Эшләй ҙә, йәшәй ҙә беләләр » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Социаль мәсьәлә » Эшләй ҙә, йәшәй ҙә беләләр\nЭшләй ҙә, йәшәй ҙә беләләр 15.08.2018 // Социаль мәсьәлә\nМуниципалитеттарҙың социаль-иҡтисади хәлен баһалағанда, предприятиеларҙың инвестиция йәлеп итеү эшмәкәрлегенә, файҙаланыуға тапшырылған торлаҡ күләменә, уртаса эш хаҡының артыуына, демографик хәлдең яҡшырыуына айырыуса иғтибар бирелә. Октябрьский ҡала округы ошо йылдың тәүге яртыһында социаль өлкәләге күрһәткестәр буйынса ыңғай һөҙөмтәләргә өлгәшкән.\nтимәк, ҡала үҫә\nБында йыл аҙағына тиклем 55,7 мең квадрат метр торлаҡ сафҡа индереләсәк. Тәүге ярты йыллыҡта 23,9 мең квадрат метр майҙанды файҙаланыуға тапшырыуға өлгәшкәндәр, шул иҫәптән уның 9,2 мең квадрат метр майҙанын шәхси йорттар тәшкил итә, йәғни быйыл әлеге көнгә 133 шәхси һәм күп ҡатлы алты йорт (272 фатир) сафҡа индерелгән.\nТорлаҡ төҙөүҙә урындағы төҙөлөш ойошмалары үҙҙәрен ышаныслы һәм яуаплы партнер итеп күрһәткән. Улар объектты ваҡытында тапшырып килә. Шул уҡ ваҡытта ҡайһы бер биҫтәләрҙә өлөшсөләр ҡатнашлығында төҙөлгән йорттарҙа хәл киҫкен тора. Төҙөлөш компанияларының фатирҙарҙы һата алмауына бәйле финанс ауырлыҡтары килеп тыуған, тип сәбәбен аңлаталар. Ҡала округы хакимиәте, Башҡортостан Республикаһының Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты менән берлектә, был мәсьәләне көйләүгә өлгәшкән. Әле беренсе йортта төҙөлөш дауам итә. Подрядсылар белдереүенсә, быйыл дүртенсе кварталда дүрт секцияны файҙаланыуға тапшырасаҡтар. Ҡала хакимиәте ошондай уҡ ауыр хәлдә ҡалған башҡа йорттарҙы ла даими тикшереп, уларҙы тапшырыу буйынса етди эш алып бара.\nҠалала социаль торлаҡ төҙөүгә иғтибар ҙур. Мәҫәлән, әлеге мәлдә Цюрупа урамындағы 75 фатирлы биш ҡатлы йорт һалына. “Башҡортостан Республикаһының Торлаҡ төҙөлөшөн үҫтереү фонды” ойошмаһы ярҙамында төҙөлгән был йорттан айырым категорияға ҡараған граждандарға, етем балаларға фатир биреләсәк.\nОшо уҡ фонд ярҙамында Совет урамындағы 55 фатирлы биш ҡатлы йортто август аҙағында тапшырасаҡтар. Ул да етемдәргә һәм ауыр сирҙән яфаланған мохтаждарға тәғәйенләнгән.\n– Элек бында авария хәлендәге ике йорт тора ине. Уларҙы һүтеп, был йортто былтыр сентябрҙә төҙөй башланыҡ, – ти Федор Карманов.\nӘлеге мәлдә объектҡа 40-тан ашыу төҙөүсе йәлеп ителгән. Берәүҙәр йорт ихатаһын төҙөкләндерә, эстә обой йәбештерәләр, кафель һалалар, буяу-һылау эштәре менән мәшғүлдәр.\nҠалала төҙөлөш тотҡарлыҡһыҙ барһын өсөн, урындағы хакимиәт әүҙем эшләй. Ошондай маҡсатта хакимиәт тарафынан 30-ҙан ашыу ер биләмәһе дәүләт кадастр иҫәбенә ҡуйылған, шул иҫәптән 33-сө биҫтәлә – 1 100 урынлыҡ мәктәп, дүрт ер майҙаны күп фатирлы йорт, 17 шәхси торлаҡ төҙөү өсөн бүленгән. Льготалы ташламанан файҙаланған граждандар өсөн Көньяҡ биҫтәһендә 100 урын билдәләнгән.\nБиҫтәләргә лә иғтибар арта\n“Башҡортостан Республикаһының Октябрьский ҡала округы төҙөлөшөн һәм архитектураһын үҫтереү” муниципаль программаһына ярашлы, ҡала биләмәһен социаль, инженер һәм транспорт инфраструктураһы менән тәьмин итеү буйынса комплекслы эш алып барыла.\nӘле 38 микрорайонда йылылыҡ, электр, һыу һәм канализация селтәрҙәре проекты әҙерләнеп, әлеге мәлдә өлөшләтә коммуникациялар һалынған. Мәҫәлән, ҡала бюджеты иҫәбенә Көньяҡ һәм Йәйғорло биҫтәләренә 3,5 километр оҙонлоғонда һыу үткәргес төҙөү өсөн проект бар. Объект сафҡа индерелгәс, ул 1800 шәхси йортто һыу менән тәьмин итәсәк. “Октябрьский электр селтәре” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең инвестиция программаһы иҫәбенә майҙандан тыш электр селтәрҙәре төҙөлгән, шулай уҡ биҫтәләрҙә электр линиялары һуҙыла. Был объекттарҙы төҙөү өсөн 14 миллион һум аҡса талап ителә.\nБыйыл майҙа М5 автомобиль юлы менән Көньяҡ һәм Йәйғорло биҫтәләрен тоташтырған юлдарҙың проектын әҙерләү буйынса “Башкирдортранспроект” дәүләт унитар предприятиеһы менән муниципаль контракт төҙөлгән. Әле 40а биҫтәһендәге урамдарға юл төҙөү проекты документтары ла дәүләт экспертизаһын уңышлы үткән. Тағы бер биҫтәнең урамдары буйынса ла документтар әҙер, әле тикшереү бара.\nҒөмүмән, бында ҡала эргәһендәге ауылдарҙа йәшәгәндәргә лә уңайлыҡтар тыуҙырыуға ныҡлап тотонғандар.\nПроект дауам итһен\nҠаланың Ленин урамындағы төҙөкләндерелгән ихатала бәләкәй ҡыҙын уйнатып йөрөгән ҡатын: “Был уйын майҙансығын кем рәтләгән икән?” – тип һораны. “Оҡшаймы?” – тип йылмайҙым. “Эйе, беҙ йәшәгән йорттоң ихатаһында уйын майҙансығы иҫке, шуға ла баланы ошонда алып киләм. Әле рәхәтләнеп ял итеп йөрөйбөҙ. Үҙебеҙҙең ихатала һәйбәт уйын майҙансығы төҙөһәләр, ҡайһылай яҡшы булыр ине. Был программаны тағы ла дауам итеүҙәрен һорайбыҙ”, – тине Регина Житкова.\nРеспубликаның барлыҡ ҡалаларындағы кеүек үк, Октябрьскийҙа ла “Уңайлы ҡала мөхите”, “Башҡортостандың бәләкәй ҡалаларының ихата һәм парктары” өҫтөнлөклө проекттары уңышлы файҙаланыла, ихата һәм йәмәғәт биләмәләрен төҙөкләндереү буйынса байтаҡ эш атҡарылған.\nБылтыр башланғыс алған “Уңайлы ҡала мөхите” федераль проекты буйынса ҡалала күп фатирлы ун биш йортто берләштергән биш ихатала ремонт эштәре тамамланған, әле ҡаланың Кувыкин урамының 16-сы йорто ихатаһында эштәрҙең ҡыҙған мәле, йәғни юлдарҙы киңәйткәндәр һәм асфальт түшәгәндәр, автомобилдәр ҡуйыу урындарын өҫтәгәндәр, бордюрҙарҙы яңыртҡандар, балалар өсөн уйын майҙансыҡтары ҡуйғандар, һәр подъезд алдына эскәмйәләр, урналар урынлаштырғандар. Хәҙер төҙөкләндереү эштәре ҡалған. Ҡайһы бер ихаталарҙа халыҡ өмәләр ойоштороп, үҙҙәре лә әүҙем ҡатнаша. Быйыл был проект буйынса федераль бюджеттан биш миллион һум аҡса бүлеү ҡаралған. “Уңайлы ҡала мөхите” программаһы буйынса эштәр тамамланғас, ихата байрамдары ойошторасаҡтар.\nБыйыл ҡалала “Урындағы башланғыстарға булышлыҡ итеү” программаһына тәҡдим ителгән ун объект та конкурсты уңышлы үткән. Уға ярашлы, 4-се башҡорт һәм 11-се татар гимназияларының спорт майҙансыҡтарына капиталь ремонт эшләнәсәк. Шулай уҡ Пионерҙар урамында һыу селтәрен алмаштырыу, 32-се биҫтәлә тротуарҙарҙы ремонтлау ҡаралған, 2-се Балалар сәнғәт мәктәбенең ҡыйығына капиталь ремонт яһаясаҡтар һәм башҡалар.\nОктябрьский ҡалаһында ҡаҙанлыҡтар мәсьәләһен хәл итеүгә ныҡлап тотонғандар. Йылылыҡ һәм эҫе һыу менән тәьмин итеү объекттарына ҡағылышлы өс яҡлы килешеүгә былтыр ҡул ҡуйғандар. Уны бойомға ашырыу 15 йыл дауам итәсәк. Планлаштырылған эштәрҙең дөйөм хаҡы – 649 миллион һум.\nӘле Мулла ауылында ҡаҙанлыҡ әҙер, 21-се биҫтәләгеһе төҙөлөп ята. Был объекттар – өс яҡлы килешеүҙе тормошҡа ашырыуҙың башланғыс этабы.\nМулла ауылында “Теплоэнерго” йәмғиәте төҙөгән 10-сы блок-модулле ҡаҙанлыҡтың ҡеүәте 1,5 мегаватҡа тиң. Ул шәхси йорттарҙы, балалар баҡсаһын йылытасаҡ, бынан тыш, коттедж ҡаласығын хеҙмәтләндереү өсөн дә ҡеүәте ҡала. Коммуникациялар һалыу, ебәреү-көйләү һәм башҡа барлыҡ эш өсөн 10 миллион һум аҡса сарыф ителгән.\nЭлекке ҡаҙанлыҡ 1972 йылда төҙөлгән булған. Ул техник яҡтан да, торошо буйынса ла иҫкергән. Шуға ла яғыулыҡ ҡиммәтләнгән заманда ошондай энергия аҙ талап иткән һәм ҡулланған ҡаҙанлыҡтарға күсеү отошло.\n– Ҡаҙанлыҡ заманса насос менән ҡоралландырылған, үҙаллы режимда эшләй, күрһәткестәр автомат рәүешендә интернет аша диспетчер пунктына тапшырыла. Автомат системаһы авария хәле килеп тыуғанда газ биреүҙе туҡтата, йылылыҡ баҫымын көйләй, һауа торошона ҡарап, йыйылыҡ бирә, – ти предприятие директоры Андрей Купавых.\nӘлеге мәлдә ҡаланың 21-се биҫтәһендә 1959 йылда төҙөлгән 13-сө ҡаҙанлыҡты һүтеп, уның урынына 10,5 мегаватт ҡеүәтенә эйә булған йылытыу ҡаҙанлығын урынлаштыралар. Ул “ПоликрафтЭнергомаш” ҡаҙанлығы ҡорамалдары заводында етештерелгән. Объекттың хаҡы – 48 миллион 470 мең һум.\n13-сө ҡаҙанлыҡ та тулыһынса автоматлаштырыла. Элеккеһе йорттарҙы йылылыҡ менән генә тәьмин итһә, яңыһы эҫе һыуҙы айырым бирәсәк. Ике ҡаҙанлыҡ та яғыулыҡты 18 процент күләмендә һаҡсыл тотоноуға булышлыҡ итәсәк.


«Салауат Юлаев» клубы ҡапҡа һаҡсыһы Андрей Гаврилов бер көн эсендә интернет йондоҙона әйләнде\nКисә ул Мәскәүҙең «Динамо» клубына ҡаршы уйында үҙенсәлекле ваҡиға геройы булды.\nДәғүәселәр һөжүм ойошторған ваҡытта юлаевсы артҡа боролоп һыу эсә башлай. Әммә ҡапҡаның ярым буш тороп ҡалыуына ҡарамаҫтан, аҡлы-зәңгәрлеләр уңышҡа өлгәшә алманы. Күп кенә көйәрмәндәр бындай «ҡыҙыҡлы» хәлдең хоккей тарихында беренсе тапҡыр теркәлеүен билдәләй. Эш шунда, «Динамо» клубының һөжүме алдынан ғына Башҡортостан командаһы дәғәүселәр ҡапҡаһы артында ҡыҙыл ут тоҡандырҙы. Әммә судьялар голды күрмәй, шуға ла Мәскәү хоккейсылары уйынды дауам итә. Һуңынан улар ваҡиғаны ҡабаттан ҡарағандан һуң шайбаның ҡапҡаға инеп сығыуын күрә. Иҫегеҙгә төшөрбеҙ, көсөргәнешле осрашыу «Салауат Юлаев» клубы файҙаһына 2-1 иҫәбенә тамамланды.


Бәхетле ҡартлыҡ » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Бәхетле ҡартлыҡ\nБәхетле ҡартлыҡ 24.04.2018 // Йәмғиәт\nИзге Ҡөрьәндең “Әлү Ғимран” сүрәһе 74-се аятында: “Ул үҙе теләгән кешеһен һайлап алып рәхмәтен яуҙыра. Ә Аллаһ оло рәхмәткә эйә!” – тип әйтелгән.\nЙылдар үткән һайын Аллаһ Тәғәлә үҙенең мөғжизәле һәм мауыҡтырғыс серле биттәрен аса барыуына хайран ҡалаһың. Бының өсөн Раббыңа ғибәҙәт ҡыл, шөкөр ит, һәр саҡ рәхмәтле булып йәшә... Яҡшембәт яҡтарында булып, кешелек тарихында яҡты эҙ ҡалдырған Әхмәҙүәли әүлиә тураһындағы иҫтәлектәрҙе тергеҙҙек, ҡәберенә таш ҡуйҙыҡ, туғандары уның хөрмәтенә ҡорбан салды, ауылдаштары менән хөрмәтләп иҫкә алдыҡ.\nШуға иманым камил: был донъяла бер нәмә лә Аллаһ ҡушыуынан башҡа булмай. Ул ҡушмаһа, хатта ағастағы япраҡ та һелкенмәй. Шулай бер кис Көйөргәҙе районының Үрге Баба ауылында йәшәгән Римма менән Әхтәм дуҫтарыбыҙ беҙҙе Мәүлиткә саҡырҙы. Әле Күмертауҙа ҡыҙында йәшәгән әсәһе Миңниса апай, дуҫтары, туғандары ла булды байрамда. Ҡөрьән, мәүлит уҡыныҡ, мөнәжәттәр әйттек. Аҙаҡтан Әхмәҙүәли әүлиә тураһында яҙғандарҙы туғандарына уҡып ишеттерҙем. Бигерәк оҙаҡ булып китте, эргәмдә генә ултырған 94 йәштәге Миңниса апай арыйҙыр инде, тип уйлайым үҙем. Һуңынан Әхмәҙүәли әүлиә тураһында иҫтәлектәрҙе һөйләнеләр. Миңниса апайға ла һүҙ бирҙек. Тыныс ҡына ултырған инәй арыу тураһында уйламай ҙа, көр тауыш менән тулҡынландырғыс итеп әүлиәне күреүе, уның өшкөрөүе тураһында һөйләмәһенме. Етмәһә, Әхмәҙүәли әүлиәнең таяғы миндә бит ул, әйҙәгеҙ минең менән Яҡшембәткә, күрһәтәм тигәс, аптырауҙан саҡ телемде тешләмәнем. Төн бит инде. Был ваҡытта уның һымаҡ ололар өйөнән дә сыҡмай. Бына һиңә Миңниса апай! Бына һиңә мөғжизә! Нисек кире ҡағырға мөмкин бындай мәлдә? Тиҙ генә хушлашып, беребеҙ ҙә ҡалмай Яҡшембәткә юл тоттоҡ. Ҡышҡылыҡҡа Миңниса апай балаларына китһә лә, өйө кеше йәшәгән һымаҡ йылы, яҡты. Әйтерһең дә, берәү көтөп торған һымаҡ. Ҡыҙҙары тиҙ генә сәй ҡайнатты.\nУл арала Миңниса апай үҙенең белгәндәрен һөйләргә кереште. Беҙҙе иң ныҡ ғәжәпләндергәне һәм һоҡландырғаны Миңниса апайҙың йәштәргә биргеһеҙ итеп шартлатып баҫып йөрөүе, хәбәрҙе ҡысҡырып һөйләүе һәм бөтә нәмәне лә иҫләүе, шул тиклем киң күңелле, асыҡ булыуы ине. Етмәһә, ошо йәшкә тиклем ҡулынан энә төшмәй икән.\nБына апайыбыҙ һандығынан, күргәҙмәгә барырға йыйған һымаҡ, ҙур-ҙур төргәктәргә төрөп ҡуйған төрлө ултырғыс япмаларын, семәрләп бәйләгән ҡул эштәрен сығара бара, һәр беребеҙгә бүләк итеп бирә тора. Хәс тә әкиәттәгеләй. Нимә генә бәйләмәгән, ни генә юҡ был һандыҡта! Ҡарап тороуға ҡурсаҡ шикелле бәләкәй генә ағинәйебеҙ! Уйлап ҡараһаң, йәштәребеҙҙең күптәре ул ишкән ишкәкте ишә алмайҙыр.\nЙәше 100-гә яҡынлашып килгән Миңниса Хөббөтдин ҡыҙы Исхаҡова менән яҡынданыраҡ танышайыҡ. Ул 1924 йылда Көйөргәҙе районының Яҡут ауылында тыуған. Мораптал урта мәктәбен тамамлағас, уҡыуын Стәрлетамаҡ рабфагында дауам иткән. Уҡыу алдынғыһы Миңнисаның рәсеме һәр ваҡыт Почет таҡтаһында була. Ул замандарҙа шул рабфакты тамамлаусылар мәктәптәрҙә уҡыта ине. Миңнисаны ла йүнәлтмә буйынса Ҡаҙарма ауылына уҡытырға ебәрәләр, ләкин дәртләнеп эшләп йөрөгән сағында ғаиләгә оло ҡайғы килә: Миңнисаның ата-әсәһе бер-бер артлы вафат була. Шуның өсөн йәш ҡыҙға тыуған ауылына ҡайтырға тура килә. Эшкә баҙыҡ, төҫкә матур, йөҙөнән нур бөркөлөп торған Миңнисаны Урта Баба ауылынан Садиҡ Сабит улы Исхаҡовҡа һоратырға киләләр. Садиҡтың ҡатыны ауырып үлеп китеп, бер йәшлек кенә улы тороп ҡалған була. Шулай итеп, Миңниса менән Садик 1951 йылда Урта Бабала ғаилә тормошон башлап ебәрә. Тормош иптәше тәүҙә Фрунзе колхозында эшләп йөрөй. Шунан яҡшы эшләгәне өсөн уны Ермолаево ауылы хакимиәтенең финанс бүлегенә эшкә алалар. Үҙенә лә, эргәһендәге хеҙмәттәштәренә лә талапсан, ғәҙел, тырыш, үтә лә яуаплы Садиҡты 1955 йылда Яҡшембәт ауыл советы рәйесе итеп тәғәйенләйҙәр. Хәләл ефете гел яуаплы урындарҙа эшләгәнгә күрә, йорт мәшәҡәттәре, бер-бер артлы донъяға килгән балаларҙы тәрбиәләү йәш ҡатындың иңенә төшә. Ул китапханасы ла була, сөгөлдөрөн дә утай, иҙәнен дә йыуа. Ғаилә ишле, алты бала булып китә.\nУл замандарҙа мейескә утын ҡырҡып яғалар, йылғанан көйәнтәләп һыу ташыйҙар, ҡаҙанға яғып, күмер менән самауыр ҡайнаталар. Тормош булғас, эҫеһен дә, һыуығын да, әсеһен дә, сөсөһөн дә татырға тура килә Миңниса апайға. Ире Садиҡ көнө-төнө яуаплы эштән бушай алмай, мал-тыуар, ҡош-ҡортто ҡарарға, ашарға әҙерләп, өҫ-баштарын йыуырға, балаларҙы уҡытырға ла кәрәк.\nМиңниса апайҙың оло ҡыҙы Римма әсәһенә бөтә эштәрҙә лә ярҙамсы була. Иртән иртүк һыйырҙы һауа һалып көтөү ҡыуғанға тиклем, улар әсәһе менән көйәнтәләп йыраҡтағы шишмәнән һыу алып ҡайта торған булғандар. Йылдар һиҙелмәй генә үтеп китә. Балалар ҙа үҫеп, һәр береһе уҡып, һөнәр алып, ғаилә ҡора, ҡоштар шикелле төрлө яҡтарға таралыша. Ни хәл итәһең, тормош ҡануны шундай, ләкин уларҙың береһе лә ташламай, килеп хәл белеп тора. Ҡышын үҙҙәренә алалар.\nӘлбиттә, бындай бәхетле ғүмер күптәргә эләкмәй. Сере нимәлә һуң? Нисек апайыбыҙ йәштәрсә һаҡланып ҡала алған?\n– Аллаһ Тәғәләгә гел рәхмәт әйтеп йәшәнем, намаҙымды ҡалдырманым. Ваҡытым булмағанда, доғаларҙы берәй эш эшләгәндә, күнәк тултырып картуф әрсегәндә, бәйләм бәйләгәндә ятлай торғайным. Ҡыйын булһа ла, ҡыуанһам да Аллаһҡа һыйындым. Бөтә хикмәт шунда. Икенсенән, һау-сәләмәт йәшәүҙең сәбәбе ана шул Әхмәҙүәли әүлиәнең өшкөрөүенән дә тип уйлайым. Шулай бер ваҡыт ныҡ итеп ауырып киттем һәм яҡында ғына йәшәгән Әхмәҙүәли әүлиәгә барҙым. Ул миңә ныҡ ярҙам итте. Шуның арҡаһында, Аллаға шөкөр, оҙаҡ һау йәшәйем. Тағы ла бер серем: әүлиәнең таяғының ҡайҙа икәнен ошоғаса бер кем дә белмәне, хатта балаларыма ла әйтмәнем. Туҡта әле, ҡыҙым, мин һеҙгә ул таяҡты күрһәтәйем әле, – тип Миңниса апай, һөйләгән урынынан йәштәргә хас етеҙлек менән тора һалып, өйҙөң түрендә торған комодтың мөйөшөндә ятҡан, әллә нисә ҡат сепрәккә төрөп бәйләнгән Әхмәҙүәли әүлиәнең таяғының бер өлөшөн килтереп сығарҙы.\nАртабан уның тарихын һөйләп бирҙе:\n– Әхмәҙүәли әүлиәнең ҡыҙы Фәрхизә атаһының Мәләүезгә барып үлеп ҡайтыуы тураһында һөйләгәйне. Әүлиәнең ҡәбере Яҡшембәт зыяратында икәнен дә белә инем. Әхмәҙүәли әүлиәнең ҡыҙы Фәрхизә менән беҙ гел ҡатнашып йәшәнек. Ул шул тиклем аҡыллы ҡатын ине. Беҙгә өмәләргә килә, һәр ваҡыт бер-беребеҙгә ярҙамлаша торғайныҡ. Вафат булғас, уны Яҡшембәт зыяратына, атаһының эргәһенә ерләнеләр. Фәрхизәнең ҡыҙы Тамара Златоуста йәшәй, ике малайы бар. Әхмәҙүәли әүлиәнең өйөндә йәшәп ҡалған Фәрхизә ҡыҙы ла үлгәс, Үзбәкстанда йәшәүсе Алмабикә ҡыҙы менән Тамара ейәнсәре гел беҙгә ҡайтып йөрөй торғайны. Бер ҡайтҡанында Алмабикә атаһына Ҡөрьән уҡытты һәм ҡәберен тимер рәшәткә менән кәртәләп, посылка йәшниге һымаҡ фанераға үзбәксә исемен яҙып ҡаҙаҡлап ҡуйҙы. Өй буш ҡалғас, атаһының өйөн һатырға тура килде инде. Алмабикә һылыу атаһының иҫтәлеге итеп Әхмәҙүәли әүлиәнең Ҡөрьәнен һәм бына ошо алтынға бәрәбәр таяғының бер өлөшөн миңә бер кемгә лә бирмәй ҡәҙерләп һаҡларға ҡушып, аманат итеп ҡалдырҙы. Ә таяҡтың ҡалған өлөшө кемдә икәнен әйтә алмайым. Тик шуға Аллаһ Тәғәләгә рәхмәт уҡыйым, ошо изге әүлиәнең өшкөрөүе, уның таяғының өйөмдә һаҡланыуының хикмәтен һиҙеп торам. Был һис тә юҡҡа ғына түгел. Аллаға шөкөр, күҙем күрә, ҡолағым ишетә, ҡыш етһә, балаларым алып ҡайтып сабый һымаҡ итеп ҡарай, ә йәй көнө үҙемдең өйөмдә, ауылда рәхәтләнеп торам. Үҙ аяғымда йөрөйөм, хәтерем дә, һаулығым да Аллаға шөкөр, әлхәмдүлиллаһ.\nБына ошондай бәхетле ҡартлыҡ кисерә Яҡшембәт ауылы ағинәйе Миңниса Исхаҡова. Уға Аллаһтан ныҡлы һаулыҡ, ҡыуаныстарҙан торған изгелекле ғүмер теләйбеҙ. Миңниса апай бер нәмәгә лә зарланмай, намаҙын ултырып булһа ла уҡый, ятһа ла, торһа ла доғаларҙан айырылмай ул. Бөтәбеҙҙә Аллаһ Тәғәләгә рәхмәтле булып, шөкөр итеп йәшәүсе Миңниса апайҙай булһаҡ ине.\nАвтор: Нурия ХӘЛИЛОВА.


Хәрби хроника - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\n04 мая 2017 — 15:34 ГТРК «Башкортостан»\nБөйөк Ватан һуғышында еңеүҙең 72 йыллығын байрам итеүгә һанаулы ғына көндәр ҡалды. 4-се май илебеҙ өсөн нимәһе менән иҫтәлекле һуң?\n1945 йылдың 4 майында Совет һалдаттары Германия ҡалаларын немец-фашист илбаҫарҙарынан азат итеүен дауам итә.\n1-се һәм 2-се белорус фронты ғәскәрҙәре 50 мең немецты әсирлеккә ала, аэродромдарҙағы 300-ләп самолет совет һалдаттары ҡулына төшә.\n2-се украин фронты ғәскәрҙәре Брнонан көнсығышта урынлашҡан ауыл һәм ҡалаларҙы дошмандан азат итә.\n1-се украин фронты етәкселеге Прага операцияһын башлау тураһындағы директива ҡабул итә. Ғәскәрҙәр алдында дошмандың Дрезден-Горлица төркөмсәһен тар-мар итеү бурысы ҡуйыла.\n1945 йылдың 4 майында 18 сәғәт 30 минутта Германияның Голландиялағы барлыҡ ҡораллы көстәре союзниктар армияһының 21-се төркөмөнә тапшырыла.


22 Ғинуар 2018, 18:40\nБашҡортостанда «Йәштәр праймеризы» проектында ҡатнашыу өсөн ғаризалар ҡабул итеү тамамланды. Ойоштороу комитетына 200-гә яҡын ғариза килде. Республиканың йәш лидерҙары өсөн киләһе һайлап алыу этабы — дебаттар, уларҙы Өфө, Нефтекама, Бөрө, Октябрьский, Сибай һәм Стәрлетамаҡ ҡалаларында ойоштороу ҡаралған, тип хәбәр итә төбәк парламентының матбуғат хеҙмәте.\nКүпселек ҡатнашыусылар өсөн праймериз ижтимағи һәм сәйәси эшмәкәрлек өлкәһендә артабан үҫешеү өсөн этәргес булып тора. Иң яҡшы кандидатуралар республика Дәүләт Йыйылышы депутаттары ярҙамсылары булыу, «Берҙәм Рәсәй» партияһының кадрҙар резервына инеү йәки «Граждандар университеты»нда бушлай уҡыу мөмкинлегенә эйә.\n«Килгән ғаризалар һаны һайланған эш формаһының дөрөҫлөгөн күрһәтә. Был республика йәштәре өсөн үҙҙәрен күрһәтеү һәм тәжрибә туплау өсөн ысын мөмкинлек. Әлеге мәлдә һайлап алыуҙың киләһе этабына әүҙем әҙерлек бара, тиҙҙән республиканың йәштәр сәйәси аренаһында яңы кешеләр күререгә мөмкин», — тип билдәләне Башҡортостан республикаһы Дәүләт Йыйылышы ҡарамағындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһы ағзаһы, Йәштәр сәйәсәте лигаһы етәксеһе, «Йәштәрпраймеризы» проекты кураторы Вито Сабиров.


Яңауыл-Нефтекама юлындағы аварияла бер кеше һәләк булған - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\n3 кеше йәрәхәттәр алған. Улар дауаханаға һалынған.Юл хәрәкәте именлеге дәүләт инспекцияһы мәғлүмәттәренә ҡарағанда, Тойота автомобиле ҡаршы яҡ юлға сығып Мицубиси менән бәрелешә. Фажиғәлә Тойота водителе-Нефтекаманан 63 йәшлек ир һәләк булған.\nБөгөн Өфө-аэропорт юлындағы аварияла ла 3 кеше йәрәхәттәр алды. Шаһиттар хәбәр итеүенсә, Деу Нексия водителе бер юлдан икенсеһенә күскәндә ауыр йөк машинаһын күрмәй ҡала. Йәрәхәтләнеүселәрҙең барыһына ла машинанан сығырға шаһиттар ярҙам иткән.


Республика мосолмандары Мордовия мөфтөйө Әбделкәрим Әбдрәшитовтың һәләк булыуы сәбәпле яҡындарының ҡайғыһын уртаҡлаша // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРеспублика мосолмандары Мордовия мөфтөйө Әбделкәрим Әбдрәшитовтың һәләк булыуы сәбәпле яҡындарының ҡайғыһын уртаҡлаша\n15:18, 11 ноября 2011 Сәйәсәт\nОшо көндәрҙә Мордовияның 30 йәшлек мөфтөйө Әбделкәрим Әбдрәшитов автомобиль аварияһында һәләк булды. Башҡортостан Республикаһы мосолмандарының Диниә назараты төбәк руханиҙары исеменән мөфтөй туғандарының һәм яҡындарының ҡайғыһын уртаҡлашты.\n— Башҡортостан Республикаһы мосолмандарының Диниә назараты был ҡайғылы хәбәрҙе ҙур ауырлыҡ менән ҡабул итте, — тиелә мөрәжәғәттә. – Әбделкәрим хәҙрәт ислам дине идеалдарына әүҙем хеҙмәт иткән ваҡытында арабыҙҙан бик иртә китеп барҙы. Был Мордовия руханиҙары ғына түгел, бөтә Рәсәй Федерацияһы мосолмандары өсөн дә ҙур юғалтыу. Мөфтөй Әбделкәрим Әбдрәшитов туғандарының һәм яҡындарының ҡайғыһын уртаҡлашабыҙ һәм был ҡайғылы көндәрҙә Аллаһы Тәғәләнән уларға сыҙамлыҡ һорайбыҙ.\nМөрәжәғәткә Башҡортостан мосолмандарының Диниә назараты рәйесе мөфтөй Нурмөхәмәт Ниғмәтуллин, уның урынбаҫарҙары һәм мөфтиәт бүлектәре етәкселәре ҡул ҡуйҙы.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ҮҘЕҢДЕ СИТТӘН КҮРГЕҢ КИЛҺӘ ӨЙӨҢДӘН СЫҠ - 2017 - Мәҡәләләр\nҮҘЕҢДЕ СИТТӘН КҮРГЕҢ КИЛҺӘ ӨЙӨҢДӘН СЫҠ\nБынан бер нисә йыл элек оҙон юлда йөрөп ҡайтҡандан һуң тап шундай фекергә килгәйнем. Был бәләкәй генә хәҡиҡәттең бөгөн булһа әһәмиәтле булыуына иғтибар итәм. Әлбиттә, яңы юл йә сәфәр һәр кемдә яңы ҡараштар уята, үҙебеҙҙең көнитмештән ары донъя һулышын тойорға мөмкинлек бирә.\nКүптән түгел республикала киң башланғыс алған традицион уҡ атыу буйынса йүнәлештең әүҙем ағзалары Юлай Ғәлиуллин, Азамат Юлдашбаев, Рушан Хәсәнов, Артур Батыршин, Фидан Сәғитовтар Пермь ҡалаһында үткән А.И.С.Т. традицион уҡ атыу турнирына барып үҙ мәргәнлектәрен һынап ҡайтты. Мәғлүм, ятып ҡалғансы, атып ҡалыуҙы хуп күргән башҡорт мәргәндәре, быға хәтлем ил эсендә үткәрелгән бәйгеләрҙән тыш, Ҡырғыҙстанда төрки халыҡтарының милли уйындарында ҡатнашып ҡайтҡайны. Белгән юлда тигәндәй, йөрөй-йөрөй белем-оҫталыҡ та арталыр, моғайын. Иллә-мәгәр үҙ ҡаҙаныбыҙҙа ғына ҡайнап түгел, күрше-күлән менән аралашып, яңы таныштар менән күрешеп, фекер-тәжрибә туплана. Икенсе яҡтан, башҡа төбәктә йәшәгән ҡәрҙәш халыҡтарҙың йәиһә икенсе милләт мәргәндәренең дә һулышын тойоу әҙерлек-оҫталығыбыҙҙы самаларға, мәҙәни кимәлебеҙҙе тойорға ярҙам итә. Бәйгеләрҙең төрлө төбәктә үткәрелеүе һәм мөмкинлек булғанда уларҙа ҡатнашыу ҙа үрҙә әйтелгәндәр менән әһәмиәтле.\nӘ яңы ойошторолған бәйгегә килгәндә, уны Пермь ҡалаһының тарихи үткәндәр менән ҡыҙыҡһынған "Урал тейендәре" тарихи клубы йыл һайын апрель айында уҙғара икән. Был юлы бәйгелә Рәсәйҙең төрлө төбәктәренән хәрби-патриотик клубтарҙа шөғөлләнгән алты команда ҡатнашты. Мәргәндәр ир-егеттәр һәм ҡатын-ҡыҙҙар - шәхси беренселектә һәм шулай уҡ командалар араһында көс һынашты. Ҡабул ителгән дөйөм ҡағиҙәләрҙән тыш, турнирға ҡуйылған төп талап - бәйгелә ҡатнашыусылар 12 йәштән өлкән булып, тарихи милли кейемдәрҙә һәм үҙ ҡоралдары менән сығыш яһау. Командалар араһында Башҡортостандан "Мәргән уҡсы" командаһы өсөнсө урын яуланы.\nБатырлыҡ яуҙа беленһә, мәргәнлек ауҙа беленер тип юҡҡа әйтмәгәндәрҙер. Төрлө милли бәйгеләрҙә үҙ көстәрен һынап өлгөргән Өфө мәргәндәре бер йыл ғына шөғөлләнеүҙәренә ҡарамаҫтан, ата-олаталарының мираҫын ҡәҙерләп, был эште тергеҙергә ярҙам итә. Шундай егеттәрҙең береһе Артур Батыршиндан Пермдәге бәйге тураһында бер нисә һүҙ әйтеүен үтендек.\nБеҙҙең республикала үткән ярыштарҙан айырыламы бәйге? Нимәһе менән?\n- Башҡортостанда бәйгеләр башланғыс алып яңы күтәрелеп килә. Пермдә традицион уҡ атыу ярыштары даими үткәрелә. Был сараға ҙур реклама ла эшләмәй 40-ҡа яҡын ҡатнашыусыны йыйҙылар. Бөтәһе лә, бәйге шарттарына ярашлы, XIX быуатҡа тиклемге осорҙарҙағы уҡсыларҙың милли кейемдәрендә ине. Бер ниндәй ҙә аңлашылмаусылыҡ юҡ, ойоштороу бик юғары кимәлдә булды. Алып барыусы хөкөмдар һәр бер этап буйынса тейешенсә аңлата, һөҙөмтәләрҙе сәркәтип яҙып бара, техник ярҙамсылар айырым билдәләнгән.\nӘ бәйге һынауҙарына килгәндә...\n- Ярыш этаптарында ла айырма ҙур - һынауҙар бик ҡыҙыҡ, төрлө, биатлон һымаҡтары ла булды, кеше манекендарына ла аттыҡ, өйрөлөп торған бәләкәй сәптәргә лә тейҙерергә маташтыҡ, тиҙлеккә ярышҡанда өс төрлө мәрәй иҫәбе буйынса билдәләнгән сәптәргә һайлап атыу мөмкинлеге бирелде. Тамашасыларға ла ундай уйындарҙы күҙәтеү бик ҡыҙыҡ. Ә беҙҙә әлегә ябай олимпик сәптәргә генә атыу ғәҙәткә ингән. Ҡомар әҙерәк, ә мәргән булғас, ул төрлө үҙенсәлекле һынауҙарҙы оҫта үтергә тейеш. Беҙҙә үткән бәйгеләрҙә ябай атыш, шуға ла тамашасыға кем мәргәнерәк икәнен аңлауы ҡыйын.\nҠайҙан килгәйнеләр бәйгегә һәм командаларҙың әҙерлек кимәлдәре ниндәй ине?\n- Өфөнөң "Мәргән уҡсы"ларынан тыш, Пермь, Ижевск, Киров, Глазов, Березники ҡалаларынан, Көньяҡ Кама ҡасабаһынан хәрби-патриотик һәм тарихи клуб командалары һәм шәхси беренселектә спорт мәктәптәренән егеттәр булды. Командалар ныҡлы әҙерләнгән, көнө-төнө күнекмәләрҙә булғандыр тип әйтеп булмай. Унда барыһы ла атыуҙан кинәнес ала, уға ҡыҙыҡлы, үҙенсәлекле бер сәнғәт төрө йәки яратҡан шөғөл итеп ҡарай. Спорттан айырмалы рәүештә, бында еңеү иң мөһим маҡсат түгел. Бәйгелә булыу, аралашыу, кейемдәрҙе ҡарау, танышыу, тәжрибә менән уртаҡлашыу мөһимерәк. Әйткәндәй, команда уйындары ла бик ҡыҙыҡ ойошторолған ине, оҡшаны. Үҙебеҙҙә үткән "Мәргән уҡсы" фестивалендә ҡулланып ҡарау өсөн тәжрибә лә булды.\nТурнирҙан һуң, Өфө командаһы булараҡ, үҙегеҙ өсөн ниндәй һығымта яһанығыҙ?\n- Ни тиклем ярыштарға күберәк йөрөйһөң, шул хәтлем һине, берҙәм команда аша һинең халҡыңды уҡсы халыҡ, мәргәндәр тип таный башлайҙар. Ә һин шәхсән үҙеңдең оҫталығыңды арттыраһың, башҡа уҡсылар менән тәжрибәңде бүлешәһең. Беҙгә күнекмәләрҙә нығыраҡ шөғөлләнергә, һынауҙарҙың төрлөлөгөн арттырырға, шул иҫәптән һыбай килеш атыу оҫталығын камиллаштырыу мотлаҡ, тигән фекерҙәмен.\nЭйе, тамырҙарыбыҙ менән көслө халыҡ беҙ. Даныбыҙ - тарихыбыҙҙа, бөйөклөгөбөҙ ҙә - тарихтан. Үткәндәребеҙ менән бергә бөгөнгөнөң дә, киләсәктең дә яйлы бәйләнеше булырға тейештер, моғайын. Һәр хәлдә ил алдында ла, үҙ намыҫың алдында ла лайыҡлы булыр өсөн һынау юлдары үтергә, тәжрибә туплап, үҙеңдекеләр менән бүлешергә, һәр көн бирелгән мөмкинлектәреңдән яҡшы ниәттән файҙаланырға кәрәктер, моғайын. Шул саҡта беҙгә кеше булараҡ та, халыҡ булараҡ та бер нәмә лә ҡамасауламаҫ. Маҡсат итеп ҡуйған үҙ сәбеңә төбәп ат ҡына...\nЯҙылған: 24.04.17 | Ҡаралған: 778


Хикәйә- Ҡыҙыңды әйтәм, атаһына оҡшағандыр, һиңә оҡшата алманымсы, -тине Нурбикә Сәлимәнең хәлен белергә килгән Ғәфиәне күргәс. Ысынлап та, ҡыйғас ҡара ҡашлы, сикәләре янып торған ап-аҡ йөҙлө, ҙур күҙле Ғәфиә балалар араһында атаһына иң ныҡ оҡшағаны.\n- Эйе, хас үҙе, холҡо менән дә атаһына оҡшаған ул, - тип Сәлимә ҡыҙының алып килгән күстәнәстәрен тотоп, артыҡ сурытмай ғына палатаһына инеп китте. Ҡапыл ҡан баҫымы күтәрелеп, дауаханала ятыуына аҙна булды. Һуңғы осор нишләптер шул ҡан баҫымы менән ҡаҡшай башланы. Ҡапыл ғына күтәрелә лә китә. Килеүенә өс көн тигәндә генә башын ҡалҡытып йөрөй башланы. Ҡасан сығыры билдәһеҙ, балалар алмаш-тилмәш килеп хәл белеп китә. Кисә хатта Басиры ла, Мараты ла бер-бер артлы килде. Бүлмәләш Нурбикә арыуыҡтан ята икән, ҡолап мейеһен төшөрөп, башынан сыҙамай килеп ятҡан. Хәҙер арыуланған, залдан инмәй, хәбәр йыя, килгән бер кешене буш ҡалдырмай. Ире бер килеп хәлен белгәйне, балаларының килгәне юҡсы. Әллә балаһы юҡмы? Ҡыҙыҡһынманы Сәлимә. Ундай холҡо ла юҡ. Сәлимәнең бер-бер артлы хәл белергә килгән биш балаһына аптырап бер була, әйтәгүр.\n- Быныһы ҡайҙа тора, эйәле-башлымы? Киленде ҡайҙан алдығыҙ? Ата-әсәһе бармы? Ҡыҙыңды арыу урынға бирҙеңме? Кейәүең берәй урында эшләгән кешеме әллә? Ҡиәфәте түрәгә оҡшап тора. Балалары нисәү? Ҡайҙа йәшәйҙәр? Үҙҙәре төҙөп индеме? Әллә хөкүмәт өйөндәме? - тип килгән береһен тикшереп ҡала. Ул нимәгә кәрәктер. Була бит шундай кешеләр. Йөрөй торғас тағы:\n- Бер туҡтауһыҙ балаларың килә, ирең шыпа килмәй түгелме? Әллә ирең юҡмы? - тип тә ҡуя. Сәлимәнән яуап ала алмағас:\n- Барҙыр, булмай ни. Биш балам бар тейһең, береһе лә үҙеңә оҡшамаған икән, - тип ныҡыша һаман. Ҡарышҡан өҫтөнә яуап бирмәй Сәлимә.\n- Ҡуйсәле, Нурбикә апай, ҡунаҡта түгелбеҙ бит, балнистабыҙ ҙа инде. Беҙҙе баштан-аяҡ тикшереп бөттөң, инде Сәлимә апай ҡалдымы? - тип асыулана Һәҙиә тигән йәшерәге. Сәлимәнең үҙенең дә ене һөймәй кешенең эсенә инеп барған кешене. Шуға күп һорауы яуапһыҙ ҡала Нурбикәнең. Осраҡлы бер кешегә эсендәген асып һалырға өйрәнмәгән шул. Бөтәһе лә эсендә. Тормоштоң ағы ла, ҡараһы ла бар. Әйтәләр бит - аҡтың тағы ла ағыраҡ икәнен күргең, һиҙгең, аңлағың килһә, ҡараһын да татып ҡарарға кәрәк. Бөтә кеше лә аҡты татыр өсөн ҡараны татып ҡараймы, әллә кемдер был тормошта тик аҡҡа ғына төрөнөп, ҡараның ни икәнен белмәйме? Сәлимәгә ҡалһа, был тормошта ағына ҡарағанда, бәлки, ул ҡараһын күберәк татығандыр.\nСәлимә үҙе ике малай араһында яңғыҙ үҫте. Яңғыҙ ҡыҙ булһа ла, атаһының һөйөклө балаһы була алманы. Нишләптер Ғүмәр ҡарт малайҙарын айырып ҡараны. Әсәһенә лә, ҡыҙы Сәлимәгә лә уғата ҡаты булды. Күҙенең ағын әйләндереп бер ҡараһа, ят та үл. Шул яһиллығы, ҡаты бәғерлек малайҙарына ла күсте. Ҡатын-ҡыҙ затына улар ҙа бәләкәйҙән йомшаҡлыҡ күрһәтмәнеләр. Өй эсе тулы ир-ат булһа ла, атай-ағайҙар наҙын күрмәй үҫте ҡыҙ. Әсәһе меҫкен дә әллә атаһынан ҡурҡты, Сәлимәһен гел йәшертен яратты.\nИркәләп, һөйөп ултырғанын күреп ҡалһа, ене ҡуба атаһының:\n- Һуйылдай ҡыҙыңды һаман алдыңа алып ултырмаһаң, башҡа эшең юҡмы? - тип екеренә. Шул ҡатылығы, ҡырыҫлығы арҡаһында ауылдаштары араһында ҡарис ҡушаматы тағылған атаһына. Ҡарис Ғүмәр. Ай-ай, дыуамал, ут сәсеп торған ир ине мәрхүмкәйең. Ауыл халҡы ла шөрләңкерәне ҡарис Ғүмәрҙән. Кешене алдына сығарманы, алдына алғанын ҡуймаҫ ине. Бигерәк үҙ һүҙле булды шул.\nСәлимә бәләкәйерәк саҡта уларҙан өс өй аша буш торған өйгә ҡайҙандыр сыуаш ҡатыны күсеп килде. Ерән сәсле, күк күҙле Сәлимәнән биш-алты йәшкә олораҡ малайы ла бар ине. Башта ауыл халҡы ситләтеберәк, үҙһенмәй маташты был ғаиләне. Сыуаш ҡатын шул тиклем үҙе эшкә әрһеҙ, шәп булды. Алама ғына ҡутарылып торған өйҙө эсле-тышлы ул һылап, ул буяп сынъяһау итеп ҡуйҙы. Үҙе лә, улы Коля ла башҡортса арыу ғына һупалайҙар. Мәктәптә башҡортса уҡыу килеште малайға, бер йылдан инде сатнатып башҡортса һөйләште. Нилектән шау башҡорт араһына килеп йәшәргә булғандыр Валя, уныһы барыһына ла сер булып ҡалды.\nҠарис Ғүмәр баштан уҡ ҡаныҡты шул сыуаш бисәһенә. Йомош һораһа, йомош бирҙертмәне. Яҡын юлатманы.\n- Тупһаға баҫып йөрөмәһен, әллә ҡайҙан килгән әптек-һәптекте яҡынлатма ыштубы, - тип әсәһенә екереп кенә торҙо.\nСыуаш Валяның бер кемгә лә зыяны теймәне. Сихырға шәп тип яманатын һатып ҡараһалар ҙа, улай-былай ҡырын эше лә һиҙелмәне. Алсаҡ, ихлас, кешегә ярҙамсыл, яҙа-йоҙа башҡортса һупалаған Валя әкренләп кеше араһына инде. Им-томға шәп булды, һораһалар кәрт тә һалды. Хатта сит ауылдан бала таба алмай йонсоғандар ҙа килеп эс һылатып, бәпәй таптылар. Малайы ла матур ғына, ипле булды. Әсәһе менән кешегә һалыҡтарын һалмай, үҙ йүндәрен үҙҙәре күреп, тауыш-тынһыҙ ғына йәшәп алып киттеләр. Тора-бара һауып эсергә ҡайҙандыр кәзә һатып алды сыуаш ҡатыны. Ҡайһы бер ҡатындар бер һыйырының һөтөн эш итергә эшкинмәһә, Валя кәзәһенең ағын эш итеп, үҙенән арттырып баҙарына ла йөрөнө. Коляһы ла эш яратты. Ҙурая килә колхоз эшенән ҡалманы, тура килһә, көтөүен дә көттө, кешегә ярҙамсыл, ылымыҡ булды.\nҠарис Ғүмәрҙең Коляны ла ене һөймәне. Ураған һайын сыуаш тыумаһынан һалдырҙы. Малайҙарын да яҡын юлатманы сыуаш тыумаһына. Ауыҙын асҡан һайын:\n-Сыуаш та булғанмы кеше, яҡшы булһалар, үҙ илендә һыйыр ине. Әллә ҡыуылып, әллә ҡасып тигәндәй килеп йәшәп яталар. Йыйын кафыр, килмешәк, - тип яйы сыҡҡан һайын сағырға әҙер генә торҙо. Эйе, Валяны ла, улын да, бер зыяндары ла теймәһә лә, өнәмәне, тере биреһе күрҙе ҡарис.\nҒүмәр яратмаһа ла, ауыл халҡы тора-бара ылыҡты Валяға. Ваҡ-төйәк эшкә саҡырҙылар, им-томға ла йөрөнөләр. Коля төҫ-башҡа таҙа, һылыу егет булып үҫте. Тулҡынланып торған ҡуйы ерән сәстәре, килешле генә оҙон буй-һын ҡайһы ҡыҙҙы битараф ҡалдырҙы икән? Ипле, тыныс, итәғәтле, сибәр егет күп ҡыҙҙарҙы йоҡонан яҙҙырҙы.\nСәлимә туғыҙынсыны бөтә торған йылы Коля армиянан ҡайтты. Былай ҙа һылыу егет тағы матурланып, буйға оҙонайып, нығынып ҡайтты армиянан. Көҙгөлөккә ҡалаға шоферлыҡҡа уҡырға китте. Күп ҡыҙҙар ымһынды егеткә. Айғыр Ғәшүрәнең ҡыҙы, хатта үҙе артынан йөрөп ҡараһа ла, ҡарата алманы тип һөйләнеләр. Сибәр егет серле ине.\nҠара көҙҙөң бер көнөндә: “Ҡарис Ғүмәрҙең ҡыҙы сыуаштан бала табырға йөрөй”, - тигән хәбәр йәшен тиҙлегендә ауылға таралды. Берәүҙәр бот сапты, икенселәр телһеҙ ҡалды, бәғзеләре яу сығырын көттө. Эйе, был хәбәр күп тә үтмәй ҡаристың үҙенә лә килеп ишетелде. Өс көн, өс төн ҡайыш менән дә, ҡул менән дә илай-илай һамаҡлап туҡманы Ғүмәр ҡыҙын.\n-Кафырҙан кафыр табырға йөрөйһөң, балаң да кафыр буласаҡ, тормошоңдо ла кафыр иттең, йөҙөмә ҡара яҡтың, оятһыҙ. Мин һине сыуаш өсөн үҫтерҙемме ни? Ни йөҙөм менән мин хәҙер кешегә ҡарармын? Хурлығыңдан ятып үлерһең, үҙ кешеһе менән дә түгел, сыуаш менән уйнаш иткән. Эйе, кәрәк ине миңә сыуаш тыумаһы!\n- Атай, Коля менән өйләнешәбеҙ, бер-беребеҙҙе яратабыҙ. Ул да, мин дә һинән ҡурҡҡанға әйтә алмай йөрөнөк.\n- Сыуаштан башҡа кеше тапманыңмы яратырға? Мәктәп тупһаһын бөтмәй, уйнаш артынан йөрөп, кафыр табырға йөрөйһөң. Хәҙер мына кафырға биреп ҡуйырмын. Бирмәйем, башын төрмәлә серетәм мин ул сыуашыңдың. Уның өсөн ҡыҙ үҫтермәнем!\n-Нисә әйттем ҡыҙыңды тәрбиәлә тип, һаман әпәүләп, һин башына еттең аҙҙырып! Тыйманың, алдыңа алдың. Әйҙә, хәҙер күр инде, ҡыҙың мәктәп тупһаһында балаларға йөрөй, - тип ярһыны бер туҡтамай Ғүмәр. Өйҙә бисәһе менән ҡыҙын ҡайыш менән ярып арығас, аяҡ баҫмаған Валяға ярһып килеп инде. Әмәлгә ҡалғандай, Валя өйҙә юҡ ине. Коляның утын ярған сағына тура килде. Ғүмәрҙе күреү менән егет эштең айышына төшөндө. Ҡаршы барҙы.\n-Үлтерәм, сыуаш, башыңды төрмәлә серетәм, валлаһи! Кафыр, мәктәптә уҡыған баланы мәсхәрәләгәнһең. Мин һине былай ҡалдырыр тип уйлайһыңдыр?! Юҡ, ҡалдырмайым! Иртәгә үк милицияға заявить итәм, башыңды төрмәгә тығам, - тип ҡайыш менән ынтылғайны, шул арала Коля ҡайышты һыпыра тартып алды. Көслө, бәһлеүән егеттән бер аҙ шөрләнеме,аҙ ғына артҡа сигенде ярһыған ҡарис.\n- Мин Сәлимәне кәләш итеп алам. Беҙ бер-беребеҙҙе яратабыҙ. Зинһар, Ғүмәр ағай, үтенеп һорайым, ҡаршы килмә беҙгә. Әсәйем менән былай ҙа һеҙгә барырға, ҡыҙығыҙҙың ҡулын һорарға уйлағайныҡ. Ҡаршы килмәгеҙ инде. Ризалығығыҙҙы бирегеҙ. Мин уны үҙебеҙгә алып ҡайтам. Ул уҡыуын бөтәсәк, ҡулына аттастат та алыр. Әсәйем риза.\nЯрһыған Ғүмәр уны ишетерлек түгел ине. Туҙыныпмы-туҙынды:\n-Башыңды төрмәлә серетәм, кафыр, тупһама аяҡ баҫаһы булма! Сыуаш өсөн ҡыҙ үҫтергәнем юҡ, килеп тә йөрөмә, тыума, - тип төкөрөндө. Нисек дауыл булып килеп инһә, дауыл булып сығып та китте.\nИртәгәһенә, ысынлап та, ике-өс милиция килеп етте, ҡыҙҙан ниндәйҙер документтарға ҡул ҡуйҙырттылар. Туҡмалыуҙан, атаһының ҡурҡыныс ҡарашынан ҡурҡҡан ҡыҙ нимә эшләгәнен дә белмәй, нимә ҡушалар, шуны һүҙһеҙ үтәне. Күп нәмәне аңлап та етмәне.\nБаҡһаң, “Мине, бәлиғ булмаған баланы, көсләне” тип ҡул ҡуйҙыртҡандар икән. Аңланы һуңынан Сәлимә, ләкин һуң ине. Валя тубыҡланып, ергә ятып, башын туҡмап, илап ялбарҙы Ғүмәргә:\n- Ултыртма баламды, ултыртма, Ғүмәр! Шул баланан башҡа минең бер кемем дә юҡ бит. Балалар бер-береһен ярата. Зинһар, араларына төшмә, бәхетһеҙ итәһең бит ҡыҙыңды ла, Коляны ла. Ялынам, ялбарам, Ғүмәр, балаларҙың тормошон боҙма, - тип теҙләнһә лә, ҡарис ҡарислығын итте.\nУн биш йыл бирҙеләр Коляға. Валя саҡ аҡылдан яҙманы.\nСәлимә уҡып бөтә алманы ул йылды, ун ете йәше лә тулмаҫтан Колянан игеҙ малай тапты. Ҡарис Ғүмәр башта өйгә индермәйем кафыр балаһын тиһә лә, аҙаҡ Валя индереп алыр тип шөрләнеме, өндәшмәне.\nДамир менән Ғамир ике тамсы һыу кеүек Коляға оҡшап тыуҙы. Хатта сәстәренең ерәнлегенә тиклем. Башта әйләнеп тә ҡараманы балаларға ҡарис Ғүмәр. Сыуаш тыумалары, тип бер булды. Аҙаҡ, ҙурайып, ҡартатайҙан һалдыра башлағас, нисектер йылылыҡ күрһәтә башланы.\nСәлимә Нурия еңгәһе аша Коляның адресын табып көн дә хат яҙҙы. Ғәфү үтенеп тә, уны көтәсәген белдереп тә. Тик бер генә яуап хаты ла ала алманы. Әсәһе Валяға көн аша хаты килә, тинеләр.\nБалалары уҡыуға барыуға өләсәһенең буш торған өйөнә айырым сыҡты йәшәргә. Мәктәпкә йыйыштырыусы булып эшкә саҡырҙылар. Малайҙар уҡырға барҙы. Көн артынан көн үтте.\nБалалар бишенсегә уҡырға барғанда ҡарис Ғүмәрҙе аты алып ҡасып китеп фажиғәле һәләк булды. Ныҡ аяныслы булды үлеме. Өйөнә ҡайтмаған Ғүмәрҙе өсөнсө көнгә генә Олотау һыртындағы урманлыҡтан табып алып ҡайттылар. Ағас, ташҡа һуғылып йәнселмәгән ере ҡалмағайны. Ауыл халҡының күбеһе:\n-Кеше ҡарғышы ебәрмәй ул, рәнйеште күп йыйҙы бит инде, - тип һөйләнде. Коляны төрмәгә ултыртыуын ауыл халҡы кисерә алманы.\nӘсәһе йәше үтеп, һаман өйләнә алмай йөрөгән ағаһы менән тороп ҡалды. Ғүмәрҙең оло малайы Әмир армиянан ҡайтып күп торманы, күрше ауыл ҡыҙын алды ла Ҡаҙағстан яғына сыҡты ла китте. Шунда төпләнде буғай, бик һирәк ҡайталар.\nҒүмәрҙән ҡаса-ҡаса ғына, йәшенеп кенә ейәндәре менән аралашҡан Валя Ғүмәрҙең үлеменә ҡыуанырға ла, ҡайғырырға ла белмәне.\nСәлимәне Нурия еңгәһе лә, башҡалар ҙа:\n- Урыны табылһа, кейәүгә сыҡ. Ул Коля әллә ҡайта, әллә юҡ, көтмә уны. Ҡайтһа ла, фәтеүәле ҡайтмаясаҡ. Йәш ғүмереңде зая үткәрмә. Балаларыңа - атай,үҙеңә ир кәрәк, - тип төрлө урынға димләп ҡаранылар. Юҡ шул, йөрәккә бойороп булмай. Ул һаман ятһа-торһа Коляны уйланы. Йәне-тәне менән Сәлимә тик уныҡы ине. Барыһын да кире ҡаҡты. Иҫенә төшкән һайын ғәфү һорап хат яҙҙы. Шулай ҙа ултырыуына ун йыл тигәндә Колянан хат килеп төштө. Был хатты ҡулына алғас Сәлимәнең ҡыуаныуы! Күҙ йәштәре йылға булып аҡты шатлығынан. Йөҙөнә нур инде, йәшәгеләре килеп китте. Әммә хат ике генә юлдан тора ине.\n- Көтмә мине. Күрә алмайым һине!!!\nЮҡ, был һүҙҙәр ҙә һыуындырманы Сәлимәне Колянан. Барыбер көттө.\nМалайҙар инде туғыҙынсы класҡа еттеләр. Тиҙҙән улар өсөн -сығарылыш кисәһе. Үткән көҙ тыуған көндәренә әсәләре мотоцикл алып бирҙе. Хәҙер инде буйтым әсәләренә ярҙамсылар. Утын-бесән уларҙың көсө менән эшләнә.\nВаля әбейҙәре уларға сығарылыш кисәһе көнөндә аталарының ҡайтыуын еткергән. Сәлимә лә, балалар ҙа өмөтләнде, ҡайтыуын ҡайтҡас, моғайын, беҙгә лә инеп сығыр ул, тинеләр. Сәлимә йүгереп йөрөп ваҡ-төйәген бешерҙе, өйөн баҡты. Малайҙарҙың сығарылыш кисәһенә тип кейгән күлдәген өҫтөнән һалманы.\nДамир менән Ғамир сығарылыш кисәһенән ҡайтҡас:\n- Әсәй, беҙ класташтар менән Олотауға таң ҡаршыларға барабыҙ, - тип ваҡ-төйәктәрен мотоциклға тейәп сығып киттеләр. Йоҡламаны Сәлимә ул көнө, Коля ҡайтһа, ишек ҡағыр тип тә көтеүәлләне. Йөрәге урынында түгел ине. Сығып бара. Өйгә бер инде, бер сыҡты. Шулай төн уртаһына тиклем йөрөгәс, инеп ятып торғайны, күҙе эленеп йоҡлап киткән. Шарт-шорт иткән тауышҡа һиҫкәнеп башын күтәрһә, таң атҡан. Ҡояш ҡалҡып килә. Урамда -Дамир менән Ғамирҙың ике класташ малайы, янында класс етәкселәре Мәүсирә. Илай һымаҡ. Туҡта, был ни хәл тип ишекте асыуы булды, Мәүсирә асырғанып илап ебәрҙе:\n- Сәлимә апай, Дамир менән Ғамир машинаға бәрелгән, - тип әйткәнен генә иҫләй әсә, ҡалғаны томан эсендә. Таң ҡайғы менән тыуҙы. Сығарылыш кисәһенән һуң таңды ҡаршылаған игеҙәктәр ҡайтып килгәндә, машина аҫтына инеп китеп, икәүһе лә шунда уҡ йән биргән. Һуңғы өмөтө лә өҙөлдө Сәлимәнең...\n- Эй Хоҙайым, ни эшләп, ни өсөн? Гонаһтарым өсөн үҙем яуап бирер инем, баларымдан мәхрүм итмәһәң булмай инеме ни? Уларһыҙ мин нисек йәшәрмен? Ғәзизкәйҙәрем, нишләп мине ташлап киттегеҙ? Һеҙһеҙ нисек йәшәрмен һуң? Алығыҙ мине лә үҙегеҙ менән! - тип йән асыуы менән һыҡтаны әсә.\nҠайтты Коля. Әҙерләнгән табынға түгел, тура зыяратҡа ҡайтты. Малайҙарын ерләргә. Кем уйлаһын, нисә йылдан һуң осрашыу зыяратта булыр тип... Эй тормош, һынау артынан һынау....\n- Коля, ғәфү ит мине, ғәфү ит, әгәр булдыра алһаң! Мин ғәйепле, ләкин мине лә аңла. Аңламайынса ҡуйған имзаларым, атайыма ҡаршы тора алмауым менән ғәйеплемен, эйе, беләм. Тик мин һине көттөм, һиңә тоғро ҡалдым. Тик балаларымды һаҡлай алманым. Коля, артабан миңә нимә эшләргә?! - Һорау яуапһыҙ ҡалды. Өндәшмәне, бер ни ҙә әйтмәне ир.\nКөн дә зыяратҡа йөрөнө Сәлимә, балаларына доғалар уҡыны. Иртән эшкә киткәндә лә һуғылды, кис тә барҙы яндарына. Коля менән дә шунда ғына осрашты. Был хәл ғәҙәткә инеп барғанда ҡапыл Коля юғалды.\n- Минең менән осрашыуҙан ҡаса буғай, шуға килмәйҙер, - тип үҙен тынысландырҙы Сәлимә. Әммә бер аҙҙан ауылда Коля ныҡ сирле ҡайтҡан, онкология дауаханаһында ята, тигән хәбәр таралды. Хәбәр дөрөҫ булып сыҡты. Түҙмәне Сәлимә, көн һорап больницаға китте. Күрешкәс, ҡосаҡлашып илаштылар икәүләшеп. Ярты сәғәт ҡосағынан ебәрмәне һөйгәне Сәлимәне.\n- Коля, аҡыллым, ҡайт, ҡалған ғүмереңдә бергә булайыҡ. Минең һинән башҡа бер кемем дә юҡ бит. Ғәйеплемен, аңлайым, минең арҡала һин ошо хәлгә тарының. Ниңә Хоҙай беҙҙе осраштырҙы икән? Мине осратмаһаң, һин бит бәхетле булыр инең. Ниңә, ниңә осраштыҡ? Икебеҙҙең беребеҙ бәхетле була алманы...\n- Йәнем, ҡайта алмайым шул, врачтар диагноз ҡуйҙы, ике аҙна ғүмерең ҡалған, тинеләр. Һине күрмәй үлеп китермен тип ҡурҡтым, Сәлимә. Юҡ, Сәлимә, һине осратыуым менән бәхетлемен. Кем ун биш йыл буйы ултырған кешене көтөр ине икән? Һин көттөң. Рәхмәт. Яҙмыш шулай ҡушҡандыр. Маңлайға яҙылғанды күрмәйенсә, гүргә кереп булмай. Алай-былай булып китһә, тормошҡа сыҡ. Һинең әле йәш, матур сағың. Бәхетеңде табырһың.\nИке аҙнанан саҡ ҡына күберәк йәшәп, Коля ла баҡыйлыҡҡа күсте.\n- Йәнем, бәхил бул, бәхет теләйем һиңә, мин малайҙарым янына күсергә йыйынам, - тине ул Сәлимәнең күҙҙәренә һүнеп бөтөп барған күҙҙәрен төбәп. - Бәхил бул. Мин һине ғәфү иттем. Бәхетле бул...\nУн биш йыл буйы Коляһын һарғайып көткән Валя улының үлемен ауыр кисерҙе. Ҡайғы-һағышта йәшәү үҙенекен эшләне - өс ай тигәндә үҙе лә баҡыйлыҡҡа күсте.\nЯҡындарын ер ҡуйынына һалып, ҡара ҡайғыларға батып аптыранып йөрөгәндә Сәлимәгә күрше ауылдан класташ егете Фәрит ҡулын һорап килде. Фәриттең дә ҡайғылы сағы. Эреле-ваҡлы биш балаһын ҡалдырып, бисәһе Рәхилә үлеп киткән. Бәләкәй ҡыҙына ни бары ике ай ғына. Ҡыҙын тапҡас һаҡланмаған, өҙлөккән.\n- Сәлимә, һинең дә ауыр ҡайғыларың, минеке лә еңел түгел. Ҡағып-һуға торған ғәҙәтем юҡ. Биш бала тип ҡурҡмаһаң, мин һинән ҡулыңды һорарға килдем. Ни тиһәң дә, бер класта уҡыныҡ, бөтөнләй сит-ят түгелбеҙ. Һинең хәлеңде лә аңлайым. Ауыр ҡайғылар кисерҙең, - тине Фәрит. - Уйларға өс көн бирәм. Риза булһаң, йома көнө никах уҡытырбыҙ. Оҙон-оҙаҡҡа һуҙып булмай, балаларға әсәй кәрәк.\nӘсәһенә кәңәшкә барғас, Сәлимә илап ебәрҙе.\n- Әллә, балам, бәлки, бәхетең шулдыр. Балалары күп тимәһәң... Улар ни хәҙер үҫеп китер ҙә бөтөр, күҙ ҙә эйәрмәҫ. Мин ризамын, балам. Күрмәнең түгел, күрҙең. Инде кем ғүмерен йәшәйһең, бар, балам, кире ҡаҡма. Фәриттең ата-әсәһе һәйбәт булды. Ҡатынды ҡәҙерләй белә улар. Атаһы ла әсәһен ҡәҙер итте.\nӘсәһенең ризалығын алып, шулай уйламағанда Тимер ауылына күсеп килде Сәлимә. Үҙ ауылына ара алты-ете саҡырым. Килгәс тә күмәк балаға өйрәнә алмай бер булды. Ике айлыҡ ҡына бала илағанда үҙе ҡуша иланы. Булған ҡайғы-һағышын ошо балаларға баҫты. Фәрите тыныс, ипле. Барын таба, ҡулы оҫта. Балаларының ике өлкәне – апай, ҡалған өс бәләкәйе әсәй тип үҫтеләр.\nБала ҡайғыһы йөрәктә шул, игеҙәктәре ҡай саҡ төшөнә инеп һағышҡа һала. Фәриттең аралары бер йәш кенә булған Басир менән Маратын, үҙенең малайҙарының тиңдәштәре булғанғамы, хатта яҡын күрҙе. Улары ла апай ҙа апай тип өҙөлөп тора.\nТормош шулай һәүетемсә алға тәгәрәне. Балалар үҫте. Басир менән Марат армиянан йөрөп ҡайтты. Бәләкәс тә беренселә уҡып йөрөй. Ике баланы башлы-күҙле иттеләр. Быйыл Мараты өйләнергә иҫәп тота. Дуҫ ҡыҙын алып ҡайтып таныштырып китте.\nАуылға зыяратҡа барып, малайҙарының ҡәберен тәрбиәләп китә Сәлимә. Аятын да уҡытып тора. Әсәһенең мәрхүм булғанына ла өс йыл булып китте. Сәлимәһенә ҡыуанып, бәхетеңде таптың, балам, тигән булып китеп барҙы баҡый донъяға.\n... Йәйге көндөң тәҡәтһеҙ эҫе көнө. “Беларус”ы менән төшкө ашҡа ҡайтҡан Фәрит, аҙ ғына ятып торам тип, диванға ятты. Өйҙә бәләкәй Ғәлиә менән Сәлимә үҙе генә. Тәүҙә эш менән булып аңғарманы. Ныҡ хырылдай башлағас, Фәритте уятайым тип килһә, күкрәк өҫтөнән саҡ-саҡ тын алып ятҡанын күреп, ҡото осто. Ҡысҡырһам, баланы ҡурҡытырмын тип уйлап, күрше Хәлимәгә осоп барып инде. Рәхимйәнен врачҡа ебәрҙеләр. Ауыл фельдшеры килгәнсе Фәрит йән биргәйне. Йөрәгенә инфаркт булған, тинеләр табиптар.\n- Бер булмағас, бәхетең булмай икән ул. Инде ни эшләрмен, балалар ҙа эйәле-башлы булып бөтмәгән, нишләп балаларыңды миңә ҡалдырып киттең, Фәрит, инде ҡалайтырмын? - тип һыҡтаны Сәлимә.\nТере кеше тереклеген итә икән ул. Фәриткә рәхмәт. Ҡырыуар бала ҡалдырһа ла, тәүфиҡлы, аҡыллы балалар ҡалдырып китте. Бына үҙенә әҙерәк булһа ла балаларының әүмәтен күреп йәшәргә ине лә бит. Ҡалайтаһың, Хоҙай Тәғәлә шунса ғүмер насип иткәс. Хоҙайҙан уҙып бер нәмә лә эшләп булмай, маңлайыңа яҙғанды күрәһең.\nСәлимә үҙенекеләрҙәй күреп үҫтерҙе балаларҙы, ҡәҙер итте барынса. Әле бер бәләкәй ҡыҙы ғына тормошланмаған. Уныһы быйыл институт бөтә, Алла бирһә. Яңғыҙмын, үгәймен тип торманы, бөтәһенә лә хәленән килгәнсә туйҙар яһаны. Балалар үҙҙәре лә ҡайһы апай, ҡайһы әсәй тип өҙөлөп тора. Ҡайтһалар, ҡуйын-ҡуныстары тулы күстәнәс була. Ураған һайын ҡунаҡҡа саҡырып, бүләк-күстәнәсен тейәп ҡайтаралар. Үҙ-ара татыуҙар килеп тороп. Бер-береһе өсөн үлеп торалар. Сәлимә лә тигеҙ ҡарарға тырыша. Аш-һыуын әҙерләп, мунсаһын яғып көтөп тора үҙе лә. Йыл да һәр береһенә нәски –бейәләйен дә бәйләй, хәленсә ҡәҙер иткән була. Ауырып китһә, балнисына ла алып йөрөйҙәр. Әле бына ҡан баҫымы күтәрелеп, башын ҡалҡыта алмай ята ине, хәлен белергә ҡайтҡан Мараты килен менән больницаға алып килеп һалдылар. Килен үҙе ошонда медсестра булып эшләй.\nЙәш сағында яңғыҙлыҡты, ауырлыҡты кисергән Сәлимә ошо йәшәйешенә шөкөрҙәр ҡыла. Кеше күрмәһә, үҙ балаһынан да күрмәй ҡәҙерҙе. Күҙ генә теймәһен, һау булһындар. Әле бына төпсөнөп ныҡышҡан Нурбикәгә лә уны-быны һөйләмәне. Анау хәтле тормоштоң ҡараһынан ағына аяҡ баҫҡас, ҡурҡты. Эйе, күҙ тейер, тип ҡурҡты. Бәхет бит тыныслыҡты ярата.


Битте елдәр һыйпап ала, табанда ҡар шыжлап ҡала\n15 Март 2019, 14:54\nБыйылғы бәйгебеҙ ҙә Күмертауҙа үтте. Ике йәш төркөмөндә уҙған ярыштарҙа 40 команда, барлығы 211 йәш саңғысы ҡатнашты. Беҙҙе йәнә шуныһы ла ҡыуандырҙы: Бөрйән, Әбйәлил, Салауат, Күгәрсен, Нуриман, Стәрлебаш, Ҡыйғы яҡтарынан да килеп еткәндәр. Юғиһә, Ҡалтасы, Мишкә, Бәләбәй, Баҡалы, Туймазы, Өфө, Миәкә райондары вәкилдәре йыл да әүҙемлек күрһәтәләр, уңышҡа ирешәләр ине. Ҡаланыҡылар тураһында әйтеп тә тормайбыҙ. Учалы, Нефтекама, Октябрьский, Межгорье, Күмертау командалары быйыл да һоҡландырҙы. Ә шулай ҙа Салауат, Стәрлетамаҡ ҡалаларынан республика финал ярыштарында берәүҙең дә ҡатнашмауы аптырата. Уларҙа саңғы спортына иғтибар етмәйме икән әллә?\nБеҙҙе йәнә шуныһы ла ҡыуандырҙы: Бөрйән, Әбйәлил, Салауат, Күгәрсен, Нуриман, Стәрлебаш, Ҡыйғы яҡтарынан да килеп еткәндәр. Юғиһә, Ҡалтасы, Мишкә, Бәләбәй, Баҡалы, Туймазы, Өфө, Миәкә райондары вәкилдәре йыл да әүҙемлек күрһәтәләр, уңышҡа ирешәләр ине. Ҡаланыҡылар тураһында әйтеп тә тормайбыҙ. Учалы, Нефтекама, Октябрьский, Межгорье, Күмертау командалары быйыл да һоҡландырҙы. Ә шулай ҙа Салауат, Стәрлетамаҡ ҡалаларынан республика финал ярыштарында берәүҙең дә ҡатнашмауы аптырата. Уларҙа саңғы спортына иғтибар етмәйме икән әллә?\n– Саңғы менән шөғөлләнеү биатлонда ныҡ ярҙам итә, – ти ул. – Шуға беҙҙекеләр яҡшы ғына һөҙөмтә күрһәтеп өлгөрҙө. Һынатмаҫҡа тырышабыҙ.\nӘ саңғы ярышына килгәндә, 2008 – 2007 йылғылар араһында Данияр – алтынсы, Илнар ун етенсе урын яуланы.\nТуймазы районының Түбәнге Троицк ауылынан Григорий Васильевич Каптелинин – күптәнге танышыбыҙ, һәр йылды саңғысыларын алып килә. Кәрәк икән, үҙе бағымсыһын да, транспортын да таба.\n– Беҙ «Йәншишмә» гәзите приздарына үткән ярыштарҙа 1983 йылдан бирле ҡатнашабыҙ, – тип һөйләне Григорий Васильевич. – Бер нисә тапҡыр командабыҙ еңгәне бар, ә Таня Башмакова шәхси беренселектә ике мәртәбә чемпион исемен яуланы. Әйткәндәй, ул ошо ауыл мәктәбендә хәҙер физкультура уҡытыусыһы булып эшләй.\n– Быйыл командағыҙҙа кемдәр иң өмөтлөһө һуң? – тип ҡыҙыҡһынабыҙ.\n– Тимур Биксолтанов менән Азалиә Әхмәтшиналар, районда уларға етеүселәр юҡ, – тип белдерҙе Туймазы тренеры.\nГригорий Васильевичтың эргәһендә оло йәштәге бер кешене осраттыҡ. Баҡтиһәң, Күмертауҙағы педагогия колледжының элекке уҡытыусыһы, спорт ветераны Василий Николаевич Медведев икән. Ул да саңғы уҙыштарын ҡарарға килгән.\n– Каптелинин – минең уҡыусым, шуға килеп еттем, – ти ветеран. – Спортты һаман да яратам, ташлаған юҡ.\nСаңғы ярышында Әбйәлилдән Илшат Сафин, Урал Ҡаһарманов (Әбделмәмбәт), Тимур Ильясов, Сабир Атауллин (Ҡаҙмаш) һәм Бөрйәндән Марсель Салауатов, Вәсилә Әйүпова, Лиана Ишбулатова, Рәсимә Толобаева, Айтуған Малаҡаевтар (Байназар) менән күрешеүебеҙгә лә һөйөндөк. Был райондарҙа саңғы спортына иғтибар бүлеүҙәренә лә ҡыуандыҡ.\n– Байназарҙа ҡатыным Вәсилә Әмир ҡыҙы физкультуранан уҡыта, – ти Бөрйән районы балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе тренеры Варис Мәжит улы Йәмилев. – Уның тәрбиәләнеүселәре үҙебеҙҙә генә түгел, Белорет, Ейәнсура, Хәйбулла, Йылайыр, Баймаҡ, Әбйәлил райондары араһында быйыл еңеп сыҡты. Беҙ – беренсе, әбйәлилдәр икенсе булды. Бына әле шул ике команда финалға үтте.\nБына бит нисек! Бүтән район етәкселәре лә шулай булһын ине.\nСалауат районы вәкилдәре лә быйылғы уҙыштарға ныҡлы әҙерләнгән, күрәһең. Ярыш һөҙөмтәләренә ҡараһаң, Лиә Ғатауллина (2007 йылғы) – дүртенсе, Айҙар Хәйретдинов (2007) – һигеҙенсе, Гөлдәр Исламетдинова (2005) ун дүртенсе урын алған. Командалар араһында кесе йәш төркөмөндә дүртенсе булдылар! Саңғысыларҙың бөтәһе лә Тирмән мәктәбенән дә ул! «Йәншишмә»нең элекке баш мөхәррире Сафуан Әлибаев, элекке яуаплы сәркәтибе Ғәбиҙулла Зариповтарҙың ауылынан! Беҙҙең гәзит өсөн ҡыуаныслы, онотолмаҫ ваҡиға булды. Ғорурлыҡ та.\nӘ бына кесе төркөмдә эстафетала нефтекамалар иң-иңе булып танылды. Данлыҡлы Ҡалтасы командаһы икенсе урында ҡалды, былтыр улар еңеп сыҡҡайны.\n«Йәншишмә» гәзите призына быйылғы ярыштар ҙа үтеп китте. Беҙ ойоштороусыларға, атап әйткәндә, Күмертау балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбенә, ҡала хакимиәте етәкселәренә ҙур рәхмәт әйтәбеҙ. Йәш саңғысыларҙы матур ҡаршыланығыҙ, саңғы бәйгеһен тейешле кимәлдә үткәрҙегеҙ. Хатта ике көн барған буран да ҡамасаулай алманы.\nКүмертау ҡалаһында «Йәншишмә» гәзите призына уҙған республика саңғы ярыштары еңеүселәрен бүләкләүҙә ярҙам иткәндәре өсөн «Башбланкиздат» асыҡ акционерҙар йәмғиәте директоры Гөлсәсәк Ҡадир ҡыҙы ӘЛИБАЕВАға һәм Башҡортостан Республикаһының Бильярд спорты федерацияһы президенты Риф Раил улы ӘФЛӘТҮНОВҡа рәхмәтебеҙҙе белдерәбеҙ.


Әкиәт илендә | Бурзянская Централизованная библиотечная система Республики Башкортостан\nпн, 02/25/2019 - 10:37 | Администратор\nӘкиәт менән һәр саҡ дуҫ йәшәйбеҙ,\nӘкиәт бит ул серҙәр донъяһы!\nНиндәй моңһоу булыр ине икән\nӘгәр ерҙә тылсым булмаһа...\nБик борондан килә әкиәттәр,\nЯҙылмаған улар бер көндө.\nЙылдар үтә, һыуҙар аға,\nӘ әкиәт йәшәй бөгөн дә!\nӘкиәт – халыҡ ижадының бик боронғо һәм киң таралған жанры. Халыҡ араһында уны “ҡарһүҙ” тип тә йөрөтәләр. Ул ҡарттарҙан ҡалған “Аҡыллы һүҙ” тигәнде аңлата, йәғни ҡара замандан(бик борондан) һөйләнеп килгән һүҙ. Һеҙҙең күбегеҙҙең өлкәндәрҙең әкиәт һөйләгәнен ишеткәнегеҙ бар. Ул, ғәҙәттә, “ борон-борон заманда йәшәгән, ти, бер әбей менән бабай”, тип башлана һәм “әле лә йәшәп яталар, ти”, тип тамалана.\nБала саҡ тураһында иң яҡты иҫтәлектәр әкиәттәр менән бәйле. Изгелек һәм яуызлыҡ, мөхәббәт һәм нәфрәт, дуҫтар һәм һатлыҡ йәндәр тураһында тәүге һабаҡтар нәҡ әкиәттәрҙән башланды. Нәҡ әкиәттәр аша беҙ хыялдарыбыҙҙа булһа ла Ҡамыр батырға, Урал батырға, Һыуһылыуға, Һомайға әүерелдек. Әкиәттәр үҙендә халҡыбыҙҙың бөтмәҫ аҡылын туплай, уларҙа беҙҙең отҡорлоҡ та, зирәклек тә, матурлыҡта, аҡыллылыҡ та сағыла.\n18 февраль "Наши истоки. Читаем фольклор" Халыҡ – ара акцияһы сиктәрендә Иҫке Собханғол мәктәбе Ғәлиәкбәр филиалының “Йәйғор” балалар баҡсаһының мәктәпкәсә төркөмөндә “Әкиәт илендә” исемле кисә ойошторолдо. Балалар “Таң – батыр” башҡорт халыҡ әкиәте, “Тирмәкәй”, “Шалҡан” рус халыҡ әкиәттәре менән таныштылар. "Тирмәкәй", "Шалҡан" әкиәттәрен сәхнәләштереп уйнанылар.


18 Декабрь 2010, 17:44\n...УЙЛАНДЫРҘЫ«Берҙәм Рәсәй» партияһының Дәүләт-патриотик клубы ултырышында өлкән синыфтарҙа уҡыусыларҙың дәрестәрен ике тапҡырға кәметеү кәрәклеге хаҡында һүҙ барҙы. Клуб вәкилдәре билдәләүенсә, аҡыллы, фекерләй белгән, гражданлыҡ позицияһы булған кешеләр тәрбиәләү мәсьәләһе бик киҫкен тора. «Берҙәм Рәсәй» партияһына ҡараған был клуб Рәсәйҙә милләтселек, экстремизм күренештәре һиҙелеүен халыҡта толерантлыҡ булмауға бәйләй.\nУлтырышта билдәләнеүенсә, һуңғы йылдарҙа мәктәптә белем генә бирелә, ә тәрбиә хаҡында онотолған. Шуға ла өлкән синыфтар өсөн яңы мәғариф стандарты булдырырға кәрәк. Улар дәрестәрҙе ике өлөшкә бүлергә тәҡдим итә. Беренсе өлөштә уҡыусылар белем алһа, икенсе өлөштә үҙ шәхесен, илһөйәрлек тойғоларын үҫтереү менән шөғөлләнәсәк.\nӘлбиттә, мәғарифҡа яңы ҡағиҙәләр индерергә тырышыу йәмғиәттә ҙур бәхәстәр тыуҙыра. Хәл иткес ҡарарҙы Рәсәй Мәғариф министрлығы ҡабул итәсәк. Шулай ҙа ил халҡында илһөйәрлек тойғоһон тәрбиәләү артыҡ булмаҫ кеүек тойола.\nРәсәй Федерацияһының Бала хоҡуҡтарын яҡлау буйынса вәкиле Павел Астахов етемдәргә һәм күп балалы ғаиләләргә йорт төҙөү өсөн ер участкалары бүлеп биреү механизмын булдырыу кәрәклеген билдәләй.\nБыл эште башҡарыу өсөн һәр төбәктең айырым механизмы ла булыуы ихтимал. Иң мөһиме – торлаҡ шарттарын яҡшыртыу буйынса сиратта торған кешеләргә ярҙам итеү.\nФедераль закон буйынса һәр бер төбәк муниципалитет аша етем балаларҙы фатир менән тәьмин итергә бурыслы. Ләкин был эш еңелдән түгел. Сөнки күп балалы ғаиләләр, етем балалар унар йылдар буйы торлаҡһыҙ интегә.\nҮтеп барған аҙнала илдә славян халҡы менән Кавказдан, Урта Азиянан килеүселәр үҙ-ара ыҙғышты.\nҺөҙөмтәлә Мәскәүҙә ике меңләп кеше ҡулға алынды. Иң тәүҙә илебеҙ баш ҡалаһында башланып киткән ғауға (хатта һуғыш тип әйтеп булыр ине) тора-бара тотош илгә таралды. Илдең төрлө ҡалаларында славян йөҙлө кешеләр менән гастарбайтерҙар, беҙгә ситтән килеп уҡып йөрөүселәр араһында булған аңлашылмаусанлыҡтар бер-береһен туҡмауға әйләнде. Ике яҡ вәкилдәре лә осрашыуға бысаҡтар, балта, сүкеш, травматик пистолеттар алып килгән. Бөтә ығы-зығы «Спартак» футбол клубының көйәрмәне Егор Свиридовтың үлтерелеүенән башланып китте.\nВладимир Путин билдәләүенсә, был дөмбәҫләшеүҙәр көйәрмәнде үлтереү арҡаһында ғына килеп сыҡмаған. Бөтәһенә лә власть вәкилдәренең егетте үлтереү фактына ҙур иғтибар бирмәүе ғәйепле.\nСмоленск өлкәһендә самолет һәләкәтенә осрап һәләк булған Польшаның элекке Президенты Лех Качиньский, уның ҡатыны һәм башҡа ҡорбандарҙы ерләгән ваҡытта буталсыҡҡа юл ҡуйылған, тигән шөбһә тыуған.\nПольша вәкилдәре фекеренсә, бер кешенең кәүҙәһенең төрлө өлөштәре төрлө ҡәберҙә ерләнеүе ихтимал. Бындай ҡарарға килеүгә шул этәргес булған – ил адвокаттарының фекеренсә, Рәсәй документтарҙы һанау, мәрхүмдәрҙең тән ағзаларын барлау буйынса ныҡлы тикшереү үткәрмәгән. Хатта Лех Качиньскийҙың ҡәберендә шул уҡ авиаһәләкәттә һәләк булған генералдың ҡулы ерләнгән, тигән мәғлүмәт тә бар.


Уйын дауам итә » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » On-line яңылыҡтар » Уйын дауам итә\nУл дәүер кешеләренеке кеүек үк Рәҡиә апайҙың да бала сағы ауыр һуғыш һәм унан һуңғы юҡлыҡ йылдарына тура килә. 7-се класты тамамлағандан һуң колхозда һауын-сы булып эш башлай. Ҡалала төҙөлөштә, тимер юлында хеҙмәт итә. Кейәүгә сыҡҡас быҙау ҡараусы, мәктәптә йыйыштырыусы була. Фиҙаҡәр һәм намыҫлы хеҙмәте өсөн ул Маҡтау грамоталары, Рәхмәт хаттары менән наградланған.\nТормош иптәше Таяр Шәйәхмәт улы менән дүрт тиҫтә йылға яҡын татыу ғүмер кисереп алты бала тәрбиәләп үҫтерәләр. Уларҙың һәр ҡайһыһы тормошта үҙ урындарын табып ғүмер итәләр. Өлкән улдары Таһир Комсомольск ауылында йәшәй, йөк автомобилендә икмәк ташый, Әниә ҡыҙҙары - По-ляковка ауыл Советында бухгалтер, Лиә - Учалыла, шулай уҡ бухгалтер, Зөл-фиә - Абҙаҡ балалар баҡсаһы мөдире, Лилиә ҡыҙҙары - Вознесенка мәктәбендә уҡытыусы, кинйәләре Вил Себергә йөрөп эшләй. Бөгөн Рәҡиә Фәхрислам ҡыҙы 16 ейән-ейәнсәренә, 7 бүлә-бүләсәренә өләсәй.\n- Уйында йыл да тиерлек ҡатнашам, әммә бүләк отҡаным юҡ ине. «Яйыҡ»тың һәр һанын көтөп алам. Тағы ла «Йәш-лек»тән, «Башҡортостан ҡыҙы»нан айырылғаным юҡ, «Лечебные письма», «Тысяча советов» жур-налдарын яратып уҡыйым, - тине ханым.\nИкенсе бүләгебеҙ - термос-кружка - Туңғатар ауылынан Жәмилә Йо-сопова бәхетенә сыҡты. Ул Малай-Муйнаҡ ауы-лы ҡыҙы. 1987 йылда Туңғатарға килен булып төшә. Һөнәре буйынса - ашнаҡсы, бөгөнгө көндә хужабикә. Тормош иптәше Азамат Ансар улы менән Лена исемле бер ҡыҙ үҫтергәндәр.\nЖәмилә һәм Азамат Йосоповтар - дини ғаилә. Ауылда мәсет төҙөү эшен күтәреп сыҡҡандар.\n- «Яйыҡ»ты элек-электән алдырһам да квитанциямды тәүге тапҡыр ебәрҙем. Дө-рөҫөн әйткәндә, отош уйындарына ышанып бар-майым. «Тайны здоровья», «ЗОЖ», «Азбука Корана» гәзиттәрен яҙҙырам. Артабан да «Яйыҡ» гәзи-те коллективына ижади уңыштар, оҙон ғүмер те-ләйем, - тине ул.\nӨсөнсө булып Ҡо-бағош ауылынан Рә-шидә Ғатауллина кви-танцияһы сыҡты. Ул сәй йыйылмаһын отто. Гәзит уҡыусыбыҙ ғүмере буйы фермала эшләгән: һыйыр, бейә һауған, быҙау ҡараған. Тормош иптәше Жәүәт Мәсрүр улы 45 йәшендә генә баҡыйлыҡҡа күскәс, Рәшидә Хакимйән ҡыҙы һигеҙ балаһы менән тороп ҡала. Шулай ҙа бөгөлөп төшмәй ул, лайыҡлы тормош көтә. Ҡыҙғанысҡа күрә, бала ҡайғыһын да татырға тура килә уға. Бөгөн Роза һәм Зилә ҡыҙҙары Ураҙҙа йәшәйҙәр, Лүзә һәм Рафаил Ҡобағошта төпләнгәндәр, Венера - Себерҙә, Лена - Мәскәүҙә. Балалары әсәләре янына ҡайтып, йә үҙҙәре-нә ҡунаҡҡа алып барып хөрмәт һәм ихтирам күр-һәтәләр.\n- Уҡырға ныҡ яратам, «Яйыҡ», «Йәшлек» кенә етмәй, китапхананан китаптар алып уҡыйым. Лотереяны ла күҙәтә барғайным. Баш-ҡалар ҡатнашҡас, мин дә ҡыҙығып киттем дә почтальонға әйтеп квитанциямды ебәрттем. Күңел йыуанысы биргән баҫманан бүләк отоуы-ма ныҡ шатмын! - тине Рәшидә апай.\nУйын дауам итә. Гәзит уҡыусыларға ҡыуаныс һәм шатлыҡ өләшеүҙе беҙ ҙә түҙемһеҙләнеп көтөп ҡалабыҙ.\n«Һәр аҙна һайын приз» акцияһын дауам итәбеҙ. Йыйылған 129 квитанция араһынан тәүгеләрҙән булып бәхет Яңы Байрамғол ауылынан Кирәевтар ғаиләһенә... Тотош уҡырға\nГәзитебеҙҙең оттораһы приздары күп әле, тимәк «Яйыҡ»ҡа икенсе ярты йыллыҡҡа яҙылыусылар араһында лотерея уйыны дауам итә. Икенсе отоштоң тәүге бүләге... Тотош уҡырға


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ТУҠЛАНЫУЫҢ ДӨРӨҪМӨ? - 2016 - Мәҡәләләр\nҺуңғы осорҙа туҡланыуға бик ҙур иғтибар бүленә, телевидение, радио, гәзит-журналдарҙа ла һәр кем үҙенсә дөрөҫ туҡланыу серҙәрен асып, кешеләргә кәңәштәр бирергә маташа. Бигерәк тә ҡатын-ҡыҙҙарға төрлө ябығыу ысулдары тәҡдим ителә. Илле ике йыллыҡ хеҙмәт юлымдың егерме биш йылында гастроэнтеролог булып эшләп, көн дә туҡланыу проблемаһына бәйле ауырыуҙарҙы дауалап үткәргән кешемен. Төп кәңәшем: үҙегеҙ белмәгән, профессионал булмаған кешеләрҙең һүҙҙәренә ышанып, ашҡаҙанығыҙ менән төрлө эксперименттар яһамағыҙ.\nТуҡланыуҙа тигеҙлек һаҡларға һәм уны яйға һалып алырға кәрәк, тип әйтәбеҙ икән, тимәк, ашаған аҙыҡтың организмда киләһе туҡланыуға тиклем эшкәртелеп, үҙләштерелеп бөтөүен күҙ уңында тотабыҙ. Бөтә эске ағзаларың да сәғәт кеүек эшләһен өсөн һәр ваҡыт өс ҡағиҙәне теүәл үтәргә кәрәк. Тәүгеһе - бер ҡапһаң, ике йот. Йәғни, ябай ғына итеп аңлатҡанда, бер тешләм икмәкте ике йотом һыу менән ашарға кәрәк. Хәҙер балалар гамбургер, бутерброд, чипсыларҙы ҡоролай ашап, кимереп йөрөйҙәр. Һуңынан улар үҙәк көйөүгә зарланып, дауаханаға килә, гастрит менән ауырыйҙар.\nИкенсе мөһим ҡағиҙә - һәр ашағаныңдың яртыһы йәшелсә булырға тейеш. Хәҙер ҡала халҡының да күбеһенең шәхси баҡсаһы бар, ауыл ерендә йәшәүселәр йыл әйләнәһенә үҙҙәре үҫтергән йәшелсә-емеште ашай. Шулай ҙа күптәр көн дә төп ашамлыҡты ауыҙ итерҙән алда йәшелсәнән турама ашауҙы күҙ уңынан ысҡындыра. Мотлаҡ баҡсала үҫкән укроп, петрушка, сельдерей, салат япраҡтарын, помидор, кәбеҫтә, кишер, ҡабаҡ, ҡыяр, сей сөгөлдөр ашарға кәрәк. Былар кеше организмын кәрәкле күҙәнәклек (клетчатка) сығанағы менән тәьмин итә, ашҡаҙан-эсәк ағзалары эшен яйға һала.\nБеҙҙең ата-бабаларыбыҙ ҙа дөрөҫ туҡланыу тураһында бик күп нәмә белгән. Улар төрлө миҙгелдә ҡайҙа ниндәй үлән үҫә икәнен самалап, шунда малдарын да көтөп, үҙҙәре лә файҙалы еләк-емеш, үләндәр менән туҡланған. Башҡорттар бары тик мал итен генә ашап йәшәмәгән, уларҙың ризығы төрлө булған, эсемлектәрҙе лә бик төрлөләндереп әҙерләгәндәр. Һөттән бик күп төрлө ризыҡтар - ҡымыҙ, ҡатыҡ, ҡорот, айран эшләгәндәр. Ә беҙ бөгөн бындай рационды онотҡанбыҙ. Ҡасан нимә теләйбеҙ, ҡул аҫтында нимә бар, шуны тотабыҙ ҙа бешерәбеҙ. Кешенең бер көнлөк рационында аҡһым, май, углеводтар мотлаҡ булырға тейеш. Әгәр ҙә организмға уларҙың береһе генә лә етмәй икән, кеше ауырыуға һабыша. Аҡһым организм өсөн иң кәрәкле компонент. Әммә майҙар һәм углеводтар ҙа мөһим, уларһыҙ кеше йәшәй алмай. Мәҫәлән, баш мейеһе, эндокрин биҙҙәр нигеҙҙә май берләшмәләренән тора, аҙыҡтан алған майҙар ярҙамында яңыра. Шуға күрә, туң майға ҡарағанда күберәк үҫемлек майын (көнбағыш, етен, гәрсис, зәйтүн майҙары) ҡулланырға кәрәк. Углеводтар шәрбәтле ашамлыҡтар составына инә. Әммә күптәр һимерәм тип уйлап, майлы аҙыҡтан ғына түгел, хатта углеводтарға бай ашамлыҡтарҙан да баш тарта. Аҡ икмәк, булка, торт, ҡоймаҡ, туҡмас, макарон, кәнфит, еләк-емеш ҡайнатмаһы, һуттарҙа булған углеводтар ғына етмәй. Организмды яҡшы формала тотоу өсөн кәрәкле углеводтарҙы емеш-еләктәрҙән (әберсә, крыжовник, ҡарбуз, ҡауын, һ.б.), йәшелсәнән (кишер) һәм башҡорт балынан алырға була. Самаһын белеп ашаһаң, һимереү ҡурҡынысы янамай. Еләк-емеште ҡайнатыу урынына, әберсә һәм ҡарағатты иҙеп, сейә өҫтәп һалып, шуға 1:1 нисбәтендә шәкәр ҡушып болғатып, һыуытҡысҡа тығып ҡуйырға мөмкин. Был ҡатнашмала төрлө файҙалы витаминдар һаҡлана.\nНиһайәт, өсөнсө ҡағиҙәгә лә килеп еттек: ашауың ниндәй эш башҡарыуға һәм һаулығыңа ярашлы билдәләнергә тейеш. Дөйөм алғанда, кеше көнөнә өс тапҡыр ашаһа - шул норма. Иртәнсәк йәшелсә, эшкә йыйынған арала тиҙ генә бешерелгән бутҡа, йә ҡыҙҙырылған йомортҡа, йә кисәгенән ҡалған берәй ашамлыҡ һәм һут, минераль һыу йәки кефир, ҡатыҡ эсергә кәрәк. Ашағандан һуң сәй эсмәй тороғоҙ, саҡ ҡына сабыр итегеҙ. Сәйҙе беҙ составында кофеин матдәһе булған өсөн ҡулланабыҙ, әммә унда тағы ла танин матдәһе лә бар. Ул ашҡаҙанды ҡороштора торған матдә. Ашау артынса уҡ сәй эсһәң, танин ашҡаҙан һутының структураһын боҙоуҙан тыш, ризыҡтарҙа булған файҙалы витаминдарҙы ла тарҡата, ашҡаҙандың лайлалы тиресәһен "ҡорота" һәм йылдар үтеү менән "атрофик гастрит" тип аталған сиргә сәбәпсе була. Бигерәк тә ауыл халҡы ярты сәғәт һайын сәй эсергә күнеккән, һөҙөмтәлә уларҙың күбеһе ашҡаҙандың әселеге етерлек кимәлдә булмауынан яфалана. Сәйҙе ашағандан һуң 20-30 минут үткәс эсергә була. Төшкө аш ваҡытында ла иң тәүҙә йәшелсә турамаһы ашарға кәрәк. Унан һуң итле аш аша. Бер көн йылҡы итенән, икенсе көн ҡош итенән, өсөнсө көндә балыҡтан бешерергә була ашты. Йылҡы ите - иң файҙалыһы, уның составында холестерин күп түгел. Шунлыҡтан, склероз менән ауырыу ҡурҡынысы янамай. Итле аштың һурпаһына көн дә төрлө ярмалар, йәшелсә һалып, төрлөләндереп ашаһаң, ялҡытмай ҙа. Киске ашты сәғәт алтыла самалап ашарға, тип иҫкәртеү бик үк дөрөҫ түгелдер. Һәр кем үҙенең һаулығын хәстәрләп, физик эш башҡарып арып ҡайтыуына йәки, киреһенсә, көнө буйы бер урында ултырып ҡына эшләүенә ҡарап туҡланырға тейеш.\nБына шулай, кешенең һаулығы уның туҡланыу рәүешенә туранан-тура бәйләнгән. Дөрөҫ туҡланмайһың икән, самалап, көнөнә өс тапҡыр ашамайһың, аҙыҡты төрлөләндермәйһең икән, организм хәлһеҙләнеп, төрлө ауырыуҙарға бирешә башлай. Шуны ла әйтеп үтергә кәрәк: ҡатын-ҡыҙҙар зифа буй-һынын һаҡлайым тип, төрлө диеталарға ултыра, әҙ ашай, йәки бөтөнләй айырып ашауға күсә. Төрлөсә рекламаланған, маҡталған ябығыу буйынса кәңәштәрҙе тыңламаҫҡа кәңәш итәм. Бик тә бик артыҡ ауырлыҡ йыйып ташлаһаң, көн һайын ун мең аҙым атларға кәрәк. Ябай итеп әйткәндә, һинең бер аҙымың яҡынса алтмыш-етмеш сантиметр булһа, көнөнә 6-7 километр юлды йәйәү үтергә кәрәк. Ҡалала туҡталыштарҙа күҙгә салына: балалар бер туҡталышты ла трамвайға ултырып үтергә ғәҙәтләнгән. Ә ауыл ерендә трамвайҙар, троллейбустар йөрөмәй. Һәм унда эш кешеһе бер ҡасан да һимереп, артыҡ ауырлыҡ йыйыуына зарланып ултырмай. Улар йәйәүләп йөрөй, ауыр физик эш эшләй. Беҙҙең халыҡҡа көнбайыштың ғәҙәттәре, закондары килешмәй. Шуға, ниндәйҙер гәзит-журналдарҙан ябыҡ кешеләрҙе күреп, улар кеүек ябығырға ниәтләнеп, һаулығығыҙҙы ҡаҡшатып, ғүмер оҙайлығын ҡыҫҡартыуға юл ҡуймағыҙ.\nБашҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы.\nЯҙылған: 01.08.16 | Ҡаралған: 715


Бөгөн Өфө балалары аттарҙа йөрөргә саҡырыла // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБөгөн Өфө балалары аттарҙа йөрөргә саҡырыла\n9:15, 3 декабря 2010 Иҡтисад\nБөгөн, 3 декабрҙә, инвалид балалар өсөн Республика иппотерапия үҙәге Башҡортостандың баш ҡалаһының интернат-мәктәптәре тәрбиәләнеүселәре өсөн аттарҙа йөрөү ойоштора. Был сара Халыҡ-ара инвалидтар көнөнә ҡарата үткәрелә.\nАкция мөмкинлеге сикләнгән балаларҙы реабилитациялауҙың һөҙөмтәле алымы булараҡ иппотерапия методына иғтибар йәлеп итеү маҡсатында ойошторола. Үҫмерҙәр аттарҙа йөрөй, малдар менән аралаша, уларҙы ашата, аттарҙы аҫрау шарттары менән таныша ала. Сара сәғәт 12-лә башлана.\nИрек Мөхәмәҙиев\tавтор: Ирек Мөхәмәҙиев


Тырыш хеҙмәткә - лайыҡлы баһа\nБөгөн Республика Башлығы бер төркөм хеҙмәт алдынғыларына Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың юғары наградаларын тапшырҙы.\nБүләкләнеүселәр араһында төрлө һөнәр эйәләре бар - ауыл хужалығы эшсәндәре, сәнәғәт тармағы вәкилдәре, табиптар, ғалимдар. Уларҙың бөтәһен дә уртаҡ сифат бәйләй, үҙ эшеңде яратыу, республиканың ныҡлы киләсәге хаҡына арымай-талмай хеҙмәт итеү. Республика етәксеһе залға йыйылыусыларҙы тәбрикләп, һеҙ йәмғиәттең маяҡтары тип белдерҙе. Халыҡ, айырыуса, йәш быуын өсөн, һеҙҙҙең эшһөйәрлек һәм илһөйәрлек тойғолары үрнәк, тине Рөстәм Хәмитов.


Өфөлә балалар йорттарынан сығарылыусылар слеты үтте\nЙыл һайын ойошторолған тантанала был юлы тәүгә урта махсус һәм юғары уҡыу йорттарында белем алыусыларға баш ҡала хакимиәте башлығы стипендиялары тапшырылды. Абруйлы наградаға уҡыуҙа, йәмәғәт эштәрендә һәм фәнни эшмәкәрлек өлкәһендә уңышҡа ирешеүсе өс студент лайыҡ булды.\nУлар - йәш рәссам, 64-се һөнәрселек лицейы студенты Лениза Ғиләжева, радиоэлектроника колледжынан Леонид Павлов һәм Өфө дәүләт нефть техник университетынан Рөстәм Сабитов.\nРөстәм Сабитов, Өфө дәүләт нефть техник университеты студенты: «Был стипендия улар кеүек ауыр тормош хәлендә ҡалыусыларға оло ярҙам булып тора. Киләсәктә беҙ был ышанысты аҡларға тырышасаҡбыҙ».


3 Декабрь 2019, 17:05\nМиңзәлә СИРҒӘЛИНАТулыраҡ сайтта уҡығыҙ.Хужаға ярамһаҡланып, дан-шөһрәт өсөн ер булып түшәлергә әҙер әҙәмде аңлай ҙа алмайым. Аҡылға зәғиф тиер инең, ҡарап тороуға һин дә мин кеше. Әңгәмә ҡорһаң ихлас аралаша ла кеүек, эс бауырыңа инеп серҙәш булып та маташа әле ул. Бер ҡатлы балалай бар борсоған уйҙарыңды әйтеп һалһаң, һин боролоп баҫыуға ул шул хәбәрҙе ҡырҡҡа тәкмәстереп ары "тәгәрәтеп" тә ҡуя.\n… Үҫмер генә саҡ. Әсәйемә эйәреп йәйләүгә килеп, яйлап һыйыр һауыу эшенә өйрәнеп киттем. Бесән мәле етеүгә әсәйем, үҙ төркөмөн миңә ҡалдырып, ауылға бесәнгә ҡайтасағын алдан уҡ иҫкәрткәйне инде. Ҡарағай һауалы дымлы урман тәбиғәте бала-сағаға бик үк килешеп етмәй, йүткерек, мыршылдап, температура күтәрелеп ауырыу көсәйә тәү осорҙа. Өсөнсө гурттан бер еңгәй, бәләкәс бәпәйе ныҡ ауырыу сәбәпле, ҡайтып торорға мәжбүр булды. Ҡапыл ғына алмашсы юҡ. Кемде ҡалдырырға төркөмгә? Һөттөң мул сағы, етмәһә малсылар слеты алдынан удар ун көнлөк тә иғлан ителгән. Бала ауырығанда ярыш ҡайғыһы юҡ ине еңгәйҙә. Инәлеп өс кенә көнгә һыйырҙарын һауып тороуҙы үтенде үҙемә. Ризалаштым.\nЯт һыйырҙар, етмәһә әсәйем дә икенсе лапаҫта. Шулай ҙа һыр бирмәй мотор тауышына йырлай-йырлай һыйыр һауам...\nБеренсе көн һин дә мин үтте. Икенсе көн мин һауған гурттан бер апай эшкә сыҡманы ла ҡуйҙы. Ауылға ҡайтҡан да килмәгән, тинеләр. Мөлдөрәп текләп, елендәрен саҡ һөйрәп ингән һыйырҙарҙы нисек сыбыҡлап ҡыуып: "Һеҙҙең хәзәйкә килмәгән",--тип әйтмәк кәрәк?! Бәлки, киске һөт машинаһында килер тип, уның һауын аппараттарын да ҡороп, яйлап бер ыңғай һауа ла башланым. Эшләгәнгә эш ҡарышмай, әммә ныҡ арыным, иллә мәгәр алтмыштан артыҡ һыйырҙы ҡараңғы төшөүгә һауып бөттөм. Һауыуы һауыу, һөтө күп бит әле! Ташый торғас, ике ҡул талып, яурын һыҙлап китте. Һөт ташыусы машина килеп китте, теге апай юҡ. Иртәнге һауында ла мәз килеп ике төркөмдө һауып ҡуйҙым. Төшкә табан ғына эшен "онотҡан" апай йәйләүгә килде. Моғайын да һыйырҙарын һауғанға рәхмәт әйтер тип эстән өмөт иткән булам.\n—Маңҡа ғына көйө, нимә, ударник булам тип тырышып кеше һыйырын һауҙыңмы? Һаумаҫҡа ине! Тиҙ һикермә әле һин, ҡыҙый, тороп то-о-ор! Һинән алда мин бар! Белмәһәң бел: апайың егерме йыл һөрөлөп ошонда һыйыр һауа, һин бында килеп ике көн эшкә баш тығып почет алмаҡсыһыңмы?! Никакуй!-- тип ҡуҡыш күрһәтеп инеп китте үҙ аласығына был апай.\nАптырауҙан ауыҙ асып ҡатып ҡалдым. Ит изгелек--көт яуызлыҡ, тигәндәре ахыры шулдыр инде. Нишләп был эргәһендәге еңгәйҙәр уның бер һыйырын да индереп һауырға риза түгел икән тип уйлағайным, бына бит эш ниҙә?!\nМине яҡлашып ауыҙ асҡан әсәйемде лә әллә ниндәй һүҙҙәр менән ҡойондороп ҡуйҙы шул ыңғайҙа был апай. Былай ҙа шым тәбиғәтле әсәйем: "Ҡуй, эт менән эт булғансы! Эшләгәндән ҡулың өҙөлөп ҡалмаған әле, төкөр!"--тип ҡул һелтәп кенә ҡуйҙы.\nӘр-битәрҙең башы ғына булған икән был. Киске һауынға сыҡҡас, теге апай лаборанттан мин һауған һөт күләмен һорашып: "Һыу ҡушып шулай һауымды күтәрҙеңме?"--тип күҙемә инеп килерҙәй булып аптыратты. Үҙем ҡурҡам, "Ю-у-уҡ!"--тигән булам. Һауын аппараттарын бысратҡанмын икән, һыйырҙарын туҡмағанмын, һауып бөтөрмәй һыйырҙарының еленен дә боҙған булып сыҡтым шул ике һауында. Биҙрәләрен ҡойолап, саймай әсетеп түңкәргәнмен. Эш кәреһе белмәҫ көйө болғанған булдым уныңса.\nӘсәйгә әйтмәнем был игәлеүҙе. Шулай ҙа ныҡ ҡына күңелем төштө, бошондом. Ошо апай янында көн ярым һыйыр һауыу көн ярым тау аҡтарыуға тиң булды. Ысынын әйткәндә, тамсы ла һыу өҫтәмәгәйнем шул һөткә. Миңә ударник булыу нимәгә? Бәпәйе ауырыған еңгәйгә ярҙам итәм тип кенә…\nӘсәйем бесәнгә тип ҡайтып киткәс, бер яңғыҙым бер аласыҡта йәшәп ҡалдым. Иртәнге һауынға сығыр саҡта тупһамда ирҙәр аяҡ кейеме, йә костюмы күреп, берәйһе онотоп ҡалдырҙымы икән, тип уйлап шылдырып һала инем. Теге апайҙың этлеге тип кем уйлаһын?\nЙыуып элгән керҙәрем араһына ирҙәр ыштанын килештереп берәү элеп киткәс, шаяртыу тип көлә-көлә керҙәремде йыйҙым. Ә был ваҡытта ул апай үҙенә ҡорҙаш әшнәләр йыйып, миңә нахаҡ исем тағып сәйнәп ултыралар тип һис тә уйларға башым етмәгән икән шул. Ә иң күңелде уйып ҡырыр һүҙҙе ул тап шул малсылар слетында, барса халыҡ алдында сәпәне.\n"Иң йәш һауынсы" номинацияһына дәғүә итеүсе тип бүләкләргә сәхнәгә саҡырҙылар. Оялышымдан оторо кеше араһына сумып, башым эйҙем. Шул саҡ:\n—Бер ҙә баламын тип тормайың әле, завфермының алдында сөр бейейһең, сыҡ, управҡа ла оҡшап китерһең бәлки!--тине лә, көр тауышы менән ялан яңғыратып көлөп ҡуйҙы.—Ха-ха-ха-ха-ха-ха…\nЭҫе көндә боҙло һыуға ҡойонғандай тойҙом үҙемде. Минең өсөн байрам бөттө. Аласыҡҡа ҡайтып буҫығып-буҫығып иланым...\nЭтелә-төртөлә йәй ҙә үтте, әллә күпме "исемдәр" менән "баһаланып" ҡайттым йәйләүҙән уҡыуға. Беҙҙең халыҡта тапҡыр бер әйтем бар: "Сысмаған к...ә б... йоҡмай". Аллаға шөкөр, хәҙер иҫләргә генә ҡалды был ваҡиғаларҙы.\nНиндәй генә хеҙмәт коллективын алма, ҡайһыныһында ла бар ул ундай хөсөтлө әҙәмдәр. Хужаға ярамһаҡланып, дан-шөһрәт өсөн ер булып түшәлергә әҙер әҙәмде аңлай ҙа алмайым. Аҡылға зәғиф тиер инең, ҡарап тороуға һин дә мин кеше. Әңгәмә ҡорһаң ихлас аралаша ла кеүек, эс бауырыңа инеп серҙәш булып та маташа әле ул. Бер ҡатлы балалай бар борсоған уйҙарыңды әйтеп һалһаң, һин боролоп баҫыуға ул шул хәбәрҙе ҡырҡҡа тәкмәстереп ары "тәгәрәтеп" тә ҡуя.\nКүңеленә эйәләгән боҙоҡ уйҙан арына алмай ундайҙар үҙаллы. Күҙҙәре көлөп, телдәренән татлы бал тамһа ла, нисек тә булһа кемдеңдер күңелен ҡыйырға сәбәп-йөй эҙләп бер була.\nХәтеремдә өләсәйемә бер еңгәй ноҡот һалдырырға килде. Ниндәйҙер ойоғон юғалтҡан икән ул еңгәй. Күршеһенән күрә. Ноҡот һалған арала шул күршеһенең уларға ниндәй этлек ҡылыуҙарын да һөйләп ташланы. Өләсәйем тын ғына серле таштарын тартып бөткәс:\n—Нигеҙеңдән сыҡмаған ул нәмәң, ныҡлап ҡара. Табаң. Ҡыуанаһың,--тине.\n—Бет итеп эҙләнем, юҡ шул. Инәй, ней, өшкөрөпмө шунда берәй нәмә бир әле. Шуларҙың тормошо ныу йәнемә тейә бит!--тип һалды.\nӨләсәй ундай уҡ ғәмәлдәр башҡармағас, белеп торам ҡаршы килерен. Яйлап ҡына шкафтағы тотонолмаған сәйнүк эсенән бер нәмә алып ҡағыҙға төрөп бирҙе. Әллә нимә өйрәтте, оҙатып тышҡа уҡ сығып ҡалды.\nАҙаҡ ҡына белдем өләсәйем өшкөртөлгән тоҙ биреп, ул еңгәйҙең үҙенә дауаланырға кәрәген әйткәнен...\nСыҙамлыҡты, сабырлыҡты һынар өсөн ебәрелгәндер ергә улар ҙа. Бөтә көтөүҙе бер һыйыр болғай алғаны ла күптән үк мәғлүм бит.\nҺөттән--аҡ, һыуҙан саф әҙәм юҡ. Әммә әжәлгә ярамһаҡланып ҡасып ҡалғандар, ғәйептәрен башҡаларға япһарып ожмахҡа инеп киткәндәр юҡтыр ул…


“Мәғариф” милли проекты сиктәрендә ауыл мәктәптәрендә үҙәктәр асыла\n13 Сентябрь 2019, 16:22\n“Мәғариф” өҫтөнлөклө милли проектына ярашлы, Башҡортостандың бәләкәй ҡалаларында һәм ауыл мәктәптәре базаһында һанлы, тәбиғи һәм гуманитар фәндәр буйынса өҫтәмә белем биреү үҙәктәре төҙөләсәк. 2024 йылда уларҙа 350 мең бала шөғөлләнеүе күҙаллана.\nБыйыл 133 “Үҫеш нөктәһе” үҙәге асыла, уларҙы финанслауға 212 миллион һум тотонолдо. Бынан тыш, милли проектты тормошҡа ашырыу технология фәне буйынса уҡытыу алымдарын камиллаштырыу, матди базаны яңыртыуға булышлыҡ итәсәк. “Кванториум” балалар технопаркында вуз һәм һөнәри училищелар уҡытыусыларына квалификация күтәреү мөмкинлеге буласаҡ.\n“Заман мәктәбе” федераль проектына ярашлы беҙҙең районда тиҙҙән өс ауыл мәктәбендә, атап әйткәндә, Первомайҙа, Һарышта һәм Ергәндә “Үҫеш нөктәһе” тип аталған белем биреү үҙәге асыла. Әлеге ваҡытта уларҙың өсөһөндә лә әҙерлек эштәре тамамлана.\nПроектҡа ярашлы, технология, йәғни хеҙмәт дәресе, информатика һәм хәүефһеҙ тормош нигеҙҙәре фәндәрен уҡытыу методикаһы камиллаштырыла, кабинеттар яңыса уҡыу ҡорамалдары менән йыһазландырыла.\nҺарыш урта мәктәбендә проекттар эшләү һәм технология фәне буйынса ике уҡыу кабинетында капиталь ремонт үткән һәм проект сиктәрендә йыһазландырылған. Парталар, ултырғыстар алмаштырылған, медиа һәм шахмат зонаһы булдырылған. Директор урынбаҫары Зинира Латипова әйтеүенсә, “Үҫеш нөктәһе” үҙәге ауыл мәктәптәре уҡыусыларына өҫтәмә белем алыу һәм ижади эшләү өсөн яңы мөмкинлектәр аса.


1 Февраль 2011, 14:40\n– Йәғәфәр ағайыбыҙ беҙгә һәр яҡлап та өлгө булып тора, түңәрәккә лә бик ихлас йөрөйбөҙ, – Бөрйән районының Иҫке Собханғол урта мәктәбе уҡыусыһы Азат Күлбаев үҙҙәренең «Арғымаҡ» вокаль ансамбленең етәксеһе Йәғәфәр Нәҙершин тураһында шулай ти. Өлгө булырлыҡ та шул. Балалар ансамблен етәкләгән уҡытыусы – үҙе йырсы ла, үҙешмәкәр композитор ҙа, балалар өсөн йырҙар ҙа яҙа. Ике йыл элек ул ошо ансамблде тергеҙә. Тәүҙә малайҙар ғына булғанға «Арғымаҡ» тип аталған ансамблгә ҡыҙҙар ҙа килеп ҡушыла, тағы ла күңеллерәк булып китә. Әммә ансамблдең исемен үҙгәртеп тормайҙар. Әле 5-се синыфтан биш ҡыҙ, дүрт малай шөғөлләнә. Бәләкәй состав та бар. Балалар унда бик яратып йөрөй, һәр байрамдың сағыу биҙәге был ансамбль. Райондың 80 йыллыҡ юбилейына яҡташтарын өс телдә (башҡорт, рус, инглиз) йырлап ҡыуандыралар. 2010 йылдың февралендә Урал аръяғы ассоциацияһы һәм Баймаҡ районы ойошторған «Ирәндек ынйылары» конкурсында – 3-сө урынды, ә «Яҙғы тамсылар» район конкурсында ике йыл рәттән беренсе урынды яулай йәш йырсылар.\nӨлгө булырлыҡ та шул. Балалар ансамблен етәкләгән уҡытыусы – үҙе йырсы ла, үҙешмәкәр композитор ҙа, балалар өсөн йырҙар ҙа яҙа. Ике йыл элек ул ошо ансамблде тергеҙә. Тәүҙә малайҙар ғына булғанға «Арғымаҡ» тип аталған ансамблгә ҡыҙҙар ҙа килеп ҡушыла, тағы ла күңеллерәк булып китә. Әммә ансамблдең исемен үҙгәртеп тормайҙар. Әле 5-се синыфтан биш ҡыҙ, дүрт малай шөғөлләнә. Бәләкәй состав та бар. Балалар унда бик яратып йөрөй, һәр байрамдың сағыу биҙәге был ансамбль. Райондың 80 йыллыҡ юбилейына яҡташтарын өс телдә (башҡорт, рус, инглиз) йырлап ҡыуандыралар. 2010 йылдың февралендә Урал аръяғы ассоциацияһы һәм Баймаҡ районы ойошторған «Ирәндек ынйылары» конкурсында – 3-сө урынды, ә «Яҙғы тамсылар» район конкурсында ике йыл рәттән беренсе урынды яулай йәш йырсылар. Улар айырыуса «Көләс йәй», «Сәскәләр», «Бөрйәнем» йырҙарын башҡарырға ярата. Ғөмүмән, Иҫке Собханғол мәктәбендә әүҙем, шәп балалар уҡый. Мәктәп гөрләп тора. Ике аҙна дауамында «Тылсымлы шаршау» байрамын үткәргәндәр. Киләсәктә «Арғымаҡ»тарҙың «Сулпылар»ға сығырға ла ниәттәре бар.\nӘлбиттә, йәш артистарҙы үҙ эшен яратҡан уҡытыусы етәкләмәһә, ниндәйҙер уңыштарға өлгәшә алмаҫтар ине. Был йәһәттән «Арғымаҡ»тарҙың зарланыр ере юҡ. Йәғәфәр Нәҙершин үҙе лә әллә күпме конкурста еңеү яулаған кеше. Былтыр Нефтекамала уҙғарылған «Дуҫлыҡ моңо» фестивалендә «Һирәк башҡарылған йыр» номинацияһында бығаса ишетелгәне булмаған «Мәсем буйы» йыры менән еңеү яулай. Татарстан Республикаһының Лениногорск ҡалаһында үткән конкурста Урал, Төньяҡ Кавказ, Волга буйы вокалсылары араһында өсөнсө урын ала. Ике көн дауам иткән конкурстың шарттары буйынса ҡатнашыусы бер классик әҫәрҙе һәм бер халыҡ йырын башҡарырға тейеш була. Кистән генә бирелгән йырҙы иртәгәһенә ятлап йырлауы бик еңелдән түгелдер. Етмәһә, өлөшөңә Йәғәфәр Нәҙершиндыҡы кеүек боронғо негр йыры төшһә.\nЙәғәфәр «Хистәрем», «Һандуғаслы яҙҙар», «Күпме ғүмер һинһеҙ йәшәгәнмен» йырҙарын яратып башҡара. Ә халыҡ йырҙарынан «Баяс», «Элмәлек», «Ильяс»ты үҙ итә. Уның йырҙары «Юлдаш» радиоһынан да даими яңғырап тора.\nҡыҫҡаһы, башлаған эшен еренә еткермәйенсә туҡтап ҡала торғандарҙан түгел «Арғымаҡ»тарҙың уҡытыусыһы. Тыуған Бөрйәндәрен йыр-моңға сорнаған ҡыҙ-егеттәр үҙҙәре тураһында республика кимәлендә лә ишеттерер әле.


Өфөнөң Спорт һарайы алдындағы майҙанда - ауыл хужалығы техникаһы парады. Өр-яңы комбайндар, тракторҙар, ашлыҡ һуҡҡыстар, бесән сапҡыстар, тырмалар, һөт һыуытыу өсөн агрегаттар... Бында Уралда һәм Волга буйында иң ҙур "Агрокомплекс-2008" 18-се Халыҡ-ара махсуслаштырылған күргәҙмәһе үтә.\nМашиналар ҙурлығы менән хайран ҡалдырыу ғына түгел, төрлө төҫтәре менән дә күҙҙе ҡамаштыра. Етештереүселәр, әйтерһең, үҙ-ара кемдең тауары сағыуыраҡ тип ярышып, машиналарын һары, ҡыҙыл, йәшел, күк төҫтәргә буяған. Бында, һис шикһеҙ, мәғәнә һалынғандыр. Коллегам билдәләгәнсә, моңһоу көҙгө мәлдә бындай "күңелле төҫтәге" комбайн мотлаҡ кәйефте күтәрәсәк.\nӘ был техника нисек эшләй - фантастика! "Кабина кондициялау системаһы, тауыш үткәрмәү ҡорамалдары менән йыһазландырылған, идара итеү рычагтары уңайлы урынлаштырылған, - тип һөйләй ҡыҙыҡһыныусыларға ауыл хужалығы техникаһы етештереүсе сит ил компанияларының береһенең вәкиле. - Ғөмүмән, бөтәһе лә кешегә уңайлы шарттар тыуҙырыу өсөн", - тип йомғаҡлай ул. Әйткәндәй, хәҙер ватан предприятиелары ла, машиналарҙы камиллаштырып, механизаторҙарҙың хеҙмәт шарттарын яҡшыртыу юлынан бара. Күргәҙмәгә ҡуйылған ҡайһы бер Рәсәй компаниялары етештергән ауыл хужалығы техникаһы өлгөләрен ҡарап, быға инанаһың.\nТехника парады Спорт һарайы эсендә лә дауам итә. Бәләкәй аренала эшкәртеү сәнәғәте, малсылыҡ, мал аҙығы әҙерләү, икмәк бешереү производствоһы өсөн өр-яңы ҡорамалдар, шулай уҡ төрөү ҡорамалдары урынлашҡан. Күргәҙмәлә бөтәһе донъяла танылыу яулаған сит ил һәм Рәсәй компанияларынан 150-гә яҡын техника берәмеге ҡуйылған. Күргәҙмәне ойоштороусылар хәбәр итеүенсә, техниканы ике көн ташығандар. "Агрокомплекс-2008" ауыл хужалығы машиналары етештереүселәрҙең ҡаҙаныштарын күрһәтеүгә йүнәлеш тотоу сәбәпле, унда ҡатнашыусылар иң яҡшы, прогрессив ҡорамалдарҙы ҡуйырға тырышҡан.\n- Быйыл "Агрокомплекс-2008"-ҙә беҙ компаниябыҙ хәҙерге урып йыйыу машиналарын эшләгәндә тотҡан йүнәлеште күрһәткән техниканы ҡуйҙыҡ. Йәғни аграр бизнестың хәҙерге заман талаптарын ҡәнәғәтләндереүгә йүнәлтелгән иң яҡшы конструктив ҡарарҙарҙың күсәгилешлеге, комбайндар эшләүҙә алдынғы технологияларҙы файҙаланыу, - тип билдәләне Рәсәйҙең комбайндар етештереү буйынса иң ҙур компанияларының береһенең генераль директоры. - Иң элек, был юғары етештереүсәнлек, шарттар һәм агрофон ниндәй булыуға ҡарамаҫтан, тотороҡло урып йыйыуҙы тәьмин итеү, экономиялылыҡ, юғары эргономика һәм машиналарҙың ышаныслылығы.\nКүргәҙмәлә шулай уҡ агросәнәғәт комплексы эшмәкәрлегенең башҡа йүнәлештәре лә күрһәтелгән. Бында үҫемлектәрҙе һаҡлау саралары өлкәһендәге яңылыҡтар, өр-яңы ветеринар препараттар менән танышырға, аҙыҡ-түлек һәм эшкәртеү сәнәғәте продукцияһының яңы сорттарын тәмләп ҡарарға мөмкин.\nӘлбиттә, күргәҙмә - ул ҡаҙаныштарҙы күрһәтеү генә түгел,ә тәжрибә уртаҡлашыу ҙа, контакттар урынлаштырыу ҙа. Аграр күргәҙмә был планда үҙен аҡлай.\n- Килешеүҙәр күргәҙмәлә генә түгел, унан һуң да төҙөлә, - ти БР Ауыл хужалығы министрлығының аҙыҡ-түлек баҙарҙарын үҫтереү һәм тармаҡ союздары менән бәйләнеш бүлеге начальнигы Фларис Шәйхетдинов.\nБынан тыш, "Агрокомплекс-2008" - "киң конференция майҙансығы" ла, тип билдәләй уны ойоштороусылар. Дүрт көн буйына күргәҙмә сиктәрендә презентациялар, семинарҙар, "түңәрәк өҫтәл"дәр үткәрелә. Шулай итеп, Рәсәй һөтсөлөк тармағы предприятиелары союзының башҡарыусы директоры Владимир Лабинов әйткәнсә, "...был юлы ла сара үҙ статусын раҫлаясаҡ һәм төбәктә конкуренцияға һәләтле аграр бизнесты аяҡҡа баҫтырыуға булышлыҡ итәсәк".\nӘ ябай өфөләр өсөн күргәҙмә нимәһе менән ҡыҙыҡлы булды һуң? Вәғәҙә ителгәнсә, күргәҙмә майҙансығында йәшелсә культуралары орлоҡтары менән сауҙа итеү йәйелдерелде. Уларҙы Силәбенән, Екатеринбургтан, Мәскәүҙән килтерҙеләр. "Күргәҙмә ҡала халҡы өсөн дә файҙалы булһын өсөн, был йүнәлеште беҙ һаҡларға тырышабыҙ", - тине "Башҡортостан күргәҙмә компанияһы" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең генераль директоры Альбина Килдеғолова.\nШулай итеп, әгәр һеҙгә орлоҡтар кәрәк икән, күргәҙмәгә рәхим итегеҙ. Ул 8 мартҡа тиклем эшләйәсәк.


ҠЫШ БАБАЙҘАР ҺӘМ ҠАРҺЫЛЫУҘАР ПАРАДЫНА КИЛЕГЕҘ!\n20 Декабрь 2019, 07:14\nПарад бөгөн район мәҙәниәт йорто майҙанында 15.00 сәғәттә башлана. Район мәҙәниәт йорто ойошторған конкурста 18 йәштән өлкән булған теләүселәр ҡатнаша ала. Бәйгелә ҡатнашыусылар бер пар булып, костюмда сығыш яһарға тейеш. Ҡыш бабай һәм Ҡарһылыуҙар үҙҙәре менән таныштыра, парад менән үтәсәк. Шулай уҡ улар үҙҙәрен ижади конкурста, уйын программаһында һынаясаҡ. Сағыу тамашанан ситтә ҡалмағыҙ! Иң дәртле, шәп Ҡыш бабай менән Ҡарһылыуҙы бүләк көтә!\nБөгөн район мәҙәниәт йорто майҙанында 15.00 сәғәттә башлана. Район мәҙәниәт йорто ойошторған конкурста 18 йәштән өлкән булған теләүселәр ҡатнаша ала. Бәйгелә ҡатнашыусылар бер пар булып, костюмда сығыш яһарға тейеш. Ҡыш бабай һәм Ҡарһылыуҙар үҙҙәре менән таныштыра, парад менән үтәсәк. Шулай уҡ улар үҙҙәрен ижади конкурста, уйын программаһында һынаясаҡ. Сағыу тамашанан ситтә ҡалмағыҙ! Иң дәртле, шәп Ҡыш бабай менән Ҡарһылыуҙы бүләк көтә!


Материалы за Июнь 2008 года » Страница 8 » Архив газеты "Йәшлек"\n«Мин был ерҙе һүрәтләргә тыуҙым» Башҡортостан » Юбилейҙар\nРәшит Сәйфетдин улы бөгөн дә эшкә иртәрәк сыҡты. Сессия осоро яҡынлаша бит, эреле-ваҡлы мәшәҡәт ифрат күп, ә факультет деканы уларҙың уртаһында ҡайнай. Бына сәнғәт академияһының яңыртылған, балҡып торған төп бинаһы ла артта ҡалды. Ә һынлы сәнғәт факультеты театр факультеты менән бергә саҡ ҡына арыраҡ, Цюрупа урамында урынлашҡан. Республика етәкселегенә рәхмәт инде, бинаһын да бирҙеләр, ремонтҡа ла аҡса йәлләмәнеләр. Эсе-тышы балҡып торғас, эшләүе лә күңелле.\nавторы: Нур | 17 июня 2008 | Фекерҙәр (0) | Тотош уҡырға\nИманыбыҙ китһә, ауылыбыҙ бөтһә, донъябыҙҙа тағы ни ҡалыр? Яңылыҡтар » Тормош юлдары ҡатмарлы\nБыл мәҡәләне яҙыу уйы бөгөн генә килеп тыуманы. Бик күптән инде минең hәм башҡа битараф булмағандарҙың йөрәген әрнеткән тема. Бөгөнгөбөҙҙә йәшәп hәм киләсәккә ҙур өмөттәр бағлар өсөн, әлбиттә, беҙ hәм балаларыбыҙ, ейән-ейәнсәрҙәребеҙ үткәнен, тамырын, нигеҙен, шәжәрәhен, тарихын белергә тейеш, тип уйлайым. Халҡымдың бөгөнгөhөнә әрнеп тә, ниндәйҙер кимәлдә тормошҡа битараф түгелдәрҙең, матди булмаған хәлдә лә, рухи ярҙамына мохтажлыҡ ҡулыма ҡәләм алырға мәжбүр итте.\nХалҠыбыҘҘыҢ бөйөк яҙыусыhы Мостай Кәримдең иҫ китмәле зирәк аҡыллы, үткер hәм тапҡыр фекерҙәре бихисап. Шуларҙың береhе: «Беҙҙең ата-бабаларыбыҙҙың белемдәре булмаhа ла, улар бер ҡасан да наҙан булмаған». Бик фәлсәфәле, бөйөк мәғәнә ята был hүҙҙәрҙә.\nавторы: Нур | 17 июня 2008 | Фекерҙәр (1) | Тотош уҡырға\nБАТЫР РУХЫ Әҙәбиәт » Шиғырҙар\nЙәшнәй йәшен илдең күгендә,\nПочтальондар, телевизор һеҙҙе көтә! Яңылыҡтар » Конкурстар\nМатбуҒат баҫмалары бер ваҡытта ла үҙ аллы ғына йәшәй алмай. Гәзит-журнал дуҫтары менән көслө. Гәзит менән уҡыусыны кем дуҫлаштыра, осраштыра ла кем ҡауыштыра? Димсе кем? Эйе, хат ташыусы, почта хеҙмәткәре. Шәп тауар рекламаға мохтажлыҡ кисермәй, тиhәләр ҙә, тәжрибәлерәк, уңғаныраҡ ағай-апайҙарҙың hүҙҙәренә ҡолаҡ hалмайынса ла булмай ҡай саҡ.\n«Почтальон алып килә...» Яңылыҡтар » Хаттар яҙҙым\nШишмә тауы башында күҙ асҡыhыҙ ыжғыр буран ҡоторона. Көслө ел ҡайын баштарында орсоҡтай өйөрөлөп-өйөрөлөп йөрөй-йөрөй ҙә бар көсө менән олондарына ҡар hылап китә. Эрерәк ҡайындар бигүк бирешеп бармай-барыуын, hыйғыр ботаҡтарын сайҡап ҡуялар ҙа йәнә тураялар. Тик ҡайынлыҡ ситендә үҫкән йәшерәк ҡайындарға ғына ауырға тура килә был буранлы көндәрҙә. Улар бөгөлөп-hығылып ҡалын ҡар өҫтөнә барып йығыла ла, ел үтеп киткәс, өҫтәренә ятҡан ҡарҙы hелкетеп төшөрөп аяҡҡа баҫа. Ел икенсе яҡтан килтереп hуҡhа, тағы ла йығылалар. Бәғзе берәүҙәре көслө баҫымға түҙмәй, шартлап hынып та китә.\nАШЫҠМА! АШЫҠМА... Яңылыҡтар » Тормош юлдары ҡатмарлы\nЮҡ, мин, әлбиттә, донъяға бер бөгөн тыумағанмын һәм кешене ҡоҫторор өсөн ҡутарғансы һыу эсерергә кәрәклеген генә ишеткәнем бар. Әммә тәү ҡарашҡа ябай ғына күренгән был эште тормошҡа ашырыуы шул тиклем ауыр булырын ҡайҙан беләйем?! Белгән булһам, әле ыңҡылдап илаған Вәсиләнең ауыҙына биш бармағымды ла тиерлек тығып, уны ҡоҫтороп маташмаҫ, «Тиҙ ярҙам»ды ғына саҡырыр ҙа ҡуйыр инем. «Саҡырма табиптарҙы, юғиһә мине психтар араһына алып барып тығырҙар», – тип мығырлаған Вәсиләне тыңламаһамсы!\nРәсәй, алға! йәки маhир Семактың пасы Яңылыҡтар » Спорт\nФутбол буйынса Европа чемпионатында Рәсәй йыйылма командаhының уйынын көйәрмәндәр түҙемhеҙлек менән көтөп алды. Нимә генә тимә, испандарҙан көтөлмәгәнсә отолоу барыhының да сәменә тейҙе. Рәсәйҙә лә футболды яраталар. Был хаҡта сит ил матбуғаты, киң мәғлүмәт саралары мыҫҡыллы ғына, Рәсәйҙе футбол уйнарға өйрәтеү өсөн иң беренсе тәртип булдырырға кәрәк, тигән фекер ташлап маташа. Нисауа, бындай фекерҙәр Рәсәй егеттәренең сәменә генә тейә. Греция – Рәсәй матчын ҡарарға билдәле спортсыларҙан тыш, Мәскәү мэры Юрий Лужков, Лондон «Арсенал»ы акцияларының хужаhы, Рәсәй эшҡыуары Алишер Усманов, әлбиттә, «Челси» хужаhы Роман Абрамович, «УЕФА» президенты Мишель Платини барҙы.\nКИСКЕ СИМФОНИЯ Яңылыҡтар » Хаттар яҙҙым\nИнйәр буйы киске сихри тынлыҡҡа иркәләнә. Әйтерhең дә, уны, ҙур йәшел бишеккә hалып, тәбиғәт үҙе тирбәтә. Илаhи тынлыҡ, илаhи матурлыҡ! Был күркәмлекте hөйләп тә, яҙып та бөтөрөрлөк hүҙ юҡ кеүек. Әллә шуны hиҙеп ҡалып, бер hандуғас үҙенең йырын башланы. Йөрәкте елкендереп, күңелдәрҙе зәңгәр күккә тоташтыра был моң. Йырсы берсә нәҙек кенә тауыш менән hыҙғыра, берсә дәртле итеп көйләй, ә hуңынан ул моң тотош бер симфонияға әүерелә. Талғын ғына аҡҡан йылға был моңда иркәләнә генә.\nМинең hәр сәскәгә, үләнгә, ағас япрағына булған хис-тойғоларыма яуап итеп, hандуғас үҙ йырҙарын бүләк итте. Мәңге hайра, моңло ла, hағышлы ла тәбиғәт күрке, тәбиғәт йырсыhы!


Өфөлә йәшәүсе ҡатын Владимир Путиндан фатир алды // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә йәшәүсе ҡатын Владимир Путиндан фатир алды\n10:04, 10 января 2012 Сәйәсәт\nӨфөлә йәшәүсе Зоя Бәхтийәрова торлаҡ шарттарын яҡшыртыу буйынса мәсьәләһен Владимир Путиндың Өфөләге йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһенә мөрәжәғәт итеп хәл иткән. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына «Берҙәм Рәсәй»ҙең Башҡортостан төбәк бүлексәһенең матбуғат хеҙмәтенән хәбәр иттеләр.\nРәсәй Хөкүмәте рәйесе ҡатындың мөрәжәғәтенә яуап итеп тейешле күрһәтмәләр биргән. Асыҡланыуынса, өфөлө торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға сиратта күптән торған. Әммә бюрократик ҡаршылыҡтар сәбәпле мәсьәләне хәл итеү һәр саҡ кисектерелгән, һәм ауырыу ҡатынға улы менән иҫке бер йортта йәшәргә тура килгән. Мәсьәләне хәл итеүҙең башҡа төрлө сараларын күрмәгәс, ул Владимир Путиндың йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһенә мөрәжәғәт итергә булған.\nТеги: владимир путин, берҙәм рәсәй


Үкенмәҫлек итеп китәйек...\n22 Июнь , 10:57\nӘллә күҙенә күренәме, ҡаршыһына тирә-яҡҡа көслө нур һирпеп бер илаһи зат йөҙөп килә, хатта цех эсе лә яҡтырып киткән һымаҡ\nГөлназ Нафиҡова-Ғәбитованың «Үкенмәҫлек итеп китәйек...» хикәйәһе һеҙҙең ихтибарға.\nЦех буйлап шәп-шәп атлап килгән Йәмил кинәт туҡтап ҡалды. Әллә күҙенә күренәме, ҡаршыһына тирә-яҡҡа көслө нур һирпеп бер илаһи зат йөҙөп килә, хатта цех эсе лә яҡтырып киткән һымаҡ. Ап-аҡ халатлы аҡҡоштай ҡыҙ уның янынан уҙып киткәндә, егет бер йылы тулҡындар эсендә иҫәңгерәп торҙо ла ҡалды.\nҠулына быяла колбалар тотҡан ҡыҙ проба алырға тип торбаларға үрелде, ләкин баҫҡысҡа уңайһыҙыраҡ баҫтымы, буйы етеңкерәмәне.\nШаңҡыған егет, ҡыҙҙан күҙен ала алмай, һаман бер урында тапанды. Бер аҙҙан иҫенә килгәс, үҙенең мастер булып эшләүен иҫенә төшөрөп, ҡыҙ янына осоп барып баҫты.\n- Һеңлем, бына ошолай итеп алығыҙ, уңайлыраҡ булыр, - тип алып биреп, колбаларын ҡулына тотторҙо. Ә күңеле ҡыҙҙың ымһындырғыс һылыулығына, ҡап-ҡара сәстәренең йылҡылдап ҡабарып тороуына бөтә йәне-тәне менән тартылды. Аяҡтары зымбырланы.\n- Рәхмәт, - тип йылмайып бер генә һүҙ әйтеп киткән сафлыҡ бөркөп торған аҡ йөҙлө лаборант ҡыҙҙың бөтә булмышын тетрәндергәненә ныҡ ғәжәпләнде.\n- Аҡҡошҡай, - тип эсенән исем дә ҡушып ҡуйҙы.\nБашҡа ваҡыт һәр саҡ алсаҡ, һүҙ эҙләп кеҫәһенә инмәгән Рәзилә лә үҙенең ҡапыл телһеҙ ҡалыуына аптыранды. Мыҡты кәүҙәле, бөҙрәләнеп торған сәсле был егеткә күңеле магнит кеүек тартылды, дөрҫләп типкән йөрәге бына-бына сығам, тип тибә башланы. Шунан үҙенең көнө буйы ихлас йылмайып йөрөүен дә һиҙмәне. Күңелле ине.\nБик күп йылдар уҙғас, ошо яҙмыштарын бәйләгән бәхетле минуттарҙы иҫкә төшөргәндә, мөхәббәт фәрештәләре беҙҙең сәстәребеҙҙе шул минутта бәйләгәндер, бер матурға - бер матур, бер яҡшыға - бер яҡшы булһын тигәндер инде тип, көлөп һөйләрҙәр ине.\nИкеһе ике ятаҡханала йәшәгән йәштәр бер-береһен ситтән генә күҙәтеп йөрөнө, бер-береһе тураһында бер кемдән дә һорашманы, ә бына йәндәре һөйләште.\n- Бәғерем, һин мыңарсы ҡайҙа булдың ул? Нисәмә йылдар тик һине көттөм!\n- Йәнем, мине һин ҡасандан бирле саҡыраһың бит! Инде үҫтем, буй еткерҙем. Бына килдем...\nЭштә саҡта күҙҙәре менән бер-береһен эҙләне, ҡараштары осрашһа, йылмайып ҡуялар ҙа, шытып килгән тойғоларын күңел төбөнә йәшерәләр. Икеһе лә бәхеттәрен өркөтөп ҡуйыуҙан ҡурҡтылар, һаҡланғанды һаҡлармын, тигән бит Аллаһы Тәғәлә. Шулай аҙна аҙағынаса күңелдәре генә аралашты.\nЙома көн яҡындағы паркта "таптагон", йәштәрҙең күңел асҡан урыны. Йәшлек - дәртле, матур саҡ, икеһе лә киске уйынды саҡ көтөп алдылар. Рәзилә иптәш ҡыҙҙары менән барып еткәндә, уйын башланып ҡына тора ине. Уртала бер егет менән ҡыҙ өйөрөлә. Ныҡлабыраҡ ҡараһа, Йәмил өҙҙөрөп бейеп йөрөй икән. Ҡыҙҙың сәме ҡуҙғалды, бер кемгә лә иғтибар итмәй, бейергә төштө ла китте. Шунда уҡ бөтә күҙзәр уға төбәлде, ә уның аяғы ергә лә теймәй бик еңел йөрөй, әйтерһең, күлдә аҡҡош йөҙә. Юҡҡамы ни ауылдарында унан да оҫтараҡ бейеүсе юҡ ине лаһа! Был күңелле күренеште йәштәр күтәреп алды, гөрләшеп бөтәһе лә бейергә төштө.\nЙәмил, ҡыҙҙы юғалтыуҙан ҡурҡып, Рәзиләнең ҡаршыһына килеп баҫты ла шул кистән әлегәсә тиклем эргәһенән бер тотам ебәрмәй килә. Меңдәр араһынан тапҡан Рәзиләһен 42 йыл ҡәҙерләп, өф итеп кенә тора. Ҡатыны өс балаға әсәй, өс ейәнсәрҙәренә һөйөклө өләсәй булһа ла, һаман йәш, дәртле, донъяның тәмен белеп көлөп-йылмайып йәшәй. Ҡышын саңғыла йөрөй, бассейнда балыҡтай йөҙә, ә йәйен бергәләп урман-ҡырҙарға сығалар, баҡсала ҡышҡылыҡҡа етерлек еләк-емеш үҫтерәләр. Бәхетле Йәмил уның менән, ҡорған донъялары мөхәббәтле. Минең аҡҡошҡай барҙа йәш ҡыҙҙар ары торһон, тип яратып ҡурсалап торорға тырыша, йәшлектә тыуған саф, ихлас һөйөүҙәрен һаҡлап ҡына ҡалмай, ә йылдан-йыл яман күҙҙәрҙән, яман һүҙҙәрҙән һаҡларға тырыша.\nБына бөгөн дә меңйәшәр кедр урманы эргәһендәге баҡсаларына килделәр. Тәбиғәттең иҫ киткес һоҡланғыс мәле. Тирә-яҡ йәмле йәшеллек. Сафлыҡ. Ниндәй генә сәскәләр атмаған, күҙҙәр ҡамаша. Ярата улар ошо төҙөгән мөйөштәрен.\n- Йәмил, ҡара әле, быйылғы яҙ шундайын йылы килә. Ғәжәйеп күренеш! Үҙ ғүмеремдә бындай яҙҙы хәтерләмәйем.\n- Тормош шундай матур, донъя иҫ киткес гүзәл. Һөйөклөм, йәшәргә лә әле беҙгә йәшәргә! Ҡартаймайбыҙ әле, ҡартайырға беҙҙең ваҡыт юҡ! - Йәмил, ихлас йылмайҙы. Риза булып, ҡатынын танау осонан үбеп алды.\nШунан шатлана-шатлана, йүгерә-йүгерә помидор, кәбеҫтә, борос үҫентеләре ултырттылар.\n- Имен-аман үҫегеҙ, хәләл ризыҡтар булһын, үҙебеҙгә яҙһын! - Иренә һөйөп ҡараны.\n...Тимер рәшәткәне ҡосаҡлап бер ир уҙаманы һулҡылдай...\n- Ҡайҙа һин, Рәзиләм??? Мин һинһеҙ нисек йәшәйем??? Нишләп мине ташлап киттең, аҡҡошом???\nЙәмил күҙҙәрен зәңгәр күккә төбәне.\nЗыярат өҫтөнән яңғыҙ аҡҡош әйләнеп-әйләнеп осоп, күҙҙән юғалды .