыусы Сулпан Әсҡәт ҡыҙы.--Етәксебеҙгә, коллегаларыма тырышлыҡтары өсөн ҙур\nрәхмәт. Киләсәктә лә шулай йырлап,уйнап ҡына эшләргә яҙһын.\nЛирик комедия бер тында ҡаралды. Көлдөрҙө лә, уйға ла һалды һәүәҫкәрҙәр.\n--"Сулпан" театрында был спектаклде ҡарағайным. Быйылғыһына килешле генә үҙгәрештәр индерелгән. Артистарҙың күмәкләп башҡарған моңло йыры, дәртле бейеүҙәре әсир итте. Декорация, костюмдары килешле. Күңелле ял минуттары, ролдәрен күңелдәрен биреп, ихлас башҡарғандары өсөн үҙешмәкәр театр артистары алдында баш эйәбеҙ, — тине тамаша ҡылыусылар Гөлнара Шәкирова, Рәшиҙә Фәйзуллина.


Балтас районында йәшәүсе Альбина менән Винер Хәйҙәршиндарҙан да бәхетлерәк ғаилә юҡтыр\nУн бала ата-әсәһе улар. Татыу ғаилә «Ата-әсәлек даны» ордены, «Газель» микроавтобусы менән бүләкләнгән. Әлбиттә, балаларҙы ҡарауҙа төп көс ҡатын-ҡыҙ иңенә төшә.\n«Балалар иртәгәһе көнгә тиклем түҙер әмәл юҡ»,- тип ғәзиз кешеләрен бөгөн үк ҡотларға булған. Альбина Хәйҙәршинаға ҡыҙҙары сәскә, сағыу картиналар әҙерләгән. Ҡулдан эшләнгән бүләк икеләтә ҡәҙерле, ә бына ун бала әсәһе булыу - үҙе бер батырлыҡ. Ҡотлауҙар тағы ла көтөлә.\nБәхетле әсәгә байрам алдынан шиғыр-йырҙар ҙә яңғыраны. Бынан да ҙурыраҡ бүләк бармы икән?!\nӘ бына иң бәләкәстәре Айгүзәл әлегә һүҙҙәр өйрәнеү менән мәшғүл. Апай-ағайҙарының һәр аҙымын ҡабатлай. Малайҙар яҡын кешеһен иртәгә ҡотларға булған буғай. Дәрес әҙерләйҙәр. Әйткәндәй, Хәйҙәршиндарҙың өс балаһы юғары уҡыу йортонда белем алһа, дүртеһе мәктәп уҡыусылары. Ҡалғандары әле бәләкәй.\nБынан тыш, көн дә икмәк бешереү мөһим, сәйгә тәмлекәстәр ҙә кәрәк. Һатып алам тиһәң, күпкә китә. «Балалар буйға үҫеүгә ярыша, шуға өҫтәлдә бер ниҙә ҡалмаһа ине, кәйеф тағы ла күтәрелә»,- ти әсә. Ғаилә башлығы иһә ҡатының уңғанлығына һөйөнөп бөтә алмай.\nАльбина Хәйҙәршинә тегергә,сигергә, бәйләргә ярата. Буш ваҡыты була ҡалһа ҡулына энә ала. Ҡыҙҙары ла әсәһе янынан өҙөлмәй. Бейәләйен дә, ойоҡбашын да бәйләшәләр. Әйткәндәй, күп балалы татыу ғаилә дәүләт яғынан да даими ярҙам ала.\nБылтыр «Ата-әсәлек даны ордены» менән бүләкләнгән Хәйҙәршиндар Республика етәксеһе ҡулынан автомобиль асҡысы ала. Әлбиттә, ҙур ғаилә өсөн был көтөлмәгән бүләк була. Бигерәк тә малайҙары быға һаман да ҡыуанып бөтә алмай. Хәҙер ғаилә ял итергә бергә йөрөй.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - АУЫРЛЫҠТАР КИЛЕР ҘӘ КИТЕР... - 2022 - Мәҡәләләр\nКүпмеһе һаулығын юғалтҡандыр\nТап шул төбәктә бөтә юғары уҡыу йорттары урынлашҡан - Башҡорт дәүләт педагогия университеты, Башҡорт дәүләт медицина университеты, Башҡорт дәүләт авиация техник университеты, Башҡорт дәүләт университеты, Өфө дәүләт сәнғәт институты... Башҡа техникум һәм колледждар. Күпме студенттар шундағы бер файҙаһы булмаған ризыҡтарҙы ашап, һаулығын ҡаҡшатҡан. Әллә нисә тапҡыр ҡулланып, көйөп, янып бөткән майҙарҙа ҡыҙҙырылған иттәрен (унда ит булыуы ла шикле әле!) булка киҫәгенә ҡыҫтырып, төрлө тәмләткестәр (унда ла нимә булыуын белерлек түгел) һалып, аппетитты ҡуҙғыта торған еҫтәр сығарып һатҡан нәмәләрен (ризыҡ тип әйтергә тел дә әйләнмәй) ашап, киләсәк быуын вәкиленең ғүмере күпмегә ҡыҫҡарғандыр - бер Аллаһ Тәғәләгә билдәле.\n"Тәмләткес" тигәндән, унда бәйлелек тыуҙыра торған матдәләр һалынмайҙыр тип кем гарантия бирә ала? Юғиһә, йәштәр ҙә, балалар ҙа, хатта урта йәштәрҙәге кешеләрҙең дә шунда атлығып тороуын нисек аңлатырға? Балаларының тыуған көндәрен "Макдоналдс"та үткәреүсе атай-әсәйҙәр ҙә ишәйеп китте һуңғы ваҡытта. Йәштәр ҙә шунда ваҡыт уҙғарырға ярата. Әгәр ҙә балаларҙы, йәштәрҙе ылыҡтырырлыҡ үҙебеҙҙең милли кафеларыбыҙ булһа, бәләкәй саҡтарынан уларҙа милли рух тәрбиәләп, тәбиғи ризыҡтарыбыҙҙың файҙаһы тураһында һөйләп кенә түгел, өҫтәлдәребеҙгә ҡуйып өйрәтһәк, бәлки, ул тиклем сит ризыҡтарға әүрәмәҫтәр ине. Америка кешеләре ашаған ризыҡтарҙың химикаттарҙан ғына тороуына бер миҫал. Бәлки, был уйлап сығарылғандыр, әммә уны ла матбуғатта уҡығайным. Имештер ҙә, ҡәберҙә ятҡан мәйетте тикшерер өсөн асып ҡараһалар, уға бер нәмә лә булмаған, тере килеш кеүек ята, ти. Химикаттар менән генә туҡланған кешенең мәйете шулай консервацияланған...\n"Кока-кола", "пепси-кола" компанияларының китеүе лә хәйерле. Тағы бер миҫал килтерәм. Уныһын да байтаҡ йылдар элек үҙәк гәзиттә уҡығайным. Тәжрибә үткәреү өсөндөр, күрәһең, кока-колалы һауытҡа ит киҫәген һалалар ҙа, күпмелер ваҡытҡа һыуытҡысҡа ҡуйып торалар. Бер нисә сәғәттән һуң ҡараһалар, иттән бер нәмә лә ҡалмаған, кока-кола уны "ашап" бөтөрөп, ниндәйҙер шыйыҡ массаға әйләндергән. Шунан күҙ алдына килтерегеҙ инде: кока-кола эскән кешенең ашҡаҙаны менән нимә була? Әйткәндәй, ул кока-кола тигәндәре машиналарҙың майлы алмаш өлөштәрен йыуырға хәтәр шәп ти водителдәр.\nСанкцияларға ҡарата ла фекеремде еткергем килә. Ябай халыҡ өсөн, пенсиянан пенсияға йәшәгән өлкән кешеләргә, башкөлләй кредитҡа, ипотекаға батҡан йәштәргә, әлбиттә, бик ауыр. Рәсәй халҡы хәҙер нисә йыл инде санкция шарттарында йәшәй. Шуға, ниндәйҙер иммунитет та барлыҡҡа килгәндер. Әммә һәр нәмәнең насар яғы булған кеүек, яҡшы яғы ла бар. Ниһайәт, илебеҙ эске иҡтисадыбыҙға, сәнәғәткә, ауыл хужалығына, башҡа өлкәләргә иғтибарҙы нығыраҡ йүнәлтер. Халыҡ та, бәлки, ҡайһы бер нәмәләргә мөнәсәбәтен үҙгәртер.\nҺуңғы ваҡытта шау-шыу ҡуптарған шәкәрҙе генә алайыҡ. Бер ҡараһаң, унһыҙ ҙа йәшәп була ла баһа. Баҡсала үҫкән бөтә емеш-еләктәребеҙҙән ҡаҡ ҡойоп, ҡыш буйы ашарлыҡ татлы ла, файҙалы ла, иң мөһиме, тәбиғи ризыҡ әҙерләргә була. Туңдырғысҡа ла һалып ҡуйырға мөмкин. "Ә компот яһағанда?" - тиер кемдер. Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Таңсулпан Ғарипованың балан, ҡыҙыл, ҡара миләш, энәлек, гөлйемеш кеүек витаминлы емештәрҙән ҡышҡылыҡҡа һуттар әҙерләп ҡуйғанын беләм. Шәкәрһеҙ! Бына тигән! Табынында һыйланған булды. Шәкәр урынына бал ҡулланырға ла мөмкин бит: сәйгә лә, компотҡа ла, бәлешкә лә.\nШәкәр күп, етерлек, тиҙәр. Ә ниңә шулай булғас сит илдәрҙән ҡамыш шәкәре алына? Уның әллә татлылығы әҙ, әллә башҡа сәбәптәре бар, хужабикәләр ҡайнатма яһағанда ризыҡтарының тиҙ әсеүенә, боҙолоуына, ҡапҡастарының атылыуына зарлана. Мин тағы бер нәмәгә аптырайым: ниңә беҙ үҙебеҙҙә етештерелгән сөгөлдөр шәкәрен сит илгә сығарабыҙ ҙа, үҙебеҙ үк шуларҙан ҡамыш шәкәре алабыҙ? Тәүҙә үҙ халҡыңдың ихтыяжын ҡәнәғәтләндереү мөһимерәк түгелме ни? Йәнә Мәләүездәге шәкәр заводының ябылыуы ла аңлашылмай. Күпме ара үтеп, көньяҡ райондар шәкәр сөгөлдөрөн Раевка һәм Шишмә заводтарына тапшырырға мәжбүр.\nМәсеттә - Ҡытай түбәтәйе\n1981 йылда республикабыҙҙың бер төркөм интеллигенция вәкилдәре - яҙыусылар, журналистар, архитектор, рәссам, композитор, артистар Вьетнамға сәйәхәткә барҙыҡ. "Киске Өфө" гәзитенең баш мө-хәррире Гөлфиә Янбаева менән мин дә бар инем ул делегация составында. Ундағы ауыр тормошҡа, халыҡтың мохтажлыҡта йәшәүенә аптырап ҡайттыҡ. Күпмелер ваҡыт үткәйне, әлеге шул туҡһанынсы йылдар башында, беҙҙә Вьетнам баҙарҙары барлыҡҡа килә башланы. Ҡасан ғына тамағы дөгөгә туймаған, өҫтө кейемгә бөтәймәгән халыҡ ете диңгеҙ аша тигәндәй беҙгә килеп етеп, үҙ тауарҙарын һатып торһонсо әле! Бер аҙҙан ҡытайҙар ҙа килеп тулды. Улар инде бөтә донъяны яуланы. Ҡайҙа барма - ҡытай тауары. Мәсеткә инһәң - Ҡытай түбәтәйҙәре, тәсбихтәре, магазиндарҙа - ҡытай һауыт-һабаһы, баҙарҙа - кейемдәре. Бер ҡытайҙан ҡыҙыҡһынып һораным: "Һеҙ мосолмандар түгел, башҡа дин тотаһығыҙ, нисек шулай доғалар яҙылған мосолман һауыт-һабалары, түбәтәй һәм башҡа нәмәләр етештерәһегеҙ?" Ул миңә былай яуап бирҙе: "Беҙҙең Ҡытайҙың бер провинцияһында курдтар йәшәй, бөтә мосолман әйберҙәрен ана улар етештерә".\nӘ ниңә беҙ ваҡ-ваҡ кәсепселек менән үҙебеҙ шөғөлләнмәйбеҙ? Йәнә бала сағыма әйләнеп ҡайтам. Ауылға ваҡыты-ваҡыты менән ҡырҡтартмасы бабай килә торғайны. Иҫке сепрәктәр ҙә, һөйәктәр ҙә йыя ине. Урынына малайҙар - ҡармаҡ, ҡыҙҙар - тараҡ, өлкән апайҙар, инәйҙәр үҙҙәренә булавка, энә кеүек кәрәк-яраҡ ала. Хәҙер тарағы ла, булавкаһы ла, ҡармағы ла - "Маде ин Чина". Хужалыҡтағы бөтә кәрәк нәмә Ҡытайҙыҡы. Бар донъяны Ҡытай ғына тәьмин итә кеүек. Урман ишелеп торған республикала йүкә йыуғысын да, массажерҙарын да, һеперткеләрен дә үҙебеҙҙә етештереп булмаймы ни? Беҙ уларға ағас һатабыҙ, ә ҡытайҙар беҙгә... теш соҡоғос таяҡсаларына хәтлем эшләп кире ебәрә.\nКемдәр алыр улар урынын?\nКемдәр килер "Макдоналдс"тарға алмашҡа? Үҙебеҙҙең "Ҡунаҡһарай"ға кемдәр хужа булыр? Аграр университет янындағы "КFC" урынын кем биләр? Бөгөн беҙгә шулар хаҡында уйларға кәрәк. Әйткәндәй, хәләл кафелар ҙа бар ул баш ҡалабыҙҙа. Тик, нишләптер, уларҙың барыһы ла Урта Азия халыҡтарыныҡы. Былтыр "Ихлас" мәсетендә ураҙа айында ифтар ашы әҙерләгән үзбәктәр менән танышырға тура килде. Ирле-ҡатынлылар Өфөлә дүрт кафе асҡандар. Минең аптырауыма улар: "Әгәр теләһәгеҙ, һеҙ ҙә аса алаһығыҙ, беҙ ярҙам итәбеҙ", - тип ғәрләндерҙеләр ҙә. Ситтән килгән кешеләр ерле халыҡҡа "ярҙам" тәҡдим итә! Быны нисек аңларға? Улар беҙҙә хужа булып бөткәндәр түгелме? Шул уҡ ваҡытта мин бер таныш ҡатындың нисә йылдар буйына шундай кафе аса алмай йөрөгәненә шаһитмын. Алдына мең кәртәләр ҡуялар. Һәр этапта әллә күпме ҡаршылыҡтарҙы еңер өсөн әллә күпме аҡсаһын бөтөрөп, ахыр сиктә, ҡул һелтәп ҡуйҙы...\nУйлай башлаһаң, уйылып китерлек. Был өлкәләр беҙҙең кеүек ябай халыҡ ҡына аңларлыҡ түгелдер инде. Әммә санкцияларға ҡарата ниндәйҙер яуап саралары күрелһен ине. Бәләкәй эшҡыуарлыҡтар үҫешһен. Кәсепселек менән шөғөлләнеүселәр артһын. Уларға дәүләт ярҙамы күрһәтелһен, мең кәртәләр ҡоролмаһын. Мәҫәлән, Башҡортостанда туризмды үҫтереү, сит илдәрҙән килгән кешеләргә ауыл туризмын күрһәтеү хаҡында ла күп йылдар элек "Башҡортостан" гәзитендә яҙып сыҡҡайным. "Ҡайҙа һин, Баштур агентлығы?" тигән мәҡәлә 1-се биттә баҫылғайны. Ул да ваҡытында иғтибарһыҙ ҡалды. Күрәһең, мәле етмәгән булғандыр. Етәкселектең алышыныуын, ярашлы ҡарарҙарҙың ҡабул ителеүен көткәндер. Мин яҙғанса, сит ил кешеләренә ауылда бер нисә көн йәшәп, бесән сабып, утын ярып, мунса инеп, ҡымыҙ эсеп, һыйыр һауып, һөт ризыҡтарының нисек әҙерләнеүен күреп, һыбай йөрөп, тирмәлә ҡуныу - үҙе бер экзотика ла баһа! Шөкөр, хәҙер был йәһәттән нимәлер эшләнә башланы. Беҙгә үҙ көнөбөҙҙө үҙебеҙ күрергә, үҙебеҙҙе башҡаларға танытырға өйрәнергә кәрәк. Санкциялар килер ҙә китер, беҙгә артабан йәшәргә. Бөгөн һәр кемде шул борсоһон.\nЯҙылған: 18.04.22 | Ҡаралған: 182


“Ғәҙеллек, дөрөҫлөк донъяла ҡалғандыр ҙа бит?!” » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » Письма » “Ғәҙеллек, дөрөҫлөк донъяла ҡалғандыр ҙа бит?!”\n“Ғәҙеллек, дөрөҫлөк донъяла ҡалғандыр ҙа бит?!”\nШундай һорау менән Белорет районының Ғәбдүк ауылынан Закировтар мөрәжәғәт итә.\n“2014 йылдың 18 июнендә аноним ялған донос буйынса прокурорҙың санкцияһынан тыш (ҡулға алырға рөхсәтенән башҡа) Белорет тикшереү комитеты һәм Инйәр полицияһы хеҙмәткәрҙәре улыбыҙ Фәнис Закировты һаҡ аҫтына алды”, – Белорет районының Ғәбдүк ауылынан килгән хат шулай башлана. Артабан авторҙар, оҙон ғүмер юлында закондарҙың бер хәрефен дә боҙмай йәшәгән ирле-ҡатынлы Фәйзулла һәм Әнисә Закировтар үҙҙәре өсөн ҡурҡыныс, шаңҡытҡыс был ваҡиғаның нисек дауам итеүен яҙа: “Ҡулға алынған улыбыҙ юлда үлә. Полиция хеҙмәткәрҙәре үҙҙәрен аҡлау маҡсатында, Фәнис үҙ-үҙенә ҡул һалды, ти... ” Һәр ата-әсә өсөн ғәзиз балаһының (уға биш йәш булһынмы, әллә ҡырҡ бишме – айырма юҡ) үлеме донъялағы иң оло ҡайғы, уны хатта бер ниндәй үлсәмдәр менән дә үлсәрлек түгел, үҙ башынан үткәргәндәр генә ауырлығын, асылығын белә. Оло йәштәге Фәйзулла менән Әнисә Закировтар ҙа ҡара ҡайғы һаҙлығына батҡан, шулай ҙа, бар ихтыяр көсөн йыйып, ошо хәлдең осона сығырға тырышып, саң ҡаға: “Ғәҙеллек һәм дөрөҫлөк талап итәбеҙ! Ярҙам итегеҙ!”\nХәл-ваҡиғаларҙы яҡшыраҡ күҙаллау маҡсатында хат авторҙары менән осрашҡас, Фәйзулла Сәхиулла улы бына ниҙәр һөйләне:\n– Оҙаҡ булһа ла, тәү баштан башлайым әле... Улым Фәнис Омск яғына эшкә йыйынғас, ауылдашыбыҙ Илдарҙы* ла, юлына аҡсаны үҙе түләп, бергә эйәртте. Күп тә үтмәне, аяғы ныҡ һыҙлағас (аяғында спица тора), улыбыҙ кире әйләнде, ә Илдар эшләп ҡалған. Ул ике айҙан һуң ҡайтты. Беҙгә туған тейешле Руслан* эсеп йөрөй ине, Илдар ҙа шуға ҡушылып китте. Бер аҙҙан улыбыҙға эш урынынан шылтыратып, электр ҡорамалдарын таптырта башланылар. Ул ҡорамалдар Фәнис исеменә яҙылып, уның яуаплылығына тапшырылған булған икән. Фәнис Илдарҙан, һин шул ҡорамалдар менән эшләп ҡалдың бит, нишләп кире тапшырманың, ҡайҙа иттең, тип һораған. Илдар, ярай, үҙем яуап тотормон, тигән. Фәнис, әйҙә, эш урынына беҙҙең өй телефонынан шылтыратып, үҙең аңлат, тиһә лә, килмәне, шылтыратманы. Илдар аҡса менән ҡайтҡайны, тиҙәр, күрәһең, шул электр ҡорамалдарын һатып “байыған”. Фәнис уның менән боларышып, һуғышып йөрөмәне, киреһенсә, ярҙам итергә тырышты, урамда эсеп тәгәрәп ятҡанын күреп, өйөнә ҡәҙәр алып барғаны ла булды. Мин дә Илдар менән Русланға ярҙам итергә тырыштым. Бер барғанда, был эскегеҙҙе ҡасан туҡтатаһығыҙ, тип ирештем. Бөттө, ағай, бөттө, туҡтатабыҙ, тип мине тынысландырып ҡайтарҙылар. Ләкин эсеүҙәрен дауам иттеләр. Тағы барҙым. Берәй нимә сығараһығыҙ бит, тим... Тыңлайҙармы һуң... Бер барғанда Илдарҙың ике туған ҡустыһы ла уларға ҡушылғайны. Икенсе юлы ҡараһам, икеһе лә күгәренешеп йөрөй, Илдарҙың башы ҡанай. Ни булды, тип һораһам, ҡустыңды эсереп ятҡыраһығыҙ, тип, ағай-энеһе килеп, типкеләп сыҡты, тиҙәр. Иҫкәрттем бит, эсеүҙе туҡтатыр кәрәк ине, тинем. Илдарҙың башы тишелгәйне, табипҡа барып бәйләтер инең, тип кәңәш иттем. Ул, эй, ямауы үҙендә, тип көлдө. 17 июндә улым Фәнис менән ерле-юҡтан бәхәсләшеп, Йөйәк ауылына ҡустыма (ул полицияла эшләй, әле отпускыла) сығып киттем. Уға, Фәнис менән һөйләш әле, мине тыңлап еткермәй, эшкә урынлашһын, туғаныбыҙ Русланды ла эскеһенән тыйыр кәрәк, Илдар менән айҙан ашыу эсәләр, тинем. Полицияның участка вәкиле менән барырмын, тип вәғәҙәләне. Уның менән байрам иттек. Иртәгәһенә, әле мин йүнләп айнымаған да килеш, ҡустым мине Ғәбдүккә илтте. Унда полиция хеҙмәткәре ҡаршыланы, улым, Илдар, Руслан тураһында һорашып торҙо. Полицияла эшләгән ҡустым иптәштәренә әйткән дә, улар улым, Руслан менән профилактик әңгәмә үткәрергә килеп тә еткән икән, тип уйланым, шуға һорауҙарына яуап бирҙем, уҡымайынса ниндәйҙер ҡағыҙҙарға ҡул ҡуйҙым, сөнки, беренсенән, айнып етмәгәйнем, икенсенән, үҙем менән күҙлегем дә юҡ ине. Ҡустыма ла ышандым бит... Ә баҡтиһәң, төндә Илдар үлгән һәм минең улымды ҡулға алған булғандар... Шул саҡта бәлиғ булмаған ейәнемдән һорау алғандар, был хоҡуҡ һаҡлау органдары вәкилдәре тарафынан законды боҙоу була түгелме ни?!\nУлымдың ҡулдарына бығау һалып, полиция машинаһының ситенә ҡуша бәйләгәндәр ине. Мине күргәс тә, водитель газға баҫты, Йөйәк яғына тиҙерәк китеү яғын ҡараны, ә улым, асырғаланып, атай, машинаны туҡтат, атай, тип ҡысҡырҙы. Үҙен һәләкәткә алып китеп барғандарын тойҙо, ахыры...\nТауышы ҡалтырап киткән Фәйзулла бабай, хис-тойғоларын йүгәнләргә маташып, башын ситкә борған килеш бер аҙға тын ҡала. Тынысланғас, һүҙен дауам итә:\n– Мин, инде һикһәнгә еткән оло кеше, машинаны ҡыуып етә аламмы һуң?! Машина эсендә тикшереү комитетынан кешеләр бар ине. Улар машинаны туҡтатырға, миңә улым менән һөйләшергә ирек бирергә тейеш ине, ләкин полиция хеҙмәткәрҙәре беҙҙе бынан мәхрүм итте, әйтерһең дә, махсус рәүештә ҡастылар.\nШул рәүешле Закировтар аптырашып тороп ҡала. Илдарҙың үлемендә улыбыҙҙың бер ҡыҫылышы ла юҡлығын белгәс тә, уны һаҡ аҫтынан сығарырҙар, тип уйлайҙар. 19 июндә иртән, Русланды эҙләп, Инйәрҙән полиция хеҙмәткәрҙәре уларға инеп сыға, Фәнис тураһында ләм-мим өндәшмәйҙәр. Төштән һуң ғына Илдарҙың туғаны килеп, “һөйөнсө” ала: “Нимә, һеҙ улығыҙҙың үлгәнен белмәйһегеҙме ни әле?! Моргтан барып алығыҙ”. Торған ерҙәрендә ер уйылып киткәндәй була...\nЗакировтарҙың Белорет ҡалаһында йәшәгән Фәниә исемле ҡыҙҙары бар, тап уға ағаһының кәүҙәһен ауылға алып ҡайтырға тура килә.\n– Ағайымдың кейемдәрен бирегеҙ, тип һорағайным, морг хеҙмәткәрҙәре, беҙ уларҙы яҡтыҡ, тип яуапланы, – айҙан ашыу ваҡыт уҙһа ла, Фәниә өсөн был кисә генә булғандай – йөрәктәге сей яра һаман ҡанһырай. – Нишләп беҙҙең ризалыҡтан башҡа ағайымдың кейемдәрен яҡҡандар? Кем уларға был хоҡуҡты биргән?\nФәниә Фәйзулла ҡыҙы тикшереү комитетына килеп, ошо һәм башҡа һорауҙарҙы тәфтишселәргә бирә, тик улар яуапһыҙ ҡала – уның менән йүнләп һөйләшергә лә теләмәйҙәр. Фәйзулла Сәхиулла улының да һорауҙары әлегәсә яуапһыҙ:\n– Тәфтишселәрҙең һүҙе буйынса, имеш, Фәнис Йөйәк ауылын үтеү менән, билендәге ҡайышын сисеп, үҙ-үҙенә ҡул һалған. Ә нишләп, ҡулына бығау һалғас, ҡайышын алмағандар? Ҡулы бығаулы килеш, ул нисек ҡайышын систе, нисек муйынына элмәк һалды икән? Ярай, берәй тылсым менән улым шуны башҡарҙы ла, ти, ә уны алып киткән тикшереү комитеты тәфтишселәре, кинолог, водитель ҡайҙа ҡараған? Нишләп күмәкләп тороп, уның үлеменә юл ҡуйғандар?\n– Тикшереү комитетында тикшереү һөҙөмтәләре менән танышҡас, беҙҙең башҡа таяҡ менән һуҡҡандай булды, – тип дауам итә Фәниә. – Йәнәһе лә, хоҡуҡ һаҡлау органы хеҙмәткәрҙәре Фәнисте эскәнме-юҡмы икәнен белергә генә алып киткән. Улай булғас, нишләп кешесә ҡыланмаҫҡа? Ҡурҡыныс енәйәтсене ҡулға алғандай ҡыланып, полицияның участка вәкиле уны өс сәғәт ярым өйҙә ҡарауыллап торған, һуңынан, Белореттыҡылар килеп еткәс, ҡулына бығау һалып, бәйләп, машинала ауыл буйлап йөрөткәндәр... Шул уҡ документтарҙа, лаяҡыл иҫерек ине, тип тә күрһәткәндәр. Имеш, ул машинала ҡоҫҡан, кесе ярау иткән, шуға уны машинаның рәшәткәле артҡы бүлегенә индереп ултыртҡандар. Шаһиттар күргән: ағайымды тәүҙән үк машинаның рәшәткәле артҡы бүлегенә индереп япҡандар, һәм ул айыҡ булған! Шулай уҡ документта, ирке сикләнмәгәйне, тип яҙғандар. Ә бит бығаулы булыуын атайым да, Фәнистең улы ла үҙ күҙҙәре менән күргән!\n– Улыбыҙ эске менән дуҫ булманы, эсһә, 1 – 2 генә рюмка эсте, ә ул көндө ап-айыҡ ине, – Әнисә Хажғәле ҡыҙын был ҡайғы ергә ҡәҙәр эйелткән. – 18 июндә иртән полицияның участка вәкиле килеп ингәс, барыбыҙ ҙа аптыраныҡ. Улыбыҙға йыйынырға ҡушҡас, ни эшләргә лә белмәнек... Көн эҫе ине, һыуһар тип, баламды йәлләп, Фәнистең улы Илнур аша пластик шешәлә һыу ебәрттем, аҙаҡ – сәй...\n– Атайым кузовҡа ҡуша бәйле ине, ҡулында бығау булғас, ул ике ҡуллап тотоп эсте, – Илнурға ла был көндө хәтерләүе сей ярала соҡоноуға тиң. – Сәй алып барғанда, атайымды машина эсенән сығарғайнылар. Атайым, сәй эскәс, полиция хеҙмәткәрҙәренән, телефон менән аҡсаны ни эшләтергә, тип һораны. Полицейскийҙар, ана, улыңа бир, тине. Атай бығаулы ҡулы менән, нисектер яйһыҙ янтайырға мәжбүр булып, кеҫәһенән телефонын, аҡсаһын алып бирҙе. Шунан атайҙы яңынан машинаға бикләп, полицейскийҙар овчарка менән Русландың өйө яғына йүнәлде. Унда оҙаҡ булманылар, бер-ике минуттан кире әйләнделәр, ә мин ҡайтып киттем.\n– Тикшереү комитетындағы тикшереү һөҙөмтәләрен уҡый башлағас та, унда яҙылғандарҙан йөрәк әрнеп, баш сатнап ауыртып китте, – ти Фәниә. – Мәҫәлән, моргтан бирелгән документта, Фәнис шыр яланғас килеш төн уртаһында килтерелде, тип күрһәтелгән. Нишләп ул шыр яланғас булған? Мәйетте алғанымда үҙҙәре, кейемдәрен яҡтыҡ, тип торҙо... Әгәр моргҡа ысынлап яланғас килтерелһә, уны алып киткән кешеләр кейемдәрен ҡайҙа иткән? Иртән үк өйҙән алып сығылған ағайымды төн уртаһынаса ҡайҙа йөрөткәндәр? Хоҡуҡ һаҡлау органдары хеҙмәткәрҙәре күрһәтеүенсә, ауылдан китеп өлгөрмәгәндәр, Фәнис аҫылынған (йәғни 18 июндә). Ә нишләп был турала шунда уҡ беҙгә хәбәр итмәгәндәр? Ауылдашыбыҙ әйтмәһә, ҡасанға тиклем быны йәшерергә уйланылар икән? Тәфтишсенән ошо хаҡта һорағас, беҙ һеҙҙең телефонды белмәнек, ти. Уларғамы инде шулай яуаплау?! Телефон номерыбыҙ дәүләт сере түгел дәһә, теләгән һәр кем белешә ала... Бик тә булмаһа, Инйәр полицияһы хеҙмәткәрҙәре аша әйттерерҙәр ине, улар бит 19 июндә, Русланды эҙләп, иртән атай-әсәйемә инеп сыҡҡан да һуң...\nЯбай ауыл кешеһен эшкә һанамауҙары булдымы был? Шулай уҡ, Фәнистең үлеме шарттарын асыҡларға маташып, тикшереү комитетына килгән ата-әсә, Фәниә менән кешесә һөйләшергә теләмәүҙәрен нисек аңлатырға? Фәнисте ниндәйҙер енәйәттә ғәйепле итеп ҡабул иткәнгә уның туғандары менән үҙҙәрен шулай тәкәббер тотҡандармы? Улай тиһәң, кеше ғәйеплеме-юҡмы – быны тик суд ҡына асыҡлай, ә Фәнистең ниндәй статуста ҡулға алыныуы ла (ҡулдарына бығау һалғас, быны башҡаса атап та булмай) билдәһеҙ...\n– Фәнисте моргтан алып ҡайтҡас, сикәһендәге ҙур гематомаға иғтибар иттек, ә бит полиция хеҙмәткәрҙәре уны алып киткәндә, битендә ундай нәмә юҡ ине, – ти атай кеше. – Шул турала әйткәс, берәй ерҙә һуғылғандыр, тинеләр ҙә ҡуйҙылар. Ни өсөн тап Фәнискә шик төштө, тип һорағас, улығыҙҙың күлдәгенә Илдарҙың ҡаны эләккән, тинеләр. Фәнис уға гел ярҙам итеп йөрөнө, бәлки, шул саҡта буялғандыр. Шуныһында иманым камил: беҙҙең Фәнис Илдар менән бөтөнләй талашманы, һуғышманы!\n“Һәйбәт кешене, һәйбәт, тибеҙ”...\nЗакировтар ғаиләһен тетрәндергән ваҡиға башында ятҡан Илдарҙың үлеме менән ҡыҙыҡһынып, Ғәбдүккә барғас, Русланға ла һорауҙар бирергә тура килде (эйе, овчарка менән дә таба алмағандар бит, шул кеше). Уның һөйләүе буйынса, 17 июндә кис Илдар, ятып торам, тип, өйҙөң келәһен эстән бикләп ҡала (ул ауылдашының өйөндә ваҡытлыса йәшәгән – авт.):\n– Хужа үҙе йортоноң ишеген тыштан да бикләп, беҙ ҡайтып киттек. Икенсе көнө иртән килһәк, Илдар эстән ишекте асмай. Хужа соландың нигеҙенән таҡталарҙы аҡтарып, өйгә инде лә, миңә эстән ишекте асты. “Энем, эш хөрт”, – ти. Баҡтиһәң, Илдар үлеп ята, имеш... Күрәһең, ҡанын күп юғалтыуҙан үлгән.\n– Эскәс, ҡаны шыйығайҙы ла, башындағы яраһынан аҡты ла аҡты инде, – тип, Фәйзулла Сәхиулла улы ауыр һулай. – Ә минең улым һис бер ғәйепһеҙ ҡәберҙә кеше үлтереүсе булып ята. Зыярат янынан үткән һайын, исемемде аҡла, атай, тип әйткән һымаҡ... Тәфтишселәрҙең яҙмаһында: “Фәнис Закировты алып киткәндә, ул, атай, тип ҡысҡырҙы, ә атаһы, һиңә шунда юл, тип тороп ҡалды”, – тип кемдер күрһәткән. Шуны уҡығанда йөрәгем туҡтай яҙҙы – ялған бит! Мин, киреһенсә, улымды ҡотҡарырға тип, машина артынан йүгерҙем, ҡыуып етә генә алманым, бына ҡайҙа үкенес...\nФәнистең суицидҡа булған мөнәсәбәтен асыҡлағанда, һөйләшкәндәрҙең барыһы ла, ул үҙ-үҙенә ҡул һала торған кеше түгел ине, тиеште: “Ғүмерҙә лә уйлаған, ниәтләгән нәмәһе түгел. Ундай уй башына ла инеп сыҡманы, киреһенсә, йәшәргә, балаларын аяҡҡа баҫтырырға тырышты”. “Әйтәйек, ул үҙен ғәйепле һанап, шунлыҡтан башын элмәккә тыҡты, ти...” – мин һаман төпсөндөм. “Ундай хәлдә лә үҙен-үҙе үлтермәҫ ине!” – булды ҡәтғи яуап.\n– Фәнистең кемделер үлтереүенә лә, үҙ-үҙенә ҡул һалыуына ла ышанмайым – ул ундай кеше түгел, – тине ауылдашы Мәликә Мөлөкова. – Уның менән дауаханала ятҡанда таныштым, себенде лә рәнйетмәгән, шул тиклем мәрхәмәтле, изге күңелле, ярҙамсыл кеше ине ул. Минең үҙемә генә лә уның күпме ярҙамы тейҙе!\n– Эйе, Фәнис бик яҡшы кеше булды, – тип йөпләне уның һүҙен Вәжилә Баязитова ла. – Һәйбәт кешене, һәйбәт, тип әйтәбеҙ инде, алдап хәбәр һөйләгәнебеҙ юҡ. Ул гел эш менән булды, ҡош-ҡорт ҡарашты, һыу ташыны, балыҡ ҡармаҡланы... Эсеп, холоҡһоҙланып йөрөмәне... Бына бит, тик торғанда һис бер гонаһһыҙ кешене харап иттеләр...\nХат буйынса Белорет тикшереү комитетына мөрәжәғәт иткәс, ведомство хеҙмәткәрҙәре, юғарынан рөхсәт булмайынса, беҙ һеҙгә мәғлүмәт бирә алмайбыҙ, тип яуапланы. Ә тикшереү һөҙөмтәләре менән риза булмаған Закировтар тикшереүҙе дауам иттермәксе.\n– Фәнистең ниндәй шарттарҙа был донъянан китеүен беҙ асыҡларға тейеш, – ти Фәйзулла Сәхиулла улы. – Ғәҙеллекте талап итәсәкмен. Нишләп хоҡуҡ һаҡлау органдары хеҙмәткәрҙәре баламдың ғүмерен һаҡламаны – шул һорауға яуап бирһендәр миңә. Тынысланмаһаң, улың артынан китеп барыуың да бар, тип янаһалар ҙа, ярты юлда туҡтамаясаҡмын. Ғәҙеллек, дөрөҫлөк донъяла ҡалғандыр ҙа бит?!\nУлдарының исемен аҡларға ынтылған Закировтар ошо көндәрҙә прокуратураға ғариза яҙған, адвокат ялларға йыйына. Бар ауырлыҡтарҙы еңеп, кәртәләрҙе үтеп, Фәйзулла Сәхиулла улы үҙенең төп һорауына ыңғай яуап алыр, тип ышанғы килә. Сөнки ошо ҡиммәттәр ҙә аяҡ аҫтына һалып тапалһа, беҙгә, кешеләр, ни ҡала?!\n* Исемдәр үҙгәртеп алынды.\nСығыу ваҡыты 1-08-2014, 04:12 | Ҡаранылар: 2006\nМашинаһында граната йөрөткән\nУрлашыуҙы үҙенә шөғөл итеп алған


Алыҫ ауылда Ҡунаҡбай йондоҙо балҡый\nМәскәү шағиры Виктор Кочетков полкташы, башҡорт шағиры,\nБаймаҡ районы егете Хөсәйен Ҡунаҡбаев тураһында шиғыр яҙып\nҡалдырған. Хөсәйен Ҡунаҡбаевтың автобиографияһы ла һаҡланға н.Ул 1942 йылдың февраль айында яҙылған.\n"Мин 1912 йылдың 25 февралендә Таһир ауылында ярлы крәҫти ән ғаиләһендә тыуғанмын. Бик иртә ата - әсәһеҙ ҡалдым. Ауыл кулактарында бер нисә йыл батрак булғандан һуң, 1922 йылда Б илал ауылының балалар йортона барып эләктем. 1925 йылда Байм аҡ районы Темәс ауылының тулы булмаған урта мәктәбенә уҡырға\nиндем. 1929 йылда, ете синыф тамамлағандан һуң, Бөрйән райо нына китеп, унда волисполеом секретаре, һуңынан Иҫке Монасип\nмәктәбе мөдире һәм уҡытыусыһы булып эшләнем.\n1930 йылдың көҙөндә "Ҡыҙыл Башҡортостан" гәзите мөхәррири әтендә корректор сифатында эш башланым. Икенсе йылдың ҡышы ө лкә радиокомитетына өлкә радиогәзиттәренең ауыл һәм эшсе хәб әрселәре бүлеге мөдире итеп күсерҙеләр. 1932 йылда Башҡорт д әүләт педагогика институтының әҙәбиәт факультетына уҡырға ин дем, бер юлы "Коммуна" гәзитендә һәм радиокомитетта эшләүе мде дауам иттем.\nИнститутты тамамлағас, радиокомитетҡа әҙәби мөхәррир итеп\nтәғәйенләндем, әммә 1936 йылдың көҙөндә Дәүләкәнгә педагоги ка техникумының рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы итеп ебәрҙе ләр. 1936 - 1937 уҡыу йылын шунда эшләнем. 1937 йылдың көҙөн дә Стәрлетамаҡ башҡорт педагогия училищеһына рус теле һәм әҙ әбиәте уҡытыусыһы итеп тәғәйенләнеләр.\nАртабан ике йыл Стәрлебаш 1 - се һанлы урта мәктәбендә эш ләнем. Табылды тулы булмаған мәктәп директоры вазифаһында ар мияға саҡырылдым. Хәҙер дивизион мәктәбендә уҡыйым һәм батар ея политругы вазифаһын башҡарам.\nҺөнәрем буйынса мин яҙыусы. СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Өс китабым бар".\nКунаҡбаевтың ауылдашы Сәләх Кулибайҙың хәтерләүҙәренән:\n"Уның тәүге шиғырҙар йыйынтығын мин 1936 йылда, хәрби хеҙ мәттә саҡта уҡып сыҡтым. Ул ваҡытта Хөсәйен үҙенең тауышын, яҙыу манераһын билдәләгән ысын шағир ине инде. Физик яҡтан д а бик матур: оҙон буйлы, мөһабәт кәүҙәле, тулҡынланып торған\nҡара сәсле, асыҡ йөҙлө ине. Шундай булып хәтеремдә ҡалған д а ул: башта студент, һуңынан мәктәп уҡытыусыһы. Мин бер ваҡ ытта ла уның һөмһөрө ҡойолоп, башын аҫҡа эйеп йөрөгән сағын күрмәнем".\n... Фронтта ла һөмһөрө ҡойолоп йә башын аҫҡа эйеп йөрөмәй\nрота политругы Хөсәйен Ҡунаҡбаев. Был башҡорт шағирының фро нттан килгән хаттарында ла һиҙелә. Улар Дим Дәминевтың "Барл ау" ("Перекличка") китабында баҫылып сыға, ҡатыны Ғәйшә Ғини әт ҡыҙы һәм ҡыҙы Эльвираға арнала. Блы хаттарҙан юлдар килте рәбеҙ.\n"Һаумыһығыҙ, ҡәҙерлеләрем. Һеҙгә ҡайнар сәләмемде ебәрәм Z\_м ихлас күңелдән сәләмәтлек һәм бәхет теләйем. Мин әлегә и ҫән - һаумын. Окоптарҙа көсөргәнешле тормош менән йәшәүебеҙг ә ҡарамаҫтан, кәйеф бик шәп. Әүҙем оборонала торабыҙ. Көн дә\nяңылыҡтар. Тиҙҙән улар туранан - тура беҙгә лә ҡағыласаҡ. Б еҙҙе еңеү менән көтөгөҙ. Минең өсөн борсолмағыҙ: шундай инд е мин - пуля урап үтә..."\n"... Дошмандар беҙҙе айырҙы - эйе. Әммә улар оҙаҡ тантан а итә алмаясаҡ. Үҙҙәренең енәйәтен улар ҡаны менән кире ҡайт арасаҡ. Сәғәте килер һәм беҙ барыһы өсөн дә үс аласаҡбыҙ. Бе р нимәне лә онотмаясаҡбыҙ, бер нимәне лә ғәфү итмәйәсәкбеҙ.. ."\n"Ҡәҙерлем минең! Беҙҙең ҡыҙсығыбыҙҙың фотоһы һалынған хат ыңды алдым. Был минең өсөн ысын байрам булды, ҙур рәхмәт һиң ә. Эльвирабыҙ ҡайһылай үҫкән! Икенсе ҡыш беҙ айырым. Алда до шман, уны ер йөҙөнән юҡ итергә һәм халыҡтарҙың михнәтенә нөк тә ҡуйырға кәрәк. Бурыс шундай, һәм беҙ уны мөмкин тиклем ти ҙерәк үтәргә тырышасаҡбыҙ.\nМөмкин тиклем йышыраҡ яҙырға тырыш. Мин сикһеҙ рәхмәтле б уласаҡмын. Сәләмәт һәм бәхетле бул..."\n"Һау һәм сәләмәтмен. Әлеге ваҡытта алғы һыҙыҡтамын. Әле, ошо хатты яҙған ваҡытта, тирә - яҡта хәүефле тынлыҡ. Урман ғ ына шаулай. Бер нисә йөҙ метр арала - фашистар. Бына инде өс өнсө төн мин дошман менән күршеләш. Ваҡыты - ваҡыты менән по старҙы тикшерәм, ҡыҙылармеецтар менән әңгәмәләшәм.\nҮҙең нисек йәшәйһең Һаулығың нисек Ҡыҙыҡайым үҫәме Яҙы ғыҙ, мин һәр һүҙегеҙгә шат..."\n"Һиңә һәм ҡыҙсығыбыҙға сәләм! Үҙем әлегә һау - сәләмәт. Һ уғыша - һуғыша алға, көнбайышҡа барабыҙ. Йыш ҡына дошман ҡар шы тора. Әммә беҙ уны Ватаныбыҙ сигенә ҡыҫырыҡлап алып бараб ыҙ. Минут һайын баш особоҙҙа үлем һағалауына ҡарамаҫтан, һәр\nберебеҙҙең кәйефе шәп.\nҮҙ ҡулдарың менән азат иткән тыуған ерең буйлап атлауы ҡы уаныслы. Һуғыш - халыҡ тормошонда иң насар күренеш, ә көсһөҙ\nһәм аҙ һанлы халыҡтар өсөн афәткә тиң. Бер генә өмөт менән йәшәйһең: бәлки балалар һуғыш дәһшәтен белмәҫтәр..."\nБыл уның һуңғы хаты. 1943 йылдың 29 ғинуарныда ебәрелгән.\nИке аҙна үткәс, Белгорд өлкәһе Яңы Оскол ҡалаһы эргәһендәге\nОльховатка ауылы янындағы һуғыштарҙа шағир һәләк була...


Фәйзи Ғәсҡәров исемендәге дәүләт ансамбле гастролдәргә сыға // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nФәйзи Ғәсҡәров исемендәге дәүләт ансамбле гастролдәргә сыға\n17:22, 16 ноября 2009 Йәмғиәт\nБашҡортостан Республикаһының Фәйзи Ғәсҡәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле Рәсәй ҡалалары буйлап гастролдәргә сыға. Бейеү коллективы Ҡазан, Һамар, Мәскәү ҡалаларында сығыш яһаясаҡ.\nМәскәүҙә ансамбль баш ҡаланың иң яҡшы сәхнәһендә – Петр Чайковский исемендәге концерт залында сығыш яһаясаҡ. Программаға күп милләтле Башҡортостандың мәҙәниәтен сағылдырған бейеүҙәр индерелгән.\nБыл көндө республика бейеүселәрен юбилей менән Игорь Моисеев исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле, “Березка” дәүләт хореография ансамбле, М.Е.Пятницкий исемендәге дәүләт академия рус халыҡ хоры, А.В. Александров исемендәге Рәсәй Армияһы йыр һәм бейеү ансамбле ҡотлаясаҡ.