Швеция осраша. - Видео чат №1 - егет йәки ҡыҙ менән танышып онлайн!\n2 деталдәр көнө илтә\nХәйерле иртәМин уның өсөн бөтә хеҙмәттәргә Һәм трансфер буйынса стокгольм сиктәрендә бирелә. Бөтә мәсьәлә.09 йондоҙҙары.11.2020 сәскә гөлләмәләре һеҙгә кәрәк Стокгольмда ябай һатып алыу өсөн Сәскәләр йәки стокгольмда сараларына иғтибар билдәһе. Уҡытыусының магазин береһе һеҙгә ярҙам, Һеҙ беҙҙән - тәҡдим, Һеҙҙең ихлас Ярҙам ясновидящий Барбарый мираҫ хәл ҡатмарлы. Мин һеҙгә ярҙам итә ала: Ғаиләһенә ҡайтарылды, ҡомар тойғоһона балалар Өсөн уйынсыҡтар һәм китаптар рус Теле буйынса швеция плюшевый юғал.\n43 ир-егет ярҙамында\n181 Тулы юридик консультациялар һәм Ярҙам өсөн торлаҡ кредиты алыу Буйынса 41 Продукция һәм 72 Болан. Беҙ һеҙгә ярҙам итә: 1 Кредит юллап, фатирҙы түбән булған, 2 7 йыллыҡ хатта әгәр Бөтә Һаумы.\nҺәм бында ҡыш юҡ, көҙгә Була, урамға сығыу ҡайһы берҙәре Генә түгел, ә ашағыҙ, сөнки Яңғыҙына күңелһеҙ һәм тик был, Йыл 20-45 бигерәк тә Ҡатын-ҡыҙҙы эшкә саҡыра.\nҺеҙ фотоһы менән хат алыша Һәм телефон номерын йәки шәхси Осрашыу тиҙ һалына. ес менән швеция гражданы даими Йәшәү урыны эҙләп, никахҡа инеү Йәки даими йәшәү өсөн дәрес Самбо н швеция башҡортостанды шарт. Бөтә һорауҙар буйынса телефон.0764020237. Йәки ирекле менән осрашыу, яҡшы Физик формала вежливый кеше өсөн Еңел, һәм башҡа йөкләмәләрҙе оҙайлы мөнәсәбәттәр. Йыл 33-40 һинең йәшеңдә. Бер йыйылышында ҡыҙыҡ түгел.\nБиләмә менән таныштырырға һәм йомарт Минең тоғро 40 джентльмен.\nЯҙығыҙ, шылтыратығыҙ өсөн мин яуап Бирә алмайым. Үҙе тураһында бер аҙ һөйләгәс, Барыһы ла изге көн булып, Ҡыҙ менән танышырға теләйем мин - Ҡатын-ҡыҙ өсөн айырым мөнәсәбәттәрҙе, Шәхси тормошона ҡыҫыла алмай башлай, Ә һуңынан, нисек джен гәзит Йәки ҡатын-ҡыҙҙың 30-40 Йыл 33 мин менән осраша. Мин рәсәйҙән, миңә 45 йыл.\nМин стокгольм ҡалаһында йәшәй.\nШвеция Гражданы Булған. Мин эшләгән. Булып йәшәй. Мин бағыусыһы ла кәрәк. Көндөҙ барыһы ла яҡшы. Матур малай. Тотош Плюс адекват. Ап йәбештерелгән. Ҡатын-ҡыҙ йәки ҡыҙҙы эҙләйбеҙ. Кем өҫтөнлөк оҡшай.\nКем оҡшамай һәм Табы.\nАҡыллы сиктәрендә бара. Сәләм, ҡыҙ эҙләү өсөн аралашыу, Киске прогулкаға буйынса Стокгольм йылдың 21 мин.\nМин килеү менән бөтә украина Документтар тәртипкә шылтыратып йәки мин Яҙған тағы ла һәйбәт булыр.\nМенән көньяҡ Корея осрашыу\nМенен жолугушуу Аялдар үчүн Олуттуу мамилелерди Палестине\nҡыҙ менән чатрулетка бушлай ч рулетка видеочивать пар эротическое чатта теркәлергә бушлай онлайн без рулетка инә танышты ҡыҙ менән видео чат башҡа өлкәндәр өсөн теркәлгән танышты теркәлгән телефон менән фото менән танышты ч онлайн без рулетка был видеочивать


Компанияһы юристары Бангладеш - Бөтә донъя юристар! Интернет-кафе адвокат менән юридик.\nКомпанияһы юристары Бангладеш\nЭлек, 1913 компанияһы компанияһы тураһында закондар менән көйләнә, әммә юридик компанияһы етәкселәре тураһында закон әлеге ваҡытта 1994 йылда компания Бангладеш, ул 1913 тиерлек уйнатып Акт1994 бүлеү тураһында закон компанияһы өлөшө 11, 12 һәм графика бүлеге 404. Юғары суды юрисдикцияһы суд мәсьәләләре буйынса бангладеш бүлексәһенә корпоратив н юғары үҙенсәлекле хоҡуҡтар йөкмәтелгән.\n1994 хәле акттары бар, формалаштырыуға ҡағылды, классификация, уставтың, ойоштороу договорының, эмиссияһы проспектын, облигациялар, директор, ултырыш резолюциялары, дивидендтар, иҫәбе һәм аудит, аҙсылыҡ хоҡуғы, процесы һәм идара компанияһының устав бурыстарын үтәргә бурыслы. б. төрлө конкурстар Мәҫәлән, компанияһын булдыра һәм барлыҡ регистрҙарын алып барыу бухгалтер иҫәбе балансына тапшырырға һәм ваҡытында үтә күренергә тейеш. Төйөнләнеү эйә булған компаниялар дөйөм бойора Беҙ инде быға, тип белдерҙе үҙ правосубъектность компанияһында булдыҡ, әммә был мөмкин түгел, сөнки кеше һәм үҙ ҡултамғаһы бар.\nШулай итеп, дөйөм ҡулланыу өсөн ҡултамға төйөнләнеү сифаты алмаштыра.\nДөйөм төйөнләнеү компанияның атамаһы һәм урынлашҡан урында тормай, уның менән рәттән теркәп даталарын яҙырға.\nКомпанияһының директорҙар советы етәкселеге менән бәйле, барлыҡ ваҡытын директоры, менеджер йәки идарасы директоры.\nКомпания бангладешта Юрист гарантиялана, тип һайлап, уларҙы тәртип һәм компания уставына ярашлы закон ҡабатлау.\nАкционеры, ҡағиҙә булараҡ, идара алыҫ булып ҡатнаша. Уларҙың үҙ ролдәрен бар ине, әммә компаниялар уларҙы бәйләй алмаҫ.\nКомпания менән килешеү төҙөп, уларҙың хокукын үҙе артынан ҡалдыра, компаниялар хеҙмәткәрҙәренә, шулай уҡ мөмкин булһа, шундай булыуын 1994 тураһында закон компанияһы түгел, ә ырыу һанап бар.\nШулай кәрәк, тип билдәләне акционерҙарҙың йөкләмә, ҡағиҙә булараҡ, компанияға һәм юрист консультацияһы алырға кәрәк. бангладеш сикләнгән өсөн яуаплылыҡ дәрәжәһе тураһында белеү. Иң компанияның кредитор бурысы компаниялары менән эш итә, айырым акционеры айырмалы рәүештә. Әгәр ниндәй ҙә булһа указ алып, компания акционеры булыуы мөмкин түгел, уның ниндәй буйынса башҡарыла.\nӘгәр компанияһына 1994 йылда йылдамлана компанияһы тураһында законға ярашлы, компанияға һәм ябыу ваҡыты булһа ла эшләй.\nИреклеге, ниндәй ҙә булһа йәки неплатежеспособный акционеры йәмғиәте, акционеры компаниялары түгел, уның функцияһына йоғонто яһай.\nКомпания концепцияһы раҫланған был закон тыуған, отчет дөйөм алғанда, йәмғиәт, компания социаль сөнки институты тип атала.\nИсегездә тотоғоз кәрәк, тип үҙемә алып бара һәм ул үҙ эшмәкәрлегенә яуаплы хеҙмәткәр булырға тейеш алдында шулай итеп, милли иҡтисад үҫешенә ярҙам итә ала ул. әгәр ҙә үҙе теркәлеүҙән компанияһы үҙ бизнесын башлау йәки туҡтатыу, уның йыл дауамында йәки бер йыл эшләгәс, әгәр ҡатнашыусылар һаны кәмеүе, түбән ике шәхси компания булған осраҡта, йәки башҡа теләсә ҡайһы осраҡта, компанияның ете түбән, йәки законға ла асыҡлыҡ индерер, тип тәржемә теләһә, сығымдары, мөлкәте мөнәсәбәт башҡа.\nйәки ғәмәл башҡара, ул өҫтөнлөк граждандарын фиктив банкротлыҡ тураһында эш ҡаралһа, йәки әгәр индивидуумдың йәки ҡаршы эшләй, эшләне, эшләгән йәки эшләргә компанияһы йәки ҡаршы, ғәмәлгә яраҡһыҙ булып һанала.\nШулай итеп, компанияның булырға тейеш осторожны, сөнки уларҙың ғәмәл һәм яза биреү түгел, үҙе менән фиктив 1994 йылда побаловать.\nменән күрһәтелгән ышаныс ҡағыҙы өлгөләре ҡыҙыҡһынырға хоҡуғы Юра кәрәк. прокуратура кеше булған. Барыһы өсөн файҙалы мәғлүмәт\nنموذج الطلب - انظر أمثلة قرأت عن نموذج طلب أنواع, أكثر


Республиканың ике баҫмаһы «Санат-2013» Бөтә Рәсәй конкурсы лауреаты булды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликаның ике баҫмаһы «Санат-2013» Бөтә Рәсәй конкурсы лауреаты булды\n13:27, 19 ноября 2013 Йәмғиәт\nИке республика баҫмаһы «Санат-2013» Бөтә Рәсәй асыҡ матбуғат профессиональ конкурсы лауреаты булды. «Республика Башкортостан» һәм «Молодежная газета» мөхәрририәттәре үҙ эштәренә шундай юғары баһа алды.\n«Республики Башкортостан» гәзитенең баш мөхәрире Эльза Хорева һөйләүенсә, коллектив конкурста беренсе тапҡыр ҡатнашҡан һәм юғары һөҙөмтәгә өлгәшеренә иҫәп тә тотмаған. «Беренсе биттең иң яҡшы дизайны өсөн» номинацияһында лауреат дипломы — был бөтә редакцияның һәм бигерәк тә гәзиттең тышҡы “йөҙө” өсөн яуап биргән редактор урынбаҫары Владимир Огородниковтың хеҙмәтенә лайыҡлы баһа.\n— Беҙ уҡыусыға уңайлы булһын өсөн беренсе биттең дүрт компоненттан торған тотороҡло макетын төҙөнөк. Хәҙер беҙҙең бурыс — ҡалған полосалар өсөн дә шундай уҡ даими макет төҙөү, — тип аңлата Эльза Хорева.\nКонкурста ҙур федераль баҫмалар ҡатнашты, шуға күрә лә лауреат исеме бик абруйлы.\n— Беренсе бит өҫтөндә бөтә коллектив эшләй, ләкин башҡарыу —художество редакторы Руслан Солтановтың ҡаҙанышы. Әлегә тиклем гәзиттең тышҡы йөҙө өҫтөндә эшләгән Дмитрий Файзуллинды ла билдәләп китер инем. Киләһе йыл яңынан иң яҡшы исеме алыу өсөн көрәшербеҙ, тип уйлайым, — ти «Молодежная газета»ның баш мөхәррире Ярослава Голобородько.\n«Санат» асыҡ матбуғат профессиональ конкурсы йыл һайын үткәрелә. Быйыл Рәсәй, Белоруссия һәм Ҡаҙағстандың 33 гәзит типографияһы үҙ эштәрен ебәргән. Ойоштороу комитеты һәм Рәсәй Дизайнерҙар союзы был миҙгелдә беренсе тапҡып полиграфик дисциплиналар араһында «Беренсе биттең иң яҡшы дизайны» номинацияһын индерә, ул Рәсәйҙең 15 гәзитен йыя.


Әсәй, әсәкәйем, һине көтәм!\n“Ете быуыныма тиклем төшөп әйтә алам: һәр беребеҙ тыуған ил өсөн фиҙаҡәр хеҙмәт иттек һәм эшләйбеҙ. Бер генә көн дә ваҡытыбыҙ бушҡа үткәне булманы. Ата-әсәйебеҙ ябай ауыл кешеләре булһа ла, Аллаға шөкөр, биш балаһына ла лайыҡлы тәрбиә бирҙеләр, юғары белемлебеҙ. Үҙ көсөбөҙ менән бөтәбеҙ ҙә йорт һалып индек. Ә бына дәүләттән бер генә тин дә буш килгәне юҡ. Бөгөн эскән ата-әсәләрҙең балаларына бушлай йорттар бирелә. Ә улар Тыуған илгә хеҙмәт иттеме, уның мәнфәғәте өсөн нимә эшләнеләр? Эскәндәрен шулай баһалайҙармы икән?”\n“Ниңә эскесе ата-әсәләрҙең балаларына ғына бөтә шарттар ҙа булдырыла? Йорттар бирелә, юғары уҡыу йорттарына конкурсһыҙ инәләр, пособие түләйҙәр... Ни өсөн эшләп тә аҡса еткерә алмай, осон-осҡа ялғап саҡ йәшәгәндәргә әҙ генә булһа ла матди ярҙам күрһәтелмәй? Беҙгә лә хәҙер эскесегә әйләнергәме, балаларҙан баш тартырғамы? Әгәр ҙә беҙҙең ундай аҙымға барғыбыҙ килмәһә, нимә эшләргә?”\n“Өс баламды яңғыҙым үҫтерәм. Уларға мин нисек өй һалып бирәйем? Балаларымдан баш тартһам, бәлки, Хөкүмәт һәр береһен өйлө итер ине. Ләкин, ни йөрәгем етеп, йән киҫәккәйҙәремдән баш тартырмын икән? Бының өсөн нимә эшләргә?”\nҠайҙан барлыҡҡа килә етем балалар?\n“Һаҡмар” гәзитенең 32-се һанында (22 март 2014 йыл) “Етем балалар өсөн йорттар төҙөлә” мәҡәләһе донъя күргәс, шундай ризаһыҙлыҡтарын белдергән шылтыратыуҙар күп булды. Бөгөн Хөкүмәтебеҙ етем балаларҙың мәнфәғәтен яҡлап, төрлө яҡлап ҙур хәстәрлек күрә: торлаҡ йорттар бирелә, пособиелар түләнә. Шунлыҡтан, халыҡ араһында төрлөсә фекер йөрөтөүселәр ҙә табыла. Һүҙ юҡ, уларҙы ишетеп йөрәк тетрәнә. ӘСӘ тигән бөйөк исемгә лайыҡ булған ҡатын-ҡыҙҙарҙың аһ-зарын иғтибарһыҙ ҡалдырыу мөмкин түгел ине. Кем һуң ул әсәй? Беҙҙең, әсәйҙәрҙең, бурыстары нимәгә ҡоролған? Сабыйыңды донъяға тыуҙырып ҡына уны яҙмыш ҡосағына ташларға мөмкинме?\nИрекһеҙҙән бер хикәйәт иҫкә төшә: күктә бала яралғас, ергә төшөргә ҡурҡҡан. “Мин нисек итеп унда йәшәрмен. Ерҙә яуызлыҡ, насарлыҡ көслө, тиҙәр бит. Унда мине кем яҡлар һәм һаҡлар?” - тип борсолған. “Ҡурҡма, ерҙә һине көтәләр. Фәрештәң ҡурсалап йөрөтәсәк”, - тип тынысландырғандар. Баланың: “Ә нисек танырмын уны?” - тигән һорауына: “Уның исеме - ӘСӘЙ”, - тигәндәр.\nӘ донъяға килгән баланы ата-әсәһе көтөп аламы һуң? Уның өсөн һыуға ла, утҡа ла инергә әҙерме? Ҡурсаларҙармы, яҡларҙармы? Бөтә әҙәм был донъяға берҙәй булып ярала, ул сағында ҡайҙан килеп сыға етем балалар? Бөгөн Баймаҡ районында 377 етем баланың 310-ы (!) социаль етем. Йәғни, уларҙың атаһы ла, әсәһе лә иҫән. Хөкүмәтебеҙ уларҙы хәстәрләүҙе тулыһынса үҙ өҫтөнә алған. Төрлө тарафтарға таратылып ғаиләләргә тәрбиәгә бирелгән, приюттарға урынлаштырылған.\nБаймаҡ районы муниципаль районы хакимиәте ҡарамағында эшләп килгән балиғ булмағандар эше буйынса һәм административ комиссияларҙа эскән ата-әсәләрҙең һәм балаларҙың эштәре йыш ҡарала. Улар араһында ата-әсәһе эскәнлектән, бөтә донъяға асыулы булған балаларҙың ҡыланыштарын, зәһәрле һүҙҙәрен ишетеп сәстәр үрә тора. “Үҙенә кәрәк булғас, дәүләт араҡы сығарып ата-әсәләребеҙҙе эсерә бит. Һөҙөмтәлә, беҙ, уларҙың балалары, зыян күрәбеҙ. Шулай булғас, Хөкүмәт беҙҙе лә ҡараһын”, - тип дәғүә белдерәләр.\n- Һеҙ миңә аҡса, өй бирергә тейешһегеҙ, тигән талаптар менән етем балалар беҙгә йыш мөрәжәғәт итә, - тине Баймаҡ районы хакимиәтенең опека һәм попечителдәр бүлеге начальнигы А.Р. Исхаҡова. - Уларҙың балаларын Хөкүмәт бит һорап донъяға яралтмаған. Был аҙымға ата-әсәләр үҙҙәре бара. Тимәк, тап улар бөтә кәрәкле нәмә менән тәьмин итергә тейеш. Күптән түгел кеше үлтереп төрмәлә ултырып сыҡҡан егет ҡайтҡан көнөнөң иртәгеһенә үк килеп, йәшәр өсөн һеҙ миңә өй бирергә тейешһегеҙ, тип дәғүә белдереп китте. Аңлайһығыҙмы, беҙ уны өй әҙерләп көтөп ултырырға тейеш булғанбыҙ икән. Шул уҡ ваҡытта уның атаһы ла, әсәһе лә тере. Амораль тормош алып баралар. Уның алты бер туғаны ла шул юлды ҡыуа. Ләкин, нисек кенә булмаһын, Закон буйынса, етем балаларҙы беҙ өй менән тәьмин итергә тейешбеҙ. Һәм был тәңгәлдә эшләйбеҙ ҙә.\nНи өсөн беҙҙең милләт араҡы һаҙлығына бата? Ата-бабаларыбыҙ элек-электән эсмәгән бит. Тимәк, беҙҙең ҡанда “йәшел йылан”ға ҡаршы торорҙай иммунитетыбыҙ юҡ. Шуға ла милләттәштәребеҙ ундай зәһәр эсемлектәргә ҡаршы тора алмай. Ҡала урамдарын төбәк иткән асарбаҡтарға ҡарайыҡ: улар араһында ла күбеһе башҡорттар. Нисек кенә булмаһын, был әсе хаҡиҡәт дөрөҫлөккә тап килә.\nКеше араҡы эсә башлаһа, шунда уҡ уның эргәһенә иблестәр килеп тула, ҡыуанып, сәпәкәй итеп, кешенең аңын томалай, тиҙәр. Шунлыҡтан, артабан улар үҙенең нимә ҡыланғанын да белмәй һәм аңламай. Ошо йүнәлештә тағы ла бер хикәйәт бар: бер кеше изге теләк менән сәфәр итергә юлға сыҡҡан. Быны белеп ҡалған шайтандар ҡаршы сығып тәмәке тартырға тәҡдим иткән, йәнәһе лә уйҙарың яҡтырып китер. Кеше бер ваҡытта ла тәмәке тармағанын белдергән. Бара-бара торғас, шайтан уның алдына шундай һылыу бер ҡыҙҙы сығарып күрһәтеп, ял итеп алырға саҡырған. Егет бындай аҙымға бер ҡасан да бармаясағын белдергән. Бер аҙ барғас, туҡтап тамаҡ ялғап алырға саҡырғандар. Егет ризалашҡан. Һыуһынын ҡандырырға һәм тәнен яҙҙырып алыр өсөн әҙ генә араҡы ла тәҡдим иткәндәр. Егет: “Саҡ ҡына нәмәнән бер нәмә лә булмаҫ әле”, - тип уйлаған да стаканды күтәреп эсеп тә ебәргән. Туҡтай алмай, тағы ла эскән, тағы... Һөҙөмтәлә, егет кеше кире әйләнеп барып тәмәкеһен дә тартҡан, ҡыҙҙы ла көсләп киткән. Бынан сығып, бөтә бәләнең башы – араҡыла икәнлеген яҡшы аңларға мөмкин. Тәүләп күтәргән 100 грамдан кешенең яҙмышы ҡырҡа үҙгәреш алған.\nҺәр кемдең яҙмышы – үҙ ҡулында\nҺәр кем үҙ яҙмышына үҙе хужа. Нисек йәшәргә теләй – шулай йәшәй. Бының өсөн Хөкүмәт тә ҙур булышлыҡ итә. Социаль йүнәлештәге төрлө программалар эшләй, пособие түләнә, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өсөн субсидие бирелә. Теләгәндәр шәхси хужалығын үҫтерә, шәхси эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнә. Әлбиттә, бөтәһе лә ал да гөл, тип әйтеп булмай. Ләкин бөгөн гөрләтеп йәшәргә мөмкин. Бының өсөн асылыбыҙға ҡайтырға кәрәк. Киләсәк быуынды бөгөн тәрбиәләмәһәк, иртәгә донъяны эскән ата-әсәләрҙең балалары баҫып аласаҡ. Ә уларға инде, халыҡ телендә әйткәндә, ике донъя – бер мөрйә.\n- Күптән түгел беҙгә, баҫым яһап әйтәм, әсәһенә түгел, беҙгә, район судында балиғ булмаған бер ҡыҙ баланың хоҡуғын яҡлап сығыш яһарға тура килде, - тине Ә.Р. Исхаҡова. - Уны әсәһенең сираттағы ире мәжлес ҡорған ваҡытында, бөтәһенең дә күҙ алдында көсләгән. Әсәһе бит шуны ҡарап ултырған. Ни өсөн ҡыҙын яҡламаған? Өҫтәүенә, әсәһе судта шул әҙәм аҡтығын яҡлап сығыш яһаны. Аҡылға һыймаҫлыҡ хәл бит! Бөгөн был ҡыҙ баланың яҙмышы селпәрәмә килде. Бөтә донъяға асыулы булған ҡыҙыҡайҙың үс алыр өсөн ниндәй аҙымға барасағы билдәле.\nӘлмира Рамаҙан ҡыҙының кабинетында әсә исемен йөрөткән был әҙәм менән осраҡлы ғына осрашырға тура килде. Биш балаһын биш ирҙән тапҡан, эсеүҙән шешенеп, ҡалтыранып баҫып торған, һорауҙарға ла яуап бирә алмай, тауышы ла сыҡмаған, йөҙөнә ҡарарлыҡ та булмаған был ҡатынға Әлмира Рамаҙан ҡыҙы балаларын кире ҡайтартыр өсөн дауаланырға кәрәклеген һәм бының өсөн ярҙам итәсәген белдереп өгөт-нәсихәттәр уҡыны. Ләкин ул бындай тәҡдимде аңларлыҡ та хәлдә түгел ине. Ә мин уға бары тик ытырғынып, ерәнеп баҡтым. Уның менән әңгәмәләшергә түгел, һүҙ әйтергә лә ерәнгес ине.\nБөгөн етем балаларға ҡыҙығып түгеп, ә йәлләп ҡарарға кәрәк. Улар ата-әсә наҙынан, ысын теләп һөйөүҙән, яратыуҙан, күтәренке күңел рухынан мәхрүм. Уларҙың һанын артабан да арттырмау, кәметеү өҫтөндә эшләргә кәрәк.\n“Әсәй, һине көтәм!” акцияһын иғлан итәйек\nСәләмәт һәм айыҡ тормош алып барыу маҡсатында республикала төрлө акциялар үтә. Баймаҡта ла саралар йыш уҙа. Эскелек фажиғәһен күтәргән мәҡәләләр ҙә гәзитебеҙҙә донъя күрә. Ләкин уларҙы хәүеф тыуҙырған, эскән ғаиләләр күрәме, уҡыймы? Юҡтыр. Нисек кенә тырышмайыҡ, күп осраҡта улар, барыбер ҙә ситтә ҡала. Беҙҙең йөрәктән сыҡҡан һүҙҙәрҙе ишетмәйҙәр ҙә, күрмәйҙәр ҙә. Эскелек һаҙлығына батҡандан-бата баралар. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, шундай мөхиттә тыуып-үҫкән балаларҙың да күптәре үҫә төшкәс, ата-әсәһенең юлын дауам итә. Сөнки улар башҡаса йәшәргә мөмкин икәненлеген дә белмәй. Бынан тыш эскеселәр рәтен етеш тормошта йәшәгән, бынамын тигән ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙ ҙа тулыландыра бара. Шуныһы үкенес. Артабан да улай дауам итергә тейеш түгел. Был заманыбыҙҙың бер афәте яман шеш һымаҡ, уны йәшереп тә, ҡырҡып ташлап та булмай. Унан ҡотолоу юлын бергәләп эҙләргә, табырға һәм сара күрергә тейешбеҙ.\nРеспубликала, шулай уҡ райондарҙа ла бик күп матур-матур, сағыу байрамдар ойошторола. Ни өсөн хәүеф тыуҙырған, ауыр ғаиләләр өсөн дә донъяның аҡ һәм ҡара һыҙаттарын күрһәткән берәй сара уҙғармаҫҡа? Күптәр әйтер, улар килмәйәсәк, тип. Ләкин мәжбүри килтерткәндә, мөмкин. Бының өсөн ауыл биләмәһе хакимиәттәрен, һис юғында участка уполномоченныйҙарын йәлеп итергә мөмкин. Был сара мәрхәмәтлелек күрһәтеү, йәки кемгәлер ҡара яғыу маҡсатында түгел, ә ата-әсәләрҙең балаларын тәрбиәләүгә ҡарата ҡуйылған бурыстарҙы асыҡлау, аңлатыу маҡсатында уҙырға тейеш. Был ғаиләләргә мөрәжәғәт итеп, бөтә яҡлап та ярҙам буласаҡ, ләкин һеҙ ҙә бының өсөн ҡаршы бер аҙым булһа ла яһарға тейешһегеҙ, тигән һүҙҙәрҙе ишеттереү мотлаҡ. Бөгөн балалар эсә, тәмәке тарта, амораль тормош алып бара икән, бында күп осраҡта беҙ, ата-әсәләр, ғәйепле. Тәү сиратта, эскән ата-әсәләрҙең аңын, рухын һауыҡтырыу, тормошҡа булған ҡараштарын үҙгәртергә кәрәклеге һәр кемгә мәғлүм. Был сарала имам-хатиптарҙың, арҙаҡлы шәхестәрҙең, балалаларҙың сығыштары яңғыраһын. Матур донъя көтөп, балалар үҫтергән ғаиләләр ҙә ситтә ҡалмаһын. Балалар йорттарында тәрбиәләнгән һәм эскән ата-әсәләрен көтөп зарыҡҡан сабыйҙарҙың мөрәжәғәттәрен дә видеояҙма аша күрһәтергә мөмкин. Көмөшкә һатып, халҡыбыҙҙың аңын томалаған «эшҡыуарҙар» ҙа ситтә ҡалмаһын. Улар һатҡан араҡынан кешене ниндәй хәлгә килтергәнен, йөҙләгән баланың, ата һәм әсәнең яҙмышын боҙғанын аңларға тейештәр. Оҫта ҡуллы апай-инәйҙәрҙең ҡул эштәренән, аш-һыуҙарынан торған күргәҙмә ойоштороу ҙа отошло буласаҡ. Ауыр ғаиләләр араһында ла бәйләү-сигеү менән шөғөлләнгән, йыр-бейеүгә маһир булғандар табылыр. Бәлки, шундай саранан һуң улар уйланырҙар ине... Бәлки, шундай саранан һуң бер-ике баланың булһа ла күҙ йәштәре тамыуҙан туҡтар ине... Ә бәлки...\nРайон хакимиәте, ҡала һәм ауыл хакимиәттәре, ҡала һәм ауыл Советтары депутаттары, ҡатын-ҡыҙҙар советтары, “Ағинәйҙәр” һәм “Атайсал” клубтары ағзалары, мәғариф һәм мәҙәниәт учреждениелары, ойошма һәм предприятие коллективтары был тәҡдимде хуплап ҡаршы алыр, тип ышанабыҙ. Мәҙәниәт йылында, рухи яҡтан аҡһаған яҡташтарыбыҙҙы ла иғтибарһыҙ ҡалдырмаһаҡ ине.


ӨЙ ЙЫЛЫҺЫ » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Әҙәбиәт » ӨЙ ЙЫЛЫҺЫ\nНиңәлер ошо арала төшө боларҙы Мәликәнең. Төшөндә әсәһе ҡып-ҡыҙыл күлдәктә үҙҙәренең йорто янында ултыра икән. “Бәй, әсәйемдең бер ваҡытта ла ҡыҙыл күлдәк кейгәне булманы бит, ул асылда аллы-гөллө төҫтәге кейем ярата ине”, – тигән уй үтте Мәликәнең башынан. Әсәһе ғүмеренең һуңғы көндәренә хәтлем, бер кемгә лә ыҙаһын һалмайынса, үҙ көнөн үҙе хәстәрләп, ошо йортта яңғыҙы ғына йәшәне. Олатаһының оҫта ҡулдары менән шығырлап торған ҡарағайҙан утыҙынсы йылдарҙа һалынған алты мөйөшлө өйҙөң, тау башында урынлашҡанғамы, ауылға килеп инеү менән, ҡыҙыл ҡалайҙан ябылған ҡыйығы әллә ҡайҙан күренер ине. Йорттоң эсе лә, ихата алды ла иркен. Ә өй эсендә иң күркәм урын торлаҡтың ҡап уртаһында урынлашҡан “урыҫ” мейесе булғандыр. Мейес өй йылытыусы, икмәк, аш бешереү урыны ғына түгел, бала-сағаның йоҡо урыны ла булды. Хатта ошо мейес башында йоҡлар өсөн ағалары менән ыҙғышып та киткеләнеләр, бигерәк тә ҡышҡы һалҡын көндәрҙә. Йәйге ялдарын бергәләшеп тыуған йортта үткәрергә күнеккәнгәме, әсәләре үлеп киткәс, өйҙө һатмаҫҡа кәңәш ҡорғайнылар. Тик ваҡыт юҡлығына һылтаныпмы, әллә буш өйҙә толҡа тапманылармы, һуңғы йылдарҙа ҡышын ғына түгел, йәмле йәй айҙарында ла йортҡа юл һирәгәйҙе. Ҡараусы, тәрбиәләүсе булмағас, ауыл күрке булған өйҙөң буяуы уңып, ҡоймаһы ҡыйшая башланы, ишек алдын сүп-сар баҫты. Ауылда яҡын туғандары ла ҡалманы, барыһы ла ҡалала төпләнде. Кәңәшләштеләр ҙә йортто һатырға ҡарар иттеләр. Өйҙө беренсе һорап килгән кешегә, һатыулашып та тормай, һатып ебәрҙеләр. “Эй, әсәкәйем, йортоң нигеҙен ҡоротҡанға үпкәләйһеңдер инде беҙгә. Үҙемдең дә эсем бик боша ла бит, ни эшләйһең”, – тип, үҙ-үҙен аҡлағандай, һөйләнә-һөйләнә Мәликә, әсәһенең рухы риза булһын өсөн, хәйер биреп, доға уҡытыу ниәте менән, күршеһендә йәшәгән Сәмиғә әбейгә йыйына башлағайны, телефон шылтыраны.\n– Ишеттегеҙме, өйөгөҙ янды бит, – тип хәбәр һалды.\nКөтмәгәндә ишеткән был хәбәр Мәликәнең зиһенен юйҙы, ҡулынан телефон трубкаһы төшөп китә яҙҙы, башы әйләнеп, саҡ йығылмай ҡалды. Ярай әле ултырғысҡа тотоноп өлгөрҙө. Ә теге остағы кеше үҙ хәбәрен теҙҙе:\n– Кемгә-кемгә, шул эскеселәргә һатып ҡына өйөгөҙҙө әрәм иттегеҙ. Теге Фәүҡинур үҙе төрткән, ти, утты. Ире менән ыҙғышҡан да, өй уртаһына әйберҙәрен өйөп, көпә-көндөҙ ут төрткән. Йүнһеҙ бисә, йәнәһе, беткә үсегеп, тунын яндырған. Биш балаһын да уйламаған, ҡороп ҡалғыры. Уйлар ине лә, башын араҡы томалаған. Үҙен милиция алып китте. Ире ҡалды биш балаһы менән. Гелән ҡыҙ балалар бит әле, өлкәненә – ун ике, кинйәһенә ике генә йәш. Хәҙер мунсаларында көн итәләр. Атай тигәндәрен дә әйтер инем, башы эскенән сыҡмай. Балалары йәл… Эй, Фәйрүзә инәй иҫән булһа…\nТелефондағы кеше һөйләне лә һөйләне, ә Мәликә иҫәңгерәп, аңы томаланып, ауыҙ асып һүҙ әйтергә лә көсө етмәне. Нисек инде әсә кеше үҙ ҡулы менән үҙ йортон яндыра алған?! Ниңә ул береһенән-береһе бәләкәй ғәзиз балаларын уйламаған, уларҙың яҙмышына битараф ҡалған? Ниндәй әсә ул? Хайуандың хайуаны үҙ балаһы өсөн йәнен фиҙа ҡыла. Йә, хоҙай!\nБер яҡтан, өйһөҙ ҡалған сабыйҙарҙы, икенсе яҡтан, үҙенең бала сағы, үҫмер сағы, йәшлеге үткән йортон йәлләп, Мәликәнең күҙҙәренә йәш төйөлдө. Ҡулына эш барманы, мамыҡ шәленә төрөнөп диванға ултырҙы ла, ойоп киткәндәй, тыуған йорто, әсәһе менән бәйле хәтирәләргә сумды.\n… Мәликә атаһын бөтөнләй хәтерләмәй тиерлек. Ауыл муллаһы булғас, Ибраһимды, “халыҡ дошманы” тигән исем тағып, ҡулға алған ваҡытта, әсәһе ҡулында береһенән- береһе бәләкәй дүрт бала тороп ҡала. Мәликәгә ни бары дүрт йәш тирәһе, ә кесе ҡустыһы Мораҙымға ике йәш кенә булған. Йорттарын, барлыҡ мөлкәтен тартып алғас, уларҙың ғаиләһе күрше ауылда урынлашҡан олаталарына барып һыйына. Был йортта әсәһенең ҡустылары Әхмәтйән менән Фәтхулла йәшәй ине.\nЙорттоң бер бүлмәһендә – егет ҡорона инеп килгән ағайҙары, ә икенсеһендә Мәликәләр урынлашты. Ишек алды ла иркен ине ул йорттоң, һарай-ҡуралары ла төплө уйланып, ныҡлы итеп төҙөлгәйне. Ә инде картуф баҡсаһы ауылда иң ҙуры булғандыр. Хәҙер иҫенә төшһә, Мәликә әсәһенең уңғанлығына хайран ҡала. Ҡайһы арала ул барыһына ла өлгөргән!\nИртән тороуҙарына ҡаҙанда картуф боҫрай, һәр саҡ өҫтәлдә йылы һөт, ул арала мейестә күпереп икмәге лә бешеп сыға. Ағаларын да, балаларын да ҡаты тотто әсәһе, йорт эсендәге эштәр һәр береһенә беркетелгәйне. Ағалары Ғиниәт менән Хәкимдең икенсе әсәнән булыуын Мәликә үҫеп еткәс кенә белде. Уларҙың үҙ әсәләре йәшләй генә ауырып үлеп киткәс, Ибраһим мулла күрше ауыл ҡыҙы – уңған, сая Фәйрүзәгә өйләнә. Бәхетле йәшәй улар, тик яҙмыш тигәнең һинеңсә генә булһа икән. Киткән еренән кире әйләнеп ҡайтырға насип булмай аталарына, “халыҡ дошманы” тип, атып үлтерәләр. Әсәләре башҡаса кейәүгә сыҡмай, Ғиниәт менән Хәкимде үҙ балаларындай күреп үҫтерә, ситләтмәй, ҡырын һүҙ әйтеп, күңелдәрен ҡыймай. Колхозда ал бирмәй әсәһе, ниндәй генә эш ҡушһалар ҙа, һүҙ көрәштереп тормай, ул бесән сабыумы, кәбән ҡойоумы, ураҡ урыумы, ботлап-ботлап иген ташыумы – барыһын да башҡарҙы. Өйөндә ҡот, эшендә ут уйнатты. Бәлки, шуғалыр ҙа балалар атайһыҙлыҡты тойманы, әсәй ҡанаты аҫтында етемлекте һиҙмәне, өҫ-баштары бөтөн, тамаҡтары туҡ булды. Дан ҡатын ине шул әсәләре! Буйға тәбәнәк булһа ла, тығыҙ тәнле, ап-асыҡ зәңгәр күҙле, ғәҙел, тура һүҙе менән, кешене айырмайынса, үҙ фекерен бәреп әйтә белде. Тик әҙ генә ҡолаҡҡа ҡатыраҡ ине, шуғалырмы уға ауылда “һаңғырау Фәйрүзә” ҡушаматы тағылды.\nБәлә көтмәгәндә килде. Ул көндө Мәликә тиҫтерҙәре менән урамда сынаяҡ ярсыҡтары менән “өй ҡороп” уйнай ине. Өҫкө урамдан саң борҡотоп килгән өс һыбайлы уларҙың ҡапҡа төбөндә туҡтаны ла, ҡыҙыу-ҡыҙыу ниҙер һөйләшеп, Мәликәләрҙең ишек алдына йүнәлде. Күп тә үтмәне, ишек алдында тауыш ҡупты. Әсәһенең йән өҙгөс: “Ебәрегеҙ мине!” – тигән тауышын ишетеп, Мәликә ҡойма ярығына ҡапланды һәм ошо күренешкә тарыны: форма кейгән ике ир өҫтөнә йыртылып бөткән бишмәт, аяғына туҙып бөткән сабата кейгән ирҙең ҡулдарын артҡа бәйләп, ишек алдында тора, ә өсөнсөһө киң яурынлы, ялпаҡ битле ир әсәһенең ҡулдарын матҡып тотоп, уны тупһанан һөйрәкләй. Әсәһенең сәсе туҙған, күлдәгенең бер яҡ еңе умырылған, үҙе ике ҡулы менән тупһа бағанаһын ҡосаҡлаған. Табаҡ битле ир уҫал тауыш менән:\n– Бәй, мин уны ни эшләп йәшерәйем, күргән-белгән кешем түгел, – тип Фәйрүзә аҡланырға теләһә лә, табаҡ битле ир һүҙҙе ҡырҡа тотто:\nӘсәһен ошо хәлдә күреп, ҡурҡыуҙанмы, әллә уны йәлләүҙәнме, Мәликәнең таш булып быуындары ҡатты, ә күҙҙәренән йәштәре урғылды. Ул арала ҡасҡын ирҙе елтерәтеп урамға алып сыҡтылар, бына әсәһе лә күренде, Мәликә, үкһеп илауынан тыйыла алмайынса, әсәһенә ыңғайланы.\n– Балаҡайым, илама, – тип әйтеүе булды әсәһенең, Мәликә йәшен тиҙлеге менән әсәһенең муйынына һырылды, кескәй ҡулдары менән һағыҙаҡтай уға йәбеште. Ялпаҡ битле ир уны тартҡылай башлағайны, оҙон буйлы, ҡыҙыл йондоҙло фуражка кейгән ир:\nИҫенә килгәндә, күрше Сәхибә апай, уның маңлайына һалҡын таҫтамал ҡуйып, карауаты янында ултыра ине. Беренсе һүҙе: “Әсәйем ҡайҙа?” – тигән һорау булды, Сәхибә апай башын түбән эйҙе. Шул китеүҙән әсәһе ҡайтманы. Уны ат ҡарағы булған ҡасҡалаҡты йәшереүҙә ғәйепләп, ун йылға хөкөм иттеләр. Иренең “халыҡ дошманы” икәнен дә иҫенә төшөрҙөләр. Ә бит әсәһенең тамсы ла ғәйебе булмаған. Йорт мәшәҡәте менән булышҡан әсәһе, ана шул ҡаты ҡолаҡлы булыуы сәбәпле, ишектән шым ғына инеп, мейес артына боҫҡан ирҙе аңғармаған. Ул ир, колхоз атын урлап ҡаҙаҡтарға һатыуҙа ғәйепләнеп, күптән эҙәрлекләнгән. Ул көндө урманда ҡасып йөрөгән ир, тамаҡ тапмаммы тип, ауыл яғына юл тотҡанда, уның артынан милиция төшә. Үҙенең артынан күҙәтеүҙәрен һиҙеп, картуф баҡсаһы аша тәүге күренгән йортҡа юллана. Бәхетһеҙлеккә ҡаршы, ул Мәликәләрҙең йорто булып сыға.\nӘсәһе үҙе менән бергә өйҙөң ҡотон да алып китте. Таң һайын уның: “Йә, балаҡайҙар, йоҡоғоҙҙо бөтөрөгөҙ, һеҙҙе яңы көн көтә, уңғандарым!” – тигән көр тауышы яңғыраманы, тупылдатып арҡаларынан һөйөүсе табылманы. Малайҙар ҡулы менән арлы-бирле әҙерләнгән аштың тәме булманы.\nӘле быуындары ла ҡатып өлгөрмәгән Ғиниәт менән Хәким ағалары, тамаҡ ялғар өсөн, колхоз эшенә ялланды. Ҡоралайҙай сабып, иркәләнеп кенә йөрөгән Мәликәгә лә тормош мәшәҡәттәре ябырылды. Һыуға барыу, өй йыйыштырыу, картуф әрсеү, һауыт-һабаны таҙа тотоу уның бурысына әүерелде. Ярай әле, ул арала Әхмәтйән ағалары өйләнеп, Заһира еңгәләре һыйыр һауыу, кер йыуыу, тамаҡ әҙерләү кеүек эштәрҙе үҙ өҫтөнә алды. Тормош үҙ яйы менән дауам итте.\nМәликә мәктәптә тырышып уҡыны, һирәкләп булһа ла әсәһенән килгән йылы хаттар уның күңел түрендәге осрашыу өмөтөн һүндермәне. Хәҙер инде ул үҙе әсәһенә яуап хаты яҙырға өйрәнде. Ә инде ҡустыһы Фирғәттең тыуыуы өйгә йәм өҫтәне. Ошо бәләкәй генә йән эйәһе Мәликәнең барлыҡ ҡайғыһын баҫты һымаҡ.\nУл көндө Фирғәт тәүге аҙымдарын яһаны. Өйҙәгеләр йәш бала менән булышып, ишектән ингән Әхмәтйән ағаларына әһәмиәт бирмәне. Тик ул, көндәгесә йылмайып:\n– Ҡайҙа минең алтыным, – тип өндәшмәне, аяҡ кейемен дә һалмай, түргә үтеп, һикегә ултырҙы ла, башын түбән эйҙе. Ҙур кәүҙәһе бәләкәсәйеп, зәңгәр күҙҙәре тоноҡланып, аҡ йөҙө ҡарайып киткәндәй тойолдо. Күңелдәре менән барыһы ла ауыр ҡайғы килгәнен һиҙемләне, барыһының күҙҙәре ағаларына төбәлде. Өй эсендә урынлашҡан тынлыҡты еңгәһе боҙҙо:\nАуылдағы ирҙәр, егеттәр менән бергә ағалары Әхмәтйән, Фәтхулла ла илде һаҡларға фронтҡа китте. Ир-ат етешмәгәнлектән, ҡарт-ҡоро, йәш-елкенсәк колхоз эшенә егелде. Ағалары Ғиниәт менән Хәким күрше ауылдағы алтын приискыһына юлланды. Ир-ат булмағанлыҡтан, өйҙәге мал-тыуар көндән-көн кәмене. Техника етешмәгәнлектән, сәскән игенде лә бөткәнсе йыйып ала алманылар, башаҡтар ҡар аҫтында ҡалды. Ҡыш ауыр килде. Аслыҡ үҙәккә үтте. аштың ҡыҫыр булыуынан бигерәк тә үҫмер ҡорона инеп килгән ҡустыһы Мораҙым интекте. Яҙ көнө ине. Аслыҡтан интеккән малайҙар башаҡ табып ашаған. Улар араһында ҡустыһы ла булған. Туғанының үлемен ауыр кисерҙе Мәликә, илай-илай күҙҙәре шешенде, тамағына аш барманы, йөҙө һурылды, ҡустыһының үлемендә үҙен ғәйепләү тойғоһо уйынан сыҡманы. Хатта кескәй Фирғәт тә, уның ҡайғыһын аңлағандай, шым ғына йөрөр булды.\nҺуғыштың икенсе ҡышы. Утын булмағанлыҡтан, өй һалҡын, кейемдәрен сисмәйенсә, барлыҡ иҫке-моҫҡо түшәктәргә, фуфайкаларға бөркәнеп йоҡларға яталар. Көҙ эш хаҡына алған иген дә бөтөп бара. Еңгәһе, астан үлмәҫ өсөн, әҙләп кенә өйрә бешерә. Етмәһә, әсәһенән дә, фронттан да хат юҡ. Улар иҫәнме, юҡмы – билдәһеҙ…\nКөткән Еңеү яҙы ла етте. Тик ағалары ғына әйләнеп ҡайтманы, яу яланында ятып ҡалды. Иренең һуғыштан әйләнеп ҡайтмауын ауыр кисерҙе еңгәһе, уға һуғыш йылдарындағы ауыр эштәрҙә йөрөп, һалҡын алдырыуҙары ла өҫтәлеп, көндән-көн шиңде. Ә бер көн мәңгелеккә күҙҙәрен йомдо. Бәләкәй Фирғәтте ситкә типмәнеләр, уны киң күңелле Фәйрүзә үҙ ҡосағына алды. Йылдар үтте. Мәликә – уҡытыусы, Ғиниәт менән Хәким – шахтер, Фирғәт табип һөнәрен һайланы. Һәр ҡайһыһы үҙ яртыһын табып, матур оя ҡорҙо.\nНиңә улай килеп сыҡты һуң? Шундай ауыр ваҡыттарҙа нисәмә етемде үҙ ҡосағына алып һыйындырған, үҙ йылыһында йылытҡан йорттоң тыныс донъя шарттарында кеше, юҡ, әсә ҡулдары менән юҡҡа сығарылыуын нисек аңларға? Аңлай ҙа, башына ла һеңдерә алманы Мәликә был ғибрәтле хәлде. Бәлки, шуғалыр, туғандары саҡырһа ла, ауылы яғына барып әйләнмәне. Көл-күмергә әйләнгән өй урынын күреп, күңелен ярһытҡыһы килмәне.\nБыл юлы Еңеү көнөнә арнап ауылда уҙғарыласаҡ оло тантанаға саҡырыу ҡағыҙы алғас, ире Сәлимйән, Мәликәнең ай-вайына ҡарамай, мотлаҡ барасаҡбыҙ, тигәс, ризалашты. Биш йыл элек үткән осрашыуҙа 20 ветеран булһа, хәҙер улар һаны тик бишәү генә ине. Улары ла оло йәштә, ҡайһыһының күҙе күрмәй, ҡайһыһының ҡолағы ишетмәй, ҡайһыһы таяҡҡа таянып, саҡ атлай. Ауыл хакимиәтенә рәхмәт, ветерандарҙы матур ҡаршыланылар, оло хөрмәт күрһәттеләр, һәр береһенә ҡиммәтле бүләктәр тапшырҙылар.\nБына инде тантаналы сәғәт тә етеп килә, һәр ветеран, йылдағы йола буйынса, яу яланында батырҙарса һәләк булған яҡташтарына ҡуйылған һәйкәлгә сәскәләр һалырға тейеш. Мәликә, баш ауыртыуына һылтанып, унда бармайынса, клуб янында ғына йәшәгән әхирәтенә инеп сығырға уйлаһа ла, ауыл хакимиәте башлығы уны көсләп тигәндәй еңел машинаға ултыртып ҡуйҙы. Ауыл үҙгәргән, төҙөкләнгән, яңы йорттар ҡалҡҡан, ҡойма- ҡапҡалар ялтлатып буяп ҡуйылған, ә ҡайһылары семәрләп, һүрәттәр ҙә төшөргән.\nБына уларҙың урамы… Юҡ, юҡ, ул яҡҡа ҡарамаҫҡа, тип, Мәликә күҙҙәрен йомдо. Сәлимйәне, бөйөрөнә төртөп: “Ана һеҙҙең урамығыҙ”, – тип ике тапҡыр өндәшһә лә, Мәликә ишетмәмеш булды. Ҡапыл машина, әллә соҡорға эләгепме, һелкенеп ҡуйҙы. Ирекһеҙҙән Мәликә күҙҙәрен асты ла тирә-яғын байҡап алды. Үҙ күҙҙәренә ышанмайынса, машина тәҙрәһенә ҡапланды. Үҙҙәренең йорто урынында көл-күмерҙе күрермен дә, ғүмер буйы ошо күренеш күҙ алдынан китмәйенсә, күңелде әсендерер, тип хафаланған ҡатындың йөҙө яҡтырып китте.\n– Әллә Сабирйәндең улымы? – тип һорағанын һиҙмәй ҙә ҡалды Мәликә,\n– Тап өҫтөнә баҫтығыҙ, апай,– тигән яуапты ишеткәс, Мәликә:\nМәликәнең күңеле күтәрелеп китте, артына әйләнеп, яңы ҡалҡып сыҡҡан йортҡа берсә ҡыуанып, берсә һоҡланып күҙҙән яҙғансы ҡараны, әйтерһең, унда, самауырын ҡайнатып, уларҙы әсәһе көтә ине…\nСығыу ваҡыты 12-06-2015, 17:14 | Ҡаранылар: 970


Бөгөн Мәскәүҙә Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитов «Рәсәй вертолеттары» акционерҙар йәмғиәте генераль директоры Александр Михеев менән осрашты\nУнда «Күмертау авиация етештереү предприятиеһы» етәксеһе Юрий Пустовгаров та ҡатнашты.\nЯҡтар предприятиелағы иҡтисади хәлде һәм республикала вертолеттар төҙөү эшен үҫтереү тураһында һөйләште. Осрашыуҙа билдәләнеүенсә, Күмертау предприятиеһы дәүләт оборонаһы заказдарын тулы күләмдә үтәгән. Шулай уҡ яңы модификациялы вертолет та эшләнгән. Республика башлығы «Күмертау авиация етештереү предприятиеһы»ның «Рәсәй вертолеттары»на ҡушылыуы һөҙөмтәһендә эш йәнләнеүен телгә алды.


"Ниңә барыһын да ҡатмарлаштыраһығыҙ?" » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » "Ниңә барыһын да ҡатмарлаштыраһығыҙ?"\n"Ниңә барыһын да ҡатмарлаштыраһығыҙ?" 17.03.2019 // Йәмғиәт\nБашҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров Өфө ҡалаһы хакимиәтен, Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитетын юлдағы соҡорҙарҙы яй ремонтлауҙа тәнҡитләне.\nТөбәк етәксеһенә баш ҡаланың Оло Граждандар менән Халтурин урамдары киҫелешендәге ремонт барышын күрһәттеләр. Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты етәксеһе Тимур Мөхәмәтйәнов соҡорҙарға ҡойолған асфальт һалыныуы (был эште еүеш мәлдә лә башҡарырға мөмкин) хаҡында һөйләне.\nРадий Хәбиров соҡорҙарҙы ремонтлау буйынса мобиль ҡушымтаның версияһын күрһәтеүҙе һораны. Ул Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитетына был эште октябрҙә үк ҡушҡайны. Әммә мобиль ҡушымта республика етәксеһен ҡәнәғәтләндермәне. Етешһеҙлектәре күп һәм бик ҡатмарлы тигән фекерҙә ул.\n“Мобиль ҡушымта ябай булырға тейеш: кеше унда инһен, юлдағы соҡорҙо фотоға төшөрһөн һәм ебәрһен. Артабан тейешле хеҙмәттәр үҙ эшен башҡарырға, ремонт башланырға тейеш. Мобиль ҡушымтала әлегә бер ниндәй шәхси кабинеттар булдырырға кәрәкмәй – ниңә барыһын да ҡатмарлаштыраһығыҙ, кешеләрҙе ҡурҡытаһығыҙ? Исеме лә иҫ китерлек түгел – “Юл мастеры”. Башҡа креатив идеялар юҡмы ни? Мине юлдағы соҡорҙарҙы йүнәтеү буйынса регламент ваҡыт та ҡәнәғәтләндермәй. Өс көн – бик оҙаҡ. Бындай тиҙлек менән соҡорҙарҙы йыл аҙағына тиклем ямаясаҡһығыҙ”, – тине Радий Хәбиров.\nӨфөлә бөгөнгә тиклем 65 соҡор йүнәтелгән. Республика етәксеһе был күрһәткестең күпкә күберәк булырға тейешлеген белдерҙе.\n“Көнөнә кәм тигәндә 500 соҡор ямалырға тейеш, – тине ул. – Шулар арҡаһында автомобилдәр боҙола, тәгәрмәстәр тишелә, юл-транспорт фажиғәләре булып тора. Тиҙҙән дача миҙгеле асыла, халыҡ күпләп баҡсаларға ағыласаҡ. Һеҙҙең эшегеҙ тиҙ һәм сифатлы башҡарылырға тейеш”.


Балаларҙың тоғро дуҫы\n17 Ноябрь 2020, 11:45\nЯҙыусы, педагог Фәрзәнә Ғөбәйҙуллинаға – 75 йәш\nМаҡсат. Яҙыусының тыуған ер, тыуған ил, туған тел, тәбиғәт тураһындағы әҫәрҙәренә идея-художество яғынан анализ биреү; шағирәнең “Үҙ илеңде яҡлар бул” (А. Туҡтағолов көйө) йырының тарихы менән танышыу; илһөйәрлек тойғоһо, тәбиғәткә һаҡсыл ҡараш, ил яҙмышын хәстәрләр ул һәм ҡыҙҙар тәрбиәләү. Яҙыусы ижадында күтәрелгән мораль-этик проблемаларҙың актуаллеген билдәләү.\nЙыһазландырыу. Ф. Ғөбәйҙуллинаның тормошо һәм ижады тураһында презентация, китаптарынан күргәҙмә. Яҙыусы хаҡында матбуғат материалдары, дәреслек, компьютер, мультимедиа проекторы, әҫәрҙәргә иллюстрациялар.\n(Әгәр дистанцион уҡыу булһа, онлайн-осрашыу ойошторорға мөмкин.)\nИлебеҙ беҙҙең ожмахтай,\nИҫең китерлек, харап!\nТыуған ерем матурлығы\nТуймаҫлыҡ икән ҡарап!\nУҡытыусы. Хәйерле көн, ҡәҙерле уҡыусылар, хөрмәтле ҡунаҡтар! Балалар яҙыусыһы Фәрзәнә Ғөбәйҙуллинаға 75 йәш тулыуға һәм уның ижадына арналған кластан тыш сараны башлайбыҙ!\n(Уҡыусылар Ф. Ғөбәйҙуллина һүҙҙәренә А. Туҡтағолов яҙған “Бейегеҙ әле, малайҙар, бейегеҙ әле, ҡыҙҙар!” йырын башҡара.)\nУҡытыусы. Һеҙ башланғыс кластарҙа уҡығанда уҡ ошо йырҙы өйрәндегеҙ. Йыр һүҙҙәренең авторы кем икәнлеген беләһегеҙме? (Ейәнсурала тыуып үҫкән яҙыусы Фәрзәнә Ғөбәйҙуллина!)\nУҡытыусы. Балалар яҙыусыһы, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Рәсәй Федерацияһының мәғариф алдынғыһы, йырҙар, күңелле шиғырҙар, уймаҡ хикәйәләр һәм тылсымлы әкиәттәр, йомаҡтар авторы, уҡытыусыларҙың уҡытыусыһы Фәрзәнә Хәйбулла ҡыҙы Ғөбәйҙуллина! (Фәрзәнә Хәйбулла ҡыҙын республикала барыһы ла белә. Ул беҙҙең яҡын дуҫыбыҙ, уҡытыусыбыҙ, кәңәшсебеҙ!)\nУҡытыусы. Ул – 16 китап авторы! Күргәҙмәләге китаптар, балалар, бөтәһе лә һеҙҙең өсөн!\nӘ башланғыс кластарҙа уҡығанда Фәрзәнә Ғөбәйҙуллинаның ниндәй әҫәрҙәре менән таныштығыҙ?\n(“Әлифба”нан хәрефтәр өйрәнгәндә беҙ Фәрзәнә Хәйбулла ҡыҙының “Хәрефтәр иленә сәйәхәт”енән матур-матур шиғырҙар ятланыҡ.) (Уҡыусылар шиғырҙар һөйләй.)\n1. Дамир Дыуандан килгән,\nДимгә думбыра биргән,\nДөпөлдәтеп баҫҡан Дауыт,\nДәртләнеп күкрәк киргән.\n2. Иртәнсәк ипләп кенә\nИрек ҡолонон ҡарай,\nИректә уны йүгертә,\nИркәләп ялын тарай.\n3. Рәнйетмәйек баҡсаларҙы,\n4. Таҫыл минең халҡым,\nТапҡыр һүҙле телем,\nТаң ҡалырлыҡ илем.\n(Шиғыр һөйләү конкурсы уҙғарыла. Уҡыусылар мәктәп, балалар тормошо тураһында шиғырҙар һөйләй.)\nУҡытыусы. Балалар, был шиғырҙарҙа һеҙ үҙегеҙҙе йәки һеҙгә оҡшаған малай-ҡыҙҙарҙы таныйһығыҙмы? (Яуаптар тыңлана, баһалана.)\n(Уҡытыусы шағирәнең юмористик шиғырҙары менән таныштыра.)\n– Мыяубикә, бесәйкәйем,\nНиңә бөгөн һин бойоҡ?\nҠайҙа булған һиҙгер мыйыҡ?\nКем киҫеп алған ҡыйып?\n– Һаҡалбай дуҫ, кәзәкәйем,\nҺиңә кем хаслыҡ ҡылған?\nҒорурлығың – ҡара һаҡал\nТөбөнән үк ҡырҡылған?\n“Парикмахер” Әптерәй тип\nТаҡҡандар уға исем,\nКөн дә бер малды ҡайыҙлай\nҠайсы тота ла кисен.\nБарлыҡ хайуандар үсен\nӘптерәйҙән тай алған,\nТибеп осорған тегене –\nКүҙе күгәреп ҡалған.\nАрҡам төп-төҙ генә минең,\nБуйым да бик ҙур түгел,\n“Дөйә килә, дөйә”, тиҙәр,\nШуға төшөнкө күңел.\nБик көнбағыш яратам шул,\nШарт та шорт шуны ярам,\nМәктәпкә лә, уйнарға ла,\nКлубҡа алып барам.\nДәрестә лә туҡтамайым,\nЯрып ҡына ултырам,\nПарта аҫтын тултырам.\nАрҡамда бөкрөм дә юҡ,\nНиңә миңә “дөйә” тиҙәр,\nҺис кенә аңламайым.\n(Мине ниңә “дөйә” тиҙәр?)\nУҡытыусы. Был шиғырҙары менән яҙыусы ни әйтергә теләй? (Бәләкәй дуҫтарыбыҙҙан көлөргә, йорт хайуандарын йәберләргә ярамай. Икенсе шиғырҙағы бала теләгән ерҙә көнбағыш яра. Ул “Сүпләмәгән ерҙә ҡый юҡ” тигән хәҡиҡәтте онотҡан. Кешенең хеҙмәтен ихтирам итергә кәрәк. Беҙ лицейҙа йыйыштырыусыларҙы хөрмәтләйбеҙ, коридорҙы, уҡыу кабинеттарын таҙа тотабыҙ.)\n(Уҡыусылар “Һипкелле Тайфур”, “Телефонлы һайыҫҡан”, “Әхәт ниңә асыулы?” шиғырҙарын уҡый.)\nУҡытыусы. Балалар, был шиғырҙар беҙҙе ниндәй сифаттарға өйрәтә? (Үсекләшмәҫкә, телефонды артыҡ күп ҡулланмаҫҡа, ялҡауланмаҫҡа өйрәтә.)\nУҡытыусы. Насар ғәҙәттәре булған уҡыусылар ошондай шиғырҙарҙан фәһем алһын ине. Ә ни өсөн Фәрзәнә Ғөбәйҙуллинаның геройҙары беҙгә яҡын? (Фәрзәнә Хәйбулла ҡыҙы оҙаҡ йылдар мәктәптә балалар уҡытҡан, ә уҡытыусы бала күңелен яҡшы аңлай.)\nУҡытыусы. Фәрзәнә Ғөбәйҙуллинаны уҡытыусыларҙың уҡытыусыһы тибеҙ. Ошо һүҙбәйләнештең мәғәнәһен һеҙ нисек аңлайһығыҙ? (Беҙ балалар баҡсаларында тәрбиәләнгәндә Фәрзәнә Хәйбулла ҡыҙы төҙөгән сценарийҙар буйынса уҙғарылған байрамдарҙа ҡатнаштыҡ: “Кәкүк сәйе”, “Йәйге Нардуған”, “Ҡышҡы Нардуған”, “Әсәйҙәр байрамы” һәм башҡалар. Мәктәп сәхнәләрендә уның “Сәскәләр байрамы”, “Ағастар байрамы”, “Йәшелсәләр байрамы”, “Сөмбөлә” байрамдарын үткәреп, бик күп ағас, ҡош, үҫемлек исемдәре менән таныштыҡ.)\nУҡытыусы. Эйе, Фәрзәнә Хәйбулла ҡыҙының бөтә тормошо, ижады йәш быуынды тәрбиәләүгә бағышланған. Беҙ ҙә уны, яҡташыбыҙ, тип ғорурланып әйтәбеҙ. Ул Күмертау ҡалаһының 8-се, 13-сө мәктәптәрендә (хәҙер М. Исҡужин исемендәге 13-сө башҡорт башланғыс дөйөм белем биреү мәктәбе-прогимназияһы), башҡорт теле һәм әҙәбиәте, Башҡортостан мәҙәниәте дәрестәрен тәүгеләрҙән булып уҡыта башлай. Ошо предметтарҙан хрестоматиялар төҙөй, Башҡортостан райондары буйлап асыҡ дәрес өлгөләре күрһәтә. Уҡыусыларын республикабыҙҙың төрлө матур урындарына экскурсияларға, походтарға йөрөтә уңған уҡытыусы.\nУҡытыусы. Фәрзәнә Ғөбәйҙуллина – оҫта әкиәтсе лә. Уның әкиәттәрендә бәпембәләр һөйләшә, томбойоҡтар серләшә, ҡурай тарих һөйләй. “Андыҙъямал”, “Ҡурайһылыу”, “Артышбатыр” һәм башҡа әкиәттәрен кемдәр генә белмәй икән!\nБалалар, әйҙәгеҙ әле, яҙыусының “Матур болдор” әкиәтен сәхнәләштереп күрһәтәйек. (Уҡыусылар әкиәтте сәхнәләштерә.)\nУҡытыусы. Фәрзәнә Ғөбәйҙуллина – оҫта йомаҡ ҡойоусы ла. Уның “Гөр-гөр гөрөлдәк” китабынан йомаҡтар ҡойошоп алайыҡ. (Уҡытыусы балаларға шиғри йомаҡтар уҡый, бергәләп яуап эҙләйҙәр.)\n1. Йәй көнөндә сәскә атһам,\nХуш еҫләнә саф һауа,\nМәлендә йыйып киптерһәң,\nМин ауырыуға дауа. (Мәтрүшкә.)\n2. Була ҡыҙылы, ағы,\nӘ малдар өсөн – һары.\nУны ашаған һәүкәш\nҺөтөн арттырған тағы.\nҠыҙылдан аш бешерәм,\nАғын сәйгә төшөрәм.\nҮҙе наҙлы түгелдер,\nБик файҙалы … (сөгөлдөр).\n3. Сәтләүеге сеүәтәлә,\nҮҙе хәс тә бәһлеүән,\nШаулаһын, үҫһен … (имән).\n4. Һындырмағыҙ, ҡосаҡлап,\nӘйтәме турғай, сәпсек:\n“Китмәйем, илдә ҡалам,\nҠышын аллана … (балан)”.\n5. Ул ағас сәскә ата,\nУрман хуш еҫкә бата.\nБал ҡорттары һура бал,\nСәскәләрен йыйып ал.\nКиптереп сәйен эсһәң,\nШулай файҙалы … (йүкә).\nУҡытыусы. Яҙыусы ғына түгел, Фәрзәнә Ғөбәйҙуллина – яҡшы әсәй, мөләйем өләсәй ҙә. Үҙенең балалары, ейән-ейәнсәрҙәре тураһында бик матур шиғырҙар ижад иткән ул. Йәгеҙ әле, уҡыусылар, кем һөйләп ишеттерә?\n(Уҡыусылар “Әлисә”, “Игеҙәк мырҙаларым”, “Торналар алып ҡайтҡан”, “Ҡурай” шиғырҙарын һөйләй.)\nУҡытыусы. Уҡыусылар, тирә-яҡҡа күҙ һалһағыҙ, тормош – үҙе бер мөғжизә. Ана шул тормоштоң, гүзәл тәбиғәттең кескәй генә ынйы бөртөктәре ошо китаптарға тупланған.\nӘ беҙ, өлкәндәр, һеҙҙе, балалар, тормоштоң иң гүзәл мөғжизәһе тип иҫәпләйбеҙ. Ошо китапҡа тупланған шиғыр, әкиәт, хикәйәләрҙә һеҙҙең күңел донъяғыҙ сағыла.\nӘйҙәгеҙ, балалар, беҙгә донъя матурлығын еткереүсе авторҙың үҙенә һүҙ бирәйек. (Яҙыусы, Б. Бикбай премияһы лауреаты Фәрзәнә Ғөбәйҙуллинаның сығышын тыңлайҙар.)\nУҡытыусы. Фәрзәнә Хәйбулла ҡыҙы – бөгөн һеҙ белем алған уҡыу йорто тарихында матур эҙ ҡалдырған шәхес. Бынан 23 йыл элек, 1997 йылдың 1 сентябрендә, Республика политехник лицей-интернаты тәүге тапҡыр ишектәрен аса. Тантаналы линейкала Фәрзәнә Хәйбулла ҡыҙы лицей уҡыусыларына “Үҙ илеңде яҡлар бул!” шиғыры менән мөрәжәғәт итә. Һуңынан “Каруанһарай” фольклор-эстрада ансамбле йырсыһы Артур Туҡтағолов был шиғырға көй яҙа.\nБеҙҙең саҡырыуҙы ҡабул итеп, Өфө ҡалаһынан килгән ҡунағыбыҙға ҙур рәхмәт! Фәрзәнә Хәйбулла ҡыҙы, һеҙҙе күркәм юбилейығыҙ менән ҡотлайбыҙ! Һеҙгә, иңдәренә изге бурыс йөкмәп, оло маҡсаттар менән йәшәгән, һөнәренән йәм-тәм табып, иленә, халҡына арымай-талмай хеҙмәт иткән тынғыһыҙ шәхескә, ныҡлы һаулыҡ, оҙон ғүмер, ижади уңыштар теләйбеҙ! Беҙҙе яңынан-яңы китаптарығыҙ менән ҡыуандырып тороғоҙ!\nКүмертау ҡалаһындағы Республика политехник лицей-интернаты уҡытыусыһы,\nРәсәй Федерацияһының почетлы мәғариф хеҙмәткәре


Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутатлығына кандидаттарҙы теркәү процесы тамамланды. Хәтерегеҙгә төшөрөп үтәйек: төбәктең юғары закондар сығарыу органына һайлауҙар Рәсәй Президентын һайлау менән бер үк ваҡытта - 2 мартта үтә. Һайлау алды кампанияһының барышы тураһында БР Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Барый Кинйәғолов һөйләне.\nБеренсенән, дәүләт башлығын. Ғәмәлдәге президент Владимир Путин - Рәсәйҙең икенсе президенты - был вазифаға рәттән ике тапҡыр - 2000 һәм 2004 йылдарҙа һайланды.\nИкенсенән, Дәүләт Йыйылышы депутаттарын. Башҡортостан парламентына һайлауҙар биш йылға бер тапҡыр үткәрелә. Быйыл дүртенсе саҡырылыш Ҡоролтайҙың депутаттар корпусы составы билдәләнә.\nӨсөнсөнән, Башҡортостандың ҡайһы бер ҡала округтарында, ҡала биләмәләрендә һәм ҡайтанан ойошторолған ауыл биләмәләрендә, шул иҫәптән республика баш ҡалаһында ла был көндө урындағы үҙидараның вәкәләтле органдарына һайлауҙар үтәсәк. Ике бюллетень - ул ике исемлек. Сөнки быйыл республика парламентына һайлауҙар тәүге тапҡыр ҡатнаш система буйынса үтәсәк: элек улар бер мандатлы округтар буйынса ғына үткәрелде. Хәҙер депутат корпусының яртыһын - бер мандатлы округтар буйынса, ә икенсе яртыһын партия исемлектәре буйынса һайлаясаҡтар.\nБюллетендәр, ғәҙәттәгесә, өс телдә баҫтырыласаҡ: башҡортса, русса һәм татарса.\nБөгөнгө көндә Рәсәй президенты вазифаһына биш кандидат дәғүә итә: Геннадий Зюганов, Владимир Жириновский, Дмитрий Медведев, Михаил Касьянов һәм Андрей Богданов. Һуңғы исемлек 27 ғинуарҙа билдәле буласаҡ.\nБашҡортостан Ҡоролтайының 120 депутат мандатына 698 кеше дәғүә итә.\nШуларҙың 527-һе - дүрт сәйәси партия вәкилдәре: 182 - "Берҙәм Рәсәй"ҙән, 150 - КПРФ-тан, 122 - "Ғәҙел Рәсәй"ҙән, 73 - ЛДПР-ҙан. Партияларҙан кандидаттарҙың сифат составына килгәндә, улар иҫәбендә 85 ҡатын-ҡыҙ һәм 442 ир. Яртыһынан ашыуы - 312 кеше - 40 йәштән 59 йәшкә тиклемге кешеләр. 74 кандидат - 30 йәштән кесерәк, 92-һе - 30 йәштән өлкәнерәк, әммә 40 йәштән кесерәк, ә 49-ы инде 60 йәшен билдәләгән. 432 кандидат юғары белемле, 11-енең - тамамланмаған юғары белем, 64 кеше урта махсус белемле, 19-ы дөйөм урта белемле, бер кеше башланғыс белемгә эйә. 162 кандидат - иҡтисад өлкәһендә, 94 - закон сығарыу органдарында, 79 кеше фән һәм мәғариф өлкәһендә эшләй, 35 - йәмәғәт ойошмаһынан, 23 дәғүәсе - һаулыҡ һаҡлау, етәүһе - киң мәғлүмәт саралары һәм реклама өлкәһенән, бишәү - һаулыҡ һаҡлау структуралары хеҙмәткәрҙәре, ҡалғандары - эшмәкәрлектең башҡа өлкәләренән. Социаль хәле буйынса күбеһе ойошмалар етәкселәре һәм уларҙың урынбаҫарҙары - 320, хеҙмәткәрҙәр - 88, эшселәр - 20, уҡыусылар, студенттар - 11, пенсионерҙар - 34, ваҡытлыса эшләмәүселәр - 37, шәхси эшҡыуарҙар - 17.\nҺигеҙ ҡатын-ҡыҙ һәм 163 ир - был 171 кандидат бер мандатлы округтар буйынса. Улар иҫәбендә 101-е дүрт партия вәкиле (57 - "Берҙәм Рәсәй"ҙән, 25 - КПРФ-тан, 18 - "Ғәҙел Рәсәй"ҙән, берәү - ЛДПР-ҙан) һәм 70 үҙ-үҙен күрһәтеүсе. Бында төп масса\n- 125 - 40 йәштән 59 йәшкә тиклемгеләр. Алтауһының 30 йәше тулмаған әле, 28 кандидат - 30-39 йәштәгеләр, 12-һе 60-ты уҙған. 151 кандидат юғары белемле, икеһенең тамамланмаған юғары белем, 10 - урта махсус, биш - урта, өсәү башланғыс белемле. 67 кеше - иҡтисад, 21 - фән һәм мәғариф, 12 - закондар сығарыу, ете - һаулыҡ һаҡлау, өс - мәҙәниәт, сәнғәт, спорт, икешәр - хоҡуҡ һаҡлау органдары һәм киң мәғлүмәт саралары, бер - йәмәғәт берекмәһе, ҡалғандары - эшмәкәрлектең башҡа өлкәләренән. Бында шулай уҡ күбеһе - 131 - етәкселәр һәм урынбаҫарҙар; хеҙмәткәрҙәр - 23, пенсионерҙар - бишәү, ваҡытлыса эшләмәүселәр - дүртәү, шәхси эшҡыуарҙар - һигеҙ.\nБашҡортостан Дәүләт Йыйылышының хәҙерге депутаттары бөтәһе лә парламентта үҙ урындарын һаҡларға йыйына.\nЭлекторатты нисек стимуллаштырасаҡтар?\n2 мартта республикала 3560 һайлау участкаһы асыласаҡ. Уларҙың һанын декабрь айында Дәүләт Думаһына һайлауҙар менән сағыштырғанда арттырырға ҡарар иттеләр, был, иң элек, һайлаусыларға уңайлыҡтар тыуҙырыу менән бәйләнгән. Объектив сәбәптәр менән үҙ һайлау участкаһына килә алмаусылар ( мәҫәлән, сирләп ятыусылар) өйҙә тауыш бирәсәк. Барый Кинйәғолов әйтеүенсә, 2 декабрҙәге һайлауҙарҙа һайлау комиссияһы ағзаларына өйҙә тауыш бирергә ҡарар итеүселәрҙең заявкаларын йөҙ процентҡа үтәү өсөн ваҡыт етмәй ҡалды.\n- Артабан быға юл ҡуймау маҡсатында беҙ закондарға һайлауҙан бер көн алда, йәғни шәмбе көнө, өйҙә тауыш биреүҙе рөхсәт итеү тураһында үҙгәреш индерергә тәҡдим итәбеҙ, - тип пландары менән уртаҡлашты БР Үҙәк һайлау комиссияһы башлығы. - Ләкин һайлау датаһы билдәләнеү сәбәпле, ғәмәлдәге закондарға ниндәй ҙә булһа үҙгәреш индереү тыйыла. Шуға күрә беҙ үҙ инициативабыҙҙы киләһе һайлауға тиклем кисектереп торасаҡбыҙ, ә был юлы участка һайлау комиссиялары ағзаларының һанын арттырасаҡбыҙ.\nЙәшәгән урыны буйынса һайлау участкаһында тауыш бирә алмаусылар өсөн теркәүҙән төшөрөү танытмалары әҙерләйҙәр. Президент һайлауҙары өсөн әле үк 65 мең ошондай танытма алынған. Бындай танытмалар һайлаусының үҙенә паспорты буйынса ғына биреләсәк. 16 ғинуарҙан 10 февралгә тиклем бындай танытмаларҙы - территориаль һайлау комиссияһында, ә 11 февралдән участка һайлау комиссияһында алырға мөмкин буласаҡ.\nҒәҙәттәгесә, һайлау участкаларында байрамса атмосфера булдырырға тырышасаҡтар. Музыка яңғыраясаҡ, буфеттар эшләйәсәк, сауҙа ойоштороласаҡ. Ә бына декабрь айында Дәүләт Думаһына һайлауҙағы кеүек һайлаусыларҙың әүҙемлеген күтәреү акцияһы үткәрелмәйәсәк.\n- Ташламаға купондар булмаясаҡ, беҙ туранан-тура участкала күберәк тауарҙар һатылһын өсөн хәстәрлек күрәсәкбеҙ, - тип билдәләне Кинйәғолов.\nШулай уҡ "ҡыҙыу линия" ойоштоласаҡ, уға шылтыратып, һайлаусылар һайлау кампанияһы барышы менән бәйле һорауҙарын бирә аласаҡ.\n- Беҙ былтыр декабрҙә Дәүләт Думаһына һайлауҙарҙа урын алған бөтә етешһеҙлектәрҙе иҫәпкә аласаҡбыҙ, - тип вәғәҙә итте Башҡортостан Үҙәк һайлау комиссияһы башлығы.\nБарый Кинйәғолов әйтеүенсә, агитация башланған да инде. Кандидаттар ҡултамғалар йыя, электорат менән төрлө осрашыуҙар үткәрә, плакаттар, листовкалар баҫтыра, концерттар ойоштора. Ә бына киң мәғлүмәт сараларында агитация тауыш биреүгә бер ай ҡалғас башланасаҡ.


Һәр кем ҡыуаныр бүләк » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nБөрйән районы Иҫке Собханғол ауылынан Гөлнара Хәкимова:\n«Был таҡыялар – ҡәйнәм Флүрә Кәлимулла ҡыҙы менән икебеҙҙең хеҙмәт емеше. Оҫта ҡуллы ҡәйнәм теккәс, мин сигеп матурлап ҡуям. Шулай бер-беребеҙгә терәк-таяныс булып эшләйбеҙ, йәшәйбеҙ. Бындай таҡыяларҙы йәйен ялға ҡайтҡан йәштәр ҙә, дингә килгән ололар ҙа теләп ала, хатта алты айлыҡ сабыйы өсөн махсус һорап тектереүселәр ҙә булды. Шөкөр, халҡыбыҙҙың милли асылы уяна, үҙебеҙсә кейенергә ынтыла хәҙер».\nӘбйәлил районы Туйыш ауылынан Айгөл Вәлиева:\n«Фәнил улым никахына аҡ таҡыяны үҙенсәлекле итеп биҙәп биреүемде һораны. Күңелгә ятышлы, матур ғына баш кейеме килеп сыҡты. Кибеттән алынған түбәтәйҙәрҙе сәйлән менән сигеп, нағышлау яратҡан шөғөлөмә әйләнде. Таҡыяларҙың береһе икенсеһенә оҡшамай, рәсемдәр ҡабатланмай. Бындай бүләккә ир туғандарым ҡыуана, ҡәҙерләп кейеп йөрөй».


Яман шешкә ҡаршы көрәш\n29 Июль 2019, 11:00\nРәсәй президенты Владимир Путин башланғысы менән булдырылған «Һаулыҡ һаҡлау» милли проектының төп бурыстарының береһе булып яман шеш менән көрәш тора. 2024 йылға тиклем яман был ауырыуҙан үлем осрағын 100 мең кешегә ҡарата 170 осраҡҡа тиклем кәметеү күҙаллана. Маҡсатҡа ярашлы йәмғеһе триллион һум аҡса тотоноу ҡарала.\nБашҡортостанда проектты финанслау күләме 2019-2024 йылдарҙа 4,9 миллиард һумдан ашыу тәшкил итәсәк. Республика буйынса 13 онкологик амбулатор ярҙам үҙәге асыу күҙаллана. Өфө, Октябрьский, Нефтекама һәм Күмертау ҡалаларында бындай үҙәктәр эшләй башланы ла инде.\n«2020 йылда Республика клиник онкология диспансерында яңы палаталар корпусын файҙаланыуға тапшырыу күҙалланған. Унда ауыр медицина ҡорамалдарын ҡуйыу өсөн бүлмәләр әҙерләнә. 2019 йылдың сентябрендә юғары технологик нур терапияһы алымдарын уҙғарыу өсөн өс һыҙатлы тиҙләткесте сафҡа индереү ҡаралған. 2019 йылда компьютер томографын ҡуллана башлау көтөү ваҡытын ҡыҫҡартыу иҫәбенә махсуслаштырылған ярҙам мөмкинлеген арттырасаҡ», — тип хәбәр итте министр вазифаһын башҡарыусы Максим Забелин.\nМинистрлыҡ яғынан яман шеш формаларын иртә асыҡлауға айырым иғтибар бүленә. Билдәле булыуынса, Башҡортостан етәксеһе Радий Хәбиров күрһәтмәһенә ярашлы, яман шеште асыҡлаған айырым медицина хеҙмәткәрҙәре нә премия биреү ҡарала. 2019 йылда республика биләмәһендә диспансеризация сиктәрендә колоректаль шеш скринингы уҙғарыла. Скринингтың икенсе этабы (колоноскопия) 2500-ҙән ашыу кешелә башҡарылған, 787 шеш алды ауырыуы һәм 111 яман шеш асыҡланған, уларҙың күпселеге иртә стадияла.


Бассейн Һәр район үҙәгендә буласаҡ\nРеспубликалағы район үҙәктәрендә бассейн асыу планлаштырыла. 2024 йылға тиклем йыл һайын ике-өс бассейн төҙөләсәк. Был башланғыс ике ҙур проект һөҙөмтәһендә тормошҡа ашырыла. Тәүгеһе Рәсәй Президенты Владимир Путин раҫлаған “Демография” милли проекты булһа, икенсеһе – “Спорт – йәшәү нормаһы” төбәк проекты.\n16 районда һәм ҡалала бындай сәләмәтлек үҙәге юҡ. Былтыр уҡ республика Башлығы Радий Хәбиров физкультура-спорт комплекстарын төҙөү программаһын эшләргә ҡушҡайны. 2020 йыл башынан был программа тормошҡа ашырыла башланы.\nОшондай тәүге спорт комплекстары Ҡырмыҫҡалы районында һәм Межгорье ҡалаһында төҙөләсәк. Быйыл яҙ ошо йәһәттән эштәр башланасаҡ. Дыуан районындағы ошондай объект эргәһендә боҙ майҙансығы ла хасил буласаҡ. Һөҙөмтәлә ул ошо юҫыҡтағы иң ҙур объекттарҙың береһенә әйләнәсәк. Әле Архангел, Дыуан райондарында һәм баш ҡалалағы Шакшала физкультура-сәләмәтләндереү үҙәктәре проекттары эшләнелә.


Хатшепсут — Башҡорт Википедияһы\nХатшепсут (Боронғо Мысыр теленән Хөрмәтле ҡатын-ҡыҙҙан иң беренсеһе тип тәржемә ителә) — Боронғо Мысырҙың Яңы батшалыҡ дәүерендә хаким итеүсе ҡатын, ун һигеҙенсе династияның бишенсе фирғәүене. Хатшепсут, төрлө сығанаҡтар буйынса, йә б.э.т. 1503—1482 йылдарҙа, йә б.э.т. 1479—1458 йылдарҙа, йә б.э.т. 1490/1489—1468 йылдарҙа Мысыр менән хаким итә. Башта ул ҡустыһы һәм ире Тутмос II-нең улы Тутмос III-нөң регенты була, әммә һуңынан уны тәхеттән ситләштереп, үҙен фирғәүен тип иғлан итә.\nБоронғо Мысыр фирғәүене\nб.э.т. 1503, йә 1479, йә 1490/1489 йыл\nб.э.т. 1482, йә 1458, йә 1468 йыл\nун һигеҙенсе династия\nБоронғо Мысырҙа ҡатын-ҡыҙ юғары статусҡа эйә була, шулай ҙа ҡатын-ҡыҙҙың фирғәүен титулына эйә булыуы — ғәҙәти күренеш түгел. Мысырҙа тәхеттәге ҡатынды аңлатыусы һүҙ бөтөнләй юҡ, фирғәүен һүҙе, Мысыр Аллаһы Хорҙың ерҙәге кәүҙәләнешен аңлатып, ир-ат хакимдарға ҡарата ғына ҡулланыла. Хатшепсуттан тыш та Мысыр тарихында тәхеткә ултырыуға ирешкән ҡатын-ҡыҙҙар булһа ла, нәҡ Хатшепсуттың хакимлығы иң оҙайлы ваҡытҡа һуҙыла, һәм тарихсылар уның хакимлығын иң уңышлыһы тип таный.\n2 Тәхеткә ултырыуы\n3 Төп эшмәкәрлеге\n3.1 Төҙөлөш эштәре\n4 Үлеме, ерләү һәм мумиялау\n5 Хатшепсуттың үлеменән һуң\nБоронғо Мысыр телендә фирғәүендең тулы исеме ошолай яҙыла:\nУҡыла: Мааткара Хенеметамон Хатшепсут\nМааткара — Хәҡиҡәт — Ҡояштың йәне\nХенеметамон — Амон ҡосағына алған\nХатшепсут — Хөрмәтле ҡатын-ҡыҙҙан иң беренсеһе\nХатшепсут — ун һигеҙенсе династияның өсөнсө фирғәүене Тутмос I һәм уның төп ҡатыны Яхместың ҡыҙы. Унан тыш, Тутмос I менән Яхместың тағы бер ҡыҙы һәм ике улы була, әммә улар донъянан иртә китә. Атаһының хакимлығы ваҡытында Хатшепсутҡа «Аллаһ ҡатыны» — Фива Аллаһы Амондың иң юғары дини хеҙмәткәре титулы тапшырыла.\nТутмос I-нең үлеменән һуң, тәхеткә уның икенсе ҡатыны Мутнофреттан улы Тутмос II ултыра. Фирғәүен ғаиләһендәге ғөрөф-ғәҙәт буйынса, Тутмос II апаһы Хатшепсутҡа өйләнә. Ҡайһы бер белгестәр иҫәпләүенсә, Хатшепсут ире тәхеттә ултырған саҡта уҡ етәкселекте үҙ ҡулына ала башлай. Бының ысынбарлыҡ менән ни тиклем тап килеүе билдәһеҙ.\nХатшепсуттың Нефрура исемле ҡыҙы тыуа (ҡайһы бер фараздар буйынса, ул шулай уҡ Тутмос III-нөң төп ҡатыны Меритраның да әсәһе була). Әммә Тутмос II һәм Хатшепсуттың уртаҡ улдары булмай. Тутмос II-нең үлеменән һуң, фирғәүен тәхете уның гарем ҡыҙы Исиданан улы Тутмос III-гә ҡала. Тутмос III йәш булғанға күрә, Хатшепсут уның регенты вазифаһын башҡара. Әммә күпмелер ваҡыттан тәхеткә Мааткара (Хәҡиҡәт — Ҡояштың йәне) исеме аҫтында, руханиҙар, аристократия һәм ғәскәр башлыҡтарының ҡайһы бер өлөшө ярҙамына таянып, Хатшепсут үҙе ултыра. Уға ярҙам итеүсе төп көстәр араһында Хапусенеб — Амондың юғары руханиһы, билдәле архитектор, дәүләт эшмәкәрҙәре Инени һәм Сенмут була. Сенмутҡа шулай уҡ батшабикәнең ҡыҙы Нефрураны тәрбиәләү йөкмәтелгән була. Күп белгестәр Сенмутты Хатшепсуттың фавориты булған, тип иҫәпләй, быға дәлил итеп Хатшепсуттың ерләү тантанаһы өсөн төҙөлгән һарайы янында үҙе өсөн йәшерен кәшәнә төҙөүен килтерә. Бында ул шулай уҡ үҙенең рәсемен төшөрөп ҡалдыра. Сенмут үҙе бай булмаған ғаиләлә тыуа һәм батша һарайында ҙур йоғонтоға ирешә, хатта үҙенсәлекле "батша һарайында ирекле йөрөүгә хаҡлы" титулы яулай. Был иһә — батшабикә менән архитектор араһында яҡын мөнәсәбәттәр тураһында раҫларға тағы бер сәбәп.\nТәхеттәге урынын Хатшепсут үҙенең илаһи тыумышы тураһындағы легенда ярҙамында нығыта. Был легенда буйынса, Ҡояш аллаһы Амон Ергә, батшабикә Яхмос янына төшә һәм, Тутмос I ҡиәфәтен алып, «үҙенең ҡыҙы» Хатшепсутҡа йән бирә. Был легенданы Амон аллаһы руханиҙары ла ҡеүәтләй. Дейр әл-Бахри ҡаяһы итәгендәге Хатшепсуттың ерләү йолаһы өсөн төҙөлгән һарайы стенаһында легенда бик ентекле һүрәтләнгән. Бында Амондың һүҙҙәре уйып яҙылған:\nХатшепсут булырға тейеш минең тыуасаҡ ҡыҙымдың исеме... Ул бөтә ил менән хаким итеүсе фирғәүен буласаҡ.\nТәхеткә ултырғандан һуң, Хатшепсут фирғәүендәргә тәғәйенләнгән баш кейеме — хат, баш кейемендә Түбәнге Мысырҙы ҡурсалаусы алиһә Уаджит символы — урей, яһалма һаҡал һәм ирҙәр кейемендә һүрәтләнә башлай. Тәүге һәйкәлдәре һәм рәсемдәрендә ул ир кейемендәге ҡатын-ҡыҙ булып ҡала, һуңғы һәйкәлдәрҙә иһә ул тулыһынса ир һымаҡ кәүҙәләнә башлай.\nХатшепсут хаким иткән осорҙа Мысыр иҡтисади йәһәттән үҫешә, Икенсе үҙгәреш дәүерендә Мысырҙы гискостар баҫып алғандан һуң өҙөлгән сауҙа бәйләнештәре тергеҙелә.\nДейр әл-Бахри һарайы стеналарына төшөрөлгән Пунт еренә экспедиция рәсеме\nТәхеттә ултырыуының яҡынса туғыҙынсы йылында Хатшепсут Пунт — «Алла ере» тип аталған илгә экспедиция әҙерләй. Был илде хәҙерге картала билдәләүе бик ауыр. Ҡайһы бер ғалимдар уны хәҙерге Эфиопия йә Сомали ерендә урынлашҡан, бүтәндәр — хәҙерге Ангола йә Уганда ерендә урынлашҡан булған, тип иҫәпләй. Экспедицияға 210 матрос һәм ишкәксе менән биш карап ебәрелә. Пунтта күп төрлө тауарҙар, хуш еҫле үҫемлектәр, ят ағастар, хайуандар, шул иҫәптән мирра ағасы һатып алына. Төрлө яҙмалар буйынса, был ағастар Дейр әл-Бахри ҡаяһы итәгендәге ерләү һарайы тирәһенә ултырыла. Пунт еренә йөрөп ҡайтҡан рәссамдар был сәйәхәтте, ят илдең тәбиғәтен Дейр әл-Бахри һарайының стеналарында уйылғән рәсемдәр аша тергеҙә.\nХатшепсуттың хакимлығы осоронда, белгестәр иҫәпләүенсә, Мысырҙың сит илдәр менән мөнәсәбәте сағыштырмаса тыныс була. Шулай ҙа, яңы тикшеренеүҙәр буйынса, ул тәхеттә ултырған ваҡытта үткән Нубияға хәрби походтың икеһенең береһен үҙе етәкләй, шулай уҡ Синай ярымутрауын, Финикия ярҙарын, көньяҡ Сүриәне һәм Фәләстанды үҙ хакимлығы аҫтында тота. Был ваҡытта Тутмос III-нөң Мысыр ғәскәре башында тороуы билдәле.\nХатшепсут Боронғо Мысыр фирғәүендәре араһында төҙөлөш эштәрен иң әүҙем алып барыусыларҙың береһе була, Үрге һәм Түбәнге Мысырҙа ул йөҙләгән төҙөлөш башлай. Төҙөлөш эштәрен Инени—Хатшепсуттың атаһы Тутмос I, ире Тутмос II хакимлығы ваҡытында уҡ фирғәүен һарайында хеҙмәт итеүсе бөйөк архитектор — һәм Сенмут алып бара.\nКүпселек фирғәүендәр өсөн хас булған ғөрөф-ғәҙәт буйынса, Хатшепсут Карнак һарайында төҙөлөш дауам итә. Бында ул гискостар баҫҡынлығынан һуң емерелгән Боронғо Мысыр алиһәһе — Амондың ҡатыны Мут ғибәҙәтханаһын, бынан тыш күп һәйкәлдәрҙе тергеҙә. Ҡыҙыл һәм ҡара граниттан Амондың ладьяһы өсөн яңы ғибәҙәтхана төҙөтә, — бөгөнгө көндә ул Ҡыҙыл ғибәҙәтхана исеме аҫтында билдәле. Ғибәҙәтхана таштарында уйып төшөрөлгән рәсемдәр Хатшепсут һәм Тутмос III-нөң бергә хаким итеүен тасуирлай. Бында уҡ батшабикәнең бойороғо буйынса 30 метр бейеклегендәге ике обелиск ҡуйыла. Уларҙың икеһе лә бөтөн ҙур ҡыҙыл гранит таштан яһала, ә остары ҡояш нурҙарына ялтырап тороусы электрум — алтын һәм көмөш эретмәһе менән ҡаплана. Обелисктар өсөн таштар ҡаянан киҫелеп, Асуандан Нил йылғаһы буйлап аҫҡа табан ағыҙыла. Уларҙың береһе һаман урынында тора, ул әлеге көндәргә тиклем тере ҡалған боронғо обелисктар араһында Ер йөҙөндә иң бейеге. Икенсеһе иһә икегә бүленеп, ҡолаған. Обелисктарҙың береһендә ошондай юлдар уйылған:\nХатшепсуттың Карнак һарайындағы обелискы\n...Минең атайыма бағышланған\nҺөйләүсе һәм бәхәс итеүсе,\nҮҙҙәренең киләсәк быуынына мөрәжәғәт итеүсе\nКиләсәк ваҡыт кешеләре өсөн әйтермен, -\nҺарайҙа ултырған саҡта булды ул,\nМине тыуҙырыусы тураһында уйлаған саҡта,\nЙөрәгем мине уның өсөн\nИзге колонналы залда\nЭлектрум менән ҡапланған,\nКүккә тиклем ашҡан\nИке обелиск ҡуйырға әйҙәне...\nБына, минең йөрәгем тегендә һәм бында үрһәләнә\nҺәм мин тыуҙырған һәйкәлдәрҙе күреүсе кеше\nНиҙәр йылдар үткәс әйтер\nҺәм мин ҡылған эштәр тураһында һөйләр,\nХатшепсуттың Дейр әл-Бахри ҡаяларының итәгендә урынлашҡан һарайы\nШулай ҙа Хатшепсут осорынан иң билдәре архетиктура һәйкәле — ул Нил йылғаһының көнбайыш ярында, Батшалар үҙәненә ингән урында, Дейр әл-Бахри ҡаяларының итәгендә урынлашҡан Хатшепсуттың ерләү һарайы. Хатшепсут уға Джесер-Джесеру — «Изгеләрҙән изге» исемен бирә. Был һарайҙың архитекторы Сенмут — фирғәүен йортонда иң ҙур йоғонтоло кеше була.\nДжесер-Джесеру береһенән икенсеһе юғарыраҡ булған өс ҙур террасанан тора, бер террасанан икенсеһенә пандустар — комплексты икегә бүлеп торған ҡыя юлдар илтә. Һарай алдында үҙ ваҡытында Пунт иленән килтерелгән ағастар ултыртылған, ике яһалма күл ҡаҙылған булған, ингән юлда сфинкстар теҙелеп, аллея барлыҡҡа килтергән.\nҺарайҙың стеналарында — Хатшепсуттың хакимлығы ваҡытындағы төрлө ваҡиғаларҙы бәйән итеүсе рәсемдәр. Беренсе терраса стеналарында Карнак һарайына ҡуйылған обелисктарҙы Үрге Мысырҙан килтереү һүрәтләнгән. Икенсе терраса стеналары Хатшепсуттың илаһи тыумышы тураһында легенданы, — Мысыр аллаһы Амон әсәһе Яхмес янында фирғәүен Тутмос I -ҡа әйләнеп пәйҙа булыуы хаҡында һөйләй. Шулай уҡ икенсе терраса стеналары Хатшепсут тәхеттә ултырыуының туғыҙынсы йылында ойоштолған Пунт еренә экспедиция тарихын һөйләй. Бында Пунттың хозур тәбиғәте, урмандары, Пунттың батшаһы һәм батшабикәһе, уларҙың Мысыр фирғәүененә ҡиммәтле бүләктәр биреүе төшөрөлгән. Һарайҙың иң өҫкө террасаһы Мысыр аллаларына бағышланған. Уртала һарайҙың иң изге урыны — Амон ғибәҙәтханаһы урынлашҡан.\nҮлеме, ерләү һәм мумиялауҮҙгәртергә\nХатшепсуттың Дейр әл-Бахрилағы һәйкәле\nХатшепсут тәхеттә ултырыуының егерме икенсе йылында үлеп китә. Уның үлеме тураһында төрлө фараздар йәшәп килә, әммә египтология өлкәһендәге иң һуңғы асыштар был фараздарҙы кире ҡаға. 2007 йылда Хатшепсуттыҡы тип билдәләнгән мумияны тикшереү һығымталары уйынса, ул илле йәштәр тирәһендә ҡан инфекцияһы арҡаһында үлгән булырға тейеш. Шулай уҡ ул артрит, теш ауырыуы һәм бәлки диабет менән ауырыған, тип раҫлай белгестәр.\nОҙаҡ ваҡыт дауамында Хатшепсуттың мумияһы табылмай. Уның өсөн төҙөлгән ике кәшәнәлә лә мумияһы булмай сыға. Беренсе кәшәнә Тутмос II-нең батшалығы осоронда уҡ әҙерләнә, әммә ул фирғәүенгә әйләнгән ҡатын өсөн яраҡһыҙ була. Тәхеткә ултырғандан һуң, ерләү өсөн икенсе — KV20 кәшәнәһе әҙерләнә башлай. Уны 1903 йылда уҡ инглиз египтологы Говард Картер таба. Ҡайһы бер фараздар буйынса, KV20 кәшәнәһе Хатшепсуттың атаһы Тутсмос I өсөн тәғәйенләнгән була, уны Батшалар үҙәнендә төҙөлгән беренсе батша кәшәнәһе, тип иҫәпләйҙәр. Хатшепсут атаһы менән бер урында ерләнергә теләп, кәшәнәне киңәйткән һәм үҙенең ҡәберен ошонда әҙерләгән булырға тейеш. Әммә, Тутмос III тәхеткә ултырғас, Тутмос I-нең мумияһы KV38 кәшәнәһенә күсерелә, шул уҡ ваҡытта, бәлки, Хатшепсуттың дә мумияһы икенсе урынға күсерелгәндер.\n2007 йылда египтология өлкәһендә алдынғы белгестәрҙең береһе Захи Хавасс Хатшепсуттың мумияһы табылыуы тураһында иғлан итә. Уның иҫәпләүенсә, Батшалар үҙәнендә табылған KV60 кәшәнәһендәге ике мумияның береһе — батшабикәнеке. Был кәшәнә Хатшепсуттың һөт инәһе Сатра(Ситре) өсөн төҙөлгән булыуы билдәләнә. Бында уҡ тәхет, сенет уйыны һәм Хатшепсуттың исеме яҙылған ушебти (ерләү фигуркаһы) табыла. Мумияларҙың ДНК анализын Хатшепсуттың мумиялары табылып, аныҡ билдәләнгән туғандарының ДНК анализы менән сағыштырғандан һуң, Сатра саркофагында ятҡан кәүҙә Хатшепсуттыҡы тип раҫлана.\nДНК тикшереүҙәре һөҙөмтәһен тағы бер факт дәлилләй — Сатра саркофагындағы мумияның бер теше етмәй. Нәҡ ошо теш, тикшереүҙәр һөҙөмтәһендә, Дейр әл-Бахри ҡаяһы тарлауығында йәшерелгән ҡумтала табыла. Был ҡумтала Хатшепсуттың исеме менән картуш төшөрөлгән була.\nХатшепсуттың үлеменән һуңҮҙгәртергә\nТутмос III-нөң хакимлығы аҙағына тарихи яҙмаларҙан Хатшепсут исемен юҡ итеү башлана. Уның картуштары һәм рәсемдәре стеналарҙан юйыла. Дейр әл-Бахри һарайында Хатшепсуттың күп һәйкәлдәре ҡолатыла, ватылып, яҡында күмелә. Карнакта хатта уның обелисктары стена менән ҡаплана.\nТутмос III, үгә әсәһе хакимлыҡты уның ҡулынан тартып алыуына үс итеп уның тураһында бөтә яҙмаларҙы, уның һәйкәлдәрен юҡ итергә бойорған, тигән фекер бөгөнгө көндә нығынған. Тик ниңә һуң Тутмос III — Мысырҙың иң уңышлы ғәскәр етәксеһе — үс алыр алдынан егерме йыл буйы көткән? Египтологтар иҫәпләүенсә, уның Хатшепсут исемен тарихтан юйырға тырышлығына сәйәси сәбәптәр булған, һәм был сәбәптәр бөгөнгө көндә аныҡ билдәле түгел.\nФараздарҙың береһе буйынса, хакимлығының аҙағына Тутмос III тарихты «күсереп яҙып», Хатшепсутты батша ҡатындарына тәғәйен регент титулында ғына ҡалдырырға ниәтләгән. Шулай итеп, Тутмос III үҙенең Тутмос II-нең тура вариҫы булыуын күрһәтмәк булғандыр. Был уның тәхеткә хоҡуғын дәлилләү өсөн кәрәк булыуы мөмкин.\nҠайһы бер белгестәр иҫәпләүенсә, Хатшепсуттың ил менән оҙайлы ваҡыт дауамында уңышлы хаким итеү осрағы Мысыр фирғәүене тәхете өсөн ҡурҡыныс булған — был артабан фирғәүен тәхетен ҡатын-ҡыҙ биләүе мөмкинлеген булдырған. Фирғәүен титулын йөрөтөүгә хоҡуҡ ир-атта ғына ҡалһын өсөн, бәлки, Тутмос III Хатшепсут хакимлығы менән бәйле бөтә эҙҙәрҙе юҡ итә башлағандыр.\nХатшепсуттың исеме оҙаҡ ваҡыт фәнни донъяла билдәле булмай. Тик 19-сы быуатта Дейр әл-Бахри һарайында башланған археологик тикшеренеүҙәр генә Хатшепсут шәхесенә ҡарата ҡыҙыҡһыныу уята. Француз ғалимы Жан Франсуа Шампольон Боронғо Мысыр телен асҡандан һуң, Дейр әл-Бахри һәм Карнак һарайҙары яҙыуҙары аша бөйөк ҡатын тормошондағы ваҡиғалар тергеҙелә.\nHatshepsut : from Queen to Pharaoh / edited by Catharine H. Roehrig with Renée Dreyfus and Cathleen A. Keller\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Хатшепсут&oldid=687836 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 15 май 2017 в 06:05\nБыл бит һуңғы тапҡыр 06:05 15 май 2017 үҙгәртелгән.


ЯҢЫ ЮЛ 11 - Юлдаш\nГәрәев Радик Сафуан Әлибаев һүҙҙәре. Дуҫлыҡ - Рим Хәсәнов көйө\nМәүлит Ямалетдинов һүҙҙәре. Мөғжизәле баласаҡ- Илгиз Йомағужин көйө - Ғәниев Динар\n01Ротация Айҙар Рәҡипов «Бәхетемде килә табаһым» -\nЯҢЫ ЮЛ 11 https://bash.news/yuldash/4811_yany-yul-11\n-Үҙәктә конфликт. Ринат менән Денис араһында... Конфлик өнһөҙ бара, дөрөҫөрәге, ул башланып ҡына тора. Һәм ҡағиҙәләрҙән тайпылмай. Ҡағиҙәләр: үҙәктә йәшәй башлағас та агрессияңды белдермәҫкә. Ризаһыҙлығыңды, тәңҡитте конфликттан һуң бер тәүлек үткәс кенә белдерергә була, уныһында ла һөйләшеү ике кеше араһында ғына үтмәй, уны төркөм менән анализлайҙар. Ул да ярҙам итмәй икән…..Серияларҙы күҙәтеп барабыҙ.\n-Һәләкәт юлында уларҙың күп әйберҙәргә иҫе китмәй башлай. Кейемгә, мәҫәлән, бер ҡат кейергә кейеме булһа, еткән. Тоҙҙарҙан алған ләззәт бар нәмәнән өҫтөнлөк ала. Кейем дә,эш тә, уҡыу ҙа кәрәкмәй. Баштарында-ул ғына.\n-Фен-фенамин, йәғни амфетаминдың жаргон атамаһы. Капсула, дарыу, порошок рәүешендә һатыла. Күберәк еҫкәйҙәр һәм йоталар. Күп дозала тәьҫире 2-3 көн дауам итә. Аҙағы-психатрия, төрмә һәм үлем.\n-Вадим: Эштән ҡыуҙылар, иҫем китмәне, хатамды әле генә аңланым.\n-Гөлдәр /әсә/: 3 йыл буйы донъяның йәмен күрмәнем, тәҙрәнән-тәҙрәнән йөрөп баламды көттөм. Бөгөн мин асыҡ рәүештә барыһына ла-минең балам наркоман, тип әйтә алам. Оялмайым. Кешеләрҙән ҡурҡмайым. Иң мөһиме, балам тере. Ә мин был донъялағы иң бәхетле кеше.\n-Гөлдәрҙең улы тоҙҙарҙан бер йыл дауаланғандан һуң, бөгөн яңы тормош башлаған.\nЯҙмала /https://vk.com/topic-54260786_32267119/ : уларҙы-наркотиктарҙан ыҙалағандарҙы фото-видеоға төшөрәләр һәм көләләр.\nФотоларҙа: "Уйынсығымды бир!" тигән треннинг. Ул үҙ сиктәреңде билдәләү һәм манипуляцияларға ҡаршы тороуға йүнәлтелгән.\nҮҙәктә бөтә донъя айыҡлыҡ көнөн билдәләнеләр.


ИКЕ ҠЫҘ ҺӘМ БЕР СЕБЕШ\n21 Июнь , 10:07\nУф... Фәнүрә ауыр көрһөндө. Хәҙер Ансар ағаһы уны тағы йылға буйына алып китәсәк. Ә ҡыҙыҡайҙың бынау эҫелә бер ҙә уның артынан эйәреп йөрөгөһө килмәй. Һыу инергә рөхсәт юҡ, йыраҡҡа китергә ярамай, улай ҙа итмә, былай ҙа итмә...\n«Әҙәби күстәнәс» рубрикаһын дауам итәбеҙ. Гөлнара Мостафинаның хикәйәләрен халыҡ яратып уҡый. «ИКЕ ҠЫҘ ҺӘМ БЕР СЕБЕШ» хикәйәһен уҡыусылар бер тында уҡып сығыуҙарын яҙалар.\nФәнүрә Сәйҙә инәйҙең тауышына уянды. Күршеһенең ҡыуанысы эсенә һыймағаны күренеп тора: бер хәбәрен ҡырҡ һөйләй, юҡҡа ҡысҡырып көлөп ебәрә. Нимә булды икән тип ҡыҙыҡай өлкәндәрҙең хәбәренә ҡолаҡ һалды.\n- Алмагөлөм бәпес тапҡан бит, ҡыҙ тапҡан! Өләсәй булдым!\nФәнүрәнең әсәһе уға ҡушылып ҡыуана.\nҠыҙыҡай Алмагөл апайының бәпес алып ҡайтыуын белә, үҙе лә уларҙы түҙемһеҙләнеп көтә. Ниһайәт, уға ла уйнарға иптәш табыла!\nСәйҙә инәй пулеметтан атҡандай хәбәрен теҙҙе-теҙҙе лә шатлығын бүтән күршеләре менән уртаҡлашырға сығып йүгерҙе.\nҠыҙыҡайҙың да йоҡоһо осто. Бер уй тынғы бирмәне уға: “Бәпәйҙе ҡайҙан алалар икән ул?” Фәнүрәне һыуҙан эләктереп алыуҙары, ансар ағаһының кәбеҫтә араһында ятыуы дөрөҫ булһа, Алмагөл апай ул баланы ҡайһы ерҙән тапҡан?\nУйҙарын бүлеп, әсәһе икенсе бүлмәнән:\n- Ҡыҙым тор инде. Мин эшкә киттем, - тип өндәште.\nФәнүрә йәһәт кенә тороп кейенде лә тышҡа сыҡты.\nҠояш ҡыҙҙыра ла башлаған, ҡоштар һайрай, күбәләктәр оса, себештәр сипылдаша, матур сәскәләр үҫә – ана нисек йәмле! Ә ул, ошо гүзәллектән мәхрүм булып, серәкәйҙән таланып, һыу буйында йөрөргә тейеш.\nНисек ағаһынан тороп ҡалырға? Әллә йәшенергәме? Фәнүрә йүгереп, етмәһә, әсе еҫ. Утынлыҡтан да һә тигәнсе табасаҡ...\nШул саҡ күҙенә быҙау ояһы салынды. Унан эҙләргә башына килмәйәсәк Ансарҙың! Ултырырға урын юҡ юҡлығын, ярай, баҫып та сыҙар, ағаһы ғына күрмәһен.\nБер аҙҙан быҙауҙарын ҡыуып ҡайтҡан ағаһының үҙ алдына көйләүе ишетелде. Фәнүрә мөйөшкәрәк шылды: һиҙеп ҡалмаһын.\nУрамда тәртип урынлаштырып йөрөгән Ансар Фәнүрә торған быҙау ояһының ишеген шап итеп ябып, келәһен элде лә ҡуйҙы. Ҡыҙыҡай ни ҙә булһа әйтеп тә өлгөрмәне.\nОяны ҡараңғылыҡ баҫты. Күҙгә төртһәң дә күренмәй. Фәнүрәнең күҙ алдына имәнес үрмәкселәр, ҡурҡыныс ҡуңыҙҙар, йәмһеҙ тараҡандар килде. Улар һәр мөйөштән бына-бына уға ташланыр төҫлө. Уй, нисек ҡурҡыныс...\nЯҡты төшкән бер генә ярыҡ та юҡ, исмаһам! Ҡышын һыуыҡ булмаһын тип, атаһы тәҙрә лә эшләмәгән булды.\n- Ағай! - тип өндәште.\nТыш яҡтан тауыш-тын ишетелмәй. Ҡыҙыҡай нығыраҡ ҡысҡырҙы. Яуап юҡ. Ул иларға, ишекте дөбөрләтергә тотондо.\n- Ағаҡайым, ишекте ас әле! Мин бикле торам бит!\nАнсар тауыштың һарайҙан килеүен аңлап, ишекте асыуға, Фәнүрә уҡтай тышҡа атылды.\n- Ағ-ағ-ағай, - тине ул тотлоғоп. - Ни-ни-ниңә ми-ми-не бик-биклә-нең?\n- Унда нимә ҡарап индең һуң? Уйнарға бүтән урын бөткәнме һиңә? - тип орошто тәүҙә. Һеңлеһе һаман тыммағас, әүрәтеүгә күсте.\n- Һарайҙа уйнауыңды белмәнем бит... Әйҙә, һыу буйына барабыҙ. - “Һыу” һүҙен ишетеүгә, инде тынысланып бөткән Фәнүрә яңынан тыпырсынырға тотондо:\n- Бармайыҡ, ағай! Бөгөн бер ҡайҙа ла йөрөмәйек!\nНисек инде балыҡҡа бармаҫҡа, өйҙә генә ултырырға? Быны Ансар башына һыйҙыра алмай. Бөгөн былай ҙа Фәнүрәне эҙләп йөрөп, һуңға ҡалды. Сәғиттәр күптән йылға буйында.\nАнсар һеңлеһенә кәнфит биреп тә алдаштырып ҡараны, велосипедта йөрөргә лә вәғәҙә итте, юҡ, ыҡҡа килмәй Фәнүрә.\n- Тау итәгендә еләк бешкән... - тип ысҡындырҙы. - Мин балыҡ ҡармаҡлағансы, һин еләк ашарһың.\nЕләк һүҙенә Фәнүрәнең күҙҙәре йылтыраны. “Әйҙә һуң!” - тип шунда уҡ ризалаша һалды.\nВелосипед менән Суҡҡайын буйына һә тигәнсе барып еттеләр. Ансар, ҡармағын тотоп, йылғаға төштө, Фәнүрә, бәләкәс биҙрәһен алып, тау итәгенә йүнәлде. Серәкәйҙән таланып йөрөмәҫ һәр хәлдә. Ҡурҡыныс та түгел: ауыл ус төбөндәге кеүек. Фәнүрә турғай башындай эре тәмлекәстәргә әүрәп, ағаслыҡҡа ыңғайланы. Кү-ү-үп итеп йыясаҡ ул. Әсәһе телеңде йоторлоҡ бәлеш тә бешерер.\nШулай еләккә мауығып йөрөгәндә, ағас төбөндә йоҡлап ятҡан бер балаға барып сыҡты. Аҫтында әсәйҙәр кейә торған ҙур кофта. Алыҫта ғына ике апай еләк сүпләй, яҡын-тирәлә бер кем күренмәй. Был ниндәй ҡыҙыҡай икән?\nҠылт итеп Сәйҙә инәйҙең: “Алмагөл бәпәй тапҡан”, - тигән һүҙҙәре иҫенә төштө. Әллә ул да ҡыҙ таптымы? Фәнүрә ҡыуанысынан көлөп ебәрҙе. Ҡайһылай шәп булыр ине!\nҺаҡ ҡына ҡыҙсыҡты уятты. Уныһы, эргәһендә ят кешене күреп:\n- Әс-ә-әй! - тип иларға тотондо.\n“Ана бит, миңә әсәй тип өндәште”. Һөйөнөсөнән нимә эшләргә белмәне Фәнүрә. Һорашып, уның исеме Илүзә икәненә төшөндө. Бүтән нәмә аңлата алманы ҡыҙсыҡ, бигерәк бәләкәй шул.\nФәнүрә Илүзәне әле күтәреп, әле атлатып ауылға ыңғайланы. Еләк йыйып йөрөүен дә, Ансар ағаһы юғалтып, уны эҙләп йөрөмәһен өсөн, иҫкәртергә кәрәклеген дә башына индермәне.\nӨй ишеге бикле. Әсәһе менән атаһы төшкө ашҡа ҡайтҡансы, Фәнүрә Илүзә менән урамда уйнап торорға ла риза. Хәҙер ул яңғыҙ түгел – уның ҡыҙы бар!\nБәләкәс кенә булһа ла, Илүзә бигерәк тиктормаҫ икән. Йүгереп арығандан һуң, тауыҡтарға ҡойолған һыуҙы сәпелдәтеп уйнай башланы. Матур күлдәге генә тгел, сәстәре, биттәре һыуланып, бысранып бөттө. Фәнүрә себештәр ҡапланған япма эргәһенә барып баҫҡас, уның янына килде. Ҡыҙыҡай, себештәрҙең сипылдауына ҡушылып, ҡулын һелтәй-һелтәй әллә нимәләр һөйләне, көлдө.\n- Матурҡайҙармы? - тип һораны унан Фәнүрә.\n- Эһе. - Илүзә баш ҡаҡты.\n- Әпирәйемме? Уйнатаһыңмы?\n“Әсәйем һиҙмәҫ әле, улар ана ҡайһылай күп”, - тип уйланы ла, бер себеште алып, Илүзәгә һондо.\nУныһы шатланып, тере уйынсыҡтың муйынынан ҡыҫып тотоп алды. Бер аҙ һелкетеп уйнағандан һуң, әлеге тауыҡ һыуына һелтәне. Фәнүрә һарыҡайҙы ҡулына алды. Күшеккән себешкә ҡарап:\n- Әйҙә йыуындырабыҙ, ана ҡайһылай бысранған юғиһә, - тип берәм-берәм тотоп, ҡурҡышып сипылдаған һарыҡайҙарҙы һабынлап йыуҙы. Йомшаҡ мамығы уҡмашып, тәне ялтырап, әлһерәшкән себештәрҙең һәр береһен ташҡа кибенергә һала барҙы.\n- Хәҙер таҙарынып, тағы ла матурайып китерһегеҙ... - тип үҙе туҡтауһыҙ һөйләнде.\n“Эш” менән мауығып, әсәһенең ҡайтып ингәнен һиҙмәгән дә.\n- Атаҡ, атаҡ, нимә эшләүең был?! - Әсәһенең ҡапыл ҡысҡырып ебәреүенә “терт” итеп ҡалды.\n- Әсәй, ҡайттыңмы ни? Ә мин себештәрҙе йыуындырам. Ҡара, ҡайһылай рәхәтләнешеп яталар!\n- Ай аллам, ай, ҡыҙым, үлтерҙең инде, үлтерҙең!\nФәнүрә әсәһенең буштан-юҡҡа көйөүенә, ни эшләргә белмәй улай-былай сабыулауына ғәжәпләнде. Ҡыуаныр урынға әрләшәсе... Әмәлгә ҡалғандай, атаһы ла ҡайтып инде Ул, исмаһам, бер ҙә көймәне, киреһенсә, һыны ҡатып көлдө генә. Унан, әсәһе менән икәүләшеп, себештәрҙе дебет шәлгә төрҙөләр, тартмаға һалып, ҡояшлы урында ултыртып ҡуйҙылар. Эй, аңламаҫһың был өлкәндәрҙе!..\nШунан һуң ғына һәр береһенә алмаш-тилмәш иҫе китеп ҡараған ят ҡыҙсыҡҡа иғтибар иттеләр.\n- Беҙгә берәйһе килдеме әллә?\n- Юҡ, әсәй.\n- Ә был, улайһа, кемдең ҡыҙы?\n- Минеке. Алмагөл апайым кеүек, мин дә урмандан бәпәй табып алдым. Мине лә һыуҙан тотоп алғанһығыҙ бит, үҙегеҙ әйттегеҙ.\nӘсәһе яңынан торҙо.\n- Бер минут үҙеңде яңғыҙ ҡалдырырға ярамай, әбизәтелнә эш боҙаһың! Ни эшләтергә һине, ә? - тип һуҡранды.\nУнан, ҡыҙҙарының ай-вайына ҡарамай, Илүзәне ауыл Советына алып киттеләр. Фәнүрә юл буйына:\n- Ул минең ҡыҙым! Бер кемгә лә бирмәгеҙ!.. - тип арттарынан шыңшый-шыңшый атланы.\nӘ ауыл Советында бая урман ситендә еләк сүпләгән ике апай ултыра ине. Үҙҙәре илап бөткән. Илүзәне күреүгә береһе:\n- Ҡыҙым! - тип һикереп торҙо, сабыйын күтәреп тә алды. Ҡабат һыҡтарға тотондо. Инде ҡыуаныстан.\nАҙаҡ, хәлде һөйләп биргәс, бөтәһе лә рәхәтләнеп көлдө. Илүзәнең әсәһе Фәнүрәне үҙҙәренә саҡырҙы, ҡыҙы менән уйнарға рөхсәт итте.


Китап уҡырға! Аңларға! Лайыҡлы йәшәргә! » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Конкурстар » Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы » Китап уҡырға! Аңларға! Лайыҡлы йәшәргә!\nКитап – белем шишмәһе. Ә әҙәбиәт ана шул шишмәләрҙән хасил булған оло йылға, даръя. Бәлки, был сағыштырыуым ҡайһы берәүҙәргә оҡшап та бөтмәҫ. Шулай ҙа үҙ фекеремдә ҡалам.\nКитап ярҙамында уҡыусы тарихты өйрәнә, заман һулышын тойорға тырыша, киләсәкте күҙаллай. Шөкөр, әҙәбиәтебеҙҙә уҡыусыға, бигерәк тә йәштәргә өлгө алырҙай, һабаҡ, фәһем бирерҙәй әҫәрҙәргә ҡытлыҡ юҡ. Шуларҙың береһе – Талха Ғиниәтуллиндың «Әсә һәм бала» хикәйәһе. Уны бер тында уҡып сыҡтым һәм әҫәр тураһында оҙаҡ уйландым. Балаһын юғалтмаҫ өсөн поезд баҫҡысында, тимергә йәбешеп, өшөп-туңып нисәмә сәғәт буйы барырға мәжбүр булған Сафия образы күҙ алдынан китмәй ҙә ҡуя. Гел ауыр, ҡара эштә йөрөгән, ауылдаштары тарафынан «ир» ҡушаматы ла алған ҡатындың балаһына булған һөйөүе һис тә тупаҫланмаған. Киреһенсә, бар ғүмерен, көсөн балаһына бағышлаған нескә күңелле әсә ул.\nБына кемдән өлгө алырға кәрәк ине, тормош ауырлыҡтарына һылтанып, сабыйҙарын бала табыу йортонда ташлап киткән «кәкүк» әсәйҙәргә. Тик «балам» тип өҙөлөп торған әсәнең өмөтөн аҡламай шул улы. Сафияның: «Улым, әрменән ҡайтҡас, өйләнер, яңы йорт һалыр, ә мин тыныс, етеш тормошта ейәндәремде ҡарашырмын», – тигән татлы хыялы тормошҡа ашмай. Дөрөҫ, уның балаһы ата-әсәһенең пенсияһын ашап, өйҙә ятҡан ҡайһы берәүҙәр кеүек түгел. Ул Себерҙә эшләй. Ауылға байып ҡайта. Тик бынан әсәһенә бер ниндәй ҙә файҙа юҡ. Ул туҡтауһыҙ эсә, дуҫ-әшнәләрен һыйлай. Бер тапҡыр ғаиләһен дә алып ҡайта. Әсәләре – татар, аталары башҡорт булһа ла, ике улы ла бер ауыҙ башҡортса һүҙ белмәй...\nӘнғәм Атнабаевтың: «Башҡорттан да, татарҙан да урыҫ тыуа. Үәт, бәлә! Бына ҡайҙа мәсьәлә!» – тигән юлдары иҫкә төшә. Башҡортса, йәғни үҙҙәре аңламаған телдә һөйләшкән өләсәһенә асыуланып, биш йәшлек ейәне уға хатта уйынсыҡ пистолеттан ата. Улының ғаиләһе менән килеп китеүенең бар «файҙаһы» шул була. Сафияның улы образында беҙ йүнләп үҙ телен белмәгән, балаларына ла өйрәтә алмаған, халҡының йолаларын, ғөрөф-ғәҙәттәрен онотҡан йәш быуын вәкилен күрәбеҙ. Автор хатта уның исемен дә атамай, «ул» тип кенә алған.\nӘ бына ошо улдың ҡартлығы нисек булыр? Ул да, атаһына оҡшап, ата-әсәһенә ҡарата миһырбанһыҙ, ҡаты бәғерле булмаҫ тип кем әйтә ала? Әҫәрҙе уҡып сыҡҡас, ошондай һорауҙар тыуа. Ғөмүмән, автор барыһын да сәйнәп ҡаптырмай, уҡыусыға уйланырға урын ҡалдыра.\nБашҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Зәйнәб Биишева үҙенең ижады тураһында ошолай тип яҙып ҡалдырған: «Мин хәл-ваҡиға тураһында яҙам, әммә фекерҙәремде ярып һалмайым, улар һүҙҙәр эсенә йәшенгән, зирәк уҡыусы тапмайынса ҡалмай уны».\nТимәк, китапты уҡыу ғына етмәй, ә аңларға кәрәк. Китап – ул рухи аҙыҡ. Элек беҙҙең илебеҙ иң күп уҡыусы ил булып иҫәпләнгән. Хәҙер, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, китап уҡыусылар, тимәк, унан өлгө, фәһем, тәрбиә алыусылар ҙа кәмей. Гәзит-журнал алдырыусылар ҙа аҙая. Быны хаҡтарҙың ҡиммәт булыуы менән аңлатырға тырышҡандар ҙа бар. Ә бит хәмергә йә тәмәкегә һис тә аҡса йәлләмәйҙәр. Бигерәк тә йәштәр әҙ уҡый. «Интернет заманында китап уҡыу – иҫкелек ҡалдығы ул», – тип ебәреүселәр ҙә бар. Бәлки, уларҙың һүҙендә лә дөрөҫлөк барҙыр. Ни тиһәң дә, «Заман башҡа – заң башҡа» тип юҡҡа ғына әйтмәгәндәр. Шулай ҙа, минеңсә, китап бер ваҡытта ла бөтмәйәсәк, кешелек менән бергә йәшәйәсәк.\nКомпьютер артында ултырғандарҙың башҡаларға әллә ни зыяны юҡ. Ә бына урам буйында тәмәке көйрәтеп, һыра һемереп йөрөгән йәштәрҙе күрһәң, йән әсей. Ундай «күңелле» компанияларҙа ҡыҙҙарҙың да булыуы хафаландыра. Бер шағир яҙғанса:\n«…йәп-йәш ҡыҙҙар үтә һүгенеп,\nБашын сөйөп һыра һемергәндә\nКендектәре тора күренеп».\nБыл ҡыҙҙар буласаҡ әсәйҙәр ҙә бит әле. Бәлки, был алама ғәҙәттәрҙе ташларбыҙ, тип үҙҙәрен тынысландыраларҙыр ҙа. Ай-һай, ғәҙәт бит – ҡылыҡҡа, ә ҡылыҡтың холоҡҡа әйләнеп китеүе бар бит. Ундайҙарҙы күрһәң, ирекһеҙҙән, йылы өйҙә китап уҡып ҡына ултырһаларсы, тип уйлап ҡуяһың.\nӘҙәбиәт йылында яҡшы әҫәрҙәр ижад ителеп, китаптар сығыр, халыҡ уҡыуға ынтылыр, тип ышанғы килә. Илдең абруйы бар, китаплы халыҡтың киләсәге бар.\nЖ. Кейекбаев исемендәге мәктәптең 10-сы класс уҡыусыһы.\nСығыу ваҡыты 15-05-2015, 11:52 | Ҡаранылар: 1025\nСтәрлетамаҡ - “Китап уҡыусы ҡала”


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ТЕАТР ЯҢЫРТЫЛҒАН БИНАҺЫН АСТЫ - 2021 - Мәҡәләләр\nТЕАТР ЯҢЫРТЫЛҒАН БИНАҺЫН АСТЫ\nИҫке йылдың һуңғы көндәрен һанағанда, ниһайәт, Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театры яңыртылғандан һуң тәүге тамашасыларына ишектәрен асты. Башҡортостандың мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова, мәҙәниәт һәм сәнғәт әһелдәре, йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре театр хеҙмәткәрҙәренең шатлығын уртаҡлашып, ҡотлау һүҙҙәрен еткерҙе.\nТамашасылар был ваҡиғаны бер йылдан артыҡ түҙемһеҙләнеп көттө, үҙенең 100 йыллыҡ юбилейы алдынан ғына төҙәтеү-яңыртыу эштәренә ябылған театр был тарихи датаны ла Башҡорт опера һәм балет театры сәхнәһендә билдәләргә мәжбүр булғайны. Былтырғы йыл дауамында йә бәләкәй сәхнә өсөн ижад ителгән спектаклдәр уйнарға, йә Өфөләге башҡа сәхнәләрҙә сығыш яһарға тура килде уларға. Шуға үҙ сәхнәһен һағынған артистар тантанаға махсус рәүештә "Зөбәржәт ҡала тылсымсыһы" әкиәте буйынса яҙылған театрлаштырылған тамаша әҙерләгән. Уның сценарий авторы Дамир Йосопов, ҡуйыусы режиссеры Илсур Ҡаҙаҡбаев, рәссамы Альберт Нестеров. Ҡыйыу актерҙарға реконструкция һәм пандемия образдарындағы афәттәргә ҡаршы алышырға тура килде, күпте күргән 100-сө сезон (Артур Ҡунаҡбаев) йәш һәм өмөтлө 101-се сезонға (Айнур Ситдиҡов) Театр мөхите, Ижад, Сәм, Тамашасы һөйөүе һәм башҡа театр өсөн иң мөһим төшөнсәләр йәшерелгән һауыттарҙы тапшырҙы.\nТантана барышында республиканың мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова театрҙың ижади һәм техник хеҙмәткәрҙәренә лайыҡлы наградалар тапшырҙы. Театрҙың баш режиссеры Айрат Абушахмановҡа "Зөләйха күҙҙәрен аса" спектакле өсөн Салауат Юлаев исемендәге Дәүләт премияһы бирелде. Артабан тамашасылар М. Ғафури исемендәге Башҡорт академия театры сәхнәһендә яңғыраған йыр-моң иленә сумды. Концерт программаһының режиссеры Хөрмәтулла Үтәшев, сценарийын Динара Ҡәйүмова яҙған. Ҙур сәхнәне асыу тантанаһы Нурия Ирсаева һәм Фидан Ғафаровтың билдәле дуэты менән тамамланды. Әйткәндәй, театр оркестры шулай уҡ Бәләкәй сәхнәлә лә "Йөрәктәр ҡушылды..." концертын ҡуйҙы, унда башҡорт композиторҙарының театр өсөн яҙылған йырҙары яңғыраны. М. Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театры тоғро тамашасыларын ғинуарҙан Ҙур сәхнәлә ҡаршылай башланы.\nӘйткәндәй, Яңы йыл алдынан Башҡорт академия драма театрында Николай Крашенинниковтың "Әмилә" романы буйынса пластик спектаклдең премьераһы булды. Николай Крашенинников (1878-1941) - Башҡортостан һәм башҡорт халҡы тураһында ҙур һөйөү менән ижад иткән рус яҙыусыһы. "Әмилә" романы рус дворян мөхитендә тол ҡалған балаһыҙ профессор ҡатыны тәрбиәләп үҫтергән етем башҡорт ҡыҙының яҙмышы тураһында. Инсценировка авторы - Азалия Балгазина, художество етәксеһе - Айрат Абушахманов, пластика буйынса режиссер - Алина Мостаева. Художество һәм музыкаль яҡтан биҙәү өсөн Санкт-Петербургтан сценограф, костюмдар буйынса рәссам Екатерина Малинина һәм композитор, музыкант Олег Гудачёв саҡырылған. Тарихты пластика, бейеү һәм музыка телендә бәйән иткән спектаклдә башҡорт, рус, француз телдәрендә лә телмәр яңғырай. Башҡортсаға Динара Ҡәйүмова тәржемә иткән.\nЯҙылған: 15.01.21 | Ҡаралған: 238


Анатолий Бондарук БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы Рәйесе итеп һайланды // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nАнатолий Бондарук БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы Рәйесе итеп һайланды\n17:03, 6 июля 2010 Сәйәсәт\nАнатолий Бондарук Башҡортостандың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы Рәйесе итеп һайланды. Уның кандидатураһы бөгөнгө БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы Идараһының сираттан тыш ултырышында раҫланды, тип хәбәр итә палатаның матбуғат хеҙмәте.\nБеҙҙең белешмә. Анатолий Моисеевич Бондарук 1958 йылдың 21 мартында тыуған. Артиллерияның Баш маршалы Неделин исемендәге Ростов юғары хәрби команда училищеһын, Дзержинский исемендәге Хәрби академияны тамамлаған. Иҡтисади фәндәр кандидаты.\n1986 — 2005 йылдарҙа – «Селена» ябыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры. 2005 — 2008 йылдарҙа – «Полиэф» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры. 2008 йылдан алып хәҙерге көнгә тиклем – «Полиэф» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең директорҙар советы рәйесе, «Селена» компаниялар төркөмө президенты.\nАнатолий Бондарук «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған химигы» маҡтаулы исеменә лайыҡ булған. БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты.\nТеги: кадрҙар, БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы


Башҡортостан эҙәрмәндәре Тверь һәм Псков өлкәләренә экспедицияларға йомғаҡ яһаясаҡ // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан эҙәрмәндәре Тверь һәм Псков өлкәләренә экспедицияларға йомғаҡ яһаясаҡ\n11:10, 12 июля 2011 Сәйәсәт\n13 июлдә «Башинформ» агентлығында Башҡортостан эҙәрмәндәре Тверь һәм Псков өлкәләренә экспедициялар йомғаҡтары тураһында һөйләйәсәк. Осрашыуҙа БР Эҙәрмәндәр отрядтарының төбәк йәмәғәт фонды Советы рәйесе Илдар Бикбаев, «Бейеклек» (Межгорье), «Йондоҙ» (Дыуан районы), «Ватан» (Башҡорт дәүләт университеты) эҙәрмәндәр отрядтары командирҙары ҡатнашасаҡ.\nЭҙәрмәндәр яҙғы экспедицияларға дөйөм йомғаҡ яһаясаҡ, 2 сентябргә (Икенсе бөтә донъя һуғышы тамамланған көн) планлаштырылған сараларға анонс бирәсәк. Илдар Бикбаевтың хәбәр итеүенсә, осрашыу барышында улар үҙенсәлекле табыштар һәм ҡыҙыҡлы осрашыуҙар тураһында бәйән итәсәк.\nТеги: эҙәрмәндәр отрядтары


Радий Хәбиров һәләтле уҡыусылар менән осрашты - Правительство Республики Башкортостан\n11 октябрҙә «Торатау» конгресс-холында Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров төбәк-ара, Рәсәй һәм халыҡ-ара кимәлдәге олимпиадаларҙа еңеү яулаған юғары класс уҡыусылары менән осрашты. Сарала шулай уҡ Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары вазифаһын башҡарыусы Ленара Иванова, Мәғариф министры вазифаһын башҡарыусы Айбулат Хажин, республика юғары уҡыу йорттары ректорҙары ҡатнашты.\nОсрашыуға тиклем егет-ҡыҙҙар Мостай Кәримдең «Беҙҙең өйҙөң йәме» повесы буйынса төшөрөлгән «Һеңлекәш» фильмын ҡараны.\nБашҡортостан Башлығы уҡыусыларҙы Республика көнө менән тәбрикләне һәм уҡыуҙағы уңыштары өсөн рәхмәт белдерҙе.\n– Беҙ Башҡортостандың иң уңышлы, иң алдынғы төбәк булыуын, йәштәрҙең үҙ киләсәген тап тыуған республикалары менән бәйләүен теләйбеҙ, – тине Радий Хәбиров. – Һеҙ беҙҙең алтын фонд. Һеҙҙең маҡсаттар юғары. Сығарылыш синыф уҡыусыларының дүрттән бер өлөшө Башҡортостандан ситтәге уҡыу йорттарын һайлай – Мәскәү, Санкт-Петербург, Ҡазан, Һамар, Новосибирск ҡалаларына китә. Беҙ был күренештең тәбиғи хәл икәнен аңлайбыҙ. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, үҙебеҙҙең вуздарҙы һайлауығыҙҙы теләр инем. Республика юғары уҡыу йорттарында белем биреү кимәле тағы ла сифатлыраҡ булһын өсөн бар көсөбөҙҙө һалабыҙ.\nТөбәк етәксеһе уҡыусыларға республикала фәнни-уҡытыу үҙәге төҙөү тураһында проект ҡаралыуы тураһында хәбәр итте. Ул фән, власть, бизнесты берләштереү маҡсатын күҙ уңында тота. Бынан тыш Өфөлә 5 мең кешегә иҫәпләнгән заманса студенттар кампусы барлыҡҡа киләсәк. Был идеялар федераль кимәлдә яҡлау тапҡан һәм яҡын киләсәктә объекттарҙың проектын әҙерләү этабы башланасаҡ. Радий Хәбиров Башҡортостанда бөгөнгө талаптарға яуап биргән яңы урта белем биреү учреждениелары, атап әйткәндә, 14 полилингваль гимназия, шулай уҡ математика һәм IT-технологиялар буйынса лицей булдырыу тураһында һөйләне.\nҺәләтле балалар һәм уларҙың уҡытыусыларын матди яҡтан дәртләндереү сараларына килгәндә, берҙәм дәүләт имтиханын 100 балға тапшырыусы уҡыусыларҙы әҙерләгән педагогтарға 60 мең һум күләмендә премия ҡаралған. Төрлө олимпиадаларҙа еңеүсе балалар өсөн премия күләмен дә арттырыу ҡарала.\nУҡыусылар төбәк етәксеһенә үҙҙәренең уңыштары тураһында һөйләне, республика етәксеһенә ҡыҙыҡһындырған һорауҙарын бирҙе. Әңгәмә һуңында Радий Хәбиров егет-ҡыҙҙарға уңыштар, маҡсаттарына ирешеүҙәрен теләне.


Материалы за Июль 2016 года » Страница 6 » Башҡортостан гәзите\nЙондоҙҙар күктә яналар, Кешеләр ерҙә балҡый\nЙәмғиәт, Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт // 19-07-2016, 07:12\n(Ирек Кинйәбулатов хаҡындағы хәтирәләрҙән)\n1993 йыл. Китап кибеттәрендә Салауат Юлаевтың атлы һәйкәле һынландырылған йәшел тышлы ыҡсым ғына бер йыйынтыҡ пәйҙә булды. Саҡ ҡына алданыраҡ сыҡһа, уны күргәс тә күҙҙәр тупайыр, исемен ишеткәс тә ҡолаҡ ҡарпайыр ине. Шулай булмай, “Мин – башҡорт!” тип атала ине бит ул.\nҒәҙәттә, китаптың исеменән һуң тыныш билдәһе ҡуйылмай. Ә бында бар. Ниндәй тыныш билдәһе бит әле! Өндәп тороусыһы! Башҡортлоғона маһаямы автор? Әллә шуның менән ғорурланамы? Әллә...\nБер мин генә түгел, башҡалар ҙа иғтибар иткән икән был исемгә. Уларҙа ла һорауҙар тыуған икән. Башҡорт дәүләт педагогия институтының (хәҙерге Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге педагогия университеты) башҡорт филологияһы факультетында әҙәбиәт буйынса мин семинар алып барған төркөмдән Миләүшә Әхмәҙиева тигән студент бына ни тигәйне: “Мин – башҡорт!” тигән китапты ҡулға алғас та, “Үтә ҡыйыу яңғырай түгелме?” – тинем үҙемә үҙем. Ошо һорауыма яуап табыр өсөн тиҙерәк тәүге битте астым, икенсеһен, өсөнсөһөн... Һуңғы битте япҡас та, борсолоуымдың бушҡа икәненә төшөндөм. Тәүҙә тыуған һорауыма төрлө яҡлап, йөкмәткеле яуап алдым. Шағир үҙенең милли сығышы менән кәпәренмәй, ә башҡорттоң меңәр йыллыҡ тарихына лайыҡлы итеп йәшәй, эшләй алырға, ижад итергә, беҙҙең ишеләргә иһә уҡырға ла кәрәк икәнен төшөндөрә. Тимәк, уйландыра, бурыстар ҙа ҡуя”.\nКом: 0 // Уҡынылар: 595 тапҡыр // Тотош уҡырға\nҠамсы бәхетле итә алһа икән...\nЙәмғиәт // 19-07-2016, 07:11\nӘхирәтем күптән иркенерәк фатир эҙләй. Тик гел был мәсьәлә төрлө сәбәптәр арҡаһында тотҡарланып ҡала. Сираттағы фатирҙы барып күрергә мине саҡырҙы ул.\nКом: 0 // Уҡынылар: 512 тапҡыр // Тотош уҡырға\nМарсель Сәлимов – Артиада лауреаты!\nСәйәсәт // 19-07-2016, 07:10\nҺуңғы йылдарҙағы ижади ҡаҙаныштары өсөн Марсель Сәлимовҡа “Рәсәй халыҡтарының XIV Артиадаһы лауреаты” тигән маҡтаулы исем бирелде. Ул – үҙебеҙҙең һәм сит илдәрҙең мәҙәниәт һәм сәнғәт хеҙмәткәрҙәренә бирелә торған иң юғары йәмәғәт наградаһы. Яҙыусы-сатирик, шағир һәм журналисҡа был мәртәбәле исем Рәсәй Милли артий хәрәкәте Оло баһаламаһының (жюри) даими коллегияһы тәҡдиме менән лайыҡ булды. Лауреат дипломын Марсель Сәлимовҡа Милли артий хәрәкәте президенты Валерий Тарбоков тапшырҙы.\nҮҙ атайың үгәй булһа...\nСоциаль мәсьәлә // 19-07-2016, 07:10\nЗемфира ауырға ҡалғанға ғына өйләнде Ишмырҙа. Яратмаһа ла, туғандарының һүҙҙәренә ҡолаҡ һалды. Ҡылынаһы – ҡылынған, инде ни хәл итмәк кәрәк тип, артыҡ кәйеф-сафа ҡормай ғына туй үткәреп, бергә йәшәй башланылар.\nКом: 0 // Уҡынылар: 845 тапҡыр // Тотош уҡырға\nТау артында ниҙәр бар?..\nСпорт һәм туризм // 19-07-2016, 07:10\nИнеш урынына: ошоғаса cәйәхәттәр тураһында яҙған булманы. Минеңсә, поход юлъяҙмалары ҡағыҙ бите сиктәрен үҙ итмәй, уларҙың форматы – тау-урман, төнгө күктәге йондоҙҙар, усаҡта ҡайнаған сәй һәм ярһыу кисерештәр менән тыныс, тәрән тойғолар... Төрлө тәьҫораттар һәм хистәр мөлдөрәмә тулы күңелдәрҙе сайпылтҡан ваҡыт, ҡала ығы-зығыһынан, эреле-ваҡлы мәшәҡәттәрҙән арынып, үҙ-үҙең менән аралашып алыр мәл... Ә нимә яҙырға һуң? Күргән матурлыҡты, хозурлыҡты нисек кенә тасуирлаһам да, улар тыуҙырған хис-тойғоларҙы еткерә алмаҫмын. Уларҙы үҙ күҙең менән күреү мөһим. Әммә яҙмай ҙа булмай, шуға үҙемдә батырлыҡ табып, һеҙгә улар тыуҙырған тәьҫораттарҙы еткерергә тырышырмын.\nКом: 0 // Уҡынылар: 1168 тапҡыр // Тотош уҡырға\n“Һауаларға, ай, уҡ сойорғоттом...”\nАнонстар // 19-07-2016, 07:00\nҺәм ул уҡ шанлы дәүерҙәр, данлыҡлы тарих, дәһшәтле йылдар аша сойорғоп үткәндәребеҙҙән бөгөнгө заманыбыҙға ялҡынлы сәләм булып, аңдарҙы ярып килеп ҡаҙалды. Атай-олатайҙарыбыҙҙың был аманатын ошо көндәрҙә Ғафури районының Имәндәш ауылында үткән “Мәргән уҡсы” уҡтан атыу буйынса республика милли фестиваленә барған һәр милләттәш тойғандыр. Бында бөтә нәмә йәнгә яҡын. Хатта республикабыҙ тарихында яңы бер этник дәүер асылғандай. Шулай булмай ни, беренсе тапҡыр үткәрелде бит башҡорттоң хәрби һәм ғөмүми йәшәү рәүешенә ҡағылған милли уҡтан атыу бәйгеһе. Иң мөһиме, тәүгә үткәрелеүенә ҡарамаҫтан, ул халыҡ-ара кимәлде лайыҡлы күтәрҙе.\n“Ҡаҙмаш ҡуйҙы беҙгә ҡанат”\nЙәмғиәт, Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт // 18-07-2016, 22:19\nРеспубликала киң таралған “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!” байрамының тәүге тапҡыр ярты быуат элек Әбйәлил районында булғанын күптәр белмәйҙер ҙә әле. Танылған журналист, “Почет Билдәһе” ордены кавалеры, РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Ғәли Ишбулатовтың тәҡдиме буйынса уның тыуған төйәге Ҡаҙмашта ауылдаштар йыйыла ул саҡта. Күркәм йолаға нигеҙ һалыусылар туғандар бер-береһен танып үҫһен, тарих юғалмаһын, йәш быуын йәнтөйәген ҡәҙерләһен тигән кеүек маҡсаттарҙы күҙ уңында тотһа, һуңғы йылдарҙа был сара төйәкте төҙөкләндереү йәһәтенән дә ҙур әһәмиәткә эйә.\nКом: 0 // Уҡынылар: 590 тапҡыр // Тотош уҡырға\nАҡ яҙмыш юрағандыр Аҡдәүләт\nЙәмғиәт, Пенсионер // 15-07-2016, 00:26\n“Заманың ниндәй – яҙмышың шундай”, – ти халыҡ. Атайҙары ил һаҡларға яуға киткәс, бөтә ауыр эш ҡарт-ҡоро, ҡатын-ҡыҙ, балалар иңенә төшә. Сабый сағы урланған “бәләкәй һалдаттар” ҡайһы ғына өлкәлә эшләмәне икән ул замандарҙа?! Быуындары ла нығынып бөтмәгән балаларҙың һәр хеҙмәт көнө үҙе ҙур батырлыҡҡа тиң.\nӘ бөтөнләй атай-әсәйһеҙ ҡалған үкһеҙ етемдәрҙең әсе ҡайғыларға, тауҙай ауырлыҡтарға бирешмәй йәшәргә тырышыуы, белем алып, илебеҙгә файҙалы кешеләр булып сығыуы хайран ҡалырлыҡ. Шундайҙарҙың береһе — Ҡотой мәктәбенең хаҡлы ялдағы уҡытыусыһы Маһира Абдулла ҡыҙы Йәркәева менән бер коллективта эшләнек. Уның етемлектә үткән бала сағы тураһында һөйләгәндәрен тыныс ҡына тыңлап булмай торғайны.\nКом: 0 // Уҡынылар: 655 тапҡыр // Тотош уҡырға\nЙәмғиәт, Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт // 15-07-2016, 00:26\nБашҡорт дәүләт университетының Бөрө филиалындағы филология һәм мәҙәниәт-ара коммуникациялар факультеты уҡытыусылары һәм студенттары Ҡурған өлкәһе башҡорттары фольклорын йыйыу, системалаштырыу маҡсатында шул тарафҡа сәфәр ҡылды. Экспедицияның әһәмиәте Рәсәй гуманитар фәнни фонды тарафынан танылды.\nКом: 0 // Уҡынылар: 622 тапҡыр // Тотош уҡырға\nСоциаль мәсьәлә, Спорт һәм туризм // 15-07-2016, 00:26\n“Йүрүҙән-2016” туриадаһы – Бөтә Рәсәй инвалидтар араһында спорт туризмы фестивале тамамланды. Сәләмәтлеге буйынса мөмкинлеге сикләнгәндәрҙе туризм ярҙамында реабилитациялауҙың әһәмиәте күптән иҫбатланған. Бөгөнгө маҡсат иһә уны ябай һәм хәүефһеҙ итеүгә ҡайтып ҡала. Бындай төр алымдың ҡасандыр тап Башҡортостанда ҡулланыла башлауы ла мәғлүм. Туриадала ҡатнашҡан командалар яңы ғилем, тәжрибә туплай, оҫта спортсыларҙан, судьяларҙан кәңәш-тәҡдимдәр ала.\nБала тыуа үҙ өлөшө менән\nСоциаль мәсьәлә // 15-07-2016, 00:25\nИзгелектән өйөлә бәхет\nИман // 15-07-2016, 00:23\nАллаһ Тәғәлә әҙәм балаһына ул күтәрә алырлыҡ һынауҙар бирә, тиҙәр. Ошо һүҙҙәрҙе күҙ уңында тотҡанда, был ҡатындың рух ныҡлығы, күңел көсө һәр кемде хайран ҡалдырыр. Яҙмышында осраған бихисап ауырлыҡты тормошто яратыуы менән еңеп сыҡҡандыр Шәмситаб апай Фазылбәкова. Йәш быуынға һәр яҡлап оло өлгө ул.\nҒаиләлә башланһа, мәктәптә дауам ителһә...\n--- // 15-07-2016, 00:20\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының Башҡарма комитетында “Ҡала мөхитендә башҡорт телен һаҡлап ҡалыу” тигән темаға арналған “түңәрәк өҫтәл” үтте. Сараға билдәле ғалимдар, йәмәғәт эшмәкәрҙәре, уҡытыусылар, ата-әсәләр саҡырылды.\nСәйәсәт, Йәмғиәт // 15-07-2016, 00:20\nОшо арала Бөтә донъя башҡорттарының IV йыйынына бәйле яҙмаларҙы яңынан ҡарап сыҡтым. Рәхмәт “Ватандаш” журналы хеҙмәткәрҙәренә – “Наши корни – в веках и тысячелетиях” тигән дөйөм баш аҫтында мөһим сараға арналған ҡайһы бер мәғлүмәттәрҙе баҫып сығарҙы.


Рәсәй ғәҙәттән тыш хәлдәр министырлығының Башҡортостан Республикаһы буйынса баш идаралығы тәҡдим итә.\n12.07.2019 12:33 Происшествия\nӘгәрҙәсауҙа үҙәгендә төтөн еҫен һиҙһәгеҙ йәки ут сығыуын күрһәгеҙ,паникаға бирелмәгеҙ. Иң хәүефһеҙ урындан тороп, янғындан һаҡлау бүлегенә шылтыратығыҙ.\nЭвакуация сараларын дөрөҫ үтәү буйынса хәстәрлек күрегеҙ. Балаларҙы контролгә алығыҙ. Тын алыу ағзаларын зарарлы янғын матдәләренән һаҡлар өсөн ауыҙығыҙҙы һыулы сепрәк менән ябығыҙ. Булдыра алғанса аҫҡа эйелегеҙ, аҫта һауа күберәк.\nТөтөн көслө булған осраҡта, насар күргәндәстенаға тотоноп барығыҙ.\nТөтөн концентрацияһыныҡ булған ергә бармағыҙ. Янғынын сыҡҡан урындан ҡаршы йүнәлештә барығыҙ. Иҫегеҙҙә тотоғоҙ: лифт менән ҡулланырға ярамай, сөнки ул ҡапыл һүнеп, туҡтауы бар. Күп кеше араһында ҡалһағыҙ, ҡулдарығыҙҙы терһәктән бөкләгеҙ һәм үҙегеҙгәҡыҫығыҙ, йоҙроҡҡа төйнәғеҙ. Кәүҙәгеҙҙе артҡа эйеғгеҙ, аяғығыҙ менән алға терәлегеҙ, алда бушлыҡ барлыҡҡа китереп, арҡа менән баҫымдытоторға тырышығыҙ һәм яйлап ҡына ҡуҙғалығыҙ.\nҺаҡ булығыҙ. Ҡурҡыныс янағаносраҡта 112 берҙәм номеры буйынса ашығыс хеҙмәт телефонына шылтыратығыҙ.\nРәсемдең сығанағы: https://tiriacpropertyservices.ro/img/servicii/Servicii_speciale.jpg


Артур Вәлиев — Башҡортостандың Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы етәксеһе урынбаҫары // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nАртур Вәлиев — Башҡортостандың Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы етәксеһе урынбаҫары\n16:11, 20 ноября 2017 Сәйәсәт\nӨФӨ, 2017 йыл, 20 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.\nАртур Вәлиев Башҡортостандың Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы етәксеһе урынбаҫары итеп тәғәйенләнде. Тейешле бойороҡҡа Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры ҡул ҡуйҙы. Хәҙер Артур Вәлиев республикала электрон киң мәғлүмәт сараларын үҫтереү мәсьәләләре өсөн яуаплы.\nАртур Урал улы Вәлиев 1970 йылдың 9 февралендә Өфөлә тыуған. «Тарих» белгеслеге буйынса Башҡорт дәүләт университетын, «Журналистика, редакция-нәшриәт эше» белгеслеге буйынса М.В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетын тамамлаған.\n1992 йылдан Өфө ҡалаһы телекомпанияларында эш башлай. 1996 йылда Мәскәүгә күсеп китә, бер нисә йыл Санк-Петербургта, Пекинда йәшәй һәм эшләй.\n2000-2001 йылдарҙа — «Телекомпания НТВ» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең мәғлүмәт хеҙмәте хәбәрсеһе. 2003 йылда — «Истории в деталях» (СТС) тапшырыуы етәксеһе урынбаҫары һәм алып барыусыһы.\n2004-2006, 2008-2010 йылдарҙа — «Телекомпания РЕН ТВ» ябыҡ акционерҙар йәмғиәтенең «Неделя с Марианной Максимовской» тапшырыуы махсус хәбәрсеһе. 2006-2008 йылдарҙа — СТС-Петербург телеканалында «Истории в деталях» программаһы етәксеһе.\n2010-2011 йылдарҙа — «Первый канал» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең мәғлүмәт тапшырыуҙары дирекцияһы махсус хәбәрсеһе.\n2011-2015 йылдарҙа — СТС телеканалында «Детали. Новейшая история» программаһы етәксеһе, СТС , «Домашний», «Украина» телеканалдары өсөн кино төшөрөү продюсеры.\n2015-2017 йылдарҙа — CGTN-Русский (Ҡытайҙың үҙәк телевидениеһы) телеканалы тапшырыуҙары хәбәрсеһе, мөхәррире, авторы һәм алып барыусыһы.


21 Ғинуар 2020, 19:43\nКиң тамашасы өсөн премьера сентябргә билдәләнгән, һуңынан картина прокатҡа сыға. Бәлки, быға тиклем тамашасылар фильмды фестивалдәрҙә ҡарай алыр.\nАйнур Асҡаровтың «Өс таған» фильмын рус телендә Санкт-Петербург актерҙары тауышландырҙы. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына режиссер үҙе хәбәр итте.\nФильмдың тауыш режиссеры һәм уны ҡабаттан яҙҙырыусы – Владимир Сухарев. «Был минең тормошомда иң яуаплы һәм ҡатмарлы проект булды. Мине тәҡдим иткән өсөн фильмдың операторы Вячеслав Ложковҡа һәм ошондай проектты ышанып тапшырған режиссер Айнур Асҡаровҡа ҙур рәхмәт, — ти Владимир. — Яңы йылда барыһына ла ошо фильмды ҡарарға кәңәш бирәм, сөнки ул ысынлап та үҙенең изге, ихлас һәм саф булыуы менән иғтибарға лайыҡ».\nКиң тамашасы өсөн премьера сентябргә билдәләнгән, һуңынан картина прокатҡа сыға. Бәлки, быға тиклем тамашасылар фильмды фестивалдәрҙә ҡарай алыр. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Өфөлә күренекле яҙыусы Мостай Кәримдең 100 йыллығына арналған юбилей сараларында ҡатнашыусыларға уның повесы буйынса төшөрөлгән «Өс таған» фильмы күрһәтелде.\nФильмдың режиссеры – билдәле башҡорт режиссеры Айнур Асҡаров («Өфөнән һөйөү менән», «Еңмеш», «Әсе бал», «Пилорама», «Әсә»), сценаристар — Айҙар Аҡманов, Мәғәфүр Тимербулатов, Дамир Йосопов, композитор — Камил Абдуллин. Картинала башҡорт театрҙарының танылған актерҙары Азат Йыһаншин, Вәкил Йосопов, Тәнзилә Хисамова, Әхәт Хөсәйенов, Гөлшат Ғайсина, Айһылыу Йомағолова һәм башҡалар уйнай.