Яҙмыш сағылышы » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » Письма » Яҙмыш сағылышы\n– Ҡара, ҡара, ана, тегенең ҡыҙы килә… Ҡара сәслеһе… – тип шыбырланы.\nУл саҡта һинең шәхес менән ул тиклем ҡыҙыҡһынмай ҙа инем. Уйҙарым тик минең тормош юлында бик тәрән эҙ ҡалдырған кеше тирәһендә генә бөтөрөлдө. Ләкин ирекһеҙҙән һинең турала ла хәбәрҙар булып килдем. Сөнки әхирәтем ауылға ҡайтып килгән һайын миңә ғаиләгеҙ тураһында һөйләмәй ҡалмай. Уның тураһында һүҙ барғанда, теләһәм-теләмәһәм дә, һеҙгә ҡағылышлы булғандары ла ҡолаҡҡа инеп ҡала ине.\nҺин һәм һеңлең ҡиәфәтегеҙ менән уға бик оҡшағанһығыҙ. Шул факт ҡына ла һиңә ҡарата миндә нәфрәт түгел, ә ниндәйҙер йылылыҡ, улай ғына ла түгел әле, күңелдә ни кимәлдәлер еңеллек, үҙемде аҡлап ҡарау тойғоһо уятты хатта. Ни тиһәң дә, уның янымда булмауында мин дә ғәйеплемен бит…\nҺуңынан, мәктәпте тамамлап, ҡалаға уҡырға китеүең хаҡында ла ишеттем. Әхирәтем әйтеүенсә, сәскәгә бөрөләнеп, матур ҡыҙ булып үҫеп еткәнһең. «Егет түгел, шайтан үҙе илап йөрөр бының артынан», – тип һоҡланып, тел шартлатып ҡалған олораҡ апайҙар, һине күрһәләр.\nӨҫтәүенә, бик матур йырлайһың да икән. Шуға ла сәнғәт училищеһына инергә ҡарар иткәнһеңдер…\nЙылдар шулай үтә торҙо. Артабан һеңлеңдең кейәүгә сығыуы тураһында ла ишеттем.\nҺинең уҡыуыңды тамамланың, телевизорҙан сығыштарың күренә башланы. Ысынлап та, матур ҡыҙ булып үҫеп еткәнһең шул. Иҫ киткес. Сәстәрең оҙон, күҙҙәрең, уныҡына оҡшап, ҡап-ҡара...\nТауышың матур һәм көслө. Бер ваҡыт үҙеңде тыуған ауылыңдың матур тәбиғәте фонында телевидениеға төшөрҙөләр. Шул тиклем таныш урындарҙы күреп, йөрәгем әрнене. Беренсе тапҡыр таныштырырға алып ҡайтҡанында, уның мине күтәреп, ошо йылғаны кисеп сығыуҙар, ошо урман эсендә яратыуын белдереүе, һин тыуған өйөм тип ингән өйгә мине, буласаҡ ҡатыным, тип алып ҡайтыуы – барыһы ла бөгөнгөләй күҙ алдына килеп баҫты…\nМине килен тип ҡаршы алған әбей хәҙер һинең яратҡан өләсәйең, уның туғандары – һинең туғандарың. Уларҙың нисек итеп һине һәм һеңлеңде яратыуын күҙ алдына килтерәм. Нисек яратмаһындар – һеҙ бит уларҙың ейәнсәрҙәре, туғандары. Был кире ҡаҡҡыһыҙ, әлбиттә.\nӘ беҙ бер-беребеҙҙе ярата инек. Һәр хәлдә, миңә шулай тойола ине. Уны ҡурсалаусы, яҡлаусы изге йән, мөхәббәт аллаһы кеүек күрә торғайным. Быға аптырарлыҡмы – ни әсәйем юҡ, ни атайыбыҙҙан яратылыу бик аҙ эләкте. Шуға ла ҡуйынына бала кеүек кенә инеп ултыра инем. Ул һүҙҙәргә һаран булды. Яратыуын да йырҙар аша ғына белдерҙе. Беҙҙең һөйөүгә арналған нисәмә кассета йыр яҙҙырып алып килде икән – иҫәбе юҡтыр. Шуларҙы ҡуя ла, миңә оҙаҡ итеп ҡарап тора һәм:\n– Күҙҙәрең матур, – тип, ҡосағына алыр ине.\n…Ул күҙҙәрҙең беҙҙең бергә була алмауыбыҙҙың төп сәбәптәренең береһе булыр тип кем уйлаһын? Ысынлап та, көлдәй осоп юҡҡа сыҡты ул саҡта минең хыялдарым. Йәшлек үкенесле булды...\nУның менән әхирәтемдең тыуған көнөндә таныштыҡ. Икебеҙгә лә егерме бер генә йәш, икебеҙ ҙә матурбыҙ. Ул саҡта минең дә сәстәрем һинеке кеүек оҙон ине, уларҙы елдәргә туҙҙырып йөрөгән ваҡыттар. Бәхеттең етенсе күгендәмен. Ныҡ яраттым, ул да мине яратыуын әйтте. Матур ғына итеп башланған кеүек ине лә бит… Осрашып йөрөүебеҙгә бер йыл да тулмай, ул өйләнешеү тураһында һүҙ ҡуҙғата башланы.\nШулай итеп, уның тыуған яҡтарына ла ҡайтып килдек, минең ауылға ла. Ике яҡтан да ныҡлап һөйләшеү булманы шикелле… Нисектер ололар быны үҙебеҙ хәл итергә тейеш тип ҡарар ҡылдымы. Инде туй булырға тора ине. Шатлана-шатлана үҙемдең иң яҡын кешеләремә саҡырыу ҡағыҙҙары яҙҙым. Тик уларға кәрәкмәгән ҡағыҙҙар булып ҡына ятып ҡалыу яҙған икән шул. Әле лә сумаҙанымдың иң төбөндә һарғайышып ята ул ике балдаҡ, сәскәләр төшөрөлгән открыткалар.\nТабиптың: «Операциянан һуң алдағы бер йылда ауырға ҡалһаң, – күҙҙәреңдең күреү һәләте насарланасаҡ», – тип ҡурҡытыуы ла кәртә ҡуйҙы. Етмәһә, артыҡ шикләнеүсән, йәш һәм тәжрибәһеҙ булыуым арҡаһында уның алдында үҙемде кәмһетә башланым. Ул да өйләнешеү хаҡында һүҙ ҡуҙғатмай, мин дә өндәшмәйем, унан инициатива көтәм. Инициатива булды: ул өйләнмәҫ элек үк бергә булыуҙы талап итте. Мин ғәрләндем һәм, әлбиттә, быға ҡаршы килдем. Йондоҙҙарға ҡарай-ҡарай хыялланып, мөхәббәтте наҙлы сәскәләй күргән бер ҡатлы йәш ҡыҙ инем шул ул ваҡыттарҙа! Ә ул… Былай ҙа яратыуыма ышанмаған кешегә етә ҡалды. Мине теләһә ниндәй нахаҡ һүҙҙәр менән рәнйетте. Йәнәһе, мин саф түгел, шуға ҡурҡам, һаман да кемдер менән осрашып йөрөйөм, имеш… Аңлаша алмауыбыҙ арҡаһында арабыҙҙа упҡын барлыҡҡа килде һәм ваҡыт үткән һайын ул тәрәнәйгәндән-тәрәнәйҙе. Дуҫы һөйләүе буйынса, ул минең уны үҙен яратыуыма шикләнеп йөрөй башлаған.\nӘ яҙмыш, күп тә үтмәй, уны минән һәм мөхәббәтебеҙҙән бөтөнләй ваз кистереп, юлдарыбыҙҙы икеһен ике яҡҡа айырҙы.\nНиндәйҙер байрам ваҡытында уны бер бик ҡыйыу ҡыҙ менән таныштырғандар. Минең ише мәңгелек романтиктан айырмалы, ул, реалист, яратыуын бик тиҙ иҫбат иткән – бер нисә осрашыуҙан уҡ ауырға ҡалған, үҙ маҡсатына ирешер өсөн юхалыҡ һәм хәйлә ҡулланып, көндән-көн үҙенә яҡынайтҡан. Ул, әлбиттә, минең менән уны сағыштырып, үҙенсә һығымта яһаған. Һаман иҫемдә: көҙҙөң бер шыҡһыҙ кисендә килде ул уны минең менән «сағыштырырға». Бер нәмә лә әйтеп тормай, ҡосаҡлап, карауатҡа йыҡты… Мин тағы ла уның ниәтен кире ҡаҡтым. Йөҙө ҡара янып:\n– Һиндә наҙ юҡ, тимер кеүекһең. – тине лә сығып китте. Аңлашыуҙы ла кәрәк һанаманы ул, шул көйө юҡҡа сыҡты.\nӘ мин һаман да, өмөтләнеп, уның килеүен, һөйләшеүен көттөм. Ул килмәне. Көндәр ғазап эсендә үтте.\nБик күп уйланғандан һуң күҙҙәрем өсөн хафаланыу нигеҙһеҙ икәнен аңлай башланым һәм ниһайәт, үҙемдең сафлығымды, яратыуымды дәлилләр өсөн ул торған ятаҡҡа барҙым. Ләкин ул мине бүлмәһенә лә индермәне, ҡабаланып, дөйөм кухняға алып инде. Шундағы шыҡһыҙ һалҡынлыҡта миңә ҡарамай ғына икенсе кешене яратыуы тураһында белдерҙе. Ишеткәндәремдән шаңҡып торған арала, уның бүлмәһенән боҙҙай һалҡын зәңгәр ҡарашлы ҡыҙ килеп сығып, миңә үлтерерҙәй итеп тишеп ҡараны һәм уны йәһәт кенә ҡултыҡлап бүлмәһенә алып инеп китте.\n«Мин һине яратмайым». Ҡайтҡансы шул һүҙе яңғыраны ҡолағымда. Бер кем менән дә һөйләшмәй, бер аҙналап көйөнөп йөрөнөм. Көндәрем күберәк илап үтте. Уны белгән уртаҡ танышыбыҙ, хәлемде аңлап:\n– Ҡыҙ ауырлы бит, нисек ташлаһын ул уны хәҙер? Кеше күҙ йәшендә бәхетле була алмаҫһың, оноторға тырыш, – тине.\nТөшөмә ул ап-аҡ ат сүрәтендә инде. Ат кәртәгә бикләнгән, тегеләй-былай үрһәләнеп саба, ә ҡапҡаһы юҡ – сыға алмай. Бер аҙҙан тауыш ишетәм:\n– Меҫкен, ул был кәртә эсенән бер ваҡытта ла сыға алмаҫ инде.\nОшо төштән һуң мин уны мәңгелеккә юғалтҡанымды аңланым.\nОҙаҡламай Өфөгә туғандарым килеп төштө. Берҙән-бер, әсәй урынына ҡалған апайым минең өсөн ҡайғырып ҡайтып китте. Ике тапҡыр алып ҡайтып күрһәттем бит уны ауылға, арабыҙҙа бер ни булмаһа ла, бергә ҡундыҡ. Шуға ла, алданып ҡына ҡалды һеңлем, тип фараз ҡылыуында шигем юҡ ине. Ул ғынамы ни, барыһы ла шулай уйланы.\nТиҙҙән уның өйләнеүе тураһында ишеттем…\nТуйҙарына бер ай ҡалғас, ул танышыбыҙ аша миңә бер кассета биреп ебәрҙе. Илап, уны ҡат-ҡат тыңланым. Сөнки ул барыһына ла мин ғәйепле булыуға ишара яһаған бәхетһеҙ мөхәббәт тураһындағы йырҙар тупланмаһынан тора ине.\nАҙаҡ уның менән яратышып йөрөгән осор менән бәйләнешле йырҙарҙы башҡаса тыңламай башланым, яңылыш берәй ерҙә ишетһәм дә, тамаҡҡа төйөр тығыла, хәтирәләр яңыра. Йөрәк яраһы ла асылғандай була. Бигерәк тә айырылышыуыбыҙҙың беренсе йылдарында уларҙы ишетмәҫ өсөн ҡолағымды баҫырҙай була торғайным.\nМинең тормошом һүнде. Бәхет таба алмай ҡаңғырҙым. Береһен дә ярата алманым, мине лә үлеп китеп яратыусы булманы.\nӘлбиттә, уны ғына уйлап йәшәмәнем. Ваҡыт дауалай, тигәндәре дөрөҫтөр, ахыры. Әллә ул яраны тыштан ғына ҡатырып ҡуямы?\nТормош үҙ ағышы менән аҡты лы аҡты. Мин яңғыҙ. Яратылып, яратып йәшәргә насип булманы. Ләкин икенсе төрлө бәхетлемен – янымда сәскә кеүек кенә ҡыҙыҡайым, яратҡан шөғөлдәрем бар. Ижад итәм. Әйтергә кәрәк, һуңғы ваҡытта был юҫыҡта уңыш йылмая башланы. Шуға шатланам. Үҙем һәм тирә-яғым менән гармония табыуға ирештем, тормошом тыныс. Минең өсөн шул да бәхет кеүек.\nБынан бер нисә йыл элек электричкала уның менән бер ятаҡта йәшәгән дуҫын осратҡайным. Уның тураһында бер ни ҙә һорашмаһам да, ниңәлер үҙе һөйләшеүҙе шул яҡҡа борҙо. Хәйер, аптырарлыҡ түгел – ул егет беҙҙең мөхәббәт тарихын бик яҡшы белә ине бит. Күптән түгел уның бик ныҡ эсә башлауы тураһында әйтеп ҡуйҙы. Дауаханала ла ятып сыҡты инде, тине… Электричканан төшкәндә ул тағы ла кинәйәле итеп:\n– Әллә беренсе мөхәббәтен онота алмай ҡайғырып эсәме икән? – тине, миңә һынаулы итеп ҡарап.\nУл ваҡытта күңелемдә икенсе кеше урын ала башлаған осор – һүҙҙәренә бигүк әһәмиәт биреп торманым. Бер киҫелгән икмәк кире йәбешмәгән кеүек, беҙҙең юлдарҙың да бер килеп киҫешеүе мөмкин түгеллеген белә инем. Осрашҡан хәлдә лә уртаҡ тел табып, элеккесә аралаша алмаҫ инек, моғайын. Әхирәтемдең килгән һайын уның, ғаиләгеҙ тураһында мәғлүмәт бирмәйенсә ҡалмауы сәбәпле генә уның һәм һинең яҙмышың тураһында артабан да хәбәрҙар ҡала килдем.\nШул тарафтан һинең яҙмышыңда торған һайын мин үҙемде күрә башланым. Шул ғәжәпләндерҙе. Хатта, ваҡиғаларҙың шул тиклем оҡшашлығынан хайран ҡалып, һинең йөҙөңдә йәш сағымдағы үҙемде йәлләнем!\nЭйе, һин моңло тауышың, һылыу ҡиәфәтең менән күптәрҙе арбаның. Талантың иҫ киткес ине. Ләкин һеңлең әллә ҡасан ғаилә ҡороп, балалар үҫтереп ятҡанда һин, утыҙға яҡынлашыуыңа ҡарамаҫтан, һаман да яңғыҙ ҡала килдең.\nУны бөтөнләйгә оноттом, тип әйтә алмайым. Әллә олоғайыу ғәләмәте – бигерәк тә яңғыҙлыҡ йөрәктәрҙе һыҙып-һыҙып алғанда, яратылмай ҡалған йәшлегем үкенестәре йәш булып аға башлай. Ҡай саҡта, фотоһын күрәһе ине уның, тигән уйҙар килә.\nДонъяға интернет килгәс, был теләктең тормошҡа ашыуы мөмкин икәнлеген аңланым. «Бәйләнештә» сайтында һинең шәхси битеңә барып юлығыуымдың сәбәбе лә уны эҙләүемдән булды. Тапмағас, һеҙҙең бит аша ҡарарға булдым. Унда ла уның һүрәтен ҡуймағанһығыҙ булып сыҡты. Башҡа туғандарығыҙҙың биттәренә инеп тә ҡараным – бушҡа ғына. Ул юҡ ине. Төңөлдөм. Уны эҙләгәндә бер ыңғай һинең нимә менән ҡыҙыҡһыныуыңды, нимә менән шөғөлләнгәнеңде лә ҡарап сыҡтым. Уның ҡыҙы бит һин – шуғалыр инде.\nКисә тағы ла һинең интернеттағы битеңә инеп сыҡтым. Дуҫтарыңа әсәйеңде лә өҫтәгәнһең икән. Һүрәтен астым – һалҡын ҡарашлы бер ҡатын. Шуныһына иғтибар иттем – битеңдең өҫкө яғы уныҡына оҡшаһа ла, иренең әсәйеңдекенә оҡшап, нәп-нәҙек икән...\nХәҙер инде уның битен асып ҡарауыллай башланым, иренең фотоһын ҡуймаҫмы, тип көттөм. Көндәр, айҙар үтте. Шул арала һинең тормошоң да устағы кеүек ине минең өсөн, сөнки уйҙарыңды йәшермәй яҙа инең битеңә. Күрәм – һинең таныштарыңдың күбеһе ғаиләләре менән төшкән рәсемдәрен ҡуйған. Әллә шуға һыр бирмәҫкә тырышҡанһың – статусыңа: «Яңғыҙ булыу модала булмаһа ла, мин яңғыҙ булыуҙы өҫтөн күрәм!» – тип яҙғанһың. Улар мөхәббәт тураһында фәлсәфә һатҡанда, һин күберәк яңғыҙлыҡ тураһында һүҙ йөрөтәһең. Фотолағы күҙҙәреңә ҡарап тетрәндем. Бер мәлгә генә үҙемде күргәндәй булдым. Минең йәшлектәге бәхетһеҙ мөхәббәт эҙ ҡалдырған һағышлы һәм моңһоу күҙҙәрем ҡарай ине унда. Бының булыуы мөмкинме һуң? Аҙағыраҡ хатта бит һыҙаттарыңда ла үҙемде төҫмөрләгәндәй булдым. Нимәләр кисерәсәкһең, һине алда нимәләр көткәнен белеп торам кеүек...\nБер ваҡыт һин оҙаҡ ҡына социаль селтәрҙән юғалып торҙоң. Телевизорҙан да күренмәнең. Ә күпмелер ваҡыттан һуң кейәүгә сығыуың, ҡыҙ табыуың тураһында хәбәр алдым.\nТағы ла бер ни ара ваҡыт үткәс, әлеге лә баяғы шул әхирәтем иреңдең ҡатын айырған булыуын, йыш ҡына эсеп, ғауға ҡуптарырға яратҡан әҙәм булыуын һөйләп китте. Шунда ғына миңә хәҡиҡәт ҡапыл асылғандай булды – һин бит тулыһынса минең үткән тормош юлымды ҡабатлайһың! Яҙмыштың икенсе яҙмышта көҙгөләге кеүек сағылыуы мөмкин икәнлегенә шунда ышана башланым.\nҠалғаны тураһында фараз ҡылырға ла йөрьәт итә алмайым…\nБыларҙы ниңә һиңә һөйләйем, тиһеңме? Үҙең дә аңлағанһыңдыр инде. Ул – һинең атайың, ә уны һиңә ауырлы булып өйләнергә мәжбүр иткән ҡыҙ әсәйең ине…\n«Үҙеңде рәнйеткән кешенән үс алма – быны һинең урынға яҙмыш үҙе эшләр», – тигән һүҙҙәргә барып юлыҡтым бер көндө. Ысынлап та, кешене рәнйетеүҙән һаҡ булырға кәрәклегенә ишара тирә-яғыбыҙҙа тулып ята. Уларҙы аңларға һәм ваҡытында төҙәтергә кәрәк тә бит... Сөнки күҙ йәштәре эҙһеҙ үтмәй, ҡасан да булһа әйләнеп килә, тигән яҙылмаған ҡанун барлығы мәғлүм.\nТик, шулай кәрәк уға, тип шатланырға, тантана итергә ярамай, сөнки, үкенескә күрә, йыш ҡына рәнйеш бумеранг булып насар эш ҡылған кешенең үҙенә түгел, ә яҡындарына әйләнеп ҡайтыусан. Шул тетрәндерә. Бер ниндәй гонаһы булмаған бала ла ата-әсәһенең ҡырын эштәре өсөн яуап тоторға мәжбүр була. Тормошта әленән-әле үҙебеҙ шаһит күп миҫал аша быны бер нисек тә инҡар итеп булмай.\nИкенсе яҡтан, һәр кеше яҙмышын үҙе төҙөй, тип тә әйтәләр. Бының өсөн бик көслө рухлы булыу кәрәктер. Шуға күрә, әгәр ҡаныңда һеҙҙең араға ғына хас тәкәбберлек һәм ҡоролоҡ, һине яралтҡан кешеләрҙең береһенең холҡондағы ихтыярһыҙлыҡ, икенсеһендәге кеше башы аша атлап бәхет яуларға тырышыу сифаты булмаһа, һинең яҙмышыңдың да яҡшы яҡҡа үҙгәреп китеүе ихтимал, тип уйлайым. Юҡҡа ғына асылыңа илһамланып ижад итеү орлоҡтары һалынмағандыр ҙа баһа! Ә илһамлы кеше нескә тойоусан була.\nЫшан, тормош ауырлыҡтары алдында юғалып, ҡаушап ҡалмаһаң, барыһы ла яҡшы буласаҡ. Быны мин көҙгөләге сағылышыма ҡарап күрәм кеүек…\nСығыу ваҡыты 12-07-2013, 16:57 | Ҡаранылар: 1630


Әйтсе, Миләш, һиңә нисә йәш?\nҠалабыҙҙа уҙғарылған байрамдарға сағыу биҙәк өҫтәүсе «Миләш» 15 йәшен билдәләне. Улай ғына ла түгел, матур исем йөрөткән ансамблдең етәксеһе, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, танылған йырсы, композитор Мәмдүҙә Ҡәйүм ҡыҙы Илбәкова ла матур ғүмер байрамын—55 йәшен ҡаршы алды. Күптән түгел беҙгә ошо ике матур йәште берләштергән йырлы-моңло сараны күрергә форсат тейҙе. «Мөғжизәле моңдар аша еткерәм һеҙгә сәләм» исемле концерт программаһынан илһам һәм дәрт-дарман алдыҡ.\n«Миләш» халыҡ вокал ансамбле 2000 йылда барлыҡҡа килә. Бында ҡаланың төрлө тармағында эшләүсе, йыр-моңға ғашиҡ ҡатын-ҡыҙҙар шөғөлләнә. Миләш тәлгәштәре кеүек һәр саҡ балҡып тороусы, кешеләргә матурлыҡ өләшеүсе ансамблдең репертуарын башлыса һәүәҫкәр композитор Мәмдүҙә Илбәкова көйөнә яҙылған йырҙар тәшкил итә. Шуныһы ҡыуаныслы: ул күбеһенсә ошо төбәктән сыҡҡан йәки ҡасандыр Сибайҙа эшләп киткән шағирҙар ижадына мөрәжәғәт итә. Уның йырҙарын «Азамат» ир-егеттәр ансамбле лә башҡара. Әйткәндәй, был төркөмдө лә Мәмдүҙә Ҡәйүм ҡыҙы етәкләй.\nЮғарыла телгә алынған концертта «Миләш»тәрҙе күркәм юбилейы менән ҡотлап, данлыҡлы ҡурайсы Ишморат Илбәков та сығыш яһаны. Ул тамашасыларҙы ҡурай моңдарына сорнаны. Сибай ҡала хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары И.Р.Хәйруллин, мәҙәниәт бүлеге башлығы Г.В.Аҡназарова һәм йәштәр үҙәге директоры Г.Р.Нәҙерғолова ла үҙҙәренең изге теләктәрен еткереп, бүләктәрен тапшырҙы.\nСибай ҡалаһының 60 йыллыҡ юбилейы сиктәрендә уҙғарылған «Балалар тауышы» конкурсында ҡатнашып, «Дуэт» номинацияһында беренсе урын яулаған «Ҡарлуғас» балалар баҡсаһы (Төйәләҫ ҡасабаһы) тәрбиәләнеүселәре Данил Ильясов һәм Регина Ишемғолова байрам сараһына үҙенсәлекле йәм өҫтәне. Улар Әлнисә Алдырханова һүҙҙәренә Мәмдүҙә Илбәкова ижад иткән «Йәшәйек бергә-бергә» исемле йырҙы башҡарып, тамашасыларҙың күңеленә дәрт осҡондары һалды һәм оҙайлы көслө алҡыштарға күмелде. Әйткәндәй, Төйәләҫкә арналған был йыр әлеге көндә урындағы халыҡтың гимнына әйләнеп бара.\nКонцерт программаһына йыр-моңдан тыш, сәхнәләштерелгән тамашалар ҙа ингән ине. Ансамбль етәксеһенең атаһына арналған «Ҡәйүм ҡарт» бейеүе, Мәмдүҙә ханымға бағышланған «Мәңкәйем» йыры тарихы тамашасылар күңеленә хуш килгәндер. Ниндәй тарих тиһегеҙме? Һеҙгә лә һөйләргә ашығабыҙ: бала саҡта Мәмдүҙә Ҡәйүм ҡыҙын ҡустыһы Ишморат «Мәңкәй» тип йөрөткән икән. Буй еткереп, ҡурайсы булып киткәс, апаһына арнап көй ҙә сығара. Быға Әлнисә Алдырханова шиғыр ҙа яҙып ҡуя. Шулай итеп, әлеге йыр барлыҡҡа килә.\nҺөнәрленең ҡулы етәү, тиҙәр. Тап шулай. Мәмдүҙә Ҡәйүм ҡыҙы ла ете төрлө һөнәргә эйә. Йыр-моңға ғашиҡ Мәмдүҙә бәләкәйҙән йырсы булырға хыяллана. Тик бер мәл ата-бабаларынан ҡалған ҡортсолоҡто дауам иткән атаһының бал ҡорттарын ағыулап киткәстәр, ул атаһына ярҙам итергә теләп, ошо юҫыҡта белем алыу ниәте менән уҡыу йорто эҙләй башлай. Белдереү буйынса Өфө районы Михайловка биҫтәһенә ҡортсолоҡ училищеһына уҡырға бара. Унан һуң Кушнаренкала ветеринар һөнәрен үҙләштерә, тыуған колхозы «Салауат»ҡа эшкә ҡайта.\nАуылда ҡортсолоҡ, ветеринар эшен бер аҙ алып барғандан һуң, 1980 йылда Свердловск өлкәһе Качканар ҡалаһында йәшәүсе туғандары янына килә һәм таусылар заводында контролер булып эшкә урынлаша. Ата-әсәһен, туғандарын, тыуған яғын һағынған йәш ҡыҙ һағышын йырҙар менән баҫырға тырыша.\n—Тимерҙәр сыңлап, шыйыҡ ҡорос формаға шаулап ҡойолған мәлдә, шул тауыш менән ярышып йырлай инем, тыуған яғымдың тәбиғәтен күҙ алдына баҫтырып, үҙемсә көй сығарып маташам. Нота белмәгәс, исмаһам, көйөн хәтеремдә ҡалдырырға тырышам һәм шул көйҙө кис сәпәкәйләп ята инем. Онотмаҫ өсөн үҙемсә бер куплет шиғыр сығарып, уны үҙ көйөмә һалып ҡабатлап йөрөнөм. Ауылға ҡайтҡас, Абдулхаҡ Игебаевтың «Һаҡмарымдың һары талдары» тигән шиғырын табып алдым. Әлеге көй уға тап килеп кенә тора ине. Шулай итеп, йыр тыуҙы,—тип иҫләй Мәмдүҙә Ҡәйүм ҡыҙы.\nАртабан ул Өфө ҡалаһында моторҙар эшләү заводында эшләй, ә йөрәге һаман сәнғәткә ынтыла. Шулай итеп, Стәрлетамаҡ мәҙәниәт-ағартыу училищеһына уҡырға инә. Шул мәлдән сәнғәттән айырылмай Мәмдүҙә Ҡәйүм ҡыҙы. Ярай әле, йөрәге ҡушҡанса эшләгән. Юғиһә, беҙ ҙур талантты күрмәҫ инек, белмәҫ инек. Бөгөн ул үҙенең йыр-моңо, тырышлығы һәм бер түгел, ике ансамблдең етәксеһе булыуы менән ҡалабыҙға биҙәк булып тора.\nКиләсәктә лә Мәмдүҙә Ҡәйүм ҡыҙына, уның «Миләш»тәренә һәм «Азамат»тарына ижади үрҙәр теләйбеҙ, уларға уңыштар юлдаш булһын, сәмдәрттәре һүнмәһен!


10:49, 14 июль 2011 версияһы\n5 байт өҫтәлгән , 10 лет назад\n13:09, 14 март 2011 версияһы (төҙәтеү)\n10:49, 14 июль 2011 версияһы (төҙәтеү) (кире алырға)\nТәһәрәт -– ул тәндең айырым урындарын һыулап йыуыу/һөртөү.▼\nПәйғәмбәребеҙ СҒС :"Кеше тәһәрәт алған саҡта ҡулдарын йыуғанда - уның ҡулдары ярҙамында эшләнгән гонаһтары ярлыҡаныр, битен йыуғанда - күҙҙәре менән эшләгән гонаһтары ярлыҡаныр, башын һыулап һөрткәндә - ҡолаҡтары менән эшләгән гонаһтары ярлыҡаныр, аяҡтарын йыуғанда - аяҡтары ярҙамында эшләгән гонаһтары ярлыҡаныр", типәйткәнтип әйткән.(Мөслим Тирмизи хәҙис йыйынтыҡтарынан).▼\nТәһәрәт алғанда ошо хәҙитстехәҙисте иҫтә тоторға кәрәк.▼\n[[Рәсем:Тәһәрәт.jpg|200px||thumb|right|Ҡомған менән тәһәрәт алыу]]▼\n▲Тәһәрәт -ул тәндең айырым урындарын һыулап һөртөү.\n▲Пәйғәмбәребеҙ СҒС :"Кеше тәһәрәт алған саҡта ҡулдарын йыуғанда- уның ҡулдары ярҙамында эшләнгән гонаһтары ярлыҡаныр, битен йыуғанда - күҙҙәре менән эшләгән гонаһтары ярлыҡаныр, башын һыулап һөрткәндә- ҡолаҡтары менән эшләгән гонаһтары ярлыҡаныр, аяҡтарын йыуғанда- аяҡтары ярҙамында эшләгән гонаһтары ярлыҡаныр", типәйткән.(Мөслим Тирмизи хәҙис йыйынтыҡтарынан).\n▲Тәһәрәт алғанда ошо хәҙитсте иҫтә тоторға кәрәк.\n== Тәһәрәттең фарыздары ==\n2.Ҡулдарҙы терһәкәтерһәккә тиклем бер тапҡыр йыуыу.\n4.Аяҡтарҙы шайтаншыҡ(сираҡ) һөйәктәренә тиклем бер тапҡыптапҡыр йыуыу.\n3.Биткә һәм тәндең башҡа әләштәренәөлөштәренә һыуҙы сайпып һөртөү.\n4.Тәһәрәт алғанда сәбәпһеүсәбәпһеҙ һөйләшеү.\n5. Бысраҡ урында тәһрәтләнеүтәһәрәтләнеү.\n2. ӘғҙзүӘғүҙү- бисмиллһбисмиллаһ менән башлау.\n9. ТндеңТәндең һәр өлөшөн өсәр ҡат йыуырғайыуыу.\n13. БалдағтарҙыБалдаҡтарҙы шылдырып йыуырға.\n▲[[Рәсем:Тәһәрәт.jpg|200px||thumb|right|Ҡомған менән тәһәрәт алыу]]\n== Тәһәрәтте нимә боҙа ==\n3. Оло ярау, кесе ярау һәм газдар бүленеп сығыуы.\n4. Иҫереү, иҫәңегерәү, иҫ юғалтыу.\n6. Ятып йә һөйәлеп йоҡлау.\n== Тәһәрәт алыу кәрәк осраҡтар ==\n5. Ҡөръән китабын ҡулға алыр алдынан.\n6. Тиләүәт сәждәһе ҡылыр алдынан.\n* МөмкиселеккәМөмкинселеккә ҡарап ҡибла яғына боролоу.\n* Тәһәрәт алырға ниәт итеү. Әғәҙә.. Әғүҙә-бисмилланы әйтеү.\n* Тәһәрәт иң тәүҙә уң ҡулдың суҡтарын өс тапҡыр йыуыуҙан башлана. Шунан һул яҡ. Һәр ағза шулай йыуыла һәм өсәр ҡат. Әгәр беләҙектәр булһа, ул торған урынды һыулап йыуырға.\n* Аҙа3Аҙаҡ уң ҡул менән өс тапҡыр ауыҙҙы сайҡарға. Өс тапҡыр танауға һыу алып һул ҡул менән һемгерергә.\n* Өс ҡат битте йыуырға.\n* Устарҙы һыулап, башты һөртөргә, аҙаҡ ҡолаҡтарҙы, һуҡ бармаҡ менән ҡолаҡ эстәрен , баш бармаҡ менән ҡолаҡтың тыштарын һөртөргә. ҺуңнанҺуңынан ҡул суҡтарының һырттары менән елкәне һөртөп алырға. Шунан һуң аяҡтарҙы, бармаҡтың араларын ентекләп йыуырға.\n* Тәһәрәт алып бөткәс: "Әшһәдү әллә иләһә иләллаһу, үә әшһәдәннә Мөхәммәдү рәсүлүһү " тип әйтергә. *Ошо доғаны уҡып ҡуйыу сауаплы: "Аллаһүмә-джәғәлни минә-ттәүүәбинә -үә--джғәлини минәл- мутәтаһһирин" ("Йә Аллаһ! Мине тәүбә ҡылыусыларҙан һәм таҙарыныусыларҙан итһәң ине")\n*Ошо доғаны уҡып ҡуйыу сауаплы: "Аллаһүмә-джәғәлни минә-ттәүүәбинә-үә-джғәлини минәл- мутәтаһһирин" ("Йә Аллаһ! Мине тәүбә ҡылыусыларҙан һәм таҙарыныусыларҙан итһәң ине")\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/65387 ҡабул ителгән


Өфөгә «Бөйөк Ебәк юлы маршруттары буйынса» туристик экспедицияһы килә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөгә «Бөйөк Ебәк юлы маршруттары буйынса» туристик экспедицияһы килә\n17:47, 27 февраля 2015 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 27 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.\n1 мартта Өфөгә «Бөйөк Ебәк юлы маршруттары буйынса» туристик экспедиция экипажы килә. Был хаҡта Рус география йәмғиәтенең Башҡортостан төбәк бүлексәһе етәксеһе Камил Йыһаншин хәбәр итте.\n«Бөйөк Ебәк юлы маршруттары буйынса» туристик экспедицияһы — Рус география йәмғиәтенең Ҡырым Республикаһы бүлексәһе проекты. Ул өс этаптан тора һәм Рәсәй, Азия һәм Европалағы Ебәк юлының тарихи йүнәлештәре буйынса үтәсәк. Сәйәхәттең дөйөм оҙонлоғо — 45 мең километрҙан ашыу.\nӨфөлә ҡунаҡтарҙың Башҡортостандың туристик индустрия вәкилдәре, Рус география йәмғиәтенең әүҙем ағзалары менән осрашыуы, Өфө һәм республика буйынса популяр туристик маршруттар менән танышыуы ҡаралған. Экспедиция маҡсаттарының береһе — Ҡырымда йәшәүселәрҙе Рәсәйҙең туристик мөмкинлектәре менән таныштырыу.\nЭкспедиция ағзалары Өфө музейҙарында буласаҡ, «Рада» клубында (Свердлов урамы, 62) түңәрәк өҫтәл һәм матбуғат конференцияһы үткәрәсәк. Ҡунаҡтарҙы ҡаршы алыу көндөҙгө сәғәт 11-ҙә башлана.\nӨфөнән һуң ҡунаҡтар Ҡазанға юлланасаҡ.\n«Бөйөк Ебәк юлы маршруттары буйынса» экспедицияһы 2015 йылдың 19 февралендә Симферополдән башланды. Рәсәйҙә маршрут Краснодар — Грозный — Махачкала — Әстрхан — Волгоград — Һарытау — Һамар — Ырымбур — Силәбе — Өфө — Ҡазан — Йошкар-Ола — Чебоксар — Түбәнге Новгород — Владимир — Иванов — Ярославль — Тверь — Калуга — Тула — Мәскәү ҡалалары буйлап үтә. Сәйәхәтселәр һәр төбәктә Рус география йәмғиәтендәге коллегалары менән танышасаҡ.\nСара Рус география йәмғиәтенең 170 йыллығы айҡанлы ойошторола.\nТеги: туризм,рус география йәмғиәте


21 сентябрь » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Бөгөнгө юбилярҙар » 21 сентябрь\n21.09.2019 21 сентябрь\nЗорин Сергей Петрович (21.09.1889—20.10.1965), ғалим-инженер‑төҙөүсе. 1948—1960 йылдарҙа Башҡортостан ауыл хужалығы институты уҡытыусыһы, 1958 йылға тиклем геодезия һәм юғары математика кафедраһы мөдире. Техник фәндәр докторы (1943), профессор (1944). Сталин премияһы лауреаты (1942). Ленин ордены кавалеры (1944). Сығышы менән Стәрлетамаҡ ҡалаһынан.\nСәйфи Ҡудаш (21.09.1894—29.06.1993), шағир, йәмәғәт эшмәкәре. 1934 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының II—VI саҡырылыш Юғары Советы депутаты. 1943—1948 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы Яҙыусылар союзы идараһы рәйесе. Башҡортостандың халыҡ шағиры (1964). РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1984). Башҡорт АССР‑ының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1985). Ленин (1955), өс Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1943, 1954, 1971), Халыҡтар Дуҫлығы (1974) һәм «Почёт Билдәһе» (1949) ордендары кавалеры.\nПетропавловский Сергей Анатольевич (21.09.1909—16.08.1958), тау инженеры-геофизик. Сибай баҡыр-цинк колчеданы ятҡылығын асыуҙа һәм өйрәнеп-тикшереүҙә ҡатнашыусы. Сталин премияһы лауреаты (1949). Ленин (1953), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1949) ордендары кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Вологда өлкәһенән.\nӘхмәтйәнов Хәнифйән Мәүли улы (21.09.1954), дәүләт хеҙмәткәре. Мәсетле районы хакимиәтенең мәҙәниәт идаралығы етәксеһе. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2002). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Асҡын районы Ахун ауылынан.\nЮлдашев Владимир Ләбиб улы (21.09.1954), ғалим-психиатр, йәмәғәтсе. 1981 йылдан Башҡорт дәүләт медицина институты һәм Башҡорт дәүләт медицина университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1995 йылдан — психиатрия һәм наркология кафедраһы мөдире, бер үк ваҡытта 2003—2012 йылдарҙа — тәрбиә эштәре буйынса проректор. 1997 йылдан «Башҡортостан Республикаһы психиатрҙар‑наркологтар ассоциацияһы» төбәк йәмәғәт ойошмаһы президенты. Медицина фәндәре докторы (1997), профессор (1998). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (2005) һәм һаулыҡ һаҡлау отличнигы (2004). Сығышы менән хәҙерге Калуга өлкәһенең Бабынино ҡасабаһынан.\nАвтор: Нуретдинов Ансар\nФото: Т. АМАНОВ\nБашҡа көндәрҙең юбилярҙары\n1 ноябрь юбилярҙары\n19 октябрь юбилярҙары\n18 октябрь юбилярҙары\n17 октябрь юбилярҙары\n16 октябрь юбилярҙары\n15 октябрь юбилярҙары\n14 октябрь юбилярҙары\n13 октябрь юбилярҙары\n12 октябрь юбилярҙары\n11 октябрь юбилярҙары\n10 октябрь юбилярҙары\n9 октябрь юбилярҙары


Бөгөн Өфө урамдары буйлап “Айыҡлыҡ өсөн” тип исемләнгән автоуҙыш ойошторолдо | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n25 сентября 2015 — 15:30\nӨфө епархияһы тарафынан ойошторолған автомарафон баш ҡаланың Покровский ғибәҙәтханаһынан старт алды. Айыҡлыҡ акцияһына 2 тиҫтәләгән автомобиль ҡушылды. Сараның асылы – руль артына иҫерек килеш ултырыу осраҡтарын, шулай уҡ йәштәр араһында спиртлы эсемлектәр һәм наркотик матдәләр ҡулланыуҙы иҫкәртеү. Рәсәйҙә һәр икенсе аварияла үлем һәм травма алыу осрағы эскелек менән бәйле. Кеше үлтереүҙең – 72, үҙ-үҙенә ҡул һалыуҙың – 42, шулай уҡ бауыр циррозының – 67 һәм йөрәк-ҡан тамырҙары ауырыуҙарының 26 процентында алкоголь сәбәпсе.


“Ашығыс ярҙам”дар туҙҙы » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » “Ашығыс ярҙам”дар туҙҙы\n“Ашығыс ярҙам”дар туҙҙы 30.06.2016 // Йәмғиәт\nКүптәнме әле “кроссовер Лада” тигән атама йылмайыу ғына тыуҙырырға һәләтле ине. Кроссовер тип беҙ, нигеҙҙә, сит ил маркаларын ғына баһалап өйрәнгәнбеҙ шул.\nЛәкин быйыл яҙ Тольяттиҙағы автозавод конвейерынан “Lada Xray” һәм “Lada Xray Cross” тип аталған ошондай рәүештәге машиналар сыға башланы. Уларҙың Рәсәй юлдарындағы һынауҙы нисек үтере тураһында һығымта яһарға иртәрәк әле. “АвтоВАЗ” етәкселеге белдереүенсә, улар тулыһынса үҙаллы проект булып тора һәм башҡа бер ниндәй моделдән дә үҙләштерелмәгән.\nБеҙҙең илдәге шоферҙар һәм хоҡуҡ һаҡлаусылар теленә яңыраҡ “хәүефле йөрөтөү” тигән термин килеп инде.\nУндай шоферҙар рәтенә юлдағы һыҙатты кинәт алмаштырған, көтмәгәндә тормозға баҫҡан йәки уҙыша башлаған, арауыҡты күҙәтмәгән һәм башҡа ҡурҡыныс ҡылыҡтар яһағандарҙы индерәләр. Шундай ысул менән елдерергә яратҡандарға ҡаршы закон быйыл 8 июндә үҙ көсөнә инде. Ғәйеплеләрҙе биш мең һумдан ашыу штраф йәки йөрөтөү хоҡуғынан мәхрүм ителеү көтә. Тик быны иҫбатлау өсөн мотлаҡ видеотеркәгес яҙмаһы кәрәк.\nРәсәй Дәүләт Думаһына илдә транспорт һалымын юҡҡа сығарыу тураһында закон проектын йәнә индерҙеләр.\nУны әҙерләгән “Ғәҙел Рәсәй” партияһы ошо һалымды автомобилдә йөрөгән кешеләр генә түләргә тейеш тип иҫәпләй, йәғни машинаһын ҡулланыуҙы туҡтатҡан хужаларға был ҡағылмай. Хәбәр итеүҙәренсә, былтыр илебеҙ Хөкүмәте транспорт һалымын бөтөрөү тураһындағы тәҡдимде кире ҡаҡҡайны, сөнки был осраҡта Рәсәй ҡаҙнаһы 146 миллиард һумды юғалтасаҡ.\nРәсәй Хөкүмәте илдең автомобиль етештереү тармағына 137 миллиард һум аҡса бүлергә йыйына.\nСара ошо тармаҡҡа ярҙам итеүҙе генә түгел, ә санитар транспортты сифат яғынан яңыртыуҙы күҙ уңында тота, сөнки беҙҙәге “Ашығыс ярҙам” машиналары паркы тамам туҙған. Иҡтисади көрсөккә ҡаршы был программа автосәнәғәттә һәм уға төрҙәш тармаҡтарҙа эш урындарын һаҡлап ҡалырға, етештереү күләмен төшөрмәҫкә (йылына кәмендә 600 мең автомобиль) булышлыҡ итеү маҡсатын ҡуя.


Бөгөн Башҡортостанға Луганск халыҡ республикаһынан бер төркөм балалар ял итергә килде\nТимер юл вокзалынан улар «Черемушки» һауыҡтырыу лагерына юлланды. Программа буйынса уларға психологик яҡтан ярҙам күрһәтеү, төрлө күңел асыу саралары ҡаралған. Украина балалары Башҡортостандың билдәле шәхестәре менән осрашасаҡ, баш ҡала буйлап сәйәхәт ойошторола.\nАтап әйткәндә проекттарҙан «Профориентация», «Шаяндар һәм отҡорҙар клубы» уйындары уҙғарыла. Ял итеү һуңында украина балалары һәм үҫмерҙәре ун һигеҙ көндә нимәгә өйрәнгәнен күрһәтәсәк. Уларҙың иң кесеһенә ете, олоһона ун алты йәш. Балалар Украиналағы ваҡиғаларҙан бер аҙға арынып, сәләмәтлеген нығытып ҡайтыр тип көтөлә. Проектты социаль страховкалау фонды финанслай.


Балалар өсөн ковидҡа ҡаршы вакцинаны клиник тикшереүҙәр башланасаҡ\n13 Май , 15:14\nГамалея исемендәге эпидемиология һәм микробиология ғилми-тикшеренеү үҙәгенең коронавирус инфекцияһына ҡаршы 6-11 йәшлек балалар өсөн вакцинаһын клиник тикшереүҙәр 3 июндә башланасаҡ. Был турала үҙәк директоры Александр Гинцбург хәбәр итте, тип яҙа РИА Новости мәғлүмәт агентлығы.\n“Әле ирекмәндәрҙе йыйыу бара, 3 июндә препаратты индерә башлау өсөн электрон карталар әҙерләнә”, – ти Александр Гинцбург.\nРәсәй Һаулыҡ һаҡлау министрлығы быға тиклем 12 йәштән 18 йәшкә тиклемге үҫмерҙәр өсөн ковидҡа ҡаршы “Спутник М” вакцинаһын теркәне. Башҡортостанда ата-әсәләр йәки опенкундар рөхсәте менән прививка дүрт меңгә яҡын үҫмергә яһалған.


Рулетка менән ҡыҙ видеочивать - Видео чат №1 - ҡыҙ менән танышырға видео онлайн\nБушлай онлайн һин-ч - Тере бушлай онлайн-сат\nБыл иң яҡшы сайтында онлайн-чан\nВидеочиватьБөтә яңы дуҫтар табыу менән һиндостан ч. Интернет файҙаланыусылар өсөн был махсус номерҙа булғанда ғына һин Яҡшы ч дели ҡалаһында So Join India, Чандигар, Ченнаи, Барод, Бангалор, Мумбай, Хайдарабад, Пур, Джамму, Лакнау, Джайпур, Патна, Калькутта һәм бөтә Һиндостан һәм Һѳҙѳмтәлә. Беҙ тәҡдим ч бушлай, башҡа сығымдар йәшерен.\nВиртуаль донъя был яңы порт\nБөтәһе бушлай, татыу тере ч интерфейс өсөн наслаждаться. Хәҙер һе...\nЭҙләп ире, докладына ярашлы Анагибать Меркато\nПортал улар өсөн ул уны эҙләп - эҙләп ирҙәрҙе ир - яңғыҙ ҡала буйынса партнер нордхаузен осраштыИң яҡшы бәйләнештә иңгә-иң терәп, өсөн, менән осрашырға һәм партнерҙар табыу.\nСингл һәм ябай осрашырға һәм әйберҙәр өсөн шәхси флирт.\nБеҙ куллана файлдар cookie өсөн беҙгә тулы һөйләм функциональ һәм башҡа технологик беҙҙең сайтта. Cookie-файлдар өсөн контр милләтсе һәм анализ реклама йәки тергеҙеү мөмкинлеген бирә. Әгәр һеҙ беҙҙең сайтҡа файҙаланыу дауам итә, һеҙҙең ризалыҡ ...\nФилиппинец Осрашып Таныша - Портал Филиппин Таныша - Таныша Филиппин - Синг Филиппин\nТаныштырҙы филиппин - Филиппиндар порталында танышырға, унда һеҙҙең хыялдар ала, партнерҙарын үҙе ҡаршы ала, улар һеҙҙе күптән көтәПоловинка икенсе береһе үҙен табыу онлайн Филиппин. Әгәр һеҙҙен менән ҡыҙыҡһыныусы филиппинец матур матур кешеләр, һеҙҙә кәрәк урынға барып етә. Иң яҡшы ир-ат ҡатын-ҡыҙҙы ҡаршы ала һәм Филиппин, кеше менән танышырға теләр инем Европа, донъя илдән америкаға йәки башҡа. Филиппин менән осрашыуҙа юғары нөктә: филиппин таныштырҙы. Ф...\nПАНГЛАО ФИЛИППИН - Бик етди хата менән таныша - таныша филиппинка менән\nВотсапп, Вайбер, кәүҙәле утыҙ өс\nҺорауҙар һәм яуаптарҠуртымға фатир, бүлмә, скутер һәм автор Панглао н. ирекле мөхәббәт һәм ғаилә тураһында филиппин форумы филиппин урыны булған. Филиппин тураһында Интервью. Филиппин балыҡ тотоу була. Филиппин бизнес. Был филиппины күсемһеҙ милек.\nФилиппин менән туранан-тура трансляция. Һау Манго - н Панглао мини отель. -Ир-егет һәм ҡатын-ҡыҙ. -Азия буйлап сәйәхәт. Филиппин яңы йортта тормош.\nСайтында танышырға Болон, башҡа бушлай\nИнтернет аша танышыр булған уңышты ҡаплауға-тип билдәләнеТиҫтә факторҙары төрлө, һәм осраҡлы хәл ителә башлаған тәүге һорау комбинация тамамлай. Әгәр һеҙ етди мөнәсәбәт менән идеаль телом өсөн кандидаттар менән осрашты беренсе тапҡыр, беҙ Һеҙгә мөмкин тиклем шәхси формалаштырыуҙы аныҡ критерийҙары тәҡдим ителгән. Тормош юлы һеҙҙе генә түгел, тышҡы төп ролде кандидаттар һеҙгә оҡшаған булырға тейеш, әммә исемлегенә сифатына эйә һәм, һеҙ уларҙы лайыҡлы тойола. Был шәп, әгәр ул тура килә һ...\nМенән осрашыу һәм һөйләшеүҙәр Омегля һине ҡыҙ булыр - Ҡыҙ осрай\nПоболтать Omegle Girls менән иртә\nИз-за Omegle анонимность был бурыс ауырыраҡ булырға мөмкин\nШуға күрә, әгәр улар табылыуын теләйем һиңә, һин уларға баштарына ла тейеш.\nБоҙватҡысы оҡшаш көсөргәнеш һәм әңгәмәләрҙән ҡалған һәм наслаждайся ҡулланыла. Поболтать һәм ҡыҙҙары иртә менән омеглый. Из-за Omegle анонимность, был бурыс ауырыраҡ булырға мөмкин. Шуға күрә, әгәр улар табылыуын теләйем һиңә, һин уларға иғтибар йүнәлтелергә тейеш. Боҙватҡысы оҡшаш көсөргәнеш һ...\nиркутск ҡалаһында осрашып, реклама, ял\nПобыть һин бер кис теләне\nБилдәле һәм унан да күберәк була барыр, тип барыһына кеше ауыр булдыВаҡытта эштәрҙең ҙур өлөшөн биләй, ә сәфәре кафе, ресторандарға һәм төнгө клубҡа барып һирәк була.\nИркутск ял итеү өсөн уңайлыҡтар менән файҙаланған. Зыянды сайтында яҡынлаша, Иркутск егет йәки ҡыҙ менән бәйләнештәр урынлаштыра башланы кәрәк. Һеҙ, бәлки, үткәреү ваҡытын, кафела ултыралар һәм һеҙгә оҡшаған кеше булған, тиелә һәм күнегеүҙәр тойолһа ла, бире...\nСингапурҙа осрашып: станцияһында таныша, шунда һин барыһын ла\nТеркәлгән веб-сайтына бите бөтөнләй бушлай булыуы мөмкинЧатта аралашыу, яңы таныштарын эҙләй башлай һәм үҙен раҫлай һәм телефон номеры берләшмәләре һәм сингапурҙа, ниндәй ҙә булһа сикләүҙәр.\nСингапурҙа һеҙҙең менән таныштырырға теләгән ҡыҙ йәки егет, был яһай өсөн бөтөнләй бушлай.\nХат яҙышып беҙҙең сайтта танышырға була һәм сикләүҙәр юҡ, ялған һәм сикләү иҫәбенә. Бында кешеләр бер-береһен табып, өсөн, менән осрашырға һәм етди мөнәсәбәткә инә. Абсолют сайты биттәрендә те...\nФилиппинка етди мөнәсәбәтте эҙләп\nБында мин, утыҙ йылдан тиклем егет менән танышып булһын өсөн алтмыш менән таныштырыу, дуҫлыҡ, селтәр һәм етди мөнәсәбәт булдырыуҺеҙ нисек, егет. Мин утыҙ йыл колеровка, мин төньяҡ өлөшө Һамар, әммә тагуиг ҡалаһында йәшәй. Мин бик түгел, уродина һәм мин, мин тик ҡатын-ҡыҙы, мин тормошто мин ябай һәм ғәҙәти булған ғаилә.\nӘгәр мин һеҙгә күберәк белергә теләй.\nЯбай һорап, минең өсөн һеҙҙең профиль ҡарауҙары өсөн рәхмәт белдерҙе. Бәхетле, кешеләрҙе яратҡан, ихласлығы, асыҡ я...\nменән таныш. Ҡыҙ кеше эҙләп, ҡатын-ҡыҙҙар.\nБулып теркәлгән карсы булмаған осрашыуҙар, осрашыуҙар һәм етди\nҡатын-ҡыҙ менән танышырға теләй теркәлгән танышты башҡа бушлай таныша теркәлгән бушлай теркәү видеочивать ҡыҙ менән видео чат видеочить танышты онлайн видео танышты альтернатива ч рулетка башҡа онлайн видео чат башҡа ҡыҙҙар менән танышып теркәлгән видео чат


Гүр саҙаҡаһы | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > вәғәздәр > Гүр саҙаҡаһы\n« Аллаһ Тәғәлә барыһында күреүсе\nЙәмәғәт намаҙы »\nГүр саҙаҡаһына бәйле булған һорауға килгәндә, бында төрлө фекер йөрөй. Ҡайҙан килеп сыҡҡан ул саҙаҡа, хәҙистәр – дәлилдәр бармы? Нисек бирелә һәм гүр саҙаҡаһына ни тиклем аҡса бирелә? “Элек кеше үлгәс, гүр саҙаҡаһына һарыҡ бирәләр ине. Шуның тәртибе тураһында яҙһағыҙ ине" һәм башҡа ошоға бәйле күп һорауҙар барлыҡҡа килә.\n— Шәриғәтебеҙҙә гүр саҙаҡаһы биреү тигән шарт (талап) юҡ. Гүр саҙаҡаһын алыу ҙа, шулай уҡ, биреү ҙә дөрөҫ түгел – тип әйтәләр.\n— Гүр саҙаҡаһы ул нәфел саҙаҡаһына ҡарай тиҙәр. Ирекле саҙаҡа – теләһәң бирәң, теләмәһәң юҡ, бының өсөн гонаһ юҡ. Бирһәң әжере мәрхүмгәлә ирешә, һиңә лә сауап була тиҙәр.\nЭлек мәйетте ерләү эшен үҙ өҫтөнә алған, уны оҙатҡанда булышҡан өсөн, хәҙрәткә биргән нәфел саҙаҡаны, тора бара икенсе төрлө исемләп, гүр саҙаҡаһы тип, тере һарыҡ менән биргәндәр. Шуның менән бергә һарыҡты тауыҡ менән дә, йә он-ризыҡ менән дә алыштырғандар. Был — халыҡтың хәҙрәткә ниндәйҙер бер төрлө ярҙам күрһәтеүе кеүек булған. Кемдәр белмәй, имамдарға ул ваҡытта ла, хәҙер көндәрҙә лә хөкүмәттән һәм йәки башҡа бер ерҙән эш хаҡы бирелмәй. Улар Аллаһ Тәғәлә ризалығы өсөн бушлай эшләүселәр. Шулай уҡ мәсеттәрҙә ошо имамдар ҡарамағында, дәүләт тарафынан бер ярҙамһыҙ динебеҙҙе, иманыбыҙҙы ҡеүәтләүсе Аллаһ йорттары.\nБорон төрлө төбәктәрҙә йәшәгән халыҡтарҙың милли ғөрөф-ғәҙәттәре араһында гүр саҙаҡаһын биреү ғәҙәте бик таралған булған. Мәйетте зыяратҡа күтәреп алып килеүселәргә һәм ҡәбергә төшөрөп ҡуйыусыларға һөлгөләр (таҫтамал) бирелә. Мәйетте ҡәбергә ҡуйғансы, мәйет янында, уның гонаһтары кисерелһен өсөн гүр саҙаҡаһы бирелә ине (ғәҙәттә бер ҡуйҙы, йәки һарыҡ баһаһындағы аҡса, йәки бер тоҡ он, йә тауыҡ, йә ҡаҙ, йәки йомортҡа бирелә ине). Был ҡәбер саҙаҡаһы бирелеп, йәки бирелмәгән осраҡта мәйеттең туғаны: «Мәйеттең гонаһтары кисерелһен, тип шул тиклем гүр саҙаҡаһын биреп ҡуярмын», — тип һүҙ биреп, доға уҡыла һәм мәйет ләхеткә ҡуйылып күмелә ине. Ҡайһы бер ерҙә гүр саҙаҡаһы итеп бирелгән хайуанды мулла үҙенә ала ине, ҡайһы бер ерҙә ул хайуандың ите, вафат булған мәрхүмдең рухына бағышлап үткәрелә торған Ҡөръән ашында бешерелә ине. Был саҙаҡа ерләгән ваҡытта бирелмәгән булһа, үлгән кешенең"өсөһөн"дә бирелергә тейеш ине. Һәр ерҙә, һәр төбәктә үҙ тәртибендәге йолалары бар. Тик был хаҡта Ҡөръән Кәрим китабындала һәм хәҙистәрҙә лә яҙылмаған. Шуға был гүр саҙаҡаһына бәйле мәсьәләләрҙә ҡаңғырыш булмаһын.\nКүргәнебеҙсә, был төр саҙаҡа халыҡ ғөрөф-ғәҙәте булып тора, ләкин кеше үҙенең вафат булған туғаны йә танышы өсөн уның исеменән саҙаҡа биреп ҡуйһа, бының өсөн биреләсәк сауаб мәрхүмдең ғәмәл дәфтәренә яҙылыр. Шуға күрә ошондай маҡсат менән саҙаҡа бирергә уйлаһа, бер ниндәй зыян булмай. Саҙаҡаның аҙы, күбе юҡ, иң мөһиме ихлас күңелдән, Аллаһ ризалығы өсөн, тип биреп ҡуйыу. Бар эш ниәткә ҡарап баһалана тип әйтелә бит. Бик ҙур итеп, һарыҡ һәм башҡа мал-тыуар биргәнсе, ихлас күңел менән, мохтаж кешеләргә кейем-һалым, ризыҡ, аҡса бирһәң, йәки мәсет файҙаһына саҙаҡа биреп ҡуйһаң бик хәйерле була. Уны мәйетте күмгәнсе, йәки уның өсөһө, етеһе йә иһә ҡырҡы еткәнсе биреп ҡуйыу тейешле тигән һүҙҙәр юҡ.\nМәйет өсөн гүр саҙаҡаһы биреү мәжбүриме тигән һорауға яуап биргәндә, иң алда шуға иғтибар биреп китәһе килә, ислам диненең шәриғәтендә саҙаҡаларҙың күп төрлө булыуын беләбеҙ, әммә «гүр саҙаҡаһы» тип аталған айырым саҙаҡа юҡ. Ислам дине бер генә ғалим фекерендә ҡоролмаған, ныҡлап тикшелелеп Ҡөръән Кәримгә таянып, сөннәт-хәҙистәрҙән алынып, пәйғәмбәребеҙҙең йәшәү рәүешенән алып, төрлө аңлатмалар менән тулыландырылған. Әммә бөтәһе бер уртаҡ фекергә килеп, шулай булырға тейеш тигәндәр. Гүр саҙаҡы буйынса ул беҙҙең яҡтарҙа: Башҡортостанда, Татарстанда һәм Ҡаҙаҡстанда таралған урындағы йола ғына. Кемдәрҙер был гүр саҙаҡаһын хуплай, ә билдәле элекке дин ғалимы Шиһабетдин Мәржәни «Әл-барк әл-вәмид» китабында уны бидғәттәр (дингә индерелгән яңылыҡтар) төркөмөнә индерә. Бынан аңлашылғанса, бындай саҙаҡаны биреү дин яғынан талап ителмәй, бер ерҙә ғәмәл ғәҙәт-йола булып үтәлә икән, уны шул ерҙә йәшәгән халыҡтың ғөрөф-ғәҙәте итеп кенә ҡабул итергә, диндең бер өлөшө тип танымаҫҡа кәрәк тиҙәр.\nГүр саҙаҡаһын биреү ислам динендә мәжбүри ғәмәл түгел. Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ғәләһиссәләмдең дә ул турала тура хәҙистәре юҡ тиҙәр. Быны халыҡ үҙе уйлап сығарған йолалыр тиҙәр. Гүр саҙаҡаһын бирәһең килһә — бирәһең, бирергә теләмәһәң — юҡ. Уны бирмәү гонаһ түгел. Имамға хәйер бирмәйҙәр икән, ул уға үпкәләргә тейеш түгел. Ул был ғәмәлдәрҙе яҡынын юғалтҡан кешегә ярҙам итеү йөҙөнән, Аллаһы Тәғәлә ризалығы өсөн, унан әжер-сауап өмөт итеп эшләй. Әгәр ҙә саҙаҡа алыу өсөн генә башҡара икән, уның ниәте донъяуи байлыҡҡа ирешеү өсөн генә була. Хәлеңдән килә икән самаһына ҡарап, нәфел саҙаҡаһы итеп бир, әммә мулла уны һорап алырға тейеш түгел.\nӘммә, әгәр был мулла мәсеттә имам булып йөрөй икән, уға мәсетте тоторға ярҙам кәрәк. Күп муллалар хатта үҙ аҡсаларын шул мәсет файҙаһына тотона, һеҙҙә бит өйөгөҙҙә йәшәп, шуның хаҡын түләп, ҡарап тораһығыҙ, мәсеттәргә лә шулай сығымдар талап ителә. Мәсет өсөн, дин юлына биргән саҙаҡаның әжере бик ҙур. Унда уҡылған намаҙҙар һайын, ҡысҡырылған аҙан һайын мәрхүмдәргә лә һәм үҙегеҙгә лә сауап бара.\nҺәр хәлдә мәрхүмдәребеҙгә доғалар кәрәк, шуға ла беҙ уларға, көнөнә биш мәртәбә, намаҙ һайын доға ҡылабыҙ. Шунан, улар исеменән бик күп төрлө әжерле ғәмәлдәр бар. Мәҫәлән, улар исеменән ҡорбан салыу, хажға барыу, саҙаҡа биреүҙәр һәм башҡалар. Ни өсөн һуң быларҙы үтәргә береһе лә ашҡынып тормай?\nБеҙҙең ҡартайған атай-әсәйҙәребеҙ, йә иһә олатай-өләсәйҙәребеҙ ахираткә ҡайтыр юлдарын хәстәрләп, алдан уҡ кәфенлек әҙерләп, хатта гүр саҙаҡаларын йыйып ҡуйып, балаларына үлгәндәренән һуң шуны Ҡөръән уҡыусыға бирергә тип васыят итеп ҡуялар. Был аманатты үтәр кәрәк әлбиттә. Мәйеттең бурысы булыуы мөмкин, шуға йыназа намаҙы уҡылғансы бурыстар тураһында һоралырға тейеш һәм ул бурыс кемгәлер ҡайтарылырға тейеш. Мәйеттең бурысы түләнмәһә, ул ваҡытта ни була тиһәһегеҙ — уның бурысы түләнгәнгә тиклем мәйеттең рухы күк менән ер араһында эленеп тора.\nӘ инде Аллаһ Тәғәлә алдында ниндәй бурысы булыуы мөмкин тигәндә, ошо Татарстандың элекке мөфтийе Илдус хәҙрәт Фәиз һөйләгән вәғәзенән бер өлөшөн тәҡдим итәм:\n«Берәй кеше вафат булып ҡалһа иһә, ҡалған намаҙҙары, ҡалған ураҙалары өсөн, уның ҡалған малынан фидия тигән саҙаҡа бирелә. Әгәр ҙә уның туғандары мәрхүмдәре ҡәберҙә ғазапһыҙ ятһын тип теләһәләр. Был мәсьәләне беҙ аңлатабыҙҙа ул, әммә бары тик саҙаҡа мәсьәләһенә килгәндә диндән йыраҡ булған кешеләр муллалар матди яҡтан үҙенә был хаҡты алыр өсөн һөйләйҙәр тип, ялған тараталар. Фидия саҙаҡаһына килгәндә беҙ донъянан китәбеҙҙә, әммә беҙҙең күпме тотмаған ураҙаларыбыҙ бар, тотолған булһала яңылышлығы йә кәмселеге булған ураҙаларыбыҙ бар. Уҡылмай ҡалған намаҙҙарыбыҙ бар. Шуға күрә беҙ үҙебеҙҙең ҡалған малдың бер ҡәҙәр өлөшөн, бәлки балаларыбыҙға әйтеп тә ҡалдырырға ла тейешлебеҙҙер, минән һуң бер аҙ саҙаҡа итеп тарат тип. Бына шуға ҡәбергә күмгәндән һуң уларҙан ҡалған саҙаҡаларҙы таратабыҙ. Ни эшләп уны ҡәбергә күмгәндән һуң саҙаҡаларыбыҙҙы таратабыҙ тиһәк. Ҡайҙан килеп сыҡҡан һуң мәйеткә бәйле саҙаҡа өләшеү? Быға Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһиссәләмдең һүҙҙе бар: «Өс нәмә һине ҡәберстанға оҙата бара: береһе туғандарың, икенсеһе малың, йәғни туғандарың һинең ҡалған малыңды саҙаҡа итеп таратыр өсөн кеҫәләренә тығып баралар, өсөнсөһө ғәмәлең. Икеһе ҡайтып китә, береһе ҡала һинең менән, йәғни туғандарын һинән ҡалған малды саҙаҡа – фидия итеп тарталар ҙа шунан һуң улар ҡайтып китәләр. Һинең менән ғәмәлең генә ҡала. Ҡалған ғәмәлең генә ҡала. Йәғни зыяратта саҙаҡа таратыу тигән нәмә юҡ, тегеләй-былай тигән кешеләргә, Пәйғәмбәр таратмаған тигәндәргә, Пәйғәмбәр ғәләйһиссәләм әйтеп ҡалдырған. Әгәр ул хәҙисте күрергә теләмәй икәнһегеҙ, һеҙҙең проблема. Аллаһ Тәғәлә ҡаршыһында һиң яуап бирәһең. Беҙ Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһиссәләмдең һүҙҙең ҡабул итәбеҙ, таратығыҙ, бирегеҙ тигән, бындай нәфел саҙаҡалары ла бар. Нәфел саҙаҡаларында Пәйғәмбәребеҙ бер-берегеҙгә саҙаҡалар бирешегеҙ тигән.\nМәсеткә саҙаҡа бирмәһәң мәсетте нисек тотаһың? Дәүләт мәсеткә ярҙам итмәй, шул ары бире төшкән саҙаҡаларҙан мәсет тотола. Шуға күрә төрлө-төрлө саҙаҡалар бар, фарызы, зәкәт, ваджибы бар, фитр кеүек, гөшөр , нәфел саҙаҡалары ла бар – үҙенә, ғәиләңә, мохтаждарға, осраған кешегә бирәһең, берәй кешенең күңелең йомшартыр өсөн бирәһең. Шулай уҡ фидияларыбыҙ бар – уҡылмай ҡалған намаҙҙарыбыҙ өсөн, тотмай ҡалған ураҙаларыбыҙ өсөн, бәлки намаҙҙарыбыҙҙа кәмселек булғандыр, бәлки ураҙалырыбыҙҙа кәмселек булғандыр. Фидия бар, гүр саҙаҡаһы тип бирәләр уны. Гүрҙә, гүр тигән һүҙ ләхет тигән һүҙ. Шуны аңларға кәрәк, гүрҙең, ана гүр саҙаҡаһы һоранылар, юҡ нәмә бит ул, Исламда юҡ бит ул, тип әйтәләр. Әммә Исламда ләхет тигән төшөнсә бар, беҙҙең телдә гүр тип атала. Ләхеткә төшөп яттың, гүргә керҙең, ерҙең ҡуйынына керҙең тигән һүҙ. Әгәр телде белмәгән кеше, ниндәйҙер белгән кеүек һөйләһә иһә, был наҙанлыҡ, бик күп һаташыуға килеп килтерерҙә, фетнәгә килеп еткерерҙә диндән йыраҡлаштырыр был кешене. Был кешене генә түгел, ә уның һүҙенә ҡолаҡ һалған кешеләрҙе. Гүр саҙаҡаһы тигән һүҙ шул фидия инде ул, шул фидия саҙаҡаһы. Хәҙер ул ләхеттә Аллаһ Тәғәлә ҡаршыһында, битте ҡыҙармайынса, фәрештәләрҙе хәйерле ғәмәл менән ҡаршы алырлыҡ дәрәжәлә ятырға тейеш. Шуның өсөн бирәбеҙ, шуның өсөн беҙ ул киткәндәр өсөн ҡайҙалыр барып саҙаҡа биреп, доға ҡылдыртабыҙ. Ни эшләп саҙаҡа бирәлә, саҙаҡаға доға ҡыла ла шуның менән эш бөттө, муллаға түләнемдә бурыстан ҡотолдом тип уйламаһын. Аллаһ Тәғәлә алдында изге ниәтеңдән, ысын күңелеңдәң саҙаҡа бирергә тейешһең, ә кемгәлер түләү рәүешендә түгел.\nҮҙеңдең хәйерле тормошоң өсөн кемгәлер саҙаҡа биреп өҫтөңдән ошо һаранлығынды төшөрҙөң иһә, һинең күңелең йомартланһа иһә, пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ғәләйһиссәләмдең: «Һарандар йәннәткә инмәҫ, ожмағҡа кереүселәр йомарттар», — тигән хәҙисенә тап килер. Ни өсөн саҙаҡаны бирәбеҙ? – күңелебеҙ йомарт булһын өсөн, Аллаһ Тәғәлә йомарт кешеләрҙе ярата. Ул һинең ризығын түгел ул, Аллаһ Тәғәлә биргән ризыҡ. Аллаһ Тәғәләнән ризыҡ килде, Аллаһ юлына бир. Күңелең йомартланғас, күңелең йомшарғас , йөрәгеңә Аллаһ Тәғәләнең нуры үтеп инә. Ә белмәгән килеш, бындай хәҙис күрмәнем, бындай һүҙ ишетмәнем, диндә ундай нәмә юҡ тип һөйләү, булған нәмәне юҡ тип әйтеү нимәгә килтерә – «Урындарын йәһәннәмдә әҙерләһендәр». — тигән пәйғәмбәребеҙ. «Мин һөйләгәнде һөйләмәне тип әйтһә, йәки мин һөйләмәгәнде һөйләне тип әйтһә, урындарын йәһәнәм утынан әҙерләһендәр», — тигән хәҙиселә бар».\nОшо күркәм вәғәздән һығымта яһап, белмәгән ғилемебеҙ, булмаған аҡылыбыҙ менән изге әжерле йолаға әйләнгән гүр саҙаҡаһы менән бәйле теманы тамамлайыҡ.\nӘнәс раҙыяллаһу ғәнһә пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд салләллаһу ғәләйһи үәссәлләмдән: «Йә, Расүлуллаһ беҙ мәрхүмдәребеҙ исеменән саҙаҡа бирәбеҙ, хаж ҡылабыҙ, улар өсөн доға ҡылабыҙ. Был ғәмәлдәребеҙ уларға барып ирешәсәкме?» – тип һораған.\nПәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үәс-сәлләм: «Әйе, былар барыһы ла уларға барып ирешә һәм һеҙ үҙегеҙгә бирелгән бер һауыт күстәнәскә ҡыуанған кеүек, улар өсөн ҡылған был ғәмәлдәрегеҙ өсөн мәрхүмдәр ҙә бик шатланасаҡ», – тип яуап биргән.\nАллаһ Тәғәлә һәр беребеҙгә йомарт булып, һәр беребеҙгә лә Аллаһ Тәғәләнең йәннәте менән хозурланып, уның йөҙөнә ҡарау менән хозурланыу насип итһен. Әмин.\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 23.07.2020 в 18:47, и размещена в категории вәғәздәр. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Ижади ҡарашлы педагог » Журнал «Учитель Башкортостана»\nГлавная » Башҡорт теле һәм әҙәбиәте » Ижади ҡарашлы педагог\nИжади ҡарашлы педагог\nҒүмерен мәғарифҡа бағышлаған, йәш быуынға белем һәм тәрбиә биреүгә ҙур көсөн һалған, тәрән мәғәнәле шиғырҙары һәм проза әҫәрҙәре менән танылыу яулаған лайыҡлы замандашыбыҙ, тыумышы менән Баймаҡ районының Байыш ауылынан булған Миңзәлә Васил ҡыҙы Хәлилова үҙенең матур юбилейын билдәләй.\n1987 йылда Башҡорт дәүләт университетының филология факультетын тамамлағандан һуң, хеҙмәт юлын үҙе эшләп киткән Дәүләкән районының Ҡоръятмаҫ мәктәбендә дауам итә. Бөгөн иһә уның дөйөм педагогик стажы 35 йылдан ашыу. Уңған уҡытыусы 2007 йылда “Мәғариф” өҫтөнлөклө милли проектына ярашлы конкурста еңеү яулай, 2013 йылда райондың “Йыл уҡытыусыһы” конкурсында беренсе урын ала, “Башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы – 2014” төбәк-ара конкурсында “Йөрәгемде балаларға бирәм” номинацияһында еңеүсе. 2015 йылда республиканың иң яҡшы башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары конкурсында ҡатнашып, Башҡортостан Хөкүмәте грантына һәм дипломына лайыҡ була. 2016 йылда Миңзәлә Васил ҡыҙы Хәлиловаға “Башҡортостан Республикаһының мәғариф алдынғыһы” тигән маҡтаулы исем бирелә.\nӘҙәби ижад менән дә ҡайнап, янып йәшәй өлгөр уҡытыусы. Ул – халыҡ яҙыусыһы Әхиәр Хәкимов ойошторған “Дим” әҙәби берекмәһенең әүҙем ағзаһы, 1998 йылда үткәрелгән “Илһам шишмәләре” төбәк-ара шиғриәт фестивале лауреаты, ә 2013 йылда ошо уҡ фестивалдә беренсе урын яулай. 2001 йылда уның шиғырҙар һәм мәктәп байрамдары өсөн сценарийҙар тупланған “Аҡ елкән” исемле тәүге китабы донъя күрә. Шиғырҙары “Дим тулҡындары” (2006), “Йөрәктәр аһәңе” (2007), “Асылмаған сер” (2012), “Ҡояшлы ямғыр” (2017) йыйынтыҡтарына индерелгән. 1998 йылда ул райондың үҙэшмәкәр авторҙары конкурсында “Берҡаҙан” поэмаһы менән гран-при яулай. Шиғри шәлкемдәре Бәләбәй ҡалаһында нәшер ителгән “Йәйғор” (1999, 2001, 2002, 2015) йыйынтығына индерелгән.\nИжади ҡарашлы педагог Дәүләкән районының “Балҡантау” гәзите редакцияһы ойошторған “Рәхмәтлемен һиңә, әсәй!”, район мәҙәниәт бүлегенең “Әйләнә, орсоҡ, әйләнә” конкурстары еңеүсеһе. Бөгөн иһә Миңзәлә Хәлилова проза өлкәһендә лә уңышлы ижад итә. “Башҡортостан уҡытыусыһы” журналы редакцияһы ойошторған хикәйәләр бәйгеһендә I урын яулай. 2017 йылда уның “Төштәге осрашыу” исемле хикәйәләр йыйынтығы донъя күрә.\nХалҡым, телем, тип янып йәшәгән хөрмәтле замандашыбыҙҙы ғүмер байрамы менән ҡотлап, ғаилә именлеге, илһам шишмәләренең урғылып ағыуын теләйбеҙ!


Башҡортостан Президенты эш сәфәре менән Нефтекама ҡалаһында булды // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостан Президенты эш сәфәре менән Нефтекама ҡалаһында булды\n10:28, 2 сентября 2013 Иҡтисад\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов шәмбе, 31 августа, эш сәфәре менән Нефтекамала булды.\n«Нефтекама машиналар эшләү заводы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте һәм Бауман исемендәге Мәскәү дәүләт техник университеты магистраль насос агрегаттарының яңы төрөн булдырған. Энергияны һаҡсыл файҙаланыу күрһәткестәре буйынса Рәсәйҙә уның аналогтары юҡ. Яңы производство ойоштороу эшмәкәрлеге менән ҡалаға эш сәфәре барышында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов танышты.\nБелгестәр иҫәпләүенсә, бындай машиналарға ихтыяж ҙур. Бөгөнгө көндә, нигеҙҙә, бер нисә тиҫтә йыл элек эшләнгән һәм ҡайһы бер күрһәткестәр буйынса заман талаптарына яуап бирмәгән украин агрегаттары ҡулланыла.\nЗаводтың генераль директоры Сергей Данилов хәбәр итеүенсә, әлегә проект буйынса ҡаралған инвестицияларҙың 70-80 проценты тотонолған. Нефтекама машиналар эшләү заводы ҙур күләмдә нефть насостарын етештерә башлауҙы 2014 йылға планлаштыра. Ә ҡайһы бер өлгөләрҙе ағымдағы йылдың сентябрендә етештерә башлау, ғинуарҙа уларҙы һынап ҡарау планлаштырыла.\nПроект тулы ҡеүәтенә 2015 йылда эшләй башлаясаҡ. Йыллыҡ етештереү күләме яҡынса ике миллиард һум тәшкил итәсәк, тип көтөлә.\nӘлеге ваҡытта төҙөү-монтажлау һәм башҡа эштәр алып барыла. Яңы производствоның проект буйынса ҡеүәте – йылына 100 агрегат. Завод белгестәре фекеренсә, Нефтекама предприятиеһы Рәсәй баҙарының ихтыяжын тулыһынса ҡаплай аласаҡ. Потенциаль ҡулланыусылар иҫәбендә — «Транснефть», «Лукойл», «Роснефть», «Газпром нефть», «Сургутнефтегаз», шулай уҡ бер нисә сит ил заказсыһы.\nПроизводствола яҡынса 200 эш урыны булдырыласаҡ. Проектҡа туранан-тура инвестициялар күләме 750 миллион һум тәшкил итте, йыл аҙағына тиклем 180 миллион һум йүнәлтеү планлаштырыла.\nЙәш белгестәрҙе йәлеп итеү өсөн Нефтекама заводы торлаҡ төҙөлөшөн башларға ниәтләй. Рөстәм Хәмитов был мәсьәләлә предприятиеның республика ярҙамына өмөт итә алыуын билдәләне.\nавтор: Эльмира Сабирова, Эльвира Латипова\nТеги: бр президентының эш сәфәрҙәре,сәнәғәт,машиналар эшләү


Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы мәғлүмәттәре буйынса,\nдонъяла йыл да һигеҙ - туғыҙ миллион кеше туберкулез ауырыуына дусар була. "Башинформ" агентлығында үткән матбуғат конференцияһында Республика туберкулезға ҡаршы диспенсерының баш табибы Миңленур Азаматова Башҡортостанда диспансер иҫәбендә 37 мең кеше тора, ә\nауырыу күрһәткесе буйынса йөҙ мең кешегә 46,2 кеше тура килә, тип хәбәр итте. Шул уҡ ваҡытта Урал федераль округында был күрһәткес 83,7, Волга буйы федераль округында - 62, Рәсәйҙә - 66 кешегә етә.\nБөгөн Рәсәйҙә Бөтә донъя туберкулезға ҡаршы көрәш көнө билдәләнә. Был дата Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы ҡарары менән билдәләнгән һәм бер ҙә осраҡлы рәүештә түгел: 1882 йылдың 24 мартында немец микробиологы Роберт Кох туберкулез ауырыуын барлыҡҡа килтереүсе таяҡсаны асыуы тураһында иғлан итә, уға Кох таяҡсаһы тигән исем бирелә.\n- Башҡортостанда йылына был ауырыу менән зарарланыусылар\nһаны бөтәһе ике мең тирәһе тәшкил итә. Әммә һуңғы йылдарҙа туберкулездың аҙыу осраҡтары кәмеүе ҡыуандыра, сөнки был планда дөйөм медицина селтәре берҙәм һәм һөҙөмтәле эшләй\nбашланы, - тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Миңленур Миңлеәхмәт ҡыҙы. - Етди ҡаршылыҡтар осрағы булмаһа, бала тыуғандың өсөнсө көнөнә уға туберкулездан прививка эшләү мотлаҡ. Әммә әлегә Башҡортостанда 100 мең кешегә 11 кеше туберкулездан үлә, Урал округында был һан 23, Волга буйында - 15 - 16 кеше тәшк ил итә. Бәхеткә ҡаршы, һуңғы йылдарҙа беҙҙә балаларҙың туберкулездан үлеү осрағы теркәлгәне юҡ.\nСирҙе еңеү өсөн халыҡтың был өлкәлә белем кимәлен үҫтерергә кәрәк, ти Миңленур Азаматова. Ә был йәһәттән беҙҙә эштәр яҡшы тип әйтеүе ҡыйын. Табиб әйтеүенсә, күп кешеләрҙә ябай флюрографик тикшереү үтеү ҙә киҫкен ҡаршылыҡ тыуҙыра. У лар тикшереү һөҙөмтәләренән ҡурҡа һәм бер нимә лә белмәйенсә йәшәүҙе хуп күрә, бының менән үҙҙәренең генә түгел, яҡындарының да сәләмәтлеген хәүеф аҫтына ҡуйыуын аңларға теләмәй.\n- Был үтә аңһыҙ ҡараш, сөнки флюрографик тикшереү - туберкулезды асыҡлау буйынса иң ышаныслы ысул. Практика\nкүрһәтеүенсә, ауырыуҙарҙың 50 проценты нәҡ профилактик тикшереү барышында асыҡлана, ауырыуы ихтимал булыусыларҙың ҡаҡырығын тикшереү - аҙыраҡ процент бирә, - тип һөйләй туберкулезға ҡаршы диспенсерының баш табибы.\nҠыҙыҡ, әммә Кох таяҡсаһы... уңышлы һәм тормошонан ҡәнәғәт\nбулыусыларҙан ҡурҡа икән. Уларҙың ауырыу эләктереү хәүефе,\nбашҡаларҙан айырмалы рәүештә, байтаҡҡа аҙыраҡ Тимәк, туберкулездың кешенән - кешегә күсеү юлдары күп булмауына ҡарамаҫтан, сәләмәтлеген ҡайғыртыусыларға уларҙы белеү мөһим:\n- Һауа - тамсы юлы менән күсеү сирҙең билдәле ваҡытында хәүеф тыуҙыра. Тәүлек әйләнәһенә ауырыуҙан ете миллиард тирәһе микроб тарала, әммә ошондай ваҡытта ла Кох таяҡсаһын йөрөтөүсе кеше менән контакттан һуң һәр кеше ауырыу эләктерә\nтигән һүҙ түгел. Хәүеф төркөмөндә - йәшәү шарттары, туҡланы уы насар булған, стресс хәлендәге, шәкәр диабеты, ашҡаҙан һә м башҡа органдары сирле булыуысылар, эсергә һәм тәмәке тартырға яратыусылар, ВИЧ - инфекциялылар һәм наркомандар, ш улай уҡ бала тапҡандан һуң ҡатын - ҡыҙҙар ауырыуы ихтимал\n( үткән йыл 19 ҡатын бала тапҡандан һуң туберкулез менән ауырый).\n- Алиментар йәки ашамлыҡ менән күсеү - Кох таяҡсаһы эләкк ән ашамлыҡты насар эшкәрткән осраҡта кешеләр, йорт хайуандар ы һәм ҡош - ҡорттоң туберкулез менән зарарланыуы ихтимал. Аттар һәм эттәр генә был ауырыуҙан зыян күрмәй.\n- Туберкулез сирле ауырлы ҡатындан балаға күсеүе мөмкин.\nРеспублика туберкулезға ҡаршы диспенсерының баш табибы Миңленур Азаматова элементар хәүефһеҙлек техникаһын күҙәткән осраҡта, йылына кәм тигәндә ике тапҡыр тикшереү үткәндә һәм сәләмәтлегеңә күберәк иғтибар бүлгәндә зарарланыу осраҡтарын ҡыҫҡартырға мөмкин, тип иҫәпләй. Беҙҙең илдә, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, эш хаҡы, машина һәм фатирҙан һуң ғына һаулыҡ торошона иғтибар итәбеҙ, тип борсола ул.


Шәкәр сөгөлдөрө республикала 5 мең гектарҙа сәселде // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nШәкәр сөгөлдөрө республикала 5 мең гектарҙа сәселде\n11:44, 4 мая 2011 Иҡтисад\nБашҡортостан эшсәндәре тәүге биш мең гектар ерҙә шәкәр сөгөлдөрө сәсте. Республика сөгөлдөрсөләренә йәмғеһе 63 мең гектарҙа сәсеү үткәрергә кәрәк. Был техник культураны үҫтереү менән 24 районда шөғөлләнәләр. Эре шәкәр заводтары ҡарамағындағы ауыл хужалығы предприятиеларында шәкәр сөгөлдөрөнә ярайһы ҙур майҙандар ҡалдырылған.\nБР Ауыл хужалығы министрлығының оператив мәғлүмәтенә ярашлы, Шишмә районында – 1800 гектарҙа, Бүздәктә – 1000 гектарҙа, Благоварҙа 800 гектарҙа сөгөлдөр сәселгән. Әлшәй, Ауырғазы, Ҡырмыҫҡалы, Мәләүез райондарының буласаҡ шәкәр сөгөлдөрө плантацияларында ла эш ҡайнай. Әле был культураны сәсеү өсөн иң уңайлы ваҡыт.\nЕр эшсәндәре сөгөлдөрҙө минераль ашламалар менән туҡландырырға кәрәклеген дә онотмай. Белгестәр минималь һанды ла билдәләй – гектарына 200 кг. Әлеге ваҡытта ашламаларҙың 52 проценты тупланған. Уларҙы зоналағы биш логистик келәттән ташыу дауам итә. Бынан ашламалар муниципаль райондарға оҙатыла, был иһә ашламалар ташыуға киткән ваҡытты һәм юлды ҡыҫҡартырға мөмкинлек бирә.\nТеги: ауыл хужалығы, сәсеү кампанияһы-2011, шәкәр сөгөлдөрө


Өфөлә бизнес һәм власть органдары араһындағы мөнәсәбәт мәсьәләләре буйынса икенсе асыҡ форум ойошторолдо\nСаманан тыш административ баҫым һәм күп төрлө тикшереүҙәр - асыҡтан-асыҡ һөйләшеүҙең төп темаларының береһе булды. Быйыл ғына ведомство хеҙмәткәрҙәре власть вәкилдәре тарафынан 600-ҙән ашыу нигеҙһеҙ дәғүәләрҙе туҡтатыуға ирешкән. Белгестәр фекеренсә, яңы йылдан тикшереүҙәр алты тапҡырға ҡыҫҡартылырға тейеш. Ике яҡтан да проблемаларҙы уртаға ҡуйып йәнле һөйләшеү ҙә мөнәсәбәттәрҙе көйләргә булышлыҡ итәсәк.\nГөлнара Бикбулатова, Башҡортостан республикаһы прокуроры урынбаҫары: «Беҙ форум һөҙөмтәләрен һәм унда яңғыраған теләктәрҙе анализлап, үҙебеҙҙең күҙәтеү эшендә, практикала ҡулланасаҡбыҙ».\nРөстәм Мөсәбиров, Дәүләт Йыйылышы- Ҡоролтай депутаты, «Эшлекле Рәсәй» йәмәғәт ойошмаһының башҡортостан төбәк бүлексәһе рәйесе: «Форумда эшҡыуарҙар аҙым һайын тиерлек тап булған ер участкаларын арендалау, дәүләт һәм муниципаль һатып алыуҙар, ҡыҫҡаһы, эшҡыуарҙар иңенә ауыр йөк булып һалынған мәсьәләләр ҡаралды».


"Хоҡуҡи төҙөкләндереү аҙналығы" үтте // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n"Хоҡуҡи төҙөкләндереү аҙналығы" үтте\n16:51, 18 сентября 2009 Иҡтисад\nӨфөнөң Орджоникидзе районында сираттағы тапҡыр "Хоҡуҡи төҙөкләндереү аҙналығы" үтте. Был сараны Өфө ҡалаһы ҡала округының Орджоникидзе районы хакимиәте, Өфөнөң Эшҡыуарҙар союзы, Өфө ҡала кесе эшҡыуарлыҡты үҫтереү һәм яҡлау фонды, "Респект" хоҡуҡ компанияһы һәм Өфөнөң Орджоникидзе районы Эшҡыуарҙар союзы ойошторҙо.\n"Хоҡуҡи төҙөкләндереү аҙналығы" сиктәрендә теләүселәрҙең барыһы ла хоҡуҡ һәм хужалыҡ мәсьәләләре буйынса белгестәрҙән бушлай консультациялар, "Консультация Плюс" белешмә-хоҡуҡ системаһында документтар эҙләүҙең инновацион ысулдары менән таныша алды. Бынан тыш, улар өсөн докладтар һәм төрлө темаларға семинарҙар үткәрелде.\nСентябрь башында бындай сара Өфөнөң Октябрь районында үткәрелгәйне.


Белем кѳнѳ һәм яңы уҡыу йылы башланыу уңайынан ихлас ҡотлауҙарымды ҡабул итегеҙ!\nОшо матур байрам иң ҡиммәтле нәмәгә—белемгә юл аса. Был кѳн—бѳтә уҡыусыларҙың, уҡытыусыларҙың, ата-әсәләрҙең һәм, нисә йәштә булыуына ҡарамаҫтан, белемгә ынтылышы булған барлыҡ кешеләрҙең байрамы. Беренсе класҡа барасаҡ кескәйҙәр ѳсѳн был ҡатмарлы юлдың башы ғына, ә быйыл мәктәпте тамамлаған уҡыусыларҙың күптәре студент булып китте. Улар тормоштарындағы еңел булмаған юлды үтеп, үҙҙәренә һѳнәр һайланы.\nХѳрмәтле уҡытыусылар! Һеҙҙең уҡыусыларығыҙ олимпиадаларҙағы уңыштары, тѳрлѳ конференцияларҙа ҡатнашыуҙары, имтихандарҙы уңышлы тапшырыуҙары менән ҡыуандыра. Уларҙың барлыҡ еңеүҙәре һәм уңыштары уҡытыусы хеҙмәтенең емеше булып тора. Һеҙгә һѳнәрегеҙгә тоғро, талантлы педагог булғанығыҙ һәм балаларҙы яратҡанығыҙ ѳсѳн рәхмәт белдерәм.\nБашланасаҡ яңы уҡыу йылы белем усағы ишектәрен асыусылар ѳсѳн уңышлы булыуын теләйем. Тәжрибә һәм белем туплағыҙ, үҙегеҙҙең хеҙмәтегеҙ һәм талантығыҙ менән уңыштар яулағыҙ. Үҙ илегеҙгә, ҡалағыҙға, яҡындарығыҙға кәрәкле кешеләр булырға тырышығыҙ.\nБарығыҙға ла яңы уҡыу йылында ижади үрҙәр, профессиональ еңеүҙәр, ныҡлы һаулыҡ һәм уңыштар теләйем. Байрам менән!


Паспорт — Башҡорт Википедияһы\nПаспорт (франц. passeport, итал. passaporto лат. passer — үтеү һәм port (порт) — элек «порттан сығыу»ға яҙма рөхсәт шулай тип аталған) — эйәһе дәүләт сиген үткәендә йәки сит илдә булғанда шәхесте һәм гражданлыҡты танытыусы дәүләт документы. Паспорт гражданлыҡты күрһәтә, әммә йәшәгән илде күрһәтмәй.\nПаспорт (Рәсәйҙә ул Рәсәй Федерацияһы гражданының сит ил паспорты) һәм шәхес танытмаһы (Рәсәйҙә бының өсөн эске паспорт — Рәсәй Федерацияһы гражданының паспорты ҡулланыла) була. Күп кенә дәүләттәрҙә (мәҫәлән, Беларусь һәм Үзбәкстан) паспорт бер үк ваҡытта төп шәхес таныҡлығы булып та тора. Ҡайһы бер илдәрҙә (мәҫәлән, Әзербайжан, Бельгия, Словакия, Литва, Франция, Ҡытай, Грузия, Ҡаҙағстан, Украина) шәхес таныҡлығы пластик карта формаһында эшләнгән, ә паспорт теләк буйынса бирә.\nПаспорт икенсе илгә сығырға рөхсәт ҡуйылған (әгәр ҙә визаһыҙ режим тураһында килешеү төҙөлмәһә), шулай уҡ сикте сығыу билдәһе һалынған брошюра формаһында эшләнә. Шулай идентификациялау мәғлүмәтенә эйә: хужаһының фотоһы, уның исеме, тыуған көнө, енесе, тыуған урыны һәм гражданлығы (паспорт биргән ил атамаһы) яҙыла. Паспорт бөтә донъя буйынса файҙаланыуға тәғәйенләнә, шуға күрә паспорттар ниндәйҙер дәрәжәлә унификацияланған, ә милли телдәге яҙыуҙар, ҡағиҙә булараҡ, инглиз йәки француз телдәрендә ҡабатлана. XXI быуатта донъяның күп илдәре биометрик мәғлүмәтле паспорттарға күсә.\nДәүләттәр, ҡағиҙә булараҡ, үҙе танымаған ил паспорты менән инеүгә рөхсәт бирмәй, әммә ташламалар ҙа бар. Мәҫәлән, Ҡытай Республикаһы (Тайвань) граждандары АҠШ-ҡа инеү генә түгел, шулай уҡ ябайлаштырылған электрон виза менән (ESTA) инеү мөмкинлеген ҡуллана ала, шул уҡ ваҡытта АҠШ Ҡытай Республикаһын 1979 йылдан алып танымай. Шулай итеп, танылмаған һәм яртылаш танылған дәүләттәрҙең граждандары, әгәр бер үк ваҡытта тағы ла ниндәйҙер илдең гражданлығына һәм паспортына эйә булмаһа, улар бөтә ерҙә лә иркен йөрөй алмай.\nФедеральная миграционная служба. История создания\nКронид Любарский. Паспортная система и система прописки в России // Институт прав человека\nОткрытый онлайн регистр удостоверяющих личность документов 2017 йылдың 2 октябрь көнөндә архивланған. PRADO (недоступная ссылка)\nPassport Index — World’s passports in one place (инг.) — изображения и рейтинг паспортов большинства государств мира\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Паспорт&oldid=1064609 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 28 август 2021 в 19:50\nБыл бит һуңғы тапҡыр 19:50 28 август 2021 үҙгәртелгән.


Сода менән дауаланыу — Викидәреслек\nСода менән дауаланыу\nАш содаһы менән төрлө ауырыуҙан дауаланып була.\nҺөттә иретелгән соданың тәме һәр кемгә бала саҡтан таныш. Әлегәсә ул иң яҡшы йүтәлде йомшартыу сараһы булып тора. Табиптар төнгөлөккә бер балғалаҡ соданы ҡайнар һөт менән иҙеп эсергә тәҡдим итә.\nКемдәр һөт эсергә яратмай, уларға сода иретмәһе менән инегаляция эшләргә мөмкин. Бының өсөн бер литр ҡайнар һыуға бер ҡалаҡ сода алына.\nТамаҡ ауыртыуынан аш содаһы иретмәһе менән сайҡатыуҙан да яҡшы дауа юҡ. Бының өсөн бер стакан йылы һыуға ике балғалаҡ аш содаһы һалып, тамаҡты көнөнә биш–алты тапҡыр сайҡатырға кәрәк. Сода тамаҡтың лайлалы ҡатламын еүешләп, ауыртыуын баҫа.\nТанауға сода иретмәһе тамыҙыу тымауҙан ярҙам итә. Унан ныҡ итеп шыйыҡлыҡ аҡҡанда тамыҙғыс ярҙамында бер нисә тамсы сода иртемәһе тамыҙып, бер минуттан яҡшылап таҙартып алырға мөмкин. Был процедураны көнөнә ике-өс тапҡыр ҡабатларға.\nКонъюктивиттан күҙҙе бер нисә тапҡыр сода иретмәһе менән сайҡатыу ярҙам итә. Тик мамыҡ киҫәге менән бер тапҡыр ғына файҙаланырға ярай.\nАшҡаҙан, бөйән сей яраһы ауырыуы менән яфаланыусылар йыш ҡына ауыртыуҙы, үҙәк көйөүен баҫыу өсөн соданы файҙалана. Ул ашҡаҙандағы әселекте кәметә һәм бер нисә минутта ауырыуға еңеллек килтерә. Шуға күрә лә ул бик оҙаҡ йылдар сей яра ауырыуҙарынан төп дауа һаналған. Әммә уны йыш ҡулланыу кире һөҙөмтә биреүе лә ихтимал: кислота бүленеп сығыу көсәйә. Бынан тыш, кислота сода менән ҡушылғанда, углекислый газ бүленеп сыға һәм ул былай ҙа йоҡарған ашҡаҙан стенкаһына зыян килтерә. Һөҙөмтәлә сей яраның тишелеүе ихтимал. Шуға күрә ҡул аҫтында башҡа дарыуҙар булмағанда ғына соданы ҡулланырға ярай.\nЭлек-электән медицинала сода йөрәк тибешенә ҡаршы файҙаланылған. Йөрәк тибеше өйәнәген ярты балғалаҡ сода менән туҡтатырға мөмкин.\nСода гипертониянан да ярҙам итә. Организмдан шыйыҡлыҡты һәм тоҙҙо күпләп сығарыуға булышлыҡ итеүе менән ҡан баҫымын төшөрә. Ярты балғалаҡ соданы дарыу менән ҡушып эсеү, уның миҡдарын кәметергә ярҙам итә.\nСода транспортта күңел болғаныуҙан да ярҙам итә. Иң мөһиме – юлға үҙең менән сода онтағы алырға онотмау.\nКислота менән янғанда тиҙ генә соданың файҙаһы тейә. Тиҙ генә иретмәһен ҡулланғанда, кислотаны нейтралләштерә.\nСода – ауыр йәрәхәттәрҙән, күп ҡан юғалтыуҙан, ағыуланыуҙан туҡтауһыҙ ҡоҫтороуҙан һәм эс китеүҙән, оҙайлы биҙгәк тотоуҙан тәүге ярҙам күрһәтеү сараһы. Шыйыҡлыҡ юғалтыуҙан һаҡланыу өсөн, сода-тоҙ иртемәһен әҙерләп эсергә кәңәш ителә. Уны ң өсөн ярты балғалаҡ сода менән бер балғалаҡ тоҙҙо ҡайнатып бер аҙ һыуынған бер литр һыуға һалып бутарға һәм һәр биш минут һайын берәр ҡалаҡ (аш ҡалағы) эсергә.\nБармаҡ эренләп ялҡынһығанда ла содаһыҙ булмай. Һулҡылдап һыҙлай башлау менән дауалауҙы башларға кәрәк. Ике ҡалаҡ соданы ярты литр ҡайнар һыуға иҙеп, шунда ауыртҡан бармаҡты тығырға һәм 20 минут тирәһе тоторға. Быны көнөнә өс тапҡыр ҡабатларға кәрәк.\nАуыҙҙы содалы һыу менән сайҡатыу теш һыҙлауын баҫа. Был осраҡта соданы эҫе һыуға иҙергә һәм көнөнә биш – алты тапҡыр ауыҙҙы сайҡатырға.\nСода косметик сара булараҡ та ҡулланыла. Уны һабын онтағына ҡушып, аҙнаһына битте ике тапҡыр ыуырға кәңәш ителә. Ул үҫмерҙәрҙең битенә һытҡы сыҡҡанда ла, тирене үле күҙәнәктәрҙән арындырып, яҡшы ярҙам итә.\nУл ағартыусы теш пасталарын да алмаштыра ала. Мамыҡты содаға манып, тештең һары ҡунығын бөтөргәнсе ыуырға. Бер тапҡыр таҙартыуҙан да яҡшы һөҙөмтә күренә.\nСода тир бүленеп сығыуҙы ла тотҡарлай. Шуға күрә йәйге иртәлә ҡултыҡ аҫтын уның иретмәһенә манылған мамыҡ менән һөртөргә кәңәш ителә. Көнө буйы бер ниндәй еҫ тә булмаясаҡ.\nСода иретмәһе бөжәктәр тешләүе эҙемтәһен бөтөрә. Көнөнә бер нисә тапҡыр тешләнгән урынға ошо иретмәне һөрткәндә, ҡысытыу ҙа, эсетеү ҙә бөтә. Бынан тыш, сода микробтарҙың йәрәхәткә эләгеүенә юл ҡуймай.\nАуыр эш көнөнән һуң содалы һыуға аяҡты тығып ултырыу арығанлыҡты һәм аяҡтарҙың шешенеүен бөтөрә. Бының өсөн ун литр йылы һыуға биш ҡалаҡ сода һалып бутарға һәм 15 минутҡа аяҡтарҙы тығып ултырырға ғына кәрәк.\n"Йәшлек" гәзите сайты, 21.02.2020\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/w/index.php?title=Сода_менән_дауаланыу&oldid=20322»\nБыл бит һуңғы тапҡыр 13:16 22 февраль 2020 үҙгәртелгән.


"Хеҙмәтегеҙ тәрән ихтирам уята"\nБөгөн Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров ҡотҡарыусыларға һәм янғын һүндереүселәргә дәүләт наградаһы тапшырғанда еңел булмаған хеҙмәттәре өсөн рәхмәт белдереп, уларҙы ысын геройҙар тип атаны.\nРеспублика етәксеһе әйткәнсә, тәжрибә, һөнәр оҫталығы һәм ҡаһарманлыҡ һәр ваҡыт тәрән ихтирам уята. Һанаулы минуттар эсендә ҡотҡарыусылар һәм янғын һүндереүселәр ярҙамға килеп етә, ғәҙәттән тыш хәлдәрҙә оҫта эш итә. “ПОЛИЭФ”тағы аварияла, Сибай карьерында руда янғанда ла шулай булды.\nРадий Хәбиров билдәләгәнсә, ҡотҡарыусылар һәм янғын һүндереүселәр барыһынан элек иҫкәртеү, хәүефле күренештәрҙе алдан күрә белеү йүнәлешендә эш итә, заманса ҡорамалдарҙы һәм алдынғы технологияларҙы ҡуллана.\n– Быйыл һеҙ ҡар өйөрмәләренә, һуңынан һыу баҫыуға ҡаршы көрәштегеҙ. Һыу ҡайтырға өлгөрмәне, артыҡ эҫелектән ҡоро үлән яна башланы, урман янғындары башланды. Бында ла ҡала һәм ауылдарыбыҙҙы ышаныслы һаҡлайһығыҙ, – тине республика етәксеһе.\nРадий Хәбиров республикала “Башҡортостандың атҡаҙанған ҡотҡарыусыһы” исемле яңы дәүләт наградаһы булдырылыуы хаҡында әйтте, бөгөн уның менән иң лайыҡлылар бүләкләнде. Шуларҙың береһе – Башҡортостан Республикаһының Авария-ҡотҡарыу хеҙмәтенең төбәк эҙләү-ҡотҡарыу отряды начальнигы Артем Акопян.\nНаградлау тантанаһынан һуң Башҡортостан Башлығы уға ҡотҡарыусылар һәм янғын һүндереүселәр менән йылы кабинетта түгел, ә ғәҙәтттән тыш хәл йәки янғын урындарында осрашырға тура килеүе тураһында иҫкә төшөрҙө. Ул Сибай ҡалаһын да иҫкә алды.\n– 60 мең кеше йәшәгән ҡала халҡы арығайны, ҡурҡа ине, ләкин беҙгә киҫкен ҡарарҙар ҡабул итергә тура килде. Беҙ һеҙҙең менән бөтә проблемаларҙы ла хәл итәбеҙ. Һеҙҙең һәр берегеҙгә һәм белдекле кешеләр эшләгән ойошмағыҙға шәхсән баш эйәм. Үҙегеҙҙе һаҡлағыҙ, өйҙә һеҙҙе ғаиләләрегеҙ көтә, – тине Радий Хәбиров.


Коммунистар митингыға сыҡты\n9 Ноябрь 2010, 13:49\nйәки Вәлиди урамы кемдәргә тынғы бирмәй?Етенсе ноябрҙе – Октябрь революцияһы көнөн – әле лә байрам итеп билдәләүселәр етерлек. Нисек кенә булмаһын, был дата, оҙаҡ йылдар илдә иң ҙур байрамдарҙан һаналып, календарҙың «ҡыҙыл» көнө булып килде.\nйәки Вәлиди урамы кемдәргә тынғы бирмәй?\nЕтенсе ноябрҙе – Октябрь революцияһы көнөн – әле лә байрам итеп билдәләүселәр етерлек. Нисек кенә булмаһын, был дата, оҙаҡ йылдар илдә иң ҙур байрамдарҙан һаналып, календарҙың «ҡыҙыл» көнө булып килде.\nӘйткәндәй, уны байрам булараҡ юҡҡа сығарғас та, урынына шундуҡ яңы байрам – Халыҡ берҙәмлеге көнөн барлыҡҡа килтерҙеләр. Әммә коммунистар һаман да митингыға сығып, революция иҫтәлегенә баш эйә. Быйыл ул алыҫтағы ялҡынлы ваҡиғаға 93 йыл тулды. Ошо уңайҙан Башҡортостан коммунистар фирҡәһе ағзалары Өфөнөң Ленин майҙанына йыйылды. Митингыла ҡатнашыусылар коммуналь хеҙмәттәргә, аҙыҡ-түлеккә, электр энергияһына хаҡ күтәрелеүенә протест белдерҙе. Шулай уҡ Ленин скверына революция юлбашсыһы һәйкәлен кире ҡайтарыуҙы, Әхмәтзәки Вәлиди урамын ҡабаттан Фрунзеға әйләндереүҙе һорап мөрәжәғәт итте. Һуңғыһы бер ни тиклем аңлашылып етмәй. Нимә, коммунистар урам исемен алмаштырыуҙы уйын тип ҡарай башлағанмы әллә?\nТағы шуныһы бар: элек коммунистар партияһы үҙен миллиондарҙы эйәртеп, әйҙәп барырлыҡ көс итеп күрһәтһә, бөгөнгөһө уға исеме менән генә оҡшаш. Халыҡтарҙы берләштереү, ил үҫешенә йоғонто яһау урынына, киреһенсә, тарҡатыу позицияһында тора түгелме бөгөн компартия әһелдәре? Бөгөнгө фирҡә етәкселәре һәм ағзалары был турала етди уйланырға тейеш. Ә Әхмәтзәки Вәлиди урамына йоғоноуҙарын, бәлки, милләтебеҙгә өҫтән ҡарарға маташыуҙыр, тип тә күҙалларға мөмкин. Йәки айырым көстәрҙең башҡорт халҡының түҙемлелеген тикшереп ҡарарға маташыуы тип тә. Нисек кенә булмаһын, ут менән уйнамағыҙ, ҡыҙыл әләмгә табыныусылар!


Халҡыбыҙҙың тоғро улы » Журнал «Учитель Башкортостана»\nГлавная » Башҡорт теле һәм әҙәбиәте » Халҡыбыҙҙың тоғро улы\nХалҡыбыҙҙың тоғро улы\nМәғариф өлкәһендә киң танылыу яулаған уҡытыусы, методист, ғалим, филология фәндәре кандидаты Фәнзил Бүләк улы Санъяров үҙенең матур юбилейын билдәләй. Ул тыуған көнөн ҙур уңыштар, ижади емештәр менән лайыҡлы ҡаршылай.\nШиғри күңелле, йор һүҙле йәш белгес хеҙмәт юлын Ҡырмыҫҡалы районының Алайғыр һигеҙ йыллыҡ мәктәбендә башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы булып башлай. Күп тә үтмәй, уны мәктәптең директоры итеп билдәләйҙәр. Етәкселек итеүҙә бер тәжрибәһе булмаған Фәнзилгә был эш оло сынығыу мәктәбе була. Ошо дәүерҙән алып уның мәғариф өлкәһендә тынғыһыҙ ҙа, ҡатмарлы ла, шул уҡ ваҡытта күңеленә яҡын ижади хеҙмәте башлана.\nМәктәп директоры булып эшләгән осорҙа ул үҙен оҫта ойоштороусы булараҡ таныта. Тиҙҙән уны Көйөргәҙе районы мәғариф бүлегенең инспекторы, һуңынан методик кабинет мөдире итеп үрләтәләр. Район мәктәптәрендә уҡытыусыларҙың белем сифатын күтәреү, яңынан-яңы уҡытыу технологияларын индереү, уҡытыусыларға методик ярҙам күрһәтеү буйынса уға, әлбиттә, күп көс түгергә тура килә. Уҡытыусылар ҙа, район халҡы ла тырыш белгесте үҙ итә, күптәр уның кәңәш-фатихаларына таяна.\nКиң ҡолас менән эшләргә яратҡан ижадсыны район күләмендәге эш кенә ҡәнәғәтләндермәй башлай, яңынан-яңы бурыстар ҡыҙыҡһындыра. Ошондай ниәттәр республикабыҙҙың баш ҡалаһы Өфөгә күсеү теләген уята.\n90-сы йылдарҙа республикала киң ҡолас алған «Йыл уҡытыусыһы» конкурсында кемдәр генә үҙ көсөн һынап ҡарамай. Фәнзил Бүләк улының дуҫтары ла, коллегалары ла уға ошо ярышта ҡатнашырға тәҡдим итә. Уйланған ниәт – эшләнгән эш, тигәндәй, 1993 йылда Ф.Б. Санъяров Башҡортостан Республикаһында үткәрелгән «Йыл уҡытыусыһы» конкурсында ҡатнаша һәм Гран-при яулай. Ҡабул ителгән тәртип буйынса республиканың «Йыл уҡытыусыһы» исемен яулаған кеше Рәсәй Мәғариф һәм фән министрлығы тарафынан үткәрелгән конкурста Башҡортостан Республикаһының данын яҡларға тейеш була.\nБына, көсөргәнешле һынауҙарҙан һуң, сәхнәгә башҡорт милли кейемендә Фәнзил Бүләк улы килеп сыға, һыҙҙырып ҡурайҙа уйнай һәм башҡорт халыҡ йыры «Сибай»ҙы һуҙып ебәрә. Зал бер минутҡа тын ҡала, ә йыр тамамланғас, барыһы ла аяҡ өҫтө баҫып, бәйгесене алҡышлай. Һөҙөмтәлә, ул был конкурстан лайыҡлы рәүештә «Рәсәйҙең йыл уҡытыусыһы» исемен алып ҡайта.\nӨфөлә уны тағы яуаплыраҡ вазифа көтә. Ф.Б. Санъяровты Ғ. Әлмөхәмәтов исемендәге Республика музыкаль тәрбиә биреү гимназия-интернатына директор итеп тәғәйенләйҙәр. Бындай типтағы уҡыу йортонда директор булыу ауыл мәктәбе етәксеһе булыуҙан ҡырҡа айырыла. Шуға ла етәксегә үҙ өҫтөндә күп эшләргә, республика буйлап музыкаға һәләтле балаларҙы эҙләп табырға, ата-әсәләрҙе уларҙы гимназияға уҡырға алып килергә өгөтләргә лә тура килә. «Тырышҡан – ташҡа ҡаҙаҡ ҡаҡҡан», тигәндәй, Ғ. Әлмөхәмәтов исемендәге Республика музыкаль тәрбиә биреү гимназия-интернаты музыкаға һәләтле бик күп егет-ҡыҙҙарҙы тәрбиәләп, оло сәхнәгә сығара. Уларҙың күптәре республика сәхнәләренең сағыу йондоҙҙарына әйләнде. Ижад итергә яратҡан етәксегә был уҡыу йортонда эшләүе үҙе бер асыш, ҡыуаныс була.\nРеспублика өсөн милли кадрҙар әҙерләүсе Р. Ғарипов исемендәге 1-се Башҡорт республика гимназия-интернаты етәксеһеҙ ҡалған бер мәлдә абруйлы уҡыу йортона кемде директор итеп ҡуйырға тигән һорау килеп тыуа. Күп уйлағандан һәм ветерандар менән кәңәшләшкәндән һуң, Фәнзил Бүләк улының кандидатураһына туҡталалар. 2000 – 2004 йылдарҙа Ф.Б. Санъяров ошо гимназия-интернатты етәкләй. Ул эшләгән осорҙа индерелгән байтаҡ инновацион эш алымдары билдәле уҡыу йортоноң тарихын байыта.\nРеспубликала халҡыбыҙҙың мәшһүр эпосын ятҡа һөйләүселәр конкурсы киң танылыу ала. Эпосты башҡарыусыларҙың сығыштарын тыңлап йөрөй торғас, Фәнзил Бүләк улын Урал батыр образы тамам арбап ала, мәшһүр ҡомартҡыбыҙҙы нығыраҡ өйрәнеү теләге уны ғилми эшкә алып килә. Ул 1999 йылда профессор М.В. Зәйнуллин етәкселегендә «Урал батыр» эпосының теле һәм стиле» темаһына кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлай.\nДиссертация яҡлағандан һуң Фәнзил Бүләк улы ғилми эш, эҙләнеүҙәр менән шөғөлләнә башлай. Ул Башҡорт дәүләт университетына өлкән уҡытыусы итеп эшкә саҡырыла. Егәрле хеҙмәткәрҙе күп тә үтмәй башҡорт филологияһы һәм журналистика факультеты деканының фән һәм уҡыу-уҡытыу эштәре буйынса урынбаҫары итеп үрләтәләр.\nОшо йылдарҙан башлап ул Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитет ағзаһы итеп һайлана һәм мәғариф, фән, башҡорт телен һаҡлау һәм үҫтереү буйынса комиссия рәйесе вазифаһын атҡара.\nФәнзил Бүләк улын һәр ваҡыт уҡытыусы һөнәре нығыраҡ ҡыҙыҡһындыра, үҙенә тарта. Ул Башҡортостан Республикаһының Мәғарифты үҫтереү институтының башҡорт һәм башҡа туған телдәр һәм әҙәбиәттәр кафедраһына уҡытыусы булып эшкә килә. Бында ысын-ысындан мауыҡтырғыс тормош башлана. Башҡорт теле уҡытыусылары өсөн семинар-вебинарҙар, ғилми-практик конференциялар, уҡытыусыларҙың квалификацияһын күтәреү буйынса курстар, улар өсөн башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса оҫталыҡ дәрестәре күрһәтеү – ошондай файҙалы, кәрәкле саралар ойоштороу уның бар ваҡытын, булмышын биләй. Бушаған араларҙа «Башҡортостан уҡытыусыһы» журналына һәм башҡа баҫмаларға мәҡәләләр яҙа, мәғариф өлкәһендә эшләгән кешеләр тураһында очерктар, һүрәтләмәләр ижад итә, телевидение һәм радио тапшырыуҙарында ҡатнаша. Һөҙөмтәләр ҙә оҙаҡ көттөрмәй: ул М. Өмөтбаев һәм Ш. Хоҙайбирҙин исемендәге премияларға лайыҡ була. Ф.Б. Санъяров – Башҡортостан Республикаһының Журналистар һәм Яҙыусылар союздары ағзаһы.\nКүп йыллыҡ тырыш хеҙмәте өсөн уға «Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы» тигән маҡтаулы исем бирелә, «Башҡортостандың мәғариф алдынғыһы» билдәһе менән бүләкләнә.\nҺүҙҙе йомғаҡлап, шуны әйтке килә: Фәнзил Бүләк улы ҡайҙа, кем булып эшләүенә ҡарамаҫтан, һәр эшкә, һәр башланғысҡа ижади ҡарауы, яуаплылығы, үҙенә лә, башҡаларға ла талапсанлығы менән коллегалары араһында лайыҡлы ихтирам яулай.\nОшондай матур, файҙалы, башҡаларға өлгө тормош менән йәшәүсе филология фәндәре кандидаты, уҡытыусы, методист, ғалим Фәнзил Бүләк улы Санъяровты «Башҡортостан уҡытыусыһы» журналы редакцияһы коллективы һәм редколлегия ағзалары исеменән 65 йәшлек ғүмер байрамы менән ҡотлайбыҙ, ижади уңыштар, һаулыҡ, бәхет теләйбеҙ!\nБашҡортостандың атҡаҙанған халыҡ мәғарифы хеҙмәткәре,\nРәсәй Федерацияһы дөйөм белем биреүҙең почетлы хеҙмәткәре,\nпедагогия фәндәре кандидаты


Прививка ваҡытында эшләнергә тейеш\nБөгөн был турала Башҡортостан һаулыҡ һаҡлау министрлығы ултырышында билдәләнде. Быйыл республика йоғошло инфекцияларға ҡаршы 144 миллион һумға вакцина һатып алған. Статистика буйынса, ике йәшкә тиклемге балаларҙың 98 процентына прививка яһалған.\nӘммә йоғошло ауырыуҙар менән сирләүселәр һаны һаман да юғары. Шуға күрә, прививкаларҙың милли календаренә үҙгәрештәр индереү ҡаралған. Мәҫәлән, пневмококҡа ҡаршы ике вакцина мотлаҡ рәүештә балаға 1 йәшкә тиклем эшләнергә тейеш. Шулай уҡ, грипҡа ҡаршы вакцина яһау мотлаҡ булған граждандар исемлеге лә артты. Хәҙер был категорияға хроник сирлеләр, ауырлы ҡатындар һәм әрме хеҙмәтенә саҡырылыусылар инә. Эксперттар билдәләүенсә, был саралар балаларҙың да, ололарҙың ҙа йәшәү сифатын күпкә яҡшыртасаҡ, уларҙың һаулығын нығытасаҡ. Сирҙе алдан иҫкәртеү уны дауалауға сарыф ителгән сығымдарҙан күпкә отошлораҡ.


Таныпта ун килолыҡ балыҡ тотолған\nГлобаль селтәрҙә Балтас районы балыҡсыларының шатлыҡлы мәлен һүрәтләгән видеояҙма популярлыҡ яулай бара. Танып йылғаһында ҡапҡан суртан һәр ҡомарлы ҡармаҡсының хыялы. Боҙ аҫтынан сығарған мәлдә табыштың ғәҙәти булмауы күргән балыҡсылар әйтеп аңлатҡыһыҙ сәмле тойғо кисерә.\nБәхетле мәлдәрегеҙ төшөрөлгән видеояҙманы беҙҙең ватсаппҡа ла ебәрергә мөмкин. Уның һандарын әле һеҙ экранда күрәһегеҙ.


Башҡортостандың Асҡын районында яңы мәктәп һәм балалар баҡсаһы асыла // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n15:39, 18 июня 2019 Иҡтисад\nБашҡортостандың Асҡын районында яңы мәктәп һәм балалар баҡсаһы асыла Фото: Олег Яровиков\nАсҡын районының Ҡышлау-йылға ауылында 60 урынлыҡ балалар баҡсаһы менән бергә 120 урынлыҡ дөйөм белем биреү мәктәбен төҙөү дауам итә.\n«Объект «Башҡортостан Республикаһының 100 йыллығына — 100 объект» программаһы сиктәрендә һалына. Әлеге ваҡытҡа стена күтәреү һәм түбә ябыу эштәре тамамланған, тәҙрәләр ҡуйылған, биналарҙы эске биҙәкләү бара, биләмәне йәшелләндереү башланған. Тышҡы яҡтыртыуҙы монтажлау эштәре дауам итә», — тип хәбәр итте Башҡортостандың Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетының матбуғат секретары Анастасия Сабликова.\nСентябрҙә мәктәп һәм балалар баҡсаһы тәүге тәрбиәләнеүселәрен һәм уҡыусыларын ҡабул итергә әҙер булырға тейеш.


Рәсәй эшҡыуарлығы көнөнә арнап\n19 Апрель 2011, 15:02\nБР Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты мәғлүмәте буйынса, махсус проекттың төп маҡсаттары — Башҡортостанда эшҡыуарлыҡты үҫтереү перспективаларын һәм йомғаҡлау сараларын яҡтыртыу; бәләкәй эшҡыуарлыҡ мәсьәләләре буйынса парламент тыңлауҙарына әҙерлек барышында төп проблемаларҙы тикшереү; республиканың эшҡыуарлыҡ берләшмәләренең һәм берекмәләренең эшмәкәрлеген яҡтыртыу; алдынғы һәм социаль яуаплы бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ предприятиеларының эшмәкәрлеге һөҙөмтәләре тураһында мәғлүмәт биреү.\n26 майҙа илебеҙҙә Рәсәй эшҡыуарлығы көнө билдәләнәсәк. Һөнәри байрамдары уңайынан Башҡортостан Республикаһы Эшҡыуарлыҡ ойошмалары ассоциацияһы «Линии торговли» журналы менән берлектә махсус проект ойоштора.\nЭшлекле программанан тыш, ул, ғәҙәттә, байрам өлөшөн дә күҙ уңында тота.


Республика делегацияһы Бишенсе Бөтә донъя украиндар форумында ҡатнашасаҡ // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n11:31, 18 августа 2011 Сәйәсәт\nБашҡортостан делегацияһы Бишенсе Бөтә донъя украиндар форумында ҡатнашасаҡ. Республика делегацияһы составында биш кеше иҫәпләнә. Улар араһында республикалағы «Кобзарь» милли-мәҙәни үҙәге рәйесе Владимир Дорошенко ла бар. Ул форумда «Башҡортостан — Рәсәй – Украина – 20 йыллыҡ сигендә» доклады менән сығыш яһарға ниәтләй. Республика милли-мәҙәни үҙәге рәйесе Башҡортостан вәкилдәренең был форумда даими ҡатнашыуҙарын билдәләне. Был традицион сара – дүрт йылға бер тапҡыр үткәрелә.\nӨс көнлөк форум эшендә донъяның төрлө илдәренән бөтәһе 300 делегат ҡатнашасаҡ — көнсығыш һәм көнбайыш диаспораларҙан һәм Украинаның үҙенән 100-әр кеше.\nКөн тәртибендә — делегаттар сығышы, Бөтә донъя украиндары координацион советының ғилми секциялары эше һәм уларҙа ҡатнашыусылар менән резолюция ҡабул итеү, координацион советтың рәйесен һәм идара итеү органдарын һайлау.\nФорум Украин бөтә донъя координацион советының юғары идара органы иҫәпләнә, ул 1992 йылда Киевта үткән I Бөтә донъя украиндар форумы ҡарары нигеҙендә булдырылған.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ҮҘЕБЕҘСӘ ЙЫҺАЗЛАЙЫҠ! - 2019 - Мәҡәләләр\nБөгөн дизайн, декор, интерьерҙар заманы. Һәр кем фантазияһы һәм аҡсаһы еткән хәтлем үҙе теләгәнен булдыра ала. Бының өсөн махсуслашҡан оҫталар ҙа етерлек. Шуның өсөн, йортоңа йә фатирыңа яңылыҡ индерергә теләйһең икән, милли элементтарҙы ҡулланыу иң үҙенсәлеклеһе, тигән фекер еткерге килә. Ундай биҙәүҙәргә, йыһаздарға һәр кемдең күҙе төшә, иғтибар итмәй, баһаламай ҡалмай.\nМәҫәлән, бер танышым тәҙрә ҡорғанына ламбрекен итеп милли орнаменттар ҡуйғайны. Бөтөн залда күҙгә иң ташланғаны шул булды һәм хужаларҙың үҙ баһаларын белдергән бер ымы һымаҡ ҡабул ителде. Күңелдә шундуҡ хөрмәт кеүек бер йылы тойғо яралды.\nИкенсе берәүҙәрҙә ҡала фатирындағы иҙәнгә балаҫ урынына боронғоса әрмәк (тирүгә) түшәлгәйне. Балаҫ кеүек үк йылы ла, таҙалауы ла, йыуыуы ла еңел, тип маҡтанды хужабикә. Етмәһә, стеналағы обой өҫтөнән башҡорт биҙәкле таҫма һуҙылып, иҙәндәге әрмәккә тулылыҡ биреп тора. Шунда уҡ ҙур вазаға ҡуйылған кипкән ҡурай үләне был декорацияны айырым бер сихри донъя итеп күҙ алдына баҫтыра.\nҮзбәкстанда булғанда һәр өйҙең зал түренә ҡуйылған урындыҡтар, беҙҙеңсә, һикеләр иғтибарҙы йәлеп иткәйне. Улар тәпәш кенә, ситтәре, боттары һырланып эшләнгән, киң, иркен бер карауат кеүектәр. Иң ҡыҙығы: был урындыҡты күсереп йөрөтөп була, ул йыйыла ла, ҡорола ла. Бында көндөҙ аяҡ салып ултырып ашарға, ҡунаҡтар һыйларға, кистәрен урын йәйеп ятып йоҡларға ла була. Уйлап ҡуям, нигә беҙгә бөгөнгө ҡала фатирында диван урынына еңел материалдан, биҙәп-нағышлап тороп шундай һике яһап ултыртмаҫҡа? Ниңә өҫтөнә сағыу япмалар ябып, түрюрғандар, күпмәләр ташлап, шунда ҡырын ятып телевизор ҡарамаҫҡа йәки ғаилә менән түңәрәтеп ултырып сәй эсмәҫкә? "Фу, боронғоса" тип кире ҡаҡмайынса, милли үҙаңды уятыр, балаларҙы һәм дуҫ-иште тәрбиәләр, үҙеңә ләззәт алыр өсөн дә кәрәк түгелме икән беҙгә бындай йыһаздар? Был осраҡта бөгөн күргәҙмәләрҙә генә йөрөгән әрмәктәр, һуҡма түшәктәр, ҡорама түшәктәр һәм башҡа ҡул эштәренә лә юл асылыр ине. Оҫталарға бер идея булһын әле был, уйлап-күҙәтеп, бәлки, шундай урындыҡтар яһап тәҡдим итерҙәр беҙгә.\nҺандыҡ эшләтергә булғас, интернетта ошо хеҙмәттәренә реклама биргән ир-егеттәргә яҙып, үтенесем белдерҙем. Тик береһе лә уны мин теләгәнсә яһай алмай булып сыҡты. Күптәр әҙер мебель материалынан йәтеш кенә ҡумта ҡора ла бирә икән. Уның өсөн артыҡ маһирлыҡ та кәрәкмәй һымаҡ. Ундай һандыҡтар саҡ ҡына дымдан сит-ситенән асыла, әлеге уртахаҡ мебелдәр кеүек йәһәт кенә кителә-сыйыла башлай. Һәм ике-өс йылдан кәрәкмәгән нәмә булып келәткә тығып та ҡуйыла. Миңә Әбйәлил районынан бер ағай яһап күргәҙмәгә ҡуйған боронғоса, ҡарағай таҡтанан яһалған, ҡапҡасы бөгөп көмбәҙләнгән, тышы йоҡа ҡалай менән тотошлай һырланған, ҡаштар һәм таштар менән биҙәлгән, ағасына милли нағыштар төшөрөлгән һандыҡ кәрәк ине. Оҫта заказ алмай, был уның ҡыҙына бирнә итеп эшләнгәне генә икән. Һәм, ышанаһығыҙмы, һандыҡтың ошондай боронғо бирелешенә йөрьәт итеп тотонғандай оҫтаны оҙаҡ ҡына эҙләргә тура килде. Ниһайәт, был заказды ҡабул итеүсе табылды. Быны нимә өсөн теҙеп яҙаммы? Әйҙәгеҙ, беҙ ҙә боронғо һырлы-нағышлы һандыҡтарҙы өй биҙәге итеп ҡайтарайыҡ әле, тип әйҙәләге килгәнгә яҙам. Һандыҡ - ул туй биҙәге булһын өсөн генә, исем өсөн яһатылған атрибут түгел, ул ҡатын-ҡыҙ донъяһының бер дәрәжәле символы. Ул ғүмерлек булырға тейеш. Мәҫәлән, ҡаҙаҡтарҙа ҡатын-ҡыҙҙың һоҡланғыс һандыҡтары һәр ваҡыт күҙ күреме ерҙә тора. Заманса йыһазлы йорттарҙа ла һандыҡҡа урын бар..\nДекор хаҡында һүҙ сыҡҡас, фатир ишектәрен, балкон тыштарын да милли стилдә биҙәргә була икәнде иҫегеҙгә төшөрәм. Тышҡы ишек яҡтауҙарын орнаментлы итергә, ишек уртаһына ҡурай һынын ҡуйырға була. Төркиәлә балкон һайын үҙ байраҡтары тора әле. Был тәңгәлдә лә мәғәнәле генә фекер йөрөтөргә була.\nМашиналар темаһына килгәндә лә фантазияңды эшкә егергә мөмкин. Артҡы тәҙрәңә "Мин - башҡорт" тип яҙғансы, милли орнамент йәки символик һүрәт ҡуйыу күпкә отошлораҡ та, эстетикалыраҡ та буласаҡ. Шулай уҡ кабина япмаларына ла әлеге әйтелгән символдарҙы ҡуйып яһаған оҫталар бар.\nБыл темаға һәр кемдең үҙ ҡарашы, әлбиттә, әммә сит биҙәктәр, сит стиль эсендә йәшәүгә ҡарағанда, үҙ менталитетыңа, үҙаңыңа яҡын һәм аңлайышлы булған солғанышта көн итеү күпкә яҡшы, минеңсә. Был тыныслыҡ та, уңайлыҡ та, үҙең булып ҡалыу ҙа ул. Заманса тормоштан да айырылма, шул уҡ ваҡытта башҡортлоғоңдо ла һаҡла. Таш ҡумтала сит интерьер солғанышында ҡалдыҡ, юғиһә. Бына шундай тәҡдим-теләк Яңы йылға.\nЯҙылған: 13.01.20 | Ҡаралған: 297


Республика йылғаларының боҙ китеү һәм һыу баҫыу миҙгеленә ҡарата махсус бюллетены эшләнгән\nАвиация ярҙамында төшөрөлгән кадрҙарҙа айырыуса һыу баҫыу ихтималлығы юғары булған райондар асыҡланған. Башҡортостандағы 491 гидротехник ҡоролма техник хәүефһеҙлек талаптарынан сығып хеҙмәтләндерелә. Гидрологтар, һауа торошон күҙәтеү хеҙмәттәре тарафынан бөтә һандар һәм фараздар иҫәпләнгән. Ҡотҡарыу хеҙмәттәре 206 кешегә ваҡытлыса урынлашыу пунктын һәм йөҙөү сараларын, техника әҙерләгән.\nБыйыл ҡар башҡа йылдарҙағынан күберәк һәм урыны менән ҡалын, ауыр түшәкте хәтерләтә. Өҫтәүенә, саманан тыш еүеш. Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы белгестәре Башҡортостан Рәсәйҙә һыу кимәлен авиация ысулы менән өйрәнгән һәм тикшергән берҙән-бер төбәк тип белдерҙе. Ҙур һыу килеүенә әҙерлекле булыу халыҡты һәм социаль объекттарҙы һыу баҫыу афәтенән һаҡлап ҡалыу мөмкинлеген бирәсәк.\nБоҙҙоң ҡалынлығы, ерҙең дымлылығы, йылғаларҙың боҙҙан асылыуы белгестәр иғтибарында. Йылғаларҙың һыу һәм боҙ элементтары фаразынан сығып гидрологтар һигеҙенсе һанлы бюллетень төҙөгән. Унда көҙҙән яуған өҙлөкһөҙ ямғырҙар ҙа Ағиҙел йылғаһы бассейны тирәһендә тупраҡтың дымлылығы 25-35 процент тәшкил итә,ти гидрологтар.\nЫсынлап та, көҙҙән урыны менән яуым-төшөм мул булды, ҡыш буйына күпләп ҡар яуҙы. Ҙур һыу килеү ихтималлығы булған ерҙәрҙә йәшәүселәр ташҡынға әҙер торорға ғәҙәтләнгән. Өфөнөң Нижегородка биҫтәһендә йәшәүселәр йыл һайын тубыҡтан һыу кисеп йөрөй. Ҡаланың бөтә ҡар һыуҙары тап бында ғына ағып төшә. Үҙәк урамдарҙа әле үк шарлауыҡтар хасил булған. Халыҡ почта бүлексәһенә инер өсөн ҙур күләүек аша үтергә мәжбүр. Төптәрәк урынлашҡан урамдарҙағы йорттарға ла резина итектәрһеҙ үтеү мөмкин түгел. Мөхәмәтйәновтар ғаиләһен дә быйылғы ҡар күплеге хафаға һала.\nМөхәмәтйәновтар был нигеҙҙә ярты быуат ғүмер иткән. Йыл һайын мөгәрәптәрен һыу баҫа. Ҙур һыу бер-нисә тапҡыр йортҡа ла үтеп ингән. Хаҡлы ялдағы өлкәндәр көн һайын һауа торошон тыңлай. Көндәр ҡапыл йылыта ҡалһа, һыу баҫыу ихтималлығы ла ҙур, тиҙәр.\nЙорт хужаһы Зөлфәр Мөхәмәтйәнов йорт нигеҙен ҡыш буйына яуған ҡарҙан таҙартҡан. Әммә тауҙан урғылыусы даръяның йорт ҡаралтыларына ла инеүе бар.\nБашҡортостандың һыу артериялары торошон өйрәнеүсе ғалимдар фаразы ла тәбиғи һәм кеше эшмәкәрлеге менән бәйле факттарҙы иҫәпкә алып төҙөлә.\nӘүфәр Гәрәев, Рәсәйҙең һыу хужалығы отличнигы, география фәндәре докторы: «Әлбиттә, беҙҙең тәбиғәт комплексында күп кенә ерҙәрҙе һыу баҫасаҡ. Ул йәшәйеш өсөн кәрәк. 10 апрелдән ҡапыл йылытҡан осраҡта һыу кимәле бермә-бер артасаҡ. Икенсе күҙлектән ҡарағанда, Дим, Ҡармасан, Сәрмәсән , Сөн йылғаһы бассейнында ҡапыл һыу күтәрелеүе ихтимал. Тау йылғаларында һыу кимәле ул тиклем артмаясаҡ. Өфө тирәһендә түбән урынлашҡан райондар : Нижегородка, Затон биҫтәләренең һыу ҡамауында ҡалыу хәүефе бар».\nШуға ла яҙғы ташҡын мәлендә халыҡ хәбәрҙар булып, кәмә һәм итектәрҙе, йылы кейем-һалым, аҙыҡ-түлек запасын хәстәрләп ҙур һыу менән алышҡа әҙер торорға тейеш.