1xbet индереү - 1xBet\n2012 казино индустрияһы, ҡулланыусылар һаны буйынса европа оло бөтә позицияһына эйә, шулай уҡ интернет-компанияһы букмекерский, ҡомарлы уйындар эшмәкәрлеге 1xbet онлайн. Төркиәлә ышаныслы һәм хеҙмәтләндереү сифатын оҙаҡ дәүер, тип иҫбатларға тырыша ставкалары, шулай уҡ киң сайтты файҙаланыусылар 1cxbet.\nКюрасао лицензия хеҙмәте сайтында онлайн казино ҡомарлы уйындары төшөргә тәҡдим теленән бөтә яҡлап европа телдәре 1xbet egaming. Был юлы шул уҡ төрөк теле яҡлау. Шуға Күрә Төркиәнең, ул шулай уҡ еңел һәм сифатлы сервис менән файҙаланыу мөмкинлеген бирә файҙаланыусы ышаныслы ашыу ставкаһы. Әммә, Төркиә’шулай, интернет-сайтына инеп ҡалды ҡамауҙа һәм сервис төшөү кеүек бөтә 1хбет. Яңы файҙаланыусы системаһы инеү өсөн адресығыҙҙы ҡулланырға мәжбүр 1xbet. шуға ҡарамаҫтан, был проблема секторы хроник төркиәлә булып тора’хәүефһеҙлеге адресы булмаған осраҡта, уның алдынан үҙгәрештәр индерелгән файҙаланыусыларға, эшләй.\nВаҡытында сафҡа индерелгән яңы адресын нисек белә 1хбет?\nҡомарлы уйынға заявка биргән һәм төркиә хеҙмәте#8217; сит илдәр менән берәмләп эшләп тейеш ставкаһы, ишектәр һеҙҙең сайтҡа инеп, үҙенең проблемалары менән осрашты. Сит илдәрҙең компанияларына сайтына инеп-интернет-мәғлүмәт агентлығы һәм ҡомарлы уйындарға бәйле, нигеҙендә (БТК) ишектәр ашырыу юлы адрес индереү. Был осраҡта, Төркиә системаһын файҙаланыусы инеү мөмкинлеген аласаҡ..\nШуға күрә, адрес төшөп сайтына инеп өсөн яңы адресҡа күсте. Шулай итеп, уның инеүе адресы системаһын яңыртыу. Шулай булғас, ул осор өсөн файҙаланыусы системаға инеү өсөн яңы йүнәлешенә ҡаршы 1xbet. 1xbet яңыртыу һөҙөмтәһендә адресын индерергә, һыу инеүселәр файҙаланыусы яңы йүнәлеш алыу мөмкин түгел, ә башҡа йүнәлештә ышаныслы бикләп инеп веб-сайтында онлайн-уйын.\nШулай уҡ клиент хеҙмәтен булдырыу һәм өҫтәмә ярҙам күрһәтеү тәжрибәһе 1xbet төрлө канал сайтында ҡарай, уның ставкаларының үҙгәреү мөмкинлеге файҙаланыусы ышаныслы адрес ашыу тәҡдим индерелгән өсөн виктимизация. Был юҫыҡта, ябай ысулы индерелә файҙаланыусы яңы адрестарын белергә мөмкин 1xbet. 1xbet уйын сайттары буйынса, сөнки ул мәғлүмәттәр менән яңыртылған адрес контакттары индереү тураһында мәғлүмәт биреү процесын ағзалыҡ файҙаланыусы. Смс аша ток ебәрәләр йәки электрон почта адресы файҙаланыусыларҙан мәғлүмәт сервисы 1xbet бирелеше.\nЯрҙамында яңы инеү менән файҙаланыусыларҙың үҙ иҫәбенә яҙҙырып ала аласаҡ., шулай итеп, адресын ҡарап ышаныслы 1xbet. адрес хәҡиҡәт ишек яңыртылды 1хбет, файҙаланыусы исем һәм пароль хоҡуғын юғалтҡан сәбәп булып торорға түгел, теләһә ниндәй иҫәп яҙмаһы.\nMobil 1xbet Ev\nШуның өсөн, беҙҙең илдең ҡайһы бер ставкалы баҙарындағы дефицит әйбер ябып, беҙ бөтә етешһеҙлектәр күп тәҡдим булды, ҡыҫҡа ваҡыт эсендә төшөп индустрия менән бәйле, баҙарға сығыу өсөн, сайты ябылған казино һәм өҫтәмә өҫтөнлөктәр өсөн ставкаларҙы к тере 1xbet. Был ставка аҡса эшләргә дәрт ала ставкаһы тәжрибә өҫтөнлөк итер, һәм һеҙ аҡса ала, ваҡытында ләззәт шулай уҡ кимәлдә ҡаҙаныштары.\nИкенсе яҡтан, артыҡ ҡыҫҡа һәм уларҙың эшләүенең практик һөҙөмтәһе. Беҙ файҙаланыусы өсөн бында шулай уҡ мобиль ҡушымта һәм кисергән тере ставкаһы өлөшөн таҙа веб 1xbet 1xbet практичность был казино. Бынан тыш, һеҙҙең телефон йәки мәрүәт плацебо был кушымталар мөмкинлек бирә хужаһы өсөн, бөтә табыш. Шулай итеп, ҡулланыусы уның скачать, был өҫтәмә алған һәм ала? Иң ябай һорауҙарға яуап бирә, шул ҡыҙ.\nБыл процесс 1xbet мобиль кушымталар ҡулланыу өсөн тәғәйенләнә, махсус ҡулайламалар өсөн тәғәйенләнгән Android. Microsoft йәки ios операцион системаһы ҡорамалдар менән, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, был ҡушымтаны файҙалана алмай.. Бынан тыш, был уйындар Android өсөн йәки магазин өҫтәмәһенә магазин сайттар ҡулланырға буласаҡ мөмкин түгел. Ғәмәли программа тәьмин итеү өсөн мобиль кушымталар APK файл 1xbet беренсе булараҡ, һеҙ табырға тейеш, ул.\nApk бик еңел, әгәр һезгә эшләргә кәрәк булған һуң, һеҙҙең файлдар шул тиклем табып. Тәүҙә файл йәки папка аса һәм һеҙ табан аласыз, һеҙ тейеш, һеҙ ул файлға атаған ҡоролош. Һуң, һеҙ нисек табырға һәм асырға тейеш скачать папка папка папка йәки файл apk исеме менән табылған скачать. Файлдар ебәреүгә рөхсәт һорап килгән булһа кәрәк шул нажиә системаһы алдында установочный. Әгәр сездә бар, хәл, уңайһыҙлыҡ мөмкин булһа, һеҙ программала урынлаштырыу өсөн рөхсәт биреү. Әгәр сездә бар, рөхсәт кәрәк, ошондай процесс дауам итеп, һеҙ аласыз, уның өсөн борсой. процесына\n1xbet аша ингән, инеүҙе тәьмин итеү өсөн үтә күренмәле теләһә ҡайһы ваҡытта. Һәр тапҡыр, ҡасан һеҙҙең адреска индереү 1xbet сифатын яҡшыртырға тырыша, ставканың ни тиклем күберәк, шул тиклем тиҙерәк төймәһенә ысын булыу шарттарын.\nһуңғы ваҡыт өсөн был биттең иң популяр сайттарҙың береһе., бөтә процесты башҡарыу, ул шулай уҡ яңы сафҡа индерелә ала һуң кеше ҡабул итеп алырға табыш береһе адресы уйын.\nСайттың яңы проблемаһы тыуыу менән бәйле, тип адресы ла сифатлы сервис булған хәл.\nҺуң, ҡулланыусы булараҡ, улар был уйындарҙан бик юғары баҫып һылтанған сайтта яңы мөмкинлектәр. шулай уҡ иҫке һәм яңы адресына бөтә биттәре менән бер рәттән, ағымдағы файҙаланыусы өсөн ашыу ағзаһы хеҙмәте отошло булыуы шатландыра. Сайтына инеп 1xbet,\nСорт Бонус, шулай уҡ шоу арттырыуға биргән кешегә, уларҙың ярҙамы менән сағыштырғанда күберәк инвестициялар аласаҡ. адресы, яңы адресына инеп, юғары булдырыу, был осраҡта, ҡулланыусы булараҡ тураһында мәғлүмәт, үҙе өсөн тапшырыу системаһы үҙгәрештәр индереү ароматизаторҙар. Йөҙҙәре, отслеживания системалары һәм мөмкинлектәр өсөн бөтә мөмкинлектәр бар, улар бөтә үҙгәрештәр сайттың исеме, уның баһалау өсөн теләсә ҡайһы ваҡытта. шулай итеп, һыу төшөү ҡағиҙәләрен ярашлы ҡулланыу күп кенә санкциялар менән оҡшаш сайттар БТК.\nАдрес тиҙ һәм ағымдағы 1xbet логинов?\nБеҙҙең илдә генә түгел яңы йорттарында инеүҙе күпкә күберәк шәхси битен ябып компания адрес ставкаһы 1xbet. Был шуның менән бәйле, беҙҙең илдә уйнай онлайн-уйын ҡомарлы эшмәкәрлек менән шөғөлләнеүҙе тыя һәм ошо өлкәләге. Шуға күрә, компания нигеҙҙә ставкаһы н ябылған, инеү тыйыла буйһонған ул.\nҘур йортҡа инеү менән файҙаланыусылар һаны тиҙ биттәр тәҡдим итә онлайн-уйын ҡомарлы 1xbet. Мәғлүмәт һәм коммуникация технологияларын тыйыуҙы боҙған өсөн сайтҡа инеп ябыла. Бөтә был сәбәптәр буйынса онлайн-уйын ҡомарлы туҡталды.. Әммә яңы асылған 1xbet контора адрес букмекерский логинов. Шулай итеп, һеҙ сайтындағы биттән алырға мөмкин ҡабат өйгә инеп, ишек ағымдағы адресы ҡулланыу.\nНисек ҡарарға уйындар Онлайн өсөн, һәр мең кешенең ошо сайттың адресы буйынса ҡулланыусы хеҙмәтләндереү өсөн интернет иғтибарын йәлеп дауам итә. Бөгөн һеҙ яңы йүнәлештәр була ала биттәре аша 1xbet.\nБөтә кушымталар, улар актив сайты биттәрендә, уның меңләгән ағзалары бар, һәм ул эшләгән ваҡытта онлайн ставки, башҡа бтк киңәйтеүҙе сағылдыра был эшләнгән, уларҙы булдырмау күсә. Иң мөһим шарттар булып тора, йәғни мәғлүмәт технологиялары, элемтә идаралығы институты командаһы тип тереклек итеү, йәшәү стандарттарын нимәгә килтерә. Әлбиттә, был хәлгә туранан-тура йоғонто яһау үҙенсәлеген күрһәтеү мөһим һәм мәнфәғәтенә тырышып эшләүен тәьмин биттең ағымдағы өҫтәмә визуаль.\nҡатнашыусының иҫәп яҙмаһы, асыҡтан-асыҡ хакимиәткә яңы, бик ябай һәм уңайлы. Интернет аша алырға мөмкин буласаҡ иҫәп хужаһы-мең булған биттәр өсөн контент, ул күпкә ябай ысулы булып тора венчур һатыу прибыльный. Үҙ исемен ала һәм үҙенсәлеге баһаланды хакимиәте яңы мең кеше даими йәшәгән, шулай уҡ юридик хеҙмәте сайтында ябып бирәсәк улар килтереп биреү, тәьмин итеү. көҙ, лицензирование һәм юридик хеҙмәттәр булһа ла, нисек һалынған, адресы булманы, тик ысын мәғәнәһен нисек билдәләргә мөмкин булһа әгәр авторлыҡ хоҡуҡтары. адрес яңы адресы 1xbet браузер веб-сайтында табырға мөмкин, бынан тыш, уның актив.\nБаһа һәм мөһим аҙым, был мәсьәләне нисек тере ставкаһы һәм өҫтәмә функциялары, юғары тиҙлектә уны сығарып ташлау мөмкин, тәбиғәт тураһында һеҙҙең сайтта таба проблемалары буйынса структураһы. Эшкәртеү процесына булған мөнәсәбәт аша реаль ваҡытта төҙөлөш хужалары иҫәбенә индерергә мөмкин 1xbet ставкаһы һәм бөтә кушымталар, улар мөмкин булған барлыҡ ҡулланыусыларға.\nКүп булыуы был спорт төрө спорт саралары, еңел һәм тиҙ эшләргә ставкалары һеҙҙең яңы йүнәлеше. 475 1xgames өлөшө төрлө казино, яңы уйын. Уйын яңы исем килтерә.. яратҡан эшен бер өлөшө, унда һеҙҙе уйын һаҡлап ҡалыу, һәм һеҙ ала еңел табырға һәм наслаждайся ваҡытта, ҡасан, һеҙҙең сайтҡа инә. слот казино уйын бүлеге, видео слот, өҫтәл уйындары, keno, мини-уйындар, poker video, етеҙҙәр уйыны, улар телисез икән, һеҙҙең йәшәү мөмкин уйнай бинго.\n1һауа линиялары аҡса биреү ярҙамы менән төшөрөргә мөмкин xbet. аҙна дауамында тапшырыу ысулдары, һеҙ ҡасан теләй. Әгәр сездә бар ауырлыҡтарҙы һеҙ файҙалана аласыз процесында туранан-тура ярҙам. кәм тигәндә, уларҙың төшөрөргә мөмкин. 100 TL’dir. Ситтә алты инвестициялар, бындай осраҡтарҙа инвестициялар банк ставканы н иҫәбенә кире ҡайтара башлаясаҡбыҙ, инвестициялар, кредит картаһы, банк, һүрәттәр, ҡуртым ставкаһы инвестициялар, икенсе ҡараһаң. Иҫәп-хисап операциялары менән тулыраҡ мәғлүмәт был бүлеген ҡарағыҙ. Акбанк килешеүҙәр банктар, ДенизБанк, ING банкка гарантия булып тора бизнес-кредит структураһы.


6 Апрель 2020, 17:34\nРайонда үҙ эштәрен уңышлы алып барған йүнселдәр рәтенә баҫырға теләп эшҡыуарлыҡҡа тәүге аҙымдарын яһарға йөрьәт иткәндәр ҙә юҡ түгел.\nСираттағы «Эшҡыуарлыҡ сәғәте»нә бөтәһе һигеҙ проект тәҡдим ителде. Уларҙың күплеге «Агростартап» республика программаһына старт бирелеү ваҡыты яҡынлашыу менән аңлатыла.\nБайтаҡ йылдар йәшелсә үҫтереү менән шөғөлләнгән Осман Османов киләсәктә яңы ҡоролма һатып алырға ниәтләй. Продукцияны эшкәртеү һәм һатыуға сығарыу өсөн махсус ҡаптарға, һауыттарға төрөүсе ҡулланма эште яйға һаласаҡ һәм еңелләштерәсәк.\nАртур Рәхимов иһә уҙған йыл аҙағында уҡ район етәкселегенә емеш-еләк үҫтереү буйынса үҙ проектын тәҡдим иткән ине. Уны тормошҡа ашырыу маҡсатында йүнсел ҡурай еләге һәм ер еләге үҫентеләре, ер эшкәртеү, түтәлдәр яһау, һыу һибеү эштәрен башҡарған CATMANN XD - 65.4 тракторы һатып алмаҡсы.\nКиләсәктә үҙ эшен ауыл хужалығы менән бәйләргә теләгәндәр араһында Румил Баһауетдинов та бар. Бөгөн ул ҡара-сыбар тоҡомло һыйыр малы һәм техника һатып алыуҙы маҡсат итеп ҡуйған.\nБулат Иманғолов, Николай Семенов та үҙ эшмәкәрлеген ошо юҫыҡта алып бармаҡсы.\nБал ҡортоноң балы бар, балға тиклем наҙы бар, ти халыҡ. Бар күңелеңде, көсөңдө һалып эшләгәндә, умартасылыҡтан да ярайһы ғына табыш алып була.\nКиләсәктә кәсебен умартасылыҡ менән бәйләргә теләгән Марат Фәттәхов бал ҡорттары һәм кәрәкле ҡорамалдар һатып алыу өсөн етәкселектән ярҙам көтә.\nТәҡдимдәр араһында автомобилдәрҙе техник хеҙмәтләндереү станцияһы төҙөүгә ҡағылышлы Андрей Макаровтың проекты ла бар ине.\nУҙған «Эшҡыуарлыҡ сәғәте»нең береһендә тәҡдим ителгән Салауат Вәлитовтың Нөгөш ҡасабаһында урынлашасаҡ ял базаһы проекты яңынан ҡаралды, кәңәштәр һәм тәҡдимдәр индерелде.\nКүреүебеҙсә, урындағы йүнселдәр эш юҡлыҡҡа зарланып ултырмай, үҙ кәсептәрен асырға тырыша, аҡса табыу юлдарын эҙләй, бизнес өлкәһенә яңылыҡтар индереү менән бергә халыҡҡа хеҙмәт урындары булдырыуҙы ла күҙ уңында тота.\nҮҙ маҡсатына табан барғандарға, тәүәккәлдәргә район етәкселеге ярҙам ҡулы һуҙырға һәр ваҡыт әҙер.


Уйында Клуб Рулетка, кәрәк раскрутить шарик был тәгәрмәс, ул бар 37 слот. Шарик туҡтап ҡала бер слотов һуң көпсәктәре хәрәкәттә һ. б.. Төп маҡсаты-уйындар-дөрөҫ угадать, ниндәй ячей шарик остановиться. Шул уҡ ваҡытта, түләү научился һеҙҙең ставка. Күләме отҡан бәйле тибындағы ставкалар. Был иң яҡшы ҡатын тере тилермә, өҫтәл уйындары. Асҡыс менюға уйындар булырға тейеш сайланган тиклем үҙгәрештәр рулет йәки һайлағыҙ башҡа тере уйында. Кнопка менән иҫән-һау дилер мөмкинлек бирә уйнарға башҡа күп кенә уйындар уйын ваҡытында.\nТураһында Разработчики клубы рулетка\nБыл уйын эшләй-сы netent. Компания netent мәңге ҡатнашыусыларға бүләктәр тәҡдим итә яҡшыртылған пользовательский интерфейс өсөн уның менән уйынсылары 1996. Оло уңыш компанияһы бара, сөнки ул уйын, ысынлап та ла, һирәк осрай торған һәм, бынан тыш, барлыҡ уйындар ла билдәле, теләсә ҡайһы урында һәм теләсә ҡайһы ваҡытта – байлыҡ, итешегеҙ, e ваҡлап һатыуға йәки эш өҫтәле, ул мөмкинлек бирә Һеҙгә һынап булыу сәнәғәт многоканальный.\nҺеҙ булырға тейеш үк яҡшы таныш популярлыҡ менән ҡаҙанған өҫтәл уйындары наҙымды һәм казино онлайн тармаҡтарҙа. Әгәр һеҙ уйнарға булдыҡ Клуб Рулетка, һеҙҙә реаль буласаҡ тәжрибәһе, йәшәү наҙымды казино.\nҺайлағыҙ дөрөҫ ставка әлеге спид, делегацияһына дөрөҫ ставкалары ҡырҙарында уйындары өҫтәл. Тәҙрә 'Дөйөм ставкаһы' бер генә лә күрһәтә ставка. Һеҙ ҡабатларға ставкалары, сделанные үткән уйында, ажау на төймәгә ҡабатларға. Әгәр һеҙ выберете төймәгә ҡабатларға ставкалары раунд кәрәк, йәғни ставка удвоиться. Һеҙ урнаштырырға төрҙәре бик күп ставкаларын рулетке. Һәр Тибы ставкаларын ҡаплай уникаль ассортименты уйын һанын һәм конкрет түләүҙәр, алынған һәр тибы акциялар. Дәүләт советы ҡушыла столбцов һәм бер юл столбцов торған был 12 насчитывает артыҡ оҙон юлдар, ә бындай юлдар бар унда 3 пронумеровать ҡыҫҡа юлдар. Эске ставкалары был настольный уйынында-1-се, трамвай һ. б. төр ставкаларын. Һеҙ урнаштырырға эске ставкалары пронумеровать слот. Тирә-яҡ һуңғы ставкалары 3 - промысла ставкаларын атаһыҙ урнаштырырға, уларҙы уникаль тартмасы миҫал итеп түбәнерәк китерәбеҙ.\nКлуб Рулетка тип һанала идеаль иҫән-һау дилер уйыны рулет отличн-се netent. Идеаль үрге юғары сифатлы һәм графика ғәжәйеп пользовательский интерфейс, аудитория йәлеп итеүсәнлеген.


Материалы за Июль 2008 года » Страница 4 » Архив газеты "Йәшлек"\n«Иң шәп әҫәр әле яҙылмаған» Әҙәбиәт\n14 июлдә Баймаҡ районының Талҡаҫ күле буйындағы ял йортонда йәш драматургтарҙың семинар-лабораторийы асыла. Унда Рәлиф Кинйәбаев, Сөләймән Латипов, Владимир Жеребцов кеүек исемдәре билдәле драматургтарҙан тыш, әҫәрҙәре сәхнәлә ҡуйылған авторҙар Сәрүәр Сурина, Зөһрә Фәйзуллина ҡатнаша. Уларҙан тыш, Тойғон, Сабир Шәрипов, Салауат Әбүзәров, Әлмирә Кәримова, Светлана Чураева, Нәфисә Тулыбаева, Радик Өмөтҡужин, Әминә Яхина, Борис Мәхмүтов бара.\nБөгөн республика сәхнәләрендә ҡуйырлыҡ драма әҫәрҙәре бармы? Режиссерҙар авторҙар менән нисек эшләй? Замана драматургияһы нимә хаҡында һөйләргә тейеш? Ғөмүмән, драматургияға ҡағылышлы теге йәки был һорауҙар менән Рәлиф Кинйәбаевҡа мөрәжәғәт иттек.\nБаллыстан иленә сәйәхәт Яңылыҡтар » Конкурстар\nБөгөн Зәлифә бик иртә уянды. Иренеп кенә тәҙрәгә баҡты. Ҡояш ҡалҡа торған мәл икән. Ҡыҙыҡай ҡарашын ҡулына күсерҙе. Ҡулының суғы бер аҙ шешеп, ауыртып тора ине.\nЗәлифә – ҡала ҡыҙы, быйыл өсөнсө синыфты тамамланы. Каникул еткәс, әсәhе уны ауылдағы олатаhы-өләсәhе янына ебәрҙе. «Бигерәк сибекhең дә инде, исмаhам, сынығып ҡайтырhың», – тине ул хушлашҡанда. Атаhы көлөп: «Бәлки, умартасылыҡҡа ла өйрәнерhең», – тип өҫтәп ҡуйҙы.\nБал ҡорттарының барлыҡҡа килеүе Яңылыҡтар » Конкурстар\nБорон-борон заманда булған был хәл. Ете диңгеҙ, ете тау артында, ҡара урманда йәшәгән, ти, Бал исемле егет. Ул арыҫландай ҡыйыу, айыуҙай батыр, бөркөттәй үткер булған, ти. Ул бер ҡасан да күңелhеҙләнмәгән, сөнки урманда йәнлек дуҫтары күп булған. Бал егеткә ярҙам кәрәкhә, hәр йәнлек ярҙам иткән. Ул да дуҫтарын ярҙамынан ҡалдырмаған.\nБер ваҡыт Бал: «Ер йөҙөндәге хәлде белеп ҡайтайым», – тип ил гиҙергә сығып китә. Эй барған, ти, эй барған, ете диңгеҙ, ете тау үткән, ти.\nАтҡарылмаған ниҡах Яңылыҡтар » Тормош юлдары ҡатмарлы\nFаилә тормошона килгәндә, ваҡытында ашарға бешереп, ирен эштән ҡаршы алыу, уның өҫ-башын йыуыуҙы ни өсөндөр кәмhенеүгә hананы Гөлсөм. Бала сағынан кешеләр менән ыҙғышып өйрәнмәгән, ата-әсәhенең үҙ-ара яҡшы мөнәсәбәтен күреп үҫкән Азамат был хәлде бик ауыр кисерҙе. Бер осор ул хатта үҙенең ярhыуын хәмер менән дә баҫып маташты. Ләкин унhыҙ ҙа бик ҡатмарлы ғаилә тормошона уның хәмер эсеүе утҡа май hипкән кеүек булды. «Алкаш» ҡушаматын ғына алды Азамат...\nБейеүсе ҡыҙ – Аделя Яңылыҡтар » "Йәшлек" гүзәле\nБилдәле шәхестәре менән дан тотҡан, күлдәргә бай Әбйәлил районы һылыуы Аделя Хөснөтдинова бәләкәйҙән сәнғәткә ғашиҡ: бейей ҙә, бейеүҙәр ҙә ижад итә. Быйыл ул Өфө статистика, информатика, иҫәп-хисап техникаһы колледжының I курсын тик яҡшы билдәләргә генә тамамланы.


ТОРМОШОМА ЙӘМ ӨҪТӘҮСЕМ\n20 Ноябрь 2019, 14:27\nБишек йыры. Ә сәңгелдәктә иҙрәп китеп бер сабый йоҡлай. Үҙе шундай кескәй генә. Эйе, әсәһенең әлли-бәлли көйөнә бәүелеп ятҡан сабый – ул мин. Ҡарағыҙсы, күпме һөйөү, наҙ? Һүҙҙәр менән дә еткерә алмаҫһың.\nӘсәйем берсә башымдан һыйпай, берсә арҡамдан һөйә, ә мин ҡолас ташлап йоҡлай бирәм. Бына йоҡом туйһа, өйҙөң бар бүлмәһен яңғыратып илай башлайым. Әсәйем шундуҡ йыуата...\nЭйе, минең әсәйем – тормошомдоң биҙәге. Ул миңә тормош бүләк иткән, тәрбиә биргән, мине күҙ ҡараһылай һаҡлаған.\nКүпме йоҡоһоҙ төндәр,көндәр...Күҙ алдына килтереүе лә ҡыйын. Былар барыһы ла «ҡыҙым – күҙ нурым!»-тип яныуҙары.\nӘсәйемдең миңә булған мөхәббәт хисе бер ҡасан да һүнмәгән һәм һүрелмәгән. Шуға ла мин уның алдында баш эйергә бурыслымын.\nТормошома йәм өҫтәүсе кешем менән мин дә ғорурланырға хаҡлымын. Әсәйем, Ғафарова Рәзилә Вәлит ҡыҙы, Ирәндек ҡуйынына һыйынып ултырған Баймаҡ районы Иҫәнбәт ауылы һылыуы. Үҙе шул яҡтарҙа тыуып үҫкәнгәме, яҡын кешем - тәбиғәт балаһы. Тәбиғәттең ябайлығына ла ҡыуана белә. Йылдағыса үҙ еребеҙҙә сәйәхәт ҡылмайынса, уның күңеле тынысланмай. Хатта Йәнгүҙәй тауын биш бармағыбыҙ кеүек беләбеҙ. Ул ғаиләбеҙ өсөн изге урынға ла әйләнде. Барыһы ла әсәйем өсөн. Әйтергә онотоп торам: Йәнгүҙәй тауы – Ирәндектең иң бейек нөктәһе. Ә һеҙ белдегеҙме?\nӘсәйем гөлдәр ярата. Эйе, ул матурлыҡ ярата. Өйөбөҙ тулы гөл, урам да, баҡса ла шау сәскәгә күмелеп ултыра. Эх, күрһәгеҙ ине! Әкиәт донъяһына юлыҡҡандай булаһығыҙ, күҙҙәрегеҙ ҡамашып,хайран ҡалаһығыҙ, хатта хуш еҫтәренән башығыҙ ҙа әйләнер. Шуға ла бер бөртөк ҡыҙы ла Гөлдәр исемле булһын тигәндер.\nӘсәйемдең ҡулдары ла алтын, бар эшкә лә өлгөрә. Бер ваҡытта ла эшһеҙ торған саҡтарын күргәнем булманы. Бешергән аштары, бәлештәре... Уларҙы ауыҙ итһәң, бар арыуыңды онотаһың.\nСабыйҙарға булған һөйөү әсәйемде балалар баҡсаһына, ә аҙаҡ мәктәпкә юлыҡтыра. Һәр баланы үҙенекеләй күреп, уға изгелек кенә теләй.\nМин бәхетле, сөнки миңә терәк булыусы, төп таянысым ғаиләм янымда. Ә әсәйем бигерәк тә бәхетле, сөнки янында үҙе өсөн ҡәҙерле булған әсәһе, тормош юлын бергә үтеүсе йәре , «Әсәй!» - тип өндәшеүсе балалары, «Өләсәй!» - тип йүгереп йөрөүсе ейән-ейәнсәрҙәре бар.\nКүҙ – күңел көҙгөһө, тиҙәр. Был һүҙҙәргә ышанғы ла килмәне.«Ысынлап та шулаймы икән?” - тип бер саҡ уйландым. Ләкин ошо һүҙҙәрҙең дөрөҫлөгөнә әсәйемдең зәңгәр күҙҙәренә ҡарағанда ғына инандым. Уның ҡарашында бер ниндәй ҙә алдау юҡ, бары балалары өсөн янып торған нурҙар һибелә.\nЫсынлап та,янымда өлгө алырлыҡ, «Әсәй!» - тип өндәшеүсе кешем булыуына сикһеҙ бәхетлемен.


Уҙған төндә Дондағы Ростов ҡалаһы аэропортында «Флай Дубаи авиакомпанияһы»на ҡараған «Боинг» самолеты ҡоланы\nҺәләкәттә 62 кешенең, шул иҫәптән, 7 экипаж ағзаһының һәм 55 пасажирҙың ғүмере өҙөлдө. Самолет аэропортҡа ултырырға тейеш була. Ләкин һауа шарттары насар булыу сәбәпле, икенсе тапҡыр әйләнеп килгән лайнер ергә төшкәндә һәләкәткә тарыны.\nТәфтиш комитеты осраҡ буйынса енәйәт эше ҡуҙғатты. Бер нисә фараз ҡарала. Тәүгеһе экипаж хатаһы, борттағы техник төҙөкһөҙлөк, ҡатмарлы һауа шарттары һәм башҡалар... Әле самолеттың ҡара ҡумталары табылған. Президент Владимир Путин фажиғә ҡорбандарының яҡындарына ярҙам ойошторорға күрһәтмә бирҙе. ,,Флай Дубай" - Берләшкән ғәрәп әмирлектәре авиакомпанияһы. Рәсәйҙән ул туристарҙы хеҙмәтләндереүсе чартер рейстарында оса. Был юлы ла салондағыларҙың күбеһе йылы яҡтан ялдан ҡайтып килгән булған.


Башҡортостанда йәшәүсе ипотека буйынса ҙур бурысы өсөн фатирһыҙ ҡалған // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n15:00, 19 февраля 2018 Иҡтисад\nБашҡортостанда йәшәүсе ипотека буйынса ҙур бурысы өсөн фатирһыҙ ҡалған Фото: асыҡ сығанаҡтарҙан\nӨФӨ, 2018 йыл, 19 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.\nСуд приставтары килгәндән һуң, ир кеше хәлде яйға һалырға, шул иҫәптән бурысты ҡапларға маташҡан, әммә кире яуап алған. 10 көн эсендә бурысын ҡапларға аҡса тапмаған, хәҙер фатир һатыуға ҡуйыла.\n2017 йылда республиканың суд приставтары бурыслыларҙың милегенә ҡарата 7 миллиард 638 миллион 162 мең һумға 17 015 ҡулға алыу акты төҙөгән. Уларҙан 274,64 миллион һумлыҡ милек һатылған. Бурыстарҙы ҡаплау иҫәбенә талап итеүселәргә бурыслыларҙың дөйөм 672 миллион һумлыҡ милеге тапшырылған, тип хәбәр иттеләр Федераль суд приставтары хеҙмәтенең Башҡортостан идаралығынан.\nТеги: ипотека, бурыстар, суд приставтары хеҙмәте


Материалы за 15.05.2008 » Архив газеты "Йәшлек"\n«Һеҙ был бүләккә лайыҡ!» Яңылыҡтар\nFаилә көнө алдынан Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов Республика йортонда күп бала тәрбиәләгән бер төркөм әсәне hәм ғаиләне тәбрикләне. Биш hәм унан да күберәк бала тәрбиәләгән 75 әсә республика етәксеhе ҡулынан «Әсәлек даны» миҙалы hәм алты ғаилә «Газель» микроавтобусы асҡыстары алды.\nСалауат районының Юлай ауылынан Азалия hәм Нурғәли Fәйнетдиновтар, Ейәнсура районының Өмбәт ауылынан Эльвера hәм Фәйзулла Fәйнетдиновтар, Стәрлетамаҡ районынан Олеся hәм Джоракула Айморатовтар, Дәүләкәндән Надежда hәм Павел Пугачевтар, Ҡалтасы районының Краснохолм ҡасабаhынан Флүзә hәм Евгений Ишкузиндар, Иглин районының Көҙәй ауылынан Рәмил hәм Зөлфиә Садиҡовтар ғаиләләре өсөн автомобиль ҙур бүләк, әлбиттә. Хөкүмәттең бүләгенә эйә булған ғаиләләрҙең барыhы ла эшhөйәр, ипле балалар тәрбиәләй, ауылда ла абруйлы ғаиләләр исемлегендә йөрөй.\nавторы: Нур | 15 мая 2008 | Фекерҙәр (0) | Тотош уҡырға\nЯңылары ла, иҫкеләре лә бар\nРәсәй Президенты Дмитрий Медведев үҙенә ярҙамсылар һәм кәңәшселәр һайлаған.\nДәүләт башлығының ярҙамсылары рәтендә – Александр Абрамов (төбәктәр башлыҡтары менән эшләйәсәк), Аркадий Дворкович (иҡтисади мәсьәләләр), Сергей Приходько (халыҡ-ара мөнәсәбәттәр), Джахан Поллыева (Президентҡа телмәрҙәр әҙерләү), Лариса Брычева, Константин Чуйченко.\nИл тарихында тәүге тапҡыр Президенттың матбуғат секретары бурысын ҡатын кеше – Наталья Тимакова башҡарасаҡ.\nПрезиденттың кәңәшселәре итеп отставкаға китеүсе Леонид Рейман, Вениамин Яковлев, Михаил Тринога, Михаил Зурабов һәм Юрий Лаптев тәғәйенләнгән.\nБаш ҡалабыҙ күркәм булһын тип\nӨфөлә йыл һайын уҙғарылып килгән Тәбиғәт һәм кеше – 2008 ҡала экологик акцияһы башланды.\nБаш ҡалабыҙҙы матурлау һәм йәштәрҙе экологик йәһәттән тәрбиәләү маҡсатында үткәрелгән был сараның тәүге этабы 2 июнгә тиклем дауам итәсәк.\nАкция ҡағиҙәһенә ярашлы, мәктәптәр, урта белем биреү һәм юғары уҡыу йорттары, ойошма һәм учреждениеларға айырым урман-парк массивтары, йәшел участкалар бүлеп биреләсәк. Бүленгән ергә яуаплылар уларҙы тейешле санитар хәлгә килтерергә тейеш буласаҡ.\nАйырым ерҙәрҙе таҙартыуҙан тыш, яңы йәшел зоналар булдырыласаҡ, йәш ағас үҫентеләре ултыртыласаҡ, уҡыу йорттары, дауахана, ойошма, учреждениелар территориялары йәшелләндереләсәк.\nАкция сиктәрендә мәктәп уҡыусыларының төрлө смотр-конкурстары, фестиваль, күргәҙмә, экскурсиялары үтәсәк.\nЯлған аҡсанан hаҡ булығыҙ! Яңылыҡтар\nӨфөлә hуңғы ваҡытта әйләнештә ялған аҡса күбәйҙе. Уларҙы айырыуса байрам, халыҡтың отпуск миҙгелендә күпләп эшләйҙәр. Өфө эске эштәр идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, дүрт айҙа ғына 100, 500 hәм 1000 hумлыҡ 50 ялған аҡса әйләнештән алынған. Судҡа 13 енәйәт эше ебәрелгән. Юғары сифатлы итеп яhалған, ябай күҙ менән ялғанынан айырып булмаған купюралар айырыуса күп. Бигерәк тә үҫмерҙәр был шөғөл менән күпләп мауыға: өй шарттарында компьютер принтерҙарында аҡсалар яhай. Ялған аҡсаны түбәндәге билдәләр буйынса айырырға мөмкин:\n– уларҙа микроперфорация булмай (ялған булмаған банкноттан номиналдың тишекле цифрҙары күренә);\n– купюраның алғы яҡ өлөшөндә уң яҡта «Рәсәй Банкыhы билеты» тексы hәм hуҡырҙарға таныр өсөн рельеф булмай;\n– металл кеүек hаҡлаусы hыҙыҡ булмай.\nЯлғандың аяғы ҡыҫҡа. Күптән түгел ялған купюра яhаусы студенттар төркөмө ҡулға алынған. Улар бер ай эсендә 5 мең hум аҡса эшләhә лә, хәҙер hәр береhе 15-әр йыл төрмәлә ултырасаҡ. Әгәр ялған аҡса барлығын асыҡлағанhығыҙ икән, тиҙ арала милицияға шылтыратығыҙ.\nБашҡорт балына – юғары дәрәжә Яңылыҡтар\nБашҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге дәүләт учреждениеһы продукцияһы Рәсәйҙә генә түгел, сит илдәрҙә лә киң билдәлелек яулай. Бөгөн был учреждение дәғүәселеккә һәләтле, сифатлы һәм хәүефһеҙ продукция етештерһен өсөн бөтә шарттар ҙа бар. Уға ХАССП (был система АҠШ-та аҙыҡ-түлектең хәүефһеҙлеген тикшереү маҡсатында булдырылған) принциптарына нигеҙләнгән сифат системаһына ярашлы сертификат тапшырылыуы ла юҡҡа түгел. Был юғары дәрәжәне тапшырыу тантанаһы БР Тышҡы иҡтисади бәйләнештәр, сауҙа һәм эшҡыуарлыҡ министрлығында үтте.\n2005 йылда ғилми-тикшеренеү эштәре һөҙөмтәһендә учреждение Башҡорт балы сауҙа маркаһына лайыҡ булғайны. Әле лә ул был патентҡа эйә булған донъялағы берҙән-бер үҙәк булып ҡала.\nЯратаһыңмы? Премия ал!\nХанты-Мансы Автономиялы Округында «Яратҡан йөрәк» тип аталған премия булдырылған. Уны йыл һайын ҡала халҡы файҙаһына ниндәйҙер изгелек эшләгән кешегә тапшырасаҡтар. Бындай супермендарҙы оҙаҡ эҙләргә тура килмәгән, романтик премияның тәүге лауреаттары билдәле лә инде. Өс номинация буйынса уның тәүге ете лауреаты иғлан ителгән. «Хозур йомартлыҡ», «Ҡаһарманлыҡ, юғары выжданлылыҡ һәм намыҫ» һәм «Яҡтылыҡ нуры» номинацияларында еңеүселәр араһында – күп балалы ғаиләләр, атҡаҙанған донорҙар, сәнғәт мәктәбе китапханасылары, меценаттар һәм дәүләт автоинспекцияһы хеҙмәткәрҙәре.\nСаралар берҙәм тормошҡа ашырыла Башҡортостан » Милли проекттар\nРеспублика Президенты Указы менән иғлан ителгән Ғаиләгә социаль ярҙам йылында Башҡортостанда ғаиләгә дәүләт ярҙамы күрһәтеүгә, балаларҙы ғаиләлә тәрбиәләү, үҫтереү, белем биреү өсөн шарттар булдырыуға, тыуым кимәлен күтәреүгә һәм демографик хәлде яҡшыртыуға, ғаилә институтын нығытыуға йүнәлтелгән комплекслы саралар тормошҡа ашырыла.\nСоциаль пособиелар түләү\nЙыл сараларының комплекслы программаһы буйынса, ғаиләгә социаль ярҙам саралары күрелә. Атап әйткәндә, Башҡортостан Республикаһы Президенты Указына ярашлы, 2008 йылдың 1 ғинуарынан «Әсәлек даны» миҙалы менән бүләкләнгән күп балалы әсәләргә матди бүләк күләме 8 меңдән 10 мең һумға тиклем арттырылды. 1998 йылдан алып биш һәм унан да күберәк балаһы булған 4 мең самаһы әсә «Әсәлек даны» миҙалы менән бүләкләнде, уларға бер тапҡыр бирелә торған матди бүләк тапшырылды. 2008 йыл башынан 135 күп балалы әсә матди бүләкте арттырылған күләмдә алды.\nПатронат тәрбиә: ғаилә усағы йылыһы барыһына ла етерлек Башҡортостан » Милли проекттар\nРәсәйҙә 260 меңдән ашыу бала балалар йортонда тәрбиәләнә. Баймаҡ районының Түбә балалар йортонда иһә улар – 27. Хөкүмәт нисек кенә уларҙы хәстәрләргә тырышмаһын, бындағы хеҙмәткәрҙәр, тәрбиәселәр эшен ни тиклем генә күңелен һалып башҡармаһын, ата-әсә наҙына, һөйөүенә ни етә һуң? Ярай әле, шөкөр, арабыҙҙа бала йәнле кешеләр ҙә етерлек. Тормош һалҡынлығына бәрелеүҙән күңеле өшөгән, сәскәләй сабый осоро юҡ ителеүҙән күҙҙәрендә нур һүнгән кескәйҙәр йөрәгенә һөйөү уты һалырға ынтылыусылар бар әле. Һүҙем – патронат тәрбиәселәр хаҡында.\nРеспубликабыҙҙа 2006 йылда ҡабул ителгән «Патронат тәрбиә тураһында» Закон нәҡ ошондай үҙ йүнен үҙе күрергә мәжбүр булған балаларға ата-әсә наҙы, ғаилә тәрбиәһе, йылыһы биреүгә йүнәлтелгән дә инде. Төрлө сәбәптәр арҡаһында бала һөйөү бәхетенән мәхрүм кешеләргә бала ҡарау мөмкинлеге лә бирә ул. Патронат тәрбиә биреү балалар йорттарында тәрбиәләнгән етем балаларҙы тормошҡа әҙерләү өсөн ҡулайлашҡан. Ата-әсәһеҙ ҡалған балалар ябай ғаиләләрҙә булып, ысын тормошто күреп, уға яраҡлашырға өйрәнә. Патронат тәрбиәлә булған баланың ҡыҙыҡһыныуҙары һәм хоҡуҡтары балалар йорто һәм ғаилә араһында бүленә.\nЗакон ҡабул ителеүгә йыл ярымдай ваҡыт үтте. Беҙҙең районда был йәһәттән эштәр нисек тора? Патронат тәрбиәселәрҙе ниҙәр борсой? Ошо hәм башҡа һорауҙарға яуаптар алыу маҡсатында беҙ, Түбә балалар йорто етәкселеге менән килешеп, унда «Патронат тәрбиә: ғаилә усағы йылыһы» тип аталған «түңәрәк өҫтәл» артында һөйләшеү ойошторорға булдыҡ.\nавторы: Нур | 15 мая 2008 | Фекерҙәр (1) | Тотош уҡырға


«21-се быуатта сәнғәт хаҡында фән»\nӨфөлә йәштәр фәнни-мәғариф форумы асылды.\nЗаһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнәғәт институтында үткән сарала урта махсус, юғары уҡыу йорттарынан студенттар, аспиранттар, йәш ғалимдар ҡатнаша. Бишенсе тапҡыр үткән форумдың маҡсаты сәнғәтте өйрәнеүсе йәш ғалимдарҙы үҫтереү. Фекер алышыуҙа студенттар докладтар менән сығыш яһай, бер-береһе менән аралаша.\nВиталий Шуранов, З.Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты ректоры урынбаҫары: «Был тәү сиратта сәнғәтте өйрәнеү мәктәбе. Беҙҙең сығыш яһаусылар һынлы сәнғәт, кино, театр, бейеү һәм сәнғәттең башҡа өлкәләренә ҡағылышлы докладтар әҙерләне. Темалар ирекле. Быйыл материалдары буйынса видеояҙма килтереүселәр ҙә бар».


Республика клиник дауаханаһында гематология үҙәге асыласаҡ // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспублика клиник дауаханаһында гематология үҙәге асыласаҡ\n17:20, 20 мая 2009 Йәмғиәт\nҠыуатов исемендәге Республика клиник дауаханаһында 21 майҙа Гематология үҙәге асыласаҡ. БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәте вәкиле Лира Исхаҡова хәбәр итеүенсә, Гематология үҙәгендә 50 койка урынлаштырыласаҡ, өс айырым стерилле бүлмәләр менән асептика блогы һәм ике интенсив терапия палатаһы эшләйәсәк. Корпуста капиталь ремонт үткәрелгән, тромбомиксерҙар, ҡанды һаҡлау өсөн һыуытҡыстар һатып алынған. Учреждение белгестәре Мәскәү һәм Санкт-Петербург клиникаларында уҡыу үтте.\nҮҙәктең бурыстары — ҡан системаһы ауырыуҙары менән сирләүселәргә махсуслаштырылған медицина ярҙамы сифатын яҡшыртыу, бөтә хәҙерге гематологик ярҙам төрҙәре менән тәьмин итеү. Тиҙҙән бында гематологик ауырыуҙарға юғары дозалы химиотерапия үткәреләсәк, тип планлаштырыла.\nҠан ауырыуҙары дауалау планында иң юғары сығымлыларҙың береһе һанала. Ҡан ауырыуҙарына дусар булған пациенттар араһында үлем һәм инвалидлыҡҡа сығыу күрһәткесе бик юғары, биш йылға ғүмерҙе оҙайтыу 52 процент ҡына тәшкил итә.\nТап шуға күрә Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте 2009 йылда гематологик ауырыуҙарҙы дарыуҙар менән тәьмин итеүгә 12 миллион һум аҡса бүлде. БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығы Гематология үҙәгенең матди-техник базаһын нығытыуға 4,5 миллион һум аҡса йүнәлтте.\nТеги: клиник дауахана, гематология үҙәге


Ҡуҙғалған тамыр » Башкортостан кызы\nИнде туҡһанға аяҡ баҫҡан әсәһенең «ауыл да ауыл» тип, теңкәһенә тейеүенә күнгән Зарема. Күп ваҡыт көлкөгә һабыштырып йә һүҙҙе икенсегә бороп йыуата. Улай ҙа ҡәҙерләп, төрлө ризыҡтар менән туҡландырып, аҫтын йомшаҡ, өҫтөн таҙа итеп йәшәтеүенә һөйөнһә лә, ауылда ла тора алыр инем, тигәненә йәне көйгән саҡтары ла була. Олоғайған әсәңде нисек ауылда мейес яҡтырып, ярты икмәккә зар итеп тотаһың? Йорт ҡаралтылары ла таушалғас, күп уйлап тормай, тотто ла күсереп алды шул ҡалаға. Риза булып килһә лә, өйрәнә алмай этләнде.


"Хәҙер интернет донъяһында ла йөҙәм"\n10 Июнь , 09:40\nБөгөн башҡорт яҙыусыһы, тәржемәсе, журналист, йәмәғәт эшмәкәре һәм сәйәсмән, Һәҙиә Дәүләтшина исемендәге премия лауреаты Гүзәл Ситдиҡоваға 70 йәш тулды. Ул 1952 йылда Белорет районы Инйәр ҡасабаһында тыуған. Бөгөн Гүзәл Рамаҙан ҡыҙы – редакциябыҙ ҡунағы.\n– Гүзәл апай, һеҙҙе бөгөнгө күркәм юбилейығыҙ менән бөтә уҡыусыларыбыҙ исеменән ихлас ҡотлайбыҙ! Ныҡлы һаулыҡ, ижади уңыштар теләйбеҙ. Һеҙ балалар өсөн күп яҙаһығыҙ, улар өсөн төрлө матур саралар ойоштораһығыҙ. Ә үҙегеҙҙең бала сағығыҙ нисек үтте? Ғөмүмән, ниндәй ғаиләлә тәрбиәләнеп үҫтегеҙ? Уҡыусы сағығыҙ, ул ваҡыттағы мәктәп тормошо тураһында һөйләгеҙ әле.\n– Беҙ – һуғыш бөтөүгә күп тә үтмәй донъяға килгән балалар. Атайым – уҡытыусы, әсәйем – йорт хужабикәһе, бер аҙ китапханала эшләп алды. Атайым хеҙмәт юлын Арышпар ауылында башлаған, шунан уны Аҙналы (Мышы) мәктәбенә директор итеп ебәргәндәр. Йөйәк ауылына күскәндә миңә 6 ғына йәш ине. Шул йылда уҡырға өйрәндем. Бер йылдан һабаҡҡа төштөм. Ул ваҡытта 6 йәштә уҡырға өйрәнеү һирәк күренеш була, мәктәпкә 8 – 9 йәштә генә барған балалар ҙа бар ине. Атайым миңә китапхананан Зәйнәб Биишеваның «Йәнле хәрефтәр» тигән китабын алып ҡайтҡайны. Төҫлө һүрәтле, икешәр юллыҡ ҡына шиғырҙар яҙылған иҫ киткес матур китап ине ул. Шунан атайым әлифба буйынса бик анһат итеп хәрефтәрҙе өйрәтте. Китапта алфавит буйынса һүрәттәр төшөрөлгәйне, шуның береһенә төртөп күрһәтә лә, бына ул ниндәй өнгә башлана, шул хәреф ошолай яҙыла, тип аңлата торғайны. Хәрефтәр күрһәтелгән һүрәттәрҙе сағыштырып ҡарап, уларҙы таный башланым. Шунан ижекләп уҡырға өйрәндем. Үҙ аллы тиерлек уҡый башлағас, мине китаптан айыра ла алмаҫ булдылар, китап ҡортона әйләндем.\n– Атайығыҙ ниндәй фәндәрҙән уҡытты?\n– Ул иҫ киткес мәғлүмәтле, белемле кеше ине, немец, урыҫ, башҡорт телдәренән уҡытты. Өйөбөҙҙә китап, матбуғат иң хөрмәтле урында булды, тиҫтәгә яҡын баҫмаға яҙыла инек, уларҙы түҙемһеҙләнеп көтөп алып, уҡый торғайныҡ. Төпкөлдә йәшәгәс, электр уты ла, телефон да юҡ. Радио ла һирәк кешелә генә булды, «питание» тип йөрөтөлгән ҙур батарейка менән эшләй торғайны. Иртән, көндөҙ, кис ярты сәғәтлек кенә башҡортса концерт була, бына шулай ине беҙ үҫкәндә тыуған моңдарҙы ишетеү мөмкинлеге. Ә телевизорҙы тәүге тапҡыр 15 йәшемдә генә, Белорет педагогия училищеһына уҡырға ингәс, күрҙем.\n– Ауыл балаларына бәләкәйҙән эш күп тейә, нисек уҡырға ваҡыт еткерҙегеҙ һуң?\n– Мәктәптә уҡыу миңә еңел бирелде, өйҙә яҙма эштәрҙе генә үтәй инем. Ә бына әҙәби китаптарҙы ҡайһы саҡ хатта ҡаса-боҫа уҡырға тура килгеләне, сөнки ҡыҙыҡлы китап ҡулға эләкһә, айырыла алмай ҙа ҡуя торғайным. Ауылда, ысынлап та, йәйгеһен эш уғата күп, дүртенселә уҡығанда бесән саба башланым, үҫә төшкәс, күбә лә һуға торғайныҡ. Ғаиләлә 4 ҡыҙ бала, бер ҡустым булды. Мин – иң өлкәне, ҡыҙҙар эше, малайҙар эше, тип һайлап торманыҡ, утынын да бысып ярҙыҡ, кирбес тә һуғыштыҡ, баҡсала ла эшләнек, IV синыфта уҡығанда уҡ һеңлеләремә ойоҡбаш, бейәләй бәйләргә өйрәндем, сигеү сигә инем... Уйнап йөрөргә ваҡыт бик һирәк тейә торғайны. Ереклектәге алыҫ ҡына шишмәнән сәйгә һыу ташып үҫтек. Һуңғы йылдарҙа мал йөрөп, ошо ереклек, бала саҡ шишмәһе юҡҡа сыға башлағайны, 2017 йылда ғаиләбеҙ менән барып кәртәләп, тәрбиәләп ҡайттыҡ.\n– 10 июнь – тыуған көнөгөҙ. Уны билдәләй башлаған көн иҫегеҙҙәме?\n– Элгәре халҡыбыҙҙа тыуған көн билдәләү юҡ ине бит. Мине тәүге тапҡыр 10 йәшем тулғанда ҡотлағандары иҫемдә. Игенһеҙ төбәктә ҡош-ҡорт аҫрау ифрат мәшәҡәтле булғанға тауыҡтар һанаулы ғына ине, шунлыҡтан йомортҡа ла танһыҡҡа ғына эләгә торғайны. Әсәйем йәй башынан уҡ бесән эшләүгә тип йомортҡа йыя башлай. Ә шул тыуған көнөмдә башҡаларға – берәр, ә миңә бүләккә ике йомортҡа бешереп бирҙе. Барыбер был ваҡиға ҡыуаныс булып иҫтә ҡалды.\n– Һеҙ – шағирә, тәржемәсе, тиҫтәнән ашыу китап авторы. Ижад юлығыҙ ҡасан башланды? Тәүге әҫәрегеҙ нисек яҙылғанын хәтерләйһегеҙме?\n– Иң тәүге шиғырым иҫемдә түгел. IV синыфта мәктәп стена гәзите өсөн тәбиғәт тураһында, «икеле» алған, тәртип боҙғандарға төртмә шиғырҙар яҙа торғайным. Әйткәндәй, Николай Носовтың «Витя Малеев в школе и дома» китабынан малайҙың нисек һүрәт төшөрөп, мәсьәлә сисергә өйрәнгәнен уҡып, мин дә мәсьәләләрҙе һүрәт төшөрөп эшләй башланым, төртмә таҡмаҡтар сығарырға ла шунан үрнәк алдым.\n– Ә юғары белемде ниндәй уҡыу йортонда алдығыҙ?\n– Педучилищенан һуң Силәбе мәҙәниәт институтының китапхана факультетында уҡып, балалар әҙәбиәте библиографы дипломы алдым. Унда алған белемем ижадта бик ныҡ ярҙам итә, сөнки балаларҙың уҡыу психологияһы, ғөмүмән, әҙәбиәте буйынса шул тиклем күп яҡлы мәғлүмәт бирелде.\n– Матбуғатта әҫәрҙәрегеҙ ҡасан сыға башланы?\n– Яҙышһам да, шиғырҙарымды матбуғатҡа бирергә ашыҡмай торғайным. Улыма йәш ярым ғына саҡта Бөйөк Ватан һуғышы тураһында «Помни имя свое» тигән фильм сыҡты. Концлагерға эләгеп юғалып ҡалған бала тураһында ине ул. Шуны тетрәнеп ҡараным да, улымды ҡосаҡлап-ҡосаҡлап илап, шиғыр яҙҙым һәм район гәзитенә алып барҙым. «Исемеңде онотма» тигән шул шиғыр ташҡа баҫылып сыҡҡан тәүге әҫәрем булды.\n– Балалар өсөн яҙылған әҫәрҙәрегеҙ, моғайын, үҙегеҙҙең балалар, ейәндәргә арналалыр? Улар идея бирәлер?\n– Балалар өсөн яҙғанда, ысынлап та, тормоштан алырға, тормошҡа өйрәтергә тырышам. Үҙенән-үҙе лә килеп сыға темалар, ейәнсәрҙәрем Ғәзизә менән Һәҙиә, ейәнем Асман – байтаҡ хикәйәләремдең геройҙары. Балалар баҡсаһында тәрбиә биреү программаһын ҡарап, иң кесе йәштәге балалар белергә тейешле төшөнсәләр менән махсус рәүештә лә шиғырҙар яҙҙым.\n«Текетек» тигән тәүге шиғри әкиәтемде улыбыҙға бағышлап ижад иттем. Кәзә малайы Текетек – шуҡ, ҡыйыу, теремек, тирә-яҡты бик әүҙем өйрәнә, белем алырға ярата, зирәк, тырыш, хатта Бүре алдында ла юғалып ҡалмаҫ бала. Улыбыҙға ошо әкиәт аша тормошта белем алыуҙың мөһимлеген, ауыр һынауҙар ҙа була икәнен шул йәшенән аңлатырға тырышып ижад иткәйнем. «Текетек Бәшмәгестан илендә», «Текетектең диңгеҙгә сәйәхәте» тигән дауамын да яҙҙым. Быларын энциклопедик әкиәттәр тиергә лә була.\n– Беҙҙең балалар йыш ҡына бик баҫалҡы шул. Тормошҡа, һынауҙарға әҙәбиәт аша ла бала саҡтан әҙерләргә кәрәктер ул...\n– Таныш булмаған балаға бәйле бер ваҡиға иҫкә төштө. Белоретта йәшәгәндә Ҡаҙағстанға барырға ниәтләп, «8-се километр» тигән станцияға төштөк. Вокзал алдында сиған таборы ята торғайны. Өс сиған малайы килеп сыҡты. Береһе магазин янына килеп туҡтаған 10 – 11 йәшлек малайҙан велосипедын, хәҙер йөрөп кенә киләм дә кире ҡайтарам, бына иптәштәрем эргәңдә ҡала, тип һорай башланы. Башҡортса, бирмә, ул һиңә кире ҡайтармай, тинем. Әллә аңламаны, әллә тегеләрҙән шөрләне, бирҙе лә ебәрҙе. Ә теге ике малай бер аҙ торҙо ла китә башланы. Мин икеһен дә ҡулдарынан тотоп алдым, велосипедты ҡайтармай тороп, ебәрмәйем, тинем. Ҡатын-ҡыҙҙары шар-шор килеп етте, ҡарғана башланы. Бер ир кеше таборҙан килеп етеп, уҫал ҡарап, яурындары менән ҡағылып китә, мин үҙ һүҙемде ҡабатлай бирәм. Ә теге малай юҡ, поезға ултырыр ваҡыт етеп килә, шунда ғына бөтөнләй икенсе яҡтан, табор палаткалары араһынан килеп сыҡты – сараһыҙҙан ололары ҡайтарырға ҡушҡандыр инде. Инде улай таныш булмаған кешегә әйбереңде бирмә, алып китер ҙә юғалырҙар, тип малайға өгөт-нәсихәт биреп хушлаштым. Хәтерләүемсә, Әмир исемле ине, хәҙер ир уртаһылыр инде. Бәләкәстәрҙе үҙҙәрен һаҡларға, яҡларға өйрәтергә кәрәк, бөгөнгө ауыр заманда бигерәк тә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, донъя изге күңелле кешеләрҙән генә тормай, насар әҙәмдәр ҙә күп.\n– Һеҙ бит оҙаҡ йылдар депутат булдығыҙ. Шул йылдар нисек хәтерегеҙгә уйылып ҡалған?\n– Әҙәби ижад менән мауығыуым мине журналистикаға алып килде. Шунан инде сәйәсәткә инеп киттем. 1990 йылда Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты итеп һайланылар, ул саҡта район гәзите мөхәррире инем. Эшемдән айырылмай әүҙем генә эшләнем, шуға Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышына яңынан кандидат булып күрһәтелеүемде һоранылар, һайланып, Өфөгә күсеп килеп, өс саҡырылыш депутаты булдым. Милләт, матбуғат, выждан ирке мәсьәләләре менән шөғөлләнгән комитетта эшләнем, ошо өлкәлә ҡанундар әҙерләүҙә үҙ өлөшөмдө индерҙем. Шул уҡ ваҡытта журналист булараҡ, матбуғатта сығыш яһауымды дауам иттем, йәмәғәт эштәрендә лә ҡатнаштым. Республикабыҙҙа ул йылдарҙа бик күп типлы мәктәптәр, мәҙәниәт йорттары төҙөлдө, юлдар һалынды, төпкөлдәрҙәге байтаҡ ауылдарға ла газ барып етте. Туған телебеҙҙә сыҡҡан баҫмалар һаны артты.\n– Һеҙҙе халҡыбыҙҙың иң билдәле ҡатын-ҡыҙҙарының береһе тип беләбеҙ. Тәрбиәгә ҡағылышлы яҙмаларығыҙ бик файҙалы. Социаль селтәрҙәр таралып киткәс, күп кенә төркөмдәр астығыҙ. Шуларҙы ла атап үтәйек. Төркөмдәрҙе үҙегеҙ алып бараһығыҙмы, ярҙамсыларығыҙ бармы?\n– Әҙәбиәт, ижад итеүем хаҡлы ялға сыҡҡас та үҙ урынымды табырға ярҙам итте. Үҙемдән-үҙем интернетҡа инеп киттем. Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәтен етәкләгәндә уның сайтын булдырып, алып барҙым. «Бәйләнештә» селтәрендә балалар өсөн, «Башҡорт ҡатын-ҡыҙы», «Ҡыҙыҡлы топонимика», ир-аттарға «Ыласын» тигән төркөмдәр астым, бүтән селтәрҙәрҙә лә төркөмдәрем булды. Уларҙы алып барырға ярҙам итеүселәр ҙә бар һәм был эшебеҙ тик йәмәғәт башланғысында ғына, йәғни түләүһеҙ алып барыла. Башҡорт википедияһында 10 йылдан ашыу яҙышам, был да – йәмәғәт башланғысында. Унда балаларҙың да әүҙем булыуын теләр инем. Һәр ауыл тураһында кескәй генә мәғлүмәт бар, ә атаманың килеп сығышы, шәхестәр, ер-һыу буйынса тулыландырылмаған. Википедияға тарих, тыуған яҡты өйрәнеү, география буйынса мәҡәлә яҙғанда үҙеңдең аң-зиһенең дә үҫә, телмәр ҙә байыға. Яҙмаңды бит Ер шарының бөтә мөйөштәренән уҡыйҙар, бик ҡыҙыҡлы, файҙалы шөғөл.\n– Һеҙ мәктәптәр менән дә тығыҙ бәйләнештәһегеҙ.\n– Мин хеҙмәт юлымды Белореттағы интернат-мәктәптә башлағайным, хәҙер интернат-лицей инде. Күп йылдар үткәс, быйыл башҡорт теле кабинетын шефлыҡҡа алыуымды һоранылар. Бик риза булып ҡабул иттем. Яңыраҡ лицейҙың 60 йәшен туйланылар, унда мине лә саҡырҙылар, мәктәпте тамамлаусылар ҙа килгәйне. Лицейға капиталь ремонт яһарға йыйыналар, башҡорт теле кабинеты заманса йыһазландырыласаҡ, был эштә мин дә ярҙам итермен, тип ниәтләнәм. Мәктәптәргә генә түгел, балалар баҡсаларына ла осрашыуҙарға саҡырып торалар.\n– Һеҙҙең бала саҡ. Бөгөнгө балалар. Сағыштырып ҡараһаҡ, ниндәй айырма бар?\n– Тормош шарттарында айырма бик ҙур. Беҙ үҫкән ваҡытта урыҫса белмәй инек. Төпкөл ауыл булғас, был телдә һөйләшкәндәрен бик һирәк ишетә торғайныҡ. Ауылда хатта урыҫ милләтле балалар ҙа беҙҙең менән бергә башҡорт мәктәбендә уҡыны. Бөтәбеҙ ҙә башҡортса һөйләшә инек. Хәҙерге балалар хатта төпкөл ауылда йәшәһә лә, телде онотоп бара. Ә уны белеү бик мөһим, берҙән, телебеҙ бик күп төрки телдәр менән ауаздаш, беҙ улар менән тәржемәсеһеҙ ҙә аралаша алабыҙ. Икенсенән, туған тел – ул беҙҙең рухи байлығыбыҙға асҡыс, борондан килгән халыҡ аҡылы, күңел хазинаһы – бөтәһе лә туған тел аша күңелебеҙгә, аңыбыҙға һеңә.\nСит илдәрҙә, төрки телле республикаларҙа булғанда туған телдә шиғырҙарымды уҡырға тура килгеләне. Төркиәлә, мәҫәлән, VI синыф уҡыусылары менән осраштым. Уларҙың дәүләт мәктәптәрендә кәмендә 50-шәр бала белем ала, үҙҙәре әүҙемдәр, ҡыйыуҙар, бер тамсы ла тартыныу юҡ, һорауҙар менән күмеп ташланылар. Шунда, беҙҙең балалар барыбер ҡыйыуһыҙыраҡ, дәрескә ситерәк кеше килһә, тартыналар, өндәшмәй генә ултыралар, тип уйлап ҡуйғайным. Төрөк балалары телдәр оҡшашлығына, таныш һүҙҙәрҙең күплегенә бик аптырағайны.\n– Телевизор, радио булмаһа ла, ауылығыҙға кино килтергәндәрҙер, моғайын?\n– Эйе, клубҡа фильмдар килтерә торғайнылар. Ябырылып барабыҙ, һүрәтен генә ҡарайбыҙ инде, бик аңламайбыҙ ҙа. Урын етмәй, ваҡ малай-шалай иҙәндә ултыра, аңламағас, үҙ ара-һөйләшеп, уйнап ултырып, дөмбәҫләшеп тә китәләр. Төлкөһөнән бигерәк көлкөһө, тигән кеүек инде. Һуғыш тураһында киноларҙы ярата инек. Сөнки беҙ үҫкәндә һуғыш иҫтәлеге яңы, яралары уңалып бөтмәгән ветерандар, аяҡһыҙ бабай ҙа бар ине. Кинола һәр саҡ беҙҙекеләр оҫтараҡ һуғыша, дошманды еңә – быға ихлас шатланабыҙ. Беҙ, һуғыштан һуңғы йылдар балалары, аслы-туҡлы булһаҡ та, Тыуған илебеҙҙе яратып, Ватанға тоғролоҡ тойғоһо менән үҫтек. Киноның йөкмәткеһен иһә ололар аңлатып бирә торғайны.\n– «Витя Малеев в школе и дома» урыҫ телендә булған бит. Нисек аңланығыҙ һуң?\n– Китапты уҡығанда белмәгән һүҙҙәрҙе һүҙлектән ҡарай инем, һөйләмдәрҙе мәғәнәһе буйынса төшөнә башлайһың. Урыҫса һөйләшке килә бит, китаптар уҡый торғайным инде, күпмелер аңлайым, әммә һөйләшеү практикаһы юҡ шул. Шулай ҙа һеңлеләр менән урыҫса үҙебеҙ һүҙҙәр уйлап сығарып та бик хәтәр һөйләшкән була торғайныҡ. Шунан ҡолаҡҡа бышылдап ҡына, һин нимә тип әйттең ул, үҙебеҙсә нисек була, тип бер-беребеҙҙән һорашабыҙ, хәҙер хәтергә төшөрөп, көлөшөп алабыҙ.\n– Ауыл балаларына урыҫса бик белмәйенсә ҡалаға барып уҡып китеүе ҡыйын булғандыр инде.\n– Тәүге йылы ғына ауыр ул. Шунан өйрәнеп кителә. Ә туған телде белеү ғүмер буйы ярҙам итә. Урыҫса уҡымаған балалар юғары уҡыу йортона инә алмай тороп ҡала, тигән һүҙ дөрөҫ түгел ул, беҙҙең быуын, мәҫәлән, башҡортса уҡып сыҡһаҡ та, бик күптәр юғары белем алды. Был тырышлыҡтан да, кешенең һәләтенән дә тора. Урыҫ мәктәптәрендә уҡып, билдәле булып киткән кешеләребеҙ әҙ. Ә туған телдә мәктәп тамамлап сыҡҡандар тырыш, шул замандарҙа ла Мәскәү, Ленинградта ла уҡынылар, абруйлы уҡыу йорттарын тамамлап, күренекле ғалимдар булып киткән милләттәштәребеҙ күп. Эш кешенең тырышлығында, ҡыйыулығында.\n– Ғаиләгеҙ менән дә таныштырығыҙ әле.\n– Тормош иптәшем Ғилман Хәмзә улы – Башҡортостандың атҡаҙанған энергетигы, һуғыштан яраланып ҡайтҡан атаһы вафат булғас, 16 йәшенән хеҙмәт юлын башларға мәжбүр була. Хәҙер инде эш стажы 60 йылға етеп бара. Улыбыҙ ҡыҙыл диплом менән нефть институтын тамамланы, ҡыҙыбыҙ – юрист, иҡтисад буйынса ла юғары белем алды, икеһе лә аталарына иптәш, ярҙамсы булып, энергетика өлкәһендә эшләй. Ейәнсәребеҙ Ғәзизә лә авиация университетын тамамлап, олатаһы янына эшкә барҙы. Һәҙиәбеҙ иһә медицина өлкәһен һайланы. Атаһы яғынан олатаһы менән өләсәһе лә – медиктар бит. Уҡып ҡына йөрөһә лә, ковид менән ауырыусылар араһында ла эшләне. Асман быйыл IX синыфты тамамланы. Иң кесе ейәнсәребеҙ Әмирәгә тиҙҙән 4 йәш тула, минең шиғырҙарымды ла ятлап һөйөндөрә.\n– Яңыраҡ республика балаларын ҡыуандырып, конкурс үткәрҙегеҙ. Нисек уҙҙы ул?\n– Эйе, шиғырҙарымды ятлаусылар араһында дистанцион форматта республика бәйгеһе ойошторҙом. Балалар бик әүҙем ҡатнашты, видеолары социаль селтәргә һалына барҙы. 3 аҙна эсендә 400-гә яҡын эш ҡабул ителде. 13 балаға аҡсалата бүләктәр тапшырҙым. Учалынан 5 йәшлек кенә Сәлимә Сафина Гран-при яуланы. Ул «Йәйғор» тигән ете өлөштән торған шиғырымды ете төҫлө күлдәк алмаштырып кейеп, бик матур итеп һөйләне. Еңеүселәргә һәм призлы урын алыусыларға, уңышлы сығыш яһаған 70 ҡыҙ һәм малайға – Башҡортостан Яҙыусылар берлегенең Почёт грамоталары, ҡалғандарға – ҡатнашыусы сертификаты, һәр балаға китабым ебәрелде.\n– Былтыр туған телдә әкиәт һөйләүселәрҙең төбәк-ара конкурсында әкиәтегеҙҙе һөйләп, бер бала Гран-при алғайны...\n– Шулай. Минең өсөн көтөлмәгән ваҡиға булды ул – Әбйәлил районынан Әзизә Дауышева тигән 5 йәшлек ҡыҙыҡай «Аҡҡолаҡ менән Һаҡҡолаҡ» тигән оҙон шиғри әкиәтемде ятлап алып, шул тиклем оҫта башҡарҙы! Өләсәһе менән шөғөлләнә икән, шиғыр иҫтә ҡалһын өсөн һәр өлөшөнә һүрәттәр төшөрөп ятлайбыҙ, тип һөйләне ул миңә. Күҙ генә теймәһен инде үҙенә.\n– Балаларҙы шулай дәртләндереп, ҙурлауығыҙ бик шәп! Уҡыусыларға ниндәй кәңәштәрегеҙ булыр?\n– Баяғы һүҙҙе дауам иткәндә, беҙҙең бала саҡ һәм бөгөнгө көн ер менән күк кеүек айырыла. Телевизор, радио ла мөғжизәле әйберҙәр ине. Әммә бик күп уҡыныҡ, гәзит-журналдарҙы алдыра торғайныҡ. Күп уҡығанға ла хатаһыҙ яҙабыҙҙыр. Ғөмүмән, башҡорт мәктәбендә уҡып сыҡҡан кешеләр урыҫса ла хатаһыҙ яҙа, сөнки телде грамматика аша өйрәнгәнбеҙ. Хәҙерге балаларҙың мөмкинлектәре бик ҙур: төрлө гаджеттар менән файҙаланалар, бәләкәйҙән смартфонда ултыралар, бер яҡтан, һәйбәт, әммә әҙ хәрәкәтләнеүҙәре хәүефләндерә. Туранан-тура аралашыу етмәй.\nХәҙерге балаларға хәрәкәт етешмәй. Шуға ла уларҙа элек ололарҙа ғына осрай торған ауырыуҙар килеп сыға. Хәрәкәттә – бәрәкәт. Төрлө спорт менән шөғөлләнгән балалар маҡтауға лайыҡ, тик сәләмәтлеккә зыян килтерә торған ысулдарҙан алыҫ торһондар. Бөгөн белем алырға, һәләттәреңде үҫтерергә мөмкинлек күп, балаларҙың ошонан файҙаланып, тормош юлдарын лайыҡлы үтеүҙәрен теләйем.\n– Ихлас яуаптарығыҙ өсөн ҙур рәхмәт!


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - №10, 6 - 12 март 2021 - Информационные страницы\n№10, 6 - 12 март 2021\nУҠЫТЫУСЫЛАР ҘА ЯРЫША...\nОшо көндәрҙә Өфө педагогтарының һөнәри оҫталығын һынаған сираттағы конкурстарға йомғаҡ яһалды. Быйыл "Башҡортостандың баш ҡалаһы йыл уҡытыусыһы" конкурсы егерме дүртенсе тапҡыр, ә "Башҡортостандың баш ҡалаһы башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы" ун етенсе тапҡыр ойошторолдо.\nБыл һөнәри оҫталыҡ ярыштарында барлығы 66 педагог ҡатнашты, шуларҙың 21-е йәштәр. Ойоштороусылар әйтеүенсә, башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары, башланғыс синыфтар, рус теле һәм әҙәбиәте, инглиз теле уҡытыусылары иң әүҙемдәре булған. Әйткәндәй, был юлы баш ҡаланың 16 башҡорт теле уҡытыусыһы көс һынашты. Ярыш, йылдағыса, оло тәжрибә уртаҡлашыу майҙансығына әүерелде, уҡытыусылар өс аҙна дауамында алты төр һынау үтте. Һөҙөмтәлә, "Башҡортостандың баш ҡалаһы йыл уҡытыусыһы" конкурсында 3-сө гимназияның физика уҡытыусыһы Петр Белобородов абсолют еңеүсе тип табылды. Ә бына "Башҡортостандың баш ҡалаһы башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы" конкурсында 58-се лицейҙан Әлфиә Ғәзизова (һүрәттә) абсолют еңеүсе булды һәм ул республика кимәлендә Өфө данын яҡлаясаҡ.\nУЛЫМ, ҺИҢӘ ӘЙТӘМ, ЙӘКИ ГҮЗӘЛДӘРЕБЕҘҘЕ ҠЫЙЫРҺЫТМАЙЫҠ!\nБерәй аңлашылмаусанлыҡ килеп сыҡҡан хәлдә һирәк-һаяҡ ҡыҙып та ала, әммә шунда уҡ кинәт кенә тышҡа сығып китә торғайны. Атайым тышта үҙенә берәй шөғөл таба һалып ала ла, бар асыуын сығарып бөтә.\nОКТЯБРЬ РЕВОЛЮЦИЯҺЫ УРАМЫ ИҪКЕ ӨФӨ ҮҘӘГЕ БУЛАСАҠ!\nӨфө ҡалаһының баш архитекторы Олег Байдин белдереүенсә, әлеге ваҡытта Октябрь революцияһы урамында бер генә лә, хатта статусы булмаған объекттар ҙа, емертелмәйәсәк, киреһенсә, уларҙың реестрға индерелеүе күҙаллана.\nЫРЫУЫБЫҘ ИРӘКТЕ - ЯУГИР БАШҠОРТ ЙӨРӘКЛЕ\nXV быуаттың икенсе яртыһында ҡара-табын башҡорттарының бер өлөшө, Ибәк (Ибраһим) хан ҡыҫымынан ҡотолоу маҡсатында, элек биләгән ерҙәрен ташлап китергә мәжбүр була. Улар, Урал һырттары аша сығып, Кесе Табын олоҫон барлыҡҡа килтерә. Уларҙың бөгөнгө вариҫтары Архангел, Ҡырмыҫҡалы һәм Ғафури райондарында йәшәй.\nҠУРҠМАЙ ТОТОН ИКЕНСЕ БЕЙЕКЛЕКТЕ ЯУЛАУҒА!\nЙога, нисек килеп инде тормошома - үҙем дә һиҙмәй ҡалдым. Бик оҡшай! Үҙеңдең организм, тән һәм йән мөмкинлектәрен асыу эске энергияны тағы ла үҫтерә, дөрләтеп ебәргәндәй итә, үҙеңде хөрмәт итә башлайһың.\nКЕМДӘР ГЕНӘ ҒАШИҠ, АЙ, БУЛМАҒАН...\nБөгөн ифрат популяр булған һөнәрҙәрҙең береһе - парикмахер һәм визажист, йәғни бөҙрәханала сәстараш һәм һөрмә тартыусы эше. Замананың әүрәткес заңына ҡаршы барып булмай, сөнки был һөнәрҙәр кешеләрҙең төҫ-башын һәм тормошон биҙәп-төрләндереп кенә ҡалмай, ә күптәрҙең күңелен үҫтерә һәм зауҡын ҡытыҡлай.\nБЫЛ БЕРЛӘШЕҮ ҠАТЫН-ҠЫҘҘЫ ҮҘ АСЫЛЫНА ӘЙҘӘНЕ\nЙорттарына бикләнеп, сараһыҙлыҡтан ни эшләргә белмәй баҙап ҡалғандарҙы бергә тупланы. Уртаҡ фекерҙәр, матур уй-маҡсаттар барлыҡҡа килде. Китапханаһыҙ, мәктәпһеҙ ҡалған ауылдарҙа ла тормош йәнләнеп китте.\nКҮҢЕЛ ДАУАҺЫ ӨЛӘШКӘН ҠОТ ҺӘМ БӘРӘКӘТ БИТ УЛАР\nҺуғыш йылдарында халыҡ ас ултырһа ла иҙән аҫтында шау мәрйенле, көмөш тәңкәле селтәрен һаҡланы. Кемдең һыйыры бар, шулар астан үлмәне. Кемдең селтәре бар, шуларҙың рухы һынманы.\nМЫЖЫМАЙБЫҘ, ЙЫБАНМАЙБЫҘ, ҮСЕКМӘЙБЕҘ ҺӘМ АЛҒА, ТИК АЛҒА!\nТүбәнге Яйыҡбай ысын мәғәнәһендә эко-ауыл. Унда һаман да өйҙәрҙе утын яғып йылыталар, мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушер пункты, клуб, магазин кеүек социаль объекттар юҡ, урамыбыҙға ут та үтмәгән әле.\nАЛҒА, ГҮЗӘЛ ЗАТТАР!\nКешелек донъя календарында XXI быуаттың 21-се йылы тип билдәләнгән ваҡыт даръяһында көн итә әлеге мәлдә. Әммә быға тиклем ул күпме заманалар аша үткәндер - быны хатта ғалим-ғөләмә лә яҡынса ғына билдәләй алмай.


Тимер юлда пассажирҙар өсөн яңы хеҙмәтләндереүҙәр индерелә\nПассажирҙарға юлда түләүле хеҙмәтләндереүҙәр исемлеген киңәйтеү — “Рәсәй тимер юлдары” асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә хеҙмәтләндереү сифатын яҡшыртыу буйынса эштә мөһим йүнәлештәрҙең береһе. Шуның менән бәйле «Федераль пассажирҙар компанияһы» (ФПК) асыҡ акционерҙар йәмғиәте яңы «Вагондарҙы урын-ер әйбер һәм йомшаҡ мөлкәт менән йыһазландырыу нормалары» индерҙе, улар ҡулланыу характеристикаларына һәм урын-ер әйбере сифатына талаптарҙы арттыра. Шулай уҡ үҙгәрештәр урын-ер әйберен комплектлауға ла ҡағылды. Мәҫәлән, СВ һәм купе вагондары пассажирҙарына хәҙер ике простыня урынына простыня һәм пододеяльник бирәсәктәр.\nБынан тыш, компания вагондарҙы автоматик кофе-машиналар менән ҡоралландырыуға асыҡ конкурс үткәрә, был фирма, ә һуңынан ҡәҙимге поездар пассажирҙарына ла юлда сифатлы кофе һәм башҡа эсемлектәр алыу мөмкинлеге бирәсәк.\nМобиль операторҙар менән берлектә компанияның пассажир поездарында абонент договорҙары (сим-карталар) һатыу планлаштырыла. Был хеҙмәтте индереү һөҙөмтәһендә Рәсәйҙең икенсе төбәгенә эш буйынса йәки ял итергә барыусы пассажирҙарға поезда уҡ урындағы мобиль элемтә операторына тоташырға һәм бының менән, роумингта булмайынса, шылтыратыуҙарҙа ярайһы уҡ аҡса экономияларға мөмкин буласаҡ.


Сүриә көстәре Рәсәй авиацияһы ярҙамында Ислам дәүләте төркөмөнөң команда пунктын юҡ итте. Шул уҡ ваҡытта Хөкүмәт армияһы көньяҡ фронтта һөжүм итеп бер-нисә ҡасабаны азат иткән.\nТайваньда ер тетрәү сәбәпле 31 кеше һәләк булған. 515 кеше йәрәхәтләнгән. Тасс агентлығы фажиғә сәбәптәрен бөтөрөү буйынса оператив штаб мәғлүмәттәренә һылтанып ошо турала хәбәр итә. Бик күп биналар, йорттар емерелгән. Хәбәрһеҙ юғалыусыларҙы эҙләүгә милли армия йәлеп ителгән.\nБыл ҡыҙ бер аяҡ менән донъяға килгән. Әммә инвалид булыу уға акробатика һәм хореография менән шөғөлләнергә ҡамасауламай. Ул бик күптәрҙе таң ҡалдыра ала. Роя исемле ҡыҙ ҙур төркөмдә сығыш яһарға һәм ер шары буйлап гастролдәр менән йөрөргә ниәтләй.\nАвстрияла Альптарҙа ҡаш ишелеү сәбәпле 5 кеше һәләк булған. Был район саңғыла шыуыу өсөн бик уңайлы. Әммә йыл һайын тиерлек туристар ишелгән ҡар аҫтында ҡала. Шуға ла ҡотҡарыусылар махсус рөхсәт алмайынса Альп тауҙарына бармаҫҡа кәңәш итә.


Иртәгә Өфөлә үтәсәк Бөйөк Еңеүҙең 70-се яҙына арналған парадты республиканың төп телеканалы аша ҡарарға мөмкин\nБөгөн Башҡортостан юлдаш телевидениеһы хеҙмәткәрҙәре майҙанға телевизион камералар урынлаштырҙы.\nРеспубликаның төп Еңеү парады тап ошо Ленин исемендәге майҙан алдында үтәсәк. Байрам уңайынан урамдың ваҡытлыса ябылыуы көтөлә. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, бынан бер-нисә көн элек мөһим ваҡиғаға әҙерлек ваҡытында ла транспорт хәрәкәте ҡыҫҡа ваҡытҡа туҡтатылғайны. Әйткәндәй, Бөйөк Еңеүҙе 70 йыллығына арналған парадты республиканың төп телеканалы аша тура эфирҙа ҡарарға мөмкин. Әлеге ваҡытта майҙанда телевизион камералар урынлаштырыла. Фәлән Фәләнов һеҙгә мөрәжәғәт итәйек, Еңеү парадын, барлығы нисә камера төшөрәсәк?\nЯуаптарығыҙ өсөн, рәхмәт! Өфөлә үтәсәк Еңеү парадында иртәгә хәрби техника ҡатнашмай. Бының өсөн Рәсәй Оборона министрлығының махсус рөхсәте талап ителә. Йәғни, хәрби техника илдең герой-ҡалаларында ғына колонна буйлап үтәсәк. Ә башҡа ҡалаларҙа, шул иҫәптән, Өфөләге парадҡа мең ярымдан ашыу хәрби йәлеп ителгән. Артабан сараны «Үлемһеҙ полк» акцияһы дауам итә. Колоннаны БТР оҙатып барасаҡ. Ҡыҫҡаһы, быларҙың барыһын да Башҡортостан юлдаш телевидениеһы аша күҙәтергә мөмкин буласаҡ. Бары тик һауа торошо ғына ыңғай торһон, тигән теләктә ҡалайыҡ.


Яңы йылда - яңы эш урындары\nБаймаҡ менән Әбйәлил районы хакимиәттәренең уртаҡ көсө менән Баймаҡ районы Ҡолсора ауылында тегеү цехы асылды. Һуңғы йылдарҙа эшһеҙлектән интеккән биш-алты ауыл халҡы был башланғысты дәррәү күтәреп алды һәм ниһәйәт ул тантаналы файҙаланыуға тапшырылды.\nҮҙ ваҡытында Октябрҙең илле йыллығы исемендәге миллионер хужалыҡ тарҡалғас, ауыл халҡы юғалып ҡалғандай була. Эш урындары булмағанлыҡтан, күптәре ситкә китергә мәжбүр. Бөгөн иһә урында кейем тегеү цехы асылыу барыһы өсөн дә оло байрамға әүерелде. Әбйәлил районынан шәхси эшҡыуар буш ултырған бинаны төҙөкләндереп, ауыл халҡы өсөн эш урындарын ойошторҙо.\nТаңһылыу Таңғатарова - һөнәре буйынса тегенсе. Эш булмау сәбәпле, Себер тарафтарында ла эшләп ҡайта, бер нисә һөнәр алыштыра. Ауылда хеҙмәт урыны булдырылғас, ҡуш ҡуллап эшкә керешә. Тегеү цехының ике аҙна ғына эшләүенә ҡарамаҫтан, тегенселәр оҫтарып та өлгөргән. Бөгөн бында махсус эш кейемдәре етештерәлә, тиҙҙән улар Магнитогорск ҡалаһына һатыуға оҙатыласаҡ.\nӘле тегеү цехы илле кешене хеҙмәтле итә, киләсәктә эш урындарын һикһәнгә тиклем арттырыу мөмкинлеге бар. Бөгөн бында ике сменала эшләйҙәр. Йәштәр менән берлектә, эшкә хаҡлы ялдағылар ҙа ҡушылған. Сөнки йылдар дауамында эшһеҙлектән йонсоған ауыл халҡына һәр эш урыны ҡиммәтле.\nӘлеге ваҡытта ошондай уҡ тегеү цехы Әбйәлил районында эшләй, киләсәктә тағы ла Баймаҡ ҡалаһында һәм ЙЫлайыр районында асылыу күҙаллана. Тегеү цехы эш кейемдәренән тыш, балалар өсөн кейемдәр етештереүҙе лә күҙ уңында тота. Башланғыс бар, уны ҡеүәтле итеп үҫтереү өсөн эшселәрҙең намыҫлы хеҙмәте генә талап ителә.


Республикала рәсми рәүештә теркәлгән 26,3 меңдән ашыу эшһеҙ иҫәпләнә // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРеспубликала рәсми рәүештә теркәлгән 26,3 меңдән ашыу эшһеҙ иҫәпләнә\n10:33, 14 мая 2013 Иҡтисад\nҺуңғы мәғлүмәттәр буйынса, Башҡортостанда бөгөнгө көндә рәсми рәүештә теркәлгән 26,3 меңдән ашыу эшһеҙ иҫәпләнә, уларға 58 мең рәсми вакансия тура килә.\nБР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 2013 йылдың ғинуар-апрель айҙарында республиканың халыҡ мәшғүллеге хеҙмәтенә 119,7 мең вакансия ҡабул ителгән. Рәсми рәүештә теркәлгән эшһеҙлек кимәле апрель аҙағына 1,29 процент тәшкил иткән. Көсөргәнешлек коэффициенты, йәғни эшһеҙҙәр менән вакансиялар нисбәте 0,5-кә тиң.\nШул уҡ ваҡытта, халыҡ мәшғүллеге мәсьәләләре буйынса һуңғы мониторинг мәғлүмәттәре буйынса, иҡтисади әүҙем халыҡ һаны республикала 1991,3 мең кеше тәшкил итә.\nЭшһеҙҙәр һаны, Халыҡ-ара хеҙмәт ойошмаһы стандарттарына ярашлы, 133,7 мең кешегә етә. Дөйөм эшһеҙлек кимәле республикала 6,7 процентҡа тиң.


Революция тулҡындары - Башҡортостанда\nПетербург эшселәрен атыу бар Рәсәй буйлап сыуалыштарға килтерә. 1905 йылдың 12 ғинуарында Өфөлә 200 кешенән торған митинг ойошторола. Өфөлә һәм губернала революцион сығыштар башланып китә. Социал-демократтарҙың эшселәр менән йыйылыштар үткәреүе, самодержавиены ҡолатырға саҡырыуҙар йышая. Улар үҙҙәренең пропаганда эшен төбәктең милли үҙенсәлегенә ҡарап алып бара. 1905 йылдың 16 мартында эсерҙар тарафынан "Мосолмандарға!" тигән прокламация әҙерләнә. Унда: "Мосолмандар, Рәсәйҙә ниндәй заманалар еткәнен һәм ниндәй эштәр эшләнгәнен беләһегеҙме? Урыҫтар һәм поляктар йоҡламай, халыҡ хоҡуҡтарын яҡлап, әүҙем эш алып бара, үҙ талаптарын ҡуя". Прокламация мосолман эшселәрен иҫкергән дәүләт ҡоролошо менән көрәшергә саҡыра: "Мосолман эшселәре, забастовкаға сығығыҙ, урыҫ эшселәренә ҡушылығыҙ һәм үҙегеҙҙең хәлегеҙҙе яҡшыртасаҡ талаптарығыҙҙы ҡуйығыҙ. Йоҡонан уянығыҙ, хәрәкәт итегеҙ. Халыҡ файҙаһы өсөн тырышығыҙ! Рәсәйҙә ялған юҡҡа сыҡһын һәм хәҡиҡәт менән ғәҙеллек еңеп сыҡһын!". Шул уҡ осорҙа Ырымбурҙа татар телендә лә прокламация әҙерләнә. Унда: "Дөйөм көрәш һуңынан берҙәм азат тормош ҡорор өсөн алып барыла. Ирекле хоҡуҡи дәүләттә һәр милләт үҙбилдәләнеш хоҡуғын аласаҡ һәм властар яғынан айырым милләттәрҙе ҡыҫырыҡлау булмаясаҡ", - тиелә. Социал-демократтарҙың прокламация-листовкалары халыҡ араһында ныҡ тарала, Башҡортостандың төпкөл ауылдарына тиклем үк барып етә.\n1905 йылдың йәйендә Ырымбур һәм Өфө губерналарында барыһы 31 забастовка үтә. Уларҙа иҡтисади талаптар ғына түгел, сәйәси талаптар ҙа яңғырай. Мәҫәлән, Ҡатау-Иван заводы эшселәре бөтә халыҡ ойоштороу йыйылышы үткәреп, енескә һәм дингә ҡарамайынса, дөйөм тура һайлауҙар үткәреүҙе талап итә. Ошо уҡ йылдың көҙөндә революцион хәрәкәт яңы баҫҡысҡа күтәрелә. Мәскәүҙә һәм Петербургта башланған сәйәси стачка империяның барлыҡ сәнәғәт үҙәктәрен һәм тимер юлдарын ялмап ала. Был стачка батша власын сигенергә мәжбүр итә. 1905 йылдың 17 октябрендә Николай II сәйәси азатлыҡтар биреү буйынса манифест ҡабул итә. Унда: "1. Даровать населению незыблемые основы гражданской свободы на началах действительной неприкосновенности личности, свободы совести"; 2. Привлечь ... к участию в Думе ... те классы населения, которые ныне совсем лишены избирательных прав...; 3. Установить как незыблемое правило, чтобы никакой закон не мог воспринять силу без одобрения Государственной Думы...", тигән пункттар ҙа була.\nҠара груһсыларҙың әүҙемлеге\nЭшселәрҙең сығыштары әүҙемләшкән һайын, монархия көстәренең сығыштары ла арта. Өфө һәм Ырымбур губерналарында ҡара груһсы милләтселәренең ойошмалары төҙөлә башлай. Улар сәйәси демагогияны ҡулланып, рус халҡының патриотик тойғолары менән файҙаланып, милләтселекте ҡорал итеп ала. Ҡара груһсылар батшаны, православиены, йәшәгән дәүләт ҡоролошон яҡлап сығыш яһай. Православие руханиҙары уларҙың терәге була.\nСиркәү руханиҙары 17 октябрь манифесын ҡабул итә алмай, уға дошманлыҡ менән ҡарай, хатта уның (манифестың) ялған булмауына инаныр өсөн махсус рәүештә губернаторға үҙ кешеләрен дә ебәрәләр. Уларға башҡа милләттәрҙең, диндәрҙең православие дине, урыҫтар менән тиң хоҡуҡтарға эйә буласағы оҡшап етмәй. Монархистар Өфөлә ҡайһы бер чиновниктар ярҙамы менән "Общество русского народа" тип аталған ойошма төҙөй. Был ойошманың төп тактикаһы емереүҙәр була. Улар либералдарҙы һәм революционерҙарҙы эҙәрлекләүе, йәһүҙи погромдарын ойоштороуы менән билдәле. Улар сәйәси оппоненттарының ғүмерен өҙөүгә тиклем барып етәләр, Өфө губернаторының 17 октябрь манифсын ҡабул итеүен дә ғәфү итә алмайҙар.\nМосолман халыҡтарының уяныуы\nМәҙәниәт, тел, йолалар, дин өлкәһендәге ҡыҫырыҡлауҙар һәм көсләп урыҫлаштырыу сәйәсәте XX быуат башында мосолман халыҡтарының үҙаңы күтәрелеүгә килтерә. Был хәрәкәт 1905 йылдағы петицион кампания менән башланып китә. Мосолман йәмәғәтселеге Ислам диненә ҡараған халыҡтарҙың ихтыяждары тураһында хөкүмәткә еткерә. Улар был мәсьәләләрҙең тыныс юл менән, самодержавие ҡоролошо сиктәрендә хәл ителеүенә өмөт бағлай. Ошо ваҡытта төрлө өйәҙҙәрҙә сходтар үткәрелә башлай. 1905 йылдың йәйендә Өфөлә лә йыйылыш үтә. Унда батша исеменә мөрәжәғәт яҙыла. Мөрәжәғәттә мосолмандарға ҡарата сәйәсәтте үҙгәртеү, башҡорт ерҙәрен һатыуҙы тыйыу, ерһеҙ тороп ҡалған башҡорттарҙың ер мәсьәләһен хәл итеү һорала.\nОшо йылдың 15 авгусында Түбәнге Новгород ҡалаһында "Мосолмандар иттифағы"ның беренсе йыйылышы үткәрелә. 120 делегат Рәсәй мосолмандарының проблемалары хаҡында фекер алыша. Рәсәй хөкүмәте "Мосолмандар иттифағы"ның икенсе йыйылышын үткәреүгә рөхсәт бирмәй. Шуға күрә лә 1906 йылдың ғинуар айында мосолмандар йәшерен рәүештә йыйыла. Өсөнсө сьезд ошо уҡ йылдың авгусында Түбәнге Новгород ҡалаһында үткәрелә. Икенсе һәм өсөнсө съезда "Мосолмандар иттифағы"ның уставы һәм программаһы раҫлана. Ойошма Рәсәй мосолмандарының берләшеүен яҡлай һәм үҙенең маҡсаты итеп башҡорттарға, татарҙарға һәм мосолман булған башҡа төрки халыҡтарға урыҫтар менән тиң хоҡуҡтар бирелеүен талап итә. Дөйөм алғанда, мосолман хәрәкәтенең асылы дәүләттән тиң хоҡуҡтар биргән конституция ҡабул итеүгә, уҡытыу эшендә, әҙәбиәттә һәм мәҙәниәттә ирекле эш алып барыуға, иркен рәүештә үҙ диндәрен тота, аңлата һәм һаҡлай алыуға һәм демократлаштырыуға йүнәлтелгән 17 октябрь манифесының талаптары үтәлеүен, гарантияһын талап итеүгә ҡайтып ҡала.\nМосолман хәрәкәте Ислам динен тотҡан, Рәсәйҙең көнсығышында йәшәгән төрки халыҡтарҙың милли-мәҙәни һәм дини автономияһы булыуы өсөн көрәш алып бара. Мосолман йәмәғәтселегенең рухи үҙбилдәләнеш көҫәүен Думала ултырған мосолман депутаттары сығыштарынан да күрергә була. Мәҫәлән, улар 1906 йылдың 24 мартында Дәүләт Думаһы рәйесе исеменә "Об отмене Правил 31 августа 1906 г. о начальных училищах инородцев" тип аталған ғариза яҙа. Унда: "Начальные училища учреждаются не для того, чтобы детям инородцев дать возможность обучаться всеобщей грамоте, в которой они действительно нуждаются, а для того, чтобы исключительно распространить среди инородцев знание русского языка... Но как бы сильно сознание необходимости русского языка не чувствовалось, немыслимо допустить, чтобы знание этого языка приобреталось ценой потери и забвения родного языка или чтобы, в лучшем случае, родной язык служил для этого лишь орудием", - тип әйтелә.\nТап Ислам дине мосолман халыҡтарының телдәренең, мәҙәниәттәренең, йолаларының һаҡланып ҡалыуын тәьмин итә. Шуға күрә лә Рус православие сиркәүенең миссионерлыҡ эшендә әүҙемлек күрһәтеүе һәм дәүләт рычагтарын файҙаланып, үҙ диненә башҡаларҙы йәлеп итергә теләүе башҡорттар, татарҙар һәм башҡа мосолман халыҡтары тарафынан үҙҙәренең милли үҙенсәлегенең, рухи тамырҙарының юғалтыуына килтерәсәк кампания кеүек ҡабул ителә. Дәүләттә башланған революцион үҙгәрештәр хөкүмәттең мосолмандарға ҡарата ҡарашын үҙгәртә. 1905 йылдың апрелендә православие диненә көсләп суҡындырылған мосолмандарға ҡабаттан Ислам диненә ҡайтырға рөхсәт бирелә, шуға күрә лә революция осоро кешеләрҙең православие диненән күпләп сығыуы менән дә билдәләнә.\nУрыҫлаштырыу һәм хөкүмәт менән сиркәүҙең миссионерлыҡ сәйәсәте төбәктең мосолман халҡында ҡаршылыҡ тыуҙыра, сыуалыштарға килтерә. Мәҫәлән, 1907 йылдың 6 февралендә Борай ауылында Першин исемле стражник (революцияға тиклем Рәсәйҙә ауылдағы иң түбән полиция чины) дини китаптар һатып торған Шабай ауылы башҡортона килеп, ике китабын йыртып ырғыта. Першиндың ҡылығына шаҡ ҡатҡан башҡорттар, уның ни өсөн былай эшләүен аңлатыуын һорайҙар. Ул тиҙ генә ҡасып, башҡа полицейскийҙар менән бер йортта бикләнә. Асыуланған халыҡ ғәйеплене сығарыуҙарын һорай, әммә бының урынына полицейскийҙар ҡорал ҡуллана һәм бер кеше үлтерелә. Юғарыға, Үҙәккә иһә, башҡорттарҙың бунты хаҡында телеграмма ебәрелә. Икенсе көндө ауылға прокурор ярҙамсыһы менән 50 стражник килеп төшә.\n(Дауамы. Башы 22-се һанда).\nЯҙылған: 09.06.14 | Ҡаралған: 1227


Башҡортостандың ҡайһы бер райондарында ҡар ята // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n10:15, 12 октября 2018 Йәмғиәт\nБашҡортостандың ҡайһы бер райондарында ҡар ята Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2018 йыл, 12 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.\nБашҡортостан синоптиктары алдағы өс көнгә һауа торошон хәбәр итте.\nБашгидромет мәғлүмәттәре буйынса, бөгөн республикала аяҙлы-болотло һауа торошо көтөлә. Урыны менән бер аҙ епшек ҡар яуыуы, ҡайһы бер райондарҙа ваҡытлыса ҡар япмаһы ятыуы фаразлана. Ел төньяҡ-көнбайыштан – секундына 7-12 метр, көсәйгәндә – секундына 15-20 метр. Һауа температураһы көндөҙ – 0-5 градус йылы.\nШәмбе, 13 октябрҙә, һауа торошо ныҡ үҙгәрмәй: урыны менән епшек ҡар яуа, ҡайһы бер райондарҙа ваҡытлыса ҡап япмаһы ята. Ел төньяҡ-көнбайыштан, төньяҡтан талғын, көсәйеүсән. Һауа температураһы төндә – 1-6 градус һыуыҡ, көндөҙ –1,+4 градус.\nЙәкшәмбе, 14 октябрҙә, синоптиктар элеккесә урыны менән бер аҙ епшек ҡар фаразлай – ваҡытлыса ҡар япмаһы ята. Ел төньяҡ-көнбайыштан, төньяҡтан талғын, көсәйеүсән. Һауа температураһы үҙгәрешһеҙ: төндә – минус 1-6 градус, көндөҙ -1,+4 градус.


Йәрмәкәй районы хужалыҡтары быйыл шәкәр сөгөлдөрөн ҡаҙыуҙы республикала беренселәрҙән тамамланы\nТөбәк эшсәндәре 662 гектар майҙандан 15 мең тоннаға яҡын татлы тамыр алған. Гектар ҡеүәте уртаса 220 центнер тәшкил иткән.\nЯлан батырҙары ауыл хужалығы һәм эшкәртеү сәнәғәте хеҙмәткәрҙәре көнө уңайынан үткән тантанала тәбрикләнде. Сараға юғары күрһәткестәргә өлгәшкән һигеҙ тиҫтәгә яҡын хеҙмәт алдынғыһы саҡырылды. Йәрмәкәй районы хужалыҡтарына быйылғы миҙгелдә ураҡ эштәрен ҡатмарлы шарттарҙа атҡарып сығырға тура килгән. Туҡтауһыҙ яуып торған ямғырҙар ҙур ғына ҡыйынлыҡ тыуҙырған. Шуға ҡарамаҫтан ауыл эшсәндәре сағыштырмаса яҡшы күрһәткестәргә өлгәште, тиелде осрашыуҙа. Август аҙағында төбәктә эштәр барышы менән Республика Президенты яҡындан танышҡайны. Ул райондың иң эре ауыл хужалығы тауарҙарын етештереүселәренең береһендә булды. «Башҡортостан иген компанияһы» йәмғиәте быйыл 9 мең гектар самаһы ерҙә иген һәм майлы культуралар үҫтергән. Тантанала юғары күрһәткестәргә ирешкән хеҙмәт алдынғыларына дипломдар, аҡсалата премиялар тапшырылды. Ошонда уҡ ауыл хужалығы продукцияларынан торған күргәҙмә ойошторолдо.


Инфоурок › Другое ››Өләсәйемдең ҡул эштәре\nТема: Өләсәйемдең ҡул эштәре\nМаҡсат. Өләсәйҙәр яҙмышы ил яҙмышы менән бер икәнлекте төшөндөрөү, мәктәп менән ғаилә бәйләнешен нығытыу, өләсәйҙәргә һөйөү һәм ихтирам тәрбиәләү.\nЙыһазландырыу. Плакаттар, лозунгылар, укыусыларҙың һүрәттәре, фотоальбомдар.\n1 -се укыусы.\nМин дәрестән арып ҡайтһам,\nЙылмайып ҡаршы ала.\nСамауыры — гел өҫтәлдә, Ашығып ашын һала.\nКем ул? Бергә. Өләсәй!\nКүҙлек кейеп, кис ултырып,\nБәйләй ойоҡ, бейәләй. Нисә ейән — бөтәһен дә\nҺис рәнйетмәй, теүәлләй.\nАтайым да, әсәйем дә\nУнан кәңәш һорайҙар.\nҒаиләбеҙҙә бөтәһе лә\nУкытыусы. Кәҙерле балалар һәм ҡунаҡтар! Һеҙ бөгөнгө кисәнең өләсәйҙәргә бағышланғанын аңлағанһығыҙҙыр инде. Рәхим итегеҙ, өләсәйҙәр!\n(Талғын музыка. Уҡыусылар өләсәйҙәрҙе сәхнәгә сығарып ултырта. Алып барыусы улар менән таныштыра.)\nАлып барыусы. Халҡыбыҙҙа "Матур ғаилә — ил күрке" тигән мәҡәл бар. Шул матур ғаиләләрҙең нигеҙ ташы — өләсәйҙәр. Улар беҙҙең тормоштоң йәме, иң аҡыллы, иң һәйбәт кешеләр. Улар булмаһа, донъя йәмһеҙ булыр ине. Өләсәйҙәр — тормош йәме, донъя тотҡаһы. Был хаҡта беҙ һеҙ яҙған иншаларҙан уҡып белдек. Ә хәҙер ҡайһы бер иншаларҙан өҙөктәр уҡып ишеттерәйек. (Уҡыу.)\nУкытыусы. Рәхмәт, балалар. Өләсәйҙәрегеҙҙең ауыр ҙа, бәхетле лә, ғазаплы ла, шатлыҡлы ла мәлдәр кисереүен дөрөҫ аңлағанһығыҙ һәм тасуирлағанһығыҙ.\nАлып барыусы. Бай тормош юлы үткән өләсәйҙәрегеҙ. Сөнки уларҙың тормошо илебеҙ, халҡыбыҙ тормошонан айырылғыһыҙ. Хәҙер һүҙҙе өләсәйҙәргә бирәйек.\n(Һорауҙар алдан уҡ тәҡдим ителде: Иң тәүге һорауыбыҙ : -алып килгән ҡул эштәрегеҙ менән таныштырып үтһәгеҙ.\n1) Һеҙҙең тормошоғоҙҙағы иң иҫтә ҡалған, иң бәхетле минуттарығыҙ? 2) Һәр кем тормошта үҙ урынын табырға тейеш.Һеҙ үҙ урынығыҙҙы таба алдығыҙмы? 3) Йәш сағығыҙ-ҙағы хыялығыҙ тормошҡа аштымы? Нимә тураһында хыялланғайнығыҙ? 4) Тормошта үкенгән саҡтарығыҙ булдымы? 5) Иң яратҡан шөғөлөгөҙ нимә? 6) Балаларға ниндәй теләктәрегеҙ бар?)\n(1-се өләсәй һөйләй.)\nАлып барыусы. Балалар, һеҙ Баныу инәйҙең бик ҡатмарлы тормошо тураһында ишеттегеҙ. Ләкин ул ауырлыҡтарға һис бирешә торған кеше түгел. Әле лә актив йәшәүен дауам итә. Үҙенә милли кейемдәр тектереп, концерттарҙа ҡатнаша.\nХәҙер Гәүһәр инәйҙең һөйләүен тыңлайыҡ.\n(2-се өләсәй һөйләй.)\n...— Мин һеҙгә, һуғыш йылдарындағы ризыҡтан ауыҙ иттермәксе булып, күстәнәс итеп талҡан һәм ҡурмас алып килдем.\n(Ҡыҙҙар лирик бейеү башҡара.)\n(3-сө өләсәй һөйләй. Һәр сығыштан һуң уға бағышлап, номер башҡарыла.)\nУҡытыусы. Ҡәҙерле өләсәйҙәр! Һеҙҙең ейән-ейәнсәрҙәрегеҙ һеҙгә арнап шиғырҙар ҙа ижад иттеләр. Шиғырҙарҙы авторҙар үҙҙәре уҡый. (Бер нисәһен тәҡдим итәбеҙ.)\nОло инде өләсәйем,\nБайтаҡ ғүмер кисергән.\nЯҡшы итеп үҫтергән...\nТуған телде һаҡлап ҡалған\nИл менән бергә ҡайғы күргән —\nУлар бит өләсәйҙәр.\nҮҙ ғүмерендә әллә күпме\nЯу күргән өләсәйҙәр.\nЕтмеш ҡайғы, етмеш шатлыҡ\nЭй ғәзиз өләсәйҙәр.\nОло булһа ла өләсәй,\nҠулдары уның йомшаҡ.\nТәмле аштарын бешерә,\nӨҫтәле тулы һәр саҡ.\nЕтеп килгән байрам менән\nТыуыр көндә шатлыҡ менән\nМин һеҙҙе алҡышлайым,\nШат булһын һеҙҙең йөҙҙәр.\nАлып барыусы. Ә хәҙер, хөрмәтле өләсәйҙәр, һеҙ ейән-ейәнсәрҙәрегеҙгә иң иркә һүҙҙәрегеҙҙе әйтегеҙ. (Әйтәләр.)\nАлып барыусы. Беҙҙең өләсәйҙәр ир-кәләүсе генә түгел, бик яҡшы педагогтар ҙа. Ышанмаһағыҙ, тыңлап ҡарайыҡ.\n(Һәр өләсәйгә алдан конверт бирелә. Унда педагогик ситуация яҙылған. Улар түбәндәгесә булырға мөмкин:\nТелевизорҙа ҡыҙыҡлы тапшырыу бара. Һеҙ ейәнегеҙҙе өс тапҡыр ашарға саҡырҙығыҙ, ул урынынан да ҡуҙғалмай. Ни эшләрһегеҙ?\nШаярып йөрөгән кескәй ейәнегеҙҙе нисек йоҡларға күндерерһегеҙ?\n3)\tМагазинда ейәнегеҙ, тегене алып\nбир, быны алып бир, тип мыжый. Ни эшләр\n4)\tЕңмешләнеп, үкһеп илаған ейәнсәре\nгеҙҙе нисек әүрәтерһегеҙ?\n5)\tЕйәнегеҙ "2" алып ҡайтҡан. Һеҙҙең\n6)\tУҡытыусы ейәнегеҙҙең тәртип боҙоуы\nтураһында көндәлегенә яҙып ҡайтарған.\n(Өләсәйҙәр яуап бирә. Алҡыштар. Ҡотлау номеры.)\nАлып барыусы. Өләсәйҙәр бәләкәстәрҙе һамаҡлап һөйөргә яраталар. Ниндәй һөйҙөргөстәр белә икән улар? (Һөйҙөргөс әйтәләр.)\nАлып барыусы. Хөрмәтле өләсәйҙәр, һеҙ ейән-ейәнсәрҙәрегеҙҙең һәнәрен ҡарап, ҡыуанып ултырҙығыҙ. Әйҙәгеҙ, хәҙер үҙегеҙҙең һөнәрҙе күрһәтегеҙ. Сәхнә түре һеҙгә!\n(Кемдер йәшлек йырын башҡара, кемдер мөнәжәт әйтә, бәйет сығара, һамаҡлай, бейей, көләмәс һөйләй, сәңгелдәк йырын йырлай һ.б.)\nУҡытыусы. Эйе, тормош ауыр булһа ла, өләсәйҙәрегеҙҙең рухын һындыра алмаған. Йөҙҙәре шат, күҙҙәре нурлы, күңелдәре көр уларҙың. Рәхмәт һеҙгә, өләсәйҙәр.\nАлып барыусы. Һеҙ яҡшы уҡып, үҫеп етеп, ғәҙел, уңған етәкселәр, ҙур ғалимдар булып, тормошобоҙҙо гел алға алып барһағыҙ, улар тағы ла шат булырҙар. "Бушҡа йәшәмәгәнбеҙ, ейән-ейәнсәрҙәрҙе бушҡа үҫтермәгәнбеҙ", — тиерҙәр.\nТөндәр буйы йоҡламайса,\nСәңгелдәкте йырлап бәүеткән.\nҒүмер биреп, буй үҫтереп,\nАта-әсәйемде кеше иткән.\nАуыр замандар маңлайына\nБуй-буй һырҙар һалдырған.\nРепрессия һәм һуғыш уны\nБәләкәйҙән етем ҡалдырған.\nБирешмәгән һис тә ҡайғыларға,\nЕңеп сығырға ул күнеккән.\nТракторҙы ауыҙлыҡлап алып,\nЕрҙе һөргән, иген ул иккән!\nҺыйыр һауған һыуыҡ фермаларҙа,\nБесән ташыған ул яландан.\nӨйгә ҡайтҡас, балаларын ҡарап,\nКейем теккән һәм дә яманған.\nЙырлай-йырлай ашҡа ярма төйгән,\nКилеләргә һалып бойҙайын.\nТирмән тартҡан саҡта, кеше юҡта\nКөйгә һалған йөрәк моң-зарын.\nТема: Өләсәйемдең ҡул эштәре Маҡсат. Өләсәйҙәр яҙмышы ил яҙмышы менән бер икәнлекте төшөндөрөү, мәктәп менән ғаилә бәйләнешен нығытыу, өләсәй¬ҙәргә һөйөү һәм ихтирам тәрбиәләү. Йыһазландырыу. Плакаттар, лозунгы¬лар, укыусыларҙың һүрәттәре, фотоальбом-дар. Байрам барышы 1 -се укыусы. Мин дәрестән арып ҡайтһам, Йылмайып ҡаршы ала. Самауыры — гел өҫтәлдә, Ашығып ашын һала. Кем ул? Бергә. Өләсәй! 2-се укыусы. Күҙлек кейеп, кис ултырып, Бәйләй ойоҡ, бейәләй. Нисә ейән — бөтәһен дә Һис рәнйетмәй, теүәлләй. Кем ул? Бергә. Өләсәй! 3-сө укыусы. Атайым да, әсәйем дә Унан кәңәш һорайҙар. Ғаиләбеҙҙә бөтәһе лә Ололоҡлап ҡарайҙар. Кем ул? Бергә. Өләсәй!\nНомер материала: 5300021219


"Ҡыҙыңды бергәләп үҫтерербеҙ..."\n14 Май , 15:10\nХәҙисә апай сауҙа үҙәгенән сығыу менән автобус туҡталышына йүнәлде. Башҡа саҡта булһа, фатирына тиклемге был араны йәйәү генә үтер ине лә, бөгөн сумкаһы ауыр ғына, шуға автобуста ҡайтмаҡсы итте.\n“Ҡамырым ташып ултыралыр инде, оҙаҡлап киттем. Һарыҡай ҙа көтә-көтә көтөк булғандыр”, – тип өйгә ҡайтҡас нимәгә тотонорон планлаштырып, эштәрен барланы ҡатын. Улы Рәйестең ғаиләһе менән яңы фатирға күсеү шатлығы, ҡунаҡҡа саҡырыуҙары бына нисәмә көн инде Хәҙисә апайҙың күңелен күтәреп, мәшәҡәттәрҙе арттырып тора. Мәшәҡәт тигәс тә, һис ҡыйынлығы юҡ былай, барыһы ла күңелле генә. Бына ейәненә уйынсыҡтар, килененә бүләктәр алып, ҡәнәғәтлек кисереп ҡайтып барыуы.\n...Уйҙарына иҙрәп, ойоп барғанында аяғына нимәнеңдер килеп төшкәнен һиҙеп, ҡатын һиҫкәнеп китте. Бәй, имеҙлек икән дә баһа. Ҡаршыһында сабыйын күтәреп ултырған йәш ҡатынды әле генә абайлап, имеҙлекте уға һуҙҙы: ”Төшөп киткән бит, бысранды инде”. Тәҙрәгә текәлеп, уйға сумып килгән йәш ҡатын тертләп киткәндәй булды, Хәҙисәгә рәхмәт белдергәндә күҙҙәре ҡапыл йәшләнде. Иҫкерәк кенә плащ, туфли кейгән ҡатындың моңһоу йөҙө уның ниндәйҙер бәхетһеҙлеккә тарығаны хаҡында асыҡ һөйләй ине. “Эй Аллам, сабыйының йүнле кейеме лә юҡ икән”, тип ысын күңелдән йәлләне Хәҙисә апай. Сираттағы туҡталыш уныҡы булһа ла, сығырға уҡталған урынынан кире ултырҙы. “Ярай, тағы бер 15 минут барайым, автобус барыбер түңәрәк маршрут буйлап йөрөй”, – кеше ҡайғыһына битараф булырға өйрәнмәгән өләсәй юлдашының хәленә инмәксе булды. “Туғанҡайым, ни булды? Ниндәй ярҙам кәрәк?” – тип һүҙ ҡушыуы менән йәш ҡатындың тулышҡан күңеле асылып, битенән күҙ йәштәре аҡты. Бер нисә туҡталышты үттеләр, тик сабыйын ҡыҫып тотҡан ҡатын ҡымшанманы ла. Автобус икенсе әйләнешкә китте. Бына тағы алда Хәҙисә апайҙың туҡталышы. Ул был юлы ни эшләргә белмәй аптырап торманы, шым ғына бойорҙо: ”Әйҙә, сығабыҙ!”\nХәҙисә апай фатирҙы асып инеү менән ҡатынды ваннаға йыуынырға ҡыуҙы, таҙа кейем-һалым әҙерләне һәм үҙе кухняға бешеренергә инеп китте. Тамағы туйған сабый әсәнең ҡулында иҙрәп йоҡоға талғас ҡына ҡатындар әңгәмә башланы. “Минең исемем Иркә, – тип үҙен таныштырҙы әсә. – 18 йәштәмен. Исемем Иркә булһа ла, ул есеменә бер ваҡытта ла тап килмәне. Атай-әсәйем иҫән саҡтарында фатирҙы һатып, аҡсаһын эскегә туҙҙырып бөттө. Аҡса бөткәнсе фатир яллап йәшәнек. Яңғыҙ ҡалғас, бер егет менән танышып йәшәй башланым. Балам буласағын белгәс, ташланы ла ҡасты. Хәҙер аҡса ла, фатир ҙа, ҡыҙымдан башҡа бер кемем дә юҡ. Автобус аҫтына ташланырға әҙер инем, һеҙ ҡамасауланығыҙ... Һеҙгә рәхмәт, бындай аҙымға барырға ирек бирмәгәнегеҙ өсөн, ҡыҙым бар бит...” Йөҙөн ҡулдары менән ҡаплап, күҙ йәштәрен йәшерергә тырышты. Тынлыҡты Хәҙисә апай боҙҙо.\n– Исемең дә, үҙең дә матур, Иркә! Миндә йәшәргә ҡалығыҙ, бер үҙеммен, балаларым күптән айырым донъя көтә. Ҡыҙыңды бергәләп үҫтерербеҙ...\n– Миңә шул тиклем уңайһыҙ, ауыртмаған башҡа тимер таяҡ булдым. Етмәһә, сабыйым да бар, – тине көтөлмәгән тәҡдимдән аптырауға төшкән Иркә.\n– Һеҙ икегеҙ ҙә минең өсөн сабый, – тип йылмайып, ҡаҡса ҡатынды ҡосаҡланы Хәҙисә апай. – Хәҙер минең ике бәләкәсем булды, күңелле йәшәйәсәкбеҙ!\nИркә, ризалығын белдереп, тыйнаҡ ҡына баш ҡаҡты. Әгәр ул ваҡытта Хәҙисә апай автобусҡа ултырмай, йәйәү генә йортона юлланһа, урындары йәнәш тура килмәһә, сабыйы имеҙлекте иҙәнгә төшөрөп ебәрмәһә, ваҡиға нисек тамамланыр ине икән – ирекһеҙҙән башына килгән уйҙарҙан әсә әле лә һиҫкәнеп китә. Осраҡлы осрашыу һәр береһенең яҙмышын ҡырҡа үҙгәртте, Иркә уның аҙағы ла хәйерле булыуына ысын күңелдән ышана.


Республиканың "Йыл уҡытыусыһы" асыҡланды\n"Башҡортостандың йыл уҡытыусыһы" - профессионалдар конкурсы, иң ҡыйыуҙар, үҙҙәренең педагогик оҫталығын халыҡ араһына сығарып күрһәтергә йөрьәт иткәндәр ярышы. Көсөргәнешле һынауҙар, ғәҙәттә, бер нисә ай дауам итә. Башта\nмәктәп, артабан район этабы, һуңынан - республика кимәлендә ге ярыш көтә. Һуңғыһы - иң яуаплыһы. Жюри республика йәмәғәтселегенең иң абруйлы вәкилдәренән тора.\nБарлыҡ һынауҙарҙы ла уңышлы үткән 59 уҡытыусы үткән аҙнал а Өфөлә йыйылды. Дүрт көн дауамында улар жюри алдында яуап тотто. Таныш булмаған синыфта үҙ фәнең буйынса асыҡ дәрес\nбиреү, дәресте анализлау... Еңеүгә табан "юлды" артабан 20 дәғүәсе дауам итте. Педагогик концепцияны яҡлағандан һәм журналистар менән аралашҡандан һуң 15 кеше ҡалды. Финалға иһә иң көслө тип табылған биш уҡытыусы сыҡты. Улар конкурс лауреаттары, тимәк еңеүселәр тигән һүҙ. Әммә ҡайһыһы иң көслөһө һуң Быны асыҡлау өсөн жюри тағы ла ике һынау билдәләне: мастер - класс һәм күмәк халыҡ алдында лекция уҡыу.\nКонкурсты ябыу тантанаһында уҡытыусыларҙы БР Хөкүмәте Премьер - министры урынбаҫары, мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министры Илдус Илешев, БР мәғариф министры Зөһрә Рәхмәтуллина, Президент Хакимиәте һәм БР Хөкүмәте вәкилдәре тәбрикләне.\nУҡытыусылар адресына бихисап йылы һүҙҙәр әйтелде. Илдус Илешев, педагогтарҙың хеҙмәтен дәртләндереү өсөн республика етәкселеге мөмкин булғандың барыһын да эшләйәсәк, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды. Мәғариф министры Зөһрә Рәхмәтуллина конкурсанттарҙың сыҙамлылығын, профессиональ оҫталыҡ\nСығыш яһаусыларҙың барыһы ла уҡытыусыларҙың изгелек һәм б елем сығанағы булыуы тураһындағы фекер менән килеште. Башҡортостанда иғлан ителгән Төҙөкләндереү йылын уларҙың да йылы тип әйтергә мөмкин. Сөнки нәҡ уҡытыусылар үҫеп килеүсе йәш быуындың күңелдәрен төҙөкләндерә.\nКемдәр һуң улар, конкурста ҡатнашыусылар Уртаса йәштәре - 35 - кә яҡын. Иң "өлкән" конкурсант - Нина Әхмәҙуллина, Өф өнөң 105 - се гимназияһында технология фәненән уҡыта. Иң йәш тәре - Әлмир Миңлеәхмәтов, Асҡын ҡасабаһының 1 - се һанлы ур та дөйөм белем биреү мәктәбенең математика уҡытыусыһы һәм Алла Скалина, 41 - се һанлы Өфө урта белем биреү мәктәбенең тарих уҡытыусыһы. Уларға 25 - әр йәш. 24 конкурсант уҡытыусылар династияһын дауам итеүселәр.\nБарыһы ла тип әйтерлек юғары белемле. Конкурсанттарҙың дөйөм эш стажы - 760 йыл. Уртаса стаж - 12 йылдан ашыу. Нина\nӘхмәҙуллина һәм Гөлсәсәк Сафинаның - Мәсетле районы 1 - се һанлы Оло Ыҡтамаҡ лицейының рус теле һәм әҙәбиәте\nуҡытыусыһы - педагогик эшмәкәрлек менән шөғөлләнеүенә 31\nЭш стажы буйынса иң "йәштәре" - Баймаҡ районы Яковлевка\nҡасабаһының урта дөйөм белем биреү мәктәбендә һыҙым дәресе алып барыусы егеттәр Әлмир Миңлеәхмәтов һәм Рөстәм С өләймәнов. Уларҙың уҡытыусы булып эшләүенә өс йыл. Конкурста ҡатнашыусыларҙың яртыһынан күберәге беренсе\nквалификация категорияһына эйә. Ярышта ҡатнашыусылар араһында күп балалы әсә лә бар. Ейәнсура районының Күгәрсен ауылынан килгән Сания Хөсәйенова дүрт бала тәрбиәләй. Конкурстанттарҙың 12 - һе - ир - егеттәр. "Йыл уҡытыусыһы" исеменә дәғүә итеүселәр араһында көслө зат вәкилдәре йылдан - йыл арта бара.\nӘммә конкурс конкурс булып ҡала. Ул профессиональ сифаттарҙы асыҡлай. Һәм шуға күрә бер кемгә лә жюри ағзаларынан мәрхәмәт көтөргә ярамай. Әммә һуңғылары бер\nеңеүсе менән генә сикләнмәне. Уҡытыусының таланттары күп яҡлы, һәмуларҙы төрлө номинацияларҙа билдәләргә ҡарар ителде: "Илһам һәм педагогик башҡарыу оҫталығы", "Педагогикала халыҡ йолаларын һаҡлаған өсөн", "Толерантлыҡ һәм мәҙәни - ара бәйләнеш", "Педагогикаға тоғролоҡ өсөн", "Йәшлек һәм педагогик перспектива өсөн", "Уҡытыусы - ғилми хеҙмәткәр" һәм "Белем биреү процесында мәғлүмәт технологиялары".\nӘ "Йыл уҡытыусыһы - 2006" исемен Салауаттың 22 - се мәктәбендә тарих һәм йәмғиәтте өйрәнеү фәне буйынса белем биреүсе Елена Шерсткина яуланы. Дүрт финалсы: Илфат\nИсмәғилев ( Малаяҙ башҡорт гимназияһы, информатика уҡытыусыһы), Оксана Иванова ( Өфө районы Октябрь\nҡасабаһының урта дөйөм белем биреү мәктәбе, иҡтисад\nуҡытыусыһы), Татьяна Юнысова ( Күмертау ҡалаһының 1 - се\nгимназияһы, рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы), Рәйсә Урманшина ( Ғафури районы Красноусол ҡасабаһының башҡорт гимназия - инернаты, математика уҡытыусыһы) конкурстың лауреаттары тип табылды.\nКонкурсанттарҙы алда көндәлек эштәр, ә Елена Шерсткинаны яңы һынауҙар - Бөтә Рәсәй "Йыл уҡытыусыһы" конкурсына әҙерлек көтә.


Һөнәри белем алыу өсөн аҙ тәьмин ителгән граждандарға финанс ярҙам күрһәтелә башлай | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n23 июля 2015 — 14:48\nУлар быға тиклем социаль контракт сиктәрендә үҙ эшен асыуға, шәхси хужалыҡта кәрәк- яраҡтар алыу өсөн аҡсалата ярҙамға дәғүә итә алһа, хәҙер контракттың сиктәре киңәйтелде. Юлиә халыҡты эшменән тәьмин итеү хеҙмәтенең уҡытыу үҙәгенә Әбйәлил районынан килгән. Ҡасандыр табип булырға хыялланған ҡыҙ һаулығы насарайыу сәбәпле һөнәрһеҙ ҡалған һәм эшкә урынлаша алмаған.Уҡытыу үҙәге бөтә республикаға берәү генә һәм ул йылына 3 мең тирәһе белгес әҙерләй ала. Ә төбәктең мәшғүллек үҙәктәрендә барыһы 25 мең эшһеҙ теркәлгән. Уларҙың араһында дипломлы белгестәр ҙә бар.Дуаль белем биреү, йәғни, теория менән практиканы берләштереү системаһы һөнәр үҙләштереүселәрҙең квалификация кимәлен яҡшырта. Һуңғы йылдарҙа эшсе һөнәрҙәр эйәләренең күпләп талап ителеүе тәжрибәле белгестәр әҙерләүҙә ихтыяж тыуҙыра. Мәшғүллек үҙәктәрендә иҫәптә тороусыларҙы федераль ҡаҙна иҫәбенә уҡыталар. Башҡортостан Хөкүмәтенең “Социаль контракт нигеҙендә айырым ҡатлам граждандарға адреслы социаль ярҙам күрһәтеү тәртибе тураһындағы” ҡарарына индерелгән үҙгәрештәр, хәҙер инде уларҙың ҡайһы берҙәренә юлға һәм йәшәүгә киткән сығымдарын да ҡапларға ярҙам итәсәк.Адреслы социаль ярҙам 15 мең һум күләмендә билдәләнгән һәм ул тик сит ҡалаға йөрөп уҡыусылар өсөн генә тәғәйенләнә. Уны юллау өсөн мәшғүллек үҙәгенә иҫәпкә баҫырға кәрәк. Ниндәй һөнәр үҙләштерергә теләүеңде, аҙаҡ ҡайҙа эшкә урынлашасағын, юлға, ятаҡта йәшәүгә киткән сығымдарыңды билдәләп план төҙөргә һәм һуңғы өс ай эсендә эшләүе, йәки эшләмәүе, эш хаҡын алыуы, йә иһә алмауы тураһында белешмә тапшырырға тейеш. Уҡыуҙар бер айҙан алып алты айға тиклем бара. Уҡытыу үҙәгендә 60-ҡа яҡын йүнәлеш буйынса уҡыталар. Һөнәр үҙләштереүселәргә ятаҡтан урын да бирелә.Уҡытыу үҙәгенең ятағында бер юлы илленән ашыу уҡыусыны ҡабул итә алалар. Тик әлегә бында 11 кеше генә йәшәй. Бүлмәләр буш тиергә лә була, сөнки күптәрҙең ятаҡ өсөн түләргә мөмкинлектәре юҡ. Социаль контракт буйынса юлға һәм йәшәүгә киткән сығымдар ҡаплана башлау менән бында йәшәүселәр һаны артыр тип өмөтләнә ятаҡ хеҙмәткәрҙәре.


Бында яңы үрҙәр яуланыр\n12 Июль 2019, 05:17\nӨфөләрҙең быға тиклем бер урында бөтә донъяға билдәле һәм данлыҡлы Олимпия чемпиондарын күргәне булдымы икән? Спорт әҙерлеге үҙәген асыу тантанаһына килгәндәр күреү генә түгел, улар менән аралаша ла алды. Хөрмәтле ҡунаҡтар Олимпия чемпиондары Александр Карелин, Анастасия Давыдова һәм Александр Попов ине.\nШулай итеп, хәҙер Өфөлә Башҡортостанда ғына түгел, ил кимәлендә лә иң ҙурҙарҙан һаналған спорт әҙерлеге үҙәге барлыҡҡа килде. Ул Затон биҫтәһенә ингән ерҙә урынлашҡан. Үҙәктең майҙаны – 13 гектар, комплекстыҡы иһә 40 мең квадрат метрға етә яҙа. Ул өс мең тамашасыны ҡабул итеүгә иҫәпләнгән. Спортсыларға килгәндә, улар өсөн бында бик яҡшы шарттар булдырылған. 50, 35 һәм 12 метр оҙонлоҡтағы өс бассейн, еңел атлетика өсөн асыҡ майҙан, тренажер һәм спорт-күргәҙмә залдары, 200 урынлыҡ ҡунаҡхана, ашхана һәм медицина үҙәге бар. Бында спорттың 49 төрө менән шөғөлләнергә мөмкин.\nБындай ҙур үҙәкте асыу тантанаһында мәртәбәле ҡунаҡтар ҙа ҡатнашты. Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров, Рәсәй спорт министры урынбаҫары Сергей Косилов, үрҙә телгә алынған Олимпия чемпиондары, Паралимпия чемпионы, Дәүләт Думаһы депутаты Рима Баталова һәм башҡалар килде.\n– Яңы спорт объектының 53-сө Халыҡ-ара балалар уйындары башланған көндө асылыуы икеләтә күңелле. Бында меңәрләгән малайҙар һәм ҡыҙҙар яратҡан спорт төрө менән шөғөлләнеү мөмкинлеге аласаҡ. Арағыҙҙа, моғайын, буласаҡ Олимпия чемпиондары ла барҙыр. Ундай уҡ үрҙәргә етмәһәгеҙ ҙә, һеҙ сәләмәт һәм ныҡлы булып үҫеү мөмкинлеге алаһығыҙ, – тине Радий Хәбиров.\nҮҙәк төҙөлөшөнөң хаҡы – 3,5 миллиард һум. Аҡсаның төп өлөшө республика бюджетынан бүленһә, 250 миллион һум самаһы федераль ҡаҙнанан йәлеп ителгән. Спорт комплексын асыу тантанаһында Рәсәй спорт министры урынбаҫары Сергей Косилов уны илдең иң яҡшы спорт комплекстарының береһе тип атаны.\n– Бында Башҡортостанды ғына түгел, ә бөтә Рәсәйҙе данларлыҡ спортсылар үҫер тип ышанам. Бындай комплекста шөғөлләнеү спортсыларға ла, тренерҙарға ла яуаплылыҡ өҫтәй. Уңыштар барығыҙға ла! – тине ул.\nТөҙөүселәр Башҡортостандың йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Руслан Хәбибовҡа символик асҡыс тапшырҙы, ә ул, үҙ сиратында, уны йәш спортсыларға бүләк итте. Спорт әҙерлеге үҙәген асыу матур байрамға әүерелде. Ҙур булмаған авиашоу һәм парашют менән һикереү халыҡты таң ҡалдырҙы. Йәш спортсылар үҙҙәренең һәләттәрен күрһәтте. Шулай уҡ улар Олимпия чемпиондары менән аралашты, иҫтәлеккә фотоға төштө һәм автографтар алды.\nЯңы үҙәк асылыу мөһим ваҡиғаға ҡушылды: 53-сө Халыҡ-ара балалар уйындары сиктәрендә бында спорттың дүрт төрө буйынса ярыштар үтәсәк. Улар – грек-рим көрәше, йөҙөү, фехтование һәм еңел атлетика.\nЯңы спорт үрҙәре яуланһын был ерҙә!


Һин бында: Баш бит / Десерт / Төрлө-төрлө / Бер сәтләүеге һәм ҡатлаулы ҡамыр Штрудель\n600 ҡатлаулы ҡамыр г заморожен\n200 сәтләүеге г вай\n100 валсыҡ г торттар менән\n50 г йөҙөм\n3-4 һөт cucha radas\nҠатлаулы ҡамыр размораживать 30-60 бүлмә температураһы минут. Заливка өсөн әҙерләнгән, пенистый һарыһын шәкәр менән туғырға тиклем ауырлыҡ алыу. Иретелгән аҡ май, сәтләүек менән ҡушып ул, бәлеш валсыҡтары, дәрсен, лимон ҡабығын, йөҙөм һәм ром, барыһы ла ҡамыр өҫтәп, һөт өҫтәйҙәр һәм һарыһын шәкәр, туралған өсөн белем кәрәк, .\nТуғыҙ һәм ҡатлаулы ҡамыр плиталарҙан төҙөлгән япраҡ эҙләмәгеҙ 35 x 40 см-ға. Ҡамырға эслек бүленгән уртаһынан..\nТултырылған һарыһын туғырға ҡамырҙы төшөрәбеҙ крайы һәм юғары doblarlos. Ҡалған ҡатлаулы ҡамыр киңәйә, ҡамыр киҫәге менән ҡырҡыла ҡырҡып тәгәрмәс, һарыһын һалып һәм улар менән бер штрудель.\nАҡылһыҙ масса яҡшы һыҙаттарын. Һалҡын һыу менән бешереп промывать лоток, штрудель урынлаштырыу һәм уның ҡалдырған. 15 минут.\nТиклем йылытылған духовкала 220 пекарня һәм градус штрудель 45 минут, ә уртаса бейеклеге мейес.\n3 февраль, 2019 /0 Комментарийҙар/буйынса кухня еңел-елпе\nhttps://recetasdecocinafaciles.net/wp-content/uploads/2019/02/1-1.jpg 852 587 кухня еңел-елпе https://recetasdecocinafaciles.net/wp-content/uploads/2015/02/logoprincipal.png кухня еңел-елпе2019-02-03 18:48:302019-02-03 18:48:30Бер сәтләүеге һәм ҡатлаулы ҡамыр Штрудель\nЧизкейк менән Arandanos\nСлива Штрудель Beignets алма