14:20, 12 декабрь 2021 версияһы\n486 байт өҫтәлгән , 5 месяцев назад\n13:09, 12 декабрь 2021 версияһы (төҙәтеү)\n14:20, 12 декабрь 2021 версияһы (төҙәтеү) (кире алыу)\n'''Ҡотлобаев Әхмәт Төхвәт улы''' Бөйөк Ватан һуғышы ҡаһарманы, ике Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалеры.\n'''[[w: Ҡәҙерғолов Мөхәммәт Нурғәли улы| Ҡәҙерғолов Мөхәммәт Нурғәли улы]]''' 1919 йылдың 10 мартында тыуған, данлыҡлы ҡурайсы. Йән юлдашы ҡурай менән Волганан Эльбаға һәм Прагаға хәтле героик юл үткән. Дуҫлыҡ һәм туғанлыҡ ҡурайы менән Свердловскиҙа, Куйбышевта, Ленинградта, Владимирҙа, Суздалдә, Мәскәүҙә сығыш яһаған. Бөрйән музыка мәктәбенең ҡурай класында балаларҙы ҡурайҙа уйнау оҫталығына өйрәткән. Бөтә Союз фирмаһы «Башҡорт фольклоры» тигән исем менән 1978 йылда уның грампластинкаһын сығарған. Венгрия фольклорсылары егермеләп көй яҙҙырып алған. 1989 йылда мәшһүр ҡурайсыға Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре исеме бирелгән.\n'''Маликов Ғүмәр Фәруҡ улы''' Бөйөк Ватан һуғышы ҡаһарманы, ике Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалеры.\n'''[[w:Муллағолов Марат Ғиззетдин улы |Муллағолов Марат Ғиззетдин улы ]]''' 1940 йылдың мартында Аҡбулат ауылында тыуған, РСФСР-ҙың мәғариф алдынғыһы, Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы. Башҡорт дәүләт университетының филология факультетын тамамлаған. Әтек, Байназар, Иҫке Монасип, Яуымбай, Әбделмәмбәт мәктәптәрендә уҡытыусы, директор урынбаҫары, ойоштороусы булып эшләгән. Уҡыусыларҙа халҡыбыҙ тарихына, этнографияһына, йәнтөйәгебеҙ тәбиғәтенә, әҙәбиәткә ҙур ҡыҙыҡһыныу уятҡан һәм һөйөү тәрбиәләгән остаз, байтаҡ мәҡәләләр авторы.\n'''[[w:Рәхмәтуллин Дәүләтбай Абдрахман улы |Рәхмәтуллин Дәүләтбай Абдрахман улы ]]''' 1937 йылдың 15 сентябрендә Нәби ауылында тыуған, ҡурайсы, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре. Тылсымлы ҡурай моңон Европа илдәре халыҡтарына ишеттергән, халыҡ-ара фестивалдәрҙә һәм Бөтә Союз фестивалдәрендә ҡатнашҡан.\n'''Рәхмәтуллин Айбулат Дәүләтбай улы''' 1967 йылдың 12 майында Нәби ауылында тыуған. Ҡурайсы, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2014), Нефтекама дәүләт филармонияһының художество етәксеһе.▼\n▲'''[[w:Рәхмәтуллин Айбулат Дәүләтбай улы |Рәхмәтуллин Айбулат Дәүләтбай улы ]]''' 1967 йылдың 12 майында Нәби ауылында тыуған. Ҡурайсы, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2014), Нефтекама дәүләт филармонияһының художество етәксеһе.\n'''Сөләймәнов Әхмәт Мөхәмәтвәли улы''' 1939 йылдың 15 мартында Нәби ауылында тыуған. Башҡорт халыҡ ижады белгесе, филология фәндәре докторы (1991), профессор (1995), Рәсәй Гуманитар фәндәр академияһының тулы хоҡуҡлы ағзаһы. Башҡорт дәүләт университетының филология факультетын тамамлаған (1967). Бөрйән районының Нәби һигеҙ йыллыҡ мәктәбендә балалар уҡыта (1967—72), Башҡорт дәүләт университетында башҡорт әҙәбиәте һәм фольклоры уҡытыусыһы булып эшләй (1972—91). ▼\n▲'''[[w:Сөләймәнов Әхмәт Мөхәмәтвәли улы |Сөләймәнов Әхмәт Мөхәмәтвәли улы ]]''' 1939 йылдың 15 мартында Нәби ауылында тыуған. Башҡорт халыҡ ижады белгесе, филология фәндәре докторы (1991), профессор (1995), Рәсәй Гуманитар фәндәр академияһының тулы хоҡуҡлы ағзаһы. Башҡорт дәүләт университетының филология факультетын тамамлаған (1967). Бөрйән районының Нәби һигеҙ йыллыҡ мәктәбендә балалар уҡыта (1967—72), Башҡорт дәүләт университетында башҡорт әҙәбиәте һәм фольклоры уҡытыусыһы булып эшләй (1972—91).\n'''[[w:Сәғитов Мөхтәр Мофаззал улы |Сәғитов Мөхтәр Мофаззал улы ]]''' 1933 йылдың 8 авгусында Иҫке Собханғол ауылында донъяға килгән, 1986 йылдың 20 июнендә Төркиәнең Измир ҡалаһында фажиғәле вафат булған, Өфөлә ерләнгән. Башҡорт халыҡ ижады белгесе, филология фәндәре кандидаты (1965). Башҡорт дәүләт университетын тамамлаған (1963). Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының фольклор һәм сәнғәт бүлексәһендә кесе (1964—70), өлкән ғилми хеҙмәткәр (1970—86) булып эшләгән. Ул алтмыштан ашыу ғилми хеҙмәт яҙҙы, башҡорт эпосы, «Башҡорт халыҡ ижады» йыйынтыҡтарының алты китабын, «СССР халыҡтары эпостары» серияһында (Мәскәү, 1977) «Башҡорт халыҡ эпосы» йыйынтығын төҙөнө, «Боронғо башҡорт ҡобайырҙары» исемле китап (1987) сығарҙы. Яҡут—Саха башҡорттарынан тәү башлап халыҡ ижады үрнәктәрен яҙып алған. «Ғүмерлеккә ҡалған яра» тигән хикәйәләр, юлъяҙмалар, мәҡәләләр йыйынтығы (1993) баҫылды. Салауат Юлаев исемендәге республика премияһы бирелде (1987). Иҫке Собханғол ауылында Мөхтәр Сәғитов музейы асылған (1995).\n'''Сәғитова Зөһрә Мофаззал ҡыҙы''' 1940 йылдың 15 сентябрендә Иҫке Собханғол ауылында тыуған, медицина фәндәре докторы, профессор, Өфө медицина институтын тамамлаған (1963), институттың биология кафедраһы мөдире булып эшләгән (1994—2000). Әле хаҡлы ялда.\n'''[[w:Сәфәрғәлин Ғилман Зәйнәғәли улы |Сәфәрғәлин Ғилман Зәйнәғәли улы ]]''' 1936 йылдың октябрендә Нәби ауылында тыуған, һәүәҫкәр йырсы. Башҡортостан ауыл хужалығы институтын тамамлаған (1963). «Ҡыҙыл таң» колхозы рәйесе, Бөрйән районы ауыл хужалығы идаралығы башлығы, район хакимиәте башлығы, мәҙәниәт бүлеге мөдире булып эшләгән, БР Дәүләт Йыйылышы—Ҡоролтай депутаты итеп һайланған. Республикала «Урал», «Уйыл», «Ҡолой кантон», «Ҡаһым түрә», «Һары ла сәс» кеүек башҡорт халыҡ йырҙарын үҙенсәлекле башҡарыуы менән танылған. Башҡортостандың, атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, «Почет Билдәһе» ордены кавалеры.\n'''[[w:Теләүембәтов Иршат Әнүәр улы |Теләүембәтов Иршат Әнүәр улы ]]''' 1962 йылдың, 26 мартында Аҫҡар ауылында тыуған, яҙыусы. Башҡорт дәүләт университетының тарих факультетын тамамлаған. «Башҡортостан» гәзитенең баш мөхәррире урынбаҫары. «Урман әбейе» (1988), «Тау эйәһе» (1992), «Бығау сыңы» (2001) проза китаптарының авторы.\n'''Уразаев Зәки Мостафа улы''' Бөйөк Ватан һуғышы ҡаһарманы, I һәм II дәрәжә Дан ордендары кавалеры.\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/24240»


Раил Сарбаев Мәскәүҙә Игорь Сечин менән осрашты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРаил Сарбаев Мәскәүҙә Игорь Сечин менән осрашты\n18:31, 25 ноября 2009 Сәйәсәт\nРеспублика Премьер-министры Раил Сарбаев бөгөн Мәскәүҙә РФ Хөкүмәте Рәйесе урынбаҫары Игорь Сечин үткәргән кәңәшмәлә ҡатнашты. Кәңәшмәлә газ һәм нефть химияһы предприятиеларын сеймал менән тәьмин итеүгә оҙайлы ваҡытҡа договорҙар төҙөү мәсьәләләре тикшерелде.\nМәҫәлән, тармаҡтағы төп предприятиелар — «Синтез-Каучук», «Стәрлетамаҡ нефтехимия заводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәттәре углеводородтар менән даими тәьмин итеүгә мохтаж. Кәңәшмәлә, һанап кителгән предприятиелар мөмкин тиклем арзан хаҡҡа сеймал ресурстары менән мотлаҡ тәьмин ителәсәк, тип белдерелде. Бынан тыш, кәңәшмәлә химия сәнәғәтендәге инновацион үҫеште һалым түләү яғынан стимуллаштырыу мөмкинлектәре тикшерелде. Нефтехимиктар үҙҙәре, бының өсөн яңы индерелгән объекттарҙа мөлкәткә һалым түләүҙән 3 йылға азат итеү, тиҙләтелгән амортизация ҡулланыу ҡулай булыр ине, тип иҫәпләйҙәр. Мәҫәлән, бөгөн экспорт операциялары буйынса өҫтәмә ҡиммәткә һалымды ҡайтарыу срогы 90 көн тәшкил итә. Бының һөҙөмтәһендә предприятиеларға әйләнештәге средстволарын тулыландырыу өсөн 20 процентҡа тиклем ставка менән кредит ресурстары йәлеп итергә кәрәк. Срокты кәметеү предприятиелар иҡтисады өсөн дә ыңғай роль уйнар ине.\nТеги: премьер-министр, нефтехимия


Баймаҡ районының Бетерә ауылында «Йөрәктәрҙән сыҡҡан моң» тип аталған музыкаль кисә үтте. | Баймакская межпоселенческая центральная библиотека\nБаймаҡ районының Бетерә ауылында «Йөрәктәрҙән сыҡҡан моң» тип аталған музыкаль кисә үтте.\nНиндәй сихри моңдар…\nҺағыш та бар унда, шатлыҡ та,\nБыл моңдарҙа ҡояш нуры ла бар,\nБар бит унда яҙғы сафлыҡ та!\nТәбиғәттең көҙө менән ҡышы алышҡан бер буранлы көн дә Баймаҡ районының Бетерә ауылында «Йөрәктәрҙән сыҡҡан моң» тип аталған музыкаль кисә үтте. Был сараның төп маҡсаты - гармун, баян оҫталарының ижады менән яҡындан танышыу, уларға мәдхиә йырлау һәм ауыл халҡына онотолмаҫлыҡ байрам бүләк итеү ине. Йәнә, ҡабатланмаҫ тауышы, күкрәгенән урғылып сыҡҡан моңо, сәхнәлә үҙен иркен, тәбиғи тотошо менән барыбыҙҙы ла әсир иткән сәнғәт эшмәкәре Римма Сәғит ҡыҙы Вәлиеваның күркәм юбилейы ла билдәләнде.\nБоронғо замандарҙан уҡ халҡыбыҙ үҙенсәлекле моңо, музыка ҡоралдарында оҫта уйнауы, бай тарихлы, моңло йырҙары менән айырылып торған. Шуға күрә, 1782 йылдарҙа Берлин оҫтаһы Бушман тарафынан эшләнгән баян, гармун кеүек уйын ҡоралдарын да, ваҡыт үтеү менән, халҡыбыҙ яратып ҡабул итә. Тора бара Рәсәй оҫталары гармунды камиллаштырып, уның бер нисә төрөн барлыҡҡа килтерә. Тиҙ үк арала киң таралған был ҡоралдар, айырыуса, йәштәр араһында популярлыҡ яулай.\nХәҙер киске уйындарҙа, табындарҙа йәнле гармун тауышы һирәгерәк яңғыраһа ла, ғәжәйеп моңло музыка ҡоралына мөкиббән ғашиҡ булыусылар бар әле. Юбиляр Римма Сәғит ҡыҙы иһә, шундай һирәк осраусы оҫталарҙың береһе.\nШулай уҡ ауыл халҡы Ғата Сөләймәнов исемендәге Темәс музыка мәктәбе уҡытыусыһы Айбулат Ахунъяновтың ҡурайҙағы сығышын, музыка мәктәбе уҡытыусыһы Әлфиә Нурмөхәмәтова менән Темәс ауыл хакимиәте башлығы урынбаҫары Р. Х. Йәнсүриндың дуэтын, Темәс тарихи-мәҙәни үҙәге методисы Лилиә Ишбаева менән Әлфиә Бикбирҙина башҡарыуында «Ике ҡоҙаса» исемле музыкаль интермедияны яратып ҡабул итте.\nБетерәләр ҙә һыр бирмәне, моңло-моңло бүләктәрен еткерҙе. Бетерә мәктәбе уҡытыусыһы Р.К.Бураншина «Шәүрә килен»де йырлап ишеттерһә, ҡабырғаһы һыныуына ла ҡарамай килеп еткән Әхмәтҡәзе ағай Сафин оҙон көйҙө - «Буранбай»ҙы йырлап, күңелдәрҙе сафландырҙы.\nҘур мәҙәни сараларҙан йыш ҡына ситтә ҡалған бетерәләр өсөн был көндө матур-матур көй-моңдар, гармунға арналған шиғырҙар яңғыраны. Сөнки ойоштороусылар, Римма Вәлиеваның ижадын киң сағылдырыуҙы ғына түгел, халыҡ араһында популяр булған музыка ҡоралы гармун менән дә яҡыныраҡ танытыуҙы маҡсат итеп ҡуйҙы. Темәс зонаһы китапханасыларының, Темәс мәҙәниәт йорто директоры Айнур Абдуллиндың, Темәс ауылы хакимиәте башлығы урынбаҫары Рауил Йәнсуриндың, Баймаҡ биләмә-ара китапхана директоры Луиза Дәүләтшинаның ярҙамы менән ойошторолған бай йөкмәткеле кисә ауыл халҡы өсөн матур байрамға әүерелде.\nЯбай ғына һүҙ түгел шул «моң» тигәндәре. Был төшөнсә шул тиклем киң, тәрән, хатта рус теленә уны бер нисек тә генә тәржемә итеп булмай. Йыр-моң донъяһы ниндәйҙер бер сихри тартыу көсөнә эйә. Үҙе йырламаған кеше лә моңға тартыла, эстән генә көйләп йөрөй, ә йырлай белгәне тормошон йырһыҙ күҙ алдына ла килтерә алмай. Бына шундай талантлы яҡташтарыбыҙҙы күреп, беҙ сикһеҙ ғорурланып, шатланып ултырҙыҡ. Ижад утында яныусы, һәләтле яҡындарыбыҙҙы ваҡытында ҡеүәтләп, дәртләндереп тороу зарурлығына тағын берҙе инандыҡ, сөнки тик шул саҡта ғына уларҙың күңел ҡанаттары талмай, ә ижад гәүһәрҙәре тағы ла сағыуыраҡ балҡый.\nБаймаҡ үҙәк китапханаһы методисы\n| Tags: Бетеринская сельская библиотека, Мероприятия


Башҡортостан президенты Рөстәм Хәмитов республика хөкүмәтенә етәкселек итеү вәкәләттәрен үҙ өҫтөнә алды. Был турала ул республика хөкүмәтенең киңәйтелгән ултырышында белдерҙе.\nУлтырышты асып Башҡортостан президенты бернисә норматив актҡа ҡул ҡуйыуы тураһында белдерҙе. Уларға ярашлы, 6 августан Рөстәм Хәмитов президент вәкәләттәре менән бер рәттән, туранан-тура республика хөкүмәтенә етәкселек итәсәк.\nРәсми белдереүендә Рөстәм Хәмитов бындай ҡарарҙың сәбәптәрен тәү сиратта Европа илдәре һәм шул иҫәптән Рәсәй төбәктәре иҡтисадында кире күренештәрҙең көсәйеүе, килеп тыуған хәлдең һәр төбәк етәкселегенән тиҙ һәм аныҡ эшмәкәрлек талап итеүе менән аңлатты.Тағы ла бер мөһим сәбәп – 2015 йылдың йәй айҙарында Өфөлә Шанхай һәм БРИКС илдәре ойошмаларының саммиттары уҙыуына бәйле. Донъя кимәлендәге форумдарға әҙерлек республика етәкселегенән күп көс талап итәсәк.\nМәғлүм булыуынса, 2009 йылда Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы илдәре саммиты Екатеринбург ҡалаһында уҙғайны. Һис һүҙһеҙ, күрше төбәк үҙәгенең заманса мегаполисҡа әүерелеүендә донъя кимәлендәге форумдың йоғонтоһо ҙур. Күрһәтелгән ышанысты аҡлау өсөн республика хөкүмәтенә лә йылдамыраҡ эшләргә тура киләсәк. Әлегә президент хөкүмәт эшенән ҡәнәғәт түгел.\nХөкүмәт ултырышында Рөстәм Хәмитов республика власть органдарының федераль үҙәк менән тығыҙ бәйләнеш булдырыу мөһимлеген дә һыҙыҡ өҫтөнә алды. Ҡыҙғанысҡа, әлегә министрҙарҙың федераль үҙәк менән тейешле кимәлдә эш итмәүе кире һөҙөмтәләр бирә. Президенттың билдәләүенсә, республикала дәүләт власы органдары аппараттары күләмен кәметеү, бюрократияны бөтөрөү буйынса эшмәкәрлек тә дауам итәсәк. Был шулай уҡ чиновниктарҙың килемдәре һәм сығымдарын күҙәтеүгә лә ҡағыла.\nРеспубликала алып барылған дәүләт сәйәсәтенең төп маҡсаты – тормош сифатын, халыҡтың тормош-көнкүреш шарттарын яҡшыртыу. Әммә халыҡ ышанысын яулауҙа коррупция, ришүәтселек, ҡоҙа-ҡоҙағыйлыҡ төшөнсәләре менән эш итеү мөмкин түгел. Президенттың билдәләүенсә, был тәңгәлдә лә хәл итәһе мәсьәләләр етерлек.\nРөстәм Хәмитовтың белдереүенсә, бынан ары хөкүмәт һәм уның президиумы ултырыштары президент рәйеслегендә үтәсәк. Президент шулай уҡ хөкүмәт тарафынан ҡабул ителгән хоҡуҡи акттар,ҡарарҙар һәм күрһәтмәләр, шулай уҡ кадрҙар мәсьәләһенә ҡағылышлы документтарға ла ҡул ҡуясаҡ. Хөкүмәт аппараты президент етәкселегенә ҡараясаҡ. Президент ҡарарына сәйәси партиялар вәкилдәре, сәйәсмәндәр үҙ ҡарашын белдерҙе.\nХәмитов хөкүмәткә етәкселек итеүне үҙ өҫтөнә алды


1 Апрель 2019, 12:38\n1 апрель—Бөтә донъя ҡоштар көнө Ҡоштар—тәбиғәттең ғәжәйеп бер бүләге. Уларҙың файҙаһы баһалап бөткөһөҙ: баҫыуҙарҙы ҡоротҡос бөжәктәрҙән, ваҡ кимереүселәрҙән һаҡлайҙар, уңышты арттыралар. Башҡортостанда 300-ләп ҡош төрө иҫәпләнеп 4 төркөмгә бүленә: күсмә, ултыраҡ, күсеп йөрөүсе, ҡышҡа килеүсе ҡоштар.\n1 апрель—Бөтә донъя ҡоштар көнө\nҠоштар—тәбиғәттең ғәжәйеп бер бүләге. Уларҙың файҙаһы баһалап бөткөһөҙ: баҫыуҙарҙы ҡоротҡос бөжәктәрҙән, ваҡ кимереүселәрҙән һаҡлайҙар, уңышты арттыралар. Башҡортостанда 300-ләп ҡош төрө иҫәпләнеп 4 төркөмгә бүленә: күсмә, ултыраҡ, күсеп йөрөүсе, ҡышҡа килеүсе ҡоштар. Башҡортостандың «Ҡыҙыл китабы»на һирәк осрай торған йәки һаҡлауға мохтаж булған 52 ҡоштоң исеме индерлгән. Мәҫәлән: таҙғара, берғаҙан, туғаҙаҡ, ҡыуҙы һәм башҡа.\nЯҙ етеү менән күсеп йөрөүсе ҡоштар йылы яҡтан ҡайта башлай. Ошо уңайҙан Сибай экология-биология үҙәгенең өҫтәмә белем биреү педагогтары «Сыйырсыҡ» ҡала акцияһы уҙғарҙы. Сараға 12-се мәктәптең — 1-се , 7-се мәктәптең 2-се класс уҡыусылары, уларҙың атайҙары һәм ҡартатайҙары әүҙем ҡушылды. Был көндө эшлекле төркөм ҡаланың Мәжит Ғафури исемендәге ял һәм мәҙәниәт паркындағы ағастарға 15 сыйырсыҡ ояһы беркетте. Күмәк эш тамамланыуға ҡайһы бер ояларға ҡанатлы дуҫтар килеп тә инде. Сыйырсыҡтарҙың яңы өйҙәрен ҡотлап түгелгән моңдары сибайҙарға яҙ кәйефе өҫтәне.


Арыҫланов Ибраһим Ғариф улы — Башҡорт Википедияһы\nАрыҫланов Ибраһим Ғариф улы\nӘхәтзәки Вәлиди исемендәге 2-се Башҡорт гимназия -интернатының беренсе директоры\nАрыҫланов Ибраһим Ғариф улы-педагог,Ишембай ҡалаһында 3-се һанлы башҡорт мәктәбенең (хәҙерге Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге 2-се Башҡорт гимназия-интернаты) беренсе директоры була (1935—1937). Бөйөк Ватан һуғышы ветераны.\n2 3-сө башҡорт мәктәбендә\n3 Һуғыштан һуң эшмәкәрлеге\n1911 йылда тыуған. Педагог. Стәрлетамаҡ уҡытыусылар институтын тамамлаған.Бөйөк Ватан һуғышына ҡәҙәр Ишембай ҡалаһында 3-се һанлы башҡорт мәктәбенең (хәҙерге Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге 2-се Башҡорт гимназия-интернаты) беренсе директоры була (1935—1937). Бөйөк Ватан һуғышы ветераны.\n3-сө башҡорт мәктәбендә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n1935-се йылда Стәрлетамаҡ районы мәғариф бүлегенә ҡараған Ишембай ҡасабаһындағы рус мәктәбендә 7 класҡа тиклем башҡорт һәм татар кластары асыла. Нефтселәр ҡасабаһы йылдам үҫә, уҡыусылар һаны тиҙ арта бара. Яҡын тирәләге башҡорт ауылдарынан килгән балаларҙы, ҡасаба эшселәренең балаларын уҡытыр өсөн яңы башҡорт мәктәбен төҙөү тураһында ҡарар ҡабул ителә.\n3-сө башҡорт мәктәбенең тәүге директоры итеп Ибраһим Ғариф улы Арыҫланов тәғәйенләнә.\n1937 йылда дүрт ай эсендә мәктәптең яңы бинаһы төҙөлә, 1 сентябрҙән әҙер булған кластарҙа балаларҙы уҡыта башлайҙар.\n1937 йыл илебеҙ тарихында иң ауыр осорҙарҙың береһе. Директор Арыҫлановты яҡшы эшләгәне өсөн маҡтап, райондың етәкселеге бүләкләп тора. Тик оҙаҡламай И. Арыҫланов та сәйәси репрессиялар шауҡымына эләгә. Уны граждандар һуғышы ваҡытында аҡтар яғында хеҙмәт иткән кешене эшкә алғаны, уҡытыу- тәрбиә эшендә, коллектив менән етәкселектәге етешһеҙлектәр өсөн тигән һылтау табып, вазифаһынан бушаталар.\n1941 йылда һуғыш башланғансы, Ибраһим Ғариф улы ошо уҡ мәктәптә математика фәненән уҡыта.\nФронтҡа 1941 йылда китә. 5-се һауа десанты бригадаһында һуғыша, өс тапҡыр ҡаты яралана. Һуңғы тапҡыр ҡаты йәрәхәтләнгәс, Арыҫлановты тылға, госпиталгә оҙаталар. 2606-сы госпиталдә, үҙе уҡытҡан мәктәптә, яралы директор ятҡанын белгән уҡытыусылар менән балалар бик ныҡ шатлана. Арыҫланов һаулығы буйынса башҡаса фронтҡа ебәрелмәй.\nҺуғыштан һуң эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nҺуғыштан һуң ул 1952 йылда Татарстанға, Әлмәт ҡалаһына күсеп китә. 1971 йылда пенсияға сыҡҡансы «Татспецстрой» тресының 2-се төҙөлөш-монтаж идаралығында прораб булып эшләй.\n«Ҡыҙыл йондоҙ» ордены, « Германияны еңгән өсөн», « 1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан Һуғышында Германияны еңеүгә 20 йыл» миҙалдары менән бүләкләнгән.\n↑ voshod-news.ru › Новости › В городе и районе\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Арыҫланов_Ибраһим_Ғариф_улы&oldid=885514 ҡабул ителгән\n19 йылда вафат булғандар\nБыл бит һуңғы тапҡыр 23:27 4 май 2019 үҙгәртелгән.


5 Ноябрь 2019, 16:02\n– Ауыл халҡы, мәктәп коллективы, балалар баҡсаһы менән берлектә эшләйбеҙ, барлыҡ байрамдарҙы, сараларҙы хеҙмәттәштәрем – ауыл мәҙәниәт йорто хеҙмәткәрҙәре менән бергә ойоштороп, үткәрәбеҙ, – ти Нәркәс.Әйткәндәй, ул китапханала “Шатлыҡ” балалар...\nИҙәш ҡыҙы Нәркәс Әхмәрова 2011 йылда Иҙелбәк ауылына килен булып төшә. Бөгөн тормош иптәше Марсель менән Залина һәм Илһөйәр исемле ҡыҙҙар үҫтерәләр.\nНәркәс “Умырзая” балалар баҡсаһында тәрбиәсе булып эшләгәндә үк ауыл клубында бейеү түңәрәге алып бара, барлыҡ концерттарҙа ла әүҙем ҡатнаша. Унан күрше Казанка ауылы балалар баҡсаһына йөрөп эшләй башлағас, түңәрәкте ташларға тура килә.\nНәркәс инде йылдан ашыу Иҙелбәк ауыл китапханаһында эшләй, ауылдың мәҙәни тормошонда ҡайнап йәшәй.\n– Ауыл халҡы, мәктәп коллективы, балалар баҡсаһы менән берлектә эшләйбеҙ, барлыҡ байрамдарҙы, сараларҙы хеҙмәттәштәрем – ауыл мәҙәниәт йорто хеҙмәткәрҙәре менән бергә ойоштороп, үткәрәбеҙ, – ти Нәркәс.\nӘйткәндәй, Нәркәс китапханала “Шатлыҡ” балалар клубы ойошторған. Бында мәктәп уҡыусылары бик ҡыҙыҡһынып йөрөй, ата-әсәсәләр ҙә ҡәнәғәт. Китапханасы балалар менән шәмбе һайын тиерлек йә әҙәби кисә, йә КВН, интеллектуаль уйын кеүек саралар үткәрә. Әле ҡыҙҙар-малалайҙар башҡорт халыҡ бейеүҙәрен ҙур теләк менән өйрәнә. 2 ноябрҙә Халыҡтар берҙәмлеге көнө һәм Башҡортостандың 100 йыллыҡ юбилейы уңайынан, "Шатлыҡ" балалар түңәрәге үҙҙәренең тәүге ҙур сығышын тәҡдим итте.


Рөстәм Хәмитов юғары уҡыу йорттары студенттарын Рәсәй студенттары көнө менән ҡотланы\n25 ғинуарҙа Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының икенсе корпусы алдындағы майҙанда уҙған «Беҙ – бер бөтөн» байрамында ҡатнашты һәм республиканың юғары уҡыу йорттары студенттарын Рәсәй студенттары көнө менән ҡотланы.\n– Республикала 200 меңдән ашыу студент белем ала, уларҙың 100 меңдән ашыуы – университеттарҙа һәм 100 меңгә яҡыны – урта махсус уҡыу йорттарында. Был – аҡыллы, алдынғы, һәләтле йәштәр отряды, – тине Рөстәм Хәмитов. – Яҡшы университет, бынамын тигән уҡытыусылар коллективы, бик шәп профессура – белем алыу, киләсәктә хеҙмәт эшмәкәрлегендә яҡшы урын алыу өсөн бөтә мөмкинлектәр бар.\nРеспублика етәксеһе студенттарға уҡыуҙарында, йәмәғәт эшмәкәрлектәрендә уңыштар теләп, уларға ошо көндәрҙә Башҡортостостанда эш сәфәре менән булып киткән Рәсәй Президенты Владимир Путиндан сәләм еткерҙе.\nСтуденттар байрамы барышында «365 изге эш» акцияһы үтте. Ул университет ирекмәндәренең көн һайын социаль әһәмиәтле саралар уҙғарыуын күҙ уңында тота. Сарала ҡатнашыусылар «изге эштәр иҫәпләгесе»нең символик төймәһенә баҫып, Ирекмән йылын асты.\nМ. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт университетында Рөстәм Хәмитов вуз студенттарының проекттары, студенттар һәм ирекмәндәр берләшмәләренең эше, ғилми-тикшеренеү эшен ойоштороу менән дә танышты.


БашҡортСофт: башҡорт телен һаҡлау проекты алып барыусы Наил Юнысовтың тауышы менән һөйләй\n9 Ноябрь , 13:47\nБашҡорт телен һаҡлау һәм үҫтереү фонды Bashkortsoft проектын башлап ебәрҙе. Ул тотош һөйләмдәрҙе башҡорт теленән руссаға, руссанан башҡортсаға тәржемәләй. Проект танылған алып барыусы Наил Юнысовтың тауышы менән һөйләй. Башҡорт-рус һәм рус-башҡорт тәржемәсеһе — https://bashkortsoft.ru/ веб-сервисында.\n«Проект башҡорт телендәге текстар, тәржемәләр менән эшләгәндәрҙең барыһы өсөн лә файҙалы. Онлайн-тәржемәсе ҙур текстарҙы тәржемәләй, һүҙлек, тәржемәне тауышландырыу бүлеге бар. Руссанан башҡортсаға, башҡортсанан руссаға онлайн-тәржемәселәр булмағас, әҙерләй башланыҡ. Хәҙерге ваҡытта онлайн-тәржемәсе һынау режимында эшләй, асыҡланған хаталарҙы төҙәтәбеҙ. Әлегә тәржемәсенең сифаты яҡынса 70 процент тәшкил итә. Параллель текстар ни тиклем күберәк, тәржемәсе лә сифатлыраҡ була», — тине фонд етәксеһе Гөлназ Йосопова.\nБашҡорт һәм рус телдәрендәге бер төрлө материалдарҙы йыйып эшкәртеү дауам итә. Йәмғеһе 14 меңдән ашыу интернет бит эшкәртелгән.\n«Наил Юнысов тауышы менән башҡорт телендәге теләһә ниндәй тексты яңғыратырға һәләтле компьютер программаһы Башҡорт телен һаҡлау һәм үҫтереү фонды булышлығында булдырылды. Синтезаторҙы bashkortsoft.ru рус-башҡорт тәржемәсеһе сайтында һынап ҡарарға мөмкин. Сайтҡа инеүселәрҙең текстың башҡорт телендәге тәржемәһе нисек яңғырауын тыңлау мөмкинлеге бар», — ти сайтты төҙөүселәрҙең береһе Айҙар Хөсәйенов.\nБашҡорт телен һаҡлау һәм үҫтереү фонды был проектты тормошҡа ашырыуҙың Башҡортостанда мәғлүмәти технологияларҙы, республиканың дәүләт телдәрен үҫтереүгә булышлыҡ итәсәгенә ышана.


Өфөлә башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларының I Бөтә Рәсәй съезы асылды\nБөгөн «Торатау» конгресс-холында башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларының I Бөтә Рәсәй съезы асылды. Сара ҡурайсылар башҡарыуында «Урал» башҡорт халҡы көйөн аяғүрә тыңлауҙан башланды. Башҡортостандың мәғариф министры вазифаһын башҡарыусы Айбулат Вәкил улы Хажин сығыш яһаны һәм бер төркөм уҡытыусыларға «Мәғариф алдынғыһы» билдәһен тапшырҙы. Шулай уҡ тантанала министрлыҡтың почет грамоталары тапшырылды.\nБашҡортостандың «Мәғариф алдынғыһы» исеменә лайыҡ булған Гөлфиә Тимерғәли ҡыҙы Рәхмәтулина, Силәбе өлкәһенең Арғаяш районы Байрамғол урта мәктәбендә башҡорт телен уҡыта. «1989 йылдан бер мәктәптә эшләйем, быйыл 30 йыл буласаҡ. Башҡортостандан ситтә башҡорт телен уҡытыу айырыла, сөнки мөхит икенсе: балалар күберәк рус телендә һөйләшә. Ҡала мәктәптәренә ҡарағанда мөмкинселектәребеҙ әҙерәк булһа ла, ҡулдан килгәнсә тырышабыҙ. Яңы технологияларҙы ҡулланып, компьютерҙа төрлө мультимедиялы презентациялар эшләп, видеороликтар яһап, балаларҙы нисек тә булһа йәлеп итергә, ҡыҙыҡһыныуын уятырға тырышабыҙ», — тине ул.\nМаҡтау ҡағыҙына лайыҡ булыусылар араһында Нефтекама ҡалаһының 12-се урта дөйөм белем биреү мәктәбе башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Әлфирә Рәхимйән ҡыҙы Әхмәтшина ла бар. «Ошо мәртәбәле съезға ҡала исеменән килгән уҡытыусыларҙың береһемен. Байрам шул ҡәҙәре матур башланып китте. Хәҙер мәктәптәргә таралабыҙ. Ә мәктәптә эшләүемә 28 йыл инде. Бик күп эшләп, бик күп күреп, донъяның асыһын, сөсөһөн күргән кешемен», — тип тәьҫораттары менән бүлеште Әлфирә Рәхимйән ҡыҙы.\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе Данир Әхмәҙи улы Ғәйнуллин Башҡортостан тарихында беренсе тапҡыр үткәрелгән ҙур форум башланыуы менән ҡотланы һәм ойошманың юғары наградаһын — «Ал да нур сәс халҡыңа!» миҙалын тапшырҙы.\nДанир Әхмәҙи улының съезда ҡатнашыусыларҙы сәләмләү һүҙенән: «Беренсе съезд бик иҫтәлекле ваҡиғаларға бай йылда үтә: быйыл тыуған республикабыҙ үҙенең 100 йыллыҡ юбилейын билдәләй, июнь аҙағында V Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы уҙғарыласаҡ. Унда башҡорт халҡының үҫеш стратегияһы буйынса фекер алышып, уны раҫлау күҙ уңында тотола. Тағы бер 20-30 йылдан һуң халҡыбыҙ нисек, ниндәй хәлдә буласаҡ, шуны күҙалларға тырышасаҡбыҙ. Был эштән башҡорт теле уҡытыусылары ла ситтә ҡалмаҫ, үҙҙәренең тос фекерен еткерер тип уйлайбыҙ».\nСъезды асыу тантанаһында хеҙмәт юлын башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы булып башлаған Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Ноғман Мусин сығыш яһаны, Учалы делегаты Фәнил Бүләков ҡатнашыусыларға шиғри күстәнәс бүләк итте. Йырсы Рәфис Сирусин «Сибай» башҡорт халыҡ йырын башҡарҙы, шулай уҡ сараны ансамблдең «Һабантуй» бейеүе биҙәне.\nАртабан съезд Өфө ҡалаһы мәктәптәрендә эшен дауам итә.


22 март көнө Хөкүмәт йортонда «Башҡортостан оҫтаһы» конкурсына йомғаҡ яһалды. Төрлө өлкәләрҙә яҡшы һөҙөмтәләргә ирешкән хеҙмәткәрҙәргә бүләктәр һәм дипломдар тапшырылды. Еңеүселәр исемлегенә 17 ойошма һәм 18 хеҙмәткәр инде. Улар араһында социаль учреждениелар хеҙмәткәрҙәре, табиптар, газ сәнәғәте өлкәһендә эшләүселәр, слесарҙәр һәм башҡа һөнәр оҫталары бар ине.\nБеҙҙең райондан Килдеғол ауыл китапханаһы китапханасыһы Нәзилә Исҡужинаға тейҙе был сарала ҡатнашыу бәхете. Әйткәндәй, Нәзилә Ишбирҙе ҡыҙы 2018 йылда “Башҡортостан Республикаһының иң яҡшы китапханасыһы” конкурсында ла еңеү яулағайны.\nНәзилә, үҙенең тәьҫораттары менән уртаҡлашып: “Сараға саҡырылыу минең өсөн бик ҡыуаныслы булды. «Әкиәттәр уҡып, үҙебеҙ йәнһүрәттәр төшөрәбеҙ» тигән проектым юл асты был бәхеткә. Төп маҡсатым - йәштәрҙе, балаларҙы китап уҡыуға йәлеп итеү. Бигерәк тә компьютер заманында был ҡиммәттәрҙе һаҡлап ҡалыу мөһим”, - ти.


Йәнә Магнитогорск... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Яңылыҡтар » Йәнә Магнитогорск...\nЙәнә Магнитогорск... 02.01.2019 // Яңылыҡтар\nМаршрут автобустарының газ менән эшләүенең хәүефле икәнлеге хаҡында республика етәксеһе үҙ вазифаһын башлағандың тәүге көндәрендә үк әйтеп, проблеманы яйға һалыуҙы талап иткәйне. Был һүҙҙәрҙең дөрөҫлөгөнә, мәсьәләнең етдилегенә үткән төнгө ваҡиға тағы бер ҡат инандырҙы.\nЙәнә Магнитогорск... Унда маршрут автобусы янған. Эстәге өс кешенең барыһы ла һәләк булған. Ваҡиғаға шаһиттар әйтеүенсә, бер нисә тапҡыр шартлау тауышы яңғыраған, унан ҡапыл машина яна башлаған. Әле урында оператив-тикшереү төркөмө эшләй.\n“Бирелгән мәғлүмәттәр буйынса, шартлауҙың сәбәбе – газ ҡоролмаһының төҙөк булмауы. Тикшереү артабан дауам итә, хәл асыҡлана”, – тип белдерҙеләр Эске эштәр министрлығының Силәбе өлкәһе буйынса идаралығы матбуғат хеҙмәтендә.\nФото: 24tv.ua сайтынан\nДағстан урамында хәл нисек? 19.01.2019 // Яңылыҡтар\nМәғлүм булыуынса, 13 ғинуарҙа Өфөнөң Дим районы Дағстан урамындағы 12-се йорт диуарының йөҙлөгө...\nСибай балаларын “Хыял” көтә 18.01.2019 // Яңылыҡтар / Социаль мәсьәлә\nСибайҙан барасаҡ 500 баланы Евпаториялағы “Хыял” шифахана комплексы ҡабул итәсәк. Был хаҡта Ҡырым...\n“Иң мөһиме – борсолмағыҙ” 18.01.2019 // Яңылыҡтар / Социаль мәсьәлә\nБашҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров һәм Ҡырым Башлығы Сергей Аксенов...\nАлтындар автобус һорай 18.01.2019 // Яңылыҡтар / Белем һәм тәрбиә\nСибайҙа үткән Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты ултырышында Алтын ҡасабаһында...\nЙәш ҡыҙҙы көсләгән енәйәтсене эҙләйҙәр! 15.01.2019 // Яңылыҡтар\nБашҡортостанда 15 йәшлек ҡыҙҙы көсләгән енәйәтсене эҙләйҙәр. Ваҡиға 2 ғинуарҙа Стәрлетамаҡ...\nӨфө ҡалаһының Блюхер урамындағы өр-яңы йортта төндә бер фатирҙа йәшәгәндәр балалар бүлмәһендәге...\n“Сүп-сар һуғышы” туҡтармы? 15.01.2019 // Яңылыҡтар\nСүп-сар темаһы һуңғы арала бик көнүҙәккә әйләнеп китте. Республиканың Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай...


Шәһит Хоҙайбирҙин премияһын кем алыр? » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Конкурстар » Шәһит Хоҙайбирҙин премияһын кем алыр?\nАвторҙар коллективынан Ринат Фәйзрахманов, Ринат Рәжәпов һәм Илдар Әхиәров «Необычные названия: истории и быль» мәҡәләләр шәлкеме өсөн – «Республика Башкортостан» нәшриәт йорто тәҡдим итте.\nҒәлим Хисамов, Тәлғәт Сәғитов, Ғәлиә Ғәлимова һәм Юрий Илингин «Әхмәтзәки Вәлиди» китабы өсөн – Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәте тәҡдим итте.\nЭмиль Мусин, Венера Ильясова, Алексей Шильников һәм Ләлә Латипова әхлаҡи һәм рухи камиллашыу, дөйөм кешелек ҡиммәттәрен үҫтереү йәһәтенән өлгө булған замандаштарыбыҙ хаҡындағы мәҡәләләр шәлкеме өсөн – «Туймазинский вестник» гәзите тәҡдим итте.\nРәдис Ноғманов, Яҙгөл Юнысова һәм Руфина Хәсәнова «Алло, «Өмет» тыңлай», «Ни өсөн шулай?» проекттары һәм «Власть менән халыҡ араһында бәйләүсе звено булараҡ, матбуғаттың роле хаҡында» тигән темаға мәҡәләләре өсөн – Башҡортостан Журналистар союзы тарафынан тәҡдим ителгән.\nАйырым авторҙарҙан Әнисә Бикташева «Топонимия бассейна рек Малая Сурень, Большая Сурень» китабы, Юнир Кинйәбаев «Оҙон юлдар, хәтирәле йылдар...» китабы, Сибәғәт Рахманғолов «Ҡар илендә ҡайындар ҙа юҡ, исмаһам, сер һөйләргә» очерктар шәлкеме, Фәнүр Ғилманов «Донъя был...» китабы, Фәрзәнә Аҡбулатова «Яҙыусы һәм заман», «Сәхнәләге тормош» тапшырыуҙар шәлкемдәре, Наталия Санникова «Из жизни слов» программалар шәлкеме һәм Рита Өмөтбаева «Асыҡларға ваҡыт» ток-шоуы өсөн исемлеккә индерелде.\nКомиссия ошо дәғүәселәр араһынан иң лайыҡлы өс еңеүсене билдәләйәсәк.\nСығыу ваҡыты 10-09-2011, 12:11 | Ҡаранылар: 1918


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ГЕНЕРАЛ ЯҘМЫШЫ: ХАДЖИ-ӘХМӘТ ИШБУЛАТОВ - 2021 - Мәҡәләләр\nФевраль революцияһынан һуң, Рәсәй армияһында 1917 йылда тарҡалыш процестары башлана, күп кенә частарҙа һалдаттар һәм матростар командирҙарын ҡыуып ебәрәләр, туҡмайҙар, хатта юғары чиндағыларын атып үлтереү осраҡтары була. 1917 йылдың яҙында Бәләбәйҙә лә һалдаттар араһында дисциплина насарая, шуға күрә генерал Ишбулатовҡа Бәләбәй гарнизоны һалдаттары менән дә командалыҡ итеү бурысы йөкмәтелә. Әммә бында алдан һис бер көтөлмәгән хәл килеп тыуа. 5 майҙа Бәләбәй властары шарап һәм араҡы складтарында бик ҙур күләмдә тупланған алкоголле эсемлектәрҙе утилләштерергә була, сөнки башҡа ҡалаларҙа һалдат һәм матростарҙың ошондай складтарға һөжүм итеү осраҡтары күҙәтелә. Әммә власть әһелдәре үтә вайымһыҙ һәм һаҡһыҙ эш итә: шарап-араҡы тултырылған мискәләрҙе урамға алып сығып, халыҡтың күҙ алдында юл буйына түгә башлайҙар. Ошо хаҡтағы хәбәр йәшен тиҙлегендә бар ҡалаға тарала. Бәләбәй гарнизоны һалдаттары ла, казармаларынан сығып, урам буйлап аҡҡан шарап шишмәләренән ауыҙ итә тәүҙә. Шунан инде араҡы шауҡымынан ҡыҙып алған ҡораллы һалдаттар, һаҡсыларҙы ҡыуып ебәреп, шарап складтарына бәреп инә, ҡалала вакханалия башлана. Урамдар буйлап һибелгән иҫерек һалдаттар лавкаларҙы емерә, ҡала кешеләрен туҡмай, талай. Әлбиттә, шарап запастары бөтөүгә, һалдаттар бер ни тиклем тыныслана бирә, әммә улар ҡылған законһыҙ ғәмәлдәре өсөн бер ниндәй яуаплылыҡҡа тарттырылмай. Һалдаттар бөтөнләйгә контролдән сыға. Шундай аяныслы хәлдә лә Хаджи-Әхмәт Ишбулатов үҙенең полкы һәм Бәләбәй гарнизоны командиры вазифаһын ташлап китмәй: күрәһең, һалдат массалары араһында генералдың абруйы ҙур була, уға ҡул менән дә, һүҙ менән дә янаусылар булмай. Һуңынаныраҡ генерал 1-се мосолман бригадаһын ойоштороу маҡсатында Ҡаҙанға саҡырыла, әммә был эш уңышһыҙ тамамлана, сөнки Ваҡытлы Хөкүмәт мосолман хәрби частарын төҙөүгә ҡаршы була.\nОктябрь аҙаҡтарында Рәсәйҙә власҡа большевиктар килә, элекке батша армияһы частары таратыла. Бәләбәйҙәге 152-се запас пехота полкы һалдаттарына ла өйҙәренә ҡайтып китергә рөхсәт ителә, уның командиры Х.-Ә. Ишбулатов тыуған ауылы Өйҙөрәкбашҡа юллана.\nҒүмеренең һуңғы йылдарында, бөтөн Рәсәйҙе солғап алған Граждандар һуғышы шарттарында, беренсе Башҡорт республикаһының яҙмышы хәл ителгән осорҙа, генерал Ишбулатов та ошо сәйәси ваҡиғаларҙан ситтә ҡалмай. Ә.-З. Вәлиди һәм уның арҡаҙаштары тарафынан ойошторолған Башҡорт хөкүмәте ағзалары, 1918 йылдың апрелендә Ырымбур төрмәһенән азат ителгәс, адмирал Колчак армияһы командованиеһы менән бәйләнешкә инеп, Силәбелә айырым башҡорт ғәскәрен төҙөү пландарын ғәмәлгә ашыра башлай.\nӘ.-З. Вәлиди етәкләгән Башҡорт хәрби шураһы 1918 йылдың июнендә Башҡорт хөкүмәте исеменән милли ғәскәр составына мобилизация иғлан итә. Башҡорт ғәскәре штабы 12 мең һалдаттан торған ике пехота дивизияһы һәм бер атлы бригада төҙөргә ниәт итә. Йәй аҙаҡтарына 5 пехота полкы, 2 атлы полк һәм унлаған хәрби милиция отрядтары барлыҡҡа килә. Улар, Екатеринбург фронтында барған һуғыштарҙа ҡатнашып, юғары баһаға лайыҡ булһа ла, Колчак ғәскәре етәкселеге уларҙы үҙ ҡарамағында ғына тоторға тырыша, берҙәм башҡорт армияһын булдырыуҙы хупламай. Ә.-З. Вәлиди бер үҙәктән идара ителгән берҙәм Башҡорт ғәскәри корпусын төҙөү ниәтенән ваз кисмәй, 1918 йылдың авгусында аҡтарҙың монархик ҡарашлы Себер хөкүмәтен өнәп бөтмәгән Комуч етәкселәре (Һамар ҡалаһында) менән килешеүгә өлгәшә, һәм 7 сентябрҙә ике пехота дивизияһы һәм 1-се атлы полк нигеҙендә Айырым Башҡорт корпусы хасил була. Башҡорт хәрби шураһы рәйесе Ә.-З. Вәлидов үҙенең арҡаҙаштары алдында ғәскәри командирҙар вазифаһына хәрби тәжрибәһе булған мосолман офицерҙарын йәлеп итеү бурысын ҡуя.\nГенерал Х.-Ә. Ишбулатов, 10 июлдә үк Башҡорт хәрби шураһы тарафынан башҡорт дивизияһы командиры вазифаһына тәғәйенләү өсөн Силәбе ҡалаһына килергә саҡырыу алһа ла, уны ҡабул итмәй. Ул тәүге осорҙа айырым башҡорт ғәскәрен булдырыу идеяһына ышанып етмәй. Ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, Ә.-З. Вәлиди Өйҙөрәкбашҡа, генерал Ишбулатов менән осрашып һөйләшеү ниәте менән, билдәле шағир, үҙенең тоғро арҡаҙашы Шәйехзада Бабичты ебәрә. Шағир менән генерал электән үк таныш булалар. Һөҙөмтәлә 1918 йылың 7 сентябрендә Х.-Ә. Ишбулатов Ырымбурға килеп етә, ул Айырым Башҡорт корпусы командиры вазифаһында хәрби хеҙмәтен дауам итергә ризалыҡ бирә. Генералға ғәскәр менән идара итеү өсөн ярҙамға бер нисә рус офицеры ла йәлеп ителә. Ул, тиҙ арала башҡорт полктарының хәрби әҙерлеген тикшереп, уларға яҡшы баһа бирә. Сентябрь аҙаҡтарында - октябрь баштарында башҡорт полктарының ҡаһарманлығы Орск ҡалаһы эргәһендәге алыштарҙа командование тарафынан юғары баһаға лайыҡ була. 17 октябрҙә генерал-лейтенант званиеһы бирелгән комкор Ишбулатов башҡорт яугирҙарына ошолай мөрәжәғәт итә: "Башкурдистандың дан ҡаҙанған воиндары! Хәрби эштәрегеҙҙең ҡыҫҡа ғына бер осоронда һеҙ үҙегеҙҙең азаматлығығыҙ һәм ныҡ тороуығыҙ менән хөрмәт үә маҡтауға лайыҡ булдығыҙ. Һеҙгә өлгәшелгән уңыштарығыҙ өсөн ысын йөрәктән рәхмәт белдерәм, һеҙҙең башлығығыҙ булыуым менән ғорурланам".\nГенерал айырым башҡорт полктарын бер территорияға туплау маҡсатын ҡуя, ҡыҙылдарға ҡаршы фронтта төрлө йүнәлештәрҙә хәрәкәт иткән иң яҡшы башҡорт ғәскәрҙәренең тиҙ арала һәм аҫтыртын рәүештә юҡ ителеү хәүефе хаҡында Әхмәтзәки Вәлидовҡа ла тураһын әйтә. Ысынлап та, үҙен Рәсәйҙең Юғары хакимы итеп иғлан иткән адмирал Колчак армияһының Юғары Баш командованиеһы штабы 1918 йылдың 17 октябрендә Башҡорт корпусын таратыу хаҡында бойороҡ бирә. Башҡорт ғәскәре башлыҡтарының ризаһыҙлығы бер нисек тә иҫәпкә алынмай. Өфө ҡалаһында большевиктар власына ҡаршы көрәшкән көстәр тарафынан ойошторолған Ваҡытлы хөкүмәт - Директория ла ошо ҡарарҙы хуплап сыға. Башҡорт ғәскәренән Колчак командирҙарына буйһоноулы бер генә дивизия ҡалдырылыу ҡарала.\nҺамар Комучының ҡайһы бер ағзалары ҡатнашлығында Ырымбурҙа Колчакҡа ҡаршы ҡораллы ихтилал да планлаштырыла, әммә был план хаҡында ҡаршы яҡҡа ла хәбәр итеп өлгөрәләр, һөҙөмтәлә Ырымбурҙағы аҙ һанлы башҡорт яугирҙары ҡаланы ҡалдырып китергә мәжбүр була. Ошо арала генерал Ишбулатов, Вәлидовтың бойороғона ярашлы, барса башҡорт полктарын Ырымбур һәм Стәрлетамаҡ ҡалалары араһындағы киң арауыҡта туплауға өлгәшә. Башҡорт ғәскәре Колчак командованиеһына буйһоноуҙан баш тарта. Генерал-лейтенант Х.-Ә. Ишбулатов декабрь урталарына тиклем формаль рәүештә Башҡорт дивизияһы начальнигы вазифаһында ҡала, һуңынан Башҡорт ғәскәри идаралығы ҡарамағына күсерелә. Шулай итеп, Башҡорт милли частары Колчак армияһы составында тарҡалыуҙан ҡотолоп, йәш Башҡорт автономияһының хәл иткес көсөнә әүерелә.\nБашҡорт ғәскәре 1919 йылдың февралендә ҡыҙылдар яғына сыға. 20 мартта Үҙәк Совет власы менән Башҡорт Хөкүмәте араһындағы Килешеү нигеҙендә Башҡорт Совет автономияһы иғлан ителгәндән һуң да генерал Х.-Ә. Ишбулатов эшмәкәрлеген дауам итә, ул Башхәрбиревкомдың хәрби комиссары Ә.-З. Вәлидовтың хәрби эштәр буйынса ярҙамсыһы вазифаһында эшләй. Ул, сирләп китеп, 1921 йылда Стәрлетамаҡ ҡалаһында 70 йәшендә вафат була. Уның балаларының яҙмышы ла илдә булып уҙған ваҡиғалар менән бермә-бер бәйле була. Оло улы Сәйетгәрәй Өфө янындағы Мотор заводында (хәҙерге УМПО) эшләй, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша, "Ҡыҙыл Йондоҙ" ордены, хәрби миҙалдар менән бүләкләнә. Генералдың икенсе улы Рөстәм, атаһы кеүек үк, хәрби карьера юлын һайлай, 1928 йылда хәрби-диңгеҙ училищеһын тамамлай. Өсөнсө рангылағы капитан званиеһында Ҡара диңгеҙ флотында һыу аҫты кәмәләре дивизионы командиры вазифаһын биләй. Әммә 1937 йылда "хәрби-фашистик заговор"ҙа ҡатнашыуҙа ғәйепләнеп, хәрби трибунал ҡарары менән 1938 йылда үлем язаһына хөкөм ителә. 1967 йылда СССР Юғары Судының Хәрби коллегияһы ҡарары менән реабилитациялана. Генералдың Миәссәр исемле ҡыҙы Мәскәүҙә медицина институтының 2 курсын тамамлағас, Ҡырымға китә, һуңынан Башҡортостанға ҡайтып йәшәй, тормошҡа сығып, өс бала әсәһе була.\n(Тарих фәндәре кандидаты Рөстәм Таймасов материалдары нигеҙендә әҙерләнде.\nАҙағы. Башы 13-сө һанда).\nЯҙылған: 02.04.21 | Ҡаралған: 45


«Юлдаш»тарҙан теләк – сәләмәт булайыҡ » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » «Юлдаш»тарҙан теләк – сәләмәт булайыҡ\n18.02.2019 «Юлдаш»тарҙан теләк – сәләмәт булайыҡ\nРадио тыңлау сәләмәтлеккә ыңғай йоғонто яһай икән. Күптән түгел ғалимдар ошоно иҫбатлаған. Ул телевидение кеүек кешене көсөргәнешлектә тотмай. Барығыҙға ла һаулыҡ теләйбеҙ һәм “Юлдаш” тулҡындарында ошо үтә ҡиммәтле төшөнсәгә бәйле, даими яңғырап торған тапшырыу менән таныштырабыҙ.\nСәләмәтлек – ул сынығыу, дөрөҫ туҡланыу, көндәлек режим, яҡшы кәйеф, насар ғәҙәттәрҙе булдырмау һәм, әлбиттә, хәрәкәт. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, күптәр сәләмәтлек тураһында уға хәүеф янағанда иҫенә төшөрә. Ләкин инде был ваҡытта һүҙ сирҙе дауалау тураһында булырға тейеш. Сирен йәшергән – үлгән, тиҙәр. Шуға ла ваҡытында табипҡа барыуҙан тартынмағыҙ. Һаулыҡты һатып алып булмай, уның ҡәҙерен белергә өйрәнергә кәрәк. Бының өсөн организмды бала саҡтан даими һаҡлап, күҙәтеп тороу мөһим. Һәр беребеҙ әүҙем тормош позицияһына эйә булырға, бәхетле тормош өсөн үҙенең һәм яҡындарының сәләмәтлеге хаҡында хәстәрлек күрергә тейеш. Табип сирҙе дауалай, ә сәләмәтлекте һәр кем үҙе булдыра.\n“Сәләмәт булайыҡ” проектында һаулыҡ, матурлыҡ, оҙон ғүмерле булыу ысулдары хаҡында һөйләйбеҙ. Тапшырыуҙа табиптар, ғалимдар һәм ябай кешеләр ҡатнаша.\nНиңә табиптарға һуңлап киләбеҙ? Ни өсөн әҙәм балаһы күңел табибына мөрәжәғәт итеүҙән тартына? Табиптарға ауырыған-һыҙланған ваҡытта ғына барған кеүек, психологтарға ла кеше күңеле тыныс, донъяһы бөтөн мәлдә мөрәжәғәт итмәй. Ваҡытында хәл ителмәгән проблема өҫтөнә икенсеһе өҫтәлә. Ошондай сетерекле саҡтарҙа күңел табиптары – психологтар ярҙамға килә лә инде. Улар менән “Сәләмәт булайыҡ” рубрикаһының киләһе сығарылыштарында һөйләшербеҙ. Төшөнкөлөккә бирелеүҙән, стрестан һәм хәүефләнеүҙән дарыу төймәһе йәки башҡа дауа ярҙамында ғына түгел, ә күңелде күтәрерлек, йылылыҡ өҫтәүсе төрлө ысул менән дә ҡотолорға мөмкин. Күңел бөтөнлөгө, йән тыныслығы кәрәклеген аңлағандар ғына тормоштоң һәр мәленән матурлыҡ, бәрәкәт табып йәшәй. Әгәр инде күңелебеҙ “ауырый” икән, тәнебеҙ ҙә интегә. Шуға ла бар йәһәттән сәләмәт булайыҡ. Һеҙҙән һорауҙар һәм хаттар көтәбеҙ. Тапшырыуҙың архивын беҙҙең рәсми сайтта: uldashfm.ru адресы буйынса тыңларға мөмкин.\nФото: "Юлдаш" радиоһы


Кикбоксинг буйынса донъя чемпионы Хәбир Сөләймәнов Голливудта фильм төшөрөргә ниәтләй » Всемирный Курултай (конгресс) башкир\nВсемирный Курултай (конгресс) башкир » Новости » В Башкортостане » Кикбоксинг буйынса донъя чемпионы Хәбир Сөләймәнов Голливудта фильм төшөрөргә ниәтләй\nавтор: 147258951 | Просмотров: 485\nБилдәле спортсы, кикбоксинг буйынса донъя чемпионы, Аргаяш егете Хәбир Сөләймәнов былтыр “Башгиз Хан” исемле китабын сығарғайны. Быйыл ошо китап нигеҙендә киносценарий яҙып, Голливудта фильм төшөрөргә тигән ниәт менән йөрөй. Спортсының маҡсаты фильм аша милли батырыбыҙ Салауат Юлаевтың образы сағылдырып, башҡорт халҡын донъяға танытыу.\nХәбир Сөләймәнов был фильмды төшөрөү өсөн 60 процент самаһы аҡса ла, Голливудтан режиссер ҙа йәлеп иткән. Был фильмды төшөрөүҙә Башҡортостан да ярҙам итһә ине, тигән теләктә.\nОшо айҡанлы 13 ғинуар Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитетында Хәбир Сөләймәновтың үҙе һәм республкиканың мәҙәниәт, йәмәғәт эшмәкәрҙәре ҡатнашлығында фекер алышыу ойошторолдо.\nЙыйылышта ҡоролтай рәйесе Ә.М. Ишемғолов, Башҡоростан Республикаһының мәҙәниәт министры урынбаҫары Р.Р. Алтынбаев, М.Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма теары художество етәксеһе О.З.Ханов, “Башҡортостан” киностудияһы директоры А.Ш. Хужәхмәтов, яҙыусы, ғалим, профессор Р.З. Шәкүр, “Башҡортостан” телерадиокомпанияһынан сценарист С.Р. Сурина, “Башҡортостан” киностудияһы режиссерҙары А. Асҡров, Л. Ризуанова һәм башҡалар ҡатнашты.\nЙыйылышта ҡатнашыусылар Хәбир Сөләймәновтың ниәтен бер тауыштан хупланылар. Әммә фильдың сценарийына ҡарата күп кенә һорауҙар булды. Һәр сығыш яһаусылар сценарийҙың тейешле кимәлдә эшләнеп бөтмәүен һыҙыҡ өҫтөнә алдылар. Ҡоролтай рәйесе Ә.М.Ишемғолов сценарийҙы республиканың сәнғәт эшмәкәрҙәре, сценаристар, ғалим-тарихсылар ҡатнашлығында тикшереп, тейешле кимәлгә еткерергә тигән, тәҡдим индерҙе.\nУның фекеренсә, Башҡортостан етәкселегенә ярҙам һорап мөрәжәғәт итер алдынан был сценарий буйынса кино төшөрөү мәсьәләһен Башҡортостан Республикаһың мәҙәниәт министрлығы янындағы Кино буйынса художество-эксперт советы хәл итергә тейеш.\nҮҙ сиратында Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты был проектҡа һәр яҡлап ярҙам итергә әҙер тине, Әмир Миңлеәхмәт улы.


Ҡатын-ҡыҙ таныштырҙы: америка Guide танышты Ultimate - Бөтә донъя видео чат! Бөтә ил, сит ил, бөтә донъя.\nҺәм киләһе ике одеял менән йәнәш өсөн мотлаҡ упаковывать провизия: ни өсөн Бөтә. Ҡан әйләнеше спорт дәртләндереүгә, уятыуға тәьмин итә һәм яҡшы кәйеф. Бынан тыш, тикшеренеүҙәрҙән күренеүенсә, яңылыш тип һанайым йыш ҡына бутап физик ҡуҙынан беҙ, беҙ, беҙ berausche сағыштырғанда, беҙҙә - иң яҡшы шанс бергә ғашиҡ. Бынан тыш, спорт ас һеҙ эшләйһе: һеҙ провизия сөнки ике алыу, тамаҡ ялғау һеҙҙе яңы таныштар саҡырабыҙ һеҙҙе.\nОстальное мажара эҙләй\nЙәки һеҙ уларҙы үҙ урынын күсереү түбәһе таныштырҙы уның менән йәнәш һораным - һыу хәүефһеҙ һеҙ был ғәмәл өсөн яҡын һәм ҡиммәт.\nҠатын-ҡыҙҙар һәм спорт саралары иң һөҙөмтәле уртаҡ хистәр менән таныштырҙы.\nОҡшашлыҡ шулай бик яҡшы, аңлаған һәм ярҙам итәр өсөн ҡатын-ҡыҙ үҙен яратырға: һеҙҙең өсөн етди мөнәсәбәттәр ҡатын-ҡыҙы менән танышырға теләй. Һай-һай, һеҙ ҡаршы ала төнгө клубты. Ул бигерәк тә һәйбәт үткәрергә теләүселәр күп ҡатын-ҡыҙҙар кис менән. Бынан тыш, ниндәй ҙә булһа музыка һөйләшеү оҡшатыу - relaxed Таныштырҙы. Шуға күрә ул, номер алмаштырыу өсөн, һуңыраҡ өсөн дөрөҫ планлаштырырға Dates - мөхәббәт барыһы менән килеп сыға. Бына бер нисә советы: америка танышыу -һорауҙарға үҙ көсө менән таба араһында, эш урындарын ҡатын-ҡыҙ флирт нимә булды был хәл, хатта ғашиҡ була улар коллегалары ине. Шуға күрә, һеҙгә иң яҡшы коллегаларыма таныштыр. Дөйөм тәнәфес ҡунаҡтар өсөн тәҡдим был, иң элек: ҡатын-ҡыҙы менән һеҙҙе таныштырып үткәйнек ынтылыштары уңышһыҙ була. Шул ваҡытта был ике ауыҙ йәшерен советы: һеҙ бик аҙ арала, беҙҙең өсөн Ғалимдар советы. Һуңынан тикшереү онлайн-таныштырыр: һеҙҙең хеҙмәтегеҙ арҡаһында һеҙ аласаһы инеү, ноутбук йәки смартфон һәм ҡулланыу ваҡытын да юғалта. Ике форма араһында һайларға һеҙгә интернет-таныштырҙы: Single никах һәм биржаһы.\nчатта теркәлергә бушлай онлайн без рулетка етди бушлай таныша альтернатива ч рулетка бушлай теркәү видео чат ир-аттар өсөн етди мөнәсәбәт менән таныштырҙы. башҡа ҡыҙҙар менән теркәлгән видео чат ҡыҙы менән бушлай видеочить рулетка менән телефон ч 18 рулетка видео чат видео танышып аралашыу


ВӘҒӘҘӘЛӘР ҮТӘЛЕРМЕ? » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » Проблема » ВӘҒӘҘӘЛӘР ҮТӘЛЕРМЕ?\nйәки Халыҡтың фекере Башҡортостан юлдаш телевидениеһының абруйын күтәрергә булышлыҡ итһен\nХалыҡтың һүҙе – хаҡлыҡтың күҙе. Нимә генә тимәйек, донъяла ниндәй генә ваҡиғалар бармаһын, сиктәрҙән ашҡан үҙгәрештәр эшләнмәһен, халыҡ уларға һис кенә лә битараф түгел. Яңы етәксе килеп, Башҡортостан юлдаш телевидениеһына яңылыҡтар индерә башлағас, телевизор ҡараусылыр уның яңы форматына ҡарата үҙҙәренең фекерҙәрен белдерергә ашыҡты. БР Президенты Рөстәм Хәмитов та телевидение хеҙмәткәрҙәре менән осрашыуында, республикалағы берҙән-бер төп милли телеканалда башҡортса тапшырыуҙарҙың аҙайыуын билдәләп, етешһеҙлектәрҙе бөтөрөргә ҡушҡайны. «Йәшлек» гәзитендә лә БСТ-ны «утҡа тотҡан» бер нисә тәнҡит мәҡәләһе донъя күрҙе. Уның буйынса шаңдауҙар күп булды – гәзит уҡыусыларыбыҙҙан тиҫтәнән ашыу хат алдыҡ. Барыһының дәғүәләре бер үк тиерлек: тамашасылар башҡортса тапшырыуҙарҙың кәмеүенә, ҡыҙыҡлы милли программалар булмауына дәғүә белдерә. Шуныһы иғтибарға лайыҡ: БСТ-лағы үҙгәрештәргә ситтә йәшәүсе милләттәштәребеҙ ҙә битараф ҡала алмаған. Мәскәү ҡалаһында йәшәүсе бер төркөм башҡорт зыялыһы: «Милләттәштәребеҙҙең тормош-көнкүреше, уй-кисерештәре, мәҙәниәт, сәнғәт яңылыҡтары тураһында ишетеп-уҡып ҡына түгел, телевизорҙан да ҡарап күрә инек, хәҙер ундағы яңылыҡтар хайран ҡалдыра. Юғары кимәлдәге төплө тапшырыуҙар, башҡорт халҡын, уның телен, әҙәбиәтен, мәҙәниәтен яҡшы белгән, ярайһы уҡ тормош тәжрибәһе туплаған журналистарҙың эшен күрге килә», – тип яҙа.\nӘбйәлил районының Яңы Балапан ауылынан бер төркөм пенсионер арҙаҡлы шәхестәр менән осраштырған, ябай ауыл халҡының да тормошо сағылыш тапҡан элекке БСТ-ны һағыныуы хаҡында яҙған. Буранғол ауылынан 19 кешенең имзаһы менән килгән хатта: «Нимә булды телевидениеға?» – тигән һорау ҡуйылған. Ташбулат ауылынан М. Нурғәлина: «Башҡортостан юлдаш телевидениеһы үҙ билдәләнешен онотмаһын, башҡортса телеканал булып ҡалһын», – тигән теләктәрен еткергән. Мәхмүт ауылынан Гөлсинә Ишмөхәмәтова ла, ябай халыҡ фекеренән сығып, эфирға сыҡҡан тапшырыуҙарға ҡарата үҙенең фекерҙәрен яҙып ебәргән. Әүҙемлегегеҙ, битараф булмауығыҙ өсөн рәхмәт һеҙгә, әбйәлилдәр!\nБөрйән районынан бер тамашасы (ҡыҙғанысҡа ҡаршы, хат аноним) күберәк башҡортса концерттар күрһәтеүҙе, «Ҡурай» каналын кире тергеҙеүҙе һорай. Беҙҙең әүҙем авторыбыҙ, журналистика ветераны, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Ризван Хажиевтың да тәнҡите бик урынлы.\nХөрмәтле гәзит уҡыусыларыбыҙ, һеҙҙең барығыҙҙың да хаттары «Башҡортостан» телерадиокомпанияһы етәкселегенә ебәрелде. Телевидение етәкселәре үтенестәрегеҙгә ҡолаҡ һалыр, тип ышанабыҙ. Әле күптән түгел Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты ағзалары «түңәрәк өҫтәл» ойоштороп, унда телевидениеның генераль директоры Гүзәл Ибраһимованы саҡырып, яңыртылған каналдың халыҡтың ышанысын аҡламауына, башҡортса эфирҙың ҡыҫҡартылыуына һәм милли рухтағы тапшырыуҙарҙың кәмеүенә бәйле ризаһыҙлыҡ белдерҙе. Ул Башҡортостан зыялыларының фекерҙәрен иҫәпкә алыр, үҙенең вәғәҙәһендә торор, тип ышанабыҙ. Халыҡ һорағанда, беҙҙә генә түгел, сит өлкәләрҙә лә үҙ тамашасыларын тапҡан республикалағы берҙән-бер милли телеканалға ышанысты аҡларға кәрәктер.\nСығыу ваҡыты 12-03-2011, 11:50 | Ҡаранылар: 2011\n«Сәләм» халыҡта ыңғай кәйеф тыуҙырырға тейеш»


Район территоряһының ҙур өлөшө таулы (иң бейек урыны 600—700 м-ға етә), ярайһы уҡ дымлы, киң япраҡлы һәм ҡайын ҡатыш уҫаҡ урмандар менән ҡапланған. Көнбайышыдағы тар тигеҙлекте Ағиҙел йылғаһы үҙәне биләй. Климаты бер аҙ ҡоро. Район ерҙәрендә һоро урман, туғай тупрағы һәм көлһыу ҡара тупраҡ өҫтөнлөк итә. Гидрографик селтәрен Ағиҙелдең уң яҡ ҡушылдыҡтары Еҙем, Егән һәм Көгөш (Усолка) йылғалары барлыҡҡа килтерә.\nУрындағы диалект (урта һөйләш)Үҙгәртергә\nҒафури районы // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9. (Тикшерелеү көнө: 18 ғинуар 2019)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ғафури_районы&oldid=1074376 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 22 сентябрь 2021 в 12:57\nБыл бит һуңғы тапҡыр 12:57 22 сентябрь 2021 үҙгәртелгән.


Баш ҡалала «Бөйөк Ватан һуғышы легендаһы…» күргәҙмәһе асылды\nӨФӨ, 2017 йыл, 28 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/. Башҡортостандың Милли музейында «Бөйөк Ватан һуғышы легендаһы…» күргәҙмәһе асылды. Ул Ленин, Ҡыҙыл байраҡ орденлы, II дәрәжә Суворов һәм II дәрәжә Кутузов орденлы 16-сы (112-се Башҡорт) гвардия кавалерия Чернигов дивизияһының фронтҡа ебәрелеүенә 75 йыл тулыуға арналған.\nКүргәҙмә 28 мартта иртәнге сәғәт 11-се яртыла асылды. Экспозицияның нигеҙен һуғышта ҡатнашыусылар һәм уларҙың туғандары Милли музейға тапшырған шәхси материалдарҙың ҙур коллекцияһы тәшкил итте.\n«Күргәҙмә һалдат һәм офицерҙарҙың ҡаһарманлыҡтары аша ҡушылыуҙың легендар хәрби юлын яҡтырта, — тип хәбәр иттеләр музейҙа. — Экспозицияға дивизия яугирҙәренең һәм офицерҙарының фотоһүрәттәре, уларҙың яҙмалары, документтары, наградалары, һуғыш ваҡытындағы ҡоралдар ҡуйылған».\nТеги:күргәҙмәләрбөйөк ватан һуғышы


Башҡортостанда 225 меңдән ашыу кешегә грипҡа ҡаршы прививка яһалған // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда 225 меңдән ашыу кешегә грипҡа ҡаршы прививка яһалған\n17:35, 16 октября 2014 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2014 йыл, 16 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.\nБашҡортостан Һаулыҡ һаҡлау министрлығы матбуғат хеҙмәтенең мәғлүмәттәре буйынса, бөгөнгө көнгә республикала 225 меңдән ашыу кешегә грипҡа ҡаршы прививка яһалған, шул иҫәптән 220 мең федераль бюджет саралары иҫәбенә һәм башҡа сығанаҡтарға – биш меңдән ашыу.\nПрививка яһау кампанияһы төбәктә сентябрҙә башланды, ноябрҙә тамамланырға тейеш.\nМиҙгелле грипҡа ҡаршы ололарҙы иммунизациялау өсөн быйыл Башҡортостанда федераль бюджет саралары иҫәбенә 500 мең, балалар өсөн 300 мең доза вакцина алынған. РФ Һаулыҡ һаҡлау министрлығына йүнәлтелгән өҫтәмә заявка буйынса ололар өсөн тағы ла 200 мең доза вакцина поставкалау күҙаллана.\nБынан тыш, «БР социаль әһәмиәтле ауырыуҙарҙы иҫкәртеү һәм улар менән көрәшеү (2012-2015 йылдарға)» республика маҡсатлы программаһының «Вакцинопрофилактика» өҫтәмә программаһы сиктәрендә 14,5 меңләп вакцина поставкалау планлаштырыла. Ул дауамлы ауырыуҙар менән сирләүсе кешеләрҙе вакцинациялау өсөн республиканың медицина ойошмаларына бүленәсәк.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, федераль бюджет саралары иҫәбенә медицина хеҙмәткәрҙәре тәү сиратта мәктәп уҡыусыларына, мәктәпкәсә учреждениеға йөрөүсе балаларға, медицина хеҙмәткәрҙәренә, өлкән кешеләргә прививка яһай. Вакцинациялауҙа илебеҙҙә етештерелгән балалар өсөн «Гриппол плюс» һәм өлкәндәр өсөн «Гриппол» тигән препараттар ҡулланыла.\nМилли прививкалар календары сиктәрендә 2014 йылда Башҡортостанда миҙгелле грипҡа ҡаршы йәмғеһе 800 мең кешегә, шул иҫәптән 300 мең балаға прививка яһау күҙаллана.\nТеги: һаулыҡ һаҡлау,вакцинациялау


Көҙгө саҡырылышҡа 200-ҙән ашыу егет килмәгән\n21 Ғинуар 2020, 15:27\nБашҡортостанда 21968 егет әрмегә саҡырылған. Шуларҙың 38-е - көҙгө саҡырылыш - 2019 һорауҙары буйынса хәрби комиссариат йыйылыштарына, ә 207 - әүһе хәрби ғәскәрҙәргә оҙатыу өсөн бөтөнләй килмәгән.Хеҙмәткә саҡырылыусы был егеттәрҙең 183-ө административ яуаплылыҡҡа тарттырылған. Йәштәрҙең күбеһенә, киҫкен сәбәп булмайынса, повестка буйынса килмәү һәм медицина тикшереүен үтеүҙән ҡасып йөрөгән өсөн яуап бирергә тура киләсәк. 1 октябрҙән 31 декабргә тиклем барған көҙгө саҡырылыш мәлендә барлығы 69 саҡырылыш комиссияяһы эшләгән.\nБашҡортостанда 21968 егет әрмегә саҡырылған. Шуларҙың 38-е - көҙгө саҡырылыш - 2019 һорауҙары буйынса хәрби комиссариат йыйылыштарына, ә 207 - әүһе хәрби ғәскәрҙәргә оҙатыу өсөн бөтөнләй килмәгән.\nХеҙмәткә саҡырылыусы был егеттәрҙең 183-ө административ яуаплылыҡҡа тарттырылған. Йәштәрҙең күбеһенә, киҫкен сәбәп булмайынса, повестка буйынса килмәү һәм медицина тикшереүен үтеүҙән ҡасып йөрөгән өсөн яуап бирергә тура киләсәк.\n1 октябрҙән 31 декабргә тиклем барған көҙгө саҡырылыш мәлендә барлығы 69 саҡырылыш комиссияяһы эшләгән.


Хөрмәтле мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре! - Официальный сайт муниципального района Бурзянский район Республики Башкортостан\nМәҙәниәт шәхестең рухын байыта, йәмғиәттең милли ҡиммәттәрен һаҡлап ҡалырға ярҙам итә, ғөрөф-ғәҙәттәрҙе тергеҙә. Районыбыҙҙың мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре йәш быуынға эстетик тәрбиә биреүгә, шәхес тәрбиәләүгә, рухи ҡиммәттәрҙе арттырыуға ҙур өлөш индерә. Беҙҙең райондың ижади коллективтарының төбәк, республика, Бөтә Рәсәй фестиваль, конкурс,күргәҙмәләрендә ҡатнашып тора. Йылдан-йыл ижади өлгөләрҙең киңәйә һәм ҡыҙыҡлыраҡ була барыуы ҡыуаныслы.\nМәҙәниәт өлкәһендә эшләүсе барлыҡ хеҙмәткәрҙәргә ижадтары, һөнәрҙәренә тоғро булғандары, арымай-талмай эшләүҙәре, кешеләргә шатлыҡ бүләк итә белгәндәре өсөн ҙур рәхмәт белдерәм. Һеҙгә яңынан-яңы уңыштар, һөнәри үҫеш, ижади үрҙәр, бәхет,ныҡлы сәләмәтлек, имен тормош теләйем.


Шайморатовсылар өсөн – махсус мәктәп формаһы!\nӨфөлә шайморатовсылар — Рәсәй Геройы, генерал-майор Миңлеғәле Шайморатов исемендәге класс уҡыусылары өсөн мәктәп формаһы булдырылды. Уны Башҡортостан Республикаһының «Ағиҙел» башҡорт художество кәсептәре предприятиеһы белгестәре әҙерләне. Күк төҫтәге форма малайҙар өсөн пинжәк-салбарҙан, ә ҡыҙҙар өсөн пинжәк-юбканан тора. Пинжәктәр стилләштерелгән башҡорт камзулы нигеҙендә тегелгән.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Рәми Ғарипов исемендәге 1-се республика башҡорт гимназия-интернатында, Өфөнөң 44-се һәм 162-се «Смарт» полилингваль күп профилле мәктәптәрендә Миңлеғәле Шайморатов исемендәге кластар асылды.\n«Шайморатовсылар»ға ҡабул итеү тантанаһы 11 октябрҙә, Республика көнөндә, була. Шунан һуң уҡыусыларҙы башланғыс хәрби әҙерлек, һыбай йөрөү, уҡтан атыу, йөҙөү һәм көрәш дәрестәре көтә. Шулай уҡ ошо кластар өсөн «Шайморатов уйындары» үткәрелә. Уҡыусыларға йыл һайын «Йәш шайморатовсы» почёт билдәһе тапшырыла. Бынан тыш, был мәктәптәрҙә «Беҙ – шайморатовсылар» хәрби-илһөйәрлек клубтары ойошторолорға тейеш.


Өфөлә милиция юғалған ҡыҙҙы эҙләй // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә милиция юғалған ҡыҙҙы эҙләй\n9:34, 27 апреля 2010 Йәмғиәт\nӨфө ҡалаһы буйынса Эске эштәр идаралығы хәбәрһеҙ юғалған Грушева Александра Евгеньевнаны эҙләй, ҡыҙ 2000 йылда тыуған.\nБР буйынса Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 25 апрелдә милицияға балаһы юғалыуы тураһында ғариза менән ҡыҙҙың әсәһе мөрәжәғәт итә. Ата-әсәһе һүҙҙәре буйынса, ҡыҙыҡай көндөҙ Гвардейская урамындағы өйҙәренән (Шакша биҫтәһе) уйнарға сыға һәм кире әйләнеп ҡайтмай. Мәктәп уҡыусыһының үҙе менән кәрәҙле телефоны була, ләкин ул 21.00-дә һүндерелгән.\nҠыҙ йөҙгә 9-10 йәштәрҙә, буйы 140 см, һоро ҡыҫҡа тулҡынлы сәсле, күҙҙәре һоро, тән төҙөлөшө уртаса. Күк төҫтәге спорт курткаһында, күк джинсыла, алһыу футболкала, асыҡ күк төҫтәге кроссовкаларҙа булған.\nӘгәр кемдер Александра Грушеваны күрһә, йәки уның әлеге ваҡытта ҡайҙа булыуы хаҡында хәбәрҙар икән, милиция түбәндәге телефон номерҙарына шылтыратыуығыҙҙы һорай: 237-19-60, 242-13-72 йәки 02.\nТеги: милиция, эҙләү


“Олимпиадала алтын миҙал яулағым килә!”\nЯңыраҡ Чехияла 18 йәшкә тиклемге ҡыҙҙар командалары араһында хоккей буйынса донъя чемпионаты тамамланды. Рәсәй йыйылма командаһы составында беҙҙең яҡташыбыҙ Диана Фәрхетдинова ла бар ине. Донъя беренселегендә Рәсәй командаһы Чехия спортсыларын еңеп, ярымфиналда АҠШ чемпиондарынан еңелде. Өсөнсө урынға барған алышта беҙҙең ҡыҙҙар Швеция йыйылма командаһы ҡапҡаһына ике шайба индереп, бронзаға лайыҡ булды.\nДиана Малаяҙ ауылында тыуып үҫкән. Унда икенсе класты тамамлағас, ул Ҡатау-Тамаҡта йәшәй башлай. Тап ошо ҡалала ул хоккей менән таныша. Диана йәшәгән йорттоң ҡаршыһында хоккей майҙансығы урынлашҡан була. Маҡсатлы, дәртле ҡыҙ көн һайын унда малайҙарҙың хоккей уйнағанын күҙәтә торғас, батырланып тренерҙарҙан уны ла командаға алыуҙарын һорай. "Ҡурҡаҡ хоккей уйнамай", – тиҙәр. Көс, етеҙлек, рух ныҡлығы, түҙемлек һәм оҫталыҡ талап иткән спорт төрөнөң ауырлығына сыҙамай ҡайһы берҙәр был уйындан биҙә, бәләкәй ҡыҙсыҡтың һынауҙарға нисек түҙеүенә аптырарға мөмкин. Диана бер нисә йыл "Вагоностроитель" командаһында һөжүмсе була, һуңынан Силәбе ҡалаһына уҡырға юллана. "Силәбе бүреләре" командаһында иһә тырыш ҡыҙ үҙен беренсе тапҡыр ҡапҡасы булараҡ һынай. Оҙаҡламай шәп, дәртле, оҫта уйынсыны Түбәнге Новгородтың хоккей клубы үҙҙәренә саҡыра. Унда яҡташыбыҙ ҡыҙҙар командаһында уйнай, бер үк ваҡытта олимпия резервының өлкә училищеһында белем ала. Күп тә үтмәй Диана Рәсәйҙең йәштәр йыйылма командаһы составына инә. Беҙҙең спортсылар төрлө илдәрҙә үткән турнирҙарҙа ҡатнашып, Германия, Чехия, Австрия, Финляндия һәм Швеция командаларын еңә.\n– Чехияла үткән донъя чемпионатында бик ныҡ тулҡынландым. Бигерәк тә хужалар менән уйнауы ҡатмарлы һәм ҡыҙыу булды. Боҙ майҙансығында ыҙғышып киттек, беҙҙең ике хоккейсыны уйындан сығарҙылар. Чехтарҙы еңгәс, Рәсәй гимнын тыңларға баҫтыҡ. Көйәрмәндәр сығарынан сығып, ҡысҡырышты, беҙҙе үртәүҙәрен дауам итте. Ә беҙ юғалып ҡалмай, гимнды нығыраҡ ҡысҡырып йырланыҡ, һөҙөмтәлә тамашасылар тынысланды, – тип һөйләне Диана.\n16 йәштә генә булыуға ҡарамаҫтан, Диана еңеүсе, буйһонмаҫ, ныҡышмал холоҡҡа эйә. Ундайҙар, һис шикһеҙ, ҙур еңеүҙәргә, уңыштарға өлгәшә. "Олимпиадала ҡатнашып, алтын миҙал алғым килә!" – тигән уй-хыял менән янып йәшәгән яҡташыбыҙға киләсәктә лә ҙур еңеүҙәр яуларға яҙһын.


“Аэропортта Руфинаны үҙ иленә оҙатҡан Ҡытай кешеһе, тәржемәсе, һоҡланыуын йәшермәй, үҙенең был донъянан нимә теләгәнен аныҡ белгән ҡатын-ҡыҙҙар ғына түгел, ирҙәр араһында Һеҙ берәү, ти. Ысынлап та, алған маҡсатынан бер нәмәгә ҡарамай тайпылмай алға бара торған аҫыл заттарҙан ул”. Гөлназ Ҡотоеваның “Елкән итеп маҡсаттарҙы...” мәҡәләһе Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың Аграр мәсьәләләр, экология һәм тәбиғәттән файҙаланыу комитеты рәйесе урын¬баҫары, эш төркөмө етәксеһе Руфина Шаһапова хаҡында булыр.\n“Халҡыбыҙҙың сал тарихы шаһит: меңъйыллыҡтар дауамында ҡанундар ҡыйралып, донъялар боларғанда, ил-йортҡа ҡурҡыныс янағанда, ҡара болот булып афәт ябырылғанда нисәмә тапҡыр ҡатын-ҡыҙ аҡылы һәләкәтте сигендергән икән? Быны таныу – ир-ат әһәмиәтен һис кенә лә кәметеү түгел, Бәндәбикә кеүек бейбисәләребеҙҙең миһырбанлы, һиҙгер, тәрән һәм ҡеүәтле зиһененең милләт яҙмышындағы мөһимлеген һыҙыҡ өҫтөнә алыу. Бөгөн, егерме беренсе быуатта – мәғлүмәт технологиялары, юғары ҡаҙаныштар заманында, дәүерҙәр шаңдауын хәтерләткән ағинәйҙәр хәрәкәтенең күтәрелеүенә нимә этәргес булған икән? Ҡара көҙҙөң ҡаты һыуығына ҡарамайынса, Башҡортостаныбыҙҙың ун ете төбәгенән Хәйбулла районы Аҡъяр ауылына ҡорға йыйылған ағинәйҙәрҙе тыңлап, шуға яуап эҙләнек”, – ти Альмира Кирәева “Бәндәбикә рухын һаҡлай ағинәйҙәр” мәҡәләһендә.\n“Башҡортостан ҡыҙы” журналын почта аша яҙҙырып уҡыусыларҙың отошта ҡатнашырға ебәрелгән квитанциялары араһынан лототрон ярҙамында төп бүләк – телевизор Силәбе өлкәһе Арғаяш районы Маяҡлы ауылынан Маһира Хәмиҙуллинаның өлөшөнә төшөүе хаҡында үткән йылдың февраль һанында иғлан иткәйнек инде. Ер аяғы – ер башында ятҡан сит өлкәгә сәфәрҙе һыуҙар ҡороп, еребеҙ йәшеллеккә күмелгәс, йәй ойошторорға ниәтләнгәйнек, әммә япраҡ яуындары үткәс тә форсат сыҡманы. Арғаяшта ла беҙҙе түҙемһеҙләнеп көтөүҙәре беленде: хат килеп төштө. ... Һәм бына ағастарға бәҫ ҡунып, донъяны мөғжизәүи тынлыҡта бәүелткән сихри ҡышта беҙ Силәбе юлында”... Гөлназ Ҡотоеваның Силәбе өлкәһендәге сәфәре хаҡында “Юлдар саҡыра” рубрикаһы аҫтында “Өҙөлмәһен туғанлыҡ ептәре!” тигән мәҡәләһендә уҡый алаһығыҙ.\n“Йәш ғаилә Айнурҙың тыуған төбәге – Бөрйән районы Аҫҡар ауылында төпләнә. Фаягөл ауылдың фельдшерлыҡ пунктына шәфҡәт туташы булып урынлаша, Айнур мәктәптә балаларға теүәл фәндәрҙән белем бирә. Тормоштары һәүетемсә генә алға тәгәрәй йәштәрҙең. Ауылда олоһо ла, кесеһе лә ихтирам итә үҙҙәрен. Тик бына смабыйҙары булмауы ғына эсен бошора...” “Яҙмыштарҙан көслөрәк” рубрикаһы аҫтында Альбина Ғөбәйҙуллинаның “Йөрәгемдә йондоҙ булып яралдың һин, балам” мәҡәләһе тормош һынауҙарына бирешмәй, бәхетле була белгән йәш ғаилә хаҡында.\nБорондан Европа сәйәхәтселәре төрки телле ҡәүемдәрҙә ҡатын-ҡыҙҙың юғары урын биләүен, оло хөрмәткә лайыҡ һәм ирҙәр менән тиң хоҡуҡлы булыуын, хатта яуға йөрөүҙәрен, дин тотһалар ҙа, иректәре сикләнмәүен аптырап та, һоҡланып та билдәләгән. Ғорур, сая, сымыры, зиһенле төрки ҡатындары, күп кенә йәмғиәттәрҙә баҫылып, хатта йыш ҡына ҡол хәлендә йәшәгән гүзәл заттар менән сағыштырғанда, ысынлап та, амазонкалар һымаҡ тойолғандыр. Юҡҡа ғына оло йылғаларыбыҙҙың береһе Ырғыҙ (Ир-ҡыҙ) тип аталмаған, бушҡа ғына В. Зефировтың “Йәнтүрә” хикәйәһендә ирҙәре менән бергә Парижғаса еткән башҡорт ҡатындары хаҡында һөйләнелмәгән. Яңы рубрикабыҙҙа һеҙҙе төрки донъяһының аҫыл ҡатындары менән таныштырмаҡсыбыҙ. “Көнсығыштың бөйөк ҡатындары” рубрикаһы – XIX быуатта ҡырғыҙ халҡын бер тупҡа туплап, оҙаҡ йылдар Фирғәнә, Ош яҡтарында хакимлыҡ иткән, ҡытай һәм рус баҫҡынсыларына ҡаршы торған яугир рухлы ҡатын Курманжандың тормош юлына байҡау менән башлана.\n“Мосолмандарға тормошта дөрөҫ йәшәр өсөн тура юл күрһәтеүсе ҡулланма итеп изге Ҡөрьән индерелгән. Уны уҡыған өсөн күп сауаптар яҙыла. Хәҙистәрҙә Ҡөрьән уҡыуҙың бәрәкәте ни тиклем ҙур икәнлеге хаҡында күп әйтелгән. Кем намаҙҙа баҫҡан килеш Ҡөрьәндән сүрә уҡыһа, һәр хәрефе өсөн – 100, ултырған килеш уҡыһа − 50 cауап аласаҡ. Ә кем намаҙҙан тыш Ҡөрьән уҡыһа, һәр хәрефе өсөн – 10, тыңлағанға уға 1 сауап яҙыласаҡ икән”, – тип яҙа “Аллаһ бәрәкәте” рубрикаһында Фәнирә Ғайсина.\nӘҙәбиәт һөйөүселәр Башҡортостандың халыҡ шағирәһе Факиһа Туғыҙбаеваның шиғырҙарын, Әхмәр Ғүмәр-Үтәбайҙың “Сталинград инәй” хикәйәһен уҡып таңһығын ҡандырыр. Шулай уҡ “Ҡыҙҙар моңо” рубрикаһы аҫтында Гөлдәриә Йосопова менән Айгөл Ишемғужинаның шиғырҙары донъя күрҙе.\n“Һаҡланғанды һаҡлармын, тигән Хоҙай. Тап шуның өсөн тәбиғәт тарафынан һәр йән эйәһенә үҙ-үҙен һаҡлау, ҡурсалау инстинкты һалынған. Әммә барыһына ла йәне ҡәҙерле, булмышы ғәзиз, тип әйтә алабыҙмы һуң? Әсәнең бала хаҡына үҙен фиҙа итергә әҙер булыуы аңлашыла, сөнки ул да донъяны бар итеүсе, тыуҙырыусы хоҡуғында һәм үҙе яралтҡан йән эйәһенең йәшәүен йыш ҡына үҙенекенән мөһимерәк күрә. Тик улар араһында ла кәкүк инәләр табыла. Ә көслө зат һәр йәһәттән дә үҙен нығыраҡ ярата, эгоист холоҡлораҡ тип билдәләй психологтар. Тик бына ҡайһы саҡ башҡорт егеттәренең үҙҙәренә, үҙ ғүмерҙәренә ҡарата аяуһыҙ, хатта йәшәү сифатына ҡарата битараф булыуын күҙәтергә тура килә”... “Йөрәк дәрестәре” рубрикаһында Гөлнара Буранҡаеваның “Аяулы ла бала булһын тип” тип аталған яҙмаһын уҡығыҙ.\n“Беҙ, ҡатын-ҡыҙҙар, шул тиклем төрлө. Тышҡы ҡиәфәтебеҙҙе генә алайыҡ. Йөҙ һыҙаттары, ҡараш һәм ым-ишараларыбыҙ буйынса ғына ла бер нисәгә бүлеп була. Был төрҙәр имидж типажы тип атала. Кешенең тышҡы ҡиәфәте менән холҡоноң бер-береһенә бәйләнешен физиогномика тигән фән өйрәнә. Имидж типажы ғүмер ахырынаса үҙгәрмәй.\nНиндәй типаждар була һуң? Уларҙы драматик, тәбиғи, етди романтизм, эскерһеҙ романтизм, классик, спорт типаждарына бүлеп ҡарайҙар”. “Камиллыҡҡа ынтылыш” рубрикаһын алып барыусы Наилә Иҫәнованың мәҡәләһе етди романтик образды тыуҙырыу серҙәренә арнала.\nҺәр кем ғаиләһен туҡлыҡлы ла, тәмле лә тәғәм менән һыйларға ынтыла. Аш төрләндереп, яҡындарын ҡыуандырырға яратыусы хужабикәләргә “Бәхетле” кафеһы директоры Әлфирә Фәрхетдинова үҙенсәлекле яңы ризыҡ тәҡдим итә.\n“Башҡортостан ҡыҙы” журналы йыл башынан бер юлы өс бәйге иғлан итә. Тәүгеһе Әҙәбиәт йылы уңайынан әсәйҙәргә булған мөхәббәт хистәре һәм әсәлек темаһына арналған “Әсә йөрәге” тип аталған шиғри бәйге булһа, икенсеһе Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығына арнала, өсөнсөһө иһә оҫта ҡуллы ҡатын-ҡыҙҙар өсөн ҡорамасылар бәйгеһе булыр. Конкурстарҙың шарттары хаҡында журналдың ғинуар һанында таныша алаһығыҙ.


Үле йәндәргә күпме түләргә була? - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nЕвстолия Петровнаның ире вафат булғандан һуң үгәй балалары фатирҙың алтынан бер өлөшөн алалар. Улдары быға ризаһыҙлыҡ белдереп, фатирҙы бүләк итеп рәсмиләштереүҙе һорай. Хужабикә ҡаршы булғас, янауға күсә. Ошо һөйләшеүҙән һуң Евстолия Петровнаға бик оҙаҡ ҡына дауаханала ятып сыға. Аяҡтарын ампутациялайҙар. Йортона ҡайтҡанда торлаҡ өсөн бурыстар хужабикәне аптырауға һала. Үҙенән тыш квитанцияла таныш түгел фамилияны күргәс бөтөнләй хафалана. Эштең ниҙә икәнен асыҡлау өсөн төрлө ергә мөрәжәғәт итеп ҡарай. Бөтөнләй таныш булмаған кеше өсөн ике йыл түләп йәшәй торғас, бер көн Субботиндың туңып үлеүе хаҡында мәғлүм була. Тик хәҙер ир кешенең үлеме тураһында Евстолия Таранға таныҡлыҡ бирмәйҙәр. Бының өсөн вафат булыусы менән туғанлыҡ булырға тейеш, тип аңлаталар загс органдарында.\nӨфө ҡалаһының махсус ЗАГС бүлегенән белдереүҙәренсә, Субботинды даими теркәлеү урынынан сығарыу өсөн бары тик бер-нисә документ ҡына талап ителә.Ғәзизә Ризуан ҡыҙы аңлатыуынса, Евстолия Таранға махсус документтарын туплап Өфө ҡалаһының махсус ЗАГС бүлегенә мөрәжәғәт итергә кәрәк. Андрей Субботиндың үлеүе тураһында таныҡлыҡ алғас, был ҡатмарлы мәсьәләне хәл итеп буласаҡ тип ышандыралар ЗАГСда.\n06 ноября Өфө ҡалаһы Октябрь районында урынлашҡан Нагаево ауылында йәшәүселәр заман уңайлыҡтары булмауға зарлана\n06 ноября Көмөш Аҡбуҙат


Фермерҙарға һәм кооператорҙарға ярҙам\n14 Май 2019, 16:57\nРәсәй Президенты Владимир Путин 2018 йылдың 7 майындағы “2024 йылға тиклем Рәсәй Федерацияһын үҫтереүҙең милли маҡсаттары һәм стратегик бурыстары тураһында” Указында илдә тормошҡа ашырыласаҡ 12 милли проект тураһында аныҡ күрһәтмәләр бирҙе. Проекттарҙа ауыл хужалығына ла ҙур иғтибар бүленә.\n13,82 млрд һум аҡса Рәсәй Федерацияһының 83 субъектында фермерҙарға ярҙамға һәм ауыл кооперацияһы үҫешенә тотоноласаҡ. Был маҡсатҡа 2019 йылда – 5,37 млрд, 2020 йылда – 3,84 млрд, 2021 йылда 4,61 млрд һум тотоноу ҡаралған.\nБыл аҡса крәҫтиән (фермер) хужалыҡтарын булдырыу һәм үҫтереү проекттары өсөн субсидиялар итеп биреләсәк. Ауыл хужалығы кооперативтарының милек, техника, йыһаздар, күсмә һатыу объекттары, шулай уҡ кооператив ағзаларынан продукция һатып алыуға киткән сығымдарының бер өлөшө ҡапланасаҡ. Бынан тыш, аҡсалар ауыл хужалығы кооперациялары һәм фермерҙарға ярҙам итеүсе үҙәктәрҙең эшмәкәрлеген тәьмин итеүгә китәсәк.\n“Ваҡ һәм урта эшҡыуарлыҡ һәм шәхси эшҡыуарлыҡ инициативаһына ярҙам” милли проектында ниәтләнгәнсә, 2024 йыл аҙағына 126,7 мең кеше ауыл хужалығында ваҡ һәм урта эшҡыуарлыҡҡа йәлеп ителәсәк.


Иглин районы хакимиәте башлығы вазифаһын башҡарыу бурысы Вил Хафизовҡа йөкмәтелде\n25 Февраль 2015, 17:45\nӨФӨ, 2015 йыл, 25 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/. 25 февралдә Иглин районы Советы хакимиәт башлығы Рафиҡ Мусиндың вәкәләттәрен туҡтатыу тураһында ҡарар ҡабул итте. Ул үҙ теләге буйынса отставкаға китте.\nХакимиәт башлығы вәкәләттәрен ваҡытынан алда туҡтатыуға бәйле, район башлығы вазифаһын башҡарыу ваҡытлыса Вил Хафизовҡа йөкмәтелде.\nВил Хафизов хакимиәт башлығының ауыл хужалығы буйынса урынбаҫары булып эшләгән, тип хәбәр иттеләр Иглин районы Советынан.\nРафиҡ Мусин республика колледждарының береһенең директоры вазифаһына кандидат булараҡ ҡарала.


Ер еләге үҫентеһен үрсетеү » Башҡортостан гәзите\nЕр еләге үҫентеһен үрсетеү\n25-07-2017, 01:31 // Баҡса // Баҫып сығарырға\nБеҙҙәге һауа шарттарында ер еләгенең вегетация осоро ҡар иреп бөткәс тә башлана. Май аҙаҡтарында сәскә ата, мыйыҡ ебәрә башлай. Июнь ахырында еләк өлгөрә. Август аҙағында мыйыҡтар күпләп үҫә, ергә тамыр ебәреп, тупраҡтан дымды, туҡлыҡлы матдәләрҙе күпләп һура башлай, киләһе йылдың уңышына ифрат ҙур зыян килтерә. Шуға күрә мыйыҡтарҙы даими рәүештә ҡырҡып алып торорға кәрәк.\nЕр еләге бүтән емеш-еләк кеүек көҙ көнө япраҡ ҡоймай, йәшел килеш ҡар аҫтына инә.\nЕр еләге үҫентеләрен үрсетеүгә тәме, эрелеге, уңдырышлылығы менән айырылып торған сорттар һайлап алына. Улар уңдырышлы, ашланған ергә 30-40 сантиметр аралыҡта ултыртыла. Беҙҙең климат шарттарында августың икенсе ун көнлөгөндә еләк үҫентеләре күсереп ултыртыуға өлгөрә. Ултыртыуға тамырҙарының оҙонлоғо 5 сантиметр булған, өс-дүрт япраҡлы мыйыҡтар иң яҡшы үҫенте һанала. Улар һәйбәт ашланған, еңелсә дымлы тупраҡлы ерҙә тамыр йәйеп тиҙ үҫеп китә һәм мыйыҡ ебәрә башлай. Тәүге йылды мыйыҡтан барлыҡҡа килгән үҫентеләр ултыртыуға яраҡлы булмай. Плантацияһын даими туҡландырып, һыу һибеп торорға кәрәк. Уны нормаль дымлылыҡта тотоу бигерәк тә мөһим. Мыйыҡтағы розеткалар ергә йәбешеп тамыр ебәрһен өсөн, тупраҡты йомшартып торорға кәрәк. Икенсе йылында аналыҡ плантацияһында юғары сифатлы үҫентеләр өлгөрә. Тамырының оҙонлоғо 5-6 см булған өс-дүрт япраҡлы үҫентеләр алып тәғәйенләнгән ергә ултыртыла. Еләк ултыртылаһы ерҙең һәр квадрат метрына 2 килограмм органик ашлама, 80 грамм комплекслы минераль ашлама индереп, ер тәрән итеп ҡаҙыла, өҫтө тигеҙләнә.\nТәжрибәләрҙән күренеүенсә, еләкте тәрән оялар йәки бураҙналар яһап ултыртыу иң яҡшы ысул һанала. Уның өҫтөнлөгө шунда: йыл һайын еләктең үҙәк тамыры өҫкә сығыусан, тәрән ояларҙа иһә өҫкә сыҡҡан тамыр күмелә. Икенсенән, ояларҙа дым оҙаҡ һаҡлана, өсөнсөнән, көҙ ҡар яуыу менән ояларға ҡар тула һәм көҙгө һалҡындарҙа үҫентене туңыуҙан һаҡлай.\nУлтыртыр алдынан мул итеп һыу һибелә, шунан тамыр системаһын тирә-яҡҡа йәйеп, үҫентеләр ултыртыла (үҙәген тупраҡ менән ҡапларға ярамай).\nҺуңғы йылдарҙа һәүәҫкәр баҡсасылар еләкте түтәлдәр өҫтөнә ҡара толь йәйеп ултыртыу практикаһын файҙалана башланы. Түтәл өҫтөнә ябылған толдәргә 30-40 сантиметр аралыҡта тишектәр яһап ултыртҡанда дым яҡшы һаҡлана, мыйыҡтар ергә йәбешеп тамыр йәймәй, толь өҫтөнә таратыла, уларҙы ҡырҡып алыуы еңел була.\nҠайһы бер баҡсасылар еләк түтәлдәре өҫтөнә 45-50 сантиметр бейеклектә каркастар эшләп, ҡар иреп бөтөр алдынан пленкалар ябып ҡуя. Һөҙөмтәлә ҡар тиҙ иреп бөтә, пленка аҫтында еләк 10-15 көнгә иртәрәк өлгөрә.


Ғилем. Мең дә бер китап | VK\nҒилем. Мең дә бер китап\n+ башкирская литература\n+ башкирские книги\n+ башкирские поэты, писатели, драматурги\n+ отзывы, рецензии, продажи\n>Постоянного представительства Республики Башкортостан в УрФО\n>ЧООО "Башкирский курултай"\nПриглашаем к сотрудничеству башкирских авторов, издательства и просто читателей.\nҒилем. Мең дә бер китап: Китаптың иҫкеһе-яңыһы юҡ. Ҡулға килеп эләккән һәр бер әҫәр тураһында һөйләйәсәкбеҙ.\n"БАШҠОРТОСТАН" нисә һүҙҙе үҙенә һыйҙыра ала икән?\nИң әүҙем ҡатнашыусыларға, иң һуңғы һүҙҙе яҙыусыға ошо бүләктәр тапшырыласаҡ See more\n1. Һүҙҙәр ҡабатланырға тейеш түгел.\n2. Һүҙгә ингән хәрефтәр тик "Башҡортостан" һүҙенән алынырға тейеш.\nБеренсе һүҙ: ТАШ.\nСтоп: 23:00 /11.10.2020\nИсмәғил Аҡъюловтың "Йылғырбай" повесы ("Ағиҙел" журналы, 7, 2020)\nЙылғырбай - әҫәрҙең төп геройы Барлыбайҙың ҡушаматы. Әрме хеҙмәтенән һуң тыуған ауылы Ҡоткилдегә ҡайтып төшә, колхозда шофер булып эшләй башлай.See more Атаһы һуғыштан ҡайтмай, әсәһе Шәмсинур Барлыбай, Буранбай, Тимербай, Яҡшыбай исемле дүрт улын бер үҙе аяҡҡа баҫтыра. Йылғырбай колхоз эшенә генә өлгөрмәй, юл төшкәндә үҙе өсөн дә аҡса эшләй. Әсәһенең өйөн йәпләй, ҙурайта. Шунан һуң үҙенә лә яңы өй һалып сыға. Тирәкленән ауылға уҡытыусы булып эшләргә килгән һәм егеттең әсәһе янында өйҙәш булған Рәсиләне туйлап ала. Ләкин шул ваҡытта Йылғырбайҙың кире сифаттары ла күҙгә бәрелә - ул һәр нимәгә һаҡсыл тотонорға, берҙе биш итергә өйрәнгән. Ҡатынының мәктәп эше менән булып, йорт-ҡаралтыны, мал-тыуарҙы ҡарарға ваҡыты етмәүе Йылғырбайҙы сығарынан сығара. Ҡатыны, аңлашып та тормай, эштән сығып әсәһе янына ҡайтып китә. Йылғырбай балалы ҡатын менән тороп ҡарай, уның менән дә эш бешмәй.\nАуылда "зил-зилә" ҡубып, күп йортҡа, малға ҡаза килә, күпләп йыйылған аҡсаның да хаҡы төшә. Шәмсинур әбей, килен, ейән-ейәнсәр бәхетен күрмәй гүр эйәһе була. Йылғырбай ике өйҙө бикләп, пенсия йәшендә Бибикамалға өйләнеп сит яҡтарға күсеп китә. Өсөнсө тапҡыр инде ҡатынынан уңа төп геройыбыҙ. Улар икеһе лә аҡса туплауға, донъя көтөргә әүәҫ, бер береһен аңлашып, утыҙ йыллап ғүмер итәләр. Әбейе үлгәс, ҡарт, уның йортон ҡалдырып, тыуған ауылына юл тота. Бөтә йыйған аҡсаһын, машинаһын бөткән ауылды тергеҙер өсөн бүләк итә.\nШулай итеп, беҙ йәш егеттең мәсет ҡартынаса булған тормош юлын күҙәтәбеҙ, уның ыңғай ҙа, кире лә яҡтарын ул эшләгән эштәр, кешегә, әсәһенә, туғандарына, ауылдаштарына ҡарата булған мөнәсәбәттәре аша беләбеҙ. Ә инде ҡыҙыҡлы ла, фәһемле лә булған әҫәрҙе үҙ күҙегеҙ менән күреп, күп нимәне үҙегеҙ\nуҡып белерһегеҙ, тип уйлайым.\nҒилем: Мең дә бер китап, 2020.\nРәшит Солтангәрәевтың "Шоңҡар" журналының быйылғы етенсе һанында баҫылып сыҡҡан "Яғылмаған мейес" хикәйәһе\nЙәш ғаиләләр, йәш ҡатын-ҡыҙҙар, ир-атҡа фәһем булырлыҡ был хикәйә. Быйыл ауыр ваҡытҡа тура килде һәм ғаиләләр араһында айырылышыуҙар күбәйҙе.See more Эскелек, наркомания кеүек глобаль проблемалар арҡаһында ғына түгел, ә бер береңде аңламау, автор әйтмешләй, үҙ йәреңә ҡарата "яғылмаған мейес" кеүек булыу ошондай кире һөҙөмтәләргә килтерә. Кәфиә лә ире Фәриттең уның алдында өлтөрәп тороуына ҡарамай, гел тупаҫ һөйләшә, иренең ата-әсәһен дә һанға һуҡмай, "килен" тип өндәшеүҙәрен дә яратмай. Ғаиләлә ҡыҙ бала үҫә, ләкин ул да Кәфиәнең бала атаһына булған мөнәсәбәтен үҙгәртмәй. Ә инде иренең дуҫтары килһә, һөйләшеп тә тормай, икенсе бүлмәгә инеп китә. Фәрит ҡатынының шундай холҡон үҙгәртә алмағас, өйҙән сығып китә. Кәфиәнең, кире ҡайтыр әле, тип өмөтләнеүе бушҡа була. Фәрит икенсегә өйләнеп тә ҡуя. Ҡатын-ҡыҙҙар Кәфиә образында бәлки үҙен күргәндер. "Яғылмаған мейес"те яғып, ғаиләлә булған һалҡынлыҡҡа ут өҫтәгәндер ошо хикәйәне уҡығандан һуң. Рәшит Солтангәрәевтың бар әҫәрҙәре лә уҡымлы, уның геройҙары беҙҙең арала.\nИршат Теләүембәтовтың "Урман әбейе" хикәйәләр йыйынтығы\nӨләсәйем беҙгә был китапты уҡый-уҡый торғас, беҙ унда ингән ҡыҙыҡлы ауыл тормошо хаҡындағы хикәйәләрҙе ятлап бөткәйнек. Шулай ҙа, хәтер яңыртыу өсөн тағын да "Урман әбейенә" күҙ һалдым.See more\nБеренсе хикәйә "Урман әбейе" тип атала һәм Илзирә әбей тураһында һүҙ бара. Уның кеүектәргә сәйер кеше тиеп ҡарау, китаптағыса, сихырсы йә имсе тип атау электән булған хәл. Һәр ауылда бар ундай әбейҙәр. Илзирә әбей ҙә, ата-әсәһен, ирен, берҙән бер улын ерләгәс, ауылға күсмәй, урман эсендә донъя көтә, ҡоралай кеүек йәнлектәр менән дуҫлашып ала. Ҡуян юллап, буранда аҙашҡан малай ҙа Урман әбейе янына барып сыға. Илзирә әбей уны дауалай, малай уның бер ҙә сихырсы түгеллегенә инана. Әбейҙең урман йәнлектәрен йәлләүен күреп, үҙе лә ҡуяндарға ҡапҡан ҡуймаҫҡа була.\nАвторҙың "Йәтимәк" хикәйәһе лә кеше тарафынан ситкә тибелгәндәр тураһында. Был юлы яҙыусы йәйләүҙәге йәтимәк ҡолон хаҡында һөйләй. Ул бәләкәй ҡолондарҙы тайыш табандан ҡотҡарып ҡала, халыҡ уның батырлығына, кеше аҡылы барлығына хайран ҡала.\nАйыуҙар "Егетлек" хикәйәһендә лә килеп сыға. Был юлы Хөрмәт исемле үҫмер егет станцияға Сабир ағаһын ат менән ҡаршы алырға сыға, юлда Миңлебикә апайҙы балаһы менән ултыртып ала. Юлда балалары менән айыуҙы ла осраталар.Мең бәләләр менән апайҙы ла больницаға алып бара Хөрмәт, ағаһын да ҡаршы алып өлгөрә.\n"Күгенәй" аҙашып һарыҡтар менән бергә ҡайтып ингән бәрәс тураһында. Кемдеке икәнен белмәгәс, әсәһе рөхсәте менән, уны өйҙә ҡалдырырға булалар. Әҙерәк үҫеп, арттан эйәреп йөрөрҙәй булғас, класташ Барыйҙың әсәһе, был беҙҙеке бит, тип уны алып ҡайтып китә. Ә ул бүре талаған һарыҡтыҡы булып сыға. Барый Күгенәйҙе киренән килтереп бирә.\n"Айыу килгән төн" хикәйәһендә инде айыу балаһын әсәһенә тапшыра Рәшит. Бик тә айыу балаһы өсөн велосипедлыҡ аҡса эшләгеһе килһә лә, үҙенең нисек больницала әсәһен һағыныуын иҫенә төшөрә. Инә айыу ҙа йәл бит, үҙен аямай ауылға тиклем килә, балаһын эҙләй.\n"Олатайым ҡунаҡтары" хикәйәһе ауыл араһында йөрөгән сиғандар тураһында. Ауылда элек балаларҙы, сиған килә, сиған алып китә, тип ҡурҡыта торған инеләр 😁 Автор был стереотипты юҡҡа сығара - олатай сиған ғаиләһен ҡунырға алып ҡайта, малайҙар сиған Янушҡа бүрек һәм башҡа бүләктәр бирә, ә ул, ҡыуанысынан бейеп күрһәтә. Бына һиңә сиған малайы!?)\nКем ошо китапты ҡулына тотоп ҡарағаны бар? Бәлки авторҙың башҡа китаптарын уҡығанһығыҙҙыр?


Тәһәрәт (вәғәҙ) | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > вәғәздәр > Тәһәрәт (вәғәҙ)\n« Ғәрәптәрҙә демократия\nСитек, мәсех »\nТәһәрәт алыу — таҙарыныу, йыуыныу, сафланыу. Тәһәрәт ул динебеҙҙә ғибәҙәттәребеҙҙең асҡысы. Сөнки тәһәрәтһеҙ намаҙ ҡабул булмай. Беренсенән, тәһәрәт намаҙҙың дөрөҫлөгөнә шарт булып тора, икенсе яҡтан тәһәрәт гонаһтарыбыҙҙың ярлыҡауына сәбәп, өсөнсөнән, Ҡиәмәт көнөндә даими тәһәрәтле булғандарҙың йөҙҙәренән һәм тәндәренән нур балҡыр, башҡа халыҡтан айырып торор, йәннәткә инергә сәбәпсе итәр. Шуға ла иманлы кеше тәһәрәткә һәр саҡ иғтибарлы булыр һәм мосолман өсөн тәһәрәт алыу, һәр саҡ тиерлек тәһәрәтле булыу — имандың мөһим сағылышы. Шуға ла уның өҫтөнлөктәре тураһында һөйләү һәм уға булған талаптарҙы башҡарыу бигерәк тә әһәмиәтле.\nЙәә әййүһәл-ләҙиинә әәмәнүү иҙәә ҡумтүм иләс-саләәти фәғьсилүү үджүүһәкүм үә әйдийәкүм иләл-мәраафиҡи үәмсәхүү биру׳үүсикүм үә әрджүләкүм иләл-кәғбәйни...\n«Әй иман килтереүселәр! Намаҙға керешкәндә битегеҙҙе һәм терһәккә тиклем ҡулығыҙҙы йыуығыҙ, башығыҙҙы һөртөгөҙ, ҡашыҡ һөйәгенә тиклем аяҡтарығыҙҙы йыуығыҙ. Жөнөб хәлдә булһағыҙ, тулыһынса йыуынығыҙ». («Мәидә» сүрәһе, 6-сы аят).\nТәһәрәт алыуҙың ике төрө бар: береһе фарыз, икенсеһе сөннәт. Беҙ эшләгәндәме, йә ваҡыт тар булыуы арҡаһындамы, йәки һауа шарттарына ҡарап, ҡырҙа, һыу әҙ саҡта тәһәрәттең фарызын ғына үтәйбеҙ. Бында гонаһ юҡ, сөнки беҙ әлеге Ҡөръән аяттарына таянабыҙ.\nАллаһы Тәғәлә Әҙәм балаларына йөкләгән ғибәҙәт төрҙәрендә ҙур мәғәнә һәм хикмәт бар. Әйтәйек, тәһәрәтте күптәр намаҙ йә Ҡөръән китабы уҡыр алдынан ғәҙәти бер йыуыныу тип кенә ҡабул итә. Әммә тәһәрәт алыу тәртибенә иғтибар итһәк, шундай ҡыҙыҡлы факт асыҡлана: тәһәрәт алғанда, кеше ғәҙәттә гонаһ ҡыла торған ағзаларын йыуырға тейеш. Мәҫәлән, ҡул менән кеше байтаҡ күп ярамаған нәмә эшләргә мөмкин; ауыҙ менән насар һүҙҙәр һөйләргә, шикле ризыҡ ашарға; танау менән яман еҫтәр еҫкәргә; күҙ менән тыйылған нәмәләргә ҡарарға; ҡолаҡ менән насар, ғәйбәт һүҙҙәр ишетергә; ғөмүмән, баш менән боҙоҡ уйҙар уйларға; аяҡ менән кәрәкмәгән ергә барырға һәм башҡаһы. Әгәр кеше бер намаҙҙан икенсе намаҙға шул тиклем ағзаларҙың ҡайһыһы менән булһа ла гонаһ ҡылһа, тәһәрәт алғанда ул шул ағзаларын паҡлап, ҡара энергиянан арындыра, тәртипкә килтерә, нурландыра, зарарлы вирус һәм бактерияларҙы йыуып төшөрә.\nМосолмандар өсөн тәһәрәт алыу алыуҙың көсөнә һәм файҙаһына күрһәтеүсе хәҙистәр ҙә бар. Пәйғәмбәрҙең ﷺ көрәштәше Әбү Һүрайра (Аллаһы Тәғәлә унан риза булһын): «Аллаһтың ҡоло булған мосолман йәки мөьмин тәһәрәт алһа, битен йыуғанда һыу менән бергә (йәки һуңғы тамсы һыу менән бергә) битенән күҙҙәре күргән барлыҡ гонаһтары ла йыуыла; ҡулдарын йыуғанда, һыу менән бергә (йәки һуңғы тамсы һыу менән бергә) ҡулдары менән ҡылған барлыҡ гонаһтары ла йыуыла; аяҡтарын йыуғанда, һыу менән бергә (йәки һуңғы тамсы һыу менән бергә) улар менән атлап йүнәлгән барлыҡ гонаһтары ла йыуыла, хатта ул гонаһтарҙан паҡ булғанға тиклем», тине.\nТәһәрәт алыу – имандың ғына сифаты түгел, ул сәләмәтлеккәлә ҙур файҙа килтерә. Миҫалға; мосолман тәүлегенә биш ваҡыт намаҙ уҡыр алдында тәһәрәт ала. Бынан башҡа һәр саҡ йыуынып-таҙарынып тора. Табибтар бит шуны иҫкәртеп тора: күп кенә эске ауырыуҙар һәм йоғошло сирҙәрҙең сәбәбе ҡул аша ла, ауыҙ, танауҙа булған микробтарҙан һәм теш кариесының тарала тейҙәр. Рәсүлебеҙ өйрәтеп ҡалдырғанса тәһәрәт алыу, ауыҙ-танауҙы биш ваҡыт намаҙ уҡыр алдынан сайҡау, тештәрҙе таҙартыу күп кенә ауырыуҙарҙан профилактика булып тора.\nӘлхәмдүлилләһ, Исламда тәһәрәт алыу, ғөсөл ҙур тема булып тора һәм бик ентекләп өйрәнелә. Кәмендә аҙнаға бер тапҡыр бөтә тәнде яҡшы итеп йыуыу талап ителә. Ғөсөл һәм тәһәрәт алыу тәнде паклау менән бер рәттән кешене насар эмоцияларҙан, психик киренкелектән арынырға ярҙам итә, матдәләр алмашын яҡшырта. Былар тураһында тыйб ғалимдәре һәр ваҡыт иҫкәртеп тора. Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд салаллаһу ғәләйһи үәс-сәлләм хәҙисендә: «Йоҡонан тороуға ике тапҡыр ҡулыңды йыумайынса бер нәмәгә лә тотонма», – тигән. Ризыҡ ҡуланыр алдынан һәм ашағандан һуң ҡулдарҙы йыуыу, ауыҙҙы сайҡарға тейешлегебеҙ тураһында ҡат-ҡат әйтеп ҡалдырған.\nإنَّ الْإِسْلاَمَ نَظِيفٌ فَتَنَظَّفُوا فَإِنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَظِيفٌ\nИннәл-исләәмә нәҙиифүн фәтәнәҙҙафү фәиннәһү ләә йәдхүлүл-джәннәтә иллә нәҙииф.\nМәғәнәһе: Ислам – паҡ дин, шуға күрә паҡ булырға тырышығыҙ. Паҡ булмаған кеше йәннәткә инмәҫ.\nبُنِىَ الدِّينَ عَلَى النَّظَافَةِ\nБүни-йәдиинү ғәләә нәҙәәфәһ\nМәғәнәһе: Ислам паҡлыҡ өҫтөндә төҙөлгән.\nИслам дине – хаҡ һәм бик паҡ дин. Аллаһы Тәғәлә бәндәләренә һәр саҡ пак булырға бойора. Мосолман булған кешенең күңеле яман сифаттарҙан һәм яуыз фекерҙәрҙән; тәне, кейеме, йорто, ашаған ризыҡтары, эскән һыуҙары һәр бер нәжестән пак булырға тейеш. Намаҙ уҡығанда һәм башҡа ғибаҙәттәрҙе ҡылған ваҡытта бигерәк тә мосолман пак булырға тейеш.\nИсламда таҙалыҡҡа айырым иғтибар бирелә. Ни өсөн? Таҙалыҡ Аллаһтың мөхәббәте һәм бәрәкәте өсөн сәбәп булып тора, сөнки Ул былай тип әйтте:\n...иннәл-лааһа йүхиббүт-тәүүәәбиинә үә йүхиббүл-мүтәтаһһириин.\n"Һис шикһеҙ, Аллаһ тәүбә итеүселәрҙе һәм паҡланыусыларҙы һөйә" (Ҡөръән, «әл-Бәҡара» сүрәһе, 222-се аят).\nШулай итеп Аллаһ Тәғәлә бәндәләренә һәр саҡ паҡ булырға бойора. Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд салләллаһү ғаләйһи үәс-сәлләм ﷺ: «Таҙалыҡ – имандың яртыһы», – тигән. Шулай уҡ: “Ислам – паҡ дин, шуға күрә пак булырға тырышығыҙ. Паҡ булмаған кеше йәннәткә инмәҫ", «Ислам паҡлыҡ өҫтөндә төҙөлгән», – тигән хәҙистәр ҙә таҙалыҡ-паҡлыҡтың мосолман өсөн ни тиклем әһәмиәтле икәнен аңлата.\nОшо хәҙис тә билдәле. Фәрештәләр ҡиәмәт көнөндә: “Ҡайҙа Мөхәммәд ﷺ өммәте?"– тип, иң беренсе булып өммәтебеҙҙе иҫәп-хисабына саҡырыр. Шул ваҡытта ҡул-аяҡтарында тәһәрәт эҙҙәре нурланып-балҡып, йөҙҙәре яҡтырып торған кешеләр уртаға сығып, пәйғәмбәребеҙгә эйәрерҙәр“. Тәһәрәт алған өсөн мосолмандарҙы ике донъяла ла әжер-сауаптар көтә, иншаллаһ.\nРасүлүллаһ Мөхәммәд ﷺ: «Берәү мин алған рәүештә тәһәрәт алып, һис кем менән һөйләшмәйенсә, ике рәҡәғәт намаҙ уҡыһа, уның барлыҡ элекке гонаһтары кисереләсәк» — тип әйткән.(Бохари, Мөслим).\nМөхәммәд Пәйғәмбәрҙең ﷺ матур ғәмәленә эйәреп, мосолман тәһәрәт алыуға һәм һәр ваҡыт тәһәрәтле булыуға ынтылырға тейеш. Пәйғәмбәр тәһәрәттә булып та, уны бик йыш яңыртып торған һәм әйткән: «Әгәр ҙә кем дә кем тәһәрәттә булып та, ҡабаттан уны яңыртһа, Аллаһы Тәғәлә уға ун изге эш яҙыр».\nШулай уҡ тәһәрәт алыу алып йоҡларға ятыу ҙа Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ сөннәте булып тора. Был хаҡта беҙ бер ҙә оноторға тейеш түгел һәм уға һалҡын ҡарашта булырға ярамай. Был Аллаһы Тәғәләнең кешеләргә ҡарата булған тағы бер шәфҡәте. Пәйғәмбәрҙең ﷺ хәҙисендә: «Тәһәрәттә төн уҙҙырыусының баш осонда фәрештәләр торор һәм кеше уянғас та улар: «Аллаһы Тәғәлә, был ҡолоңды кисер, сөнки ул тәһәрәттә төн уҙҙырҙы», тиелә.\n«Һеҙ йоҡоға китеү менән шайтан һеҙҙең баш осоғоҙҙа өс төйөн бәйләп ҡуя. Һәр төйөнгә аяғы менән типкеләп, ул шуларҙы бышылдар: «Был төн һинең өсөн оҙон булһын! Тыныс йоҡла!». Әммә һеҙ уянып китеп, Аллаһы иҫкә алыу менән бер төйөн сиселер. Әгәр тәһәрәт алһағыҙ, икенсеһе сиселер, ә намаҙ ҡылғандан һуң өсөнсө төйөн сиселер. Һөҙөмтәлә, мосолман кеше таңды тыныс һәм рәхәт ҡаршылар. Шулай булмағанда кеше арыған һәм иҙелгән хәлдә, ҡараңғы сырай менән һәм асыулы килеш уяна».\nБер хикәйәттә берәү мәсеткә барып намаҙ уҡырға тип кейенеп урамға сыға. Тик юлда барғанда тайып йығыла һәм кейемен бысрата. Кейемен алыштырырға тип өйөнә ҡайта. Тағын тәһәрәт алып, кейемен алыштыра ла сығып китә. Барғанда шул уҡ урында тағы тайып йығыла, тағы бер ҡабат тәһәрәтен яңырта. Юлдан өсөнсөгә барғанда лампа тотҡан кешене осрата ла уның кем булыуы ҡыҙыҡһына.\nЛампалы кеше: «Мин һинең ике тапҡыр йығылып кейемеңде бысратҡаныңды күрҙем. Һинең юлың яҡтыраҡ булһын тип, лампа алып килдем», — тип әйткән.\nУлар мәсеткә бергә инәләр. Тик ҡулына лампа тотҡан кеше намаҙ уҡырға ашыҡмай. Ул бының сәбәбен һорағас, лампа тотҡаны: «Мин шайтан бит, — тип яуап бирә. — Минең арҡала һин ике тапҡыр кейемеңде бысраттың. Өйөңә ҡайтып тәһәрәт алдың, кейемдәреңде алыштырҙың. Шуның өсөн Аллаһы Тәғәлә һинең һәм өйҙәгеләрҙең гонаһтарын кисерҙе. Мин тағы йығылырға мәжбүр итһәм, ауылдаштарыңдың ла гонаһтарын ярлыҡар тип ҡурҡып, юлыңды лампа менән яҡтыртып барҙым».\nҠыҫҡаса тәһәрәт алыуға бәйле булған ғәмәлдәрҙе лә ҡараштырып китәйек. Ошондай һорауҙар кемделер борсойҙыр.\n- Истинжә тәһәрәттән нисек айырыла?\nБыл ике ғәмәлде йыш ҡына бутайҙар. Йыш ҡына ҡайһы бер кешеләр ҡомған менән бәҙрәфкә инеп сыҡҡандан һуң: «Тәһәрәт алып индем», – тиҙәр. Был тәһәрәт алыу түгел, тап бына истинжә була. Тәһәрәт боҙолһа, тәһәрәт алдынан башҡарыла торған ғәмәл. Тимәк, истинжә – кесе йәки оло йомошто үтәгәндән һуң, йыуыныу ул. Был йомоштарыңды үтәмәгәс истинжаның тәһәрәт алдынан кәрәге юҡ. Ҡайһы бер осраҡтарҙа бының өсөн эшләнгән ҡағыҙҙар-салфеткалар менән дә истинжә алырға була. Истинжә сөннәт һанала, ә сөннәт ғәмәлде даими кире ҡаҡҡан кеше гонаһлы була.\n- Тәһәрәт алыу алдында алыр ниәт ҡылыу кәрәкме һәм уның тәртибен һаҡлау мәжбүриме?\n- Ниәткә килгәндә, тәһәрәт алғанда ошо әлеге шарт мәжбүри түгел. Әгәр ҙә кеше берәй сәбәп менән ниәт ҡылмай ҡала икән, ҡабаттан тәһәрәт алыу талап ителмәй. Тәһәрәт алыу тәртибе лә шулайыраҡ: уны һаҡлау, һис шикһеҙ, дөрөҫ һанала, әммә хаталанған осраҡта ла ул ғәмәлдә буласаҡ. Иң мөһиме, тәһәрәт алынырға тейешле барлыҡ тән ағзаларын йыуыу ҙа мотлаҡ.\nӘммә тәһәрәт алырға ниәт ҡылыу, билдәле тәртиптә тән ағзаларын йыуыу Пәйғәмбәребеҙ (гв) сөннәте булыуын онотмаҫҡа кәрәк. Ҡайһы бер мосолмандар сөннәт һәм башҡарылыуы мәжбүри булмаған ғәмәлдәрҙе бер рәткә ҡуя, был дөрөҫ түгел. Сөннәтте башҡармайынса, гел ҡалдырып килгән кеше гонаһлы була. Аллаһ беҙҙе был яңылышыуҙарҙан һаҡлаһын.\n— Айырым доғалар һәм зекерҙәр әйтеү мотлаҡмы?\nЫсынлап та, ҡайһы бер сығанаҡтарҙа тәһәрәт алғанда һәр ағзаны йыуғанда айырым доға, зекерҙәр әйтеү тураһында хәбәр ителә. Мәҫәлән, имам Ән-Нәүәүиҙең «Әл-Асҡар» китабы – шул сығанаҡтарҙың береһе. Әммә Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ тәһәрәт алғанда уҡылған доғалары хаҡында тулы мәғлүмәттәр юҡ, шунлыҡтан, тәһәрәт алғанда доға йә иһә зекер әйтеү шарт булып тормай. Миҫалға: Тәһәрәттән алдынан «Бисмилләһ» әйтеү сөннәт һанала. Һәр ағзаны йыуғанда «Бисмилләһ» әйтеү тәһәрәт алыу ҡағиҙәләренән була. Тәһәрәт алғанда айырым доғаларҙы ла уҡырға кәңәш ителә.\n- Ауыҙға һыу алып, тамаҡ төбөн ғырылдатыу кәрәкме?\n"Ауыҙҙы йыуғанда тамаҡты сайҡау — мөстәхәб" (Фәтәүә әл-Ләкнәүи, Дар Ибн Хәҙм, 32 б.). Имам Ғәләүетдин әс-Сәмәркәнди «Төхфәт әл-фуҡаха» хеҙмәтендә тамаҡ сайҡауҙы сөннәт муәҡҡәдә тип һанай.\nБеҙгә бары бер генә мәғлүмәт билдәле, ул да булһа Пәйғәмбәребеҙҙең © тәһәрәт алыу бөтөргәс әйтелгән доғаһы:\n“Шәһәҙәт бирәм: Аллаһы Тәғәләнән башҡа ғибәҙәт ҡылырға яраҡлы зат (илаһ) юҡ. Йәнә шәһәҙәт бирәм: Ысынында, Мөхәммәд саллал-Лаһү ғәләйһи үәс-сәлләм – Аллаһы Тәғәләнең ҡоло һәм бәндәләргә шәриғәт хөкөмдәрен ирештерер өсөн ебәрелгән илсеһе. Мине паҡлы ит һәм тәүбә итеүселәрҙән ҡыл" (Тирмиҙи/Тахара/41).\n- Ҡөръән китабын йәки айырым урында Ҡөръән аяттары яҙылған ҡағыҙ-журнал, китабтарҙы уҡырға буламы тигәнгә:\n- Әлбиттә, Аллаһ һүҙенә, Ҡөръән китабының үҙенә ҙур хөрмәт кәрәк, тәһәрәтле булыу мотлаҡ. Әммә китап тышына, тышланған Ҡөръән китабына тәһәрәтһеҙ ҡағылырға мөмкин тиҙәр ҡайһы бер ғалимдар. Ҡайһы бер осраҡтарҙа, мәҫәлән: Ко всему прочему не исключено, что человек может быть вынужден держать Коран (книжное издание на арабском языке) и пользоваться им, когда не имеет ритуальной чистоты (даже если это касается полного омовения, например при менструации у женщин) в случае изучения его в учебном заведении.\n- Айырым журнал һәм Ҡөръәндән башҡа китаптарҙа яҙылған Ҡөръән аяттарын, комьютерҙәге Ҡөръән китабын тәһәрәтһеҙ уҡырға була тигәндәр. Относительно случаев, когда отдельные аяты Корана приведены (именно в арабском оригинале) в каких-либо книгах или журналах, мнение большинства авторитетных мусульманских богословов таково: «Если в книге, например по мусульманскому богословию (фикх) или в тафсире (толковании смыслов Корана на любом языке, включая арабский) приводится часть Корана (вне зависимости от количества аятов), то читать эту книгу и дотрагиваться до нее в случае отсутствия ритуальной чистоты канонически не запрещено». («umma.ru сайты»).\nӘлхәмдүлилләһ, Аллаһ Тәғәлә беҙгә иман биреп, мосолман итте, шөкөр итәйек. Мосолмандар бөтәһе лә тәһәрәттең файҙаһын һәм бәрәкәтен аңлап, башҡаларҙы, үҙ балаларын һәм ейәндәрен кәрәк йолаларға һәм ғәҙәттәргә өйрәтһендәр ине. Аллаһ Тәғәлә барыбыҙҙыла һаулыҡта-сәләмәтлектә, бигерәктә иманда ныҡлы булырға насип итһен. Әмин.\nТәһәрәт алыуҙың хикмәте: https://nazir1965.com/v%D3%99%D2%93%D3%99zd%D3%99r/t%D3%99%D2%BB%D3%99r%D3%99tle-bulyu%D2%99y%D2%A3-xikm%D3%99te.html\nТәһәрәттең фазыйләттәрое: https://nazir1965.com/din/t%D3%99%D2%BB%D3%99r%D3%99tte%D2%A3-fa%D2%99yjl%D3%99tt%D3%99re.html\nҒӨСӨЛ, ТӘҺӘРӘТ ҺӘМ НАМАҘҒА ӨЙРӘНӘМ: https://nazir1965.com/pdf-pdf-kitaptar/7804.html\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 12.11.2021 в 01:45, и размещена в категории вәғәздәр. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Теләге булған һәр кеше хәҙер ҡарар сығарыу тураһында суд актының тексы менән таныша ала. Документтар барлыҡ Рәсәй судтарының рәсми сайттарында асыҡ формала баҫыласаҡ: ҡарарҙар тексы ҡабул ителгәс тә, ә хөкөмдәр - законлы көсөнә ингәс. 1 июлдән көсөнә ингән һәм судьяларҙың үҙ-үҙен контролдә тотоуҙы һәм Фемида хеҙмәткәрҙәре рәтендә коррупцияға ышаныслы ҡаршылыҡ булдырыуҙы күҙаллаған "Рәсәй Федерацияһында суд эшмәкәрлеге тураһындағы мәғлүмәтте ҡулланыуҙы тәьмин итеү тураһында" Федераль закондың талаптары был. Шул уҡ мәлдә халыҡ менән диалог хөкөм сығарғанда судьяларға йәмәғәтселек фекеренә ҡолаҡ һалырға кәрәклеген аңлатмай: бында уларҙың берҙән-бер кәңәшсеһе - закон. Шулай уҡ сайттарҙа суд эшенең тәртибе һәм ваҡыты, эштең ҡайҙа ҡаралыуы, ғариза һәм эштең "хәрәкәте" тураһында тулы мәғлүмәт биреләсәк.\nДәүләт Думаһы һәм Федерация Советы менән 2008 йылдың декабрендә үк хупланған был яңы закон положениеларын ҡулланыуға индереүгә рухи һәм техник яҡтан әҙерләнеү өсөн судтарҙың ваҡыты етәрлек ине. Процестарҙа ҡатнашыусыларҙың персональ мәғлүмәтен баҫтырыу буйынса бәхәстәр генә күп ваҡытты алды. Һөҙөмтәлә шәхестәрҙе идентификациялауға йәшел ут бирҙеләр. Шулай итеп, ҡарарҙар һәм хөкөмдәр тексында, шаһиттарҙан тыш, суд процесында ҡатнашыусыларҙың барыһының да исем-шәрифтәре тулыһынса күрһәтеләсәк, бығаса инициалдар ғына яҙылып килде. Шул уҡ мәлдә процеста ҡатнашыусылар паспортындағы мәғлүмәт, йәшәгән адресы, телефон һандары һәм башҡалар киң йәмәғәтселек өсөн ябыҡ булып ҡала.\nИнтернет ҡулланыусылар өсөн - дәүләт хәүефһеҙлеге һәм этика нормаларын күҙ уңында тотоп - ҡайһы бер категориялағы эштәр буйынса мәғлүмәттәр ҙә йәшерен булып ҡала. Атап әйткәндә, дәүләт һәм хеҙмәт серенә бәйле, шәхестең енси именлегенә бәйле һәм бәлиғ булмағандар мәнфәғәтенә ҡағылған эштәр - мәҫәлән, уллыҡҡа алыу тураһында.\nБашҡортостан Республикаһының Юғары судында суд ҡарарҙары текстары 2010 йылдың майынан алып баҫтырыла. Бындай мәғлүмәттәрҙе судтың рәсми сайтында "Суд акттары" бүлегендә табырға мөмкин.\n- Суд ҡарарҙарының асыҡлығын һәм үтә күренмәле булыуын тәьмин итеү, суд процесының халыҡҡа билдәлелек принцибын үтәү - суд системаһының тәү сираттағы бурысы, - тип һыҙыҡ өҫтөнә алды БР Юғары судының матбуғат секретары Елена Макушина.\nБР Юғары судының сайты 2005 йылдан эшләп килә һәм бөгөн унда суд эшмәкәрлеген регламентлаусы норматив акттар, суд бинаһында тәртип ҡағиҙәләре, ҡаралыу өсөн билдәләнгән енәйәт һәм граждан эштәре исемлеге, ҡаралған эштәр буйынса суд ҡарарҙары, белешмә кеүек судтың ойоштороу структураһы тураһында ентекле мәғлүмәт бирелгән. "Граждандар мөрәжәғәте" бүлеге лә бар, уның ярҙамында интернет ҡулланыусыларға он-лайн режимда Юғары суд эшмәкәрлеге тураһында мәғлүмәт бирелә. Ошо йылдан алып сайтта судьялар һәм суд аппараты хеҙмәткәрҙәре килеме хаҡында мәғлүмәт тә баҫыла.\nСуд мәғлүмәте менән мәғлүмәт терминалдары ярҙамында ла танышырға мөмкин. Суд бинаһында сенсорлы мәғлүмәт-белешмә киоскылары - "Электрон белешмәләр" урынлаштырылған. Улар аша халыҡ, атап әйткәндә, суд составы, эш графигы, төбәк судтарының ҡайҙа урынлашыуы, дәүләт һалымын түләү өсөн реквизиттарҙы белә ала. Ошонда уҡ процессуаль документтар тултырыу өсөн өлгөләр, шулай уҡ һеҙҙе ҡыҙыҡһындырған датала тикшереүгә билдәләнгән енәйәт, граждан, административ эштәрҙең даими яңыртылып барыусы исемлеге бирелгән.\nСуд ултырыштары залында әлеге мәлдә ҡаралыусы эштәр һәм судта тәртип ҡағиҙәләре буйынса мәғлүмәт күрһәтелгән плазма панелдәр ҡуйылған.\nВидеоконференция элемтәһен ҡулланыу ҙа һөҙөмтәлелеген иҫбатлаған.\n- Видеоконференция бәйләнеше кассацион ялыуҙар йәки суд хөкөмөнә рәсми тәҡдимдәрҙе, шулай уҡ надзор суд производствоһы тәртибендәге ялыу һәм күрһәтмәләрҙе ҡарағанда ҡулланыла, - тип аңлатма бирә Елена Макушина. - Система хөкөмгә тарттырылғандарға суд ултырышында ситтән тороп ҡатнашырға мөмкинлек бирә, был иһә уларҙы суд ултырышы залына алып килеү менән бәйле сығымдарҙы ҡыҫҡарта, процеста ҡатнашыусыларҙың хәүефһеҙлеген һәм суд производствоһының оперативлығын арттыра. Шулай уҡ был система судьялар менән хоҡуҡ менән бәйле көнүҙәк мәсьәләләр буйынса семинар-кәңәшмә үткәреүҙә файҙаланыла. Бындай кәңәшмәләр эшендә бер үк ваҡытта он-лайн режимда Рәсәй Федерацияһының бер нисә субъекты суды ҡатнаша.


Телһеҙ халыҡ – тамырһыҙ ағас » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Объявления » Телһеҙ халыҡ – тамырһыҙ ағас\nӘсәм теле. Сәсән теле. Туған тел. Кешелек донъяһы барлыҡҡа килеү менән Хоҙай Тәғәлә кешегә иң элек тел бүләк иткән. Беҙҙең телебеҙ әсә һөтө менән ингән. Ҡайҙа ғына булһаҡ та, ҡайҙа ғына йәшәһәк тә уны һаҡларға, киләсәк быуынға еткерергә тейешбеҙ. Был беҙҙең изге бурыс.\nКеше тәүҙә үҙ теленең матурлығын, изгелеген, ҡиммәтен тойорға тейеш. Шул саҡта ғына уның ниндәй тәрән, хисле, яғымлы икәнлегенә ышана һәм киләсәккә тапшырырға әҙерләнә.\nМин үҙемдең телемә һоҡланам. Ҡурай моңдары менән һәр кемдең күңелен тибрәткән, ҡылғанлы яландарҙай икһеҙ-сикһеҙ булып, һәр кемдең йөрәгенә үтеп ингән, шишмә һыуындай һыуһынды ҡандырған, Урал тауҙарындай ғорур ул минең телем.\nХалыҡта «Биҙҙергән дә тел, һөйҙөргән дә тел“ тигән тәрән мәғәнәле мәҡәл бар. Ысынлап та, быуындарҙан күскән телебеҙҙе һаҡлау һәм уны киләсәккә тапшырыу өсөн итәғәтле, матур итеп һөйләшергә тейешбеҙ. Бер-берең менән яҡшы мөғәмәләлә булыу ғына туған телемдең абруйын күтәрә.\nКемдәр генә һоҡланмаған икән башҡорт теленә?! Кемдәр генә үҙ итмәгән? Кемдәрҙе генә юғары күтәрмәгән ул? Быларҙы һанап бөтөрөрлөк түгел. Улар араһында ғалимдар, осоусылар, табиптар, уҡытыусылар, артистар бар. Тимәк, туған телем ысын мәғәнәһендә яҡшы тәрбиә биргән.\nНи өсөн телде өйрәнеү тирәләй шулай шау-шыу ҡупты һуң? Ни өсөн беҙ, башҡорт балалары, ғариза яҙып, үҙебеҙҙең телебеҙҙе өйрәнергә тейешбеҙ? Уның аша белем алыу бер кемгә лә ҡамасауламай. Әгәр ҙә бәләкәйҙән бөтә фәндәрҙе русса уҡыһаҡ, шул телдә фекерләргә күсәсәкбеҙ бит. Ауыл балаларында милли рух, илһөйәрлек кеүек ҡиммәттәр юғаласаҡ. Ниңә беҙҙә ҡайһы бер ата-әсәләр балаларын үҙ туған телендә уҡытыуҙан баш тарта? Йәнәһе, туған телдә уҡыһалар, Берҙәм дәүләт имтихандарын бирә алмайҙар. Беҙ, “Рәсәй Федерацияһының мәғариф тураһында”ғы Федераль законындағы 1-се статьяһына ярашлы, үҙ туған телебеҙҙә уҡый алабыҙ бит.\nҺәр нәмәгә ғаиләлә нигеҙ һалына, тигәндәй, үҙ телеңдә һөйләшеү ҙә шунан башлана. Бала тәрбиәләгәндә шул иҫәпкә алынһын ине. Ғәзиз кешеһен әсә теленән яҙҙырған кешеләрҙе мин үҫеп ултырған ботаҡҡа балта сапҡан бәндәләргә тиңләйем.\nРеспубликабыҙҙа ҡайһы бер зыялы кешеләр “тел, тел” тип радио, телевидение аша бик матур сығыш яһай, ә үҙҙәренең балалары үҙ туған телен белмәй. Быны нисек аңларға һуң? Ысынлап та, тәрбиә башы – ғаиләлә.\nТуған телебеҙ – беҙҙең данлы, шанлы тарихыбыҙ. Ул – бөгөнгөбөҙ, яҡты киләсәгебеҙ. Үҙ теленә вайымһыҙ ҡараған шәхестәр хаҡында рус яҙыусыһы К. Паустовский: «Кешенең үҙ теленә булған мөхәббәтенә ҡарап, уның мәҙәни кимәле генә түгел, гражданлыҡ ҡиммәте тураһында ла дөрөҫ фекер йөрөтөп була. Тыуған иленә булған мөхәббәтең үҙ телеңде һөйөүҙән башҡа булыуы мөмкин түгел.Туған теленә битараф булған әҙәм – ҡырағай. Был ҡоротҡослоҡҡа һәләтле, телгә булған ғәмһеҙлеге үҙ халҡының үткәненә, хәҙергеһенә, киләсәгенә булған вайымһыҙлыҡ менән аңлатыла», – тип бик хаҡ һүҙҙәр әйткән.\nХалҡыма мөрәжәғәт итәм: үҙ телебеҙҙе онотмайыҡ, уны байытайыҡ, күтәрәйек. Телһеҙ халыҡ – тамырһыҙ ағас.\nБелорет районы Шығай ауылы мәктәбенең 11-се класс уҡыусыһы.\nСығыу ваҡыты 20-04-2018, 11:29 | Ҡаранылар: 259\nБашҡорт теле – минең телем\nРухи байлыҡ сығанағы


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - МӨНӘЖӘТТӘР АША ИМАН НУРЫ ТАРАЛА - 2016 - Мәҡәләләр\nЯрышта ҡатнашыусы 29 кешенең иң йәшенә - 9, иң өлкәненә 92 йәш ине. Уларҙың сығыштарын мәртәбәле ҡунаҡтар - З.Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты доценты, филология фәндәре кандидаты Гөлназ Ғәлина, йырсы Радик Динәхмәтов hәм Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәге Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының өлкән ғилми хеҙмәткәре, филология фәндәре кандидаты, Стәрлебаш районы "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһы етәксеһе Хәнә Баhаутдиновалар баһаланы. Ярыш бик көсөргәнешле булды. "Балалар" номинацияhында 3-сө урынға Азалия Ғиззәтуллина, 2-се - Ирәндек Дәүләтйәров, ә 1-се урынға 9 йәшлек Регина Ғәлиева лайыҡ булды. Ансамблдәр араhында 3-сө урынды "Ҡуғанаҡҡай", 2-се урынды күрше Фёдоровка районынан килгән "Ағинәйҙәр ҡоро" ансамбле, 1-се урынды Айҙарәле ауылынан "Балҡыш" ансамблдәре яуланы. Яңғыҙ башҡарыусылар араһында оҫталар күп булғанға күрә, hәр урынды бер нисә кешегә биреү кәрәкле тип табылды. Шулай итеп, 3-сө урынды Зөлхизә Әсәҙуллина, Хәлил Хәкимов hәм Люциә Байназаровалар бүлеште; 2-се урын Фирүзә Ғәйсина, Зөлфирә Булатова, Нәжиә Байтимероваларға бирелде. Ә инде 1-се урынды Рәйлә Заманова яуланы. Конкурста Гран-при хаҡлы рәүештә әсәле-уллы Фирүзә hәм Морат Иҫәнсуриндарға тапшырылды. Улар башҡарған "Улыма" мөнәжәте өлкән быуындың йәштәргә дуҫлыҡ hәм дошманлыҡ, яҡшылыҡ hәм яманлыҡ кеүек әхләки ҡиммәттәргә ҡағылған аҡыл-кәңәше, өгөт-нәсихәте булып яңғыраны. Бөтә конкурсанттар ҙа дипломдар, иҫтәлекле бүләктәр менән бүләкләнде. Киләсәктә был конкурсты республика кимәленә сығарыу күҙ уңында тотола.\nКөндөң икенсе яртыһында конкурста ҡатнашыусылар һәм был жанр тураһында күберәк белергә теләүселәр өсөн мөнәжәт, уны башҡарыу үҙенсәлектәре тураһында семинар үткәрелде. Уны Гөлназ Ғәлина һәм Радик Динәхмәтов үткәрҙе. Ауыл биләмәләре китапханаларын берләштереүсе район китапханаһы тарафынан мөнәжәттәр буйынса эҙләнеү-тикшеренеү эштәрен туплаған махсус йыйынтыҡ та әҙерләнгәйне. Оҙаҡламай ул донъя күрәсәк. Был мөнәжәт кеүек рухи хазинабыҙҙы киләсәк быуындарға тапшырыу йәһәтенән матур бер эш буласаҡ.\nСтәрлебаш районы хакимиәтенең мәҙәниәт бүлеге мөдире.\nЯҙылған: 26.07.16 | Ҡаралған: 826