Хәбәрҙәр: Эрдоган: “Урта диңгеҙҙә беҙҙең кешелеклегебеҙ батып үлде.”\nЭрдоган: “Урта диңгеҙҙә беҙҙең кешелеклегебеҙ батып үлде.”\nТөркиә президенты Рәжәп Тайип Эрдоган Европа илдәренең Яҡын Көнсығыш ҡасаҡтарына ҡарата позицияһын тәнҡитләп ташланы. Уның һүҙҙәре буйынса, Көнбайыш илдәре донъялағы терроризм проблемаһына битараф ҡалды һәм Урта диңгеҙҙе ҡасаҡтар зыяратына әйләндерҙе.\nРәжәп Тайип Эрдоган:\n“Ҡайһы бер Европа илдәренең позицияһын мин гуманлы, тип әйтә алмайым, улар ҡасаҡтарҙы квалификацияһына ҡарап төркөмдәргә бүлә һәм ҡайһы берҙәрен генә ҡабул итә. Беҙҙең кешелеклегебеҙ Урта диңгеҙгә батты.”\nСүриәнең 2 миллион самаһы ҡасағы әле Төркиәлә. Йыл башынан алып Урта диңгеҙ аша Грецияға 218 мең самаһы кеше килгән.\nГерманияның эске эштәр министрлығы башлығы Томас де Мезьер шунан алда былай тигәйне:\n“Измир районында меңдәрсә, хатта йөҙҙәрсә мең кеше Греция ярҙарына сәйәхәткә әҙерләнә. Европа, Измир районында ҡасаҡтар өсөн ҙур лагерь төҙөүгә аҡса бүлеп, артабан Европаға легаль юл менән кем китә аласағын шунда хәл итергә мөмкин булыр ине.”


Вакансиялар йәрминкәһендә эшкә 93 йүнәлтмә бирелде // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nВакансиялар йәрминкәһендә эшкә 93 йүнәлтмә бирелде\n16:28, 15 апреля 2010 Иҡтисад\nӨфөнөң Халыҡты эш менән тәьмин итеү йәрминкәһендә үткән вакансиялар йәрминкәһендә эшкә 93 йүнәлтмә бирелде. Бөгөнгө йәрминкә транспортҡа һәм элемтәгә арналды. 17 эш биреүсе үҙ предприятиелары өсөн хеҙмәткәрҙәр йыйҙы. Улар араһында УПАП-1, 1-се трамвай депоһы, Зорин исемендәге трамвай депоһы, «Зеленоглазое такси» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте вәкилдәре бар ине.\nМәшғүллек үҙәге хеҙмәткәрҙәре һөйләүенсә, йәрминкәгә баш ҡалала йәшәүсе бөтәһе 600-ҙән ашыу кеше килгән. 153 кеше мәшғүллек хеҙмәте белгестәренән консультация алған. Киләһе вакансиялар йәрминкәһе 22 апрелдә үткәреләсәк һәм ул һаҡ предприятиелары өсөн персонал һайлауға арналасаҡ.\nТеги: вакансиялар йәрминкәһе, мәшғүллек


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ЯРЫШТЫЛАР, ЕҢДЕЛӘР! - 2019 - Мәҡәләләр\nОшо көндәрҙә Өфөлә "Башҡортостандың баш ҡалаһы йыл уҡытыусыһы - 2019" һәм "Башҡортостандың баш ҡалаһы башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы - 2019" конкурстарын йомғаҡлау тантанаһы уҙҙы. Һөнәри оҫталыҡ конкурстарында быйыл барлығы 66 педагог ҡатнашҡайны. Уларҙы Өфө ҡала округы хакимиәте башлығы урынбаҫары Алина Сөләймәнова, республиканың төрлө вуз етәкселәре, ғалимдар һәм мәғариф хеҙмәткәрҙәре тәбрикләне.\nЙыл да уҡытыусыларҙың һөнәри конкурсы сиктәрендә үткән оҫталыҡ дәрестәрен ҡарарға, түңәрәк ҡорҙа фекер алышыуҙарын тыңларға тырышабыҙ. Өфө педагогтары һәр ваҡыт алдынғы ҡарашы, заман талаптарына ярашлы эш тәжрибәһен күрһәтеүе менән айырылып тора. Быйыл конкурсанттар төрлө эш алымдары ҡулланып, уҡыусыларҙың телмәрен үҫтереү, шәхесен тәрбиәләү, белемен арттырыу, хәтерен яҡшыртыу маҡсатына ҡоролған оҫталыҡ дәрестәре күрһәтте. Бигерәк тә 111-се гимназия уҡытыусыһы Наилә Насированың "Башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәрендә картиналарҙы һүрәтләү аша телмәр үҫтереү" темаһына арналған оҫталыҡ дәресе уңышлы килеп сыҡты. Педагог әҙерлек барышында рәссам Ҡасим Дәүләткилдиев картиналарының төшөрөлөү тарихын өйрәнгән, ундағы геройҙарҙың яҙмышы тураһында уҡыусыларға мауыҡтырғыс мәғлүмәт еткерҙе. Ә бына 93-сө физика-математика лицейының йәш уҡытыусыһы Юлиә Бикмөхәмәтова дәрестәрендә уҡыусылар үҙҙәре яратып ҡараған йәнһүрәттәрҙе башҡортса тауышландырып ҡарай ала. Баш ҡаланың 7-се урта мәктәбе уҡытыусыһы Гөлшат Ғәбитова күрһәткән "Тиҙ уҡыу өҫтөндә эшләү алымдары" темаһы ла коллегаларында ҡыҙыҡһыныу уятты. Уҡыусыларҙы тиҙ уҡырға ғына түгел, ә аңлап уҡырға өйрәтеү, күреү хәтерен яҡшыртыу, яңы һүҙҙәрҙе иҫтә яҡшыраҡ ҡалдырырға ярҙам итеүгә ҡоролған эштең файҙаһын барыһы ла юғары баһаланы. Ғөмүмән, һәр конкурсант үҙ тәжрибәһенән сығып, ниндәйҙер яңылыҡ күрһәтергә, заманса технологияны ҡулланып та, электән килгән традицион алымдар ярҙамында ла төплө белем биреп булыуын сағылдырырға тырышты. Үҙ эшен яратып башҡарған профессионалдарҙың дәресе бына шулай үтә икән, уларҙың уҡыусылары төрлө яҡлап үҫешкән шәхес икән, тигән фекер ҡалдырҙы был ярыш этабы. "Йылдан-йыл был конкурста ҡатнашыусыларҙың тәжрибәһе арта, уҡытыусылар коллегалары күрһәткән дәрестәрҙе ҡарап, белемен дә үҫтерә. Быйыл "Педагогик өмөт" номинацияһында ҡатнашҡан йәштәрҙең тәжрибәле уҡытыусыларҙан бер ҙә ҡалышмайынса, шул тиклем матур итеп дәрестәр үткәреүе, оҫталыҡ дәресе күрһәтеүе ҡыуандырҙы. Бөгөн уҡытыусы һөҙөмтәгә эшләй, был Федераль белем биреү стандарттары ҡуйған талаптарҙан килә. Конкурсанттарҙың быны яҡшы аңлауын күрҙек", - тине баһалама ағзаһы, М. Аҡмулла исемендәге БДПУ доценты Мәрхәбә Дәүләтшина.\nҺөнәри конкурстың һуңғы этабы - түңәрәк ҡорҙа ла педагогтар һынатмаҫ, тигән ышаныс бар ине. Әммә боронғолар белмәйенсә "Ҡолондоң билен һындыраһың", тимәгән икән. Сит мәктәптә дәрес күрһәткәндә лә, үҙ тәжрибәһе менән уртаҡлашҡанда ла үҙен юғары һөнәр оҫтаһы итеп таныштырған башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларының "йомшаҡ урыны" фекер алышыу барышында асыҡланды. "XXI быуат уҡытыусыһы ниндәй булырға тейеш?" темаһын асҡан саҡта бөтә "тейешлеләрҙе" һанап сығыуын сыҡҡас, жюри ағзаһы Гөлнур Нәбиуллина биргән ябай ғына һорауҙан баҙап ҡалды конкурсанттар. Улар бөгөнгө биш әйҙәүсе прозаикты атай алманы! "Бәй, һеҙ китап уҡымайһығыҙ икән дә!" - тип аптырашты баһалама ағзалары. "Ҡала шарттарында башҡорт теле уҡытыусыһы булып эшләүе еңелдән түгел, әммә беҙҙең уҡытыусылар аптырап ҡалмай, һәр береһенең үҙ методикаһы, алымдары бар, тырышып эшләүҙәрен күрҙек. Шулай ҙа бер нисә мәсьәләгә иғтибар итергә кәңәш бирәбеҙ: Федераль дәүләт белем стандарттарын һыу кеүек эсергә кәрәк. Бынан тыш, ниндәй милләт вәкиле, һөнәрең буйынса кем, нисә йәштә булыуға ҡарамаҫтан, әҙәби әҫәрҙәр уҡырға тейешһең, тигән фекерҙе уҡытыусы үҙе уҡыған саҡта ғына уҡыусыһына еткерә ала. Тағы ла уҡытыусы өсөн милли матбуғатты алдырыу ҙа мөһим, сөнки ул заман менән бергә атлауы, бөгөн булған хәл-ваҡиғалар менән таныштырып барған өсөн дә бүтән һөнәр эйәләренән бер башҡа өҫтөн тора. Ошоларҙы хәтерендә тотҡан осраҡта, баш ҡаланың башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларының һөнәри компетентлығы тураһында ҡайғырырға түгел", - тине конкурстың жюри рәйесе, М. Аҡмулла исемендәге БДПУ башҡорт филологияһы факультеты деканы Луиза Сәмситова.\nШулай итеп, "Башҡортостандың баш ҡалаһы башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы-2019" конкурсының еңеүсеһе итеп 7-се мәктәп уҡытыусыһы Гөлшат Ғәбитова танылды. Гөлшат Заһир ҡыҙының педагогик стажы 17 йыл, ул был конкурста икенсе тапҡыр ҡатнашҡан. "Быға тиклем 2006 йылда конкурстың лауреаты булғайным, быйыл хеҙмәтемә ҙур баһа биреп, еңеүсе итеп таныуҙары өсөн сикһеҙ шатмын. Был йылдар эсендә коллегаларым шулай уҡ көслө конкуренттар булды, ә бына айырмалыҡ шунда: 2006 йылда цифрлы белем биреү юҡ ине, әлеге ваҡытта бөтә әйбер шуға бәйле. 2006-ла беҙ ватмандар, төҫлө ҡәләмдәр тотоп йөрөй инек, "проектор" тигән һүҙ телмәргә яңы ингәйне, уның менән ҡулланып эшләүселәргә иҫебеҙ китеп ҡарап сыҡҡайныҡ. Хәҙер аптыратырлыҡ яңылыҡ юҡ, әммә һәр бер конкурсант тәжрибәһен уртаҡлашҡанда үҙем өсөн файҙалы булырҙай фекерҙәрҙе теркәп барҙым", - тине еңеүсе әңгәмәләшкәндә.\nТрадицион рәүештә, башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары араһында "Педагогик өмөт" номинацияһы бирелде, уға быйыл Сит тел тәрәнәйтеп өйрәнелгән 103-сө мәктәп уҡытыусыһы Зөлфиә Иҫәнбаева лайыҡ булды. Өфө ҡалаһы педагогтарының һөнәри оҫталыҡ ярыштарында рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары араһында 6-сы лицейҙан Айгөл Хөсәйенова, татар теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары араһында 65-се татар гимназияһынан Гүзәл Заһитова еңеүсе булды. "Педагогик дебют" номинацияһында 160-сы лицейҙың һынлы сәнғәт уҡытыусыһы Ангелина Тимирова билдәләнде, ә "Педагог-мастер" номинацияһында - 12 уҡытыусы, "Педагог-тикшеренеүсе" номинацияһында 33 кеше маҡтау грамотаһы алды. "Башҡортостандың баш ҡалаһы йыл уҡытыусыһы-2019" ҡала конкурсының төп еңеүсеһе итеп А.П. Гайдар исемендәге 47-се гимназияның иҡтисад уҡытыусыһы, уҡытыу-тәрбиә эштәре буйынса директор урынбаҫары Ирина Хисмәтуллина танылды. Әйткәндәй, алдағы йылдарҙа педагогтарҙың һөнәри конкурсында ҡатнашыусылар "Башҡортостандың баш ҡалаһы йыл уҡытыусыһы" тигән клуб төҙөгән. Был ойошмаға алдынғы ҡарашлы, үҙ һөнәренең оҫтаһы булған педагогтар берләшкән. Уның ағзалары йомғаҡлау тантанаһы барышында коллегаларын тәбрикләп, махсус приз да, музыкаль бүләк тә тапшырҙы.\nЯҙылған: 06.02.19 | Ҡаралған: 42


«Осош – 2014»\nБашҡорт дәүләт университетының спорт-һауыҡтырыу лагерында үҙенсәлекле студент мәктәбе эш башланы.\nСарала юғары уҡыу йортонда белем биреү сифатын яҡшыртыу һәм студенттар хоҡуҡтарын яҡлау темалары күтәрелә. Үҙенсәлекле мәктәп сиктәрендә уҡыу алдынғылары Мәскәүҙән килгән белгестәр менән аралаша, төрлө түңәрәк өҫтәлдәр ойоштора. Юғары уҡыу йортонда белем алыусыларҙың берләшкән Советы Рәсәй Мәғариф министрлығының студенттар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса вәкилен дә саҡырған. Ике көн дауамында ҡыҙҙар һәм егеттәр үҙҙәрен борсоған һорауҙарын бирә, үҙенсәлекле тәҡдимдәре менән уртаҡлаша ала.\nӘйтергә кәрәк, быйыл Башҡорт дәүләт университеты Рәсәй Мәғариф министрлығының грантына лайыҡ булған. Студенттарҙың үҙидаралыҡ ойошмалары өсөн тәғәйенләнгән премияға тиҫтәләрсә юғары уҡыу йорто дәғүә иткән. Шулар араһынан еңеү яулап, Башҡорт дәүләт университеты коллективы 4 миллион һум күләмендә матди ярҙам алыуға ирешкән. Был аҡсалар студенттарҙың ғилми эштәрен үҫтереүгә һәм тәрбиә эштәренә йүнәлтелә. Бөгөнгө сара тап ошо грант сиктәрендә ойошторолған.


Ғәҙәти йорт йыһаздары, ябай, тәбиғи йөҙҙәр. Бөхтә ауыл өйҙәре, ҙур ғаиләләр, йылдар буйына барлыҡҡа килгән етеш\nйәшәйеш тәртибе һиҙелә. Ҡайһы бер йорттарҙа - сәскәле обой,\nиҫке ҙур телевизор һәм биҙәкле ашъяулыҡ менән генә биҙәлгә н ярлылыҡ күҙгә ташлана. Был йорт хужаларының йөҙөндә "ҡыйыш т ейәргә" яратыуҙары яҙылған. Асыҡ зәңгәр күҙле балаларҙың өҫтөнә кейгән кейемдәре күптән йыуылмағанлығы күренә.\nТөпкөл ауыл - былар барыһы ла беҙгә яҡшы таныш. Уның шыҡһыҙ яҡтары ла, алсаҡлығы, патриархаллеге, үҙенсәлектәре л ә күңелгә яҡын. Ауыл кешеһе ҡунаҡтарҙы ихлас күңелдән йылы ҡаршылай, шау - шыу, йыр - бейеүҙәр тынмай. Араҡы - милли эсемлек. "Бөтә ауыл менән" ҡаршылайҙар ҙа, оҙатып та ҡалалар .\nНюрнбергтан килгән фотограф Гердт Доллхопф төпкөл ауылдың алсаҡлығын һәм ҡунаҡсыллығын тулы кимәлдә үҙендә\nкисерә. Уның ҡатыны Светлана Башҡортостанда тыуған, шуға күрә ул, өлгөлө кейәү булараҡ, йыл һайын Саҡмағош районының Яңы Ихсан ауылында йәшәүсе ҡайны - ҡәйнәләренә ҡайтып йөрөй.\nҺәм һәр ҡайтыуында Гердт Германияға башҡорт төпкөлөнөң "экзотик тормошо" хаҡында байтаҡ фотоматериал алып китә. Тәьҫораттар шул тиклем күп йыйыла, һөҙөмтәлә төшөрөлгән репортаждар "Колхозсылар" проектына әйләнә. Унда пейзаж да, йорттар ҙа, портреттар ҙа бар...\nОшо көндәрҙә Өфө художество галереяһында Өфө авторы Николай Марочкиндың күргәҙмәһе менән бергә Гердт Доллхопфтың яңы экспозицияһы ла асылды.\nБеҙҙең "ауыл көнкүрешенә" немец фотографы күҙлегенән сығып ҡарауы ҡыҙыҡмы Бик тә.\nБашҡортостандың ауыл кешеләрен Гердт Доллхопф өс йыл дауамында фотоға төшөргән. 2005 йылдың ноябрь айында Нюрнбергта үткән күргәҙмә презентацияһы ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра. Был юлы фотографтың дуҫтары ла уның менән бергә Башҡортостанға килергә ҡарар итеүе быға дәлил.\n- Мин Өфөлә ни бары дүрт көн, әммә тәьҫораттар бик күп, -\nтип уртаҡлаша Гердт һәм Светлана менән бергә килгән Ойро Ев ген - Роланд Рохн (Мюнхен). - Иртәгә ауылға барырға йыйынам,\nтимәк ,иң сағыу кисерештәрем алдалыр әле. Гердт Доллхопфтың эштәрен мин тәүҙә интернетта күрҙем, улар мине хайран ҡалдырҙы һәм ҡыҙыҡһындырҙы. Хәҙер мин һеҙҙең илде бер аҙ эстән дә беләм тип әйтә алам. Минеңсә, бында Германияға ҡарағанда ғаилә бәйләнеше көслөрәк. Беҙҙе йылы ҡаршы алдылар, хөрмәтле ҡунаҡтай күреп һыйланылар. Германияла сит илдән килеүселәргә бер кем дә бындай иғтибар күрһәтмәҫ ине. Бәлки өсәүләп барҙа ултырыр инек һәм шуның менән вәссәләм. У ның ҡарауы һеҙҙең транспорт, юл хәрәкәте, урамдар - бөтөнләй икенсе тема. Барыһы ла ашыға, йүгерә, ҡағиҙәләрҙе кем нисек\nтеләй, шулай боҙа. Германияла бындай хәлгә юл ҡуйылмай! Дуҫым Гердтҡа килгәндә, мин уға уңыштар һәм Рәсәй фоторәссамдары менән артабан да уңышлы хеҙмәттәшлек итеүен т еләйем.\n"Колхозсылар" дүрт сюжетҡа ҡараған фотографиялар серияһынан тора: һәр колхозда юл эргәһендә ҡаршы алыусы стела, пейзаж, йорт йәки уға хас булған ниндәйҙер элемент һә м, ниһәйәт, портреттар.\nНиколай Марочкиндың фотолары 2006 йылда Өфөлә һәм 2005 й ылда Стәрлетамаҡта төшөрөлгән. Экспозиция махсус рәүештә Доллхопфтың күргәҙмәһенә яраҡлаштырып төҙөлгән, был тамашасылар Башҡортостандың ауылдарынан тыш бөгөнгө ҡала\nтормошо менән дә таныша алһын өсөн эшләнгән.\n- Немец коллегалар менән хеҙмәттәшлек өс йыл дауам итә, - тип һөйләй "БАШвестЪ" гәзите хәбәрсеһенә Николай Марочкин. -\nБашта уҡ әйтергә теләйем: был күргәҙмә минеке түгел. Мин бары тик дуҫыма экспозицияһын тулыландырырға ярҙам иттем.\nГердт йәшәгән Бавария үҙенең фәлсәфәүи йолалары менән танылған Баден - Вюртемберг еренә күрше урынлашҡан. Николай Марочкин әйтеүенсә, немец фәлсәфәһенең феномены "Германияла һөйләшкән һәм фекер йөрөткән телдең сифат үҙенсәлектәренә бәйле". Был фотография аша фекер йөрөтөүгә лә ҡағыла.\n- Мин үҙемдең барлыҡ "фотомоделдәремә", дуҫым һәм коллегам Николай Марочкинға, һөйөклө ҡатыным Светлана һәм уның ғаиләһенә рәхмәтлемен, - тине Гердт Доллхопф күргәҙмәне асыу\nтантанаһында. - Николайҙың фотоэштәренә килгәндә, ҙур ышаныс менән уларҙың сифатлы һәм ғәҙәти булмаған һүрәттәр булыуы тураһында әйтә алам. Марочкин яҡшы фоторәссам өсөн кәрәкле барлыҡ сифаттарға ла эйә. Был профессионаллек, тормошҡа журналистарса ҡараш, мөһим темаға иғтибар итә белеү. Минең эштәремдә лә репортаждар хроникаһы бар, был һыҙат беҙҙе берләштерә.


Бөрөлә заманса ҡала мөхите\nҠалала уңышлы эшләгән программа сиктәрендә 14 ихата алды һәм бер парк төҙөкләндереләсәк. Өс бригаданан торған төҙөүселәр Интернационал, Гагарин урамдарында ихата алдарын төҙөкләндерә башлаған.\nБында бордюрҙар ҡуйыла, һыу аҡһын өсөн махсус уйымдар эшләнә һәм иң мөһиме, парковка урындары булдырыла. Проектта ҡатнашырға егерме биш йорттан ҡырҡ биш ғариза алынған. Улар араһынан 14 йортта йәшәүселәрҙең ғаризаһы ҡәнәғәтләндерелгән. Тиҙҙән халыҡ бөтә уңайлыҡтары булған урамдарҙан йөрөйәсәк.\nЭргә-тирәләге йорттарҙа йәшәүселәр төҙөүселәрҙең әүҙем эшмәкәрлегенән һәм ихата алдары күркәмләнеүенә шат. Элегерәк улар еңел автомобилдәрен ҡайҙа етте шунда ҡалдырып китһә, яҡын арала бөтә ерҙә тәртип һәм бөхтәлек буласаҡ.


Ҡәрҙәштәребеҙ ярҙамға мохтаж » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Иман » Ҡәрҙәштәребеҙ ярҙамға мохтаж\nҠәрҙәштәребеҙ ярҙамға мохтаж 11.05.2018 // Иман\nӘҙәм балаһының яҙмышы – Аллаһтың ихтыярында. Раббыбыҙ беҙҙе һәр яҡлап, шул иҫәптән бәлә-ҡаза аша һынап тора.\nБаймаҡ районының Үрге Таһир ауылында йәшәгән Биктимеровтар әле тормошонда ҙур ауырлыҡ кисерә: алты балалы ишле ғаилә янғындан зыян күргән. Ут бар мөлкәттәрен юҡҡа сығарған. Балалары береһенән-бере бәләкәй – 1 – 14 йәшлек.\nБер ниһеҙ ҡалған ишле ғаилә ҙур ярҙамға мохтаж. Уларға тормош көтөү өсөн талап ителгән бөтөн нәмә, кейем-һалым кәрәк. Аҡсаны Һаҡлыҡ банкындағы ошо иҫәпкә күсерергә мөмкин: 4276060026757479 (Рәсүл Әхмәтғәзи улы Биктимеров). Ҡатыны Данияның телефон һаны: 8 9625396194.\nҠәрҙәштәребеҙгә ярҙам итергә ашыҡһаҡсы, хөрмәтле йәмәғәт. Имен тормоштоң нигеҙе – изгелек, берҙәмлек, киң күңеллелек, мәрхәмәтлек. “Аллаһ Тәғәләнең юлында ярҙам күрһәтеүселәр, хәйер биреүселәр гүйә ки орлоҡ кеүек, – тиелгән Ҡөрьәндә. – Ул, үҫеп етеп, ете башаҡҡа әйләнер. Һәр береһендә йөҙ орлоҡ булыр...” Изгелеккә, ихласлыҡҡа, йомартлыҡҡа, берҙәм, татыу йәшәүгә Аллаһ Тәғәлә сауабын арттырып бирә.


Радий Хәбиров төрлө кимәлдәге етәкселәрҙе халыҡ менән аралашырға саҡырҙы | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n26 января 2021 — 11:50 ГТРК «Башкортостан»\nКешеләр менән йәнле аралашыу, власть белдереүенән башҡа фекер йөрөткән һәм күҙгә ҡарап дөрөҫөн әйтер кешеләр кәрәк. Республика Хөкүмәтендә үткән оператив кәңәшмәлә Радий Хәбиров ошо талаптарҙы үтәр закон ҡабул итеү мөмкинлегенә иғтибар итте. Хәбәрсебеҙ Нәфисә Кинйәбаева оператив кәңәшмәлә ҡаралған ошо һәм башҡа мәсьәләләр тураһында. Формаль яуаптан арыған халыҡ менән күҙгә-күҙ осрашыу йөкләмәһен муниципалитеттар ҙә, йәмәғәт ойошмалары ла алды. Үткән йылдағы мәжбүри сикләмәләр эпидемиологик хәлгә бәйле кисерештәрҙән тыш, көндәлек мәсьәләләрҙе лә киҫкенләштерҙе. Өфө ҡала хакимиәте башлығы Сергей Греков башҡаланың бар райондарында ла халыҡ менән осрашыуҙар ойошторолоуы тураһында хәбәр итә. Өфөлә торлаҡ йылытыуға ҡағылған етешһеҙлектәр һәм был хеҙмәт өсөн юғары хаҡтар ҡәнәғәтһеҙлек акцияларына сәбәпсе булды. Инженер селтәрҙәре былтырғы кимәлдән 42 процентҡа артыҡ суммаларҙы ҡайтанан иҫәпләргә ризалыҡ белдергән. Республика башлығы бер йыл, тиерлек, пандемия шарттарында хеҙмәт иткән табиптарҙың дә кәйефен белешә. Һаулыҡ һаҡлау министры белдереүенсә, дауаханалар үҙенең ғәҙәти эш тәртибенә күсә башлаған. Февраль аҙағына коронавирус инфекцияһы менән сирлеләр өсөн тәғәйен койкалар һанын кәметеү көтөлә. Бер үк ваҡытта вакцинация киң таралыш ала. Ғинуар аҙағына 151 мең ярым миҡдар вакцина алынасаҡ, Вакцинация пункттары 27 медицина учреждениеһында асыҡ, өҫтәп йәнә 13 пункт эш башларға әҙерләнә. Предприятие-ойошмаларҙа вакцина ҡуйыу буйынса күсмә нөктәләр тәжрибәһе туплана. Был ысул әле социаль учреждениеларҙа ҡулланыла башлаған. Йоғошло сирҙәрҙе иҫкәртеү менән республиканың ветеринария хеҙмәте белгестәре лә мәшғүл. Ҡош киҙеүе, сусҡаларҙың африка тағуны, бруцеллез осраҡтары Башҡортостанға яҡын төбәктәрҙә теркәлә. Республикала ситтән ҡайтарылған малды 30 көнлөк карантинда тотоу тәртибе раҫланған. Африка тағуны таралыуҙы иҫкәртеү маҡсатында ветеринар-патруль постары ҡуйылған. Ырымбур өлкәһендә ҡырағай хайуандар араһында был йоғошло сир асыҡланыуға бәйле Экология һәм тәбиғәтте файҙаланыу министрлығы ҡабандар һанын көйләр өсөн атып алырға 50 өҫтәмә лиценция биргән. Бынан тыш, эре сусҡасылыҡ предприятиелары менән берлектә йыртҡыстарҙың хужалыҡтарға яҡынлашыуын сикләү маҡсатында ҡабандарҙы туйындырыу әмәле күрелә. Йәнә бер өлкә вәкилдәре оператив кәңәшмәлә маҡтау һүҙенә лайыҡ булды. Башҡортостан спортсылары үткән аҙнала федераль һәм халыҡ-ара кимәлдә бәхәсһеҙ еңеүҙәргә өлгәште. Шорт-трексы Семен Елистратов 15 тапҡыр Европа чемпионы дәрәжәһен алды. Радий Хәбиров республикала спортты артабан үҫтереүгә йүнәлтелгән сараларҙы дауам итергә, төбәктәрҙә бассейндар төҙөлөшөн тамамлап боҙ һарайҙарын булдырыу мөмкинлеген ҡарарға тәҡдим итте. Оператив кәңәшмә был юлы беренсе тапҡыр Башҡортостан24 каналында сурдотәржемә менән эфирға сыҡты. 25 ғинуарҙан муниципаль телеканалда юғары рейтинглы программаларҙа бар мәғлүмәт йүгерек яҙма менән бер рәттән һаңғырауҙар өсөн ҡул хәрәкәте телендә лә тапшырыла.


Чемпиондар сәхнә түрендә » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » On-line яңылыҡтар » Чемпиондар сәхнә түрендә\n- 2015 йыл һөҙөмтәләре буйынса Учалы спортсылары тиҫтәләгән ярыштарҙа көс һынап, төрлө кимәлдәге наградаларға лайыҡ булдылар. Улар араһынан иң ҡиммәтлеһе тип муниципаль райондар араһында БР-ҙың 23-сө ауыл спорт уйындарында яуланған I урынды билдәләр инем. Һуңғы тапҡыр был ярыштарҙа 10 йыл элек чемпион булған инек, киләсәктә бындай еңеүҙәр йышыраҡ ҡабатланыр, тип ышанам. Әлбиттә, спортсының һәр уңышы - ул тренерҙың эш һөҙөмтәһе. Шулай ҙа остаздың төп еңеүе тип балаларҙы ауырлыҡтарҙы еңеп сығырға өйрәтеүҙе, уларҙа рух ныҡлығын тәрбиәләүҙе, насар ҡылыҡтарҙан ҡурсалап тороуҙы атар инем. Талымһыҙ намыҫлы хеҙмәтегеҙ өсөн һеҙгә ҙур рәхмәт, - тине район хакимиәте башлығы Фәрит Дәүләтгәрәев һәм һүҙҙәрен ҡеүәтләп, данлыҡлы тренерҙарға район хакимиәтенең Хөрмәт грамоталарын тапшырҙы. Улар исемлегенә ғүмеренең күп өлөшөн йәш быуынды тәрбиәләүгә бағышлаған, БР-ҙың атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре, РФ-тың халыҡ мәғарифы отличнигы, саңғы ярыштары буйынса бихисап Рәсәйҙең спорт мастерҙарын әҙерләүсе Рәүил Йәзәриев, халыҡ-ара класында спорт мастерҙарын әҙерләүсе БР-ҙың атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре Рә-мил Әхмәтйәнов, РФ дөйөм белем биреүҙең Почетлы хеҙмәткәре Артур Хәсәнов, БР-ҙың иң яҡшы тренеры Ринат Сабанбаев, 2015 йылда кикбоксинг буйынса спорт мастерына кандидат әҙерләүсе Денис Ямалетдинов инде. Ошондай уҡ грамоталар менән волейбол һәм баскетбол буйынса ир-егеттәр, ҡатын-ҡыҙҙар, мини-футбол, милли көрәш, туризм, хоккей, саңғы ярышы, өҫтәл теннисы, шахмат буйынса Учалы районы командалары наградланды.\nРайонда спортты үҫтереүҙә, ярыштарға барып ҡайтыуҙа финанс ярҙам күрһәтеүсе тау-байыҡтырыу комби-наты, «Урал таштары», «Энергоремонт» йәмғиәттәре, тегеү фабрикаһы етәксе-леге маҡтап телгә алынды. Учреждение, ойошмаларҙа эшләүсе хеҙмәткәрҙәр ҙә сәләмәт тормош яҡлы. Йылдағыса ойошторолған предпри-ятие, ойошмалар ара-һындағы спартакиада ҡатнашыусылары ошоно раҫлай. Уҙған йылда үҙ төркөмдәрендә мәғариф бүлеге, 24-се янғын һүндереү часы, Уральск ауыл Советы командалары алдынғылыҡты бирмә-гәндәр.\n2015 йылда районыбыҙ 2 спорт мастеры һәм 6 спорт мастерына кандидат әҙерләгән. Көрәш буйынса Дим Хәйруллин (тренеры Р.Әхмәтйәнов), саңғы ярышы буйынса Анна Ложкина (Р. Йәзәриев), кандидаттар - байдарка һәм каноэла ишкәк ишеү буйынса Линар Мөхөтдинов, Эмилия һәм Анжела Хәсәновалар (А. Хәсәнов), каратэ буйынса Эльдар Хафизов, Илшат Мәх-мүтдинов (Р. Сабанбаев), кикбоксинг буйынса Артур Мужипов (Д. Ямалетдинов) ҡала ултырағының Хөрмәт грамоталары менән тәбрикләнде.\n«Учалы егете Дим Хәйруллин - көрәш буйынса донъя чемпионы!» - тигән хәбәр тиҙ таралды. Киң яурынлы, етди ҡарашлы чемпионды фотоһүрәтенән ҡарап,... Тотош уҡырға\nҮткән аҙнала Балалар ижады йортонда Учалы районының предприятие, ойошма һәм ауыл ултыраҡтары араһында XIII спартакиада иҫәбенә ҡатын-ҡыҙҙар фестивале... Тотош уҡырға


Рөстәм Хәмитов яңы акушерлыҡ-гинекология корпусын ҡараны // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов яңы акушерлыҡ-гинекология корпусын ҡараны\n10:18, 3 июня 2013 Йәмғиәт\nРеспублика клиник дауаханаһының Достоевский урамы, 132 адресы буйынса урынлашҡан яңы биш ҡатлы акушерлыҡ-гинекология корпусы 120 урынға иҫәпләнгән.\nХалыҡ-ара балаларҙы яҡлау көнөндә яңы корпусты Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов ҡараны. Акушерлыҡ корпусында буласаҡ әсәләр һәм уларҙың сабыйҙары өсөн бөтә уңайлы шарттар булдырылған.\nҒ.Ғ.Ҡыуатов исемендәге Республика клиник дауаханаһының баш табибы Ринат Нагаев корпустың 2010 йылдың декабрендә төҙөлә башлауы хаҡында әйтте.\n— Барлыҡ төҙөлөш эштәре тамамланды, медицина ҡорамалдары ла һатып алынды. Киләсәктә дауахананы үҫтереү йәһәтенән поликлиника, ашхана, пансионат һәм махсус автомобилдәр ҡуйыу урынын төҙөргә планлаштырабыҙ, — тине баш табип.\nУның һүҙҙәренсә, барлыҡ санитар саралар үткәрелгәндән һуң, корпус июль урталарында тәүге пациенттарҙы ҡабул итәсәк.\nПрезидентҡа һөйләүҙәренсә, бина һәм унда урынлаштырылған ҡорамалдар заманса талаптарға яуап бирә. УЗИ бүлеге мөдире Наил Кәлимуллин Рөстәм Хәмитовты яңы технологиялар, атап әйткәндә УЗИ 4D мөмкинлектәре менән таныштырҙы. Яңы корпуста VOLUSON E 8 маркалы өс бындай аппарат урынлаштырылған.\nБашҡортостан Президенты корпустың неонаталь блогын, операция залдарын ҡараны. Шулай уҡ быйыл бында яңы тыуған сабыйҙар патологияһы бүлеген асыу планлаштырыла.\n2011 йылда Республика клиник дауаханаһының бала табыу йортонда — 1500 сабый, 2012 йылда – 1900 сабый тыуған. Дауахана баш табибының акушерлыҡ һәм гинекология буйынса урынбаҫары Марина Мөхәмәҙиева иҫәпләүенсә, яңы акушерлыҡ-гинекология корпусын асыу артабан тыуым күрһәткестәренең артыуына булышлыҡ итәсәк.\nРөстәм Хәмитов билдәләүенсә, яңы корпус төҙөүгә 1,2 миллиард һум аҡса йүнәлтелгән.\n— Беҙ артабан да ошо йүнәлештә эшләйәсәкбеҙ. Илдең медицина өлкәһендәге етәкселәре яңы перинаталь үҙәк төҙөү буйынса беҙҙең теләкте хупланы. Төҙөлөш эштәре быйыл башланасаҡ. Яңы үҙәк ҡиммәтерәккә төшәсәк, әммә ул ҡорамалдар менән дә күберәк йыһазландырыласаҡ.\nПрезидент билдәләүенсә, киләһе йылда Октябрьский ҡалаһында ла акушерлыҡ-гинекология үҙәге төҙөлөп бөтәсәк. Әлеге ваҡытта Ишембайҙа бала табыу йортон төҙөү мәсьәләһе хәл ителә.


Яман шешкә ҡаршы аҙыҡ-түлек\nМәсетле районында 2018 йылдың 1 ғинуарына онкология кабинетында диспансер иҫәптә 338 кеше торған, шул иҫәптән 6 бала. 2017 йылда беренсе тапҡыр 67 сирле иҫәпкә алынған, уларҙың 12-һе – һөт биҙҙәре, 7-һе – ашҡаҙан, 6-һы – үпкә, 5 – туҡ эсәк, 4-тәр – тире һәм лимфома яман шештәре һәм башҡалар. Тик 2017 йылда ғына беҙҙең районда 35 кеше ошо яман сирҙән донъя ҡуйған.\nРак ауырыуҙары үҫешендә туҡланыу мөһим роль уйнай, сөнки бөтә яман шештәрҙең өстән бере туҡланыуға бәйле. Рациональ булмаған туҡланыу ҡотолғоһоҙ рәүештә матдәләр алмашыныу процесының, төрлө системалар һәм органдар эшмәкәрлегенең боҙолоуына, шештең типик булмаған “сит-ят” күҙәнәктәрен ваҡытында юҡ итеү өсөн яуаплы иммунитеттың түбәнәйеүенә килтерә.\nКүҙәнәкле туҡымалары етерлек күләмдә булған йәшелсә һәм емеш-еләкте көнөнә 400-500 г ашау рак барлыҡҡа килеү ихтималлығын күпкә кәметә.\nПомидор организмдың яман шеш күҙәнәктәренә ҡаршы тороусанлығын арттыра.\nКәбеҫтәләрҙең төрлө төрҙәре – брокколи, брюссель, ҡытай һәм төҫлө кәбеҫтә- ләрҙе мейестә бешереү йәки парҙа бешереү яҡшыраҡ.\nБаклажан рак күҙәнәктәренә ҙур участкаларҙы зарарлау өсөн кәрәкле ферменттарҙы ҡамап тота.\nКишер, сөгөлдөр, ҡабаҡ А витаминына һәм рак күҙәнәктәре үҫешен тотҡарлаусы башҡа матдәләргә бай.\nҠыҙыл борос елһенеүгә ҡаршы сараларға эйә, уларҙа яман шеш күҙәнәктәрен үҙҙәрен үҙҙәре юҡҡа сығарырға булышлыҡ итеүсе, бауырға канцерогендарҙы зарарһыҙландырырға ярҙам иткән матдәләр бар. Цитрус емештәр, слива, абрикос, ҡыҙыл һәм ҡара виноград, сейә, гранат, күк еләк, ҡурай еләге һәм башҡалар кәңәш ителә. Яңы бешкәндәре яҡшыраҡ, әммә туңдырылғандары ла бара.\nТәмләткестәр: куркума, карри, имбер, кейәү үләне (тимьян) елһенеүгә ҡаршы тороуҙың уникаль үҙенсәлектәренә эйә. Ошоноң менән бәйле, Һиндостан хал-ҡында, башҡа төбәктәрҙәге халыҡ менән сағыштырғанда, рак һигеҙ тапҡырға һирәгерәк осрай.\nҺарымһаҡ, һуғандың бөтә төрҙәре – канцерогендар тәьҫирен кәметә. Уларҙың компоненттары тәмәкеләге һәм артыҡ ҡурылған иттәге канцероген матдәләрҙе нейтралләштерергә һәләтле, айырыуса улар эсәктәр, простата, бауыр, һөт биҙҙәре яман шештәрен, ҡан рагын профилактикалауҙа эффектлы. Өҫтәмә рәүештә улар ҡандағы яман шеш күҙәнәктәре үҫешен сикләүсе шәкәр дәүмәлен контролдә тота.\nКакаоһы 70% булған ҡара шоколад рак күҙәнәктәре үҫешен көсһөҙләндереүсе матдәләргә бай.\nБалыҡ: скумбрия, сардина, һөмбаш (лосось) – Омега-3 кеүек майлы кислоталар булыу арҡаһында организмға рак күҙәнәктәренең артыуына һәм шештәр барлыҡҡа килеүенә ҡаршы торорға ярҙам итә, айырыуса үпкә, һөт биҙҙәре, эсәктәр, простата, бөйөрҙәргә ҡарата. Ошоноң менән бәйле аҙнаһына кәмендә ике тапҡыр балыҡ ашау рак ауырыуҙары барлыҡҡа килеү хәүефен һиҙелерлек кәметә.\nЯңы бешерелгән йәшел сәйҙә антиоксидант бар, уның молекулалары рак күҙәнәктәре тарафынан шеш формалаштырыу өсөн файҙаланылыусы ҡан тамырҙары барлыҡҡа килеүен тотҡарлай.\nРакка ҡаршы файҙалы үҙенсәлектәргә эйә аҙыҡ\nЙәшел тәмләткестәр – петрушка, ҡуҙғалаҡ, шпинат, сельдерей, салат-латук, спаржа.\nҮҫемлек майҙары, һалҡын килеш һыҡтырылған булһа яҡшыраҡ.\nЯрҙырылмаған бөтөн иген бөртөктәре, көнбағыш орлоҡтары.\nБәшмәктәр (аҡ көләпәләр (шампиньондар) һәм ҡарама бәшмәктәре (вешенкалар).\nРак күҙәнәктәрен уятып ебәрергә йәки үҫеүенә көс бирергә мөмкин булған аҙыҡ-түлек\nҠыҙыл ит, ҡош тиреһе, йомортҡа (әгәр тауыҡтарҙы, сусҡалар һәм һыйырҙарҙы кукуруз һәм соя менән үҫ- терһәләр, гормондар һәм антибиотиктар ҡаҙаһалар).\nТиҙ үҙләштерелеүсе углеводтар: шәкәр (аҡ һәм көрән). Зарарлы аҙыҡ өҫтәмәләрен файҙаланып бешерелгән аҡ икмәк, айырыуса аҡ күмәстәр, магазиндан алын-ған бөтә ҡамыр аштары. Аҡ рис, иҙелгәнсе бешерелгән макарондар. Картуф һәм айырыуса картуф иҙмәһе. Кукуруз һәм башҡаларҙан яһалған кетерләп торған ябалаҡтар (хлопья).\nФаст-фуд: фри картуфы, чипсы, пицца, хот-догтар һәм башҡалар.\nКонсервантлы, буяуҙар һәм ароматизаторҙар ҡушыл-ған сәнәғәт сироптары, ҡайнатма, джемдар, газлы эсемлектәр, һуттар.\nАлкоголь, айырыуса ҡатыһы һәм һыра.\nМаргарин һәм тәбиғи булмаған майҙар. Беҙҙә уларҙы аҡ майға ҡушырға яраталар.\nСәнәғәт һөт продукттары. Кукуруз һәм соя менән туҡланған һыйырҙарҙан һауыл-ған.\nМагазиндан алынған йәшелсә-емештәр ҡабыҡтары. Уларҙа пестицидтар һәм башҡа зарарлы матдәләр туплана.\nИҫтә тоторға кәрәк:\nТоҙло, ыҫланған һәм консерваланған продукттарҙа канцерогенлы матдәләрҙең булыуы ихтимал.\nҺыуҙа һәм парҙа бешерелгән ашамлыҡ, ҡурылғанына ҡарағанда хәүефһеҙерәк.\nМайҙарҙы ашарға әҙерләүҙә ҡабат ҡулланыу ҡәтғи тыйыла – улар ашҡаҙан һәм эсәктәр өсөн әҙер канцерогендар.\nПластик һауыт-һаба, айырыуса ҡайнар эсемлектәр һәм аҙыҡ-түлек өсөн ҡулланыу кәңәш ителмәй.\nҮРД-ның медицина профилактикаһы табибы.


Газета "Йәшлек" » Новости » Страница 11\nНовости / Мәғариф // 10-04-2018, 07:00\nАта-әсәләрҙең һорауы буйынса Шишмә районы Алкин шифаханаһы ауылының “Тирмәкәй” балалар баҡсаһында “Ҡурай” башҡорт төркөмө асылды.\nТөркөм асыуға балалар ҙа, ата-әсәләр һәм тәрбиәселәр ҙә етди әҙерләнгән. Төркөмдә башҡорт милли мөйөшө – тирмәнең бер күренеше эшләнгән. Биҙәлеш тә, шәжәрәләр эленеп тороуы ла башҡорт мөхитен булдырыуға ярҙам итә. Кескәйҙәр туған телдә шиғырҙар һөйләп, йыр йырлап ишеттерҙе, дәртләнеп бейене.\nАта-әсәләр төркөм асыу тәҡдимен күтәреп алған баҡса мөдире Регина Ильясоваға рәхмәт һүҙен еткерҙе. “Ҡурай” төркөмөн тәжрибәле тәрбиәсе Зәлифә Вәлиева етәкләй....\nБсих, тәпә, төпсөк, ҡолға – ул беҙҙең Сәғиҙулла!\nНовости / Мәҙәниәт // 6-04-2018, 12:13\n1 апрелдә Көлкө көнө билдәләнә. Ошо дата айҡанлы башҡорт эстрадаһының иң талантлы, көләс һәм шаян “йондоҙо” Сәғиҙулла БАЙЕГЕТТЕҢ тормошонан ҡыҙыҡлы мәлдәрҙе барланыҡ. Ғөмүмән, артистар тормошо, гастролдәр бик ҡыҙыҡлы кеүек. Сәғиҙулланың тормошондағы “ҡыйыш” яҡтары һеҙгә лә йылмайыу бүләк итер, тип ышанабыҙ, ҡәҙерле гәзит уҡыусылар.\nӘйткәндәй, йырсыға үҙ ғүмерендә бик күп ҡушамат тағылған. Ҡарпыш ҡолаҡ, һонтор, ҡолға, тәпә, бире (ауылдағы тоҡом), Сагидулушка (яратып), БСИх (Байегетов Сәғиҙулла Исмәғил улына “х” хәрефе өҫтәлгән), төпсөк (өйҙәгеләр өсөн, сөнки ул кинйә малай), әртис ( мәктәптә, 12 йәштән алып ), маҡтансыҡ һәм башҡалар....\nНовости / Һаулыҡ һаҡлау // 3-04-2018, 07:00\nЙәш саҡта йоҡо тәмле, иртән дә көскә тороп, эшкә китәһең. Ә бына олоғая килә йоҡо әллә ҡайҙа ҡаса ла ҡуя. Инде йоҡо килеп ятаһың, әммә ятыу менән йоҡо оса. Әйҙә ятаһың шунан әйләнеп-тулғанып, йоҡлап китеп булһасы. Ҡайһы саҡта күҙ ҙә элмәй төн үткәрергә тура килә. Бына шулай йоҡоһоҙлоҡтан этләнеп йөрөгәндә бер танышым яҡшы кәңәш бирҙе. Әле булһа ошо кәңәште тотам, миңә күпмелер файҙаһы тейҙе, бәлки, башҡаларға ла ярҙам итер.\nЙоҡлар алдынан бер аҙ йылытылған көнбағыш майын елкә соҡорона, теләһә ҡайһы алты быуынға, устарға һәм табандарға һөртөргә. Мин был процедураны көн дә ҡабатлайым. Йоҡом да яйға һалынды, йоҡо туйғас, үҙемде лә күпкә яҡшыраҡ тоям.\nТире минераль һыу ярата!\nНовости / Һаулыҡ һаҡлау // 2-04-2018, 06:00\nБитегеҙҙең тиреһе матур һәм шыма булһын тиһәгеҙ, минераль һыу ярҙам итер. Тик газлы һыуҙы ҡулланыр алдынан уны 30 – 45 минутҡа һауытының ҡапҡасын асып ҡалдырырға кәрәк.\nБының өсөн ике ҙур булмаған таҫтамал һәм ике һауыт минераль һыу кәрәк буласаҡ. Һыуҙың береһе һалҡын (боҙло), икенсеһе йылымыс булһын.\nИң беренсе сиратта битегеҙгә туҡландырыусы крем һөртөгөҙ. Артабан бер таҫтамалды йылы һыуға манып алып, битегеҙгә ҡуйығыҙ.\nУл һыуынғас, шул уҡ процедураны һалҡын һыуға манып алынған таҫтамал менән ҡабатлағыҙ. Һалҡыны бөтә башлағас, тирегә тағы крем һөртөгөҙ һәм процедураны яңынан ҡабатлағыҙ. Барлығы 5 – 6 тапҡыр шулай эшләргә кәрәк. Һөҙөмтә һеҙ көткәндән дә яҡшыраҡ булыр.\nХәҙистәрҙән һабаҡ ал!\nНовости / Иман // 30-03-2018, 07:30\n- Аллаһы Тәғәләгә һәм Әхирәт көнөнә иман килтергән кеше күршеһен рәнйетмәһен.\n- Кешенең ризығы гонаһтары сәбәпле киҫелә.\n- Сирлеләрҙе саҙаҡа менән дауалағыҙ....\nҠышҡы еләктәр Ҡыҙыл көртмәле (брусника)\nНовости / Һаулыҡ һаҡлау // 29-03-2018, 07:00\nБашҡа еләктәрҙән айырмалы рәүештә, ул бик оҙаҡ һаҡлана. Составында бик шәп антисептик – бензой кислотаһы бар. Ул еләкте зарарлы микроорганизмдарҙан һаҡлай, шунлыҡтан еләк тиҙ боҙолоп бармай. Өҫтөнә ҡайнаған һыу ҡойоп, һыуытҡысҡа ҡуйһаң да, оҙаҡ ваҡыт шул килеш кенә тора.\nКөртмәлене юҡҡа ғына авитаминоздан тәҡдим итмәйҙәр. Ул шәкәргә, органик кислоталарға, калий тоҙҙарына, кальцийға, марганецҡа, тимергә, пектиндарға бай....\nЯңы тыуған сабыйҙың сәсен ҡырып алыу мотлаҡмы?\nНовости / Мәғариф // 29-03-2018, 06:30\nБаламдың сәсен һис тә ҡырҙыртҡым килмәй, ә ололар быны талап итә. Әлегә ныҡлап формалашмаған сәс тамырсаларына зыян килтереүҙән ҡурҡам.\nБаланың сәсен ҡырыу йолаһы борон замандан килә. Элек-электән башҡорттарҙа баланың тәүге сәсен алыуға етди ҡарағандар. Сабыйҙың сәсен тәүге тапҡыр алыу ҡарын сәсен алыу була. Быны яңы ай тыуғанда башҡарғандар. Уны атаһынан йәки күңелгә ятҡан кешенән генә алдырырға кәрәк. Ә бына сабый сағында ҡарын сәсе алынмаған кешене рәнйетергә ярамай, тигән юрау бар. Ҡарын сәсен утҡа яғырға ярамай, уны төрөп, ҡыҫтырып ҡуялар. Беҙҙең көндәрҙә бигерәк тә олатай-өләсәйҙәр сабыйҙың сәсен алырға ҡуша, йәнәһе, баланың сәсе ҡуйы һәм матур булып үҫәсәк. Сабыйҙың тәүге сәсен алыуҙың файҙаһы һәм зыяны хаҡында белгестәр ни һөйләй икән?...\nАртҡа 1 ... 7 8 9 10 11 12 13 14 15 ... 491 Алға


Башҡортостанда балалар коммерция секцияларына һәм түңәрәктәренә бушлай йөрөй ала // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n15:17, 21 февраля 2019 Иҡтисад\nБашҡортостанда балалар коммерция секцияларына һәм түңәрәктәренә бушлай йөрөй ала Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2019 йыл, 21 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\nБашҡортостанда яңы уҡыу йылынан балалар өсөн түңәрәктәргә һәм секцияларға электрон сертификаттар буйынса түләү системаһын индерә башлайҙар. Был хаҡта журналистарға республика Мәғариф министрлығы коллегияһының киңәйтелгән ултырышында министр вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Айбулат Хажин һөйләне.\nВедомство башлығы һүҙҙәренсә, хәҙер республика балаларының төрлө, шул иҫәптән коммерция түңәрәктәренә бушлай йөрөү мөмкинлеге барлыҡҡа килә.\nБалаға исемле электрон документты ата-әсәләр үҙҙәре тултыра. Төбәк ҡаҙнаһынан бер балаға иҫәпләнгән сумма әлегә билдәләнмәгән, тип хәбәр итә Мәғариф министрлығы. Сертификат менән төрлө өҫтәмә уҡыуҙар өсөн түләргә мөмкин. Уның бюджет йәки коммерция ойошмаһы булыуы ла мөмкин, ләкин иң мөһиме — лицензия.\nАйбулат Хажин билдәләүенсә, электрон өҫтәмә белем биреү сертификацияһын индереү нисә баланың түңәрәктәрҙә шөғөлләнеүен аңларға һәм республика бюджетынан ойошмаларға өҫтәмә белем биреүгә йүнәлтелгән аҡсаны контролдә тоторға мөмкинлек бирергә тейеш.\n«Өҫтәмә белем биреү республикала элек тә бушлай ине, ләкин түңәрәктәргә йөрөгән уҡыусыларға объектив иҫәп алып барылманы. Мәҫәлән, бала секцияға йөрөй башлай, күпмелер ваҡыттан һуң ташлай, шул уҡ ваҡытта ойошмала балаға финанслау дауам итә», — тине Айбулат Хажин.


(16 марта битенән йүнәлтелде)\nЕр: Бөтә донъя социаль хеҙмәт көнө (марттың өсөнсө шишәмбеһе).\nРәсәй: Эске эштәр министрлығының иҡтисады енәйәттәр менән көрәш бүлеге (ОБЭП, элек ОБХСС) хеҙмәткәрҙәре көнө.\nРидик Фәсхетдинов (1940), музыкант, баянсы. 1962—1974 йылдарҙа хәҙерге Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле, 1975 йылдан — хәҙерге Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы баянсы-солисы, 2004—2010 йылдарҙа Милли халыҡ музыка ҡоралдары оркестры солисы. РСФСР-ҙың атҡаҙанған (1989), Башҡорт АССР‑ының халыҡ (1982) артисы. Салауат Юлаев ордены кавалеры (2015).\nБилалова Сулпан Билал ҡыҙы (1965), рәссам, дизайнер, педагог. 2000 йылдан Рәсәй һәм Башҡортостан Журналистар союздары ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының Шәйехзада Бабич исемендәге йәштәр дәүләт премияһы лауреаты (2000). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Борай районы Борай ауылынан.\nИсхаҡова Ләйлә Хәбибулла ҡыҙы (1927—29.03.2005), хор дирижёры, Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының 1959-1984 йылдарҙағы баш хормейстеры (хор етәксеһе), РСФСР-ҙың (1978) һәм Башҡорт АССР-ының (1969) атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре.\nӘюпов Нурлығаян Фәйзулла улы (1957), Ҡариҙел районының кәрәҫтиән-фермер хужалығы агрономы, Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре, III дәрәжә Хеҙмәт Даны ордены кавалеры.\n► 16 мартта тыуғандар\n► 16 мартта вафат булғандар\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=16_март&oldid=1018719 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 09:27 15 март 2021 үҙгәртелгән.


12 августа 2016 — 16:26 ГТРК «Башкортостан»\nРәсәй бомбардировщиктары Сүриәлә «Ислам дәүләте» террор ойошмаһы позицияларын утҡа тотто. Авиация ярҙамында ҙуғышсылар әҙерләү лагеры, ҡорал келәте, яҡыулыҡ-майлау материалдары, химик ҡорал эшләү заводы юҡ ителгән.\nАмерикала президентлыҡҡа кандидат Дональд Трамп Президент Барак Обама һәм дәғүәсеһе Хиллари Клинтонды «Ислам дәүләте»террор ойошмаһын төҙөүҙә ғәйепләне. Ҡушма Штаттар етәкселеге именлекте тәьмин итә алмай, етмәһә «Ислам дәүләтен» ойоштороп террорсыларҙы башҡа илдәргә һөсләтә тигән Трамп.\nТөркиәнең көньяҡ-көнсығышында хәрбиҙәргә һөжүм иткәндәр. Ғыйраҡ менән сик буйындағы юлда бронеавтомобиль шартлатылған. Кәм тигәндә 3 хәрби һәләк булған. 10 һалдат яраланған.\nРәсәй спортсылары Олимпиадала дөйөм команда беренселегендә артҡа күсте. Хәҙер беҙҙең команда алтынсы түгел, етенсе урында. Миҙалдар һаны буйынса Америка алда бара. Ҡытай-икенсе, Япония өсөнсө. Рәсәй дүртенсе урында килә.


"Дарман" бейей өҙҙөрөп\n23 Декабрь 2018, 22:33\nӨҙҙөрөп баҫа “Дарман”Халыҡ бейеүҙәре – башҡорттарҙа киң таралған сәнғәт төрҙәренең береһе. Борондан килгән бейеүҙәр халыҡтың тормош-көнкүрешен, ғөрөф-ғәҙәттәрен, йолаларын сағылдыра. Оҫта бейеүселәребеҙ халҡыбыҙҙың ынйыларын быуындан-быуынға күсереп, бөгөнгө көндәргәсә һаҡлап килә. “Бейеүсегә һүҙ әйтмәгеҙ, бейей-бейей оҫтара”, ти халыҡ мәҡәле.\nӨҙҙөрөп баҫа “Дарман”\nХалыҡ бейеүҙәре – башҡорттарҙа киң таралған сәнғәт төрҙәренең береһе. Борондан килгән бейеүҙәр халыҡтың тормош-көнкүрешен, ғөрөф-ғәҙәттәрен, йолаларын сағылдыра. Оҫта бейеүселәребеҙ халҡыбыҙҙың ынйыларын быуындан-быуынға күсереп, бөгөнгө көндәргәсә һаҡлап килә.\n“Бейеүсегә һүҙ әйтмәгеҙ, бейей-бейей оҫтара”, ти халыҡ мәҡәле. Ысынлап та, Шамонин мәктәбендә эшләп килгән бейеү түңәрәгендә шөғөлләнеүсе малайҙар һәм ҡыҙҙар ҙа хәҙер оҫтарып, шыма итеп баҫырға, тамашасы күңелен арбарға өйрәнде. Бөгөнгө көндә иһә танылған “Дарман” өлгөлө бейеү ансамблен Өфө районында ғына түгел, Башҡортостанда ла белмәгән кеше һирәктер, моғайын.\nБынан алты йыл элек мәктәптә бейеү түңәрәге булараҡ үҙ эшен башлаған ансамблде Алина һәм Роберт Хәмиҙуллиндар ойоштороп ебәрҙе. Тәүге йылдарҙа балалар һаны әҙерәк булһа, бөгөнгө көндә 7 төркөмдә 100-ҙән ашыу бала йөрөй.\n“Дарман”ға балалар 6-7 йәштән ҡабул ителә. Аҙнаһына өс тапҡыр икешәр сәғәт шөғөлләнәләр.\n“Дарман”дың репертуарында башҡорт, татар, рус, үзбәк, һинд, молдован, испан, ҡытай, ҡаҙаҡ, кавказ халыҡтарының бейеүҙәре бар. Балалар башҡа халыҡ бейеүҙәрен бик ихласлап өйрәнә, сөнки бейеү менән бергә шул халыҡтың көнкүреше, йәшәйеше, мәҙәниәте тураһында ла ҡыҙыҡлы мәғлүмәттәр беләләр. Һәр бер дәрес үҙенсәлекле итеп, күтәренке кәйефтә үтә.\nАлина Рауил ҡыҙы “Мираҫ” йыр һәм бейеү ансамблендә бейегән, әлеге көндә бар тырышлығын Шамонин ауылы балаларына һала. Ул ҡыҙҙарға бейеү дәрестәрен генә биреп ҡалмай, һомғоллоҡ, нәзәкәтлелек, шулай уҡ биҙәнеү, кейенеү серҙәрен дә өйрәтә. Шулай уҡ милли биҙәүестәр, ҡул эштәре менән шөғөлләнеү ҙә “Дарман” ҡыҙҙарының оҫталығын, маһирлығын арттыра.\nӘ бына Роберт Ринат улы “Егет кешегә етмеш төрлө һөнәр ҙә аҙ”, тигән халыҡ мәҡәленә таянып эш итә. Ул – Башҡортостандың атҡаҙанған артисы, Фәйзи Ғәскәров исемендәге халыҡ бейеүҙәре ансамблендә оҙаҡ йылдар бейегән. Бейеүсе малайҙары ла, үҙенә оҡшап, егеттәрсә өҙә баҫып бейей ҙә, ҡурайҙа ла уйнай, уҡ-һаҙаҡтан атырға ла өйрәнә, ағастан төрлө әйберҙәр ҙә яһай.\nҺәр төркөм дармансылары үҙ-ара татыу, дуҫ. Улар төрлө байрамдарҙы бергә үткәрә, тәбиғәткә ял итергә сыға.\nӘлеге көндә “Дарман” халыҡ бейеүҙәре ансамбле Роберт Ринат улы Хәмиҙуллин етәкләгән “Бейе!” ижад-йәмғиәт берекмәһе нигеҙендә эшләй. Мәктәптә генә түгел, районда ла барлыҡ саралар “Дарман”дың ҡатнашлығында үтә. Өҙә баҫып бейеүсе малай-ҡыҙҙарҙың һәр сығышын көтөп алалар, ҙур алҡыштар менән оҙаталар.\nАлты йыл эсендә “Дарман” халыҡ бейеүҙәре ансамбле республикабыҙҙа үткәрелгән төрлө конкурстарҙа, ярыштарҙа лауреат һәм еңеүселәр булып танылды. Былтырғы йыл иһә дармансылар өсөн айырыуса уңышлы булды. “Байыҡ” телевизион бейеү конкурсында “Дарман” Гран-при яуланы! Ә етәкселәре Алина һәм Роберт Хәмиҙуллиндар “2017 йылдың иң яҡшы хореографы – бейеү ҡуйыусылары” тип билдәләнде!\nҺәр йылдың аҙағында «Дарман”дар Баш ҡала балалар филармонияһында залды тултырып, өс сәғәтлек ҙур программа менән сығыш яһай, отчет концерты ҡуя. Быйыл да ошондай матур, бай йөкмәткеле концерт баш ҡалабыҙҙы гөрләтеп уҙҙы. Һөҙөмтәлә, абруйлы жюри, махсус комиссия тарафынан юғары баһаланып, “Дарман” лайыҡлы рәүештә Өлгөлө халыҡ бейеүҙәре ансамбле исемен алды.\nАвгуст айында ансамбль Ҡырым республикаһының Межводное ауылы янында үткән “Алтын майҙан – Ҡырым” халыҡ-ара фольклор инклюзив фестиваль-конкурсында уңышлы сығыш яһап, 1-се урын яуланы. Башҡорт халыҡ бейеүҙәре “Йыйын” һәм “Гөлнәзирә”не бейеп Ҡырым сәхнәһен, төрлө милләт вәкилдәрен таң ҡалдырҙы дармансыларыбыҙ. Фестивалдә Рәсәйҙең 40 төбәгенән 1300 ҡатнашыусы араһынан 30 концерт номеры ғына Гала-концертҡа үтә. Шулар араһында “Дарман”дың булыуы, Башҡортостаныбыҙҙың данын яҡлап, бәҫен күтәреп, ҙур еңеү менән ҡайтыуы Шамонин халҡы, ауылы өсөн оло ғорурлыҡ ул.\n“Дарман” өлгөлө халыҡ бейеүҙәре ансамбле шулай уҡ “Тамыр” балалар һәм үҫмерҙәр телеканалы менән дә хеҙмәттәшлек итә, улар үткәргән төрлө кисәләрҙә, концерттарҙа ҡатнаша. Шамонин бейеүселәре хаҡында хатта телевизион фильм да төшөрөлдө.\n“Сәләм”, “Алтын тирмә”, “Әкиәт китабы”, “Тау-тау хәбәр” тапшырыуҙарының да ҡунағы булды дармансылар.\nҺәр ата-әсәгә балаһының сәләмәтлеге иң беренсе урында тора. Бала йүгерергә, һикерергә, спортты яратырға, рәхәтләнеп үҫергә тейеш. Шуға күрә лә быны аңлаған ата-әсәләр балаларын ҙур теләк менән бейеү түңәрәгенә йөрөтә. Сөнки бейеү һаулыҡ өсөн бик файҙалы. Бейегәндә кешенең ҡан әйләнеше, хәтере яҡшыра. Мускулдарҙың барыһы ла эшләгәс, кәүҙә нығына, тын юлдары асыла. Тән һығылмалы, буй-һын зифа була. Баш мейеһе лә яҡшыраҡ эшләй, баланың фекерләү ҡеүәһе лә үҫешә. Үҙ-үҙенә ышаныс арта, кешеләр менән аралашыуы, дуҫтар табыуы ла еңеләйә.\nҺәр бейеүгә килешле костюмдар тектереү, төрлө ярыштарға йөрөү, конкурстарҙа ҡатнашыу – былар барыһы ла сығымдарһыҙ булмай, әлбиттә. Балалары ихлас шөғөлләнгәс, атай-әсәйҙәр ҙә ансамблгә рухи яҡтан да, матди яҡтан да һәр ваҡыт ярҙам итә.\n“Дарман” өлгөлө халыҡ бейеүҙәре ансамбленең етәкселәре – хөрмәтле уҡытыусыларыбыҙ Алина һәм Роберт Хәмиҙуллиндарға халыҡ бейеүҙәренә, сәнғәткә милли үҙаң, һөйөү тәрбиәләп, балаларыбыҙҙың уңыштарына ҡанат ҡуйғандары, тормоштарын төрлө күңелле һәм фәһемле ваҡиғалар менән яҡтыртҡандары өсөн сикһеҙ рәхмәтлебеҙ!\nҘур еңеүҙәрең, табыштарың алда әле, дарманлы “Дарман”!\nӨфө районы, Шамонин ауылы.


Өфө донъя фольклориадаһы үҙәгенә әүерелә\nПеруҙың Арекуила ҡалаһында үткән фольклор фестивалдәре ойоштороу халыҡ-ара советының Бөтә донъя ассамблеяһында 2020 йылда сираттағы фольклориаданы Өфөлә уҙғарырға ҡарар ителгән.\n3 октябрҙә мәҙәниәтте үҫтереү мәсьәләләре буйынса республика кәңәшмәһендә Рөстәм Хәмитов та халыҡ-ара сараны Башҡортостанда уҙғарыу ниәте хаҡында белдергәйне. Республика етәксеһе билдәләүенсә, форумды Өфөлә уҙғарыу Башҡортостанға туристар йәлеп итеү һәм халыҡ кәсептәрен үҫтереү күҙлегенән дә отошло буласаҡ.\nБөтә донъя фольклориадаһы дүрт йылға бер үтә. Тәүгеһе 1996 йылда Нидерландтарҙа уҙһа, 2000 йылда уны Япония ҡабул иткән. Артабан сара 2004 һәм 2008 йылдарҙа Венгрия менән Ҡытайҙа, 2012-лә Кореяла үткән. 2016 йылда Мексиканан һуң, тағы ла дүрт йылдан донъя фольклорсыларын Башҡортостан ҡабул итәсәк.


Йорт алдында туҡталҡа\nӨфө үҙәгендә төҙөүселәр менән күп фатирлы йорттарҙа йәшәүселәр араһында бәхәсле хәл килеп сыҡҡан. Сетерекле мәсьәлә күптәргә яҡшы билдәле - автомобиль ҡуйыу урындары менән бәйле. Яуаплылығы сикләнгән ойошмаларҙың береһе Крупская урамында заманса күп ҡатлы туҡталҡа төҙөү теләге менән йәмәғәт тыңлауҙары үткәргән. Күпселек төҙөлөштө хуплаһа ла, был тирәлә урынлашҡан йорттарҙа йәшәүселәр ризаһыҙлыҡ белдерә.\nӨфө үҙәгендә элиталы торлаҡ. Йортта йәшәүселәр бинаның киләсәге өсөн хафалана. Юл аша күп ҡатлы туҡталҡа һалыныуы ҡоролмаға ҙур зыян килтереүе ихтимал тип билдәләй улар. Ғөмүмән, Өфө административ һәм эшлекле үҙәгендә, йорттар һәм офис биналары араһына күп ҡатлы автомобиль ҡуйыу урынын төҙөүҙе улар башҡа һыймаҫлыҡ хәл тип баһалай.\nТанылған хоҡуҡ белгесе Салауат Юлсурин Өфө ҡала советы раҫлаған йәмәғәт тыңлауҙарын уҙғарыу тәртибе тураһындағы положениеның Рәсәй ҡала төҙөлөшө кодексына тура килмәүен дә билдәләй. Уның фекеренсә, закон буйынса ике кимәлдә үткәрелергә тейешле сара, бер йыйылышта уҡ хәл ителә. Һөҙөмтәлә бигерәк тә торлаҡ йорттар ихаталарындағы төҙөлөштәрҙә халыҡ мәнфәғәте иҫәпкә алынмай.\nМиңһылыу Латипова Крупская урамында күп ҡатлы туҡталҡа төҙөү автомобиль тығындары мәсьәләһен киҫкенләштерәсәк кенә тигән фекерҙә.\nБаш ҡаланың Киров районында Ленин, Чернышевский, Коммунистик һәм Крупская урамдары менән сикләнгән майҙанда күп ҡатлы туҡталҡа төҙөү теләген «ТехноӨфө» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте белдергән. Төҙөлөш ойошмаһы вәкилдәре билдәләүенсә, атап үтелгән майҙанда 6 ҡатлыҡ автомобиль туҡталҡаһын төҙөү юлдары ҡарала.\nЭш көндәрендә был урында ниндәй тығындар күҙәтелгәнен барыһы ла яҡшы белә. шул уҡ йортта йәшәүселәр яфалана. Был төҙөлөш урыны юлдың ҡаршы яғында. Уларҙың торлағынан кәмендә 40 метр алыҫлыҡта урынлашасаҡ. Әлегә йәмәғәт тыңлауҙары һөҙөмтәләре буйынса ла аныҡ ҡарар юҡ. Шуға ашығырға кәрәкмәй минеңсә.\nӨфөлә автомобилдәр һаны йылдан-йыл арта. Уларҙы ҡуйыу урындарын ойоштороу көнүҙәк проблемаға әйләнә бара. Күп ҡаптлы туҡталҡалар төҙөү мәсьәләне хәл итеү юлдарының береһе тигән фекерҙә белгестәр. Улар майҙандарҙы һөҙөмтәле файҙаланыу мөмкинлеге бирә. Был өлкәлә Рәсәй һәм сит ил ҡалаларының алдынғы тәжрибәһе лә өйрәнелә. Әммә, әлегә ғәмәлгә ашырылған уңышлы проекттар юҡ кимәлендә. Машина өсөн урындар ҡытлығы бигерәк тә ҡаланың үҙәк өлөшөндә үҙен һиҙҙерә. Шуға ҡарамаҫтан, төҙөлөштәрҙе халыҡ мәнфәғәтендә алып барыу мотлаҡ тигән фекерҙә белгестәр.\nЙәмәғәт тыңлауҙары һөҙөмтәһе ике аҙна эсендә киң мәғлүмәт саралары урынлаштырыласаҡ. Унан сығып төҙөлөш тураһында ҡарар ҡабул ителә. Крупская урамындағы торлаҡ йорттарҙа йәшәүселәр иһә был хәл менән килешергә теләмәй. мәсьәләне аңлатып улар төрлө кимәл етәкселәргә лә мөрәжәғәт әҙерләй.


Именлек үҙебеҙҙең ҡулда\n12 Декабрь 2016, 22:17\nБашҡортостан Республикаһы Сибай ҡалаһы ҡала округы хакимиәте биләмәһендә 2016 йыл башынан күҙәтеү һәм профилактик эштәр бүлеге хеҙмәткәрҙәре тарафынан янғынға ҡаршы хәүефһеҙлек буйынса күп кенә эштәр атҡарылды. Яңғыҙ йәшәүсе өлкән йәштәге граждандар, күп балалы ғаиләләр һәм ауыр тормош хәлендә ҡалыусылар араһында профилактик саралар үткәреүгә айырыуса ҙур иғтибар бүленде. Йыл башынан 650 күп балалы ғаиләгә, 405 яңғыҙ йәшәүсе өлкән йәштәгеләргә һәм 420 ауыр хәлгә тарыған ғаиләгә рейд уҙғарылды. Бөтәһе 3254 йорт биләмәһендә тикшереү үткәрелде.\nБашҡарылған эштәр ҡаланың янғынға ҡаршы һаҡлыҡ саралары кимәлен нығытты һәм янғындарҙың кәмеүенә булышлыҡ итте. Шулай ҙа 2016 йылдың 25 октябренә ҡарата Сибай ҡала округы ҡала хакимиәте биләмәһендә 63 янғын осрағы теркәлде. Унда 2 кеше янып үлгән, 5-әүһе төрлө тән йәрәхәттәре алған.\nЯнғын хәүефһеҙлеген тәьмин итеүҙә планлаштырылған һәм пландан тыш күсмә тикшереүҙәр өҫтөнлөклө йүнәлештәрҙең береһе булып тора. Йыл башынан хеҙмәткәрҙәр тарафынан 48 тикшереү уҙғарылды, шуларҙың 14-е планлаштырылған һәм 34-е планлаштырылмаған. Тикшереү барышында 437 янғын хәүефһеҙлеген боҙоу осрағы теркәлгән.\nШуны ла билдәләп үтке килә: күп кенә етәкселәр был эшкә яуаплы ҡарай, ләкин араларында янғын хәүефһеҙлеген тәьмин итеү буйынса талаптарҙы үтәмәүселәр ҙә осрай. Киләсәктә был етди проблемалар тыуҙырырға мөмкин. Ошонан сығып учреждениелар етәкселәрен янғын хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләрен һәм талаптарын үтәмәүҙә шәхсән яуап бирәсәктәре тураһында иҫкәртеп китәбеҙ.\nФедераль дәүләт янғын күҙәтеүе ҡағиҙәләрҙе теүәл үтәүегеҙҙе һорай. Именлек үҙебеҙҙең ҡулда икәнен онотмайыҡ!


28 Июнь , 09:43\n– Исмаһам, дөмөкмәй ҙә бит. Үлгәнен күрер көнөм булырмы икән, Хоҙайым. Мәйетен өйҙән алып киткәс тә, әхирәткәйем, үҙеңә күлдәклек бирер инем, – ‒Мәстүрә өҫтәлгә табан боролдо. ‒Яһа әле шул сәйеңде. Уф, тамағыма арҡыры ултырған һымаҡ шул йүнһеҙең. Берәйһе һуғып ҡына үлтерһә ярар ине, Раббым. Тамам үтте үҙәгемә…\nӘхирәтенең хәлен белеп бөткән Ғәлимә өндәшмәне. Кәйефе ҡырылһа, һуңғы ваҡыт ирен тиргәй ҙә тора, ҡарғай башлай. Бер уйлаһаң, Исмәғил дә бынамын тигән. Эйе, аҙ-маҙ төшөргөләп ала, тик ауылда ҡайһы ир эскеләмәй һуң? Утыны кәрәкћє, лесникҡа тотоп бараһың, һалам-бесәнен дә шул нәмәһеҙ килтереп бирмәйҙәр, тирмән тарттырыу, баҡса һөрҙөрөү, сираттағы көтөүҙе уҙғарып ебәреү... һанап бөткөһөҙ. Эргәһендә малайҙары булмағас, кешегә инәлергә ҡала инде. Ике ҡыҙы үҫеп етеп, кейәүгә сығып киттеләр ҙә ҡайтҡандары ла юҡ. Ҡайтһалар ҙа, кәйеф-сафа ҡороуҙан бушамайҙар. Бер Исмәғил ни эшләһен? Хәлдән тайғансы өҙгөләнеп, кеше ыңғайына өй бөтөрҙө, яңыраҡ аҙбар һалды. Юҡ, ярамағас ярамай инде Мәстүрәгә.\n– Һуғып ҡына үлтермәйҙәр бит шуны. Кисә тағы лаяҡыл иҫереп ҡайтҡан. Уф…‒ – Мәстүрә сәйен әрһеҙләнеп һемерҙе. ‒– Ай, бигерәк эҫе… Ҡана, йылтыр тышлы кәнфиттәрең юҡмы ни шунда? Йә, ярай, булмаһа. Үҙем тотоп килергә баш эшләмәгән шул. Анау, ала күҙ хәстрүшкә үртәнеп сығып киттем, онотҡанмын…\nҒәлимә Исмәғилдең яҙғы ауыр ҡар аҫтында һынған кәртә-ҡортаһын йүнәтеп, ҡағаһын ҡағып, иҫкергәнен алмаштырып йөрөгәнен күргәйне.\n‒– Бәй, ҡар көрәп, кәртә менән булаша ине түгелме һуң кисә? – тип, аптырап һораған булды ул.\n– Тотто, ти, тотмай ни. Мин ҡыуып сығарғас, йөрөнө инде шунда һәлберәп, балта-сүкешен һелтәп. Үтте ғүмерем шуның менән, дөмөкмәй ҙә, исмаһам. Бына ҡара, элекке сибәркәйҙән ни тороп ҡалды, – Мәстүрә өҫтәл артынан тороп, әйләнгеләп алды. Күкрәктәрен өҫкә күтәргеләне, арт һынына шапылдатып һуҡты. – Шәл бәйләп, өй һалдырттым, шәл бәйләп, аҙбар яңырттырҙым. Аҡса тапҡас, любой мужик килеп эшләп бирә инде ул. Ҡырҡ биштә әбей булып ултыр инде…\nҒәлимә түҙмәне. Әхирәтенең һүҙ күтәрмәүен белһә лә, уйлағанын әйтергә булды.\n–‒ Һин, Мәстүрә, иреңде ҡарғама…\n–‒ Атаҡ-атаҡ, әхирәтен яҡламай, бер йолҡошто яҡлап торасы. Ирме ни ул, урам алкашы, сепрәк! ‒– Мәстүрә ҡыҙҙы, мейес артына барып, лыстлатып төкөрҙө.\n–‒ Яҡлағандан түгел, бына минең ирем үлгәнгә ун йыл. Утыҙ биштә тол ҡалдым…\n–‒ Һуң, индерергә ине берәйһен йортоңа. Кем һиңә йәшләй ҡартайырға ҡушҡан?\n–‒ Эш ир индереүҙәме ни, минең Басирыма барыбер етмәҫ ине. Һуңынан, балаларға атай була аламы йортҡа ингән ир? – Ғәлимә тынып торҙо… Моғайын, күҙ алдына һөйгәне килеп баҫҡандыр. – Малайҙар бит. Бына береһе өйләнде, икенсеһе әрменән ҡайтырға тора. Аллаһы бойорһа.\n–‒Ә минеке дөмөкһә, уйлап та тормай, берәр настоящий мужикты индерер инем. Ҡыҙҙарҙың хәҙер үҙ донъяһы. Кейәүҙәрҙе ус төбөндә генә бейетәләр, үҙемә оҡшағандар… – Мәстүрә ҡәнәғәт йылмайҙы. Ләкин оҙаҡҡа түгел, йөҙөн тағы болот шаршауылай ҡара һөрөм ҡапланы. Нисектер төптән, эстән янып ҡарая ине ул. – ‒Дөмөкһә генә ярар ине. Берәйһе һуғып ҡына үлтермәй бит шуны, Хоҙайым…\n–‒Һин, Мәстүрә ҡарғама, ярамай улай. Өйҙө лә, аҙбарҙы ла шәл бәйләп кенә һалып булмай. Боронғолар, һаҫыҡ булһа ла, ҡартың булһын, тип юҡҡа ғына әйтмәгән. – Ғәлимә етдиләнде. – Шунан һуң, ҡарғаған сағыңда Хоҙайҙы иҫкә алма. Ул ундай кешене яратмай, хилаф, гөнаһлы эште хупламай…\nИшек “шап” итеп ябылды. Быға тиклем йомшаҡ ултырғыста ирәйеп китеп йоҡлаған бесәй тертләп китте. Түбә таҡтаһы араһынан тупраҡ ҡойолдо. Урам яғынан Мәстүрәнең тауышы оҙаҡ ишетелеп барҙы: «Әхирәт тигән булып һүҙ һөйләгән булам бит әле. Үҙе бер йолҡошто яҡлап тора. Тфү…»\n–‒ Эх-х, ‒– тип ауыр һуланы Ғәлимә. Өҫтәл артына барып ултырҙы ла самауыр мороно аҫтына сынаяғын ҡуйҙы. ‒– Басирым иҫән булһа-а… Ниңә генә беҙ, ‒ҡатындар, ‒ир ҡәҙерен үҙҙәре янда булғанда белмәйбеҙ икән?\nҒәлимә күҙ алдынан уңала башлаған, киреһенсә, хәтеренә, күңеленә уның һайын нығыраҡ уйыла барған иҫтәлектәрен барларға тырышты. Барыһы бергә буталды, уҡмашты, сорналды. Һис береһе ҡалҡып сығып, айырым ғына һүтелергә уйламаны. Шулай ҙа…\nАх, ул иртә. Таң һарыһы ла беленмәҫ борон Басирҙың йылы, балта һабынан һөйәлләнеп ҡытыршыланған, шул уҡ ваҡытта ирҙәргә генә хас хәстәрлекле ҡулдың һыйпауына уянып китте Ғәлимә. Һөйгәненең ирлеген ҡуҙғытырлыҡ, сәмен уятырлыҡ итеп кенә ыңғырашып алған булды ла, тәнен һыйпаған, наҙлаған ҡулдар иркәләүенә, ҡолағына йылы һулышын бөркөп, йыш-йыш тын алыуына, сығып килгән һаҡал-мыйығы муйынын, ҡулбаштарын еңелсә ҡытыҡлауына, ҡайнар ирендәренең һаҡ ҡына үбеүенә илерәп ятыуын белде. Шул саҡ ҡатындың да күкрәк тәңгәлендә әйтеп аңлаталмаҫлыҡ хис-тойғо урғылды, шарламалай ташып, тамаҡ төбөнә үрмәләне, уртында теле тыңлашманы, йәне-тәне үрһәләнде…\nЯратты Басир ҡатынын. Юҡ, китаптарҙа яҙылғанса, боронғо ҡиссаларҙа һөйләнгәнсә түгел, башҡаса – Басирса яратты. Ҡояштың тәүге нурҙары ерҙе алһыу төҫкә мансығандан алып, тирә-яҡты зәңгәр моңһоулыҡҡа күмә башлағансы, дала һыҙаты артына төшөп киткәнсе һөйгәненең һәр хәрәкәтен күҙәтер ине, билләһи. Бигерәк тә ай яҡтыһында, Ғәлимәһе әллә нисәмә дилбегә етмәҫ оҙонлоҡтағы көн һуҙымында арып, алйып йоҡлап киткәс, уның тәне менән һоҡланырға яратыр булды. Был сағында Аллаһы Тәғәләнең фәрештәһе ир менән ҡатынға йөкмәгән бурысты үтәгән була Басир. Ә Ғәлимә, иренең ғәҙәтенә күнеп бөткән ҡатын, юрғанын өҫтөнә тарта ла, тағы йоҡо тигән илаһи серлелеккә сума. Рәхәт уға был саҡта: быуындар йомшарған, талсыҡҡан тәне буйлап таралған ләззәт кисерештәре үҙен йәйғор-күпер аша алып сығып, ожмах баҡсаһы буйлап йөрөтә төҫлө…\nТөн ҡыҫҡа, ай-һай, бик ҡыҫҡа шул: тора-бара айҙың көмөш нурҙары һүрелә, төҫһөҙләнә, ир менән ҡатындың аңын, ер-йөҙөнә ятҡан эңер, томан һымаҡ, сәйер тойғо биләй бара. Мәшәҡәтле лә, ығы-зығылы ла яңы таң ата. Үҙе әлегә күренмәгән дә ҡояштың алһыу нурҙары барса йәшеллектән ынйылай емелдәшкән ысыҡ бөртөктәрен ҡойорға тотона…\nЭх, белһә икән Ғәлимә ошо саҡта һуңғы тапҡыр ире ҡосағында иреүен. Алдарына теҙләнер, имгәкләр, ялыныр, ялбарыр, әммә эшкә ебәрмәҫ ине. Күңеле һиҙҙе бит, һиҙҙе. Атлап түгел, осоп йөрөнө Басир ул көндө: келәттән балтаһын алып сыҡты, ҡатыны әҙерләгәнде лә көтөп тормайынса, ашарғаһын хәстәрләне, бысҡыһын тырылдатып алды. Үҙе шат, һис ҡасан булмағанса шат ине!\n–‒ Ғәлимә, бөгөн ауҙарып бөтәбеҙ, шунан инде, бүрәнәләрҙе ташып, бурайһы ғына ҡала. Быйыл уҡ күтәреп, башын ябып ҡуям, –‒ тине лә Басир, ҡатынын ҡосаҡлап үпте. – Өй буласаҡ, яңы өй!\n–‒ Атаҡ-атаҡ, ни ҡыланыуың ул? ‒ – тип аптыраны Ғәлимә, иренең егеттәрсә ҡыланыуына аптырап. Үҙенә шундай рәхәт ине ‒– әйтеп кенә аңлатырлыҡ, һөйләп кенә бирерлек түгел кисерештәрен. –‒ Алла бойорһа, тиген. Өй һалыуҙы әйтәм, Алла бойорһа…\n–‒ Һәй, Алла бирһә лә һалам, бирмәһә лә һалам. Бүрәнәһе генә килһен…\nБасир урманға китеп, өс-дүрт сәғәт үттеме-юҡмы, уларҙың ҡапҡаһын иренә ярҙамлашырға барған егет асты…\nҠабаланғанмы Басир, күрәсәге шул булғанмы, һуңғы ағастарын йыҡҡан саҡта ауҙарылғаны икенсеһенә барып һөйәлгән. Әжәл ҡабаландырғандыр инде, уны-быны уйлап тормай, ир ауғанын тотоп торғанының олонона бысҡыһын батыра. Уныһы иһә, бысылып та бөтмәй, ярылып китә. Һөйәлгәне, гөрһөлдәп, бысҡыһын алырға аҙапланған Басир өҫтөнә төшә…\nДөп-п… Уйҙарына бирелеп ултырған Ғәлимә тертләп китте. Ишек шар асылды ла унан курткаһының иҙеүҙәре ысҡынған, өҫ-башы туҙған Мәстүрә күренде.\n–‒Ней, ней… Ғә-Ғә… Ай-й…\n–‒Ни булды, йә әйт, ни булды, Мәстүрәкәйем? ‒ Ғәлимәнең башындағы, был мине баяғы һүҙҙәр өсөн һүгергә килгән икән, тигән уйҙарының әҫәре лә ҡалманы. –‒ Йә, әйт, ни булды?\n–‒Исмәғил менән берәй нәмә булдымы әллә? Ниңә өндәшмәйһең? Мә, сәй уртла, эс-эс…\n–‒Исмәғи-ил… Шарлауыҡҡа төшкән, йылғаға-а…\nАты нимәнәндер өркөп, сығыштан 20-30 метр түбәндәрәк, йылғаның ҡышын да туңып бармаған еренә ҡайырылған. Йоҡа, йылға ситтәрендә «туш» ҡалҡытҡан боҙ аты тәңгәлендә генә ярылған. Сана, ҡалҡыуғыс һымаҡ, яртылаш өҫтә ҡалған. Хайуанҡай тонсоҡҡан, бата башлаған. Исмәғил, балтаһын алып, ҡамыт бауҙарын, арҡалығын киҫергә төшкән. Ләкин, атын быуған, аҫҡа һөйрәгән бауҙарынан ысҡындырыуы була, үҙенең аҫтынан боҙ убыла…\nОҙаҡ эҙләнеләр Исмәғилде. Боҙҙо быстылар, лом, балта менән сапҡыланылар, ырғаҡтар батырҙылар. Баҡһаң, төшкән еренән алыҫ та аҡмаған икән, ситтәге тал тамырына эләгеп ҡалған.\nШулай итеп, апрелдең башы ҡайғы алып килде Мәстүрәгә. Етмәһә, үҙәген өҙөп, бер туҡтауһыҙ аты кешнәне, хужаһын таптырҙы. Һалған бесәнен, һолоһон ашаманы, сапсынды ла кешнәне, сапсынды ла кешнәне. Ахыр сиктә, Мәстүрә түҙмәне, сығарып ебәрҙе. Меҫкенкәйең, зыяратҡа барып, ҡапҡаһы яҡлап ҡына ерләнгән Исмәғилдең ҡәбере тәңгәленән китмәне. Ябыҡты, һөлдәгә ҡалды, кипте. Аҙна-ун көн тигәндә зыяраттың нишләптер асыҡ ҡалған ҡапҡаһынан ингән дә, хужаһы ҡәберенә башын һалып, йән биргән…\nҒүмер тигәнең аҡҡан һыу һымаҡ, тип юҡҡа ғына әйтмәйҙәр икән. Ике әхирәт, береһе утыҙ биш йәштә, икенсеһе ҡырҡ биштә генә тол ҡалған ике йәш ҡатын, үҙҙәренсә донъя көтөргә тырышты, теге мәшәҡәткә сумды, был… Ләкин, нисек кенә уңған булмаһындар, ирһеҙлек үҙенекен итте. Ярай әле Ғәлимәнең улдары бар ‒– ял көндәрендә ҡағаһын ҡағып, төҙәтәһен төҙәтеп китәләр, ә бына Мәстүрәнең ҡыҙҙары ҡайтманы. Хатта, һөйләһәң, кеше ышанмаҫ, аталарын ерләргә лә…\nХужаһы булмағас, әйтерһең, Исмәғил ҡорған йорт-ҡураны өй менән аҙбар эйәһе ташлап китте. Ҡотһоҙлоҡ баҫты: тәүҙә аҙбарҙа мал бөттө, хатта тауыҡтар ҙа ҡалманы; һуңынан әле бер бағана сереп ауҙы, әле икенсеһе ҡыйшайҙы, рәшәткә-кәртәләр емерелде, һынды. Өй ҙә, ҡарайып, өс-дүрт йыл эсендә теҙ сүккәндәй итте.\n–‒Белмәйем, әхирәт, ‒– тине Мәстүрә ингән сағында, ‒– ҡыҙҙар бер мужикты димләй ҙә ул, әллә, тим, йортҡа индерәйемме икән? Бигерәк ҡыйын, күңелһеҙ бит, әле иллегә лә кермәгәнбеҙ…\n–‒ Кем һуң ул, мужик тигәнең, үҙен күреп беләһеңме? Ишетмәгән-белмәгән кешегә кит тә бар, имеш. Ай-һай, уйлап эш ит, әхирәткәйем…\n–‒ Әлиә ҡыҙым мужиктарҙа разбираться итә инде, хи-хи-хи…‒ – Мәстүрә кеткелдәп алды, мут йылмайып, һүҙен дауам итте:‒ – Үҙе бит өсөнсөгә бара. Барһын, тәүгеһе бер мәжнүн, быҙау булды. Уныһына итәк тулы бала кәрәкте. Минең ҡыҙ алйотмо ни, йәшләй генә бала бысраѓына батырға. Икенсеһен осратты. Тик уныһы тәүге иренең сабыйын яратманы, ене кеүек күрҙе. Малайын ҡоҙағыйҙарға ҡалдырҙы ла, яңы мужигы менән йәшәй башланы. Быныһы йүнлеме тиһәк, алкаш булып сыҡты. Ҡыуып сығарҙы. Әлеге кейәүгә етәме ни, ул фатиры бар, ул машинаһы. «Мама, һине иномаркаға ғына ултыртып йөрөтөрмөн, сыҡ минең дядяға кейәүгә», тип өҙөлөп тора. Һайланмаһа, мәйтәм, торор ине Әлиәм беренсеһе быҙау, икенсеһе алкаш менән. Һайланырға кәрәк шул, һайларға, һайлатырға, үҙеңә ҡаратырға. Дядям, ти бит кейәү, шуға риза булайым да ҡуяйыммы икән, тим, кейәүгә оҡшаһа, насар нәҫел булмаҫ әле…\n–‒Белмәйем инде, иллегә табан атлайбыҙ, – Ғәлимә әхирәте өсөн борсолдо. – Исмәғил, исмаһам…\n–‒Нимә Исмәғил?! Исмәғил, Исмәғил. – ‒Мәстүрә ҡыҙып китте, ауыҙын турһайтып, Ғәлимәгә арты менән боролдо. Һуңынан, ҡапыл әйләнеп, бармағын янаны. ‒– Онот һин уны, йәме. Һыуға төшмәһә, мыңарсы һуғып үлтерерҙәр ине. Әллә ҡасан сереп бөткән Исмәғилде һөйләп ултырғансы, әлегеһенә кейәүгә сығырға ҡыҫтар, әхирәткә һанаһаң, бәхет теләр инең.\nУндай саҡта өгөт-нәсихәт биреп буламы ни, башҡаса өндәшмәне Ғәлимә, һүҙен кирегә борҙо:\n‒– Ҡана, самауырҙы яңыртайым. Самауыр сәйе тәмле була шул. Сәйнүктеке ни, ҡабалан саҡта ғына һемереп алырға бит ул, һөйләшеп ултырыр өсөн түгел, –‒ тигән булды.\nЙортҡа индерҙе ҡыҙы таныштырған мужикты Мәстүрә. Ир килештеме, башҡа мәшәҡәткә сумдымы, һирәк инә башланы әхирәте. Электән кешегә бик барырға яратмаған Ғәлимә лә уларға инмәне. Осрашҡанда сәләм алыштылар ҙа, шуның менән вәссәләм. Уның ҡарауы, Мәстүрә магазин тирәһенә йышланы. Хатта көнөнә икешәр тапҡыр юлланды. Яҙа-йоҙа ишетелеп ҡалыуынса, хәмер ала икән. Аҡсаһы булмаһа, һатыусыларҙан үтескә журналға яҙҙыра, ти. Хәйер…\nТамаҡ ҡырған ҡатын-ҡыҙ тауышына түр яҡтан сыҡҡан Ғәлимә аптырап китте.\n–‒Мә-әс-түрәкәйем, һинме был?\nӘхирәтенең өҫ-башы таушалған, йөҙө шешенгән, күҙ төптәре күгәргән ине. Ауылса әйткәндә, ҡасан ғына ҡойроҡһоҙ һайыҫҡан шикелле һикергеләп йөрөгән Мәстүрәне алыштырып ҡуйғандар тиерһең.\n‒– Ней, ней, Ғә-ѓәлимә, бер генә минутҡа индем, берәр мең һум аҡса биреп тор әле, һис булмаһа, запас-фәләнең юҡмы, тим, араҡыны әйтәм, араҡыны. –‒ Мәстүрә ҡыйынһынды, тотлоҡто, тирә-яғына ҡаранды, итеген дә сисеп тормайынса, түрҙәге тәҙрәнән урам яғын күҙәтте.\nҒәлимәне һеңгәҙәтә һуҡтылармы ни, үҙ күҙенә үҙе ышанманы, аңына һаман әхирәтенең, элекке шат, көлөп торған әхирәтенең яңы –‒ ҡурҡыныс йөҙө барып етә алманы. Юҡ, булмаҫ, бына әлеге кейем-һалымын, битенә кейгән битлеген һалып ырғытыр ҙа, шарылдап-шарылдап өҫтәл артына килеп ултырыр, сәйнүк сәйенә генә риза булмайынса, самауырҙыҡын таптырыр төҫлө. Ләкин…\n–‒Йә, бирәһеңме, булмаһа, сығып киттем…\n–‒Ы-ы… Хәҙер-хәҙер… ‒– Ғәлимә «ҡара көнгә» һаҡлаған аҡсалары араһынан меңлекте алды. Шул саҡ «келт» итеп, ҡунаҡ килеп төшһә, тип алып ҡуйған «сәкүшкә»һе иҫенә төштө. ‒– Ней, әхирәт, әллә берәр илле генә грамм тотаһыңмы? Күреп торам, ауырыйһың?\nЭсерәһе килгәндән тыуманы уның башында бындай уй. Әхирәтенең йортҡа индергән иренә эйәреп, насар һуҡмаҡтан киткәнен былай ҙа ишетеп белә, тәҙрәнән урам буйлап магазин яғына үткәнен дә йыш күрә. Тик Мәстүрәгә ошо хаҡта нисек әйтәһең дә, өгөт-нәсихәттең файҙаһы бармы? Бәлки, тип уйланы Ғәлимә, ошо юл менән булһа ла, берәй әмәлен табып аңлатып ҡарар, сығарып ебәр ошо әҙәм аҡтығын, тип әйтер. Элеккесә донъя көтөп була бит, тиер, өгөтләр, алдарына теҙләнер, әхирәтен бәләнән йолоп алыр.\n–‒ Нишләп уны әллә ҡасан әйтмәйһең, йә, һал, күреп тораһың бит ауырығанды. Юҡ, баш ауыртмай, ә бына ошонда өҙөлә, күкрәгемде өтә барыһы… Ниңә генә миңә Хоҙай шундай ҙа михнәттәр бирҙе икә-ән?! –‒ Мәстүрә өҫтәлдәге буш сынаяҡты алып, Ғәлимәгә һуҙҙы. – Ошоно тултырып һал да, магазин төшкөлөккә ябылғансы өлгөрөргә кәрәк.\nҒолт-ғолт… Мәстүрә сынаяғын түңкәрҙе. Шап. Уның артынан ишек ябылды…\nКитте әхирәте. Сәй ҙә эсмәне, һөйләшмәне лә. Китте…\n… Бәй, урам буйлап нимәгә кешеләр йүгерешә икән? Өҫтөнә еңелсә генә кейенде лә, Ғәлимә тышҡа атылды.\n–‒Ни, ни булған, ниңә йүгерешәһегеҙ? – ‒тип саҡ һорай алды күрше килендән ул.‒ – Ут сыҡҡан тиһәң, төтөн фәлән күренмәй…\n–‒ Мәстүрә апайҙы ире үлтергән, тиҙәр, ире-е…\nҒәлимә быуынһыҙ булды. Аяғы атламаны. Баҫҡан ерендә, кәртәгә һөйәлде лә, ҡатты ла ҡалды.\n‒– Нисек? Ни-ни-се-ек?! Мәс-Мәстүрә-кәйе-ем…\nҒәлимә барғанда Мәстүрәнең мәйетен йөк машинаһына һалып торалар ине. Ел йөҙөнә тартылған простыняһының ситен күтәргәндә, йөҙөн генә күреп ҡала алды. Ағарған, ҡанға батҡан…\n–‒Һуғып үлтергән, ҡәһәрең,‒ – тине йыйылыусыларҙың береһе.\n–‒Милисә алып китте, китмәһә, өҙгөләп ташлар инек, ‒– тип элеп алды икенсеһе.\n–‒Таба менән башын ярған бит, бәдбәхет, ашарға таптырғандыр инде. Бәрәңгеләре иҙәндә һибелеп ята…\n–‒Ашатырҙар әле хәҙер бәрәңгене, ашатырҙар! Ватыҡ шешәләр ҙә тулып ята, мужыт шешә менән башын ярғандыр…\n–‒Ҡыҙҙарына телеграмма һуғырға кәрәк, Әлиәһе Өфөлә генә шикелле, ҙурыһы Себерҙә үк…\n–‒Ы-ы… – Ғәлимә иҫенә килгәндәй булды. ‒– Миндә Әлиәнең телефон номеры бар, ә Сәриәһенә телеграмма һуғырбыҙ. Унан һуң өйөн йыйыштырып сығырға кәрәк…\n… Исмәғилдең ергә һеңгән, урыны менән убылып төшкән, өҫтөндә сүп үләндәренең иҫке сыбыҡсалары тырпайған ҡәбере эргәһендә яңыһы –‒ Мәстүрәнеке барлыҡҡа килде. Баш осона имән юнып ултырттылар. Исем-шәрифен яҙып торманылар. Ҡыҙҙары килер, ҡарар, тәрбиәләр, тинеләр.\n–‒Ҡыҙҙары тәки ҡайтманымы? ‒– тип һораны аранан берәү.\nҠыҙҙарының ҡайһыһы ҡайтһа ла, асҡысын бирермен, тип, Ғәлимә өй ишеген бикләне. Шул саҡ кеҫә телефоны шылтыраны.\n–‒Ғәлимә апай, дөрөҫ аңлағыҙ, мин мәйеттән ҡурҡам,‒ – тине теге яҡтағы Әлиә тауышы. – Шунда хәстәрен күрегеҙ инде. Ә, ерләнегеҙ ҙәме? Ярай, нишләйһең инде, үлгәс оҙаҡ тотоп булмай… Дә, Ғәлимә апай, әсәй өйөн документлаштырып, яңыса оформить иттеме икән? Белмәйһегеҙҙер инде, ну, ладно, бер-ике аҙнанан ҡайтҡас, разберемся. Әлегә асҡыс һеҙҙә тороп торһон…\nТу-ту-ту… Өҙөлдө. Ғәлимә телефонын һалыр өсөн кеҫәһенә тығылғайны, Сәриәнең Себер тарафынан ебәрелгән телеграммаһы иҫенә төштө. Уҡығас та, бөгәрләп һалып ҡуйғайны, Мәстүрәнең өйөндә ҡалдырырға онотҡан.\n«Галима апа, мать похороните. На похороны не успею. Приеду в отпуск через месяц. Скажите Алие, дом продадим вместе»…\nҒәлимә бәләкәй ҡапҡаны асты. Исмәғил уны үлер алдынан ғына яһағайны. Ваҡыт тигәнең үтә шул, өҫкө яғы килеп төшкән, аҫты ерҙе тырнап шығырлай. Ҡатын арҡырыға һынған көрәк һабы бәйләп ҡуйҙы ла, яй ғына өйөнә табан атланы…


Бер кѳндә ѳс янғын » "Урал" гәзите\n13 июлдә районда ѳс янғын булды. Тѳнгѳ сәғәт бер тулала янғын часына Арский ташы ауылының Үҙәк урамында йорт яныуы тураһында хәбәр итәләр. Янғын һүндереүселәр шунда уҡ урынға сыға, Сосновка ауыл хакимиәтенең ирекле янғын командаһы ла барып етә. Янғын һѳҙѳмтәһендә 8х4 метр майҙанлы йорт, 250 квадрат метр майҙанда кәртә-ҡаралтылар зыян күрә.\nХужа 500 мең һумлыҡ матди зыян күргән, янғын һүндереүселәр 2 млн. һумлыҡ мѳлкәтте ҡотҡарып ҡалыуға ирешә. Утты һүндереүгә Сосновка ауыл хакимиәтенән 1 техника һәм 2 кеше, 44-се янғын часынан 2 техника һәм 6 кеше йәлеп ителә. Күп тә үтмәй, тѳнгѳ сәғәт икенсе яртыла ҡаланың Октябрьский биҫтәһендәге Овчаренко урамын- дағы 3-сѳ йорт эргәһендәге һарайҙар яныуы тураһында хәбәр итәләр. Янғын һүндереүселәр шунда уҡ урынға сыға. Кѳслѳ ел янғындың тиҙ таралыуына булышлыҡ итә, һѳҙѳмтәлә, 1000 квадрат метр майҙандағы һарайҙар яна. Кешеләр уттан 100 мең һум тирәһе зыян күрә, 10 млн. һумлыҡ милек ҡотҡарып ҡалына. Янғын һүндереүгә 44- се янғын часынан 2 техника һәм 15 кеше, “БМК” йәмғиәтенең янғын отрядынан 1 техника һәм 1 кеше, “Авария-ҡотҡарыу хеҙмәте” учреждениеһының Абҙаҡ ауылындағы янғынға ҡаршы хеҙмәтенең айырым посынан - 1 техника һәм 1 кеше, Белорет ПХС- ынан 2 техника һәм 2 кеше йәлеп ителә. Күп тә үтмәй, тѳнгѳ ике сәғәт 50 минутта Аҙнағол ауылында һарай яныуы тураһында хәбәр итәләр.\nШунда уҡ урындағы янғын дружинаһы егеттәре ярҙамға килә. Белореттан янғын машинаһы килгәнсе, улар уттың таралыуына юл ҡуймай. Янғын һѳҙѳмтәһендә һарай яна, хужа 60 мең һумлыҡ матди зыян күрә, яҡынса 500 мең һумлыҡ мѳлкәт ҡотҡарыла. Шулай итеп, был янғынды һүндереүҙә Сермән ауыл хакимиәте янындағы янғын дружинаһынан бер мотопомпа һәм ике кеше, 44-се янғын һүндереү часынан 1 техника һәм 2 кеше ҡатнаша. Дѳйѳм алғанда, үткән ял кѳндәрендә Башҡортостанда 21 янғын теркәлгән. Утты һүндереүгә 136 хеҙмәткәр һәм 49 берәмек техника йәлеп ителгән. Рәсәй Федерацияһы Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының БР буйынса Баш идаралығының мәғлүмәт хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, мейес яҡҡан саҡта хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен боҙоуға бәйле биш янғын сыҡҡан.\nАғас мунсаларҙың яныуына бәйле янғын осраҡтары күп, шул иҫәптән, 12 июлдә Белорет районы Тирлән ауылында ағас мунса зыян күргән. Белорет районы биләмәһендә 2015 йылдың беренсе ярты йыллығында 56 янғын теркәлгән. Уларҙа 5 кешенең ғүмере ѳҙѳлгән, 2 кеше тән йәрәхәттәре алған. Быйыл ҡалала янғындар осрағы кәмеүе күҙәтелә: былтыр 41 янғын булһа, быйыл - 24. Беренсе ярты йыллыҡта Үрге Әүжән, Тирлән, Ҡағы, Нура, Сермән, Тимер юл ауыл хакимиәттәрендә - 1, Инйәрҙә - 6, Ишлелә, Ломовкала һәм Шығайҙа - 2, Абҙаҡта - 4, Сосновкала һәм Үҙәндә 3 янғын осрағы теркәлгән.\nБыйыл Инйәр, Әзекәй, Ломовка, Ишле, Үҙән ауыл хакимиәттәрендә янғындар һаны артҡан. Абҙаҡ, Нура, Сермән, Үрге Әүжән, Тимер юл, Тирлән ауыл хакимиәттәрендә янғындар кәмеүе күҙәтелә. Күп осраҡта шәхси секторҙа ут сыға - 73,2 процент тәшкил итә. Йәғни, торлаҡ йорттар - 17, ҡаралты-ҡура - 21, баҡса йорттары - 3. Шулай уҡ тәүге 6 айҙа 3 автомобиль янған. Күберәген янғын мейес һәм торбаларҙың, электр ҡорамал- дарының тѳҙѳк булмауынан сыға. Биш ут тѳртѳүгә бәйле янғын сыҡҡан. Янғын бер кемде лә аямай. Һаҡһыҙлыҡ, хәүефһеҙлек ҡағи- ҙәләрен үтәмәү һеҙҙең һәм күршеләрегеҙҙең йорт-мѳлкәтен, ғүмерен ҡурҡыныс аҫтына ҡуя. Шуға ла уттың, электр ҡорамалдарының ҙур хәүеф сығанағы булыуы тураһында оноторға ярамай. Үҙегеҙҙе һәм яҡындарығыҙҙы һаҡлағыҙ, ут менән шаярмағыҙ.


24 сентябрҙә Башҡортостанда Халыҡ-ара «Урал транспорты» форумы асыласаҡ - Bash.News\n24 сентябрҙә Башҡортостанда Халыҡ-ара «Урал транспорты» форумы асыласаҡ https://bash.news/news/105978_24_sentyabr_bashortostanda_xalyara_ural_transporty_forumy_asylasa\nӨс көн дауам иткән форумда белгестәр тәжрибә менән уртаҡлашып яңы килешеүҙәр төҙөйәсәк. Күҙалланған күләмле проекттарҙың күбеһе тимер юл мәсьәләһе менән бәйле. Халыҡ-ара форум сиктәрендә тармаҡ ҡаҙаныштарын сағылдырған күргәҙмә лә ойошторола.\nТимур Мөхәмәтйәнов, Башҡортостандың транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты рәйесе вазифаһын башҡарыусы: “Форумда өс мөһим килешеүгә ҡул ҡуйылыр тип көтөлә. Тәү сиратта тимер юл мәсьәләһе күҙ уңында тотола Өфөнө көньяҡтан урап үтеү өсөн 2024 йылға тиклем иҫәпләнгән проектҡа нигеҙ һалынасаҡ. Был проектты ғәмәлгә ашырыр өсөн Куйбышев тимер юлы менән бергә финанслау ҡаралған”.


«Ғәҙел Рәсәй» һуғыш балалары статусын индерергә тәҡдим итте\n21 Июнь 2011, 16:49\n«Һуғыш балалары» махсус социаль статусы федераль закондар менән нығытырға тәҡдим ителде. Бөйөк Ватан һуғышы башланыуға 70 йыл тулыу көнө алдынан бындай инициатива менән «Ғәҙел Рәсәй» партияһы сығыш яһаны.\n«Башинформ» агентлығына партияның төбәк бүлексәһе матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 1929 йылдың 4 сентябренән 1945 йылдың 3 сентябренә тиклемге арала тыуған граждандарға «Һуғыш балалары» статусын бирергә тәҡдим ителгән. «Ғәҙел Рәсәй» бындай кешеләр өсөн 500 һум күләмендә айлыҡ түләүҙәр индереүҙе һәм торлаҡ менән коммуналь хеҙмәттәргә түләүгә 25 процентлыҡ ташлама биреүҙе кәрәк тип һанай. Бынан тыш, һуғыш башланыуға 70 тулыу уңайынан уларҙың һәр береһенә бер тапҡыр бишәр мең һум түләргә тәҡдим ителгән.\n«Ғәҙел Рәсәй» вәкилдәре әйтеүенсә, бындай саралар ғәҙеллекте тергеҙергә мөмкинлек бирәсәк. Бала сағы һуғыш йылдарына тура килгән кешеләр хәҙер инде бик оло йәштә һәм улар бөгөн дәүләттең иң етди ярҙамына мохтаж. Улар һуғыш заманы михнәттәрен үҙ иңендә татыған. Күбеһе ололар менән бер рәттән завод һәм фабрикаларҙа станоктар артына баҫып, Еңеү өсөн фронтовиктар һәм тыл хеҙмәтсәндәренән кәм эшләмәгән. Әммә әле булһа был кешеләр дәүләт ярҙамынан мәхрүм. Һуғыш йылдарына эләккән балалыҡ йылдары уларға һуғыш ветерандарына һәм тыл хеҙмәтсәндәренә тейешле ташламалар алыуға хоҡуҡ бирмәй.


Салауатҡа аҡса йәлләмәйек!\n22 Октябрь 2018, 17:22\nЗаманалар булған элгәре,Булған илдең батыр улдары.Баш етмәҫлек эштәр башҡарғандар—Бөтә ғаләм белгән уларҙы.Миләүшә Ҡаһарманованың «Киске Өфө» гәзитенең 33-сө һанында сыҡҡан «Салауат эҙҙәре буйлап, Өфөнән Палдискиғаса» тигән яҙмаһын уҡып сыҡҡас, төрлө хистәргә бирелеп, төнөм йоҡоһоҙ үтте. Милли геройыбыҙ Салауат Юлаев тураһында яңы фильм төшөрөү инициаторҙары Фәрит Fәбитов менән Таңсулпан Бураҡаева маҡтауға лайыҡлы. Уларҙы башҡортобоҙҙоң ҡыйыу улы менән ҡыҙы тип иҫәпләйем.\nБаш етмәҫлек эштәр башҡарғандар—\nБөтә ғаләм белгән уларҙы.\nМиләүшә Ҡаһарманованың «Киске Өфө» гәзитенең 33-сө һанында сыҡҡан «Салауат эҙҙәре буйлап, Өфөнән Палдискиғаса» тигән яҙмаһын уҡып сыҡҡас, төрлө хистәргә бирелеп, төнөм йоҡоһоҙ үтте. Милли геройыбыҙ Салауат Юлаев тураһында яңы фильм төшөрөү инициаторҙары Фәрит Fәбитов менән Таңсулпан Бураҡаева маҡтауға лайыҡлы. Уларҙы башҡортобоҙҙоң ҡыйыу улы менән ҡыҙы тип иҫәпләйем.\nФәрит Fәбитов: «Яңы фильм төшөрә башлауҙан беҙҙе матди хәл тота. Бер заман бындай мөмкинлек булыр тип ышанам»,—ти. Йәмәғәт, был мөмкинлек беҙҙән тора. Ил төкөрһә—күл була, тиҙәр. Милли геройыбыҙ хаҡында кино төшөрөү өсөн аҡса йыяйыҡ. Һәр беребеҙ 100 һум күсерһә лә, арыуыҡ ҡына сумма йыйыла. Салауат батырыбыҙҙы донъя кимәленә танытырлыҡ фильм булдырыуға үҙ өлөшөбөҙҙө индерәйек!\nЖурналист Миләүшә Ҡаһармановаға биргән интервьюһында Фәрит: «Бөгөн заман өсөн яраҡлы фильм юҡ . 1937 йылда Пугачев хаҡында донъя күргән фильмда Салауат та үҙәк урындарҙың береһен алып тора. 1940 йылда Степан Злобин әҫәре буйынса ҡуйылған икенсе фильмда шул быуын халҡы өсөн батыр образын тыуҙырырлыҡ булыуы менән үҙенсәлекле. Ул фильм заманында әллә күпме сит ил халҡына беҙҙең милли батырыбыҙ тураһында, милләтебеҙ тураһында мәғлүмәт бирҙе»,—ти.\nСалауат Юлаев тураһында кино төшөрөү—көнүҙәк мәсьәлә. Бары етәкселектең етди ҡарашы ғына кәрәк.\nСалауаттың исеме тыйылған заманда ла уның хаҡында Филипп Нефедов: «Салауат тупаҫ яугир түгел, ул ғалим һәм шағир. Ул Ҡөръәнде, шәриғәт ҡанундарын белә. Егет алдында ололар ҙа хөрмәт менән баш эйә, уҡымышлылығына муллалар түгел, ахундар аптырай»,—тип яҙа.\nМилли батырыбыҙҙы Эстонияла бик ҙурлайҙар, башҡорттоң милли геройы тип беләләр. Уның хаҡында легендалар, тарихтар йәшәй. Хатта Фәрит Fәбитов етәкләгән төркөм туҡланып йөрөгән таверна хужабикәһе Салауатҡа арнап шиғыр яҙған да шуны хисләнеп уҡып күрһәткән. Ә уның кейәүе «Салауат Балтик диңгеҙе ярында» тигән ҙур картина яҙған һәм музейға бүләк иткән. Тағын шундай осраҡлы ҡыҙыҡ ҡына хәл була. Яр буйындағы сиркәүҙе асып-ябып йөрөгән ҡарсыҡтан: «Был храмдың архитекторы кем икән»,—тип һорағас, ул күп уйлап тормай: «Говорят, его Салават строил»,—тип яуап ҡайтара. Икенселәр уны төҙөүҙә Салауат та ҡатнашҡан, хатта аҡса ла ҡушҡан, тиҙәр. Ысынында Салауат тотҡонда саҡта башҡорт халҡы Салауат исеменә аҡса йыя һәм шул аҡсаны Эстонияла сиркәү төҙөүгә ҡулланалар. Салауатты шул сиркәүҙең руханиҙары исемлегенә индерәләр. Был ил халҡы батыр хаҡында китаптар уҡыуын да йәшермәй.\nСалауат тураһында мотлаҡ фильм төшөрөргә кәрәк. Уның өсөн материалдар бик күп. Тик матди яҡты хәл итеү кәрәк. Шуға ла барыбыҙ ҙа ярҙам ҡулы һуҙайыҡ. Салауат батыр өсөн саҙаҡа итеп булһа ла бирәйек, был бит изге һәм мөһим ғәмәл.\nЙәмәғәт, тәҡдимемә ихлас ҡушылығыҙ!\nФильмға аҡса күсереү өсөн реквизиттар:\nВладелец: Тансулпан Дикатовна Б.\nНомер счета: 40817810906007172994\nНаименование банка получателя: БАШКИРСКОЕ ОТДЕЛЕНИЕ №8598 ПАО СБЕРБАНК г.УФА


Берләштергән көн ул » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Берләштергән көн ул\nБерләштергән көн ул 28.04.2012 // Йәмғиәт\nЕребеҙҙә барлыҡ тереклекте уятып, тирә-йүнгә йән индереп йәнә яҙ килде. Тәбиғәттең ошо миҙгеле тарихтағы шанлы һәм данлы ваҡиғалар менән дә бәйләй. Йылдар ғына түгел, быуаттар үтһә лә, уларҙың бәҫе юғалмай, әһәмиәте һүрелмәй, халыҡ хәтеренән юйылмай. 1 Май — Яҙ һәм хеҙмәт байрамы хаҡында ла шуны әйтергә мөмкин.\nБыл байрамға бәйле сараларҙың тамыры ХVIII быуат башына барып тоташа. 1886 йылдың 1 майында Американың хеҙмәт федерацияһы, анархистар һәм эшселәр хоҡуҡтарын яҡлаусылар, 15 сәғәтлек эш көнөн һигеҙгә ҡалдырыуҙы талап итеп, дөйөм милли забастовка иғлан итә. Шул осорҙан башлана донъя күләмендәге эшселәр хәрәкәте. Әлбиттә, ошо сараларҙа профсоюздар төп урынды биләй. 1886 йылдың июлендә Парижда II Интернационал конгресы 1 майҙы эш көнөн һигеҙ сәғәтлек итеү өсөн Халыҡ-ара көрәш көнө тип атарға ҡарар итә. Ә беҙҙең илдә 1891 йылда Санкт-Петербургта халыҡтың күңел асыу йыйыны булараҡ тәүге маевка үтә.\n1 Май Рәсәйҙә асыҡтан-асыҡ 1917 йылда ғына байрам ителә башлай. Советтар Союзында ул дәүләт статусына эйә була һәм Хеҙмәтсәндәрҙең теләктәшлек көнө тип атала. Һөҙөмтәлә 1 һәм 2 май “календарҙа ҡыҙыл көн” тип иғлан ителә, йәғни законлы ял көндәре тип иҫәпләнә. Әле лә байрам үҙенең дәүләт статусын һаҡлап килә, әммә 1997 йылдан алып Яҙ һәм хеҙмәт байрамы булараҡ билдәләнә.\n1 Май элеккесә һәр хеҙмәтсән өсөн яҡты, йылылыҡ менән һуғарылған байрам һанала. Быуаттар үтһә лә, ҡоролоштар үҙгәрһә лә, илдәр ҙур үҫеш кисерһә лә, “Тыныслыҡ. Хеҙмәт. Май” тигән һүҙҙәр мәғәнәһен һәм әһәмиәтен юғалтмаған. “Лайыҡлы эш урыны һәм эш хаҡы”, “Сифатлы хеҙмәткә — лайыҡлы эш хаҡы!”, “Рәсәй байлығы — рәсәйҙәрҙең именлеге хаҡына!” кеүегерәк саҡырыуҙар бөгөн дә яңғырай.\nВаҡыт үтеү менән тарихи ваҡиғаларға ҡараштар ҙа, яңы быуын өсөн әһәмиәте лә үҙгәрә, һәр замандың үҙ талаптары барлыҡҡа килә. Байрам алдынан бер төркөм гәзит уҡыусыбыҙға мөрәжәғәт итеп, ошо көнгә ҡарата фекерҙәре менән ҡыҙыҡһындыҡ.\n1 Май байрамын нисек ҡабул итәһегеҙ?\nРенат ҒӘЛӘМШИН, Башҡортостан удмурттарының республика тарихи-мәҙәни үҙәге рәйесе, Тәтешле районы:\n— Элек-электән 1 Май хеҙмәт менән бәйле. Әле лә был көндө халыҡ эштән айырылмай. Ауыл кешеһе бигерәк тә, сөнки уның өсөн ҡыҙыу мәл. Шуға күрә хеҙмәт байрамы тип ҡабул итергә күнеккәнмен.\nТеләгем шул: элеккесә “Тыныслыҡ. Хеҙмәт. Май” тигән мәғәнәле төшөнсәһе юғалмаһын, һаҡланһын ине. Ә бына артыҡ оҙон ял халыҡты эштән ситләштерә, тип иҫәпләйем. Хеҙмәт байрамы итеп ҡабул итеүемдең сәбәбе күп нәмәгә бәйле. Мәҫәлән, шатлыҡ һәм өмөт менән ҡара ергә орлоҡ һалабыҙ, көнкүрешебеҙҙе йәмләндергән һәм күркәмләндергән башҡа эштәрҙе лә кәйеф-сафа ҡороуға ҙур урын бирмәй теүәлләйбеҙ.\nМадриль ҒАФУРОВ, “Башҡортостан коммунистары” гәзите мөхәррире:\n— Май байрамы, бәхеткә сорналып үтмәһә лә, бала саҡтың матур һәм иҫ киткес яҡты хәтирәләрен иҫкә төшөрә. Морон ғына төртөп сыҡҡан йәшел үләндә ялан аяҡ йүгереп уйнау, муйылдың ап-аҡ сәскәгә төрөнөүе, өлкәндәрҙең дәррәү эшкә тотонған саҡтары күҙ алдына килә һәм өҙөлөп һағындыра.\nДемонстрацияларға сығыу ҙа сағыу хәтирәләр булып ҡалды. 1 Май байрамын һәр ваҡыт оҙон ҡыштан һуң халыҡты туплау, берләштереү һәм дуҫлаштырыу сараһы итеп ҡабул иттем.\nХәҙер инде күпселек баҡсаһында йәки дачаһындағы ерҙә соҡона. Был да үҙенсә күңелле сара, сөнки тәбиғәттә булыуҙан, ҡара ергә баҫыуҙан, үҙеңде уның бер өлөшө итеп тойоуҙан ҙур ҡәнәғәтлек алаһың. Әле лә халыҡты берләштергән һәм осраштырған көн, нигеҙҙә хеҙмәт байрамы ул.\nАйгөл АБДУЛЛИНА, Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәте хеҙмәткәре:\n— Был көндө яҡты, изге, тантаналы байрам итеп ҡабул итәм. Элекке сағыу байрам төҫөн бер аҙ үҙгәртә төшһә лә, ата-әсәм һәм яҡындарым өсөн 1 Май һаман да әһәмиәтен юғалтмай. Уларҙың был көндө күркәм байрам итеп ҡабул итеүе бәләкәйҙән миңә лә күсте. Барыбер ғәҙәти бер көн түгел. Эш менән үтһә лә, күңел күтәренкелеге ташламай. Байрамға тип ҡайтып ярҙам итеүем дә, баҡсала һәм йортта бергәләшеп эшләү ҙә ата-әсәмә шатлыҡ, хатта улар ошо мәлдә йәшәреп киткәндәй була. Тыныс күк йөҙө аҫтында, тәбиғәт йәнләнгәндә теләһә ниндәй хеҙмәт тә матур байрамға тиң, тип иҫәпләйем.\nРәүилә ЛОҠМАНОВА, Сәйетбаба башҡорт тарихи-мәҙәни үҙәге методисы, Ғафури районы:\n— Май байрамы — электән үк иң сағыу байрамдарҙың береһе. Уны һәр ваҡыт тантаналы итеп үткәрергә ғәҙәтләнгәнбеҙ. Әле лә шул йоланан тайпылмайбыҙ. Быйыл халыҡты “Яҙғы балҡыш” тип исемләнгән тамаша менән һөйөндөрмәксебеҙ. Ысынлап та, ошо мәл яҙғы балҡыш кеүек: тәбиғәттең йәнләнеүе менән бергә рухи йәнлелек күҙәтелә, өмөт уяна һәм күңелле мәшәҡәттәр арта. Ауыл кешеһе башкөллө эшкә сумһа ла, барыһы ла шатлыҡ менән атҡарыла. Мәҫәлән, сәсеү ҙә, йорттағы һәм хужалыҡтағы эштәр ҙә ҙур күтәренкелек менән башҡарыла. Минең өсөн 1 Май, һис һүҙһеҙ, яҙ һәм хеҙмәт байрамы.\nМарис НӘЗИРОВ, Башҡортостан Яҙыусылар союзының татар телле әҙиптәр берләшмәһе рәйесе:\n— Хәҙер 1 Май Яҙ һәм хеҙмәт байрамы тип аталһа ла, беҙҙең быуын өсөн теләктәшлек көнө булараҡ иҫтәлекле. Күптәрҙең хәтерендә шаулы, күңелле демонстрациялары менән инеп ҡалды. Халыҡты яҡынайтыуы менән ҡәҙерле ине.\nӘлбиттә, әле лә мәҙәни саралар ойошторола, күңел асыу һәм ял итеү өсөн мөмкинлектәр күп. Күмәк халыҡ ҡатнашҡандары ла бар, әйҙә, рәхәтләнеп ял ит. Әммә беҙҙең быуын өсөн, нигеҙҙә, хеҙмәт байрамы. Ерҙә кинәнеп эшләү үҙе үк байрам бит.\nМ. ХАРИСОВА яҙып алды.


Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтайҙың сираттағы пленар ултырышы 27 октябргә тәғәйенләнде\nБыл турала ҡарар бөгөн парламент Президиумында раҫланды. Пленар ултырыштың көн тәртибенә барлығы алты тиҫтәнән ашыу закон проекты сығарыла. Киләһе осорға тәғәйенләнгән бюджет документы тәүге уҡыу үтәсәк. Донъя кимәлендә иҡтисади ҡыйынлыҡтар күҙәтелеүгә ҡарамаҫтан, Башҡортостандың төп финанс документы социаль йүнәлешен һаҡлап ҡаласаҡ.\nДепутаттар шулай уҡ, ҡулланыусылар йәмғиәте эшмәкәрлегенә бәйле мәғлүмәт тыңлаясаҡ. Импортты алмаштырыу кеүек мөһим бурыстар хәл ителгән мәлдә ҡулланыусы менән туранан-тура эшләүсе ойошмаға өмөттәр ҙур, тигән фекерҙә парламент вәкилдәре. Бигерәк тә, ауыл халҡынан сеймал йыйыуҙы ойоштороу көнүҙәк мәсьәлә.


“Яратам яратҡандарҙы, яратыусыларҙы, ярата белелеүселәрҙе...”\n22 Ғинуар 2020, 21:12\nБала саҡта күҙҙәрем күрмәне. Быялаға йығылып йәрәхәтләнгән, баҙға ҡолаған саҡтарым да булды. Тик бирешмәнем. Үҙемде башҡаларҙан кәм тойманым. Һис ниҙән ҡурҡманым. Әле лә шулаймын. Ҡараңғылыҡтан да ҡурҡмайым, ҡарурмандан да...#Шоңҡаржурналы #Шәпзамандаш\nБәләкәй инем әле. Ауылыбыҙға театр килеп “Ғәзизәкәй балдыҙ” тигән спектаклде сәхнәләштерҙе. Ул саҡта театрҙың нимә икәнен аңлап та бөтмәгәнмендер. Тере артистарҙы ла тәүгә күреүем. Әммә ғәжәйеп моңло итеп йырлаған, төп ролде башҡарған йәтеш кенә кәүҙәле, тулҡынланып торған оҙон ҡара толомло актриса күңелемде әсир итте. Артистарҙың бер нисәүһе, шул иҫәптән әлеге сихри тауышлы апай ҙа, өләсәйемдәргә фатирға тәғәйенләнгәйне. Был хәл мине айырыуса ҡыуандырҙы. Ул саҡта әлеге коллективтың Сибайҙан килеүен дә, моңло тауышы менән күңелемде әсир ҡылған актрисаның оло талант эйәһе, Башҡортостандың халыҡ артисы Рәмилә Миңлеғәли ҡыҙы Сәлимгәрәева икәнен дә белмәй инем, әлбиттә. Йылдар үткәс, уны шул әйтеп аңлатҡыһыҙ танһыҡ, үҙенә генә хас моңло тауышынан таныным. Актрисаны икенсегә күреүем (телевидениелағы спектаклдәрҙе иҫәпкә алмағанда) студент йылдарында, Башҡорт дәүләт университетының дөйөм ятағында булды. Рәмилә ханымдың Сибайҙан Өфөгә күскән һәм музыка мәктәбендә уҡып йөрөүсе ҡыҙы Айһылыу менән ваҡытлыса ятаҡтың беренсе ҡатындағы бүлмәлә йәшәгән сағы тап шул йылдарға тура килгән икән. Беҙ, студент ҡыҙҙар, ятаҡҡа ингән-сыҡҡан арала актрисаны осратһаҡ, һаулыҡ ҡушмай үтмәйбеҙ. Ә ул ихлас йылмайып, бәрхәт тауышы менән яғымлы итеп иҫәнләшә торғайны.\n...Рәмилә ханым менән яҡындан аралашып, уның хаҡта журналға яҙыу теләге күптән йәшәй. Тик ул йә тыйнаҡ ҡына баш тарта, йә ихласлап спектаклгә саҡырыу менән сикләнә. Үҙем дә уны шул тиклем нескә күңелле, аңғармаҫтан ғына һаҡһыҙ ҡағылһаң, селпәрәмә килергә торған гәлсәр һымаҡ ҡаубл итәм дә, ҡыймайыраҡ йөрөйөм. Актриса менән осрашҡас, уның ысынлап “ҡабырсаҡһыҙ” икәненә инандым. Хислелеге, ихласлығы менән арбаны ул. Битараф ҡына тыңлап ултырыу мөмкин түгел уны. Йә илайһың, йә көләһең, йә моңланаһың, йә ҡыуанаһың... Торғаны бер моноспектакль! Ғөмүмән, театрҙа ла актрисаның ошо жанрҙағы эштәренә ғашиҡмын. Шуға бөгөн дә ул һөйләгәндәрҙе тап монолог рәүешендә бирергә булдым.\nЙөрәк ҡартаймаһын, тиһәң...\nҒәжәп: һаман да бала саҡтағы кеүекмен. “Эх, Сәлимгәрәева, йөҙгә етеп килһәң дә балалыҡтан сыға алмайһың бит, ә!” – тип үҙемде шелтәләп тә алам ҡайсаҡ. Ысынлап та, холҡом ғәләмәт шул: килеп тороп үсегеп, үпкәләп барам. Берәй эшкә тотондо ниһәм, бәләкәй саҡтағы һымаҡ, сытырман йәбешеп, сәмләнеп китәм. Күңелем тулып илап та алам. Коллегаларымдың эштәрен ҡараһам, ихлас ҡыуанып, һоҡланыуымды белдерәм. “Ай, афарин! Эләктереп алған бит, тимәк, үҙ ҡарашы бар”, – тип уның ниндәй ҙә булһа ыңғай яғын табып ҡыуанам. Ғөмүмән, рациональ аҡылға ғына түгел, йөрәккә, эске тойғоларыма нығыраҡ буйһонам. Сөнки беләм, ул һине һис алдамай.\nБала саҡта күҙҙәрем күрмәне. Быялаға йығылып йәрәхәтләнгән, баҙға ҡолаған саҡтарым да булды. Тик бирешмәнем. Үҙемде башҡаларҙан кәм тойманым. Һис ниҙән ҡурҡманым. Әле лә шулаймын. Ҡараңғылыҡтан да ҡурҡмайым, ҡарурмандан да... Кескенә саҡтан кешеләрҙе, тормошто яраттым. Сөнки ата-әсәмдең йәндәй күргән һөйөклө балаһы булдым. Мөхәббәтле, мәғрифәтле ғаиләлә үҫтем. Атайым аккордеонда уйнап ебәрһә, әсәйем ҡушылып йырлар ине. Кистәрен ғаилә менән урыҫ-башҡорт әҙәбиәте әҫәрҙәрен алмашлап ҡысҡырып уҡып, радиола, патифонда яңғыраған классик музыканы тыңлап, кем нисек аңлай, ниҙәр тоя – шулар хаҡында фекер алышыр инек. Ауылдаштарым да үтһәм дә, һүтһәм дә арҡамдан тупылдатып һөйөп кенә торҙо. Һис тә йәлләп түгел. Ана шул ихласлығым, зирәклегем өсөндөр, күрәһең. Күҙҙәрем асылып китһен тип кемгә генә мөрәжәғәт итмәне ата-әсәм. Данлыҡлы профессор, етмәһә нәҫел дә булған Наил Ғайнатович Ғатауллин ярҙамы менән, хозур донъяларҙы, тасуирлап ҡына ла аңлата алмаҫлыҡ мөғжизәүи яҡтылыҡты күреү бәхете насип булды.\nЙылдар үтте. Төрлө йәшкә еттем. Төрлө дәүерҙәр кисерҙем. Ҡайҙа барһам да юлымда яҡшы кешеләр осрап ҡына торҙо. Ни өсөн фәҡәт миңә генә?! Лайыҡлымынмы быға?! Бәлки шуғалыр ҙа бәғзе бәндәләргә ҡарата миһырбанлыраҡ булырға кәрәклеген аңлайым. Шул уҡ ваҡытта кемгәлер оҡшарға тырышмайыммы, үҙем булып ҡала аламмы тигән икеләнеүҙәр ҙә йәнде кимереп ҡуя. Уйлап-уйлап ҡарайым да, шундай һығымтаға киләм: кемгәлер ярҙам итмәһәң, ниндәйҙер яҡшлыҡтар ҡылмаһаң, һинең ихласлығыңдан ни фәтүә?!\nИң ауыры – үҙ-үҙеңде еңеү...\nАуылыбыҙҙа башланғыс мәктәп кенә ине. Шуға ла биш саҡрымдағы рус ауылындағы һигеҙ йыллыҡ белем усағына бирҙеләр мине. Русса һөйләшә белмәһәм дә тиҙ үк өйрәнеп киттем. Интернатта тора башлағайным, атайым менән әсәйемдең урыҫ дуҫтары, бик яҡшы кешеләр, үҙҙәрендә йәшәтергә булды. Уларға рәхмәтем, ихтирамым шул тиклем көслө ине. Бала нимә күрә, шуны эшләй бит ул. Килде бер мәл, мин хатта уларға ҡарап, уларса доға ҡыла башланым. Әммә балалыҡ менән ҡылған ул саҡтағы ғәмәлдәрем гонаһ булғандыр тип иҫәпләмәйем.\nАтайымдың атаһы ярлы ғаиләнән сыҡҡан. Нәнәйем иһә – бай ҡыҙы. Ялланып эшләгән ашнаҡсылары ла, үҙенең тәбиәсеһе лә булған. Шуға ла наҙлыҡай ғына ҡыҙ булып буй еткергән. Ә ҡартатайым сәс бөртөктәренәсә коммунист ине. Уларҙың икәү-ара мөнәсәбәтен ныҡ хәтерләйем. Нәнәйемдең тәрбиәлелегенә хайран ҡала торғайным. Ул көн дә иҙәнде һап-һары итеп ҡырып йыуып ҡуя. Ҡартатайым доклад уҡыған һымаҡ, кирза итеге менән шуны тегеләй-былай тапап, партия талаптарын ҡабатлауҙан туҡтамай. Ҡаршы өндәшеүсе табылһа, ҡыҙып китеп, бәхәскә инергә генә тора. Тик нәнәйем аҡыллы, ундай саҡта ауыҙына һыу уртлағандай, ләм-мим...\nЙәш-елкенсәккә файҙаһы тейер, бәлки, минән бер лаҡап: “Хужа Насретдинға, көн дә ирем туҡмай, нимә эшләргә лә белмәйем, тип бер йәш ҡатын мөрәжәғәт иткән, ти. Аҡыл эйәһе ябай ғына һиҙәп тоттороп, ирең ҡайтыу менән ошо тылсымлы төймәне теш араңа ҡыҫтыр ҙа, ысҡындырма, тип кәңәш биргән. Һәм ҡатын шулай эшләгән дә. Ире, эй, һүгә икән быны – тегеһе өндәшмәй, тағы ла әшәкерәк һүҙҙәр яуҙыра, яуап биреүсе юҡ, ти. Йорт хужаһы уның һайын нығыраҡ ҡотора, ә ҡатын, шул тиклем яуап биргеһе килһә лә, күҙҙәрнән ут-ялҡындар сәсрәп торһа ла, өнһөҙ килеш ҡала. Шунан ир кеше, кәләшкәйем, һин иҫ киткес ҙур баһаға лайыҡ икәнһең дә, ә мин, ахмаҡ, шуны белмәгәнмен тип, уны ҡосаҡлап алған. Башҡа бер ваҡытта ла рәнйетмәгән. Был ҡатын ғүмеренең ахырынаса иренең ҡәҙер-хөрмәтенә күмелеп йәшәгән...” Бына шулай: иң ауыры – үҙ-үҙеңде еңеү. Телеңде тыя белеү... Һәммәбеҙгә лә кәрәк ул сифат. Юғиһә беҙҙең тел оҙонараҡ шул. Был дәрестең, донъя көтә башлағас, миңә лә кәрәге тейҙе. Өндәшмәгән, иллә-мәгәр аҙаҡтан: “Сәлимгәрәева, сыҙаның бит, ниндәй шәп һин, ә!” – тип үҙемде маҡтаған саҡтарым булғыланы. Хәләл ефетемдең нимәгәлер асыуланып, ҡыҙып ҡайтырын самалаһам, ҡоймаҡ ҡоя һалайым әле тип, йәһәт кенә табаға йәбешә инем. Был хәл ыҙғышты илле процентҡа кәметә.\n...Ике нәнәйем дә, ой, шәп булды. Әсәйемдең атаһы ла, әсәһе лә хәлле ғаиләнән. Өйөбөҙ һәр саҡ зауыҡлы итеп йыйыштырылған, тәҙрәләргә, ишеккә затлы тауарҙарҙан тегелгән шаршауҙар эленгән. Ата-әсәм ятып йөрөгән карауатты ҡупшы итеп йыйыштырып ҡуябыҙ ҙа ятып йоҡлар мәл етмәйсә болартмайбыҙ. Элек шифоньер-фәлән булманы бит. Өйҙә ниндәй затлы тауар бар, шуларҙың һәр ҡайһыһын берәр генә буй итеп урҙаға элеп ҡуя торғайнылар. Иҫ киткес матур ине! Ә һике һуң! О, һике!.. Ундағы аҫалы балаҫтар! Минең өсөн үҙе бер донъя булды ул. Бала саҡ майҙансығы...\nТуғыҙынсыны Дәүләкәндә тамаланым. Ата-әсәм фажиғәгә тарып, яҡты донъяларҙан китеп барғас, артабан уҡый алманым. Япа-яңғыҙмын, ҡайтыр ерем дә, Һыйыныр кешем дә юҡ. Йортобоҙ бикле тора... Каникулды беҙҙең ауылдан сығып, хәҙер Ҡаҙанғол совхозында йәшәгән туған тейешле кешеләрҙә үткәрҙем дә, улар менән кәңәшләшеп, совхоз директорына барып, мине һауынсы итеп алыуын үтендем. Етәксе ағай хәлемә инде. Килеүен-килдем дә бит, тик үҙемдең быға тиклем һыйыр һауып ҡарағаным да юҡ. Иркә генә үҫтек бит беҙ. Йорт эштәренә бик ҡушмай торғайнылар. Ғөмүмән, ҡәҙерле генә, һөймәлекле генә бала булдым. Ҡурҡа-ҡурҡа эшкә барҙым. Ундағы һауынсылар, төрлө ерҙән йыйылып, дөйөм ятаҡта йәшәгән йәш кенә апайҙар, әрләп тигәндәй һыйыр һауырға өйрәтте. Йәш кешегә нимә инде! Тиҙ генә оҫатрып киттем. Етмәһә ҡул менән һауып ыҙалайһы түгел, аппарат бар. Малҡайҙарға шул тиклем ныҡ эйәләштем, барып, тиҙ генә тамаҡ ялғап алам да, яндарына ашығам. Көндәрем шулар эргәһендә үтте. Һыйырҙарыма йырҙар йырлайым, серҙәремде һөйләйем. Ҡойроҡтарын таҙартып, йыуып ҡуйһам, ҡыҙ-ҡырҡындың сәсе кеүек матур булып ҡабарып китә торғайны. Башҡорт дәүләт ауыл хужалығы институтына ҡараған тәжрибә-сәнәғәт хужалығы ине мин эшләгән урын. Төрлө тарафтарҙан ҙур-ҙур түрәләр, сит ил ҡунаҡтары килһә, күҙ һалығыҙ, беҙҙең малҡайҙарға тип, иң тәүҙә минең ҡупшыҡай-һыйырҙарымды күрһәтәләр. Матур кешеләр эшләне унда. Нимәгәлер йәндәре көйһә, ҡысҡырып әрләшеп тә, һүгенеп тә алалар, әммә күңелдәре саф. Йәшәй-йәшәй шуны белдем: бәғзеләр әллә нисә дипломға эйә, ә күңел тороштары... Ундайҙарҙан Хоҙай һаҡлаһын.\n16 йәш тулып, паспорт алыу менән, директор ағайға рәхмәттәр әйтеп, Өфөгә артислыҡҡа уҡрыға киттем. Алмаһалар, кире ҡайт, тип саҡырып ҡалдылар. Килһәм, сәнғәт училищеһының театр бүлегенә студенттар йыйыу тамамланған. Киләһе йылға ла һуңға ҡалыуым бар тип, кире ҡайтып торманым. Минең бит хыялым бар! Маҡсаттарыҙы тормошҡа ашырырға кәрәк. Өфөлә эш эҙләргә булдым. Черниковка биҫтәһенең Орджоникидзе мәҙәниәт һарайында Әхәт Әсләмов етәкселегендәге халыҡ театры барлығын белеп ҡалдым. Уның хәләл ефете күрше ауылдан беҙгә туған тейешле кеше икән. Иң тәүҙә шунда йүгерҙем. Бик теләп халыҡ театрына актриса итеп ҡабул иттеләр. Ул дворецтың киң баҫҡыстарҙан менгәндә шатланыуҙан йөрәгем алҡымыма етә яҙыуы бөгөнгөләй иҫемдә. Был тойғо әле лә үтмәгән. Театрҙа баҫҡыстан күтәрелгәндә һәр саҡ шулай. Бигерәк мөғжизәүи һөнәр шул беҙҙә. Иң мөһиме, уны аң менән, тел менән аңлатып булмай. Шул тиклем күп ҡырлы, сикһеҙ... Шуның менән ҡәҙерле ул. Ысынлап та, терегөмөш һымаҡ ул театр. Тере булыуы менән бәхетле, тере булыуы менән ҡәҙерле. Һәм мәңге үлмәйәсәк. Әлбиттә, әле театрға ҡарата ынтылыш, элекке һымаҡ мөхәббәт һүрелеберәк тора. Әммә барыбер ысынбарлыҡты, хәҙергене генә күрергә, тойорға теләгән кешеләр кәмемәй, иншалла.\nӘҙәм тормошо гел төн генә лә, гел көн генә лә түгел...\nӨфөгә килгәс, өс ай почтальон булып эшләнем. Был эште шул тиклем яратып башҡарҙым. Аҡса өләшеү ҙә, гәзит-журнал, хат таратыу ҙа минең өҫтә ине. Почта әйберҙәре бушау менән сумкама мул итеп күстәнәс тултыралар. Фатир хужабикәһе янына байып ҡайтып инә торғайным. Һуңынан уның күршеләре ярҙамы менән Өфө нефть эшкәртеү заводына урынлашып, токарь, шлифовщик, фрезировщик һөнәрҙәрен үҙләштерҙем. Эшсе халыҡ булһалар ҙа, унда ал бер-береңә ҡарата матур, ихтирамлы мөнәсәбәт хөкөм һөрҙө. Уларҙан күп нәмәләргә өйрәндем. Ир-аттар минең алда, хатта, тәмәке лә тартмаҫ ине. Коллективтағы үҙешмәкәр түңәрәкте лә етәкләнем. Үҙем шул уҡ ваҡытта халыҡ театрына йөрөргә лә, улар менән гастролдәргә сығырға ла өлгөрәм. Калинин урамындағы дөйөм ятаҡтан урын да бирҙеләр миңә.\nМәле еткәс, йәнә сәнғәт училищеһына килеп, барлыҡ имтихандарҙы ла “бишле”гә тапшырып, еңел генә уҡырға инеп киттем. Тәүге курста ауыр булһа ла, бик тырышып актер һөнәрен үҙләштерҙек. Мәскәүҙә А. С. Станиславскийҙың уҡыусыһы Борис Бибиковта белем алған данлыҡлы педагог (хәҙер профессор) Фәрдүнә Ҡаисмова, күренекле балерина Тамара Хоҙайбиҙина, Башҡорт дәүләт акадмеия драма театрының баш режиссеры Лек Вәлиев беҙҙең остаздарыбыҙ булы. Халыҡ араһында танылыу яулаған Миңдулла Иҙрисов, Илһөйәр Ғизитдиновалар менән бергә уҡыныҡ. Ҡыҙғанысҡа күрә, курсташтарымдың байтаҡ ҡынаһы ваҡытытнан алда баҡыйлыҡҡа күсте.\nНиһайәт, ҡулыма диплом алғас, ижади хеҙмәт юлымды Сибай театрында башланым. Шул тиклем көслө режиссерҙар менән эшләргә насип булды: Фәтхелислам Ғәләүетдинов. Рафаэль Әйүпов, Ким Нәҙершин, Дамир ғәлимов, Байрас Ибраһимов һ.б. Театрҙы, ундағы ижади мөхитте үлеп яраттым мин! Спектакль сыҡҡан мәл – ҙур байрам. Етлегеп бөткән алмалар ергә ҡойолоп төшә бит, сәхнә әҙәрен тамашасы хөкөмөнә тәҡдим итеү ана шул күренешкә тиң. Ә уға хәтлем алма ағасы күпме матур миҙгелдәр кисерә... Спектакль өҫтөндә эшләү процесын ана шул бөрө төртөп, япраҡ ярып, сәскә атып емеш биргән алма ағасы менән сағыштырырға мөмкин. Актер өсөн ул ҡабатланмаҫ, татлы миҙгелдәрҙең барыһы ла ҡәҙерле.\nБик күп ролдәр ижад итем. Театрыбыҙҙы халыҡ ныҡ яратты. Мәскәүҙән, Санкт-Петербургтан килгән билдәле театр тәнҡитселәре лә иғтибарһыҙ ҡалдырманы. Коллективыбыҙ менән оло баһаларға лайыҡ була торғайныҡ. Ә гастролдәр тиһегеҙме?! Уларҙың һәр ҡайһыһы айырым бер китапҡа торошло... Өфөгә күсеп, Мостай Кәрим исемендәге милли йәштәр театрында эш башлағас, оҙаҡ күнегә алмай йонсоном. Байтаҡ ваҡыт үҙемдең театрымды һағынып, юҡһынып йәшәнем. Әммә тора-бара өйрәнеп киттем. Хәҙер унда электән килгән ролдәремде генә барып уйнап ҡайтам. Репетицияларға йөрөүҙән азатмын. Күп ваҡытта ҡыҙым янында Санкт-Петербургта булам. Миңә уңайлы булһын тип ул өс бүлмәле фатир һатып алды. Бәхет ҡапҡаларым асылып китеп, унда ла эш тәҡдим иттеләр. Музейҙарҙа әҙәби әҫәрҙәр уҡыйым. Мөкинлеге булһа, Айһылыу скрипкала уйнап, сығышыма үҙенсәлек өҫтәй. Халыҡҡа оҡшай. Бик яратып, йылы ҡабул итәләр...\n“Балаларығыҙҙы нисек тәрбиәләнегеҙ ул, бигерәк аҡыллылар”, – тип йыш һорайҙар минән. Беҙ уларға һәр саҡ ышанып, ысын шәхес итеп ҡараныҡ. Бер ваҡытта ла кеше алдында дәрәжәләрен төшөрмәнек. Ҡысҡырманыҡ. Башҡаларҙы ихтирам итергә өйрәттек. Аталары менән икебеҙ ҙә театрҙа эшләгәс, үҙебеҙ менән гастролдәргә йөрөттөк. Коллектив тик матур кешеләрҙән генә торҙо бит, уларҙың йоғонтолары ла көслө булғандыр тип уйлайым. Шөкөр, бер ваҡытта ла йөҙгә ҡыҙыллыҡ килтергәндәре булманы. Икебеҙгә ҡарата ла яратыу-хөрмәттәре сикһеҙ. Улар беҙҙе ғүмер буйы “әссәкәү”, “әттәкәү” тип кенә йөрөттө. Әле лә шулай. “Папочка”, ”мамочка” кеүегерәк наҙлы яңғыраһын тип, Айһылыу уйлап тапты был һүҙҙәрҙе. Улым “Вся Уфа” телерадиокомпаниянияһында баш режиссер вазифаһында уңышлы эшләп йөрөй. Ҡыҙым Санкт-Петербург дәүләт филармонияһында маэстро Юрий Тимеркановтың данлыҡлы оркестрында уйнай. Мин үҙем дә ғүмер буйы классик музыканы яраттым. Әле ошо йүнәлеш менән ныҡ ҡыҙыҡһынам.\nРиф Ғәлиевич менән хәҙер күп йылдар айырым йәшәйбеҙ. Әммә арабыҙ татыу. Бер-беребеҙҙе хөрмәт иткән ата-әсә һәм коллегалар булып ҡалабыҙ. Өфөгә килеп төшкәс, ауыр мәлдәр күп булды. Ятаҡтан-ятаҡҡа күсенеп, бер тин аҡсаһыҙ, эшһеҙ интеккән саҡтарымда, ниңә, исмаһам, радиоға булһа ла алмайҙар икән, унда йөҙөм күренмәй бит тип уйлай инем. Миндә, ғөмүмән, йәмһеҙмен тигән комплекс нығынған. Сөнки был хаҡта йөҙгә бәреп әйтә торғайнылар. Ошо тойғо шул тиклем күңелемә инеп ултырған. Ниндәй генә комплимент әйтһәләр ҙә юйып ташлап булмаҫ төҫлө... Мине бала саҡта бик матурһың тип яраттылар былай. Әммә күҙҙәрем күрә башлағас, үҙемә ҡарап, кәйефем төштө: бәләкәй генә буйлымын, ҡап-ҡарамын. Беҙҙең яҡта аҡ йөҙлөләр матур һанала шул...\nДонъя шулай ҡоролған: әҙәм тормошо гел төн генә лә, гел көн генә лә түгел. Ауырлыҡтарҙан һуң һәр саҡ еңеллек килә. Уларҙы лайыҡлы күтәрә белергә генә кәрәк. Бөгөн миңә донъям түп-түңәрәк кеүек. Сөнки алдыма ҡуйған маҡсаттарыма ирешә алдым. Әле һаман да матур-матур уй-ниәттәр менән йәшәйем. Һоҡланғыс күңелле дуҫтарым күп. Алтынға тиң балаларым, хәтәр шәп киленем, Ғәлиәскәр менән Айнур исемле бынамын тигән ейәндәрем бар. Бәхет өсөн тағы нимә кәрәк?! Ә инде сабырлыҡ, тырышлыҡ аша яуланған бәхет татлыраҡ та, бәрәкәтлерәк тә була...\nУндағы моң, ундағы нур, ундағы ҡот, ундағы илһам, ундағы матурлыҡ!.. Рәмилә апай менән аралашҡандан һуң байтаҡ ваҡыт тәрән тойғолар шауҡымында йөрөнөм. Ниндәй оло бәхет ул – ярата белеү! Ысынлап та, ошо бәләкәй генә ҡатындың йөрәгенә Хаҡ Тәғәлә мәңге һайыҡмаҫлыҡ мөхәббәт тойғоһо һалған. Һәм уның кисәгеһе лә, бөгөнгөһө лә бары тик мөхәббәттән генә туҡылған...