07 июн, 21:55\nҺайлауҙар - күҙәтеү аҫтында\nБашҡортостан Башлығын һайлауҙа Өфөләге 400-ҙән ашыу һайлау участкаһы һәм 70-кә яҡын территориаль һайлау участкаһында видеокүҙәтеү була. Был турала Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе урынбаҫары Марат Ғәҙелов белдерҙе.\nРеспублика башлығын һайлау кампанияһына әҙерлек башланды\n8 сентябрҙә 3 мең 435 һайлау участкаһы эшләйәсәк. Башҡортостан үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Илона Макаренко белдереүенсә, республика башлығын һайлау йылдың төп ваҡиғаларының береһе. Уға әҙерлек бөтә кимәлдә алып барыла.\n06 июн, 18:04\nҮҙәк һайлау комиссияһында “ҡыҙыу бәйләнеш” булдырылды\nҺайлаусыларға мәғлүмәт еткереү һәм һайлауға әҙерлек барышын күҙәтеү маҡсатында республика Үҙәк һайлау комиссияһында “ҡыҙыу бәйләнеш” ойошторола. Ул 14 июндән 10 сентябргә тиклем эшләй.\nБөгөн "Башинформ" агентлығында Республика Үҙәк һайлау комиссияһы конференция ойоштора\n“Һайлау-2019:һайлау хоҡуғы һәм һайлау процессы новациялары” темаһына арналған конференцияла Башҡортостан үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Илона Макаренко, урынбаҫары Марат Ғадилов, комиссия секретары Марина Долматова ҡатнаша.\n06 июн, 07:04\nИталия Башҡортостандың тышҡы иҡтисади партнерҙары араһында тәүге ун ил араһына инә\nБашҡортостан етәксеһе Италияның Рәсәйҙәге Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы илсеһе Паскуале Террачано менән осрашты. Яҡтар иҡтисад, гуманитар һәм социаль өлкәләрҙә хеҙмәттәшлекте нығытыу тураһында фекер алышты. Радий Хәбиров билдәләүенсә, Италия республиканың тышҡы иҡтисади партнерҙары араһында тәүге ун ил араһына инә.\n31 май, 23:37\nДәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай Республика башлығын һайлау датаһын билдәләне\nСәйәси кампания 2019 йылдың 8 сентябрендә үтәсәк. Был дата алдан уҡ билдәле булыуға ҡарамаҫтан, парламентта уны ҡануни яҡтан иҫбатлап ҡуйыу мотлаҡ процедура һанала. Юғиһә һайлау көнөн үҙәк һайлау комиссияһы йәки конституция суды тәғәйенләргә бурыслы.\nРеспублика Башлығы 8 сентябрҙә һайлана\nБөгөн Башҡортостан парламенты пленар ултырышында ошо турала ҡарар ҡабул ителде.\nӨфө һәм Кишинев араһы яҡыная\nМолдова президенты Игорь Додон етәкселегендәге рәсми делегация Башҡортостанға килде. Бөгөн Молдова Башлығы Башҡорт дәүләт университеты студенттары менән осрашты. Быйыл Молдова дәүләтселегенә нигеҙ һалыныуға 660 йыл тула. Президент йәштәрҙе тыуған иленә уҡырға саҡырҙы.\n30 май, 13:00\nБашҡортостанға эш сәфәре менән Молдова делегацияһы килде\nУны республика президенты Игорь Додон етәкләй. Төньяҡ-көнсығыш Европаға ҡараған Молдова республикаһы, йәғни элекке Молдавия ҡунаҡтары беҙҙең республикаға Ҡаҙағстандың Нурсолтан ҡалаһында Евразия юғары Иҡтисади советы ултырышында ҡатнашҡандан һуң килгән. Өфө аэропортында делегацияны Башҡортостан башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров ҡаршы алды.\nБашҡортостанда көҙ үтәсәк һайлауҙарҙа ҡатнашасаҡ кандидаттар өсөн алдан тауыш биреү ойошторолдо\nХалыҡ "Берҙәм Рәсәй" партияһынан лайыҡларҙы һайланы. Улар фирҡә исеменән урындағы үҙидара органдарына, район, ҡала советтарына, ике һайлау округы буйынса республика парламентына һайлауҙа ҡатнаша ала. Алдан тауыш биреү республиканың 28 муниципалитетында үткән.\nБашҡортостанда яңы торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығы тәғәйенләнде\nКүмертау ҡалаһының элекке хакимиәт башлығы Борис Беляев Башҡортостан Хөкүмәте вице-премьеры - торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры вазифаһын башҡарыусы итеп тәғәйенләнде.\nКүмертау ҡалаһының элекке башлығы Борис Беляев Республика хөкүмәтендә эшләйәсәк\nУл Вице-премьер-торлаҡ коммуналь хужалыҡ министры вазифаһын башҡарыусы итеп тәғәйенләнде.\nБашҡортостанда көҙөн үтәсәк һайлауҙарҙа ҡатнашасаҡ кандидаттар өсөн алдан тауыш биреү ойошторолдо\n.Халыҡ "Берҙәм Рәсәй" партияһынан лайыҡларҙы һайланы. Улар фирҡә исеменән урындағы үҙидара органдарына, район, ҡала советтарына, ике һайлау округы буйынса республика парламентына һайлауҙа ҡатнаша ала.\n27 май, 10:09\nБашҡортостанда ауыл старосталары вазифаһы рәсмиләштерелә\nХалыҡҡа иң яҡын власть. Ләкин һаман да закондан тыш. Старосталар, шул уҡ дәүләт оргадарының ҡулы етмәгән ерҙә, иң һөҙөмтәле эшләгән власть, әммә һаманға тиклем рәсмиләштерелмәгән. Ә бит старосталар институты илдә хәҙер - үткән быуат аҙғанынан тергеҙелә. Хәйер, старосталарҙың үҙҙәренә кәрәкмәй ҙә инде ул рәсми теркәлеү. Ниндәйҙер вазифа өсөн түгел, шул вазифа биләүселәрҙең битараф булыуына түҙә алмай дилбегәне үҙ ҡулына алғандарҙыр бит инде. Шулай ҙа ниндәйҙер дәртләндереү саралары булһа, эштәр тағы ла ең һыҙғанып башҡарылыр ине. Ошо арала был мәсьәлә ҡуйыртыла башланы ла, ләкин...\n25 май, 23:18\nЧебоксарҙа үткән «Волга-Янцзы» форматында хеҙмәттәшлек буйынса Советта Башҡортостан ике килешеү төҙөгән\nУлтырыш Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Игорь Комаров һәм Ҡытай Халыҡ Республикаһы Дәүләт Советы ағзаһы Ван Юн рәйеслегендә үткән. Ҡытай партнерҙарына ауыл хужалығы һәм төҙөлөш өлкәһендә 9 яңы инвестиция проекты тәҡдим ителгән.\nБаймаҡ районында рәсми ултырыштар башҡорт телендә уҙғарыла башланы\nӨлгөлө тәжрибә йоғошло. Баймаҡ районында ла рәсми ултырыштар саф башҡорт телендә уҙғарыла башланы. Ауыл биләмәһе башлыҡтары һәм мәктәп директорҙары кәңәшмәһе балаларҙың йәйге ялын ойоштороу мәсьәләләренә арналды.\n23 май, 23:45\nФинляндия менән Башҡортостандың хеҙмәттәшлеге киңәйә\nИке яҡ араһындағы бәйләнештәрҙе нығытыу мөмкинлектәре бөгөн Радий Хәбировтың фин делегацияһы менән осрашыуында ла ҡаралды. Эшҡыуарҙар, предприятие-ойошмалар етәкселәренән торған делегацияны Финляндияның Рәсәйҙәге тулы хоҡуҡлы илсеһе Микко Хаутала етәкләй.\nБашҡортостанда бәлиғ булмағандарға никотинһыҙ тартыу изделиеларын һатыу тыйыласаҡ\nБөгөн Ҡоролтай депутаттары президиум ултырышында ошо хаҡта закон проектын ҡараны. Әле бындай ҡоролмаларҙы иркен һатып алырға мөмкин. Улар тәмәке никотины кеүек үк сәләмәтлеккә зыянлы, һәм уны ҡулланыусылар йәштән үк тартырға өйрәнә.\nБашҡортостандың 50 предприятиеһы хеҙмәт етештереүен арттырыу милли проектына инәсәк\nУға ярашлы компаниялар етештереү процесын тиҙләтеп эш шарттарын яҡшыртырға, технологияларҙы камиллаштырырға тейеш. Үҙ сиратында дәүләттән ташламалы кредиттар һәм башҡа уңайлыҡтар аласаҡ. Милли проектҡа ингән предприятиеларҙың береһе баш ҡалала урынлашҡан "НефтеГазИнжиниринг" йәмғиәте. Ойшманың үҫеш мөмкинлектәре менән беҙҙең хәбәрселәр ҙә ҡыҙыҡһынды.\n20 май, 23:41


Сәйер тау | Йәншишмә\nНаписал в 6 марта 2015, 00:00\nҠытайҙа Тибет тауҙарында урынлашҡан Ҡайлас тау-пирамидаһы элек-электән изге, серле һаналған. Унда барыу өсөн кешеләр оҙаҡ ваҡыт махсус әҙерләнгән. Тик үренә берәү ҙә менә алмаған. Хатта тауҙың өҫтөнән осҡан самолёттарҙың приборҙары ла эшләүҙән туҡтаған.\nӘ шулай ҙа уҙған быуаттың 90-сы йылдар аҙағында Америка альпинистары хыялдарын тормошҡа ашырған. Был көтөлмәгән ваҡиға була. Әммә улар, йәш егеттәр булыуға ҡарамаҫтан, алдағы ике йылда тиҙ генә ҡартайып, донъя ҡуйған.\nҠайлас тауына яҡынлашыу менән кешеләрҙә сәйер, аңлата алмаҫлыҡ күренештәр күҙәтелә: аппетит юғала, уй-фекерҙәр бутала, бында килеү маҡсаты онотола.\nҒалимдарҙың һәр береһе әлеге мөғжизәне үҙенсә аңлатырға тырыша. Мәҫәлән, тикшеренеүсе, күренекле хирург-офтальмолог Эрнст Мулдашев Ҡайлас тау-пирамидаһын Ерҙең рухи үҙәге тип һанай.\n« Әкиәт кенә, тимәгеҙ…\nҠанатлы дуҫтарҙы һыйлайбыҙ »


Иглин районында Урман ауылы янындағы ғәскәри частың келәттәре яна // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n16:00, 26 мая 2011 Йәмғиәт\n— Урман ҡасабаһы өҫтөндә ҙур төтөн бағанаһы күтәрелә, шартлау тауыштары ишетелә — снарядтар шартлайҙыр, моғайын, — ти Әнәс Вәлиуллин. Уның һүҙҙәренсә, район хакимиәтендә 14.00 тирәһендә ғәҙәттән тыш хәл тураһында хәбәр алына. Ғәскәри часть үҙәгендә хәрби хеҙмәткәрҙәр йәшәгән биш ҡатлы өс йорт тора. Урман ҡасабаһында иһә 3540 кеше йәшәй. Ғәҙәттән тыш хәл урынына Силәбе өлкәһенең Аша ҡалаһынан да янғын һүндереү частары, Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы подразделениелары килә.


Башҡортостан йәмәғәтселеге ауыр юғалтыу кисерҙе\n73 йәшендә күренекле шағир һәм балалар яҙыусыһы, драматург Сафуан Әлибай арабыҙҙан китте.\nСафуан Әфтәх улы Әлибаев 1941 йылда Салауат районының Тирмән ауылында тыуған. 7-се синыфты тамамлағандан һуң, Белорет районының Сермән балалар йортонда тәрбиәләнә. Башҡорт дәүләт университетын тамамлай. Сафуан Әлибай «Башҡортостан пионеры», «Ағиҙел» баҫмаларында баш мөхәррир , З.Вәлиди исемендәге милли китапхана директоры булып эшләй. Уҡыусыға ул тәү сиратта балалар өсөн әҫәрҙәр авторы булараҡ яҡшы таныш. Уның драма әҫәрҙәре Башҡорт дәүләт ҡурсаҡ театрында сәхнәләштерелә, шиғырҙарына тиҫтәләрсә йырҙар ижад ителгән. Ижади оҫталығы өсөн Сафуан Әлибаев Ғ.Сәләм исемендәге республика йәштәр премияһы, Салауат Юлаев ордены менән бүләкләнә. Башҡорт АССР-ның атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре тигән маҡтаулы исемгә, 1996 йылда «Тылсымлы шар» китабы өсөн ЮНЕСКО-ның Ганс Христиан Андерсен исемендәге Халыҡ-ара Почетлы дипломына лайыҡ була. Шағирҙың исеме «Рәсәйҙең арҙаҡлы кешеләре» энциклопедияһына ла индерелгән. Шәхес менән хушлашыу бөгөн Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһЫнда үтте.


Ун биш йыл ғүмерҙе бер карап моделе эшләүгә\nӨфөлә йәшәүсе оҫта Рәсәй диңгеҙ флотының легендар елкәнле карабы «12 апостол»дың теүәл күсермәһен эшләгән. Бындай моделдәр тотош илдә икәү генә ине. Өсөнсө күсермә быға тиклемгеләренән дә яҡшыраҡ килеп сыҡты, ти оҫта. Төп нөсхәнән йөҙ тапҡырға бәләкәсәйтелгән моделдә бар нескәлектәр ҙә теүәл һаҡланған. Арҡандарҙың төрө генә 180-дән ашыу, ә инде ҡулланылған деталдәр һаны - тиҫтәләрсә мең.\n«12 апостол» карабын тулыһынса һүрәтләгән һыҙмалар бөтөнләй юҡ. Модель эшләүселәр линкор тураһындағы мәғлүмәттәрҙе архивтарҙан, тарихи яҙмаларҙан һәм Айвазовский һүрәттәренән эҙләй. Рәссамдың легендар карапҡа бағышланған ун дүрт әҫәре бар. Риф Бүләковҡа ла карап һыҙмаһының етмәгән өлөштәрен һынландырыу маҡсатында тарихи материалдарҙы байтаҡ аҡтарырға тура килгән.\nРиф Бүләков, карап моделдәре эшләүсе: «12 апостол» кеүек 120 пушкалы караптар Рәсәй флотында өсәү булған. Ҡалған икеһе «Париж» һәм «Бөйөк кенәз Константин» исемен йөрөткән. Улар дәүләттең иң яҡшы елкәнле караптары һаналған. Тиҙлеге һәм ҡоралланышы буйынса тотош донъяла уға тиңләшеүселәр булмаған. Бынан тыш, линкорҙар үҙенең матурлығы һәм күркәмлеге менән дә күҙҙең яуын алып торған».\nРиф Бүләков был матурлыҡты түкмәй-сәсмәй моделгә лә күсерергә тырышҡан. Башҡаса мөмкин түгел, сөнки уға тиклем дә был караптың моделен эшләүселәр булған. Смирнов менән Алешин эшләгән күсермәләр бик күп күргәҙмәләрҙә еңеп, юғары баһа алған. Өфө оҫтаһы уларҙы уҙҙырыу маҡсаты менән эшләгән. Шуға ла моделдә һәр әйбер ысынбарлыҡтағы кеүек. Күҙгә күренмәҫ деталдәрҙе лә Риф Ғәбдрәүеф улы үҙ ҡулдары менән лупа ярҙамында яһаған. Карап моронондағы ике башлы бөркөттө, мәҫәлән, ике аҙна тирәһе ағастан юнған. Шул уҡ ваҡытта ҡоштоң суҡышы эсендәге телен дә һынландырырға онотмаған. Хатта елкәнде күтәреүсе арҡандарҙың төрлөлөгө лә һаҡланған. Оҫта әйтеүенсә, линкорҙа улар 159 төр һәм күсермәлә уларҙың тәғәйенләнеше, бәйләү алымдары ла һаҡланған. Иң ҡыйыны, әлбиттә, һыҙмаларҙа күрһәтелмәгән караптың артҡы өлөшө булған.\nРиф Бүләков, карап моделдәре эшләүсе: «Беренсенән, артҡы өлөшөн картиналарҙан ҡарап эшләргә тура килде, икенсенән, был һырланған тәҙрә яҡтарын барыһын да ағастан эшләнем. Башҡаларҙыҡы кеүек пластиктан ҡойолған итеп түгел. 120 пушканы эшләүгә генә 2000-дән ашыу деталь ҡулланылды. Бәләкәй кәмәләр ҙә тормошта нисек эшләнгән, шулай ваҡ ҡына таҡталар менән яһалды. Бер һүҙ менән әйткәндә, 15 йыл буйы шөғөлләнгән эшем шул булды».\nБындай моделдәрҙе һумдар менән баһалау бик ауыр. Шулай ҙа теләүсе булһа, һатасаҡмын, ти Риф Бүләков. Легендар карап күсермәһе эйәһе булыу ләззәтен ул уны төҙөгәндә етәрлек кисергән. Ләкин һатырҙан алда оҫта моделдәр эшләү буйынса Бөтә Рәсәй конкурсында ҡатнашырға иҫәп тота. Ә һуңынан инде ул яңы карап күсермәһе өҫтөндә эш башлаясаҡ.


Ҡарағаты, сейә, еләге... » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » On-line яңылыҡтар » Ҡарағаты, сейә, еләге...\nҠарағаты, сейә, еләге...27.07.2015\nИюль айы - емеш-еләк өлгөргән мәл. Кешеләр, бигерәк тә, ауыл халҡы, миҙгеле менән файҙаланып тәбиғәт биргән байлыҡты һатып, аҡса эшләп ҡалырға тырыша. Сауҙаның нисек барыуы, хаҡтар күрһәткесе менән ҡыҙыҡһынып, беҙ ҙә баҙар яғына юл алдыҡ.\nЙөрөп ғәҙәтләнгән маршрут буйынса аяҡтар үҙҙәренән-үҙҙәре элекке «бәләкәй баҙар» яғына ынтылды. Һатыу урыны ябылһа ла, кешеләр магазин алдында сауҙа итеүҙе хуп күрә. Беҙ барып еткәндә унда ни бары ике генә кеше еләк тәҡдим итә ине. Мөләйем йөҙлө ханымдан ғәҙәттә теҙелешеп ултырған кешеләрҙең ҡайҙа булыуы менән ҡыҙыҡһынам.\n- Бында һатыу итеү тыйыла. Үҙәк баҙарға күсерҙеләр бит. Ҡала филармонияһы артында, ҡышын һырғалаҡ булған урында ла сауҙа өсөн урын асҡандар. Ҡаланыҡылар, ауылдан килеүселәр шунда һатыу итә. Әммә, юл өҫтө булмағас, ул урында тауарҙы үткәреүе ауыр, көн буйы тиерлек ултырырға кәрәк. Ә бында әллә кешеләр йөрөп күнеккән, әллә башҡа сәбәптәр - тауарыбыҙҙы тиҙ арала һатып ебәрәбеҙ, - тигән яуап алдым.\nИкенсе ханымға мөрәжәғәт итәм. Биш литр ер еләгенә ул 350 һум һорай. Ҡунаҡбай ауылынан алты бала әсәһе Гөлназ Әхмәҙиева миҙгелле кәсеп менән йыл һайын шөғөлләнә. Ул ғына түгел, мәктәптә уҡыусы балалары ла үҙ йүндәрен үҙҙәре күрә: еләк һатып йыйылған аҡсаға яңы уҡыу йылына баштан аяҡ кейенәләр. Уҙған йыл 30 меңгә яҡын аҡса эшләгән, быйыл йөрөргә транспорт булмау сәбәпле, аҙ ғына кәмерәк килем алған.\n- Быйыл еләк бик күп. Башта 400-500 һумға һата инек. Хәҙер хаҡтар түбәнәйҙе, еләк тә асыҡ урындарҙа кибә, үләнле ерҙә серей башланы. Ауылда емеш-еләк һатып ҡына ла яҡшы аҡса эшләп алырға мөмкин. Үҙем файҙалы үҫемлектәр менән ҡыҙыҡһынам, 100 төргә яҡын үлән йыйып, ҡышын файҙаланам. Белемемде арттырыр өсөн емеш-еләк һатып эшләгән аҡсама «Халыҡ медицинаһының ҙур энциклопедияһы»н алдым бына, - тип сумкаһындағы китабын сығарып күрһәтте Гөлназ Рифҡәт ҡыҙы. Еләк миҙгеле тамамланғас, бәшмәккә күсергә иҫәп тота егәрле хужабикә.\nӘңгәмәсемдең һүҙ-ҙәрен ҡеүәтләп, шуны өҫтәйһе килә - үткән йыл Ҡунаҡбайҙа еләк аҡсаһына евро тәҙрәләр ҡуйҙыртыусылар ҙа булды. Тимәк, өйҙә ятмаһаң, ҙур килем алырға, файҙаһын күрергә мөмкин.\nЯңы урындағы баҙарға юл тотабыҙ. Бында кеше байтаҡ, сауҙа өсөн урын да иркен, уңайлы. Ер еләгенән тыш, ваҡыты үтеүенә ҡарамаҫтан, өҫтәлдәрҙә ҡайын еләге лә күренә. Ярты литрына 150 һум һорайҙар. Баҡсаларҙа крыжовник та өлгөргән икән. Ныҡышмал һатыусылар тәмләтеп тә ҡараттылар. Ҙур булмаған биҙрәһе 120 һум тора.\nҠарағат, сейә лә ныҡ уңған быйыл. Тик бына ҡурай еләге генә күп түгел, тип билдәләнде. Ҡарағаттың бер килограмы 200 һум, тимәк биҙрәһенә 1000 һум сығарып һалырға кәрәк. Райондан килеүселәр иһә 750-800 һумға бирергә әҙерҙәр. Ҡыҙыҡ өсөн, ауылға шылтыратып, унда күпмегә һатыуҙары менән дә ҡыҙыҡһындым - 400-500 һум икән.\nБаҡса сейәһенең биҙрәһенә 200 һум һорайҙар, һатыулашҡан кеше ун-егерме һумға төшөртә ала. Әммә, күрше прилавкала шул уҡ сейәне 400-450 һумға тәҡдим итәләр. Аптырап ҡалғайным: «Бөртөкләп, интегеп йыйыу хеҙмәте осһоҙ баһаланмай», - тип аңлаттылар. Шулай, һатып алыусыларҙың төрлөһө булған кеүек үк, һатыусыларҙың да холоҡ-фиғеле һәр кемдең үҙенсә. Бер ханым, хатта, һатып алырға ниәтләмәй буш ҡыҙыҡһыныуыма асыуланып, керән үҫемлеген ҡушып әрләп тә ташланы үҙемде.\nБаҙар ул сауҙа урыны ғына түгел, унда кешеләрҙең күңел торошо ла сағыла. 8-се баҡсала ере булған ханым халыҡтың оятһыҙлығын әсенеп һөйләне. Еләк, сейә, ҡарағат, алма, йәшелсәләр булһынмы - ҡарты ла, йәше лә урлаша икән. Кеше ҡарап үҫтергәнде бер-нисә сәғәт эсендә «һыпырыу» еңел, әлбиттә. Ташландыҡ баҡсалар күп, кешенекен урлағансы, һуңғы сиктә, шунда ғына барып йыйып алырға булмаймы икән?\nКирәбе, Ахун ауылы-нан килеүселәр ҡара көртмәле тәҡдим итә. Күҙҙәр өсөн файҙалы емештең литры 300-350 һум. Ҡара, ҡыҙыл көртмәленең быйыл аҙ булыуын билдәләне һатыусылар. Емеште йыйыу ҙа еңел түгел бит.\nЕмеш-еләктән тыш, кишер, сөгөлдөр, һуған, петрушка, быйылғы картуф та бар баҙарҙа. Яңы урынға халыҡ күнегеп китһә, сауҙа бигерәк тә ҡыҙыу барыр ине.


Тормош йәме - балалар\n10 Ғинуар 2019, 17:04\nБалалар тауышы гөрләп торған ауылда айырым бер ҡот, йәм бар икәнлеге менән күптәр килешер. Был яҡтан бәхетле ялсылар – ауылдарына йәм өҫтәп үҫеп килгән малай-ҡыҙҙар етәрлек. Уларҙың сабый сағы бәхетле үтһен өсөн тейешле шарттар ҙа тыуҙырылған: 2011 йылда “Айгөл” балалар баҡсаһы асылған. Хәйер, асылған тиеп әйтеү бигүк дөрөҫ тә булмаҫ, сөнки мәктәпкәсә учреждение бында 1981 йылда уҡ барлыҡҡа килгән, әммә замандың ҡырыҫ елдәре арҡаһында 2005 йылда ябылған була. Бына шул осорҙа балалар баҡсаһында эшләгән Резеда Иҫәнғолова был хәл менән килешә алмай һәм урындағы етәкселәр ярҙамында баҡсаны ҡабаттан астырыуға өлгәшә.\nӘлеге көндә Һапаш ауылының “Айһылыу” балалар баҡсаһы филиалы һаналған “Айгөл”гә Ялсы һәм Һапаш ауылдарынан барлығы 15 бала йөрөй. 6 ҡыҙ һәм 9 малайҙың көндәре күңелле һәм файҙалы уҙһын өсөн баҡса мөдире Резеда Иҫәнғолова ла, тәрбиәсе Эльмира Сафина ла, тәрбиәсе ярҙамсыһы Флүрә Кәлимуллина менән ашнаҡсы Лилиә Сабанчина ла бар көсөн һала. Балаларҙың һәләттәрен үҫтереүгә лә ҙур иғтибар бүлә хеҙмәткәрҙәр. Уңыштары ла етәрлек, мәҫәлән, яңыраҡ Хоҙайбирҙин ауылында Тамара Хоҙайбирҙинаның тыуыуына 95 йыл тулыуға арнап уҙғарылған бейеү конкурсында Мәликә Мусина исемле ҡыҙ 2-се урын алһа, бейеүселәр ансамбле 3-сө урын яулаған. Балалар ижады үҙәге уҙғарған “Уйынсыҡтар” конкурсында Алмас Ҡолонбаев менән Ильяс Мәзитов 2-се урынға сыҡҡан.\n“Дәртләнеп эшләр өсөн барлыҡ шарттар ҙа бар, сағыштырмаса яңы асылғас, кәрәкле йыһаздар ҙа бына тигән, тик бинаның ҡыйығы һәм тәҙрә-ишектәре генә бик иҫке, уларҙы яңыға алыштырғанда, бигерәк тә яҡшы булыр ине”, - ти баҡса хеҙмәткәрҙәре.\n“Фәрҙиә апай Мәжитова менән Тәслимә апай Вәлитоваларҙың “Ауылда балалар тауышы тынмаһын, улар бит беҙҙең киләсәк” тигән һүҙҙәрендә тулы хаҡлыҡ бар, ысынлап та, ул-ҡыҙҙары өсөн уңайлы шарттар булһа, йәштәр ҙә ауылда күберәк ҡалыр ине”, - ти баҡса мөдире Резеда Ғиниәтулла ҡыҙы.\nБилдәле булыуынса, программа буйынса урындарҙа теге йәки был социаль мәсьәләләрҙе хәл итеү өсөн республика ҡаҙнаһынан аҡса бүленә, урындағы бюджет, халыҡ менән бағыусылар ҙа үҙ өлөшөн индерә. Ҡайһы проблеманы хәл итеүҙе иһә халыҡ үҙе һайлай.\nАуыл биләмәһе башлығы Ирек Юдаев әйтеүенсә, программаға заявка ебәрелгән һәм ул хуплау тапҡан осраҡта балалар баҡсаһының ҡыйығы һәм тәҙрәләре алмаштырыласаҡ. Сметаның хаҡы – 575 мең һум, тимәк, халыҡ индерәсәк өлөш - 60 мең һум самаһы буласаҡ. Биләмәлә уҙған байрамдарға, һәр башланғысҡа даими матди ярҙам күрһәтеп килеүсе “Агропродукт” йәмғиәте был юлы ла ситтә ҡалмаясағын белдергән дә инде.


Өйрәнсектәр, һеҙгә әйтәм! » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nӨйрәнсектәр, һеҙгә әйтәм! 18.05.2016 // Эй ултыра балыҡсы...\n* Ҡармаҡтың ағасҡа йә ташҡа эләгеүе хәүефле: ҡоралһыҙ ҡалыуың йә табышыңдан ҡолаҡ ҡағыуың ихтимал. Һыу һай икән, кисеп барып, эләккәнде ысҡындырып була. Тәрән ерҙә иһә, әгәр еп ныҡ булһа, ҡыуалды ырғаҡ яҙылғансы тартырға мөмкин.\nӘгәр ҙә инде ҡармаҡ һыу аҫтындағы ҡыуаҡ, ағас тамырына эләкһә, уны еңел генә ысҡындырырмын тимә. Ҡаршы ярға сығырға йәки ҡолға ҡулланырға тура килер. Был ҡоралдың осон уртаға ярып, ҡармаҡ ебенең йүнәлеше буйынса тоҫҡап эш итергә кәрәк.\nРизыҡты әҙерләү өсөн бер суртан, малдың 100 грамм эс майы, бер-ике баш һуған, тоҙ, борос, тәмләткестәр кәрәк булыр.\nБалыҡты яҡшы итеп таҙартҡас, тиреһен ойоҡ сискән кеүек һыҙырып алабыҙ. Башын иһә ҡырҡып алып, айғолаҡтан таҙартырға кәрәк. Унан балыҡтың итен ваҡлап, төрлө тәмләткестәр ҡушып, тиренең эсенә тултырабыҙ. Әҙер массаны (башты ла бергә) мейестә быҡтырабыҙ. Остарын еп менән бәйләргә кәрәк.\nТултырылған суртан 180 градус эҫелектә бер сәғәттән әҙер була.


Сибайҙа мәктәп уҡыусылары көнөнә 60 литр һөт эсә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n10:33, 12 февраля 2019 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2019 йыл, 12 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.\nСибайҙа мәктәп уҡыусылары көнөнә 60 литр һөт эсә. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына гимназия директоры Ирина Варламова хәбәр итте. Уның һүҙҙәренсә, быйыл ғинуарҙан ҡаланың барлыҡ белем биреү учреждениеларында уҡыусыларға көнөнә бер тапҡыр һөт эсерәләр.\n«Тәүҙә кәрәкмәҫ тип уйлағайныҡ, ләкин бөтөнләй башҡаса килеп сыҡты. Балалар хатта өҫтәмә һорай», — тине мәктәп директоры.\nГимназияның баш ашнаҡсыһы Дилә Исхаҡова әйтеүенсә, балаларға урында етештерелгән 3,2% ҡуйылығындағы һөт бирәләр. Бер балаға 0,1 литр тура килә.\n«Бер нәмә лә ҡалмай, бөтәһен дә эсеп бөтәләр. Көнөнә яҡынса 60 литр китә», — тине ул.\nГимназияла 845 уҡыусы белем ала. Әле уларҙың 130-ы киҫкен респиратор вирус инфекцияһы менән сирләй. Уҡыу йорто карантинға ябылмаған.\nҺөттән тыш, мәктәптәрҙә көн һайын витаминлаштырылған өҫтәл – файҙалы витаминдар өҫтәлгән сәй әҙерләйҙәр.\n10 көнлөк меню Роспотребнадзор менән килешеп төҙөлгән, тип өҫтәне директор.\nТеги: Сибай, балалар


Бөтә Рәсәй халыҡ фронты активистары Радий Хәбиров менән осрашты - Bash.News\nБөтә Рәсәй халыҡ фронты активистары Радий Хәбиров менән осрашты https://bash.news/news/114217_bt_rsj_xaly_fronty_aktivistary_radij_xbirov_menn_osrashty/?lang=bash\n18 ғин 2020, 21:51\nОсрашыуҙа йәмәғәт хәрәкәте вәкилдәре уҙған йыл ойошторолған рейд һөҙөмтәләре менән таныштырҙы. Юлдарҙың сифатына бәйле һорауҙар күтәрелде. Төп дәғүәләр авария хәлендәге яңы торлаҡҡа бәйле. Бөгөн,хатта, бер нисә йыл элек кенә файҙаланыуға тапшырылған йорттарҙа ла йәшәү мөмкин түгел. Проблема төҙөлөштөң тупаҫ етешһеҙлектәр менән алып барылыуына бәйле.\nБындай осраҡтар асыҡланғанда, тикшереү эштәренә хоҡуҡ һағындағылар йәлеп ителә. Шулай уҡ Бөтә Рәсәй Халыҡ фронты активистары граждандарҙан сүп-сар реформаһына ҡағылышлы ялыуҙар булыуын, яңы полигондар төҙөлөшө талап ителеүен дә билдәләне.\nВиталий Брыкин, Бөтә Рәсәй халыҡ фронтының төбәк башҡарма комитеты етәксеһе: “Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бөгөн бөтә полигондар ҙа тулған. Яңыларын төҙөргә кәрәк. Беҙ полигон милекселәренә мөрәжәғәт итеп, картанан ситкә сыҡмаҫҡа һораныҡ. Прокуратура ярҙамы менән был талап та үтәлә”.


Һаулыҡ һаҡлау » Страница 43 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Һаулыҡ һаҡлау » Страница 43\nНовости / Һаулыҡ һаҡлау // 27-07-2012, 12:57\nТөҫтәр ярҙамында кәйефте үҙгәртергә генә түгел, ә ауырыуҙарҙы дауаларға, микробтарға ҡаршы көрәшергә һәм хатта ябығырға ла мөмкин икәнен күптәр белмәй.\nӘйтәйек, Канада ғалимдары алһыу төҫтөң сабыр холоҡло кешеләргә лә, психик ауырыуҙар һәм енәйәтселәргә лә ғәжәйеп дәрәжәлә тынысландырыу йоғонтоһо яһағанын күҙәткән....\nНовости / Һаулыҡ һаҡлау // 27-07-2012, 12:56\nБөтә диетологтар ҙа күберәк еләк-емеш, йәшелсә ашарға кәрәклеген белдерә. Һатып алынғанына ҡарағанда, әлбиттә, үҙебеҙҙең баҡсала үҫкәне күпкә яҡшыраҡ. Сит яҡтарҙан килтерелгән емештең ниндәй шарттарҙа үҫкәне, ниндәй химикаттар менән “байытылғаны” беҙгә мәғлүм түгел, уның файҙаһынан бигерәк зыяны күберәк булыуы ихтимал. Шуға күрә банан һәм әфлисун, персик һатып алғансы, түтәлдән өҙөп, еләк ҡабығыҙ.\nСей йәшелсәлә, бешкәненә ҡарағанда, витаминдар күберәк була, яҡшыраҡ үҙләштерелә лә. Мәҫәлән, ит, балыҡ йәки сыр кеүек ризыҡты ашағанда организмда органик булмаған әсе ҡушылмалар барлыҡҡа килә. Ә сей йәшелсәләрҙәге һелте уны нейтралләштерә....\nБаҡсалағы матурлыҡ салоны\nЙомарт ҡояш аҫтында йөрөп ҡап-ҡара булып яндығыҙмы? Артабан да ҡарасман булып йөрөргә теләмәһәгеҙ, ябай ғына ысулдар ярҙамында ҡабаттан аҡ йөҙлөгә әүерелергә мөмкин. Матурлыҡ салондарында төрлө химик саралар ярҙамында ла быға өлгәшеп була, әлбиттә. Тик уны тирегеҙ нисек ҡабул итеүе билдәһеҙ, етмәһә, аҡса янсығығыҙ һиҙелерлек бушаясаҡ. Аяҡ аҫтында үҫеп ултырған петрушкаға иғтибар итегеҙ әле. Ул аш тәмләткес кенә түгел, яҡшы косметик сара ла....\nНовости / Һаулыҡ һаҡлау // 27-07-2012, 12:55\nҠолаҡ ауырыуҙары сәбәптәре\nҠолаҡтар менән проблема башҡа фекерҙе ҡабул итмәү, кемделер ишетергә теләмәүҙән барлыҡҡа килә. Эске аңыбыҙҙа асыу йыйыла һәм шул арҡала елһенеү процесы башлана....\nНовости / Һаулыҡ һаҡлау // 27-07-2012, 12:54\nКүптән түгел Айнур исемле дуҫымдың ҡыҙы тыуҙы. Йомоғораҡ холоҡло, аҙ һүҙле кешене алмаштырып ҡуйҙылармы ни?! Яңы ғына атай булған кешенең теле телгә йоҡмай: “Бәпестең донъяға килеүен ике йылға яҡын көттөк бит, – ти ул. – Күпме анализдар бирҙек, ул дауаланыуҙар, ул тикшерелеүҙәр, диеталар, береһе лә бушҡа булманы. Ҡыҙыбыҙ сәләмәт тыуҙы, ауырлығы өс кило дүрт йөҙ грамм, буйы 54 сантиметр!” Эйе, бәхетле ата, ә унан да нығыраҡ – ҡатыны. Яныңда өҙөлөп торған ире булғанда, һәр гүзәл затҡа тормош йөгө артыҡ һиҙелмәйҙер. һөйөү һәм бер-береңә ихтирам хакимлыҡ иткән ғаиләлә тик бәхетле балалар үҫер, тигән ышаныстамын....\nНовости / Һаулыҡ һаҡлау // 15-06-2012, 09:52\nйәки Сораман егете Рәсих Ямалов өс тиҫтә йылдан ашыу сирлеләрҙең рухын дауалай\nУчалы районының Сораман ауылында ябай колхозсы ғаиләһендә донъяға килә Рәсих. Башланғыс белемде − ауылында, урта белемде Наурыҙ мәктәбендә ала. Үҫмер егеттең артабан уҡыу хыялына ғаиләлә ҡаршы төшмәйҙәр. Бәләкәйҙән үк Рәсих аҡ халатлы кешеләргә һоҡланып та, ҡурҡыңҡырап та ҡарар булды. Был сәйер кейемле ағай-апайҙарҙың ниндәй ауыр, яуаплы эш атҡарыуын үҫмер ул мәлдә асыҡ ҡына күҙ алдына ла килтерә алмай ине әле. Күрә йөрөнө, белешә булды....\nНовости / Һаулыҡ һаҡлау // 15-06-2012, 09:51\nДонъялағы бөтә кешеләр ҙә бәхетле булырға ынтыла. Татлы ла, ләззәтле лә был халәттең асылы нимәлә? Өфө ҡалаһының 22-се ашығыс медицина дауаханаһының 2-се терапия бүлеге мөдире Фәрит Әсфәндийәров менән әңгәмәне, уның табиплыҡ эшмәкәрлегенән бер аҙ ситләшеп, бәхет хаҡында һөйләшеүҙән башланыҡ....\nЯҡтылыҡ нуры өләшеүсе\nНовости / Һаулыҡ һаҡлау // 15-06-2012, 09:49\n...Бәләкәй генә ҡыҙ остоғо ҡурсаҡ уйнай. Әле бер, әле икенсе “бәпәй”енә йә дарыу ҡаптыра, йә “тын алышын” тикшерә. “Ҙурайғас, әсәйем кеүек балниста эшләйәсәкмен”, – тип әйтә ул һәр саҡ....\nКодеинлы дарыумы? Рецепт кәрәк…\nНовости / Һаулыҡ һаҡлау // 5-06-2012, 11:09\n1 июндән Рәсәйҙә составында аҙ миҡдарҙа кодеин булған препараттарҙы рецепт буйынса һатыу практикаһы индерелде. Исемлеккә «Пенталгин», «Солпадеин», «Нурофен», «Седалгин», «Коделак» һәм башҡа киң рекламаланған ауыртыуҙы баҫыусы һәм йүтәлләгәндә ҡулланылған препараттар инә.\nЯңылыҡ башланғысында Рәсәйҙең Наркотиктар әйләнешен контролләү буйынса федераль хеҙмәте тора. Ул 90-сы йылдарҙа ирекле сауҙаға сығарылған кодеинлы препараттарҙан яһалыусы арзан һәм үтә ағыулы наркотик – «дезоморфин» ҡулланыуҙың сиктән тыш артыуын туҡтатырға тырыша. Эксперименттар ярҙамында наркомандар кодеиндың ҙур дозала наркотик кеүек тәьҫир итеүен асыҡлаған....\nНовости / Һаулыҡ һаҡлау // 25-05-2012, 10:19\nКүптәр төрлө газлы һыуҙы эсергә ярата. Уны хатта балаларыбыҙға ла алып бирәбеҙ. Тик уның файҙаһы бармы икән? Йәмәғәт һаулығын тикшереүсе Гарвард мәктәбе хеҙмәткәрҙәре 22 йыл дауамында 43 мең кеше ҡатнашлығында тикшереү уҙғарған. “Шәкәрле татлы газлы эсемлек йөрәк-ҡан тамырҙары сирҙәре барлыҡҡа килеүгә туранан-тура йоғонто яһай....\nАртҡа 1 ... 39 40 41 42 43 44 45 46 47 ... 54 Алға


Нидерландта башҡорт яугиренә һәйкәл асыла » Башҡортостан гәзите\nНидерландта башҡорт яугиренә һәйкәл асыла\n15-09-2017, 00:12 // --- // Баҫып сығарырға\nНидерландта башҡорт яугиренә һәйкәл асыу тантанаһы сентябрҙән 2018 йылдың ғинуарына күсерелде. Һәйкәл Европаны Наполеон ғәскәрҙәренән азат итеүселәргә бағышлана.\nҘур әһәмиәткә эйә скульптураны Нидерландты Наполеон баҫҡынсыларынан азат итеүҙең 200 йыллыҡ юбилей саралары барышында сентябрҙә асыу ҡаралғайны, ләкин датаны күсерергә тура килә, сөнки Рәсәй яғынан аҡса күсмәгән.\n200 йыл самаһы элек генерал Бенкендорф етәкселегендә башҡорттар Наполеон илбаҫарҙарын ҡыуыу өсөн Амстердамға юллана. Голландтар әлеге көнгә тиклем ошо ярҙам өсөн рәхмәтле һәм азат итеүселәр иҫтәлегенә тап ошо ваҡиғалар урынында – Гердерланд провинцияһында Эйссел йылғаһы буйында – монументаль композиция асырға ниәтләй.\nМемориалда граф Бенкендорф һәм башҡорт һыбайлыһы төшөрөлгән. Скульптураны Германияла – Чеховҡа, Югославияла – Пушкинға, Черногорияла – Высоцкийға, Нидерландта бөйөк княгиня Анна Павловнаға һәйкәлдәр, Швейцарияла Суворов бюсы һәм башҡа бик күп проекттар авторы, Рәсәйҙең атҡаҙанған рәссамы Александр Таратынов эшләй.\nТиҙҙән Ғафури районының Красноусол ауылында “Төньяҡ амурҙары”на арналған скульптура комплексын асыу тантанаһы була. Комплекс асылғандан һуң, унда уҡ атыусылар фестивале ойошторола.\nАвтор: Г. АҠЫЛОВА.


Һүҙ — Салауат районының Малаяҙ башҡорт гимназияһы уҡыусыларына | Йәншишмә\nҺүҙ — Салауат районының Малаяҙ башҡорт гимназияһы уҡыусыларына\nНаписал в 5 июля 2018, 16:47\nСалауат районы Малаяҙ башҡорт гимназияһында «Сәсәнлек мәктәбе» эшләп килә. Уның етәксеһе – Индира Ҡазыханова. Һеҙгә унда шөғөлләнеүсе балаларҙың ижад емештәрен тәҡдим итәбеҙ.\nМинең йәшәү тамырҙарым\nРәшит Шәкүр һүҙҙәренә яҙылған был йыр юлдарын ҙур ғорурлыҡ менән ҡабатлайым. Миңә башҡортлоҡ бала саҡтан уҡ әсә һөтө менән ингән. Атай-әсәйем, уҡытыусым, үҙ теленде белеп, яратып йәшәргә тейешһең, тип өйрәтте. Туған телем бик ҡәҙерле, яҡын.\nМин дә Зәйнәб Биишева һымаҡ: «Бай ҙа, нәфис тә, наҙлы ла, йомшаҡ та, ҡәҙерле лә, бөйөк тә ул телебеҙ», – тип әйтә алам. Ысынлап та, ғорурланмаҫлыҡ түгел шул. Күпме батырҙарыбыҙ, ғалим-яҙыусыларыбыҙ бар. «Урал батыр» эпосыбыҙҙы донъя кимәлендә лә беләләр.\nМин әле унынсы синыфты тамамланым. Үҙемде бик бәхетле итеп тоям, сөнки яратҡан илем, телем бар. «Илем! Телем! Башҡортом!» – тип алға барам. Киләсәктә лә быны онотмаясаҡмын.\nКем уҙарҙан ярышалар\nАғайҙар һәм еңгәйҙәр.\nБесән күпме сапһалар ҙа,\nҺелтәнеп һәр сапҡан һайын,\nЗыңлап тора салғылар.\nАна, күпме бакуйҙарҙы\nЙыға һалып ҡуйҙылар.\nКөҙ килһә, һыуыҡтар төшә,\nЕлдәр йөрөй һыҙғырып.\nАғастар япрағын ҡоя,\nБар тарафҡа туҙҙырып.\nКөҙгө елдәр ҡурай тарта,\nМоңға сумған тәбиғәт.\nНиндәй көйҙө уйнай елдәр?\nБеләһеңме, әйҙә, әйт.\nАлмалар бешкән алланып,\nӘ түтәлдәге ҙур уңыш\nОло байлыҡҡа торош.\nБары ла өлгөрөп еткән:\nҠабаҡ, кәбеҫтә, һуған…\nВаҡытында йыйып өлгөр,\nБик тырыш инде, туған.\nРубрика: Ижади түңәрәктәрҙә\t| Комментировать | Permalink\n« Каникулды – китап менән!\n«Урал батыр» йыйҙы йәш сәсәндәрҙе »


Башҡортостан Башлығы изоляция тәртибен үтәүгә контролде көсәйтергә ҡушты // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n13:24, 23 ноября 2020 Йәмғиәт\nБашҡортостан Башлығы Радий Хәбиров ведомстволарҙы изоляцияны үтәүгә контролде көсәйтергә саҡырҙы.\nУның һүҙҙәренсә, 65 йәштән өлкән граждандар өсөн изоляция режимын индереүгә ике аҙна, әммә ошо йәш категорияһында сир йоҡторғандар һаны ике процентҡа ғына кәмегән.\n«Был беҙҙең эшләп еткермәүебеҙ хаҡында һөйләй, Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының, ведомство-ара төркөмдәрҙең эшмәкәрлеге – һөҙөмтәһеҙ», — тине Радий Хәбиров.\nУл социаль хеҙмәт хеҙмәткәрҙәренең марттан алып арымай-талмай эшләүен билдәләне һәм уларға эштәре өсөн рәхмәт белдерҙе.\n«Әлеге мәлдә эштең һөҙөмтәһеҙ икәнен теркәйем. Нимә эшләргә икәнен уйларға кәрәк. Беҙ һәр төрлө саҡырыуҙарға эш менән яуап бирәбеҙ: ситуация үҙәген ойошторабыҙ, госпиталдәр төҙөйбөҙ. Бында лә эш итергә кәрәк», — тине республика Башлығы.\nУл шулай уҡ 65 йәштән өлкәндәрҙең изоляцияла ултырғанда ниндәй ярҙам сараларына иҫәп тоторға мөмкинлеген иҫтәренә төшөрөргә ҡушты.\nТеги: коронавирус, йоҡтороу


28.08.2010 Өс һөйләм менән\n27 августа Дүртөйлө районы советы ултырышында хакимиәт башлығы вәкәләтен ваҡытынан алда туҡтатыу мәсьәләһе ҡаралды. Совет ҡарары менән Рауил Дәүләтов, башҡа эшкә күсеү сәбәпле, үҙ теләге менән хакимиәт башлығы вазифаһынан бушатылды. Муниципаль совет конкурс нигеҙендә башлыҡ тәғәйенләгәнгә тиклем район советы депутаттары вәкәләттәрҙе ваҡытлыса Ринат Хәйруллинға йөкмәтте.\nСибайҙа Урал аръяғы төбәк-ара медицина үҙәген асыу күҙаллана. Үҙәк ҡала дауаханаһында ошо маҡсатта яңы корпус та төҙөлгән, әммә әлегә тиклем хәл ителмәгән проблемалар ҡала килгән. Был турала БР Президенты Р. Хәмитов үткәргән кәңәшмәлә телгә алынды, һәм республика башлығы үҙәк булдырыу эшен көйләргә әмер бирҙе.\nБашҡортостанда алдағы көҙгө һайлауҙарға әҙерлек барышында участка һайлау комиссияларын ойоштороу процесы бара. 1 сентябргә тиклем территориаль һайлау комиссиялары участка комиссиялары ағзалары кандидатуралары буйынса тәҡдимдәр ҡабул итә. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, 2010 йылдың 3 октябрендә республикала муниципаль берәмектәр: Өфө ҡалаһы ҡала округы, Саҡмағош, Әлшәй районы муниципаль райондары советтары, шулай уҡ Бөрө районы муниципаль районының Бурны ауыл советы ауыл биләмәһе депутаттарын өҫтәп һайлау үткәреләсәк.\n1 сентябрҙә Белем көнө билдәләнгәндә Өфөнөң бер нисә музейы «Асыҡ ишектәр» көнө ойоштора. Акцияға БР Милли музейы, республика Хәрби дан музейы, БР Милли әҙәби музейы, Михаил Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы ҡушылды. Теләге булғандар был көндө музейҙарға бушлай инәсәк.\nСтәрлетамаҡ ҡала хакимиәтендә ҡаланың 2030 йылға тиклем үҫеш планын тикшерҙеләр. Биләмә буйынса Стәрленең 10852 гектарҙан 13319-ға тиклем киңәйеүе көтөлә. Бынан тыш, ҡалала аквапарк, ябыҡ боҙ майҙандары, ат-спорт мәктәбе, театр, цирк, реабилитация үҙәге һ.б. барлыҡҡа киләсәк.\nБыйылғы ете айҙа республикала бөйөр синдромлы геморрагик биҙгәк менән ауырыуҙың 562 осрағы теркәлгән. 100 мең кешегә күрһәткес 13,3 тәшкил итә. «Роспотребнадзор»ҙың БР буйынса идаралығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, уҙған йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда, ҡурҡыныс сир менән ауырыу осраҡтары ике тапҡырға кәмегән.\nӨфө трикотаж фабрикаһы текстиль, еңел сәнәғәт тауарҙары һәм ҡорамалдарының «Текстильлегпром – 2010» федераль йәрминкәһендә Башҡортостан исеменән ҡатнашасаҡ. Рәсәй етештереүселәре өсөн иң әһәмиәтлеләрҙән һаналған күргәҙмә 21 – 24 сентябрҙә Мәскәүҙә, Бөтә Рәсәй күргәҙмә үҙәге павильондарында үтәсәк. Беҙҙең предприятие унда үҙенең яңы «Көҙ аккордтары» ҡатын-ҡыҙҙар трикотажы коллекцияһын тәҡдим итә.


Наркотиктар әйләнешен күҙәтеү идаралығы хеҙмәткәрҙәре Өфөлә синтетик матдәләр һалынған ике посылка таба\nУлар баш ҡалала ике аҙна элек ҡулға алынған кешегә тәғәйенләнгән була.\nИнспекторҙар Өфө почта бүлексәләренең береһендә сит илдән ебәрелгән ике ҡапҡа юлыға. Уларҙа акустик колонкалар менән бергә синтетик наркотиктар табыла. Посылканы ебәреүсе ике пакетты артыҡ йәшереп тә тормаған, ҡағыҙ ҡумталарҙың эсенә генә һалып ебәргән. Тартып алынған наркотик матдәләрҙең дөйөм ауырлығы 400 граммға етә . Ул 23 йәшлек Өфө егетенә тәғәйенләнгән була. Был егет ике аҙна элек тап ошо почта бүлексәһе янында ҡулға алына, наркоконтроль хеҙмәткәрҙәре уның сумкаһында музыка колонкаларына һалынған 16 пакет наркотик таба. Синтетик матдә егеттең фатирында ла табыла. Ике осраҡта ла посылка егет менән бергә килгән ҡыҙҙар исеменә ебәрелгән була, әммә ҡыҙҙар почта бүлексәһенә бер ни белмәй килә. Әле был осраҡ буйынса тикшереү бара. Үткән аҙнала республикала әйләнештән 1 килограмм ярым наркотик матдә тартып алынған, 54 енәйәт эше ҡуҙғатылған. Ышаныс телефонына аҡ үлем менән һатыу итеү урындары тураһында 30-ға яҡын мәғлүмәт килгән.


Ҡанат кәрәкмәй һис ҡолау өсөн. Ҡанат кәрәк осоп китергә\nМәшғүллек һис түгел мәшһүрлек.\nМәшғүллек – ул ыуаҡ-төйәк эш.\nМәшһүр эштәр ыуаҡ-төйәк түгел.\nМәшһүр эштәр түгел вәхшилек.\nЫуаҡ-төйәк менән тулған көндә\nУрын ҡалмай бөйөк эштәргә.


«Йомарт йөрәк» марафоны сиктәрендә Өфөлә меңдән ашыу инвалид балаға ярҙам күрһәтелде // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n«Йомарт йөрәк» марафоны сиктәрендә Өфөлә меңдән ашыу инвалид балаға ярҙам күрһәтелде\n16:09, 17 января 2013 Йәмғиәт\n«Йомарт йөрәк» хәйриә марафоны Башҡортостан баш ҡалаһында 2012 йылдың 7 ноябрендә старт алды. Был ваҡыт эсендә проект сиктәрендә Өфөлә йәшәүсе меңдән ашыу инвалид балаға ярҙам күрһәтелде. Акцияны ойоштороусылар – ҡала хакимиәте һәм Ильмира Харисова исемендәге «Мәрхәмәт» хәйриә фонды – үҫеш кәмселеге булған етем балаларға, шулай уҡ инвалид бала тәрбиәләгән ғаиләләргә операциялар үткәреүҙә һәм артабанғы реабилитациялауҙа, йәшәү һәм үҫешеү өсөн айырым шарттар булдырыуҙа ярҙам күрһәтеүҙе төп маҡсат итеп ҡуя. «Башинформ» агентлығы төп мәғлүмәт партнеры булып сығыш яһай.\nХәйриә марафонында ҡатнашыусылар һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгән балалар тәрбиәләнгән учреждениеларға һәм опекун ғаиләләргә айырыуса иғтибар бүлә. Үткән ике ай эсендә марафон сиктәрендә инвалид бала тәрбиәләгән 49 ғаилә торлаҡ шарттарын яҡшыртыу мөмкинлеге алды.\nӨфө хакимиәтенең Халыҡҡа социаль ярҙам күрһәтеү буйынса идаралығы ике һәм унан да күберәк инвалид бала тәрбиәләгән 432 ғаиләгә бүләктәр бирҙе. Бынан тыш, 727 ғаиләгә ҡала райондары средстволары иҫәбенә аҙыҡ-түлек продукттары тапшырылды. Ә Яңы йыл байрамдарында 335 инвалид бала бүләктәр алды.\nАкция дауамында һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгән балалар цирк, планетарий, театрҙарға йөрөнө. Был матур йола дауам ителәсәк – ойоштороусылар 2013 йылдың ғинуарында 1500 баланы циркка алып барырға планлаштыра. Шулай уҡ улар планетарийға, С.Аксаков исемендәге музейға экскурсиялар ойошторорға, балаларҙы Башҡорт дәүләт филармонияһында үтәсәк концертҡа алып барырға ниәтләй.\nАкцияны ойоштороусылар балалар яҙмышына битараф булмаған барлыҡ кешеләрҙе, бағыусыларҙы марафонда ҡатнашырға саҡыра. Инвалид бала тәрбиәләгән һәм мохтаж ғаиләләр тураһында мәғлүмәт менән Өфө хакимиәте сайтының «Йомарт йөрәк» бүлегендә танышырға була.\nБелешмәләр өсөн телефон: (347) 235-99-58.\nТеги: хәйриә,йомарт йөрәк


Емешле хеҙмәткә – оло хөрмәт » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Яңылыҡтар » Емешле хеҙмәткә – оло хөрмәт\nНаграда алыусыларҙан бер төркөм: “Аманат” журналының баш мөхәррире, Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Сәлмән Ярмуллин, Әбйәлил урман хужалығы директоры, Башҡортостандың атҡаҙанған урмансыһы Зариф Абдуллин, яҙыусы, Салауат Юлаев ордены кавалеры Гөлнур Яҡупова, Федераль почта элемтәһе идаралығының Талбазы почтамты начальнигы, Башҡортостандың атҡаҙанған элемтәсеһе Гүзәл Тимербулатова, З. Биишева исемендәге “Китап” нәшриәте директоры, Башҡортостандың атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре Илһам Йәндәүләтов.\nКөҙгө мул уңыш осоронда республиканың Ауыл хужалығы министрлығының Колонна залында бер төркөм хеҙмәт алдынғыларына дәүләт наградалары тапшырыу тантанаһы ҙур мәғәнәгә эйә булған күңелле ваҡиғаға әүерелде. Йылдар дауамында эштәрен яратып, кинәнеп башҡарған уңғандарҙың хеҙмәт юлы ла көҙ байындағы кеүек емешле.\nРеспублика үҫешенә баһалап бөткөһөҙ өлөш индергән хеҙмәтсәндәргә дәүләт наградаларын Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов тапшырҙы. “Башҡортостан Республикаһы алдындағы ҡаҙаныштары өсөн” орденына Башҡортостан Хөкүмәтенең финанс министры Рида Собханҡолова лайыҡ булһа, Салауат Юлаев ордены менән Башҡортостандағы Суд департаменты идаралығы начальнигы Илдар Әғәҙуллин, яҙыусы Гөлнур Яҡупова бүләкләнде.\n— Бөтә донъяға танылған башҡорт әҙәбиәтенең бер ҡәләме мин — үлемһеҙ “Урал батыр” эпосын ижад иткән халыҡтың әҙибәһе. Салауат Юлаев орденын күкрәгемдә йөрөтөү ғорурлыҡ тойғоһонан тыш оло яуаплылыҡ та йөкмәтә, — тине үҙенең сығышында яҙыусы Гөлнур Яҡупова.\nХалыҡ һөйөүен һоҡланғыс ижады менән яулаған йырсы Ришат Төхвәтуллин награда алыусыларҙы ысын күңелдән тәбрикләп, “Туймазы көйө”н бүләк итте. Ауыл хужалығы министрлығының оло залы бындай илаһи моңдо берәй заман ишеткәне булдымы икән?\n— Ғүмерҙең күп өлөшө юлда үткәнлектән, Башҡортостанға бик һағынып ҡайтам. Мине аяҡҡа баҫтырған, белем биргән, йырсы иткән төбәгемә, республикабыҙҙың эш һөйөүсән, йыр-моң яратҡан халҡына мең рәхмәт! — тине Башҡортостандың атҡаҙанған артисы исеменә лайыҡ булған йырсы.\nРәсәй Федерацияһының почетлы исемдәрен алғандар араһында һаулыҡ һаҡлау, мәҙәниәт, геология, конструкторлыҡ өлкәһендә эшләгән хеҙмәткәрҙәр ҙә булды. Рөстәм Зәки улы алдынғыларҙы юғары наградалар менән ҡотлап, артабанғы эштәрендә ҙур уңыштар, сәләмәтлек һәм яҡшы кәйеф теләне.


Беларуста Волга буйы федераль округының иҡтисади миссияһы үтәсәк\n30 Ноябрь 2009, 17:21\nТөҙөлөш, архитектура һәм транспорт министры Рауил Ибәтуллин етәкселегендәге Башҡортостан делегацияһы Беларусь Республикаһында Волга буйы федераль округының иҡтисади миссияһында ҡатнашасаҡ.\nПрограмма өс көнгә — 1-3 декабргә – иҫәпләнгән. БР Сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, төп саралар 2 декабргә планлаштырылған. Был көндө иҡтисади миссияны тантаналы асыу үткәрелә. Шулай уҡ Волга буйы федераль округының инновацион потенциалы менән таныштырыу һәм округта берҙәм мәғлүмәт майҙансығын ойоштороу проблемалары һәм социаль инноватика өлкәһендә хеҙмәттәшлек буйынса түңәрәк өҫтәлдәр билдәләнгән. Бизнес вәкилдәре контакттар биржаһы эшендә ҡатнашасаҡ һәм Минскиҙың ҡайһы бер предприятиеларында буласаҡ.\n3 декабрҙә һынлы сәнғәт күргәҙмәһе асыласаҡ. Шулай уҡ Беларусь етәкселегенең Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Григорий Рапота менән рәсми осрашыуы ла планлаштырылған.\nБашҡортостан делегацияһының 13 ағзаһынан 11-е –бизнес вәкилдәре. Улар төрлө тармаҡтарҙа эшләй һәм белорус эшҡыуарҙар менән ныҡлы эшлекле бәйләнештәр урынлаштырыуға иҫәп тота.


≪Балаларҙы спортҡа ылыҡтырыу - беҙҙең төп бурыс!≫\n13 Август 2021, 10:34\nБелорет районына эш сәфәре менән Рәсәй Федерацияһының Дәүләт Думаһы депутаты Ризван Ҡорбанов килде. Ул Инйәрҙең 1-се мәктәбендәге «Батыр» көрәшселәр клубында булды.\nРизван Даниял улы эш сәфәрендә йөрөгәнендә һәр саҡ спорт менән шөғөлләнгән балалар менән ҡыҙыҡһына. Спорт комплекстарында була, йәш спортсылар менән әңгәмәләшә, тренерҙар менән осраша, ҡаҙаныштары тураһында һораша. Мәктәптә уларҙы «Батыр» көрәшселәр клубы етәксеһе Рәнзил Мөлөков һәм йәш көрәшселәр ҡаршы алды. Ризван Ҡорбанов төрлө йәштәге балаларҙың, үҫмерҙәрҙең көрәшеү алымдарын ҡараны, кәңәштәр бирҙе. Рәнзил Ринат улы менән әңгәмәләште, ниндәй проблемалар борсоуын һораны.\n- Балаларҙы спортҡа ылыҡтырыу - беҙҙең төп бурыс. Шуның өсөн төрлө мөмкинлектәрҙе файҙаланып, спортсыларға ярҙам итергә, уңайлы шарттар булдырырға кәрәк. Уларҙың еңеүҙәре - беҙҙең ғорурлыҡ,\nтип билдәләне Ризван Даниял улы.\nАртабан депутат ҡалаға килде. Дауахана ҡаласығына яҡын урынлашҡан Мәжит Ғафури урамындағы 159-сы, 161-се күп ҡатлы йорттарҙа йәшәгәндәр менән осрашты. Күптән түгел был йорттар биләмәләре «Башҡорт ихаталары» милли проектына ярашлы ремонтланды. Юлдарға асфальт түшәлде, тирә-яҡ төҙөкләндерелде. Ике йорт араһында балалар өсөн уйын, йәштәргә заманса спорт майҙансығы төҙөлдө. Тирә-яҡ матурланып, күркәмләнеп ҡалған. Был майҙансыҡҡа балалары менән уйнарға сыҡҡан йәш ата-әсәләрҙән тыш, ололарҙың да спорт менән шөғөлләнергә йөрөүе яҡшы күренеш. Депутат халыҡ менән осрашып, ҡыҙыҡһындырған һорауҙарына яуап бирҙе. Үҙе тураһында һөйләне, тормошҡа ашырырға теләгән проекттары хаҡында әйтеп үтте.\n- Рәсәй Президенты Владимир Путиндың май указы менән раҫланған “Экология” милли проектының “Ҡаты коммуналь ҡалдыҡтар менән эш итеүҙә комплекслы система булдырыу” федераль проекты маҡсаттарына һәм бурыстарына ярашлы завод төҙөү өсөн Башҡортостанда бѳтә мөмкинлектәр ҙә бар,\nАртабан Ризван Ҡорбанов Октябрьский биҫтәһендәге 18-семәктәптә булды. Уның ярҙамсыһы спортсыларға көрәш алымдарын күрһәтте. Балаларҙың иң ҡыйыуҙары депутаттың ярҙамсыһы менән көрәшергә баҙнат итте.


Республика етәксеһе Ҡырмыҫҡалы районында балалар баҡсаһы өсөн бина табырға ҡушты // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспублика етәксеһе Ҡырмыҫҡалы районында балалар баҡсаһы өсөн бина табырға ҡушты\n11:55, 24 ноября 2014 Йәмғиәт\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов граждандарҙы ҡабул иткән саҡта Ҡырмыҫҡалы районының Сихонкин ауылындағы «Тирәккәй» балалар баҡсаһы мөдире Анна Матвеева учреждениеның насар торошо тураһында һөйләне. Уның әйтеүенсә, бер ҡатлы бинала санузел юҡ, ҡышын унда бик һыуыҡ, ә яҙын һәм көҙөн – дымлы. Бынан тыш, майҙандың яртыһынан күберәген фельдшер-акушерлыҡ пункты биләй.\nБалалар баҡсаһы ни бары 27 балаға иҫәпләнһә лә, унда 48 йөрөй. Сират мәсьәләһен хәл итеү өсөн өҫтәмә төркөм ойошторорға кәрәк, ә бындай бинала уны эшләп булмай.\nӨҫтәүенә, учреждениеның эргәһендә ике ҡатлы буш бина тора. 950 квадрат метр самаһы майҙанды балалар баҡсаһы итеп эшләргә мөмкин. Әммә уны йүнәтеү өсөн яҡынса баһалар буйынса 18 миллион һум самаһы талап ителә. Республика башлығы, был хаҡтың арттырып ҡуйылғанлығын билдәләне.\n— Үткән көндәрҙә Стәрлебашта булдым. Унда элекке дауахананың шәфҡәт туташы бүлексәһенән 85 балаға баҡса асҡандар. Ни бары 6 миллион һум тотонолған, – тип аҡыллы эш итеү миҫалын килтерҙе Рөстәм Хәмитов.\nРөстәм Хәмитов Хөкүмәт Премьер-министры урынбаҫары Илдар Тимерғалинға һәм Ҡырмыҫҡалы районы хакимиәте башлығы Фәнзил Сыңғыҙовҡа Сихонкин ауылындағы буш торған бинаны ремонтлау һәм балалар баҡсаһында өҫтәмә төркөм булдырыу мәсьәләһен хәл итергә ҡушты.\nТеги: бр президенты,граждандарҙы ҡабул итеү,балалар баҡсалары,ҡымыҫҡалы районы


Бөйөр синдромлы геморрагик биҙгәк республика халҡына ҡурҡыу һалыуын дауам итә. Быйыл геморрагик биҙгәк менән ауырыу күрһәткесен, әлбиттә, бөйөр синдромлы геморрагик биҙгәк ауырыуына "уңышлы" - 1997 йыл күрһәткесе менән сағыштырып булмай, ул ваҡытта беҙҙә ун меңдән ашыу кеше ауырыған (100 мең кешегә 287 ауырыу тура килгән). 2008 йылда бындай ауырыуҙар һаны ун тапҡырға аҙыраҡ.\n"Роспотребнадзор"ҙың БР буйынса идаралығы етәксеһе Роберт Такаев һүҙҙәренә ҡарағанда, геморрагик биҙгәк буйынса эпидемиологик хәл Волга буйы федераль округының бөтә административ òерриторияларында һаҡлана. Округтың бөтә 14 субъектында ла бөйөр синдромлы геморрагик биҙгәк ауырыуының 1500 осрағы теркәлгән. Волга буйы федераль округы буйынса ауырыу күрһәткесе һәр 100 мең кешегә 4,9 кеше тәшкил иткән. Был Рәсәйҙә теркәлгән геморрагик биҙгәк ауырыуының 85 проценты.\nКүрәһең, ерән ҡыр сысҡанына - хәүефле вирусты таратыусыға, Волга буйы федераль округында йәшәргә иркен. Ә Башҡортостанда - бик тә яҡшы. Беҙҙә ҡыр сысҡандары өсөн климат шарттары һәйбәт.\nШуға күрә беҙ Волга буйы федераль округының башҡа субъекттары араһында геморрагик биҙгәк менән ауырыусылар һаны буйынса тәүгеләр рәтендә киләбеҙ. 2008 йылдың тәүге яртыһында Башҡортостан 100 мең кешегә 17-нән күберәк кеше тура килгән күрһәткес менән Удмуртстанды (һәр 100 мең кешегә - 11) һәм Мари Илен (100 мең кешегә - 6) артта ҡалдырҙы.\nБөгөнгө көндә геморрагик биҙгәк ауырыуына юë ҡуймауҙа төп сара - дератизация (кимереүселәргә ҡаршы көрәш саралары комплексы), ҡыҫҡаһы, сысҡандарға айырыуса бай территорияларҙы ағыулы химикаттар менән эшкәртергә.\n- Геморрагик биҙгәк ауырыуы оҙаҡ дауам итә һәм был сирҙе эләктергән кешене дауалау ҡиммәткә төшә, - ти БР баш дәүләт санитар врачы Роберт Такаев. - Һәм был ауырыу хәүефле вирус менән зарарланыусының һаулығын ҡаҡшата, ул кешене инвалид яһай. Үкенескә ҡаршы, бөгөнгө көндә бөйөр синдромлы геморрагик биҙгәк ауырыуына вакцина юҡ, шуға күрә был ауырыуҙы иҫкәртеү юлы булып дөйөм санитар һәм кимереүселәрҙе ҡырып бөтөрөү саралары тора.\nӘйтергә кәрәк, кимереүселәрҙе ҡырып бөтөрөү өсөн йыл һайын республика бюджетынан байтаҡ сумма бүленә. Урындағы бюджеттар ҙа сысҡандар менән көрәшеү эшенә үҙ өлөшөн индерә.\nРоберт Такаев фекеренсә, был мәсьәләләрҙә төп ярҙамсы - Өфө ҡалаһы. 2007 йылда баш ҡала бюджеты средстволары иҫәбенә 15 гектар эшкәртелгән, ә башҡа муниципаль райондар һәм ҡала округтары бюджеттары иҫәбенә - һигеҙ мең гектарҙан ашыу.\nДөрөҫ, бөтә райондар ҙа кимереүселәргә ҡаршы көрәшкә үҙҙәренең средстволарын йүнәлтеп бармай.\n- Бөрө, Белорет, Октябрьский, шулай уҡ Асҡын, Миәкә, Мишкœ һәм Благовещен райондарында бөйөр синдромлы геморрагик биҙгәк ауырыуы күрһәткестәре юғары булыуына ҡарамаҫтан, дератизация саралары өсөн урындағы бюджеттарҙан бөтөнләй аҡса бүленмәй, - ти Роберт Такаев. - Геморрагик биҙгәк ауырыуы буйынса традицион беренсе урында торған Благовещен районы кимереүселәрҙе бөтөрөү сараларын финанслауҙы тик республика ҡаҙнаһы средстволары иҫәбенә өмөтләнә. Республиканың Шишмә, Краснокама, Дүртөйлө, Ғафури һәм башҡа райондары (был райондарҙа геморрагик биҙгәк ауырыуы күрһәткестәре түбән), Благовещен районына ҡарағанда, унда йәшәгән халыҡтың һаулығы тураһында ҡайғырта, кимереүселәрҙе ҡырып бөтөрөү сараларын үткәреү өсөн аҡса таба.\nТөбәк өсөн тағы ла бер хәл итеүе ауыр мәсьәлә - эсәк инфекцияһы. Башҡортостанда киҫкен эсәк инфекцияһы һаны буйынса бөйөр синдромлы геморрагик биҙгәк ауырыуы һанына тиң. Роберт Такаев һүҙҙәренә ҡарағанда, 2008 йылдың ете айында республиканың 8500 кешеһе эсәк ауырыуы менән ауырыған. Дизентерия менән ауырыу үткән йылдың ошо осоро менән сағыштырғанда яртылаш күтәрелгән. Ә башҡа эсәк инфекциялары 12 процентҡа артҡан.\nӨфөләр өлөшө эсәк инфекциялары менән яфаланыусыларҙың дөйөм республика исемлегендә 40 процентҡа тиклем етә, сальмонеллез менән - 60 процентҡа тиклем, дизентерия менән - 75 процентҡа тиклем.\nҺорау тыуа - эсәк инфекцияларын төп таратыусы кем ул? Әлбиттә, беҙҙең аҙыҡ, магазиндарҙа, баҙарҙарҙа һатылған, кафе һәм ресторандарҙа тәҡдим ителгән бөтә аҙыҡтар.\n"Роспотребнадзор"ҙың БР буйынса идаралығы үткәргән тикшереүҙәр һөҙөмтәләре борсоуға һала. Урындарҙағы тикшереүҙәр хәүефле инфекциялар барлыҡҡа килтереүселәрҙе асыҡлау менән тамамланған.\nМиҫал өсөн, сальмонеллез менән ауырыусыларҙың 70 проценты ауырыу фактын үҙебеҙҙә етештерелгән, шулай уҡ илдең башҡа төбәктәренән килтерелгән аҙыҡ-түлекте, ҡош-ҡорт продукцияларын ҡулланыу менән бәйләй.\nБорай районында юбилей тантанаһында гриль-тауыҡ итен ауыҙ итеүселәр (13 кеше) сальмонеллез менән ауырый. Тауыҡ Нефтекаманың "Магнит" магазинында һатып алынған була. Роспотребнадзор хеҙмәткәрҙәре магазинды тикшергән ваҡытта бик күп етешһеҙлектәр асыҡлана.\nЙәмәғәт туҡланыуы нөктәләренә килгәндә, Роспотребнадзор хеҙмәткәрҙәре яғынан шелтәләр бар. Тикшереү барышында уларҙа ҡулланыу ваҡыты сыҡҡан продукттарҙың булыуы асыҡланған, салаттарҙа һәм икенсе блюдаларҙа эсәк таяҡсаһы төркөмө бактериялары табылған, сей һәм бешкән иттең бергә һаҡланыуы асыҡланған, йә булмаһа һыуытҡыс булмай сыҡҡан...\nСанитария нормаларын боҙоуҙар киҫкен эсәк ауырыуҙарын барлыҡҡа килтерә һәм республика граждандары Роспотребнадзорға нигеҙләнгән ялыуҙар менән мөрәжәғәт итергә мәжбүр була. Һуңғы мәғлүмәттәр буйынса, Роспотребнадзорҙың БР буйынса идаралығына ике меңдән ашыу мөрәжәғәт ингән, шуның 40 проценты продукттарҙың сифатына һәм йәмәғәт туҡланыуын ойоштороуға бәйле.\n2008 йылдың тәүге яртыһында Роспотребнадзор хеҙмәткәрҙәре туғыҙ тоннанан ашыу сифатһыҙ һәм хәүефле аҙыҡ-түлек продукттарын яраҡһыҙ тип тапҡан. Боҙоҡ тип табылған продукцияларҙың è¾ күп күләме икмәк һәм кондитер изделиеларына тура килә - 25 процент, аҙаҡ ит һәм ит продукттары - 18 процент, унан һуң килә һөт һәм һөт продукттары - 13,5 процент.


Төбәктә быйыл 389 игеҙ һәм 3 өс игеҙ тыуған // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nТөбәктә быйыл 389 игеҙ һәм 3 өс игеҙ тыуған\n18:00, 8 декабря 2017 Йәмғиәт\nТөбәктә быйыл 389 игеҙ һәм 3 өс игеҙ тыуған Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2017 йыл, 8 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлфиә Әғлиуллина/.\nТөбәк Социаль страховкалау фонды мәғлүмәттәре буйынса, 2017 йылдың ун айында Башҡортостанда бала табыу сертификатын алған әсәләрҙең 389 игеҙ һәм 3 өс игеҙ сабыйы тыуған. Республикала бөтәһе 38 803 сабый донъяға килгән. Ҡыҙҙар ғәҙәттәгесә әҙерәк, улар 18 638, ә малайҙар – 20 165, тип иҫәпләнеләр Башҡортостан буйынса социаль страховкалау фондында.\nФондтың матбуғат хеҙмәтендә билдәләүҙәренсә, һуңғы йылдарҙа төп тенденция – ғаиләлә икенсе балалар тыуыуының артыуы. Ағымдағы йылдың билдәләнгән осоронда республикала 15 800 бала ғаиләлә икенсе булып тыуған.\n6209 бала – өсөнсө, 2121 – дүртенсе һәм артабанғы.\n2017 йылдың 11 айында төбәк Фонды медицина ойошмаларына «Бала табыу сертификаты» программаһы сиктәрендә 458 миллион һумдан ашыу күсергән.


“Ата-әсә ҡаһарманлығы” миҙалы өсөн - 100 мең һум\n8 Июнь , 10:31\nРадий Хәбировтың “Ата-әсә ҡаһарманлығы” миҙалы тураһында”ғы указына ярашлы, наградланыусылар 100 мең һум күләмендә аҡсалата премия аласаҡ.\nДәүләт Йыйылышы –Ҡоролтай депутаттары “Башҡортостан Республикаһының дәүләт наградалары һәм званиелары тураһында“ғы законға үҙгәрештәр индерҙе.\n“Ата-әсә ҡаһарманлығы” миҙалына тәҡдим ителәсәк кешеләр категорияһы арттырылды. Уға ете бала тәрбиәләүсе һәм тәрбиәләгән ата-әсәләр, ете һәм унан дә күберәк балиғ булмаған етем бала ҡабул иткән ата-әсәләр һәм патронат тәрбиәселәр, опекундар инә. Был хаҡта республика парламентының матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.\nБынан тыш, республикаға дан килтергән, батырлыҡ күрһәткән йәки хеҙмәт бурыстарын үтәгәндә кеше ғүмерен ҡотҡарыу, законлылыҡты, хоҡуҡ тәртибен һәм хәүефһеҙлекте һаҡлау буйынса ҡаһарманлыҡ күрһәткән йәки фән, ижад, спорт йәиһә башҡа әһәмиәтле эшмәкәрлектә үҙенсәлекле ҡаҙаныштарға өлгәшкән балалар тәрбиәләгән ата-әсәләр, опекундар, попечителдәр, өс һәм унан күберәк инвалид балаларҙы уллыҡҡа алған ата-әсәләр наградланыуы мөмкин.\nБашҡортостан Башлығының “Ата-әсә ҡаһарманлығы” миҙалы тураһында”ғы указына ярашлы, наградланыусылар 100 мең һум күләмендә аҡсалата премия аласаҡ.


Мәғарифты үҫтереү институты «Башҡорт теленән халыҡ-ара диктант» акцияһына йыйҙы\nГлавнаяОбщие новостиМәғарифты үҫтереү институты «Башҡорт теленән халыҡ-ара диктант» акцияһына йыйҙы\n2021 йылдың 24 апрелендә «Башҡорт теленән халыҡ-ара диктант» халыҡ-ара белем биреү акцияһы ойошторолдо.\nМәғарифты үҫтереү институтына был уникаль акцияға ҡатнашыу өсөн төрлө ойошмаларҙан 100-ҙән ашыу кеше килде. Башҡортостан Республикаһы мәғариф һәм фән министрлығы, мәҙәниәт министрлығы, Өфө ҡалаһы хакимиәте, Мәғарифты үҫтереү институты хеҙмәткәрҙәре, сәнғәт эшмәкәрҙәре йыйылды. Уларға диктантты башланғыс һәм иркен аралашыусылар кимәлендә һайлап алыу мөмкинлеге булдырылды.\nСараны Мәғарифты үҫтереү институтының ректоры Азат Вәзир улы Йәнгиров асып ебәрҙе. Ул һәр ҡатнашыусыны сәләмләп, барыһына ла уңыштар теләне.\nӨфө ҡалаһы хакимиәте башлығы урынбаҫары Ялсыҡаева Гөлләриә Рәфҡәт ҡыҙы, сарала ҡатнашыусыларҙы тәбрикләп, башҡорт телендә аралашыусыларҙың һаны тағы ла артһын, телебеҙ сәскә атһын тигән изге теләктәрен еткерҙе.\nБашҡорт телен өйрәнеүгә иғтибарҙы йәлеп итеү, уны Башҡортостан Республикаһында, Рәсәй Федерацияһы субъекттарында һәм сит илдәрҙә танытыу һәм популярлаштырыу маҡсатында ойошторолған акция бик матур, юғары кимәлдә үтте.


Ер аҫты байлыҡтарын ҡулланыуҙан бюджетҡа килем артҡан | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nЕр аҫты байлыҡтарын ҡулланыуҙан бюджетҡа килем артҡан\n30 мая 2019 — 19:16 ГТРК «Башкортостан»\nРеспублика етәксеһе Радий Хәбиров ер аҫты байлыҡтарын ҡулланыуҙан бюджетҡа килемдең артыуы тураһында белдерҙе. Түләүҙәр 22 процентҡа артып 35 миллион һумдан артып киткән. Башҡортостанда әле ер аҫты байлыҡтары менән ҡулланыусы 200 ойошма бар. Әммә уларҙың бер өлөшө һалым түләүҙән ҡаса, лицензия талаптарын үтәмәй. Шуға ла уларҙың эшмәкәрлеген етди күҙәтеүгә алырға саҡырҙы Радий Фәрит улы. Былтыр был өлкәлә тәртип боҙоуҙың 139 осрағы теркәлгән. 100 ойошма административ яуаплылыҡҡа тарттырылған, республикаға килтерелгән зыян 31 миллион һум.


Шиңмәҫгөл (бессмертник песчаный)\n«Йәшлек» гәзите » Һаулыҡ һаҡлау » Шиңмәҫгөл (бессмертник песчаный)\n23.06.2019 Шиңмәҫгөл (бессмертник песчаный)\nБыл үләндән әҙерләнгән препараттар үт, ашҡаҙан һәм ашҡаҙан аҫты биҙе һутының бүленеп сығыуын көсәйтә, ауыртыуҙы баҫа, үттең составын яҡшырта, бактерияларға ҡаршы көрәшеү үҙенсәлегенә эйә. Бауыр һәм үт юлдары ауырыуҙарынан ҡулланалар. Шулай уҡ үт һәм бәүел ҡыуығында таш булғанда, колиттан, гастриттан, эс ҡатыуҙан, һалҡын тейеүҙән, йүтәлдән, атеросклероздан, подагра һәм ревматизмдан файҙаһы бар.\n- Бер ҡалаҡ киптерелгән сәскәһенә бер стакан ҡайнар һыу ҡойоп, эмалле һауытта, ҡапҡасын ябып, ярты сәғәт төнәтергә. Шуны өскә бүлеп, ашарҙан ярты сәғәт алда эсергә.\n- Бер стакан киптерелгән сәскәһенә бер стакан ҡайнар һыу ҡойоп, эмалле һауытта 10 минут ҡайнатырға. Һөҙөп, көнөнә ике-өс тапҡыр ашарҙан ярты сәғәт алда, үт ҡыуыу сараһы булараҡ, ярты стакан эсергә.\n- 3 – 4 г сельдерей тамырын иҙеп, өҫтөнә бер литр ҡайнар һыу ҡойорға. 8 сәғәт төнәткәндән һуң, һөҙөп алып, көнөнә өс тапҡыр берәр ҡалаҡ эсергә.\n- Муйын остеохондрозынан үгәй инә үләне файҙалы. Яңы ғына сәскә атҡан ваҡытта һабағы менән бергә ҡырҡып алып, банкаға һалырға, өҫтөнә нашатыр спирты ҡойорға һәм бер ай ҡараңғы урында тоторға. Әҙер булғас, ауыртҡан урынға һөртөргә мөмкин. Тик ныҡ итеп ышҡырға ярамай.\n- Һыҙлаған урынға керән япрағын арт яғы менән һалып, шарф менән бәйләп ҡуйырға мөмкин. Тик һуңынан елдән һаҡланырға онотмағыҙ.\n- Бер ҡалаҡ кипкән һәм ваҡланған әремде термосҡа һалып, өҫтөнә 300 мл ҡайнар һыу ҡойорға. Был төнәтмәне умыртҡа бағанаһының ауыртҡан урынына һөртөргә була.\n- Сирендән, умырзаянан әҙерләнгән төнәтмә лә һыҙланыуҙы баҫа. Бер стакан сәскәгә 0,5 л араҡы ҡойоп, ун көн ҡараңғы урында тоторға. Һуңынан шуның менән ыуынырға мөмкин.\n- Бер стакан ҡайнар һыуҙа 50-шәр грамм бесәй үләне, арыҫлан ҡойроғо тамырҙарын, ҡара әнис һәм укроп орлоғон төнәтергә. Төнәтмәне тәүлегенә ике тапҡыр яртышар стакан эсергә. Ул ауырыу башланып торған ваҡытта файҙалы, шулай уҡ тынысландырыу көсөнә эйә, йоҡоно яҡшырта.\nКемдәр йыш баш ауыртыуы менән ыҙалана, түбәндәге рецепт буйынса әҙерләнгән дарыуҙы файҙаланып ҡарағыҙ. Айырыуса ҡан тамырҙары ҡыҫылғанда файҙаһы тейә. Уны әҙерләү өсөн 100-әр мл эвкалипт, бесәй үләне (валериан), арыҫлан ҡойроғо (пустырник), энәлек (боярышник) төнәтмәһе һәм 50-шәр мл дөр-дөр сәскә (пион уклоняющийся), бөтнөк үләне (мята) төнәтмәһе, 10 бөртөк ҡәнәфер (гвоздика), бер ҡалаҡ бал һәм 10 г имбир. Был үләндәрҙең төнәтмәләре дарыуханала һатыла. Шуларҙың барыһын бергә үтә күренмәгән шешәгә бушатып, 25 көн төнәтергә. Ваҡыты-ваҡыты менән шешәне һелккеләп, буташтырып торорға онотмағыҙ. Һуңынан һөҙөп алып, иртәле-кисле 25-әр тамсы эсергә.\nГранат ҡабығынан шифалы төнәтмә\nГранаттың ҡабығы ла бик шифалы. Уны дизентерия, сальмонеллез, ҡорһаҡ тифы, аппендицит, ашҡаҙан һәм эсәктәр сей яраһы, колит, дисбактериоз кеүек ауырыуҙарҙы дауалауҙа файҙаланалар.\n10 – 20 г киптерелгән гранат ҡабығына 200 мл ҡайнар һыу ҡойоп, өҫтөн ябырға һәм 25 – 30 минуттан һуң эсә башларға мөмкин. Һуңынан ҡабығын ташларға ярамай, артабан дауам итергә мөмкин. Һанап үтелгән ауырыуҙарҙың барыһы өсөн дә төнәтмә бер төрлө әҙерләнә, әммә ҡулланыу айырыла. Дизентерияны, сальмонеллезды, ҡорһаҡ тифын, холераны, аппендицитты биш сәғәт эсендә дауалау өсөн төнәтмә шулай ҡулланыла: 25 – 30 минут төнәткәндән һуң яртыһын эсергә (ярты стакан). 10 минуттан һуң үҙегеҙҙе һау-сәләмәт итеп тойҙоғоҙ икән, тимәк, ябай эс ауырыуы ғына булған. Ә инде 10 минуттан хәлегеҙҙең яҡшырыуын тоймаһағыҙ, өс сәғәттән һуң ҡалған яртыһын эсеп ҡуйығыҙ. Дауалау процесы өс сәғәт дауам итә, 5 сәғәттән һуң иһә ауырыу тулыһынса һауыға.\nАшҡаҙан һәм эсәк сей яраһын, колит һәм дисбактериозды дауалау өсөн әҙер төнәтмәне түбәндәгесә ҡулланырға: көн дауамында уртаса 90 – 100 мл эсергә кәрәк. Йәғни көнөнә дүрт тапҡыр 20 – 25 мл эсергә. Тәүгеһен иртәнсәк ас ҡарынға, һуңғыһын йоҡлар алдынан эсергә кәңәш ителә. Көн һайын түгел, ә көн аша эсергә кәрәк. Йәғни дүшәмбе, шаршамбы, йома, йәкшәмбе эсһәң, аҙнаның ҡалған көндәрендә ял итергә ҡушыла. Тулыһынса һауығыу өсөн ошо етә. Әгәр ҙә кемдер дауалауҙы дауам итергә теләһә, бер аҙна үткәс кенә рөхсәт ителә.\n✔ Дауалау процесында төнәтмәне һөҙөргә ярамай, уны төнәтеүҙе дауам итергә кәрәк.\n✔ Спиртлы эсемлектәр ҡулланыу тыйыла.\n✔ Һанап үтелгәндәрҙән тыш, Гиппократ ошо төнәтмә менән ҡырҡылған яраларҙы дауалаған. Яраға төнәтмәгә манып алынған таҙа туҡыма ябыла. Был туҡыма яра бөтәшкәнсе еүеш булырға тейеш.\nХалыҡ медицинаһы рецептары араһында бауырҙы дауалауҙың меңләгән ысулын табырға мөмкин.\n✔ Бауырға инфекция эләгеп, ялҡынһыныуҙан әрем яҡшы ярҙам итә. Уны тәмләткес урынына ашҡа һалырға мөмкин.\n✔ Ҡайһы бер илдәрҙә гепатитты сөйәл үләне (чистотел) төнәтмәһе менән дауалайҙар. Бының өсөн бер ҡалаҡ ваҡланған йәшел үләнгә 250 мл ҡайнар һыу ҡойоп, һыуынғанын көтөргә һәм эсергә. Әммә был үлән менән бик һаҡ булырға кәрәк, сөнки ул ағыулы.\n✔ Рәсәйҙә борон-борондан бауырҙы бөтнөк үләне (мята) менән дауалағандар. Бөтнөк үләне менән сөйәл үләнен бер үк күләмдә алып, бер ҡалаҡ ҡатнашмаға 250 мл ҡайнар һыу ҡойоп, төнәтергә һәм эсергә. Үт ҡыуығында таш булғанда һаҡ булырға кәңәш ителә, уларҙың ҡуҙғыуы ихтимал.\n✔ Вируслы гепатит йоҡҡанда 100 г кипкән кесерткән үләненә бер литр кагор шарабы ҡойоп, 21 көн ҡараңғы урында төнәтергә. Һуңынан 20 – 25 минут самаһы талғын утта тотоп, көнөнә өс тапҡыр 1/4 стакан эсергә.\n✔ Холецистит менән яфаланғанда, ике тәүлек дауамында асығыу диетаһы тоторға. Шыйыҡ ҡына итеп сәй, газһыҙ минераль һыуға ябай һыу ҡушып эсергә кәңәш ителә.\n✔ Үт тотҡарланмаһын өсөн аир үләненең тамырынан әҙерләнгән дарыуҙы эсергә кәңәш ителә. Ике балғалаҡ ваҡ итеп туралған аир тамырына 250 мл һалҡын һыу ҡойоп, төнө буйы тоторға. Шул төнәтмәне көнөнә өс тапҡыр берәр ҡалаҡ эсергә.\n✔ Кавказда бауыр ауырыуҙарын дауалау өсөн барбаристың төрлө өлөшөн файҙаланалар. Тамырынан, ҡайырыһынан, япрағынан, емешенән төрлө төнәтмә әҙерләнә. Ул үтте ҡыуа, ауыртыуҙы баҫа. Әммә бындай төнәтмәне оҙаҡ эскәндә, ҡан баҫымының ҡапыл төшөп китеүе ихтимал. Кемдәрҙең ҡан баҫымы былай ҙа түбән, тимәк, уларға килешмәүе мөмкин.\nҠайырыһынан төнәтмә әҙерләү өсөн бер ҡалаҡ ваҡланған сеймалға 250 мл ҡайнар һыу ҡойоп, дүрт сәғәт мейестә тоторға кәрәк. Көнөнә өс тапҡыр 125-әр миллиграмдан 60 көн эсергә.\n✔ Бауырҙы таҙартыу һәм ҡомон, шлактарын сығарыу өсөн ҡайын япрағынан дарыу әҙерләйҙәр. Бер ҡалаҡ ваҡланған япраҡҡа 250 мл ҡайнар һыу ҡойоп, 20 минут тоторға. Ике-өс аҙна буйы тәүлегенә бер тапҡыр ашарҙан ярты сәғәт алда 1/4 стакан эсергә.\n✔ Бауыр сәнсеп ауыртҡанда бөтнөк үләне япрағын сәй урынына ҡайнатып эсергә.\n✔ Бауырҙы таҙартыу өсөн өс стакан һолоно биш литрлыҡ быяла һауытҡа һалып, өс ҡалаҡ ҡайын бөрөһө һәм ике ҡалаҡ ҡыҙыл көртмәленең кипкән япрағын ҡушырға, бүлмә температураһындағы дүрт литр һыу ҡойорға. Бер көн һалҡында тотҡас, ҡапҡасын ябып, дүрт сәғәт талғын утта ҡайнатырға. Шунда уҡ өс ҡалаҡ күгүлән (спорыш) япрағы һәм һабағы, ике ҡалаҡ кукуруз емешлеге ауыҙы (кукурузные рыльца) ҡушып, тағы ла 15 минут талғын утта тоторға. 45 минуттан һуң һөҙөп алырға. Был төнәтмәне гөлйемеш төнәтмәһе менән ҡушырға кәрәк. Уныһы түбәндәгесә әҙерләнә. Бер стакан гөлйемеште иҙеп, бер литр һыу ҡойорға һәм 10 минут ҡайнатып алғас, дүрт сәғәт һыуыҡта тоторға. Әҙер булғас, ике төнәтмәне бергә ҡушып, ҡараңғыла һәм һалҡында һаҡларға. Тәүлегенә дүрт тапҡыр ашарҙан ярты сәғәт алда 150 мл эсергә. Кискеһен сәғәт 7-гә тиклем эсергә кәңәш ителә. Артыҡ ныҡ һыуыҡ килеш тә эсергә ярамай.\nАшҡаҙан-эсәк ауырыуҙарын дауалау\nЙыш ҡына дөрөҫ туҡланмауҙан, стрестан, антибиотиктар менән дауаланыуҙан эске органдарҙың эшмәкәрлеге боҙола. Ауырыуҙың тәүге билдәләрен ҡиммәтле дарыуҙарһыҙ ҙа бөтөрөп, өҫтәүенә, артыҡ кәүҙә ауырлығын да кәметеп була.\nПанкреатиттан. Ҡарабойҙайҙы онтап, бер-ике ҡалаҡ онона бер стакан эркет һыуы ҡойоп төнәтергә һәм иртәнге аш урынына ашарға.\n20 г уҫаҡ ҡайырыһына 200 мл һыу ҡойоп, 20 минут парҙа тоторға. Бер тәүлек төнәткәндән һуң көнөнә өс тапҡыр берәр ҡалаҡ эсергә.\nДисбактериоздан (антибиотиктар менән дауаланғандан һуң). Бер литр һөттө ҡайнатып, бер аҙ һыуынғас, 100 миллилитрлыҡ банкаларға ҡойорға һәм бер киҫәк киптерелгән арыш икмәге һалырға. Бер тәүлектән һуң, һөт ойоғас, һарымһаҡ һөртөлгән бер нисә ҡара икмәк киҫәге өҫтәргә. Әҙер булғас, һыуытҡыста һаҡларға һәм көн дауамында ашарға.\nҺөйәктәр өсөн бәлзәм\nУны элек-электән һынған һөйәктәрҙе дауалау өсөн ҡулланғандар. Осоусы-йыһансы Георгий Гречко аяғын һындырғандан һуң ҡулланған һәм башҡаларға ла тәҡдим иткән.\nӨс литрлыҡ банкаға аҡ төҫтәге 20 йомортҡаны йыуып, сей килеш һалырға. Лимондарҙы урталай ҡырҡып, йомортҡалар өҫтөнә һутын һығырға. Һут йомортҡаларҙы тулыһынса ҡапларға тейеш. Банканың өҫтөн салфетка (марля) менән ябып, йомортҡаның ҡабығы тулыһынса иреп бөткәнсе 15 – 20 көнгә ҡараңғы урынға ҡуйырға. Һуңынан яҡшы итеп болғатырға һәм йомортҡаларҙың ярыһын ҡалаҡ менән һөҙөп алырға. Әҙер ҡатнашмаға 0,5 л коньяк ҡойоп, һыуытҡыста һаҡларға. Көнөнә өс тапҡыр ашарҙан ярты сәғәт алда берәр ҡалаҡ эсергә.\nТик ашҡаҙан сей яраһы, гастрит һәм бәлзәмдең компоненттарына аллергияһы булған кешеләргә уны ҡулланырға ярамай.\nҠалҡан биҙендәге төйөндө дауалау\nҠырғыстан үткәрелгән бер стакан ҡарабойҙай һәм әстерхан сәтләүеге онона бер стакан бал ҡушып бутап, быяла банкаға һалырға. Аҙнаһына бер тапҡыр көнө буйы шуны ғына ашап йөрөргә һәм һыу эсергә. Башҡа аҙыҡ ашарға ярамай. Дауаланыу курсы – алты аҙна. Бер айҙан дауаланыу курсын тағы ҡабатларға. Әйтеүҙәренсә, беренсе курстан уҡ һөҙөмтә күренә.\nТештәрегеҙ ныҡ булһын тиһәгеҙ\n✔Пародонтоздан ҡотолоу өсөн теш ҡаҙнаһына балға тоҙ ҡушып һөртөргә кәрәк. 20 г балға 10 г тоҙ ҡушып, ныҡ итеп бутарға һәм шуны туҡыма киҫәгенә һалып, теш ҡаҙнаһын ыуырға.\n✔Аир тамыры онтағына (0,5 г) теш таҙартыу онтағы ҡушып, көнөнә өс тапҡыр тештәрҙе шуның менән таҙартырға.\n✔Тештәрҙә пародонтоз һәм кариес булғанда, бер стакан һыуға 20 тамсы прополис экстрактын ҡушып, ауыҙҙы сайҡатырға.\n✔Теш ҡаҙнаһы ҡанһырап йонсотһа, биш ҡалаҡ ваҡ ҡына итеп ҡырҡылған ҡарағай ылыҫына бер ҡалаҡ онталған гөлйемеш емешен һәм бер ҡалаҡ ваҡланған һуған ҡабығын ҡушып бутап, өҫтөнә 1,5 л ҡайнар һыу ҡойоп, 5 минут ҡайнатырға. Был бер көнлөк норма. Шуны йылы килеш сәй урынына эсергә.\n✔Бинтты таҙа аҡ шаршы майына манып, 10 – 15 минутҡа теш ҡаҙнаһына ҡуйырға. Бик һаҡ булығыҙ, яндырып ҡуймағыҙ. Процедураны 15 – 20 тапҡыр ҡабатларға. Алты айҙан һуң дауалау курсын тағы ҡабатларға.\n✔Ҡанһырап торғанда теш ҡаҙнаһына тоҙ һәм көйҙөрөлгән әсеүташ һөртөргә кәңәш ителә.\n✔Теш ҡаҙнаһын нығытыу өсөн меңъяпраҡ үләненең яңы һығылған һутын һөртөргә мөмкин.\n✔Шулай уҡ көн һайын теш ҡаҙнаһын һарымһаҡ бүлкәте менән ыуырға кәңәш ителә. Дауаланыу курсы – ике аҙна. Биш көндән һуң уны тағы ҡабатларға була.\nАлоэ гөлөнөң бик шифалы үҫемлек булыуы хаҡында бик яҡшы беләбеҙ. Ул үтә ныҡ ябығып, хәлһеҙләнгән кешене лә аяҡҡа баҫтырырға ярҙам итә. Ә төрлө ауырыуҙы иҫкәртеү йәһәтенән түбәндәге рецептар буйынса төнәтмә әҙерләп эсергә мөмкин.\n- Бер шешә кагорға 4 алоэ һабағы һалып, 4 көн төнәтергә һәм һөҙөп алып, көнөнә өс тапҡыр берәр рюмка эсергә.\n- Бер литр таҙа спиртҡа 4 алоэ һабағы һалып, шулай уҡ 4 көн төнәтергә. Көнөнә өс тапҡыр 40-ар тамсы ҡулланырға.\n- 200 г алоэ, 1 кг бал, 200 г зәйтүн майы, 100 г ҡайын бөрөһө, 50 г йүкә сәскәһе, 30 г ромашка сәскәһе алына. Төнәтмәне әҙерләр алдынан ҡырҡып алынған алоэ япраҡтарын йыуып, 10 көнгә һыуытҡысҡа һалып торорға. Балды иретеп, ваҡланған япраҡтарҙы ҡушырға һәм ошо ҡатнашманы яҡшы ғына итеп пар өҫтөндә тотоп алырға. Ҡайын бөрөһө, йүкә сәскәһе һәм ромашка сәскәһенә 2 стакан ҡайнар һыу ҡойоп, бер-ике минут ҡайнатырға һәм һөҙөп, әҙер баллы ҡатнашмаға ҡушырға. Бөтәһен бергә бутағандан һуң, шешәләргә ҡойоп, һәр береһенә тигеҙ итеп зәйтүн майы ҡойоп сығырға һәм һалҡын урында һаҡларға. Көнөнә өс тапҡыр берәр ҡалаҡ эсергә. Эсер алдынан шешәне һелкетеп алырға онотмағыҙ.\n- 100 г алоэ һуты, 500 г иретелгән һыйыр майы (аҡ май), 25 г мумие, 50 г таҙартылған һәм ваҡланған прополис, 250 г бал, 25 г ҡарағай сайыры алына. Утҡа ҡуйып, барыһын бергә бутарға һәм йылытырға. Болғата-болғата тороп һыуытырға һәм 5 – 6 көн төнәтергә. Әҙер булғас, көнөнә өс тапҡыр берәр ҡалаҡ эсергә.\nГөлйемеш күҙҙәргә ярҙам итә\nКатарактанан, күҙҙең селтәрле ҡабығы дистрофияһынан һәм иммунитетты нығытыу өсөн гөлйемештән әҙерләнгән эсемлек файҙалы. Бер балғалаҡ кипкән гөлйемеш япрағына 2 стакан ҡайнар һыу ҡойоп, 1 – 2 минут утта тоторға кәрәк. Һыуынғас, һөҙөп, бер балғалаҡ бал ҡушып, көн дауамында эсергә.\nБыл шифалы эсемлекте күпме теләйһең, шунса эсергә мөмкин. Айырыуса йоҡлар алдынан һәм торғас та эсергә кәңәш итер инем.\nИренгә, биткә герпес сыға башлау менән алманы ҡырғыстан үткәреп, шул урынға ҡуйырға мөмкин. Был процедураны бер нисә тапҡыр ҡабатларға, тик һәр ваҡыт алманы яңынан ҡырырға кәрәк. Һуңынан шул урынға каланхоэ япрағын лейкопластырь менән нығытып ҡуйһаң, тағы ла яҡшыраҡ. һуты сыҡһын өсөн япраҡты энә менән тишкеләргә онотмағыҙ.\nҠандағы шәкәр кимәлен кәметеү өсөн\n1,5 – 2 см ҡалынлыҡтағы һәм 20 см оҙонлоҡтағы керән тамыры, 9 бүлкәт һарымһаҡ, сифатлы һыра һәм бер литрлыҡ быяла шешә йә банка кәрәк буласаҡ.\nКерән тамырын яҡшы итеп йыуырға (таҙартырға ярамай) һәм ваҡ ҡына итеп турап, шешәгә һалырға. Һарымһаҡты таҙартып, шулай уҡ ваҡлап, шешәгә һалырға. Өҫтөнә тултырғансы һыра ҡойоп, 10 көнгә ҡараңғы урынға төнәтергә ҡуйырға. Һуңынан һөҙөп, тәүге ике көндә 2 – 3 тапҡыр – берәр балғалаҡ, аҙаҡтан көнөнә өс тапҡыр берәр ҡалаҡ эсергә.\nБыл төнәтмә менән бер ай эсендә ҡандағы шәкәр кимәлен төшөрөп була.\nҠан тамырҙарын таҙартыу\nБыл дарыу ҡан әйләнешен яҡшырта, күп кенә ауырыуҙан арынырға ярҙам итә, тотош организмды йәшәртә.\nУны әҙерләү өсөн берәр стакан лимон һуты, кишер һуты, сөгөлдөр һуты, ҡара торма һуты, һарымһаҡ (15 баш) һуты, бал һәм кагор кәрәк. Барыһын бергә ағас ҡалаҡ менән бутап, 2 литрлыҡ банкала һыуытҡыста һаҡларға. Көнөнә өс тапҡыр ашағандан һуң берәр ҡалаҡ эсергә. Ай ярым ҡулланғандан һуң 2 – 3 ай ял итеп алырға һәм йәнә ҡабатларға мөмкин.\nБер балғалаҡ бал, бер балғалаҡ эвкалипт төнәтмәһе (дарыуханала һатыла), бер балғалаҡ ҡаты итеп бешерелгән ҡара сәйҙе бергә ҡушып бутарға һәм өс көн буйы көнөнә өс тапҡыр танауға тамыҙырға. Бер тамыҙғанда, пипетканың яртыһын алырға кәрәк. Бер-ике процедуранан һуң да танау асылып, тын алыуы еңелләшә.\nБыл коктейль бауыр эшмәкәрлеген яҡшырта, ҡан тамырҙарын нығыта һәм шешенеүҙе кәметә. Ҡыярҙың ҡабығын әрсеп, турап блендерға һалырға, бер аҙ таҙартылған әстерхан сәтләүеге, йәшел һуған, укроп, һарымһаҡ, зәйтүн майы, лимон һуты һәм ҡайнаған һыу өҫтәргә. Тоҙ урынына диңгеҙ кәбеҫтәһе һалырға мөмкин. Барыһын бергә блендерҙа иҙергә һәм өҫтөнә йогурт йә кефир ҡойорға.\nКиптерелгән мандарин ҡабығынан бронхитты дауалау өсөн бик яҡшы дарыу әҙерләп була. 20 г ваҡланған ҡабыҡҡа бер стакан ҡайнар һыу ҡойоп төнәтергә. Әҙер булғас һөҙөп, көнөнә биш тапҡыр ашар алдынан берәр ҡалаҡ эсергә. Көндәлек порцияны һәр саҡ яңынан әҙерләргә.\nБер үк күләмдә шалҡан, керән һәм торма алып, ҡырғыс аша үткәрергә һәм барыһын бергә бутап, ауыртҡан урындарға һөртөргә, йәиһә марляға һалып, компресс итеп ябырға. Керәндең тирене яндырыуы ихтимал, шуға күрә компресты ике сәғәттән артыҡ тоторға һәм көн һайын ҡуйырға ярамай.\nАнемиянан ярҙам итә\nБер үк күләмдә торма, сөгөлдөр, кишер, мүк еләге һуты алына һәм шуға берәр өлөш бал һәм коньяк ҡушыла. Килеп сыҡҡан дарыуҙы һыуытҡыста тотоп, көнөнә өс тапҡыр өсәр ҡалаҡ эсергә. Гемоглобин күтәреләсәк. Профилактика өсөн был ҡатнашманы йылына ике тапҡыр берәр литр эсергә кәрәк.\nТиреләге кескәй эрендәргә ҡаршы\nҒәҙәттә, балаларҙың тиреһендә бәләкәй генә эрендәр барлыҡҡа килә. Уларҙы дауалау өсөн бер үк күләмдә һуған, балан емеше һәм үҫемлек майы алырға кәрәк. Шуларҙы табала әкрен утта быҡтырырға һәм бер тәүлек төнәткәндән һуң сирле урындарға һөртөргә.\n- Ярты стакан артыҡ ҡуйы булмаған һөт эсергә мөмкин, бер сәғәткә булһа ла үҙәк көйөүе баҫылыр.\n- Сей картуфтың һуты бигерәк тә һөҙөмтәле булыуы ихтимал. Бының өсөн картуфты әрсеп, ҡырғыс аша үткәрергә һәм һутын һығып, көнөнә ике тапҡыр яртышар стакан эсергә.\n- Бөтнөк үләненең һуты үҙәк көйөүҙе баҫыу ғына түгел, ғөмүмән, уны булдырмаҫҡа ярҙам итә. Үлән сәйенә ҡарағат, балан япрағы ла ҡушырға ярай. Был сәйҙе көнөнә 2 – 3 тапҡыр берәр стакан эсергә кәңәш ителә.\nҠырғыстан үткәрелгән ике ҡалаҡ шалҡанға бер стакан ҡайнар һыу ҡойоп, 5 минут ҡайнатырға һәм һөҙөп алырға. Бер аҙ һыуынғас, ошо төнәтмә менән тештәрҙе, ауыҙҙы сайҡатырға. Теш һыҙлауы баҫылыр һәм ҡабат борсомаҫ.\n-Бер ҡалаҡ ҡыҙыл миләш емешенә бер ҡалаҡ мәтрүшкә, өс ҡалаҡ гөлйемеш ҡушып бутарға. Бер ҡалаҡ ошо ҡатнашмаға бер стакан ҡайнар һыу ҡойоп, сәғәт ярым төнәтергә һәм бал ҡушып, сәй урынына эсергә.\n-Башлы һуған иҙмәһенә шул уҡ күләмдә бал ҡушып бутарға һәм бер ай буйы көн һайын иртәле-кисле берәр ҡалаҡ ашарға.\n-Ҙур булмаған һарымһаҡты иҙеп, өҫтөнә рафинадланмаған көнбағыш майы ҡойорға. Төнгөлөккә һыуытҡысҡа ҡуйырға. Иртәнсәк бер ҡалаҡ һарымһаҡ майына бер ҡалаҡ лимон һуты ҡушып, көнөнә өс тапҡыр ашарҙан ярты сәғәт алда эсергә. Дауаланыу курсы – 1,5 – 2 ай.


Ҡаҙағстандың Павлодар өлкәһе вәкилдәре рәсми эш сәфәре менән Өфөгә килде\nӨлкә башлығы Булат Бакаув етәкләгән делегацияла төрлө министрлыҡ, фән һәм бизнес өлкәһе вәкилдәре бар.\nБашҡортостанда теркәлгән партия вәкилдәре осрашыуға йыйылды\nСәйәси фирҡәләрҙең күплеге йәмғиәттең әүҙемлеге тураһында һөйләй. Тимәк, халыҡ үҙ иленең киләсәге, социаль-иҡтисади үҫешенә битараф түгел, тине Константин Толкачев партия вәкилдәре менән әңгәмәлә. Рәсми булмаған аралашыу күп кенә мәсьәләләрҙе уртаға һалып һөйләшеү мөмкинлеге бирә. Ә уларҙы халыҡ араһынан сыҡҡан партия вәкилдәренән дә яҡшыраҡ белеүсе юҡтыр, тине парламент рәйесе.\nБөгөн Башҡортостан менән Бойондороҡһоҙ дәүләттәр берләшмәһе илдәре араһындағы тауар әйләнешенең 40% Ҡаҙағстанғанға тура килә. Бәйләнештәге ыңғай динамиканы һаҡлап ҡалыу өсөн берҙәм баҙар өҫтөнлөктәрен файҙаланырға кәрәк. Был турала Республика Башлығы Рөстәм Хәмитов Павлодар өлкәһе аҡымы Булат Бакауов етәкселегендәге Ҡаҙағстан делегацияһы менән осрашыуҙа белдерҙе.\nВладимир Путин Рәсәй Хөкүмәтенең яңы составын раҫланы\nДәүләт башлығы Указына ярашлы, премьер-министр Дмитрий Медведевтың беренсе урынбаҫары итеп Антон Силуанов тәғәйенләнде. Ул шулай уҡ фининс министры булып ҡалды.\nДмитрий Медведев Рәсәй хөкүмәте рәйесе вазифаһына тәҡдим ителде\nИл Конституцияһының айырым статьяларына таянып бөгөн Рәсәй президенты Владимир Путин, Дмитрий Медведевтың кандидатураһын хөкүмәт рәйесе вазифаһына тәғәйенләүҙе раҫлау өсөн Дәүләт Думаһына тәҡдим итте.\n07 май, 21:20\nГраждандарҙың мөрәжәғәттәре 20 эш көнө эсендә ҡаралырға тейеш. Элек 30 көн талап ителә ине. Ведомство етәкселәренә яуап биреү ваҡытын ҡыҫҡартыу бурысын "Һаҡсыл хөкүмәт" проектын ғәмәлгә ашырыу буйынса координация советының беренсе ултырышында Республика башлығы ҡуйҙы.\n04 май, 21:19\nБылтыр республика прокуратураһы 56 мең мең социаль хоҡуҡ боҙоу осрағын асыҡлаған\n2016 йыл менән сағыштырғанда, 21 меңгә аҙыраҡ. Хоҡуҡтарҙы тергеҙеү маҡсатында судҡа 25 мең эш ебәрелгән. Был турала Башҡортостан прокуроры Андрей Назаров депутаттар алдындағы докладында белдерҙе.\nБашҡортостанда ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары яндырылмаясаҡ\nЭкология мәсьәләһе бөгөн республика башлығының Рәсәй йәмәғәт палатаһы сектретары Валерий Фадеев менән осрашыуында күтәрелде. Яҡтар шулай уҡ инвестициялар йәлеп итеү, төрлө формалағы бизнестың хеҙмәттәшлеге, агросәнәғәт комплексын нығытыу, төбәктә туризмды үҫтереүгә арналған һорауҙар буйынса ла фекер алышты.\nСоциаль тигеҙһеҙлек һәм лайыҡлы тормош\nӨфөлә Рәсәй йәмәғәт палатаһының Волга буйын федераль округы форумы үтә. Абруйлы сарала илдең билдәле дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәрҙәре ҡатнаша. Форумдың программаһы бик бай, уны власть, бизнес һәм йәмәғәтселек араһындағы диалог тип атарға мөмкин. Пленар ултырыштан һуң 10-дан ашыу йүнәлеш буйынса түңәрәк өҫтәлдәр, фекер алышыуҙар ҡаралған. Коррупция бөтәсәкме, социаль тигеҙһеҙлекте нисек кәметергә мөмкин?\nИрекмәндәр менән осрашыу\nДәүләт Йыйылышы - Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев Рәсәй парламентаризмы көнөн билдәләү сиктәрендә йәштәр менән осрашты\nРәсәй президенты Владимир Путин Урман кодексына үҙгәрештәр индереү тураһындағы указға ҡул ҡуйҙы\nУға ярашлы, киләһе йылдың 1 ғинуарынан һәр кемгә урмандағы ҡороған ағасты йәки сыбыҡ-сабыҡты йыйырға рөхсәт бирелә.\nБашҡортостанда Болгарияның сауҙа йорто барлыҡҡа килеүе ихтимал\nБыл турала Рөстәм Хәмитов менән Болгария Республикаһы вәкилдәре осрашыуында килешелде.\nБашҡортостанда сәйәси партияларҙың төбәк бүлексәләре кәмеүе күҙәтелә\nБылтыр уларҙың һаны 57 булһа, хәҙер иллегә ҡалған. Был турала бөгөн төрлө фирҡә вәкилдәре менән осрашыуҙа республиканың Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе белдерҙе.\n17 апр, 21:37\nФедераль сауҙа селтәрҙәре менән бәләкәй магазиндар араһында баланс булырға тейеш\nТөбәктең сауҙа ассоциацияһы был йүнәлештә тәртип булдырыу маҡсатында закондарға үҙгәрештәр индереү яҡлы.\n12 апр, 23:38\nДәүләт программаларының һөҙөмтәлелеген арттырыу мотлаҡ\nБыл турала бөгөн Башҡортостан Хөкүмәте премьер-министры Рөстәм Мәрҙәнов Президиум ултырышында белдерҙе.\n10 апр, 23:21\nАныҡ эштәр исемлеге арттырыласаҡ\n"Берҙәм Рәсәй" партияһының төбәк бүлексәһе республика парламентына һайлау алды программаһын әҙерләй башланы. Сәйәси фирҡә ағзалары әйтеүенсә, реаль эштәр был юлы байтаҡҡа киңәйтелә. Бөгөн программаны тикшереү буйынса тәүге кәңәшмә үтте.\nРеспублика башлығы Мәскәүҙә Рәсәйҙең Дәүләт Советы ултырышында ҡатнашты\nУнда төбәктәрҙең конкурентлыҡты күтәреү буйынса эшмәкәрлеге хаҡында һүҙ барҙы.\n05 апр, 23:57\nӨс яҡлы күҙәтеү\nХөкүмәт йортонда социаль-хеҙмәт мөнәсәбәттәрен көйләү буйынса комиссия ултырышы үтте. Ул Башҡортостан Хөкүмәте, эш биреүселәр һәм профсоюздарҙы үҙ эсенә ала.\n05 апр, 22:58\nХөкүмәт йортонда социаль-хеҙмәт мөнәсәбәттәрен көйләү буйынса комиссия ултырышы үтте\nУл Башҡортостан Хөкүмәте, эш биреүселәр һәм профсоюздарҙы үҙ эсенә ала.\nБалаҡатай районы етәксеһе тип йәнә Мәсхүт Миңлеғалин һайланды\nБыл ҡарарҙы Муниципалитет Советы депутаттары бер тауыштан ҡабул итте.\n04 апр, 17:51


Ул Бөйөк Ватан һуғышында дошманды бомбаға тотоусы самотеттар эшләүсе оҫта механик була\nҺауа һуғышында хәл иткес мәлдәрҙә һәр ваҡыт үҙенең кәңәштәре менән ярҙамға ашыға. Ә тыныс тормошта сәнғәт юлын һайлай. Тиҙҙән 99 йәшен туйлаясаҡ уҙаман Кәшфелғилем Ғәҙелшин әле лә сафта.\nУның шкафында дүрт миҙгел өсөн дә кейем-һалым етәрлек. Һәр бер осраҡ өсөн күлдәк-костюмдар һанының иҫәбенә тиҙ генә сыҡмаҫһын. Улар бөтәһе лә бөхтә, тәртип менән эленгән һәм үтекләнгән.Еңеү парадында кейә торған косюмы ғына орден һәм миҙалдары күплегенән ауырыраҡ. "Кейемгә ҡарап ҡаршылайҙар, аҡылыңа ҡарап оҙаталар", ти, уҙаман.\nТормош иптәше Фәриҙә Мәрүәновна Кәшфелғилем Файруша улының өҫтөнә саң ҡундырмай. Һәр сараға таҙа һәм үтекләнгән өҫ-кейеме әҙерләй. Бөхтә һәм ыҫпай кеше менән егерме йыл бергә татыу ғүмер кисерә.\nКәшфелғилем Ғәҙелшин һуғыштан һуңғы тыныс тормошта сәнғәт өлкәһендә эшләй. Өфө һәм Ҡазан телевидение студияларын асыуға күп көс һала. Һуғыштан һуң тарҡалыу кимәленә еткән Ҡурсаҡ театрын яңынан тергеҙә. Ленинград, Мәскәү сәнғәт институттарынан, Горький училищеһынан актерҙар саҡырта. Ауырлыҡ менән яңы бина төҙөй, репертуар булдыра.Ғүмере буйы халыҡты шатландырып, ихлас хистәргә байытып йәшәй. Хаҡлы ялға сыҡҡас та төшөнкөләккә бирелеп ултырмай. Мәктәптәрҙә, юғары уҡыу йорттарында булып, йәштәр араһында патриотик тәрбиә алып бара. Һуңғы шөғөлдәренең береһе - мода күрһәтеү. 99 йәшлек уҙаман Подиумда ла үҙен ышаныслы тота. Кәшфелғилем Ғәҙелшиндар быуыны тишек сабата һәм иҫке кейем кейеп үҫә, ә хәҙерге йәштәрҙең мода артынан ҡыуып, йыртыҡ салбарҙарҙа йөрөүенә ғәжәпләнә.\nУт-һыуҙарҙы үткән уҙаман бөгөн дә сафта. Ил уртаһында ҡайнап йәшәй. "Өлкән быуын матурлығы" конкурсында барыһын да һоҡландырҙы.Туҡһан туғыҙ йәшен туйлаясаҡ уҙамандың берҙән-бер теләге бар: ул да булһа фатирын бишенсе ҡаттан беренсе ҡатҡа алыштырыу. Был үтенес менән ул бер-нисә тапҡыр тейешле органдарға ла мөрәжәғәт иткән, әммә әлегә һөҙөмтә юҡ. Ветерандың һуғыш яралары һәм өлкән йәше ошондай үҙгәрештәр талап итә.


Инфоурок › Начальные классы › Конспекты › Методы и формы организации проектной деятельности на уроках башкирского языка\nМузейҙар. Күплек ялғауҙары.\nҺүҙҙәргә составы буйынса анализ яһау, күплек яоғауҙарын танып белеү эшмәкәрлеген үҫтереү.\nАралашыу, телмәр үҫтереү, үҙ фекереңде дәлилләп әйтә алыу, иғтибарлы тыңлау, иседәрҙе таба белеү өҫтөндә эште дауам итеү.\nТелгә ихтирам тәрбиәләү, Ватаныбыҙҙың мөғжизәләренә, музейҙарға ҡыҙыҡһыныу уятыу.\n-Исем ниндәй һорауҙарға яуап бирә\n-Салауат, Башҡортостан, Красноусол, Янғантау, Шүлгән, Урал- улар нисек яҙыла? Ни өсөн ҙур хәреф менән яҙыла?\n-Бер китап, әгәр ҙә бер-нисә китап булһа нисек әйтәбеҙ?\nҠәләм, бер-нисә ҡәләм булһа, нисек әйтәбеҙ?\nТимәк, темабыҙ нисек атала? Русса нисек була? Башҡортса?\nСхемала теманы табып уҡығыҙ, хор менән уҡыу.\nТекст өҫтөндә эш. Уҡыу. Слайд, һүҙлек эше.\nИшле эш, бергәләп күплек ялғауҙары булған исемдәрҙе табырға.\nКүплек ялғауҙарын кем әйтер? Слайд (-тар, -тәр, -дар,-дәр, -лар, -ләр, -ҙар, -ҙәр).\nМузейҙар, кәрәҙҙәр, мәмерйәләр, шифаханалар, аттар, ҡымыҙҙар, һәйкәлдәр, һалдар, балдар.\nАйһылыу таҡтала яҙа, ялғауын билдәләй.\nМузейҙар-һүҙенә Эльза фонетик анализ яһай.\nӨйгә эш: Башҡортостандың ете мөғжизәһенең береһенә реферат-инша яҙырға, йә булмаһа презентация эшләргә.\nНомер материала: ДБ-055845


Тормош икәү тартҡанда күңелле | Министерство сельского хозяйства Республики Башкортостан\n» Тормош икәү тартҡанда күңелле\nТормош икәү тартҡанда күңелле\nТормошонан ҡәнәғәт булып, донъянан йәм һәм тәм табып йәшәүсе кешеләр менән аралашыу күңелдә тик ыңғай тәьҫораттар ғына ҡалдыра. Уларҙың һөйләгәндәре хәтерҙә уйылып ҡала, байтаҡ ваҡыт илһамландырып, ҡанатландырып тора. Үтәгән ауылында йәшәүсе Гөлгөнә һәм Заһир Батталовтар менән әңгәмәләшкәндән һуң да шулай булды. Гөлгөнә апайҙың ғүмер йомғағын һалмаҡ ҡына, ихлас итеп һүтеүен тыңлағы ла, тыңлағы килде.\nХәйер, хеҙмәт кенәгәһендә – Үтәгән мәктәбенең башланғыс кластар уҡытыусыһы тигән бер генә яҙыу булыуы ла был хаҡта асыҡтан-асыҡ һөйләй түгелме?\n- Ғинуар айының һалҡын ҡыш көндәренең береһендә тыуғанмын. Атайымдың, көрттән бата-сума кендек әсәһе Маруся апайҙы саҡырырға барҙым, тип һөйләгәне хәтерҙә ҡалған, тип һөйләй башланы Гөлгөнә Таһир ҡыҙы.\nЯбай колхозсы ғаиләһендә икенсе бала булып донъяға ауаз һала ул. Атайҙары колхозда тракторсы булып эшләһә, әсәйҙәре ғүмер буйына себеш, быҙау фермаларында, сөгөлдөр баҫыуында тир түгә. Атай-әсәйҙәренең эштән бушап ҡайтыуҙарын ағаһы һәм һеңлеһе менән һағынып көтөп тора улар. Их, мәктәптән ҡайтҡанымды әсәйем ҡаршы алһа ине, тип теләй ҡыҙсыҡ.\nГөлгөнә мәктәпкә уҡырға өйрәнеп бара. “Әсәйемдәр өйгә ҡосаҡ-ҡосаҡ гәзит-журналдар алдыра ине, шуларҙы үҙ аллы уҡып өйрәнгәнмендер. Тәүге уҡытыусым Фәриҙә Мөхәмәтҡолова, биология һәм химия уҡытыусыһы Ғәзизә Сәхәповалар беҙҙең өсөн өлгө булды. Уларҙың талапсан, тәртипле булыуҙары, ыҫпай һәм ҡупшы итеп кейенеп йөрөүҙәре үҙҙәренә әсир итә ине”, тип дауам итә Гөлгөнә Таһир ҡыҙы.\nУҡырға ынтылышы көслө булған ҡыҙ һигеҙ йыллыҡ мәктәпте тик “4” һәм “5” билдәләренә генә тамамлай. Ләкин ул саҡтағы колхоздарҙың гөрләп торған осоронда сығарылыш уҡыусыларын үҙҙәре теләгән уҡыу йорттарына уҡырға инеүҙә ҡыйынлыҡтар көтөп тора. Уҡыу йылы тамамланыр алдынан мәктәпкә колхоз секретары, агроном, зоотехниктар килеп, уҡыусыларҙы колхозда ҡалырға өгөтләп йөрөйҙәр. Барыһының да аттестаттарын артабан уҡыу өсөн Яңы Ҡыйышҡы мәктәбенә тапшыралар. Гөлгөнә апай ҙа уҡытыусы булырға тигән хыялы күңел төпкөлөндә генә ҡалырмы икән, тип бошона. Уның бәхетенә шул йәйҙә Салауат ҡалаһынан ике туған апаһы ҡайта. “Гөлгөнә ҡайҙа уҡырға инергә уйлайһың?”, “Әйҙә, беҙҙең менән Салауат педагогия училищеһына уҡырға инерһең” – тип уның ауыртҡан еренә баҫа.\n- Аллаһы Тәғәлә минең теләгемде ишеткәндер инде, атайым аттестатымды ныҡышып йөрөп алғандан һуң, уларға эйәреп Салауатҡа сығып киттем. Бер йыл апайым менән еҙнәмдә йәшәгәндән һуң башҡа ҡыҙҙар эргәһенә дөйөм ятаҡҡа күстем. Уларға әле булһа ҙур рәхмәтлемен, - ти Гөлгөнә Таһир ҡыҙы.\nУчилищела белем алған йылдары Гөлгөнә апайҙың иң күңелле, иң дәртле, бер хәсрәтһеҙ саҡтары булып иҫендә ҡалған. Яратҡан һөнәренә уҡыу өсөн ул бар тырышлығын һала. Бында уны төп белемдән тыш, йырларға ла, төрлө ҡул эштәренә лә өйрәтәләр.\n- Бала саҡ хыялым тормошҡа ашҡанғалыр ҙа, бәлки, эшемә бөтә күңелемде биреп, бар көсөмдө һалып башҡарҙым. Миңә гел күҙҙәре уйнап торған, отҡор малай һәм ҡыҙҙарҙы уҡытырға тура килде. Гел икешәр класты бергә уҡытҡас, нисә класс уҡытып сығарғанымды хәтерләмәйем, - ти ҡырҡ йыл ғүмерен башланғыс класс уҡыусыларын уҡытыуға бағышлаған мәғариф уҙаманы.\nИре – ышаныслы тормош юлдашы\nСтудент саҡтар – йәш саҡтар. Гөлгөнә ял һайын ауылдарына ҡайтып йөрөй. Шул саҡтарҙа армиянан ҡайтып, Өфөлә шоферлыҡҡа уҡып йөрөгән ағаһының класташы Заһир менән араларында мөхәббәт осҡондары ҡабына. Заһир, берҙән, ағаһының дуҫы булһа, икенсенән уның тәртипле, ышаныслы кеше икәнлеге шул саҡта уҡ беленә. Ике йәш йөрәк өс йыл дуҫлашып йөрөгәндән һуң ғаилә ҡора.\n- Заһир мине баштан уҡ килен итеп, атай-әсәләренән айырым бәләкәй генә йортона алып ҡайтты. Тормош көтөп китергә карауатын да, өҫтәлен дә, табуреткалар ҙа хәстәрләп ҡуйған ине. Тырыш, донъя көтөргә шәп кеше булды ағайығыҙ, - тип бәйән итте Гөлгөнә апай.\nЗаһир ағай фермала малдар ҡарай, бик оҙаҡ йылдар хисапсы эшен алып бара. Ә Гөлгөнә Таһир ҡыҙы баш-көллө мәктәптә уҡыусылар уҡытыуға сума. Тәүге улына дүрт ай сағында эшкә сыға. Ярай әле сабыйҙы ҡарашырға олатай-өләсәйҙәре була.\n“Ул замандарҙағы ауырлыҡтарҙы һөйләп бөтөрөрлөк түгел. Иҙелдән һыу ташыйбыҙ, өйҙө утын яғып йылытабыҙ, сабый балаға эсерергә әлеге кеүек ҡушылмалар юҡ, һыйыр һөтө эсереп үҫтерҙек. Балалар бер-береһен ҡарашып үҫте. Уларҙың үҫкәнен дә күрмәнек. Әл дә ирем яғынан ярҙам булды”, - тип иҫкә ала әңгәмәсем.\nУлар бар йорт эштәрен бергәләп башҡаралар. Бер-береһенең һүҙенә ҡолаҡ һалып, юл ҡуйып йәшәгәнгә донъялары ла алға тәгәрәй.\nЙәшәү йәме – балаларҙа\nБер-бер артлы дүрт балаға ғүмер бирә Батталовтар. Балаларына дөрөҫ тәрбиә, белем бирәләр. Улар хәҙер үҙҙәре атай-әсәй булып, үҙ донъяларын ҡорғандар. Динар Алыҫ Көнсығышта ил сигендә кинолог булып хеҙмәт итеп ҡайтҡандан һуң ауылда төпләнергә ҡарар итә. “Ҡустығол” йәмғиәтендә тракторсы булып эшләй. Бер йылда уны яҡшы эшләгәне өсөн ауыл хужалығы һәм сәнәғәт хеҙмәткәрҙәре байрамында машина менән дә бүләкләгәндәр. Йорт һалып сығып, килендәре Селина менән ике ҡыҙ һәм бер ул тәрбиәләйҙәр.\nИкенсе улдары Линар ҙа ауылда йәшәй. Ҡатыны Лилиә менән ике ҡыҙ һәм ике ул үҫтерәләр. Ул Наумовка ауыл хужалығы техникумын тамамлаған, “Нива” МТС-ы йәмғиәтендә – тракторсы.\nҠыҙҙары Дилбәр Өфө медицина колледжын тамамлап, байтаҡ йылдар шәфҡәт туташы хеҙмәтен башҡарғандан һуң, психолог булып эшкә урынлашҡан. Әлеге көндә кейәүҙәре Илгиз менән Өфө районының Дорогино ҡасабаһында йәшәй. Айгизә һәм Гүзәл исемле ҡыҙҙар тәрбиәләйҙәр.\nТөпсөк улдары Айнур төҙөлөш колледжында механиклыҡҡа уҡып сыға. Ишембайҙа “Башнефтгаз” йәмғиәтендә бурыусы булып эшләй. Кәләше Лилиә менән Искәндәр, Динислам һәм Арыҫлан исемле улдар үҫтерәләр.\nБалалары хаҡында һөйләгәндә Гөлгөнә апайҙың күҙҙәрендә ғорурлыҡ һәм шатлыҡ нурҙары балҡый. Балалары, ейән-ейәнсәрҙәре ҡайтыуын улар һағынып көтөп ала. Бәхетле өләсәй тәмле-татлы ризыҡтарын бешерһә, олатайҙары ла ейән-ейәнсәрҙәрен “аһ” итеп тора. Гөлгөнә апай менән Заһир ағай урманға, ялан-ҡырҙарға сығып йөрөргә яраталар. Төрлө йыл миҙгелендә бергәләп миндек, еләк-емеш, мәтрүшкә, сәтләүек, балан йыялар. Элек ат менән утын-бесән әҙерләһәк, хәҙер ат тотмағас, мотоблок менән йөрөйбөҙ, - тиҙәр.\nТәбиғәт менән һоҡланырға, һыу инергә ейән-ейәнсәрҙәрен дә алып сығалар, уларға теге йәҡи был үләндең файҙаһы тураһында аңлаталар, нисек йыйырға икәнлеген өйрәтәләр. Заһир ағай мәсеткә йөрөй, йома намаҙҙарын ҡалдырмай. Ваҡытлы матубғаттан да айырылғандары юҡ Батталовтарҙың.\n“Доғалар уҡып, илдәге хәл-ваҡиғалар менән ҡыҙыҡһынып йәшәйбеҙ. Ауыр сирҙәр үтеп китһен, донъяларыбыҙ тыныс торһон”, - тип теләй улар.


Йөрәк тибеше араһында барлыҡҡа килгән ижад - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nЙөрәк тибеше араһында барлыҡҡа килгән ижад\n09 сентября 2016 ГТРК «Башкортостан»\nРеспублика Милли музейында микроскоптан күренер мөғжизәләр күргәҙмәһе асылды. Новосибирск оҫтаһы Владимир Анискиндың үҙенсәлекле эштәре Өфө ижад һөйөүсеһе иғтибарына тәүге тапҡыр тәҡдим ителә. Микроминиатюра – сәнғәттең һирәк төрө. Ябай күҙ менән күрерлек тә түгел кескәй генә әйберҙәрҙе эшләүе нисегерәк ҡатмарлы. Был нескә оҫталыҡты талап итә. Микроскоп аша ҡарап, тик ҡул менән, йөрәк тибештәре араһында. Күргәҙмә ҡунаҡтарына һоҡланыр урын бар. Энә күҙендә дөйәләр каруаны, кеше сәсендә яһалған яҙма, сәс осона беркетелгән яңы йыл шыршыһы, иң кескәй матрешка, иң бәләкәй китап. Һуңғыһы Гиннес рекордтары китабындағынан да бәләкәйерәк.Микроскоптан күрер мөғжизәләр араһында дағаланған бөрсә барлығы ғәжәпләндермәй. Тик Владимир Анисткин тарихта танылған һулаҡтан ары киткән. Бөрсәнең бер дағаһына ул буяу менән Рәсәй флагын төшөргән, икенсеһенә үҙенең фамилияһы менән даға һалынған йылды билдәләгән. Күргәҙмәне асыу тантанаһында мөғжизәләр авторы менән осрашыу бәхете теймәне. Владимир Анискин әле сит илдә фәнни-ғәмәли конференцияла. Новосибирск оҫтаһы микроминиатюралар менән генә түгел, ә физика-математика фәндәре докторы булараҡ теоретик һәм ғәмәли механика институтында аэродинамика өсөн микротапшырғыстар, микроағымдар өйрәнеүе менән дә билдәле. Тимәк, ҡыҙыҡлы мауығыуында ла, һөнәри эшмәкәрлегендә лә микроскоптан башҡа көн үткәрмәй. Уның ижад мөғжизәләренең күбеһе Санкт-Петербургтағы „Рус һулағы„ музейында урын алған. Өфө һәм республика халҡы иһә „Микроскоптан күрер мәғжизә„ не Башҡортостан милли музейында 20-се ноябргә тиклем күҙәтә ала.\n09 сентября Башҡортостанда быйыл ун китапхананың ябылыуы ихтимал\n12 сентября Бөгөн Ислам диненең оло байрамы - Ҡорбан ғәйете


Исемдәр тарих һөйләй — Викидәреслек\nИсемдәр тарих һөйләй\nБөрйән районы АҪҠАР АУЫЛ БИЛӘМӘҺЕНДӘГЕ ЕР-ҺЫУ АТАМАЛАРЫ\nБашҡорт Википедияһында Аҫҡар ауылы тураһында мәҡәлә бар\n2 Әмир суҡыһы\n3 Кәзә һуйған\n4 Мулла осҡан тауы\n5 Исмәғил ҡойоһо\nАҫкар ауылына Түңгәүер волосы вотчинниктары нигеҙ һала. 1815 йылда Стәрлетамаҡ өйәҙенән 20 ғаилә Үрге Урал өйәҙенә күсерелә һәм Кесе Нөгөш буйында яңы ауыл - 2-се Аҫҡар барлыҡҡа килә.\nАҫҡарҙың улдары билдәле: өлкәне Арыҫланғол - 1743-1828 йй. Уның улдары - Ишбай (уның улы Яҡшығол), Аралбай, Теүәлбай.\nАҫҡарҙың икенсе улы - Таңғатар Аҫҡаров, 1761 йылғы, старшина ярҙамсыһы була. Уның улдары -Дәүләткилде, Күсей, Ырыҫбай, Игебай.\nБыл ауылда Аҫҡар Кульчиков та йәшәгән. Тик ул тәүгә килеп ултырыусы була алмай, сөнки йәше буйынса Арыҫланғол һәм Таңғатар Аҫҡаровтарҙан кесе булып сыға.\nБөрйән районының Аҫкар ауылы менән Әбйәлил районының Асҡар ауылы араһы алыҫ булһа ла ҡан-ҡәрҙәшлектәре бар. Ике ауылда ла "түмәй" һәм"аптыраҡ" араларының булыуы быны тағы бер тапҡыр иҫбатлай. Икеһенең дә тамғаһы - ай, ағасы - ерек, ҡошо - һайыҫҡан.\n(Мырҙабулатова Бикә Ғиниөт ҡыҙынан яҙып алынған.) Ауылдан 4 саҡырым алыҫлыҡта ятҡан бер төбәкте Әмир суҡыһы тип йөрөтәләр. Элек был урынды Бажай суҡыһы тип атағандар.\nӘмир ике апаһы менән урманға утынға барғанда, көслө ел сығып китеп, ямғыр һәм борсаҡ яуа башлай. Әмирҙе апайҙары ҡайтарып ебәргән. Көслө ел өс кенә йәшлек малайҙы осороп алып китә лә, Бажай тауына алып барып һала. Апайҙары эҙләп-эҙләп таба алмағас, ауыл халҡы ҡулға-ҡул тотоношоп Әмирҙе эҙләргә сыға. Өс көн эҙләйҙәр, ләкин ул табылмай.\nҮлән үҫеп, ҡымыҙлыҡ буйға еткәс, кешеләр Бажай суҡыһына ҡымыҙлыҡҡа йөрөй башлайҙар. Шул ваҡытта Әмирҙең һөлдәһен табып, Бажай суҡыһы эргәһенә күмәләр. Шунан бирле Бажай суҡыһын Әмир суҡыһы тип йөрөтә башлағандар.\nАҫҡар ауылының бер яланын Кәзә һуйған яланы тип йөрөтәләр. Унда беҙҙең ауылдың байтаҡ кешеһе бесән эшләй. Революциянан һуң, Совет власы урынлашҡас, кулактар урмандарҙа ҡасып йәшәгән. Ауыл кешеләренең кәзәләрен урлап, һуйып ашай башлағастар, был ялан Кәзә һуйған яланы тип исемләнә. Ул ерҙә күп төрлө ағастар үҫә. Мәҫәлән, ҡайын, миләш, имән, ҡарағай. Кәзә һуйғанға күрше генә Ҡарагүҙ яланы бар.\nМулла осҡан тауыҮҙгәртергә\nАҫҡар ауылы менән Ҡыҫык фермаһы (элекке) араһында Мулла осҡан тигән тау бар. Революциянан алда һәм һуңыраҡ та был тирәләге башҡорт халҡы йәй көнө йәйләүгә күсә торған булған. Халыҡ бөтә мал-тыуарын, әйберҙәрен алған. Ул ваҡытта Ҡыҫыҡ утары ауыл булған. Ҡыҫык халҡы Шәйек йылғаһы буйына йәйләүгә күскән.\nЙәйләүҙән Ҡыҫыҡҡа ҡышлау өсөн мулла Һибәт тә күскән. Мулла мөлкәте тейәлгән аты менән тауҙы төшкәндә, аттары алып каса. Был тау оҙон, текә. Мулланы ултыртып килгән арба ағасҡа һуғыла һәм уның аяғы һына. Шул ваҡыттан һуң был тауҙы Мулла осҡан тауы тип атайҙар.\n(Ғәбиҙуллин Сабирйән Абдуләхәт улынан яҙып алынған.) Элегерәк Аҫҡар ауылында Исмәғил исемле бер кеше йәшәгән. Йәй көндәренең береһендә ул атын еккән дә ауыл осондағы йылға буйлап китеп барған.\nБыл йылғаға төрлө яҡлап ер аҫтынан сыҡҡан шишмәләр ҡушыла. Ошондай бер шишмәнең эргәһендә тәрән ҡойо була. Исмәғил ҡарт бара торғас, аты шул ҡойоға бата башлай. Атын ҡотҡарам тип, ул үҙе лә бата. Шунан алып ауыл кешеләре был ҡойоно Исмәғил ҡойоһо тип атай башлаған.\nБынан бик күп ваҡыт элек бер әбей менән бабай йәшәгән. Улар бик ярлы көн күргәндәр - ашарға ризыҡтары, кейер кейемдәре булмаған.\nБабай бик йәштән үк һунарсылыҡ менән шөғөлләнгән, үҙенә күрә данлыҡлы һунарсы булған. Улар төпләнгән тирәләге тәбиғәт януарҙарға бик бай булған һәм бабай урмандан табышһыҙ ҡайтмаған. Әбей менән бабай шулай итеп донъя көткәндәр.\nУларҙың ике ҡыҙҙары булған. Үҫеп еткәс, уларға бер үк көндө ике яусы килгән. Бабай менән әбей быға шатланып риза булғандар, ярлы йәшәһәләр ҙә, шартына килтереп туй үткәргәндәр, бөтә ауыл халҡын һыйлағандар.\nШул көндән башлап улар бергәләп бик килешеп йәшәй башлағандар. Бабай һаман шул кәсебе менән шөғөлләнгән һәм бөтә ғаиләне туйындырған. Хәҙер инде бабай ҙа ҡартая башлаған, йыш ҡына табышһыҙ ҡайтҡан көндәре лә күп булған.\nБер көндө ул кейәүҙәрен саҡырып: "Хәҙер мин ҡартайҙым инде, күҙҙәрем күрмәй башланы, һунарға йөрөү көндән-көн ауырлаша, шулай ҙа нисек булһа ла көн күрергә кәрәк бит. Мин ғүмер буйына алып йөрөгән һунар ҡорамалдарын һеҙгә тапшырам, хәҙер һеҙ һунарға йөрөй башларһығыҙ", - тигән.\nКейәүҙәре бабайҙың ҡоралдарын алып һунарға сығып китәләр, ләкин юлдары уңмай, бик бойоғошоп ҡайталар. Ҡайнылары: "Тәүге көндә минең менән дә шундай хәл булды, аҙаҡ өйрәнеп киттем, бойоҡмағыҙ, өйрәнерһегеҙ һәм бына тигән һунарсылар булырһығыҙ", - тигән һәм был юлы икеһенә лә айырым йөрөргә кәңәш биргән. Шунан башлап ике бажа айырым йөрөгәндәр. Гел бер ерҙә осрашып, бергә ҡайтырға һүҙ ҡуйышҡандар.\nУлар йәшәгән ауыл эргәһендә бейек, ҡош-ҡортҡа бай тау булған. Ике бажа бергәләп шул тауҙан күп табыш алып ҡайтҡандар. Берҙән-бер көндө осрашырға тейешле урында, кесе бажаһы оло бажаһын эй көткән, ти, эй көткән, ти, ләкин оло бажа һаман килмәгән. Тамам аптырағас, кесе бажа урман яңғыратып: "Бажа!!!" - тип ҡысҡырып, оло бажаһын эҙләп киткән. Быны кешеләр ҙә ишеткән һәм исемһеҙ тау "Бажай"ға әйләнгән. Шунан алып был тауҙы "Бажай" тип атап йөрөткәндәр.\nГ. МЫРҘАБУЛАТОВА, Аҫҡар урта мәктәбенең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/w/index.php?title=Исемдәр_тарих_һөйләй&oldid=18520»\nПоследний раз редактировалась 1 ноябрь 2017 в 20:51\nБыл бит һуңғы тапҡыр 20:51 1 ноябрь 2017 үҙгәртелгән.


Туған йәнле ағинәй » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Туған йәнле ағинәй\nТуған йәнле ағинәй 23.03.2018 // Йәмғиәт\nЙәмғиәттә йәшәгәс, әлбиттә, һәммәбеҙ ҙә мөмкин тиклем матурыраҡ кейенеп йөрөргә тырышабыҙ. “Ағас күрке – япраҡ, әҙәм күрке – сепрәк”, ти халҡыбыҙ. Тик хәҙер кейем теккән һөнәр эйәләре һирәгерәк. Шундай оҫталарҙың береһе хаҡында һүҙем. Бөтә ғүмерен тиерлек туғандарына, шулай уҡ халҡына хеҙмәт итеүгә бағышлаған, әле Баймаҡ ҡалаһында йәшәгән хеҙмәт ветераны Әлифә Шарапова ул.\nБәғзе ваҡыт арабыҙҙа шундай үҙенсәлекле кешеләр йәшәгәне хаҡында, ысынлап та, осраҡлы ғына белеп ҡалаһың. Кемдер һәр саҡ күҙ алдында йөрөп, тиҙ арала билдәлелек яулай. Ә бәғзеләрҙең эш урыны “шаршау артында” булыу сәбәпле, уларҙы белеүселәр ҙә аҙыраҡ. Әйтәйек, берәүгә матур итеп теш ҡуйҙылар, ти. “Кем яһаны?” тип һораһаң, был кеше, әлбиттә, стоматологтың исемен атаясаҡ. Ә төп оҫта – поликлиниканың иң төпкө бүлмәһендә көнө буйы сүкеп-йәбештереп ултырған теш технигы – иғтибарҙан ситтә ҡала. Ундай кешеләрҙе, ғәҙәттә, үҙ туғандарынан, хеҙмәттәштәренән башҡа белгәндәр һирәк.\nБына шуның һымағыраҡ һөнәр эйәһе Әлифә Шарапова. Ул ниндәй генә кейем текмәгән дә уларҙы кем генә кеймәгән икән?! Беренсе класта уҡыған сағында уҡ күңелен арбай был шөғөл. Сәңгелдәктә ятҡан һеңлеһе Рәшиҙәгә кәрәк нәмәне ҡул менән тегеп кейҙерә башлаған Әлифәнең үҫә килә алтын ҡуллы тегенсе булып китерен, әлбиттә, бер Аллаһ Тәғәлә генә белгән.\nОҫта хаҡлы ялға сыҡҡансы Баймаҡ районының халыҡҡа көнкүреш хеҙмәте күрһәтеү комбинатында эшләй. Бихисап маҡтау грамотаһы, миҙалдар менән бүләкләнә. Шул уҡ ваҡытта тиҫтә йылдар район Советы депутаты бурысын да лайыҡлы атҡара.\nЭшен ғүмер буйы күңел биреп, яратып башҡарған был апайҙың тағы бер гүзәл, ә, бәлки, иң мөһим сифаты хаҡында әйтеп үтәйем. Мәғлүм ки, пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм туғанлыҡ бәйләнешен нығытып тороу, бер-береңде ихтирам итеү зарурлығы хаҡында өммәтенә йыш әйтә килгән. Бындай күркәм мөнәсәбәттең һәр дәүерҙә лә иң мөһим мәсьәлә булып тороуы Аллаһ илсеһенең бихисап хәҙисендә тәҡрарлана. Оло быуын вәкилдәренең һөйләүе буйынса, боронғо ата-бабабыҙ быға айырыуса етди ҡараған. Ата-әсәһе йәшләй донъя ҡуйған ғаилә ағзалары тағы ла нығыраҡ ойошоп, бер-береһенә терәк булып ғүмер иткән, өлкәнерәктәре кеселәрен тәрбиәләгән. Бына ошондай күркәм өлгөнөң бөгөн дә дауам итеүе һөйөнөслө.\nӘлифә апай Баймаҡ районының Үрге Яйыҡбай ауылында тыуып үҫә. Һигеҙ бала араһында ул – иң өлкәне. Ата-әсәһе барыһына ла иман тәрбиәһе бирергә тырыша. Әммә тормош беҙ теләгәнсә генә бармай шул. Әлифәгә 21 йәш тигәндә, аталары – Бөйөк Ватан һуғышы ветераны Әнүәр олатай – баҡыйлыҡҡа күсә. Ҡырҡты яңы уҙған әсәһенең төп ярҙамсыһы булып ҡалған егәрле ҡыҙ кесе туғандарын бағыуҙы тулыһынса тиерлек үҙ өҫтөнә ала. Әҙәм балаһына көн күреү өсөн иң мөһиме – аҙыҡ һәм кейем. Ошо хәҡиҡәтте аңлаған ҡыҙ шул мәлдән алып үҙ эшенә мөкиббән бирелә лә инде. Ябай күлдәктән алып ҙур оҫталыҡ, таһыллыҡ талап иткән төрлө костюм, ҡышҡы баш кейемдәре, пальто, тун кеүек әйберҙәр тегеү, бәйләү, сигеү һөнәрен үҙләштергән эшсән, оло йөрәкле ҡатын ҡусты-һеңлеләренә үҙаллы тормошҡа аяҡ баҫҡанға тиклем ышаныслы терәк булып тора. Был ғына ла түгел, үткән быуат аҙағындағы тауарға ҡытлыҡ осоронда барлыҡ яҡындарының бала-сағаһын да кейем-һалым менән тәьмин итеп, уларға әллә ни мохтажлыҡ кисерергә бирмәй.\nҺигеҙ йыл самаһы ҡаты сирләгән ғәзиз әсәһе Сәлиха инәйҙе лә ҡәҙерләп тәрбиәләй. Алыҫыраҡ туғандарына ла һәр саҡ ярҙам ҡулы һуҙырға әҙер торған ҡатынды барлыҡ ҡусты-һеңлеләренең “туған йәнле апайыбыҙ” тип атауы – күп нәмәгә ишара. Киң күңелле ханым Баймаҡ ҡалаһына ауылдарҙан төрлө курстарға килгән яҡындары, таныштары өсөн дә үҙ йортонда һәр саҡ йәшәр урын таба.\nХаҡлы ялда булыуына ҡарамаҫтан, Әлифә апай һаман тынғыһыҙ хеҙмәттә. Яҡындарына, заказ биреүселәргә милли кейемдәр тегә, йәш быуынға яратҡан һөнәренең нескәлектәрен өйрәтә. Шәхси тормошона килгәндә, ошо райондың Иҫән ауылынан Әхмәт Нурмөхәммәт улы менән татыу ғүмер иткәндәр, ике ҡыҙ үҫтергәндәр. Өлкәндәре Гөлнирә Өфө мәктәптәренең береһендә башҡорт телен уҡытһа, кеселәре Әлмира – юрист.\nӘлифә апай яҡындарының, туғандарының оло ихтирамын тойоп йәшәй. Һәр береһе уны әсәһе һымаҡ күрә, аҡыллы кәңәштәренә, йылы һүҙенә һыуһап килә. Әле һеңле-ҡустыларының алтыһы иҫән-һау, бәғзеләре, Аллаһ Тәғәләгә иман килтереп, намаҙ уҡый башлаған. Һәр кемгә лә бына шундай яҡшы туғандар насип итһен ине.\nАвтор: Хәлил ҺӨЙӨНДӨКОВ.\nӘҫәрҙәр уятҡан уйҙар 23.10.2018 // Йәмғиәт\nБашҡорт халыҡ яҙыусыһы Зәйнәб Биишева, һис шикһеҙ, көслө һәм ижади шәхес. Уның “Яҡтыға” трилогияһы...\nШишмә кеүек 23.10.2018 // Йәмғиәт\nМоңо бар кеше илһамланмай сыҙай алмаҫ. Ғәли Ильясов – шишмә кеүек ҡыҫҡа, ләкин яҡты, сағыу тормош...\nУллыҡ бурысын теүәл үтәй 23.10.2018 // Йәмғиәт\n“Аталы кеше – арҡалы” тигән әйтемде күп тапҡыр ишеткәнегеҙ барҙыр. Халҡыбыҙҙың тәрән аҡылын...\nҺәр ғәмәлгә яуап тоторға тура килә 23.10.2018 // Йәмғиәт\n“Кисермәҫлек хата яһағанымды аңланым...” Ауылда тыныс ҡына, үҙ яйы менән һәүетемсә донъя көткән...\nОлоларҙың фатихаһын алыуға ни етә?! Килен-ҡәйнә мөнәсәбәттәре тураһында ниндәй генә әҫәрҙәр...\nҺалдатҡа китә егеттәр... 23.10.2018 // Йәмғиәт\n“Республика хәрби комиссариаттарында иҫәптә торған дүрт хеҙмәткә саҡырылыусы олимпия спорт төрө...\nРадий ХӘБИРОВ: “Автобустан газ баллоны төшөп ҡалып, фажиғә булғанын көтөргәме?” 22.10.2018 // Йәмғиәт\nБашҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров пассажирҙар ташыуҙың хәүефһеҙлеге...\nБаймаҡта 500-сө сабый тыуҙы 22.10.2018 // Йәмғиәт\nБаймаҡтағы гражданлыҡ хәле акттарын теркәү бүлегендә быйыл тыуған 500-сө сабыйға тыуыу тураһында...\nЙәштәр был программаны беләме? 20.10.2018 // Йәмғиәт\nОктябрьский ҡалаһында йәш ғаиләләргә торлаҡ шарттарын яҡшыртыу өсөн социаль түләү алыуға сертификат...\n“Бәләбәй йүкәләре” йыры булырмы? 20.10.2018 // Йәмғиәт\nҠаланың Үҙәк мәҙәниәт һарайы янындағы сквер халыҡтың иң яратҡан урынына әйләнгән. “Заманса ҡала...\n2018 – 2019 йылдарға “Рәсәй лидерҙары” идарасылар конкурсына ғаризалар ҡабул итеү дауам итә....\nБалаларҙы ла, ололарҙы ла һаҡлайыҡ! 19.10.2018 // Йәмғиәт\nОшо көндәрҙә булған Керчь фажиғәһе йәмәғәтселекте тетрәткән иң аяныслы хәлдәрҙең береһе булып...