Иҡтисади Башҡортостан - 13.02.20 Аҡ ҡомло пляж, диңгеҙ, зиннәтле лайнер, ҡәнәғәт йөҙҙәр... Әкиәтме? | Выпуск передачи ГТРК «Башкортостан»\nИҡтисади Башҡортостан - 13.02.20 Аҡ ҡомло пляж, диңгеҙ, зиннәтле лайнер, ҡәнәғәт йөҙҙәр... Әкиәтме?\nАҡ ҡомло пляж, диңгеҙ, зиннәтле лайнер, ҡәнәғәт йөҙҙәр. Билет хаҡы ике тапҡырға осһоҙ. Ҡыҙыҡһындырамы? Әлбиттә! Агрессив реклама һәр ваҡыт үҙ ҡулланыусыһын таба. “Инкруизес”! Америка компанияһы, бөтә донъя буйлап ярты хаҡҡа сәйәхәткә саҡыра. Был шәп тәҡдимде күптәрегеҙ ишеткәне барҙыр әле, булмаһа ишетерһегеҙ. Тик алдағы ярты сәғәттә барасаҡ әңгәмәнән белгестәр фекерен тыңлау артыҡ булмаҫ. Беҙ бер кемде лә ғәйепләргә йә өгөтләргә йыйынмайбыҙ. Мәғлүмәт өсөн еткерәбеҙ, ә теләһә ниндәй тәҡдимде ҡабул итергәме, юҡмы һәр кем үҙе хәл итә. Инкруизес сәйәхәтселәр клубы ҡәҙимге пирамида ысулына ҡоролған тип иҫбатлай күп белгестәр. Бындай ойошмаларҙың нисек эшләгәнен яҡшы белһәк тә тоҙаҡҡа үҙ аяҡтарыбыҙ менән барып баҫабыҙ. Төрлө сәбәптән, кемдер алданыраҡ инеп ҡалһам теге юғарыла еңел аҡса эшләп ятыусылар рәтендә буласаҡмын тип аңлы рәүештә туған-таныштарын алдарға тотона, икенселәр пирамида принцибын аңламайынса, өсөнсөләр, шәхсән был осраҡта, ярты хаҡҡа донъя гиҙеп ҡайтам тип ышана. Ә тәҡдим ителгән “тауарҙың” эстәлеген асып ҡарарға ла, ваҡ хәрефтәр менән яҙылғанын уҡырға ла ваҡыт тапмайбыҙ.\nАна шул эстәлеген бер аҙ асыҡлап ҡарайыҡ. Инкруизис лайнерында сәйәхәт туристик агентлыҡтыҡынан ике тапҡырға осһоҙ. Нисек улай?\nОйошманың үҙ лайнерҙары юҡ, улар ҙа туристик компаниялар кеүек ҡуртым хаҡын түләй, йәғни аралашсы ролен үтәй. Ысынында, хаҡ бер ҙә айырылмай, тик уны бер кем дә әйтергә ашыҡмай. Сөнки компания ҡағиҙәләренә ярашлы ағзаларға хеҙмәт хаҡы, круизға билет суммаһы, ташламалар хаҡында мәғлүмәт биреү тыйыла. “Сәйәхәтселәр клубы” атамаһы артына йәшеренгән ойошманың эше ағзаларҙы бер командаға туплау принцибына ҡоролған. Кемдер ял итеп ҡайтып та йә командала эшләп ҡарап та үҙенең отолғанын аңлай икән быны башҡаларға һөйләргә ашыҡмай, ояты ни тора…\nКомпания 2 йүнәлештә эшләргә тәҡдим итә. Ябай сәйәхәтсе булараҡ, бының өсөн ай һайын 100 доллар, йәғни 6 мең һумдан ашыу аҡса күсереп барырға кәрәк. 12 ай дауамында йыйылған сумманың тик 60 процентын ғына юллама һатып алыуға тотоноп булғанын күптәр һуңынан ғына белеп ҡала.\n2-се йүнәлештә компания артыңдан клиенттар индереп аҡса эшләргә тәҡдим итә. Ҡәҙимге пирамида юлы менән, йәғни эш хаҡы йәлеп ителгән клиенттарҙың иғәнәһенән бүленә. Студиябыҙ эксперттары: Иҡтисад фәндәре кандидаты Илдар Мидхәт улы Ғәбитов, турагент Әлфинур Закир ҡыҙы Ғиззәтуллина.


Өфө ҡотҡарыусылары Ағиҙел йылғаһында боҙҙоң йоҡа булыуы хаҡында иҫкәртә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфө ҡотҡарыусылары Ағиҙел йылғаһында боҙҙоң йоҡа булыуы хаҡында иҫкәртә\n12:56, 9 января 2020 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2020 йыл, 9 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.\nБыйыл ҡыш йылға-күлдәрҙә боҙҙоң ҡалынлығы хәүефле. Республиканың Ғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса дәүләт комитеты хеҙмәткәрҙәре шул хаҡта иҫкәртә һәм һыу ятҡылыҡтары буйлап рейдтарын дауам итә.\nӨфөлә Дуҫлыҡ монументы янындағы Ағиҙел йылғаһында ул 20 сантиметрға етә, ләкин йылға уртаһында ни бары 8 сантиметр. Боҙҙоң ҡалынлығы 10 сантиметрҙан кәм булмаған осраҡта ғына кеше өсөн хәүефһеҙ һанала.\nҠотҡарыусылар һүҙҙәренсә, был балыҡсыларҙы ҡурҡытмай.\nНыҡ туңмаған боҙҙан йөрөү өсөн берҙән-бер хәүефһеҙ техника төрө – һауа мендәрендәге судно. Уның менән ҡыҫҡа ваҡыт эсендә ярҙамға мохтаждар янына барып етергә мөмкин. Бындай катерҙың максималь тиҙлеге –сәғәтенә 90 саҡрым.\n2020 йылдың тәүге көндәрендә һыу ятҡылыҡтарында фажиғәләр теркәлмәгән.\nТеги: ҡотҡарыусылар, Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы, ҡышҡы балыҡ тотоу


Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаттары 100-шәр мең һум аласаҡ // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nШәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаттары 100-шәр мең һум аласаҡ\n14:49, 11 сентября 2014 Йәмғиәт\nБашҡортостан Хөкүмәте ҡарары Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге журналистика премияһы тураһындағы положениеға үҙгәрештәр индерҙе. Документҡа ярашлы, журналистика өлкәһендә иң яҡшы әҫәр ижад иткән һәм премияға лайыҡ булған журналисҡа 100 мең һум күләмендә аҡсалата бүләк биреләсәк. Шундай уҡ сумманы иң яҡшы әҫәр ижад итеүсе коллектив та аласаҡ. Журналистика өлкәһендә авторҙашлыҡта иң яҡшы әҫәр барлыҡҡа килтергән һәм премияға лайыҡ булған коллективтың һәр авторына премия лауреаты исеме бирелә.\nЭлек, премия тураһындағы положениеға ярашлы, аҡсалата бүләктең суммаһы 50 мең һум тәшкил итә ине.\nТеги: бр хөкүмәте ҡарарҙары,хоҙайбирҙин премияһы


«Һеңлекәш» фильмы «Нурлы фәрештә» кинофестивалендә Гран-при һәм тамашасылар һөйөүе призын яуланы // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n10:47, 8 ноября 2019 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2019 йыл, 8 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\n«Һеңлекәш» нәфис фильмы XVI «Нурлы фәрештә» халыҡ-ара хәйриә кинофестивалендә Гран-при һәм тамашасылар һөйөүе призын яуланы. Был хаҡта фильмдың сценарий авторы Айҙар Аҡманов хәбәр итте.\n«Мотор Фильм Студия» кинокомпанияһы фильмын режиссер Александр Галибин Мостай Кәримдең «Беҙҙең өйҙөң йәме» повесы буйынса төшөрҙө. Таҫма повесть авторы – башҡорт әҙәбиәте классигы, Башҡортостандың халыҡ шағиры, яҙыусы һәм драматургтың тыуыуына 100 йыл тулыу айҡанлы 2019 йылдың 19 сентябрендә экранға сыҡты.\n«Һеңлекәш» — киң кинопрокатҡа сыҡҡан башҡорт телендәге беренсе заманса фильм.


15:56, 11 август 2011 версияһы\n134 байт алынған , 9 лет назад\n08:15, 30 июль 2011 версияһы (төҙәтеү)\n15:56, 11 август 2011 версияһы (төҙәтеү) (кире алырға)\nИләс (Турат) ауылы - Хәйбулла районы, Яңы ергән ауыл биләмәһенә ҡарай.\nМилли состав: башҡорттар (100%).\n* Район үҙәгенә тиклем (Аҡъяр): 12 км\n* Ауыл советына тиклем (Яңы ергән): 6 км\n* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Сара): 67 км\nИләс ауылы старшина Һағынбай Күҫәков командаһына ҡаралан.\nТағы бер тарихи мәғлүмәт.\nБашҡа төр мәғлүмәттәрҙе ауыл сайтында эҙләгеҙ.\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/66702 ҡабул ителгән


Синоптиктар Башҡортостанда был аҙнаның һалҡын һәм ҡарлы буласағын фаразлағайны\nЫсынлап та, бөгөн иртән республиканың барлыҡ төбәктәрендә лә епшек ҡар яуыуы, елдең көсәйеүе күҙәтелде. Юлдағы боҙлауыҡ водителдәргә ҙур ҡатмарлыҡтар тыуҙырҙы.\nҠайһы бер урындарҙа юл бөтөнләй күренмәй тиерлек. Шуға ла руль артындағылар томанға ҡаршы фарҙарын һәм авария сигнализацияһын тоҡандырырға мәжбүр булды. Был видеояҙманы беҙҙең ижади төркөм Күгәрсен районына китеп барышлай төшөргән. Унан күренеүенсә, бындай шарттарҙа водителдәр дистанция тоторға һәм тиҙлекте арттырмаҫҡа тырыша.


Ҡамыш, томбойоҡ араһында нимә бар? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Эй ултыра балыҡсы... » Ҡамыш, томбойоҡ араһында нимә бар?\nҠамыш, томбойоҡ араһында нимә бар? 10.09.2014 // Эй ултыра балыҡсы...\nКарптар ғаиләһенә ҡараған ҡарабалыҡ Башҡортостанда ярайһы уҡ киң таралған. Балыҡсыларҙы ниндәй үҙенсәлектәре менән үҙенә ылыҡтыра һуң ул?\nБеренсенән, ваҡ ҡына тәңкәләренең ҡояшта төрлө төҫтәге нурҙар сәсеп ялтырауы һоҡландырһа, икенсенән, көслөлөгө менән айырылып тора. Күҙҙәре ҡыҙыл төҫтә, арҡа өлөшө ҡара йәшел, ныҡ лайлалы. Ите һәм тиреһе төрлө витаминға ифрат бай.\nҠарабалыҡ – ҡыҙыҡтырғыс табыш. Уны нисек тотоу, ҡайһы урында ҡармаҡ һалыу хаҡында һәүәҫкәрҙәр баш ватыуҙан туҡтамай. Күпме балыҡсы – шунса фекер. Беҙ ҙә үҙ сиратыбыҙҙа ҡайһы бер тәжрибә алымдарыбыҙ менән уртаҡлашмаҡсыбыҙ.\nҠарабалыҡ йылғаның тымыҡ, ҡамышлы урынын, күлдең ләм ултырған ҡуйы томбойоҡло ерен үҙ итә. Селәүсен, ҡарышлауыҡ, бөжәктәр менән туҡлана, эремсек, бүрттерелгән бойҙай, икмәктән дә баш тартмай.\nӘ ҡайһы ваҡытта яҡшы ҡаба һуң ул? Быны белмәгән балыҡсы, һис шикһеҙ, буш ҡул менән ҡайтасаҡ. Хәтер янсығына шуны һалып ҡуйығыҙ: ҡарабалыҡ ҡыҫҡа ғына ике осорҙа – май аҙағында (7–12 көн) һәм август – сентябрь айҙарында – шәп ҡаба. Йәй уртаһында әллә ни эләкмәй. Ыуылдырыҡты иң һуң сәскән балыҡтарҙың береһе ул. Тағы ла бер үҙенсәлеге: ярҙан өс-биш метр алыҫлыҡта билдәле бер юлдан йөҙөүсән. Үләндәр ҡыбырлай, һыу өҫтөнә һауа бөрсөктәре сығып тора икән, тимәк, ул ерҙә ҡарабалыҡ йөрөй. Иң яратҡан аҙыҡтарының береһен дә әйтеп үтәйек: ҡыҙыл тиреҫ селәүсененә ифрат шәп ҡаба.\nЙоҡоһон йәлләмәгән балыҡсы һыу буйынан ҡоштарҙың таңғы сәләмен ишетеп, өҫтәүенә ҡарабалыҡ тотоп ҡайтыр. Иртә томанлы икән, бигерәк тә һәйбәт, әҙ-мәҙ ямғыр һибәләп торһа ла ярай. Кем ҡалҡыуыслы ҡармаҡ менән тоторға ярата, ҡарабалыҡ – уныҡы. Ҡалҡыуыстың ике-өс грамлығын ҡулланыу айырыуса яҡшы һөҙөмтә бирер. Тик бер нәмәне оноторға ярамай: селәүсен кейҙерелгән ырғаҡ үләнгә йә һыу төбөндәге мәтегә тейеп торорға тейеш түгел. Уны ел ваҡытында ғына ергә еткереп һалырға кәрәк.\nТөп ҡармаҡ ебегеҙ 0,3 – 0,35 мм ҡалынлығында булһа, осондағыһы 0,18 – 0,20 миллиметрҙан артмаһын. Туғыҙынсы, унынсы номерлы ырғаҡтарҙы ҡулланыу отошло. Барыр урынығыҙҙы кистән емләргә онотмағыҙ, иң уңайлыһы – тупраҡ ҡатыш эремсек.\nҠалҡыуыстың һыу төҫөндәгеһен һайлаһағыҙ, ҡарабалыҡты ҡурҡытмаҫһығыҙ. Ул һыуҙа яңғыҙ йөҙөүҙе хуп күрә. Алда әйтеп үткәнебеҙсә, башҡа балыҡтар һымаҡ уҡ иртә менән яҡшы ҡабыусан, шулай уҡ төндә лә шәп эләгә. Был мәлдәр йылы, елһеҙ икән, ике-өс килограмлыҡтарын да тоторға мөмкин.\nҠарабалыҡ ҡапһа, һыу өҫтөндә ятҡан ҡалҡыуысығыҙ яйлап ҡына ситкә, үлән, томбойоҡ араһына тартылыр. Төнөн яҡтыртҡыстар ҡуйырға онотмағыҙ. Киң таралған фидер ысулы менән дә ҡармаҡларға мөмкин. Тик бер нәмәне иҫтә тотоғоҙ: төнөн балыҡ ярға яҡын йөрөй, тимәк, урынды әҙ-әҙләп емләп торорға кәрәк.\nҠарабалыҡтар көҙгә ҡарай, үлән араһынан сығып, һыуҙа батып ятҡан ағас араларына йыйыла. Был ваҡытта уларҙы емләмәй тоторға ла була.\nӘлеге төр балыҡ Ҡариҙел, Танып йылғаларында ярайһы күп үрсегән. Республиканың көньяҡ-көнсығышындағы күлдәр ҙә уға бик бай. Әбйәлил районында хатта Ҡарабалыҡлы тигәне лә бар.


Әхмәр ҒҮМӘР-ҮТӘБАЙ Мең дә бер күҙәтеүем. 293-сө күҙәтеүем: "Бикбайға әйтеп, сығарттырырмын..."\n28 Декабрь 2019, 14:25\nКүҙ алдығыҙға килтерегеҙ: бер арба булып ултырған алпамышалай кәүҙәле кеше ихатабыҙға инеп килә. Үҙе шулай тип сәләмләй: "Ғүмәр, мин һиңә түгел, Әхмәргә килә ятам. Мәрйәм килен, самауырыңды ҡуй...". Һуңғы курста уҡып йөрөгәнемдә Өфө урамында осраны бер мәл...\nМилләтебеҙҙең шундай арҙаҡлы улдары бар, улар менән аралашҡанда үҙеңде яҡлаулы, һаҡлаулы итеп тояһың, ошо халыҡтың вәкиле булыуыңа ғорурланаһың, шатлыҡ атына атланаһың. Шундай шәхестәрҙең береһе – данлыҡлы колхоз рәйесе, атаҡлы педагог һәм хужалыҡ етәксеһе Хөрмәт Зөлҡәрнәй улы Хәсәнов булды. Тап уның эшмәкәрлеге һөҙөмтәһендә ваҡытында "перспективаһыҙ" мөһөрө һуғылып, бөтөүгә табан йөҙ борған Сыңғыҙ, Буранбай ауылдары һаҡланып ҡалған. Ошо ауылдарҙан кешеләр эш эҙләп ситкә күсеп китмәһен өсөн Хөрмәт Зөлҡәрнәй улы ҙур ҡыйынлыҡ менән юллап малсылыҡ фермалары астыра. Был шәхестең эшмәкәрлеге хаҡында тулы килеш Йәүҙәт Мөхәмәтйәровтың "Хөрмәтле Хөрмәт" ("Ағиҙел", №5, 2018) тигән мәҡәләһендә уҡый алаһығыҙ.\nШәхсән үҙемә килгәндә, Хөрмәт Зөлҡәрнәй улы минең яҙғандарҙы уҡып бара торғайны. Айырата мөнәсәбәте лә булды. Әйтәйек, студент саҡта йәйге каникулға ҡайтһам, хәҙер инде пенсиялағы Хәсәнов минең менән осрашып һөйләшергә тип өйөбөҙгә килә торғайны. Күҙ алдығыҙға килтерегеҙ: бер арба булып ултырған алпамышалай кәүҙәле кеше ихатабыҙға инеп килә. Үҙе шулай тип сәләмләй: "Ғүмәр, мин һиңә түгел, Әхмәргә килә ятам. Мәрйәм килен, самауырыңды ҡуй...". Һуңғы курста уҡып йөрөгәнемдә Өфө урамында осраны бер мәл Хөрмәт Зөлҡәрнәй улы. Осраны ла:\n– Һаумы, улым! Шиғырҙар яҙыламы, бер китаплыҡ булдымы? Китапҡа тулһа, бергә йый ҙа, миңә бир. Бикбайға әйттем сығарттырырмын...\nБашҡорт әҙәбиәтен бик яҡшы белгән, әҙәбиәт, халҡыбыҙ тарихы, уның рухиәте хаҡында сәғәттәр буйына тап-таҙа башҡорт телендә телмәр тотҡан шәхес булды ул. Ололар һөйләүенсә, ҡурайҙа ла уйнаған, халыҡ йырҙарын да оҫта башҡарған ул. "Ҡайным дәртләнеп китеп ҡурай уйнаһа, тыны менән үлән ҡурайҙы яра өрөр ине", тип иҫләй уның хаҡында кейәүе Йәүҙәт Мөхәмәтйәров.


Быйыл гимназиябыҙҙың барлыҡҡа килеүенә 75 йыл тула. Был мөһим дата гимназияға ғына түгел,ә республикабыҙ өсөн дә ҙур байрам. Бөйөк шағир Рәми Ғарипов исемен йөрөткән гимназия – мили кадрҙар әҙерләү үҙәге. Гимназияны төрлө йылдарҙа тамамлаған сығарылыш уҡыусылары үҙенең уҡыу йортон онотмай, хәлдәренән килгәнсә ярҙам итеп, кәңәштәрен биреп торалар.\n18 апрель көнө гимназиябыҙға үҙҙәренең тәжрибәһе менән уртаҡлашырға, киләсәк быуын табиптары менән танышырға 1997 йыл сығарылыш уҡыусылары Исаев Арсен Ғәзиз улы- әлеге ваҡытта иң уңышлы эшҡыуарҙарҙың береһе, Ғүмәров Руслан Мансур улы- баш табип урынбаҫары, Әбдрәшитов Ғайса Тимерйән улы - табип,стоматолог,ортопед килде. Улар менән 9 В һәм 10 Г кластары осрашты.\nТабиптар үҙҙәренең интернатта йәшәгән йылдарын иҫкә алдылар. Кеше һаулығын һаҡлаусыларға, буласаҡ табиптарға уҡыу урындарын тәҡдим иттеләр, иң кәрәкле профессияларҙы, уларҙың үҙенсәлектәрен әйтеп үттеләр. Гимназияның уларҙа рух, илгә ҡарата мөхәббәт, үҙаллылыҡ тәрбиәләүҙә бик мөһим икәнен әйтеп үттеләр.Ошондай үҙ эшенең оҫтаһы булған,эштәренә яуаплы ҡараған,тәжрибәле,ихлас сығарылыш уҡыусыларына ҙур рәхмәт белдерәбеҙ. Киләсәктә улар кеүек,үҙбәхетебеҙҙе табып йәшәргә яҙһын.


Карьерҙар контролдә - Bash.News\nКарьерҙар контролдә https://bash.news/news/87210_karerar_kontrold\nТәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы тәртип һаҡлау органдары менән берлектә республика карьерҙарында рейдтар үткәрә. Тәбиғәт байлыҡтарын тәләфләүҙе иҫкәртеү маҡсатын ҡуйған махсус сараларҙа квадракоптерҙар ҙа ҡулланыла. Урал аръяғының 8 районы биләмәһендә барлығы 50 таш ҡаҙыу урыны тикшерелде.\nКүсмә ауырлыҡ контроле пункты аша тәбиғәт байлығы тейәлгән 2000-дән ашыу ауыр йөк машинаһы һәм транспорт сараһы үтте. 108 автомобилдә бер күсәргә төшкән ауырлыҡ билдәләнгән норманан юғары булыуы асыҡланды. Республика юлдарына килтерелгән күләме иһә 700 мең һумдан ашыуға баһаланған.\nСалауат Хилалов, Республика ауырлыҡ контроле хеҙмәте белгесе: “95 транспорт сараһының саманан артыҡ йөк тейәлгәне асыҡланды. Саралар артабан да дауам итәсәк”.\nБаймаҡ районында әле 25 карьер лицензия нигеҙендә эшләй. Әммә әле уларҙың барыһында ла эштәр туҡтатылған. Ҡышҡы осорҙа таш ҡаҙыу башҡарылмай. Дөйөм тәғәйенләнештәге ҡаҙылма байлыҡтарҙы сығарыу тәртибен боҙоусылар һауанан квадракоптерҙар аша асыҡлана.\nҒәлим Сәфиуллин, Башҡортостан тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының Сибай территориаль комитеты белгес-эксперты: “Баймаҡ районында лицензиялы 25 карьер бар”.\n23:12, 19 июн\nБашҡортостан дәүләт эшмәкәрҙәре автосәйәхәткә сыға\n23:09, 19 июн\nБөрөлә «Ғаилә, мөхәббәт һәм тоғролоҡ көнө» тип аталған төбәк фестивале уҙа\n23:08, 19 июн\nАуырғазы районы Шишмә ауылында йәшәүселәр бер нисә йыл дауамында бысраҡ һыу эсә\n23:06, 19 июн\nИҫерек килеш авария яһаған водителдәргә яза ҡәтғиләште


Санкт-Петербургта башҡорт рухы йәшәй - Bash.News\nСанкт-Петербургта башҡорт рухы йәшәй https://bash.news/news/109637_sanktpeterburgta_bashort_ruxy_jshj/?lang=bash\nИлдең төнъяҡ баш ҡалаһында республикабыҙҙың 100 йыллығына арналған Башҡортостан мәҙәниәте һәм мәғарифы көндәренең төп саралары Исмәғил Тасимовҡа арнап ҡуйылған таҡтаташҡа сәскә гөлләмәләре һалыуҙан башланды. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы делегацияһы яҡташтарыбыҙға иҫтәлекле бүләктәр тапшырҙы.\nПрофориентация, һөнәри белем биреүҙә алдынғы методтар тураһында һөйләшеү артабан Һанлы технологиялар академияһында дауам итте. Уҡыу йорто ике йыл элек кенә асылған. Бында заманса технологиялар ярҙамында бюджет нигеҙендә өҫтәмә белем биреү ойошторолған. Өс меңдән ашыу уҡыусы цифрлы формат тормошо өсөн әҙерлек үтә.\nДмитрий Ковалёв, Һанлы технологиялар академияһы директоры: “Киләсәктә кейем тегеүсе кәүҙә үлсәмдәрен махсус лента менә иҫәпләмәйәсәк. Был эш бер нисә секундта цифрлы технология ярҙамында башҡарыла. Билдәләнгән урынға баҫырға ғына кәрәк. Аддитив технологиялар, сәнәғәт дизайны индустрияһы, һанлы иҡтисад һәм башҡа бөтәһе 10 кластер буйынса уҡыусылар киләсәктә хеҙмәт баҙарында үҙ урынын аласаҡ һөнәр нигеҙҙәрен өйрәнә”.\nҺәр өлкәлә лә уртаҡлашаһы тәжрибәләр ҙә,хәл итәһе мәсьәләләр ҙә бар. Милләттәштәр Ленинград өлкәһенең «Дуҫлыҡ йорто»нда түңәрәк өҫтәлдә уларҙы асыҡтан-асыҡ һөйләште. Петербургта юғары белем алған йәштәрҙе тыуған яғындағы предприятиеларҙа практика үтеү, һуңынан эшкә ҡайта алыу кеүек һорауҙар борсой.\nӘ өлкәнерәктәр иһә тарихи мираҫты һаҡлап ҡалыу һәм уны йәш быуынға еткереү менән яна. «Дуҫлыҡ йорто»ноң бер мөйөшөндә булһа ла яҡташтарыбыҙ Башҡорт мәҙәниәте музейы асҡан. Унда экспонаттар туплау ойошторолған. Башҡорт халҡының көнкүрешен сағылдырған элекке һауыт-һаба һәм башҡа тарихи әйберҙәре булһа уны һәр кем музейға тапшыра ала. Милли кейемдәр, биҙәүестәр яһау шөғөлөнә Сибай ҡалаһынан күсеп килгән Илүзә Йосопова өйрәтә.\nМиллилекте һаҡлап йәшәүселәр утыҙ йыл элек ойошторолған «Ирәндек» башҡорт фольклор ансамбленә йөрөй. Ижади төркөм репертуарында башҡорт халыҡ йырҙары һәм бейеүҙәре. Улар Санкт-Петербургта үткән саралар һәм һабантуйҙар, байрамдар биҙәге.\nБалаларға «Тамыр» телеканалының әкиәттәр яҙылған дисктары бүләк ителде.Тыуған тамырҙарҙы һаҡлау һәр кемдең үҙ ҡулында икәнлеген аңлаған ата-әсәйҙәр халҡыбыҙ йыр-бейеүҙәрен балаларға үҙҙәре өйрәтә. Кескәйҙәр төркөмө аҙнаһына бер-ике тапҡыр йыйыла, аралаша, сөнки тап мөхит ошо ҡиммәттәрҙе юғалтмауҙа мөһим урын алып тора.\nБашҡортостан мәғариф министрлығы тарафынан туған телдәрҙе һаҡлау һәм үҫтереү буйынса дәүләт программалары ярҙамында булдырылған бер нисә интерактив проект бар. Ул башҡорт телен өйрәнеү буйынса «Туған тел илселәре» һәм интернетта онлайн дәрестәр. Санкт- Петербургта йәкшәмбе мәктәбе эшләп килә һәм ошо ресурстарҙы ҡулланып эшләргә өйрәтелде.\nЙәштәр социаль проекттарҙа ҡатнашыу тураһында һөйләште. Респулика һәм ил кимәлендә гранттар отоу һәм уларҙы ҡулланыу юлдары ҡаралды.\nБашҡортостан көндәре дауамында Тәнзилә Үҙәнбаева вокал буйынса , ә төрлө кимәлдәге конкурстар лауреаты Айназ Низаметдинов ҡурай һәм ҡумыҙҙа уйнарға өйрәнергә теләүселәргә оҫталыҡ дәрестәре үткәрҙе.\nБашҡортостандан яҡташтарыбыҙға бөтә донъя башҡорттары флагы, милли кейемдәр, ҡурай һәм ҡумыҙҙар,башҡорт балы тапшырылды. Бүләк костюмдарҙы кейеп улар концертта сығыш яһаны, аҙна дауамында алған оҫталыҡ дәрестәре һөҙөмтәләрен дә күрһәтә алды.\nКис яҡташтарыбыҙға билдәле режиссер Булат Йосоповтың «Бабич» фильмы күрһәтелһә, тантаналы сараларҙы йомғаҡлау концертында Шәйехзада Бабич исемендәге республика дәүләт йәштәр премияһы лауреаты «Арғымаҡ» этно-рок төркөмө дәртле йырҙары менән һәр кемдең йөрәгендә ут ҡабыҙҙы.\nСанкт-Петербургта 140 -ҡа яҡын милләт вәкиле йәшәй. Берҙәмлек, дуҫлыҡ өлкәләге Юнтолов ауылы эргәһендә ойошторолған һабантуйҙарҙа, ә шанлы йылдар тураһындағы хәтирәләр иң мөһим байрамда ла сағылыш таба.\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы делегацияһын республикабыҙҙан ситтә йәшәгән милләттәштәребеҙ һәр ваҡыт көтөп ҡала. Башҡортостандың 100 йыллыҡ юбилейы айҡанлы булдырылған был проект төбәк башлығы гранты ярҙамында тормошҡа ашырыла.


“СССР тарҡалмаған!” | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n29 августа 2019 — 15:26 ГТРК «Башкортостан»\n“СССР тарҡалмаған!” – ошондай лозунг менән пенсионерҙарҙы аферистар алдай. Йорт-коммуналь хужалыҡтары хеҙмәте, һалым һәм хатта кредит өсөн аҡса түләмәйәсәкһегеҙ, тип вәғәҙә итә улар. Бының өсөн тик совет паспортын һатып алыу кәрәк. Өфөлә генә 400-ҙән ашыу ошондай аферист ҡорбандары иҫәпләнә. Ә бына Коми республикаһында ҡәҙимге ойошма экстремист эшмәкәрлек, тип танылған. Был кадрҙарҙа партияның ябыҡ йыйылышы. Барыһы ла хаҡлы ялдағы өлкән кешеләр. Хәрәкәт лидеры совет паспортын алып өлгөрмәгәндәрҙең барыһын да халыҡ дошманы, тип иғлан итә. Беҙҙең редакцияға мөрәжәғәт итеүсе ханым билдәләүенсә, Өфөнән генә 400-ҙән ашыу кеше ошо ҡапҡанға эләгеүселәр иҫәбендә. Совет заманы закондары менән йәшәргә теләп, Өфөлә йәшәүсе ханым ялған профсоюзға 200 мең һумдан ашыу аҡса бирә. Бәхетле ҡартлыҡты диңгеҙ буйында үткәреү хыялда ғына тороп ҡалған. Вәғәҙәләгән Крым ерендә йорт төҙөп йәшәр урынға, хәҙер иһә коммуналь хеҙмәттәренә генә әллә күпме бурыс түләргә тура килә. Башҡортостанда Совет ойошмаһын етәкләүсе Рауил Төхвәтуллин халыҡты һалымһыҙ, йорт-коммуналь хеҙмәттәренә түләмәй бушлай йәшәргә өндәй. Бурыстары йыйылған кешеләрҙең судҡа тарыған осраҡтарында иһә шул уҡ Төхвәтуллин халыҡ мәнфәғәтен яҡлап ярҙамға килә, әлбиттә, бушлай түгел. Советтар заманы рухында йыһазландырылған бүлмәгә халыҡ килеүҙән туҡтамай. Әммә телевидение хеҙмәткәрҙәрен бик үк асыҡ күңел менән ҡаршы алманылар. Ойошманың Башҡортостандағы етәксеһе бер нисә йыл элек телевидение хеҙмәткәрҙәре менән осрашҡанда совет заманының яҡты киләсәге хаҡында бәйән итә. СССР-ҙың тарҡалмауын үҙенең паспортын күрһәтеп дәлилләй. Һатыуҙан алған килемдең бер өлөшө, күрәһең, агитация газеталарын баҫтырыуға сарыф ителә. Уның тиражы әллә нисә меңләп иҫәпләнә. Газета шулай уҡ Рәсәй Федерацияһының ҡанундарына буйһонмаҫҡа саҡыра. Төркөмдөң ҡайһы бер элекке ағзалары хәҙер үҙ ғүмерҙәре өсөн борсола һәм артыҡ күренергә тырышмай, хатта видеоға төшөүҙән дә баш тарттылар. Күптән түгел Коми республикаһы Сыктывкар ҡалаһындағы “Домой в СССР” тип аталған оҡшаш ойошманы экстремист төркөм, тип таныйҙар. Шулай уҡ Башҡортостандағы совет агитаторҙары эшмәкрәлеге менән дә прокуратура ҡыҙыҡһынды. Совет заманын һағыныу — яуаплылыҡҡа тартырырға сәбәп түгел. Әммә төрлө финанс алдауҙар енәйәт эшенә килтерә. Хоҡуҡ һаҡлаусылар пенсионер һәм өлкән кешеләрҙе мутлашыусылар ҡапҡанына эләкмәҫ өсөн уяу һәм һаҡ булырға саҡыра.


Башҡортостандың эске эштәр министрлығы таланттар аса\nИшембайҙағы ҡыҙҙар өсөн махсус һөнәрселек училищеһында «Яҙғы тамсылар» матурлыҡ һәм оҫталыҡ конкурсы үтте.\nУчилищела яҙмыш һынауы алдында ҡалған ҡыҙҙар тәрбиәләнә. Улар Рәсәйҙең төрлө төбәктәренән. Байрам уңайынан матурлыҡ конкурсы тәүге тапҡыр үтте.Ҡыҙҙар һәләттәрен күрһәтте, күптәре сәхнәлә беренсе тапҡыр сығыш яһаны. Дефиле өсөн кейемдәрҙе улар үҙҙәре бәйләгән. Әҙәби конкурста ҡыҙҙар әсәләренә бағышланған шиғырҙарын һөйләне. Был көндә бер кем дә бүләкһеҙ ҡалманы. Һәр ҡыҙға Башҡортостандың ҡатын-ҡыҙҙар берлегемаҡтау ҡағыҙҙары һәм бүләктәр тапшырылды.\nРезеда Әлибаева, Ишембай ҡалаһы ябыҡ төрҙәге 1-се махсус һөнәрселек училищеһының тәрбиә эштәре буйынса директор урынбаҫары: «Беҙ конкурстың ҡағиҙәләрен төҙөнөк, командирҙар советы булдырҙыҡ. Ҡыҙҙар бик теләп ҡатнашты, киләсәктә беҙ уны йыл һайын үткәрергә уйлайбыҙ».


Бөгөн 11-се cиныфтар рус әҙәбиәтенән йомғаҡлау иншаһы яҙа\nУның һөҙөмтәләре буйынса сығарылыш синыф уҡыусылары Берҙәм дәүләт имтихандарын биреү хоҡуғына эйә буласаҡ. Яҙма эштәр зачет билдәһе менән баһалана. Иншаларҙың темаһы биш йүнәлештә тәҡдим ителә.\n«Аҡыл һәм хис», «Намыҫ һәм намыҫһыҙлыҡ», «Еңеү һәм еңелеү», «Тәжрибә һәм хаталар», «Дуҫлыҡ һәм дошманлыҡ». Һәр уҡыусынан теманы асып биреү, ижади фекерләү, идеяны билдәләү оҫталығы һәм әҙәби текстан тайпылмау талап ителә. Һынау барышын беҙҙең хәбәрселәр ҙә күҙәтә.


Ғәйеп тойғоһонан нисек ҡотолорға?\nҒәйеп – башҡа кире хис-тойғолар кеүек үк, кеше тормошонда, уның уңышҡа ирешеү һәм камиллыҡҡа ынтылыу юлында ҡаршылыҡ булып тора. Ғәйеп тойғоһо кисереп йәшәгәндәр өсөн тормоштоң йәме юғала, үҙен эстән бөтөрә.\nУның барлыҡҡа килеүен башлыса төптән, бала саҡтан, ғаиләнән үк эҙләргә кәрәк. Сөнки был тойғоно ата-әсә балаһында үҙҙәре лә һиҙмәй тәрбиәләй. Ғәҙәттә ул баланың тәртибен контролдә тотоу өсөн ҡулланыла. Ашап бөтмәгән бутҡа, бысранған күлдәк, ватылған уйынсыҡ, “икеле” билдәләре өсөн дә улар сабыйҙарын оялтыу, әрләүҙе хуп күрә. “Мине тыңламауың шул тиклем хәлемде ала, хатта башым ауырта башланы. Бына ауырып китһәм, һин ғәйепле буласаҡһың!” – тип йыйылмаған уйынсыҡтары өсөн дә уны шелтәләп тәртипкә өйрәтә. Ата-әсәгә был ысул ҡулай, сөнки әр һүҙен ишетеүҙән ҡурҡып, бала тиҙ ыңғайға киләсәк. Ә бәләкәс өсөн был ысын язаға әйләнә, үҙенең ҡылыҡтары менән ата-әсәһен “бәхетһеҙ” иткәне өсөн үҙен ғәйепләй, үҙен эшкинмәгән, һәләтһеҙ тип һанай. Был программа уның аңында ғүмерлеккә уйылып ҡала.\nҠайһы берәүҙәр, киреһенсә, балаһынан иҫ киткес һәләтле кеше тәрбиәләйем тип, шаштырып маҡтай. Әммә был ысул да сабыйҙы ғәйеп тойғоһонан ҡотҡара алмай. Сөнки ысын тормош ҡаршылыҡтарын үтергә сабыйҙың хәле етмәй, шулай ата-әсәнең ышанысы аҡланмай. Ә бала күңелен тағы ла шул ғәйеп тойғоһо “ашаясаҡ”.\nКешенең башҡалар алдында рәхмәтле, бурыслы булыу хисе лә кешенең йомолоп ҡалыуына сәбәпсе. Мәҫәлән, кемдер үҙ теләге менән ярҙам ҡулы һуҙған, матур тәрбиә биргән, ауыр минутта үҙен ҡорбан иткән, һөйгәне өҙөлөп яратҡан һ.б. өсөн кеше улар алдында үҙен бурыслы тоя һәм был бурысты ҡайтарырға теләй. Әммә нимә эшләһә лә, ул үҙен барыбер ғәйепле тоясаҡ.\nКешенең рухи торошон эстән “ҡорт кеүек кимергән” ғәйеп тойғоһо йәмғиәт тарафынан да тағыла. Ул кешегә бер өлгөгә буйһонорға ҡуша. Мәҫәлән, мәктәптә өлгөлө уҡыусы булыу. Әгәр ҙә бала уға тап килмәһә йәки унан бер аҙ тайпылһа, тимәк, уға оят булырға тейеш, тигән ҡараш тыуа. Әлбиттә был тойғо уҡыусының өлгәшеүенә ыңғай тәьҫир итмәҫкә лә мөмкин, әммә баланың “башҡалар кеүек булмағаны өсөн” үҙ-үҙенә ышанысын юғалтыуына, киләсәктә ҙур аҙымдар яһарға баҙнат итмәүенә килтереүе ихтимал. Йәмғиәт тәрбиәләгән ғәйеп тойғоһо кешене ҡылған ҡылыҡтарына, эштәренә ҡарата тирә-йүндәгеләрҙең ниндәй фекерҙә булыуы борсолорға мәжбүр итә. Һөҙөмтәлә алғы планға маҡсатҡа ирешеү түгел, ә башҡалар ҡарашы, мөнәсәбәте сыға.\nҮҙ-үҙеңде туҡтауһыҙ “әрләү” холоҡ-фиғелгә туранан тура бәйле. Һәр Аҙым һайын ҡурҡҡан, үҙен ышанысһыҙ тойған кешенең ниндәйҙер уңышҡа ирешеү мөмкинлеге кәмей. Сөнки ул бөтә нәмәлә үҙен генә ғәйепләргә, хатта үҙенә ҡағылышлы булмаған хәлдәр өсөн дә яуап тоторға ғәҙәтләнә. Кемдер уға ҡырын ҡарауын (бәлки уның кәйефе юҡтыр?), кемдер эшен еренә еткереп башҡармауын, ниндәйҙер бәләгә тарыуын – барыһын да үҙ иҫәбенә ала, үҙен ғәйепләй.\nҒәйеп тойғоһо ҡолона әйләнеүселәр менән тирә-йүндәгеләр йыш файҙалана. Манипуляторҙар тип йөрөтәләр ундайҙарҙы. Улар кешене гонаһтары йәки насар ҡылыҡтары тураһында йыш иҫкәртеп, көсһөҙләндереүҙе, ғәйеп тойғоһон үҫтереүҙе маҡсат итеп ҡуя. Манипуляторҙар “Һин үҙеңде ғәйепле тояһың икән, тимәк ғәйебеңде юйыр өсөн нимәлер эшләргә тейешһең” тигән принципҡа таяна. Кеше был тойғонан нисек тә булһа тиҙерәк ҡотолорға теләп, йә яза алырға, йә бурысын эш менән түләргә риза була. Нисек кенә булмаһын был ике вариант та кешене буйһоноуға, үҙ өҫтөнән хакимлыҡ итеүгә юл ҡуя.\nМанипуляторҙарға ҡағылышлы тағы ла бер нисә миҫал. Ҡайһы бер балалар ҙа ғәйеп тойғоһо ярҙамында өлкәндәр менән уңышлы ғына идара итә белә. Улар йыш ҡына “Һин мине яратмайһың!” йәки “… дуҫымдың ата-әсәһе уға … һатып алған”, “… рөхсәт иткән” кеүек фразалар ҡуллана. Сабыйы күҙендә яҡшы ата-әсә булып күренергә теләгәндәр был мәсьәләне тиҙ арала бәләкәсе файҙаһына хәл итеп ҡуя.\nҺөйөү аша күндерелгән ғәйеп бер-береһен яратыусы парҙар араһында киң күҙәтелә. “Әгәр һин мине ысынлап та яратһаң, һин …” – тигән үпкә һүҙҙәр партнерыңдан нимәлер (хатта лайыҡһыҙ бүләк) талап итеү өсөн уңышлы ҡорал булараҡ сығыш яһай.\nАҡланыуҙан туҡтағыҙ!Кеше бер ҡасан да, бер кем алдында ла аҡланырға тейеш түгел һәм бер кем алдында ла бурыслы түгел. Әлбиттә, әгәр кеше ысынлап ғәйепле икән, яза алырға йәки ғәфү үтенергә кәрәк, әммә бер ҡасан да “Мин ғүмерлек ғәйеплемен” тип йәшәргә ярамай.\nИҫбат итеүҙән баш тартығыҙ.Ниндәй генә ҡарар ҡабул итһәгеҙ ҙә – ул һеҙҙең һайлау хоҡуғы.\nЯуаплылыҡты (мин будильникты тоҡандырырға онотҡан өсөн эшкә һуңланым) буш комплекстарҙан (һөйгән кешемдең башы мин уның яратҡан бәлешен бешермәгән өсөн түгел, ә төнө буйына компьютерҙа уйын уйнаған өсөн ауырта) айырырға өйрәнегеҙ. Һәм ғәйеп тойғоһо һеҙгә тыныс, матур йәшәргә ҡамасауламаҫ. Юғиһә үҙ-үҙеңде ашау һеҙҙе кеше, шәхес булараҡ бөтөрәсәк. Ә үҙегеҙҙе юғалтһағыҙ инде –ғәйеп тулыһынса һеҙҙә.\nҮҙегеҙҙе ғәйепләүҙән туҡтағыҙ.Үткәндәргә күҙ һалып, үҙ елкәгеҙҙә ғәйеп барлығын күреп тә, уны бер нисек тә үҙгәртеп булмай икән, был хәҡиҡәтте ысын күңел менән ҡабул итеп, үҙегеҙҙе ғәфү итегеҙ. Сөнки үткәнде ҡайтарып булмай, ә тормош дауам итә.\nҺуңғы һүҙ урынына.\nТормош булғас төрлө хәлдәр була. Кеше байтаҡ ҡына уңайһыҙ, ауыр хәлдәр кисерергә мәжбүр. Күңелдә ғәйеп тойғоһо ла барлыҡҡа килеүе мөмки. Улар барыһы ла хәтирәләр булып йөрәк түрендә уйылып ҡала. Көн һайын 5 минут самаһы ғына шул үткән хәл өсөн ғәйепте иҫләү айына 2,5 сәғәт ҡоллоҡҡа төшөрә. Ошо күңелһеҙ хисте әленән-әле хәтерләү ошо яраларҙы уңалтмай. Шуға ла уларҙы онотоғоҙ. Элек башҡарған эштәрегеҙ йәки ваҡ-төйәк буш комплекстар өсөн үҙегеҙҙе “ашамағыҙ”, уларға тормошоғоҙҙоң матурлығын томаларға ирек ҡуймағыҙ.


Рәсәй Үҙәк Банкы төп ставка буйынса процентты күтәрҙе. Был ни өсөн кәрәк ине?\n4 Март , 11:37\nСанкцияға эләккән банк карталарын тотоусыларға нимә эшләргә? Иҫәптәге сумманы ҡулаҡсаға әйләндереү кәрәкме? Иҡтисад фәндәре докторы, Башҡортостан Республикаһы Мәғарифты үҫтереү институты ректоры Азат Йәнгиров менән әңгәмә ошо хаҡта.\n"Һаҡлыҡ банкы, ВТБ – 16-17 процентҡа тиклем ставкаларын күтәрҙе, Совкомбанк – 23 процентҡа. Был банктарҙың идара итеү тәжрибәләре бар, мин, мәҫәлән, бында бер ниндәй ҙә ҡурҡыныс күрмәйем. Ставканы күтәреү инфляция хәүефен ҡапларлыҡ кимәлгә еткереүҙе тәьмин итәсәк, ошо финанс һәм хаҡтар тотороҡлоғон, граждандарҙың һаҡлыҡтағы аҡсаһын осһоҙландырыуҙан һаҡлаясаҡ тип әйтерг була. Ил эсендә ҡуласаҡһыҙ иҫәпләшеү бер ниндәй ҙә проблемалар көтөлмәй. Беҙҙең үҙебеҙҙең дә карталар бар, мәҫәлән, “Мир”, шуға күрә аҡсаны карталарҙан һәм шулай уҡ вкаладтарҙан ҡул аҡсаға әйләндереүҙән бер ниндәй ҙә мәғәнә юҡ, тип әйтергә була.\nБыл беҙҙең банк системаһын һаҡлап ҡалыу һәм халыҡтың вкладтарын һаҡлап ҡалыу йүнәлешендә уйлап эшләнелгән аҙым.\nӘлбиттә, социаль селтәрҙәрҙә халыҡ араһында фейктар тарафынан паника ҡуптарған төрлө уйҙырмалар йөрөй, беҙҙең халыҡ бик ышанып барыусан бит инде, бер кәңәш кенә бирәбеҙ: рәсми мәғлүмәт сығанаҡтарына ғына ышарынға кәрәк.\nӘ SWIFTтан сығыу, минең уйымса, күберәк Рәсәйгә түгел, Европаға алама йоғонто яһаясаҡ. Сөнки Европа менән беҙҙең бәйләнештәр тығыҙ, беҙ күп кенә алған тауарҙар өсөн лизинг түләргә тейеш, ә улар SWIFT аша үтә, тимәк, был түләү системаһынан сығыу уларға зыянға ғына".


Башҡа өлкәндәр өсөн бушлай таныша теркәлгән - ВИДЕО Ч. Онлайн танышыу!\nМенән теркәү Һәм бушлай Инеү һәм Безгә ошай 1 ч Таныштырҙы.\nИр-егеттәр һәм киңәйтелгән анкета Һәм фотолар менән мәғлүмәт эҙләп, Интернет һәм ҡатын-ҡыҙ өсөн Иң ҙур һәм ҡыҙ осрашып, Мөнәсәбәт, аралашыу, осрашыу, дуҫлыҡ һәм мөхәббәтҺеҙ ярҙам итә, теркәү, осрашыу Бик тиҙ һәм ош ҡалалары Бөтөнләй бушлай булһа, матур ҡыҙы-Һөйкөмлө ҡатын-ҡыҙ йәки малай-Ир-егет. Киңәйтелгән эҙләү табыу иң ҡулланыусы Тура килә, был һеҙ ҡалала Йәки рәсәйҙең башҡа ҡалаларынан, бдб Илдәре һәм башҡалар. Ауч әгәр ҙә һеҙ ҡала, Ҡала менән ...\nИнтернет биттәрендә һеҙ-ҡатын-ҡыҙ Менән танышырға килеүсе санта-Крус ТенерифеҠатын-ҡыҙҙар көсө менән бушлай Танышырға һәм теркәү анкета һеҙ Бында ҡарай аласыз башҡа булып Ҡалды, Санта-Крус-де-де-Тенерифе.\nТеркәлгәндән һуң, ул бер нисә Минуттан һеҙҙе алырға инеү менән Аралашты һәм ҡатын-ҡыҙ, башҡа Ҡалаларҙа йәшәй.\nБарлыҡ, теге, кем менән осрашырға Теләп, яратып таба, үҙе икенсе Половинка таба, өйләнә ҡала Санта-Крус Тенерифе.\nБесәй рулетка - 4\nПеут - йәмғиәттә был йәш кеше\nЯңы темалар, тамырҙары бүлеген ойоштороу Ғына кәрәкӘгәр һеҙ яңы версияһын баҫтырып Программаһы, зинһар, был хаҡта хәбәр Модераторҙар, басыгыз был төймәгә һеҙ Хәбәрҙәр ялыуҙар килә. Программаһы программа яңы версияһын баҫтырып Өсөн директория әгәр һеҙ, зинһар, Модераторҙар был турала хәбәр итә, Хәбәр һеҙ нажмите был төймәгә Ялыуҙар килә. Был һөйләшеү, һәр половинка унда Үҙен таба. Бер ҡасан да алдан белеп, Икенсе кеше булыр. Бәлки, яңғыҙ, егете ме...\nИнтернет аралашыу ваҡытта ҡайһы бер текстовые, белдерәләр, кешенең кеше була индеБыл яҡшы ысул видео-таныштырыу. Видеочинать барыһынан да йышыраҡ ҡуллана, уларҙы бер-береһен тыңларға файҙаланыусыларҙың ғына түгел, ә бер-береһен күрергә мөмкин веб-камера. Шундай хеҙмәттәр тип аталған рулетка сат (сат йәки ябай рулетка). Ч булдырылған һәм ул иң һуң популярлыҡ өлгәшкән ҡыҙ һәм малайҙар ҡатнаша-рулетка сайтында.\nБыл ябай ч рулетка, унда файҙаланыусы һанына ҡарап, һеҙҙең сайтка ос...\nҒаиләгә ҡағыла тип, финанслау ҡаралған\nҺәм ташламалар ҙа булды\nЗаман беҙҙән аҡса - был проблема, ҡайһы бер категория мәғәнәһен, интим тиерлек, һирәк алышыуға күсәйек һәм, хатта ғаилә ағзалары араһындаТик ул эшләй, ғаиләһен ҡарар өсөн, әгәр, хатта, ир-егеттәр һәм ҡатын-ҡыҙҙар араһында факт, барлыҡ мәсьәләләрҙе асыҡтан-асыҡ, өсөн, менән осрашырға лицом затка, бөтә төҫтәр менән.\nБыл зат ҡағыла, йәғни ғаиләне, унда ҡатын икеһе лә эшләп, ул һәр осраҡҡа күберәк аҡса эшләп, күберәк башҡалар, һәм нормаль күренеш һ...\nӘлеге бөтә донъя осраҡлы ҡыҙы менән һөйләшәбеҙБөтә ч һеҙ уста-рулетка, башлыса ир-егет булғансы уға беркетелгән. Әгәр шулай булһа, һеҙ кәрәк урында килә."Рулетка менән ҡыҙ ч"ғы ҡыҙы менән бәйләнгән, шуға күрә был малай версия рулетка ч һеҙгә ҡаршы түгел, ойоштороу өсөн махсус кеше ул, тик был ҡыҙҙар менән аралаштырған тел ул. Артабан осрашыу мөмкинлеге беҙҙең сайтта ҡыҙҙар өсөн еңеллек, беҙ бит булдырылған менән файҙалы кәңәштәр, улар һезгә ярҙам итә ҡыҙыңды килтер"Сат-рулетка менән ҡы...\nСоциолог булараҡ әйткәндә, хәҙерге заман кешеһе етди проблемаһы - тулы ҡанлы һәм диссоциация был барьерҙы эске һыу юлдары аралаштыБеҙ тип йәшәй. Өйҙә, эштә, ял супермаркет буйынса, интернет менән файҙаланыу ваҡыты менән йәки кисен телевизор ҡарап - коллегалары менән осрашты.\nТормош ашыу кеше барыһы ла ҡатмарлы буласаҡ"засовывать"тере аралашыу.\nЯңғыҙлыҡ - иң мөһиме беҙҙең яҡынлыҡ һәм һөйләгәнде тыңлау һәм тикшереү һәләтен юғалта. Әммә беҙҙең бәхеткә туранан-тура аралашыу...\nСофия танышып Сыҡҡас, башҡа Бушлай инеү\nТиҙ, еңел һәм бушлай - без Танышыу сайтына инеп теркәлеүФормуляр эҙләп ҡарай, Мин: мин Эҙләгән егет ҡыҙҙы ла Мөһим: Был йәштә ҡыҙ-егеттәр: - Бында: София, Болгария Болгария Менән яңы Көнгә ҡала икенсе яртыһын эҙләй Поискать сайттың фотоларын ҡарап, рухлы Ир-аттар уны тиҙ арала Дөрөҫ һайлау егеттәр һәм ҡатын Ҡыҙ һеҙ был критерийҙарҙың береһе. Барыһы да, һеҙ тип калды Яһарға, был үҙе өсөн асып, Уны икенсе яртыһы, ҡыҙыҡлы һәм Диалог алып бара, үҙенс...\nБеҙҙең статистика күрһәтеүенсә, көн һайын Аралашыу файҙаланыусы 3 сәғәттән ашыу 85 в кәм түгелТимәк, сервис һәм беҙҙең сайтты Файҙаланыусылар бик ҡәнәғәт. Һуңғы расценка яҙылып була:1 көндән - Подписка осоро айлыҡ пробный 65.00 1 ай - 2100.00 1 аҙна - аҙна 650.00. пробный осоронда бер көн, Тәүге көндән - 65.00, һуңынан 1 айға яҙылыу Мөҙҙәте оҙайтылды, әгәр юҡҡа түгел, Бер көн эсендә 24 сәғәт. Подписка юҡҡа сығарыу өсөн, аллаһ Һеҙҙе юҡҡа сығарырға мөмкин буласаҡ, Уның Профиле - идара ит...\nБәлки, маҡсатына төрлө була\nНи өсөн кешегә икенсе кешеләр Ала эзләргәМәҫәлән, эҙләү уртаҡ ҡыҙыҡһыныуҙары булған Дуҫтарығыҙ менән уның менән бергә Булып китте һунар, балыҡ тотоу Йәки футбол матчы ҡарап. Шуға ҡарамаҫтан, үҙ күңелен үҙе Һәм эҙләү кешеһенә туғандаш булыуы мөмкин. Был бер нәмә лә юҡ Түгел: беҙгә йәш кеше таба Ала советы менән һеҙгә иң Яҡшы ярҙам. Бында төрлө ир-аттар береһе Булған ҡала тураһында хәбәрҙәр сексуальный предпочтение. Йәки һеҙ хатта уның темаһына Ярашл...\nМенән Сатта һынлы Элемтә буйынса Бөтә донъя етәкләй.\nҡаршы маньяк-үлтереүсе бесәй\nДонъяла һуңғы йылдарҙа ҙур популярлыҡ Алыуҙы видео-ч ризалаштыЧ - был ресурстарға, бәйләнештәргә эйә Булған һәм унда кеше тамаша Аралашырға мөмкин. Видеочивать - был ысул күңелгә ятышлы. Был аралашыу төрлө темалар менән Әңгәмәләштек, һәм һәр ваҡыт йылмайып Көлөү тыуҙырған. Видеочат аралашыу, ҡыҙыҡлы кешеләр менән Танышырға мөмкинме һеҙ бик ҡыҙыҡлы Һәм күп төрлө. Был һеҙҙең күҙҙәрегеҙҙе күреү видеочат Мөмкинлеге булмағас, үҙенең аралашыу стиль Һәм ...\nАноним ч, Попутчик менән\nҺәр һанала ставкаһы-һатып, шуның Өсөн Һеҙ-н персонал ваҡытын Оҙайтыу, һуңғы ваҡытта ставкаһы менән Алынған үтәШул тиклем -ҡулланыусыларҙың, һеҙҙең күренекле Төп бит барыһы ла бар, Хатта әгәр һеҙ автономиялы режимға урынлашҡан. Ниндәй һинең менән һөйләшергә мөмкин.\nИнтим контент йәки енси, шулай Уҡ башҡа инеү саҡырыу мессенджер Телеграмма, ВК һ.\nб., аватар тыйыла, шулай уҡ Программа тураһында баҫыу, әгәр ҙә Һеҙ получает аккаунт менән переключатель үтмәҫ. Һеҙ был ҡағиҙәлә...\nЧ онлайн, Все сан-Франциско менән\n- кеше өсөн иң яҡшы Урындар менән таныштырыу сан-францискоЯҙылған, һеҙ, чатта аралашыу еңел Һәм, бәлки, хатта яңы дуҫтарын осрата. Әгәр һеҙ оҙаҡҡа ҡала, һәм Һеҙҙең компания кәрәк, йорт өсөн Астыҡ, унда ғибәҙәт ҡушылдығы алтын Ҡапҡа күпере сан-франциско - кәрәк Саҡта ярҙам моғайын. Баш ҡалала трамвай талсыҡҡан уба Тиклем барҙыр, атмосфера батып ҡалмай, Яңы дуҫтар менән эсә, тип Тағы ла эсеү ҙә- был Программа минималь. Атаҡлы сәфәрсе төрмә-музей утрауында...\nГуджранвал сайтында Танышырға\nՀրաժեշտ է Տղամարդկանց Կանզաս\nонлайн видео чат танышты етди мөнәсәбәттәр танышыу өсөн ҡыҙ менән таныша. бушлай танышыу сайттарына теркәлдем башҡа бушлай таныша теркәлгән видео чат бөтә донъя буйлап танышыу видео өлкәндәр өсөн видео-таныштырыу ч плюс рулетка чатта теркәлергә онлайн башҡа ҡыҙҙар менән рулетка етди мөнәсәбәттәр өсөн бушлай таныша


Өфөлә Ботаника баҡсаһы үҫемлектәре вандалдарҙан зыян күргән // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n10:41, 18 июля 2019 Йәмғиәт\nБаш ҡалала урынлашҡан Көньяҡ Урал Ботаника баҡса-институты хеҙмәткәрҙәре вандаллыҡ осрағы тураһында хәбәр итте.\n«Баҡсаға килеүсе ҡатын беҙҙең коллекцияларҙағы күп кенә үҫемлектәрҙең ботаҡ-сәскәләрен варварҙарса һындырған», — тип белдерҙе учреждениеның өлкән хеҙмәткәре Надежда Рязанова.\n«Өлкән кешеләр беҙгә кәсепкә кеүек оло сумкалар йөкмәп килгәндәр. Улар клумбаларҙы тапаған, тыйылған урындарҙан йөрөгән, үҫемлектәрҙе йолҡҡан. Әле үҫемлектәрҙә сыбыҡса ялғау ваҡыты. Быны баҡса хеҙмәткәрҙәре генә түгел, шулай уҡ килеүселәр ҙә белә. Улар секатор алып килә, ҡайҙа теләйҙәр шунда сыбыҡсаларҙы киҫеп алалар. Ҡайһы берәүҙәренә эш ҡоралы ла кәрәкмәй. Бөгөн бер ҡатын хоста үҫемлеген тамырҙары менән йолҡҡан һәм күп кенә үҫемлектәрҙең ботаҡтарын һындырып алған», — ти Надежда Рязанова.\nТеги: вандал, Ботаник баҡса, штраф


Яңы йылға ҡаргиҙәр! Башҡортостан юлдаш телевидениеһы иғлан иткән бәйгелә кисә яңылыҡтарҙың башҡорт һәм рус телендәге сығарылыштарында ике һорау бирелгәйне\n«Йома» тапшырыуы быйыл ниндәй юбилейын билдәләне тигән һорауға яуапты беренсе булып Өфөнән Линара Хөснөтдинованан алдыҡ. Дөрөҫ яуап «Йома» тапшырыуының быйыл меңенсе тапшырыуы эфирға сыҡты. Ә инде Башҡортостан юлдаш телевидениеһының яңы көнө нисек һәм нисәлә башлана тигән һорауға беренсе булып шулай уҡ баш ҡаланан Ләйсән Күскилдина яуап бирҙе. Дөрөҫ яуап - беҙҙең эфир сәғәт иртәнге етелә Башҡортостан гимны менән асыла.\nБашҡорт телендә төшөрөлгән тәүге телесериал нисек атала?\nЯуапты tv-rb.ru сайтына инеп яҙып ҡалдырыу зарур. Әгәр ҙә һеҙ беренсе булып дөрөҫ яуап бирһәгеҙ , ул саҡта ҡышҡы техника хужаһы булыу ихтималлылығы арта. Дөрөҫ яуаптар күберәк булған һайын, еңеү ҙә яҡыная. Бәйгегә йомғаҡ көн һайын төнгө 10-сы һәм 11-се яртылағы яңылыҡтар программаһында яһала.


Рөстәм Хәмитов: «Ҡырғыҙстан бизнесы һәм предприятиелары менән һөҙөмтәле мөнәсәбәттәргә ниәтләнгәнбеҙ» // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов: «Ҡырғыҙстан бизнесы һәм предприятиелары менән һөҙөмтәле мөнәсәбәттәргә ниәтләнгәнбеҙ»\n14:34, 22 октября 2014 Сәйәсәт\nРөстәм Хәмитов: «Ҡырғыҙстан бизнесы һәм предприятиелары менән һөҙөмтәле мөнәсәбәттәргә ниәтләнгәнбеҙ» Фото: БР Президенты матбуғат хеҙмәте\nБөгөн Республика Йортонда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовтың Ҡырғыҙстан Сауҙа-сәнәғәт палатаһы Президенты Марат Шаршекеев менән осрашыуы уҙҙы, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән. Сентябрҙә республика делегацияһының Ҡырғыҙстанға сәфәре барышында Марат Шаршекеев Өфөгә килергә саҡырыу алғайны.\nОсрашыу барышында яҡтар сәнәғәт һәм сауҙа-иҡтисади хеҙмәттәшлек йүнәлештәрен һәм перспективаларын тикшерҙе.\n— Бизнес, сәнәғәт предприятиелары, власть органдары араһында бәйләнештәр булдырыу өлөшөндә етди ниәтләнгәнбеҙ. Яҡын ваҡыт эсендә мәҙәни алмашыу ойошторасаҡбыҙ. Логистика, тауарҙарҙы күсереү менән бәйле эре проекттар буйынса эш башлайбыҙ, таможня хеҙмәттәре менән эш алып барабыҙ, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. — Ҡырғыҙстан бизнесы һәм предприятиелары менән иң тығыҙ һәм һөҙөмтәле мөнәсәбәттәргә ниәтләнгәнбеҙ.\nМарат Шаршекеев Ҡырғыҙстандың республикалар араһында һөҙөмтәле сауҙа хеҙмәттәшлеген көйгә һалырға теләүен билдәләне:\n— Сауҙа ғына түгел, ә туғандаш мөнәсәбәттәрҙе лә. Баш ҡалаларҙы туғандаш итеүгә, авиация рейстары асыуға тиклем, сөнки бизнесмендарҙың осрашыу логистикаһы мөмкин тиклем ҡыҫҡа булырға тейеш, — тине Ҡырғыҙстан Сауҙа-сәнәғәт палатаһы башлығы.\nБашҡортостан Сауҙа-сәнәғәт палатаһы Президенты Юрий Пустовгаров төп үҙ-ара эш йүнәлештәре иҫәбендә ауыл хужалығы техникаһы импортын, Ҡырғыҙстанда бал етештереүҙе үҫтереүҙе, шулай уҡ Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы сиктәрендә төбәктәрҙең һәм бизнестың үҙ-ара эш итеүе өсөн майҙансыҡ булдырыуҙы атап үтте.\nБөгөнгө көнгә республиканың БДБ илдәре менән тышҡы сауҙа тауар әйләнешендә Ҡырғыҙстандың өлөшө 14,7 процент (4-се урын) тәшкил итә. 2013 йылда сауҙа күләме 224,2 миллион доллар тәшкил итте, өҫтәүенә был сумманың 99 проценттан ашыуы экспортҡа тура килә. Башҡортостандың Ҡырғыҙстанға һатҡан төп тауарҙары иҫәбендә — нефть продукттары (дөйөм экспорт күләменән 94,5 процент), шулай уҡ химия, ағас эшкәртеү, металлургия һәм аҙыҡ-түлек сәнәғәте продукциялары. Республикаға электр лампалар, мамыҡ ептәр, йөн һәм йәшелсә индерелә. Башҡортостан иҡтисадында тупланған, Ҡырғыҙстандан инвестициялар күләме 2013 йыл аҙағына 1,7 млн доллар тәшкил итте.\nТеги: бр президенты,иҡтисади хеҙмәттәшлек,Ҡырғыҙстан


2017 йылғы Берҙәм дәүләт имтиханы расписаниеһы билдәле булды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n2017 йылғы Берҙәм дәүләт имтиханы расписаниеһы билдәле булды\n15:53, 19 августа 2016 Йәмғиәт\n2017 йылғы Берҙәм дәүләт имтиханы расписаниеһы билдәле булды Фото: Рособрнадзор сайты\nӨФӨ, 2016 йыл, 19 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.\n2017 йылғы Берҙәм дәүләт имтиханы расписаниеһы билдәле булды. Төп этап 26 майҙан 30 июнгә тиклем уҙа. 14 марттан 7 апрелгә тиклем имтиханды ваҡытынан алда тапшырырға мөмкин. Расписаниеның проектын Мәғариф һәм фән өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәт әҙерләгән.\nИмтихандарҙы ваҡытынан алда һәм төп этапта тапшырырға була. Үткән йылдағы кеүек үк «июль тулҡыны» ҡаралмаған.\nҒәҙәттәгесә, йәмғиәтте өйрәнеү фәне буйынса Берҙәм дәүләт имтиханы өсөн айырым көн билдәләнгән.\nБынан тыш, айырым уҡыу предметтары буйынса Берҙәм дәүләт имтиханын һәм дәүләт сығарылыш имтиханын үткәреү өсөн резерв ваҡыт менән бер рәттән бөтә фәндәр буйынса имтихан үткәреү өсөн өҫтәмә резерв көн ҡаралған. Ул теге йәки был сәбәп буйынса төп йә иһә резерв көндә ҡатнаша алмаған уҡыусылар өсөн кәрәк.\n31 авгусҡа тиклем ведомство repina@obrnadzor.gov.ru электрон адресына расписаниеның проектына тәҡдимдәр ҡабул итә.\nТеги: берҙәм дәүләт имтиханы-2017


Күгәрсен ауылы урта мәктәбенә нигеҙ һалыныуға етмеш йыл тулды - Bash.News\nКүгәрсен ауылы урта мәктәбенә нигеҙ һалыныуға етмеш йыл тулды\nКүгәрсен ауылы урта мәктәбенә нигеҙ һалыныуға етмеш йыл тулды https://bash.news/news/101803_kgrsen_auyly_urta_mktben_nige_alynyua_etmesh_jyl_tuldy\nОшо уңайҙан белем усағында тантаналы сара үтте. Шулай уҡ урындағы халыҡ «Һаумыһығыҙ, ауылдаштар» байрамын да ойоштороп, шәжәрәләре менән таныштыра. БСТ каналы хәбәрсеһе Гөлназ Хәйбуллина дауам итә.\nКүгәрсен ауылында урта мәктәп ойошторолоуға етмеш йыл тулһа, башланғыс белем биреү бер быуат элек ойошторолған. Уҡытыу сифаты һуғыштан һуңғы йылдарҙа бигерәк тә арта. Ағас корпустар урынында 1984 йылда кирбестән яңы бина күтәртелә. Мәктәптең юбилей тантанаһына белем усағын төрлө йылдарҙа тамамлаған синыфташтар йыйылды.\nБелем усағы 2007 йылда төҙөкләндерелеп, яңы төҫ ала. Бөгөн бында 120 бала уҡый. Байрам сиктәрендә хеҙмәт ветерандары ҡунаҡтарҙы мәктәптең тарихы менән таныштырҙы. Алдан мәғлүмәт стендтары әҙерләнә, уҙған быуат әсбаптары күргәҙмәһе ойошторола. Кабинеттар фотоһүрәттәр менән байытыла. Мәктәп тупһаһы аша үткән өлкәндәр билдәләүенсә, педагогтар коллективы һәр ваҡыт көслө булған.\nКүгәрсендә йәшәүселәр артабан «Һаумыһығыҙ, ауылдаштар» байрамына йыйылды. Сара сиктәрендә үҙәк майҙанда урынлашҡан обеликсҡа сәскәләр һалынды, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусыларҙы иҫкә алыуға бер минут тынлыҡ иғлан ителде. Яҡташтар осрашыуына сит төбәктәрҙән дә ҡунаҡтар килә. Тыуған ауылына һағынып ҡайта улар\nБайрамда бай йөкмәткеле концерт программаһы әҙерләнгәйне. Сәхнә йыр-бейеүҙәр менән гөрләп торҙо. Махсус комиссия ауыл буйлап йөрөп иң матур урамдарҙы, өлгөлө йорттарҙы билдәләне. Ауыл йылдан-йыл ҙурая, иң мөһиме йәш ғаиләләр һаны арта. Үҙәк урамда заманса балалар майҙансығы булдырылыуы ла – урындағы халыҡтың тырышлығы һөҙөмтәһе.\nБСТ Y.Metrika: 207


Өфө урамдарында туристар өсөн файҙалы Яндекс.Карталар барлыҡҡа килде // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфө урамдарында туристар өсөн файҙалы Яндекс.Карталар барлыҡҡа килде\n11:47, 19 мая 2015 Йәмғиәт\nӨфө урамдарында туристар өсөн файҙалы Яндекс.Карталар барлыҡҡа килде Фото: Өфө хакимиәте сайтынан\nӨфө урамдарында Яндекс.Карталар менән ун мәғлүмәт стенды ҡуйылды. Унда ҡаланың иҫтәлекле урындары хаҡында мәғлүмәт бирелгән. Өфө хакимиәтенең матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, ошо маҡсат өсөн реклама урындарын «Ҡала рекламаһы» муниципаль бюджет учреждениеһы биргән. Проект Яндекс башланғысы буйынса мэрия менән берлектә ғәмәлгә ашырылған.\nБөгөнгө көндә ҡалала 10 мәғлүмәт стенды бар. Һәр картала яҡында урынлашҡан һәйкәлдәр һәм музейҙар билдәләнгән, уларға нисек барырға һәм юлға күпме ваҡыт китәсәге күрһәтелгән. Мәҫәлән, Еңеүҙең 50 йыллығы скверынан алыҫ түгел 10 музей һәм 20 һәйкәл бар. Ярты сәғәт эсендә – Заманса сәнғәт музейына, 40 минутта Аксаков йортона барып етергә мөмкин. Дөйөм алғанда, макеттарҙа Өфөләге 39 һәйкәл һәм 19 музей урын алған. Музейҙарҙың эш режимы, бәйләнештәр һәм билет хаҡы күрһәтелгән.


Иң-иңдәр кем? | Йәншишмә\nОҙаҡ һымаҡ тойолған йәйге каникул да тиҙ генә үтте лә китте. Хәҙер инде яңы уҡыу йылының да тәүге айы тамамланыуға табан бара. Уҡыусылар гәзитебеҙ ойошторған «МИНЕҢ ӨС АЙЫМ» конкурсының һөҙөмтәләрен көтә башлағандыр инде. Хәбәр итеүебеҙсә, конкурс талаптарына яуап биргән 31 авгусҡа тиклем килгән хаттар барыһы ла «Йәншишмә» биттәрендә донъя күрергә тейеш ине. Әйткән вәғәҙәбеҙгә тоғро ҡалдыҡ, бөгөн иң аҙаҡ килгән хәбәр баҫыла (2-се биттә). Тимәк, еңеүселәрҙе лә асыҡлар ваҡыт еткән, тигән һүҙ.\nУрындарҙы билдәләгәндә, конкурстың шарты буйынса, мажараға бай, төрлө ҡыҙыҡ хәлдәргә бәйле хаттарға өҫтөнлөк бирелде. Ундайҙар, әлбиттә, күп булды. Быйыл шулай уҡ малайҙарҙың әүҙемлеге лә ҡыуандырҙы.\nI урын – Искәндәр ИШКИНИНға (Өфө районы, Шамонин ауылы), «Өйрәктәрҙе йыуындырҙым» хәбәре өсөн;\nII урын – Рамаҙан МОРАТШИНға (Әбйәлил районы, Күсем ауылы), «Ҡаҙ бәпкәләрен… тауыҡ баҫып сығарҙы»;\n– Сәлимә ДӘҮЛӘТШИНАға (Бөрйән районы, Байназар ауылы), «Терпе ярҙам итте»;\nIII урын – Гөлнур ЮЛДАШБАЕВАға (Ейәнсура районы, Иҫәнғол ауылы), «Сүмесбаштар баҡаға әйләнгән»;\n– Артём ТИМЕРӘЕВкә (Белорет районы, Йөйәк ауылы), «Балыҡһыҙ ҙа, галушһыҙ ҙа…»;\n– Айгүзәл ВӘЛИЕВАға (Ҡырмыҫҡалы районы, Ибраһим ауылы), «Сыбыртҡы менән һаҙан тотҡан».\nӘ конкурсты башлап ебәреүсе Айгизә АБЗАЛОВАға (Туймазы районы, Бишҡурай ауылы) редакцияның махсус бүләге тапшырыласаҡ. Ул «Бассейнда сыр-сыу килдек», «Мажаралы көн» тигән ике әйбер ебәргәйне.\nЕңеүселәрҙең барыһына ла редакцияның бүләктәре һәм Почёт грамотаһы тапшыраласаҡ.\n« Донъя кубогы Өфөгә килде!\nАделина Булатова шиғырҙары »


Материалы за Апрель 2018 года » Страница 11 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Материалы за Апрель 2018 года » Страница 11\nБөгөн бар донъя Мобиль телефон көнөн билдәләй\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 3-04-2018, 15:40\nТеүәл 45 йыл элек, 1973 йылдың 3 апрелендә "Motorola" компанияһының инженеры Мартин Купер Motorola DynaTAC 8000X телефонынан өйҙән үҙенен офисына шылтырата (беренсе һүрәттә)\nШунан алып тотоп йәки кеҫәгә һалып йөрөтмәле элемтә сараһы үҫешә башлай. СССР был юҫыҡта 50-се йылдарҙан эшләһә лә, юғары технологияларҙан артта ҡала, өмөтлө йүнәлеште үҫтерә алмай.\nБеренсе телефон Motorola DynaTAC 8000X ауырлығы 2,5 килограмм була. Ә хәҙергеләре 100 грамға ла барып етмәй.\nБеҙҙең тормошҡа кәрәҙле телефондар 2002-2006 йыл арауығында инде. Тап шул мәлдә махсус һатыу салондары асылды, таулыраҡ урындарға вышкалар ҡуйылды, реклама ла үҙенекен эшләне. Телефон ҡиммәтле аксессуарҙан көн дә кәрәкле әйбергә әйләнде.\nӘйҙәгеҙ иптәштәр тәүге телефондарыбыҙ тураһында һөйләшәйек. Улар тәүге мөхәббәт кеүек - бер ҡасан да онотолмай....\nМахсус бит // 2-04-2018, 11:20\nТормошоғоҙға индерелгән яңылыҡтар мотлаҡ файҙа килтерер. Иҫкергән әйберҙәрҙән, туйҙырған шәхси мөнәсәбәттәрҙән дә ҡотолорға тырышығыҙ. Шаршамбыла бер аҙ борсолорға ла тура килер, бәлки. Элекке бурысығыҙҙы ҡайтарыу хәйерле булыр....\nМахсус бит // 2-04-2018, 07:00\nАлименттан бурыс түләттерелмәй\nБанкка ваҡытында түләмәгән бурысым бар ине. Минең иҫәпкә иремдән ике балаға түләттерелгән, йыйылып килгән алимент күскәйне. Шул аҡсаны тотоп ҡалғандар. Был аҡсаны кире ҡайтарыу өсөн нимә эшләргә?\nӘҙәбиәт / Юмор // 1-04-2018, 12:00\nБала саҡта өләсәйемдәрҙең ауылында йыуаш ҡына бер ағай йәшәне. Олоғайғансы ҡатын да алманы ул. Тотлоғоуынан оялған булған, тинеләр. Уға әсәйемдәр күршеләге олоғайып барған апайҙы димләй башланы. Егетте саҡ өгөтләп, һөйләштерергә алып киләләр.\nҺүҙ араһында апайҙың әсәһе: «Был егет кем булып эшләй һуң ул?» – тип һорап ҡуя.\nЕгет аптырап тормай:\n– Бер аҙна инде мәке уям, – тип яуаплай.\nАуылдарҙа элек малды күп көткәндәр. Ҡыш көндәре йылғала һуғарғандар. Йыл һайын бер кеше ҡыш буйы мәке уйған. Ҡалын боҙҙо лом менән онтауҙарын мин дә иҫләйем. Был ағай ҙа, күрәһең, әлеге эштән ҡоро ҡалмаған. Аҙаҡ ҡунаҡтарҙа, шаярып: «Эш күп – бер аҙна инде мәке уям!» – тип мәрәкәләүҙәрен дә хәтерләйем....\nҒәлиә апайҙың кейәүгә сыҡҡаны һәм минең бабайға барғаным\nӘҙәбиәт / Юмор // 1-04-2018, 08:00\nБеҙ – етмеште үткән ике ҡарсыҡ – әхирәтем Ғәлиә апай менән көлөшә-көлөшә сәй эсәбеҙ. Минән ике генә йәшкә өлкәнерәк булһа ла, уға апай тим. Ул башта: “Мине өлкәнәйтәһең, апай тип әйтмә”, – ти торғайны. Быға эстән генә көлөмһөрәйем, әммә апай тип өндәшеүемдең ысын сәбәбен әйтмәйем. Сәбәбе – кәүҙәгә минән ике тапҡыр ҡалыныраҡ, мыҡты, мөһабәт булыуы. Ә үҙе шул тиклем матур, килешле кейемдәрен кейһә, Әбей батша Екатеринаға оҡшап тора. Сынаяҡтарҙы бушата-бушата, берсә көлөшөп, берсә һағышланып үткәндәрҙе иҫләйбеҙ. Бер мәл һүҙ кемдең нисек кейәүгә сығыуына барып ялғанды. Ғәлиә апайҙың кейәүгә сығыу тарихын уның үҙ исеменән һеҙгә лә бәйән итәйем әле....\n«Әйттем бит һиңә!»\nӘҙәбиәт / Юмор // 1-04-2018, 07:00\nҠатын бер аҙналыҡ командировкала йөрөп ҡайтты. Мотаһар иртәнсәк эшкә китер алдынан уға былай тине:\n– Компьютерҙа соҡоноп, минең «страницаға» инеп тикшеренәһе булма!\n– Берәй нәмә булдымы әллә?\n– һиңә оҡшаған әйбер юҡ унда!\nҒаиләһеҙ кеше кеүек, командировкаларға ырғый-һикерә сыға ла китә ошо Тәнзилә. Эшендә ул яҡшы белгес булып һанала, шуға күрә конференциямы, квалификациямы, курстармы – баш ҡала юлы ҡатынына күрше ауыл алыҫлығы кеүек кенә тойола, күрәһең. Ир магазин билмәндәре, теге-был ярымфабрикаттарҙан туйып бөттө. Унан бигерәк, ни тиһәң дә, ҡатын өйҙә булмаһа, донъяның ҡото юҡ. Тиҙерәк бала табыу яғын уйламай, һаман карьера буйынса үҫеүҙе ҡайғырта. Ошо сәбәпле, һуңғы ваҡытта Мотаһарҙың Тәнзиләгә һарыуы ҡайнай башланы.\nИр эштән ҡайтһа, ҡатыны тырт та мырт йөрөп ята. Хәҙер Мотаһарҙың сираты етте:\n– Нимә, нимә! Эйе, булды! Көнө буйы компьютерҙа һинең «страница»ны тикшерҙем – башҡа бисәләр менән мауығыу йәки һөйәркәләрең менән хат яҙышыу дәлилдәрен табырға теләгәйнем, – Тәнзиләнең ысынлап та күҙҙәре ҡыҙарып бөткән икән.\n– Шунан, таптыңмы?\n– Эй, матурым, минең өсөн компьютер – эштән ҡайтыу менән ярты төнгә тиклем «танчик» уйнау. Һин аҙналар буйы өйҙә тормағанда тағы нимә менән шөғөлләнергә тейешмен?! Иртәнсәк юрамал ҡыҙғандырыу өсөн генә әйткәйнем, соҡонма, тип, – Мотаһар хәләлен ҡосаҡлап үбеп алды. – Шунан, оҡшанымы һиңә минең «страница»ның аҫтын-өҫкә килтереү?\n– Әйттем бит оҡшамаясаҡ тип, – ирҙең башын артҡа ташлап рәхәтләнеп көлгәненә Тәнзилә лә ҡушылды....


Башҡорт энциклопедияһы - бет 9\nжүктеу 5.93 Mb.\nйылдың ғинуарын Әхмәтзәки Вәлиди Бохарала йәмәғәт эше менән ҡаршылай. Бохарала ханлыҡ ҡолатылғас, яңы хөкүмәт ҡоролғайны. Большевиктар йоғон- тоһондағы хөкүмәт ине, әлбиттә. Төрлө ҡараштағы үзбәк һәм тажик менәүерҙәре хакимиәттә. Башҡарма Комитет рәйесе Фәйзулла Хужа, Мәғариф назиры Ғариф Юлдаш, Финанс назиры Усман Хужа, Хәрби вәкил Ғәбделхәмит\nАриф һ.б. Быларҙың күбеһе Әхмәтзәки Вәлидигә яҡын таныш һәм фекерҙәш заттар. Башҡортостанда хеҙмәт итеп киткән Мостафа Шаһкули менән Ғарим Кәрими бар. Бүтән зыялылар байтаҡ.\nАраларында иң шөһрәтлеләре Усман менән Фәйзулла Хужаевтар ине. Уларҙың фамилиялары ғына бер, икеһе ике нәҫелдән, төрлө сәйәси йүнәлештәге шәхестәр. Усман Хужа (Хужаев) — Фирғәнә әлкәһенең Ош ҡала- һындағы Атахужа хажиҙары нәҫеленән сыҡҡан бер сауҙагәр улы. Бохара мәҙрәсәһендә һабаҡ алғандан һуң, Ис- танбулға барып уҡыған. Иленә ҡайтып, бер мәғариф йорто ойошторған, йәдит мәктәбе асып ебәргән, демократик рухтағы гәзит сығарған. Инҡилап көрәшенең уртаһында ҡайнап, сәйәси сынығыу алған зат.\nФәйзулла Хужаев иһә — Бохара хажиҙары нәҫеленән сыҡҡан бай кеше, миллионер, сауҙа эше менән төрлө илдәрҙә йөрөгән, төрлө даирәләр менән аралашҡан. Урыҫ, немец телдәрен яҡшы белә. Донъяуи ғилемдәрҙе яҡшы уҡ үҙләштергән. Үзбәк инҡилапсылары хәрәкәтенә ҡушылып киткән.\nШуныһын да иҫкә төшөрәйек: 1918 йылда Усман һәм Фәйзулла Хужаевтарҙы Мәскәүгә барышлай Ырымбур станцияһында Дутов офицерҙары ҡыҙылдар шпионы тип төрмәгә ултыртып ҡуя. Уларҙы төрмәнән һәм үлемдән Ә.Вәлиди ҡотҡарып ҡала.\nҒәбделҡадир мырҙа Мөхөтдинов — шулай уҡ үзбәк миллионерҙары вәкиле. Уҡымышлы, сәйәси әҙерлекле шәхес.\nҒәбделхәмит Ариф иһә — ҡышлаҡтан сыҡҡан үзбәк. Күберәк татар, башҡорттар араһында булып, милли хәрәкәткә ҡушылған. Ырымбурҙағы Башҡорт хөкүмәтендә кәтиб вазифаһын башҡарған. Яңы идара эштәрен ойоштороуҙа тәжрибәһе булған үҙ кеше.\nСығышы менән Хиванан булған яңы типтағы үзбәк эшмәкәрҙәренең береһе Бикжан мулла идеалисыраҡ тәбиғәтле зат ине.\nДөйөм рәүештә әйткәндә, инҡилап хәрәкәтенә ҡушылып киткән, яңы хөкүмәт ағзалары булып тәғәйенләнгән үзбәк лидерҙарының күбеһе сәйәси яҡтан төрлө ҡараштар- ҙағыраҡ менәүерҙәр ине. Уларҙың бәғзеләре йәдитселек платформаһын тотто, социалистары, большевиктарға яҡындары, хатта исламсылары бар ине.\nСәйәси йәһәттән шаҡтай сыбар һәм ҡаршылыҡлы шундай ижтимағи мөхиткә, Төркөстанда йәйелә килер милли азатлыҡ хәрәкәтенә килеп инәләр Вәлиди һәм аркадашта- ры. Башҡорттар әле йыйылған ҡәҙәреһе үҙҙәре бер төркөм: Илдархан Мутин, Харис Игликов, Абдулкадир Сөләймәнов (Инан), Сәйетгәрәй Мағазов, Әүхәҙи Ишмурзин, Ибраһим Исхаҡов, һибәтулла һөйөндөков, тағы бер нисә офицер, һуңғылары Бохара хәрби ойошмаһының етәксе вазифаларын биләне. Хиуала Усман Тереғолов Харәзмдың хәрби назиры ярҙамсыһы. Ҡаҙағстанға килеп урынлашҡан арҡадаштары бар.\nӘхмәтзәки Вәлидиҙең һәм аркадаштарының төп бурысы — Бохара милли ғәскәрен ойоштороу, Төркөстан милли берлеге йәмғиәтен ҡороу. Әгәр урыҫтар рәсми һәм законлы юлдар менән милли ғәскәрҙе тарҡатырға тотонһа, ахыр сиктә, баҫмасылар менән берләшеп, дөйөм күтәрелеште тәьмин итеү. Мәгәр һуңғыһына өлгәшеү өсөн баҫмасылар араһында милли азатлыҡ маҡсатын киң күләмдә аңлатыуҙы йәйелдерергә кәрәк буласаҡ. Был эште Ташкенттағы һәм Фирғәнәләге фекерҙәштәре әлегә йәшерен рәүештә башлап та тора инде.\nӘхмәтзәки Вәлиди, Башҡортостандағы милли-азатлыҡ хәрәкәте, башҡорт хөкүмәте төҙөү, ғәскәрен булдырыу тәжрибәһен Төркөстанда ла файҙаланып, көрәште киңерәк йәйеп ебәрергә теләй ине. Уның төрлө фирҡәләр, сәйәси ағымдар һәм дәүләт эшмәкәрҙәре менән бәйләнешендә һәм дипломатияһында ла тәжрибәһе ҙур. Бындай эштәр был тарафта уңышлы ғына башланып та тора. Ерлек шаҡтай ныҡлы. Быларға ҡағылышлы ул хәтирәләрендә былай ти: ’’Харәзм һәм Бохара эшмәкәрҙәренең 1920 йылда төҙөлгән милли йөмһүриәттәренең иң яҡты, ҡыуаныслы көндәрен күреүемә, тарихсы булараҡ, мин үҙемде бик бәхетле итеп хис ҡылдым. Халыҡ алдында абруйҙары юғары булды, уларҙан күпте өмөт иттеләр”.\nШулай ҙа Вәлиди һәм уның яҡташ арҡадаштары Төркөстанға килгәндә милли-азатлыҡ хәрәкәте тарҡауыраҡ, сәйәси фирҡәләр араһында бәйләнеш йомшаҡ ине. Баҫмасылар үҙ алдарына тиерлек айырым-айырым хәрәкәт итә, уларҙың яуы асылда партизансылыҡҡа ҡоролған. Сәйәси партиялар — йәдиттәр, социалистар, Алаш Урҙа фирҡәләре башлыса үҙ дәғүәләре һәм үҙ мәнфәғәттәре менән мәшғүл. Ошондай хәлдә, Вәлиди фекеренсә, Төркөстандағы милли-азатлыҡ хәрәкәтенә теге йәки был дәрәжәлә бәйле\nфирҡәләрҙе, идеологик ағымдарҙы ойоштороу, сәйәси һәм идеологик яҡтан бер үҙәккә тартыу, тығыҙ бәйләнеш һәм берлек урынлаштырыу иң мөһим шарт ине. Уның әсән Төркөстан Милли Берлеге йәмғиәтен төҙөү бер бурыс. Азатлыҡ көрәшенең дөйөм милли идеологияһын булдырырға кәрәк.\nОшо Милли Берлек программаһын һәм дөйөм милли идеологияның нигеҙҙәрен әҙерләп, Әхмәтзәки Вәлиди йәдиттәр фирҡәһе, социалистик ирек фирҡәһе һәм Алаш Урҙа фирҡәһе лидерҙары менән башта айырым-айырым һөйләшеүҙәр алып бара, унан бергә йыйылып фекер алышҡанда уртаҡ ҡараштарға килеүгә өлгәшә. Шулай ете пункттан торған түбәндәге дөйөм платформа ҡабул ителә:\nҮҙаллылыҡ. 2. Демократик республика. 3. Милли ғәскәр. 4. Иҡтисади идара, тимер юлы төҙөү, каналдар ҡаҙыу Төркөстандың үҙаллылыҡ маҡсаттарына тап килергә тейеш. 5. Мәғарифты юғары кимәлгә күтәреү һәм Европа мәҙәниәте менән Рәсәйҙән башҡа юлдар аша танышыу мөмкинлектәрен булдырыу. 6. Милли мәсьәлә, мәктәптәр, илдең тәбиғи байлығы менән файҙаланыу эштәрен дәүләттә йәшәгән милләттәрҙең иҫәбенә ҡарап хәл итеү. 7. Дингә тулы иреклелек, дин менән донъя эштәрен бергә бутамау.\nШулай итеп, береһе либераль, икенсеһе социалист рухтағы ике партиялы системалағы Төркөстан Милли Берлеге, уның уртаҡ программаһы һәм бергә идара итеү принциптары барлыҡҡа килә. Был Ә.Вәлиди һәм уның Төркөстан фекерҙәштәренең ҙур уңышы ине.\nБохарала 1921 йылдың 2-5 авгусында йыйылған ойоштороу съезы Төркөстан Милли Берлеген һәм уның программаһын рәсми рәүештә ҡабул итте. Милли Берлектең рәйесе итеп Әхмәтзәки Вәлиди һайланды.\nБындай сәйәси Берлекте йәки Дөйөм Комитетты төҙөүгә килеүҙең кескәй булһа ла үҙ тарихы бар.\n1918 йылдың башында Ә.Вәлиди Төркөстан лидерҙары менән булған бер кәңәшмәлә Төркөстан Социалистик партияһын төҙөү идеяһын күтәреп сыға. Шул партияның программаһын яҙа. Башҡорт хөкүмәте төҙөлгән осорҙа ”беҙ Советтарға ҡушылыуҙан алда уҡ, сәйәси ойошҡанлыҡ булдырыу өсөн, коммунистар партияһынан айырмалы Социалистик партия төҙөү мәсьәләһен хәл итеү менән дә шөғөлләнә инек. Ниәтебеҙ ’’Ирек” социалистик партияһы ойоштороу ине”, — ти хәтирәләрендә. Хөкүмәт Саранскиҙа сак\nта коммунистар менән хеҙмәттәшлек итәсәк ’’Ирек” партияһы хаҡында һөйләшеүҙәр дауам итә. Был хаҡта Рәсәй коммунистар партияһы Үҙәк Комитет ағзалары менән дә кәңәшләшеүҙәр була. һуңыраҡ был тәңгәлдәге хәлдәр тураһында Ә.Вәлиди шулай яҙа: ”Беҙ элек, ’’Ирек” социалистик фирҡәһе ойоштороп, уны үҙаллы ағза сифатында Коминтернға теркәргә тырышҡайныҡ. Хәҙер иһә ’’Ирек” менән бергә ҡаҙаҡтарҙың ”Өс жуз”, үзбәктәрҙең ”Түде” социалистик партияларын ’’Көньяҡ-көнсығыш мосолман халыҡтарының коммунистик партиялары берлеге” сифатында берләштереп, Коминтернға үҙаллы ағза итеп ҡабул итеүҙәрен үтендек. Сталиндың:”Был ҡулай”, — тип әйтеүенә ҡарамаҫтан, уларҙы Коминтернға үҙаллы партия сифатында теркәргә риза булманылар”. Төркөстан, Ҡаҙағ- стан, Башҡортостан вәкилдәре 1920 йылдың мартында Мәскәүгә йыйылған саҡта был ’’Ирек” партияһының 12 пункттан торған дөйөм программаһын да төҙөгәйнеләр. Шул йылдың сентябрендә Баҡыла уҙған Шәреҡ халыҡтарының ойоштороу комиссияһы эшләгәйне. Бында уның 27 пункттан торор киңәйтелгән яңы пограммаһы проекты яҙылды. Комиссияның эше артабан Бохарала дауам иттерелде. Унда Ә.Вәлиди иң актив эшләгән ағзаларҙың береһе булды. ’’Ирек” партияһының был тулы программаһын Ә.Вәлиди аҙаҡтан ’’Бөгөнгө Төркөстан һәм яҡын тарихы” китабында, һуңыраҡ ’’Хәтирәләр’’ендә баҫтырып сығарҙы.\nТөркөстан Милли Берлеге асылда ошо ’’Ирек” партияһы программаһына ярашлы нигеҙҙә ойошто ла инде. Был Йәмғиәт Төркөстанда милли-азатлыҡ хәрәкәтен ойошҡан рәүештә һәм киңерәк күләмдә йәйеп ебәрергә мөмкинлек бирә. Төркөстан Милли Берлегенең 5-7 сентябрҙә Сәмәрҡәндтә үткән Икенсе съезы Төркөстан байрағын, бүтән дәүләт атрибуттарын ҡабул итә. Съезд төрлө фирҡәләрҙең һәм сәйәси ағымдарҙың эшмәкәрлеген дөйөм бер йүнәлешкә туплауҙа мөһим роль уйнай. ”Был съезд Төркөстандағы йыйылыштарҙың иң уңышлыһы булды һәм күңел күтәренкелеге шарттарында үтте”, — тип яҙа Ә.Вәлиди хәтирәләрендә.\nТөркөстанда баштан-аяҡ эшкә сумыуына ҡарамаҫтан, Әхмәтзәки Вәлиди Башҡортостан менән дә тығыҙ бәйләнеш тота. Был осорҙа Башҡортостанда ҡаты аслыҡ хөкөм һөргәнлектән, әлеге съезд тамамланғас та, Бохара хөкүмә\nте менән һөйләшеп, аҙыҡ-түлек ебәреүҙе ойоштора, тыуған иленә бер нисә вагон ризыҡ оҙаттыра. Уны Башҡортостан вәкилдәре үҙҙәре килеп алып китә. Шуларҙан Сөләймән Мырҙабулатов етәкселегендә башҡорттарҙың баш күтәре- үен ишетә. Хәҙергә бындай күтәрелештең ыңғай һөҙөмтә бирмәйәсәген аңлатып, Советтар менән ярашырға кәрәклеген белдереп килгәндәр артынан хат ебәрә.\nТөркөстан Милли Берлегенең рәйесе Әхмәтзәки Вәлиди был яҡтарҙа ла үҙҙәренең сәйәси эшмәкәрлеген тыштан Совет ойошмалары һәм коммунистар партияһында аңлатып һәм килешеп алып барыу тактикаһын тота. Төркөстан мосолмандарынан төҙөлгән рәсми милли ҡыҙыл частарҙы ҙурайтыуға. Совет ойошмаларында һәм партия сафында демократик ҡарашлы үзбәк, тажик, ҡаҙаҡ уҡымышлыларының иҫәбен арттырыуға, сит дәүләттәр менән дипломатик бәйләнештәрҙе үҙҙәре файҙаһына йүнәлтеүгә ныҡ әһәмиәт бирә. Баҫмасыларға йәшерен рәүештә ныҡ ярҙам итһәләр ҙә, тыштан уларға лояль күренергә тырышалар. Башҡортостандан ҡыҙылдар сафында килгән бер башҡорт батальонын Ә.Вәлиди, башлыҡтары менән һөйләшеп, баҫмасылар яғына сығара. Баҫмасылар менән Берлек әлегә ситтән йәшерен рәүештә етәкселек итә. Уларға Төркөстандағы милли-азатлыҡ хәрәкәтен Рәсәйҙең эске эше, Берлекте демократик йүнәлештәге йәмғиәт итеп күрһәтеү ҡулай.\nӘхмәтзәки Вәлидиҙең Төркөстандағы пландары ғәйәт киң, тактикаһы үтә яйлы ине. Ул дәүләт үҙаллылығын тәьмин итеү өсөн милли-азатлыҡ хәрәкәтенең берҙәм дөйөм идеологияһын булдырыу, иҡтисади сәйәсәтте асыҡлау юлы менән бөтә мосолман интеллигенцияһын, хатта уның большевиктар менән хеҙмәттәшлек иткәндәрен дә, берләштереп берлектә эш итеү тарафдары. Хатта ки баҫмасы- лык күтәрелешен дә төрлө саралар менән дөйөм демократик маҡсаттарға буйһондороу яҡлы.\nӘммә ләкин баҫмасылыҡ хәрәкәтендә 1921 йылдың баштарында киҫкен һынылыш күҙәтелә. Ул Совет власы- ның һәм коммунистар партияһының ҡайһы бер иҡтисади сәйәсәте менән килешмәгән дехкандарҙың күтәрелешенән Рәсәйгә, ҡыҙыл ғәскәрҙәргә каршы һуғышҡа әйләнеп китеүе менән бәйле. Төркиәнең вице-генералиссимусы Әнүәр Паша килеп ҡушылғас, ул шундай төҫ ала.\nТөркөстан Милли Берлегенең башлығы һәм идеологы Әхмәтзәки Вәлиди 20-се йылдар башындағы тарихи шарт\nтарҙа төрки халыҡтарының үҙ армияһы булған, Рәсәй составына ингән автономиялы дәүләтен төҙөү иң реаль юл тип ҡарай. Ә ул ҡайһы бер төрки лидерҙары теләгән төрки республикаларҙың үҙаллы федератив Туран дәүләтен төҙөү идеяһын яҡламай. Уны әле ғәмәлгә ашмаҫ иртә бер хыял тип иҫәпләй.\nӘ бына Әнүәр Пашаның баҫмасылар яуына етәкселек итеү маҡсаты менән килеп кыҫылыуы ана шул һуңғы идеяны ғәмәлгә ашырырға ынтылыш менән туранан-тура бәйле ине, тиергә кәрәк. Мәгәр нисек кенә булмаһын, Әнүәр Паша, Төркөстанға бик ҙур булмаған төрөк офицерҙар төркөмө менән килеп, баҫмасылар хәрәкәтен тиҙҙән үҙ ҡулына ала. Милли Берлек ағзаларына, ғөмүмән, илдең азатлығы өсөн көрәшкән төркөстанлыларға икенең береһен һайлау юлы ғына ҡала: йә Советтар, большевиктар ҡулы аҫтында ҡалырға, йә, баҫмасыларға ҡушылып, ҡораллы яу асырға, һуңғы юлды һайламай сара юҡ.\nБашта Ә.Вәлиди, Әнүәр Паша менән осрашып, уны баҫмасылар хәрәкәтендә асыктан-асык ҡатнашыу уйынан кире һүрергә, ситтән, Афғанстандан тороп ярҙамлашырға өндәп ҡарай. Төрөк Пашаһы катнашлығындағы һуғыштың, халыҡ-ара мәсьәләгә әйләнеп, Ҡыҙыл Армияның бөтә ҡораллы көсө менән ҡанға батып, ҡырылып ташланыу хәлен, ҡотолғоһоҙ һәләкәт килерен аңлата. Ләкин, ҡындан һурылған ҡылыс ҡанға мансылмай ҡынына инмәҫ принцибы менәнме, нисек, төрөк Пашаһын дүндереү мөмкин булмай. Ҙур яуҙар күргән, ҡаһарманлыҡтар күрһәткән Паша яңынан һуғыш көҫәй, Төркиә протекторатында булыр бөйөк Төркөстан дәүләтен күргеһе, шуны яулашып алыусыһы итеп күрһәткеһе киләлер, күрәһең. Әнүәр Паша етәкселегендә Бохаранан Көнсығыш тарафында һуғышҡан баҫмасылар башта етди генә еңеүҙәргә өлгәшәләр, тиҙҙән Бохараны яулап алыу мөмкинлеге тыуа. Ләкин был форсат ваҡытында йәһәт кенә файҙаланылмай.\nТөрөк Пашаһына тағы Төркөстандың төрлө тарафтарында хәрәкәт итеүсе баҫмасылар төркөмө тартыла. Әхмәтзәки Вәлиди һәм төркөстанлы арҡадаштарына бындай шарттарҙа шулай уҡ ҡоралға тотонорға тура килә.\nФекерҙәштәре араһында ла, әлбиттә, айырымланыу булмай мөмкин түгел: коммунистар партияһы ағзаларының күпселеге, тәбиғи, Советтар яғында ҡала.\nйылдың 8 ноябрь көнөн Әхмәтзәки Вәлиди мәңге иҫендә тота. ’’һуңынан ғына төшөндөм, - ти ул хәтирә-\nлэрендә, - 8 ноябрь, ысынлап та, илап иҫкә ала торған көн булып сыҡты. Минең яҙмышымда иң ҙур боролош. Урыҫ идараһындағы ватанымда ҡалмайынса, сит мәмләкәттәргә китеү зарураты ошо көндә асыҡланды... Был шарттарҙа беҙҙең шәрҡи Бохара баҫмасыларына кушылыуыбыҙ заруратҡа әүерелде”.\nБаҫмасылар араһында Ә.Вәлиди Бохара, Сәмәрҡәнд тирәләрендә ойоштороу эштәренә тотона, үҙе әйткәнсә, уға Зарафшан буйындағы хәрәкәттәргә етәкселек итергә ҡушыла. ’’Ғинуар, февраль айҙарында Нурата менән Жи- зак, Сәмәрҡәнд, Кәттәҡурған менән Ғузар араһында, һәр саҡ ат өҫтөндә йөрөп, ойоштороу эше менән шөғөлләндек”, - ти үҙе. Ул яңынан хәрби кеше булып китә, ҡораллы төркөмдәр менән етәкселек итә, яуҙарға инә, үлемесле киҫкен ситуацияларға эләгә. Ҡаты яуҙарҙа уны бер нисә тапҡыр яҡташ һалдаттары, йәнһаксылары үлемдән һаҡлап ҡала.\nЯрты йыл эсендә Зарафшан, Сәмәрҡәнд тирәләрендә, тау эҫтәрендә ниндәй генә хәтәр яуҙарҙа ҡатнашмай. Вәлиди ’’Хәтирәләр” китабында айырым бүлексә итеп исемләп алған һәм тасуир иткән яу-һуғыштар үҙе генә лә әллә күп- мене аңлата түгелме һуң: ’’Челек һуғыштары”, ’’Давул һуғыштары”, ’’Усмат һуғыштары” һ.б.\nӘнүәр Пашаның Әхмәтзәки Вәлиди менән осрашыуҙары, уның һуғыш шарттарында күрһәткән ойоштороу эштәре, яу батырлығы, аҡыллылығы төрөк Пашаһында ҙур тәьҫорат калдырыуы — ул нигеҙле. Әнүәр Паша уға шундай юғары баһа бирә: ’’Шәреҡтә төрөктәрҙең уяныуын ҙур ҡеүәт менән күрһәтеүселәрҙең береһе Зәки Вәлиди булыр. ’’Төрк һәм татар тарихы”н яҙған был заттың ғалимлығы ни ҡәҙәр киң нигеҙгә таянһа, эшмәкәрлегенә лә ғилеменә ярашлы самимилыҡ һәм фиҙакәрлек хас. Зәки Вәлиди урыҫ инҡилабына ҙур өмөт бағланы, төрки халыҡтарға инҡилап уңыш һәм бәхет нигеҙе булыр, тип ышанды, ләкин өмөттәре тормошҡа ашманы... Зәки Вәлиди шәреҡте йоҡонан уятыу өсөн, төрлө ҡиәфәткә инеп, бөтә тарафҡа ла барып етеп, иманы камил әүлиә кеүек шөғөлләнде”.\n’’Ләкин өмөттәре тормошҡа ашманы” — Паша хаҡлы ине. Инҡилапҡа, Төркөстанға ҙур өмөттәр бағлағайны шул. Рәсәйҙең империялығы ҡеүәтле булып сыҡты. Бына әле лә Төркөстанда эштәр юлға һалынып ҡына барғанда, Советтар хөкүмәте, Польша интервенцияһын ҡыйратыу\nменән, Ҡыҙыл армияның бөтә көсөн баҫмасыларға ҡаршы ташланы. Насар ҡоралланған, хәрби әҙерлектәре самалы баҫмасылар төркөмдәрен регуляр ҡыҙыл ғәскәр берәм-бе- рәм тиҙ тар-мар итте. һуғыштар тау араларында партизанлыҡ көрәшенә күсте.\nШаршамы тигән таулы ҡышлаҡ янында башҡорт отрядтары ла ҡатнашҡан һуңғы ҡаты яуҙарҙың аҙағынан төркөстанлы арҡадаштары менән артабан ни эшләү хаҡында йыйылып кәңәшләштеләр. Әүхәҙи Ишмырҙин етәкселегендәге башҡорт отряды, Мамур һәм Мурат бейҙәр янына Мача тауы яғына китеп, ары Әнүәр Пашаға ҡушылырға, баҫмасыларҙың бүтән төркөмдәре лә тауҙар эсенә сигенергә тейеш, тигән ҡарарға килделәр. Вәлидигә Төркөстан- дың төньяғында штаб-квартира ҡарарға, һуңғы сиктә, Иранға сығырға һәм барыһы ла ары Афғанстанда берләшергә кәрәк булыр тигән ҡарар ҡылынды. Әммә быларға тиклем Ташкентта йәшереп йыйыласаҡ съезда ҡатнашырға, уның төп ҡарарҙарын тыңларға тейештәр.\nМача тауҙары ҡырында, бик күп тарҡау отрядтар бергә йыйылып, башҡорт отряды һәм арҡадаштары ла бергә булғанда, үҙенсә бер хушлашыу йыйыны ҡоралар. ”Был кис ғүмерем буйы онотолмаҫлыҡ булды”, — тип хәтерләр аҙаҡ Ә.Вәлиди. Унда күмәкләп йырлаған йырҙары күңеленә һеңеп ҡалыр:\nДошманға ҡол булып, ҡалманы арманыбыҙ,\nИрек өсөн фиҙа булһын, йәнебеҙ ҙә малыбыҙ.\nБашыбыҙ һәләк булһа, ҡош булып осһон иманыбыҙ,\nБыл ватанды баҡса итһен түгелгән ҡандарыбыҙ.\nФиҙакәрҙәрҙең хушлашыу йыры булып яңғырай былар. Шунан һуң Ә.Вәлиди өс юлдашы менән Ташкентта үткәреләсәк йәшерен съезға ҡарлы тауҙар, үҙәндәр аша һыбай юлға сығалар. Ул йәшертен сәфәр Мача тауҙары, Ҡыҙыл Ҡом сүллектәре буйлап йөҙәр саҡырымдарға һуҙыла. Юлда күргән михнәттәрен, үлер, һәләк булыр сиккә еткәндәрен, күргән төрлө мажараларын һөйләп бөтөрөрлөк түгел. ’’Әммә, башҡа һыймаҫлыҡ михнәттәр кисерһәк тә, барып еттек, - ти Ә.Вәлиди үҙе. — Был хәдисте тасуирлау өсөн ҡәләмемде ҡулға алғас, Салтыков-Щедриндың ’’Былые времена” исемле әҫәренең башындағы һүҙҙәр иҫемә төштө: ’’Свежо предание, да верится с трудом”. ’’Аллаһы тәғәлә миңә иман һәм идеал биргән, ләкин бының ауыр\nлығын үҙемдән күберәк башҡаларға йөкмәткән булып сыҡты”, — тигән һүҙҙәре фиҙакәрҙең был сәфәренә генә түгел, бөтә азатлыҡ өсөн көрәш юлына ҡарата әйтелгән кеүек. Ташкентта сентябрь урталарында йәшерен рәүештә уҙғарылған Етенсе Төркөстан Милли Берлеге съезы, үҙ илдәрендә үткән һуңғы форум булып, мөһим ҡарарҙар ҡабул итә. Дәүләт идараһын ойоштороуҙа һәм милли мәҙәниәтте үҫтереүҙә айырым ҡәүемдәр, өҫтөнлөк алыу дәғүәләренән баш тартып, араларында тигеҙлек һәм ҡәрҙәшлек нигеҙҙәрен тәьмин итәсәк федерация принциптарын нығытырға, Төркөстандың талаптарын артабан Рәсәйҙең эске мәсьәләһе тип түгел, халыҡ-ара мәсьәлә итеп күрһәтеү юлына баҫырға, милли талаптарҙы сит илдәрҙең йәмәғәтселегенә еткерергә тигән ҡарарҙар сығарылды. Был съезд Ә.Вәлидигә, Төркөстанда ҡалмай, Иран, Афғанстан, һиндостан илдәрендә бәйләнеш ойоштороу эштәре менән шөғөлләнгәс, диңгеҙ юлы менән Европаға сығырға һәм Мостафа Чокай улы менән бергә Төркөстан Милли Берлеге эшен сит илдәрҙә дауам итергә вазифаландыра.\nСит илдәргә сығып киткәнсе Ә.Вәлиди бер айҙан артыҡ Ташкенттың үҙендә, Сәмәрҡәндтә, унан Төркмәнстанда урындағы Милли Берлек бүлектәренең конспиратив шарттарҙа нисек эш алып барасаҡтары, ниндәй юлдар менән бәйләнеш табасактары хаҡында һөйләшеүҙәр, килешеүҙәр алып бара. Сит илдәге миссиялары менән эште координациялауҙар ҡарала.\nСит илгә китешләй дуҫтар менән хушлашыу йолаһы бар: Ташкентта, Сәмәрҡәндтә, Төркмәнстанда шундай табындар ҡорола. Айырата Сәмәрҡәндтә ” Пойкабак ҡапҡаһы янындағы баҡсала булған табын миндә һис бер ваҡыт онотолмаҫ дуҫлыҡ хәтирәләре ҡалдырҙы”, — ти Ә.Вәлиди. Сәмәрҡәндле дуҫтары уға зиннәтле ҡәҙерле бүләктәр менән бергә иҫтәлекле яҙыу ҙа тапшыралар. Бына унан бер аҙ юлдар: ’’Төркөстандың һәр вилайәтендә көрәш байрағы күтәрелде. Ләкин һеҙ йәшерен милли көрәшкә саҡырған йәмғиәттең эшмәкәрлек үҙәге итеп ни өсөн беҙҙең ҡаланы һәм вилайәтебеҙҙе һайланығыҙ һуң? Бының сәбәбен үткән йылғы ҡорбан байрамы кисендә Обирәхмәттә тупланған йыйылышта аңлаттығыҙ һәм беҙҙе үҙегеҙгә әсир итерлек һүҙҙәр әйттегеҙ: ’’Боронғо ғәрәп ғалимы Мөҡәддәс сәмәр- ҡәндтәр хаҡында Мәвәрәүеннаһрҙың башҡа вилайәттәре халҡынан айырмалы рәүештә, ’’егетлек һәм бөхтәлек эйәһе\nинсандар”, тигән. Ҡарап ҡарайыҡ, ысынлап та шулай микән? Ысынлап та, Сәмәрҡәнд вилайәте халҡы һеҙҙе күңел төшөнкөлөгөнә дусар итерлек хилафлыҡ эшләмәне, һеҙ беҙгә 1921 йылдың 9 авгусында шаршамбы көн килдегеҙ, дүрт көндән һуң, Ҡорбан байрамы көндәрендә, мөһим ҡарарҙар ҡабул итеп, бер айҙан һуң алтынсы съезды йыйып, Төркөстандың милли байрағын һәм йәмғиәт уставын ҡабул иттек, һәммәбеҙгә вазифалар бирҙегеҙ һәм беҙ Сәмәрҡәндкә килгән көнөгөҙҙән алып бөгөнгә (23 октябрь) тиклем дауам иткән 14 ай ҙа 15 көн эсендә һеҙҙе Төркөстан Милли Берлеге йәмғиәтенең етәксеһе сифатында әмер биреүсе тип таныныҡ һәм әмерегеҙҙе үтәү өсөн бар көсөбөҙҙө һалдыҡ, һеҙ килеп, йәмғиәт ойошҡанға тиклем, был вилайәттә берләшкән мөжәһит төркөмдәре түгел, бер- береһе менән бәрелешеп, ыҙғышып торған, ниндәй ҙә булһа милли идеалдан мәхрүм булып, муллалар тәьҫире аҫтында ҡалған кескәй баҫмасы төркөмдәре генә бар ине. Йәмғиәт уларға бөтә Төркөстан баҫмасыларына өлгө булырлыҡ эске ойошҡанлыҡ һәм тәртип индерҙе. ’’Егетлек менән бөхтәлек” беҙгә борондан хас икән, хәҙер беҙ был сифаттарҙы һеҙҙә лә күрҙек. Бохараға килгән Әнүәр Паша янына барып, Паша менән Төркөстан азатлығы өсөн көрәштә Төркиә бөйөктәренең ҡушылыу мәсьәләһен хәл иттегеҙ. Ғузарҙағы Яббар ҡайҙа, Кәттәҡурғандағы Ҡарағол, Уратүбәләге Халбута ҡайҙа, Бохаралағы Ҡаһар мулла ҡайҙа — һеҙ уларҙың барыһын да ат өҫтөндә йөрөп күрҙегеҙ, хатта Баттал Ғази кеүек дошман сафтары аша үтеп, бөтәбеҙҙе бер үҙәккә туплап, Йәмғиәткә итәғәтлек принциптарын ҡабул иттерҙегеҙ.\nЕтәксеһе, ғәскәр башлығы булған пәйғәмбәрҙәребеҙгә башҡа ислам бөйөктәренә хас булған иң юғары сифат — тап ошо бөхтәлек”.\nТөркөстанлы дуҫ арҡадаштарының маҡтау ҡағыҙы сифатында биргән был һүҙҙәре иң ихлас, иң юғары баһа тип ҡарарға кәрәк Әхмәтзәки Вәлиди эшмәкәрлеген. Үзбәктәр үҙҙәре әйтмешләй, үҙе бер нәмүнә - үрнәк һүҙе былар. Сит илгә сығып киткәнгә тиклем әле Ә.Вәлиди дүрт ай тирәһе Төркөстанда йәшәй. Ситкә сығыу өсөн бер нисә аркада- шын, шулар араһынан Фәтхелҡадир Сөләймановты көтөп ала. Нәфисәһе уның янына килә. Байтаҡ ваҡыт ойоштороу эштәре менән була.\nСит илдәргә сығып китеүҙең үҙ әҙерлектәре, мәшәҡәттәре күп, әлбиттә. Уны ирекһеҙҙән кисергәндәр генә яҡшы беләлер.\nТөркөстан Әхмәтзәки Вәлиди өсөн ғилем һәм мәҙәниәт майҙаны ла. Бохарала эшләгәндә ул кистәрен ҡулъяҙма китаптар алдыртып, һирәк осрар баҫмалар табып өйрәнергә тырыша. Юл йөрөгәндә дә ул һәр тарафҡа ғалим күҙе менән баға. ’’һыбай килеш ҡала тирәһендәге боронғо тарихи ерҙәрҙә һәм баҡсалар араһында күп гиҙҙем, - тип яҙа ул, мәҫәлән. - Йәшерен тормош миңә Бохара менән Сәмәрҡәнд ҡалаларының топографияһын бик ентекле өйрәнеү форсаты бирҙе. Айырыуса Афрасиап һәм Шаһи- зинда исемле тарихи ҡомартҡылар эргәһендә йәшәү бындағы таш яҙыуҙарҙың күбеһен уҡырға мөмкинлек тыуҙыра”.\nШул уҡ Сәмәрҡәнд вилайәтендә йөрөгәндә, Тимер тарихында исемдәре телгә алынған ҡышлаҡтарҙа булып, бөйөк әмиргә бәйле риүәйәттәрҙе яҙып ала. Эпиграфик ҡомартҡылар менән ҡыҙыҡһына. Фәнгә фанатикса бирелгәнлегенәндер инде, бер яу ваҡытында шундай сәйер хәл була. Челек янындағы бер һуғыш ваҡытында Ә.Вәлиди зыярат эсендә ҡәбер таштары араһына йәшеренеп атышҡанда боронғо яҙыулы ҡәбер ташын күреп ҡала. Шыуышып бара ла кеҫәһенән ҡағыҙ киҫәге табып, яҙыуҙы тырышып-тырышып уҡырға һәм күсерергә тотона. Ә тирә-йүнендә пулялар һыҙғырыша. Яҙыуҙы күсереп бөткәнсе дошманды яҡын ебәрмәй торорға арҡаҙаштарынан Фәтхелҡадир Сөләймәновҡа бойора. Әйтерһең, уйын менән булалар.\nБер Ярйәйләү тигән яҡтарҙы гиҙгәндә Ә.Вәлидигә, үҙе әйткәнсә, инсандарға аҡылы менән, милке менән ярҙам итеүҙән кинәнес тапҡан бер ил ағаһы, Ғүмәр Хажи исемле бай үзбәк йортонда мосафир булырға тура килә, йорт хужаһы уға ата-бабаларынан ҡалған байтаҡ боронғо әҫәрҙәрҙе, затлы кейем-һалымдарҙы, һандыҡта һаҡланған рәсемле ҡулъяҙма китаптарҙы, фәҡәт музейҙарҙа ғына тоторлоҡ Ҡөрьән яҙмаларын, Хафиз, Науаи диуандарын күрһәтә. Китаптары араһында XVI быуаттың беренсе яртыһында йәшәгән мәшһүр үзбәк хөкөмдары Ғөбәйҙулла хандың төркисә, фарсыса һәм ғәрәпсә өс телдәге шиғырҙар мәжмүғәһе, васыятнамәһе лә бар. Йәдкәрҙәрҙең ҡәҙерен белгән был үзбәк ғаиләһе XVI быуаттың беренсе яртыһынан алып үҙ заманына тиклем дүрт быуат буйы шун-\nдай ҡиммәтле ҡомарткыларҙы һаҡлаған. Ә.Вәлиди бындай хазинаны Сәмәрҡәңд музейына тапшырырға кәңәш бирә. Ләкин аҙаҡ ҡыҙылдар яуы ваҡытында тәләф булып бөтөүен ишетә. Ә.Вәлиди шунда һис юғы бер ҡомартҡыһын һәҙиә итеп һорап алмағанына үкенә. Төркмәнстанға килеп, бер аҙ хәүеф-хәтәрҙәрҙән, эҙәрлекләүҙән ҡотола төшкәндәй иткәс, Әхмәтзәки Вәлиди фән тип ҡулына яңынан ҡәләм ала. Мәхмүт Ҡашғари әҫәрен ныҡлабыраҡ өйрәнә. Төркөстандың һуңғы осорҙағы тарихына мөрәжәғәт итә. Үҙенең күҙе алдында, үҙе ҡатнашлығында үткән тарихи ваҡиғаларҙы ҡайнар эҙҙәре буйынса аҡҡа күсергеләй башлай. Әзербайжан ғалимы Талибзаданың буш ваҡыттарын ни менән мәшғүл булыуы тураһында һорашҡанына Ә.Вәлиди шулай яуап бирә: ” Күҙгә ташланып торған өс эшем бар: 1. Мәскәү һәм Петроградтағы Коминтерндың эшмәкәрлеген ентекләп өйрәндем. Мәскәүҙә ҡалған ғәскәри эшмәкәребеҙ миңә был хаҡта сыҡҡан нәшриәттән иң ҡыҙыҡлыларын ебәреп торҙо. Коммунизм тәғлимәтен һәм тарихын өйрәнеү юлында Мәскәүҙә башлаған эшемде дауам иттем. Марксизмды элек миңә таныш булмаған Фридрих Энгельс хеҙмәттәре аша өйрәнеүҙе мөһим тип иҫәпләй инем;\nXI быуатта Мәхмүт Ҡашғари тарафынан яҙылған һәм Истанбулда баҫылған өс томлы әҫәр менән мәшғүл булдым. Был хеҙмәтте Бохаралағы дуҫым Хашим Шаих Әзербайжандан алып килеп һәҙиә иткәйне;\nЙәләлетдин Руми ”Мәҫнәүи”енең солтан Мәжит заманында баҫылған кеҫәлә йөрөтөрлөк кескәй нөсхәһен Сәмәрҡәндтән дуҫым һаҙи Хәйҙәр, әсең бошҡанда уҡырһың, тип биргәйне, уны ла ара-тирә уҡый инем”.\nӘзербайжан ғалимы быға ҡарата: ” Йәләлетдин Руми яҡшы, ләкин имам Бохариҙың мазары янында урыҫ китаптарын уҡыу урынлымы? - тип һорай.\n— Рәсәйҙә коммунизмға ҡаршы көрәш мәжбүриәтендә ҡалғанбыҙ икән, уларҙың сәйәсәтен, тәғлимәтен мин дә, Мәскәүҙә, Ташкентта, Сәмәрҡәндтә ултырған арҡаҙашта- рыбыҙ ҙа етди рәүештә өйрәнергә тейешлебеҙ. Башҡа сарабыҙ юҡ, - тип яуаплай Әхмәтзәки.\nАхун Йософ Талибзада — Әзербайжандың фекер үҫешендә мөһим урын тотҡан бер ғалим һәм яҙыусы. Либераль фекерлерәк әҙип. Ә.Вәлиди әйткәнсә, ысын мәғәнәһендә панисламист һәм пантюркист зат. Ғәрәп, фарсы телдәрен камил белә. Шәреҡ поэзияһына ғашиҡ.\nОшо йәһәттән Әхмәтзәки Вәлиди менән Йософ Талиб- заданың шәреҡ әҙәбиәте, уның классиктары хаҡындағы әңгәмәләре ҡыҙыҡлы.\nӘхмәтзәки Вәлидиҙең кумиры — Йәләлетдин Руми. Төрөк һәм иран әҙәбиәте классигы Румиҙың фарсы телендәге шиғырҙарын ул әңгәмә барышында берәй фекерен образлы итеп нығытып ҡуйырға кәрәк булғанда йыш ҡына яттан цитаталарға ярата, уның кинәйәле һүҙҙәрен оҫта ҡуллана. ’’Мәүләнә төрлө яҡлы, күсмә мәғәнәле, тәрән фәлсәфәи фекерҙәр яҙып ҡалдырған, — ти ул. — Уларҙы аңлау өсөн дини әҙәбиәтте, хатта төп йәһүди сығанаҡтарҙы, пәйғәмбәр ҡиссаларын, Һарут-Марут, Балам-Баһур ҡиссаларын, ғәрәп әҙәбиәтен тәрән белеү шарт. Быларҙы минең кеүек бөтә нескәлектәрендә белеп етмәгән кешеләргә Ру- миҙы аңлауы анһат түгел. Баязит Бистами, Мансур Һаллаж һәм Ибраһим Әдһәмдең, суфыйҙарҙың тәржемәи хәлдәрен, Ҡөрьән аяттарын, хәдистәрҙе, ғәрәп һәм фарсы фольклорын, айырыуса иблис, шайтан интригаларын белеү мотлаҡ. Мәүләнә Йәләлетдин Руми, үҙе бик яҡшы хәбәрҙар булған был хикәйәт-киссаларҙың берәй киҫәгенә таянып, фекерен үҫтерә. Өҫтәүенә Руми, бер әҫәрҙең аҙағына сыҡмаҫтан, икенсеһенә, өсөнсөһөнә күсә. Улар араһындағы эске мәғәнәүи бәйләнештәрҙе аңлау ҙа уҡыусының дини, тарихи, әҙәби яҡтан мәҙәнилеге кимәленә бәйле”.\nӘңгәмәлә Ә.Вәлиди Төркөстанда һәр саҡ ике мәҙәниәттең — Көнсығыш һәм Көнбайыш мәҙәниәтенең, ислам һәм йәһүд, христиан диндәренең үҙенсә бер көрәш сәхнәһе булыуына ла иғтибар итә. Көнсығыш әҙәбиәтенең, уның Хафиз, Хәйәм, Руми, Низами, Науаи кеүек классиктары шиғриәтенең фәлсәфәи тәрәнлеге, күсмә, аллегорик мәғәнәлелеге хаҡында һүҙ алып бара. Урта быуат әҙәбиәттәрендәге ’’гүзәл инсан культы” тураһында төплө фекер йөрөтә Ә.Вәлиди. Көнсығыш әҙәбиәтендәге гүзәллек, художестволылыҡ, миниатюралар хаҡындағы фекерҙәре лә уның эстетик ҡараштарының нескәлеге хаҡында һөйләй.\n’’Төрөктәр араһынан сыҡҡан бөйөк аҡыл эйәләренән мәүләнә Руми, әл-Бируни һәм Науаи — бөйөк мәҙәниәтле һәм күп яҡлы инсандар, — ти ул. — Урынына күрә һүҙен һөйләй белгәндәр... Бөтә кеше, Ер — донъяның уртаһы, күк көмбәҙе барса йондоҙҙары менән ер тирәләй әйләнә, тип уйлаған саҡта әл-Бируни ер шарының хәрәкәт итеүен белгән, ләкин был хаҡта боронғо Греция һәм һиндостан\nғалимдарының әйткәндәрен иҫкә алыү менән сикләнгән. Үҙ замандаштары араһында төрлө ғәйбәт таралыуға юл ҡуймаҫ


Башҡортса диктант яҙ ҙа, белемеңде тикшер! - 25 Апреля 2016 - МБОУ "Гимназия им. Т. Кусимова"\nГлавная » 2016 » Апрель » 25 » Башҡортса диктант яҙ ҙа, белемеңде тикшер!\nБашҡортса диктант яҙ ҙа, белемеңде тикшер!\n23 апрель Башҡорт дәүләт университетының башҡорт филологияһы һәм журналистика факультеты «Башҡортса диктант яҙ ҙа, белемеңде тикшер!» девизы аҫтында башҡорт теленән региональ диктант ойошторҙо. Башҡорт теленән региональ диктант яҙыу 23 апрелдә сәғәт 10-да БДУ-ның төп корпусында һәм БДУ-ның Стәрлетамаҡ, Сибай, Бөрө, Нефтекама, Учалы филиалдарында, республиканың юғары уҡыу йорттарында, колледждарҙа, мәктәптәрҙә һ.б. ойошмаларҙа ойошторолдо. Ә башҡа төбәктәрҙә йәшәүселәр, БДУ-ның regdict.bashedu.ru сайтына инеп, диктант яҙыуҙы үҙ аллы ойоштора, йәғни онлайн рәүештә яҙа алалар ине.\nБындай яҙма һынау былтыр тәүгә үткәрелгәне һымаҡ, йылына бер тапҡыр, бөтә ерҙә лә бер үк көндә уҙҙы. Бөтә ҡатнашыусылар өсөн дә Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Ноғман Мусиндың “Мәңгелек урман” романынан алынған бер үк текст тәҡдим ителде. Тексты Башҡортостандың халыҡ артисы Әхәт Мортазин уҡыны.\nБашҡортостандың дәүләт телдәренең береһе булған башҡорт теленән региональ диктант яҙыу – түләүһеҙ үткәрелә торған акция. Унда теләгән һәр кеше ҡатнашып, үҙенең белемен тикшерә ала. Шуны ла билдәләп үтергә кәрәк: ҡатнашыусыға үҙенең ысын исем-шәрифтәрен яҙыу мотлаҡ түгел ине.\nАсҡар ауылы Таһир Кусимов исемендәге гимназия ла был акцияға әүҙем ҡушылды. Бөтәһе 53 кеше тәҡдим ителгән диктантты яҙып ҡаранылар .Улар араһында төрлө кластарҙан уҡыусылар, директор урынбаҫарҙары, инглиз, урыҫ теле, математика, физика, башҡорт теле уҡытыусылары, китапханасы, сәркәтип, район мәғариф бүлегенән, ата-әсәләр булдылар. Телебеҙгә, белемгә битараф булмағандар, рухлылар үҙ көстәрен һынаны.\nДөйөм алғанда, диктанттың һөҙөмтәләре насар тип әйтеп булмай. Беҙгә инде һөҙөмтәләрҙе башҡа төбәктәр менән сағыштырып ҡараға һәм һығымталар яһарға ҡала.\nДиктант яҙғанда үҙе күрһәткән псевдоним йәки серле һүҙе буйынса БДУ-ның regdict.bashedu.ru сайтынан һөҙөмтәләрҙе ҡарарға була.\nТөп башҡорт райондарының береһе булараҡ был акцияға башҡа ойошмалар ҙа ҡушылһа бик яҡшы булыр ине!\nПросмотров: 505 | Добавил: gimn | Рейтинг: 0.0/0


Песня «Ай ҡыҙы» исполнителя RUZiT. Скачать или слушать онлайн\nОсраштырҙы беҙҙе йәмле йылы йәй,\nКүңелем шул минуттан тынғы белмәй.\nЙылмайыуың тирә-яҡты яҡтырта,\nҠарашыңдан бар гөлдәр сәскә ата.\nҠояш нурҙарына сумған бар донья,\nНаҙлы елдәр сәстәреңде тарата,\nКескәй ҡулдарыңды алып усыма\nШыбырлайым мин бәхетле һин аңла.\nҺинең менән ҡыуанам яңы тыуған көндәргә,\nҺинең менән бәхетле бергә булған мәлдәрҙә,\nҺинең менән әҙермен тормош юлын үтергә,\nҺинең менән, йәнем, тик һинең менән, йәнем.\nҠушымта (2 тапҡыр)\nБашым әйләнә һиңә булған тойғоларҙан,\nҺиндәй һылыуҙы таба алмам мин бер ҡасан.\nМиңә кәрәкмәй үрелеп алыу йондоҙҙо,\nҺин бит минең ай ҡыҙым.\nАй ҡыҙы, ай ҡыҙы, Һин бит минең ай ҡыҙы, ай ҡыҙы...\nКөтөп алынған йондоҙло сихри төн,\nИкәүҙән икәү генә ҡалдыҡ бөгөн.\nҠосағыма алам һине һаҡ ҡына,a\nЙөрәгем тибешен яҡындан тыңла.\nКескәй иңдәреңә саҡ-саҡ ҡағылам,\nЙән тыныслығы яндарыңда табам.\nСәстәреңдең хуш еҫтәрен һулайым,\nҒашик булыуымды шунда аңлайым.


Рөстәм Хәмитов: «Авария хәлдәре кисекмәҫтән бөтөрөлөргә тейеш» // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов: «Авария хәлдәре кисекмәҫтән бөтөрөлөргә тейеш»\n11:09, 18 января 2011 Йәмғиәт\n17 ғинуарҙа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Иглин һәм Благовещен райондарында килеп тыуған ғәҙәттән тыш хәлдәр менән бәйле күрһәтмә бирҙе.\n16 ғинуарға ҡарата төндә Иглин ҡасабаһында газ бүлеү станцияһына ватып инәләр, һөҙөмтәлә тораҡ пунктының үҙәк ҡаҙанлығына газ биреү туҡтатыла. 2000-дән ашыу объект газһыҙ ҡала. Урынға килеп еткән ремонт бригадаһы хәлде төҙәтә. Енәйәтсе тотола һәм хоҡуҡ һаҡлау органдары хеҙмәткәрҙәренә тапшырыла.\nРөстәм Хәмитов бындай объекттарҙы тәүлек әйләнәһенә һаҡлау мәсьәләһен хәл итергә ҡушты, сөнки уларҙағы һәр төрлө ғәҙәттән тыш хәл ҙур фажиғәгә килтереүе ихтимал.\nИкенсе ғәҙәттән тыш хәл 16 ғинуарҙа Благовещен ҡалаһында булды. Иртәнсәк йылылыҡ селтәрҙәре участкаһында Өфө эргәһе яғыулыҡ-энергетика үҙәгенән ҡалаға магистраль торба үткәргес тишелеүе асыҡлана. Ремонт бригадалары был урынды эҙләү менән туғыҙ сәғәттән ашыу шөғөлләнә, ғәҙәттән тыш хәл 22 сәғәт 30 минутта ғына тулыһынса төҙәтелә. Авария һөҙөмтәһендә ҡалалағы 34 мең кешене солғап алған торлаҡ йорттар һәм ҡайһы бер объекттар йылыһыҙ ҡала. Объекттарҙың ҡайһы берҙәрендә температура Цельсий буйынса 15 градусҡа тиклем төшә.\nБашҡортостан Президенты бындай хәлдәргә юл ҡуймау өсөн республиканың торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәрен тепловизорҙар менән йыһазландырыуҙы талап итте, тип хәбәр итә төбәк башлығы матбуғат хеҙмәте.\nТеги: бр президенты, ғәҙәттән тыш хәлдәр


Емеш бирә торған ағастарҙы көҙ ултыртырғамы?\n6 Ноябрь , 07:16\nСливаны көҙөн ултыртыу бик отошло түгел, сөнки ул туңыусан\n. Үҫентене ултыртыуҙы яҙға ҡалдырығыҙ. Ултыртҡас, яҡшылап һыу һибегеҙ. Сейә үҫентеһе лә ауыр ҡышлай. Ә ҡарағатты, киреһенсә, көҙ ултыртығыҙ. Үрсетеү өсөн сыбыҡты 15 – 18 см оҙонлоҡта – бөрө ҡалырлыҡ итеп киҫеп алырға ла ергә ултыртырға. Яҡшылап һыу һибергә. Киләһе яҙға тамыр ебәргәс, күсереп ултыртығыҙ.\nЙылы яҡтарҙа ғына үҫә торған виноград беҙҙең ҡырыҫ шарттарҙа ла яҡшы үҫә. Баҡсасылар бигерәк тә «Августин», «Флора» (Лора), «Юбилей Новочеркасска», «Алешенькин», «Монарх» тигән сорттарға өҫтөнлөк бирә. Уларҙың емеше эре һәм баллы була. Әммә һалҡынға тиҙ бирешәләр. Виноград үҫтереп ҡарарға теләгегеҙ булһа, «Кристалл» менән «Платовский» сорттарына туҡталығыҙ. Тәлгәштәре бәләкәй булһа ла, 32 градус һалҡынға ла түҙәләр. Үҫентеләрҙе баҙарҙан алмауығыҙ хәйерле, ышаныслы баҡсасыларҙан алығыҙ. Йөҙөм емешенең Башҡортостан шарттарына яраҡлаштырылған сорттары ла бар. Улар тиҙ тамыр ебәрә, һалҡындарға бирешмәй.\nВиноградты һалҡындарҙан һаҡлауға бик етди ҡарағыҙ. Беренсе ҡырауҙар башланғас, температура үҙгәрешһеҙ, 0 – 5 градус торғанда, берәй аҙна ҡапламай ҙа тоторға була. Тик кинәт һыуытып ебәреүҙән дә һаҡланығыҙ, ни өсөн тигәндә, һабаҡтары 20 – 23 градус һалҡынға түҙһә лә, тамыры 5 – 6 градусҡа ғына сыҙай. Виноград ергә ятып торорға тейеш түгел, аҫтына таҡта йәки шифер киҫәктәре ҡуйып ҡалдыраһың, йә булмаһа, шыршы ботаҡтары түшәйһең. Артыҡ ботаҡтарын ҡырҡып, бәйләп ятҡыраһың. Өҫтөнә шулай уҡ шыршы ботаҡтары ҡуяһың, таҡта йәки шифер менән баҫтыраһың. Шуныһын да иҫегеҙҙә тотоғоҙ: бер яғын, һауа йөрөһөн өсөн, асыҡ ҡалдыраһың. Шулай итмәһәң, дымланып, серейәсәк.\nҠышҡылыҡҡа виноградҡа ауырыуҙарға ҡаршы өс процентлы тимер купоросы иретмәһе һибергә кәрәк. Ун литр һыуға өс йөҙ грамм купорос һалына. Яҙын иһә, ер асылғас, ябып ҡалдырған әйберҙәрҙән арындырып, баҡыр купоросы һибергә онотмағыҙ. Көҙ көнө, йәшенә һәм сортына ҡарап, артыҡ бөрөләрен ҡырҡығыҙ. Ултыртҡандың тәүге йылында виноградты киҫмәйҙәр. Икенсе йылға дүрт-биш бөрө генә ҡалдыралар.\nВиноград һыу яратмай – йәй буйына ике тапҡыр ғына һибергә була. Сәскә атҡансы – илле литр һәм сәскә атып, күпмелер ваҡыт үткәс – шуның ҡәҙәр. Сәскәләре һеркәләнгәндә һыу һибергә ярамай. Көҙ көнө бер төпкә кәмендә илле литр һыу һибергә. Шулай иткәндә тамырҙары өшөмәй.\nВиноградты көҙ көнө лә, яҙын да ултыртырға ярай. Беренсе йылында үҫеп китә алмаһа, борсолорға кәрәкмәй, тамырҙарына көс йыя. Ҡыуаҡтар ултыртҡандың икенсе йылында уҡ сәскә атып, емеш биргән осраҡтар бар. Ләкин сәскә атһа ла, беренсе тапҡыр уның бер генә сәскәһен ҡалдыралар, башҡаларын өҙөп ырғыталар, был виноградты көсө кәмеүҙән һаҡлай.


Шүлгәнташ мәмерйәһендә ҡаяға төшөрөлгән һүрәттең яңы фрагменты табылған // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n14:57, 16 ноября 2016 Мәҙәниәт\nШүлгәнташ мәмерйәһендә быға тиклем билдәһеҙ һүрәт табылған. Был яңы сенсациялы яңылыҡ булды, тип хәбәр итә Башҡортостан Мәҙәниәт министрлығының матбуғат хеҙмәте. Рәсем залдың көнбайыш стенаһындағы граффитиҙарҙы таҙартҡанда асыҡланған. Экспедиция етәксеһе Эудаль Гийаме әйтеүенсә, табылған буяу — ҡаяға төшөрөлгән һүрәттәрҙең бер өлөшө.\nТеги: экология,шүлгәнташ мәмерйәһе


Гейне Секс Уйыны: Уйын Ххх Порно Сайттар Бушлай Гей\nСекс Уйындар. Гейне: Бөгөн Әйбәтерәк Бир!\nНил, геймер? Бында сөнки һеҙ, һеҙҙең менән был тамғаны неинтерактивный дрочить медиа, интернет, унда һеҙ ҡыҙыҡһыныу тура килә? Ярай, тейеүе була, әгәр һеҙ кемде ҙә булһа, кем күңелен арбай гомоэротический, мин бәхетле, тип хәбәр Секс-һеҙҙең хәҙер тәжрибәгеҙ биреү өсөн тулыһынса әҙер онлайн уйындар һәм гейне кеүек, кем дә башҡа. Беҙ бөтә тырышлыҡ күрһә, сездә матур булыу өсөн экстраординарный коллекция ХХХ-уйын, улар өсөн махсус булдырылған һеҙгә рәхәт булған., Был предприятие әйләнәһенә, иң яҡшы һәм иң яҡшы алып һеҙ нимә теләйһегеҙ, бынан яҡшы гей-уйын ләззәт. Беҙ бик шатбыҙ, былар барыһы ла һеҙ нимә бирә ала, һәм, тағы ла яҡшы, былар барыһы ла бушлай! Түбәндә уҡыу тураһында тулыраҡ мәғлүмәт алыр өсөн, нимә эшләй секс-ише уйынға оҡшаш башҡалар менән сағыштырғанда яҡшы сайтта шулай чертовски гей. Беҙ теләгәндән күпкә арттырып күрһәтеү һәм башҡалар барыһы да, - тип шунда: интернет, киң мәғлүмәт сараларының был төрө хаҡында бер ҡасан.\nБеҙҙең команда бөтөн нескәлектәрен белеп графика күркәм, ысынлап та, баһалап һәм беҙ, шулай уҡ, шулай һеҙгә бирәбеҙ, тип теләйем графика эштәре иң яҡшы күп геймер, унда һеҙ ҙә ышанмағыҙ. Юҡ, күреү, әгәр һеҙ эштәре бара ҡарап, эшләп гейне-порно сайттар, һеҙ таба, улар көрәш, ысынлап та, эш ҡасан етә, бер күҙ һеҙҙең өсөн сифатлы кәнфит бирҙе. Был проблемаларҙы, уларҙы хәл итеүҙә беҙ ышанабыз, һеҙ ябай графика яҡшыраҡ күрһәтте, беҙ улар үҙ ҡулдарына ала: күп тә, аҙ ҙа., Ҡараш, ҡабул иткәндә беҙ, шулай уҡ, сылбыр уйыны беҙҙең бөтә мөмкинлектәр браузерный беҙ тирә-тимәк, һеҙ үҙ локаль компьютер тура скачивать бер ни түгел, уйнарға өсөн нимә тәҡдим итә ала. Был иң яҡшы байтаҡ, эш ҡасан етә гомоэротический күңел асыу уйындары, дөрөҫөрәге – һеҙ ҡайҙа бараһығыҙ һәм хеҙмәтләндереү кимәлен тағы ла шулай алаһың ала? Беҙ шатбыҙ, punch булараҡ, яҡшы хеҙмәттәрен күрһәтергә мөмкин, шулай бөтә броне-гей, яратып уйнай торған уйын һәм ҡаты трах был темаға яҡшы ғына теләйбеҙ!\nБөтә был уйын сексуаль йүнәлеше ҡапланған. Гейне\n- Булмауға ҡарамаҫтан, һеҙ мауыға. гейне, айыу, ҡатын-ҡыҙ, ҡаҙағын да итләс йәки-тағы, шанс булыу яҡшыраҡ, тип, архивтарға гей-уйын, бында күрһәтеп, булмай ни, һеҙ тип мәнфәғәттәре тулыһынса тап килә. Беҙ өҫтөндә ныҡлап эшләргә, йәғни, һорау алыу өсөн, беҙҙең быуын өсөн асылған, тип теләй, уларҙың киләсәгенә, һәм беҙ убеждать, һеҙ күрмәгән тип, беҙ дөрөҫ йүнәлештә ныҡ алға алмай беҙҙә ни эше был йүнәлеше яҡлы була. Беҙ ышана? Ярай,, барыһы да алға бара һәм һутлы порноигра яҙылған ябай ҡарарға, беҙ тәҡдим итә, улар бында!, Уйын өлкәндәр өсөн был киләсәктә, әгәр ул һәм һеҙ, өлкәндәр өсөн уйын булмауын кем арыны, гейне арналған, был урын ул, унда булырға кәрәк. Беҙ киләсәккә туплау һәм сервис невероятно телем һеҙ белә, беҙ бер ҡасан да туҡтап, юл бирергә һәр порно һәм стиль була алмай әлегә. Ахырҙа, был, шул, тип, кәрәк булған өсөн, беҙҙең өсөн сығарылған аҙыҡ сылбыры түбәһе геймер. Барып һәм күңел үҙенән – был ябай әйтеүенсә!\nБөгөн быларҙың барыһы ла ала.\nРәхмәт, ваҡыт табып килгән был Секс – гей уйын өсөн-миңә ышанған, тип, бер нисә минут эсендә үткәрелгән, һеҙҙе күрергә тип, беҙгә килеп, ысынлап та, уйын ҡыҙыу һәм һеҙгә мөх яҡшы сифатлы был эш ҡасан етә раят порнографический графикаһында бирелгән. Броне – иҫәп яҙмаһы булдырҙы мөмкинлектәргә етди ҡарарға тейеш гея бөтә донъя буйынса бында-бөтәһе нисә минут эсендә, һәм һеҙ аңлаһын тип, беҙ тәгәрәтеп, эш ҡасан етә икән, үҙе өсөн үҙе иң яҡшы бизнес тип атаны. Һәм һаҡ булһа хәтеремдә: бер кем дә шөғөлләнә гей-уйындар кеүек ябай Секс-гей уйын.


ШОС һәм БРИКС саммиттарына Өфөнөң ҡайһы бер көнүҙәк мәсьәләләре хәл ителәсәк // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nШОС һәм БРИКС саммиттарына Өфөнөң ҡайһы бер көнүҙәк мәсьәләләре хәл ителәсәк\n17:13, 5 февраля 2013 Иҡтисад\n2015 йылда үткәреләсәк халыҡ-ара саммиттар – Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы ағзалары булған дәүләт башлыҡтары Советы ултырышы һәм БРИКС дәүләттәре һәм хөкүмәттәре башлыҡтарының осрашыуы – Өфө өсөн көнүҙәк булған ҡайһы бер мәсьәләләрҙе хәл итеүҙә ярҙам итәсәк. Шул уҡ ваҡытта самиттарға ҡарата ниндәй ҙә булһа объекттар төҙөү планлаштырылмай. Был хаҡта ИТАР-ТАСС агентлығының Өфөләге төбәк бүлексәһендә шишәмбе, 5 февралдә, үткән матбуғат конференцияһында БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов хәбәр итте.\nВице-премьер әҙерлек сараларын финанслау күләменең яҡынса 60 миллиард һум тәшкил итәсәген билдәләне. Федераль һәм республика бюджеттарынан, шулай уҡ инвесторҙарҙан яҡынса 20-шәр миллиард һум йәлеп ителәсәк. Шул уҡ ваҡытта төбәк бюджетынан социаль өлкәгә йүнәлтелгән средстволар күләме (улар бюджеттың 76 процентын тәшил итә) үҙгәрешһеҙ ҡаласаҡ, тип ышандырҙы Салауат Сәғитов.\nӨфөләге ҡайһы бер объекттарҙы төҙөү һәм реконструкциялау эштәре тиҙләтеләсәк. Шулай итеп, «Өфө» аэропортындағы халы-ара терминалды реконструкциялау сроктары күсерелә. Бығаса «Өфө» аэропорты өсөн 2015 йылда средстволар бүлеү планлаштырылғайны. Саммиттар үткәреү айҡанлы был ваҡыт күсерелде. «Федераль һауа транспорты агентлығы 2,3 миллиард һум күләмендә аҡса йүнәлтте лә инде», — тип хәбәр итте Салауат Сәғитов.\nАлдағы ике йыл ярым эсендә Өфөнөң көньяғында урынлашҡан иҫке йорттарҙан граждандарҙы күсереү, «Нефтсе» мәҙәниәт йортон, Башҡорт дәүләт университеты корпусын реконструкциялау мәсьәләләре хәл ителәсәк. «Рәсәй тимер юлдары» асыҡ акционерҙар йәмғиәте средстволары иҫәбенә Өфөнөң тимер юл вокзалын реконструкциялауҙы тамамлау мәсьәләһе ҡарала. Йорттарға капиталь ремонт үткәреү һәм ихаталарҙы комплекслы ремонтлау буйынса эштәр дауам ителсәк. Өфө мэрияһы мәғлүмәттәренә һылтанма яһап, Салауат Сәғитов, өс йыл эсендә ҡалала 450 йорт һәм 70 ихата төҙөкләндереләсәк, тип хәбәр итте. 2011-2012 йылдарҙа башланған программа тормошҡа ашырыла.\nҠунаҡханаларға килгәндә, вице-премьер һүҙҙәренсә, улар инвесторҙар средстволары иҫәбенә төҙөләсәк.\nБарлыҡ мәғлүмәт ufa2015.ru сайтында урынлаштырыласаҡ (сит ил партнерҙары өсөн — ufa2015.com). «Әлеге ваҡытта был сайт әҙерләү стадияһында, — тип хәбәр итте вице-премьер. – Төрлө мәсьәләләр буйынса халыҡ менән тура бәйләнеш ойошторасаҡбыҙ».


Пенсияға тиклем йәшәрбеҙме? » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Иҡтисад » Пенсияға тиклем йәшәрбеҙме?\nПенсияға тиклем йәшәрбеҙме? 28.04.2012 // Иҡтисад\nЯңы тәҡдимдәр араһында пенсия йәшен арттырыу ҙа бар. Ил етәкселеге был йәһәттән ниндәй генә вәғәҙәләр бирмәһен – илдә халыҡ һанының кәмеүе һәм уның һөҙөмтәһе булараҡ эшсе ҡулдарға ҡытлыҡ тап ошондай аҙымға этәрә. Бөгөн мигранттарға ғына күҙ төбәп тороу — аҡылһыҙлыҡ, уларҙың күбәйгәндән-күбәйеүе урындағы халыҡтың ризаһыҙлығына килтерәсәк. Шуға ла пенсияның яңы реформаһы был мәсьәләләрҙе лә күҙ уңында тоторға мәжбүр.\nЯңы реформаның авторҙары фекеренсә, пенсия йәше яйлап артырға тейеш, һәм 2047 йылдан Рәсәй халҡы 65 йәштән пенсияға сығасаҡ тип көтөлә. Ҡатын-ҡыҙҙың пенсия йәше 2015 йылдан арта башлаясаҡ һәм 2029 йылда 60 йәшкә етәсәк. Бөгөн иһә Рәсәйҙә ирҙәр 60 йәштән, ҡатын-ҡыҙ 55-тән хаҡлы ялға сыға.\nРәсәйҙең элекке финанс министры Алексей Кудрин фекеренсә, быны беҙҙән иҡтисадтың бөгөнгө хәле талап итә. Уның иҫәпләүҙәре буйынса, Пенсия фондының 2012 йылдағы дефициты триллион һумдан ашып китәсәк. Шулай уҡ ул пенсияға хоҡуҡ биргән хеҙмәт стажын әлеге 5 йылдан 30 йылға тиклем арттырырға тәҡдим итә. Кудриндың тағы бер тәҡдиме – хеҙмәт йәшенән үтеп эшләп йөрөгәндәргә пенсия түләүҙе ялға сыҡҡансы туҡтатып тороу.\nӘ бына Владимир Путин пенсия йәшен арттырыуға юл ҡуймаясағы тураһында бер нисә тапҡыр белдерҙе. Уныңса, әгәр ил етәкселеге был турала уйланһа, Рәсәйҙә күптән инде ҡатын-ҡыҙҙар ҙа, ирҙәр ҙә 65 йәштән пенсияға сыҡҡан булыр ине. Матбуғат секретары Дмитрий Песков та: “Путин, тәжрибәле менеджер булараҡ, Конституциябыҙҙың төп нигеҙҙәренә эҙмә-эҙлекле таянып эш итә. Ә унда, Рәсәй – социаль дәүләт, тип әйтелгән”, – тигәйне март айында.\nӘммә пенсия йәшен арттырырға теләүселәр был фекерҙе “тоҙларға” ашыҡмай. Бизнес та ошондай үҙгәреш яҡлы. Ни тиһәң дә, илдә әлеге мәлдә уға көслө баҫым яһала – мәҫәлән, бөгөн страховка иғәнәләре күләме генә 30 процент тирәһе тәшкил итә. Пенсия йәшен арттырыу бизнестың хәлен аҙмы-күпме еңеләйтәсәк тип өмөтләнеүселәр бар.\nЯңы реформа авторҙары Алексей Кудриндың фекерҙәштәре түгелме икән тигән һорау ҙа тыуып ҡуя. Улар пенсия йәшен арттырыуҙа ғына туҡталып ҡалмаған. Мәҫәлән, авторҙар, Кудрин кеүек үк, пенсия күләмен иҫәпләү өсөн яңы формула ҡулланырға тәҡдим итә. Уға ярашлы, пенсияға хоҡуҡ биреүсе стажды арттырыу көтөлә. Иң бәләкәй социаль пенсияға өмөт итеү өсөн хәҙер 15 йыл хеҙмәт стажы кәрәк булыуы бар. 1967 йылдан алда тыуғандарға эш хаҡының 40 проценты самаһы пенсия алыу өсөн 30 йыл хеҙмәт стажы талап ителәсәк. Ә 1967 йылдан һуң донъяға килгәндәргә эш хаҡының 45 процентына тиклем пенсия алыу өсөн кәмендә 40 йыл “тир түгергә” тура киләсәк.\nТәҡдим ителгән тағы ла бер үҙгәреш – эш хаҡынан Пенсия фондына 2012 — 2013 йылдарға тиклем ваҡытлыса билдәләнгән 22 процент күләмендәге һәм үтә ҙур эш хаҡына (2012 йылда – 512 мең һум) 10 процент күләмендәге өҫтәмә түләү киләсәктә лә һаҡланасаҡ. Шулай уҡ хеҙмәткәрҙәре пенсияға ваҡытынан алда сыҡҡан (ундайҙар бөгөн 10,7 миллион кеше, шуларҙың 4,9 миллионы эшләүен дауам итә) ойошмалар өсөн страховка түләүҙәре 15 процентҡа күберәк буласаҡ, тип көтөлә.\nДөйөм алғанда, был реформаның киләсәге әлегә ҡараңғы. Әммә, күп белгестәрҙең фекеренсә, унда заман талап иткән үҙгәрештәр ҙә, халыҡта ҙур ризаһыҙлыҡ уятыусы яңылыҡтар ҙа етерлек. Мәҫәлән, шул уҡ пенсия йәшен арттырыуҙы ла күптәр риза булып ҡабул итмәйәсәк. Рәсәйҙең һаулыҡ һаҡлау һәм социаль үҫеш министры Татьяна Голикова, “Росстат”тың күҙаллауҙарына таянып, 2020 йылға Рәсәйҙә ғүмер оҙайлығы 71,8 йылға етәсәк (шул иҫәптән ирҙәрҙеке – 66,2, ә ҡатын-ҡыҙҙарҙыҡы – 77,3 йыл) тип белдергәйне. Тимәк, уртаса алғанда, һәр беребеҙ ни бары алты йыл ғына пенсия аҡсаһын файҙаланып ҡалған кеүек килеп сыға бит.\nРабота@mail.ru Интернет порталында бирелгән һорауға ярашлы, һәр өсөнсө яуап биреүсе генә пенсияға сыҡҡандан һуң дәүләт ярҙамына өмөт итә. Күптәр артабан да эшләйәсәген һәм шулай итеп үҙ-үҙен тәьмин итәсәген белдергән. Һорауға яуап биреүселәрҙең 23 проценты пенсияһына күберәк түләүҙәр күсереү маҡсатында “аҡ” эш хаҡы түләгән ойошмаға эшкә килгән. Шулай уҡ пенсияның бөгөнгө күләменән һорауға яуап биреүселәрҙең ни бары өс проценты ғына риза, ә бына 76 процент халыҡты ул бөтөнләй ҡәнәғәтләндермәй.