Серле машина » "Урал" гәзите\nҺѳйѳнсѳ! Ғәли һалдаттан ҡайтты. Егеттең әрменән ҡайтҡанын белеп, ауыл халҡы ғәҙәттәгесә һалдатты ҡотлап, күрешергә йыйылды. Ғәлинең машина менән ҡайтҡанын күреп, күҙҙәре дүрт булды. «Москвич», «Жигули»ҙан башҡа машина күрмәгән халыҡ «ах- ух» итте. Тѳрлѳ шыш-быш ишетелеп ҡала.\n- Шул тиклем ерҙән был машинаны нисек алып ҡайтты икән?\n- Ул шофер булып хеҙмәт иткән, генералды йѳрѳткән!\nШундай һүҙҙәр таралды. Тик машина ғына ѳнһѳҙ ултыра бирҙе. Һѳйләшә белһә, дѳрѳҫѳн әйтер, халыҡты ыҙалатмаҫ ине. Бигерәк тә Ғәлинең атаһы Фәтих ҡарт әллә шатлыҡтан, әллә тулҡынланыуҙан телһеҙ ҡалған. Күршеләренә сәй эсергә әйтергә лә онотҡан. Йѳҙѳндә ҡурҡыу сатҡылары ла сағылып ҡалғандай. Аптырарлыҡ шул. Был бит башҡа һыймаған хәл. Шундай бола ваҡытта күрше-тирәләр юҡ аҡсаһын бар итеп, хеҙмәттәге улдарына итек, обмундирование алырға аҡса һала, ә уның Ғәлиһе\nмашинала ҡайтып тѳштѳ...\nФәтих ҡарт улынан нисек итеп бер тин аҡсаһыҙ машина алып ҡайтыуын тѳпсѳнѳп һорашмаҡсы\n- Атай, һин армияла хеҙмәт итмәгәнһең бит, һѳйләһәм, аңламаҫһың. Был хәрби сер. Иҫән-һау ҡайтҡаныма шатлан, - тип кенә ебәрҙе.\nФәтих ҡартты бер һорау ныҡ борсоно. Был малай кемгә оҡшаған һуң? Заттарында ҡыйыу кешеләр юҡ таһа. Бер кис йоҡларға ятҡас, ҡатынынан ҡыймай ғына һораны:\n- Беҙҙең малай кемгә оҡшаған икән ул?\n- Мин Ғәлине йѳрѳп тапҡан - тип уйлайһыңмы? Йѳрѳп тапҡан хәлдә лә һин уны үҙеңә оҡшатып тәрбиәләнең бит. Үҙеңде ҡасан саф, таҙа кешегә һанай башланың әле? Һинең дә уғрылыҡ эштәрең әҙ булманы. «Ҡара эт бәләһе аҡ эткә тѳшә» тигәндәй, һинең этлегең арҡаһында күпме кеше янды. Ҡар аҫтына ут тѳртѳүсе, һанап китәйемме? Фәтихтың асыуы килеп ҡа-тынының күҙ тѳбѳнә ултыртҡанын һиҙмәй ҙә ҡалды. Ҡатыны ҡысҡырғанға, һуҡмыш малайҙар йоҡонан тороп, аталарын арыу ғына «тәрбиәләп» алдылар. Фә-тих, үҙенең һорауына дѳрѳҫ яуап алып, малайҙарының ысынлап та үҙенә оҡшағанлыҡтарына ышанып, тынысланып йоҡлап китте.\nБыл машина ысынлап та ауыл халҡына яу килтерҙе. Халыҡтың тыныслығы юғалды. Ғәли ҡай-ҙалыр машинаның глушителен тѳшѳрѳп ҡалдырған. Глушителһеҙ машина немецтарҙың пикелағы «юнкерс»тарының тауышын сы-ғарып, ауылдың бер осонан икенсе осона осоп йѳрѳнѳ. Атай менән әсәй йортона ялыу менән килеүселәр һаны ла күбәйҙе. Миңә лә әбей-һәбейҙәр килеп:\n- Улым, һин дәрәжәле кеше, һѳйләшеп ҡара, - тинеләр.\nМин дә үҙемсә әбейҙәрҙе тынысландырып:\n- Машинаһы ватылғас туҡтар. Ярай бәхетегеҙҙән генерал аҡыл-лы булған, танк биреп ҡайтар-маған, - тип йыуатҡан булам.\nҒәли ҡайтҡан кѳндән ауылда ла бер аҙ үҙгәрештәр булып алды. Ауыл урамында быжҡылдаған үрҙәктәр, кѳтѳү-кѳтѳү ҡаңғылдашҡан ҡаҙҙар ҙа күренмәй башланы. Тѳнѳн йоҡо бирмәй лауылдашҡан эттәр ҙә тынып ҡалды. Ул эттәре лә бик үрсене, һәр бер йортта, иң ярлыһында ла кәм тигәндә ѳс эт бит. Ғәйбәтсе бисәләр ҙә ѳйҙән сыҡмауҙы ѳҫтѳн күрҙе. Һүҙҙәре лә тик Ғәли тураһында барғас, һѳйләй-һѳйләй үҙ ғәйбәттәренән ялҡтылар. Ғәли хеҙмәттән иҫән-һау ҡайтыуын «йыуып», малайҙарҙы машинаһына ултыртып, һый-мағандарын машина башына тейәп, типтереп йәшәүен дауам итте. Һәр нәмәнең сиге була. Фәтих ҡарт та йонсоно. Әбейе менән һѳйләшеп, Ғәлигә кәләш эҙләй башланылар. Кәләш әйттерҙеләр. Гѳрләтеп туй үткәрҙеләр. Фәтих ҡарт үҙенең ѳйѳн йәштәргә ҡалдырып, икенсе ауылда йорт алып, улынан алыҫыраҡ йәшәй башланы.\nҒәлинең баллы айы башланып, ауылда тыныслыҡ урынлашты. Кистәрен серәкәй безләгән тауыштар ҙа бик яғымлы ише-телгәндәй булды. Дауыл алдынан була торған тынлыҡ… Баллы ай үтеп тә бѳтмәне, шикелле, Ғәли машинаһында тағы сабауыллай башланы. Шулай ҙа элекке кеүек бик иркенләй алманы. Ҡатыны башта юғалып ҡалды. Егеттең ҡылығына бик тиҙ тѳшѳндѳ лә ҡатындарға булған хас тактикаға күсте. Тәмле-татлы ғына ашап үҫкән Ғәлигә ашарына ҡатҡан икмәк менән һыуҙан башҡа ризыҡ ҡуйманы. Был ғына ла ярҙам итмәгәс, Ғәлинең машинаһына ултырып йѳрѳй башланы. Йәнәһе, Ғәлине ҡарауыллап, күҙ уңынан ысҡындырмай. Машинала ҡатыны йѳрѳй башлағас, Ғәли ѳйгә ҡайтмай башланы. Йәш ҡатын бирешмәне, бер кѳн Ғәлине аулап ҡапҡанға эләктерҙе. Ярһыған ҡатын балта менән машинаны сапҡылап, тѳҙәткеһеҙ итеп ҡуйҙы. Атай-әсәләрен дә тәрбиәүи эшкә егеп, Ғәлине ауыҙлыҡлап алдылар. Хәҙер Ғәлинең ике малайы үҫә. Был малайҙар кемгә оҡшар, Хоҙай үҙе генә белә. Машина йәшлек йылдарының тарихы булып, ябыу аҫтында ҡаплаулы тора. Беҙҙе ҡапсыҡта оҙаҡ һаҡлап булмай. Кем белә, бәлки, был сәйер машинаның сере бер ваҡыт сиселер.


Эттәр яман шештең еҫен һиҙә » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Эттәр яман шештең еҫен һиҙә\n11.09.2019 Эттәр яман шештең еҫен һиҙә\nЭттең еҫ һиҙеү һәләте иҫ киткес. Тик уның яман шеш күҙәнәктәрен һиҙә алыу һәләте хатта ғалимдарҙы ла хайран ҡалдыра.\n1989 йылда Британияның медицина журналдарының береһендә хирургтарға аяғындағы миңен алыуҙарын һорап мөрәжәғәт иткән ҡатын-ҡыҙ тураһында мәҡәлә баҫылып сыға. Ҡатын этенең һәр саҡ уның аяғындағы миңде яларға йәки тешләргә ынтылыуына зарлана. Анализдар күрһәтеүенсә, ул, ысынлап та, тире яман шешенең бер төрө – меланома булыуы асыҡланған. Бәхеткә күрә, аҡылы эттең хужабикәһенә ваҡытында диагноз ҡуйыла.\nМедиктар алдында шундай һорау килеп тыуа: эттәр эске органдарҙағы яман шеште билдәләй аламы? Быны асыҡлау өсөн ғилми тикшеренеү үткәрәләр. Бының өсөн ғалимдар пациенттарҙың бәүеленән бәүел ҡыуығы яман шеше менән ауырыусыларҙы асыҡлау өсөн эттәргә күнекмәләр үткәреп ҡарайҙар. Тәжрибәлә төрлө тоҡомло алты эт ҡатнаша. Һөҙөмтәлә етенсе ай аҙағына был эттәр 54 осраҡтың 22-һендә дөрөҫ диагноз ҡуя алыу һәләтенә эйә булған.\nОшо тәжрибә ваҡытында шундай ҡыҙыҡ хәл күҙәтелә. Бөтә эт тә бер үк пациенттың анализына күрһәтә. Ә уның бәүел ҡыуығында рак булмай. Табиптар уны ныҡлабыраҡ тикшереп ҡарағас, уның бөйөрөндә яман шеш булыуы асыҡлана


Көбәктәренә ни булған?..\nАталар, йүгерәләр, тырышалар, әммә һөҙөмтә юҡ. Рәсәйҙең биатлон буйынса йыйылма командаһы донъя кубогының өсөнсө этабын да уңышһыҙ тамамланы тиһәк тә була. Улар иҫәбендә – бер генә бронза миҙал. ҡатын-ҡыҙҙар араһында спринт бәйгеһендә Ольга Зайцева ярайһы ғына уңышҡа өлгәшеп, Финляндия спортсыһы менән бер үк ваҡыт күрһәтеп, өсөнсө урынды бүлеште. Яҡташыбыҙ Ольга Вилухина сәпкә оҫта атһа ла, тиҙлеге һөйөндөрөрлөк түгел.\nАталар, йүгерәләр, тырышалар, әммә һөҙөмтә юҡ. Рәсәйҙең биатлон буйынса йыйылма командаһы донъя кубогының өсөнсө этабын да уңышһыҙ тамамланы тиһәк тә була. Улар иҫәбендә – бер генә бронза миҙал. ҡатын-ҡыҙҙар араһында спринт бәйгеһендә Ольга Зайцева ярайһы ғына уңышҡа өлгәшеп, Финляндия спортсыһы менән бер үк ваҡыт күрһәтеп, өсөнсө урынды бүлеште. Яҡташыбыҙ Ольга Вилухина сәпкә оҫта атһа ла, тиҙлеге һөйөндөрөрлөк түгел. Ул – 63-сө. Ир-ат та ошо уҡ ярышта көс һынашты. Бер Евгений Устюгов ҡына призлы урын өсөн көрәшеп ҡараны, әммә хәле етеңкерәмәне. Һөҙөмтәлә финишты бишенсе булып үтте. Андрей Маковеев, ике тапҡыр сәпкә яҙа атһа ла, тиҙлеге арҡаһында туғыҙынсы урынға күтәрелде. Ә бына билдәле яҡташыбыҙ Максим Чудов тәүге атыу рубежында иң һәйбәт күрһәткескә өлгәшһә лә, икенсеһендә ике тапҡыр хаталанып, 49-сы күрһәткес менән генә ҡәнәғәтләнде.\nҡатын-ҡыҙ менән ир-ат берләштерелгән эстафетала ла Рәсәй командаһына бәхет йылмайманы. Улар, Швеция, Украина һәм Франция командаларынан ҡала, дүртенсе урынды яуланы. Шулай итеп, өсөнсө этап та Рәсәй биатлонсыларын ҡыуандыра алманы. Бар этап һөҙөмтәләре буйынса улар иҫәбендә бары ике бронза миҙал бар. Әлегә лидер – Норвегия /ете алтын, дүрт көмөш, бер бронза/. Швеция /4-0-2/ – икенсе урында. Өсөнсө – Финляндия /2-2-2/, йәғни Кайса Мякяряйнен. Ул бер үҙе алты миҙал яулап, илен өсөнсө призлы урынға сығарҙы. Рәсәй ундың аръяғында булырға тейеш.


Төнгө ваҡытта ҡаланан йәки ауылдан ситтә туҡтаған водителдәр мотлаҡ рәүештә яҡтылыҡты кире ҡағыусы жилетта булырға тейеш\nБыл хаҡтағы күрһәтмә бөгөн Рәсәй Хөкүмәте сайтында донъя күрҙе. Документ хәүефһеҙлек сараларын күҙ уңында тота. Рәсми мәғлүмәттәр буйынса, быйыл тәүге алты айҙа Рәсәйҙә юл ситендә туҡтаған 66 водитель икенсе транспорт сараһы аҫтында ҡалып һәләк булған.\nБыл уҙған йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда, 4,8 процентҡа күберәк. Әйткәндәй, бынан бер нисә йыл элек йәйәүлеләргә лә кейемдә яҡтылыҡты кире ҡағыусы элементтар тағып йөрөргә ҡушылды. Һөҙөмтәлә юл-транспорт фажиғәләре 10,2 процентҡа кәмене.


Исламда дуҫлыҡ | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > вәғәздәр > Исламда дуҫлыҡ\n« Ахырзаман ғәләмәттәре...\nКемдәр Ҡиәмәттә шәфәғәт ҡыла? »\nҠиәмәттә, Мизан ваҡытында, бер кешенең ожмаһҡа керер өсөн әҙ генә әжер-сауабы етмәҫ. Ул Аллаһ Тәғәләнән ялбарыр: “Бер аҙ ваҡыт бир, мин етмәгән әжер-сауапты табырмым”, — тип. Ул әсәһенә барыр, унан әҙ генә әжер һорар. “Эй әсәйем! Һинең балаңа тамуҡҡа кермәҫ өсөн әҙ генә сауап етмәй. Мине ҡотҡар, әҙ генә сауабыңды бирһәңсе”, — тиеп ялбарыр. Ләкин әсәһе уға: “Эй улым! Һин ҡурҡҡандан, мин дә ҡурҡам. Һиңә әжерҙәремдән бер нәмә лә бирә алмам”, — тиер. Һуңынан атаһына барып ҡарар, ләкин унан да шундай уҡ яуап алыр. Туғанларына, һеңлеләренә, хәләл ефетенә барып та әжерһеҙ ҡайтыр, берһелә, бер әжер ҙә уға бирмәҫ. Инде ҡотолап булмаҫына, Тамуҡҡа эләгеренә ҡайғырып кире Аллаһ Тәғәләгә барғанда мәсеткә бергә йөрөгән, Аллаһ ризалығы өсөн бергә намаҙ уҡыған ҡәрҙәшен осратыр үә уға үҙ ҡайғыһын һөйләп бирер. Шул саҡта дин ҡәрҙәше уға: “Миңә әле Хисап булманы, бәлки миңә лә әжер-сауаптарым етмәҫ. Икебеҙ ҙә тамуҡҡа кергәнсе, һин булһа ла ожмаһҡа кер”, — тип уға үҙенең бөтөн әжерҙәрен бирер. Аллаһ алдына әжер-сауаптар менән һөйөнөп был мосолман килер ҙә уны ожмаһҡа керергә рөхсәт ителер. Инде ожмаһ ишегенә килеп баҫҡас, ауаз ишетә:\n“Үҙ дуҫы бәләгә тарығанда, тамуҡҡа кергәндә уны ташлаған ирҙәр сифатынан булмаҫ.” Был мосолман үҙ ҡәрҙәше тураһында уйланыр. Уның тамуҡҡа керере, ундағы яфаларҙы иҫенә алып, Аллаһҡа ялбарыр: “Йә Раббым! Минең ҡәрҙәшемде лә ғәфү ит, уны ла ожмаһыңа керет. Йә мине лә уның менән бергә тамуҡҡа ырғыт”, — тип сәждәгә китер. Уға фәрештәләр: “Кер ожмаһҡа”, — тигәс: “Юҡ, дуҫым миңә сауаптарын бирҙе, мине ҡотҡарҙы, унһыҙ керә алмам”, — тиер. Шул саҡ Аллаһ Тәғәлә фәрештәләргә: “Барығыҙ тамуҡҡа үә уның дуҫың сығарығыҙ”, — тигән әмер ителер. Улар икеһе лә ожмаһҡа керерҙәр, икеһе лә ҡотолорҙар.\nПәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм әйткән бит: “Мосолман дуҫтарығыҙ күп булһын. Улар Ҡиәмәттә һеҙҙең өсөн шәфәғәт ҡылырҙар”. Ибн Мәджәнең хәҙистәр йыйынтығында килгән хәҙистә: “Ҡиәмәттә, Хисап ваҡытында, мосолмандар Аллаһ Тәғәлә менән ҡыйышҡан һымаҡ ныҡ ялбарырҙар. “Йә Раббым! Был ҡәрҙәштәребеҙ беҙҙең менән мәсеттә бергә намаҙ уҡыны, ураҙа тотто, уларҙы тамуҡтан сығарһаңсы”, — тип. Шул саҡ Аллаһтан рөхсәт ителеп: “Күңелендә дирхәм ҡәҙәре иманы булғандарын тамуҡтан сығарығыҙ”, — тиелер. Мосолмандар тағы ла ялбарыр. Һуңынан Аллаһтан ярты дирхәм ҡәҙәре булһа ла иманы булғандарын сығарырға рөхсәт ителер. Ләкин мосолмандар ялбарыуынан туҡтамаҫ. Һуңынан Аллаһтан хатта туҙан бөртөгө ҡәҙәрем булһа ла иманы булғандарын тамуҡтан сығарырға әмер ителер.”\nМөхтәрәм дин ҡәрҙәштәребеҙ! Ҡиәмәттә бер-беребеҙҙең ҡәҙерен беләсәкбеҙ. Шул саҡҡа әҙер булайыҡ. Дин ҡәрҙәштәребеҙ күп булһын, уларҙы Аллаһ ризалығы өсөн һөйәйек, уларға ярҙам итәйек. Зыян итә күрмәйек. Хатта иң яҡын туғандарыбыҙ ҙа ярҙам ҡулы һуҙмағанда, улар ярҙам итер. Шул саҡта дуҫлыҡтың ҡәҙерен белербеҙ. Әле бер- берһе менән ҡыйышып йөрөгән мосолмандар шул саҡ үкенер.\nДонъяла мосолмандар төрлө фирҡәләргә бүлгеләнер, мал-мөлкәт бүлешәләр, үҙҙәренең дуҫлығын юҡ итәләр. Ҡиәмәттә был кәрәк булырмы? Кемдәрҙер белеп, ҡайһылар аңғармай даләләттә (аҙашыуҙа) булырҙар. Ҡай берәүҙәр мосолмандарға зыян һалып йөрөр, уларҙан көлөп маташыр. Бындарҙар үҙҙәренең ҙур хәсрәттә икәнен аңламаҫ ҡына. Үкенерҙәр, ләкин һуң булыр...\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 03.02.2018 в 23:19, и размещена в категории вәғәздәр. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Милләт-ара татыулыҡты нығытыу йылының эмблемаһы раҫланды // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nМилләт-ара татыулыҡты нығытыу йылының эмблемаһы раҫланды\n11:11, 30 мая 2011 Сәйәсәт\nМилләт-ара татыулыҡты нығытыу йылы – 2011 эмблемаһын әҙерләүгә конкурс барышында комиссия ҡарары менән Нәсих Хәлисовтың эше иң яҡшыһы тип танылды. Ул Йылдың рәсми символикаһы сифатында раҫланды.\nРеспубликанан һәм башҡа төбәктәрҙән конкурсҡа йәмғеһе 60-тан ашыу эш тапшырылды. Эштәр электрон төрҙә, баҫтырылған, ҡулдан төшөрөлгән һүрәт сифатында ҡабул ителде.\nКонкурста мәктәп уҡыусыларынан алып пенсионерҙарға тиклем төрлө йәштәрҙәге кешеләр ҡатнашты. Конкурсанттар Йыл эмблемаһы сифатында күрергә теләгән эскиздарына ентекле һүрәтләүҙәрен дә ебәрҙе, тип хәбәр итә Башҡортостан Президентының матбуғат хеҙмәте.\nТеги: Милләт-ара татыулыҡты нығытыу йылы


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - КОРОНАВИРУСТАН ТҮГЕЛ УНЫҢ ЭҘЕМТӘЛӘРЕНӘН ВАФАТ БУЛАЛАР - 2020 - Мәҡәләләр\nКОРОНАВИРУСТАН ТҮГЕЛ УНЫҢ ЭҘЕМТӘЛӘРЕНӘН ВАФАТ БУЛАЛАР\nЗубоволағы инфекцион үҙәк, йәғни ковид-госпиталь табибы Глеб ГЛЕБОВ "Эхо Москвы в Уфе" радиостанцияһы эфирында коронавирустың беренсе билдәләре ваҡытында ниндәй препараттар ҡулланырға кәрәклеге, ниндәйҙәрен ҡулланыу ярамағанлығы хаҡында һөйләне. Шулай уҡ ул COVID-19 вирусын профилактикалауға иғтибар йүнәлтте, халыҡтың 85 процентының был инфекцияны йоҡторасағын һәм пациенттарҙың ковидтан түгел, ә уның эҙемтәләренән, йәғни сир һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килгән икенсе сирҙәрҙең киҫкенләшеүенән вафат булыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды.\nДауалау ысулдары даими рәүештә үҙгәреп тора. Шуға күрә табип граждандарҙы, бигерәк тә сир башланып ҡына торғанда, антибиотиктар ҡулланмаҫҡа саҡыра. "Бактериаль пневмония булмағанда, антибиотиктар һеҙгә зыян ғына килтерәсәк. Эйе, тәүге ковид башланып ҡына торған осорҙа беҙ барыһына ла антибиотиктар ҡуйҙыҡ. Әммә хәҙер ҡайһы бер препараттарҙың һөҙөмтәһе булмауы тураһында беләбеҙ. - Әлбиттә, ысулдар үҙгәрә. Хәҙер беҙ ниндәйҙер кимәлдә ковидты дауаларға өйрәндек", - ти табип.\nАшҡаҙан аҫты биҙе\nАшҡаҙан аҫты биҙенә иғтибар әҙ бүленә. Моғайын, коронавирус иң зыян килтергән ағза - ул ашҡаҙан аҫты биҙелер. Ҡатмарландырыусы фактор булып шәкәр сире тора. Коронавирус ашҡаҙан аҫты биҙен зарарлай, һөҙөмтәлә ҡанда шәкәр кимәле арта - был беренсе мәл. Икенсеһе - иммунитет күҙәнәктәре организм күҙәнәктәрен айырып тормай үлтерә, был "проект" тормошҡа ашһын өсөн ҡандағы глюкоза кимәле күтәрелергә тейеш. Шуға күрә ашҡаҙан аҫты биҙен "тынысландырырға", уның эшмәкәрлеген яйларға кәрәк. "Ә беҙ беренсе көндән үк антибиотиктар, вирусҡа ҡаршы көслө саралар менән тултырып, уны ултыртабыҙ. Мин патологоанатомдар менән һөйләштем, мәйетте ярғанда улар сирҙе ауыр үткәреп һәләк булыусыларҙың ашҡаҙан аҫты биҙе ныҡ зыянлағанын белдерә. Был тема әлегә өйрәнелмәгән, уны әүҙем өйрәнергә кәрәк. Медицинала төп ҡағиҙә - зыян итмә, беҙ уны тоторға тейеш", - ти табип.\nВирус йоҡтормаҫ өсөн нимә эшләргә?\n- Үҙенең D витамины кимәлен контролдә тоторға тейеш (ғалимдар D витамины түбәнәйгән кешеләрҙең сирләүе һәм сирҙе ауыр үткәреүе тураһында белдерә. Уның кимәлен белер өсөн анализдар тапшырырға кәрәк). - Битлектә йөрөргә.\n- Социаль дистанция һаҡларға (битлектәр ҙә һәр саҡ һаҡламай, әгәр кеше күҙлек кеймәй икән, уның күҙе һаҡланмай, кемдер эргәлә сөскөрһә, битлек ярҙам итмәйәсәк).\nҮҙегеҙҙе насар тойһағыҙ, беренсе биш тәүлектә ПЦР тапшырырға кәрәк, әммә уларҙың 30 проценты ялған-кире һөҙөмтә күрһәтеүе ихтималлығын да оноторға ярамай. Тағы бер мәл: анализды бик йыш дөрөҫ алмайҙар. "Нисек мазок алғанды үҙегеҙ контролләргә тейешһегеҙ. Уның береһен танауҙан, күҙҙән йәш сығырлыҡ тәрәнлектә; икенсеһен йотҡолоҡтоң артҡы өлөшөнән алырға кәрәк", - ти Глеб Глебов.\nҠапыл ғына тәм дә, еҫ тә тоймай башлаһағыҙ - 95 процент осраҡта был ковид.\nДауаланыуға килгәндә, әгәр кире күрһәтмә булмағанда, ҡанды шыйыҡлатыусы антикоагулянттар, вирусҡа ҡаршы һәм ҡаҡырыҡты сығарыусы дарыуҙар ҡулланыу кәрәк.\nЭсегеҙҙә йоҡларға тырышығыҙ. Был торошта сатурацияның яҡшыраҡ булыуы раҫланған.\nХатта ПЦР кире булып та, кеше үҙен насар тоя икән, етенсе тәүлектә ҡан тапшырырға мөмкин. IgM иммуноглобулины табылһа, тимәк, ауырыйһығыҙ.\nТынығыҙ ҡыҫылмаһа, тын ала алмау тойғоһо булмаһа, КТ үтергә ашыҡмағыҙ, КТ - ул нурланыу. Үпкәләр 5-7-се тәүлектә генә зыянлана башлай. Әгәр КТ-ны алдан эшләтһәгеҙ ҙә ул бер нәмә лә күрһәтмәйәсәк.\nКүптәр температура юғары килеш торһа һәм төшмәһә, был үпкәләрҙең елһенеүен раҫлай, тип уйлай. Әммә тоноҡ быяла (матовое стекло) төрөндәге вируслы пневмония булғанда бер ниндәй елһенеү ҙә күҙәтелмәй. Температура цитокин штормы һөҙөмтәһендә күтәрелә. Әгәр ул 38,5 градустан юғары булып, парацетамол эскәндә лә төшмәһә, был дауаханаға ятырға кәрәклектең бер күрһәткесе.\nБында дүрт пунктты күҙәтергә кәрәк:\n- сатурация 95 проценттан түбән (пульсоксиметр менән үлсәнә);\n- температура 38 градустан юғары;\n- үпкәләр 25 процентҡа зыянланған;\n- тыныс торғанда тын алыу минутына 22-нән күберәк.\n"Әгәр ошо дүрт пункттың икеһе бар икән, һеҙҙе госпитализацияларға тейештәр", - тип белдерә табип-инфекционист.\nӘгәр дауаханаға һалмайҙар икән, БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының 8(347) 286-58-27, 8 (347) 279-91-20 (күп каналлы, тәүлек әйләнәһенә) коронавирус буйынса ҡыҙыу бәйләнешенә мөрәжәғәт итергә кәрәк.\nТабип-инфекционистың башҡа ҡыҙыҡлы фекерҙәре:\n- Ковидтан дарыу юҡ, дауалау, күп осраҡта, билдәләр буйынса башҡарыла, рекомендациялар даими рәүештә үҙгәреп тора.\n- Коронавирусты ОРВИ менән бутауы еңел. Башланғыс стадияла улар оҡшаш. Айырма шунда: ковид булғанда тәм һәм еҫ тойоу юғала.\n- Коронавирустан ҡурҡырға ярамай, унан һаҡланырға кәрәк. Нормаль тормош рәүеше алып барған сәләмәт кешеләрҙең 85 проценты уны ОРВИ кеүек кенә үткәрәсәк.\n- Коронавирус үткәргәндән һуң кеше 11-се тәүлеккә йоғошло булыуҙан туҡтай. Һауығыу осоронда температура, ҡоро йүтәл күҙәтелеүе мөмкин.\n- Үпкәләрҙең зарарланыуы - коронавирус ваҡытында иң ҡурҡынысы түгел. Барлыҡ ағзалар һәм туҡымалар ҙа зарарлана, ҡан тамырҙары ла, шулай уҡ тромбтар барлыҡҡа килә һ.б.\n- Коронавирустан түгел, уның эҙемтәләренән, ул организмда тыуҙырған патологияларҙан вафат булалар. "Кемдер обструктив бронхит, кемдер шәкәр сире менән ауырыған, кемдеңдер тромбтар барлыҡҡа килгән. Ковидтан шунса кеше үлде, тигән статистиканы ҡарап, унан нисек үлергә мөмкин икәнен аңламайым. Эйе, эҙемтәләренән үлергә мөмкин, ә ковидтан - вируслы һауаны һулап үлгән кешене күргәнем юҡ", - тип һығымта яһай Глеб Глебов.\nЯҙылған: 20.11.20 | Ҡаралған: 1999


Был хаҡта белмәй ҡалмағыҙ!\n15 Сентябрь , 09:30\n20 – 24 октябрҙә Екатеринбург ҡалаһында “Иван-де-Марья” Бөтә Рәсәй халыҡ-художество промыслалары һәм һөнәрҙәре оҫталары фестивале үткәреләсәк.\nСара сиктәрендә “Башҡортостан Республикаһының бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ үҫеше буйынса агентлығы” автономиялы коммерицяға ҡарамаған ойошмаһы республиканың халыҡ-художество промыслалары әйберҙәре күргәҙмәһен ойоштора.\nКоллектив стендта конкурс һайлауын үткән, халыҡ-художество промыслалары тармағындағы һәм Башҡортостанда теркәлгән бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттары ҡатнаша ала. Яңы эш башлаған эшҡыуарҙарға Рәсәй Президенты Владимир Путиндың май указы нигеҙендә барлыҡҡа килгән “Бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ һәм эшҡыуарлыҡ башланғыстарына ярҙам итеү” милли проекты сиктәрендә ярҙам күрһәтелә.\nКүргәҙмәлә ҡатнашыу өсөн ғаризалар 14 – 17 сентябрҙә https://bvk-plus.timepad.ru/event/1768553/ һылтанмаһы йәки nhp-rb@mail.ru. электрон почтаһы буйынса ҡабул ителә. Ҡатнашыу тураһындағы һорауҙарҙы 7 (987) 04-00-621 (Евгения Сафина) буйынса мөрәжәғәт итергә мөмкин.\nОйоштороусылар: республиканың Эшҡыуарлыҡ буйынса дәүләт комитеты ҡарамағындағы “Башҡортостан Республикаһының бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ үҫеше буйынса агентлығы” автономиялы коммерицяға ҡарамаған ойошмаһы. Бәйләнештәр өсөн телефон: +7 (347)224-99-99 доб. 301 (Татьяна Сайгина).\nФото: республиканың Эшҡыуарлыҡ буйынса дәүләт комитеты.


Был һайлау алды көндәрендә барыбыҙ өсөн ғәзиз булған икмәк тураһында һөйләмәй, башҡа нимә тураһында һөйләйһең инде? Бөгөн һайлау һәм инфляция - төп темаларҙың береһе. Әгәр сәйәсәт темаһы бер миҙгел генә булһа, "хаҡтар мәсьәләһе" беҙҙе һәр ваҡыт ҡыҙыҡһындыра - иртән һәм кисен, төштән һуң һәм (бигерәк тә) төшкә тиклем, ғөмүмән, тәүлек әйләнәһенә.\nШуға күрә бөгөн тап хаҡтар тураһында һөйләшәйек. Эйе-эйе, беҙгә, ябай граждандарға, бер минут та тыңғылыҡ бирмәгән хаҡтар хаҡында. 2007 йылдың сентябрендә аҙыҡ-түлеккә хаҡтарҙың ҡырҡа күтәрелеүен бер кем дә онотмағандыр, моғайын.\nУл саҡта социаль мөһим тауарҙарға сауҙа өҫтәмәләрен мөмкин тиклем кәметеү, шулай уҡ урындағы етештереүселәргә эшләү өсөн уңайлы шарттар булдырыу аҙыҡ-түлек баҙарында тотороҡлолоҡто тәьмин итеү буйынса ҡулайлы сара булып тойолдо.\nБилдәле булыуынса сауҙа өҫтәмәһе - етештереүсе хаҡы менән һатыу хаҡы араһындағы айырма. Тап ошо күрһәткескә сик ҡуйылды - БР министрлыҡтары менән ҡаланың эре сауҙа структуралары етәкселәре араһында килешеү һөҙөмтәһендә социаль мөһим тауарҙарға сауҙа өҫтәмәләре бер проценттан ун процентҡа тиклем сиктә билдәләнде.\n"Социаль мөһим тауарҙар" ни икәнлеген төшөнөп етмәүселәргә аңлатабыҙ - был БР Ауыл хужалығы министрлығы тарафынан төҙөлгән продукция исемлеге, уға 130 атама менән төрлө аҙыҡ-түлектәр инә - һөт, май, икмәк, йомортҡа, сыр - ҡыҫҡаһы, кешегә ҡәҙимге, "сәләмәт" йәшәү өсөн кәрәкле булған бөтә нәмәләр.\nҠайһы берәүҙәр, бәлки, тәғәйен бер сортҡа хаҡ ни өсөн кәметелгән икән, әллә сифаты насарыраҡ, тәме башҡасараҡ микән, тип шикләнеп ҡалыр. Беҙ был һорауға ҡағылышлы, Башҡортостан сауҙа ассоциацияһының башҡарыусы директоры Светлана Йәғәфәроваға мөрәжәғәт иттек. Бына ул нисек аңлатты:\n- Ысынында иһә, социаль аҙыҡ-түлектәр - икмәк, сыр, колбаса һәм башҡалар - үҙҙәренең ҡиммәтле "туғандарынан" бер ни менән дә айырылмай: тәме лә, сифаты ла шул уҡ. Былар беҙҙең ассортименттан ҡәҙимге продукттар, - тип аңлатты Светлана Роберт ҡыҙы. - Етмәһә, был сорттарҙы һайлауға беҙ, бер нисә мөһим факторҙы күҙ уңында тотоп, бик ентекле ҡараныҡ.\nБының өсөн беҙ иң тәүҙә, беҙҙең сауҙа селтәрҙәрен икмәк, һөт, сыр, колбасаларҙың ҡайһы сорттары менән ваҡытында һәм өҙлөкһөҙ тәьмин итә алыуҙарын асыҡлау өсөн, урындағы тауар етештереүселәр менән һөйләштек. Әгәр ниндәйҙер аҙыҡ-түлекте "социаль" яһайбыҙ икән, беҙ уның магазиндарҙа даими булыуын тәьмин итергә тейешбеҙ бит - юҡһа, ул ниндәй социаль тауар булһын?\nИкенсенән, хаҡ факторы ҙур роль уйнай. Бер магазин да "социаль" тауар сифатында бигерәк ҡиммәт йәки, киреһенсә, иң арзан тауарҙы ҡуймаясаҡ. Был һатыусыға ғына түгел, һатып алыусыға ла файҙаһыҙ. Шул уҡ ваҡытта сауҙа ойошмаһы үҙ продукцияһының бөтә исемлеген дә "социаль" яһай алмай. Бөтә ассортименттан бер нисә генә атама һайлап алына - мәҫәлән, төрлө ҡуйылыҡтағы һөттөң ике төрө, бер нисә төрлө май, икмәк, сыр һәм башҡалар.\nБыларҙан тыш, "социаль" сорт халыҡта һорау менән дә файҙаланырға тейеш. Ни өсөн икәнен аңлатып тороу кәрәкмәйҙер, моғайын.\nБына, күреүегеҙсә, барыһы ла ябай ғына! Борсолоуҙарыбыҙ бушҡа булған, күрәһең, һәм хәҙер тыныс күңел менән магазинға барып, теләгән тиклем экономияларға мөмкин.\nДөрөҫ, икенсе һорау ҙа тыуа. Ҡасанға тиклем магазиндарыбыҙ һәм супермаркеттар "социаль" хаҡтар менән ҡыуандырыр икән?\nСветлана Йәғәфәрова әйтеүенсә, "селтәрҙәр" һәм республика министрлыҡтары араһында төҙөлгән килешеүҙең срогы сикләнмәгән һәм ваҡытын оҙайтыуға мохтаж түгел. Шуға ҡарамаҫтан, 2008 йылдың 1 майында сауҙа өҫтәмәләрен туҡтатып тороу кәрәклеге ҡайтанан ҡараласаҡ, тигән рәсми булмаған килешеү бар. Светлана Роберт ҡыҙы аңлатыуынса, "хәлгә ҡарап", ҡарар ҡабул ителәсәк - бәлки, "социаль" хаҡтар артабан да дауам иттерелер.\nКилешеү шарттарын боҙоуға килгәндә, бындай осраҡтар хәҙер аҙайғандан-аҙая. БР Тышҡы иҡтисади бәйләнештәр, сауҙа һәм эшҡыуарлыҡ министрлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, аҙна һайын үткәрелгән мониторинг мәғлүмәттәре буйынса республикалағы бөтә магазиндар ҙа үҙҙәре ҡабул иткән йөкләмәләрҙе күҙәтә. Был ғәжәп түгел, тиҙәр ведомство матбуғат хеҙмәтендә, сөнки сауҙа ойошмалары араһында конкуренция бик юғары, һәм аҙыҡ-түлеккә хаҡты күтәреүҙән фәтеүә булмаясаҡ. Әгәр инде айырым бер сауҙа нөктәһендә сауҙа өҫтәмәләрен бер аҙ күтәрәләр икән, уның етәкселеге менән шәхси әңгәмәнән һуң бөтәһе лә үҙ урынына баҫа. Тик хаҡ структураһы сауҙа өҫтәмәләренән генә тормай бит, ә үҙҡиммәткә һәм етештереүгә сығымдарға ла бәйле. Ә был факторҙарға, билдәле булыуынса, туранан-тура бер нисек тә йоғонто яһап булмай. Шуға күрә лә сауҙа өҫтәмәләрен сикләгән хәлдә лә хаҡтарҙың артабан үҫеүенә юл ҡуймау мөмкин түгел.


Торатау геопаркы - Bash.News\nТоратау геопаркы https://bash.news/news/86124_toratau_geoparky\n"Торатау" геопаркын ЮНЕСКО-ның бөтә донъя мираҫы объекттары исемлегенә индереү буйынса саралар планы әҙерләнәсәк. Республика етәксеһе Радий Хәбиров ҡул ҡуйған Указ Ишембай һәм Стәрлетамаҡ райондарының геологик, биологик һәм тарихи-мәҙәни мираҫын һаҡлауға йүнәлтелгән. Геопарк составында тәбиғәт ҡомартҡылары Торатау һәм Йөрәктау буласаҡ.\nРәсих Хәмитов, Башҡортостан йәмәғәт палатаһы ағзаһы: “Тәбиғәт һөйөүселәр өсөн, Башҡортостан халҡы өсөн ошо геопарктың булдырылыуы артабан да беҙҙең иҡтисадты үҫтереүгә, ауылдарҙы, юлдарҙы төҙөкләндереүгә, ошо биләмәгә донъя халҡын йәлеп итеү ҙур сара буласаҡ”.\n"Торатау" төбәктә юғары һаҡлау статусына дәғүә итеүсе икенсе геопарк буласаҡ. "Юнеско"ның штаб-фатирында Салауат районында "Янғантау" геопаркын булдырыу тураһында заявка хупланған. 230 миллион йыл элек барлыҡҡа килгән шихандар ҙа донъя кимәлендә билдәлелек яулар тип көтөлә. Урындағы халыҡтың ауыҙ-тел ижады ла ентекле өйрәнеләсәк.\nАвстрияның баш ҡалаһында Башҡортостан көндәре уҙҙы\n22:54, 26 июн\nӨфөнөң телеүҙәк алдындағы майҙанында күренекле башҡорт шағиры Шәйехзада Бабичҡа һәйкәл ҡорола башланы\n22:49, 25 июн\nӨфө халҡы «Хеҙмәт батырлығы һәм даны ҡалаһы» өсөн тауыш бирә\nБашҡортостан башлығы вазифаһына 11 сәйәси партия вәкиле дәғүә итә\n22:12, 21 июн


Рәсәйҙә «Пушкин картаһы» проекты эшләй башланы\n9 Сентябрь , 08:00\nПроект «Мәҙәниәт» милли проекты сиктәрендә социаль ярҙам йөҙөнән эшләнгән. Ул йәш кешеләргә мәҙәни учреждениеларға йөрөү мөмкинлеген бирә һәм 23 йәше тулмаған егеттәр-ҡыҙҙар уның менән файҙалана ала.\n«Пушкин картаһы»на йәш быуын вәкилдәре – 14-22 йәшлектәр эйә була ала. Уны алыу өсөн «Дәүләт хеҙмәттәре» порталында теркәлер кәрәк. Уның менән үҙегеҙ йәшәгән төбәктә генә түгел, Рәсәй буйлап ял иткәндә, сәйәхәт иткәндә ҡулланып буласаҡ.\nБашҡортостанда был программала 21 дәүләт мәҙәниәт ойошмаһы – 17 театр-концерт берекмәһе һәм филиалдары менән 4 музей эшләй. Улар 300-ҙән ашыу сара – спектакль һм концерттар, күргәҙмәләр тәҡдим итә һәм был һан көндән-көн арта бара.


Унар ғына һумлыҡ, ай, ун аҡыҡ. Егет, һалдыр эйәр ҡашыңа. - kurultai.ru\nБашҡорт биҙәүестәреЯңылыҡтарТарихБашҡорт тарихы йылыҠоролтай тауышыКалендарь ФольклорФольклориадаКейеҙ баҫыуБашҡорт милли кейемеВладимирАлтайӨфөСибайМәҙәниәтБашҡорттар - донъяла РФ башкорттары\nУнар ғына һумлыҡ, ай, ун аҡыҡ. Егет, һалдыр эйәр ҡашыңа.\n20 октябрь 2021, 09:00\nБашҡорттар борон-борондан Урал тауының ҡаҙылма байлыҡтарын, аҫылташтарҙы киң ҡулланған. Таштарҙы, ғәҙәттә, биҙәү әйберҙәре сифтында файҙаланғандар. Башҡорттар, айырыуса, аҡыҡ ташын яратҡан. Урыҫ телендә ул сердолик тип атала. Аҡыҡ (сердолик) ҡыҙыл йәки ҡыҙғылт һары төҫтәге аҫыл таш. Боронғо вулкан процестары һөҙөтәһендә, йәғни лаваның ҡыуығында, ирегән таштарҙың ҡушылмаһынан барлыҡҡа килгән, тиҙәр.\nБашҡорттарға аҡыҡты ҡулланыу йолаһы Ислам дине менән килеп ингән. Сөнки аҡыҡтың ғәрәп-фарсы һүҙе булыуы ла ошоға ишаралай. Аҡыҡ борон-борондан мосолмандарҙың яратҡан ташы һанала. Бәйғәмбәр Мөхәммәт ғәләйһисәләм уң ҡулының сәтәкәй бармағында аҡыҡ ҡашлы йөҙөк кейеп йөрөгән, тиҙәр. «Кем аҡыҡ ҡашлы йөҙөк тағып йөрөй, ул һәр саҡ рәхмәт һәм шатлыҡта булыр», — тигән имеш Мөхәммәт бәйғәмбәр, ғәләйһисәләм.\nАҡыҡты, ғәҙәттә, ҡатын-ҡыҙ кейемендә, алҡа, көмөш сулпыларҙың ҡашына, йә булмаһа селтәрҙәргә ҡуйғандар. Аҡыҡ шулай уҡ ир-аттарҙың бай итеп биҙәлгән ҡәмәрендә (көмөш, аҫылташтар менән биҙәлгән билдек) ҡулланылған. Бынан тыш, аҡыҡ ҡашлы йөҙөктәр булған.\nБашҡорттарҙың инаныуҙары буйынса, аҡыҡ күҙ тейеүҙән, йыландан, үлемдән һаҡлаусы таш. Ҡурсалау маҡсатынан йәш килендәргә аҡыҡ ҡашлы йөҙөк, беләҙек йөрөтөргә ҡушҡандар. Мөһөрлө аҡыҡ тип башҡорттар йөрәк һүрәтенә килтереп, көмөштән бәләкәй генә ай, йондоҙ ҡуйып эшләнгән аҡыҡ ташын ҡулланған. Ул ырым буйынса, йөрәк ауырыуынан дауа итеп файҙаланылған.\nXVII–XVIII быуаттарҙа Төркиә һәм Фарсы илендә, хужаһының исеме яҙылған, аҡыҡ ҡашлы йөҙөк киң таралған булған. Ул ҡурсалаусы шәхси талисман һаналған. Бындай йөҙөктәр Башҡортостанда ла киң ҡулланылған. Башҡорт старшиналары, кантон башлыҡтары (түрәләре) тағып йөрөр булған.\nАҡыҡтың ҡурсалау көсөнә эйә булыуы тураһындағы башҡорттарҙың инаныуы «Абдрахман» исемле башҡорт халыҡ йырында ла телгә алына. Унда, мәҫәлән, ошондай юлдар бар:\nУнар ғына һумлыҡ, ай, ун аҡыҡ, Һалдыр, егет, эйәр ҡашыңа\nБыл йыр 1820–1826 йылдарҙа 6-сы Башҡорт кантоны башлығы булып торған Абдрахман Биктимеровҡа бағышланған. Абдрахман Биктимеров хәҙерге Баймаҡ районы Иҫке Сибай ауылынан булған. Абдрахман кантон ялыу арҡаһында Сенат тарафынан хөкүмгә тартырыла. Ошо ваҡиғаларға бәйле ижад ителгән «Абдрахман» йырында автор кантон башлығы Абдрахман Биктимеровҡа былай тип мөрәжәғәт итә:\nУнар ғына һумлыҡ, ай, ун аҡыҡ, Һалдыр, егет, эйәр ҡашыңа. Атам дуҫы тиеп ышанма, егет, Атаң дуҫы етер башыңа.\nЙәғни, йырҙың авторы, билдәһеҙ сәсән, Абдрахман кантонға эйәр ҡашын ун аҡыҡ менән биҙәп, кешеләрҙең яуызлығынан, яман һүҙҙәренән, үлемдән һаҡланырға һәм кеше һүҙенә ышанмаҫҡа кәңәш бирә. Был йырҙа башҡорттарҙың аҡыҡ ташының ҡурсалау көсөнә инаныуы асыҡ сығла. Йырҙың икенсе һәм өсөн куплеттарында Абдрахман кантондың биргән кәңәштәрҙе тотмауы, шуның арҡаһында бәләгә тарыуы хаҡында бәйән ителә.\nУнар ғына һумлыҡ ун аҡыҡлы Эйәрең булыр, егет, ат булһа. Яҡын күргән дуҫтан яманы юҡ, Ауыр саҡта һиңә ят булһа. Унар ғына һумлыҡ, ай, ун аҡыҡ — Кәрәге лә юҡ эйәр ҡашыңа: Атам дуҫы тиеп ышандың, егет, Шул дуҫ етте һинең башыңа.\nБашҡорттар аҡыҡ, тип тик сердоликты ғына атамаған. Аҡыҡ исеме бер төркөм таштарға ҡулланылған. Мәҫәлән, Агат, Ониск таштарын да башҡорттар аҡыҡ, тип йөрөткән. Опалды халҡыбыҙҙа аҡ аҡыҡ атағандар. Сердолик менән бер рәттән был таштарҙы ла улар биҙәүес әйберҙәр булараҡ киң ҡулланған.


Скопье марафоны — Башҡорт Википедияһы\nСкопье марафоны (макед. Скопски маратон) — Македонияның Скопье ҡалаһында йыл һайын май айында үткән марафон.\nТрассаның ғәмәлдәге рекордсмендары булып ир-егеттәр араһында кениялы Кипротич Кируи (2:12:36) һәм ҡатын-ҡыҙҙар араһында уның милләттәше Стелла Барсосио (2:33:42) тора. Шулай уҡ еңеү һаны буйынса ла икешәр тапҡыр беренселекте алған кениялылар лидер — Кипротич Кируи (2016, 2017) һәм Сесилия Вангуи (2011, 2012).\nСкопье ҡалаһында беренсе марафон ярышы 1997 йылда ойошторола. 1998 йылда икенсе марафон үткәргәндән һуң финанс ауырлыҡтары арҡаһында ваҡытлыса туҡтатылып тора. Туғыҙ йылдан һуң саралар ҡабаттан тергеҙелә, әммә 2007 йылда ярыммарафон ғына үткәрелә.\n2008 йылда ярыштар тулы форматта тергеҙелә һәм шунан алып йыл һайын өс дисциплинала — марафон, ярыммарафон һәм 5 километрға уҙғарыла. Ярыштарҙы тергеҙеүгә Европа союзының махсус вәкиле Эрван Фуэре ҙур һиҙелерлек өлөш индерә.\n2009 йылдан ярыштар ингән халыҡ-ара марафон һәм уҙыштар ассоциацияһына (AIMS) инә.\n2012 йылда Скопье марафоны Лондонда үткән Олимпия уйындарына һайлап алыу өсөн квалификация ярыштары исемлегенә индерелә. Унда 36 илдән 4000 самаһы атлет ҡатнаша.\n2015 йылда Македонияла ул ваҡыттағы премьер-министр Никола Груевский һәм уның хөкүмәтенә ҡаршы баш күтәреүҙәр һөҙөмтәһендә ярыштар үткәрелмәй.\n2017 йылда марафонда 51 илдән 8500 самаһы спортсы ҡатнаша.\nРәсәй спортсылары араһында Алексей Трошкин һәм Татьяна Перепелкина юғары һөҙөмтәләргә өлгәшә, 2012 йылда улар үҙ дистанцияларында көмөш миҙал яулай.\n2012 йылғы марафон старты\nЕңеүселәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n2018 Эванс Бивотт Кения 2:14:08 Джедида Карунгу Кения 2:51:24\n2017 Кипротич Кируи Кения 2:12:59 Стелла Барсосио Кения 2:33:42\n2016 Кипротич Кируи Кения 2:12:36 Глэдис Бивотт Кения 2:40:10\n2014 Эммануэль Самаль Кения 2:14:26 Люси Муриги Кения 2:37:47\n2013 Уиклиф Бивотт Кения 2:21:56 Кэролайн Кипруто Кения 2:48:39\n2012 Патрик Вамбугу Кения 2:26:41 Сесилия Вангуи Кения 2:54:56\n2011 Диксон Терер Кения 2:23:51 Сесилия Вангуи Кения 2:50:06\n2010 Тамаш Тот Венгрия 2:28:56 Люсия Кимани Босния һәм Герцеговина 2:55:56\n2009 Сретен Нинкович Сербия 2:29:07 Мария Враич Хорватия 2:56:15\n2008 Роман Продиус Молдавия 2:29:26 Лидия Миклош Черногория 3:19:34\n↑ Results 2007\n↑ Скопский марафон\n↑ Wizz Air Skopje Marathon\n↑ 6 MAY 2012: SKOPJE MARATHON, FYR MACEDONIA\n↑ 10 MAY 2015: WIZZ AIR SKOPJE MARATHON, MACEDONIA\n↑ Skopje Marathon cancelled. Тәүге сығанаҡтан архивланған 30 июль 2017. 28 апрель 2018 тикшерелгән.\n↑ РЕКОРДЕН БРОЈ НА УЧЕСНИЦИ: Среќна 13-ка за Скопскиот маратон. Тәүге сығанаҡтан архивланған 8 май 2018. 8 май 2018 тикшерелгән.\n↑ Список победителей и призёров марафона в Скопье. Тәүге сығанаҡтан архивланған 30 июль 2017. 28 апрель 2018 тикшерелгән.\n↑ Кенијците поставија нови рекорди на патеката(недоступная ссылка)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Скопье_марафоны&oldid=949592 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 06:04 19 май 2020 үҙгәртелгән.


«Теләһә, һәр кеше миллионер була ала»\n16 Апрель 2011, 15:28\nАзат Вәлиев 19 йәшендә миллион һум килем алып эшләй башлағанМәғлүмәт бизнесы менән шөғөлләнеүселәр, йә булмаһа, ҡыҙыҡһыныусылар араһында Өфө егете Азат Вәлиевты белмәгәндәр юҡ. Әле 20 йәшен генә тултырған Азат 19 йәшендә тәүге миллион һум килемен алған. Әлбиттә, егет бер миллион һум аҡсала ғына туҡталып ҡалырға йыйынмай, бик шәп алынған старт уңған егеткә ҙур юлдар асҡан. Азат Вәлиев – Өфөнөң генә түгел, республиканың, хатта илдең иң йәш һәм уңышлы эшләгән эшҡыуарҙарының береһе. Егет беренсе проектын ғына тормошҡа ашырған да, миллионды кеҫәһенә һалып та ҡуйған, тип уйлап ҡуймағыҙ – уның тәүге килеме 1500 һум тәшкил итә. Ә ҡалғаны инде – йыл дауамында тырышып-тырмашып эшләү, үҙ-үҙеңә ышаныу шарттарында килеп сыҡҡан һөҙөмтә.


Башҡорт телен яҡшы белһәң - 50 мең һум?\n12 Апрель 2019, 17:39\nБашҡорт теле уҡытыусыларының I Бөтә Рәсәй съезы барышында башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса төбәк-ара олимпиада һәм республика “Урал батыр” конкурсы еңеүселәренә төбәк Башлығының махсус премияһын булдырырға тәҡдим ителде.\nБашҡорт теле уҡытыусыларының I Бөтә Рәсәй съезы барышында башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса төбәк-ара олимпиада һәм республика “Урал батыр” конкурсы еңеүселәренә төбәк Башлығының махсус премияһын булдырырға тәҡдим ителде. Премияның күләмен 50 мең һум итеп, уны 20 уҡыусыға тапшырыу күҙаллана. Был хаҡта үҙ сығышында республиканың мәғариф министры вазифаһын башҡарыусы Айбулат Хажин белдерҙе.\nШулай уҡ башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса төбәк-ара олимпиадала еңеү яулаған уҡыусыларға юғары уҡыу йорттарына ингәндә өҫтәмә балл булдырыу тәҡдиме лә яңғыраны. Бының өсөн башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса олимпиаданы Бөтә Рәсәй олимпиадалары исемлегенә индерергә кәрәк, тип билдәләне мәғариф министры вазифаһын башҡарыусы.


ҠУРАЙ ҠУРАЙСЫНЫ ҮҪТЕРӘМЕ, ӘЛЛӘ ҠУРАЙСЫ ҠУРАЙҘЫМЫ?\nНовости ⇒ ҠУРАЙ ҠУРАЙСЫНЫ ҮҪТЕРӘМЕ, ӘЛЛӘ ҠУРАЙСЫ ҠУРАЙҘЫМЫ?\nХ. Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы ҡурайсыһы, халыҡ-ара һәм республика конкурстары лауреаты Илнур ХӘЙРУЛЛИН үҙенсәлекле башҡарыу алымдары менән күптәрҙән айырылып тора. Башҡорт халыҡ йырҙары менән көйҙәренән тыш, ул ҡурайҙа композитор әҫәрҙәрен дә башҡара. Уның менән әңгәмәбеҙ башҡорт халҡының иң бөйөк уйын ҡоралы ҡурайға бағышланды.\nКеше ғүмер буйы белем ала.\nТыуған ерем - Ишембай районы Этҡол ауылы. Беҙҙең яҡта ҡурайсылар күп түгел, ауылыбыҙ йырсылары менән дан тота. Мәктәптә уҡыған саҡта беренсе уҡытыусыларым Нурия Әбүбәкирова, баянсы Фәнит Усманов өйрәткән "Уралым", "Ҡара тауыҡ", "Айҙар ғынайым" йырҙары менән конкурстарҙа ҡатнашып, мин дә гел беренсе урындар ала торғайным. Атай ҙа гармунда уйнай, әсәйем йырлай. Күрше ауылда Наргис Ҡолмәмбәтов тигән ағайҙың ҡурайҙа уйнағанын күреп, ошо инструментта өйрәнергә теләк уянды. Өйҙә Ришат Рәхимовтың "Ҡурай" китабы бар ине, шунан өйрәнеп, тәҙрә гардинының тимер көпшәһенән ҡурай яһап алған булдым. Уның тишектәрен тотомлап үлсәп киҫтем һәм шул ҡурайҙа тауыш сығарырға өйрәндем. Моң менән кешегә тәьҫир итеп була икәнен концерттарҙа йырлап йөрөгәндә һиҙгәйнем инде. Минең ҡурай менән ҡыҙыҡһынып китеүемде күреп, ауылда табип булып эшләгән Хәйҙәр ағай ҡурай бүләк итте. Мәктәпте тамамлағас, Өфө сәнғәт училищеһына уҡырға килдем. Нота өйрәнергә ике аҙна ваҡыт бирҙеләр ҙә, мине шунда уҡ икенсе курсҡа уҡырға алдылар.\nҒөмүмән, күп ҡурайсылар уйнарға үҙ аллы өйрәнә ул. Мин дә үҙемсә төрлө тауыштар сығарып, эксперименттар яһай инем. Училищеға килгәндә, "Буранбай"ҙы, "Урал"ды башҡара инем инде. Башҡортостандың халыҡ артисы Ришат Рәхимовта уҡыным. Институтта ла башта Ришат Рәшит улында, һуңынан Венер Йылҡыбаевта белем алдым. Хәҙер филармонияла Башҡортостандың халыҡ артисы Азат Миңлеғәле улы Айытҡолов менән эшләүемә, унан һаман да һабаҡтар алыуыма ҡыуанам.\nКөйҙө эстән кисерергә кәрәк.\nБөгөн төрлө конкурстарҙа ҡатнашҡанда шул етешһеҙлек күҙгә ташлана: йырсылар ҙа, ҡурайсылар ҙа йырҙы аңлап етмәй, бер көйгә һалып йырлай йә уйнай. Һәр бер халыҡ көйөнөң үҙенең характеры, уны бирә торған эмоциональ биҙәлеше бар. Мәҫәлән, "Һыр" йырын лирик көй итеп уйнайҙар, бына һин тәбиғәт ҡосағында йөрөп ятаһың, шишмә сылтырып ағып ята, ҡоштар һайрай, барыһы ла матур. Ә ул - трагедия. Ғөмүмән, башҡорт көйҙәренең күбеһе тотош милләт өсөн трагедия булған ваҡиғалар, фажиғәле яҙмыштар тураһында. Көйҙөң үҙ үҫеше, иң юғары эмоциональ нөктәһенә төрлө биҙәлеш биреп була. Көйҙө тышынан түгел, эсенән уйнарға, эстән кисерергә кәрәк.\nШулай уҡ боронғоса уйнау алымы юғала, тип дөрөҫ әйтәләр. Ажғырып, гөрләтеп уйнаған ҡурайсылар бөгөн бер тиҫтәгә лә тулмайҙыр. Ишмулла Дилмөхәмәтовтар, хатта Әҙеһәм Исҡужиндар ҙа икенсе төрлө уйнаған, сөнки уларҙың тауыш ҡуйылышы башҡа булған. Ғата Сөләймәнов Өфө сәнғәт училищеһында ҡурай класы асҡас, "Ғата ҡурайҙы боҙа", тип йөрөүселәр ҙә табылған. Борон башлыса тамаҡ менән уйнағандар, нота менән уйнау алымдары ингәс, тәбиғи ҡурай икенсе төрлө яңғыраш алған. Йәғни, тауыш сыға, әммә тауыштың тығыҙлығы, тәрәнлеге боҙола. Ҡайһы бер ҡурайсыларҙы тыңлаһаң, уларҙың моңо ҡолаҡҡа ятып ҡына тора, матур. Остаздарыбыҙ - Азат Айытҡолов, Роберт Юлдашев, Рәсүл Ҡарабулатовты миҫал итеп килтерергә булыр ине. Шуға ла бит был һөнәрҙә уҡытыусы мөһим ролде уйнай, ҡурайҙа уйнау серҙәрен асты, тигәндә, "сер" төшөнсәһенә тап ошо тауышты сығарыу, көйҙө урынына еткереп уйнау, телде нисек ҡуйыу үҙенсәлектәре инә лә инде. Уҡыу йорто бит һиңә нигеҙ генә һала, йүнәлеш бирә, ҡалғаны үҙеңдән тора. Шуға ла Ғата Сөләймәновтың, ҡурайсылар ҙа профессиональ белем алһын, дипломдары булһын, киләсәктә эшкә урынлаша алһын, тигән маҡсаттары изге булған, бөгөн беҙ уға рәхмәтлебеҙ. Етешһеҙлектәр өҫтөндә иһә яйлап эшләргә бурыслыбыҙ.\nҠурай - берҙән-бер.\nБылтыр Өфөлә үткән "Төркиҙәр алтыны" йәштәр форумында мин ҡурай буйынса оҫталыҡ дәресе күрһәттем. Яҡуттар, ҡырғыҙҙар, ҡаҙаҡтар килгәйне, ҡыҙыҡһынып ҡарайҙар. Шунда бер татар ҡыҙы: "Ҡурайҙың төрҙәре лә бар ҙа инде..." - тип һүҙ ҡыҫтырҙы. Мөмкинлек булғанда, бөтөн ерҙә лә әйтеп йөрөйөм: ҡурайҙың төрҙәре юҡ, булыуы ихтимал да түгел. Бына курага тигән емеш - ул шул уҡ абрикос. Йәғни, курага - үҙ һутында кипкән абрикос. Башҡорттар, үлән кибә, тимәй, үлән ҡураған, ти. Ә "ҡороған" тигән һүҙ бөтөнләй икенсе мәғәнәлә, мәҫәлән, ҡороған ағас һ.б. Ҡурайҙы ла йәшел сағында түгел, үҙ һутында ултырып кипкәс, һуңынан ғына ҡырҡып алаһың. Атамаһы ла шунан - ҡурай. Төрки йәки Иран халыҡтарында күп кенә уйын ҡоралдарының исеме "най" йәки "ней" ялғаулы. Үзбәктәр "камиш най", "ҡарнай", төрөктәр "ней", "зурнай", "керренай", "сорнай" ти.\nМилли республикалар айырымланғас, миллилекте күрһәтеп торған үҙенсәлектәргә иғтибар башланды. Шул мәлдә татарҙар ҙа һыбыҙғыларына ҡурай тип исем ҡушты. Һыбыҙғы - ул ирланд флейтаһының күсермәһе. Уның мундштугы бар, унда бала өрһә лә, тауыш сығасаҡ. Уны тимер, пластмасса, ағастан эшләйҙәр, үҫкән ысын ҡурайҙан уны яһап булмай. Тимәк, исеменә есеме тап килмәй, тип әйтергә була. Тарих менән ҡыҙыҡһыныу һәр ваҡыт үҙ иленең патриоты булған атайымдан күскән. Башҡорт мәҙәниәтенә бәләкәй саҡтан ғашиҡмын. Белмәгәнемде уҡыйым, белгәнемде һөйләй йөрөйөм, сөнки хәҙерге ваҡытта донъяла мәғлүмәти алыш бара. Бер милләттең йөҙө төрлө булыуы бар, башҡорттарҙы ла бит бер нисә төргә айырып ҡарарға була. Милли үҙаңды иһә өс нәмә билдәләй: тел, мәҙәниәт, йолалар.\nКөйҙө ҡурай һаҡлаған.\nХалыҡта музыкаль инструмент булмаһа ла, йырҙар һаҡланып ҡала, сөнки уның һүҙҙәре бар. Йыр үҙенең йөкмәткеһе менән хәтерҙә ҡала. Ә башҡорт халыҡ музыкаль мираҫының 30-40 процентын көйҙәр генә алып тора. Инструменталь көйҙәр, йырҙарҙан айырмалы рәүештә, уйын музыка ҡоралы булмаһа, күптән онотолоп бөткән булыр ине. Улар ҡурайыбыҙ булғанға ғына бөгөнгө көнгә килеп еткән. Әлбиттә, көйҙәрҙең күптәренең атамалары үҙгәргән, сөнки көйгә берәй шиғыр һалынған, йә таҡмаҡ йырланып, артабан таҡмаҡ исеме менән йөрөтөлә башлаған. Ишмулла Дилмөхәмәтов Салауат Юлаевтың һүҙҙәрен "Сыңрау торна" көйөнә һалып уйнаған, бөгөн уны күптәр "Уралым" тип белә. Ә ҡурайҙы үҙҙәренеке итергә тырышыусы милләттәрҙең бындай боронғо көйҙәре юҡ.\nБашҡа халыҡтар өсөн ҡурай - ул бер мөғжизә. Ябай көпшәнең эсендә бер нәмә лә юҡ, уның нисек көй сығарыуын аңлай алмайҙар. Киләсәктә ул донъя кимәлендә яңғыраһын ине, сөнки бындай тембрлы музыка ҡоралы башҡа юҡ. Бөгөн төрөктәр най тигән уйын ҡоралдарын реставрацияларға маташа, улар уны ирандарҙан алған. Уйын ҡоралын яһар өсөн Ҡытайҙан бамбук алдыралар. Был дөрөҫ түгел, уйын ҡоралы тыуған ерендә үҫергә тейеш. Әйткәндәй, ирандар найҙа беҙ ҡурайҙа уйнаған кеүек уйнайҙар, тик тауыш шаулап сыға, Төркиәлә найҙы ауыҙға ҡуймайҙар, мундштук формаһында түңәрәк ҡуялар ҙа, флейта уйнағандағы кеүек, ҡырын итеп өрәләр.\nМине күптәр, бигерәк тә өлкән ҡурайсылар хроматик ҡурайҙа уйнаған өсөн битәрләй. Халыҡ уйын ҡоралдары милли оркестры ла ошондай ҡурайҙар менән сығыш яһай. Ҡурайҙа биш тишек, хроматик ҡурайҙа - ете. Мәҫәлән, Монтиҙың "Чардаш"ын иң камил һәм мөмкинлектәре ҙур тип иҫәпләнгән скрипкала ғына башҡаралар. Ә хроматик ҡурайҙа уны ла уйнап була. Тик мин ҡайҙа йөрөһәм дә, үлән ҡурай ҙа алып йөрөйөм һәм был традицион ҡурай, быныһы заманса ҡурай тип әйтәм. Ҡурай - ул изге уйын ҡоралы, уны боҙмағыҙ, тиеүселәр менән дә килешәм, әлбиттә. Тик күптәр ваҡытында Азат Биксурин, Роберт Юлдашев, Рөстәм Шәрипов, Рушан Биктимеров ҡурайҙа заманса көйҙәр башҡарған дискылар сығара башлағас та ҡаршы төшкәйнеләр. Был бит үҙенә күрә пропаганда, йәштәр ошондай ҡурайсыларға ҡарап, ҡурай уйнай башлай.\nБала бит башта ҡурайҙың төп асылын, халыҡ көйҙәрен аңламай. Ул килә лә, яйлап уйнай башлай, техник яҡтан үҫә. Һуңынан ниндәйҙер музыкаль кимәлгә етеп, ошо заманса көйҙәрҙе уйнап бөтһә, яңыларын эҙләй башлай. Кешегә бит гел яңылыҡ, гел үҫеш кәрәк. Ә бөтөн яңылыҡ - ул онотолған иҫке нәмәләр, тиҙәр бит. Шулай итеп, халыҡ көйөнә килеп терәлһәләр, ҡурайҙың ысын көсө, моңо ҡайҙа икәнен аңлап ҡалалар. Техник яҡтан үҫешмәһәң, халыҡ көйҙәрен урынына еткереп барыбер уйнай алмайһың. Өзләүҙе лә айырым өйрәнәһең, аҙаҡтан ҡурайға ҡушып өзләй башлайһың.\nҠумыҙ ҙа бик ярҙам итә. Мин үҙ мәлендә Роберт ағай Заһретдиновтан дәрестәр алғаным булды. Көй өйрәнгәндә тәүге тапҡыр уны сығанаҡта нисек булған, шулай уйнайһың. Ә икенсе тапҡыр ҡурайсы уны ҡабатламай, үҙеңсә сығарырға тейеш. Йәғни, импровизатор булаһың. Ҡумыҙ тап ошоға булышлыҡ итә. Роберт ағай, ҡояш бит ҡапыл килеп сыҡмай, тәүҙә таң ата, ҡоштар һайрай, ҡояш тыуа, ул яйлап өҫкә күтәрелә, күпмелер ваҡыт һауала торғандан һуң байый. Көйҙө уйнаған саҡта ошо ваҡиғаларҙы алдан күҙаллап, алымдарҙы үҙгәртеп өлгөрөргә кәрәк, тип әйтә торғайны. Әле лә ҡумыҙсы Миңлеғәфүр Зәйнетдиновтан күп нәмәгә өйрәнәм. Ә виртуоз ҡурайсы тигән һүҙ композицион һәм техник яҡтан үҫкәнде аңлата. Йәғни, ниндәйҙер ҡыҙыҡлы йүнәлештәр, биҙәүҙәр алдан багажыңа һалынып ҡуя ла, һин уны кәрәк саҡта ғына ҡушып ебәрәһең.\nИлнур Хәйруллин башта уҡ "Нисек уйлайһығыҙ, ҡурай ҡурайсыны үҫтерәме, әллә ҡурайсы ҡурайҙымы?" тип үҙемә һорау биреп аптыратҡайны. Һөйләшеп ултыра торғас, ҡурай менән ҡурайсының баһаһы һәм дәрәжәһе тигеҙ тигән фекергә килдек. Сөнки әңгәмәсем әйтеүенсә, ҡурайҙа уйнауы уны күтәргән, шуның өсөн дә ул бөгөн ҡурайҙы үҫтереү менән мәшғүл. "Бөгөн ҡылыс болғап, яуға сабыу аҡылһыҙлыҡ, шуға ла тыныс юлдар менән халҡыбыҙҙы башҡаларға танытыу кәрәк", - ти ул.\n(«Киске Өфө» гәзите.\nЛәйсән НАФИҠОВА әңгәмәләште).


Башҡа ҡатын-Ҡыҙ менән Танышырға һәм - ВИДЕО Ч. Онлайн танышыу!\nБашҡа ҡатын-Ҡыҙ менән Танышырға һәм\nБушлай һәм түләүле хеҙмәттәр сайтында Танышырға була беҙҙең өҫтөнлөк бер Бәйләнсек идея булмауы теркәлгән\nҺеҙ беҙҙең сайтта бушлай файҙалана Ала төп функцияларының тулы кимәлдә бөтә.\nБәлки, үҙе өсөн генә түләргә Кәрәк буласаҡ баҫылған фотоһүрәттәре төркөм, Ел күтәреләсәк өсөн файҙаланыу мөмкинлеген Киңәйтеү өсөн мөмкинлектәр эҙләү беренсе Урында йәки анкета, параметрлы тупланмаһы.\nБушлай электрон почта буйынса теркәлеүҙе Раҫлаған сайттар менән файҙаланмаған, ә Социаль селтәр аккаунты аша, шулай Уҡ ябайлаштырылған теркәлеү мөмкин. Беҙҙең сайтта мәғлүмәт берҙәм базаһы Менән танышты бдб илдәрендә һәм Рәсәйҙә иң эреләрҙең береһе булып Тора селтәре ағзаһының анкетаһында, ул 40 миллиондан ашыу ҡулланыусы иҫәпләнә. Йөҙ көн һайын беҙҙең сайтҡа Мең файҙаланыусы ҡараған ҡалаһы: мәскәү, Санкт-Петербург, Краснодар, Ҡазан, Курск, Дондағы ростов, Екатеринбург, Новосибирск, Һамар, Түбәнге Новгород, Новосибирск, Красноярск, Силәбе, Омск, Сыктывкар, Смоленск, Ульяновск, Теккәндәр, Севастополь, Архангельскиҙа, Барнаул, Белгород, А, Иваново, Калининград, Калуга, Хабаровскиҙа, Киров, Липецк, Саранск, Дестинация Новгород, Омск, Пенза, Владикавказда, Саратов, Тула, Новокузнецк, Донецк, Иркутск, Волгоград, Никах, Псков, Уфа, Владивосток, Воронеж, Сочи, Мәскәү, Владимир, Ялт, Евпаторияла һәм башҡа ҡала. Шуның өсөн, беҙ файҙаланыусы өсөн Ятҡанын табырға мөмкин, рәхим итеп, Үҙ позиция картаһы күрһәтеп, анкета тултырған. Был осраҡта һеҙ ҡулланыусыһын таба Алмай, һеҙ улар менән бергә ҡушыла.\nҺеҙ шулай уҡ аласыз, фотоларҙы Тағы ла бер нисәне өҫтәй.\nӘгәр һеҙ пар эҙләй, таба Алмай һеҙҙе көтә, кеше кешеләрҙең Күпселеге ҡулланыусыларҙың менән аралашыуҙан ҡаса.\nГермания Агентлығы Таныштырҙы, Таныштырҙы Иғлан Германия\nтелефон таныштырҙы теркәлгән өлкәндәр өсөн бушлай таныша теркәлгән бөтә донъя буйлап танышыу видео 18 ч рулетка сексуаль танышты видео чатта теркәлергә булмаған видео онлайн видео менән танышыу сайты чатта теркәлергә рулетка видеочить танышты егет видео трансляции


Лилиә ҒҮМӘРОВА: “Хәүефһеҙлекте тәьмин итеүҙә берҙәм система кәрәк” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Лилиә ҒҮМӘРОВА: “Хәүефһеҙлекте тәьмин итеүҙә берҙәм система кәрәк”\nЛилиә ҒҮМӘРОВА: “Хәүефһеҙлекте тәьмин итеүҙә берҙәм система кәрәк” 09.11.2018 // Йәмғиәт\nБалалар ҙа, өлкәндәр ҙә яҡлаулы булһын.\nФедерация Советының фән, мәғариф һәм мәҙәниәт буйынса комитеты рәйесенең беренсе урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова, социаль учреждениеларҙа хәүефһеҙлекте тәьмин итеүгә берҙәм системалы ҡараш булырға тейеш, тип белдерҙе, балалыҡты яҡлау һәм уҡыу процесының хәүефһеҙлеге мәсьәләһе һәр ваҡытта ла өҫтөнлөклө булып ҡалыуын билдәләне. Һүҙ, белем биреү учреждениелары, мәктәптәр, юғары уҡыу йорттары менән бер рәттән, социаль приюттар, ҡарттар йорттары тураһында ла бара.\nОктябрҙә Керчта булған фажиғә йәмәғәтселекте тетрәткән иң аяныслы хәлдәрҙең береһе булып тарихҡа инеп ҡалды. Ҡот осҡос енәйәтте тикшереү, уның сәбәптәрен асыҡлау эштәре бара, шул уҡ ваҡытта ошоға оҡшаш ваҡиғаларҙың, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ҡабатланып тороуы йәмәғәтселекте лә, ил етәкселеген дә ныҡлы борсоуға һалды, иҫкәртеү сараларын арттырыу мөһимлегенә инандырҙы. Сенатор фекеренсә, социаль учреждениеларҙа хәүефһеҙлекте тәьмин итеүҙең берҙәм системаһы булдырылырға тейеш.\n...Проблемалы үҫмерҙәр, өлкәндәр иғтибарынан, ғаилә йылыһынан мәхрүм балалар элек тә булған, бөгөн дә бар. Мәгәр уҡыу йортона шартлатҡыс, балта йә ҡорал килтереп, бер ғәйепһеҙ балаларға, уҡытыусыларға һөжүм итеү осраҡтары ишетелмәй торғайны. Әммә һуңғы осорҙа бындай хәлдәр йышая. Мәғлүм булыуынса, быйыл, оҙайлы ҡышҡы каникул тамамланып, балалар мәктәпкә барыу менән, Пермь ҡалаһынан көйөнөслө хәбәрҙәр килде: урындағы 127-се мәктәпкә һөжүм иткәндәр; енәйәтселәр һунар бысаҡтары менән дүртенсе кластан тиҫтәнән ашыу уҡыусыны һәм уҡытыусыны ҡаты яралаған. Аҙаҡ асыҡланыуынса, вәхшилекте мәктәптең 16 йәшлек элекке уҡыусыһы һәм шунда туғыҙынсы класта белем алып йөрөгән үҫмер ойошторған.\nБашҡа һыймаҫлыҡ хаяһыҙлыҡты ишетеп-кисереп тә өлгөрмәнек, шундай уҡ насар хәбәр Бүрәт Республикаһының баш ҡалаһынан килеп етте. Улан-Удэнан егерме саҡрым алыҫлыҡта ятҡан Сосновый Бор ҡасабаһында 16 йәшлек үҫмер мәктәпкә һөжүм иткән: тәүҙә үҙе яһаған шартлатҡысты класҡа ташлап, янғын ойошторған, унан йүгереп сыҡҡан балаларға балта менән ташланған. Бында ла тиҫтәгә яҡын уҡыусы һәм уҡытыусы ҡаты яраланған.\nПермь, Улан-Удэ, Силәбе, Ульяновск, Һамар һәм башҡа ҡалаларҙағы ошоға оҡшаш ваҡиғаларҙың шаңдауынан арынып та өлгөрмәнек, апрелдә яңылыҡтар таҫмаһын Стәрлетамаҡтан килгән насар хәбәрҙәр тултырҙы: ҡала мәктәптәренең береһендә үҫмер класташтарына һөжүм иткән, унан кабинетҡа ут төрткән, бер нисә кеше яраланған. Һәм бына – Керчь фажиғәһе... Тормошта үҙ урынын таба алмаған, яңғыҙлыҡтан йонсоған 18 йәшлек студенттың вәхшилеге һөҙөмтәһе – һәләк булған ике тиҫтә ҡорбан, емерелгән тиҫтәләрсә яҙмыш һәм яуапһыҙ ҡалған меңдәрсә һорау.\nБыл ни хәл? Йәш быуындың мейеһенә оялаған яңы эпидемиямы? Интернет зәхмәтеме? Әллә йәмғиәтебеҙҙең тын алышын тойорға өйрәткән заман күренешеме? Ә бит, төптән уйлап ҡараһаң, хәл уғата ҡурҡыныс. Кем балаһын баҡсаға, мәктәпкә йөрөтә, колледжға йә университетҡа оҙатып ҡала, хәлде аңлап тора: хәүефһеҙлек мәсьәләһе йәмғиәтебеҙҙең быға тиклем булмағанса көнүҙәк, киҫкен проблемаһына әүерелде.\nМәғлүм булыуынса, енәйәтсел атрибутиканы, суицидаль кәйефте, үлем-үлтереште пропагандалаған сайттар виртуаль киңлектә иҫәпһеҙ-һанһыҙ, психикаһы нығынмаған балалар ошо төркөмдәрҙә күпләп аралаша. Үрҙә телгә алынған енәйәтсе үҫмерҙәр ҙә үлемде культ итеп күтәргән төркөмдәрҙә торған, мәктәпкә һөжүмде алдан планлаштырған, был хаҡта йәштәштәренә бәйән иткән. Тик уларҙың мауығыуын, пландарын, яҙмаларын берәү ҙә етди ҡабул итмәгән. Аяныслы һөҙөмтә иһә билдәле...\nӘ ҡалғандарға нимә эшләргә? Бындай һөжүм башҡа булмаҫ, ҡабатланмаҫ тигән гарантияны кем бирә ала? Әлбиттә, бер кем дә.\nӘйткәндәй, эш үткәс, һәр осраҡтан һуң хәүефһеҙлек мәсьәләһенә дәррәү тотоналар. Уҡыу йорттарында мәғлүмәти эш йәйелдерелә, ата-әсә, аҡса йыйып, махсус һаҡ агентлығы вәкилдәрен яллай, ҡатмарлы тикшереү пункты ойоштора – учреждение етәкселегенең һәм ата-әсәнең нимәгә фантазияһы һәм аҡсаһы етә тигәндәй. Әммә, күреүебеҙсә, ҡайһы бер осраҡтарҙа был ғәмәлдәрҙән файҙа юҡ. Шуға күрә социаль объекттарҙағы хәүефһеҙлек мәсьәләһе заман күренештәренән, талаптарынан, үҙгәрештәрҙән сығып, һәр йәһәттән үлсәп хәл ителергә тейеш, иң мөһиме – уның власть органдары күҙәтеүе аҫтында булыуы зарур.\nФедерация Советының фән, мәғариф һәм мәҙәниәт буйынса комитеты рәйесенең беренсе урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова үҙенең һүҙҙәре менән тап ошоно ҡеүәтләй ҙә: социаль учреждениеларҙың үҙенсәлектәрен иҫәпкә алып, хәүефһеҙлек тәьмин итеүҙең берҙәм системалы алымдарын булдырыу, комплекслы ҡарарҙар ҡабул итеү фарыз. Әле был мәсьәлә төрлө финанс һәм ойоштороу мөмкинлектәре булған социаль объекттар етәкселәре ҡарамағында тора. Сенатор әйтеүенсә, берҙәм федераль программа ошо учреждениеларҙағы хәүефһеҙлеккә ҡағылышлы барлыҡ мәсьәләләрҙе хәл итергә ярҙамлашасаҡ. Атап әйткәндә, махсус ҡоролмалар һатып алыуға, һаҡлаусы фирмаларҙы лицензиялауға, уларҙың эшмәкәрлеген контролдә тотоуға һ.б. булышлыҡ ҡылынасаҡ.\nЛилиә Ғүмәрова белдереүенсә, балаларға һәм педагогтарға һөжүм итеүҙең йыш ҡабатланыуын иҫәптә тотоп, йыл башында Федерация Советы рәйесе Валентина Матвиенконың ҡушыуы буйынса ошондай ваҡиғаларға ҡағылышлы көнүҙәк проблемаларҙы тикшереү һәм уларҙы хәл итеү юлдарын табыу өсөн махсус майҙансыҡ булдырырға ҡарар ителгән, шулай уҡ уҡыусыларҙың агрессивлығына комплекслы яуап биреү өсөн махсус эш төркөмө ойошторолған.


Шотланд ватансыһы йә милләт фирҡәһе ағзаһы булыр өсөн бер ҙә шотланд булырға кәрәкмәй.\nШотландияла быйыл май үткән парламент һайлауҙарында социал-демократик шотланд милли фирҡәһе еңгән. Был парламенттағы 129 урындан 69-ҙы, шулай уҡ Европа берлегендә Шотландияға бирелгән алты урындың икәүһе уларҙыҡы тигәнде аңлата. Был фирҡә шотланд халҡы араһында бик популяр булыуы менән генә түгел, ә бик үҙенсәлекле бер ағзаһы менән дә танылған.\nУл егерме алты йәшлек Хәмзә Йософ. Был йәш сәйәсмән Глазгола, Шотландияның иң ҙур ҡалаһында, ҡатнаш ғаиләлә донъяға килгән. Уның атаһы Пакистандан, ә әсәһә Кениянан 60-сы йылдарҙа Британияға күсеп килгән. Глазго университетының хоҡуҡ бүлеген бөтөргәс, ул Шотланд парламентында эшләй башлай. Шулай уҡ Хәмзә Йософ «Ислам Ярҙамы» (Islamic Relief) хәйриә йәмғиәте спикеры ла. Уҙған йыл уға Шотландияла «Сәйәсәттең йәш көсө 2010» тигән исем бирелгән.\nСығыш түгел, уртаҡ маҡсат мөһим\nСығышы менән пакистан, дине менән мосолман һәм сәйәси ҡараштары менән шотланд милләтсеһе, Хәмзә Йософ әйтеүенсә, фирҡәгә кешенең сығышы мөһим түгел, уртаҡ маҡсат мөһим. «Беҙҙең милләтселек, башка илдәрҙекенән айырыла, ул бер милләт өсөн генә түгел, ә гражданлыҡ, йәғни, илдең йәмәгәтселеге өсөн», ти ул. Быны Хәмзә Йософ Шотландияла күп төрлө халыҡ яҡшы йәшәй, дискриминация кеүек проблемалар юҡ, тип аңлата.\nУл Британ прмьер-министры Дэвид Кэмерондың Мюнхен сығышында мультикультурализмға башҡа ышанмау тураһындағы фекере һәм Германия канцлеры Ангела Меркелдын мөсөлмандар менән мультимәҙәни йәмғиәт төҙөп булмай тигәне менән килешмәй: «Ҡайһы ваҡытта сәйәсмәндәрҙең эше бик уңышлы бармаһа, улар мультикультурализмға һылтанырга ярата. Тик Германия уҙған йыл футбол чемпионатында өсөнсө урын алғанда, милли командала ике поляк, бер төрөк һәм сығышы менән Гананан бер уйынсы булыуға Ангела Меркель бер ҙә ҡаршы килмәне.»\nИлдең иреклеккә ынтылыуы тәбиғи\nШотланд милли фирҡәһенең һайлау кампанияһының бер бүлексәһе Шотландияның иреклекле булыуына ирешеү планы булған. Хәмзә Йософ һәр илдең иреклеккә ирешеүе тәбиғи, ти.\n«Бәләкәй илдә барыһын да күҙ алдында тотоп, идара итеүе еңелерәк. Бына мәҫәлән Шотландия халҡының 80% Ғыйраҡ һуғышында ҡатнашырға теләмәне, әммә беҙ Британияға бәйләнгән өсөн, үҙебеҙҙең һалдаттарҙы һуғышҡа үлемгә ебәрергә мәжбүр булдыҡ. Шулай уҡ, Европа берлегенең уртаҡ сәйәсәт һәм иҡтисад төҙөргә тырышыуын мин хупламайым. Һәр ил үҙенең байлыҡтары, иҡтисады менән үҙе эш итһә, яҡшыраҡ һәм еңелерәк булыр ине. Шотландияла эшләнгән аҡса ла Британия аша үтмәй, үҙебеҙҙә ҡалыр ине», ти Хәмзә Йософ.


Республикала йырсы Радик Гәрәевтың скульптураһы барлыҡҡа киләсәк // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала йырсы Радик Гәрәевтың скульптураһы барлыҡҡа киләсәк\n14:59, 1 июля 2016 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2016 йыл, 1 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\nЯңауыл районы халҡы үҙ көсө менән билдәле яҡташтары, БАССР-ҙың һәм РСФСР-ҙың халыҡ артисы Радик Гәрәевҡа һәйкәл ҡуйырға хәл иткән. Уны ҡойоу өсөн аҡса йыйыу иғлан ителгән. Бағыусылар, йырсының ижадын үҙ итеүселәр үҙ өлөшөн индергән, шулай уҡ проект урындағы ҡаҙнанан финансланған. Һәйкәлдең хаҡы 500 мең һум самаһы тәшкил итә.\nРадик Гәрәевтың һынын скульптор, Башҡортостан Рәссамдар союзы ағзаһы Хәлит Ғәлиуллин яһаясаҡ. Яңауыл хакимиәтенең архитектура һәм ҡала төҙөлөшө бүлеге етәксеһе Ирина Тажетдинова һөйләүенсә, буласаҡ һәйкәлдең макеты раҫланған. Уны көҙ көнө асырға ниәтләйҙәр. Быйыл март айында Радик Гәрәевҡа 60 йәш тулған булыр ине.\nСкульптура Яңауыл ҡалаһында, йырсы белем алған мәктәп биләмәһендә урынлашасаҡ. Белем усағы 1997 йылдан бирле уның исемен йөрөтә, унда артистың музейы асылған. Бынан тыш, Радик Гәрәев исемендәге асыҡ конкурс Яңауыл районының иң яҡшы муниципаль проекты тип һанала, ул 2011 йылдан алып уҙғарыла. Еңеүсегә 100 мең һум аҡсалата бүләк тапшырыла. Быйыл Радик Гәрәевтың тыуыуына 60 йыл тулыу уңайынан юбилей тантаналары уҙҙы. Йырсының туғандары, уҡытыусылары, класташтары, коллегалары уның тыуған төйәгендә булды. Бишенсе тапҡыр ойошторолған йыр бәйгеһендә профессионалдар араһында — Өфөнән Радмир Хәсәнов, үҙешмәкәр башҡарыусылар араһында Бөрөнән Станислав Батурин еңеү яуланы. Ойоштороусылар конкурсты республика кимәленә сығарырға ниәтләй.


Алдағы ике көндә республикала буран сығыуы һәм боҙлауыҡ булыуы көтөлә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nАлдағы ике көндә республикала буран сығыуы һәм боҙлауыҡ булыуы көтөлә\n17:34, 14 марта 2016 Йәмғиәт\nАлдағы ике көндә республикала буран сығыуы һәм боҙлауыҡ булыуы көтөлә Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2016 йыл, 14 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.\nАлдағы көндәрҙә Башҡортостанда буран сығыуы һәм боҙлауыҡ булыуы фаразлана, тип хәбәр итә Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостандағы баш идаралығы, Башгидрометҡа һылтанып.\nИртәгә, 15 мартта, республикала урыны менән көслө ел сығыуы көтөлә, секундына 17-22 метр тиҙлектә иҫәсәк. Айырым райондарҙа буран, юлдарҙа — ҡар һырынтылары, боҙлауыҡ. 16 мартта көндөң аяҙлы-болотло булыуы, төньяҡта бер аҙ ҡар яуыуы күҙаллана. Көньяҡ райондарҙа көслө ҡар яуасаҡ, урыны менән буран сығасаҡ, юлдарға көрт һаласаҡ, ел секундына 15-20 метр тиҙлектә иҫәсәк.\nҠотҡарыусылар электр бағаналары, ағастар, реклама таҡталары янынан алыҫыраҡ йөрөргә, юлды аша сыҡҡанда иғтибарлы булырға, водителдәргә йыраҡ юлға сыҡмаҫҡа кәңәш итә.\nТеги: һауа торошо,ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының башҡортостандағы баш идаралығы


Аҡ ҡарсыға (Яйыҡ) | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > тарих, риүәйәттәр, легендалар > Аҡ ҡарсыға (Яйыҡ)\n« Әбйәлил районында — грэпплинг\nУҙған ғүмер »\nАҡ ҡарсыға (Яйыҡ)\nТүбәнге Ғәбдрәшит ауылында бынан күп йылдар элек Ғәлиәкбәр исемле бай йәшәгән. Уның байлығы шул ҡәҙәре булған: йылҡылары һыу эсергә төшһә, бер башы Ҡыҙыл йылғаһында, икенсеһе Сыуаш тауы битендә утлап йөрөгән. Ә инде һарыҡ-кәзәһе тау араһында ҡырмыҫҡа иләүендәй мыжғып йөрөгән.\nҒәлиәкбәр кеүек ҡарундар һирәк осраған был яҡта. Ул көтөүселәрен, ялсы-йомошсоларын ас тотоп яфалаған.\nБына ошо Ғәлиәкбәр байҙың Яйыҡ буйындағы Сыртинск, Ҡыҙыл утарҙарында “знакум”дары булған. Купецтар ҡунаҡҡа килһә, бай туғайлыҡҡа өйрәк, ҡаҙ атырға алып барған уларҙы, туйғансы һыйлаған, Ҡыҙыл йылғаһында балыҡ тотоп та ятҡылағандар.\nАуылдағы хәҙрәт менән ҡарый ҙа Ғәлиәкбәр байҙың көтөп алған ҡунаҡтары икән. Уларҙы саҡырып, Ҡөрьән сығартып, хәйеренә берәр баш йылҡы биреп, фатиха ала торған булған ул.\n”3накум"дар, мулла-хәҙрәттәр байға күпме генә доға ҡылып оҙон ғүмер теләмәһендәр, теге берҙән-бер көндө вафат булған. Байлығы улы менән ҡыҙына тороп ҡалған. Алма ағасынан алыҫ төшмәй тигәндәй, Ғәлиәкбәрҙең улы ла “знакум”дарында оҙаҡ-оҙаҡ ҡунаҡ булып, кәйеф-сафа ҡылып йөрөй башлаған. Аҡса етмәһә, атаһынан ҡалған малды һатҡан.\nБер көндө быларға яусы килеп төшкән. Үрге Ғәбдерәшит ауылынан бер егет Ғәлиәкбәрҙең ҡыҙын кәләшлеккә һораған, ти. Ағаһы быға ҡаршы төшкән:\n- Һунарсы менән туғанлашыр хәлем юҡ, — тигән. Бер ҡарсығаһынан башҡа мал-тыуары ла юҡ бит уның, — тигән.\nЯусы ҡайтып киткән. Күп тә үтмәгән, әлеге “знакум”дары йәнә килеп еткән. Тағы кәйеф-сафа ҡылып, күңел асып ята башлағандар.\nҺуңғы кистә Ғәлиәкбәр байҙың улы Яйыҡ буйынан килгән йәш купецҡа һеңлеһен кәрткә отторған. Таң атыуға теге купец ҡыҙҙы алып ҡайтып китергә тейеш була. Туғандары, әсәһе бик үтенеп һорағас, ҡыҙға әҙерләнеү өсөн бер көн ваҡыт бирелә. Ҡыҙ, ошонан файҙаланып, һөйгән егете янына йүгерә. Был хәлде ағаһы һиҙеп ҡала ла ат менән артынан ҡыуа сыға. Уларҙы йылға буйындағы тирәк төбөндә таба. Һеңлеһен, ҡайыш сыбыртҡы менән яра-яра, өйөнә алып ҡайта.\nУғаса булмай, яҡындары, дуҫ-иштәре, туғандары йыйылып китә:\n- Атай-олатай йолаһында булмаған эште эшләйһең, — тигәндәр улар. — Ауылға, туғандарыңа тап төшөрәһең. Ҡыҙҙы, егет яғынан яусы ебәртеп, йола буйынса туй үткәртеп оҙатырбыҙ.\nЙәш бай риза булмаған. Шунда ҡыҙ әсенеп, ауылдаштары менән хушлашыу алдынан былай тип йырлаған ти:\nАҡ ҡарсығаҡайҙың, ай, башында Күләгәһе юҡтыр ҡашында.\nЯнмаҫ ҡына инем, көймәҫ инем, Йәнкәй-йәнеш юҡтыр ҡаршымда.\nАҡ таҫтамал алып, ҡулыма тотоп, Йүгереп төштөм Ҡыҙыл буйына. Ун ете лә йәшлек ҡыҙ бала инем, Ағайым һатты купец улына.\nИшеккәйем алды, ай, күл генә,\nТомбойоҡтар менән тулы икән.\nТеләккәйең камил, ай, булмағас,\nБыл донъяҡайҙарға тыума икән.\nЙырҙы тыңлаусылар үкһеп илағандар, ҡыҙҙың ағаһына нәфрәт белдергәндәр. Был фажиғәне күреп торған бер аҡһаҡал:\n— Илағыҙ, илағыҙ, балалар, күҙ йәше тигенгә булмай ул, — тип әйткән, ти.\nҠыҙҙы арбаға ултыртып алып сығып китәләр. Тыуған йортона һуңғы мәртәбә боролоп ҡарай. Шул ваҡыт ҡапыл һөйгән егетен күреп ҡала. Тегеһе хушлашырға килгән икән.\n— Аҡ ҡарсығаңды минең төҫөм итеп һаҡла, — ти ҡыҙ, ең осонан сиккән яулығын алып тегеңә ырғыта.\nӘллә күпме баҫып торғас ҡына егет аңына килгәндәй була. “Өндәшә лә алманым, исмаһам бүләк булһа ла биреп ебәрәйем”, — тип, йүгереп ҡайтып китә. Егет, бауҙа ултырған аҡ ҡарсығаһын ҡулына алып, атына атланған да арбаны ҡыуа киткән.\nТегеләрҙе күреп ҡалыу менән, һөйгәне бүләк иткән яулыҡтың осона көмөш балдаҡ төйнәй ҙә, ҡарсығаһының аяғына бәйләп, осороп ебәрә. Ҡыҙ, ҡарсығаны күреп, башындағы аҡ яулығын алған да болғай башлаған, ти. Яулыҡ килеп йәш купецтың башына уралған. Ҡорос тырнаҡлы ҡарсыға купец башына килеп ҡуныуы булған — теге тәгәрмәс аҫтына ҡолап төшкән. Ошонан файҙаланып, ҡыҙ һөйгән егете менән ҡасып киткән.\nӘммә был ике йәш йөрәк мәңгелеккә ҡауыша алмаған. Бер нисә көндән һуң уларҙы, йәш купецты үлтереүҙә ғәйепләп, тотоп алалар. Егетте Себергә, ҡыҙҙы йәш купец хуторына оҙатырға хөкөм итәләр. Ә ҡарсығаны, ҡанаттарын ҡайырып, аяҡ аҫтына ташлағандар.\nОшо фажиғәгә түҙә алмайынса егет Себерҙә вафат була, ә ҡыҙ Яйыҡҡа ташлана.\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 15.02.2017 в 21:02, и размещена в категории тарих, риүәйәттәр, легендалар. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.\nНисек ураҙа тоторға? - 21 212 views\nСАЙТТЫҢ ЙӨКМӘТКЕҺЕ - 15 136 views\nнамаҙ ваҡыты, февраль айына: - 14 236 views\nДоғалар - 10 940 views\nНамаҙ уҡыу тәртибе - 10 762 views\nҠөръән уҡыу тәртибе - 8 778 views\nТаҡмаҡтар - 8 183 views\nЙәсин - 8 086 views\nКОНТАКТЫ - 7 962 views\nҠорбан салыу тәртибе - 7 771 views\nТәһәрәт алыу тәртибе - 7 160 views\nУраҙаға ниәт һәм уның боҙолоу сәбәптәре - 6 703 views\nАллаһ Тәғәләнен араҡы эсеүселәргә язаһы - 6 700 views\nАВТОР ТУРАҺЫНДА - 6 639 views\nҺынамыштар, ышаныуҙар - 6 526 views\nНамаҙ - 6 305 views\nМәрхүм (үлгән) кешегә ғәмәлебеҙ - 5 537 views\nӨйгә (нигеҙгә) мәжлестә доға ҡылыу - 5 504 views\nБалалар һәм бүреләр Бөрйәндә - 5 497 views\nПәйғәмбәребеҙ доғаларынан - 5 423 views\nФитыр саҙаҡаһы - 5 264 views\nРәжәб айы - 5 146 views\nМөнәжәттәр - 5 011 views\nӘкиәт «Ҡамыр батыр» - 4 986 views\nСират күпере - 4 947 views\nҠәберҙәге ҡаты һорау - 4 913 views\nМүлк (Тәбәрәк) сүрәһе - 4 836 views\nТәсбих тартыу һәм намаҙ - 4 801 views\nкәләш алам - 4 771 views\nНәҙер ҡорбаны - 4 771 views\nАуырығанда уҡыла торған доғалар - 4 743 views\nАуыҙ асыу доғаһы - 4 730 views\nАҡъял батыр (әкиәт) - 4 623 views\nФатиха - 4 621 views\nБашҡорттарҙа Ислам дине йолалары - 4 592 views\nҒәшүрә көнө - 4 590 views\nТәһәрәт - 4 547 views\nМәүлид кисәһенең өҫтөнлөктәре - 4 456 views\nТамуҡ - 4 439 views\nБәраәт кисәһе намаҙы - 4 413 views\nҡатын-ҡыҙҙар намаҙы - 4 394 views\nМәйетте йыуыу һәм кәфенләү - 4 362 views\nЯулыҡ хаҡында - 4 275 views\nДоға ҡылыу тәртибе - 4 235 views\nАллаһ Тәғәлә алдында бурысыбыҙ - 4 227 views\nРамаҙан айы - 4 182 views\nЙәндең һуңғы әсенеүе - 4 054 views\nТәғәм, аш-һыу эсмәк, тәндне таҙартмаҡ - 3 988 views\nҠәҙер кисәһе көнө - 3 960 views\nЙәсин сүрәһе тәфсире - 3 956 views\nБашҡортса әкиәт «Ҡараса батыр» - 3 948 views\nТаҡмаҡтар - 3 922 views\nСалауат (маҡтау) - 3 922 views\nДоға - 3 920 views\n«Доға и Хәбиб» - 3 886 views\nМөнәжәттәр - 3 879 views\nҠәберҙәге тормош - 3 818 views\nӨс хат - 3 785 views\nЙома мөнәжәте - 3 758 views\nБуҙа - 3 750 views\nЯҙмыш — һикәлтәле юл - 3 750 views\nБалаға ҡорбан - 3 680 views\nКолхоз деревни Таштимерово - 3 676 views\nАзан - 3 658 views\nдеревня Таштимерово - 3 657 views\nҠорбан малы - 3 655 views\nМөжәүир хәҙрәттең мөғжизәләре - 3 609 views\nБәра’әт кисе - 3 596 views\nПәйғәмбәребеҙ ауырыуҙар хаҡында - 3 584 views\nМәрхүмдәр өсөн доға-истиғфар - 3 472 views\n«Бисмилләһи» хикмәте - 3 441 views\nАш-һыу мәжлестәрендә - 3 396 views\nШәмиғол хәлфә - 3 374 views\nТәҡдир үә ризыҡ - 3 358 views\nТәрәуих намаҙын уҡыуҙың хасийәттәре - 3 327 views\nСөннәт ғәмәлдәр - 3 304 views\nҠорбан ғәйете вәғәзе - 3 295 views\nҒәйет көнөнең сауаплы ғәмәлдәре - 3 258 views\nҒибрәтле һабаҡтар - 3 238 views\nРизаитдин Фәхретдинов нәсихәттәре - 3 227 views\nРәхмәт ауылы - 3 189 views\nҠәберҙән ҡубарылыу - 3 163 views\nҠаһым түрә - 3 153 views\nТәһәжжүд намаҙы - 3 149 views\nҠөрйән уҡыусылар ярышы — Тупаҡ ауылы - 3 126 views\nКем ул Иблис? - 3 116 views\nБәраәт кисе - 3 090 views\nМөнәжәт - 3 087 views\nБашҡорттар - 3 054 views\nҠөрйән викторинаһы - 3 047 views\nАҡ ҡарсыға (Яйыҡ) - 3 044 views\n«Орнамент» Әбйәлил, Ишкилде ауылы оҫталары күреп үрә - 3 042 views\nЗәйнулла ишан шәжәрәһе - 3 038 views\nХәҙистәрҙә ахырызаман билдәләре - 3 028 views\nҠарас сәсән - 3 027 views\nМәрхүмдәргә ҡылынған әжер-сауап - 3 000 views\nгармунсы дуҫ, нәфис фильм - 2 992 views\nЕр һәм йыр улы - 2 976 views\nЯҡты донъянан бер ҙә туйманым - 2 952 views\nнәфис фильм Етегән - 2 937 views\nБашҡорт алтыны - 2 932 views\nРамаҙан айының фазиләттәре - 2 932 views\nӨләсәй - 2 929 views\nНамаҙҙағы хаталарҙы төҙәтеү - 2 914 views\nАрғаяш башҡорттары тарихынан - 2 913 views\nМечеть деревни Таштимерово - 2 911 views\nИстихәрә намаҙы - 2 900 views\nӘкиәт «Арпа батыр» - 2 878 views\nҒәйет алдынан - 2 869 views\nМөхәммәтәнүәр әүлиә - 2 856 views\nЗәкәт бирҙеңме? - 2 845 views\nТәрбиәле бала - 2 844 views\nУҡы һин намаҙынды - 2 843 views\nБәрәкәт теләү доғаһы - 2 841 views\nҒөсөл - 2 797 views\nӘкиәт «Алтын сабаҡ» - 2 789 views\nӘкиәт «Батыр һалдат» - 2 783 views\n«Әл-Ҡадр» сүрәһе - 2 771 views\nӘкиәт «Ҡаһарман батыр» - 2 743 views\nКыйсасел-әнбия, ягъни пәйғәмбәрләр тарихы - 2 735 views\nҒәшүрә көнө намаҙы - 2 725 views\n“Намаҙ” мөнәжәте - 2 709 views\nУҙған ғүмер - 2 693 views\nПәйғәмбәребеҙ мөғжизәләренән - 2 686 views\nИншаъ Аллаһ (Аллаһ теләһә) - 2 676 views\nАуырыу кешенең намаҙы - 2 672 views\nӘбйәлил сәсәне - 2 665 views\nБашҡорт - 2 652 views\nТәһәрәттең фаҙыйләттәре - 2 651 views\nМосолмандарҙын осрашыуы һәм сәләмләшеүе - 2 614 views\nМәүлид мөнәжәте - 2 611 views\nШәүүәл айы ураҙаһы - 2 610 views\nБөйөк Ватан һуғышы - 2 592 views


Фатьяновтар ғаиләһенә төпсөк бала булып тәрбиәгә алынған сағында, кескәй генә Лена Хамадалина 4 йәшен тултырғайны. Буласаҡ ата-әсә кешеләр, ҡыҙсыҡтың төҫө беҙгә оҡшаш булһын, тип махсус рәүештә һайланмаһалар ҙа, Лена, бына ғәжәйеп, һуйып ҡаплағандай уларға тартҡан. Фатьяновтар ғаиләһе баш ҡалала өсөнсө тапҡыр үткәрелгән "Тәрбиәгә бала алыусы иң яҡшы ғаилә - 2009" конкурсында еңеүселәр тип танылды.\nОльга Сергеевна һөнәре буйынса бухгалтер, ире Александр Викторович - монтер. Уларҙың татыу һәм берҙәм ғаиләләрендә ике бала, 14 йәшлек Саша һәм 9 йәшлек Лена, тәрбиәләнә. Дүрт йәшлек Лена яңы ғаиләгә бер аҙна тигәндә өйрәнеп тә алды.\n- Тәүге мәл, балалар йортонда тәрбиәләнгән күпселек кескәйҙәр шикелле, ул ағаһы эргәһен дә йышыраҡ уралды. Ә тап бер аҙна үткәс, бар кешене аптыратып, йырларға булып китте. - тип һөйләй бәхетле әсә Ольга Сергеевна. - Балалар йортонан алып ҡайтҡас, Лена өйҙә бер нәмә менән дә ҡыҙыҡһынмай шып-шым ултыра торғайны. Үҙенең Лена Хамадалина икәнлеген яҡшы белде, ә бармаҡтары менән нисә йәш икәнлеген күрһәтә ине . Миңә "әсәй" тиеп беренсе көндән өндәшә башланы. Был аңлашылып тора инде: балалар йортонда тәрбиәләнеүселәр ниндәй генә апай килеп, яғымлы өндәшеп башынан һыйпаһа, "әсәй" була ла китә.\nӘ бына атаһы менән бәләкәй ҡыҙсыҡ яйлап та нышты. Ул ваҡытта атай кеше таксиҙа эшләй ине әле, йыш ҡына төндәрен эштә булғанға күрә, сит "ағайҙы" Лена көндөҙ йоҡлаған килеш кенә күрҙе. Хәл ҡыҙыҡайҙың зәңгәр хыялы тормошҡа ашҡан саҡта үҙгәрә башланы. Икешәр кило сосиска алып ҡайтҡан һайын, сит "ағай" шунда уҡ "атай" ға әйләнде.\n- Ҡыҙсыҡтың һаулығы нисек ине һуң?\n- Ғаиләгә алған ваҡытта ул бик насар һөйләшә торғайны, ҡыҫҡа-ҡыҫҡа айырым фразалар менән аңлаша торғайныҡ. Ҡыйын булһа ла , баланың нимә әйтергә теләгәнен белеп була ине. Ә бына аҡыл үҫеше буйынса тәүмәл тиңдәштәренән ныҡ ҡалышты. Бынан тыш ҡолағы насар ишетә ине. Бөгөн быларҙың барыһы ла үтелгән юл ғына. Элегерәк балалар баҡсаһы тәрбиәселәре Ленаны коррекцион төркөмгә йөрөтөргә тәҡдим итәләр ине, хәҙер ҡыҙыбыҙ үҙ төркөмөндә үҫеше буйынса иң яҡшы лар иҫәбендә. Коррекцион төркөм тураһында хәҙер һүҙ ҙә сығарғандары юҡ.\n- Балаларығыҙ тураһында һөйләп китегеҙсе?\n- Саша Өфө дәүләт нефть университеты ҡарамағындағы 83-сө лицейҙа уҡып йөрөй, халыҡ бейеүҙәре менән мауыға. Быйыл сәнғәт мәктәбен бер генә "дүртле" билдәһе менән тамамланы. Икенсе һәм алтынсы синыфтарҙа уҡып йөрөгән сағында Болгарияла бейеү конкурстарында ҡатнашып, лауреат булып ҡайтты. Яңыраҡ улыбыҙ паспорт алды,был да ғаиләбеҙ өсөн бик шатлыҡлы хәл. Лена 62-се лицейҙа уҡып йөрөй, ағаһы кеүек сәнғәт мәктәбендә хореография бүлегендә шөғөлләнә. Лицейҙа ул сиреккә ике генә "дүртле" билдәһе алды, ә сәнғәт мәктәбендә "бишлегә" генә уҡып йөрөй. Тиҙҙән уға 10 йәш тула. Әлбиттә, беҙ балаларыбыҙ менән бик ғорурланабыҙ.\n- Киләсәккә пландары нисек? Ниндәй һөнәр һайларға уйлайҙар?\n- Саша үҙенең киләсәген техник фәндәр өлкәһендә күрергә теләй, шуға ла Өфө дәүләт нефть университеты тураһында йыш уйлай. Ленаға, бәләкәй булғас, һөнәр тураһында уйланырға иртәрәктер әле.\n- Буш ваҡытты ғаиләгеҙ нисек үткәрә?\n- Беҙ әүҙем ялға өҫтөнлөк бирәбеҙ. Ҡышын саңғыла шыуабыҙ, йәйен - урманға, йылға буйында ял итеүҙе хуп күрәбеҙ. Баҡсаға барабыҙ, был да үҙенә күрә ял.


Һайлауҙарға әҙерлек | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n26 июля 2018 — 15:52 ГТРК «Башкортостан»\nТөбәк һайлау комиссиялары күсмә һайлаусы технологияһы буйынса ғаризалар ҡабул итә башланы. 9 сентябрҙә Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайға депутаттарҙы үҙенә уңайлы участкала һайларға теләгән граждандар ошо хаҡта белдереп шулай уҡ күп функциялы үҙәктәрҙә һәм “Госуслуги” порталында ғариза ҡалдыра ала. Рәсми теркәлгән түгел, ә ғәмәлдә йәшәгән йә эшләгән урын буйынса тауыш биреү тәжрибәһе беренсе тапҡыр быйыл мартта Рәсәй Перзидентын һайлауҙа ҡулланылды. Ул ваҡытта Башҡортостанда ғына күсмә һайлаусы хоҡуғын 130 меңдән ашыу кеше файҙаланды. Рөстәм Камалтдинов 9 сентябрҙе эш урынында үткәрергә ниәтләй. Һайлаусы булараҡ конституцион хоҡуғын үтәү уға башҡаланың Минһажев урамында урынлашҡан 415-се һайлау участкаһында уңайлы. Бөгөн ул участка һайлау комиссияһына ошо хаҡта ғариза бирергә килде. Күсмә һайлаусы ғәмәле буйынса ғаризаларҙың күпселеген һайлау комиссиялары ҡабул итә. Бынан тыш ғаризаны күп функциялы үҙәк аша тапшырырға ла мөмкин. Үҙәктең иһә илдең ҡайһы төбәгендә урынлашыуы мөһим түгел. Ғаризалар 25 июлдән 5 сентябргә тиклем ҡабул ителә. Һайлаусы ҡулында йыртма талон ҡала. Унда тауыш биреү өсөн һайланған участка һаны билдәләнгән. Уңайлы урында һайлауҙа ҡатнашыу теләге тураһындағы ғаризаны бер тапҡыр ғына бирергә ярай. Уның электрон варианты Госуслуги порталы аша ла ҡабул ителә. Үҙәк хеҙмәткәрҙәре өсөн был йәһәттән махсус семинарҙар ойошторола. Тауыш биреүҙең яңы ысулы юлда, эштә һәм даими теркәү урыны булмаған һайлаусылар өсөн уңайлы. Мөмкинлеге сикле граждандар махсус уңайлыҡтары булған участкаларҙы һайлау хоҡуғын файҙалана. Билдәләнгән датаға тиклем ғариза яҙып өлгөрмәгән һайлаусылар 5 сентябрҙән 8-нә тиклем һайлау участкаларына барып махсус ғариза яҙа ала. Ул шулай уҡ һайлаусыға теләгән һәм үҙенә уңайлы участкала тауыш биреү хоҡуғын бирә.


Билдәле журналист, шағир Әхмәр Үтәбай менән әңгәмә\nАлып барыусыһы: Әлфиә Батталова\nДин һәм яңы исемдәр\nНурмөхәмәт хәҙрәт Нуриев\nҺандарҙың мәғәнәүи көсө.\nҒалимә Рима Моратова менән әңгәмә.\nБашҡорт теле үҙенсәлектәре.\nӘлфиә Батталова педагогия фәндәре кандидаты Вәкил Хажин\nБашҡортостанда өс йөҙләп ҡош бар, ә исемдәре тағы ла күберәк…\n«Башҡортостан ҡоштары» китабы авторы, филология фәндәре докторы, профессор Эрнест Ишбирҙин ҡатнаша.\n«Ҡош-ҡорт һәм йәнлектәргә халҡыбыҙ исемдәрҙе шул тиклем тапҡыр ҡушҡан…»\nБиология фәндәре докторы Әнүәр Маматов менән әңгәмә.


Өфө VI Ҡышҡы халыҡ-ара балалар уйындары менән хушлашты // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфө VI Ҡышҡы халыҡ-ара балалар уйындары менән хушлашты\n10:10, 4 марта 2013 Йәмғиәт\nБашҡортостан баш ҡалаһында VI Ҡышҡы халыҡ-ара балалар уйындары тамамланды. Уйындарҙы ябыу тантанаһы Спорт һарайында үтте.\nСараны «Мираҫ» халыҡ бейеүҙәре ансамбле артистары асты. Артабан Халыҡ-ара балалар уйындары комитеты президенты Тортен Раш һүҙ тотто.\n— Бер нисә көн эсендә иң яҡшы һөҙөмтәләр күрһәттегеҙ, — тип мөрәжәғәт итте Раш әфәнде ярыштарҙа ҡатнашыусыларға. – Уйындарҙа һеҙҙең юғары кимәлгә шаһит булдыҡ. Рәсәйҙә тәүгә үткәрелгән был Уйындар өсөн ҡатнашыусыларға һәм Ойоштороу комитетына, шулай уҡ йылы ҡабул иткәне өсөн Өфөгә рәхмәт белдерәм.\nРәхмәт йөҙөнән Торстен Раш Өфө мэры Ирек Ялаловҡа гәлсәр глобус тапшырҙы.\nИрек Ялалов, үҙ сиратында, Өфөнө спорт һәм дуҫлыҡ фестивален үткәреү урыны итеп һайлағандары өсөн рәхмәт әйтте һәм ярыштарҙа дуҫлыҡ еңеүен билдәләне.\nБынан һуң Өфө Уйындар флагын Канаданың Виндзора ҡалаһына тапшырҙы. 2013 йылдың авгусында унда йәйге Халыҡ-ара балалар уйындары үтәсәк.\nТантаналы сарала күп илдәрҙең мәктәп уҡыусыларын берләштергән акцияла – «Ҙур Уйын»да ҡатнашыусылар ҙа бүләкләнде. Уларҙы Халыҡ-ара балалар уйындары комитетының генераль секретары Ричард Смит сәләмләне.\nСпорт байрамы салют һәм йәштәр дискотекаһы менән тамамланды.


Мин Гөлшатты яратам!\n10 Июнь , 20:27\n“Ул да мине ярата. Ҡыҙҙар юҡҡа ғына ҡосаҡламай инде ул. Әй, Гөлшат, нисек итеп күңелемде асайым һуң?\nМин Гөлшатты яратам. Уның күҙенә ташланайым тип һәр ваҡыт кешенән айырылырға, алға сығырға тырышам. Саңғы ярышы булды — беренсе булып Усман, йәғни мин килдем. Концерт ҡуйһаҡ, сәхнәнән үҙем яҙған шиғырҙарҙы уҡыйым. Ҡулға гармун алһам, күлдәк яғаһының төймәһен ысҡындырып, йырлап та ебәрәм:\n— Раушаниям, бәғерем,\nКүңелдәрем һиңә ынтыла...\nДа-а, ынтыла ла бит... Ҡыйыулыҡ етмәй...\nБер кисте бөтә батырлыҡты тупланым да, Гөлшатты оҙата киттем.\n“Ҡып” итеп кенә урам буйлап барабыҙ. Мин һүҙ ҡушһам — ул да өндәшә. “Гөлшат та мине яраталыр, яратмаһа, шундай сибәр ҡыҙ була тороп, минең менән һөйләшеп тә бармаҫ ине”, — тип уйлап ҡуям. Бөтә кәүҙә буйлап ниндәйҙер йылы йүгереп үтә, йөрәк дерелдәп ҡуя, уның дерелдәүе тәнгә күсә, “Вәт, шайтан алғыры, һиҙмәһә генә ярар ине”, — тип тағы ла ҡаушайым.\nКөтмәгәндә, тып-тып итеп, юл саңына ауыр ямғыр тамсылары төшә башланы. Әллә ҡайҙан еле лә килеп сыҡты. Мин, Гөлшатты етәкләп, ышыҡҡа йүгерҙем.\nЙәшен күк көмбәҙен әле арҡыры, әле буй телгеләй. Ямғыры ла бигерәк көсәйеп китте. Шулай ҙа ағас ботаҡтары аҫтында әллә ни түгел.\nГөлшаттың өҫтөндә бары тик йоҡа ғына күлдәк. Ярай әле мин пинжәк кейгәйнем.\n— Мә, кей! Бөркәнһәң, бөркән! — тинем дә, пинжәкте һалып уға һуҙҙым.\nӘ ул, минең күлдәктән генә ҡалғанымды күреп:\n— Икәү бөркәнәйек! — тине.\nБеҙ, бер-беребеҙгә һыйынышып, бер пинжәк аҫтында торабыҙ.\nГөлшат, ҡулдарын күкрәгенә ҡаушарған да, күккә ҡараған.\nЯмғыр яуғанын шулай тамаша ҡылып тора инек, ҡапыл шатырҙатып күк күкрәп ебәрмәһенме! Баш елкәгә һеңгәндәй тойолдо. Ул Гөлшат өсөн бигерәк тә көтөлмәгн хәл булды. Күҙ алдында ғына ялтыраған йәшендән күҙҙәрен ҡаплап: “Әбеү!”, тип ҡысҡырып ебәрҙе лә, башы менән минең күкрәккә һыйынмаһынмы! Ә ҡулдары менән, әллә нисек, ҡосаҡлағандай итте... Уф, быныһы күк күкрәгәндән дә көтөлмәгәнерәк хәл ине. Бөтә тән уның ҡайнар беләктәре аҫтында ирене лә китте. Йөрәк “леп-леп” тибә... Туҡтап ҡала...\n“Ул да мине ярата. Ҡыҙҙар юҡҡа ғына ҡосаҡламай инде ул. Әй, Гөлшат, нисек итеп күңелемде асайым һуң? Әллә... “ Ҡулдарҙы кеҫәнән сығарып, ни булһа ла булыр тип, уның биленән ҡосаҡланым да, күҙҙәрҙе йомоп:\n— Гөл... Гөлшат, һин, әй, мин, ээ-яратам. Мин һине теге китабыңды алғандан бирле яратам, гел яратам...\nМин мин инде, ҡыҙ ҙа ебеп төштө. Тәне токка эләккән кеүек дерелдәп ҡуя. Миңә ҡарарға тип башын күтәрә лә, керпектәрен күтәрергә ҡыймай.\nӘһә, мин әйтәм, шулай була ул.\n— Усман, мин, әйтһәм әйтәйем инде, һиңә китап биргәнсе үк... биргәнсе үк... ярата инем.\n...Һәм ул, ҡосаҡтан етеҙ генә ысҡынды ла, йүгереп китеп барҙы.\nКүңел диңгеҙе аҡтарылды. Осаһы килә. Йырлайһы килә. Дөбөрҙәшкән болоттарҙы йәшене-ние менән ҡосоп алаһы килә. Йүгерә-атлай өйгә йүнәлдем.\nӘ ямғыр — ишепме-ишә. Силәкләп ҡоя. Әйҙә, ямғыр, яу! Көн дә яу!


Үрсеү — Башҡорт Википедияһы\nВиноград ҡусҡарҙары ҡауышыуы\nҮрсеү — барлыҡ тере организмдарҙың үҙҙәренә оҡшаш заттарҙы барлыҡҡа килтереү һәләтлеге. Төр эсендәге заттар һанын арттырыу, нәҫелде һәм тормошто дауам итеү үҙенсәлеге.\nИке төп үрсеү төрө бар: енесле һәм енесһеҙ үрсеү. Күҙәнәкле организмдар өсөн үрсеү нигеҙе булып күҙәнәк бүленеүе тора.\nҮрсеү — тере организмдарҙың характерлы үҙенсәлеге. Енесһеҙ һәм енси үрсеү була. Енесһеҙ үрсеүҙә бер генә зат ҡатнаша. Был осраҡта яңы организм инә организмдың тулы күсермәһе (клон) була. Сөнки, үҫеш бер үк биологик программа — генотип аша бара. Йәғни, бала зат әсәһенең копияһы була. Енесһеҙ үрсеү формалары: күҙәнәктәр бүленеү, бөрөләнеү, споралар яһалыу, вегетатив үрсеү.\n1 Енесһеҙ үрсеү\n1.1 Күҙәнәктәр бүленеү\n1.2 Спораларҙан үрсеү\n1.3 Вегетатив үрсеү\n2 Енесле үрсеү\nЕнесһеҙ үрсеү[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nЕнесһеҙ үрсеүҙә бер генә организм ҡатнаша, йәғни, яңы затҡа башланғысты инә организм ғына бирә. Атай организмы ҡатнашмай. Был үрсеүҙең нигеҙендә митоз процесы ята(һирәк осраҡта — амитоз). Шуға ла, был ысул менән үрсегәндә бала организм әсәһенең күсермәһе (клон) булып тора. Шулай уҡ, бер инә заттан яралған барлыҡ нәҫел үҙ-ара һәм инә организм менән бер-иш була.\nКүҙәнәктәр бүленеү[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nБүленеү — енесһеҙ үрсеүҙең иң ябай формаһы. Был бер күҙәнәкле микроорганизмдарға хас. Бүленгән ваҡытта күҙәнәк ике бер төрлө киҫәккә айырыла. Бүленеү процессы төштән башлана, ул һуҙыла, оҙонса формаға керә һәм бүленә. Ике яңы төш барлыҡҡа килә, улар бер-береһенән йыраҡлашалар. Цитоплазмала бүлге яһала, ул аҡрынлар тәрәнәйә һәм ике йәш организм барлыҡҡа килә.\nАмито́з, йәки күҙәнәктең туранан-тура бүленеүе (от грек. α — кире ҡағыу һәм грек. μίτος — «еп, сүс») — күҙәнәктәрҙең хромосомалар яһамайынса туранан-тура бүленеп үрсеүе. Күҙәнәктең икегә бүленеү ысулы менән амёбалар, эвгленалар, инфузориялар үрсей. Инә күҙәнәк туҡланыуҙан туҡтай, кәрәкмәгән йәшәү продукттарынан арына, һуҙыла башлай. Тәүҙә төш бүленә. Күҙәнәк оҙоная һәм уртаға бүленә.\nМито́з (грек. μιτος — еп, сүс) — хромосомаларҙың икеләтә артыуынан һуң күҙәнәктәрҙең тигеҙ бүленеүе; күҙәнәк бүленешенең төп формаһы; асылы хромосомдарҙың бүленгән күҙәнәктәрҙә тигеҙ бүленеп урынлашыуынан тора.\nМитоздың биологик әһәмәте — хромосомаларҙы бала күҙәнәктәргә тигеҙ бүлеү һәм күҙәнәктәрҙең генетик әүерелешһеҙ үҫешен тәьмин итеү.\nМейо́з (грек. meiosis — кәмеү) йәки редукцион бүленеү —эукариот күҙәнәк ядроһындағы хромосомалар һанын ике тапҡырға кәметеүҙе тәьмин итеүсе бүленеш. Редукцион һәм эквацион этапта башҡарыла. Мейозды гаметогенез менән бутамаҫҡа, гаметогенез — үҫемлектең енес күҙәнәге үҫеү стадияһы.\nСпораларҙан үрсеү[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nТәбиғәттә енесһеҙ үрсеү формаһы — спораларҙан үрсеү киң таралған. Спора — тығыҙ тышсалы енесһеҙ үрсеү күҙәнеге. Споралар оҙак ваҡыт тынлыҡ хәләтендә була алалар. Ошо торошта улар тирә-яҡтыҡ уңайһыҙ шарттарын (һалҡынды, эҫене, ҡоролоҡто, артыҡ дымлылыҡты) үткәреп еберәләр. Уңайлы шарттар булыу менән споралар шыталар, бүленәләр һәм яңы заттар барлыҡҡа килтерәләр. Был юл менән күп күҙәнәкле һыу үҫемдәре, абаға һымаҡтар, юғары төҙөлөшлө бешмәктәр үрсей.\nВегетатив үрсеү[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nВегетатив үрсеү — тамырҙан, һабаҡтан һәм япраҡтан енесһеҙ үрсеү тибы. Был юл менән һыу үҫемлектәре, бәшмәктәр һәм ҡайһы бер юғары төҙөлөшлө үҫемлектәр үрсей.\nВегетатив үрсеү нигеҙендә регенерацияға оҡшаған процесстар ята.\nРегенерацияға һәләте булмаған хайуандарҙың (өйрөлмәктәр, нематодалар, ҡыҫалалар) вегетатив үрсеүгә һәләте юҡ. Ә регенерацияға һәләтле хайуандарҙың (балдаҡлы селәүсендәр, гидроидтар, яҫы селәүсендәр, энәтирелеләр) тәне киҫәктәргә бүленһә лә, һәр береһе үҙҙәрен «төҙөп» тулыландыра һәм яңы хайуанға әүерелә.\nБөрөләнеү[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nХайуандарҙың, үҫемлектәрҙең һәм бәшмәктәрҙең енесһеҙ үрсеү тибы.\nЯңы зат әсә организмындағы ҡалҡыу урын — бөрөнән барлыҡҡа килә. Бөрөләнеү ысулы менән үрсеү күп кенә бәшмәктәргә, мүктәргә, болоттарға, эсәк ҡыуышлыларға хас. Ҡайһы бер хайуандарҙа бөрөләнеп үрсеү аҙағына тиклем барып етмәй, йәш заттар әсә организмы менән тоташҡан хәлдә ҡала. Күп осраҡта колониялар барлыҡҡа килә.\nЕнесле үрсеү[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nТөп мәҡәлә: Енесле үрсеү\nЕнси үрсеүҙә махсус енес күҙәнәктәре — галеталар барлыҡҡа килтереүсе ике зат ҡатнаша. Яңы организм яралыу өсөн сперматозоидтың күкәй күҙәнәк менән ҡушылыуы кәрәк. Күкәй күҙәнәк менән бер генә сперматозоид ҡушыла. Енес күҙәнәктәренең ҡушылыу процессы аталану тип атала. Аталанған күкәй күҙәнәк зигота тип атала.\nҺөйрәлеүселәр, ҡоштар һәм һөтимәрҙәрҙә эске аталаныу була. Инә организмдың инә күҙәнәктәре енес юлдарында аталандыралар. Һөйрәлеүселәр һәм ҡоштар аталандырылған йомортҡа һалыу юлы менән үрсейҙәр.\nҺөтимәрҙәрҙе аталаныу башҡарылғас, яралғы инә заттың аналығында үҫешә. Тулыһынса формалашҡас ҡына бала донъяға килә. Инә баланы махсус биҙҙере етештергән һөт имеҙеп үҫтерә.\nҮҫемлектәргә, барлыҡ тере организмдар кеүек, енси үрсеү характерлы. Күпселек үҫемлектәрҙә енси һәм енесһеҙ үрсеү сиратлаша. Сәскәле үҫемлектәрҙә икеләтә аталаныу нәтижәһендә аталанған күкәй күҙәнәктән — яралғы, үҙәк күҙәнәктән эндосперм барлыҡҡа килә.\nОрлоҡ ул — орлоҡло үҫемлектәрҙең енси юл менән үрсеү һәм таралыу органы. Орлоҡтар шытыу өсөн һыу, һауа һәм билдәле бер температура кәрәк. Шытҡанда яралғы һәм шытым запас туҡлыҡлы матдәләр менән туҡланалар. Орлоҡ шытҡанда орлоҡ өлөштәре ер өҫтөнә сығып үҫергә йәки тупраҡта ҡалып үҫергә мөмкин.\nИндивидуаль үҫеш аталаныуҙан һәм зигота яралыуҙан башлана. Яралғы үҫешендә бүлгеләнеү, бластула, гастула һәм нейрула стадиялары бар. Туры һәм туры булмаған үҫеш була.\nГермафродитизм — бер үк организмда ата һәм әсә енес ағзалары булыу. Селәүсендәр араһында гермофродидтар күп. Урарҙың организмында инә енес ағзалары ла, ата енес ағзалары ла була. Инә һәм ата енес ағзалары төлө ваҡытта өлгөргән осораҡта аталанау башҡа селәүсендәр менән аралаш башҡарыла. Әгәр ике төрлө енес күҙәнеҡтәре бер үк ваҡытта өлгөрһә, йомортҡа күҙәнәктәр шул уҡ организмдың сперматозоидтары менән аталана.\nПартеногенез[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nПартеногенез — күп кенә бөжәктәрҙә, ҡыҫала һымаҡтарҙа, ылымыҡтарҙа һәм бәшмәктәрҙә инә енес күҙәнәктәрҙең аталаныуҙан башҡа үрсеүҙәре; йомортҡа күҙәнәгенең аталанмайынса үрсеүе. Апомиксис үҫемлектәрҙең енесһеҙ үрсеүенең төрлө ысулдары. Партеногенез — йомортҡа күҙәнәктең, енсһеҙ үрсеүҙәге кеүек, аталанмайынса үрсеү төрө. Был осраҡта енсеһеҙ үрсеүҙәге кеүек, генетик мәғлүмәт алышыу булмай. Үҫемлектәрҙә был процесс апомиксис тип атала.\nПартеногенез кеблә, һыу бөрсәләре, кәҫәрткеләр, ҡайһы бер балыҡтар һәм хайуандарҙа булыуы билдәле.\nҮрсеү: тематик медиа-файлдар\nҮрсеү — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә\n↑ Үрсеү — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә\n↑ Асланян, Солдатова, 2010, с. 17—19\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Үрсеү&oldid=942878 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 14:47 13 апрель 2020 үҙгәртелгән.


16 Ғинуар 2020, 17:45\n1 сентябрҙән үк уҡытыусылар класс етәкселеге өсөн яңы өҫтәмә ала башлай. Республикала был сумма төбәк өҫтәмәһе менән бергә 7 700 һум була....Тулыраҡ беҙҙең сайтта.\nРеспублика шунда уҡ Рәсәй президенты Владимир Путиндың Федераль Йыйылышҡа мөрәжәғәтнамәһе положениеларын ғәмәлгә ашырыу эшенә тотонорға тейеш. Был хаҡта бөгөн хөкүмәт ағзалары һәм муниципалитет башлыҡтары ҡатнашлығындағы кәңәшмәлә Башҡортостан башлығы Радий Хәбиров белдерҙе. Уның һүҙҙәренсә, кисә дәүләт башлығының мөрәжәғәтнамәһендә беҙҙең бөйөклөгөбөҙ граждандарыбыҙҙың лайыҡлы йәшәү кимәле менән билдәләнә тип әйтелеүе осраҡлы түгел.\nАйырым блок демография мәсьәләләрен хәл итеүгә бағышланды. Радий Хәбиров үҙенең сентябрь указында 2024 йылға республика халҡын 4 миллион 100 меңгә еткереү бурысын ҡуйғанын хәтергә төшөрҙө. Хәҙер республикаға, илдең башҡа төбәктәренә кеүек үк, федераль үҙәктән байтаҡ финанс ярҙамы бүленергә тейеш.\nЯңы балалар баҡсаларын төҙөүгә һәм сафҡа индереүгә ҙур иғтибар талап ителә. Өс йәштән ете йәшкәсә балалар өсөн яңы пособиелар хаҡында һөйләгәндә, республика башлығы әле үк ошо түләүҙәр алыу механизмдарын әҙерләргә ҡушты. Уның һүҙҙәренсә, властарҙың бурысы – граждандар был аҡсаны мөмкин тиклем тиҙерәк алһын, кешеләр кәрәкле белешмәләр артынан тегендә-бында йүгермәһен өсөн күп функциялы үҙәктәр быға әҙер булырға тейеш.\n«2021 йылда социаль контракт темаһын индереү — бик мөһим норма. Беҙ ошо йүнәлештә әүҙем эшләйбеҙ. Бурысыбыҙ – ғаиләләр үҙҙәре аҡса эшләй алһын, был уларҙың яуаплылығын күтәреү. Әсәлек капиталы программаһын оҙайтыу, 2020 йылдың 1 ғинуарынан уны беренсе балаға уҡ түләй башлау һәм икенсе балаға уның суммаһын 150 меңгә арттырыу – бик мөһим нормалар», — тип билдәләне Радий Хәбиров.\nПрезидент 2021 йылға бөтә мәктәптәрҙе юғары тиҙлекле интернетҡа тоташтырыу бурысын ҡуйҙы. Шулай уҡ музыка, сәнғәт мәктәптәрен тәртипкә килтерергә кәрәк. Был маҡсаттарға яҡынса 22 миллиард һум бүленә. Радий Хәбиров федераль аҡса алыу өсөн кәрәкле ғаризаларҙы ваҡытында әҙерләргә ҡушты.\nДаими рәүештә уҡытыусыларҙың квалификацияһын күтәреү мәсьәләләрен хәл итеү өсөн республика етәксеһе вице-премьер Фәнүр Йәғәфәровҡа һәм Мәғариф министрлығына Башҡортостан мәғарифты үҫтереү институтын үҙгәртеп ҡороу буйынса тәҡдимдәр әҙерләргә йөкләмә бирҙе. Институт һаҡлап ҡалынырға, ләкин заман талаптарына тура килергә тейеш.\n1 сентябрҙән үк уҡытыусылар класс етәкселеге өсөн яңы өҫтәмә ала башлай. Республикала был сумма төбәк өҫтәмәһе менән бергә 7 700 һум була.\nРадий Хәбиров президенттың республика вуздарында бюджет урындарын арттырырға тигән бурысын хәл итеү буйынса етди эшләү кәрәклегенә иғтибарын йүнәлтте. Әлегә Башҡортостан был йәһәттән күрше төбәктәрҙән ҡалыша.\nВладимир Путин үҙенең мөрәжәғәтнамәһендә айырыуса илебеҙҙең һәм унда йәшәүселәрҙең именлегенә йүнәлтелергә тейешле милли элита формалаштырыуға иғтибар бирҙе, тип билдәләне Радий Хәбиров. Хәҙер мөрәжәғәтнамә нормаларын республика халҡына еткереү мөһим әһәмиәткә эйә, тине республика етәксеһе. Бында ҡала һәм район, республика киң мәғлүмәт саралары етәкселәре әүҙем эшләргә бурыслы.


Каникул йылы хәтирәләр генә ҡалдырһын\n26 Июль 2021, 09:43\nБелеүебеҙсә, былтыр коронавирус инфекцияһы таралыу сәбәпле йәйге ял лагерҙары эшләмәне. Быйыл республиканың санитар-эпидемиология торошон бар яҡлап та баһалағас, уларҙың эшмәкәрлеген башларға рөхсәт бирелде. Һөҙөмтәлә 1 июндән йәйге һауыҡтырыу кампанияһы старт алды.\nБеҙҙең район-ҡалала ла йәйге каникул күңелле башланды. Кескәйҙәр һәм үҫмерҙәр өсөн Халыҡ-ара балаларҙы яҡлау көнөндә традицион һабантуй ойошторолдо. Шул көндә балалар өсөн мәктәптәрҙәге 27 көндөҙгө ял үҙәге үҙ ишеген асты. Уларҙа 2580 бала һаулығын нығытты. 800 үҫмер 20 хеҙмәт берекмәһенә йәлеп ителде. Бынан тыш, 2 профилле лагерь ойошторолдо, унда 80-дән ашыу бала үҙенең белемен нығытты, көс йыйҙы, сыныҡты. Дөйөм алғанда, сәләмәтләндереүҙең һәм мәшғүллектең бындай төрҙәренә 3462 бала йәлеп ителде. Әлеге ваҡытта ҡаланан ситтәге “Дуҫлыҡ”, “Тау һауаһы”, “Шишмә” һауыҡтырыу комплекстарында икенсе-өсөнсө сменалағы балалар ял итә.\nЛагерға бара алмағандар өсөн йорт ихаталарында, балалар майҙансыҡтарында төрлө саралар үткәрелә. Спорт ярыштарында, конкурстарҙа, халыҡ уйындарында үҫмерҙәр теләп ҡатнаша. Хәүеф төркөмөндәге ғаиләләрҙең барыһы ла - контролдә.\nМәғариф идаралығы инспекторы Жанна Ғәйетҡолова йәйге осорҙа ата-әсәләрҙе, ололарҙы кескәйҙәргә айырыуса иғтибарлы булырға саҡыра. “Каникул хәүеф-хәтәрһеҙ, иҫтә ҡалырлыҡ сағыу, күңелле һәм файҙалы үтһен тиһәгеҙ, кесе йәштәгеләрҙе бер ниндәй сәбәп менән дә ҡарауһыҙ ҡалдырмағыҙ. Таныш булмаған кеше менән үҙҙәрен нисек тоторға өйрәтегеҙ. Балағыҙ йорт адресын һәм телефон номерын, шулай уҡ “112” ашығыс ярҙам хеҙмәтенә шылтырата белергә тейеш. Шырпы кеүек әйберҙәрҙе уларҙың буйы етмәгән урынға һалығыҙ. Көнкүреш электр приборҙарын дөрөҫ ҡулланыу күнекмәләрен бирегеҙ. Янғын сыҡҡанын хәбәр итеүсе ҡулайламалар бала булған һәр йортта булырға тейеш, тип уйлайым”, - ти Жанна Николаевна.


Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов эш сәфәре менән Бишбүләк районына барҙы // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов эш сәфәре менән Бишбүләк районына барҙы\n12:52, 16 января 2015 Сәйәсәт\n15 ғинуарҙа Рөстәм Хәмитов Бишбүләк районына эш сәфәре барышында етештереү һәм ауыл хужалығы предприятиеларында, шулай уҡ социаль һәм инфраструктура объекттарында булды.\nБашҡортостан Башлығы урындағы халыҡ менән аралашты, улар райондағы ыңғай үҙгәрештәр өсөн рәхмәт белдерҙе.\n— Бөгөн беҙ етәксе менән район буйлап йөрөйбөҙ. Тәьҫораттар яҡшы. Район уртаса эшләй, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. — Һуңғы бер нисә йылда район үҙәгендә алға китеш күҙәтелә. Бына физкультура-һауыҡтырыу комплексына нигеҙ һалдыҡ — быйыл төҙөйәсәкбеҙ, бассейн буласаҡ.\nТөбәк етәксеһе һумдың һәм нефткә хаҡтарҙың кәмеүе арҡаһында республикала килеп тыуған социаль-иҡтисади хәл тураһында һорауҙарға яуап биреп, Башҡортостандың ныҡлыҡ запасы етерлек булыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды.\n— Был осорҙо үткәреп ебәрергә кәрәк. Беҙ бик һаҡсыл тотонабыҙ. Бары тик төп статьялар: эш хаҡы, туҡланыу продукттары, социаль ярҙам. Беҙ быны еңеп сығасаҡбыҙ. Хаҡтарҙың үҙгәреүе беҙҙең файҙаға булмаҫ, бәлки. Ләкин быны нисек тә булһа ҡаплаясаҡбыҙ, — тине республика Башлығы.\nТеги: башҡортостан башлығының эш сәфәрҙәре


Романтик Гей Уйын – Уйын Бушлай Онлайн Секс\nРомантик уйын гей-Был Шул, ҡайҙа һеҙҙең йөрәгегеҙ менән кончать булып, шатлыҡ Тулы\nПорно менән бәйле булырға тейеш түгел һәм барыһы урод табы донъя бысраҡ. Һеҙ ҡайһы ҙа кәрәк нәмә өсөн һеҙҙең йөрәк. Был ваҡытта һәм ҡасан килергә, һеҙҙең яҡшы шанс табырға иң яҡшы порно, һәм вдохновляя тарихы килә торған яҡшы күренеш, - был уны эҙләп гей-романтик уйын. Был сирҙәргә иң ҡайнар һыу менән һеҙгә өр яңы килгән гей-уйын сексуаль, улар һеҙ үҙәгендә ҡуйылған романтик тарихтар. Уйын беҙҙә көнбайыш менән булған, әммә беҙ шулай уҡ күп булды хентай у-уйын яои, яҡшы, уҡыусы йәки хентай манге тип ҡарай.\nБөтә был уйын һеҙгә бушлай киләсәк, һеҙгә ышанам һәм, күпме улар. Беҙ шуның өҫтөндә эшләйбеҙ, өҫтәү өсөн яңы коллекция даими был уйын. Шуға күрә беҙгә яңы сайттар өҫтәргә онотмағыҙ закладка һәм тикшереү һуң загрузки, һеҙ бөгөн кис булараҡ тамамлай. Тик, моғайын, һеҙ беркасан ла покидайте беҙҙең сайт күберәк. Беҙ уның мөһөр һалырға йыйына. Ысынлап та беҙ барыбыҙ ышанам, тип контент, ул беҙҙең сайтта буласаҡ беҙ, иң юғары сифаты менән китерелә.\nГейне Тарихында Иң Эҫе-Уйын\nБеҙ был коллекция булдырып, яҡшы ғына беҙ тарих эҙләгән һәм иң яҡшы уйындар менән персонажды үҫтерә. Бөтә тип, беҙҙең был сайтты булып, беҙҙең команда протестировать булып, күңелен, уйын барышында бер нисә тәҡдим һәм сифатлы эшләй тип, уның төҙөлөшө.\nУйын бер нисә жанр бар беҙҙе, ҡиммәттәр бар һәм улар һәр береһе үҙ очарование. Хентай уйын беҙҙең сайтта береһе иң популяр төрҙәре булып тора. Был, сөнки улар түбәләргә күтәрелерҙәр анин һөйөүселәрҙең барыһы ла-ҡыҙҙар, уларға ҡарап оҡшаған, тип ике ғашиҡ егет трахаться һәм, иртәгә килегеҙ тигән кеүек түгел. Тик, сөнки был ҡыҙҙар оҡшай, тигән һүҙ түгел, егет кончать алмай, ундай уйын уйнау., Икенсе яҡтан, беҙҙең уйынын сексуаль пародийный булды, унда ҡатнашҡан персонаждарҙың көнбайыш ҡайнар бөтә поп-мәҙәниәтенә, ниһайәт, уларҙың да хыялы тормошҡа ашырыу фанарт шул, крутиться у һеҙ шунса йыл башына улар. Һеҙгә хайран булғас, күрә, һәм ахырҙа был Бэтмен Джокер-беҙҙең уйын сексуаль пародийный килешә икән.\nШул уйын беҙҙең өсөн иң ҡыҙыуы булды тексы һәм шулай уҡ, эзләргә кемде тарихы, уларҙың ваҡ деталдәр килә. Роман визуаль был уйын оҡшаманы, текст ҙур булмаһын, сөнки һеҙ эротика, ҡотосорғос, триллерҙар уҡыусылары өсөн күп ваҡыт бирә, әммә һеҙ шулай уҡ алыр өсөн уйнаған уйындар сексуаль һәм иллюстрациялар персонаждың бөтә алмай. Аҙ һөйләй, шулай уҡ шул уҡ мәғәнәлә был иң интерактив уйындар, һеҙҙең менән бәйләнеше тарихында иң була. Был сайтта һеҙ аласаһы күп нөктә ҡарар ҡабул итеүен билдәләп, уны нисек разворачиваются тарихы булһа, һеҙҙең башҡа финалсылары һыу килтерегеҙ, һеҙ өҫтөнлөк нигеҙләнгән., Әммә уйын ғәҙел өсөн бөтә һүҙҙәр яһағанда ла, уларҙы беҙҙең сайтында алырға була. Бөтә, тип, һеҙ, кәрәкмәй, быныһы беҙҙең сайтта шашып уйнай башлаған һәм бөгөн кис!\nГейне Уйнай-Уйнай Бушлай Романтика\nҠасан һеҙ беҙҙең сайтҡа ҡушылып, һеҙ ҙә нимә тураһында хәстәре лә кәрәк. Иң элек, беҙгә тулы азатлыҡ хәрәкәте тәҡдим итә. Һеҙ беҙҙең сайтҡа булһа ла ҡатнашырға кәрәк булһа, иң тәүҙә менән сағыштырғанда, уйнай, шуға күрә хәҙер бер кем дә булһа, һеҙ ҡасан бөтә был уйын наслаждайся. Башҡа сайттарға күп була, килеүселәрҙең уйыны тәҡдим итә. Тик шуны тәҡдим итә беҙ, - был күберәк уйын ғына. Беҙ хатта беҙгә килеүселәр өсөн бөтә функцияларын берләшмәләр асыла. Был принцип, һәм башҡа уйындар һеҙҙең менән бәхәскә инә алмай һәм һәр бүлегенең иғлан таҡталарында аша комментарий уйынсыһын билдәләне. Көтөгөз һәм, әлегә беҙҙең платформаға ч беҙ башлап ебәрҙек., Бына шул ваҡытта беҙҙең сайтта күберәк булып, өлкәндәр өсөн уйын ҡарағанда ябай платформаһында. Беҙгә хәҙер һеҙ наслаждаться уйындар һәм енси әҙер. Скачивать ҡуйыу йәки һеҙ ни кәрәк түгел. Ввязаться төндә генә таба һәм уларҙы бөтә уйындар уйнарға яратҡан. Зацепляться коллекцияһын был һеҙҙең өсөн.


Быйыл Рәсәйҙә ауыл хужалығы иҫәбен алыу кампанияһы ошо девиз аҫтында үтә. Сара 1 июлдән 15 авгусҡа тиклем дауам итә.\nИҫәпкә алынасаҡ объекттар күләме буйынса республика Рәсәйҙә икенсе урынды биләй. Ер хужалары һәм арендаторҙар - барлығы миллионлаған объекттың исемлеге төҙөлгән дә инде. Ойошмалар һәм крәҫтиән-фермер хужалыҡтары үҙҙәре хаҡында мәғлүмәтте үҙаллы әҙерләп электрон форматта тапшырһа, ауыл ерендә иҫәп алыусылар эшләй. Улар баҡса ерҙәрен дә иҫәпкә аласаҡ. Һәр объектта иҫәп алыусылар ауыл хужалығы тауарҙары етештереү һәм мал аҫырау өсөн биләгән ер майҙаны, уның нисек файҙаланыуы, мал башы һәм техникаға ҡағылышлы һорауҙар бирәсәк. Ошо рәүешле ауыл хужалығы ерҙәре менән ғәмәлдә ҡулланыусылар асыҡлана. Тәүге тапҡыр Бөтә Рәсәй ауыл хужалығын иҫәпкә алыу кампанияһы 2006 йылда уҙғарылғайны. Белгестәр фекеренсә, иҫәп алыу һөҙөмтәләренең илдең аҙыҡ-түлек хәүефһеҙлеген тәьмин итеү торошона йоғонтоһо ҙур. Әлеге ваҡытта яуаплы кампанияла иҫәп алыусы булып эшләргә теләүселәр Башҡортостанстат ойошмаһына мөрәжәғәт итә ала. Уларға махсус кейемдәр һәм танытма биреләсәк.\nНурия Хафизова, Башҡортостанстаттың бүлек етәксеһе: «Иҫәп алыу ауыл хужалығы тармағының мөмкинлектәрен асыҡлау өсөн уҙғарыла. Уның нигеҙендә киләсәктә тармаҡ үҫешен билдәләүсе ҡануни документтар ҡабул ителәсәк».


Марат Латипов: республикала янғынды профилактикалауҙы янғын күҙәтеү органдары яңғыҙ башҡарып сыға алмай // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nМарат Латипов: республикала янғынды профилактикалауҙы янғын күҙәтеү органдары яңғыҙ башҡарып сыға алмай\n18:04, 21 января 2010 Сәйәсәт\nӨфөлә барған республика ҡала һәм район хакимиәттәре башлыҡтарының семинарында Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының БР буйынса Баш идаралығы начальнигы урынбаҫары Марат Латипов янғын хәүефһеҙлеге һәм уны тәьмин итеү өлкәһендә урындағы идара органдары вәкәләттәре, шулай уҡ торама пункттарҙы янғын хәүефһеҙлегенең беренсел саралары менән тәьмин итеү хаҡында һөйләне.\nУҙған йылда Башҡортостан Республикаһында 4825 янғын күҙәтелгән, һөҙөмтәлә 358 кеше һәләк булған, шуларҙың 18-е балалар. Янғында йәрәхәтләнгән кешеләр һаны 354-кә еткән, матди зыян күләме 433527 һум менән иҫәпләнә.\nЯнғындарҙың һәм кеше үлеменең төп өлөшө шәхси секторға тура килә. Янғындың төп сәбәпселәре – ут менән һаҡһыҙ эш итеү, электр ҡорамалдарының төҙөк булмауы, яуыз ниәт менән ут төртөү. Янғын хәүефһеҙлеген тейешле кимәлдә тәьмин итеү һәм янғындан күрелгән зыянды минималләштереүҙе Башҡортостан Республикаһының тотороҡло социаль-иҡтисади үҫешенең мөһим факторы, тип билдәләне Марат Латипов.\n«Урындағы үҙидара огандарының янғын хәүефһеҙлеген тәьмин итеү буйынса күрелгән сараларын анализлау янғын урындарын билдәләү һәм һүндереүгә кәрәкле көстәрҙе һәм әмәлдәрҙе координациялауҙың тейешле кимәлдә ҡуйылмауын асыҡланы. Алып барылған эштәр янғын менән бәйле төп хәүеф-хәтәр күрһәткестәренең тотороҡло кәмеүенә булышлыҡ итмәй», — тине ул.\nБындай саралар өсөн урындағы үҙидара органдары яуаплы булыуын иҫкә төшөрҙө Марат Латипов хакимиәт башлыҡтарына.\nУл, шулай уҡ, янғынға ҡаршы пропаганданың һәм янғын хәүефһеҙлеге нигеҙҙәренә өйрәтеүҙең янғынды һәм кеше үлемен профилактикалауҙың бер формаһы булыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды.\nВедомство башлығы муниципалитет башлыҡтары иғтибарын республиканың белем биреү учреждениеларында янғын хәүефһеҙлеге мәсьәләләренә йүнәлтте.\n«Был объекттарҙы йыл һайын тикшереп торабыҙ, етәкселәренә янғын күҙәтеү органы күрһәтмәләрен тапшырабыҙ. Әммә үтәлгән саралар проценты 55-тән үтмәй, күпселек осраҡта бының өсөн әллә ни ҙур финанс сығымдар ҙа талап ителмәй бит», — тине Марат Рәис улы.\nМәҫәлән, республикалағы 4587 мәғариф учреждениеһының 2767-һендә автоматлаштырылған янғын сигнализацияһы юҡ, был дөйөм иҫәптең 60,6 проценты. Әлеге көндә республика мәғариф учреждениеларын янғын хәүефһеҙлеге талаптарына яуап бирерлек хәлгә еткерер өсөн 1,5 миллиардтан ашыу аҡса кәрәк.\n«Беҙҙең алда торған мәсьәләләрҙең ауырлығы урындағы үҙидара менән дәүләт янғын күҙәтеү органдарының берҙәм эшләүен талап итә, — тине ул. — Янғынды профилактикалау республикала янғын күҙәтеү органдары ҡулынан ғына килерлек эш түгел, мотлаҡ үҙегеҙҙең, киң мәғлүмәт сараларының һәм йәмәғәт ойошмаларының ҡатнашыуы кәрәк».