Еңмеш булһа ни... (Хикәйә)\n29 Ноябрь 2019, 18:30\nҺуңғы йылдарҙа Интернетты үҙ итеп алды Мират. Мәктәптә эшләп, хаҡлы ялға сыҡҡас, ҡышҡы оҙон кистәрҙә төрлө сайттарҙа үҙенә кәрәкле мәғлүмәттәр таба. Тыуған яғы тарихын өйрәнеүҙе ялға сыҡҡас та ташламай, материалдар туплауҙы дауам итә. Популяр булған “Бәйләнештә”, “Класташтар” сайттарында ла теркәлеп, таныштарын эҙләштерә, хәбәрләшә, аралашырлыҡ, фекер алышырлыҡ төркөмдәр таба.\nБер саҡ шулай, үҙе хеҙмәт иткән частың номеры менән “Класташтар” сайтында эҙләнеп ултырғанда частың төркөмөнә юлыҡты. Фотолар, видеояҙмалар ҙа ҡуйылған икән унда. Иң башта төркөмдә әүҙем ултырған тәүге командирына юлыҡты, уның аша тағы ла бер нисә офицер менән хәбәрләшә алды, үҙ ротаһының шул осорҙағы хеҙмәттәштәрен дә тапты.\nКомандир взводы ярҙамсыһы Храмов уны шунда уҡ иҫенә төшөрҙө. Подполковник дәрәжәһенә тиклем үрләгән, хәҙер ул хаҡлы ялда, отставкала блыуына ҡарамаҫтан, хәтере шәплегенә аптырарһың. СССР-ҙы һағынып иҫкә ала, уның тарҡалыуына ныҡ ҡайғыра. Ике Чечен һуғышында ла ҡатнашҡан икән. “СССР һаҡланһа, был ваҡиғалар ҙа булмаҫ ине, – ти. – Үҙгәртеп ҡороуҙар осоро бигерәк емергес булды часть өсөн. Һин хеҙмәт иткән саҡтар түгел хәҙер. Объекттың күп постарында ҡатын-ҡыҙҙар тора, элекке йәшеренлек тә алынды. Илебеҙҙәге берҙән-бер асыҡ һауалағы радиактив ҡалдыҡтар һаҡланған урынға әүерелде объект”.\nЭх, ниндәй нәмәләр юҡҡа сыҡҡан тиң, ә! Заманында иң ныҡ һаҡлана торған ябыҡ ҡалаларҙың береһе ине. Ошо яңылыҡтар бошондорҙо Миратты... Ә бер көндө Храмовтың мин һинең нисек отпуск алғаныңды иҫкә төшөрҙөм әле, тигәне уны уйҙары менән ҡырҡ биш йылдан ашыу элек булып үткәндәргә алып китте...\nҠыҫҡа ваҡытлы отпуск бирҙеләр Миратҡа. Бөгөн иртән ҡайтырға сыҡты, күңел дә көрәйҙе... Старшинаны һемәйтте ул шулай ҙа. Әбейҙәр сыуағы еткәндә ҡышҡы форма менән ҡайт, имеш. Һы, ун көнлөк отпуск үтер ҙә китер, башта – бүрек, өҫтә шинель менән ҡайтып төшөүҙең ояты ни тора...\nКПП-ны сыҡҡас, әҙерләп ҡуйған бауға эләктереп, тәҙрә аша казармалағы егеттәргә шинель менән бүреген сисеп бирҙе. Икенсе ҡаттан фуражкаһын ырғыттылар. Патрулгә эләкмәй генә имен-аман вокзалға килеп етте. Белеп ҡалһалар, кире борорҙар ине. Электричка менән аэропортҡа еткәнсе, тотолмаһам ярар ине, тип тулҡынланыуҙан йөрәге сыға яҙҙы. Самолетҡа ултырғас ҡына тынысланды. Тиҙҙән – Өфө... Күрше өлкәлә генә хеҙмәт иткәс, оҙаҡ осорға түгел. Солтанғол класташы яҡынға, Ишембайға эләккән. Хәрби топографлыҡҡа өйрәнә, аҙаҡ икенсе ергә ебәрәсәктәр. Ағаһы: “Беҙҙең Сутай ни, аҙбар артында ғына хеҙмәт итә ул”, – тип һөйләй икән ауылда. Ә ул “аҙбар артынан” алыҫыраҡ шулай ҙа... Отпуск биреүҙәренә һаман аптырай Мират...\nӘрме хеҙмәтенә Иҙелбашынан алынды ул. Ауылда уҡытыусы ишараты булып йөрөгән көнө. Уҡырға инә алмағас, үҙ ауылындағы мәктәп директоры: “Икенсе йылға тиклем уҡытырһың да йәйен инерһең, аптырама”, – тигәс ризалашты. Инйәрҙә урта мәктәпте тамамланы, унынсыға барғанда ғына ауылда туғыҙынсы синыф асылды. Ауыл малайҙары туғыҙынсы асылғас, әллә китмәйекме икән, тип ярты көн Ҡыҙыляр башында ауылға ҡарап ятҡайнылар. Атай-әсәй сыбыҡлап булһа ла ҡыуасаҡ бит инде, тип теләр-теләмәҫ кенә туңҡаңланылар. Сутай ғына атайым барыбер әрләмәй ул, ауылда уҡыһам, шатланыр ғына, тип тороп ҡалды. Бер аҙна уҡығас та, бер көн ял биреп, синыф етәксеһе Леонтий Георгиевич малайҙарҙы ҡайтарып ебәрҙе, алып килделәр тегене. Барыһы ла яҡшы уҡыны, атай икмәген бушҡа серетмәнеләр. Мираттың хатта ҡылыҡһырламаһына уҡытыусы һөнәрен һайларына өмөтләнәбеҙ, тип тә яҙғайнылар.\nБер параллелдә тарих, икенсеһендә физкультура дәрестәре бирҙе “директор ағай”, китапхана ла уның елкәһендә булды. Бер тапҡыр, дүртенсене бөткән йылдамы икән, атаһы: “Директор ат тырмаһын һорап торғайны, алып ҡайт”, – тип ат мендереп ебәрҙе. Барғас: “Директор ағай...” – ти ҙә ҡуя. Ул көлә-көлә бер нисә тапҡыр ҡабатлатты ла тырманы тағып ебәрҙе. Мират ҡына түгел, кескәй сағында бар уҡыусылар ҙа исеме шулаймы икән, тип уйлағандыр, моғайын.\nЭше оҡшай ҙа башлағайны былай. Көҙөн хәрби комиссияға саҡырҙылар. Мираттың ни тиҙерәк хеҙмәт итеп ҡайтҡыһы килә, йәнәһе, әрменән һуң уҡырға инеүе еңелерәк – конкурс юҡ. Тик ауыл уҡытыусыларын алмаҫҡа тигән закон бар икән, ҡәһәрең. Военкомға ебәреүҙәрен һорап, инәлеп тә ҡарағайны ла, ул: “Юҡ, ярамай, яҙға тиклем түҙ, ул саҡта һине диңгеҙ флотына ебәрәм”, – тигән була.\nУҡырға инеү тураһында уй әленән-әле башына ингеләп сыға, тик ҡайҙа барырға ныҡлап хәл иткәне юҡ. Авиация институтына ынтылып ҡарағайны ла, үтә алманы, конкурс ҙур ине. Шулай төрлө уйҙар менән йөрөп ятҡанда атаһының тыуған ауылындағы директор булып эшләгән энеһенән хәбәр килде. Министрлыҡта эшләгән һабаҡташы: “Бер юллама бар, берәй йүнле генә баланы әҙерлек курсына ебәр”, – тигән. Атаһы ла риза булғас, Мират эштән сыға һалды ла Өфөгә мәғариф министрлығына һыпыртты. Юллама Ҡазанға булып сыҡты, архитекторҙар әҙерләй торған институтҡа. Ҡағыҙҙарын ҡаранылар ҙа юллама тотторҙолар. Ҡазанға осто... Өфөлә студент булып йөрөгән класташтары хәйерле юл теләп, оҙатып ҡалды.\nИнститутта документтарын тикшергәс, бер ханым: “Юк, сез безгә кирәкмисез!” – тине ирендәрен ослайтып. Ҡайһы ере оҡшамағандыр... Ҡала буйлап йөрөнө, Кремлде, Сөйөмбикә манараһын, Муса Йәлил һәйкәлен күрҙе, унан вокзалға барып, шул уҡ көндө поезд менән кире һыпыртты. Ауылға ҡайтыу оят, мейеһен ни эшләргә тигән уйҙар быраулай. Өфөгә килгәс, иптәштәр дәрестәренән бушағансы, тип ҡала урамдарын ҡыҙырып йөрөй ине, комсомол өлкә комитеты бинаһын күреп ҡалып, инде лә китте. Хәлен һөйләп бирҙе. Кабинетта ултырған бер башҡорт ағайы: “Ҡустым, татар булһаң, һис шикһеҙ, алырҙар ине, ташлама ҡаралған юллама үҙ йәштәрен күтәрмәләү өсөн булдырылған сара. Һин ҡайт та киләһе имтихандарға әҙерлән!” – тине. Комсомол юлламаһы менән берәй төҙөлөшкә булһа ла ебәреүҙәрен үтенгәс, Иҙелбашына Медуновҡа, “Башҡорт БАМ”-ының комсомол штабы етәксеһенә ярҙамсы итеп оҙатырға ризалашты.\nБелоретҡа килгәс, Медуновты табып, юлламаны күрһәтте. Штабта ыштан туҙҙырғансы тип, Мират мостопоезда монтажник булып китте. Эш оҡшаны, аҡсаһы ла һәйбәт. Юллама менән килгәс, “подъемный” ҙа түләйҙәр икән. Уныһы ҡулға төшкәс тә өйгә ебәрҙе. Ҡыш көнө военкоматтан бер анкета тултыртҡайнылар, әллә нәмәләр һорап бөткәндәр, үҙе, туған-тыумасалар тураһында бик ентекле яуап бирергә кәрәк икән. “Был анкетағыҙҙы Мәскәүгә тикшертергә ебәрәбеҙ, дөрөҫ итеп яҙ”, – тигән була бер капитан. Эйе, кәрәк инем дә Мәскәү һынлы Мәскәүгә, тип ышанмаған булды Мират, тултырғас та был турала онотто. Яҙ етеүгә комиссияға саҡырҙылар. Теге диңгеҙ флотына ебәрәм тигән район военкомы юҡ шул. Уҡырға барам, тип район хәрби комиссариатынан иҫәптән төшкәйне. Бында килгәс, ҡалалағы һөнәрселек училищеһы ятағына урынлаштырҙылар, ҡала хәрби комиссариатында теркәнеләр. Медкомиссияла бөтә кабинеттарҙы үтеп бөткәс, һуңғы кабинетта ялан аяҡ еүеш сепрәккә баҫтырып, иҙәндән атларға ҡуштылар. Шунан бер аҡ халатлы ханым, иҙәндә ҡалған эҙгә ҡарап, военкомдың ҡолағына ниҙер шыбырланы. Тегеһе ҡулын ғына һелтәне, йәнәһе – бара! Май байрамынан һуң повестка тоттороп та ҡуйҙылар. Ауылға тиклем йөҙ илле саҡрымдан ашыу юл ята: тар кәлейәле поезда – Инйәргә, унан ҡырҡ саҡрым йәйәү тәпәйләргә кәрәк. Башта поезд менән Магнитҡа барып, эштән сыҡты. Ҡулына байтаҡ аҡса тотторҙолар. Рәхмәт төшкөрө прораб нарядҡа разрядты күтәреп яҙҙы, өҫтәүенә әрмегә алыныусыға ике аҙналыҡ пособие ла түләнә икән. Йыуасалар, атай-әсәһенә бүләктәр алып, вокзалға кире килде. Тик поезд көтһә, Инйәрҙекенә өлгөрмәйәсәк. Ни ҡылырға белмәй вокзал алдында тапанып торғанын күргән бер ағай ун биш һумға Белоретҡа тиклем алыр барырға тәҡдим итте. Ҙур аҡса, шулай булһа ла, риза булды. Юл буйы һөйләшеп барҙылар, әрмегә алыуҙарын, ауылға ҡайтырға кәрәклеген аңлатты Мират. Инйәр поезы ҡасан киткәнен әйткәс, был машинаһын ҡыуа башланы. “Нурлы” станцияһына өлгөрмәнеләр, “Восьмой”ҙа Инйәр поезының ҡойроғон ғына күреп ҡалдылар. Шофер ҙа сәмләнеп китте, поезд артынан ҡыуа төштө. Ниһайәт, ”Йылға”ла ҡыуып етеп, поезға ултыртып, оҙатып ҡалды был.\nКүп аҡса, йыуаса, бүләктәр менән ҡайтҡас, әсәһенең шатланыуы... Оҙатыуға күрше-күләнде саҡырҙылар. Иртәгәһенә Миратты тотош ауыл менән тиерлек оҙаттылар. Күрше Фәниә еңгә йола һаҡлап, бер күмәсте тешләтте лә: “Һинең ҡайтырыңды теләп ятһын, ҡәйнеш”, – тип ҡалғанын аласыҡ өрлөгөнә ҡыҫтырҙы.\nАуыл ерендә халыҡ һалдатҡа алынғандарҙы мылтыҡ атып, йырлап-бейеп оҙата. Армияға бармаған кешене ҡыҙҙар егеткә лә һанамай хатта. Дуҫлашып йөрөгән ҡыҙы менән кистән үк хушлашҡайны, кеше белеп ҡуйыуынан ҡурҡты, быйыл ғына мәктәпте тамамлай...\nИртәгәһенә Белоретҡа барып төшһә, команданы иртән үк поезд менән ебәргән булғандар. Военкоматта дежур итеүсе: “Аэропортҡа бар, һин уларҙан алда барып етерһең әле”, – тип билетҡа ҡағыҙ яҙып бирҙе. Өфөлә апаларында йоҡо туйҙырып, иртән йыйылма пунктына китте. Ысынлап та, уның командаһын тейәгән автобус саҡ вокзалдан килеп тора икән. Мират та улар менән бергә барып баҫты, перекличка эшләйҙәр, оҙата килгән офицер уны бар тип тә белмәй. Баҡтиһәң, поезға һуңлағас, документтарын военкоматта ҡалдырғандар, ә дежур офицер ул турала белмәгән. Йөрөй торғас, эт ҡайышына әйләнеп бөтөп бара бит инде хәҙер. Ҡайтырға ла китергә ине, юҡ, еңмешлеге ҡуҙғалды, кире аэропортҡа барып, үҙ аҡсаһына билет алып, яңынан Белоретҡа осто. Военкомға инеп, икенсе повестка алды ла ҡайтты. Кеше күҙенә бик күренмәҫкә тырыша –кире ҡайтып килеү оят бит. Иртәгәһен китергә тигән кисте атаһы: “Еңмешлегең бар, улым, ҡайтарғастар, быйыл уҡырға инһәң дә булыр ине, ана, Нурғәли ағайыңдан өлгө алыр инең. Мин үҙем уҡып бөтә алманым инде, ауыр заманға тура киленде, институттың өсөнсө курсын тамамлаған саҡта ташланым... Ярай, бәлки, дөрөҫ тә эшләйһеңдер, армиянан аҡылға ултырып ҡайтырһың. Мин, ана, һигеҙ йылға яҡын йөрөп ҡайттым, һуғыштан һуң тағы биш йыл хеҙмәт итергә тура килде. Погранғәскәрҙәр командующийының грамотаһын күрҙең бит, һирәктәргә эләгә ундай награда. Һин дә шулай йөҙгә ҡыҙыллыҡ килтермә. Еңмешлегеңде файҙаға ек!” – тине.\nТаң атҡас, атаһының атына күрше малайҙы ултыртып, йә тағы ла кире ҡайтарып ҡуйырҙар, тип ҡурҡа-ҡурҡа бер кемгә лә әйтмәй генә ауылдан сығып китте... Йыйылма яланында: “Мират ағай, ҡайтҡас, фуражкаң минеке, йәме?” – тип оҙатып ҡалды күрше малайы...\n“Сборный”ҙағы мажаралар ҙа етерлек булды, унда ла ауыҙ асып йөрөһәң, әйбереңдән, йә аҡсанан ҡолаҡ ҡағырыңды көт тә тор. Иҙелбашы малайҙары командаларға бүленгәнсе бергә булдылар, бирешмәнеләр. Ә һатып алыусылар ҡулына эләккәс, оҙаҡ көттөрмәйенсә көнсығышҡа алып та киттеләр. Н-скҡа еткәс, төнъяҡҡа ҡарай тағы байтаҡ электричка менән барҙылар. Бер станцияла төшөрөп ҡалдырҙылар.\nБына ҙур тиҙлектә ике машина килеп тә туҡтаны, ултырырға команда ла булды. Һатып алыусылар – кабинала, Мираттар – кузовта. Шунан китте ыҙғыш, бер-береһенең кейемдәрен йыртҡылау. Кем башлағандыр инде, билдәһеҙ. Йәнәһе, барыбер һәйбәтерәктәрен "бабайҙар" килеү менән һайлап алып бөтәсәктәр. Мираттың костюмы яңы ине, атаһын тыңламай, фырт кейенеп алғайны. Шул еңмешлеге инде. Костюмды почта менән һалырмын тигән булғайны ла, юҡ, һаҡлай алманы. Тәүҙә бер еңен, аҙаҡ икенсеһен аҡтарып сығарҙылар. Шунан үҙе башҡаларҙың кейемен йолҡҡосларға тотоноп китте. Ҡыҫҡаһы, частҡа нисек барып еткәндәрен дә һиҙмәнеләр, әммә машинанан төшкәндә береһен дә танырлыҡ түгел ине: салбар балаҡтары бот төбөнә тиклем һүтелгән, күлдәктең яғалары ғына тороп ҡалған, еңдәр өҙөлгән, төймәләр юҡ. Мираттың пинжәге арҡа буйынан йыртылған, кеҫәләре йолҡонған, арттан икегә бүленгән, яға ғына һерәйеп тора. Часть ҡапҡаһынан ингәс тә, машинанан төшөрөп, теҙҙеләр. Ҡулына “Дежурный по части” тигән яҙыулы сепрәк таҡҡан офицер ҡайҙан килгәндәрен белеште. Өфөнән икәнен ишеткәс: “Не верю, оттуда нормальные к нам попадают!” – тине лә тиҙерәк мунсаға алып китергә ҡушты. Унда йыуынып форма кейгәс, бер-береһен танымай ҙа торҙолар.\nШулай башланды Мираттың хәрби хеҙмәте. Тәүге көндәрҙә сыҙап булмаҫлыҡ тойолһа ла, йәш һалдат курсын барыбер еңеп сыҡты. Үзбәкстандан килгән урыҫ малайын – ике метрлыҡ бер ҡолғаны – ике ҡулынан, ике аяғынан күтәреп йүгереүҙәрҙе оноторлоҡ түгел. “Газы!” командаһына противогаз кейеп, саҡ ҡына бара: “Атығыҙ, башҡаса бара алмайым!” – тип сисеп, Әммә уны ишетеүсе юҡ, типкеләп йәнә противогазын кейҙерәләр ҙә күтәреп алып китәләр. Атырға ла өйрәнә алманы, ятырға ла тигән һымаҡ... Кис отбой булһа, икенсе ярустағы койкаһына һикерһә, ауҙара ла ҡуя. Кәүҙә оҙон булғас, стройҙа ла беренсе тора бит инде. Койкаһы ла отделение командирының өҫтөндә. Ну сержант уларҙың взводына уның өсөн күрмәгәнде күрһәтте генә. Барыбер бер нәмәгә лә эшкинмәне. Әле лә шунда сусҡа ҡарап йөрөй. Үҙе лә сусҡа һымаҡ һаҫыҡ, яҡын барырлыҡ түгел. Тәүҙәрәк ашханаға бөтәһе менән килә торғайны, аҙаҡ бөтәһенән һуң ғына ризыҡлана, бер юлы аш ҡалдыҡтарын да сусҡаларына алып китә. Нимә әйтәһең инде, аттың да алаһы ла, ҡолаһы ла була, ә был урыҫ... Шулай ҙа ҡайтһа, әллә кем булып йөрөмәҫ тимә!\nХәрби ант биреп, ысын һалдат булып киттеләр. Хеҙмәт ауыр, тәүге көндәрҙә үк ҡайҙа килеп эләккәндәрен аңлаттылар, бушҡа алдан анкета тултыртмағандар икән.\nБер тәүлек – объектта ҡарауыл хеҙмәте, икенсе тәүлек часть территорияһында дәрестәр менән үтә. Төштән һуң бер сәғәт серем иткәс, ҡарауылға китергә лә күп ҡалмай... Ике йыл шулай үтәсәк икән. Хатҡа нимә яҙырға ярай, нимә ярамай икәнлеген өйрәтәләр. Бында “дедовщина” тигән нәмә бик юҡ, сөнки һәр кемдең ҡулында хәрби ҡорал. Әммә яҡташлыҡ тигән нәмә бар. Урта Азиянан килгәндәр күп, улар бергә булырға тырыша. Чечендар бер-береһе өсөн үлергә әҙер, шундай татыу, дуҫ халыҡ.\nШамил тигәне менән ҡара-ҡаршы поста тора башланы Мират. Хеҙмәткәрҙәрҙе индереп бөтһәләр, төшкө аш мәле еткәнсе, унан беренсе смена тамамланғансы, өс часовойҙан икәү генә тороп ҡалалар. Ҡай саҡта Шамил Миратты чеченса бейергә өйрәтә башлай, эй, ихлас та инде, тик өйрәнсеге генә тайыш табан шул... Оҙаҡламай ҡайтыу ваҡыты ла етә инде, тәки бейергә өйрәтә алманы. Мират ротаға башҡорттарҙан бер үҙе генә эләкте. Ҡарауылда йоп һанлы роталарҙы таҡ һанлылары алмаштыра. Белореттан Ширяевты ғына ҡай саҡ күреп ҡала, ул башҡа ротаға эләкте. Башҡортса һөйләшкән берәү юҡ, Ямалетдинов Бәләбәй ҡалаһыныҡы, татарса бик һөйләшеп бармай. Икенсе ротала бер-ике татар бар ҙа ул, тик улар менән иркенләп аралашып булмай, ҡарауылдан бер-береһен алмаштырғанда ғына бер-ике ауыҙ һөйләшеп өлгөрәләр. Аҡтаныштан булғаны: “Эй, башкорт жырларын сагындым. Һәр иртә башкорт радиосы тавышына уяна идем”, – ти торғайны баштараҡ.\nӘрмән землячествоһы көслө генә. Бер саҡ ике саҡырылыш өлкән Геворкян нарядта саҡта Миратты бәҙрәфкә саҡырып алды ла писуарҙы таҙартырға ҡуша. Бында тәүге ярты йыл – “сынок”, аҙаҡ – “молодой”, унан – “котел”, шунан ғына “старик”ҡа әйләнәһең бит. “Үҙең саҡ “молодой”лыктан сыҡҡан көйө мине баҫырға уйлайһыңмы әле”, – тип морон төбөнә ҡундырып та алды Мират. Теге танауын тотоп, замкомвзвода Саркисянға ошаҡларға йүгерҙе. Бәҙрәфтә разборка башланы: тегенән һорашалар, уныһының теле телгә йоҡмай, төкөрөгөн сәсеп-сәсеп тытылдай ғына. Шунан Саркисян: “Сынок, ти откуда, с юга?” – тип һораны. Үҙен баҫымһаҡҡа әйләндермәһендәр өсөн сержантҡа ла бик уҫал яуап бирҙе Хисамов. “Тогда живи, сынок, толко руки ни распускай болше!” – тип сығып китте. Геворкяндың тетмәһен тетә генә, һүгенгән һүҙҙәре аңлашылып тора, әле һаман да ҡолаҡта яңғырай.\nШәп сержант булды, Саркисян! Яҙын дембелгә оҙаттылар үҙен. Башҡаса әллә ни бәйләнеүсе булманы. “Быға тиклем башҡорттар күп булған икән, шәп егеттәр ине”, – тип гел маҡтап һөйләүҙәре йыш итешетелә. Рәхмәт инде яҡташтарым, һеҙҙең яҡшы данығыҙ миңә лә ярҙам итә. Яңғыҙ булһам да, бирешмәҫкә тырышып йөрөгән башым.\nТағы бер ваҡиға ла иҫенә төштө Мираттың. Присяга ҡабул иткәс, сержант мәктәбенә яҙылды. Унда барып еткәс, тағы комиссия үткәрәләр икән, тағы ла шул аяғына иғтибар иттеләр. Ябай һалдатҡа ярай, ә сержант булыуға ҡамасаулай икән был ”айыу табанлыҡ”. “Айыу табан” тиһә, теге көләмәс иҫенә төшә Мираттың: “Икәүҙән артыҡ теше булмаһа, армияға алмағандарын ишетеп, айыу алғы тештәрен ҡоя һуҡтырта ла комиссияға килә. Ҡайтҡас: “Алдылармы?” – тип һорайҙар икән. “Нет, у меня плошкоштопие..." – тип яуаплаған, ти.\nШтаб начальнигы тағы бер нисә малайҙы ла кире алып ҡайтты, уларҙың да “плошкоштопие”мы икән ни?..\nБүтәнсә ундай-бындайға тыпырсынманы. Буласағы һин көтмәгәндә лә үҙенән-үҙе килеп тора икән алдыңа. Хеҙмәт итеүгә апаруҡ ҡына өйрәнә башлауға бер саҡ писарь ефрейтор Эсанов саҡырып алды ла үҙенең артынан эйәрергә ҡушты. Каптеркаға алып инде, өҫтәл артына ултырырға ҡушты. Алдына ручка, ҡағыҙ һалды ла нимә әйткәнен яҙырға ҡушты. Эсанов – ҡаҙаҡ малайы, хеҙмәткә Ташкент пединститутын тамамлап килгән. Диктант яҙҙыра лаһа был! Яҙыуы матур тип маҡтана алмай, шулай ҙа Инйәрҙә рус теленән грамоталыҡ буйынса уҡытыусыһы Луиза Васильевна уны башҡаларға гел өлгө итеп ҡуя ине, сөнки һәр саҡ дүрттән кәмгә яҙмай торғайны, хаталары булһа, тик тыныш билдәләрендә генә була, уныһы һирәк. Бер бит самаһы яҙҙырғас, ефрейтор рота командирына инеп китте. Унан сыҡҡас: “Бөгөндән башлап писарлыҡҡа өйрәтә башлайым”, – ти. Тиҙ өйрәнде Мират был һөнәргә, аҙаҡҡа табан бөтә эште үҙенә генә ауҙарып ҡуя башланы Эсанов. Ул ни ҡушҡанды һә тигәнсе эшләп ҡуя, хатта киләһе айға сәйәси-тәрбиәүи эш, тактик дәрестәр, пландарын да сыймаҡлап ҡуя, командир өҫтәлмәләр генә индерә. Дембелгә приказ сыҡҡас, рәсми рәүештә рота писары булып китте. Әммә шулай булһа ла, ҡарауылға үҙен дә яҙа.\nПоста тороуы оҡшай, бигерәк тә сменаға китер алдынан ҡарауыл начальнигы: “Приказываю выступить на охрану и оборону особо важного государственного объекта!” – тип приказ уҡығанда арҡа буйҙары зымбырлап китә хатта. Унан һуң объект ашханаһында тәмле ашаталар, хеҙмәткәрҙәр менән бергә йөрөйҙәр. Һалдат өсөн ашау беренсе урында ла инде. Частағы “Солдатская чайная”ға йыш барып булмай, өйҙән аҡса ебәреүҙәрен һорау ҙа оят. Ебәрәм тиһәләр ҙә, егерме саҡрымда ятҡан почта бүлексәһенә аҡса һалам, тип йәйәүләп бара алмайҙар ҙа инде. Юғиһә, бында аҙна һайын өйҙән посылка, аҡса алып ятҡандар ҙа бар... Ашханала бер талонға стакан тултырып ҡаймаҡ бирәләр, менюла кәтлит, бөйөрөк, салаттар... Ҡара бойҙайҙы ғына мотлаҡ көн һайын ашаталар, баш тартһаң, файҙалы, ашарға кәрәк, тиҙәр.\nХеҙмәткәрҙәрҙе постан үткәреү оҡшай. Тәүҙә үк пропускной постҡа ҡуйҙылар Миратты, беренсе тапҡырҙан уҡ имтихан бирҙе. Теләһә кем булһын, постҡа яҡынайыуы менән пропускыһының ҡайҙа ятҡанын белеп тораһың. Ул номерын әйтеп тә өлгөрмәй һин уны ячейканан тартып та сығараһың, тейешле ваҡыт тотоп торған булаһың да, унан честь биреп, үткәреп ебәрәһең. Пропускыһын йә йәшел, йә ҡыҙыл һыҙатлы яғын әйләндереп ҡуяһың – быныһы кеше объект эсендәме, сыҡҡанмы икәнен контролдә тотоу өсөн кәрәк. Сит кеше килеүен шунда уҡ белеп була. Уныһын оҙағыраҡ тикшерәһең, икеләнһәң, комендатураға хәбәр итәһең. Объект етәксеһе генералды ғына бөтә свитаһы менән честь биреп, үткәреп ебәрергә ҡушыла. Былар минең менән тиһә генә, әлбиттә. Бер саҡ хатта ике академикты үткәрҙе Мират, фамилиялары урта мәктәп китабындағы таныш фамилиялар булғас, аптырап китте хатта. Беренсе төркөм пропускылы, бик ҙур кеше икәндәре күренеп тора. Быларҙың артынан килгән бәләкәйерәк түрәнән кемдәр ул тип төпсөнгәс: “Шул академиктар”, – тип инеп китте. Ярамаған һорау биргәнгә көлөмһөрәне, ахырыһы... Көн һайын тиерлек күргәс, үҙ итеп һорағандыр инде. Шул күп белергә тырышыу ҡасафаты. Уға бөтәһенән күберәк кәрәк шул, холҡо шулай насар – төпсөнөргә, төбөнә тоҙ ҡойорға тырыша. Байтаҡ булды инде ул постан үткән ундай әҙәмдәр. Хеҙмәт иткән ере шулай ил өсөн бик мөһим, бушҡа һаҡламайҙар бит инде. Теге ваҡыт Америка шпионы Паулюсты ла уларҙың часы тирәһендә бәреп төшөргәндәр бит. Йәл, ҡайтҡас, былар тураһында һөйләргә генә ярамай...\nСпорт ярыштары, марш-бросоктар йыш була. Уларҙы бигерәк тә Мират онота алмай. Бер тапҡыр тревога менән уятып, бер ҡаланың эргәһенә төшкән дошман десантын юҡ итергә тигән бурыс ҡуйҙылар. Егерме саҡрым самаһы йүгергәс, привал булды, ял итеп, ашап алғандан һуң беҙ килеп еткәнсе ҡаланың милицияһы дошман десантын юҡ иткән, икенсе төркөм часть янына төшкәндәр тигән хәбәр килде. Беҙҙе кирегә йүгерттеләр. Килеп етер саҡта хәл тамам бөткәйне, шунда әллә ҡайҙан оркестр уйнауы ишетелә башланы. Барыһы ла нисектер шул хәрби марш көйөнә яйлашып, аҙымдарын рәтләй алдылар. Килеп еткәс тә, берәр көрөшкә ҡайнар сәй эсерә һалдылар. Ул башланғысты часть командиры исеменән "Федосеевские переходы" тип башҡа частарға ла таратҡандарын ишетте Мират. Рота писарҙары сиратлап штабта ла дежур итәләр, шунда ҡайһы бер хәбәрҙәр ҡолағына салынып ҡала.\nӘ бына бер саҡ хатта ике көн рәттән аҙна һайын тиерлек үткәрелә торған марш-бросокта ҡатнашырға тура килде уға. Һаман шул үҙ-үҙенә ныҡ ышаныусанлыҡтан, еңмешлектән инде, үҙе ғәйепле. “Шәмбе көнгә үҙеңде нарядҡа яҙма, күп яҙышаһың”, – тип рота командиры уны подразделениела ҡалдырҙы. Эшкә күрһәтмәләр алды, рота ҡарауылға киткәс, киске ашҡа тиклем байтаҡ эшләп алды. Киске аштан һуң йоп роталар менән кино ҡарап киләйем дә төнөн яҙып бөтөрмөн әле, тигән уй башына төштө бит. Уйлаған эш – бөткән эш. Икенсе рота менән клубҡа инеп тә ултырҙы. Ауылда саҡта уҡ оҡшатмаған бер фильм күрһәтелеүен абайлағас, ротаға ҡайтып, эшемде теүәлләйем әле, тип сығыуға табан йүнәлгәйне генә: ”Товарищ солдат, стойте!” – тип дежур офицер уның яғына ыңғайланы. Туҡтаһа ни була инде, юҡ, тотто ла йүгерҙе. Аҡыллы уй уйлағансы иҫәр эшен бөтөргән – шул булалыр инде. Теге: ”Стой, стрелять буду!” – тип ҡысҡыра башланы. Инде юғалды тигәндә, ҡаршыға таныш майор килде лә сыҡты. Тотолдо... “Мин бит һине атып үлтерә ала инем”, – тип ярһый икенсе рота командиры капитан Ғилметдинов... Ярты төнгә тиклем КПП-ны йыуҙырҙы был, иртән плацтағы ҡыйшайған плакаттарҙы турайтып ҡаҙаҡлатты. Аҙаҡ үҙенең ротаһы менән марш-бросокка ебәрҙе, рота ҡарауылдан ҡайтҡас, ротныйға өҫтәп яза бирергә ҡушып китте. Был хәл тураһында юғарыға өндәшеп торманы. Бер төн йоҡламаған Миратҡа иртәнгә әҙер булырға тейешле ҡағыҙҙарҙы ла теүәлләп бөтөргә тура килде, тағы ла төнө буйы ултырҙы, ә иртән үҙ ротаһы менән йәнә марш-бросок үтте. Ярай, шуның менән үтте әле, уныһына шөкөр. Шулай булды уның отпускыға тиклемге иң ҙур мажараһы...\nТағы ла ҡыҙыҡ хәлдәр булғыланы, әлбиттә. Берәүһе ныҡ иҫтә ҡалған. Ҡайтҡас, атаһына ла һөйләп көлдөрөр әле. Аяҡ кейемдәрен өҙгөс ул, бәләкәйҙән шулай булды, шул тайыш табанлыҡ касафатылыр... Армияға килгәс, ярты йыл да үтмәне – итеге туҙҙы. Старшинанан һораған ине лә, тегеһе: “Ниндәй итек һиңә, уның бит срогы бар, уйди с моих глаз!” – тип туҙынып китте. Мират: “Ладно, домой письмо напишу, посылкой пришлют!” – тип сығып китеүен оҡшатманы. Артынан атылып килеп, кире индерҙе лә: “Ты что-о-о, Советскую Армию позорить вздумал, да? Где это видано, чтоб в армию родители сапоги присылали...” – тип өҫтөнә өр-яңы итек ырғытты. Писарь булып алғас, бик дуҫлашып китте улар, һалдаттарын буштан-бушҡа әбижәйт итмәй старшина, бая ла бит тотолһа, уға эләгә ине, ярай әле үтеп китте. Үҙенә тәғәйен генә берәй һауыт йүкә балы алыр әле килгәндә, ҡыҙым ауырый, тип һөйләнә ине...\nСаңғы ярыштарын ярата, частҡа ла саңғыла әҙерлеккә иғтибар көслө генә икән. Бигерәк тә “Гонка патрулей” ярышы оҡшай. Һәр ротанан бер команда ҡатнаша. Ротанан замполит Карамов үҙе, ул Өфөнөкө, унан һуң Мират, Бәләбәйҙән – Ямалетдинов, тағы ла Себерҙән – ефрейтор Пахомов менән сержант Чебурековтар. Автоматтарға тағы бер ҡайыш тағыла ла артҡа һалдат муҡсаһы һымаҡ артмаҡлана. Саңғыла ярышыу ғына түгел бит әле ул, автоматтан атып, шарға ла тейҙерергә кәрәк. Былай әлегә беренсе урынды биргәндәре юҡ. “200 км на лыжах” тигән знак та алдылар быйыл. Ҡыш буйына шунса саҡрым саңғыла үткән, тимәк. Саңғыла мәктәптә саҡта уҡ арыу ғына шыуа ине Мират. Ҡышын Инйәрҙән аҙна һайын саңғы менән ҡайта ине. Саңғы бирһендәр өсөн барыһы ла Элла Владимировна секцияһына яҙыла ине.\nАвгуст айында часта кросс үткәрҙеләр. Замполит Карамов ҡатнашырға өгөтләп, ризалатты бит тәки. Биш саҡрымға йүгерәсәктәр. Мәктәптә саҡта герой-пионер тураһында хикәйә уҡығайны Мират. Ундағы пионер малай ҡулланған ысулды файҙаланып ҡарарға булды...\nҠатнашыусылар күп, старт бирелгәс тә, бер ике әйләнеште төп масса менән килде. Шунан тиҙлекте шәбәйтеп, алдағы берәүгә тағылып алды. Аяҡҡа аяҡ артынан ҡалмай байтаҡ барҙы ла икенсенең артынан ҡулайлашты. Ысынлап та, йүгереүе еңелерәк икән улай. Иғтибар итеүселәр күренә башланы. Тағы ла уҙып китеп, өсөнсө-дүртенсенең артынан эйәреп килә. Шулай итеп килә торғас, алдан килеүселәр ҙә биш алты ғына ҡалып бара түгелме һуң? Замполит Карамовтың: “Мират, давай, вперед!” – тип ҡысҡырған тауышы ишетелә. Юҡ, тик ашығырға ярамай, иртәрәк бит әле. Теге тыңҡыш Краев та: “Он нюхает – силы берет!” – тип бөтә стадионды яңғырата. Уның артынан трибунала хахылдап көлгән тауыштар ишетелә.\nҠырғыҙстандан Ысыҡкүл буйынан килгән, унан ярты йыл ғына күберәк хеҙмәт иткән был бәндә нимәлер еҫкәп, иҫерек кеүек бер нәмәгә иғтибар итмәй сәғәттәр буйы ултырғанын белә лә инде. Командир ҙа һиҙә, ахыры, шуға һуңғы ваҡытта уны посҡа "Дункин пуп"ҡа яҙырға ҡуша. Был ҡылығы уның шулай үс алыу ғәләмәтелер инде.\n“Шул шаҡшы мине мыҫҡыл итәме!”– ене ҡуҙалды Мираттың. Ҡапыл уҡ һымаҡ алға ынтылды, иртәрәк икәнен һиҙҙе, шулай ҙа елдерә генә... Һаман шул уҡ ысулды ҡуллана, тик инде бер аҙ ғына бара ла берәүҙең артынан, уҙып китеп, икенсене ҡыуып етә, уның артынан тағы аҙыраҡ бара ла тағы уҙып китә... Шулай бөтәһен уҙып киткәнен һиҙмәй ҙә ҡалды Мират. Инде алда ориентир ҙа юҡ, хәле лә бөтә башланы. “Айыу табандары” ла үлтереп һыҙлай башланы. Бына берәү кире уҙып китте, уның артынан тағылып бер аҙ бара алды әле ул, тик хәле бөткәндән бөтә бит, әй. Бына икенсеһе уҙҙы. Замполит Карамов: “Давай, Хисамов, давай, ноги повыше поднимай!” – тип эргәһенән йүгерә. Бына бер саҡ часть командиры Федосеевтың ҡалын тауышы ла ишетелә: “Давай, сынок, давай, не сдавайся!” “Батя”ның үҙ ауыҙынан сыҡты бит был һүҙҙәр, әйтерһең дә, атаһының тауышы: “Еңмеш бит һин, улым, бирешмә!” Нисек хәл ингәндер, үҙе лә белмәй, өсөнсө урынды барыбер тота алды. Финишҡа килеп тә етте, тәгәрәне лә...\nИң ғәжәбе кискеһен клубта булды. Кросста актив ҡатнашҡандарға грамоталар тапшырҙылар. Иң тәүҙә уның фамилияһын ҡысҡырғас, аптырап ҡалды Мират. Сәхнәгә сығып баҫҡас, подполковник Федосеев: “Бөгөн беҙ һоҡланғыс тамаша ҡылдыҡ, еңеүгә ынтылыш өлгөһө күрҙек. Һин ысын Салауат Юлаев тоҡомо, афарин!” – тип уға грамота тапшырҙы һәм бүләккә ун көнлөк ҡыҫҡа ваҡытлы отпуск вәғәҙә итте. Беренсе, икенсе урын алғандарға отпуск юҡ, ә уға бар, аптыраҡ... Бөтәһе лә ҡул саба, урынына кире атлағанда Краев та ихласлап ауыҙын йырып ултырыуын күрә...\nУрынына кеше әҙерләгәнсе сентябрь аҙағы ла етте. Нисауа, ун-ун биш көнгә түҙерҙәр әле, мөһим пландарҙы әллә ҡасан әҙерләп ҡуйған, нарядты ни “сынок” элеккеләренән күсереп яҙа алыр әле, моғайын. Отпускынан һуң ныҡлап өйрәтергә тотонор, былай теремек кенә күренә. Алмаш тураһында уйларға ваҡыт та еткән икән дә, яҙын бит үҙенең “дембеле”...\nШуларҙың барыһын да уйынан яңынан үткәреп килә торғас, ойоған. Стюардессаның посадка иғлан итеүенә уянып китте. Бына таныш аэропорт. Иртән Өфө – Күмертау поезы менән Ҡарлыманға, унан "попутка" менән Архангелгә, унан ни ауылға алтмыш саҡрым ғына тороп ҡала. Иртәгә кискә барыбер ҡайтып етәсәк!\nЕңмешләнеп йәйге формала ҡайтып төшөүе ни менән бөтөрө әлегә уйына ла инеп сыҡмай Мираттың. Уның алдында төрлө кәртәләр буласаҡ әле, тик уларҙы урап үтмәҫ, холҡо ундай түгел. Уңыштары ла булыр, һис шикһеҙ. Еңмеш булһа ни, еңмештең дә төрлөһө була...\nДауамын "Шоңҡар" журналының ноябрь һанында уҡығыҙ.


Республикала шәхси банкротлыҡ уртаса кимәлдән артҡан // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n10:43, 19 ноября 2019 Иҡтисад\nРеспубликала шәхси банкротлыҡ уртаса кимәлдән артҡан Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы\nАғымдағы йылда Башҡортостанда 100 мең халыҡҡа 47 шәхси банкротлыҡ осрағы теркәлгән. Был уртаса Рәсәй кимәленән 15-кә күберәк, тип хәбәр итә «Известия» дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының «Заемсыларҙың хоҡуҡтары өсөн» проекты эксперттары күҙәтеүенә һылтанма менән.\nБаҫма мәғлүмәттәренә ярашлы, рейтинг лидерҙары – Ҡалмыҡстан (80 осраҡ), Пенза (75) һәм Вологда өлкәләре (67). Шулай уҡ Һамар (65), Ульяновск (52), Волгоград (54), Һарытау (53), Калуга (50) өлкәләрендә, Хабаровск крайында (50) ил буйынса уртаса кимәл юғарыраҡ.\nБелгестәр фекеренсә, шәхси банкротлыҡҡа йышыраҡ килемдең кәмеүе, кредит күләме, түләнмәгән бурыстың артыуы һәм финанс белеменең түбән булыуы сәбәпсе.\nТеги: шәхси банкротлыҡ, дөйөм Рәсәй халыҡ фронты


Башҡа бушлай теркәү видео чат - ВИДЕО Ч. Онлайн танышыу!\nтикшереү бушлай таныша сайтында\nНисек һәм башҡа күп кенә"технологиялар һәм интернет"тармаҡ хеҙмәттәре, интернет беҙҙең тормошҡа күптән таныш индеҺеҙ тарихы тураһында күп ишеттем, күңел яҡынлығы ярҙам интернет аша табырға һәм ҡәрҙәш ғаилә ныҡлы киләсәген булдыра, әммә тенденция һәм башҡалар булды. Статистика буйынса, процент нисбәте тигеҙ булһа айырылышыу айырылышыу, никахты түгел, шул уҡ ваҡытта йылдан ашыу дауам итә. Был проблемалар булмағандыр? Совместимость буйынса партнер мөһим роль уйнай. Сайтта"фекерҙәш"һәм етди мөнәсәбәт булдырғанда ғына был проблеманы хәл итеү өсөн өсөн тәғәйенләнгән. "Яртыһы"табырға ярҙам һеҙ, кешеләр, мөнәсәбәттәр, һеҙҙең менән уларҙы һеҙҙең өсөн иң уңайлы формаларын ҡабул итә. Совместимость һеҙҙең менән тикшереүҙе күрһәтте, һәр кеше уникаль системаһын баһалау проценты, йәғни һеҙгә мөмкинлектәрегеҙҙе күрһәтергә һәм ауырлыҡтар, уларҙы нисек еңеп сыға ала икән. Бынан тыш, сайттар был сайт борсоған яҡтан берләштереүҙә көслө, татыу интерфейс менән башланды, һәм функциональ етештереүсәнлеген файҙалы. Әлеге ваҡытта улар системаһын контролдә тота ала: Совместимость һәм исемдәр буйынса дата рождения Совместимость йылда тыуған өҫтәрәк Совместимость реактив двигателдәр менән реакцияға тотҡарланыуы совместимость буйынса дата рождения нумерология Заявка на Был беҙҙең ғаилә ағзалары менән идара итеү ысулдары хәрәкәт үҫеше тағы ла бер кеше. Һәм сер түгел, социаль селтәрҙәрҙә был осрашыу өсөн йыш ҡулланыла. Һеҙ беҙҙең яңы алыу менән өҫтәмә бурыстар, совместимость кеүек тикшерелде. Сайт тағы бер тапҡыр төп айырмаһы: "Яртыһы"сервис танышырға уникаль онлайн: тиҙ, уңайлы, функциональ. Совместимость өсөн беҙ ике уникаль системаһын эшләгән кеше тикшерелде. Беҙ уйлап, мөхәббәт тип табыу - иң ҙур бәхет, ә етди мөнәсәбәт сайты өсөн генә тәғәйенләнгән. Узнайте тураһында күберәк һөйләй, беҙҙең был сайт тәҡдим итә: Совместимость тикшереү Совместимость абсолют менән һеҙ бында барыһы тураһында белә ала, кем сайтында теркәлеү мотлаҡ түгел. Тыуған көнөң һинең белергә генә кәрәк. Белер, тип, тыуыу тураһында дата совместимость кеше ике һөйләмәҫ. Үҙе таныманы Теләгән һин беләһең, һин цифры һәм йондоҙ тураһында һөйләне. Яҙмыш серен номеры һәм исеме таба. Белә, бында уның тыуған көнө, мин һеҙгә видеояҙма күрһәтелә һәм тикшергән. Был ҡыҙыҡлы. Икенсе яртыһын эҙләй Төп бүлеге-был сайт, һеҙ яңы дата табырға мөмкин бында. Йәше индерергә теләүҙәрен, кеше менән танышырға һәм анкета ҡарай. Прогноз на совместимость өсөн эшләнгән сайттар һәр кеше өсөн, гармониялы мөнәсәбәттәре тураһында фекер йөрөтөргә мөмкин булды. Хуплау Ҡай саҡ ауыр беренсе аҙым яһала, сөнки һин беләһең, һин теге йәки был кеше ҡараған кеүек ҡарай. Махсус хеҙмәттәр эшләй,"Хуплау"һеҙ беренсе аҙымдар яһарға ярҙам итә. Һәм белер сочувствия китте, һиңә кем оҡшар. Үҙ-ара симпатия - тикшеренеү өсөн был яҡшы мөмкинлек. Үтенесе.\nВидео ҡушымталар менән танышты һәм видео ҡушымталар видео осрашыуға әҙер булыу мөһим дата\nКеше реаль видео ҡарау һәм шул уҡ һорауға яуап биреүУзнайте, шул тиклем еңел һәм тиҙ интернет партнеры күңелле. Яҡшы кәйеф һәм әйтемдәр яратыусылар өсөн бөтә мобиль видео тиҙ танышты.\nҺәм һеҙҙең һорауҙарға яуап бирә Видео Date.\nШулай итеп, һеҙ беләм, һеҙгә еңел һәм тиҙ. Шунда күреп ҡалалар тип яуап килде. Һин күп нәмә тураһында белә яланында ҡапма-ҡаршы ала, үҙ-үҙенә ышаныс һәм статусын ч һеҙ үҙенең төркөмөн төҙөү.\nСоветы ултырышы датаһы\nПрофиль порода фотоһы ғына бар\nPlanetromeo яңы дуҫтар менән ҡаршыларға булдыҡ осраҡта, үҙ парҙарын, шулай уҡ оло һөйөүӘммә барыһы ла эҙләп, шулай уҡ профиль бар, һеҙ нисек. Бына ни өсөн беҙ һәр ваҡыт һаҡ булырға кәңәш төплө мәғәнә ҡуллана һәм һеҙ, үҙем һеҙҙең менән интернет йәки башҡа кеше менән осрашты. Сөнки бында беҙ түгел, ә судья булараҡ, һинең кеүек назидательные яҡшылыҡ теләйем, беҙҙең өсөн булһа, ромео һин беҙҙең әйткәнде түгел, нимә ул тормош. Ләкин беҙҙең һәм һеҙ биргән файҙалы мәғлүмәттәр буйынса советы танышты, ҡарар ҡабул ул һезгә ярҙам итә. Шәхси мөрәжәғәт ентекле мәғлүмәт менән, нисек на собеседование, үҙ профиле һәм шулай. Әйберҙәр, уларҙың хеҙмәте тураһында ишетеп, йәмәғәт, һеҙ беркасан ла булған профессионалдар кеүек адресы, телефон номерҙары, йәки фотоаккаунт тураһында мәғлүмәт рәсми документы. Шәхси финанс мәғлүмәтте, шәхси яҡтан ҡасан да булып тора, финанс белем райондарға йәки интернет мәғлүмәттәре менән номерҙар. Бер ҡасан да кредит картаһынан аҡса күсереү һәм ебәреү кеше тураһында мәғлүмәт, һеҙ уның менән интернет аша ғына таныша, улар һеҙ яҡшы белмәй йәки насар белә улар. Бер кем дә үҙ үҙеңде яҡлау системаға инеү өсөн пароль хәбәр һәм мәғлүмәт. Инанысы һеҙ барлыҡ мәғлүмәтте һаҡлаған системаға инеү өсөн.\nҺеҙ мәғлүмәт теркәлгән - был һеҙҙең аккаунт тураһында мәғлүмәт.\nҺәм беҙ теләйбеҙ һиңә өмөт\nБының өсөн улар менән бәйле һеҙҙең профиль PLANETROMEO, һәм пароль электрон почта адресы. Һеҙ улар өсөн махсус запрос кәрәк булһа, мәҫәлән, әгәр һеҙҙең пароль электрон почта адресы йәки алмаштырырға онотмағыҙ. Хәйер, беҙ, һеҙ һеҙҙең башҡа файҙаланыусының ҡайҙалығын белергә теләр инем профиль бөтә күршеләр нисектер, яҡшыраҡ эшләй һеҙҙең өсөн эш урындары һәр саҡ йәмәғәтселек түгел, күрәһең, мәҫәлән, урын, унда гейство. тыйыла йәки енәйәт булып һанала, был урында, һеҙ ҡайҙа ҡарай нетерпимый гейне, дөйөм алғанда, йәки, ҡайҙа һеҙ чувствуй үҙен некомфортно. Шулай итеп, һеҙ аласаһы һеҙ gps ҡуйыр урынға, һеҙҙең менән уртаҡлашырға теләй улар, хатта урын йәки башҡа урынға, улар һеҙ теләгәндәр менән уртаҡлашты. Йәки һеҙҙең менән файҙаланыусының ҡайҙалығын алыҫлыҡҡа бергә ҡушылып, энә-компас, GPS тамға тип күрһәтелгән, тимәк, уның ҡайҙалығын хәбәр GPS. Шул тиклем ҙур профессиональ һәм платформа менән теләһә ниндәй осраҡта, беҙ бар беҙ һыу инеп, изге ниәттәр менән генә түгел, ә кеше. Шуға күрә, зинһар, күҙҙә тотоу ышанығыҙ һәм барыһы ла асыҡ. Порносать һуң һеҙгә мәғлүмәт теркәү хоҡуғына эйә булыу ғына бер төрө. Башҡа өйләнергә теләгән кеше һеҙгә туранан-тура бөйөк яҡтылыҡты йөрөтә һәм аҙағында. Һиңә миллионер булып лото"Ромео Планета". Әгәр был-бик яҡшы булған, дөрөҫ булды, күрәһең, был янбаш. Беҙ көн һайын кеше һәм яһалма интеллектты ҡулланыу (программа тәьминәте) йүнәлеш алыу өсөн зарарлы шул. Әммә, әгәр һеҙ шикләнәләр, тип хәбәр профиль эләгә һәм, ябай ҡулланыусы һылтанмаға баҫырға йәки спа - Хәбәр. Тулҡынланып түгел: системаның гениаль беҙгә, барыбер бөтөрөп Ромео ялған хәбәр түгел. Әммә беҙҙең бәйләнештә булыуҙарына ҡарағанда ҙур, беҙ шул тиклем күберәк алаһың итешә. Бәлки, һеҙҙең менән башҡа кулланыусылар, был неприятно, ә бәлки, һеҙ чувствуй ябай, бер нәмә лә түгел. Әгәр әле, зинһар, киләһе иғтибар: һәр саҡ һаҡ булырға, яңы йүнәлештәр менән бигерәк тә.\nҠото алынып статусы хәбәрләшеп тора (һәр профиль).\nИшектәр научные йәки уңайһыҙ әгәр һеҙҙең ҡулланыусылар, һеҙҙең өҙөлә һәм ул табырға мөмкин. Был хаҡта тулыраҡ мәғлүмәт, даталар беҙҙең өсөн мәсьәлә түгел стесняйтесь faq һорау бирергә мөмкин. Шул осраҡта ғына һеҙ нигеҙләнгән ҡарар ҡабул итә ала, әгәр һеҙ проинформировать. Шулай тип һорап, бел һин шуны теләйем. Әгәр һеҙ шик булһа, рәхим итеп, хәүефһеҙлек сараларын ҡабул итергә кәрәк.\nӘлбиттә, вич тураһында һорауҙарҙан һуң йәки сирҙәр, енси юл менән тапшырыла, барыһы ла тәртиптә.\nТик исегездә тотоғоз, барыһы да һеҙ тағы ла 100 ышаныу был.\nШул, кем беренсе осрашты, һәр ваҡыт тибә.\nЫсынлап та, уны шул ҡайнар егет, һин ул форест чатта. Тик, зинһар өсөн, түбәндәге төрҙәре була: һеҙ ни эшләп йәки эшләй алмай, шуға ҡарамаҫтан, секс тураһында һүҙ барамы икән әллә юҡмы, был һеҙҙең шәхси ҡарары. Әммә хәлгә үҙ ҡарашын, әгәр һин был ваҡытта ғәйәт хатта башҡа дәрте ҡарай. Кор һеҙгә һаулыҡ бирһен. Һинең ғүмерең. Кем дә башҡа мөмкин түгел гарантия, һеҙ осраша алмаған сирҙәр, енси юл менән тапшырыла. Осрашыу кисәге кис ҡала мөмкин һуң һеҙҙә ниндәй хәтирәләр аҡыл һәм фекер әйтерһең. Әгәр үҙҙәренең хәүефһеҙлеге тояһың һин дә, хатта мин һораны.\nБыл һеҙҙең эшмәкәрлеккә меню төҙөргәЛокаль мәғлүмәттәр һаҡланған (һеҙ компьютер) тапшырҙы һәм беҙ беркасан ла. Ошо һылтанмаға баҫып һеҙ өсөн, һеҙҙе ҡыуып йәки тарихы һүндерелә. Был меню яңыртыу, һеҙҙең эшмәкәрлеккә нигеҙләнгән. Локаль мәғлүмәттәр һаҡланған (һеҙ компьютер) һәм беҙ беркасан ла китте. Ошо һылтанмаға баҫып һеҙ өсөн, һеҙҙе ҡыуып йәки тарихы һүндерелә. Ҡулланыу шарттар - хосусил сәйәсәте - алып ташлау өсөн контент - видеотаҫма танышты Тейәп - тейәп Ҡорал флеш-видео - Был яңыртыу меню бар, һеҙҙең эшмәкәрлеккә нигеҙләнгән. Локаль мәғлүмәттәр һаҡланған (һеҙ компьютер) тапшырҙы һәм беҙ беркасан ла. Ошо ссылка буйынса һеҙ нажмите, меню яңыртыу өсөн был һеҙҙең эшмәкәрлеккә бәйле. Локаль мәғлүмәттәр һаҡланған (һеҙ компьютер) тапшырҙы һәм беҙ беркасан ла.\nЕтди мөнәсәбәттә Булған һәм Никах\nөлкәндәр өсөн бушлай таныша теркәлгән видео чат танышты 18 башҡа бушлай теркәү видео чат видеочивать теркәлгән онлайн етди бушлай таныша ҡыҙ менән видеочить башҡа сикләүҙәр теркәү бушлай булғас видеочивать видео без бушлай танышыу сайттарына теркәлдем видео чат ҡатын-ҡыҙ менән танышырға теләп иғлан


“Һаулыҡ һаҡлау” милли проекты сиктәрендә Башҡортостанда бер юлы ете төбәк проекты тормошҡа ашырыла.\n22 Август 2019, 10:50\n“Тәүге медицина-санитария ярҙамы күрһәтеү системаһын үҫтереү” проектына ярашлы, республикала дүрт модулле фельдшер-акушер пункты урынлаштырыла. 27 күсмә медицина комплексы һатып алынасаҡ һәм авария хәлендәге 15 Фап төҙөкләндереләсәк. Республиканың барлыҡ райондарында ла фельдшерҙарға лайыҡлы эш шарттары тыуҙырыласаҡ.\nПрограммаларҙың икәүһе йөрәк-ҡан тамырҙары һәм онкология сирҙәре менән көрәшкә йүнәлтелгән. Ошо проект сиктәрендә дауаханаларға һәм медицина үҙәктәренә заманса ҡорамалдар алыу күҙ уңында тотола. Ул сирҙең төрлө стадияһында диагностика һәм өҫтәмә тикшереү үткәреү өсөн ярҙам итәсәк.\nМедицина учреждениеларын кадрҙар менән тәьмин итеү өсөн айырым проект ҡаралған. Уның буйынса әле үк ыңғай үҙгәрештәр күҙәтелә.\nПроект балалар сәләмәтлеген дә ихтибар үҙәгенә ала. Балалар поликликаһының капиталь ремонтына ла айырым аҡсалар бүленәсәк.\n”Һаулыҡ һаҡлауҙа берҙәм һанлы контур” проектына ярашлы, 132 дауахана мәғлүмәт еткереү ҡоролмалары менән тәьмин ителәсәк. Медицина учреждениеларын компьютерлаштырыу хеҙмәткәрҙәрҙең эшен еңеләйтеүгә йүнәлтелгән бер аҙым.


“Уҡытыусың кем?” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Иман » “Уҡытыусың кем?”\nИсламда уҡытыусылыҡ, остазлыҡ юғары урынға ҡуйылған. Улар “хаҡ фекер таратыусы”, “тура юлдан алып барыусы” тип нарыҡлана.\nАллаһ Тәғәлә Әҙәм ғәләйһис-сәләмде яралтып, уҡытыусы булараҡ, уға бөтөн ғилемде өйрәткән. Фәрештәләр быға ҙур борсолоу белдергән. “Эй, Раббым, әҙәм балаһын яралтыу ниңә кәрәк булды һуң? – тип мөрәжәғәт иткән улар Аллаһ Тәғәләгә. – Уй-ниәтеңде тормошҡа ашырмай, ерҙә тәртипһеҙлек ойоштороп ҡуйһа, ни ҡылырһың?” Яуап иһә шулай яңғыраған: “Әҙәм балаһы насар юлды һайламаҫ – мин уға ғилем бирҙем”.\nОшо һүҙҙәр кешелектең йәшәйеш нигеҙе булып тора. Тормошта барыһы ла аң-белемгә бәйле. Аллаһ Тәғәлә беҙҙе башҡа йән эйәләренән өҙлөкһөҙ ғилем туплау мөмкинлеге менән өҫтөн иткән, был ышанысты аҡларға бурыслыбыҙ. Ә ошондай хаҡ юл башында уҡытыусы тора.\nМәғлүм ки, борон-борондан ҡайҙалыр белем алған шәкерттән “Нимәгә өйрәндең?” тип һорамағандар, ә “Уҡытыусың кем булды?” тип белешкәндәр. Ошо яуап барыһын да аныҡлаған. Баланың ниндәй булып үҫеүендә уҡытыусының өлөшө ифрат ҙур. Уны скульптор менән сағыштырырға ла мөмкин. Был оҫта таш киҫәген сүкей-сүкей ниндәйҙер һын яһап ҡуя, шуның шикелле уҡытыусы ла йәш быуынды “әүәләй”.\n“Ғилемде бишектән алып гүргә ингәнсе өйрәнегеҙ”, – тигән пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм үҙенең мөбәрәк хәҙисендә. Ә белем донъяһы, мәғлүм ки, ифрат киң, иге-сиге булмаған даръяға тиң.\nШул уҡ ваҡытта ғилем төрлө фәндәрҙе өйрәнеү, эҙләнеү, тикшереүгә генә ҡайтып ҡалмай. Ул – ғәжәп киң төшөнсә. Белемле кеше тәү сиратта тәрбиәле, әҙәпле, әхлаҡлы, иманлы була. Ул бер ваҡытта ла үҙен әллә кемгә ҡуймай, тәкәбберләнмәй. Быға иң ҙур миҫал — Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм. Пәйғәмбәребеҙ Раббыбыҙҙан бирелгән ҙур ғилеме менән һис ҡасан маһаймаған, киреһенсә, уны таратҡан. “Белемдең иң ҡәҙерлеһе, бәрәкәтлеһе – башҡалар менән бүлешелгәне”, – тип өйрәтә динебеҙ.\nОшо һүҙҙәргә бәйле фекер йөрөткәндә лә, уҡытыусыларҙың баһаһының ни ҡәҙәр юғары икәненә төшөнәбеҙ. Белемен даими камиллаштырған, уны йәш быуынға түкмәй-сәсмәй еткергән, һәр кемгә тигеҙ иғтибар бүлгән, күңел йылыһын биргән мөғәллимдәребеҙҙең хеҙмәте баһалап бөткөһөҙ. Тимәк, уларға ҡарата хөрмәт тә ҙур булырға тейеш. Бөйөк һөнәр эйәләренә Уҡытыусылар көнөндә генә түгел, һәр саҡ ихтирам күрһәтеп йәшәргә, йылы һүҙҙәребеҙҙе йәлләмәҫкә бурыслыбыҙ. Шул саҡта йәш быуынды ғилемле лә, тәрбиәле лә итеп үҫтереү ниәтебеҙ тормошҡа ашыр, иншаллаһ.\nТәкәбберлеккә бирелмәгеҙ, тип өйрәткән пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм. Был һыҙат – шайтан фиғеле.\n“Мин” тигән һүҙҙе лә тәүгеләрҙән булып иблис әйткән. Ул, Аллаһ Тәғәлә фәрештәләренә Әҙәмгә сәждә ҡылырға бойорғас, бойороҡто үтәмәгән. “Мин кешенән яҡшыраҡ, – тип тәкәбберләнгән. – Һин мине – уттан, ә уны балсыҡтан яралттың”.\nКемдең кемдән өҫтөнөрәк, яҡшыраҡ булыуын Аллаһ Тәғәлә белә. “Яҡлау һорағанға ярҙам итегеҙ, Раббыбыҙ ризалығы өсөн тип саҡырылған ергә бармай ҡалмағыҙ, изгелек ҡылғанға яҡшылыҡ менән яуап бирегеҙ”, – тип өйрәткән Пәйғәмбәребеҙ.\nМәғлүм ки, Раббыбыҙ әҙәм балаһын төрлө ауырлыҡтар, бәлә-ҡаза менән һынап тора. Кешенең яҙмышы – Аллаһтың ихтыярында.\nҺынауҙы Аллаһ Тәғәлә әҙәмде юҡҡа сығарыу, түбәнһетеү түгел, ә сабырлығын, иманлылығын тикшереү өсөн бирә. Ауырлыҡтар кешене күңел керенән таҙарта. Шул ваҡытта паклана белгәндәр “алтын”ға әйләнә, ә булдыра алмағандар вәхшигә әүерелә.\nТормош имтихандарҙан хасил. Уларҙы лайыҡлы үтеп, сабырлыҡҡа таянып, изгелек өләшеп, матур йәшәргә яҙһын.


Стәрлетамаҡта ит йәрминкәләре асылды // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nСтәрлетамаҡта ит йәрминкәләре асылды\n9:46, 16 ноября 2009 Иҡтисад\nСтәрлемтамаҡ ҡалаһында тәүге ит йәрминкәләре башланды. Уны ҡала хакимиәте ярҙамында “Үҙәк” универсаль сауҙа комплексы ойошторҙо. Йәрминкәлә республиканың Стәрлетамаҡ һәм Стәрлебаш райондары коллектив хужалыҡтары, ауыл хужалығы продукцияһы етештереүселәре һәм фермерҙары ҡала халҡына сифатлы ит продукцияһы – йылҡы,һыйыр,сусҡа,һарыҡ,ҡош итен– тәҡдим итте.\n– Тәүге йәрминкә бик матур үтте, ойоштороусыларға ҙур рәхмәт, – тине ҡала округы хакимиәте башлығы урынбаҫары Рәсүл Хәсәнов. – Ит күп, уның сифаты яҡшы, хаҡтары ла тешләшерлек түгел. Әлбиттә, халыҡ бик ҡәнәғәт. Бында тирә-яҡ райондарҙан килеүселәрҙән тыш, ситтән килгәндәр, хатта өфөлөләр ҙә, бар. Киләсәктә бындай йәрминкәләрҙе беҙ икенсе урында ла үткәрәсәкбеҙ. Мәҫәлән, Ҡала мәҙәниәт һарайы алдындағы майҙанда һатыусыларға урын етәрлек буласаҡ.\n“Рощинский” совхозы тәҡдим иткән продукция үҙенең ассортименты менән ҡыуандырҙы. Төрлө ит продукцияһынан тыш, һатыуға улар үҙҙәре бешергән икмәк тә сығарған, йәшелсә, емеш-еләк менән ҡыуандырҙы.


Синоптиктар Башҡортостанда йәшәүселәргә йылы, ләкин ҡарлы ял көндәре вәғәҙәләй // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n16:02, 18 декабря 2017 Йәмғиәт\nСиноптиктар Башҡортостанда йәшәүселәргә йылы, ләкин ҡарлы ял көндәре вәғәҙәләй Фото: Олег Яровиков\nҠыштың тәүге айы тамамланып килә, ләкин әлегә ҡар бик аҙ.\nРәсәйҙең Гидрометеорология үҙәге хәбәр итеүенсә, алдағы ял көндәрендә, 23 һәм 24 декабрҙә, яуым-төшөм көтөлә. Шәмбе һәм йәкшәмбе Башҡортостандың баш ҡалаһында көндөң болотло булыуы, бер аҙ ҡар яуыуы күҙаллана. Төндә 8 градусҡаса һалҡын, көндөҙ -3,-6 градус. Ел көнсығыштан һәм көньяҡ-көнбайыштан секундына 2-4 метр тиҙлектә иҫә.


26 Апрель 2020, 22:00\nХәйерле кис, бәйгеселәр!Кистәрҙе барлай барлай, апрелдең аҙағына яҡынлашабыҙ. Әлегә тигеҙ мәрәйле бәйгеселәребеҙ бер нисәү. Кем еңеүсе булыр? Ай дауам итә, тимәк һәр кемдең мәрәйҙәрен арттырыу өсөн мөмкинлектәр күп.Кисәге бәйгегә килгәндә, ул еп-еңел булды.\nХәйерле кис, бәйгеселәр!\nКистәрҙе барлай барлай, апрелдең аҙағына яҡынлашабыҙ. Әлегә тигеҙ мәрәйле бәйгеселәребеҙ бер нисәү. Кем еңеүсе булыр? Ай дауам итә, тимәк һәр кемдең мәрәйҙәрен арттырыу өсөн мөмкинлектәр күп.\nКисәге бәйгегә килгәндә, ул еп-еңел булды. Һүҙ эҙләүҙә Фаиз Муллағолов, Фәрзәнә Тайсина-Туймакаева, Гүзәл Атнағолова (80), Айна Иманғолова (85), Зөлфиә Аҡсурина (97), Гөлназ Ҡылысбаева (115), Гөлфиә Киленбаева (171) һәм Фәйрүзә Ғөбәйҙуллина (247) әүҙем ҡатнашты. Афариндар! Һәм, шарт буйынса, иң күп һүҙ табыусы Фәйрүзә апайға лайыҡлы мәрәйҙе теркәйбеҙ! Ҡотлайбыҙ!\nӘ бөгөнгө һорау былайыраҡ булыр. Бер 15 ҡатлы йорттоң беренсе ҡатында бары ике генә кеше йәшәй. Әммә һәр ҡатҡа күтәрелгән һайын йәшәүселәр һаны ике тапҡырға арта бара икән. Был йорттоң лифтында иң йышы ниндәй төймә баҫыла?\nМәрәйҙе дөрөҫ яуап бирәгән һәр кемгә яҙырбыҙ. Яуаптар иртәгәгә тиклем ҡабул ителә. Уңыштар!


Район хакимиәте башлығы карантиндағыларҙың хәлен белде\nБилдәле булыуынса, республикала барлыҡ социаль учреждениелар, шул иҫәптән Яңы Павловка ауылындағы социаль приют та, 20 апрелдән карантинға ябылды. Әле унда 19 бала һәм 7 хеҙмәткәр “бикләнгән”. Кисә район хакимиәте башлығы Дәмин Юланов приютта булып, карантиндағыларҙың хәл-әхүәлен белеште. Аралашыу, әлбиттә, бикле ҡапҡа аша ғына барҙы. “Азия” магазины биргән күстәнәстәр ҙә контактһыҙ юл менән тапшырылды.Ә бөгөн Дәмин Марат улы Иҫәнғол үҙәк район дауаханаһының инфекция бүлеге хеҙмәткәрҙәрендә “булып” китте. Районда коронавирус менән хәл-тороштоң тотороҡло булмауы был бүлектә эшләүселәрҙең тормошона ла ҡағылмай ҡалманы. Ете хеҙмәткәр: табип, шәфҡәт туташтары һәм санитаркалар өйҙәренән, ғаиләләренән айырылып, ике аҙна буйы эш урынында ҡалырға мәжбүр. Район башлығы уларҙың да хәлдәре, кәйефтәре менән ҡыҙыҡһынып, райпо әҙерләгән күстәнәстәрҙе тапшырҙы.\nБилдәле булыуынса, республикала барлыҡ социаль учреждениелар, шул иҫәптән Яңы Павловка ауылындағы социаль приют та, 20 апрелдән карантинға ябылды. Әле унда 19 бала һәм 7 хеҙмәткәр “бикләнгән”. Кисә район хакимиәте башлығы Дәмин Юланов приютта булып, карантиндағыларҙың хәл-әхүәлен белеште. Аралашыу, әлбиттә, бикле ҡапҡа аша ғына барҙы. “Азия” магазины биргән күстәнәстәр ҙә контактһыҙ юл менән тапшырылды.\nӘ бөгөн Дәмин Марат улы Иҫәнғол үҙәк район дауаханаһының инфекция бүлеге хеҙмәткәрҙәрендә “булып” китте. Районда коронавирус менән хәл-тороштоң тотороҡло булмауы был бүлектә эшләүселәрҙең тормошона ла ҡағылмай ҡалманы. Ете хеҙмәткәр: табип, шәфҡәт туташтары һәм санитаркалар өйҙәренән, ғаиләләренән айырылып, ике аҙна буйы эш урынында ҡалырға мәжбүр. Район башлығы уларҙың да хәлдәре, кәйефтәре менән ҡыҙыҡһынып, райпо әҙерләгән күстәнәстәрҙе тапшырҙы.


Атылған йондоҙ кеүек ғүмер\nРинат Латиповтың тыуыуына 65 йыл тулыу уңайы менән ойошторолған Хәтер кисәһе осраҡлы ғына мәғариф музейында үтмәне.\nРинат Ғиниәт улы бөтә ғүмерен райондың белем биреү системаһын үҫтереүгә арнаны тиһәк бер ҙә арттырыу булмаҫ. Бынан тыш, Латиповтар династияһының дөйөм педагогия стажы - 95 йыл. Асия Мөхәмәт ҡыҙы – райондың алдынғы мәғариф хеҙмәткәре, ҡыҙҙары Ләйсән дә атай-әсәй юлын һайлап, уҡытыусы булып эшләй.\nРинат Латипов Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия институтын тамамлап, Иштуған, Первомай һәм ҡаланың 5-се мәктәбендә директор бурысын намыҫлы атҡарҙы. Оҙайлы йылдар мәғариф идаралығын, 42-се лицей коллективын етәкләне. Улар араһында төрлө йәмәғәт эштәрен уңышлы алып барҙы. Территориаль һайлау комиссияһы рәйесе булып эшләгәндә үҙен оҫта ойоштороусы, алдынғы ҡарашлы, яуаплы етәксе итеп күрһәтеп, район, республика етәкселегенең абруйын яуланы.\nҠайҙа ғына эшләһә лә, ул, иң беренсе, үҙенең ҡул аҫтындағыларҙың мәнфәғәтен беренсе урынға ҡуйҙы. Эшен, хеҙмәттәштәрен, уҡыусыларын яратты, ихтирам итте. Тырыш хеҙмәте өсөн Рәсәй мәғариф алдынғыһы, Башҡортостан Республикаһы халыҡ мәғарифы атҡаҙанған хеҙмәткәре, Рәсәй башланғыс һөнәри белем биреү маҡтаулы хеҙмәткәре исемдәренә лайыҡ булды.\nБынан 5 йыл элек тыуыуына 60 йыл тулыуға арналған сарала педагогия хеҙмәте ветераны Люция Ғүмәрова, Ринат Ғиниәт улының кешелек сифаттарынан ҙур гөлләмә яһарға булыр ине, тигәйне. Әлеге осрашыуҙа ла ул ошо фекерен ҡабатланы. Ысынлап та, ул ниндәй генә вазифала эшләһә лә, дәрәжәле исемдәр яулаһа ла, кеселеклеге, иғтибарлы, ихтирамлы булыуы менән айырылды. Уның өсөн эштең вағы, эреһе булманы, ниндәй генә эшкә тотонһа ла, еренә еткереп эшләүе, яуаплы, ғәҙел булыуы менән хөрмәт ҡаҙанды. Хәтер кисәһендә төрлө йылдарҙа Ринат Латипов менән эшләгән педагогия хеҙмәте ветерандары уны илап түгел, ә һоҡланып, көлөп иҫкә алды. Көлөп тигәне, күптәр күңелендә уның мәҙәктәре, шуҡлыҡтары, шаяртыуҙары тураһында бөгөн дә яҡты хәтирәләр һаҡлана.\nАтылған йондоҙ кеүек булды уның ғүмере, тине ветеран уҡытыусылар Ринат Ғиниәт улы хаҡында. Уның ғаиләһе, эше, тормошо тураһында фотоальбомдар битен асҡан һайын иҫтәлектәр баҙыҡланды.\nУның яҡты иҫтәлеге яҡташтары күңелендә оҙаҡ һаҡланыр әле.


Ғәйепле 500 мең һум түләйәсәк\n10 Декабрь 2016, 16:22\nБаймаҡ район суды юл-транспорт ваҡиғаһына ғәйепле кешенән зыян күреүсегә 500 мең һум аҡса түләтеү тураһында ҡарар сығарҙы. Судта билдәләнеүенсә, Сибай ҡалаһында йәшәүсе 55 йәшлек Анатолий Проломов 2016 йылдың авгусында эскән килеш “Шкода YETE” автомобилендә Юлдыбай ауылы йүнәлешендә хәрәкәт итә. Машинала пассажир ҙа була. Водитель транспорт менән идара итә алмай ҡаршы яҡ юлға һәм һулаҡай юл ситенә сыға. Һөҙөмтәлә автомобиль бер нисә тапҡыр түңкәрелеп, юлдан оса. Аварияла пассажир һәләк була.\nТранспорт менән эскән килеш идара иткәне, юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен боҙғаны өсөн Проломовты РФ Енәйәт кодексының 264-се статьяһының 4-се өлөшө буйынса 3 йылға иркенән мәхрүм итеп, колония-поселениеға ебәрергә тигән хөкөм ҡарары сығарылды. Ул шулай уҡ 2 йыл дауамында транспорт менән идара итеүгә бәйле эшмәкәрлек менән шөғөлләнә алмаясаҡ.\nЕнәйәт эшен ҡараған ваҡытта район прокуратураһы зыян күреүсе яҡтың ғәйепле кешенән әхлаҡи зыянды түләттереү тураһындағы талабын яҡлап сыҡты. Суд улын юғалтҡан зыян күреүсе яҡтың талабын ҡәнәғәтләндерҙе һәм водителгә 500 мең һум әхлаҡи зыян түләү бурысы һалынды.\nХөкөм ҡарары әле үҙ көсөнә инмәгән.


Аутсорсинг компаниялары мәктәптәргә сифатлы ризыҡ тәьмин итә - Bash.News\nХоккей. КХЛ. Салават Юлаев /Уфа/ - Амур /Хабаровск/\nАутсорсинг компаниялары мәктәптәргә сифатлы ризыҡ тәьмин итә https://bash.news/news/107901_autsorsing_kompaniyalary_mktptrg_sifatly_rizy_tmin_it\nНефтекама ҡалаһы һәм Краснокама райондарында эшләгән аутсорсинг компания мәғариф учреждениеларында туҡланыу процессын ойоштороуҙан тыш, аш-һыу бүлмәләрен төҙөкләндереп, уларҙы заманса ҡорамалдар менән йыһазландыра. Уңыш сере - продукция һатып алыуға киткән сығымдарҙы кәметеүҙә, транспорт-склад логистикаһын үҫтереүҙә. Шулай уҡ оператор ҡарамағында ит, балыҡ, йәшелсә ярымфабрикаттары етештереү буйынса производство ҡеүәттәре бар.\nИтте үткәреп кенә өлгөр, заманса ҡорамалдар ярҙамында ярымфабрикаттар тиҙ әҙерләнә. Цехта етештерелгән барлыҡ продукция мәғариф учреждениеларына тәғәйенленгән. Шуға хеҙмәткәрҙәр иңендә ҙур яуаплылыҡ. Кәтлит-тефтелдәр файҙалы матдәләрен юғалтмаһын өсөн башта ҡапыл туңдырыу камераларына ҡуйыла, өс сәғәт үткәс, уларҙы һыуытҡысҡа күсерергә мөмкин.\nИлмира Әхмәтшина, цех етәксеһе: “Көнөнә ун-ун ике мең тефтель әҙерләйбеҙ, беҙ уларҙы мәктәп, балалар баҡсаларына ебәрәбеҙ. Составында һыйыр ите генә ҡулланыла”.\nНефтекама ҡалаһы, Краснокама районында эшләгән аутсорсинг компания балалар туҡланыуын ойоштороуҙа башлыса Башҡортостан ауыл хужалығы етештереүселәренең тауарҙарын ҡуллана. Һыуытҡыстарҙа бер аҙналыҡ ит запасы. Урында балыҡ, йәшелсә продукцияларын әҙерләү буйынса айырым цехтар ҙа эшләй. Технологик процестар автоматлаштырылған.\nПредприятиела таҙартылған йәшелсәләр полиэтиленға төрөлә, вакуум хәленә кишер, һуған, картуф оҙағыраҡ һаҡлана, ете тәүлеккә тиклем ҡулланырға мөмкин.\nПредприятие ҡалалағы 14 мәктәп, 12 балалар баҡсаһын һәм Краснокама районындағы барлыҡ мәғариф учреждениеларын хеҙмәтләндерә. Эш күләме йыл һайын арта. Шуға компанияның склад майҙандары киңәйтелә.\nМиләүшә Гәрәева, склад мөдире: “Бина ҙур, ике мең квадрат метрҙан ашыу. Әле ярмалар ҡабул итәбеҙ, сөнки уларҙың хаҡы арзаныраҡ”.\nЯңыраҡ ҡына егерме тонна дөгө ҡабул ителгән, складта тоҡлап ҡарабойҙай, шәкәр, он да һаҡлана. Шулай уҡ йәшелсә, емеш-еләк, консервация продукцияһы һәм һут запастары бер йылға етерлек. Уларҙы ваҡытында - хаҡтар арзан булған миҙгелдә һатып алыу - компанияға сығымдарын кәметеүгә булышлыҡ итә. Экономияланған аҡса кеҫәгә һалынмай, ә мәктәп ашханаларын төҙөкләндереүгә ебәрелә. Предприятие һуңғы ете йылда ғына ун белем усағында биҙәкләү эштәре башҡарыу һәм пищеблоктарҙы модернизациялауға 30 миллион һум йүнәлткән\nРөстәм Минәзев, Производство-сауҙа компанияһы етәксеһе: “Персоналдың белемен камиллаштырыуҙы тәүге урынға ҡуябыҙ. Предприятие технологтары мәғариф учреждениелары ашнаҡсылары өсөн махсус уҡыуҙар ойоштора. Йыл башында балаларҙан туҡланыу процессына бәйле һорау алыу ойошторабыҙ, уның нигеҙендә дүрт аҙналыҡ меню төҙөлә”.\nМәктәп уҡыусылары өсөн ҡаралған меню бер ай дауамында ҡабатланмайынса, төрлөләндереп әҙерләнә. Был балаларҙа теге йәки был ризыҡҡа өйрәнеү булдырмаҫ өсөн эшләнә. Ата-әсәләр өсөн даими дегустациялар ҙа ойошторола.\nРита Ямаева, Өфөнөң 13-сө урта мәктәбе директоры урынбаҫары: “Меню көн дә төрлөләндерелә. Күберәк аш бирелә. Һәр бер ата-әсәнең фекерен тыңлайбыҙ, иҫәпкә алабыҙ. Уҡыу йылы барышында башҡорт, татар, рус һәм башҡа милләт халыҡтарының аш-һыуы менән таныштырабыҙ”.\nНефтекамала уңышлы эшләп килгән аутсорсинг компанияһының эш тәжрибәһен Башҡортостанда таратыу планлаштырыла.\nВиталий Черевков, Республика социаль туҡланыу ассоциацияһы рәйесе: “Предприятие социаль туҡланыу өлкәһендә эшләгән башҡа операторҙар өсөн терәү аутсорсинг компания һанала. Улар йыл дауамында үҙ производствоһы булмаған ойошмаларҙы арзан хаҡҡа сифатлы продукция менән тәьмин итә. Транспорт-склад логистикаһын ойоштороуҙа ярҙам итәләр”.\nАутсорсинг компания рәсми сайты аша туҡланыу буйынса иҫәптә күпме аҡса булыуын да билдәләргә мөмкин. Шулай уҡ ойошма тарафынан белем биреү учреждениеларында мәғлүмәт киосктары урынлаштырылған. Улар ярҙамында көндәлек меню менән танышырға була.\nҺауа торошо насарая\n10:24, 22 ноя\n«Ҡатын-ҡыҙҙың бәхет биләмәһе» Ишембайҙа\n00:20, 22 ноя


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - "КӘМҺЕТЕЛГӘНДӘР" СӘХНӘГӘ СЫҒА - 2018 - Мәҡәләләр\nҺуңғы осор республика мәҙәни тормошо мөһим даталарға бай. Милли йәштәр театры Зәйнәб Биишева романы буйынса ҡуйылған "Кәмһетелгәндәр" спектаклен халыҡ яҙыусыһының 110 йыллыҡ юбилейына бағышлай. Спектаклдең премьераһы ноябрҙең 27-28 тәғәйенләнгән. "Кәмһетелгәндәр" романы буйынса сценарийҙы билдәле драматург Владимир Жеребцов яҙған. Режиссер Мәсәлим Күлбаев билдәләүенсә, бындай киң күләмле әҫәби әҫәрҙе театрҙың мөмкинлектәренә һыйҙырып бөтөүе ауыр, әлбиттә. "Шулай булһа ла ике сәғәт ярым эсендә беҙҙең театр өсөн төп темаларҙың береһе булған балалыҡ тураһында һөйләшәсәкбеҙ: бәләкәй кешенең өлкәнәйеүе, унда кешелек, әхлаҡлылыҡ сифаттары нисек тәрбиәләнеүе, уның үҙенең кешелек дәрәжәһе тураһындағы тәүге уйланыуҙары - былар барыһы ла һәр кеше өсөн бик мөһим. Ғөмүмән, һуңынан кешенең ниндәй булыуы уның бала сағы менән тығыҙ бәйле, бар нәмәгә нигеҙ бала саҡта һалына. Граждандар революцияһында еңеүселәр булмай, граждандар һуғышында ҡорбандар ғына була. Тарихтың ошо үҙенсәлеген дә мөмкин тиклем сағылдырырға тырыштыҡ. Сөнки бер туғандарҙың бер-береһенә ҡорал күтәреүе - ул үҙе трагедия. Бына ошондай айырыуса ҡатмарлы шарттарҙа үткән бала саҡ тураһында ул. Иң шәп идеяны ла баланың күҙ йәштәре менән үлсәп ҡарағыҙ, шунда уның ҡиммәтен аңларһығыҙ, тигән бит әле Достоевский. Донъя революцияһы янғыны өсөн балаларҙы етем ҡалдырыу уны аҡлаймы һуң?"\n14-15 декабрҙә башҡорт труппаһы Зәйнәб Биишеваның "Мөхәббәт һәм нәфрәт" әҫәре буйынса музыкаль легенда тәҡдим итәсәк. Зөлхизә менән Аҙнағолдоң һөйөү тарихы нигеҙендә кешенең иң көслө тойғолары - мөхәббәт, тоғролоҡ, хыянат, өмөтһөҙлөк, нәфрәт тураһында һөйләнәсәк. Спектаклдең режиссеры Рөстәм Хәкимов әйтеүенсә, бик ҡыҙыҡлы алымдар ҙа уйлап табылған, актерҙар бөгөн дә эҙләнеүҙәр өҫтөндә.\nЯңы йыл байрамдары мәлендә балалар "Ҡыш бабай һандығы" (Д. Голубецкий, режиссеры - А. Йыһаншин) һәм "Алые паруса" (А. Грин, режиссеры - М. Күлбаев) спектаклдәрен ҡарай аласаҡ. Уларҙың премьераһы 20 һәм 22 декабргә тәғәйенләнгән. 2019 йылдың майында көтөләсәк премьера - М. Буранғоловтың "Башҡорт туйы" ла ҙур ҡыҙыҡһыныу уятты. Театр репертуарында барлыҡҡа киләсәк был әҫәр республиканың 100 йыллығына һәм Буранғоловтың тыуыуына 130 йыл тулыуға бағышлана. "Башҡорт театрҙарында башҡорт һәм татар классиктарының пьесалары булырға тейеш. Тамашасы уларҙың ҡайһыһына ғына билет һатып алһа ла, яңылышмаясаҡ. Сөнки милли театрҙарҙың тамашасыһы романтик спектаклдәргә теләп йөрөй", - ти уның режиссеры Азат Йыһаншин. Фольклорға, йолаларға, йырға-бейеүгә бай спектакль репертуарҙың бер биҙәгенә әүерелер, тип көтәбеҙ.\nЯҙылған: 20.11.18 | Ҡаралған: 381


7 Декабрь 2010, 16:29\nҺуңғы ваҡытта, бигерәк тә СССР тарҡалғандан һуң, төрки республикалар менән бәйләнештәр өҙөлөп ҡала. Был проблеманы Рәсәй Мәғариф министрлығы ла аңлай һәм һуңғы ваҡыттарҙа төрки республикаларҙағы вуздарға, үҙ-ара килешеүҙәр төҙөп, бергә эш алып барырға тәҡдим итә. Ошо маҡсаттан сығып, быйыл сентябрҙә Башҡорт дәүләт университетының бер төркөм ғалимы Астаналағы Л. Гумилев исемендәге Евразия милли университетына барып ҡайта. Улар университеттың һәр факультетында булып, уҡыу йортоноң эшмәкәрлеге менән яҡындан таныша, ҡаҙағстан студенттарына лекциялар уҡый.\nҺуңғы ваҡытта, бигерәк тә СССР тарҡалғандан һуң, төрки республикалар менән бәйләнештәр өҙөлөп ҡала. Был проблеманы Рәсәй Мәғариф министрлығы ла аңлай һәм һуңғы ваҡыттарҙа төрки республикаларҙағы вуздарға, үҙ-ара килешеүҙәр төҙөп, бергә эш алып барырға тәҡдим итә. Ошо маҡсаттан сығып, быйыл сентябрҙә Башҡорт дәүләт университетының бер төркөм ғалимы Астаналағы Л. Гумилев исемендәге Евразия милли университетына барып ҡайта. Улар университеттың һәр факультетында булып, уҡыу йортоноң эшмәкәрлеге менән яҡындан таныша, ҡаҙағстан студенттарына лекциялар уҡый. Был аҙнала иһә Башҡорт дәүләт университетына биш кешенән торған ҡаҙағстан делегацияһы килде. Улар – Евразия милли университеты проректоры, филология фәндәре докторы, профессор Дихан Камзабекулы, математика факультеты деканы, физика-математика фәндәре докторы Нурболат Яйчибеков, тәбиғи фәндәр факультеты деканы, медицина фәндәре докторы, профессор Нәйлә Шапекова, математика факультеты профессоры Рысҡол Ойнаров физика-техник факультеты деканы урынбаҫары, ассистент ҡобланды Иржанов. Һөҙөмтәлә ике университет араһында хеҙмәттәшлек тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуйылды. Унда киләсәктә факультеттар-ара студенттар менән алмашыу, бергә ғилми тикшеренеүҙәр алып барыу һ.б. төрлө саралар ҡаралған. Ошо проект нигеҙендә әлеге көндә ҡаҙағстандан ике аспирант БДУ-ның физика факультетында стажировка үтеп йөрөй.\nЕвразия милли университетының проректоры Дихан Камзабекулы менән осрашып һөйләштек.\n– Бөгөнгө Башҡортостанға сәфәрегеҙҙең төп маҡсаты нимәлә?\n– Беҙ белгестәр әҙерләүҙә бергәләп эшләргә тейешбеҙ. 1997 йылда уҡ беҙҙең парламент Болон процесына ҡушылды. Уның буйынса Евразия милли университетында уҡып йөрөгән студент бер үк ваҡытта Европаның теләгән университетына күсеп, уҡыуын дауам итә ала. Ул шулай булырға тейеш. Беҙ хәҙер шундай ваҡытҡа еттек, студент бер үк ваҡытта Европа университетында ла белем алыу мөмкинлегенә эйә. Ошо маҡсаттан Иордания, Украина вуздары һәм башҡа илдәрҙең юғары уҡыу йорттары менән килешеүҙәр төҙөлгән.\nИкенсе йүнәлеш, төрки дәүләт булараҡ, беҙ ҡәрҙәшбеҙ һәм туғанбыҙ. Шуға күрә быйыл июнь айында Астанала Төрки академияһы асылды. Уның төп маҡсаты – төрки халыҡтарҙың тарихын, әҙәбиәтен, мәҙәниәтен өйрәнеү. Академияға йәш ғалимдарҙы йәлеп итәбеҙ.\n– ҡаҙағстанда әлеге көндә нисә юғары уҡыу йорто бар? Үҙегеҙҙең вуз менән дә таныштырып үтһәгеҙ ине.\n– ҡаҙағстанда барлығы 130 университет бар: 9 милли университет, 50 дәүләт университеты, ҡалғандары – шәхси университеттар. Юғары уҡыу йортонда белем алыусы студенттарҙың 80 проценты – ҡаҙаҡтар, 15 – 20 проценты – урыҫтар һәм башҡа милләт вәкилдәре. Беҙҙең Евразия милли университеты 1996 йылда Нурсолтан Назарбаев инициативаһы менән асылған, Астанала урынлашҡан. Ул ике юғары белем биреү йорто – 1962 йылдан эшләгән педагогия институты һәм 1964 йылдан эшләгән төҙөлөш институты нигеҙендә эшләй башлай. Бөгөн иһә иң абруйлы уҡыу йорттарының береһе һанала. Мәктәпте алтын билдәгә тамамлаусыларҙың 60 проценты беҙҙең вузға уҡырға килә. Университетта 9800 студент белем ала. 12 факультетта барлығы 36 белгеслек буйынса һөнәр алалар.\n– Һәләтле йәштәрҙе үҫтереү, дәртләндереү өсөн дәүләт тарафынан ниндәй саралар күрелә?\n– ҡаҙағстанда «Буласаҡ» тигән программа эшләй. Дәүләт уның өсөн бик ҙур аҡса бүлә. Уның буйынса йыл һайын 3000 студент сит илгә уҡырға ебәрелә. Уларға 40 меңдән 90 меңгә тиклем доллар бүленә. Уның эсенә ашау ҙа, юл сығымдары ла, йәшәү ҙә инә. Студенттар Көнбайыштың алдынғы вуздарында уҡый. Быйылдан унда йәш вуз уҡытыусыһы менән магистранттарҙы ла ебәрәләр. Шул уҡ ваҡытта хөкүмәтебеҙ ошо программаға бүленгән сығымдарҙы үҙебеҙҙә ҡалдырыу яҡлы. Был бер булһа, икенсенән, тәжрибә күрһәтеүенсә, 18 – 20 йәшлектәрҙең күбеһе сит илгә барып йәшәргә, уҡырға әҙер түгел. Ошоларҙы иҫәпкә алып, башҡа вуздарҙан, шулай уҡ сит илдәрҙән дә ғалимдарҙы күпләп йәлеп итергә тырышабыҙ. Әлеге көндә беҙҙең университетта Техас университетынан, Англиянан һәм башҡа илдәрҙән барлығы 150 – 170 саҡырылған фән докторы һәм кандидаты эшләй. Был бик ҙур көс.\n– Фән менән ҡыҙыҡһыныусы йәштәр күпме?\n– Һуңғы йылдарҙа йәштәр араһында фәнгә ҡарата ҡыҙыҡһыныу артты. Беҙҙә һәләтле йәштәргә төрлө министрлыҡтар грант бүлә. Икенсе төрлө әйткәндә, стипендия тиергә мөмкин. Бынан тыш, Президент стипендияһы бар. Ул ике йылға иҫәпләнгән, айына – 100 доллар. Иң яҡшы вуз уҡытыусыларына ла гранттар бар. Был бер тапҡыр ғына бирелә торған гранттың күләме 20000 доллар.\nСығарылыш синыф уҡыусылары мәктәпте тамамлағанда берҙәм милли тест тапшыра. Шуның һөҙөмтәһе буйынса дәүләт һәр сығарылыш синыф уҡыусыһына грант бирә. Уҡыусы грантты үҙе уҡыясаҡ вузға бирә, уҡыу йорто иһә уны дәүләткә кире ҡайтарып бирә лә, һуңынан шул грант нигеҙендә студентҡа ай һайын стипендия түләнә.\n– Студенттар күпме стипендия ала?\n– 150 доллар, яҡынса 3100 һум, магистрҙың стипендияһы – 200 доллар, аспиранттыҡы – 250 доллар.\n– Сығарылыш синыф уҡыусылары берҙәм милли тест үтә, тинегеҙ, ул берҙәм дәүләт имтиханымы?\n– Юҡ, һеҙҙә сығарылыш синыф уҡыусылары мәктәпте тамамлағанда берҙәм дәүләт имтиханы тапшырһа, ҡаҙағстанда уҡыусылар ЕНТ (Единое национальное тестирование) тапшыра. Берҙәм дәүләт имтиханында ике генә фәндән мотлаҡ имтихан ҡаралһа, беҙҙең уҡыусылар биш фәндән мотлаҡ рәүештә тест тапшыра. 125 баллы система буйынса баһалана. Бөтә ҡаҙағстан буйынса барлығы 50 генә ЕНТ ҡабул итеү пункты бар. (Ә беҙҙә кәмендә 150 берҙәм дәүләт имтиханы ҡабул итеү пункты бар – авт.) Улар юғары уҡыу йорттарында урынлашҡан. Унда уҡыусылар бары тик үҙ көсөнә, белеменә генә ышана ала, ситтән ярҙам алыу мөмкин түгел. 100-ҙән 3 проценты ғына телефон алып килепме, ниндәйҙер юлын эҙләп маташыуы ихтимал, әммә, дөйөм алғанда, беҙҙә был мәсьәлә бик ҡаты ҡуйылған, нигеҙҙә, уҡыусылар, ғәҙел юл менән имтихан тапшырып, лайыҡлы баһаһын ала.\n– Һуңғы йылдарҙа мәктәпте тамамлаусы ҡыҙҙар һәм егеттәр фәҡәт юғары белем алырға ынтыла. Был, бер яҡтан, яҡшы булһа, икенсе яҡтан, хеҙмәт баҙарында эшсе һөнәр белгестәренә ҡытлыҡ тыуҙыра. Һеҙҙә был мәсьәлә нисек?\n– Беҙҙә лә бар ул проблема. Уны былай хәл иттек. 10 йылдан ашыу инде ситтән тороп уҡыу бүлектәре бөтөрөлдө. Түләүле бүлектәр ҙә мөмкин булғанса ҡыҫҡартылған. Һәр уҡыусы дүрт специальносҡа документ тапшыра ала. Түләп уҡыуға килгәндә, хаҡтар яҡынса ошолай: милли вуздың түләүле бүлеге 500 – 2000 мең тәңкә, яҡынса йылына 3000 доллар, ә дәүләт вуздарында ике тапҡырға кәмерәк.\n– Башҡортостан, университет тураһындағы тәьҫораттарығыҙ?\n– Башҡортостан бик оҡшаны. Халҡы бик ихлас, ҡунаҡсыл. Университет менән дә таныштыҡ. Ул беҙҙең элекке ҡаҙаҡ дәүләт университетына оҡшаған. Белгестәр әҙерләү йүнәлештәре буйынса иһә үҙебеҙгә бик күп файҙалы мәғлүмәт алдыҡ. Бында килеүебеҙгә һәм үҙ-ара бәйләнештәр урынлаштырылыуына бик шатбыҙ.\n[b]Сажиҙә ЛОТФУЛЛИНА әңгәмәләште.\nЮлай КӘРИМОВ фотоһы.[/b]


Республиканың юл фонды муниципалитеттар араһында бүленәсәк // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРеспубликаның юл фонды муниципалитеттар араһында бүленәсәк\n11:25, 9 декабря 2011 Иҡтисад\nБашҡортостан юл фонды средстволарының өстән бер өлөшө муниципалитеттар – республиканың ҡалалары һәм райондары араһында бүленәсәк. Башҡортостандың финанс министры Рузалия Хисмәтуллина һүҙҙәренсә, был 2012 йылдағы бюджеттың яңы үҙенсәлеге буласаҡ.\n— Алдағы йылда республика юл фондының ярайһы уҡ ҙур өлөшө — яҡынса ике миллиард һум урындарға йүнәлтеләсәк. Был средстволар дөйөм ҡулланылыштағы юлдарҙың төҙөклөгөнә, төҙөлөшөнә һәм ремонтлауға ҡулланыласаҡ, — тип хәбәр итте Финанс министрлығы башлығы.\nУл республикала юл фондының федераль ҡануниәт талаптарына ярашлы быйыл булдырылыуы хаҡында иҫкә төшөрҙө.\n— Ул беҙҙең бюджет составында раҫланды, уның килемдәр һәм сығымдар өлкәһендәге күләме балансланған һәм 7,4 миллиард һум тәшкил итә, — тип билдәләне Рузалия Хисмәтуллина.\nКилемдәрҙең төп сығанаҡтары – транспорт һалымы һәм нефть продукттарын һатыуҙан акциздар. Ҙур булмаған сумма субсидиялар формаһында федераль бюджеттан йүнәлтелә.\nРеспубликаның финанс министры һүҙҙәренсә, киләһе йылда юл фонды күләме яҡынса 2011 йыл кимәлендә һаҡланып ҡаласаҡ.\nТеги: юл хужалығы, финанстар


Роберт Юлдашев: "Гәүһәрҙе кишер менән кәбеҫтә һатылған кибеттә эҙләмәйҙәр"\n17 Октябрь 2019, 13:26\n”Гәүһәрҙе кишер менән кәбеҫтә һатылған кибеттә эҙләмәйҙәр” Рәсәй йондоҙҙары менән бергә сығыш яһай башлағандан һуң унда-бында: “Юлдашев танауын сөйгән, хәҙер ҡурайҙа аҡсаға ғына һыҙҙыра икән”, һымағыраҡ имеш-мимештәр ҙә ишетелеп ҡала. Ҡыҙыҡ инде беҙҙең халыҡ. Ҡурайҙың Башҡортостан киңлектәренән сығып, донъя гиҙеүенә, башҡа милләт вәкилдәрендә һоҡланыу тойғоһо тыуҙырыуына ҡыуанаһы, ғорурланаһы, теләктәшлек белдерәһе урынға, тырнаҡ аҫтынан кер эҙләп маташа. #Шоңҡаржурналы #РобертЮлдашев\nШоңҡарҙар. Йәмғиәттә ниндәйҙер күренеш пәйҙә булып, үҫеш юлы алһа, тора-бара был феномен халыҡтың ҡаҙанышына әүерелә һәм уны өйрәнеү, дөйөмләштереү дәүере яҡынлаша. Билдәле бер кимәлде яулаған Роберт Юлдашев феноменын да Башҡортостан, Рәсәй һәм, ниһайәт, донъя музыкаһы сәнғәтенә бәйләп анализлауҙың мөҙҙәте еткәндер. Хәйерле сәғәттә. Ошо йүнәлештәге әңгәмәне башлайыҡ.\nРоберт Юлдашев. Әйҙәгеҙ… Хәйерле сәғәттә… Барлыҡ һорауҙарығыҙға ла ихлас яуап ҡайтарырға һүҙ бирәм.\nШоңҡарҙар. Һүҙ бирәһең, тимәк… Әйткәндәй, Роберт, һин мәктәптә уҡығанда пионер булып өлгөрҙөңмө?\nРоберт Юлдашев. Өлгөрмәгән ҡайҙа? Галстуктарҙы үтекләү үҙәккә үтә ине. Шуға ла күберәк осраҡта үтекләмәй ҙә торғайным, шикелле.\nШоңҡарҙар. Ә бына үҙеңде башҡорт ҡурай сәнғәтендә пионер итеп һиҙәһеңме, юҡмы?\nРоберт Юлдашев. Әлләсе, ул турала уйланғаным юҡ бит әле. Күңелгә ятышлы эш менән шөғөлләнеп тик йөрөлә инде.\nШоңҡарҙар. Шулай ҙа пионерлығыңды дәлилләгән ике күренеште билдәләргә мөмкин: 90-сы йылдар башында башҡорт эстрадаһында яңы һулыш булып балҡыған “Аманат” студияһының барлыҡҡа килеүе һәм бөгөнгө заманса кимәлдә ижад итеүсе “Ҡурайсы” төркөмөнөң ойошторолоуы…\nРоберт Юлдашев. Ғәфү итегеҙ, һуңғы проектыбыҙ хаҡында аҙ ғына аныҡлыҡ индерәм. Беҙ world muzik, йәғни донъя этник музыкаһы йүнәлешенә ярашлы ижад итәбеҙ. Ябай һүҙҙәр менән әйткәндә, көй-моңдарыбыҙ аша хыялда, уйҙа дәүерҙәр төпкөлөнә сәйәхәт ҡылып, ата-бабаларыбыҙҙың йөрәк тибешен, дөңгөр тауыштарын, шул осорҙағы ир-азаматтарҙың көсөн тойоп, ижадыбыҙ аша шуларҙы сағылдырырға тырышабыҙ.\nШоңҡарҙар. Тимәк, нирвана кисерәһегеҙ...\nРоберт Юлдашев. Шулайыраҡ булалыр…\nШоңҡарҙар. Нисек уйлайһың, Роберт, “Аманат”тан “Ҡурайсы” музыкаль төркөмөнә саҡлы араны үтергә кәрәк инеме? Йәғни был йылдар һиңә нимә бирҙе?\nРоберт Юлдашев. Ижадымдың нигеҙе бала сағымда Әҙһәм Исҡужин, Юлай Ғәйнетдиновтарҙан алған ерлекле һабаҡтарға - ҡурайҙың тарихын, классик көй-моңдарыбыҙҙы етди үҙләштереүгә ҡайтып ҡала. “Аманат”та иһә замана ысулдары, электроник микрофондар аша ҡурайҙың ҡабатланмаҫ ауазын юғалтмайынса, уның барса матурлығын, тембрын түкмәй-сәсмәй, саф килеш еткереү өсөн музыка ҡоралының башҡарылыу нескәлектәрен, һәр боролошоноң йышлығына тиклем ентекле өйрәнергә тура килде. Һәм ошоноң өсөн “Аманат”тарға рәхмәтлемен дә. Сөнки бөгөнгө йәш ҡурайсыларҙың күбеһе микрофонға ниндәй арауыҡта баҫып уйнарға кәрәклеген дә белмәй, ҡурайҙың тембрын үҙҙәренә нисек уңайлы, шулай борғослай, һәм һөҙөмтәлә, уның тауышы колоритын юғалтып, боҙолоп яңғырай. Билдәле инде, халыҡ был тамашанан ваз кисеп ҡайта. Шуға ла мине иң тәүҙә музыканттарҙың профессиональ кимәлдәре ҡыҙыҡһындыра. Үҙемдең төркөмгә лә иң-иңдәрҙе һайлап алдым.\nШоңҡарҙар. Профессионалдарға профессиональ кимәлдә түләргә кәрәк бит әле…\nРоберт Юлдашев. Шулайын-шулай ҙа. Әммә бөгөн һәр профессионалдың үҙ-үҙен туйындырырға һәләтле булыуы ла фарыз.\nШоңҡарҙар. Салауат Низаметдинов үҙен “мин - ҡыйбатлы композитор”, ти. Һәм ул хаҡлы ла. Ә бына Роберт Юлдашев үҙен “ҡыйбатлы музыкант” тип иҫәпләйме?\nРоберт Юлдашев. Халыҡта нимә тиҙәр әле?.. “Гәүһәрҙе кишер менән кәбеҫтә һатылған кибеттә эҙләмәйҙәр”. Салауат ағай, ысынлап та, ифрат талантлы шәхес. Музыкаһы тәрән дә, тетрәндергес тә. Замандаштары араһында уның ижадын бөтә тулылығында төшөнөүселәр ҙә һирәктер…\nШоңҡарҙар. Аңлауыбыҙса, өҙөп кенә “мин ҡыйбатлы” тип билдәләргә ҡыймайһың, шикелле. Ысынында иһә, үҙеңдең баһаңды белеп, шул кимәлдән фекер йөрөтөүҙең һис ниндәй аламалығы юҡ.\nРоберт Юлдашев. Ысынлап та, ҡайһы бер сараларға барғы килмәгән саҡтар була. Әйтәйек, идеялары оҡшамауы ихтимал. Шундай осраҡтарҙа, беҙҙең ҡатнашлыҡтан баш тартасаҡтарын һиҙемләп, арыу ғына сумманы әйтеп ташлайһың. Шуға ла “Роберттың командаһы һораған хаҡ башҡа һыйырлыҡ түгел” тигән имеш-мимештәр ҙә таралалыр. Әммә шул уҡ ваҡытта үҙем ихтирам иткән кешеләр, уҡытыусылар, табиптар алдында бушҡа сығыш яһарға ла ризамын. Ҡыҫҡаһы, төрлө мәлдәр була.\nШоңҡарҙар. Һине йышыраҡ осраҡта урыҫтар корпоратив кисәләргә саҡыра, тиҙәр…\nРоберт Юлдашев. Дөрөҫөн генә әйткәндә, башҡорттар ҡурайҙы аҡса түләп тыңларға лайыҡлы музыка ҡоралы тип ҡабул итмәй. “Һин күңел асып ҡына тик йөрөйһөң. Беҙгә лә килеп уйнап кит”, - тип белдерәләр. Әйтерһең дә ҡурайҙа уйнау һауаға тын өрөүгә бәрәбәр. Башҡарыу оҫталығына өлгәшеү өсөн көндәр дауамында шөғөлләнеү талап ителеүе баштарына ла инеп сыҡмай. Ә урыҫ йәки башҡа берәй милләт вәкиле ҡурайҙың дәрәжәһен белеп, алдан уҡ билдәле бер хаҡ ҡуйып һөйләшә. Ҡурай моңон аҡса түләп тыңларға әҙер булған ике-өс башҡорт барҙыр…\nӘлбиттә, бәғзе бер музыканттарҙан: “Көйшәнеп ултырған тамашасы алдында сығыш яһамайым”, - тиеүҙәрен ишетергә тура килгеләй. Шулай ҙа, шөкөр, тим, беҙ ҡурай уйнағанда барыһы ла сәнске-ҡалаҡтарын ситкә алып ҡуя.\nШоңҡарҙар. “Сығыш яһамайым”, “әрһеҙләнмәйем”, имеш… Дөрөҫөн генә әйткәндә, ялҡауҙарҙың һәм дарманһыҙҙарҙың үҙ-үҙҙәрен аҡлар өсөн файҙаланған иң ҡулай һүҙҙәре былар. Сөнки беҙҙең егеттәрҙең күбеһенә: “Шунда йөҙ һум түләйҙәр, бик булмаһа, барып эшләп ал әле”, - тиһәң: “Йөҙ һум да булдымы аҡса? Дәрәжәмде төшөрөп йөрөйәсәгем юҡ”, - тип яуаплай. Шул уҡ ваҡытта үҙе аҡсаһыҙ ултыра. Саҡыралар икән - уйна. Түләйҙәр икән - аҡсаһын ал. Шулай түгелме ни?! Әйткәндәй, Роберт Юлдашев төнгө клубтарҙа уйнай, тип ишеткәйнек…\nРоберт Юлдашев. Ҡурай минең өсөн яҡтылыҡ, яҡшылыҡ ҡоралы. Халыҡтың тыңлағыһы килһен генә - ер сигенә китергә лә әҙермен. Йәшермәйем, төнгө клубтарға ла барғылайым. Ҡайҙа ғына сығыш яһаһам да ғорурланып, онотолоп уйнайым. Хоҙайға шөкөр, битараф ҡалыусыларҙы осратырға тура килгәне юҡ.\nШоңҡарҙар. Ҡурай Башҡортостанда ғына үҫә, тиҙәр, шул дөрөҫмө икән?\nРоберт Юлдашев. Башҡа төбәктәрҙә ҡурайға оҡшаған үҫемлектәр осрай осрауын. Әммә уларҙың быуыны бар. Шәхси күҙәтеүҙәремдән сығып, ”ысын” ҡурай Урал тауҙарында ғына үҫә тип әйтә алам. Сөнки был һорау заманында мине лә бик ныҡ ҡыҙыҡһындырҙы. Бер нисә йыл элек, Урта Азия тарафтарын гиҙгән мәлдә, үҙенсәлекле бер легендаға тап булғайным. Унда бәйән ителеүенсә, ниндәйҙер бәйғәмбәр Аллаһы Тәғәлә менән осрашҡандан һуң, ергә ҡайтып төшә лә, эсендәге шатлығын кем менән дә булһа уртаҡлашырға теләй. Әммә халыҡтың аңламауынан ҡурҡа. Шулай, ҡәҙимге тормошта эш менән мәшғүл булып йөрөгән сағында, Аллаһы Тәғәләнең: “Һин шатлығыңды сүллектәге ҡотоҡҡа һөйлә”, - тиеүе ҡолағына салынып ҡала. Бәйғәмбәр шулай эшләй ҙә. Һәм бер ни тиклем ваҡыттан һуң әлеге урында ике метр самаһы оҙонлоғондағы эсе үтәнән-үтә ҡыуыш, быуынһыҙ көпшәле үлән үҫеп сыға. Кемдер уны киҫеп алып, уйнап та ебәрә. Ошо моң бәйғәмбәрҙең ҡыуанысы, тимәк, Аллаһы Тәғәләнең ауазы булараҡ яңғырай.\nӘлбиттә, Урта Азия тарафтарында көн күргән халыҡтарҙа ҡурайға оҡшашыраҡ музыка ҡоралдары барлығы мәғлүм. Әйтәйек, төйҙөк - бамбук ағасынан, нэй персиктан эшләнгән. Әммә көпшәнән яһалғаны хаҡында бығаса ишеткәнем дә юҡ ине. “Һеҙҙең ошо легендала һөйләнелгән музыка ҡоралығыҙ ҡайҙа? Бында көпшә тураһында һүҙ бара бит?” - тип урындағы халыҡтан һораным, аҡһаҡалдарына мөрәжәғәт иттем. Әммә береһе лә әлеге үҫемлекте күрһәтә алманы. Һәм был хаҡта ишеткәндәре лә булмай сыҡты. Был хәлдән һуң мин шундай һығымтаға килдем: үрҙә атап үткән бәйғәмбәр моғайын да Урал тауҙарына төшкәндер һәм шатлыҡ-ҡыуанысын шундағы бер аҡланға һөйләгәндер. Әлеге урында Аллаһы Тәғәләнең бүләге булып ҡурай үләне ҡалҡып сыҡҡандыр.\nШоңҡарҙар. Билдәле булыуынса, ҡурайға оҡшаш музыҡа ҡоралдары төрлө халыҡтарҙа бар. Шул сәбәпле башҡорт ҡурайын башҡа халыҡтарҙыҡы менән бутамайҙармы? Юғиһә, радио тулҡындарынан Роберт Юлдашевтың Гарик Сукачев командаһы менән берлектә башҡарған композицияһынан һуң ҡурайҙы татар халыҡ музыка ҡоралы, тип иғлан иткән осраҡтар ҙа булғылай икән...\nРоберт Юлдашев. Ҡыҙыҡ хәл… Әзербайжан халҡының дудук (балабан) тигән музыка ҡоралы хаҡында ишеткәнегеҙ барҙыр. Әрмәндәр ҙә уны үҙенеке тип иҫәпләй. Әммә репертуарҙарына ҡолаҡ һалһаң, әзербайжандарҙың традицион көйҙәрен уйнайҙар. Ә боронғо әрмән көйҙәрен дудукка һалыу мөмкин дә түгел. Уның ҡарауы әзербайжандарҙың төпкөлгә киткән боронғо көйҙәре, музыка ҡоралын өйрәнеү мәктәптәре, башҡарыу ғөрөф-ғәҙәттәре һаҡланған. Был осраҡта дудукты әрмән халҡыныҡы тип иҫәпләү хаҡмы һуң? Юҡ, әлбиттә. Шуның ише, ҡурайҙы ла үҙләштерергә маташыусылар табыла. Әммә башҡа халыҡтарға уның башҡортҡа ғына хас булған башҡарыу маһирлығы бирелмәгән, традициялары ла мәғлүм түгел. Башҡорт ҡурайының тарихы быуаттар төпкөлөнә барып тоташа. Быны беҙҙең сал мифология ла, рәсми мәғлүмәттәр ҙә дәлилләй. Шулай булғас, ҡурай татарҙыҡы, төркмәндеке, йәиһә ҡараҡалпаҡтыҡы була алмай. Төрки халыҡтар араһында бер-береһенә оҡшаш музыка ҡоралдарының барлығы уларға ҡурайға ымһыныу хоҡуғын бирмәй. Үҙемә ҡалһа, ҡайҙа ғына йөрөһәм дә, һәр саҡ меңәр йыллыҡ тарихы булған ҡурайҙың башҡорттоң милли ҡоралы икәнлегенә баҫым яһайым.\nШоңҡарҙар. Ҡурай һайлау ҙа еңел эш түгелдер? Музыка ҡоралдары яһаусы оҫталарҙың кемеһе менән хеҙмәттәшлек итәһең?\nРоберт Юлдашев. Һис тә еңел түгел. Өс-дүрт сәғәт дауамында һайланып ултырған саҡтарым булды. 500-ләгән ҡурай араһынан бер-икәүһе генә күңелгә ятыуы ихтимал. Оҫталарға килгәндә, баштараҡ Вәкил ағайҙың ҡурайын үҙ иттем. Әммә тора-бара ул икенсе ысул буйынса эшләүгә күсте, һәм һөҙөмтәлә ҡурайҙары минең тауышҡа тап килмәне. Ансар Йәнғужин менән дә хеҙмәттәшлек иткән осраҡтарым булды. Әлеге ваҡытта йышыраҡ Күгәрсен районынан Рәмил Хөснуллин атлы оҫтаның ҡурайҙарына өҫтөнлөк бирәм. Һуңғы йылдарҙа үлән ҡурайҙарға күберәк иғтибар йүнәлтәм.\nШоңҡарҙар. Роберт, һин Рәсәй йондоҙҙары менән эшләгән дәүерҙә уларҙан нимәгә өйрәндең?\nРоберт Юлдашев. Рәсәй йондоҙҙарынан?.. Бына бөгөн таңғы сәғәт алтыла ғына Өфөгә ҡайтып төштөм. Гариктың командаһы менән берлектә Санкт-Петербургта Боҙ аренаһында концерт бирҙек. Нисәмә мең тамашасы һиңә төбәлгән. Шул саҡлы кеше алдында ҡурай уйнауы үҙем өсөн тетрәндергес тә, тулҡынландырғыс та. Концерт тамамланғас, бәғзеләрҙең: “Һеҙҙе тыңлағандан һуң тәндәр семерләп китә, ҡурай моңо күңелдең төпкөлөнә үтеп инә. Шул уҡ ваҡытта был ауаз бик-бик таныш та һымаҡ. Бының сере ниҙә икән?” - тип мөрәжәғәт итеүҙәренән һуң ғорурланмаҫлыҡмы?! Ә мин иһә нәҫелдән күсә килеүсе хәтер төшөнсәһенә һылтанам: “Тимәк, башҡорт аҡһаҡалдары үҙ ваҡытында ата-бабаларығыҙҙың аңына ҡурай моңон онотолмаҫлыҡ итеп һеңдерә алған”, - тип яуаплайым.\n(Авторҙан: Роберт ифрат эмоциональ шәхес. Ябай ғына бер һорауға ла тейешле интонация менән яуап бирә. Театр артистарынан һис тә кәм түгел. Уны тыңлағанда, хатта шул мәлдәге концерт залы күҙ алдына баҫа. Ҡурайҙың мөмкинлектәре, башҡарылыу үҙенсәлеге, тамашасының был моңдо нисегерәк ҡабул итеүе хаҡында һүҙ сыҡһа, айырыуса дәртләнеп, күҙҙәре осҡонланып китә... Тыңлауы ла ҡыҙыҡ. Туҡтатыуы ла уңайһыҙ. Шул уҡ ваҡытта бирелгән һорауға яуап алғыбыҙ ҙа килә. Ҡыҫҡаһы, уны бүлдерергә мәжбүрбеҙ.)\nШоңҡарҙар. Роберт, тамашасының ҡурай моңон ләззәтләнеп тыңлауы хаҡында һуңғараҡ һөйләрһең. Әлегә үрҙәге һорауға яуап бир: һин Рәсәй йондоҙҙарынан нимәгә өйрәндең?\nРоберт Юлдашев. Һорауҙан ситкә тайпылыуым өсөн ғәфү итегеҙ. Нимәгә өйрәндең тиһегеҙ инде? Ике сәғәт һуҙымында дауам итәсәк, шул уҡ ваҡытта халыҡты ялҡытмаҫлыҡ, тамашасыны ылыҡтырырлыҡ юғары кимәлдәге шоу-программаны нисек ойошторорға, һәм шул кимәлгә өлгәшеү өсөн музыканттан нимә талап ителә? Рәсәй йондоҙҙары менән сығыш яһауым ошо һабаҡтарҙы үҙләштереү, тәжрибә туплау йәһәтенән һәйбәт мәктәп булды.\nШоңҡарҙар. Нисек уйлайһың, башҡорт рок музыкаһының ҡасан да булһа шундай кимәлгә етәсәгенә өмөт бармы?\nРоберт Юлдашев. Һуңғы ваҡытта башҡорт рок-командалары хаҡында бөтөнләй ишеткәнем юҡ, тиһәм дә хаталанмам. Шул сәбәпле, был хаҡта ауыҙ тултырып һөйләй алмайым. Ысынлап та, “Дәрүишхан” төркөмө ижад иткән осорҙан һуң ундай күңелде йылытырлыҡ, тулҡынландырырлыҡ башҡарылыштың яңғырағаны ла юҡ, шикелле…\nШоңҡарҙар. Һин хаҡлы. Башҡорт эстрада сәнғәтендә рок-музыка төшөнсәһе юҡ кимәлендә. “Гәлсәр һандуғас” уны тамам ҡыҫырыҡланы, “үлтерҙе”. Классиканан да ваз кистерҙе. Халыҡты “гәлсәрҙән” (лирик музыканан) ҡотҡарыу, тимәк, тамашасының иғтибарын етди музыкаға йүнәлтеү алымдары хаҡында ла уйлана башларға кәрәктер (“Гәлсәр һандуғас”тың эшмәкәрлеген юҡҡа сығарыу яҡлы түгелбеҙ, һүҙебеҙ классик музыканың да пропагандалауға мохтажлығы тураһында). Әйткәндәй, классиканы популярлаштырыу хаҡында һүҙ сыҡҡас, ошондайыраҡ һорау килеп тыуҙы. Ҡайһы бер йәш елкенсәк ҡурайҙы йә аңлап етмәй, йә ҡабул итә алмай. Һинең фекереңсә, бының сәбәбе ниҙә?\nРоберт Юлдашев. Күптән түгел Красноусол ҡасабаһында концерт биргәйнек. Тамашанан һуң урындағы мәктәп уҡытыусылары янға килеп: “Балаларҙың халыҡ ижадына бағышланған лекция-концерттарға йөрөргә теләге юҡ. Инеп тыңлаһалар ҙа, сырайҙарында фольклорға ҡарата ихтирам сатҡылары күренмәй, битараф ҡалалар, йәиһә йөҙҙәре һытылып сыға. Уларға “Ҡурайсы” командаһының сығыштарын күрһәтергә ине”, - тип мөрәжәғәт итте.\nЙәш-елкенсәктең ҡурайҙы аңламауы, һис шикһеҙ, дәрестәрҙең эҙмә-эҙлекле алып барылмауына бәйлелер, тим. Сөнки ҡайһы бер асыҡ дәрестәргә барып, баланың алдына ҡоро нота һалып ҡына уйнарға ҡушыуҙарын күрәһең дә, хайран ҡалаһың. Бындай осраҡта баланың ҡурайҙа уйнау теләге көслө булһа ла, мауығыуы оҙаҡҡа бармаясаҡ. Уҡытыусынан иң тәүге сиратта уҡыусыла милли традицияларыбыҙға ҡарата һоҡланыу, ғорурланыу тойғоһо тәрбиләү, рухи хазиналарыбыҙҙың гүзәллеген күрһәтә белеүҙең дөрөҫ алымдарын табыу талап ителә. Остазыбыҙ Әҙеһәм ағай Исҡужин ҡурай серҙәренә төшөндөргәндә, иң башта музыка ҡоралының, халыҡ көйҙәренең борон-борондан килгән тарихын бәйән итер, һуңынан көйөн уйнап, йырын йырлап ишеттерер ине. Шул осраҡта ғына был моң күңелгә һеңеп ҡала. Йырҙың тарихын да, йөкмәткеһен дә яҡшы белгәс, үҙеңде ҡурайҙа һөйләп уйнаған һымаҡ тояһың.\nШоңҡарҙар. Роберт, һиңә шундай бер һорау-фараз: Ғата Сөләймәнов, Йомабай Иҫәнбаев, Әҙһәм Исҡужин ише маһир ҡурайсылар бөгөнгө “Ҡурайсы” төркөмөнөң сығышын ҡараһа, ни әйтерҙәр ине икән, ә?\nРоберт Юлдашев. У-у-уй! (Сырайы етдиләнә, уйлана.) Бик ҡаты һорау булды был… Ай-һай, аҡһаҡалдар беҙҙең ижадты ҡабул итә алмаҫ ине, моғайын. Олораҡ ағайҙар йыш ҡына: “Ҡурай бит ул - үҙе ҡурай, ниңә уны башҡа музыка ҡоралдары менән ҡушып уйнайһың? Дөңгөр менән берлектә яңғырағанда ҡурайҙың йәме ҡалмай, моңо юғала”, - тип шелтәләп ташлай. Бындай ҡаты дәғүәгә ни тип яуап бирәһең? “Мин бит замана башҡорто, донъя этник музыкаһына ярашлы уйнайым, ҡурайҙы халыҡ араһында популярлаштырыу өсөн шоу эшләргә кәрәк, эҙләнеү юлындамын, күңелем шуны талап итә”, тиһәм, аңламаҫтар. “Иғтибар итегеҙ әле, дөңгөрҙө тыңлағандан һуң ҡапыл ғына барлыҡҡа килгән тынлыҡта ҡурай моңо тағы ла матурыраҡ сыға бит!” тим. Йәиһә: “Ҡурай дөңгөр тауышына ауаз һымаҡ яңғырай, шуны ишетеп, битарафлыҡ даръяһына сумған башҡорттар уянып китмәҫме, ижадыбыҙ аша сағылдырырға теләгән боронғо дәүерҙең ауазын тоймаҫмы, шул осорҙағы ир-азаматтарҙың көс-ғәйрәте, энергияһы уларға ла күсмәҫме, тиеүем”, - тип яуаплайым.\n(Авторҙан: Роберттың телмәрендә, йөҙ-сырайында тетрәнеү ҙә, башкөллө битарафлыҡ һаҙына сумған милләттәштәребеҙ өсөн әсенеү тойғоһо ла һиҙелә ине. Унда меңәрләгән йөрәктәргә ялҡын өҫтәрлек ҡеүәт бар. Даланлы егет. Күҙ теймәһен.)\nШоңҡарҙар. Аҡһаҡалдар аңламаҫ ине, тиһең. Замандаштарыңдың теләктәшлеген, рухи, шул иҫәптән матди ярҙамын тояһыңмы?\nРоберт Юлдашев (көлөмһөрәп). Профессионал үҙен-үҙе туйындырырға һәләтле булырға тейеш, тип юҡҡа әйтмәнем. Ысынлап та, кемдәндер матди ярҙам көтөп ултырыу – буш хыял ғына икән. Ә рухи ярҙамға килгәндә (уйлана, етди ҡиәфәттә)… Халыҡ-ара фестивалдәргә сығырға юл ҡуймауҙарын, төрлө тарафтарҙан килгән саҡырыуҙарға: “Юлдашев ауырып китте, әй, юҡ-юҡ, ул бөтөнләй музыканан китте”, - тип яуаплауҙы, һәр хәлдә, теләктәшлек тип атай алмайым. Тимәк, уныһы ла булмай сыға инде. Әммә ауырлыҡтар сыныҡтыра ғына. Бирешергә уйлаған да юҡ.\nШоңҡарҙар. Ә ҡурайҙы донъя кимәленә сығарыр өсөн нисә миллион аҡса етер ине?\nРоберт Юлдашев (йылмая). Ой… Мин дә аҡса кәрәк икән тип күпме ваҡытты юғалттым. Баҡтиһәң, алға барыр өсөн, иң тәүге сиратта, маҡсат һәм теләк талап ителә икән. Хыялыңа табан көн һайын бер аҙым атлаһаң да, һөҙөмтә буласаҡ. Ә аҡсаһы, Алла бойорһа, ҡасан да булһа үҙе арттан ҡыуалап етер әле. Әммә аҙ ғына ярҙам итеп ебәреүсе табылһа, маҡсатыңа тиҙерәк өлгәшәһең инде.\nШоңҡарҙар. Роберт, конкрет һорау: Карнеги-холда ҡасан уйнаясаҡһың?\nРоберт Юлдашев. Юлыбыҙ ҡайҙа алып барып сығара инде? Алдыбыҙға Америкала булып ҡайтыуыбыҙ мотлаҡ, тигән маҡсат ҡуймағанбыҙ. Шул уҡ ваҡытта Карнеги-холл беҙҙең өсөн тарыраҡ та. Сөнки музыкабыҙ күберәк стадион планына тартым. Шуға ла Карнеги-холл хаҡында һүҙ йөрөтә алмайым. Ә бына Бөтә донъя йырсыларының мәккәһе булған Ла Скала театрында, Хоҙай насип итһә, 13 ғинуарҙа Илдар Абдразаҡов менән берлектә сығыш яһаясаҡмын.\nШоңҡарҙар. Мәскәү, Санкт-Петербург ише ҙур ҡалаларға йыш сәфәр ҡылаһың. Шул тарафтарға күсеү хаҡында уйлағаның булманымы?\nРоберт Юлдашев (урынынан һикереп үк китте). Аллам һаҡлаһын! Йоҡонан уянып урамға сыҡһаң, халыҡтың йән-фарман әле был, әле икенсе йүнәлеш буйынса сабышырға тотоноуына шаһит булаһың да, ирекһеҙҙән: “Был меҫкендәрҙең нисәлер проценты ғына булһа ла донъяға ни өсөн яралыуына төшөнә микән? Ни сәбәптән шул тиклем ашҡыныуы хаҡында уйланып ҡарағаны барҙырмы? “- тип уйлап ҡуяһың.\nШоңҡарҙар. Тимәк, һин был донъяға ниндәй маҡсат өсөн яралыуыңды яҡшы төшөнәһең?\nРоберт Юлдашев (ихлас көлә). Был хаҡта журнал аша һөйләргә яраймы ул? Әңгәмә башланмаҫ борон уҡ, уҡыусыға ярарға тырышма, дөрөҫөн генә һөйлә, тип киҫәтеп ҡуйҙығыҙ бит инде. Патетик телмәр ҡуллана был тип ғәйепләй күрмәгеҙ тағы: ҡурайҙы саксафон, дудук һәм башҡа инструменттар араһында бөтә ер шарында тыңлай башлаһалар, уның аша республикабыҙ донъя кимәлендә танылыу яулаһа, шул тормош маҡсатымдың бәләкәй генә өлөшө булыр, тип яуаплайым.\nШоңҡарҙар. Мәҙәни, әҙәби мөхиттә бер-береңә ҡарата көнсөллөк ғәҙәти күренеш. Ҡурайсылар араһында ла шулаймы?\nРоберт Юлдашев. Юҡсы. Бер-береңә аяҡ салып маташыу - ахмаҡлыҡ ул. Барыбыҙ ҙа уртаҡ маҡсат өсөн тырышабыҙ бит. Шулай ҙа, элегерәк олораҡ ҡурайсыларҙан: “Ҡустым, һис ҡасан да ҡурайыңды ҡалдырып йөрөмә, энә менән тишеп китәләр ҙә, сәхнәгә сыҡһаң, уйнап булмай ҙа ҡуя”, - тигән һүҙҙәрҙе ишетеп аптырай торғайным. Хоҙайға шөкөр, ундай хәлдәргә тарығаным булманы. Һәм кем тарафынандыр бындай түбәнселекте күрергә яҙмаһын, тим.\nШоңҡарҙар. Һиңә төрлө тарафтарҙа булырға тура килә. Гастролдәрҙән алған тәьҫораттарың менән уртаҡлашһаңсы? Ҡурай сит тамашасыла ниндәй кисерештәр тыуҙыра?\nРоберт Юлдашев. Билдәле булыуынса, ҡасандыр, Йомабай Иҫәнбаев халыҡ алдында үләндән ҡурай яһап, уйнап күрһәтеп, Париж тамашасыһын әсир иткән. Һәм бер хәлле генә француз ҡатыны сәхнәгә йүгереп килеп менеп, ҡурайсыға алтын балдағын кейҙергән. Әлегә Йомабай ағай ише балдаҡ бүләк иттерерлек кимәлгә етмәгәнмендер, әммә ҡурай моңо аша халыҡтың аңына ниндәйҙер яҡты уй һала алғанымды тоям. Әйтәйек, Японияла, Ҡытайҙа ҡурайҙы айырыуса йылы ҡабул итәләр, тейешле кимәлдә тыңлай беләләр. Бының үҙ сәбәптәре лә барҙыр. Ни тиһәң дә, бынан бер нисә быуат элек был тарафтарҙа ҡурайға оҡшаш музыка ҡоралдары тыйылған булған. Сөнки ошо моң аша музыканттар императорға халыҡтың аһ-зарын һөйләп бирә алған. Бөгөнгө Ҡытай халҡының ҡурайҙы тәрәнгә төшөп, донъяларын онотоп тыңлай алыуҙары ошоно дәлилләйҙер, моғайын. Японияла ла тамашасы был моңдо барлыҡ кәрәк-яраҡ әйберҙәрен ситкә ҡуйып, тубыҡланып, күҙҙәрен йомоп тыңлай, медитацияға бирелә. Ошондай күренешкә шаһит булаһың да, беҙҙә ҡурайҙы ҡабул итеүҙең һәм шул уҡ ваҡытта тамашасының мәҙәни кимәленең ни тиклем түбән икәнлегенә төшөнәһең.\nШоңҡарҙар. Үҙеңә ниндәй музыка стиле яҡын?\nРоберт Юлдашев. Халҡыбыҙҙың традицион музыкаһына ғашиҡмын. Нью-эйдж, джаз, поп-рок стилдәрен дә үҙ итәм. Әммә көнө-төнө нимәнелер тыңлайым, тип әйтә алмайым.\nШоңҡарҙар. Башҡа берәй музыка ҡоралында уйнай беләһеңме?\nРоберт Юлдашев. Сәнғәт академияһында кларнетты үҙләштерҙем. Йәнә бала саҡта ата-әсәйем аккордеон буйынса дәрестәргә йөрөттө.\nШоңҡарҙар. Улыңдың да ҡурайсы булыуын теләр инеңме? Әллә аҡсалыраҡ һөнәр һайлаһын тиһеңме?\n(Әйткәндәй, Роберт редакцияға яңы етеһен тултырған улы Сыңғыҙ менән килгәйне. Уның саф башҡорт телендә һөйләшеүе һоҡландырҙы. Сәй эскәндә шоколад тәҡдим иткәйнек, барыбыҙҙы ла шаҡ ҡатырып: “Мин талҡан яратам”, - тип хәбәр һалды. Баҡтиһәң, Юлдашевтар ғаиләһе, нигеҙҙә, башҡорт милли аш-һыуына өҫтөнлөк бирә икән. Үкенескә ҡаршы, ул саҡта беҙҙә талҡан булмай сыҡты. Хәҙер алып ҡуйҙыҡ.)\nРоберт Юлдашев. Һуңғы йылдарҙа ата-әсәләр аҡсалы тип балаларын үҙҙәре теләһә-теләмәһә лә иҡтисад, юриспруденция өлкәһенә ебәрергә тырыша. Аҡыллылар араһынан берәү: “Аҡса артынан сапһаң, бер ҡасан да ҡыуып тота алмайһың”, - тип әйткән бит әле. Тормоштоң төп мәғәнәһе байлыҡта түгел ул. Яратҡан, күңеленә ятышлы эш менән шөғөлләнгәндәр генә ҡәнәғәтлек тойғоһо кисерә, йәшәүгә дәрт, илһам ала. Шуға ла балаларыма ниндәй ҙә булһа һөнәрҙе көсләп тағырға ниәтләмәйем. Үҙҙәрен бәхетле итерҙәй өлкәне һайларҙар, Алла бойорһа.\nШоңҡарҙар. Тимәк, үҙеңде ҡурайсы булғаның өсөн генә лә бәхетле тип иҫәпләй алаһың?\nРоберт Юлдашев. Аллаға шөкөр. Көн дә ҡояш ҡалҡыуын күреп ҡыуанам. Ғаиләмде, ата-әсәйемде матди яҡтан тәьмин итерлек мөмкинлектәрем, яратҡан шөғөлөм бар. Йәнемдән артыҡ күреп ҡәҙерләгән ҡурайымды ҡулыма алып, күңелем булғансы уйнай алам.\nШоңҡарҙар. Ҡыҙыҡ күренеш. Бәғзе бер ауылдан күсеп килеп, ҡалала ике-өс йыл йәшәгән әҙәмдәрҙе ни башҡорт, ни урыҫ тип атап булмай. Ә бына Роберт үҙе Өфө егете, әммә телмәрендә бер генә урыҫ һүҙен дә ҡулланмай. Етмәһә, балалары ла тик башҡортса ғына һөйләшә. Ҡала мөхитендә тәрбиәләнеүеңә ҡарамаҫтан, нисек шулай башҡорт рухлы булып ҡала алдың?\nРоберт Юлдашев. Әл-лә, ғаиләлә һәр саҡ башҡорт телендә аралаштыҡсы. Бынан тыш, йәйге каникулдарҙы Ғафури районының Бәләкәй Үтәш ауылында йәшәүсе өләсәйем янында үткәрә инем. Ауылды яратам мин. Йәнә аттарға ҡарата битараф түгелмен.\nШоңҡарҙар. Әйткәндәй, һине аттар үрсетергә ниәтләй, тиҙәр. Шул дөрөҫмө?\nРоберт Юлдашев. Ырымдарға ышанып бармайым. Әммә күҙ тейеү ғәләмәте көслө икән дә. Ысынлап та, ауылда дүрт атым бар ине. “ Йылҡы үрсетергә хыялланам” тигән хәбәрҙе телдән ысҡындырғайным, малҡайҙарға зыян килде. Берәүһе генә иҫән ҡалды.\nШоңҡарҙар. Балаларыңды ниндәй принциптарға нигеҙләнеп тәрбиәләйһең? Ғөмүмән, тәрбиәләйһеңме, юҡмы?\nРоберт Юлдашев (ихлас йылмая). Балаларым тамам үҫте инде хәҙер. Ҡыҙым Нәркәскә - ун йәш, Сыңғыҙ улым етеһен тултырҙы. Йыш ҡына юлда йөрөргә тура килә. Шуға ла барлыҡ буш ваҡытымды ғаиләмә арнарға, мөмкинлек сыҡҡанда балаларҙы үҙем менән алырға тырышам.\nӘ инде тәрбиәгә килгәндә, ҡатыным Гүзәл менән уларҙы артыҡ тыймаҫҡа тип һөйләшеп ҡуйғанбыҙ. Сөнки гелән ярамайҙан ғына һалдырһаң, артыҡ уҫал ҡыланһаң, балалар ҡурҡаҡ, баҫалҡы, өндәшмәҫ булып үҫә, үҙен түбән баһалай. Бына япондар сабыйҙарын биш йәшкә саҡлы бөтөнләй тыймай. Кавказда ла шул уҡ хәл. Балаларына күҙ һалығыҙ әле - ут һымаҡтар! Халыҡ алдында сығыш яһарға тартынмайҙар, өҙҙөрә баҫып бейейҙәр. Һәр ҡайһыһы үҙен сәхнәнең хужаһы итеп тоя. Ә беҙҙең халҡыбыҙға баҫалҡылыҡ, ҡурҡаҡлыҡ, үҙ-үҙеңә ышанмаусанлыҡ тойғоһо үтәнән-үтә һеңгән.\nШоңҡарҙар. Роберт Юлдашев идеалына ниндәйерәк ҡатын-ҡыҙҙар тап килә? Йәғни гүзәл заттарҙың ҡайһы сифаттарына өҫтөнлөк бирәһең?\nРоберт Юлдашев. Мине иң тәүге сиратта ҡатын-ҡыҙҙың нескәлеге, нәзәкәтлеге, итәғәтлеге һоҡландыра. Борондан башҡорттарҙың бер нисә ҡатыны булған. Әммә көндәштәр араһынан иренә ярай алғаны, йомшағырағы, үҙен тота белгәне генә хәләленең күңелен яулай алған. Гүзәл заттың көсө тап ана шул йомшаҡлыҡта. Ир кешегә юл биреп, үҙенә арбата ла ҡуя. Ә бына мин-минлеге көслө, үҙ һүҙен бирмәҫ ҡатындар менән уртаҡ тел таба алмайым. Ғаиләлә ир кеше хужа булырға тейеш тип иҫәпләйем. Һәр хәлдә лә беҙҙең өйҙә атайҙың һүҙе өҫтөн булды\nШоңҡарҙар. Автомобилеңдең маркаһы ниндәй?\nРоберт Юлдашев (ихлас йылмая). Ой… Дөрөҫөн генә әйткәндә, бишенсе сериялы БМВ-ға ултырып ҡарағандан һуң, ошоға тиклемге автомобилдәремдең “ялған” булғанлығын аңланым. Әммә “ысын” автомобилдә лә оҙаҡ елдереү бәхете тәтемәне, күптәнге бер хыялымды тормошҡа ашырыу өсөн уны һатырға тура килде. Әлеге мәлдә кәләштеке менән йөрөйөм. Унан тыш, автобусыбыҙ бар.\nШоңҡарҙар. БМВ-ыңды ниндәйерәк маҡсат өсөн ҡорбан иттең һуң?\nРоберт Юлдашев. Байтаҡ йылдар элек данлыҡлы бер ансамбль менән сит илгә фестивалгә сығырға тура килгәйне. Шунда бер күренеш ныҡ сәмемә тейҙе. Африкандар - африканса, бразилдар – бразилса, ә беҙҙекеләр “Гопак”ты бейейсе. Имеш, башҡорт бейеүҙәре энергетикаға тап килмәй, дөйөм фонда һүлпән күренә. Шул сәфәрҙән халҡыбыҙҙың бейеүе, башҡорт музыкаһы менән һуғарылған шоу эшләргә тигән хыял менән янып ҡайтҡайным. Маҡсатым бойомға ашты тиһәм дә була. Стәрлетамаҡ филармонияһының Риф Ғәбитов етәкселегендәге бейеү ансамбле менән башҡорт бейеүҙәренән торған ике сәғәтлек шоу-программа эшләнек. Бейеүселәргә костюмдар тектереү өсөн аҡса етмәй ине. Шунда, иш янына ҡуш булһын, тип машинаны һатҡайным.\nШоңҡарҙар. Стилист йәки имиджмейкер хеҙмәттәре менән ҡулланаһыңмы?\nРоберт Юлдашев. Минең өсөн музыка Майкл Джексондан башланды, тиһәм дә хата булмаҫ. Бала сағымда, ата-әсәйем магнитофон һатып алып биргәс, ҡулға тәүгеләрҙән булып Джексондың кассетаһы килеп эләкте. Был музыка мине әсир итте. Һәм бына күптән түгел “Майкл Джексон: вот и все” тип исемләнгән фильмды ҡараным да (фильм Майкл Джексондың Лондонда уҙырға тейешле, әммә бойомға ашмай ҡалған һуңғы концертына әҙерләнеү күренештәрен сағылдыра), уларҙың техник мөмкинлектәрен күреп хайран ҡалдым. Барыһы ла автоматлаштырылған. Сәхнәләре лә күсереп йөрөтмәле. Донъяны яуларға ниәтләгән музыка төркөмө бына ниндәй булырға тейеш икән дә! Үҙебеҙҙең эшләү кимәленең түбәнлеге өсөн хатта оят булып китте. Ҡурайҙы, башҡорт традицияһын, музыкаһын донъя кимәленә сығарабыҙ тиһәк, бөгөндән заманса алымдар, мөмкинлектәр хаҡында уйларға кәрәк. Быға тиклем стилистарым булманы. Әммә ошо фильмды ҡарағандан һуң бындай хеҙмәттәр менән ҡулланыуҙың мөһимлегенә төшөндөм. Башҡорт музыкаһын донъя кимәленә сығарыуға үҙ өлөшөн индерергә теләгән, бөйөк идеялар менән янған профессионалдар менән танышырға ине.\nШоңҡарҙар. Роберт, моңһоу һорау: нисек уйлайһың, беҙ был эшкә бик һуң тотонмағанбыҙмы, йәғни Европанан мәңгелеккә артта ҡалманыҡмы икән? Бәлки, алға ынтылып тороуҙың кәрәге лә юҡтыр?\nРоберт Юлдашев. Был фильмдағы шаҡ ҡатырырлыҡ күренештәргә шаһит булғандан һуң, үҙемдә лә бер нисә секундҡа ғына: “Барыһына ла ҡул ғына һелтәргәме әллә?” тигән икеле уйҙар тыуғайны-тыуыуын. Әммә мин – оптимист. Һис ниндәй ҡаршылыҡтарға ҡарамайынса алға табан ынтылыу мотлаҡ, тигән фекергә тоғро ҡалам. Сөнки беләм, беҙҙән - бөгөнгө заман йәштәренән башҡа быны бер кем дә эшләмәйәсәк!\nШоңҡарҙар. Афарин, Роберт! Ижад ҡанаттарың талмаһын! Йөрөгән юлдарың имен, тормошоң ҡыуаныстарға, бәхеткә бай булһын! Уңыштар һиңә!\nP.S. “Бер күрешеү - үҙе бер ғүмер”, тиҙәр бит. Был осрашыу беҙгә онотолмаҫлыҡ минуттар бүләк итте. Һөйләшеүебеҙ көн кискә ауышҡансы дауам итеүенә ҡарамаҫтан, Роберт ҡайтып китергә ашҡынманы. “Шоңҡар” журналы хеҙмәткәрҙәре өсөн уйламаҫтан ғына мини “Ҡурай-шоу” ойошторҙо ла ебәрҙе. Халыҡ көйҙәрен дә, замансаларын да уйнап ишеттерҙе. Арабыҙҙа милләттең киләсәгенә битараф булмаған, баҫҡан урынында осҡон сәсрәтерлек “мирауай” егеттәр барлығы һоҡландырҙы беҙҙе. Рәхмәт Робертҡа.\nӘңгәмәне Гөлшат ҠАҺАРМАНОВА ҡаҙығҙа теркәп ҡуйҙы.


Конкурстар » Страница 47 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Конкурстар » Страница 47\nКонкурстар // 6-01-2012, 10:16\n«Мин нисек Яңы йыл ҡаршыланым» конкурсы еңеүсеһе, етмеш ете йәшлек Мәрйәм Вәлитова хәтирәһендә дезертирҙың ысын исемен ни өсөн яҙмаған?\nЮлда буран шаярып торһа ла, еңеүсебеҙгә еңел генә, мажараһыҙ-ниһеҙ генә барып еттек. Донъяның илаһи мәле, бар ғаләм аҡҡа ҡойонған, сафлыҡ та, күҙ ҡамашыр аҡлыҡ та. Шаярған буранды Ҡыш бабайҙың елгән санаһының еле тип ҡабул иткәнгәме, күңелдә байрам рухы хөкөм итә....\nӘллә шайтан, әллә сиған\nКонкурстар // 27-12-2011, 10:24\nЯңы йыл яҡынлаша башлаһа, уҡрам ҡалҡа башлай, кемгә нимә, тигәндәй. Байрамға ниндәй костюм, битлек әҙерләргә икән, тип ҡайғырам. Был ғәҙәтемә инеп китте, хатта ҡанға «һеңде», эстән шайтан ҡоторта башлай.\nБыл ғәҙәт биш йыл элек башланды. Хәҙер шуны ташлап булмай. Ҡайҙан уй килгәндер башҡа, тәүҙә дәртләнеп китеп төрөк ҡыҙы булып кейендем. Төрөк кейемдәре тектерҙем, шалтырауыҡтар таҡтым, хатта бейергә төрөк көйө лә табылды. Бер-ике көн көҙгө алдында «танец живота»ны өйрәнеп, киттем клубҡа, сәхнәгә сығып, төрөк көйөнә һелкенә торғас, хәл бөттө, артыҡ шаштырып ебәргәнмен, күрәһең, ике-өс көн тәндең һәр бер күҙәнәге ауыртып йөрөнө. Шулай ҙа ун йылға йәшәреп ҡайттым. Дәрт ҡунды миңә....\nБарыһын да белеп яттым\nБыл хәл минең менән бынан бер нисә йыл элек булды. Ғүмеремдә мәңге иҫтә ҡалырлыҡ Яңы йыл ине ул. Әсәйемдең байрамды үҙ әсәләрендә, йәғни өләсәйемдәрҙә ҡаршы алғыһы килеү сәбәпле, ике апайым, атайым менән күрше ауылға ҡарай юл тоттоҡ. Олатайым күтәрмәлә үк ҡаршы алды. Тик өләсәйем генә әсәйемә ҡараш ташлап ҡуйҙы, әллә бик һөйөнмәне инде? Ләкин күп тә үтмәне, барыһы ла йүгереп Яңы йыл табыны әҙерләй башланы. Билмән, төрлө салаттар күптән әҙер. Телевизорҙы ҡабыҙып ҡуйҙылар, унда Яңы йыл концерты бара ине. Тик өләсәйем генә бик һөйләшеп бармай. Был мине тамам аптырауға ҡалдырҙы. Өй эсе бала-саға, килгән ҡунаҡтар менән тулы....\nЫсын Ҡыш бабай менән Ҡарһылыу\nКонкурстар // 27-12-2011, 10:23\nБыл Яңы йыл тыуған яғым Учалы районында, атайым Мөхәммәтов Сәхийәр Сисанбай улы Тирлән урмансылығында урмансы булып эшләгән осорҙа булды.\nАуылыбыҙҙан ун саҡрым ситтә ятҡан кардонда мөғжизәле хәл килеп сыҡты. Беҙ унда йәшәйбеҙ, атайым питомникта ағас үҫтерә ине, беҙ, балалар ҙа, уға ярҙамлашабыҙ, ауыл халҡы ла килеп эшләне. Яңы йылға, атай, шыршы ҡуй, тип күпме ялынһаҡ та, ул шыршы ҡуйманы, эйе, үҙем үҫтерәйем дә, бер көн байрам өсөн ағас ҡырҡмай ни, тип яуапланы. Беҙ илаша башлағас, ярай, шыршыһыҙ булмаҫһығыҙ, тип сығып китте лә, бер ҡосаҡ шыршы ботағы алып инеп, иҙән уртаһында ҡуҡырайып ултырған түңәрәк мейескә терәп сыҡты. Бына һеҙгә шыршы, биҙәгеҙ, тине. Беҙ ҡағыҙҙан уйынсыҡтар, сылбырҙар эшләп, биҙәп сыҡҡас, матур ғына «елка» булды. Атайым Тирләндән битлектәр алып ҡайтҡайны....\n«…Өммикамалдың көнөн күрерһең»\nКонкурстар // 27-12-2011, 10:22\n1980 йылды ҡаршыларға йыйынабыҙ. Йөрәгебеҙ тулы шатлыҡ, ихласлап әҙерләнәбеҙ. Шул уҡ ваҡытта тулҡынланабыҙ ҙа. Яңы балалыҡтан сыҡҡан йәштәрҙең тәүге үҙ аллы үткәргән Яңы йыл кисәһе ине. Байрам үтәсәк өй ҙә тиҙ табылды, билмән дә әҙерләнде.\nКисә генә мәктәпте тамамлаған үҫмерҙәр: берәүҙәребеҙ – педагогия, икенселәребеҙ – медицина училищеһы студенттары, ҡайһыларыбыҙ урта мәктәпте тамамлап, ауылыбыҙҙа эш башлағанбыҙ....\nМәскәү, Стәрлелә байрамды ҡаршылау\nКонкурстар // 27-12-2011, 10:21\nБыл хәл 1981 йылда – 13 ғинуарҙа булды. Беҙ – мин, Марат, туғаным Рафаэль, Надя киленем һәм уларҙың алты айлыҡ улы Роман – Мәскәүгә барырға сыҡтыҡ.\nУлар Яҡутстанда йәшәй, беҙ Марат менән уларҙы оҙатырға тейеш инек. Өфөлә ағайҙар бар, унда ҡунып, иҫке Яңы йылды ҡаршыланыҡ, унан майҙанға сығып, тау шыуҙыҡ. Иртән Мәскәүгә самолет менән осорға кәрәк ине. Беҙ 5 минутҡа ғына самолетҡа һуңланыҡ. Бер тәүлек ултырҙыҡ аэропортта, икенсе көндө остоҡ. Билет булмау сәбәпле, Рафаэлдәр беҙҙән өс сәғәт элек осто. Уларҙы оҙата алманыҡ. Мәскәүҙә ауылдан барған һеңлебеҙ бар ине, уны табып, бер аҙна торҙоҡ. Бөтә нәмәне күреп ҡайттыҡ. Ике мең һум аҡса менән барғайныҡ, алмаған әйбер ҡалманы, хатта аҡсабыҙ артып ҡалды. Иҫке аҡса бәрәкәтле булған. 35 градуслыҡ һыуыҡта өс сәғәт сират тороп, Мавзолейҙа Ленин бабайҙы күрҙек. Шундай саҡтар бар ине....\nУрыҫ Ҡыш бабайы\nКонкурстар // 27-12-2011, 10:20\nСовет осоро, йәш саҡ, тормош иптәшем Морат, өс ҡыҙым – Фәйрүзә, Фәрзәнә, Мәҙинә менән Яңы йылды ҡаршыларға әҙерләнәбеҙ. Ҡарағайҙы ултыртып, уйынсыҡтар менән биҙәнек тә, аш-һыу әҙерләй башланыҡ. Башҡорттоң төп ашы − бишбармаҡ, бәлеш, йыуаса. Магнитогорскиҙан емеш-еләк алып ҡайттыҡ, өйҙө лә матур итеп ҡағыҙҙан сылбырҙар эшләп биҙәнек. Ҡыҙҙарыма, хәҙер Ҡыш бабай һеҙгә бүләк алып килә, тинем. Яңы йылды ҡаршыларға 5 минут ҡалғас, ишек шаҡыйҙар. Ишекте асып ебәрһәм, ысынлап та, Ҡыш бабай тора. Ә ҡыҙҙарым, ҡыуанып, эй, әсәй, Ҡыш бабай иң тәүҙә беҙгә килде, тине....\nИке тапҡыр Яңы йыл\nКонкурстар // 20-12-2011, 10:15\nБеҙҙең туғандарыбыҙ Рафаэль ҡәйнеш, Зинфира килен Яр Саллы ҡалаһында йәшәй. Һәм бына уларға ҙур шатлыҡ өҫтәп, Яңы ҡаланан, Кама йылғаһына яҡын ғына ерҙән, дүрт бүлмәле фатир асҡысы тотторҙолар. Күсенеү мәшәҡәттәре бөткәс, өй туйлау мәсьәләһе килеп баҫа. Ҡунаҡҡа Башҡортостандағы туғандар саҡырыла, көнө лә билдәләнә − 1991 йылдың 31 декабре. Ул ваҡытта кеҫә телефоны юҡ, бөтә нәмәне лә хат аша белешәбеҙ. Беҙ ҙә Мәләүездә йәшәүсе балдыҙҙар менән хат аша килештек тә, 31 декабрҙә Шишмәнән «Өфө − Ҡаҙан» пассажир поезына ултырып, юлға сыҡтыҡ. Ә балдыҙҙар шул уҡ поезға Өфөнән ултырырға тейеш. Поезд ҡуҙғалып, күпмелер ваҡыт үткәс, балдыҙҙарҙы эҙләп, вагондар буйлап киттем. Бер, ике, өс вагон үтәм − балдыҙҙар юҡ бит, исемдәрен әйтеп йөрөп сыҡтым − юҡтар. Ярай, бәлки, Яр Саллы ҡалаһына барып еткәс осрашырбыҙ, тип купеға кире ҡайттым, ҡатыным, Эльмира ҡыҙым менән алдағы осрашыуҙар тураһында һөйләшә-һөйләшә, тәгәрмәстәрҙең бер туҡтауһыҙ «туҡ-туҡ» тигән тауышына ойоп, ваҡыттың үтеүен һиҙмәй ҡалғанбыҙ....\nЮлиә РӘХМӘТУЛЛИНА: «Башҡорт ҡыҙына йөҙ шөғөлдө белеү артыҡ түгел»\nМин Әбйәлил районының Красная Башкирия ҡасабаһында 1993 йылда Ҡыҙ йондоҙлоғо аҫтында донъяға килгәнмен. Әлеге мәлдә Башҡорт дәүләт университетының философия һәм социология факультетында белем алам. «Һылыуҡай» студияһына йөрөп, матурлыҡ серҙәренә өйрәнһәм, Әбйәлил йәштәре берлегендә яҡташтарым менән төрлө мәҙәни саралар ойошторам....\nИмеш-мимеш һөйләгәнсе, «Йәшлек»кә яҙылығыҙ!\nКонкурстар // 20-12-2011, 10:11\nйәки Ҡомарҙың «блат»ы бармы?\nГәзитебеҙ редакцияһы ағымдағы йылдың икенсе ярты йыллығына баҫмабыҙға яҙылыусылар араһында ойошторған «Йәшлек»-фараз» конкурсының еңеүсеһе – Бөрйән районының Байназар ауылында йәшәүсе Малаҡаевтар ғаиләһен тәбрикләне һәм ауыл халҡы менән осрашыу ойошторҙо....\nАртҡа 1 ... 43 44 45 46 47 48 49 50 51 ... 61 Алға