Йыл башынан республикала хеҙмәт биржаһы ярҙамында 75 меңдән ашыу кеше эшкә урынлашҡан // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nЙыл башынан республикала хеҙмәт биржаһы ярҙамында 75 меңдән ашыу кеше эшкә урынлашҡан\n17:30, 10 декабря 2012 Иҡтисад\n2012 йыл башынан республиканың халыҡ мәшғүллеге хеҙмәтенә яраҡлы эш табыуҙа ярам итеүҙе һорап 107 меңдән ашыу кеше мөрәжәғәт иткән. Уның ярҙамында Башҡортостанда йшәгән 75 меңдән ашыу кеше был ваҡыт эсендә эшкә урынлашҡан.\nБР Халыҡ мәшғүллеге дәүләт хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, әлеге ваҡытта төбәктә 25 меңдән ашыу рәсми рәүештә теркәлгән эшһеҙ иҫәпләнә. Шул уҡ ваҡытта, 2012 йылдың август-октябрь айҙарына тикшеренеүҙәр мғлүмәттәре буйынса, эшһеҙҙәр һаны, Халыҡ-ара хеҙмәт ойошмаһы стандарттарына ярашлы, Башҡортостанда 126,8 мең кешегә етә.\nРәсми рәүештә теркәлгән эшһеҙлек кимәле ноябрь аҙағына республикала 1,2 процент тәшкил итте. Дөйөм эшһеҙлек кимәле, Халыҡ-ара хеҙмәт ойошмаһына ярашлы, төбәктә 6,1 процентҡа тиң.\nКөсөргәнешлек коэффициенты, йәғни эшһеҙҙәр менән вакансиялар нисбәте 0,8-гә етә. Ағымдағы йылдың тәүге 10 айы эсендә республиканың вакансиялар банкына йәмғеһе 270 мең буш эш урыны тураһында мәғлүмәт ҡабул ителгән. Бөгөнгө көндә хеҙмәт биржаһында 32 мең вакансия иҫәпләнә.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостанда иҡтисади йәһәттән әүҙем граждандарҙың һаны әлеге ваҡытта ике миллион кешенән ашыу тәшкил итә.


Гәзиттең номеры: 13 » Гәзиттең номеры: 13 » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Гәзиттең номеры: 13\nЯҙмышы китап яҙырлыҡ17.02.2017\n«Учалылар Афғанстанда. Ваҡыт беҙҙе үҙе һайланы…» китабына уның исеме ингән, ләкин мин уның менән күпме генә теләһәм дә, эҙләп таба алманым. Ул ваҡытта Зәкиә Шәйхәйҙәр ҡыҙы Италияла йәшәгән бит. Зәкиә апайҙы эҙләп табыуым һәм уның менән осрашып һөйләшеүем сираттағы шатлығым ине.\nЗәкиә Шәйхәйҙәр ҡыҙы 1942 йылда Һөйөндөк ауылында ғаиләлә икенсе бала булып донъяға килә. Атаһы Шәйхәйҙәр Шәйхетдин улы Камалов 1920 йылда тыуған. Ул 1943 йылдың 6 мартында һуғышҡа алына. Камаловтар ғаиләһенән ун ир уҙаман һуғышта ҡатнаша, уларҙың өсәүһе яраланып ҡайтҡан, етәүһе ҡанлы һуғыш яланында сит-ят ерҙәрҙә ятып ҡалған. Әйләнеп ҡайтыусыларҙың береһе - Шәйхәйҙәр Камалов Бессарабия, йәғни хәҙерге Молдовала, НКВД штабында хеҙмәт итә, бандеровсыларға ҡаршы көрәшә.\nӨҫтөнлөклө бурыс - урындағы ҡаҙнаны тулыландырыу17.02.2017\n4 февралдә 4-се саҡырылыш Учалы районы Советы депутаттарының 5-се ултырышы үтте. Көн тәртибендәге төп һорауҙар - былтырғы йылдағы эшмәкәрлек тураһында Совет һәм хакимиәттең отчеттары.\n- Отчет осоронда 4 Совет ултырышы үткәрелде, 97 ҡарар раҫланды. 3 президиум ултырышында 76 һорау ҡаралды, - тип билдәләне үҙ сығышында Совет рәйесе Х.Ф. Хәсәнов, - депутаттар 27 тапҡыр граждандарҙы ҡабул итеүҙе ойоштороп, 85 һайлаусының һорауҙары ҡаралды. Гәзит уҡыусыларҙың иҫтәренә төшөрөргә кәрәктер: был депутат корпусы яңы һайланды, шуға ла һүҙ 2016 йылдың ноябрь-декабрь айҙары тураһында ғына бара.\nУлтырыш эшлекле атмосферала үтте, үткән йылға төплө анализ яһалды, көнүҙәк бурыстар билдәләнде. Бөтә доклад-сығыштарҙы тыңлағандан һуң, БР Сәнәғәт һәм инновация сәйәсәте министры Алексей Карпухин республикалағы хәлдәргә байҡау яһаны һәм районыбыҙға түбәндәге баһаһын бирҙе: «Дөйөм алғанда, район властары берҙәм, юғары профессиональ кимәлдә башҡарылған эш күрһәтә. Район үҫешенең төп күрһәткестәре үтәлгән, ҡайһылары хатта арттырып. Планлаштырылғанға ирешә алмаған йүнәлештәр ҙә бар, ләкин хәлде яҡшыртыу буйынса конкрет саралар билдәләнгән дә инде». Алексей Ивановичтың фекеренсә, демография хәлен тотороҡландырыу - төп маҡсаттарҙың береһе. Эйе, кеше тыуған төбәгенә йәбешеп йәшәй икән, сит тарафтарға ҡасырға ынтылмаһа, ғаиләләр киләсәктән ҡурҡмайынса күп итеп бала тапһа, үлемдәр кәмеһә, тимәк, төбәктә хәлдәр ал да гөл!\nРайон хакимиәте башлығы Ф.Ф. Дәүләтгәрәевтың «2016 йылда райондың социаль-иҡтисади үҫеше һәм хакимиәт эшмәкәрлеге, 2017 йылға төп бурыстар» тип аталған докладынан өҙөктәрҙе бер аҙ ҡыҫҡартылған рәүештә бирәбеҙ.\nАуыл хужалығы һәм демогра-фия тураһында ауыл ултыраҡтары хакимиәттәре һәм белгестәре менән үткәрелгән кәңәшмәнән мәҡәләлә ентекләп яҙҙыҡ, ҡа-батлап тормайбыҙ («Нисек йә-шәйһең, ауыл?», «Яйыҡ», №11, 10.02.2017 йыл).\nБөтә Рәсәй менән бергә17.02.2017\n11 февралдә илебеҙҙә ҙур спорт сараһы - «Рәсәйҙең саңғы юлы-2017» XXXV бөтә Рәсәй күмәк саңғы ярышы уҙҙы. Унда 67 субъекттан бөтәһе 1,5 миллиондан ашыу кеше ҡатнашты. Сараның маҡсаты - балаларҙы һәм ололарҙы спорт менән даими шөғөлләнеүгә йәлеп итеү, халыҡ араһында әүҙем һәм сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалау. Йыл һайын ярыш стартына «һәүәҫкәрҙәр» менән бергә профессионалдар, олимпия уйындары чемпиондары, спорт ветерандары ла баҫа. Быйыл да сара гөрләп үтте.


Их, Йомабай, һине һағынып уйнала ҡурай... » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәҙәниәт » Их, Йомабай, һине һағынып уйнала ҡурай...\nИх, Йомабай, һине һағынып уйнала ҡурай...\nХәйбулла районында 13-сө тапҡыр үткәрелгән Йомабай Иҫәнбаев исемендәге конкурста 19 ҡурайсылар ансамбле, 93 яңғыҙ башҡарыусы көс һынашты\nЙомабай Иҫәнбаев... Ошо исемде әйтеү менән ҡолаҡта ҡурай моңо сыңлап киткәндәй була, һәм шул моң, хәтер төбөн аҡтартып, уның тыуған яғы Хәйбуллаға алып килә. Ҡулына ҡурайын тотҡан, буй-һыны ике метрға еткән, бәһлеүән кәүҙәле, киң күкрәкле, матур йөҙлө ир-егет бер-бер артлы халыҡ көйҙәрен уйнай. Билдәле булыуынса, 17 йәшенә ул йөҙҙән ашыу көйҙө тарихын һөйләп уйнар булған.\nБыл легендар шәхес – ҡурайҙа профессиональ уйнау сәнғәтенә нигеҙ һалыусы, башҡорт милли уйын ҡоралын Франция, Германия, Швеция, Бельгия һәм Голландия сәхнәләрендә танытҡан тәүге башҡорт музыканты. 1925 йылда Париж сәхнәһендә ул тәү башлап тамырлы ҡурай үләненән уйын ҡоралы яһап, уйнап, тамашасыларҙы таң ҡалдыра, бер-бер артлы тиҫтәнән ашыу концерт ҡуя. Бөйөк Ватан һуғышына киткәндә лә ҡурайынан айырылмай.\nХәйбуллалар үҙҙәренең шәхестәрен һәр ваҡыт мәртәбәләп, ҙурлап тора, ҡәҙер күрһәтә. Биш йылға бер тапҡыр үткәрелгән Йомабай Иҫәнбаев көндәре матур йолаға, милли байрамға әүерелгән был төбәктә. Быйыл да ул билдәле сәнғәт әһелдәрен, республикабыҙҙың 18 ҡала һәм районының, Ырымбур өлкәһенең, Мари иле ҡурайсыларын йыйҙы. Байрамды асыу тантанаһында 300-ҙән ашыу ҡурайсының бер булып мәшһүр “Урал”ды башҡарыуы үҙе бер тамаша ине. Бындай берҙәмлекте күреү, моңдо ишетеү башҡа ерҙә мөмкин түгелдер ул. Мәртәбәле саранан арҙаҡлы шәхестәр ҙә ситтә ҡалманы: Хәйбулла районы хакимиәте башлығы Раил Ибраһимов, Республика халыҡ ижады үҙәге директоры Байрас Ишбирҙин, Башҡортостандың халыҡ шағиры Ҡәҙим Аралбай, Шәйехзада Бабич исемендәге дәүләт йәштәр премияһы лауреаты Фәрзәнә Аҡбулатова байрамда ҡатнашыусыларҙы һәм тамашасыларҙы тәбрикләне.\nБайрам барышында ҡурайсылар һәм ҡунаҡтар Хәйбулла районының Йомабай Иҫәнбаев исемен йөрөткән сәнғәт мәктәбе һәм арҙаҡлы шәхестең Уфимский ауылындағы яңыртылған музейы менән танышты. Билдәле ҡурайсының ейәне Вадим Рахманғол улы Бикҡолов музей фондына олатаһының һирәк осраған фотоһүрәттәрен һәм “Башҡортостандың халыҡ артисы” исеме бирелеүе тураһындағы грамотаны тапшырҙы. Ауыл халҡы музей янына шәхестең һынын урынлаштырыуҙы һорап мөрәжәғәт итте. Райондың мәҙәниәт бүлеге етәксеһе Лариса Рәшит ҡыҙы Мәмбәтова быны, киләһе биш йыллыҡта башҡарыласаҡ маҡсат, тип билдәләне.\nҠурайсылар бәйгеләре араһында Йомабай Иҫәнбаев исемендәгеһе айырыуса мәртәбәле һәм данлыҡлы. Алдағы йылдарҙа еңеүсе исемен яулаған һәр кем ҡурайсы тигән бөйөк исемгә тоғро ҡалды, иҫәндәре бөгөн дә ҡурайҙы һәм халыҡ ижадын пропагандалау буйынса матур эштәр башҡара. 13-сө тапҡыр үткәрелгән конкурста 19 ҡурайсылар ансамбле, 93 яңғыҙ башҡарыусы көс һынашты. Һәр сығышты мәртәбәле жюри ағзалары – Башҡортостандың халыҡ артисы, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Юлай Ғәйнетдинов, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре Илһам Байбулдин, Әнүәр Шафиҡов, Нурғәле Ҡайыҡбирҙин (әйткәндәй, улар – үткән конкурстарҙың еңеүселәре), Башҡортостандың халыҡ артисы Ишморат Илбәков, Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институтының традицион башҡарыу кафедраһы уҡытыусыһы Венер Йылҡыбаев, Республика халыҡ ижады үҙәгенең бүлек етәксеһе Эльвира Әхмәтйәнова иғтибар менән тыңлап, бәйгеселәрҙең башҡарыу оҫталығын, тәжрибәһен, халыҡ ижады буйынса белемен, ижади багажын билдәләне. Конкурс шарттары буйынса икенсе турҙа ҡурайсылар билет системаһы буйынса көйҙө башҡарып ҡына ҡалманы, ә уның тарихын да һөйләп үтте. Конкурсанттарҙың бәйгегә етди әҙерләнеүе күренеп тора ине, яңылышыуҙар һирәк булды.\nЖюри рәйесе Юлай Ғәйнетдинов әйтеүенсә, бынан 32 йыл элек үткәрелгән конкурста Ишмулла Дилмөхәмәтов етәкселегендәге баһалама ағзалары бер тауыштан еңеүсе тип Белорет районынан килеүсе Мөхәммәт Түләбаевты атай. Әммә, ул йылдың шарттарына ярашлы, еңеүсе 30 йәшкә тиклемге ҡурайсылар араһынан һайланырға тейеш була. Был осраҡлылыҡ Мөхәммәт ағайҙың күңелен һүрелдермәй, ҡурайға булған һөйөүен кәметмәй. Хәйер, йөрәгендә моң йөрөткән кешегә исем-дәрәжәләр, еңеүҙәр мөһим түгел бит, ҡурай моңо ғына тынмаһын! Мөхәммәт ағай ҙа ғүмерен ошо моңдо халыҡҡа таратыуға арнай. Һәм, ниһайәт, йылдар дауамында оҫталығын арттырған, ҡурайҙың бәҫен, ҡеүәтен тағы ла нығыраҡ аңлаған ҡурайсы быйыл еңеүсе итеп билдәләнде. Гран-при хужаһы Хәйбулла юртағы менән буләкләнде.\nҠалған урындар яңғыҙ башҡарыусылар араһында – өс (12 йәшкә тиклем, 12 – 16 йәшлектәр һәм 16 йәштән өлкәндәр), ансамблдәр араһында ике (балалар һәм өлкәндәр) төркөмдә бирелде.\n1-се дәрәжә диплом лауреаттары\n“Тамъян” (Әбйәлил), “Толпар” (Учалы) һәм Баймаҡ районының ҡурайсылар ансамблдәре, Динислам Үтәрбаев (Сибай), Алмас Вәлитов (Благовещен), Рәмил Ҡотдосов (Ғафури).\n2-се дәрәжә диплом лауреаттары\n“Түңгәүер” (Хәйбулла) һәм Баймаҡ районы ансамблдәре, Искәндәр Алламоратов (Әбйәлил), Вячеслав Ишдәүләтов (Бөрйән), Линар Хәбибуллин, Юнир Һағынбаев (Өфө), Иштимер Йосопов, Рәйес Низаметдинов (Учалы), Әғләм Юлгилдин (Йылайыр).\n3-сө дәрәжә диплом лауреаттары\n“Үҫәргән” (Хәйбулла) һәм “Мәсем таш” (Бөрйән) ансамблдәре, Ансар Мәғизов, Ирек Исхаҡов (Күгәрсен), Искәндәр Ишморатов (Бөрйән), Нил Әминев, Айсаф Назаров (Өфө), Азамат Ғөбәйҙуллин, Айтуған Усманов, Айнур Әминев (Баймаҡ), Айрат Ҡарасов (Йылайыр).\nБашҡа конкурсанттар ҙа төрлө номинацияла билдәләнде, һәр береһенә иҫтәлекле бүләктәр тапшырылды.\nУрал тауҙарында үҫкән ябай ғына үлән, моң илсеһе булып, донъяла танылыу яуланы, халыҡтың күңел ҡылдарын тибрәтте. Сөнки уны ете быуын шәжәрәһен белгән, халҡы яҙмышына битараф булмаған, башҡорт тарихынан үҙенә рухи көс алған Йомабайҙар уйнаған. Ә уның рухына моңло доға итеп йәштәр ҡурай моңон бағышлай, уға тиңләшерҙәй алмаш булырға ынтылалар...\nСығыу ваҡыты 7-07-2016, 12:24 | Ҡаранылар: 558\nЙырҙарың күп һинең, моңдарың күп...


Дүртенсе июнь көнө 16 йыл элек, 1989 йылда Оло - Теләк ян ында булған аяныслы ваҡиғаны хәтергә төшөрәбеҙ.\n... Тын, йылы июнь төнө. Йәй башы. Мәктәптәрҙә күптән түг ел генә һуңғы ҡыңғырауҙар яңғыраны. Сығарылыусы синыфтарҙа өлгөргәнлек аттестатына имтихандар башланды. Бәләкәсерәктәр рәхәтләнеп ял итергә әҙерләнә - кемдер йәйге ялын пионерҙар йәки спорт лагерында, кемдер хеҙмәт отрядтарында, ауылда\nоләсәһе йәки ата - әсәһе эргәһендә үткәрергә йыйына. Йәй - өлкәндәр өсөн дә ял осоро. Күптәрҙе диңгеҙ үҙенә магниттай тарта.\nАдлер һәм Новосибирск тимер юлсылары өсөн дә был ябай эш көнө ине. Көньяҡта ял итеп, һаулығын нығытыусылар Адлерҙан ҡайтыу яғына табан юл ала, Новосибирскиҙан кешеләрҙе йылы яҡҡа илтеүсе поезд сыға. Юл ыңғайы ул Омск, Силәбенән\nИке пассажирҙар составы бер - береһенә ҡаршы килә. График\nбуйынса улар ҡайҙалыр осрашырға тейеш. Тик юлда төрлө хәл булыуы мөмкин, әйтәйек, ауырлы ҡатынды тулғаҡ тота башлауы, доктор саҡыртыр өсөн поезды тиҙ арала туҡтатырға кәрәк һ. б. .. Поездарҙың береһе өсөн был график боҙола.\n1742 - се километр һәм Ләмәҙ араһындағы юлда был поездар осрашырға тейеш инеме Тик улар тап ошо урында тап килешә. Һәм тап ошо урында тимер юлды нефть үткәреү магистрале киҫеп үтә. Уның төҙөк булмауы, тимәк, кемдеңдер эшен теүәл үтәмәүе, битарафлығы тимер юл афәтенә килтерә.\nҠот осҡос шартлау яңғырай. Адлер һәм Новосибирскиҙан килгән поезда 1300 - ҙән артыҡ кеше була. Һәм ошо халыҡ бер\nюлы шартлау көсөн, ут ялмап алыуын тоя.\nҺәм туҙбаш йыландар күп булған Йыланлытауҙы уратып тыныс ҡына аҡҡан Сим йылғаһынан алыҫ түгел, һандуғастар һайраған\nйәшел урман янында ҡот осҡос хәл башлана... Янғын... Ағаста р, вагондар, кешеләр - барыһы ла яна. Ярҙам һорап ҡысҡырыуҙа р, ыңғырашыуҙар, үлемесле тауыштар, үрһәләнеүҙәр...\nУл хәлгә 16 йыл үтте. Бер тәүлектән юл тергеҙелә, магистр аль\nяңынан эшләй башлай. Ә кешеләр Мөмкин булғандарын медиктар, ирекле донорҙар, кеше ҡайғыһына битараф булмаған\nябай кешеләр үлемдән йолоп ҡала. Һәләк булғандар асыҡлана. Башта ваҡытлыса һәйкәл - 1710 - сы километрҙа булған фажиғә яҙылған таш ҡуйыла. Ҡара янған ергә ҡарағайҙар, шыршы\nӨс йылдан һуң был урынға ҡуйылған гранит һәйкәлдә шартлау\nҡойоно ғүмерҙәрен ҡыйған 575 кешенең исемдәре уйып яҙылған.\nБашҡоростандың был өлөшө Новосибирск, Адлер, Омск, Силәбе, Өфө, Ульяновск һәм башҡа ҡала һәм ауылдарҙа йәшәүсе j\nАфәт булған йылы мин Йыланлытау эргәһендә умарталыҡта эшләй инем. Барыһын да үҙ күҙҙәрем менән күрҙем. Йөрәгем аша үткәрҙем. Һәм йыл да хәтер көнөндә бәлә булған урынға киләм.\nҠара янған ер аҡрынлап йәшел үлән менән ҡапланған кеүек, яйлап тән һәм күңел яралары ла уңала. Кешенең сыҙамлылығына иҫең китерлек. Бына, мәҫәлән, балалары һәләк булған ата - әс ә бала табыу йортонан сабый алып, уны күҙ ҡараһындай ҡарап үҫтерә. Бына шундай ата - әсә ҡыйыулығы - Светлана һәм Евгений Райсих үҙҙәренең улы һәләк булып бер ай үткәс, ата - әсәһе баш тартҡан малайҙы алып, уға улдарының исемен ҡуша. Тағын өс йылдан бер ҡыҙсыҡты, бер аҙ ваҡыт үткәс әсәһе ташла п киткән тағы ағалы - һеңлеле ике баланы алалар. Уларҙың бөг өн ни тиклем бәхетле булыуҙарын күрһәгеҙ ине һеҙ!\nБерҙән - бер улдары йәки ҡыҙҙары һәләк булған әсәләр бар. Әммә улар әлегә тииклем быға ышанмай, сөнки улар тураһында бер хәбәр ҙә юҡ, һәләк булыусылар араһында ла уларҙы танымағандар. Миңә бер әсә былай тине: "Ҡыҙым аяҡһыҙ,\nҡулһыҙ, хатта иҫен юғалтҡан булһа ла, ризамын, бары тик тер е генә булһын ине".\nҠыҙы һәм кейәүен, уларҙың ун айлыҡ ҡыҙын юғалтҡан өлкән йәштәрҙәге ҡатындың күҙ йәштәрен онота алмайым. Ун ике йылдан ашыу ул йоҡо бүлмәһендә ейәнсәренең коляскаһын һаҡлай, ниндәйҙер мөғжизә көтә. Тере булһа ул ҡыҙға бөгөн ун ете йәш тулып, сығарылыу имтихандарын тапшырып йөрөгән булыр ине...\nЭйе, ваҡыт бик тиҙ үтә. Һәм кешегә бирелгән тормош йылдар ы ла һанаулы. Шуға күрә үҙеңдең дә, башҡа кешеләрҙең ғүмерен ә бик һаҡ ҡарашта булырға, һәр минутын ҡәҙерләп үткәрергә кәрәк. Бәләләр ҙә кешенең үҙенән тора. Көн дә теге йәки был урында бәхетһеҙ хәл булыуын ишетәбеҙ. Башҡортостан ерендә Мәскәүҙән 1710 - сы километр тигән урын бар. Уға баш эйәйек һәм ғүмерҙең фанилығы тураһында уйлайыҡ.


Ғәлиәкбәр ауылы тарихы | Бурзянская Централизованная библиотечная система Республики Башкортостан\nҒәлиәкбәр ауылы Башҡортостаныбыҙҙың армыт-армыт мәғрүр тауҙары араһында, көмөштәй йылтырап ятҡан Нөгөш йылғаһы буйында, хоҙур тәбиғәттең ожмахтай күркәм урынында урынлашҡан. Ауылдың артында ғына ҡуйы урман менән ҡапланған ТаҡыяСусаҡ тауы теҙмәләре һаҡсылар һымаҡ баҫҡан. Әйтерһең дә, улар ғәлиәкбәрҙәрҙе ыжғыр елдәрҙән, буранлы ҡыштың әсе елдәренән һаҡлар өсөн кәртә итеп ҡуйылған. Икенсе яҡтан һөҙәк кенә, ары бейегәйә барған Ҡалыу тауҙары башлана.\nБорон-борондан был төбәккә төйәкләнгән бөрйән һәм ҡарағай ҡыпсаҡ ырыуҙары ошо уңайлы урынды тиккә генә һайламаған. Бында урмансылыҡ менән шөғөлләнеү, мал, ҡортсолоҡ тотоу һәм ҡош-ҡорт аҫырау өсөн дә ифрат яйлы. Туғайҙары ла, көтөүлектәре лә, сабынлыҡтары ла етерлек был тирәнең.\nАуылдың ҡасан һәм нисек барлыҡҡа килеүенә бәйле тарихтың ике төрө бар. Һәр хәлдә икеһе лә Баймаҡ районың Темәс ауылынан күсеп ултырған Ғәлиәкбәр Ғәбделмөкминов (1796 й.) тигән кешенең исеме менән бәйле.\nНөгөш йылғаһы буйына хәҙерге Темәс ауылынан Мунаш исемле кеше күсеп килә һәм утар һалып донъя көтә башлай. Күп итеп мал аҫырай, ҡортсолоҡ менән шөғөлләнә. Күркәм төбәк Мунаш янына башҡа ауылдаштарын да тарта. Ауыл әкренләп ҙурая, хәлле кешеләр ҙә ишәйә. Байыған һәр кем ауылға үҙенең исемен биреп ҡалдырырға тырышҡан һәм бер ваҡыт талаш-тартыш башланған. Айырыуса иң тәүҙә бында килгән Мунаш ныҡ тырышҡан.\nБерҙән-бер ваҡыт ул, русса уҡый-яҙа белгән Ғәлиәкбәр исемле егетте эйәртеп, Орскиға китә. Мунаш, түрәләр менән һөйләшеп, тегеләрҙе майлап-көйләп, ауылға үҙенең исемен бирҙертеү тураһындағы танытманы эләктерергә тырыша. Үҙе уҡый-яҙа белмәгәс, ҡағыҙ тултырыуҙы Ғәлиәкбәргә ҡуша. Ә тегеһе, байҙың тома наҙанлығынан файҙаланып, танытмаға үҙ исемен яҙҙыра. Был хаҡта Монаш ауылға ҡайтҡас ҡына һиҙә. Ошолай килеп сыҡҡан тиҙәр, Ғәлиәкбәр ауылының исемен. (Тыуған яҡты өйрәнеүсе К.Зәйнетдинованың “Еңеү юлында” (1969 йылдың 13декабрендә баҫылған мәҡәләһе яҙмаларын Раил Байбулатов “Сағыл ташта үҫкән ҡарағас” китабы баҫмаһы 13-14-се биттәр).\nИкенсе төрө. Ауылдың барлыҡҡа килеүен хәтерләп, ауылдың оло кешеһе Ағзам Әминев (1933 йылғы) ошолайыраҡ һөйләй: Башҡорттар батша ҡыҫымына сыҙай алмай, ауыр һалымдар, бөлдөргөс һуғышыуҙар, йөҙәрләп, меңәрләп ауылдарҙы яндырыу, башҡорт халҡын аяуһыҙ язалау, талау, уларҙы ҡырыу сәбәпле, сараһыҙҙан, үҙҙәренә ирек эҙләп Темәстән Оло Нөгөш буйына Ярыу тамағына, улар батша шымсылары эҙерлекләй алмаһын өсөн, тау-таш, юлһыҙ яҡҡа ҡасып килеп ултырғандар.\nОло Нөгөштән эскәрәк, Аҫҡараҡ йылғаһы тамағынан үргәрәк инеп ( ул ерҙе хәҙер иҫке ыҙма тиҙәр), кешеләр ишәйә башлағас, Нөгөш ҡабағына сығып ултыра башлағандар.\nXX быуат башында Ярыу утарынан (унда 10-11 йортта Әминевтар нәҫеле йәшәгән) Ғәлиәкбәр ауылына күсеп килгәндәр. Нөгөш йылғаһы ҡабағы, тау битләүе тотошлайы менән ағаслыҡ үҫкән (хәҙерге ултырышында). Ошо ағаслыҡты ҡырҡа килә ауыл ҙурая, урам да барлыҡҡа килә. Ә.З.Әсфәндийәров “Башҡортостандың ауылдар тарихы” китабында Ғәлиәкбәр ауылы 1850-1859 йылдар араһында барлыҡҡа килә тип яҙа.\n1850 йылғы рәүиздә, Ғәлиәкбәр Ғәбделмөкминов (1796 й.) 54 йәштә, ҡатындары Аҙнабикә 44 йәш, Йәмилә – 27 йәш. Беренсе ҡатынынан ҡыҙҙары Сәхипъямал 9 йәш, Ғәйниямал - 5 йәш, икенсе ҡатынынан ҡыҙҙары Фатима – 7 йәш, Латифа – 4 йәш,Мәхүпъямал -3 йәш.\nИке ҡатынын да хөрмәт менән ҡараған һәр береһенән өсәр ҡыҙ бала (1850 йылдарҙан һуң ир балалары була әле) үҫтергәндәр бер ихатала, ағаһы Ҡәҙерғол Ғәбделмәнов (1792 йылғы) 1842 йылда 50 йәшендә үлә, ҡатыны Инсебикә – 56 йәш, улы Бағаҙан (14 йәш) йәшәй. Уларҙан Ҡәҙерғоловтар таралған.\nСолтанғолов Аҙнабай, Йомағол (Ғәлиәкбәрҙә йәшәгән Баймөхәмәтовтар таралған),Ҡарағол нәҫелдәре 3-5 ихатала йәшәй. Темәс ауылында йәшәгән осорҙа Ҡарағол Солтанғолов (1791 йылғы) 1812 йылғы Ватан һығышында ҡатнашып, 1814 йылда Парижғаса итеп, дан яулаған. (Ә.З.Әсфәндийәров, “Башҡортостандың ауылдары тарихы” китабында, 110 сы бит).\nӘлеге ваҡытта Әминев Ағзам Яхъя улы үҙ баҡсаһында тапҡан 1814 йылдарҙағы Ватан һуғышында бирелгән миҙал һаҡлана.\nБесәнсе Ҡолмөхәмәтов, Бикмөхәмәт, Арыҫланғол Бесәншиндәр атаһы, ике улдары менән 6-8 ихатаны тәшкил иткән.\nБейембәт Ҡайдайҡужин, Хисаметдин Ҡотлоғужин, Ҡобай, Кинйәбулат Таһировтар– 9-14 ихатала йәшәгән.\nҒәбит Нийәнсурин (1797 йылғы), Мәүлетбирҙе (1837 йылғы), Ишбулды (1808 йылғы), Әхмәт (1822 йылғы), Ғәбитовтар (1809 йылғы), Ишйәр (1811 й.), Дәүләтҡол Хәлитовтар (1820 й.) – туғандар 15-20 ихатаны тәшкил иткән (хәҙер уларҙан Ғәлиәкбәрҙә, башҡа тарафтарҙа йәшәгән туғандары Ғәбитов, Хәлитов, Сәғитов,Әхмәтовтар таралған).\nЙыһанша, Солтан Мөмәтҡужин, Кинйәғол Ырыҫҡужин, Ишмырҙа Мәһәҙиев, Игебай Йәнбәков, Мөхәмәтрәхим Япарғолов, Ғайса Шәриповтар нәҫеле 21-29 ихатаны тәшкил иткән. Баҙарғол Япарғолов 1850 йылда ике йортҡа, Зөлкәрнәй Ишемғоловтың нәҫеле 11-се йортҡа, йәғни тимерҙәр тәшкил иткән ауылдарға күсерелгән. Йәмғеһе 31 ихатала 58 ир ат, 56 ҡатын-ҡыҙ йәшәгән. Беҙҙең төбәк Ырымбур ғубернаһы Верхний Урал өйәҙенең, 7-се башҡорт Ҡарағай-Ҡыпсаҡ олоҫона ҡараған.\n1850 йылғы рәүиздә Мунаш байҙың үҙе һәм нәҫелдәре телгә алынмай, тимәк ауыл Ә.З.Әсфәндийәров билдәләгән йылдан алданыраҡ (1834 йылғы рәүиздә Ғәлиәкбәр ауылы телгә алынмай, картала күрһәтелмәй) барлыҡҡа килгән.\n1859 йылда 25 өйҙә 148 кеше йәшәй. 1920 йылда ауыл икеләтә ҙурая 66 өйҙә 337 кеше йәшәгән. 1940 йылда 68 хужалыҡта 324 кеше йәшәһә, ауылдан икенсе урындарға Айҙәрбәков, Айгашкиндәр күскән. Алдағы рәүиздә телгә алынмаған фамилияларҙың күптәре икенсе урындарға күсә. Эргәләге күрше-тирә ауылдарҙан: Кәбәс, Ҡалғаһау (Ҡолғона) Кәшәле, Түбәнге, Үрге Нөгөш, Бикташ, Маҡар ауылы Ҡолғанаһынан Бөйөк Ватан һуғышынан алда, унан һуң да яңылары өҫтәлеп, Ғәлиәкбәр ауылы ҙурая.\nҒәлиәкбәр ҡарттың нәҫелдәрен дауам итеүсе улы Йәрмөхәмәт, уның улдары Вәлиәхмәт, Зәйнулла, уның улы Батыргәрәй (ҡыҙы Тамара Аллабирҙина Тимер ауылында йәшәй), уның ул һәм ҡыҙҙары, Йәрмөхәмәт ҡарттың ҡыҙҙары Мәхмүҙә, Бәлхийә (1898…. йылғы), уның улдары Рәхмәт, Әхмәт (Әбделмәмбәт ауылында йәшәй), уның ҡыҙ һәм улдары Әпдрәхим бабайҙың ҡыҙ һәм улдары, Фатима инәйҙең ҡыҙы Әминә, уның улдары йәшәй. Ғәлиәкбәрҙең ағаһы Ҡәҙерғолдан улдары Әхмәтйән, уның ҡустыһы Мөхәмәтйән, улы Әхмәткирәй, уның улы Зәки (1922 йылғы) Ишембай районы Этҡол ауылында Ҡәҙерғоловтар таралған. Темәс ауылынан Бөрйәнгә, Тимер ауылына Ҡәҙерғоловтарҙың туғандары килеп ултырған.\nБөгөнгө көндә Ғәлиәкбәрҙә күбеһенсә Ғәбитовтар, Каһармановтар, Сәғитовтар, Әминевтар, Аҫылғужиндар, Хәлитовтар, Сабитовтар, Ғәлиевтар, Толомғужиндар,Ишмөхәмәтовтар, Байғазиндар, Биккининдар, Исламбаевтар, Күлбаевтар һ.б нәҫел-нәсептәре йәшәй. Хәҙер инде улар затынан әллә күпме билдәле шәхес: уҡытыусы,нефтсе, урмансы,врачтар, ғалим һәм башҡа һөнәр кешеләре, зыялылар үҫеп сыҡҡан, бөтә республикаға таралған. 2004 йылда ауылда 125 хужалыҡта йәмғеһе 500 кеше йәшәй .\nЭйе, күкһел тауҙар менән уратып алынған ҡаҙан һымаҡ ҡына ергә һыйынып ултырған Ғәлиәкбәр ауылы йылдан-йыл ҙурая, матурая. Асфальт түшәлгән урам буйлап береһенән-береһе күркәм йорттар теҙелгән. Ғәлиәкбәр ауылында тәү тапҡыр 1994 йылдың 17 июнендә “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!” байрамы уҙғарылды.


«Күләгәлә» эшләүсе йүнселдәр арҡаһында бюджет 10 миллиард һумға тулыланып етмәй\nБыл турала Башҡортостан буйынса федераль инспектор Андрей Чечеватов хеҙмәт мөнәсәбәттәрен легалләштереү, рөхсәтһеҙ мәшғүллекте кәметеү буйынса координация советының эшсе төркөмө ултырышында белдерҙе.\nАндрей Чечеватов әйтеүенсә, тейешенсә теркәлмәгән хеҙмәткәр пенсия һәм башҡа социаль пакеттан ҡолаҡ ҡағыу ғына түгел, тотош ил иҡтисадына ла зыян килтерә. Эш хаҡын конвертта биреү тәжрибәһе бер республикала ғына түгел, тотош илдә киң таралған. Илдә 88 миллион эшсе халыҡтың 49 миллионы ғына рәсми теркәлгән. Республикала иһә 2 миллион ярым хеҙмәт йәшендәге халыҡтың 31 проценттан ашыуы легаль иҡтисадта эшләмәй. Был проблема властың иң түбән кимәлендә, урындарҙа хәл ителә башларға тейеш, тине федераль инспектор.\nАндрей Чечеватов, Башҡортостан буйынса баш федераль инспектор: «Күләгәлә» эшләүсе эшҡыуарҙар һәм хеҙмәткәрҙәрҙе асыҡлау эше властың иң түбән кимәленән башланырға тейеш. Сөнки хоҡуҡ боҙоуҙар урындарҙа башланып, үрләй бара арта ғына. Йыш ҡына муниципалитеттар йәшерен эшләүсе бәләкәй эшҡыуарлыҡ предприятиеларын үҙҙәре үк ҡурсалай. Һөҙөмтәлә ҡаҙна 50 процентҡа тиклем килемһеҙ ҡала».\nБыл мәсьәләләр хеҙмәтте һаҡлау буйынса ведомство-ара комиссия ултырышында ла тикшерелде. Белгестәр әйтеүенсә, быйыл эш урындарында теркәлгән бәхетһеҙ осраҡтар кәмегән. Йәмғеһе производствола 330 кеше йәрәхәтләнгән, 46 кешенең ғүмере өҙөлгән.\nТатьяна Астрелина, Башҡортостан буйынса баш дәүләт хеҙмәт инспекторы: «Ғөмүмән алғанда республикала был өлкәлә хәл яҡшыра бара. Эш урындарында тикшереү барышында 3 меңгә яҡын ҡағиҙә боҙоу осраҡтары асыҡланды. Былтыр ул 4 меңдән ашҡайны. Бигерәк тә транспорт һәм төҙөлөш өлкәһендә хеҙмәтте һаҡлау эшенә һүлпән ҡарайҙар».


яңғыҙ буш урын өсөн - Видеочивать Германия\nяңғыҙ буш урын өсөн\nФранция баш ҡалаһының төньяҡ - был романтика аҡ төн генә түгел, тылсым перспективалары Невский, ә миллиондан ашыу кеше йәшәйМинең уйлауымса, улар араһында оҡшашты табыуы мөмкин түгел кеше аңына, тоғро дуҫтар һәм тағы ла ысын мөхәббәт. Беҙ һеҙҙең сайтында танышырға ашыҡты развеять сомнения"видеочить"бөтә көсөн, йөрәк йәки видео чат туғандаш өсөн партнерҙар табыу. Теркәү өсөн ғариза был һеҙ һәм һеҙгә етерлек, уларҙы ябып сервис инеү уңайлы булды. Берләшмәһенең әүҙем ағзаһы булып китә"Видеочить", ҡатнашыусылар һеҙ алмайсы тикшереү, хуплау табыуын белдерҙе һәм, өҫтәмә вариант ҡулланыла, шулай уҡ көндәлек видеочат ҡыҙыҡлы осрашыу үткәрҙе. Статистика буйынса, уларҙың һәр береһе тиерлек бер миллион һәйбәт аралаша сайтты файҙаланыусылар араһында ла табыр инем. Һеҙ үҙегеҙ ҡарағанда күберәк һәм тормошҡа үткәреүселәрҙе"видео-сат", осрашыу ихтималлығы күберәк уңышлы эшләй нью-йоркта. Мөхәббәт ул тел табып, йә ваҡытта һөйләшә ғаиләһендә. Киңәйтелгән эҙләү ҡулланыу сайтында танышырға өсөн кандидаттар өсөн идеаль видеочатый таба.\nКеше, һинең менән үҙен уңайлы тоя, нисек эсендә лә, тышында.\nТеге, кем менән килеп инеүең әле видеочат переполненных беркасан ла мөмкин. Беҙҙең сайтҡа мең кеше - ул дуҫ, улар осрашты, уларҙың ғаилә булдырыу. Осрашып аралашыу ҡыҙыҡлы ғына тыйылмай ваҡытын сарыф итмәй эшләргә һәм нью-йорк"видеочат".\nRussian kotiro-Teití i runga i te Ipurangi marena wahine\nиң яҡшы ч рулетка видеочивать рулетка рулетка менән ҡыҙ видеочивать ҡыҙы менән һәм бушлай теркәү видеочивать иғлан заможняя ҡатын-ҡыҙы таныштырҙы. ир-егет менән таныштым. 18 ҡыҙы менән бушлай видеочить чатта теркәлергә булмаған видео онлайн онлайн видео чат танышты фото танышты


Өфөлә рәсми рәүештә һигеҙ мең эшһеҙ иҫәпләнә // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nӨфөлә рәсми рәүештә һигеҙ мең эшһеҙ иҫәпләнә\n14:41, 14 мая 2012 Иҡтисад\nӘлеге ваҡытта Өфөлә рәсми рәүештә һигеҙ меңдән аҙ ғына ашыуыраҡ эшһеҙ иҫәпләнә. Эшһеҙлек кимәле ҡалала 1,44 процент тәшкил итә.\n«Башинформ» агентлығына Башҡортостан баш ҡалаһының Халыҡ мәшғүллеге үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, йыл башынан алып Өфөнөң эш биреүселәре 44600 вакантлы урын тураһында мәғлүмәт биргән. Бөгөнгө көндә вакансиялар банкында 21100 буш эш урыны тураһында мәғлүмәт бар.\nБаш ҡаланың хеҙмәт баҙарында көсөргәнешлек коэффициенты әлеге ваҡытта 0,4 тәшкил итә.\n2012 йылдың башынан Өфөнөң Халыҡ мәшғүллеге хеҙмәте йәмғеһе 7200-гә яҡын кешене эшкә урынлаштырған. 6600-ҙән ашыу кеше иҫәптән төшкән. Был ваҡыт эсендә яҡынса 5900 өфөлө эшһеҙ тип танылған.


Бөгөн «Һамар-Өфө- Силәбе» трассаһының 1517-се километрында юл-транспорт фажиғәһе теркәлде\nИглин районының Загорск ауылы эргәһендә «ДАФ» менән «Скания» йөк автомобилдәре бәрелеште. Ҡайһы бер мәғлүмәтәр буйынса, быға беренсе транспорт сараһының тәгәрмәсе ысыҡынып китеүе сәбәпсе булған. Шунлыҡтан ул ҡаршы һыҙатҡа килеп сыҡҡан. Ҡот осҡос фажиғә һөҙөмтәлә ике водителдең дә ғүмерҙәре өҙөлә. Ә үлемесле осраҡ буйынса тикшереү бара.\nӘ был кадрҙар Өфөнөң «Салауат Юлаев» проспектында төшөрөлгән. Ағиҙел күпере яғына китеп барған аҡ төҫтәге Форд Фокус автомобиленең ҡапыл артҡы тәгәрмәсе төшөп ҡала. Һөҙөмтәлә ул йәнәш барыусы Шевролеға бәрелә. Бәхеткә күрә, кешеләр араһында зыян күреүселәр юҡ. Әммә водителдәргә траспорт сараларын ремотларға тура киләсәк. Шулай уҡ ҡазаға тарыған хужаға юғалған тәгәрмәсен табыу өсөн байтаҡ ваҡыт талап ителгән.


Якуб Клепиштан да оҫта буллитсы юҡ\n8 Ғинуар 2011, 13:26\nЯкуб Клепиш – Чехия хоккей мәктәбе тәрбиәләнеүсеһе, һөжүмсе. 1984 йылдың 5 июнендә Прагала тыуған. 2008 йылда Чехия беренселеге чемпионы була. Шул уҡ йылда Чехия йыйылма командаһына алына. Уның составында былтыр донъя чемпионы исемен яулай. НХЛ-да уйнап өлгөрә. «Вашингтон Кэпиталз» составында 66 уйын уҙғарып, дүрт шайба индерә, унында гол индереүгә булышлыҡ итә. Һуңғы ике миҙгелдә Омскиҙың «Авангард» командаһында уйнай. Буйы 186 см, ауырлығы – 95 кг.\nНХЛ-да эштәрем бешмәгәс, башыма тыуған яғыма ҡайтырға кәрәк, тигән уй килде. Икенсенән, яҡташтарымдың күпләп Рәсәй чемпионатында ҡатнашыуы ла, үҙемде лә унда һынап ҡарарға кәрәк, тигән уйға килтерҙе. Күп тә үтмәй, Омскиҙың «Авангард» клубы мине эҙләп тапты һәм һөйләшеүҙәр башланыҡ. Һәм бөйөк яҡташым Яромир Ягр менән бер звенола сығыш яһай башланым. Әлбиттә, ундай көслө профессионал менән типә-тиң уйнауы ауыр. Ярарға тырышып, хаталанып та китеүең ихтимал. Үҙ-ара талашып киткән саҡтар ҙа булғыланы. Тик бер-беребеҙгә үс тотоп йөрөмәнек. Бергә ресторанда ултырып ашамаһаҡ та, аралашып йәшәнек. Ул үҙенсә шаяртырға ярата. Мин дә был йәһәттән төшөп ҡалғандарҙан түгел. Ярда (Ягрҙы шулай тип йөрөтәләр – авт.) менән талашҡас, ул хаҡлы булмауымды аңлатты һәм уның менән килештем. Ғөмүмән, Ягрҙы Чехияла хөрмәт итәләр. Уны иң бөйөк хоккейсы тип һанайҙар. Һәм мин уның менән бергә уйнауыма шатмын. Бындай бәхет һәр кемгә лә эләкмәй ул...\nШулай Омскиҙа ике миҙгел үтеп китте. Инде клуб етәкселегенән башҡа тәҡдим булмағас, Өфө минең менән ҡыҙыҡһынды. Шунда уҡ риза булдым. Сөнки бында иң көслө уйынсыларҙың йыйылғаны һәм белгестәрҙең юғары кимәлдә булыуы Башҡортостандың баш ҡалаһына килеүемә этәргес булды. Әлеге лә баяғы яҡташтарым да бар бит инде. Шулай итеп, «Салауат Юлаев» менән ике йылға контракт төҙөп, Башҡортостан менән яҡындан танышырға булдым. Бында барыһы ла оҡшай. Йылы ҡабул иттеләр. Дөрөҫөрәге, бөтәһе лә юғары кимәлдә ойошторолған. Уйна ла уйна. Командала мөхит һәйбәт. Яҡташым Мирослав Блатяк менән шунда уҡ уртаҡ тел таптыҡ. Томаш Староста менән дә бер мәл Словакияла бер клубта уйнаныҡ.\nӘ инде Радулов тураһында әйтеп тороуы ла артыҡ булыр. Иҫ киткес егет. Өфөгә килгәс, Блатяк мине уның хаҡында иҫкәрткәйне. Йәнәһе, тиктормаҫ хыялый, тип һәм беренсе көндө үк быға инандым. Киске ашҡа ресторанға килеп инеү менән ул, яр һалып, сәләмләй башланы. Инглизсә аралашырға ярата. Урыны менән урыҫса ла ҡушып ебәрә. Торғаны бер хыялый. Күңел асырға ярата. Һәр ваҡыт төрттөрөп шаярта. Бик яҡшы егет. Бөтә иғтибарҙы үҙенә йәлеп итә. Дөрөҫөрәге, уйында ла, ялда ла ул һәр ваҡыт алда. Сашаның энергияһы шул хәтлем күп, ул, моғайын, өйгә ҡайтҡас, бармаҡтарын электр розеткаһына тығып яталыр, тип уйлайым. Аккумулятор һымаҡ бит. Беҙ ҙә ҡайһы саҡ Патрик Торесен һәм Роберт Нильсон менән йыйылышабыҙ ҙа Радуловҡа «һөжүм» итәбеҙ. Ул, әлбиттә, бирешергә теләмәй, әммә күмәгебеҙгә көсө етмәй... ҡыҫҡаса әйткәндә, күңелле йәшәйбеҙ. Баш тренерыбыҙ Вячеслав Быков менән дә килешеп эш итәбеҙ. Башта унан ҡурҡҡайным. Сөнки ҡайһы берҙәр, чехтарҙы яратмай, тигән имеш-мимештәрҙе еткергәйне. Былай һиҙелмәй. Уҙған беренселектә донъя чемпионы булғас, ҡулымды ҡыҫып ҡотланы.\n– Якуб – үҙенсәлекле уйынсы. Составҡа шунда уҡ инеп китте. Оҫта, тәжрибәле һөжүмсе булараҡ, эшен еренә еткереп башҡара. Ә инде буллит – уның икмәге, тиһәм дә, яңылышмаҫмын. Был йәһәттән КХЛ-да ла уға етеүсе юҡ.\n«Салауат Юлаев» командаһы уҙған йылдың һуңғы көндәрендә Хабаровскиҙа урындағы «Амур» хоккейсылары менән ике осрашыу уҙғарғайны. Тәүгеһендә майҙан хужалары көсөргәнешле алышта ҡунаҡтарҙы 6:5 иҫәбенә отһа, икенсеһендә юлаевсылар 0:4 иҫәбенә ҡыйратты. Яңы йылдың тәүге уйынында «Салауат Юлаев» командаһы Астанала «Барыҫ»тан буллит буйынса 4:3 иҫәбенә еңелде.


“Ағиҙел” – рухи тормошобоҙҙоң айырып алғыһыҙ бер өлөшө, өмөтө, таянысы, халҡыбыҙҙың кем икәнен иҫкә төшөрөп тороусы һәм халыҡҡа хеҙмәт итеүсе журнал булараҡ та ҡәҙерле. Ул әллә ниндәй ауыр замандарҙа ла тотҡарлыҡһыҙ сығып килде һәм бында редакция коллективының хеҙмәте баһалап бөткөһөҙ, тип уйлайым. Уларға оло рәхмәтемде белдереп яуаплы, ауыр эштәрендә ҙур ижади уңыштар, сәләмәтлек, рухи ныҡлыҡ теләп ҡалам!\n“Ағиҙел” үҙенең ижади биографияһы һәм уңыштары менән ысын мәғәнәһендә халыҡҡа бурыслы, сөнки уны һәр ваҡыт халыҡ яҡланы. Әгәр баҫма тарихына күҙ һалһаң, уның туҡһанынсы йылдарҙа ла йәшәү өсөн нисек ҡырталашҡанын үҙем дә күреп беләм. Хатта тиражы төшкән мәлдәрҙә лә “Ағиҙел” юғалып ҡалманы – халыҡ менән бергә булды, сөнки сәбәп редакция коллективының насар эшләүендә түгел, ә йәшәү кимәленең түбән төшөүе, хаҡтарҙың артыуы, халыҡтың күңел төшөнкөлөгөнә бирелеүе, эшһеҙлек кеүек нәмәләрҙән тора ине.\nБашҡортса уҡыусылар йылдан-йыл кәмегән бөгөнгө мәлдә лә ”Ағиҙел”гә еңел түгел. Ләкин шуға ҡарамаҫтан ул үҙ юлынан бара: һәр һаны халыҡҡа үҙ ваҡытында етеп тора. Баҫма уҡыусыларҙы әҙәбиәттең өр-яңы ҡаҙаныштары менән даими таныштырып, уларҙа нәфис һүҙ ярҙамында ғәҙеллек, ватансыллыҡ тойғоларын тәрбиәләүгә ҙур көс һала – был уның төп тәғәйенләнеше. Журналдың ижади даирәһе киң, маҡсаты асыҡ, теле үткер, йөкмәткеһе бай, ижтимағи йүнәлеше әүҙем. Ул киң йәмәғәтселеккә ижтимағи тормошобоҙҙағы хәлдәрҙе аңлатыу һәм еткереү, әхлаки сәләмәтлек өсөн көрәш, Башҡортостан Республикаһында ижтимағи һәм фәнни фекерҙе үҫтереү һәм халыҡҡа еткереүҙә һәр ваҡыт алдан йөрөй, милләт-ара татыулыҡҡа өндәй, йәш һәләттәргә юл аса, әҙәби тәнҡит, әҙәбиәт ғилеме, ижтимағи-фәнни фекер, эстетик ҡараштар үҫешен сағылдыра, республика яҙыусыларының ижад мәктәбе ролен дә үтәй. Башҡорт әҙәбиәтенең иң матур үрнәктәрен, башлап яҙыусыларҙың әҫәрҙәрен нәшер итеү һәм халыҡҡа еткереү, йәш таланттарҙы табыу һәм үҫтереү, уларға ярҙам ҡулын һуҙыу, Башҡортостандан ситтә ятҡан милләттәштәребеҙҙең рухи донъяһын ҡайғыртып уларға баҫманы алып барып еткереү, халыҡты туғандаш әҙәбиәттәрҙең иң матур өлгөләре менән таныштырыуҙа ла “Ағиҙел” ҙур эш башҡара. Йыйып әйткәндә, “Ағиҙел” – әҙәбиәтебеҙҙең, милләтебеҙҙең йылъяҙмаһы ролен үтәй. Минеңсә, үҙен киң әҙәбиәт юлына сығарыусы баҫмаға барлыҡ республика яҙыусылары, журналистары ла тап минең кеүек ҙур хөрмәт менән ҡарайҙыр, тип уйлайым.\nӘ бөгөнгө “Ағиҙел”ебеҙ ниндәй һуң? Башҡорт телендә ҡалын булып сыҡҡан берҙән-бер әҙәби һәм ижтимағи-сәйәси журналыбыҙ әле лә халыҡҡа хеҙмәт итә. Ундағы “Тере хәтер”, “Дуҫлыҡ күперҙәре”, “Беҙҙең календарь”, “Шиғриәт”, ”Публицистика”, ”Проза”, “Әҙәби тәнҡит”, ”Китап кәштәһе”, ”Тәржемә мәктәбе”, ”Сатира һәм юмор”, ”Әҙәби тәнҡит”, ”Сәсмә әҫәрҙәр” кеүек рубрикаларҙа танылған яҙыусылар менән бергә башлап яҙыусылар ҙа сығыш яһай. Журналдың йөкмәткеле ҡалын журнал булып сығыуында үҙендә ҙур яуаплылыҡ тойоп эшләүсе абруйлы редакция коллективының роле ҙур, тип уйлайым, баҫма авторҙарының уҡымлы әҫәрҙәре баҫылыу ҙа быға булышлыҡ итәлер. Хәҙер “Ағиҙел”де күп өлкәләр һәм милли республикаларҙа ла алдырып уҡыйҙар, Башҡортостандан ситтә йәшәүсе милләттәштәребеҙ ил-йорт ваҡиғалары һәм әҙәби процесс менән даими танышып бара.\nБылар барыһы ла яҡшы, әлбиттә, әммә журналдың тиражы кәмеү барыбер йөрәкте өйкәп тора. Баҫма йәшәһен, тиражы артһын өсөн тағы ла нимә эшләргә кәрәк һуң? Минеңсә, йәмғиәттә ҙур урын биләүсе иң белемле ҡатлам – уҡытыусыларға мөрәжәғәт итергә кәрәк! Теләк булғанда улар башҡорт баҫмаларына ла, “Ағиҙел”гә лә ҙур ярҙам күрһәтә алыр ине. Һәм мин быны үҙем ике тиҫтә йыл башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытҡан кеше булараҡ, ҡулымды йөрәгемә ҡуйып ышандыра алам. Әгәр республика ауылдары һәм ҡалаларындағы бөтә башҡорт теле һәм әҙәбиәте кабинеттарында берәр дана ғына “Ағиҙел” ятҡанда ғына ла, баҫманың яҙмышы ыңғай яҡҡа үҙгәрер ине бит! Туған тел уҡытыусыларының район һәм ҡала конкурстары үткәрелә, шунда уҡытыусыларҙың кабинетында башҡортса баҫмалар ятыуына иғтибар итергә кәрәк. Үҙемә ҡалһа, башҡорт теле һәм әҙәбиәте, туған телдәр кабинеттарында һис шикһеҙ ”Йәншишмә”, “Аманат”, “Йәшлек”, “Башҡортостан”, “Ватандаш”, “Шоңҡар”, ”Аҡбуҙат” кеүек баҫмалар ятырға тейеш. Уҡыусыларым иртән класҡа килеп инеү менән уларҙы ҡарай, уҡый башлай торғайны, һәр башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәрен матбуғатта сыҡҡан ҡыҙыҡлы көнүҙәк мәҡәләләрҙе уҡыу, уҡығандарҙан һөйләтеү һәм үҙ фекеренде белдереү кеүек тормош дәрестәренән башлап ебәрә торғайныҡ. Бынан һуң хатта тәнәфес ваҡытында ла уҡыусыларҙы гәзит-журналдарҙан айырып алып булмай ине.\nБашҡорт баҫмаларында эшләүсе журналистар, яҙыусылар, шағирҙар менән дә осрашыуҙар ойоштора торғайным: төрлө йылдарҙа уҡыусылар алдында Рәшит Солтангәрәев, Яҡуп Ҡолмой, Тайфур Сәғитов, Рауил Ниғмәтуллин, Таңһылыу Кусимова, Нәжибә Мәҡсүтова, Фәнил Фәйзуллин, Әмир Әминев, Нияз Сәлимов, Аҫылғужа Баһуманов, Наил Ғәйетбаев, Рәсимә Ураҡсина, Йомабикә Ильясова, Гөлсирә Ғайсарова, Рәмил Йәнбәков, Гөлшат Әхмәтҡужина кеүек яҙыусылар, шағирҙар, ғалимдар менән ҡыҙыҡлы осрашыуҙар булды. Быларҙың һөҙөмтәһе булып уларҙың тыуған яҡты өйрәнеү, ирекле һәм ижади инша яҙыу дәрестәрендә үҙ фекерҙәре һәм күҙәтеүҙәре менән матур итеп бүлешә белеүе булғандыр. Һуңынан балалар “Йәншишмә”, “Аҡбуҙат”биттәрендә үҙҙәре лә теләп баҫыла, ижади һәләттәрен үҫтерә, республика иншалар конкурстары, олимпиадаларҙа призлы урындар яулай торғайны, күптәре университеттың журналистика бүлеген тамамлап хәҙер үҙҙәре билдәле журналистар булып китте.\nБына бит ул нисек матбуғаттың балаға тәьҫир итеү көсө! Ҡыҫҡаһы, матбуғат ул – милләттең киләсәге, өмөтө, уның аңын үҫтереүсеһе, халыҡтың рухи терәге һәм тормошон алға этәреүсеһе. Матбуғаттың айырыуса йәш быуынға тәьҫир итеү көсө ҙур, шулай булғас, ҡәҙерле уҡытыусылар, “Ағиҙел” менән бергә булайыҡ, бергә ҡалайыҡ!\nМиләүшә Годбодь (Ҡолмөхәмәтова),\nЮғалмаҫтыр аттар диңгеҙҙә\nМ өнир Ҡунафиндың “Йөҙөп барған, ти, аттар диңгеҙҙә…” повесының (“Ағиҙел“, 2016 йыл, 1-се һан) нигеҙендә бөгөнгө заманда бер ауыл эсендә барған ваҡиғалар ята. Хәлдәр таныш: ҡасандыр халыҡты эш менән тәьмин итеп торған леспромхоз юҡҡа сыҡҡан, шуға күрә типһә тимер өҙөрҙәй ир-егет ҡайҙа барып төртөлөргә, ҡайҙан аҡса табырға белмәйенсә ҡаңғыра ла өмөтөн өҙөп, эскелеккә һабыша. Халыҡ үҙ ерендә үҙе ҡарап үҫтергән ағасҡа ла хужа түгел. Тәртипте күҙәтергә тейешле хоҡуҡ һаҡлау органдары вәкилдәре үҙҙәре үк баш-баштаҡлыҡ ҡыла. Күренеүенсә, хәлдәр шәптән түгел. Шулай тип кенә һығымта яһарға булыр ине. Әммә повесть быға юл ҡуймай, сөнки авторҙың маҡсаты тормошобоҙҙо тик ҡара буяуҙарға ғына манып күрһәтеү түгел. Яҙыусы донъяға, әйләнә-тирәгә, киләсәккә оптимистик күҙлектән ҡарай, уҡыусының иғтибарын да нәҡ шуға йүнәлтә. Ә уйлап ҡараһаң, ысынлап та, ниңә әле туҡтауһыҙ зарланырға? Ә унан ғына ни фәтүә? Ҡасан тормош гел генә ал да гөл булған һуң? Ҡасан кеше ығы-зығыһыҙ, һис ҡайғыһыҙ ғына йәшәгән? Булмаған ундай ваҡыт. Ниндәй генә заман булмаһын, кеше үҙ башынан төрлө һынауҙар үткәрә, ауырлыҡтар, ҡаршылыҡтар аша үрләй ғүмер тауҙарын. Бына-бына тиҙҙән тормош яҡшырыр, беҙгә лә бәхет бер йылмайыр, тигән өмөттәр йәшәтә, алға әйҙәй Хоҙай бәндәһен. Повесть геройҙары ла шундай оптимистик рухлы кешеләр. Эскерһеҙҙәр, ябайҙар, бер-береһе өсөн өҙөлөп торалар, бер-береһенә терәктәр. Береһе иңенә төшкән ҡайғы-хәсрәтте тотош ауыл менән күтәреп, йырып сығырға әҙер Ташлыйылға халҡы. Ана шундай ихлас кешеләр өлгөһөндә уҡыусыға уйланырға ла, һығымта яһарға ла урын бар.\nПовеста тормоштан зарланып ҡына ятыуҙан файҙа юҡ, үҙ йүнеңде үҙең күрмәһәң, бер кем дә ҡулыңа килтереп тоттормаҫ, тигән фекер ярылып ята. Ошоға өҫтәп, меҫкен хәлгә төшөүгә эскелек менән ялҡаулыҡ, битарафлыҡ менән баҙнатһыҙлыҡ кеүек сифаттар килтерә, тигән хәҡиҡәт иҫкә төшә. Бер ҡорға тупланып, бер-береңә ярҙамсыл, теләктәш булып йәшәгәндә теләһә ниндәй ауырлыҡтарҙы еңергә, ҡаршылыҡтарҙы йырып сығырға була, тигән һығымтаға килтерә повестағы хәл-ваҡиғалар, шулар фонындағы геройҙар.\nНиндәй образдар, ниндәй хәл-ваҡиғалар аша бойомға ашыра икән яҙыусы үҙенең изге маҡсаттарын? Бер аҙ байҡау яһап алайыҡ әле.\nПовеста өс айырылмаҫ дуҫ , өс таған Фәнил, Шамил, Рәүеф исемле егеттәр үҙәк урынды биләй. Фәнил – үҙ-үҙен яҡлай алырлыҡ көсө ташып торған егет (изоляторҙа үҙен йәберләтергә юл ҡуймауы үҙе ни тора). Шамил – шиғри күңелле (байтаҡ авторҙарҙың шиғырҙарын яттан белә), хыялға бай. Ә инде Рәүеф дуҫлыҡтың ҡәҙерен белә торған, иптәштәре өсөн утҡа-һыуға инергә әҙер булыуы менән хәтерҙә ҡала. Иң мөһиме, улар юлдан яҙған, тормош упҡынына батҡан кешеләр түгел. Эскегә бирелеп, бер аҙ хаталанып алалар-алыуын, әммә ваҡытында аҡылдары етеп, тура юлға баҫалар. Киләсәктә үҙ юлын табып, берәй шөғөлгә ылығып, матур донъя көтөрҙәр, нәҫел тамырҙарын дауам итерҙәр тигән ышаныс ҡала күңелдә. Бына ошондай идея кәрәк түгелме ни бөгөнгө китап уҡыусыға?\nЯҙыусы үҙ геройҙарын төрлө хәл-ваҡиғалар ағышында етди генә һынауҙарға ҡуя. Был – тәбиғи ҙә. Юғиһә, әҫәрҙең ҡыҙығы ла булмаҫ ине. Ә былай һәр бер образ даими үҫештә. Уларҙың яҙмышы уҡыусыны ҡыҙыҡһындырғандан-ҡыҙыҡһындыра. Йәшерен-батырын түгел, башта был егеттәр уйҙарында бары тик эскелек кенә булып, эшлекһеҙ, бер нигә һәләтһеҙ байғоштар һымаҡ тойола (теләнселәп эсергә эҙләү, түбәнселеккә төшөү, Шамилдың ерле юҡтан бәләгә тарыуы). Был насар ғәҙәттән ҡотола алмаҫтар кеүек. Яҙмыштары фажиғәле тамамланыр һымаҡ. Әммә һис тә улай түгел икән. Артабан был егеттәрҙең күңел матурлығына, ихласлығына, бер-береһенә ныҡлы терәк булыуына инана барабыҙ. Уларҙың баш эймәҫлеге, ғорурлығы, изге күңеллелеге һоҡландыра. Бигерәк тә Фәнилдең бәләгә ҡалған мәлендә дуҫтарҙың бер-береһенә ҡалҡандай булыуы, утҡа-һыуға ла инергә әҙер тороуҙары һәр кемебеҙгә фәһем алырлыҡ. Бына ысын дуҫлыҡ ниндәй була ул, тигән уй килә күңелгә. Повесть һуңында ошо өс дуҫтың араҡы шешәһен селпәрәмә килтереү күренеше лә автор тарафынан бик йәтеш уйланылған. Барлыҡ бәлә-ҡазаларҙың башы, тормош нигеҙенең емерелеүе – эскелектән. Шул ағыуҙан ҡотолоп ҡына яҡты, матур киләсәккә өмөтләнергә мөмкин, тигән фекер ята әлеге күренештә. Ә инде егеттәрҙең киләсәгенең матур булаһына шик юҡ.\nПовеста ауыл кешеләренең дә бер-береһе өсөн янып-көйөп тороуына һәр бер ваҡиғала шаһит булына. Бәләгә тарыған Фәнилде (ҡырҡылған ҡарағас өсөн көс еткеһеҙ штраф түләргә кәрәк) ҡотҡарыу өсөн һәр кем ҡулынан килгәнсә ярҙам итергә тырышып, аҡса йыйнаҡлай. Хамматтан башҡалар кеше иңенә төшкән бәләне ауыр кисерә. “Утыҙ етенсе йылғы репрессия афәтендә Ташлыйылғанан бер генә кеше лә атылмаған да, үлтерелмәгән дә. Сөнки бер-береһен һатыусылар булмаған. Замана ҡорто күңелдәргә, йәндәргә лә эйәләгән икән,” – тип уфтана Фәрит, кемдеңдер аранан ошаҡсы булыуына ишаралап (кем икәнен һиҙемләйҙәр инде). Ә повесть аҙағында Фәнил ана шул Хамматтың ҡәберенә лә ҡарағайҙан бура яһап ҡуйырға тәҡдим итә. Дуҫтарының ризаһыҙлығына ҡаршы бына нимә ти ул: “Юҡ, егеттәр, ата-бабанан ҡалған йола закондан да, изгелектән дә, яуызлыҡтан да олораҡ ул.” Егеттәрҙең һаман да икеләнеүенә: “Эләкмәйбеҙ. Ошаҡлаусылар бөттө ауылда,” – тип яуаплай ул, ышаныслы рәүештә. Күреүебеҙсә, бөтәһе лә имен-аман тамамланды, изгелек яуызлыҡтан өҫтөнөрәк булып сыҡты. Бында ла бик аҡыллы фекер тоҫмаллана: рухыбыҙ ныҡлы, күңелебеҙҙә иман булғанда, татыу, берҙәм ғүмер иткәндә барлыҡ ауырлыҡтарҙы ла еңеп сығырға мөмкин.\nТағы бер иҫтә ҡалырлыҡ матур образ хаҡында әйтмәү мөмкин түгел. Ул – Мостафа. Ауылым, ауылдаштарым тип янып йөрөгән был кеше үҙенең тәрән фекерләүе менән торғаны бер философ. “Ана шул аттар, ҡиблаһын таба алмай диңгеҙҙә йөрөгән аттар – беҙ ул. Ул өйөр – һин, мин, айғырҙы менеп барған Рәүеф тә… Беҙ барабыҙ диңгеҙҙә… батмайыҡ тиһәк, өйөрҙө диңгеҙҙә ҡалдырырға ярамай,” – тип аңлата ул Шамилға тормош ысынбарлығын. Ҡайһылай тапҡыр сағыштырыу. Ә нисек сығырға шул диңгеҙҙән йәки бөгөнгө буталсыҡтан, болғаныштан? Быға ла Мостафаның яуабы әҙер: “Үҙегеҙ ҡыймылдағыҙ. Бәйгелә янған тайҙар, ана, егелегеҙ тормош һабанына,” – ти ул ҡәтғи итеп. Ә уйлап ҡараһаң, Мостафаның ошо аҡыллы кәңәше барлыҡ милләттәштәребеҙгә лә саҡырыу булып яңғырай ҙа баһа.\nӘйткәндәй, повестағы һәр бер деталь, һәр күренеш оптимистик рухҡа йүнәлтелгән, һөйләмдәр тәрән мәғәнәгә эйә. Бер нисә миҫал менән әйткәнебеҙҙе дәлилләп ҡарайыҡ.\nПовестағы ваҡиғалар үҙәгендә өс егет. Ғәҙәттә, әкиәттәрҙә батырҙар өсәү була. Шул арҡала улар һынауҙарҙа еңеп сығыусан. Шулай уҡ өс таған йәки өс терәүҙең ныҡлы булыуын да халыҡ күптән иҫбатлаған. Повестағы өс егет миҫалында әлеге хәҡиҡәттең ни тиклем тормошсан булыуына тағы бер ҡат инанабыҙ.\nПовеста Ситдиҡ ҡарттан ҡалған таяҡ та иғтибарҙы үҙенә тарта. Уға ла үҙенсәлекле мәғәнә һалынған. Олатаһының таяғын ҡулына алған һайын Фәнил унан йылы бөркөлөүен тоя. Нимә тип юрарға мөмкин? Беҙҙеңсә, быуындар бәйләнеше, тормоштоң дауам ителеше, яҡты киләсәккә ышаныс, тип аңларға кәрәк быны. Мостафа ҡарт та был таяҡтың “үлсәме башҡа” тип юҡҡа ғына әйтмәйҙер.\nҺабантуй мәлендәге бер күренештә лә үҙенсәлекле мәғәнә йәшеренгән. Бәйгелә Бөрлөгән ҡушаматлы бейәгә эйәреп, тай ҙа бар көсөнә саба. Башҡа аттарҙы уҙып, әлеге тай беренселекте ала. Әммә әҙерлекһеҙ-ниһеҙ сабып, ярһыған мал мандымай, янып әрәм була. Ошо ваҡиғаны ысынбарлыҡҡа күсереп ҡарайыҡ: илебеҙ тормошо бер заман гөрләп алға барҙы-барҙы ла (совет осороноң күтәрелештәр мәле), бер көн килеп пыран-заран емерелде лә ҡуйҙы (үҙгәртеп ҡороуҙар эҙемтәләре). Мостафаның егеттәргә ҡарап: “Нишләйһең, быуынығыҙ менән тормош бәйгеһендә янған тай хәлендә ҡалдығыҙ шул. Тын алып, көс йыйғас, елер саҡтарығыҙ булыр әле”, – тип әйтеүе лә беҙҙең фекеребеҙҙе ҡеүәтләй төҫлө. Шул уҡ ваҡытта киләсәккә өмөт, күтәренке рух та аңлашыла. Фекеребеҙҙе дауам итәйек. Баяғы һабантуйҙа янған тай ғүмерле булып сыға, хатта иткә тапшырылырға дусар ителгәндән һуң да Хоҙай Тәғәлә ярлыҡап ҡала. Был да киләсәгебеҙҙе яҡшыға юрау ҙа баһа.\nТағы бер хәҡиҡәт. Барлыҡ ауыл бер-береһе менән ихлас аралашып, үҙ-ара ярҙамлашып көн иткәндә Хаммат тигән әҙәм, башҡаларҙан айырылып, самогон һатып байып ята. Шул арҡала күпме кешенең һаулығына зыян килтерә, үҙе рәнйеш ала. Ҡомһоҙ, һөмһөҙ был бәндә кире ҡараш, нәфрәт тыуҙыра. Әммә шуныһы ҡыуаныслы: бындай әшәке бәндә ауылда берәү генә. Килтергән яфалары, кеше рәнйеше оҙаҡ көттөрмәй – үҙе эскегә һабышып, яҡты донъя менән хушлаша. Изгелектең яуызлыҡтан өҫтөн булыуына сираттағы дәлил, тип аңларға була был ваҡиғаны. Киләсәк тормош – айыҡ тормош, шунан башҡа афәттәрҙән ҡотолоу юҡ, тигән һығымта ла яһайбыҙ.\nПовеста Ситдиҡ ҡарт образы бар. Әҫәр нәҡ уны ерләү ваҡиғаһы менән башланып китә. Был донъяла хәҙер ул юҡ, әммә хөрмәтле ветеран хаҡында матур иҫтәлектәр йәшәй, олоһо ла, кесеһе лә уны ихтирам менән, ололап телгә ала. Бер көндө ейәне Фәнилдең төшөнә лә инә. Имеш, йәшәреп китә лә Фәнилдең үҙенә оҡшай ҙа ҡала. Бында ла быуындар бәйләнеше тураһында һүҙ бара түгелме? Ситдиҡ кеүек уҙамандар ғүмерен ейәндәре дауам итә. Шулай булғас, тормош юлдарында һынатмаған, ауырлыҡтар алдында бирешмәгән олатайҙар рухына һис кем тап төшөрөргә тейеш түгел. Был да уҡыусы өсөн оло һабаҡ.\nБая телгә алған тайға яңынан әйләнеп ҡайтайыҡ әле. Фәнил дуҫын бәләнән ҡотҡарыу хаҡына Шамил үҙенең Радулов ҡушаматлы яратҡан тайын ит комбинатына тапшырырға (йәл, әлбиттә, әммә дуҫ та ҡәҙерле) тәүәккәллек итә. Дуҫы Рәүефкә ҡуша был эште. Юлда китеп барғанда ватылып ултырған машина осрай. Әлфиә менән ире булып сыға (Хоҙай үҙе ҡушҡандыр инде). Тайҙы йәлләп, Әлфиә һатып ала. Бына бит, аттың ғүмере бөтмәгән икән дә баһа. Ошо хәл, берҙән, башҡорт халҡының йылҡы малына хөрмәтен сағылдырһа, икенсенән, тормоштоң дауам итеүенә ишара.\nПовеста ошондай юлдар иғтибарҙы йәлеп итә: “Һыбайлы атын дәртләндереп, ҡамсыһын тирә-яҡҡа һелтәп алды, ә тишек тәгәрмәсле машина юл ситендә тороп ҡалды”. Ҡыҙыҡлы сағыштырыу. Уйлап ҡараһаң, бында ла тәрән мәғәнә йәшеренгән. Үткән быуаттың 80-се йылдары аҙағында емерелеүгә дусар ителгән йәмғиәтебеҙҙең (тишек тәгәрмәсле машина) яңыртылған, камиллашҡан йәмғиәт (дәртләнеп барыусы һыбайлы) менән алмашынырына өмөт, ышаныс тойғоларын иғтибарлы кеше һиҙмәй ҡалмаҫ. Ошондай оптимистик рух, тәрән мәғәнә повесты тамамлаусы һөйләмгә лә хас: “Иртәме-һуңмы барыбер балы буласаҡ уның, ҡунған ҡорт бал бирмәй ҡалмаҫ”. Ошолай итеп, повесть геройҙарының киләсәген яҡшыға юрай автор. Ә был, ысынында, беҙҙең һәр кемебеҙгә юраған бәхетле, матур тормош бит ул.\nОшо рәүешле, Мөнир Ҡунафиндың яңы повесы күңелдә матур тәьҫораттар ҡалдыра. Автор бөгөнгө заманыбыҙҙың актуаль проблемаларын да күтәрә (эшһеҙлек, эскелек, уйлап еткерелмәгән закондар, хоҡуҡ һағындағыларҙың әхлаҡи түбәнлеге), шул уҡ ваҡытта уларҙы йырып сығыу юлдары хаҡында ла уйлана (йүнселлек, берҙәмлек, айыҡ тормош, милли үҙаң). Әҫәрҙең теле матур, бай. Һөйләмдәр иҫ киткес тәрән мәғәнәгә эйә. Яҙыусының маҡсаттары изге: илебеҙ, халҡыбыҙ киләсәге яҡты, матур булһын, кешеләр өмөт, ышаныс менән йәшәһен, бер-береһен мәрхәмәтлелек, изгелек мөнәсәбәттәре бәйләһен. Шуға күрә лә повесты уҡыған кеше күңел төшөнкөлөгөнә бирелмәй, киреһенсә, рухи күтәренкелек ала. Оптимистик рухлы әҫәрҙәрҙе уҡыуы – үҙе бер кинәнес бит ул.


Эротическое видео чат - ВИДЕО Ч. Онлайн танышыу!\nChatroulette Онлайн. APK өсөн Android Скачать\nТест үтеү өсөн был өҫтәмә хәүефһеҙлек вирусы башҡа зарарлы һәм зарарлы программа булыуы һәм һөжүм ҡурҡыныс түгел бер ниндәй ҙә\nБыл уйында рулетка онлайн, шулай уҡ Chatrandom ChatRoulette Chatroulette тип һөйләй билдәле булыуынса, осраҡлы кеше ярҙамы менән алға уйынсылары менән бөтә донъя буйынса мөмкинлектәре итеп тауышлы һәм видео-интерфейс ч ял программаһы.\nУйын таныш кешеләре менән осрашыу һеҙгә, әгәр һеҙ һәм һеҙҙең веб-камера, сөнки был рәхәт күпкә ҙур.\nШуға күрә үҙ эсенә әҙерләнә, веб-камералар хәҙер. Тест үтеү өсөн был өҫтәмә хәүефһеҙлек вирусы башҡа зарарлы һәм зарарлы программа булыуы һәм һөжүм ҡурҡыныс түгел бер ниндәй ҙә. Беҙ куллана файлдар cookie, һеҙ өсөн яҡшы app store тәҡдим итә. Бара веб-сайт, һеҙҙең был куки менән ризалашып, ентекле белеү.\nТкурганчубей Трубка: Мөмкин булғандың Барыһын да Эшләй, тип\nАбсолют сайты биттәрендә теркәү бушлай булғасӘгәр һеҙ телефон номеры булыуын раҫларға теләй, Беҙҙең яңы сайт аша танышырға мөмкин һеҙ Беҙҙең менән элемтәгә керә, kurganchube-tube сикләнмәй Өлкәһендә kurganchube-tube һәм коммуникация өлкәһендәге һәм ч. Шулай уҡ ҡыҙҙар һәм егеттәр өсөн был-Иң яҡшы селтәр, Чубайстың ҡурған көпшә барлыҡҡа Килә, шуға күрә уны файҙаланыу өсөн бөтөнләй бушлай. Беҙгә хат менән таныштырыр өсөн сайтынан һәм Иҫәп-хисап яһалмауына аралашыу һанын сикләү юҡ. Был система өсөн һәр граждан өсөн айырым Мөнәсәбәткә һәм был иң мөһиме. Сайтта теркәү мөмкинлеге буласаҡ, - тип, бөтөнләй бушлай. Әгәр һеҙ телисез алыу өсөн телефон номеры Раҫлауынса, зинһар, беҙҙең менән бәйләнешкә телефон буйынса Kurganchube-tube сикләнмәй өлкәһендә kurganchube-tube зонаһында Һәм коммуникация һәм ч.\nРулетный өсөн өҫтәмә ч\nЧ-рулетка - видео аша бушлай һәм аноним селтәрендә аралашыу өсөн үҙ ырыуының иң яҡшы ҡулланыла. Сикләү бар һәм яҙыу Шуның өсөн, ҡушымта файҙаланып, оҙайлы процесс теркәү үтә кәрәге юҡ, бындай системаһы һәм социаль селтәрҙәр аша инәРәт-рәт программаһын башлап ебәрергә, төймәгә басыгыз"Старт"осраҡлы эҙләү һәм уны файҙаланыусылар булды, уның менән төрлө темаларға аралашырға мөмкин буласаҡ, ҡаты ҡағиҙәне генә үтәй. Яңғыҙлыҡ - техник прогресс дәүерендә урын түгел. Иң мөһим талап булып тора буйлатып башынан һөйләшеү өсөн камера, интернет һәм микрофон. Хәҙерге заманда бөтә смартфон булыуы, шуға күрә проблемалар тыуырға тейеш, ә төрлө техник характеристикаһы тиҙлеге һәм сифаты бәйле булып, камераға төшөрөү. Ҡушымта үҙе өс өлөшкә бүленә: аҫтағы һулдан - камералар йәки ҡорамалдар менән алғылары артҡыларынан һындарға (теләһә ниндәй ваҡытта үҙгәртергә мөмкин, уның һеҙгә), өҫтән - икенсе яҡтан, оло ике төймәһен тип, кешеләр күсеп туҡтатыр өсөн һәм киләһе бәйләнештә. Өҫкө һәм сервис ҡушылдығы өсөн ҡулланырға ҡайһы бер текстовые, белдерәләр яҙыу ҡағиҙәләре тураһында мәғлүмәт баҫып. Бөтә нимә телә. Бер кем дә үҙ теләге һәм мөмкинлеге сикләнгән проекттар, мәҫәлән, кеше өсөн мөмкин шиғыр уҡыу, йырлау, бейеү һәм барыһын ла эшләргә нәмә теләсә, шул уҡ ваҡытта ҡағиҙәләрҙе үтәү. Онота алмайым, - тип үҙ фекерен белдерергә мөмкинлек бирәсәк һезгә анонимность эҙемтәһе, һәм бында тик һеҙҙең дә аралашыу ҡағиҙәләрен үтәргә тейеш, илдең башҡа граждандары менән бигерәк тә. Видеочивать Рулетка Ч ябай файҙаланыу һәм, иң мөһиме, уның түләүһеҙ, ваҡытлыса сикләү йәки башҡа функциональ.\nХәҙер дюжина рулеткаһы уйнағаның онлайн, онлайн казино башта теркәлергә кәрәк.\nӘммә был мөмкин уйын ҡомарлы булыуы беҙҙән һин булырға тырышыу һәм башҡа йөк теркәлгән.\nҺәйбәт уңыш һәм бүләктәр ала\nБыл ҡомарлы уйындарҙа үҙҙәрен һынап ҡарау ҡыҙыҡ. Күп кенә уйынсылар өсөн мөмкинлектәре күберәк онлайн рулетка уйынға бирелеү, уйын автоматтарына аҡсаһы ҡарағанда реаль йәки реаль булыуы казино. Тәүҙә онлайн-казино тәүлек әйләнәһенә ҡарап булмай. Тиҙ темп һәм тағы бер уйын өҫтөнлөк булып тора, тип башлап ебәрҙе мөмкинлектәре аҙағынаса һәм тупты аңлата. Казино онлайн тиҫтә, бындай һайлау ихтималлығы арта казино, уйын ставкаһы минималь һәм максималь уңайлы өсөн бында оптималь буласаҡ. Һеҙ казино онлайн тикшереү мөмкин булмаған күп кенә һалыу рулетка.\nРулетка иң популяр төрҙәре: Европа, америка һәм француз, әммә башҡа күп булды.\nҺеҙҙең һайлауығыҙ дөрөҫ баһалар өсөн был яҡшы онлайн казино советы табыла, унда уйнарға мөмкин онлайн. Әйтергә кәрәк, яҡшы уйын стратегияһын бында мөһим роль уйнай. Башҡа уйындарҙа ла табыш бирә стратегияғыҙ, аныҡ әгәр һеҙҙең аҡса бирелә башланы. Тик тәүҙә беҙ үҙебеҙҙең кәңәш бушлай онлайн көсөн һынаны. Был ярҙам еңел рулетка уйынына ҡағиҙәләр барыһы өсөн таныштырҙы. Утыҙ ете тәгәрмәс һан, рәүеште тиклем (Нут), улар минус ҡушылып, икенсе ҡара-Ну, йәшел. Һин йәки бер нисә йомғаҡ яһау һәр тигеҙ ялан булып мөмкин, әммә уларҙы дәлилләй булырға тейеш. Әгәр һеҙ бер генә номер һайлау, ул өлкәһендә үҙ туп эләгә, һәм ставкаһына ҡабатларға. Әгәр ике һайлау хоҡуғы Һ, ставкаһына ҡабатларға. Әгәр сездә бар үҙенең яратҡан йыйылмаһын номерлы, һеҙ тормошта уңыш килтерәме, уны уйындар ҡулланыу. Ябай һан күберәк булһа, аҡсаны сығарып бүләк, махсус тактика ҡуллана. Һәр уникаль ысулдары, уның өсөн уйларға һәм хәрәкәт итә, кәрәкле уйынсы элекке бәхет. Һәр уйында һеҙ үҙегеҙҙең өсөн онлайн ҡарарға мөмкин.\nБыл дөрөҫ, һеҙҙең ярҙам итергә тырыша.\nЙәш булып тораһы ли һеҙ, беҙҙе рулетка уйнау өсөн йәки әҙер. Ошо мөхәббәтте бәләкәй туп сотка бүлеү өсөн, һеҙҙең өсөн был битендә эшләргә була. Ҡомарлы уйындар донъя үҙгәрә, рулетка әгәр тәгәрмәс уйлап табылған. Өйөрмәле ҡуласа ярҙамы менән, тулҡынланыуым арта бара. Шул уҡ ваҡытта әкрен тәгәрмәс, тиш халыҡтар өҫтөнән төшөп, туп кеүек булып нөктә нөктәһе сабам, әлегә бер ергә түгел ул һандар. Мәҙәниәт мәҙәниәт һыу тәгәрмәсе һан ни менән айырыла, әммә берҙән-бер айырма, ул, ике рулетка ҡулланылған һәм улар йыш ҡына тәгәрмәс ҡаралған һәм һан урынлаша. Уйын ҡомарлы уйында рулетка уйынына ставкаһы, һеҙгә уны һайланы, уны ҡыҙыл һәм ҡара тәгәрмәс түбәһе килә. Шул уҡ ваҡытта туҡталыштар һәм вращается вокруг уның һуңыраҡ килә. Йыл дауамында францияның Рулетка. Быуат тип уйлайым, сөнки һәр бай һәм спорттың яңы төрө,-тип үҙе менән аҡса эшләргә кәрәк.\nАртабанғы йылдарҙа, бөгөнгө көнгә тиклем ул тағы ла бер уйын иң популяр, ул Наслаждайся барыһы быуын йәштә булған.\nҠайһы бер иң билдәле рулетка-урынлашҡан казино монте-карло казиноһы һәм башҡа монако рулетка менән бөтә донъя буйынса табырға мөмкин. Әммә үҙен тиҙ һәм уңайлы демо версия уйындар арҡаһында популяр булып китте. Казино онлайн һөҙөмтәлә, һеҙҙең үҙ йорттарын ташлап китә алмай. Әммә тәнәфес ҡунаҡ өйө йәки ҡарай.\nБыл яҡшы ысул күңел, яҡшы ғына биреп, ҡысҡырып түгел, әммә килем һәм өҫтәмә.\nОнлайн казино ҡомарлы уйынсы йәлеп итеү тәҡдиме менән тиҫтә. Интернетта күп төрлө бонустар һине ҡаршы ала. Бында иң билдәлеләре булып түбәндәгеләр тора: эйә һөйләм иң файҙалы уйынсы өсөн беҙҙең сайтта, уларҙың лайыҡлы мөмкинлектәр эҙләй. Бонусный мөһим фактор булған берҙән-тәҡдимдәр, беҙҙән уның ҡарарына йоғонто яһау. Уңайлы интерфейс, именлек, намыҫлы, клиенттарҙы хеҙмәтләндереү ысулдары һәм аҡса сығарыу был курсты өйрәнеү. Беҙ был мөмкинлекте ентекле тикшереүҙәр раҫланы, һәр уйын, уйын тәҡдим тәҡдим компаниялар ресурстарын, файҙалы түбәндә һанап үтелгән өҫтөнлөктәрҙең менән бөтә. Беҙ ышанабыз, беҙ һеҙҙең менән үткәргән ваҡытта үҙ яҡшы.\nрулетка үҙен һынаны.\nТабып, унда бушлай аҡса йәки реаль булыуы мөмкин рулетка уйнай.\nЯҡшы кәйеф һәм ҡомарлы уйындарҙа үҙҙәрен һынап ҡарай ала.\nШвейцарияның женева, Ир-аттар Һәм\nడేటింగ్ మరియు చాట్, ప్రవేశ ఉచిత మరియు\nтаныштырҙы онлайн секс видео чатрулетка ҡыҙы 18 видеочивать пар эротическое ч плюс рулетка заможняя ҡатын-ҡыҙ менән танышырға теләй рулетка ч скачать бушлай башҡа ҡыҙҙар менән танышып теркәлгән видео чат 18 ч видео трансляции онлайн фото танышты интернет видео-таныштырыу


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ҠАШ ТӨҘӘТӘМ, ТИП… - 2019 - Мәҡәләләр\nЯратҡан баҫмам "Киске Өфө"нөң 20-се һанында Сибай ҡалаһынан Таңһылыу Басированың "Ҡыуандырманы" исемле сығышын уҡыным да, аптыраңҡырап ҡалдым. Һүҙ әҙәби конкурста еңеп сыҡҡан авторҙарҙың бер тышлыҡ эсендәге "Яңы офоҡтар" йыйынтығы тураһында бара. Ул Башҡортостан "Китап" нәшриәтендә бынан ике йыл элек донъя күргәйне. Аптырарлыҡ та шул: автор конкурста еңеүсе йәш әҙиптәр ижадына бәйле бер генә лә йылы һүҙ тапмаған тиерлек. Бер һелтәнгәндә быныһын да буш ҡалдырмайым әле, тиепмелер, китапҡа "Баш һүҙ" яҙған бән фәҡирегеҙгә лә "өлөш" сығарған.\nХәҡиҡәт юллауҙы оҙонға һуҙмайынса, Таңһылыу Басироваға, ҡолаҡ һалыр булһа, шуны әйтер инем: художестволы әҫәргә ғәҙел баһа бирер өсөн был өлкәнең үҙенсәлектәрен, шартлылығын, заман талаптарын, һәр авторҙың шәхсән һәләтен күҙаллай алыу һәм был осраҡта инде бигерәк тә әҫәрҙәрҙең конкурс талаптарына ярашлы яҙылыуын иҫәпкә алыу мотлаҡ кәрәк ине. Художестволы әҫәр тыуҙырыу, уға тәғәйен баһа биреү - утын ярыу ҙа, бесән сабыу ҙа түгел. Конкурстың, йыйынтыҡ сығарыуҙың төп маҡсаты ла бит ижади йәштәрҙе ҡанатландырыу өсөн ине. Һеҙ быны, Таңһылыу Басирова, бөтөнләй иҫәпкә алмайһығыҙ, ә үҙегеҙҙең зауығығыҙға бәйле кимәлегеҙҙе асаһығыҙ. Бындай "юл" менән барыусылар, ҡағиҙә рәүешендә, ҡаш төҙәтәм тип, күҙ сығарыусан. Иң мөһиме: ҙурҙан ҡубырға кәрәкмәҫ ине. Һеҙ ҡәләм тибрәтергә йөрьәт итеүсегә күҫәк күтәрәһегеҙ. Ипле генә (был да мәҙәнилек билдәһе): "Мин, уҡыусы булараҡ, шулай күрәм, һүрәтләнгән ваҡиғаларҙы, геройҙарҙы шулай ҡабул итәм", - тип, фекерҙәрегеҙҙе нигеҙләп, уларҙы һәүетемсә еткерергә мөмкин ине бит…\n"Киске Өфө", теманы дауам итеп, 21-се һанында йәнә бер материал сығарҙы: "Тәнҡит төшөнсәһенә … "дошман" тигән мәғәнә һалынамы?" тип аталды уныһы. Уның авторы - редакция хеҙмәткәре, бына тигән хәбәрсе, һәләтле йәш әҙип Миләүшә Ҡаһарманова. Төп әйтәһе фекере шуға ҡайтып ҡала: "Тәнҡит" тигән төшөнсә, әҙәбиәттә лә һәм башҡа өлкәләрҙә лә, "дошман" тигән мәғәнә менән алышынған хәҙер. Әгәр һин үҙ фекереңде әйтәһең икән - һин ағымға ҡаршы барыусы, тәнҡитләйһең икән - фетнәсе. Асылда, тәнҡитсе юҡ та ул әҙәбиәттә лә, мәҙәниәттә лә. Ә маҡтау, маҡтамаҫлыҡты ла маҡтау, күрәләтә яһалма маҡтау баштан ашҡан…"\nДөрөҫтө әйтәһең, Миләүшә һылыу! Тик аҡыл эйәләре кәңәшен онотоп ебәрмәһәк ине: кәритәлә сабыйҙы йыуындырғандан һуң баланы йыуынты менән бергә түгеп ҡуймайыҡ. Эйе, һүҙ сурытмайынса, ҡыҫҡа ғына әйткәндә, ысын мәғәнәһендәге әҙәби тәнҡит юҡ тиерлек. Ә ни өсөн юҡ һуң? Ошо өлкәгә күпмелер хеҙмәт иткән кеше булараҡ, уның "кухня"һын белгәнгә, яуаплылыҡ тойоп әйтә алам: әҙиптәрҙең яҡынса туҡһан биш процентына ғәҙел әҙәби тәнҡит кәрәкмәй! Бөтә бәлә ошонда. Быны аңлатыу өсөн иһә, ҡыҫҡаса ғына булһа ла тарихҡа күҙ һалайыҡ. Донъя әҙәбиәтендә лә әҙәби тәнҡитсене күтәрмәләп тормағандар. Бальзак тиклем Бальзак тәнҡит тураһында "тәнҡитле" фекер ысҡындыра… Урыҫ әҙәбиәтендә (XIX башы) Николай Карамзин "Мәскәү журналы"нда художестволы әҫәрҙәрҙе ғәҙел баһалауҙы юлға һалырға ынтылып ҡарай, әммә ҡыйыулыҡ, теләк кенә етмәүен, ә Миләүшә һылыу әйткәнсә, үҙеңә "дошмандар" йыйыу икәнен тиҙ аңлап ала һәм был "эш"тән шундуҡ һүрелә. Белинскийҙы иҫкә төшөрһәк, уның популярлығы, бөгөнгәсә буй еткеһеҙҙәй күренеүе, минеңсә, сығыштарын шул осорҙағы алдынғы идеялар менән һуғарыуына бәйле…\nЭйе, ҡәләмдәштәрҙең туҡһан биш процентына ғәҙел әҙәби тәнҡиттең кәрәге юҡ. Башҡаларға ҡағылһаң, һин - шәп! Үҙе хаҡында тейерен әйтә башланыңмы, Миләүшә һылыу әйткәнсә, мәңгелек дошманына әйләнәһең… Уйлаһаң, хәҡиҡәт, һәр ваҡыттағыса, ябайҙарҙың да ябайы: кеше бер ҡасан да идеаль була алмаған кеүек, әҫәрҙәре лә һәр яҡтан камил була алмай. Тап шуның өсөн әҙәби тәнҡит кәрәк тә бит. Лев Толстойҙың әйткәне иҫкә төшә: "Белинскийҙы уҡыным… Пушкинды тулыһынса аңланым…" Хатта бөйөктәрҙең бөйөгө Толстойға әҙәби тәнҡит кәрәк, ә беҙҙең күптәребеҙҙең, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, һеркәһе һыу күтәрмәй…\nҺүҙ әйтергә сәбәп иткән әлеге ике сығышҡа әйләнеп ҡайтайыҡ. Икеһендә лә хаҡлыҡ бар, әлбиттә, бигерәк тә икенсеһендә. Тик ни өсөн күңелдең төбөндә генә, хатта асылда дөрөҫөн "ярып һалған" Миләүшә һылыуҙың сығышына бәйле ризаһыҙлыҡ тойғоһо ярала һуң? Был, моғайын, әлеге материалдарҙа ла совет осоро һеңдергән - тормошто башлыса ике төрлө буяуҙан ғына торған итеп күреү эҙемтәләрен һиҙемләүҙәндер. Беҙгә һүҙ сәнғәтендә бөтөнләй яңы кимәлгә күтәрелергә ваҡыт. Заман да, мөмкинлектәр ҙә шуны талап итә…\nНиндәйҙер ризаһыҙлыҡ тойғоһо тыуҙырһа ла, Миләүшә Ҡаһарманова сығышы барыбер ҙә әҙәби тәнҡиттең киләсәгенә бәйле өмөтлө уйҙар уята: бар әле, бар, ижад донъяһы сафлығы өсөн үҙ-үҙен онотоп, янып йөрөүселәр. Бына быныһы инде иң мөһиме. Һәр кемдең художестволы әҙәбиәт буйынса ғына түгел, ғөмүмән, тормошобоҙҙоң барса яғына ҡарата ла үҙ ҡарашын белдерергә хоҡуғы конституцияла нығытылған. Тик был хоҡуҡты урынлы, һүҙ барған өлкәне тейешенсә күҙаллап, файҙалана белеү генә фарыз.\nУҠЫУСЫ НАҘАН ТҮГЕЛ\nМин әлеге мәл Өфөлә дауаханала ятам һәм эргәләге киоскынан "Киске Өфө", "Йәшлек", "Йәншишмә" гәзиттәрен алып уҡып барам. "Киске Өфө"ләге "Ҡыуандырманы" тигән мәҡәләгә ҡеүәт итеп яҙыуым. Мәктәптә башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы булып эшләп, хаҡлы ялға сыҡтым. Аҙмы-күпме әҙәби әҫәрҙәрҙе анализлай белгән кешемен. Һәр хәлдә, уҡыусы булараҡ бик иғтибарлымын.\nМәҡәләлә телгә алынған китапты мин дә уҡыным һәм шулай уҡ ҡәнәғәтһеҙ ҡалдым. Ысынлап та, әҙәпһеҙлек ярылып ята. Уйлап ҡараһаң, шул уҡ хис-тойғолар, донъяуи мәсьәләләр, ир-ҡатын мөнәсәбәттәре беҙ уҡыған быуын әҙәбиәтендә лә бар ине. Тик уларҙа барыһы ла тотанаҡлы сиктәрҙә һәм матур итеп бирелә ине. Мәҫәлән, "Кәмһетелгәндәр"ҙә Хаммат менән Сәлимәнең мөнәсәбәте, "Оҙон-оҙаҡ бала саҡ"та Аҡйондоҙ менән Мәрәһимдең аралары шул уҡ тыйылған "емеш" тә бит, тик уларҙы уҡып ытырғанмайһың, ә, киреһенсә, геройҙар өсөн борсола башлайһың. Тимәк, бында яҙыусының оҫталығы һәм үҙенең донъяға ҡарашы, тағы ла өҫтәп әҙәби тәнҡит булыуы уңышҡа килтерә. Ә әлеге һәм тағы ла күп кенә шундай әҫәрҙәрҙә автор ҙа таҡы-тоҡо телле һәм һәләтлеме, етмәһә, уларын тикшергән кешеләре лә шул самамы инде, белмәҫһең...\nМин гәзит-журналдарҙы ла уҡыйым да, әйтер һүҙем тыуһа, шундуҡ шылтыратып әйтәм йә яҙып ебәрәм. Уларҙа ла, әлеге йыйынтыҡтағы кеүек, етлекмәгән генә түгел, беҙҙең әҙәпкә һыймаған сюжетлы хикәйәләр, мәҡәләләр булып тора. Ярай, беҙ өлкән быуын, уларҙы уҡып, донъяға фекеребеҙ ҙә, ҡылыҡ-ғәҙәттәребеҙ ҙә кирегә үҙгәреп китмәйәсәк. Әммә ул әҫәрҙәр беҙҙең йәштәребеҙҙең һәм балаларыбыҙҙың да күҙенә эләгеүе бар бит. Ә йәш саҡта, үҙегеҙ беләһегеҙ, күп өлгөнө шул әҙәби әҫәрҙәрҙән уҡып ала инек. Был фекергә гәзит-журнал мөхәррирҙәре лә яуаплы ҡараһын ине, тигән тәҡдимем бар.\nҺүҙемдең ҡыҫҡаһы шул, китап яҙған, әҫәр ижад иткән яҙыусылар һәм уларҙы баҫып сығарыусылар иң беренсе сиратта уҡыусы тураһында уйлаһын ине. Шуның өсөн әҫәрҙәр бик ентекле тикшерелһен, китап булып сыҡҡас та анализланһын. Яратып уҡыйҙармы был китапты, әллә кәштәләрҙә исем өсөн торамы - шул хаҡта ла һүҙ булһын. Уҡыусы наҙан түгел, зауыҡһыҙ ҙа, белемһеҙ ҙә түгел. Шул хаҡта онотмағыҙ.\nНәҡип ӘЙҮПОВ. Учалы районы.\nХАТАЛАР ӨҪТӨНДӘ ЭШ БУЛМАҺА...\nЯҙмамды бер тарихтан башлайым әле. Ике ауыл күрше ултырған, ти. Береһендә халыҡ бер-береһенең хатаһын күреп, әйтеп, төҙәттереп йәшәр булған. Һәр кемдең бер-береһендә эше булған. Икенсе ауылдағы халыҡ "Миңә теймәһәләр - булды", тип йәшәгән, берәү берәүҙе күрмәгән, ҡыҫылмаған, иғтибар итмәгән. Йылдар үтә торған, ауылдарҙың береһе тамырынан ҡороп, береһе генә тороп ҡалған, ти. Ниндәй ауыл ҡороған тип уйлайһығыҙ? Эйе, бер-береһе менән ҡыҙыҡһынмаған халыҡ йәшәгән ауыл. Сөнки улар бер-береһенең хаталарын күреп, төҙәттереп, бергәләп дөрөҫ йүнәлеште эҙләргә теләмәгән...\nМин ауылда инде ун бер йыл староста булып торам һәм ауыл урамында берәй иҫеректе күрһәм: "Ҡустым, ни эшләп эсеп йөрөйһөң улай?" - тип өндәшәм. Ул кеше был хәлдең йәмһеҙ һәм ярамаған эш икәнен белергә, һис юғы, ауылдаштарының ҡарашын тойорға тейеш тип иҫәпләйем. Ҡатынын ҡыйырһытҡан берәүгә бер мәл: "Ниңә ҡатыныңа һуғаһың улай?"- тием. "Аңламай мине", тип яуаплай был. Мин уға әйтәм: "Бына, мәҫәлән, һыйырға күпме һуҡ, ул һине аңламаясаҡ, әгәр һуҡҡандан ғына ул аңлы булып китә алһа, күптән һыйырҙан аҡыллыһы булмаҫ ине. Ҡатын бит мал түгел, уның менән ултырып һөйләш, килеш", - тием.\nОшо һөйләгәндәремде әҙәби әҫәрҙәргә лә алып килеп ялғамаҡсымын. Мин, әлбиттә, яҙыусы ла, белемсе лә түгел, ҡырҡ йыл водитель булып эшләгән кеше генә. Әммә мин китаптар һәм гәзит-журналдар уҡырға яратыусы. Миләүшә Ҡаһарманованың "Тәнҡит төшөнсәһенә... "дошман" тигән мәғәнә һалынамы" тигән мәҡәләһен уҡып, бик риза булып ҡалдым. Егеттәр әйтә алмағанды әйткән. Ысынлап та, бөгөн хата төҙәтергә теләүселәр бик аҙ. Тәнҡитте күтәрә белгәндәр, ҡабул иткәндәр ҙә аҙ. Ә бит хата төҙәтә белгәндәр, үрҙә һөйләнгән ауыл кеүек, үҫешәсәк кенә.\nХәниф МИНИЯРОВ. Миәкә районы.\nЯҙылған: 03.06.19 | Ҡаралған: 325


Башҡортостанда 30 майҙа алдан тауыш биреү өсөн 680 иҫәп участкаһы асыла // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n9:28, 28 мая 2021 Сәйәсәт\nБашҡортостанда 30 майҙа алдан тауыш биреү өсөн 680 иҫәп участкаһы асыла Фото: «Берҙәм Рәсәй» төбәк бүлексәһенең матбуғат хеҙмәте\nБашҡортостанда «Берҙәм Рәсәй»ең алдан тауыш биреүендә 30 майҙа 680 иҫәп участкаһы асыла. Быйыл республикабыҙҙа тауыш биреү ҡатнаш система буйынса уҙғарыла, тимәк, һайлаусылар электрон, шулай уҡ теркәлгән урын буйынса иҫәп участкаларында тауыш бирергә мөмкин.\n«Республикала «Дәүләт хеҙмәттәре» сайты менән аҙыраҡ ҡулланған ауыл халҡының күберәк, интернетҡа инеү ҡатмарлыҡ тыуҙырған биләмәләр булыуға бәйле, электрон тауыш биреү менән бергә беҙҙә участка иҫәп комиссиялары биналарында тауыш биреү бара. Положениела билдәләнгәнсә, иҫәп комиссияларының һаны участка һайлау комиссиялары һанынан 20% кәм булмаҫҡа тейеш, шул рәүешле 30 майҙа 680 участкала тауыш биреү ойошторола», — тине «Берҙәм Рәсәй»ҙең төбәк башҡарма комитеты етәксеһе Рөстәм Әхмәҙинуров.\nУчасткалар социаль учреждениеларҙа урынлаша: 33% — белем биреү ойошмаларында, 54% — мәҙәниәт һарайҙарында һәм ауыл клубтарында, 10% — ижад үҙәктәрендә, китапханаларҙа, спорт үҙәктәрендә һәм ТКХ ойошмаларында.


Янкелевич йорто — Башҡорт Википедияһы\n47°12′30″ с. ш. 38°56′26″ в. д.HGЯO\nУрыны Ростов өлкәһе, Таганрог ҡалаһы, Петровская урамы, 32\nТөҙөлгән ваҡыты ХIХ быуаттың 3-сө сиреге\nСтатус Төбәк әһәмиәтендәге мәҙәни мираҫ объекты.\nЯнкелевич йорто — Ростов өлкәһенең Таганрог ҡалаһында Петровская урамында урынлашҡан ике ҡатлы йорт. Төбәк әһәмиәтендәге мәҙәни мираҫ объекты. 2002 йылдың 31 декабрендәге 124-се һанлы бойороҡ. Адресы: Таганрог ҡалаһы, Петровская урамы, йорт 32.\nТаганрог ҡалаһының Петровская урамындағы 32-се йорт Некрасов тыҡрығы менән урам сатында урынлашҡан. XIX быуаттың һуңғы сирегендә төҙөлгән. Был ҙур булмаған, оҙон, кирбестән һалынған, бер ҡатлы, яҡынса 400 һум менән баһаланған йорт була. XIX быуаттың һуңғы сиреге аҙағында йорттоң өс тол ҡалған хужаһы була: старший советниктың тол ҡатыны Александра Гире, коллежский советниктың тол ҡатыны Екатерина Обыденнаяға һәм генерал-майорҙың тол ҡатыны Рындинаға. Барлыҡ өс тол ҡалған ҡатын да урыҫ һынсы-монументалист Иван Петрович Мартостың ир туғаны Мартос менән туғанлыҡ ептәре менән бәйләнгән була.\nЙорттоң хужаһы коммерция суды рәйесе Мартос була. Йорт янында ҙур баҡса булған . Унда хужабикәләр сәскәләр үрсетәләр һәм уларҙы тәрбиәләйҙәр. Баҡса ҡапҡаһы Греческая урамына асыла. 1825 йылда бында император Александр I — һәм уның ҡатыны Елизавета Алексеевна була. 1891 йылдың октябрендә 20 көн айырма менән Александра Давыдовна Гире һәм уның артынса — Екатерина Петровна Обыденная вафат була. Беренсеһе 90 йәштә, икенсеһе — 89 йәштә була.\nУларҙың вафатынан һуң өйҙә сауҙагәр Яков Янкелевич һәм чиновник Николай Талалаев йәшәйҙәр. Талалаев өйгә терәтеп тағы ла бер ҙур булмаған 6а номерлы йорт төҙөй. XX быуат башында бер ҡатлы йорт урынында сауҙагәр Шая-Бер-Лейб Симонович яңы ике ҡатлы, хаҡы 14 мең һум менән баһаланған йорт төҙөй. 1910 йылдан 1925 йылға тиклем ике ҡатлы йорттоң һуңғы хужалары надворный советник Яков Сотниковтың ҡыҙҙары Софья һәм Вера була. 1912 йылда Янкелевичтың йортонда М. Ольшвангтың «Үҙ-ара һатыу итеү» магазины урынлаша. Бер ваҡыт хужаның йортона полицейскийҙәр килә һәм өйҙә тентеү яһай. Улар өйҙә икенсе бер магазиндан юғалған туҡымаларҙы эҙләйҙәр. Ольшванг бер ни тиклем ваҡытҡа ҡулға алына. 1912 йылда өйҙә шулай уҡ работало управление Таганрог сауҙа порты идараһы эшләй. Порт етәксеһе надворный советник А. П. Семенюта күрше йортта йәшәгән була. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында, Таганрог немец илбаҫарҙары ҡулында булған ваҡытта, бында доктор Д. Зимонттың медицина кабинеты эшләгән. Зимонт киң профилле белгес була — хирургия ауырыуҙары, ҡолаҡ, тамаҡ, танау ауырыуҙары буйынса. Йортта шулай уҡ табип, эске һәм балалар ауырыуҙарын дауалау буйынса белгес Александр Николаевич Кан үҙ эшен алып бара.\nҠыҙыл кирбестән һалынған йорттоң тура дүртмөйөшлө тәҙрәләрен кәрниздәр һәм сандриктәр биҙәй. Икенсе ҡаттың мөйөшөндә һәм йорттоң ситтәрендә оҙон балкондар бар. Төп ишек йорттоң мөйөшөндә урынлашҡан. Совет власы йылдарында йорт хөкүмәт милке итеп үҙгәртелгән. Хәҙерге ваҡытта был торлаҡ йорт, беренсе ҡатта матурлыҡ салоны эшләй. Төбәк әһәмиәтендәге мәҙәни мираҫ объекты булып тора.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Янкелевич_йорто&oldid=686313 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:42 10 май 2017 үҙгәртелгән.


Баймаҡ районының Ниғәмәт ауылынан Салауат Кейекбаев шәхси музейын булдырған\nОшо көндәрҙә алтын юбилейын билдәләгән ир-уҙаман кесе йәштән тарих менән ҡыҙыҡһына. Заман алға тәгәрәгән һайын ҡулланылыштан сыға барған әйберҙәрҙең береһен дә ташламай йыя бара, иғтибарға лайыҡ тарихи әйберҙәрҙе таныштары, ауылдаштары ла бирә. Һөҙөмтәлә ул үҙ музейын аса.\nМузейҙы Салауат Кейекбаев урамындағы аласыҡта ойошторған. Соланда уҡ тимерҙән һәм ағастан эшләнгән бороңғо хеҙмәт ҡоралдары экспонаттары күргәҙмәһе башлана. Улар янында совет осоро заманындағы радиоҡоролмалар, элемтә саралары, тәүге магнитофондар, пластинкалы проигреватель. Хатта хәҙер инде ҡуланылыштан сыға барған тәүге кеҫә телефондары ла урын алған.\nАласыҡ эсендә сыуал мейес, башҡорттарҙың элекке йәшәү рәүешен һүрәтләүсе мөйөштә урындыҡ. Бында төрлө йылдарҙа халҡыбыҙ көнкүрешендә ҡулланылған әйберҙәр урын алған.\nИң бороңғо әйбер ул бысаҡ һөңгө. Салауат Кейекбаев уны ун алтынсы быуатта башҡорттар ҡуланған тип фаразлай. Шулай уҡ һуғыш балтаһы, бизмәндәр ҙә бик әүәлге замандан ҡалған. Күптәрен хужа үҙе яҡындағы бөткән ауыл урынынан тапҡан. Нумезматика менән бәйле күргәҙмә лә айырым урынды биләй. Төрлө йылдарҙағы тимер һәм ҡағыҙ аҡсалар араһында көмөштәре лә бар. Хатта сит ил тәңкәләрен да табып урынлаштырған. Уларҙы һатып байыу теләге түгел, уйы ла булғаны юҡ‐ти музейҙы ойоштороусы\nСалауат Кейекбаевтың Еңеүҙең етмеш йыллығына арнап та мөйөш булдырырға ниәте бар. Уның өсөн тәүге экспонат та бар. Ул- немец каскаһы.\nПионер, комсомол ойошмалары атрибуттары һәм башҡа тағы әллә күпме әйберҙе яһалма музейҙа күрергә була. Үҫеп килеүсе йәш быуын өсөн был экспонаттар бөтөнләй ят. Киләсәктә уларҙың ҡиммәте тағы ла артасаҡ‐ти Салауат. Шуға ла был шөғөлөн ул артабан да дауам итмәксе.


Шарттар Авент календаре |\nДепозит £10 алырға 25 арка был Гозо квест\nӘлеге акция буласаҡ активына көн һайын 3 декабрҙә 2016 (МСК).\nСинов торасаҡ р эшләй һәм Гозо’s квест\nУйынсылар бурыс; иң тәрән урыны 25 юҡҡа уйындар Гозо’s ғына квест\nӘлеге акция ғына эшләй һеҙҙең беренсе депозит ул көндө, һеҙ используете бонус-код “GONZO25”\nБары отыгрыш әлеге уйындарҙа: Выздоровления, Гозо’s квест, Спид Твин, Spinata Гранде, Пирамида, Копилка Байлыҡ, Көньяҡ Парк, Джек Молоток, Крюк Геройҙары, Диви Мине, Неон Стас, Дракула, Джек һәм\nБобровый ҡамыштың, Еңеүсе, Reel Раш, Света, Диско Арка, Принцесса Кои, Мифическая Дева, Спарк, Наклейки, Магические Порталы, Блэкажек Классик, Еләк-Емеш Кибете, Сәсәктәр, Паровая Манараһы, Удачный һуғыштар, Удачи Балыҡ Тотоусы, Ферма Торнадо Ҡасыу, Бывальщина, Джек Молоток 2, Оло Шартлау, Кеше-Невидимка, Көньяҡ Парк 2 Барабанный Хаос, Король слотов, Башҡа планетала йәшәүселәр урланы, Свечение, Пушкалар Һәм Роза, Мастер серҙәре, Диск, Буласаҡ, Джейми Хендрик, Чемпиондары Кубогы, Nrvna, Ҡайтҡас Дуңғыҙҙар Летаю, Моторҙ, Йәшерен Атлантиды, Secrets of Christmas will count towards the reduction of the wagering requirement\nДепозит £10 алырға 10 арка был Гозо квест\nБыл буласаҡ акция актив көнө 2-се, 10- сы һәм 17-се декабрьҙә 2016 (МСК).\nБыл синов торасаҡ р эшләй һәм Гозо’s ғына квест\nУйынсылар бурыс; иң тәрән урыны 10 юҡҡа уйындар Гозо квест\nӘлеге акция ғына эшләй һеҙҙең беренсе депозит ул көндө, һеҙ используете бонус-код “GONZO10”\nБары отыгрыш әлеге уйындарҙа: Выздоровления, Гозо’s квест, Спид Твин, Spinata Гранде, Пирамида, Копилка Байлыҡ, Көньяҡ Парк, Джек Молоток, Крюк Геройҙары, Диви Мине, Неон Стас, Дракула, Джек һәм Бобровый ҡамыштың, Еңеүсе, Reel Раш, Света, Диско Арка, Принцесса Кои, Мифическая Дева, Спарк, Наклейки, Магические Порталы, Блэкажек Классик, Еләк-Емеш Кибете, Сәсәктәр, Паровая Манараһы, Удачный һуғыштар, Удачи Балыҡ Тотоусы, Ферма Торнадо Ҡасыу, Бывальщина, Джек Молоток 2, Оло Шартлау, Кеше-Невидимка, Көньяҡ Парк 2 Барабанный Хаос, Король слотов, Башҡа планетала йәшәүселәр урланы, Свечение, Пушкалар Һәм Роза, Мастер серҙәре, Диск, Буласаҡ, Джейми Хендрик, Чемпиондары Кубогы, Nrvna, Ҡайтҡас Дуңғыҙҙар Летаю, Моторҙ, Йәшерен Атлантиды, Secrets of Christmas will count towards the reduction of the wagering requirement\n50% Матч тиклем £100\nӘлеге акция буласаҡ активына 7 декабрь (МСК).\nХужа булыу хоҡуғы өсөн бонус, уйынсылар кертергә тейеш, тулы булмаған тигәндә, £10 көнөндә акцияһы.\nБонус 50% һеҙҙең депозита тиклем; иң тәрән урыны £100 буласаҡ инә һеҙҙең иҫәбенә.\nБыл бонус буласаҡ, әүҙем булғанда, һеҙҙең беренсе депозит акция осоронда, һеҙ ҡасан используете бонус-код “Илле”\nБыл акция була активировать бер генә тапҡыр акция ваҡытында.\nДепозит £10 алырға 50 Гозо синов\nӘлеге акция буласаҡ активына 23 декабрь 2016 (МСК).\nУйынсылар бурыс; иң тәрән урыны 50 юҡҡа уйындар Гозо квест.\nӘлеге акция ғына эшләй һеҙҙең беренсе депозит ул көндө, һеҙ используете бонус-код “GONZO50”\n200% Матч тиклем £40\nӘлеге акция буласаҡ активына 4-се, 13се, 16- се һәм 21-се декабрь (МСК).\nБонус 200% һеҙҙең депозита тиклем; иң тәрән урыны 40 фунт буласаҡ добавлены т һеҙҙең иҫәптәге.\nБыл бонус буласаҡ, әүҙем булғанда, һеҙҙең беренсе депозит акция осоронда, һеҙ ҡасан используете бонус-код “200”\n100% Матч тиклем £100\nБыл буласаҡ акция 1 активына, 5се, 8се, 15- се һәм 22-се декабрь (МСК).\nБонус 100% һеҙҙең депозита тиклем; иң тәрән урыны £100 буласаҡ инә һеҙҙең иҫәбенә.\nБыл бонус буласаҡ, әүҙем булғанда, һеҙҙең беренсе депозит акция осоронда, һеҙ ҡасан используете бонус-код “100”\nДепозит £10 алырға 25 Выздоровления синов\nБыл буласаҡ акция актив көнө-6-сы һәм 12 декабрь 2016 (МСК).\nБыл синов торасаҡ р һәм ғәмәлдә булһа ла starburst\nУйынсылар бурыс; иң тәрән урыны 25 юҡҡа вращения был starburst\nӘлеге акция ғына эшләй һеҙҙең беренсе депозит ул көндө, һеҙ используете бонус-код “STAR25”\nӨсөн активировать синов уйынсылар тейеш записать Выздоровления\n300% Матч тиклем £30\nӘлеге акция буласаҡ активына 9-се һәм 19-нсы декабре (МСК).\nБонус 300% һеҙҙең депозита тиклем £30 буласаҡ өҫтәлде т һеҙҙең иҫәптәге.\nБыл бонус буласаҡ, әүҙем булғанда, һеҙҙең беренсе депозит акция осоронда, һеҙ ҡасан используете бонус-код “300”\n10 Юҡҡа Выздоровления синов\nБыл буласаҡ акция актив көнө 18 декабрь 2016 (МСК).\nСинов торасаҡ р һәм ғәмәлдә булһа ла starburst\nУйынсылар бурыс; иң тәрән урыны 10 юҡҡа вращения был starburst\nДепозит £10 алырға 100 Выздоровления синов\nБыл буласаҡ акция актив көнөндә, 14-се, 20- се һәм 24-се декабрь 2016 (МСК).\nБонус 100 Уйындар буласаҡ добавлены һеҙҙең иҫәбенә.\nӘлеге акция ғына эшләй һеҙҙең беренсе депозит ул көндө, һеҙ используете бонус-код “STAR100”


Торатау мәңге торасаҡ - Bash.News\nТоратау мәңге торасаҡ\nТоратау мәңге торасаҡ https://bash.news/news/86275_toratau_mge_torasa\n15 дек 2018, 23:37\nӘгәр геопарк тип иғлан ителһә. Һәр хәлдә, тәүге аҙымдар яһалды. Радий Хәбиров "Торатау" геопаркын булдырыу тураһындағы Указ сығарҙы. Республика Хөкүмәтенә төбәктең геологик, биологик һәм тарихи-мәҙәни мираҫын һаҡлау өсөн Ишембай һәм Стәрлетамаҡ райондары биләмәһендә составына Торатау менән Йөрәктау тауҙары ингән "Торатау" геопаркын булдырыу эше йөкмәтелде. Шулай уҡ "Торатау" геопаркын ЮНЕСКО-ның бөтә донъя мираҫы объекттары исемлегенә индереү буйынса саралар планы әҙерләнәсәк.\nИлаһи моң ер кендеге Торатауҙы данлап, уға һаҡсыл ҡараш булдырырға өндәй... Мәғрүр ҙа ул, бейек тә! Рухи хазинабыҙ... Изге урын алдында күптәр баш эйә. "Торатау" этно-ансамбле был клипты 2013 йылда сығара. Йәштәр шул ваҡытта уҡ тәбиғәт ҡомартҡыларының яҡлауға мохтаж булыуын һиҙемләй. Ҡулдарына милли музыка ҡоралдары алып тау башына күтәрелә.\nИлнур Хәйруллин, ҡурайсы: “Мин үҙем дә сығышым менән Ишембай районы Этҡол ауылынан. Ата-бабалаларыбыҙ ҙа әйтеп килгән - изге тау янында һәр ваҡыт йыйынға йыйынғандар. Уның исемен донъя кимәлендә таратырға кәрәк”.\nТап бар донъяға белгертеп кенә изге тауҙарҙы һаҡлап алып ҡалыу мөмкин. Хәйер, 230 миллион йыл элек барлыҡҡа килгән шихандарҙы танытыуға тәүге ҙур аҙым яһалды - республика етәксеһе Ишембай һәм Стәрлетамаҡ райондарында "Торатау" геопаркын булдырыу тураһындағы Указға ҡул ҡуйҙы.\nРөстәм Ишмөхәмәтов, Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтай рәйесе урынбаҫары: “Был бик ҡатмарлы, әммә төплө уйланылған ҡарар. Закон сығарыусылар, депутат булараҡ шуны билдәләп үткебеҙ килә: ул юридик йәһәттән дөрөҫ эшләнгән һәм геопарк барлыҡҡа килтереү - тауҙарҙы һаҡлап ҡалыуҙы гарантиялаясаҡ”.\nУказға ярашлы, геопаркты ЮНЕСКО-ның бөтә донъя мираҫы объекттары исемлегенә индереү ҙә ҡаралған. Был, ысынлап та, халыҡ-ара кимәлдә хоҡуҡи яҡлау табыу тигән һүҙ. Тиҙҙән ғалимдар менән берлектә төбәктә айырыуса һаҡланған биләмәнең концепцияһы төҙөләсәк.\nАйбулат Псәнчин, ғалим-этнограф, география фәндәре докторы, профессор: “Геопарк эшләнһә, беҙ ғилми тикшеренеүҙәр үткәрәсәкбеҙ. Археология, этнография, фольклор, тарих өлкәһендә. Был башҡорт халҡының борон-борондан йәшәгән ере. Шихандарға бәйле күп легендалар бар”.\nЗәки Әлибаев, Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтай депутаты: “Тәү ҡарамаҡҡа, геопарк тәбиғәттең уникаль урынын ғына һаҡлап ҡалыу булараҡ ҡабул ителә. Ләкин уйлап ҡарағанда, шунда йәшәгән халыҡтың бөтә мөхитен, рухи донъяһын, йәки рухи ҡиблаларын һаҡлап ҡалыуға ла бәрәбәр тип уйлайым”.\nТоратау менән Йөрәктау янында урынлашҡан ауыл халҡының ауыҙ-тел ижады ентекле өйрәнеләсәк. Уникаль геология ҡомартҡыларының фауна һәм флора донъяһы ла айырым иғтибарға лайыҡ.\nӘлфис Ғаязов, Башҡортостандың фәндәр академияһы президенты: “Ҡыҙыл китапҡа индерелгән егерменән ашыу үҫемлек үҫә. Уларҙың бөтәһен дә һаҡлап ҡалырға кәрәк. Уларҙы кешегә күрһәтерлек хәлгә еткерергә, экологик һуҡмаҡтар булдырырға кәрәк”.\nХөкүмәт Премьер-министры урынбаҫары Илшат Тажетдинов билдәләүенсә, "Торатау" төбәктә юғары һаҡлау статусына дәғүә итеүсе икенсе геопарк буласаҡ. "Юнеско"ның штаб-фатирында Салауат районында "Янғантау" геопаркын булдырыу тураһында заявка хупланған. Был донъяуи кимәлдә танылыу яулау, сит илдәрҙән туристарҙы йәлеп итеү, республика үҫешенә көслө этәргес тигән һүҙ. Ишембай һәм Стәрлетамаҡ райондарында ла уңайлы инвестиция климаты булдырыласаҡ. Шихандар төбәгендә эшҡыуарлыҡты үҫтереү ҡаралған. Ял урындары, музейҙар барлыҡҡа киләсәк.\nРәсих Хәмитов, Башҡортостан йәмәғәт палатаһы ағзаһы: “Был геопарктың булдырылыуы ул артабан беҙҙең иҡтисадты үҫтереүгә, ауылдарҙы, юлдарҙы төҙөкләндереүгә һәм иң мөһиме донъя халҡын йәлеп итеү - ҙур сара буласаҡ”.\nБөгөн Ер шарының утыҙ һигеҙ илендә 140 геопарк иҫәпләнә. Ҡытай лидерҙар рәтендә. "Данься" геопаркы төрлө төҫтәге ҡалҡыулыҡтары менән миллиондарҙы хайран ҡалдырһа, Яньдан тауҙары уникаль тарихи, мәҙәни ҡомартҡы һанала. Сәйәхәтселәр өсөн төбәктә уңайлы инфраструктура булдырыу өсөн миллиард һумдар бүленә, сығымдар бушҡа китмәй. Сөнки уникаль ландшафтты барып ҡарау ҙа түләүле. "Торатау" геопаркы ла бит сит ил халҡын йәлеп итерлек көскә эйә. Әүлиәләр төйәгенән фәтиха алыу, көс алып ҡайтыу мөмкинлеге буласаҡ.\nБСТ Y.Metrika: 271\nКүп балалы әсәләр тәбрикләнде\n15:59, 15 окт\nБашҡортостанда күп балалы әсәләрҙең бер төркөмө тәбрикләнде\n12:00, 15 окт\nӘбйәлил районы Үтәгән ауылында Ғәбделкәбир Йәһүҙинға таҡтаташ асылды\n20:59, 14 окт\nБашҡортостанда халыҡҡа Дәүләт һәм муниципаль хеҙмәттәре берҙәм порталында эшләргә өйрәтәләр\n16:08, 14 окт


22 марта 2017 — 16:05 ГТРК «Башкортостан»\nСүриәлә йәшәүселәр Америка хәрбиҙәренең мәсеткә килгән 40 кешене үлтереүе тураһында хәбәр иткән. Был енәйәт буйынса Ҡушма Штаттарҙың оборона министрлығы рәсми тикшереү башлаған. Улар “Беҙҙең хәрбиҙәр “Әль Ҡәида” позицияларын утҡа тото,”- тип аҡланып маташҡан.\nПерула һыу баҫыу сәбәпле кәм тигәндә 80 кеше һәләк булған. Һуңғы ун йылдағы иң ҙур ҡазала 100 мең кеше йорт-ҡаралтыһыҙ ҡалған, 600 меңдән ашыу кеше матди зыян күргән.\nРәсәйҙә пилотһыҙ йөк автомобилдәре операторҙары профсоюзы барлыҡҡа килеүе ихтимал. Был ойошма водителдәрҙе пилотһыҙ машина операторы булырға өйрәтер һәм уларҙы хоҡуҡи яҡлар, тип көтөлә. Был тәҡдим авторҙары- йөк ташыусы компания вәкилдәре. Улар профсоюз менән мәсьәләне тиҙ арала хәл итергә кәрәк, сөнки пилортһыҙ транпорт өлкәһендә технологиялар бик йылдар үҫешә, тип иҫәпләй.\nБилдәле бер компания водителдәргә тығындарҙы тиҙ арала үтеү өсөн махсус автомобиль эшләгән. Джип нигеҙендәге трансформер гидравлик механизмдар ярҙамында кузовты 3 метрға тиклем күтәрә ала. Шулай итеп, был машина тығында ултырған автомобилдәрҙең өҫтөнән бер ҡыйынлыҡһыҙ ғына үтә лә китә. Трансформер мөмкинлектәрен күптәр баһалап өлгөргән. Уның хаҡы әлегә билдәле түгел.\nИспанияла биш көндөк карнавал, конкурстар һәм үгеҙҙәр һуғышы ут фестивале менән тамамланған. Борондан килгән был традиция йылдан-йыл яңы тамашалар менән тулылана бара. Хәҙер фестиваль ваҡытында донъялағы ваҡиғаларға яуап итеп сәйәсмәндәрҙең һындары ла яндырыла башланы.


Дим районы мәктәп участкалары иң яҡшы төҙөкләндерелгән // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nДим районы мәктәп участкалары иң яҡшы төҙөкләндерелгән\n13:22, 6 июля 2010 Йәмғиәт\nӨфө хакимиәтендә үткәрелгән кәңәшмәлә бөгөн мәктәп участкаларын төҙөкләндереү мәсьәләһе тикшерелде. Ҡала башлығы Павел Качкаев әйтеүенсә, ҡала райондары мәктәптәрҙә сәскә түтәлдәрен төҙөкләндереү буйынса башҡарылған эш тураһында отчет бирергә тейешле срок 1 июлдә сыҡты. Һөҙөмтәлә был бурысты Дим районы мәктәптәре генә тулыһынса үтәне. Ҡаланың ҡалған райондарында иһә бер нисәшәр уҡыу йорто үҙ участкаларын тейешенсә төҙөкләндереп өлгөрмәне. Мәҫәлән, Октябрь, Совет һәм Киров райондарында – өсәр, ә Орджоникидзела дүрт ошондай мәктәп. Шул уҡ ваҡытта мәктәптәр сәскә ултыртыуға тотонған средстволар ныҡ айырыла. Әйтәйек, Калинин районы мәктәптәре һәр сәскәгә ни бары – 1,6-шар һум, ә Орджоникидзе һәм Ленин райондары 16 – 17-шәр һум тотонған. Сығымдарҙың бындай айырмаһы туранан-тура ултыртылған сәскәләр һанында ла сағыла. Орджоникидзе районында, мәҫәлән, 46 мең сәскә ултыртылған, ә Ленинда – 11 мең генә.\nТеги: урындағы власть, мәктәптәр, төҙөкләндереү


Дим станцияһында машинистҡа һәйкәл асылды | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nДим станцияһында машинистҡа һәйкәл асылды\nБөгөндән Дим станцияһы хеҙмәткәрҙәрен ДЕПО майҙанында тимер юл буйынан эшкә йүнәлгән машинист һыны ҡаршылай. Өфөнөң Дим районына нигеҙ һалған тимер юлсылар иҫтәлеген мәңгеләштерергә тәҡдим иткән Өфө локомотив депоһы коллективы үҙенсәлекле монументты асыуҙы –ҙ иңенә алған. Монументты асыу тантанаһын беренсе октябрҙә ойоштороу осраҡлы тгел. Бөгөн Рәсәй тимер юл компанияһының тыуған көнө. Өфө депоһының 20 меңлек коллективында әлеге ваҡытта мең ярым машинист эшләй. Был һөнәр эйәләренән тәүәккәллек, яуаплылыҡ һәм иғтибарлыҡ ҡына түгел, ә тәү сиратта ҡоростай сәләмәтлек талап итә.


Йыл башынан Республикала уттыҙҙан ашыу янғын сығыу осрағы теркәлгән, утта өс кешенең ғүмере өҙөлгән\nҒәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы хеҙмәткәрҙәре янғын хәүефһеҙлеге буйынса быйылғы йылда тәүге рейд үткәрҙе. Рейд барышында шәхси йорттарҙа йәшәүселәр электр һәм газ ҡорамалдары менән ҡулланғанда хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен үтәү тәртибе тураһында иҫкәртелде. «Солнышко» баҡсасылар ширкәтендә йәшәүсе Петр Лаврентьев иртә менән ҡунаҡтарҙы көтмәгән. Әммә ул махсус кейемдәге хеҙмәткәрҙәрҙе шат ҡаршыланы.\nХаҡлы ялдағылар,мөмкинлектәре сикләнгәндәр,бәлиғ булмаған балалары булған ғаиләләр айырым иҫәптә. Һигеҙ йәшлек Елисей олатаһына ҡунаҡҡа килгән. Ул янғын хәүефһеҙлеген үтәргә кәрәклек хаҡында бик яҡшы белә.\nЯнғын һүндереүселәр артабын йорт ҡаралтыларын тикшерҙе. Мунсаның мейесе алдына ҡалай тимер һәм яҡтыртыу лапмочкаһына плафон ҡуйырға кәрәклеге хаҡында иҫкәртеләгән хужа, етешһеҙлектәрҙе бөгөн үк теүәлләп ҡуйырға вәғәҙәләне.


Изгелектең иртәһе-кисе юҡ\nБыйыл Рәсәйҙә социаль хеҙмәт булдырылыуға 25 йыл тула. Ошо уңайҙан һәм Социаль хеҙмәткәрҙәр көнө билдәләнеү айҡанлы Сибай ҡалаһының Балалар ижады үҙәгендә «Социаль хеҙмәтләндереү: кисә, бөгөн, иртәгә» темаһына кәңәшмә уҙҙы. Уның эшендә «Азатлыҡ» халыҡты социаль яҡлау үҙәге директоры И.Ф.Абдулғужин, Пенсия фонды начальнигы К.К.Исҡужин, ҡалала тәүгеләрҙән булып ошо өлкәлә эш башлаған С.М.Хәйбуллина, З.И.Мырҙабаева, Ф.Ф.Йомағолова, С.В.Ишмөхәмәтовтар ҡатнашты. Рәсми ултырыштан һуң Урал аръяғы райондарын берләштергән үҙәктең яҡшы эшләгән хеҙмәткәрҙәре тәбрикләнде.\n«Азатлыҡ» үҙәгенең социаль эштәр буйынса белгесе Альбина Рафаил ҡыҙы Харисова (һүрәттә) сирек быуат ғүмерен ошо өлкәгә бағышлауға бер ҙә үкенмәй. Ябай социаль хеҙмәткәрҙән белгес дәрәжәһенә күтәрелгән ханым был тармаҡтың эшен «биш бармағы» һымаҡ белә.\n—Әгәр беҙҙең хеҙмәт элек пенсияға сыҡҡан яңғыҙ кешеләрҙе генә үҙ ҡанаты аҫтына алһа, хәҙерге көндә иһә мохтаж тип табылған һәр кем үҙәккә мөрәжәғәт итә ала,—ти белгес, эштәренең асылына төшөндөрөп.—Килемдәре йәшәү минимумынан кәм булғандар ҙа тәьмин ителгән, күп балалы ғаиләләр, инвалидтарҙы бағыу, тормош шарттарын яҡшыртыу өсөн барлыҡ көсөбөҙҙө һалабыҙ. Үҙәктең хеҙмәтләндереү даирәһе бик киң. 2014 йылдан ауырыуҙы бағыусы хеҙмәте эшләй. Ололарҙы, балаларҙы ваҡытлыса ҡарау, яңғыҙҙарҙың фатирын таҙалау, аҙыҡ-түлек, дарыуҙар менән тәьмин итеү кеүек бөтмәҫ-төкәнмәҫ эштәр ята беҙҙең иңдә. Әммә үҙәктең 37 социаль хеҙмәткәренең береһе лә үҙ эшенә зарланмай, киреһенсә: «Әбейемә, бабайыма барырға, шул, шул ғаиләнең хәлен белешергә кәрәк»,—тип ашҡынып тора.\nБынан 25 йыл элекке хеҙмәт менән әлегеһе араһында шаҡтай айырма бар. Әммә асылыбыҙ ғына үҙгәрмәй—мохтаждарға ярҙам итеүҙән, ҡарауҙан, бағыуҙан тайпылмайбыҙ. Әгәр һеҙгә мохтаж кешеләрҙең барлығы мәғлүм булһа, әйтегеҙ, күрһәтегеҙ, беҙ уны яҙмыш ҡосағына ташлап ҡуймаясаҡбыҙ. Изгелектең иртәһе-кисе юҡ. Беҙҙең хеҙмәт барҙа миһырбанлыҡ, мәрхәмәтлек, шәфҡәтлелек бөтмәҫ.


“Аҡ шәшке” юбилей конкурсы Өфөлә 21-23 ноябрҙә үтәсәк // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n“Аҡ шәшке” юбилей конкурсы Өфөлә 21-23 ноябрҙә үтәсәк\n16:19, 18 ноября 2009 Йәмғиәт\n“Аҡ шәшке” эстрада йырҙары асыҡ ҡала конкурсы Өфөлә 21-23 ноябрҙә үткәреләсәк. Ижади бәйгенең ойоштороусыһы — Өфө ҡалаһы хакимиәтенең мәҙәниәт һәм сәнғәт буйынса идаралығы – конкурсты БР Йәштәр башланғыстарын яҡлау һәм үҫтереү йылына арнаған.\nӨфө хакимиәте мәҙәниәт һәм сәнғәт буйынса идаралығының баш белгесе Наталья Маякова хәбәр итеүенсә, конкурста ижади үҙешмәкәр коллективтар – вокал ансамблдәре,трио, дуэттар һәм 23 йәшкә тиклемге вокалсылар – ҡатнаша ала. Мини- йәки СД дискыла яҙылған сифатлы фонограммаларҙың булыуы конкурста ҡатнашыусылар өсөн мотлаҡ шарт булып тора.\n– Конкурс башланыуға аҙ ғына ваҡыт ҡалыуға ҡарамаҫтан, заявкалар һаман килә әле, – тип һөйләй Наталья Григорьевна. – Бөгөн уларҙың һаны 200-ҙән ашып китте, ә ҡатнашыусыларҙың һаны 400-гә яҡынлашып килә. Быйыл беҙҙең конкурста республиканың икенсе ҡалаларынан һәм күрше төбәктәрҙән ҡатнашыу теләге белдерҙеләр. Мәҫәлән, “Аҡ шәшке -2009” бәйгеһендә Силәбе, Аша, Стәрлетамаҡ һәм Мәләүез ҡалаларынан йырсылар ҡатнашыуы хәл ителгән мәсьәлә. Конкурс сиктәрендә ҡатнашыусылар өсөн жюри ағзалары менән осрашыуҙар, оҫталыҡ дәрестәре үткәреләсәк. Еңеүсе ижади фестивалгә барыу хоҡуғына эйә буласаҡ, ә лауреаттар дипломдар һәм иҫтәлекле приздар менән бүләкләнәсәк.\n“Аҡ шәшке” конкурсы Ҡала мәҙәниәт һарайында үтәсәк. Уның беренсе туры – 21ноябрь, икенсеһе – 22 ноябрь була. Гала-концерт 23 ноябрь үтә.


Башҡортостан «Беҙҙең Еңеү көнө» йыр марафонына ҡушыла // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n12:44, 28 апреля 2020 Йәмғиәт\nБашҡортостан «Беҙҙең Еңеү көнө» йыр марафонына ҡушыла Фото: Олег Яровиков\n«Уны башҡорт теленә тәржемәләргә тәҡдим иткәс, юғалып ҡалдым хатта. Ошо йөрәккә үтеп ингән һүҙҙәрҙә әрнеү ҙә, шатлыҡ та бар. Шул фекерҙе туған телдә дөрөҫ итеп әйтеп бирергә, өҫтәүенә йырҙың тактына тура килтерергә кәрәк ине. Миңә музыкаль белемем ярҙам итте.Тәржемәм оҡшағаны өсөн шатмын. Хәҙер инде төрлө быуын уны русса ғына түгел, башҡортса ла йырлар тип ышанам», — тине Гүзәл Ситдиҡова.\nХалыҡ хорында ҡатнашыусылар легендар йырҙы башҡарыу өсөн Өфөнөң Еңеү паркына йыйылды, уларға республиканың билдәле шәхестәре: Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы, Башҡортостан Республикаһының Милли симфоник оркестры директоры Артур Нәзиуллин, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы, М.Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры актрисаһы, Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты Рушанна Бабич, Башҡортостан юлдаш телеканалы алып барыусыһы Фаягөл Дәүләтйәрова, популяр музыкант Заһир Зәйнетдин ҡушылды.\n«Еңеү көнө» башҡорт телендә тәүге тапҡыр быйыл март аҙағында – республикала «Юғары әҙерлек» һәм изоляция режимы индерелгәнгә тиклем башҡарылды. Шул саҡта уҡ Башҡортостан юлдаш телевидениеһында, Волга буйының башҡа төбәктәрендәге кеүек үк, йырға видеоклип төшөрөлдө.\nБыл көндәрҙә Волга буйы федераль округының барлыҡ төбәктәрендә яратҡан йырҙы туған телдәрендә йырлайҙар. Рус һәм Волга буйы халыҡтарының тағы ете телендә башҡарылған «Еңеү көнө» йыры эстафета буйынса – төбәктән төбәккә тапшырыла. Ойоштороусыларҙың уйынса, «Беҙҙең Еңеү көнө» марафоны уртаҡ Еңеү өсөн берләшкән ҙур илдең берҙәмлеген символлаштыра.\nВолга буйы федераль округының «Беҙҙең Еңеү көнө» йыр марафоны Еңеү көнөнә тиклем ике аҙна алдан – 25 апрелдә Мордва Республикаһында башланды. Ә беҙгә эстафетаны Удмурт Республикаһы тапшырҙы.\nВолга буйы төбәктәрендә төшөрөлгән видеороликтарҙы округтың бөтә телевизион каналдарында күрһәтәләр. Уларҙы #Волгабуйыфедеральокругыеңеүкөнө, #беҙҙеңеңеүкөнө хештегы буйынса YouTube-каналдарҙа һәм социаль селтәрҙәрҙә ҡарарға мөмкин.\nЙырҙар округтың популяр радиостанцияларында яңғырай. «Беҙҙең Еңеү көнө» марафонын ойоштороусылар төрлө телдәрҙә башҡарылған йырҙы тотош илдең ҡала-ауылдарында күтәреп алырҙар тип ышана.\nОшо халыҡ акцияһына теләгән һәр кем ҡушыла ала.


30 Ғинуар 2020, 00:00\nБөйөк Ватан һуғышының беренсе йылында, төрлө сәбәптәр арҡаһында ҡамауҙа ҡалыуға ҡарамаҫтан, ҡанлы көрәште дауам итеүсе, немец-фашист илбаҫарҙарының тәүге аяуһыҙ һөжүменә үҙ белдеге менән ҡаршы тороусы совет һалдаттарының батырлыҡтары тураһындағы мәғлүмәттәр үҙҙәре менән бергә юғалып ҡалған. Был хикәйә шул батырҙарҙың ҡаһарманлығын тергеҙеү маҡсатында бер аҙым.1942 йыл йәйенең ауыр көндәре. Сталин, Ставка ағзаларының дәлилдәрен һанға һуҡмай, гитлерсыларҙың киләһе һөжүме Мәскәү йүнәлешендә буласаҡ, тип, бөтә көстө баш ҡала янында тупланы. Әммә Гитлерҙың ҡырҡ беренсе йылғы блицкригы килеп сыҡмағас, киләһе йылға пландары үҙгәрҙе. Ул йәйгеһен нефткә бай Кавказды һәм транспорт бәйләнеше – Сталинградты буйһондорасаҡ. Төньяҡ Кавказдың күп өлөшө баҫып алынғас, немец илбаҫарҙары Сталинградҡа сығыр өсөн Волга ярҙарына ынтылды. Немец фашистарының өҫтөнлөгөнә ҡарамай, баш командующий оборонанан һөжүмгә күсергә бойорҙо.


Баласаҡ иле (хикәйәләр)\nӘйтмәмбәт ауылы зыяратын үткәндә Латип тағы ла бураға менеп ҡунаҡлай. Әммә был юлы ултырыуы була, шул ыңғайы, үкереп илап, һикереп тә төшә. Ағарынып ҡатып ҡалған малайҙың ҡәбер бураһына таянып менгән ике усы ла, һис бер яраһыҙ шаулап ҡанай ине...\nБелем һуҡмағына юл\nҒәлим беренсе синыфҡа килгәндә уҡый-яҙа белә ине инде. Әйтмәмбәт башланғыс мәктәбе ҙур түгел: ике синыф бүлмәһендә икешәр: 1-се һәм 3-сө, 2-се һәм 4-се синыф балалары уҡый, директор кабинеты һәм йыйыштырыусы өсөн бүленгән бәләкәй генә\nхужалыҡ бүлмәһенән ғибәрәт.\nСиныфтар бөтөнөһө бергә ҡушып уҡытылғас, уҡытыусыларҙан ҙур сабырлыҡ, ә бала-сағанан тәртип талап ителә. Мәктәп директоры Басир ағай ошо ауылдан. Унан балалар ҡурҡа, ә йәш уҡытыусыларҙың әйткәненә бик иҫтәре китеп бармай.\nБыл ағастан һалынған бәләкәй генә мәктәптә балаларҙың кеме генә уҡымай. Беренсе синыфҡа килгән малайҙарҙың күбеһе 7 йәшен тултырып килгән, хатта араларында 8 йәшлектәре лә бар. Ситтән килеп уҡығандар ҙа байтаҡ.\nҺәр кемдең хәтерендә оҙаҡҡа һаҡланып ҡала торған мәрәкә хәлдәр Ғәлимдең мәктәп йылдарын да урап үтмәне.\nҒәлим икенсе синыфҡа уҡырға килгәндә, төҫкә сибәр һәм мөләйем йөҙлө йәш кенә ҡыҙ Гөлфинә апай Аҙау ауылынан уҡытыусы булып килде. Уның аҡыллы һүҙҙәре һәм яғымлы ҡарашы бөтөн малайҙарҙы әсир итә ине. Икенсе һәм дүртенсе синыф малайҙары көн һайын иртән көтөү булып, апайҙарын кемуҙарҙан ҡаршы барып алыр булып китте. Был ярышта төп приз булып Гөлфинә апайҙың дәфтәрҙәр менән лыҡа тулы сумкаһы тора. Уны мәктәпкәсә килтереп еткереп, уҡытыусыларының “минең уңғандарым” тип, бер йылмайып ҡарауы, балаларҙың танауҙарын күтәреп ебәрә. Ун йәше лә тулмаған малай-шалай, сыр-сыу килеп, Аҙау ауылына барып етә яҙа. Ун саҡырымдағы һуҡмаҡты тапағанда, ике ауыл зыяратын үтәһе бар. Малайҙар\nҡәбер бураларының эргәһенән генә, бер ҡурҡмаған булып, теҙелешеп атлай. Хатта ҡыйыуыраҡтары, ҡәбер таштарын һөрткөсләп, мәрхүмдәрҙең исем-шәрифтәрен, тыуған-үлгән йылдарын барлай.\nМалайҙар араһында аталарының берҙән-бер иркә балаһы булған Латип та олатаһының ҡәбер бураһына менеп ултырыр булып китте. Уҡытыусы апаһын ҡаршы алып, балалар күмәкләп мәктәпкә килә. Әйтмәмбәт ауылы зыяратын үткәндә Латип тағы ла бураға менеп ҡунаҡлай. Әммә был юлы ултырыуы була, шул ыңғайы, үкереп илап, һикереп тә төшә. Ағарынып ҡатып ҡалған малайҙың ҡәбер бураһына таянып менгән ике усы ла, һис бер яраһыҙ шаулап ҡанай ине.\nМалайҙар, аптырашып, шып туҡтаны. Тик Гөлфинә апай ғына тыныс тауыш менән:\n– Был бит һинең олатайыңдың ҡәбер бураһы. Ә һин, бураға ултырып, олатайыңдың рухын йәберләйһең. Олатайың һиңә үпкәләне. Шуға күрә лә, усыңда ҡан барлыҡҡа килде, аңланыңмы? – тип, мәғәнәле итеп, һорай ҡуйҙы. – Аңлаһаң, мә, һөрт! – тине лә, ап-аҡ ҡулъяулығын сығарып бирҙе. – Атай-әсәй, олатай-өләсәйҙәр ҡәберен хөрмәт итергә, ҡәҙерләргә кәрәк, балалар. Ялан сәскәләре һалһаң, рухтары һөйөнөр!\nБыл көндән һуң Латип бер аҙна уҡытыусы апайҙы ҡаршы алырға йөрөмәне.\nИкенсе аҙнала Гөлфинә апайҙарын ҡаршы алырға барғанда, Латип, яландан аҡ сәскәләр өҙөп, олатаһының ҡәбер бураһына теҙеп һалды. Быны күргән уҡытыусы апайҙары, һөйөнөп:\n– Бына быныһын дөрөҫ эшләгән Латип, олатаһы сәскәләргә ҙур рәхмәтлелер инде! – тине лә, бер көтөү малайҙарҙы эйәртеп, мәктәпкә юлланды.\nОшо көндән һуң зыярат тирәһенән үткәндә тәмәке тартыу, сүп-сар ташлау, насар һүҙҙәр һөйләү бөтөнләй туҡтаны. Хатта балаларҙың ата-әсәләре зыяратҡа йышыраҡ йөрөр, туғандарының ҡәберҙәрен тәртипкә килтерер булып китте.\nҒәлимдең тыуған ауылы Әйтмәмбәтте Бейе йылғаһы хәҙер икегә бүлә. Элекке ауыл урынын Иҫке ауыл тип кенә йөрөтәләр. “Инйәр” совхозы бар саҡта, Иҫке ауыл яланын һөрһәләр, малайҙар өсөн бер байрам була ине, сөнки бында граждандар һуғышы заманынан ҡалған буш патрондар ҙа, пуля, шрапнель, винтовка штыгы ла, хатта снаряд ярсыҡтары ла табыла.\nМай айында, сәсеү бөткәс, Ғәлим һәм уның синыфташтары Ғәли менән Фәнүз, бик ҙур булмаған снаряд тапты. Уны Ғәлимдәрҙең лапаҫына индереп, ҡыйыҡ аҫтына йәшереп тә ҡуйҙылар. Өс көндән һуң, Бейенең ҡаршы ярында силос траншеяһы ситендәге тирәккә аҫып, аҫтына ут төртөп шартлатырға килештеләр.\nӨс көн һиҙелмәй ҙә үтеп китте. Малайҙар, өсәүләп, снарядты ҙур тоҡҡа аҫып, иҫке күперҙең кисеүен яланаяҡ кисеп сығып, силос траншеяһы янына килеп туҡтаны.\n– Малайҙар, – тине Ғәлим, – анау ҙур тирәктең аҫҡы йыуан ботағы бик яйлы, шуға ҡорос сымды эләйек тә снарядты шуға тағайыҡ. Аҫтына ут яғып ебәрһәк… донъяны аҡтарасаҡ!\nӨс малай, тимер сым менән сырмап, тиҙ арала ун килолай тартҡан снарядты, ағасҡа аҫып та ҡуйҙы. Биш минуттан ҡайын туҙы менән тоҡандырылған усаҡ гөрләп яна ине. Ә малайҙар, силос траншеяһының ярына, кинолағыса, окопта йәшеренгән кеүек, теҙелешеп ятты.\nУсаҡ яна, снаряд эленеп тора. Тимер сым да ҡып-ҡыҙыл булып ҡыҙҙы, ә шартлау һаман да юҡ. Ниһайәт, усаҡ янып бөттө. Малайҙар, окоптан баштарын сығарып, һүнеп бөткән усаҡҡа ҡарап торҙо ла, берҙәм генә һикереп, траншея ситенә баҫты. Шул саҡ, ер ярып, снаряд шартланы. Малайҙарҙы, һыйыр ялаған кеүек, снарядтың һауа тулҡыны траншея төбөнә һеңдерҙе. Ә унда – үткән йылғы силостан ҡалған ҡыҙыл-көңгөрт кеҫәлгә оҡшаған лайлалы һаҫыҡ һыу. Көслө шартлауҙан бер ни ишетмәгән, ҡоттары осҡан малайҙар, өҫтәренә ауған ҡарт тирәктең ботаҡтары араһынан, шүрәле балаларына оҡшап, килеп сыҡты. Ғәлимдең яурынында шартлауҙан шаңҡыған ике телмәрйен ултыра, ә Ғәлиҙең итек ҡунысынан ҙур булмаған туҙбаш йыланы сыға алмай интегә. Фәнүз, ҡурҡыуҙан дерелдәп торған ҡулынан бер ус силосты ысҡындыра алмай интегә.\nКүҙҙәре аларған өс малай, ҡайҙа һәм ни булғанын аңламай, шулай бик оҙаҡ торҙо ла, һаҫып бөткән күлдәк-ыштандарын сисә башланы, ә үҙҙәре, ҡурҡа-ҡурҡа, тәндәрен ҡапшай. Йәнәһе, ағзалары теүәлме? Ғәлимдең, ҡарағыһыҙ булған яһалма күн кепкаһы, Ғәлиҙең эт талағандай курткаһынан башҡа юғалтыуҙар булмағас, малайҙар, кейемдәрен ҡосаҡлап, кесерткәндән сағыла-сағыла, Бейе йылғаһына йүнәлде. Снаряд эленгән мөһабәт тирәк урынында ҙур, тәрән, һыулы соҡор барлыҡҡа килде. Эргә-тирәләге унлап ҡарт ҡара ерек сайралып бөткән. Ә малайҙарҙы ҡотҡарған силос траншеяһында, шартлауҙан шаңҡыған тәлмәрйендәр генә, әйгәҙәшеп, ятып ҡалды.\nБыл мәхшәрҙән айнып етә алмаған өс малай, Бейе йылғаһының йылы һыуында йыуынып алып, өйҙәренә сапты. Иртәгәһен ауған тирәк янында булмаған малай-шалай ҡалманы. Береһе снарядтың “1916 йылда Петроградта сыҡҡан” тигән келәймәле\nҙур ярсығын, бәке менән ике сәғәт буйы соҡоп ултырғандан һуң, ҙур ҡәнәғәтлек менән сумкаһының төбөнә һалып та ҡуйҙы. Ике көндән Аҙау урта мәктәбендә, Әйтмәмбәт ауылының унлап малайы, өс снарядты бергә бәйләп шартлатып, силос траншеяһында табан балығын шаңҡытып, тоҡлап өйҙәренә ташыған икән, тигән хәбәр таралды. “Хәрби һынау” үткән өс малай Иҫке ауыл яланынан башҡаса снаряд эҙләп йонсоманы. Уларға бер шартлау етте. Ер соҡоп, снаряд эҙләгән кешене күрһәләр, бармаҡ менән сикә тапҡырында борғолап ҡуялар ине.


Мәҙәниәт йылы сиктәрендә Өфөнөң Сергей Аксаков исемендәге ял паркында тажик мәҙәниәте байрамы билдәләнде\nМилли байрам Тажикстандың бойондороҡһоҙлоғона 23 йыл тулыуға арналды.\nСараны Халыҡтар дуҫлығы йорто менән Исмоил Сомони исемендәге тажик милли мәҙәниәте үҙәге ойошторҙо. Байрамда ҡатнашыусыларҙы Тажикстан Республикаһының Башҡортостандағы консулы, Халыҡтар дуҫлығы йортона ҡараған милли-мәҙәни үҙәк етәкселәре сәләмләне. Сара һуңында һәр кем тажик милли аш-һыуы менән һыйланды.\nБарот-бек Джалолов, И.Сомони исемендәге тажик милли-мәҙәни үҙәге рәйесе: «Башҡортостан - беҙҙең өсөн икенсе тыуған йортобоҙ. Байрамға беҙ ошо ерҙә татыу ғүмер итеүсе төрлө милләт вәкилдәрен саҡырҙыҡ. Бер-беребеҙҙең мәҙәниәте, ғөрөф-ғәҙәттәре менән танышыу халыҡтарҙы тағы ла яҡынайта».


М-5 трассаһында йәнә ҡот осҡос авария\n«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы яҙыуынса, юл-транспорт ваҡиғаһы бөгөн иртәнге сәғәт 11-ҙә Иглин районының Искра ауылы тәңгәлендә була. Оператив мәғлүмәттәр буйынса, тәүҙә һулға боролорға туҡтап торған «Ниссан»ға уның артынан куилгән автокран килеп бәрелә. Һуңынан улар икеһе лә ҡаршы юлға сығып, «Скания» йөк машинаһы менән бәрелешә. Авария һөҙөмтәһендә «Скания» водителе йәрәхәтләнә. Ваҡиға урынында ҡотҡарыусылар һәм юл инспекторҙары эшләй. Авария сәбәптәре асыҡлана.