Инфоурок › Начальные классы › Конспекты › Конспект+презентации урока по башкирскому языку на тему "Осень" 3 класс\nТема: Йомарт уңыш Башланғыс кластар уҡытыусыһы Кужина Гөлназ Әхмәтйән ҡыҙы\nСәләмләйбеҙ һауаны Именлек булһын өсөн ! Сәләмләйбеҙ Ер – әсәне Беҙҙе тыуҙырған өсөн ! Сәләмләйбеҙ дуҫтарҙы Гел дуҫлыҡ булһын өсөн !\n1930 йылдың 2 июлендә Баймаҡ районы, Күсей ауылында колхозсы ғаиләһендә тыуған. Салауат Юлаев исемендәге премияһы лауреаты\n.КҮҘҘӘР ҠАМАШТЫ КӨҘ БИҘӘКТӘРЕ ХАЙРАН ҠАЛДЫРҘЫ БАЛЛАНЫП БЕШКӘН УҢҒАН БАҪЫУҘА\nОрлоҡ сәстем, гөл үҫте. Хуш еҫ бөркөп ел иҫте. Көн дә баҡсаға килдек, Сәскәгә һыуҙар һиптек. Үтеп китте күп көндәр, Сәскә атты ул гөлдәр. Сәскә барын белделәр, Бал ҡорттары килделәр. ЯЛ МИНУТТАРЫ\nҺАБАНДА ҺАЙРАШМАҺАҢ, ЫРҘЫНДА ЫҢҒЫРАШЫРҺЫҢ\nКӨҘГӨ ЭШТӘР БАҪЫУҘА, ҠЫРҘА КӨҘГӨ УРМАН ЙОРТ ХАЙУАНДАРЫ ҠЫРАҒАЙ ХАЙУАНДАР ТОРМОШО ҠОШТАР ТОРМОШО ҺАУА ТОРОШО ТӘБИҒӘТТӘГЕ ҮҘГӘРЕШТӘР\nБЕҘ ҮҘЕБЕҘҘЕҢ БАҠСАЛА НИНДӘЙ УҢЫШ ҮҪТЕРҘЕК ?\nА.Игебаевтын “ Йомарт уныш” шиғыры. Знакомство со стихотворением на башкирском языке про осень.\n(Слайд 1.)Тема:«Көҙгө уныш».\nМатериал: А.Игебаевтын “ Йомарт уныш” шиғыры.\nМаҡсат: 1.Кешеләрҙен көҙгө эштәре тураһында тасуири, һәлмәҡ, шыма ғына уҡырға өйрәнеү;\nЭстетик ҡабул итеү, актерлыҡ һәләтен үҫтереү;Эшкә,хеҙмәткә,эшсәүсегә һөйөү тәрбиәләү; Дәрес барышы:1. Дәрескә психологик комфорт тыуҙырыу;(Слайд2.)--Сәләмләйбеҙ һауаныИменлек булһын өсөн!Сәләмләйбеҙ Ер-әсәнеБеҙҙе туйҙырған өсөн!Сәләмләйбеҙ дуҫтарһыГел дуҫлыҡ булһын өсөн!2. Проблемалы ситуацияын тыуҙырыу;-Һеҙгә көҙ миҙгеле оҡшаймы? Ни өсөн?3. Дөрестен темаһы өҫтөндә эш;а.) Эйе, беҙгә көҙ мул уныш бирә.(Слайд 3.)-- Бөгөн беҙ А.Игебаевтын “Йомарт уныш” шиғыры менән танышасаҡбыҙ. ( Шағыр тураһында белешмә).(Слайд 4.)б.)”Йомарт һәм уныш” һүҙен һеҙ нисек анлайһығыҙ?Әйҙәгеҙ, шул һүҙҙәргә синонимдар табайыҡ.Йомарт-мул,унған.Уныш-байлыҡ,аҙыҡ, эш һөҙөмтәһе. в.) Һүрәттәр буйынса инеш әнгәмә; йәшелсәләр йыйыу. Ҡош-ҡорт өлгөрөүе, иген баҫыуы... Былар бөтәһе лә уныш. г.) Шиғырҙы тасуири уҡыуып ишеттереү. (Слайд6.) д.) Һүҙлек эш;Күҙҙәр ҡамашты, көҙ биҙәктәре, хайран ҡалдырҙы йомарт ер, балланып бешкән, унған баҫыуҙа е.) Шиғыр һеҙгә оҡшанымы? Биргән уныштар өсөн көҙгә рәхмәтенде белдер. Унышҡа ҡәнәғәт, рәхмәтле булыуынды белдереп, шиғырҙы уҡып ишеттер.(сылбыр менән уҡыу) ж.) Шиғырҙы анализлау; Һанап сыҡ.(йөҙөм,алма, балан,ҡарбуҙ, ҡабаҡ, кәбеҫтә, көнбағыш, шалҡан, сөгөлдөр.) (слайд7.) 4.Ял минуты. (слайд8). 5. Эш, хеҙмәт тураһында мәҡәлдәр уҡыу,анлатыу, әйтеү. -Һеҙ ниндәй мәҡәлдәр беләһегеҙ? (Слайд 9.) 6. Һүҙҙәрҙе анлатыу: (слайд 10.) 7. Телмәр үҫтереү күнегеүҙәре. Ижади эш. “Беҙҙен уныш” терәк-схема буйынса етеҙ, иғтибарлы, хикәйә төҙөп уҡыу. (Слайд 11.) 8. Һығымта яһау. 10.Өйгә эш: 1. «Йомарт уныш” шиғырын тасуири уҡып килергә. 2. Шиғыр ижад итеп ҡарарға.\nНомер материала: 265474


Мәҙәниәт усаҡтарына яңы һулыш\nБыйыл «Берҙәм Рәсәй» партияһы «Төбәк мәҙәниәт йорто» проектын тормошҡа ашырыуҙы башлай. Программа биналарҙы ремонтлауға, мәҙәниәт учреждениеларының базаһын яҡшыртыуға йүнәлтеләсәк. Унда ҡатнашыу өсөн тәү сиратта ихтыяжды иҫбатлаусы документтар тупларға кәрәк. Проектҡа инеү хоҡуғына 50 меңгә тиклем халыҡ йәшәгән төбәктәрҙең мәҙәниәт усаҡтары дәғүә итә ала. Тәүгеләрҙән булып программаға Архангелдең Максим Горький ауылы клубы ингән.\nМаксим Горький ҡасабаһындағы мәҙәниәт йорто коридорҙарында инде ун дүртенсе йыл елдәр уйнай. Уҙған быуаттың 70-се йылдарында төҙөлгән бина ныҡ таушалғас 2003 йылда ремонтҡа ябыла. Ләкин төҙөкләндереү эштәре һаманғаса дауам итә. Күләмле сараларҙы хәҙер ауылдың мәктәбе ҡабул итергә мәжбүр.\nШулай уҡ китапхана, латыш милли тарихи үҙәге лә ауыл советы бинаһына күсеп торорға мәжбүр булған. Бында мәҙәниәт йорто әлбиттә, тулы көсөнә эшләй алмай, бының өсөн ябай ғына урын да юҡ. Мәҙәниәт йорто хеҙмәткәрҙәре бинаның ҡабаттан сафҡа инеүен өмөтләнеп көтә.\nАрх-Латыш ауыл мәҙәниәт йорто майҙаны 700 квадрат метр тәшкил итә. Ләкин әле, бинала ремонт барғанға учреждение бында, 18 квадрат метрҙа урынлашырға мәжбүр. Әлбиттә, мәҙәниәт йортоноң бөтә реквизиттары бында һыймай, бары тик китаптар һәм документтар ғына. Бынан тыш, балаларҙың ҡайһы бер түңәрәктәре лә әле бында үтә.\nАрх-Латыш мәҙәниәт йортоноң өй туйын «Берҙәм Рәсәй»ҙең яңы программаһы яҡынайтты. Быйыл партия «Беҙҙең ихата», «Бәләкәй ҡалалар парктары», «Бәләкәй ҡалаларҙың театрҙары», «Төбәк мәҙәниәт йорто» тип аталған дүрт яңы проект эшләй башлай. Фирҡәнең мәҙәниәт усаҡтарына арналған программа сиктәрендә бүленгән аҡсаны биналарҙы ремонтлауға ла, музыка ҡоралдары йәки костюмдар һатып алыуға ла тотонорға мөмкин. Тик бөтә ихтыяждарҙы документтар менән иҫбатлау мотлаҡ.\nРеспублика буйынса мәҙәниәт йорттарына «Берҙәм Рәсәй» проекты сиктәрендә 46 миллион һум бүленәсәк. Программа өс йылға иҫәпләнгән. Тәүге исемлеккә 34 райондың ауыл клубтары эләккән. Улар араһында Арх-Латыш мәҙәниәт йорто ла бар. Әле Максим Горький ауылындағы бинала инженер коммуникацияларын алмаштырып, биҙәү эштәрен теүәлләргә ҡалған. Подрядсы ойошма тәғәйенләнгән, ә «Төбәк мәҙәниәт йорто» программаһы буйынса күскән аҡсаны Архангелдәр учреждениены йыһазландырыуға тотонорға уйлай.


Рөстәм Хәмитов «Дуҫлыҡ моңо – 2013» фестивален ябыу тантанаһында сығыш яһаны // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов «Дуҫлыҡ моңо – 2013» фестивален ябыу тантанаһында сығыш яһаны\n15:20, 8 апреля 2013 Мәҙәниәт\n«Дуҫлыҡ моңо – 2013» халыҡ-ара фестивале ҙур Гала-концерт менән тамамланды. Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов сараның почетлы ҡунағы булды.\n— Егерме йылдан ашыу фестиваль Нефтекаманың сағыу визит карточкаһы булып тора, — тине республика етәксеһе, сарала ҡатнашыусыларҙы һәм уның ҡунаҡтарын сәләмләп. – Әйткәндәй, ҡалабыҙ үҙенең ярты быуатлыҡ юбилейын билдәләй, шуға күрә быйылғы музыкаль форум ҡала халҡы өсөн матур бүләк булды. Фестивалгә билдәле йырсыбыҙ Фәриҙә Ҡудашева исеме бирелеүе лә бәйге тарихында мөһим ваҡиға булды.\nБыйыл фестивалдә Башҡортостан, Татарстан республикаларынан, Ырымбур, Пенза, Свердловск, Силәбе өлкәләренән, Пермь крайынан, Санкт-Петербург, Мәскәү ҡалаларынан, шулай уҡ Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан һәм Төркиәнән йырсылар ҡатнашты.\nҺөҙөмтәлә конкурстың төп наградаһы Башҡортостанда ҡалды: фестиваль Гран-прийын Илеш районынан Илнар Шәрәфетдинов яуланы. Уға төп приз — «Лада» автомобиле тапшырылды.\nБеренсе урынды Нефтекаманан Ринат Сәлихйәнов һәм Ҡазандан Фәриҙә Сөнәғәтова бүлеште. Икенсе урын Өфө, Яр Саллы, Башҡортостандың Учалы районы һәм Бишкәктән дүрт ҡатнашыусыға бирелде. Өсөнсө урынға Татарстандан дүрт йырсы һәм Башҡортостандың Шаран районынан бер йырсы лайыҡ булды. Шулай уҡ «Башҡорт һәм татар йырҙарын һаҡлаған һәм пропагандалаған өсөн», «Халыҡ йырҙарын эшкәртеүҙә профессионаллек өсөн» номинацияларында приздар һәм Нефтекама хакимиәте башлығының махсус призы тапшырылды.\nавтор: Эльвира Латипова, Эльмира Сабирова\nТеги: бр президентының эш сәфәрҙәре,фестивалдәр,дуҫлыҡ моңо-2013


Бушлай тикшерелә алаһың » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Бушлай тикшерелә алаһың\nБушлай тикшерелә алаһың 29.03.2019 // Йәмғиәт\n2—5 апрелдә Өфөлә дүртенсе тапҡыр “Башҡортостан Республикаһында һаулыҡ һаҡлау аҙнаһы” үткәрелә. Сара бик йөкмәткеле булмаҡсы. Ғилми-ғәмәли өлөштән тыш, һуңғы медицина ҡаҙаныштарына һәм һаулыҡ һаҡлауға арналған махсус күргәҙмә эшләйәсәк.\nФорум майҙанында 45-тән ашыу эшлекле һәм аң-белем таратыу саралары ойоштороу күҙаллана. Пленар ултырышта әйҙәүсе эксперттар, ғилми хеҙмәткәрҙәр, профессорҙар сығыш яһаясаҡ. Медицина ҡаҙаныштары күргәҙмәһендә 25 һаулыҡ һаҡлау учреждениеһының ҡатнашыуы көтөлә.\nӘ был сара, моғайын да, күптәргә оҡшар: сәләмәтлек аҙнаһында “Халыҡ хужалығы ҡаҙаныштары күргәҙмәһе-ЭКСПО” майҙанында теләгән һәр кем түләүһеҙ медицина тикшереүе үтә ала. Һәр көндө дүрт сәләмәтлек үҙәге, биш күсмә мобиль комплексы халыҡты хеҙмәтләндерәсәк. Шулай уҡ ВИЧ-ҡа экспресс-тест та үтергә мөмкин.\nФото: БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығы


БАШҠОРТОСТАНДА УҠЫУСЫЛАРҘЫҢ ТУҠЛАНЫУ СИСТЕМАҺЫН РӘСӘЙ ЭСКПЕРТТАРЫ ӨЙРӘНӘ\n19 Сентябрь 2019, 11:04\nРәсәй ҡалланыусылар хоҡуҡтарын күҙәтеү идаралығы илдең биш төбәгендә мәктәптәрҙәге туҡланыуҙы иғтибар үҙәгенә алды. Шул иҫәптән республика белем усаҡтарында ла мониторингылау үткәрелә.Был «Демография” милли проекты сиктәрендә “Йәмәғәт сәләмәтлеген нығытыу” федераль проектына ярашлы үткәрелә.#национальныепроекты#региональныепроекты #нацпроектыБашкортостан\nРәсәй ҡалланыусылар хоҡуҡтарын күҙәтеү идаралығы илдең биш төбәгендә мәктәптәрҙәге туҡланыуҙы иғтибар үҙәгенә алды. Шул иҫәптән республика белем усаҡтарында ла мониторингылау үткәрелә.\nБыл «Демография” милли проекты сиктәрендә “Йәмәғәт сәләмәтлеген нығытыу” федераль проектына ярашлы үткәрелә.\nМониторинг балалар ҡатнашлығында ата-әсәләрҙән һорау алыу, анкета һәм туҡланыу системаһын анализлау формаһында ойошторола. Башҡортостанда 701 мәктәп тикшерәләсәк. 100 -ләгән белем усағында ата-әсәләрҙән анкета йәки һорау алыу ойошторола.\nОшо турала Башҡортостан буйынса Рәсәй ҡулланыусылар хоҡуҡтарын күҙәтеү идаралығының үҫмерҙәр гигиенаһын күҙәтеү бүлеге етәксеһе Римма Әхмәтшина белдергән.\nМониторингы ваҡытында туҡланыу, аҙыҡ-түлек сифаты һәм башҡа йүнәлештәр баһаланасаҡ.\nБашҡортостандан тыш пилот проектында Мәскәү, һамар, Свердлов һәм Омск өлкәләре ҡатнаша.


Һыу юлы һуңғы юл булмаһын\n29 Июль , 16:09\nЭскән кешенең хәүеф тойғоһо юғала, рефлекстары кәмей. Көтөлмәгән хәлдә ҡапыл ғына дөрөҫ ҡарар ҡабул итә алмай. Һыу буйына спиртлы эсемлек алып бармағыҙ, эскән кешене ярға яҡын ебәрмәгеҙ. Һыу һуңғы юлы булыуы ихтимал… Фото orenburg.bezformata.com\nБашҡортостан Республикаһы Ғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса дәүләт комитеты хәбәр итеүенсә, йыл башынан республикала 129 кеше һыуға батҡан, уларҙың 16-һы – балалар.\nВедомствола билдәләүҙәренсә, батып үлеүҙең йыш осраған сәбәптәренең береһе – иҫерек килеш һыу инеү. Батҡан 36 йәшлек ир сираттағы тапҡыр ошо билдәле хәҡиҡәтте үҙ ғүмере хаҡы менән раҫлаған. Яҡынса мәғлүмәт буйынса, ул яр буйында эскән дә һыуға төшкән һәм кире әйләнеп ҡайтмаған. Водолаздар уның кәүҙәһен һыуҙан сығарған. Башҡортостандың Ғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса дәүләт комитеты хәбәр итеүенсә, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бындай хәлдәр йыш ҡабатлана. Шул уҡ күлдә 42 йәшлек ир һыуға батҡан. Унан алда ошонда уҡ дуҫтары менән хәмер эсеп ултырған урта йәштәрҙәге берәүҙең ғүмере өҙөлгән.\nӘлбиттә, эскән кешенең хәүеф тойғоһо юғала, рефлекстары кәмей. Көтөлмәгән хәлдә ҡапыл ғына дөрөҫ ҡарар ҡабул итә алмай. Һыу буйына спиртлы эсемлек алып бармағыҙ, эскән кешене ярға яҡын ебәрмәгеҙ. Һыу һуңғы юлы булыуы ихтимал…


Полиция хеҙмәткәрҙәре коррупцияға ҡаршы тора алырлыҡмы? » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Полиция хеҙмәткәрҙәре коррупцияға ҡаршы тора алырлыҡмы?\nПолиция хеҙмәткәрҙәре коррупцияға ҡаршы тора алырлыҡмы?\nРФ Эске эштәр министрлығының Шәхси хәүефһеҙлек департаменты вәкилдәре буласаҡ полиция хеҙмәткәрҙәренең коррупцияға ҡаршы тотороҡлоғон тикшереү ихтималлығы ҡаралыуы тураһында белдерҙе.\nМинистрлыҡ етәкселеге Рәшит Нурғәлиевтың һүҙҙәренсә, бындай аҙым эске эштәр органдары хеҙмәткәрҙәрен 1 мартта башланған сираттан тыш аттестациялау ваҡытында төп сараларҙың береһенә әүереләсәк. Коррупцияға ҡаршы тотороҡлоғон тикшереү үтеүен һынау биреүсенең белмәүе лә ихтимал. Хеҙмәткәрҙәргә был турала аттестациянан һуң хәбәр ителәсәк, шулай уҡ аттестация һөҙөмтәләре тураһында ла һүҙ барасаҡ. Әгәр ҙә хеҙмәткәр һынауҙы үтә алмай икән, ул дисциплинар яуаплылыҡҡа тарттырыласаҡ йәки эштән бушатыласаҡ.\nМинистрҙың фекеренсә, милиция хеҙмәткәрҙәренең 15 – 20 процент тирәһе ҡайтанан аттестациялауҙы үтә алмаясаҡ. Уның билдәләүенсә, ҡайһы бер кандидаттарға, шул иҫәптән етәксе урынды биләгәндәргә ҡарата уларҙы насар яҡтан күрһәтеүсе мәғлүмәттәр тупланған.\nӘйткәндәй, 19 апрелгә 202 кандидат аттестация үткән. Уларҙың 75-е – Рәсәй министрлығының үҙәк аппараты, икәүһе – Рәсәй ФМС-ы, 15-е – Рәсәй Эске эштәр министрлығының белем биреү һәм фәнни-тикшеренеү учреждениелары, 110-ы министрлыҡтың территориаль органдары буйынса аттестацияланған. Тағы ла ете кандидатты ротация тәртибендә бер төбәктән икенсеһенә күсереү тураһында ҡарар ҡабул ителгән.\nМинистр, һәр ҡарар айырым рәүештә коллегиаль ҡарала, тип билдәләй.\nСығыу ваҡыты 23-04-2011, 13:24 | Ҡаранылар: 1731\nҒәйеплеләр язаһын алыр\nПогонлылар язаға тарттырыласаҡ\nДАИ хеҙмәткәрҙәренә – офицер погондары


Йондоҙ атылғандай булды ғүмере... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Йондоҙ атылғандай булды ғүмере...\nЙондоҙ атылғандай булды ғүмере... 18.09.2013 // Йәмғиәт\nКем ул шәхес? Тыуған иленә, халҡына тоғро хеҙмәт итеп, шул уҡ ваҡытта иленә көслө рухлы балалар тәрбиәләгән кеше, тиер инем. Ул ғына ла түгел, үҙенең йәшәү рәүеше менән үрнәк булып нур сәсеүсе, коллективында оло абруй яулаусы. Бына шундай яҡташыбыҙ тураһында күңел түренән сыҡҡан йылы һүҙҙәремде ҡабул итеп алығыҙ, гәзит уҡыусылар.\nҒимаҙи Әхмәҙи улы Хәсәнов – бар ғүмерен Баймаҡ районы халҡына тоғро хеҙмәт итеүгә, уның һаулығын һаҡлауға бағышлаған шәхес. Ауылдан, крәҫтиән ғаиләһенән сыҡҡан беренсе табипҡа быйыл 75 йәш тулған булыр ине.\nҮткән быуаттың 60-сы йылдары. Белгестәргә ҡытлыҡ кисергән, уларҙың күсмә тормошонан биҙгән заман. Башҡортостандың КПСС Өлкә комитеты һәм Министрҙар Советы ҡарары райондарға үҙ белгестәрен әҙерләүгә киң мөмкинлек аса: урта мәктәпте уңышлы тамамлаған йәштәргә юғары уҡыу йорттарына райком аша юлламалар бирелә. Шундай оло бәхет Ғимаҙи өлөшөнә лә тейә.\nҠалала йәшәү еңел булмай. Кисен Ғимаҙи егеттәр менән вокзалда вагон, пристандә йөк бушата. Шул уҡ ваҡытта уҡыуға бик тырыш, ныҡышмал була. Алты йылдан һуң ул, дипломлы белгес булараҡ, Баймаҡҡа әйләнеп ҡайта. Табиптар етешмәгән ауыр осор, шуға күрә төрлө һөнәр үҙләштерергә тура килә: хирург, гинеколог, уролог, онколог, травматолог… Көн аша төнгө дежурлыҡ, кистәрен шәфҡәт туташтарын әҙерләү курсында уҡытыу, күнекмәләр. Ә күпме йәмәғәт эшен башҡарырға тура килә уға.\nШул йылдарҙа баш табип булып Михаил Аполлонович Антонов эшләне. Ул тәрән белемле, талапсан, йәш кадрҙарға иғтибарлы, уларҙың эшен күреп, баһалай белгән кеше ине. Ғимаҙи Әхмәҙи улы оҙаҡ йылдар баш табиптың алмаштырғыһыҙ урынбаҫары булды. Иҫке дауахана авария хәлендә булғанлыҡтан, тирә-яғын кирбестән терәтеп сыҡтылар. Яңыһын төҙөү башланғас, Ғимаҙи Хәсәновҡа бик күп мәшәҡәттәрҙе үҙ өҫтөнә алырға тура килә.\nУл йылдарҙа Баймаҡ табиптары, район буйынса медицина пункттарын, амбулаторияларҙы тикшереп, халыҡты ҡабул итеүҙе даими ойоштороп, ауырыуҙарға үҙәк дауаханаға юлламалар биреп китер ине. Төрлө мәсьәләләр буйынса ғәмәли конференциялар, тәжрибә уртаҡлашыуҙар үтеп торҙо. Йыллыҡ отчетты төҙөп, Һаулыҡ һаҡлау министрлығына тапшырыу ҙа бик ҡатмарлы эш ине ул осорҙа.\nҒимаҙи Әхмәҙи улы ауырыуҙарға үтә лә иғтибарлы, ябай ауыл халҡына терәк-таяныс булырға ынтылды, йәш медицина хеҙмәткәрҙәрен эшкә ихлас өйрәтте. Ҡайҙа ғына “ҡоҙаламанылар” уны! Өфөгә — аспирантураға, институтҡа, Сибайға баш табиптың беренсе урынбаҫары, Әбйәлилгә баш табип итеп тә... Тик ул тыуған еренә, тыуған төйәгенә һәр саҡ тоғролоҡ һаҡланы.\nЯратҡан эшен дауам итерҙәй, уңған, тырыш балалар үҫтереп аяҡҡа баҫтырҙы: оло ҡыҙы Гүзәл — район педиатры, үҙәк ҡала дауаханаһының баш табибы урынбаҫары, Илдар — баш табиптың дауалау эштәре буйынса урынбаҫары, алтын ҡуллы хирург, уролог. Ә Әлфиә – уҡытыусы. Ейән-ейәнсәрҙәре ҡартатаһының юлын һайлап, табиплыҡ һөнәрен үҙләштерә.\nҒүмер буйы әсәһенә, туғандарына терәк-таяныс булып, ярҙам итергә тырышты, ҡурсалай белде. Яҡшы атай ҙа, ышаныслы тормош юлдашы ла ине ул. Кешеләргә йәнен бирергә әҙер шәхес үҙен генә аяманы, һаулығын ҡайғыртырға ваҡыт тапманы.\nҒимаҙи Әхмәҙи улы халҡына 34 йыл хеҙмәт итеп, бик күп маҡтау ҡағыҙҙарына, ярыштарҙа еңеүсе, “СССР-ҙың һаулыҡ һаҡлау алдынғыһы” исеменә, “Хеҙмәт батырлығы”, “Хеҙмәт ветераны” миҙалдарына лайыҡ булды.\nАвтор: Рәйсә ХӘСӘНОВА, мәғариф ветераны. Баймаҡ ҡалаһы.


Башҡорттар китте һуғышҡа » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Тарих » Башҡорттар китте һуғышҡа\n112-се (16-сы гвардия) башҡорт атлылар дивизияһы ойошторолоуға – 70 йыл\nБыйыл 17 ноябрҙә 112-се (16-сы гвардия) башҡорт атлылар дивизияһы төҙөлөүгә 70 йыл тула. Халыҡ тормошонда һиҙелерлек эҙ ҡалдырған был тарихи дата лайыҡлы билдәләнәсәк. Республика әһәмиәтендәге саралар, башлыса, республика Хәрби дан музейы етәкселеге аҫтында әҙерләнә. Бынан тыш, урындарҙа, бигерәк тә мәктәптәрҙә тарихи эҙләнеүҙәр, уйындар, конкурстар, ғилми-ғәмәли конференция һәм башҡа саралар үткәреләсәк. Йәштәр генә түгел, өлкәндәр ҙә үҙ иткән «Йәшлек» гәзите был ағымға теләп ҡушыла. Тарихи үткәнебеҙҙәге ошо данлыҡлы дивизия, уның айырым батырҙары тураһында яңынан-яңы, бығаса билдәле булмаған материалдар редакцияға күпләп килер, тип ышанабыҙ.\nМилли дивизия тыуғанда\nБашҡорттар китте һуғышҡа,\nОҙатып ҡалды киң Урал.\nБыл йырҙы белмәгән, тулҡынланып йырламаған кеше юҡтыр. Үҙем шаһит: мәктәптәрҙә төрлө милләт балалары, клуб сәхнәләрендә өлкәндәр дәртләнеп, рухланып йырлай. Рус телендә лә. Ә Украинаның Луганск өлкәһендә булғанда, ундағы халыҡ телендә күмәкләп йырлағандарын ишетергә насип булды. Ғорурланыуым сиктән ашҡайны!\nХалыҡ күңеленә тәрән тамыр ебәргән был йырҙа Бөйөк Ватан һуғышы фронттарында немец илбаҫарҙарына ҡаршы һуғышҡан, илде, Ватанды һаҡлау хаҡына ғәзиз башҡайҙарын йәлләмәй, ҡан ҡойған ата- бабаларыбыҙға дан йырлана. Шиғыр юлдарында фәҡәт оптимистик, күтәренке яңғыраш ҡына, һуғыш фажиғәһенә бөтөнләй ишара юҡ. Минеңсә, йырҙың халыҡсан әһәмиәте ошоға бәйле.\nБашҡорт АССР-ы Совнаркомы һәм партия өлкә комитеты бюроһы, Мәскәүҙән ашығыс килеп төшкән ҡарарға ярашлы (13 ноябрь, 1941 йыл), кисекмәҫтән сара күрә башлай. Ҡабул ителгән ҡарар 17 ноябрь менән билдәләнгән. Ошо көн нисәмә йыл инде дивизия барлыҡҡа килгән көн тип билдәләнеп килә.\nБилдәле булыуынса, 1941 йылдың 22 июне иртәһендә советтар иленә емергес көс менән баҫып ингән Гитлер ғәскәрҙәре август аҙағында Ленинград ҡалаһын ҡамап ала. Ә ноябрҙә Мәскәүҙе баҫып алыу менән янай башлай.\nИлдең көнбайыш төбәктәрендә ғәскәри частар (дивизия, корпустар) етерлек була. Әммә дошман еңелергә теләмәй. Һуғышты еңеү менән тамамлау өсөн яңынан-яңы дивизиялар кәрәклеге алға баҫа.\nТөркмән, ҡаҙаҡ, үзбәк, ҡырғыҙ, Кавказ халыҡтарын айырым-айырым сафтарға баҫтырыу иҫәбенә генә 20 милли атлы дивизия ойошторола. Улар менән бер ҡатарҙан ике – 112-се һәм 113-сө башҡорт дивизияһын булдырыу бурысы ҡуйыла.\nСафҡа кемдәр саҡырыла? Дөрөҫөрәге, үҙ теләктәре буйынса – доброволец булып килеүселәрҙең йәше 40-тан артмаҫҡа, сәләмәтлеге ҡаҡшамаған, илгә ҡарата ышанысы ныҡлы булған ирҙәр генә алына. Унда ла комиссия энәһенән-ебенә тигәндәй тикшерә. Урындағы хужалыҡ һуғышҡа алыныусыны аҡ тун, бүрек, йылы бейәләй, быйма һ.б. менән тәьмин итергә тейеш. Шулай уҡ ат, фураж менән дә. «Кәрәк»те һанай китһәң, осона сығырмын тимә.\nБер ағым – Благовещен ҡалаһына, 113-сө дивизияға, икенсеһе Дим ҡасабаһына, 112-се дивизияға (алдан уҡ иҫкәртәйем, 113-сө дивизия ойошоп бөтөр алдынан, 1942 йылдың апреле башында, тарҡатыла).\nПолитработниктар (комиссарҙар) урындағы партия һәм комсомол эшендә танылған шәхестәрҙән һайлап алына. Иң ҡатмарлы мәсьәлә командирҙар табыу була. Бөтәһе лә фронтта. Һәр кеше өс кеше урынына һуғышҡан урында уларҙы ут һыҙығынан нисек айырып алмаҡ кәрәк?\n...Мәскәү янындағы Подольск ҡалаһында фронттан ҡайтарылған әллә күпме офицер туплана. Эт ялашып, кеше һөйләшеп таныша, тигәндәй, былар ҙа аҙ ғына ваҡыт эсендә – айярымда төркөмдәргә бүленеп өлгөрә. Кемдер үзбәк, ҡаҙаҡ тигәндәй, беҙҙекеләр 14 кеше булып сыға. Улар – Көнбайыш фронттағы 43-сө армия окоптарынан. Кискә табан башҡорттарҙы «полуторка»ға, асыҡ кузовҡа (декабрь айы) ултыртып, Мәскәүгә оҙатырға әҙерләйҙәр. Урындағы командир: «Ҡоралдарығыҙҙы ҡалдырығыҙ!» – тигән бойороҡ бирә. Тыңлаған кеше булмағас, уҫал ҡысҡыра. 14-тең береһе: «Не сдам я тебе свое оружие! Мы едем обучать военному делу. Не сдам!» – тип ҡысҡыра. Теге командир штабтан иң өлкән офицерҙы алып килә. Беҙҙең әлеге ҡыйыу егет буйһонмай, әммә ипле, ихтирамлы һөйләшә. Бөтәһендә лә ҡорал барлығын да иҫкәртә. Аҙағында өлкән командир: «Пусть...» – тип рөхсәт бирә. Әлеге ҡыйыу егетебеҙ майор Гәрәй Нафиҡов булып сыға.\n30 саҡрым оҙонлоғондағы юлға бер төн ваҡыт әрәм ителә. Иртәнге сәғәт биштә Ҡаҙан вокзалына юлыҡҡас, сәй эсергә Ленинград вокзалынан урын табалар. Поезда ҡайтҡанда Һамарҙа (Куйбышев) оҙаҡҡа туҡтаталар. Һәм майор Нафиҡов: «Әйҙә, ҡала күрергә сығабыҙ. Бик матур икәнен ишеткән бар. Кем белә, алда нимә булырын!» – ти.\nУрамға сығыуҙары була, патруль туҡтата. «Һеҙ бысраҡ кейемдә, ҡырынмаған, йыуынмаған, етмәһә, саманан тыш ҡораллы. Документтарығыҙ?»\nНафиков ҡыҙып китә: «Ах, ты, тыловая крыса, тебе документы? Я сейчас вас перестреляю». Патрулдән береһе йәһәт кенә өлкән дәрәжәле офицерҙы саҡыртып килтерә. Аңлата Нафиҡов хәлде. «Беҙҙең бер ай һабын тотҡаныбыҙ юҡ. Милли дивизияны тейешенсә өйрәтергә дәртләнеп ҡайтып барабыҙ», – ти. Был конфликт та ыңғай хәл ителә.\n112-се дивизия Димдә, бойороҡта ҡаралғанса, ике аҙнала ойошторола. Командирҙар башҡа тарафтарҙан да ҡайтарыла. Барыһы ла фәҡәт милли кадрҙар була.\nИл-йортона ҡурҡыныс килгәндә, башҡорттоң йәне ярһый, ул яу саба. Димдә 5,5 мең кеше тупланып, һуғыш һөнәрҙәренә өйрәнә башлай.\nреспублика Хәрби дан музейының ғилми хеҙмәткәре.\nСығыу ваҡыты 1-03-2011, 11:25 | Ҡаранылар: 3252\nУкраиндар башҡорт атлыларының ҡаһарманлығын онотмай\nТиңһеҙ батырлыҡтары онотолмай\nМиәкәләр ҡаһарман улдарын онотмай\nОло маҡсатҡа ирешкәндә


Һүҙебеҙ пар ҡанатлы булып, һикәлтәле ғүмер ғүмер юлдарынан матур атлаусы, пар күгәрсендәр кеүек гөрләшеп йәшәүсе беҙҙең атай-әсйебеҙ Кинйәбикә һәм Рафиҡ Мәмбәтовтар тураһында. Улар бына матур тормош һуҡмағынан 50 йыл бергә атлайҙар.\nАтайыбыҙ Рафиҡ Вәкил улы туғандарына, әсәйебеҙгә ныҡлы таяныс, беҙгә, балаларына өлгөлө атай.\nАтайыбыҙ Әсмә һәм Вәкил Мәмбәтовтар ғаиләһендә биш ҡыҙ араһында бер ул булып үҫә. Бер бөртөк малай булһа ла, иркә үҫмәй ул. Ун йәшенән атта һыбай йөрөп, бесән эшләй. Атайының уң ҡулы була. Башланғыс класты ауыл мәктәбендә уҡыһа, артабан Мәмбәт ауылында уҡыуын дауам итә. 9, 10-сы кластарҙы Аҡъяр мәктәбендә уҡып, тамамлап ҡуя. Унан һуң Бәләбәй ҡалаһында киномеханик һөнәрен үҙләштерә. Уҡып ҡайтып, Иҫәнгилде, Әбделнәсир ауылдарында кино ҡуйып йөрөй. 1965 йылдарҙан башлап, механизатор булып эшләй. Йәштән үк әүҙем тормош юлы алып бара. Тыуған районы, ауылы өсөн янып йәшәй. Комсорг, профком вазифаһын да үтәй. Коммунистар сафына инә. Ауылдың старостаһы, инвалид-ветерандар советы председателе булып та һайлана. Һөҙөмтәле эше өсөн бик күп маҡтау грамоталары, ҡиммәтле бүләктәр менән бүләкләнә. Ауылда уны алдынғы ҡарашлы, тәрән һәм аҡыллы фекер йөрөтөүсе ир-уҙаманы тип, шулай уҡ Мәмбәтовтар шәжәрәһен яҙыусы Мостафа Аллаяр улының ейәне булараҡ хөрмәтләйҙәр. Сөнки атайыбыҙ шәжәрәне һаҡлап, яңыртып баҫтырыусы.\nӘсәйебеҙ Кинйәбикә Ғүмәр ҡыҙы районыбыҙҙың Яңы Украинка ауылында Хәфизә һәм Ғүмәр Ахтямовтар ғаиләһендә бишенсе бала булып донъяға килә. Ғаиләлә дүрт малай, биш ҡыҙ бала үҫә. Әсйебеҙ бәләкәйҙән шуҡ була. Ҡыҙыҡ хәлдәре лә күп уның. Атай-әсәйе бер туйға киткәндә балаларҙы өйҙә бикләп ҡалдыралар. Ә әсәйемдең ҡалғыһы килмәгән. Тәҙрәне ярып сығып, арттарынан барып, ҡуша ултырып китә. 5-се класта уҡығанда атайы, 8-селә әсәйе үлеп китә. Иртүк етем ҡала. Атай-әсәйҙәре мәрхүм булғас, ҡустыһы менән икеһе Зәйтүнә апайы менән Әдиф еҙнәһе Сәлимгәрәевтар ҡулында тороп ҡалалар. Әсәйебеҙ уларға мең рәхмәтле. Ул йыш ҡына атайы иҫенә төшкәндә, атайының ҡустыһы Дауыт менән икәүһен Подольск мәктәбенә ат менән алып йөрөүен, оҙон тәнәфес ваҡытында ашарға алып килеп, тамаҡ ялғатыуын һәйләп ала.\n8-се класты бөтөү менән сығарылыш кисәһенә лә бармай, совхозға һауынсы кәрәклеген ишетеп, эшкә сығып китә. Хаҡлы ялға сыҡҡансы башлаған эшенә тоғро ҡала. Уның да уңышлы эштәре баһаһыҙ ҡалмай. Бик күп маҡтау ҡағыҙҙары, ҡиммәтле бүләктәр биҙәй. “Хеҙмәт ветераны” миҙалына лайыҡ була. Әсәйебеҙ хәҙер ҙә тик ултырмай. Ауылдың ағинәйҙәр төркөмөндә йөрөй. Ҡәҙерлебеҙҙе ауыл халҡы алсаҡ күңелле, көслө рухлы, шаян, тапҡыр һүҙле, йыр-моңға ла маһир булыуы өсөн хөрмәт итә.\nПар килеш тормошта үҙ урындарын табып, ғаилә усағын һүндермәйсә донъя көтөүҙәренә 50 йыл да тулған. Ошо дәүер эсндә улар өс ҡыҙ, ике улға ғүмер, һәр береһенә яҡшы тәрбиә биреп, тормош юлына баҫтырҙылар. Һр беребеҙ етеш донъя көтәбеҙ. Хәҙерге көндә 11 ейән-ейәнсәрҙәргә, ике бүләсәгә һөйөнөп, ғүмер кисерәләр. Тыштан ҡарап туйғыһыҙ матур, эстән зауыҡ менән биҙәлгән йорт беҙҙе беҙҙе үҙенә тартып тора. Әсәйебеҙҙең тәмле аштарын, атайыбыҙҙың аҡыллы кәңәштәрен һағынып тыуған йортҡа ҡайтабыҙ. Килгән һәр кемгә уларҙың йорт ҡапҡаһы ла, күңелдәре лә асыҡ. Ауылдашарына, туғандарына итәғәтле, ихтирамлы, ярҙамсыл, абруйлы, саф күңелле, эш-һөйәр ғаилә ул беҙҙең ҡәҙерле кешеләрбеҙ.\nБеҙҙең ҡәҙерлеләребеҙ! Беҙҙе үҫтереп, матур тәрбиә биргәнегеҙ, ә хәҙер ейән-ейәнсәрҙәрегеҙҙе, бүләсәләрегеҙҙе тәрбиәләшәһегеҙ. Һеҙгәныҡлы һаулыҡ теләйбеҙ. Балаларығыҙ, туғандарығыҙ менән матур, тыныс тормошта, ейән-ейәнсәрҙәрегеҙҙең уңыштарын күреп, тағы ла оҙон-оҙаҡ ғүмер кисерергә яҙһын һеҙгә. Һеҙ әле лә оло йөрәкле, әүлиә заттар. Барыһы өсөн дә рәхмәт һеҙгә.\nНа 8марта шахматы и шашки.


Рөстәм Хәмитов ғалим, тарихсы Александр Чубарьян һәм Ефим Пивовар менән осрашты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов ғалим, тарихсы Александр Чубарьян һәм Ефим Пивовар менән осрашты\n9:01, 20 апреля 2012 Сәйәсәт\n19 апрелдә Башҡортостан Президенты Рәсәй Фәндәр академияһы Дөйөм тарих институты директоры Александр Чубарьян һәм Рәсәй дәүләт гуманитар университеты ректоры Ефим Пивовар менән эш осрашыуы үткәрҙе.\nОсрашыу барышында Рәсәйҙә тарих фәнен үҫтереү мәсьәләләре, шулай уҡ Башҡортостандың, дөйөм алғанда Рәсәйҙең урта дөйөм белем биреү учреждениеларында тарих һәм төбәк компоненттарын уҡытыу үҙенсәлектәре тикшерелде.\nОсрашыуҙан һуң журналистар менән аралашып, Александр Чубарьян ғалимдарҙың Өфөгә Рәсәй мәктәптәрендә төбәк компоненттарын уҡытыу мәсьәләһе буйынса тарих уҡытыусылары конференцияһында ҡатнашыу өсөн килеүен билдәләне.\n— Республика Президенты менән Башҡортостанда ғына түгел, дөйөм алғанда бөтә илдә тарих фәнен үҫтереү кеүек бик ҡыҙыҡлы һәм көнүҙәк мәсьәлә буйынса әңгәмәләштек. Миндә Президенттың был мәсьәләгә ни тиклем белеп, ҡыҙыҡһынып ҡарауы матур тойғолар ҡалдырҙы, — тине Александр Чубарьян.\nЕфим Пивовар, үҙ сиратында, ғалимдарҙың Өфөгә бер конференция өсөн генә килмәүен билдәләне.\n— Беҙ Тарих һәм йәмғиәтте өйрәнеү фәне уҡытыусылары ассоциацияһы рәйесе Александр Оганович Чубарьян етәкселегендәге президиумыбыҙҙы үткәрҙек. Ә мин был Ассоциацияның рәйес урынбаҫары булам. Шуға күрә Өфөнөң беҙҙе ошо президиум ултырышын ойоштороусылар итеп кенә түгел, уҡытыусылыҡҡа ҡараш күҙлегенән ҡабул итеүе лә үтә мөһим. Республика башлығы был тема менән ныҡлы ҡыҙыҡһыныуын белдерҙе. Һәм беҙҙең ярҙамда Башҡортостанда үткәреләсәк бер нисә сараны билдәләнек, — тине Ефим Пивовар.\nАлександр Чубарьян әйтеүенсә, осрашыуҙа әңгәмәселәр «Башҡортостанда тарих фәнен үҫтереүгә булышлыҡ итәсәк саралар үткәреү һәм Башҡортостанға ғына түгел, бөтә Рәсәйгә йоғонтоһо буласаҡ мәктәптәр, шулай уҡ тормошобоҙҙоң башҡа өлкәләре өсөн берлектәге бер нисә эш башҡарыу тураһында һөйләшеп килеште. Башҡортостандың был эштәрҙә инициатива күрһәтеүе яҡшы».\nЕфим Пивовар һүҙҙәренсә, «мәктәптә тарих дәресен уҡытыуҙың сифатын күтәреүгә йүнәлтелгән пилот проекты буласаҡ, һәм ул тап Башҡортостан базаһында үткәреләсәк».\nБелешмә өсөн. 19 апрелдән 20-һенә тиклем Өфөлә Рәсәй тарихы йылына арналған «Рәсәй тарихы контексында этномәҙәни компонентты уҡытыу» темаһына тарих һәм йәмғиәтте өйрәнеү фәне уҡытыусыларының бөтә Рәсәй конференцияһы үтә. Унда Рәсәй Фәндәр академияһы ғалимдары, Башҡортостан, Адыгея, Мари Иле, Волгоград, Новосибирск, Омск, Свердловск, Силәбе өлкәләренән һәм Хабаровск крайынан вуз педагогтары һәм тарих уҡытыусылары ҡатнаша.\nШулай уҡ 19 апрелдә Өфөлә «Тарих һәм йәмғиәтте өйрәнеү фәне уҡытыусылары ассоциацияһы» бөтә Рәсәй йәмәғәт ойошмаһы президиумының күсмә ултырышы үтте. Унда Рәсәй тарихы йылы сиктәрендәге төп сараларҙы әҙерләү һәм тормошҡа ашырыу мәсьәләһе ҡаралды, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.\nТеги: бр президенты осрашыуҙары,фән


Хәбәрҙәр: Австралия: “Айта” циклоны көсһөҙләнде.\nАвстралия: “Айта” циклоны көсһөҙләнде.\nАвстралияның төньяҡ-көнсығыш яр буйҙарында йәшәүселәр өсөн уҙған төн ябайҙан булманы. Йома кис бынан “Айта” тропик циклоны үтте, ул үҙе менән бергә бейек-бейек тулҡындар, дауыллы ел, ҡойма ямғырҙар алып килде.\nКөн элгәре циклонға иң юғары бишенсе категория бирелде, тик материкка килер алдынан ул ҡеүәтен юғалтты һәм беренсе категорияға төшөрөлдө, шуға ҡарамаҫтан, циклон үҙәгендә ел тиҙлеге сәғәтенә 120 километр ине.\n“Стихия һөҙөмтәһендә берәүҙең дә үлмәүе, хатта етди зыян да күрмәүен ишеткәс, еңел һулап ҡуйҙым,-ти иң ныҡ зыян күргән Квинсленд штаты премьеры Кэмпбелл Ньюман.-Хәлдәрҙең артабан да шулай барыуын, барыһының да имен-аман булыуын теләйем.”\nИң ныҡ зыян күргән ҡалалар- Куктаун һәм Порт Дуглас. 8,5 мең йорт электрһыҙ ҡалһа ла, түбән ерҙәргә йылғалар ташыу арҡаһында һыу баҫыу ҡурҡынысы янаһа ла, Куктаун халҡы, эвакуация үҙәктәрен ташлап, үҙ йорттарына ҡайта башланы.\nӘлеге мәлдә “Айта” көньяҡҡа табан хәрәкәт итә. Синоптиктар яҡын сәғәттәрҙә циклон траекторияһын үҙгәртер, материкты ҡалдырып, Коралл диңгеҙенә юл тотор, тип өмөтләнә.


Туған телдә диктант яҙҙыҡ\n20 Февраль , 16:00\nБындай саралар туған телде һаҡлау, үҫтереү, милли үҙаңды һаҡлап ҡалыу йәһәтенән әһәмиәтле.\nХалыҡ-ара туған телдәр көнө уңайынан бөгөн Башҡортостан Республикаһы халыҡтары телендә халыҡ-ара диктант уҙҙы.\nСара бер нисә ерҙә: Өфөнөң Милли музейында, БДМУ, БДПУ кеүек уҡыу йорттарында, Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханала үтте, Тәтешле районында - удмурт, Мишкәлә мари телендә диктант яҙҙылар. Республика буйлап үҙҙәренең тел буйынса белемдәрен тикшереп ҡараға теләгәндәр онлайн тәртиптә ҡушылды.\nМилли китапханала Башҡортостандың Мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова, Башҡортостандың мәғариф һәм фән министры урынбаҫары Әлфиә Ғәлиева, Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе урынбаҫары, Бөтә донъя башҡорттары президиумы рәйесе Эльвира Айытҡолова кеүек Хөкүмәт вәкилдәре лә диктант яҙҙы.\nЭльвира Ринат ҡыҙы диктант башланыр алдынан барыһын да Халыҡ-ара туған телдәр көнө менән ҡотланы, йыйылғандарға “4” һәм “5” билдәләрен теләне.\nРәсәйҙең һәм Башҡортостандың халыҡ артисы Хөрмәтулла Үтәшев Яныбай Хамматовтың “Төньяҡ амурҙары” романынан өҙөк яҙҙырҙы.\nСараға Башҡортостандың сәнғәт, әҙәбиәт, мәҙәниәт, матбуғат вәкилдәре лә йыйылғайны. Уларҙың барыһы ла бөгөнгө диктант яҙыуҙың телебеҙҙе һаҡлауға һәм үҫтереүгә индергән ҙур өлөшөн билдәләне.\nРәшиҙә ТУЙСИНА, Башҡортостандың халыҡ артисы:\n“Был сараға килмәй ҡалыуым мөмкин түгел. Бейеү сәнғәтенә хеҙмәт иткәндә, күп тапҡырҙар сит илдәрҙә булырға тура килде. Башҡортса ғына һөйләшеп йөрөй торғайныҡ. Башҡа илдәрҙәге халыҡ беҙгә ғәжәпләнеп, һоҡланып ҡарай ине: “Был ниндәй тел? Һеҙ ҡайҙан? Ниндәй матур тел, ниндәй матур кешеләр!” Тел аша, булмышыбыҙ аша халҡыбыҙға һөйөү тыуҙырып йөрөгән кешеләрбеҙ”.\nРинат РАМАҘАНОВ, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы, “Арғымаҡ” этнотөркөмө солисы:\n“Бындай сараларҙың ойошторолоуы шатландыра, сөнки туған телебеҙгә иғтибар булыуы мөһим. Телде белеү кимәлебеҙҙе даими тикшереп, телмәребеҙҙе яңыртып торорға тейешбеҙ. Диктантты тыңлап, уны ҡулдан яҙыу быға булышлыҡ итә.\nМәғариф системаһында хәҙер күпселек һынауҙар тест формаһында бит, уларҙы укырға ла, яҙырға ла кәрәкмәй. Ошо арҡылы фекерләү ҡеүәһе тарҡала. Тап ошондай диктант яҙыу саралары быға юл ҡуймаясаҡ.”\nГүзәл ВИЛДАНОВА, БДУ-ның философия һәм социология факультеты профессоры:\n“Туған телебеҙҙе ғариза яҙып өйрәнәбеҙ бөгөнгө көндә, был хәүефләндерә. Туған телдәрҙе һаҡлау, үҫтереү маҡсаты менән ойошторолған бындай саралар халыҡта милли үҙаңды ла уятырға ярҙам итә. Хөкүмәт, Ҡоролтай, интеллигенция вәкилдәре ошолай йыйылып диктант яҙа икән, был телдәргә лә, халыҡҡа ла ыңғай йоғонто яһай, телебеҙҙе һаҡлауҙа яуаплылыҡ тойғоһон арттыра”.\nАлтынай ВӘЛИТОВ, башҡорт эстрадаһының йәш быуын вәкиле, билдәле йырсы:\n“Интернетта туған телебеҙҙә ҡағиҙәләрҙән тайпылып һөйләшәбеҙ, ә бындай саралар туған телебеҙҙә дөрөҫ һөйләште, дөрөҫ яҙылышты һаҡлап ҡалырға ярҙам итә. Мәктәптә уҡығанда диктантты “4”-кә, “5”-кә яҙа торғайным, шуға күрә миңә ҡыйын түгел, ҡыҙыҡ булды”.


Алһыу сәскәле был шифалы үлән бик күп урында үҫә.\nУл май аҙағынан алып сентябргә тиклем сәскә ата. Кейәү үләненең шифалы үҙенсәлектәре хаҡында ла күптән билдәле. Эфир майҙарына бай булыуы сәбәпле, хуш еҫе һәм дауалау үҙенсәлектәре менән айырылып тора. Уның составында шулай флавоноидтар, дубиль матдәләр, камедь, сайыр, олеанол, урсол, хина кислотаһы, сапониндар бар.\nКейәү үләнен медицинала ғына түгел, аш-һыу әҙерләүҙә лә, парфюмерияла ла киң файҙаланалар. Көслө, әскелтем тәмгә эйә булғаны өсөн аш-һыу әҙерләгәндә иткә, ҡаҡланған ризыҡтарға ҡушалар. Унан алынған бал хуш еҫле һәм бик тә файҙалы. Хуш еҫле был үлән сәйгә лә бик үҙенсәлекле тәм бирә.\nМедицинала кейәү үләне иң ҙур урындарҙың береһен биләй. Сәскә атҡан ваҡытта йыйылып, асыҡ һауала киптәрелгән үләндең япрағы һәм сәскәһен ике йыл һаҡларға мөмкин. Уларҙан төрлө төнәтмә әҙерләп, киҫкен һәм хроник тын юлдары ауырыуҙарын, туберкулезды, ауыҙ ҡыуышлығы һәм тамаҡ ялҡынһыныуын дауалауҙа файҙаланалар.\nЭфир майҙары мускулдар һәм быуындар ауыртҡанда ыуыныу өсөн ҡулланыла. Шулай уҡ серәкәй һәм башҡа бөжәктәр тешләгәндә, 90 мл зәйтүн майына 10 мл эфир майын ҡушып, зарар күргән урынға һөртөргә кәңәш ителә.\nХалыҡ медицинаһында был дарыу үләнен невралгиянан, гипертониянан, ашҡаҙан-эсәк ауырыуҙарынан, быуындар һәм мускулдар һыҙлағанда, һәм бәүел ҡыуҙырыу сараһы булараҡ та тәҡдим итәләр.\nӘммә уның һәр кемгә берҙәй файҙаһы тейә тип уйлау дөрөҫ түгел. Бөйөр, бауыр һәм ашҡаҙан ауырыуҙары, бөйән сей яраһы ауырыуҙары менән яфаланыусыларға, шулай уҡ ауырлы һәм бала имеҙгән ҡатындарға ла уны ҡулланыу тыйыла.\nХуш еҫенә һәм шифалы үҙенсәлектәренә ҡыҙығып, кешеләр уны сәйгә һалып эсә башлаған. Ысынлап та ул яраларҙы бөтәштерә, ауыртыуҙы баҫа, тынысландыра. Һалҡын тейгәндә, аш эшкәртеү проблемаһы булғанда, йүтәл йонсотҡанда, сәйгә кейәү үләне ҡушып эсергә кәңәш итәләр. Өҫтәүенә, бындай сәй организмдың эшкә һәләтлелеген арттыра, көс өҫтәй. Сәйҙе эҫе йә йылы килеш эскәндә, файҙаһы күберәк.\nШулай уҡ унан төрлө төнәтмә әҙерләргә була. Мәҫәлән, эмалле һауытҡа бер стакан ҡайнар һыу ҡойоп, ике ҡалаҡ кейәү үләне ҡушырға һәм ҡапҡасын ябып, быу өҫтөндә 15 минут ҡайнатырға һәм 45 минут төнәтергә. Ныҡ ҡайнап, кәмеһә, һөҙөп алғас, ҡайнаған һыу өҫтәп, күләмен бер стаканға еткерергә онотмағыҙ. Ошондай төнтәмәне өс аҙна буйы көнөнә өс тапҡыр ашар алдынан берәр ҡалаҡ эсергә.\n"Йәшлек" гәзите сайты, 12.03.2020\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/w/index.php?title=Кейәү_үләне_(чабрец)&oldid=20469»\nПоследний раз редактировалась 12 март 2020 в 23:14\nБыл бит һуңғы тапҡыр 23:14 12 март 2020 үҙгәртелгән.


Тәбиғәткә тоҡһоҙ сыҡмағыҙ… » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Экология » Тәбиғәткә тоҡһоҙ сыҡмағыҙ…\nТәбиғәткә тоҡһоҙ сыҡмағыҙ… 04.06.2014 // Экология\nҠояшлы май айының күркәм бер көнөн «Лидер» инициатив төркөмө Ашҡаҙар йылғаһы ярын сүп-сарҙан таҙартыуға бағышланы. Бер нисә сәғәт эсендә генә йылға буйынан байтаҡ ҡый йыйылды. Ниҙәр генә юҡ бында: ватыҡ шешәләр, пластик һауыттар, аяҡ кейемдәре, машина тәгәрмәстәре. Бигерәк тә араҡы шешәһенең күплеге хайран итте. Тәү ҡарауға көн буйы йөрөһәң дә йыйып бөтә алмаҫһың кеүек. Әммә “күҙ ҡурҡа, ҡул эшләй” тип тырышҡан ирекмәндәр тиҙ арала әллә күпме юл үтеп, әллә нисәмә тоҡ сүп-сар йыйып та ҡуйҙы.\nНисек кенә булмаһын кеше үҙе йәшәгән ерҙе бысратырға түгел, ә таҙартырға, биҙәргә тейештер. Экологик өмәлә ҡатнашыусылар ҙа ҙур энтузиазм, оптимизм һәм хеҙмәт емештәренең бушҡа булмауына ышаныс һәм өмөт менән таҙартты тирә-яҡты. Төрлө йәштәге (араларында күптән ата-әсә булғандар ҙа, яңы ғына уҡыу йорто тамамлаусылар ҙа бар) ҡала кешеләре эштән һуң ваҡыттарын йәлләмәй тәбиғәтте һаҡлауға сығып, изге һәм файҙалы шөғөл менән башҡаларға өлгө күрһәтте. Хатта яр буйына ял итергә килгән ҡайһы бер кешеләр уларға ҡушылып сүп-сар йыйырға тотоноп китте. Ашҡаҙар буйында йәшәгән халыҡ һәм ял итеүселәр акцияла ҡатнашыусыларҙың хеҙмәтенә битараф ҡалмаҫ һәм яңынан ҡый ташларға батырсылыҡ итмәҫ тип ышанғы килә.\nӘле йәй башланып ҡына тора. Эсәр ҡоҙоғоңа төкөрмә, тип халыҡ юҡҡа ғына әйтмәгән. Ял итергә сыҡҡанда сүп-сар өсөн махсус тоҡ алығыҙ. Бушаған шешә, консерва һауыттарын йылға-күл буйҙарына ташламайыҡ. Юғиһә көнкүреш ҡалдыҡтарының тәбиғи ысул менән тарҡалыуы бик оҙаҡ, шуға ла ул ер өҫтөндә зарар сығарып ятасаҡ.\nТәмәке төпсөгө 10-12 йыл, күндән тегелгән аяҡ кейеме — 25 — 40, пенопласт стакандар — 50, автомобиль покрышкаһы — 50 — 80, пластик контейнерҙар 50 — 80, алюмин банкалар 200 — 500 йыл, пластик шешәләр — 450, бер ҡулланылған подгузник — 500, пластик пакеттар 200 — 1000 йыл эсендә саҡ сереп юҡҡа сыға.\nҺүҙ — акцияла ҡатнашыусыларға\nМарат ХАФИЗОВ, яҙыусы:\n— Был төркөм өс ай элек кенә барлыҡҡа килде. Яңы дуҫтар менән тәүге тапҡыр уҡытыу үҙәгендә ойошторолған «Шәхси үҫеш» тренингында таныштым. Әлеге ваҡытта беҙҙә туғыҙ кеше иҫәпләнә. Ҡалала иң яҡын йылғаларыбыҙҙың береһе – Ашҡаҙар. Шуға изге эштәребеҙҙең иң тәүгеһен күп кеше ял иткән урындан — ҡала пляжы эрәгәһенән башланыҡ.\nВинера ТӘМЕРБӘКОВА, страховкалау агенты:\n— Беҙҙе туплаған төркөм экологик акциялар менән генә сикләнеп ҡалмай. Төрлө яҡтан ярҙамға мохтаж кешеләргә ярҙам итергә теләйбеҙ. Яңыраҡ ҡына Шахтау ҡасабаһында Церебраль паралич ауырыуы менән яфаланған балалар өсөн реабилитация үҙәге асыласағын ишетеп ҡалдыҡ та төҙөлөшкә ярҙам итергә булдыҡ. Бөгөнгө өмә тураһында ҡала хакимиәтенә хәбәр иткәс, унда ла беҙҙе аңлау менән ҡабул иттеләр һәм бирсәткәләр, тоҡтар бүлеп бирҙеләр. Шулай уҡ йыйылған ҡалдыҡтарҙы сығарырға вәғәҙә иттеләр.\nАвтор: Эльдар ФӘТТӘХОВ.


Беҙҙекеләр бит ул!\n19 Февраль 2021, 23:52\nУлар менән ғорурланабыҙ!\nМаҡтаулы һәм кәрәкле һөнәр эйәләре!\nХәрби кеше булыу – ҡаһарман йөрәкле, иле һәм халҡы өсөн йәнен фиҙа ҡылырға әҙер булғандар һөнәре! Ошо кәрәкле һәм маҡтаулы һөнәр хаҡында ҡайһы ғына малай хыялланмай икән ул?! Петр Беренсе тарафынан булдырылған даими армия һәм беренсе Рәсәй флоты илебеҙгә бик күп данлыҡлы полководецтар бирҙе – Александр Невский, Дмитрий Донской, Александр Суворов, Михаил Кутузов, бир табандағы маршалдар Георгий Жуков, Иван Конев, Константин Рокоссовский һәм башҡалар, һәм башҡалар хаҡында барыбыҙ ҙа бик яҡшы беләбеҙ! Башҡортостаныбыҙҙың ҡаһарман улдары Салауат Юлаев, Кинйә Арыҫланов, Муса Мортазин, Муса Гәрәев, Миңлеғәле Ғөбәйҙуллин, Таһир Күсемовтар һәм башҡа бик күптәр менән дә хаҡлы рәүештә ғорурланабыҙ! Бөгөн дә ир-егеттәребеҙҙең күбеһе өсөн Ватаныбыҙҙың ысын һаҡсыһы булыуҙан да дәрәжәлерәк бурыс юҡтыр ул! Шуға ла күп егеттәребеҙ үҙ теләктәре менән хәрби хеҙмәткә ынтыла һәм Ватан һағына баҫыуҙы үҙенең күңел талабы, бурысы итеп ҡабул итә.\nБеҙҙең Иҫке Сибай ауылында тыуып үҫкән һәм ғүмерен хәрби хеҙмәткә бағышлаған егет-ҡыҙҙарыбыҙ ҙа байтаҡ ҡына. Бөгөн мин һеҙгә шуларҙың тик икәүһе хаҡында бәйән итмәксемен. Ирле-ҡатынлы Хөсәйеновтар улар!\nҒаилә башлығы Илфат ауылдың Гагарин урамында буй еткерә. Атаһы Айвар Хәйривара улы менән әсәһе Рәхилә Ғилметдин ҡыҙы Хөсәйеновтарҙың көтөп алынған баш балалары ул. Тыумыштан уҡ бик тынғыһыҙ, сос булған, бишектә үк улай-былай борғоланып, аяҡтарын туҡтауһыҙ тибеп ятҡан ейәненә ойоҡтар бәйләп өлгөртә алмаған өләсәһе Фәрзәнә инәй: “Һай, һай, ҡулсыр малай! Тыпырсыныуҙан туҡтамай, ойоҡтарының үксәләрен тишә лә ҡуя, бәйләп кенә өлгөрт! Йә бейеүсе, йә хәрби булыр улыбыҙ!” – тип һамаҡлай-һамаҡлай һөйә балаһының балаһын... Оло кешенең әйткәндәре Аллаһы Тәғәләнең “Амин!” тигән сағына тура киләлер, күрәһең – үҙ мөҙҙәте етеп, хәрби хеҙмәткә саҡырылған Илфат, ысынлап та, артабанғы яҙмышын армия менән бәйләргә ҡарар итә һәм конракт буйынса хеҙмәт итергә ҡала.\n–Бәләкәйҙән хәрби булырға хыялланды инде Илфатыбыҙ... Мәктәптә “Зарница” уйыны ойошторолһа, бар донъяһын онотоп, үҙенә уйынсыҡ автомат эшләп алыр ине. Шуны юнып, йышып, ҡап-ҡара итеп буяп ҡуя, “Минеке иң яҡшыһы булырға тейеш”, – ти ине унан. Әрменән ҡайтыр алдынан шылтырата: “Атай, әсәй! Мин үҙемде таптым – контракт буйынса хеҙмәткә ҡалам! Ҡаршы килмәҫһегеҙҙер, моғайын...” Башта аптырабыраҡ ҡалһаҡ та, аҙаҡ килештек... “Йәне теләгән – йылан ите ашаған”, – тиҙәр бит, ҡайҙа йөрөһә лә, кем булып эшләһә лә имен-һау йөрөһөн! – Рәхилә Ғилметдин ҡыҙы Илфаты менән ғорурланыуын йәшермәй. – Аллаға шөкөр, хеҙмәтен бик матур атҡара. Әлдән-әле маҡтау хаттары, башҡа наградалар, аҡсалата дәртләндереүҙәр алып ҡыуандыра... Шулар араһында Рәсәйҙең Оборона министры – армия генералы Сергей Шойгунан алынған Маҡтау ҡағыҙы иң ҙуры һәм иң ҡәҙерлеһе беҙҙең өсөн!\n2005 йылда Иҫке Сибай урта мәктәбен уңышлы тамамлаған егет Башҡорт дәүләт университетының Сибай институтына уҡырға инә һәм “Тәбиғи-технология” факультетында белем ала. Шул йылдың декабрендә Илфатты Ҡораллы көстәр сафына саҡыралар. Бер йыл ваҡыт тиҙ генә үтеп тә китә... тик егет кенә ҡайтырға ашыҡмай, алда яҙғанымса, контракт буйынса хеҙмәтен дауам итергә була.\nДекабрь айында ул үҙ тормошондағы бәләкәй генә юбилейын билдәләне – хәрби хеҙмәттә булыуына 10 йыл тулды! Бер ҡарағанда аҙ ғына ваҡыт, әммә көсөргәнешле һәм яуаплы бурыс үтәгәндәр өсөн ул ысын мәғәнәһендә тотош бер ғүмергә тиң! Быны хәрби хеҙмәт һынауҙарын, уның барлыҡ ыҙа-михнәттәрен үҙ иңдәрендә татығандар ғына яҡшы аңлай. Әммә ауылдашыбыҙ ауырлыҡтарҙы намыҫ менән еңеп, башын ғорур тотоп йәшәргә күнеккән!\nИлфаттың тормош иптәше Бүләкбикә Яппар ҡыҙы ла бөгөн хәрби кейемдә. Ул да Иҫке Сибай ауылы ҡыҙы – Илфаты менән бер һуҡмаҡтарҙан атлап, Айсыуаҡ түбәһенән тирә-яҡҡа һоҡланып, Ҡарағайлы буйҙарын ҡыҙырып үҫкән ауылдашыбыҙ. Уның хәрби хеҙмәт юлы бары былтыр ғына башланды, тимәк, ҡуйған маҡсаттарына ирешәһе көндәре алда әле Бүләкбикәнең. Кәүҙәһенә килешеп кенә торған хәрби кейем генә ымһындырмайҙыр уны, тип ышанайыҡ!\nХөсәйеновтарҙың татыу ғаиләһендә алма кеүек бер ҡыҙ үҫә. Ата-әсәһе ҡурсыуында, ҡыуанып, бәхет менән буй еткерһен!\nӘ ирле-ҡатынлы Хөсәйеновтарҙы Ватанды һаҡлаусылар көнө менән ихлас ҡотлап, уларға ныҡлы һаулыҡ, ғаилә бәхете, именлек һәм уңыштарға бай киләсәк теләйбеҙ! Атай-әсәйҙәрегеҙҙе, туғандарығыҙҙы, ауылдаштарығыҙҙы изге хәбәрҙәр менән ҡыуандырып, һәр саҡ уларҙың ғорурлығы булырға насип булһын!\nБөгөн хәрби һөнәр Рәсәйҙә иң абруйлы һәм юғары баһаланған һөнәрҙәрҙән һанала. Нисек кенә күрмәмеш-белмәмеш булырға теләһәк тә, илдә юҡсыллыҡ, ҡиммәтселек, эшһеҙлек хөкөм һөргән бөгөнгө көндә күптәргә Илфат һәм Бүләкбикә Хөсәйеновтарҙан өлгө алырға кәңәш итер инем...


Өфөлә «Иң изге теләктәр менән!» тип исемләнгән концерт үтәсәк // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә «Иң изге теләктәр менән!» тип исемләнгән концерт үтәсәк\n16:54, 17 сентября 2013 Йәмғиәт\n20 сентябрҙә Өфөнөң Салауат Юлаев майҙанында «Ислам – экстремизмға ҡаршы!» республика акцияһы сиктәрендә «Иң изге теләктәр менән!» тип исемләнгән концерт ойошторола. Сара йәштәр араһында дини экстремизм һәм радикализмды иҫкәртеүгә йүнәлтелгән. Акцияны ойоштороусылар булып БР Президенты ҡарамағындағы Дәүләт-конфессия-ара мөнәсәбәттәр буйынса совет ярҙамында Башҡортостан Республикаһы мосолмандары Диниә назаратының Йәштәр бүлеге сығыш яһай. Сарала Рәсәй мосолмандарының Үҙәк диниә назараты рәйесе, юғары мөфтөй Тәлғәт Тажетдин, Башҡортостан мосолмандарының Диниә назараты рәйесе Нурмөхәмәт Ниғмәтуллин, пауэрлифтинг һәм армрестлинг буйынса спорт мастеры Эльбрус Ниғмәтуллин, йәштәр мосолман һәм йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре, башҡорт эстрадаһы йондоҙҙарының ҡатнашыуы ҡаралған.\nБайрам ҡунаҡтарын төрлө конкурстар, викториналар һәм бүләктәр көтә.\nСара 19.00-23.00 сәғәттәрҙә үтә.\nТеги: акциялар,йәштәр сәйәсәте,дин,ислам – экстремизмға ҡаршы


Экологтар көнө менән! // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nЭкологтар көнө менән!\n8:05, 5 июня 2010 Сәйәсәт\nИлебеҙҙә бөгөн Экологтар көнө билдәләнә. Шул уңайҙан Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов республиканың тәбиғәтте һаҡлау хеҙмәте хеҙмәткәрҙәрен һәм ветерандарын һөнәри байрамдары менән ҡотланы. Унда шулай тиелә:\n«Башҡортостан – Рәсәй Федерацияһының индустриаль яҡтан алға киткән алдынғы төбәктәренең береһе. Һәм тирә-яҡ мөхитте һаҡлау,тәбиғәт ресурстарын рациональ файҙаланыуға һәм экологик хәүефһеҙлекте тәьмин итеүгә беҙҙә махсус иғтибар бирелә. «Башҡортостан Республикаһы экологияһы һәм тәбиғәт ресурстары» айырым маҡсатлы программаһы уңышлы үтәлә. Экологик именлекте тәьмин итеү буйынса норматив хоҡуҡ базаһы камиллаша. Һуңғы йылдарҙа республика илдең тәбиғәт ресурстарын нығытыу һәм һаҡлау мәсьәләләре буйынса Рәсәй кимәлендәге мөһим кәңәшмәләр һәм конференцияларҙы үткәреү урынына әүерелә бара.\nТораҡ пункттарын төҙөкләндереү, уникаль ландшафттарҙы һаҡлап алып ҡалыу буйынса йәмәғәтселек хәрәкәтенең киң күләмлегә әйләнә барыуы ҡыуандыра.\nТирә-яҡ мөхитте һаҡлау өлкәһендә өлгәшелгән уңыштар – изге эшенә тоғро юғары квалификациялы белгестәрҙең, ысын профессионалдарҙың һәм тыуған еренең патриоттарының арымай-талмай эшләүенең һөҙөмтәһе ул!\nБеҙҙә тәбиғәт байлыҡтарын һаҡлау һәм тулыландырыу бурыстары артабан да эҙмә-эҙлекле, системалы тормошҡа ашырылыр, тирә-яҡ мөхит кешеләрҙе үҙенең ҡабатланмаҫ гүзәллеге менән һәр саҡ ҡыуандырһын өсөн мөмкин булғандың барыһы ла эшләнер, тип ышанам.\nҺеҙгә ныҡлы һаулыҡ, именлек һәм бәхет, тыуған Башҡортостаныбыҙ һәм бөтә Рәсәй хаҡына хеҙмәтегеҙҙә артабан да уңыштар теләйем!\nТеги: бр президентының ҡотлауы


Сәсәнгә тиң кем булыр?\nРайоныбыҙҙа мөнәжәтселәр конкурсы уҙғарылды. Өлкәндәр менән бер рәттән был күркәм сарала балалар ҙа ҡатнашты. Уҡыусылар араһында Асҡар музыка мәктәбе тәрбиәләнеүсеһе Гөлнур Ильясова еңеүсе булһа, Рысҡужанан Илдар Мәһәҙиев – икенсе, Ишҡолдан Азамат Һаҙыев өсөнсө урынға сыҡты.\nӘ май байрамдары алдынан район үҙәге Асҡарҙа йәнә мәктәп уҡыусылары араһында «Сәсәнгә тиң кем булыр?» бәйгеһе ойошторолдо. Балаларҙың сығышын үҙебеҙҙә генә түгел, республикала танылыу яулаған билдәле сәсәниәләр Хәнифә Әүбәкирова, Вәсилә Садиҡова, Фатима Һибәтова һәм Урал аръяғы «Өлкәр» һәләтле балаларҙы күтәрмәләү хәйриә фонды рәйесе, үҙе лә күп тапҡырҙар сәсәндәр ярышында еңеүҙәр яулаған яҙыусы, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Мәүлит Ямалетдинов баһаланы.\nЙыйынды асып, «Йәйғор» ойошмаһының бюро ағзаһы, Рәсәй Федерацияһының мәғариф алдынғыһы Фәнүзә Биктимерова һүҙҙе жюри ағзаларына бирҙе. Уларҙың сығышынан күптәр ҡобайыр-әйтештәрҙең ҡоро һүҙ һөйләүгә генә ҡоролмауын, ә көй-моңо, ритмик үҙенсәлектәре менән тотош халыҡҡа оран булып яңғырарҙай бөйөк төшөнсә булыуына инанды.


Йәшлек дәрте менән Ҡатай йәштәренең йыйынынан репортаж » "Урал" гәзите\n- Иртәгә Бирҙеғолда йәштәр йыйыны була! Әхирәтем һөйөнсөләй-һөйөн- сөләй йүгереп килеп етте. Үҙенә генә хас булған етеҙлек менән түргә менеп сәй яһай-яһай, башҡа таныштарына шылтырата ла баш- ланы. - Иртәгә, әбизәтелнә...эйе, эйе! ...Осрашҡанға тиклем! - Ҡапыл әхирәтем әйләнеп китеп, бәләкәй генә бармағын минең яҡҡа төрттө лә, - һин дә бараһың! - тип ярты сәғәтлек өгөтләү хәбәрен дө- йөмләштереп ҡуйҙы.\n- Бирҙеғол тигәндә, мин иҙәндә! - шаяртып, әхирәтемә күҙ ҡыҫтым. Бирҙеғол - Инйәр юлында ят- ҡан боронғо башҡорт ауылы (киләһе йыл үҙенең 240 йыллығын билдәләйәсәк). Был ауыл эргәһенән үткән һайын тәбиғәтенең гүзәл- легенә һоҡланып туя алмайым, әйтергә кәрәк, ниндәй миҙгел һәм көн торошо булмаһын, яңынан-яңы күренештәр асыла. Ауылға инер алдынан Ятыу тауына һоҡланып үтәһең. Ысынлап та, бейек, ғорур тау-ҡая ауылда йәшәгән эскерһеҙ, ябай башҡорттарҙы сит ел-күҙҙән һаҡлап торғандай. Ә Бирҙеғол иһә, ҡояшҡа ынтылған йәш ҡыҙҙай, тау итәгенән түбәһенә һуҙылған, уның билен нәҙек көмөш билбау менән бәйләп ҡуйғандай, сылтырап Һаҡатҡаҙы йылғаһы аға. Бирҙеғол ауылында эшһөйәр, уңған халыҡтың йәшәүен уларҙың аллы-гөллө йорт-ҡу- ралары иҫбат итеп торғандай. Уҙған йылда “Айыҡ ауыл” бәйгеһендә еңеүгә өлгәшкәндән һуң, бергә-бергә оло эштәрҙе лә кәңәшләшеп башҡарырға тотона улар. Изге дөйөм эшкә етәкселек, ауыл хакимиәттәре генә түгел, матур тормошҡа битараф булмағандарҙың барыһы ла тиерлек үҙ өлөшөн индерергә тырыша. Ауыл урамдары, йорттары, зыярат төҙөкләндерелә. Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығын билдәләп, ауыл халҡы һуғышта ҡатнашҡан яугирҙәр хөрмәтенә обелиск ҡуя.\nҠатай йәштәренең III йыйыны тыныс тормош өсөн һәләк булған ауылдаштары хөрмәтенә һәйкәлгә сәскә гөлләмәһе һалыуҙан баш- ланды. Башҡортостан Респуб- ликаһының мәҙәниәт министры урынбаҫары Ранис Алтынбаев, Инйәр ауыл Советы ауыл биләмәһе хакимиәте башлығы Ғайса Мөф- тәхетдинов, Белорет районы ха- кимиәтенең эштәр идарасыһы Рим Хазиев, байрам ҡунаҡтары, киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре, ауыл халҡы һуғыш яланында һәләк булған яугирҙәрҙе бер минутлыҡ тынлыҡ менән иҫкә алды. Ранис Алтынбаев тәҡдиме менән обелиск эргәһендә Ҡатай ырыуы ағасы - артыш ултыртыу хәл ителде. Ҡатай йәштәренең йыйыны Кесе Инйәр аҡланында ойошторолдо. Халыҡ ялан уртаһына ҡуйылған Ҡатай ырыуы билдәләрен ҡы- ҙыҡһынып уҡый, йәштәре иһә иҫтәлеккә кеҫә телефонына фо- тоһүрәткә төшөрә. Ырыуым - Ҡатай Ҡошом - Ҡарсыға Ағасым - Артыш Ораным - Аҡтайлаҡ Һыуым - Инйәр Тауым - Ямантау Тамғам - балта, балға! Байрам тантанаһына килгән ҡунаҡтарҙы “Илмәш” фольклор төркөмө башҡорт халҡына ғына хас булғанса икмәк-тоҙ, ҡымыҙ һәм йыр-моң менән ҡаршы алды.\nДауыт Юлтый исемендәге модель китапхана хеҙмәткәрҙәре Ҡатай ырыуы тарихы һәм бөгөнгөһө, уның билдәле шәхестәре тураһында бай йөкмәткеле күргәҙмә ойошторған. Сараны баш- лап йөрөүсе Ранис Алтынбаев йәштәр йы- йынын үткәреүҙә әүҙем ҡатнашҡан кешеләргә Диплом һәм иҫтәлекле бүләктәр тапшырҙы. Инйәр ауыл хакимиәте башлығы Ғайса Мөфтәхетдинов сығышында Ҡатай ыры- уында күренекле шәхес- тәрҙең тәрбиәләнеүе, уларҙың ҡаҡшамаҫ то- тороҡлоғо һәм рух ныҡлығы йәш быуын вәкилдәренә өлгө булыр, тип билдәләне. Атап әйткәндә, СССР-ҙың халыҡ артисы Заһир Исмәғилев, СССР- ҙың халыҡ артисы Арыҫлан Мөбәрәков, СССР-ҙың халыҡ артисы Гөлли Мөбәрәкова, Белорет районы һәм ҡалаһының Почетлы гражданы Рафаэль Байдәүләтов, Социалистик Хеҙмәт Геройы Сәғиҙә Мөхәмәтдинова, Рәсәйҙең, Башҡортостандың халыҡ артисы Ғәли Хәмзин, Рәсәйҙең атҡаҙанған, Башҡортостандың халыҡ артисы Рәмил Ғәйзуллин, Башҡортостандың халыҡ артисы Риф Ғәбитов, Башҡортостандың Композиторҙар союзы рәйесе, Башҡортостандың халыҡ ар- тисы Ләйлә Исмәғилева, Рәсәйҙең атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Рәйес Исмәғилев, Башҡортостандың атҡаҙанған рәссамы Фәйзрахман Исмәғилев, шағир һәм яҙыусы Мөхитдин Тажи. “Юлдаш” радиоһы директоры Фәнүр Йәғәфәров, Бала-Ҡатай ырыуы вәкиле, Ҡыйғы районы муниципаль районының Абзай ауыл хакимиәте башлығы Илһам Ғимадиев, Бирҙеғол ауылы ста- ростаһы Ренарт Ғиззәтуллин барлыҡ йәштәрҙе байрам менән тәбрикләп, әүҙемдәренә иҫтәлекле бүләктәр тапшырҙы.\nЙәштәр ыңғайына уйнап-көлөп, үҙемдең урта йәштәр рәтендә йөрөүемде лә онотоп киткәнмен. Ни тиһәң дә, йәшлек дәрте “йоғошло” дауа икән! “Елмерҙәк”, “ЗӘИТ”, “Тархан” төркөмдәренең дәртле йырҙары байрамдың төп биҙәге булды. Ә инде Рәил Өмөтбаевтың “Ҡатай ырыуының гимны”н һаман да көйләй-көйләй йырлап йөрөйѳм. Байрамдың тап уртаһында ҡайнап йөрөргә тейешле “ҡатай” әхирәтемдең номерын йыйҙым: - Һин үҙең ҡайҙа? - тип һо- рамаҡсымын.\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, “Ваш абонент временно недоступен” булды яуап. Бына һиңә ысын ҡатай! “Анта- пынта, тегентә” йүгереп ҡарап тик йөрөй! Ярай, киләһе йыл Әзекәй ауылында үтәсәк Ҡатай йәштәре йыйынына мотлаҡ һөйрәп булһа ла үҙем алып барырмын...\nАйгѳл КИРАМОВА. Автор фотолары.


Бүреләр һөжүм итә\n24 Февраль 2021, 13:38\nФевраль-март айҙарында бүреләргә осрап ҡуймағыҙ, уларҙың “туй” осоро. Ҡар ҡалын, асығыуҙары етһә, ауылға ла инеүҙәре бар. Урындағы матбуғат хәбәр итеүенсә, Дыуан районының Митрофановка ауылы янында һунарсылар бер һәм ике йәшлек биш бүрене атып алған. Йыртҡыстар хаҡында һунарсылыҡ инспекцияһына ауыл халҡы шылтырата. Биш кешенән торған бригада шунда уҡ әйтелгән урынға йүнәлә һәм өйөр артынан ҡыуа төшә.Ә беҙҙең ауылдарҙа ниндәй хәлдәр бар?Фото - "Дуванские вестники " гәзитенән.\nБүреләрҙе “урман санитарҙары” тип атайҙар, сөнки тәбиғәттә барыһы ла камил, улар ауырыу йәнлектәрҙе аулай, ғәҙәттә, сәләмәттәре тоттормай ҙа.\nӘ февраль-март айҙарында бүреләр ҡурҡыныс, уларҙың “туй” осоро. Ҡар ҡалын, асығыуҙары етһә, ауылға ла инеүҙәре бар. Улар бик аҡыллы, һаҡ йәнлектәр, шулай ҙа һыуыҡ көндәрҙә ашарға эҙләп, кеше йәшәгән урынға яҡынлаша, халыҡтың мал-тыуарына һөжүм итә. Был хәл бүреләрҙең саманан артыуы тураһында ла һөйләй. Һуңғы осорҙа республиканың төрлө төбәктәрендә ошондай хәлдәрҙең йыш күҙәтелеүе билдәләнә.\nУрындағы матбуғат хәбәр итеүенсә, Дыуан районының Митрофановка ауылы янында һунарсылар бер һәм ике йәшлек биш бүрене атып алған. Йыртҡыстар хаҡында һунарсылыҡ инспекцияһына ауыл халҡы шылтыратып әйтә. Биш кешенән торған бригада шунда уҡ әйтелгән урынға йүнәлә һәм өйөр артынан ҡыуа төшә.\nӘ беҙҙең ауылдарҙа ниндәй хәлдәр бар?\nФото - "Дуванские вестники " гәзитенән.


Дингә саҡырыу « DAGVAT.RU\nadmin января 21, 2018 No Comments » / Tags: no tag /\nПәйғәмбәребеҙҙең(с.ғ.c.) төп вазифаһы дингә саҡырыу булған. Вариҫтарының – ғалимдарҙың, муллаларҙың – шөғөлдәре мәсет төҙөү, мәжлестәргә йөрөп исем ҡушыу, никах уҡытыуға ғына ҡайтып ҡалмай, вазифалары шундай уҡ. Ул ғәмәлдәрҙең барыһының асылы бер – динебеҙгә саҡырыу. Ошо ҡағиҙә үтәлмәһә, мәжлескә йөрөгән муллаларҙың файҙаһы һуҡыр бер тин. Юҡҡа ғына йәштәр уларҙан көлөп “шурпаедтар” тимәй. Мөмкин булған ысулдарҙы ҡулланып, бер генә хәҙисте аңлатһаҡ та, хатта бер генә кешене вәғәзләһәк тә, пәйғәмбәребеҙ, ғәләйһис-сәләм, вариҫтары кеүек буласаҡбыҙ. Пәйғәмбәребеҙ, ғәләйһис-сәләм, беҙгә ғилем генә ҡалдырмаған, үҙенең Сөннәтен дә ҡалдырған. (“Сөннәт – юл, йәшәү торошо, ынтылышы” тип тәржемә ителә.) Ғилем алып, фетнәгә сумыусылар – тап ошо икенсеһенән, пәйғәмбәребеҙҙең, ғәләйһис-сәләм, юлынан тайпылыусылар. Ғилем генә етмәй, Мөхәммәт пәйғәмбәребеҙ, ғәләйһис-сәләм, тырышлығының йүнәлешен аңлау зарур. Шуныһы билдәле: пәйғәмбәребеҙ, ғәләйһис-сәләм, менән осрашҡан халыҡта дуҫлыҡ-татыулыҡ, рәхмәт-мәрхәмәт артҡан, тауыш-ғауғалар баҫылған, тиҫтәләгән йыл аралашмаған дошмандар бер-береһенә ҡул бирешкән.\nМәккәнән Мәҙинәгә һижрәт ҡылғас, пәйғәмбәребеҙ, ғәләйһис-сәләм, тәүге нәүбәттә ике халыҡты дуҫлаштырырға керешкән. Мәккә халҡы ҡаты, тупаҫыраҡ, Мәҙинәнекеләр йомшаҡ, яғымлыраҡ булған. Уртаҡ ғаиләләр барлыҡҡа килгән, уртаҡ эш ҡылғандар. Төрлө ваҡиғалар булған, ләкин пәйғәмбәребеҙ, ғәләйһис-сәләм, уларҙы һәр ваҡыт тынслыҡҡа өндәп торған, сөнки динебеҙ – тыныслыҡ дине.\n“Ислам” һүҙенең мәғәнәһе лә “сәләм” һүҙенән икәне мәғлүм. Ә “әссәләмү ғәләйкүм” тигән һүҙҙе хатта кафырҙар ҙа киноларҙа “мир вам”, йәғни “мир, благоденствие, покой” тип тәржемә итә, тимәк ҡайҙа дин, шунда тыныслыҡ урынлаша. Дингә килгән кешенең холҡо яҡшыра, һүҙҙәрен уйлап һөйләй башлай. Әгәр түрәләр дингә килһә, коррупция бөтә, иҙән йыуыусы килһә, таҙалыҡ арта…\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, күптәр үҙен генә белә. Үҙе мәсеткә йөрөй, балалары, яҡындары йөрөмәй. Уларҙы намаҙға баҫтырыуҙы ситкә ҡуя, “үҙҙәре килер әле,” ти. Яҡындарыңды дингә өндәүҙең сауабы ҙур икәнен күптәр белмәй, ҡайһылары быны аңлап та еткермәй. Ә пәйғәмбәребеҙ, ғәләйһис-сәләм, әйткән бит:\nمن أسلم على يديه رجل دخل الجن\n“Кемдең ҡулынан (дәғүәтенән) исламға берәйһе керһә, йәннәткә керер”. Ожмахҡа кереүҙең юлы шул! Хәҙер белдегеҙ, тырышығыҙ. Кемде лә булһа мәсеткә ылыҡтырырға тырышығыҙ! Ҡулынан тотоп, мәсеткә килтерегеҙ, үҫеп, наркоманға, эскесегә әйләнгәс, һуң булыр…


Өфөлә эш хаҡы буйынса бурыстар арта | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n22 January 2016 — 17:07\nУл үткән йыл менән сағыштырғанда 33 милион һумға күтәрелгән. 24 ойошманың хеҙмәткәрҙәренә эш хаҡын тотҡарлауы, йә иһә бөтөнләй түләмәүе асыҡланған. Өфө ҡала хакимиәтендә үткән кәңәшмәлә бурыслы ойошмалар етәкселәре менән бик ҡаты һөйләшеү булды. Контроль-күҙәтеү органдары ғына түгел, хеҙмәт хаҡы алмаусылар ҙа бурыслыларҙан яуап көтә. Тик ни өсөндөр ултырышҡа саҡырылған 7 ойошманың өсөһө килеүҙе кәрәкһеҙ, тип тапҡан. Өфө металл-пластик әйберҙәр етештереү заводы ла бөлгөнлөккә төшкән. Унда медицина техникаһы, мөмкинлектәре сикләнгән һәм сирлеләр өсөн реабилитациялау әйберҙәре етештерелгән. Хеҙмәт хаҡын түләй алмаусы ойошмаларҙың күбеһе төҙөлөш тармағынан. Уларҙың етәкселәре бурыстарын төҙөлөштә өлөшләтә ҡатнашыусылар иҫәбенә ҡаплау мөмкин, тип фаразлай. Тик ундай шарттарҙа тағы ла алданыусылар барлыҡҡа килеү ихтималлығы ла арта. Ойошманың тотороҡло эшләүе тәү сиратта етәксенең оҫталығына һәм инвесторҙарға бәйле. Өфөлә бөлгөнлөк хәлендә ҡалған һәм эштәрен яйға һалған предприятиелар ҙа бар. Айырым эш биреүселәр күҙ буяу менән шөғөлләнә. Улар тапшырған документтарҙа эш хаҡы буйынса бурыс бөтөнләй юҡ. 150 млн. һумдан ашыу түләнмәгән хеҙмәт хаҡының барлығы тик хеҙмәткәрҙәрҙең дәүләт органдарына мөрәжәғәт итеүе һөҙөмтәһендә генә асыҡланған. Ултырышҡа саҡырылғандар араһында 2011 йылда уҡ эш хаҡы буйынса бурыстары булыуы теркәлгән ойошмалар бар. Бурыс күләме 1 млн алып 16 млн-ға тиклем иҫәпләнә. Был хәлдең төп сәбәптәре — дебет бурыстары, атап әйткәндә, заказ биреүсенең башҡарылған эш өсөн түләмәүе, шулай уҡ, эш күләменең кәмеүе һәм төп бурыстарҙың береһе – аҡсаны дөрөҫ йүнәлтмәү, тип һанай комиссия ағзалары һәм артабан да бурыслыларҙы контролдә тотасағын белдерә.


Материалы за 21.08.2008 » Архив газеты "Йәшлек"\n10 МЕҢ ҺУМЛЫҠТАР БУЛМАЯСАҠ\nҠайһы бер мәғлүмәт сараларында, Рәсәй банкыhы 10000 һумлыҡ аҡса сығара башлай, тигән хәбәр таралғайны.\nӘммә Рәсәй банкыһының тышҡы һәм йәмәғәтселек бәйләнештәре департаменты был яңылыҡты кире ҡаға. Банкының директорҙар советы был мәсьәлә буйынса бер ниндәй ҙә ҡарар ҡабул ителмәүен белдерә\nавторы: Нур | 21 августа 2008 | Фекерҙәр (0) | Тотош уҡырға\n«Баҫма һүҙенә ышанысыбыҙ көслө!» Яңылыҡтар » Конкурстар\nЙылдың икенсе яртыһына гәзитебеҙгә яҙылыусылар араһында ойошторолған «Йәшлек»-фараз» конкурсының бер еңеүсеһе – Ғәйнизар Ураҙбахтина – Әбйәлил районының Әбделмәмбәт ауылында йәшәй. Ҡыҙыу бесән мәлендә кешене көндөҙ өйөндә тотоуы ҡыйын булыр тип, Әбделмәмбәткә һуң ғына барып еттек.\n– Беҙ эҙләгән еңеүсебеҙ ошо апайҙыр әле, – тип, кирбес йорт янында бәләкәй баланы коляскала йөрөткән ҡатынға ҡарап, үтә бирҙек тә, шунда һикерешеп уйнаған ҡыҙҙарҙан Ғәйнизар апайҙың ҡайҙа йәшәүен һораныҡ.\nПАРЛАМЕНТ БИНАҺЫНДА ЯНҒЫН\nМысырҙа Каир ҡалаһының уртаһында урынлашҡан парламент бинаһында янғын сыҡҡан.\n13 кеше зыян күрә. Янғын сығыуҙың сәбәбе – электр сымының төҙөк булмауы. Рәсми сығанаҡтар янғындың теракт акцияһы булыуын кире ҡаға. Парламенттың ике палатаһы ла әле каникулда. Ут бинаның ике ҡатын ялмап ала, һөҙөмтәлә архив һәм бер нисә ултырыш залы зыян күрә.\nМӘКТӘПКӘ – ҠОРАЛ ТОТОП...\nАмериканың Техас штатындағы Харролд округының мәктәп хеҙмәткәрҙәренә һәм уҡытыусыларға, үҙ-үҙен һаҡланыу йәhәтенән, ҡорал йөрөтөргә рөхсәт бирелгән.\nӘммә бының өсөн уҡытыусылар рөхсәт ҡағыҙы алырға һәм кризислы хәлдәрҙән сығыу юлдарын өйрәнеү курсы үтергә тейеш. Бынан тыш, уларға пуля ситкә тайпылмай торған махсус патрондар ҡулланыу кәрәк буласаҡ. Быға тиклем Америкала мәктәптә ҡорал йөрөтөү тыйыла ине.\nИнвестицион үҫеш өҫтөнлөгө Иҡтисад\nФедераль эксперттар фекеренсә, Башҡортостан – Рәсәйҙең инвестициялар йәлеп итеү өсөн ҙур потенциалға эйә, иң үҫешкән төбәктәренең береhе. Бында төбәк инвесторҙары менән үҙ-ара бәйләнештә лә, сит инвесторҙар йәлеп итеү буйынса ла уңышлы эш алып барыла.\nИГЕН – ИКЕ МИЛЛИОН ТОННА Яңылыҡтар\nБашҡортостанда ашлыҡ һәм ҡуҙаҡлы культураларҙы баҫыуҙарының яртыһынан күберәк майҙандан йыйып алған хужалыҡтар күбәйә. Улар иҫәбендә – Көйөргәҙе (67 процент), Мәләүез (64), Нуриман (61), Саҡмағош (59), Стәрлетамаҡ (54), Ғафури (52) райондары. Дөйөм алғанда, республика буйынса уңыш баҫыуҙарҙың 45 процентынан йыйылған. Был күрһәткес 775 мең гектар майҙанды тәшкил итә, былтырғы ошо осор менән сағыштырғанда, уңышы йыйылған баҫыу майҙаны 282 мең гектарға күберәк.\nӘфәнделәр, ауыҙығыҙға бал да май, Йәшәгәндәй төҫлө хәҙер беҙ ҙә бай Яңылыҡтар » Тормош юлдары ҡатмарлы\nБәндә тигәнең ғүмере буйы кемдеңдер ярҙамына, мәрхәмәтенә мохтаж булып йәшәй. Сабый сағында ата-әсә күҙенә ҡарап торһа, үҫә башлағас, мәктәпкә, тиңдәштәренә, күрше-тирәһенә, туғандарына таяна. Донъя шулай ҡоролған. Һәр кеше бар аңлы ғүмерендә тағы ла бер терәккә, үрҙә һаналған таяныстарҙан күпкә ҡеүәтлерәгенә һәм көслөрәгенә – дәүләткә ышанып, уға ышыҡланып көн итә. Әммә бер илдә лә хөкүмәткә беҙҙәге кеүек Аллаға ҡарағандай ҡарамайҙар, халыҡ һүҙе алдынғы илдәрҙә һәр саҡ һүҙ була, хөкүмәт халыҡ өсөн эшләй, ә Рәсәйҙә, киреһенсә.\nСаакашвили менән Гитлер бер-береhенә оҡшаш Сәйәсәт\nКөньяҡ Осетияла хәрби хәрәкәттәр тамамланыу менән Грузияның рәсми танылмаған суверенлы республика территорияһында ниндәй вәхшилек ҡылыуы күләме әкренләп төҫмөрләнә бара.


Уфа | БСТ: Башҡорт дәүләт аграр университетында дөрөҫ туҡланыу фестивале үтте - БезФормата.Ru - Новости\nБСТ: Башҡорт дәүләт аграр университетында дөрөҫ туҡланыу фестивале үтте\nБСТ. Был сарала төрлө фаст-фудтарға һәм башҡа организмға зыян килтерерҙәй ризыҡтарға урын юҡ. Аш тәмле, түбән калориялы һәм иң мөһиме файҙалы булырға тейеш. Сарала Башҡорт дәүләт аграр университетының аҙыҡ технологиялары факультеты йәштәре үҙҙәре уйлап сығарған рецепт буйынса аҙыҡ тәҡдим итергә тейеш ине.\nФестивалдә юғары уҡыу йорто студенттары бойҙай менән кәтлиттәр, башҡорт шарабы, йылҡы һөтөнән эсемлек һәм башҡа үҙенсәлекле ризыҡтар әҙерләне. Өҫтәлдә япон урамалары ла, ҡоймаҡ, төрлө турамалар ҙа урын алды. Дөрөҫ туҡланыу фестивале йәштәрҙе киләсәктә организмға файҙалы яңы төр ризыҡтар бешерергә өйрәтеү, был йәһәттә ижади фекерләүгә йүнәлтеүҙе маҡсат итеп ҡуя. Фестиваль вузда беренсе тапҡыр уҙҙы, уны ойоштороусылар Рәсәй һәм Халыҡ-ара кимәлгә сығыуҙы күҙ уңында тота.


Төбәктә коммерцияға ҡарамаған ойошмаларҙың йәш лидерҙарын грантҡа ғариза яҙырға өйрәтәләр // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n8:27, 11 августа 2017 Йәмғиәт\nБашҡорт дәүләт медицина университетында республиканың коммерцияға ҡарамаған ойошмалары лидерҙарының «Президент гранттары фонды» төбәк үҫеш департаменты вәкилдәре менән осрашыуы үтә.\nОсрашыу темаһы – 2017 йылда граждандар йәмғиәтен үҫтереүгә Рәсәй Федерацияһы Президенты гранттарына конкурсҡа ғаризалар әҙерләү.\nБашҡортостан Дәүләт Йыйылышы ҡарамағындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһында хәбәр итеүҙәренсә, осрашыуҙа ҡатнашыусылар быйылғы йылдың ғаризалар тапшырыу шарттарын, яңылыҡтарын өйрәнәсәк. Департамент вәкилдәре ғариза тапшырыусыларҙың 2017 йылдың 31 июлендә иғлан ителгән тәүге конкурс һөҙөмтәләрендә ебәргән хата өлгөләрен килтерәсәк.\n«Президент гранттары фонды» төбәк үҫеш департаменты етәксеһе Наталья Әлиева быйыл тәүге грант конкурсына тәҡдим ителгән проекттарҙың бойондороҡһоҙ экспертизаһын үткәреү һөҙөмтәләре тураһында һөйләйәсәк.\nСараның ойоштороусыһы – Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай ҡарамағындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһы.\nОсрашыу 16 августа үтә, сара иртәнге сәғәт 12-лә башлана.\nТеги: йәштәр палатаһы,гранттар,коммерцияға ҡарамаған ойошмалар


Донъя фольклориадаһы Өфөлә үтәсәк\nРәсәй президенты Владимир Путин VI Бөтөн донъя фольклориадаһын Башҡортостанда үткәреү тураһында указ сығарҙы. 2020 йылда уны Рәсәйҙә уҙғарырға хәл ителгәйне, ә Мәскәү уны ойоштороусы һәм үткәреүсе итеп Өфөнө һайланы. Европа менән Азия ҡитғалары сигендә ятҡан, күп милләттәр татыулыҡта йәшәгән республиканың ШОС һәм БРИКС һымаҡ донъя күләмендәге саралар ойоштороу тәжрибәһе барлығы ла иҫәпкә алынғандыр. Бөтөн донъя фольклориадаһы тәүге тапҡыр 1996 йылда Голландияла уҙа. Аҙаҡ ул Японияла, Венгрияла, Көньяҡ Кореяла һәм Мексикала үтә. Унда ғәҙәттә 60 – 80 илдән 3 меңгә яҡын кеше ҡатнаша. Сара Рәсәй мәҙәниәт министрлығы ҡанаты аҫтында ойошторола.


ѲМӘГӘ СЫҒАЙЫҠ, ДУҪТАР! » "Урал" гәзите\nБашҡортостан Хөкүмәте биләмәләрҙе таҙартыу, төҙөкләндереү һәм йәшелләндереү буйынса экологик өмәләр үткәреү тураһында ҡарар ҡабул итте.\nӨмәләр 11 апрелдән 16 майға тиклем дауам итәсәк. Тәүге яҙғы өмәләр 11 апрелдә ойошторолдо. Республика буйынса сарала 320 меңгә яҡын кеше ҡатнашҡан, 11 мең тонна ҡаты ҡалдыҡтар йы- йылған. Белорет муниципаль районы хакимиәте лә Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығы уңайынан төҙөкләндереү, таҙартыу эшенә иртә яҙҙан тотоноуҙы бурыс итеп ҡуйҙы һәм тораҡ пункттарҙың биләмәләрен таҙартыу һәмтөҙөкләндереү буйынса экологик ѳмәләр ойошторҙо.\nУны район-ҡаланың барлыҡ предприятиелары, ойошмалары хеҙмәткәрҙәре, урта махсус белем биреү, юғары уҡыу йорттары студенттары хуплап күтәреп алды һәм экологик өмәгә сығып, тирә-яҡты сүп-сарҙан таҙартты. Ѳмәләге йәштәрҙең кәйефен, фекерҙәрен белеү ниәтендә аэропорт участкаһына юлландыҡ. Беҙҙе дәртләнеп эшләгән йәштәр ҡаршы алды.\n- Медицина колледжы студенттары төрлө күңел асыу сараларында ғына түгел, ә йәмәғәт эштәрендә лә ҙур әүҙемлек күрһәтә. Бындай сараларҙа улар һәр саҡ ҙур теләк менән ҡатнаша. Бѳгѳн дә үҙ теләгебеҙ менән аэропорт участкаһын сүп-сарҙан таҙартырға килдек, - тине класс етәкселәре Гѳлнара\nМѳхәмәтйәр ҡыҙы Усманова. Студенттар бер тауыштан: “Яратҡан ҡалабыҙҙы Бѳйѳк Еңеүҙең 70 йыллығы байрамына таҙартырға, матурларға тигән маҡсат ҡуйҙыҡ. Ѳмәгә ҙур теләк менән ҡушылдыҡ. Бындай ѳмәләргә йышыраҡ сығырға һәм тағы ла күберәк халыҡты йәлеп итергә кәрәк ине.\nБер-ике тапҡырҙан ғына файҙаһы булмаясаҡ. Экологик өмәләрҙә ҡатнашыусылар үҙ ҡулдары менән булдырған матурлыҡты артабан да һаҡлау яғында. Таҙалыҡ - беҙҙең киләсәк, ә киләсәгебеҙ үҙебеҙҙең ҡулда. Форсаттан файҙаланып, киләсәктә ҡалабыҙ аэропорты гѳрләп, эшләп китһен ине, тигән теләгебеҙҙе еткерәбеҙ”, - тине. Йәштәрҙең экологик өмәләрҙә ихлас ҡатнашыуы - ҡыуаныслы хәл. Был, бер яҡтан, тыуған еребеҙгә, ҡалабыҙға, илебеҙгә ҡарата патриотик рух тәрбиәләү булһа, икенсенән, улар үҙ ҡулдары менән булдырған матурлыҡты, таҙалыҡты баһаларға һәм ҡәҙерләргә өйрәнә. Афарин, йәштәр!


Етем һәм ҡарауһыҙ ҡалған сабыйҙарҙың йортона 100 йыл | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n03 июня 2021 — 12:41 ГТРК «Башкортостан»\nШәһит Хоҙайбирҙн исемендәге Ғаилә тәрбиәһенә булышлыҡ үҙәге оло юбилейын билдәләне. Ҡасандыр беренсе һанлы республика балалар йорто исемен йөрөткән белем һәм тәрбиә учреждениеһында бихисап ҡыҙ һәм малайҙар үҫеп, белем алып үҙаллы тормошҡа аяҡ баҫҡан. Оло булһынмы улар, әллә йәштәрме – бөгөнгәсә дуҫлыҡ ептәрен өҙмәйҙәр. Балалар йортоноң 100 йыллыҡ юбилей кисәһендә лә килә алған һәр кеме ҡатнашты. Шәһит Хоҙайбирҙин 1921-ҙә ата‑әсәһе революция һәм Граждандар һуғышы йылдарында һәләк булған башҡорт ҡыҙ һәм малайҙары өсөн Өфөлә балалар йортон аса. Үҙ быуатында йорт бихисап үҙгәрештәр кисерә, уның исеме бер нисә тапҡыр алмашына. Шулай ҙа тәғәйенләнеше әле лә шул көйө – ата-әсә һөйөүенән мәхрүм бәләкәстәр өсөн ғаилә йылыһын алмаштыра алырҙай өлгөлө балалар йорто дәрәжәһен тотоу. Был балалар йортона килеп эләккән һәр ҡыҙ һәм малайҙың үҙ тарихы. Тыумыштан унда йәшәгәндәр ҙә бар. 100 йыл эсендә йорт 5545 бәләкәсте ҡурсалап үҫтергән. Бихисап йылдар элек балалар йортонан кемеһелер эшкә урынлашып, кемдәрелер уҡырға инеп таралышҡан ҡыҙ –егеттәр бөгөн апай-ағайҙар. Һәр хәтирәне ҡәҙерләп һаҡлай улар, һәр фото тураһында айырым хәлдәрҙе һөйләй. Башҡорт балаларының медиа-өләсәйе булған Альбина Хажим ҡыҙы ла әхирәттәре менән байрамға килгәйне. Әлеге ваҡытта Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге Ғаилә тәрбиәһенә булышлыҡ үҙәгендә 54 бала йәшәй. Улар менән эшләгән тәрбиәселәр, уҡытыусыларҙың хеҙмәте ҙур баһаға лайыҡ. Юбилей уңайынан үҙәктең алдынғы хеҙмәткәрҙәре маҡтау грамоталары, рәхмәт хаттары, исемдәр алды. Ә төбәк етәксеһе Радий Фәрит улы, үҙе тантанала була алмаһа ла, бүләккә автобус һәм еңел машина асҡыстарын биреп ебәргән. Тағы ла бик күп бүләктәр тапшырылды, ҡотлау һүҙҙәре яңғыраны. Был хәлдең шаһиты булыу бәхете оҙаҡ көттөрмәһен. Ә әлегә балалар ул йорттоң барлығына мохтаж. Ғаиләгә урынлаштырыуға әҙер ҡыҙ һәм малайҙар исемлеге лә асыҡ. Уларҙы ҡабул итергә әҙер йылы ҡосаҡтарҙың асылыуы мөһим.


'Ул әле лә сәфәрҙә'\nПресса ⇒ "Ул әле лә сәфәрҙә"\n"Ул әле лә сәфәрҙә"\nАвтор: Харис Шарипов/"Башҡортостан" гәзите\nТанылған йырсы Нәзифә Ҡадированы беренсе тапҡыр Үҙәк телевидение аша күрҙем. “Йыр менән тормош буйлап!” (“С песней по жизни!”) тип аталған Бөтә Союз конкурсы еңеүселәре концерты бара ине\nУл әле лә сәфәрҙә Танылған йырсы Нәзифә Ҡадированы беренсе тапҡыр Үҙәк телевидение аша күрҙем. “Йыр менән тормош буйлап!” (“С песней по жизни!”) тип аталған Бөтә Союз конкурсы еңеүселәре концерты бара ине. Алып барыусылар: “Рим Хәсәнов музыкаһы, Дим Дәминев һәм Мостай Кәрим һүҙҙәре. “Мандолина”, Нәзифә Ҡадирова йырлай, Өфө ҡалаһы”, – тип иғлан итте. Бик сибәр йәш йырсы, сәхнәләге баҫҡыстар буйлап бейей-бейей, урыҫ һәм башҡорт телендә матур сығыш яһаны. Йыр тамамланғас, зал алҡыштарға күмелде.\nНәзифә конкурста дипломант исеменә лайыҡ булды. Уның был еңеүенән һуң үҙебеҙҙең ижадсы өсөн ғорурлыҡ тойғоһо кисерҙем. “Мандолина” йыры уның визит карточкаһына әйләнде.\nӨфө сәнғәт училищеһында уҡыған сағымда “Башҡортостан ҡыҙы” журналы редакцияһы уҡыусылар менән осрашыуҙарға саҡыра ине. Нәзифә Ҡадирова менән шунда яҡындан таныштым. Йырлауыма ҡарата: “Һинең халыҡҡа оҡшай торған тауыш”, — тип баһа биргәйне. Уҡыуҙы тамамлап, Башҡорт дәүләт филармонияһына килгәс, үҙенең төркөмөнә эшкә алды.\nБиш йыл ижад иттем был данлыҡлы, татыу коллективта. Билдәле спортсы, администратор Ғабдрахман Фәйзрахман улы Ҡадиров һәр ваҡыт Рәсәйҙең төрлө төбәктәренә гастролгә алып сыҡты. Был бөйөк, шул уҡ ваҡытта ябай кеше менән осрашыуҙан күңелемдә тик яҡты хәтирәләр ҡалған. Ә сәхнә оҫтаһы Нәзифә Ҡадированан күп нәмәгә өйрәндем. Йыш ҡына мин сәхнәлә йырлағанда, шаршау янында сығышымды ҡарап, дәртләндереп торор ине. Үҙенең фиҙакәрлеге, тамашасыны ихлас яратыуы менән ул — йәш артистарға өлгө.\nБөгөн исемдәре илгә билдәле йырсылар Рөстәм Маликов, Фән Вәлиәхмәтов, Венер Абдуллин уның төркөмөндә ҡанат нығытты. Төрлө конкурс-фестивалдәрҙән һуң Нәзифә Ҡадирова бөтөн ил буйынса популярлыҡ яуланы.\n“Тамашасы эркелеп йөрөнө концерттарыма. Өфөнөң мәҙәниәт һарайҙарында бер көндә икешәр, өсәр концерт бирә инем. Йыл һайын Мәскәүҙә унар көн эшләнем. Бик күп тапҡыр Урта Азия республикаларында, Рәсәйҙең төрлө төбәктәрендә шығырым тулы залда йырланым”, — тип хәтерләй ул. Ҡайҙа ғына булмаһын, Нәзифәне һәр ерҙә көтөп алалар, алҡышлайҙар, сәскәгә күмәләр. Шулай уҡ сит илдәрҙә лә йыш була йырсы. Элек администратор булып эшләгән Нәфҡәт Шәрипов: “Нәзифә бер гастроленән генә лә барлыҡ филармония хеҙмәткәрҙәренә эш хаҡы бирерлек килем алып ҡайта ине”, — ти.\nНиндәй генә дан-шөһрәт ҡаҙанмаһын, Нәзифә Жәүәт ҡыҙы, ҡайһы берәүҙәр уйлағанса, һауалы түгел, ә ябай, ярҙамсыл һәм ихлас кеше булып ҡалды. Төп хеҙмәтенән тыш, йәмәғәт эштәрен дә алып барҙы. Филармонияның профсоюз комитеты рәйесе лә, ҡала Советы депутаты ла булды. Әлеге ваҡытта – филармонияның ветерандар советы рәйесе: кемдеңдер торлаҡ мәсьәләһен хәл итеште, мохтаждарға матди ярҙам бүлде. Артистарыбыҙ, шул иҫәптән мин дә, уның ярҙамын күрҙек.\nТормош юлында күп юғалтыуҙар кисерҙе Нәзифә ханым. Ире — бөйөк мотоуҙышсы, концерттарҙы ойоштороусы Ғабдрахман Ҡадиров йәшләй генә донъянан китеп барҙы. Ата-әсәһе лә баҡыйлыҡҡа күсте. Байтаҡ йылдар бергә ғүмер кисергән бейеме Ғәсимә инәй ҙә вафат булды. Ә йөрәген иң әрнеткәне — берҙән-бер ҡыҙы Гүзәлдең, ике бәләкәй балаһын ҡалдырып, ҡаты сирҙән вафат булыуы. Хәҙер инде Нәзифә өләсәйҙәре ҡарамағындағы Елизавета менән Данил да үҫеп килә. Ейәне баш ҡалабыҙҙың 35-се мәктәбендә уҡый, ҡаяға үрмәләү спорты менән шөғөлләнә. Олатаһы кеүек данлыҡлы спортсы булмаҡсы. Ейәнсәре иһә — музыкант: фортепьяно буйынса махсус колледжда белем ала. Балаларҙың барлыҡ хәстәре – өләсәйҙәре иңендә. Ниндәй генә тормош ауырлыҡтары булмаһын, йырсы һаман да ижад итергә көс таба, яңы йырҙар өҫтөндә эшләй, гастролдәргә сыға.\nЗаманында, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһына тәҡдим ителгәнендә, комиссия ағзаһы Радик Гәрәев: “Нәзифә Ҡадирова башҡорт эстрадаһында революция яһаны”, — тигәйне. Дөрөҫ, тап ул башҡорт эстрада йырын ил кимәленә сығарҙы. Сәхнәлә заманса ҡыйыу алымдар, хәрәкәттәр менән сығыш яһай башланы. Йырҙан ул бәләкәй спектакль яһаны. Яңылыҡты һәммәһе лә ҡабул итеп бармай, әлбиттә. Әммә йырсы һаман да эҙләнеүен дауам итә. Рим Хәсәнов, Роберт Ғәзизов, Нур Дауытов, Роза Сәхәүетдинова, Салауат Низаметдинов, Ғәзиз Дәүләтбирҙин, Илшат Хәлилов һәм башҡа композиторҙарҙың йырҙарын беренсе булып ул башҡарҙы. “Мандолина”, “Уяныр сәскәләр”, “Сейәлетау”, “Һағындым шулай”, “Ниңә һин йырым түгел?” кеүек йырҙар популяр булып китте, халыҡ араһында таралды. Уның репертуарында халыҡ йырҙары ла ныҡлы урын алды. Башҡа төр жанрҙарға ла ҡыйыу тотондо. Салауат Низаметдинов уның өсөн рок-опера яҙҙы. “Звезда любви” (“Мөхәббәт йондоҙо”) музыкаль әҫәрендә Әсә образын уңышлы башҡарҙы Нәзифә. Шул уҡ авторҙың “Половинки” моно-спектакле лә тамашасы өсөн яңылыҡ булды.\nУн ете генә йәшендә профессиональ сәхнәгә аяҡ баҫҡан йырсы һаман да дәртләнеп ижад итә. Танылған музыкант, Башҡортостандың халыҡ артисы Ғәли Алтынбаев менән яңынан-яңы программалар өҫтөндә эшләй. Төрлө тематик концерттар менән мәктәп уҡыусылары алдында ла сығыш яһай. Өфөнөң бер мәктәбендә концерт алдынан балалар яныма килеп: “Ысынлап та, Нәзифә Ҡадирова үҙе киләсәкме?” — тип һорағайны. Йырсыны бәләкәстәрҙең дә белеүенә аптыраным. Бөйөк Еңеүгә бағышланған әҫәрҙәрҙән торған концертты уҡыусылар бик яратып ҡабул итте, автографтар алды, йырсының тағы килеүен һораны.\nУчалы районының Ахун ауылы ҡыҙы Нәзифә Жәүәт ҡыҙы Ҡадирова ҡырҡ биш йылға яҡын ижад юлында ҡайҙа ғына булманы ла ҡайҙа ғына сығыш яһаманы икән! “Рәсәйҙең һәм Татарстандың атҡаҙанған”, “Башҡортостандың халыҡ артисы” тигән маҡтаулы исемдәре лә, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы ла, Халыҡтар дуҫлығы ордены ла — уның күп йыллыҡ фиҙакәр хеҙмәтенә лайыҡлы баһа! Легендар йырсыға артабан да ижади ҡаҙаныштар, йырлы юлдар теләйем!\nйырсы, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың


Хәбәрҙәр: Алжир: Ин-Аменасҡа һөжүм иткән 5 кеше ҡулға алынған.\nАлжир: Ин-Аменасҡа һөжүм иткән 5 кеше ҡулға алынған.\nАжирҙың именлек көстәре Ин-Аменас газ комплексына һөжүм итеүселәрҙең бишәүһен ҡулға алған. Был хаҡта Алжирҙың киң мәғлүмәт саралары хәбәр итте. Исламистарҙың өсәүһе ҡасҡан. Боевиктар аманаттарҙы тотҡан комплекс эсендә полицейскийҙар һәләк булған 25 кешенең кәүҙәһен тапҡан.\nЙәкшәмбегә ҡарай төндә Алжирҙың именлек көстәре хеҙмәткәрҙәре урындағы 685 һәм 107 сит ил эшсеһен азат иткән.\n“Әл-Ҡаиҙә”менән бәйле төркөм башлығы Мохтар Бельмохтар белдереүенсә, аманаттар алыуҙы “Әл-Ҡаиҙә” ойошторған. Ул Францияны Малиҙағы исламистарға авиаһөжүмде туҡтатырға саҡырҙы. Видео интернетта донъя күрҙе.\nОперация барышында арыу ғына ҡорал арсеналы тартып алынған. Полиция ҡул пулеметтары, автоматтар, минометтар, гранаталар тапҡан. Алжир спецназы боевиктар һөжүменә дусар булған комплекста иҫән ҡалғандарҙы эҙләй.\nҺөжүм шаршамбы була. Боевиктар, ҡулға төшкән аманаттарҙы Малиҙағы хәрби операцияны туҡтатыу маҡсатында файҙаланып, халыҡ- ара йәмәғәтселеккә баҫым яһарға ниәтләгән. Штурм барышында күп аманаттар һәләк булған, уларҙың иҫәбе асыҡлана. Һөжүм итеүселәрҙән 32 кеше үлгән.


“УЛАР БАШҠОРТОСТАНДЫҢ БУЛАСАҠ ЭЛИТАҺЫН ТӘРБИӘЛӘЙ”\n5 Февраль 2021, 10:14\nБашҡортостан Башлығы Радий Хәбиров Өфөнөң “Сағыу” биҫтәһендә урынлашҡан 202-се полилингваль балалар баҡсаһында һәм 162-се “Смарт” полилингваль мәктәбенең “IT-Куб” балаларға һанлы белем биреү үҙәгендә булды, тип хәбәр итә «Башҡортостан ҡыҙы».\nҒинуар уртаһында эш башлаған 202-се балалар баҡсаһы 180 урынға иҫәпләнгән. Бында бәләкәстәр рус, башҡорт, инглиз телдәре нигеҙҙәрен өйрәнә. Дәрестәр уйын элементтары менән алып барыла. Артабан балалар тел өйрәнеүҙе ошо уҡ биҫтәлә урынлашҡан 162-се мәктәптә дауам итә аласаҡ.\nБалалар баҡсаһында кескәйҙәр өсөн бар шарттар булдырылған. Ул “Демография” милли проектының “Ҡатын-ҡыҙ мәшғүллегенә булышлыҡ – өс йәшкә тиклем балалар өсөн мәктәпкәсә белем биреү шарттары булдырыу” төбәк проекты сиктәрендә төҙөлгән, тип хәбәр итә Өфө ҡала хакимиәтенең матбуғат хеҙмәте.\n162-се “Смарт” полилингваль мәктәбенең “IT-Куб” балаларға һанлы белем биреү үҙәге 2020 йылда “Мәғариф” милли проекты сиктәрендә асылған. Уны булдырыуға 13,2 миллион һум аҡса йүнәлтелгән.\n“IT-Куб” – уҡыусыларға өҫтәлмә белем биреүҙең яңы форматы. Уның маҡсаты – мәғлүмәти һәм телекоммуникацион технологиялар өлкәһендә көнүҙәк һәм кәрәкле белемде, оҫталыҡты, компетенцияларҙы тиҙ үҙләштереү.\n“IT-Куб” үҙәгенә түләүһеҙ 450 бала йөрөй ала. Әлегә 200 уҡыусы яҙылған. Буласаҡ программистар йыйыу дауам итә, бында бөтә Өфө мәктәптәренән уҡыусыларҙың шөғөлләнеү мөмкинлеге бар. Радий Хәбиров программалау, кибергигиена, системалы администрациялау, мобиль эшкәрмәләр, виртуаль ысынбарлыҡ лабораторияларын ҡараны, уҡыусылар һәм уҡытыусылар менән аралашты.\n2022 йыл аҙағына тиклем Башҡортостанда туғыҙ “IT-Куб” булдырыласаҡ. Был күрһәткес буйынса республика – Рәсәй буйынса алғы өс төбәк иҫәбендә.\n– Федераль конкурста еңеп алған бик ҡыҙыҡ проект был, – тине Радий Хәбиров. – Республикала өс полилингваль мәктәп бар һәм уларҙың үҫешеүе беҙҙең өсөн мөһим. Бындай учреждениелар һәр саҡ беҙҙең иғтибар үҙәгендә, сөнки улар Башҡортостандың буласаҡ элитаһын тәрбиәләй.\nФото – Өфө ҡала хакимиәтенең матбуғат хеҙмәте.


13 июля 2016 — 15:54\nБөгөн Италияла пассажир поезы һәләкәте ҡорбандарын иҫкә алалар. Кисәге фажиғәлә кәм тигәндә 12 кеше һәләк булған. Яҡынса мәғлүмәттәр буйынса, Бари һәм Барлетта ҡалалары араһында ике поез да бер үк юлдан ҡапма-ҡаршы килгән.\nГерманияла ҙур ғауға сығырға тора. Илдең махсус хеҙмәттәре Европа берлеге һәм НАТО илдәре етәкселәренең телефондан һөйләшкәндәрен тыңлаған. Европа һәм төнъяҡ альянс дипломаттары артынан күҙәтеү айырыуса ныҡ булған.\nБелоруссияның Витебск өлкәһенән ҡойон үткән. Көслө ел бик күп йортто емергән. 8 ауыл һәм ҡасаба утһыҙ ҡалған. Елдең тиҙлеге секундына 16 метрға еткән.\nРәсәйҙең билдәле сәйәхәтсеһе Федор Конюхов Жюль Верн геройҙарының батырлығын ҡабаламаҡсы. Ул һауа шарында биш аҙнала түгел, ике аҙнала ер тирәләй осоп сығырға ниәтләй. Шарҙы тейешле бейеклектә тотоу өсөн төн һайын пропан яндырырға кәрәк буласаҡ.


Киләсәккә ышаныс менән бағабыҙ » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Киләсәккә ышаныс менән бағабыҙ\nКиләсәккә ышаныс менән бағабыҙ 30.05.2015 // Йәмғиәт\nРеспубликабыҙҙың көньяғында урынлашҡан Мәләүез районы тәбиғәтенең матурлығы менән һоҡландыра. Күркәм төбәктә 86 меңдән ашыу кеше йәшәй. Райондың ҡабатланмаҫ биҙәге булған “Башҡортостан” милли паркына, Нөгөш һыу һаҡлағысына ял итергә республикабыҙҙан ғына түгел, күрше өлкәләрҙән дә күпләп киләләр.\nБөгөн бәрәкәтле Мәләүез ерендә ҙур тантана – һабантуй. Ниндәй кәйеф, уңыштар менән ҡаршылай улар халыҡ байрамын? Район хакимиәте башлығы Малик Шакир улы Вахитов “Башҡортостан” гәзитенә ошолар хаҡында һөйләне. Һүҙ – уға:\n– Мәләүез уңған игенселәре, тырыш малсылары менән данлыҡлы. Быйылғы байрамды ла матур һөҙөмтәләр менән ҡаршылайбыҙ. Яҙғы сәсеү барлыҡ хужалыҡтарҙа ла тиҙ һәм сифатлы башҡарылды.\nБарлыҡ хеҙмәт коллективтарының – хакимиәт, бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ, дәүләт учреждениелары, профсоюз, ветерандар ойошмаларының берлектәге эшмәкәрлеге республика үҫешенә лайыҡлы өлөш индерә. Ауыл эшсәндәренең Башҡортостанда тәүгеләрҙән булып заманса технологияларҙы, алымдарҙы ҡулланыуы ҡоролоҡ йылдарында ла яҡшы уңыш алырға ярҙам итә. Иген, көнбағыш, шәкәр сөгөлдөрө, ит һәм һөт етештереү буйынса район төбәктә алдынғылар иҫәбенә инә. Былтыр район буйынса етештерелгән продукция күләме 13 миллиард һумға етте. Ауыл хужалығында тулайым продукция кимәле 4,9 миллиард һум тәшкил итте. Былтыр хужалыҡтарға 270 миллион һумлыҡ, ә быйылғы биш айҙа 55 миллион һумлыҡ техника, һуңғы ике йылда 30 иген йыйыу комбайны һатып алынды. Әлбиттә, уларҙың бер ни ҡәҙәр өлөшөн дәүләт субсидия формаһында кире ҡайтара. Республикабыҙ Хөкүмәтенең Дипломына лайыҡ булыуҙы ошо уңыштарыбыҙға ҙур баһа тип ҡабул итәбеҙ.\nСалауат исемендәге крәҫтиән (фермер) хужалығында яңы ашлыҡ таҙартыу һәм киптереү комплексы сафҡа инде. “Ашҡаҙар”ҙа, “Старт”та шундай уҡ объекттар төҙөлә, ә “Иҙел”дәгеһе ремонтлана. Былтыр Мәләүез ерендә үткәрелгән “Баҫыу көнө” республика семинар-кәңәшмәһенә Башҡортостандың төрлө төбәктәренән меңдән ашыу кеше килде. Республика Башлығы Рөстәм Хәмитов, министрлыҡтар, ведомстволар вәкилдәре, ғалимдар, ауыл хужалығы предприятиелары етәкселәре уның юғары кимәлдә ойошторолоуын, төбәктә ер эшкәртеүҙең сифаты яҡшы булыуын, бындай сараларҙың агросәнәғәт комплексын үҫтереүгә яңы һулыш биреүен билдәләне.\nБыйыл район эшсәндәре сәсеүҙе 70 мең 700 гектарҙа башҡарҙы. Әле баҫыуҙарҙа ҡый үләндәренә һәм ҡоротҡостарға ҡаршы көрәш бара.\nБиш айҙа барлыҡ төр агросәнәғәт комплексы предприятиелары көсө менән 15 мең тонна ит етештерелде. Шуның 80 проценты Мәжит Ғафури исемендәге ҡошсолоҡ комплексы өлөшөнә тура килә. Йәнә мең ярым кеше эшле, аҡсалы булды, район ҡаҙнаһы тулылана. Был комплекс бөгөн төбәктең киләсәген билдәләй тип әйтер инем. Ит буйынса “Дружба”, һөт һауыуҙа Салауат исемендәге хужалыҡтарға етеүсе юҡ.\n“500 ферма” республика программаһын һөҙөмтәле файҙаланабыҙ. Ошо уңайҙан 11 малсылыҡ бинаһы төҙөлдө, бәғзеләре яраҡлаштырылып эшләнде. Әле был программала дүрт хужалыҡ ҡатнаша. Крәҫтиән (фермер), шулай уҡ шәхси хужалыҡтар үҫешә, ғаилә һөтсөлөк фермалары барлыҡҡа килә.\nӘлбиттә, өлгәшелгәндәр менән генә хушһынып ҡалырға йыйынмайбыҙ. Квалификациялы белгестәргә ихтыяж ҙур, шуға ла эшселәр әҙерләү, булғандарын ҡабаттан уҡытыуға етди иғтибар бүлергә кәрәк.\nХалыҡтың хеҙмәт һөйөүсәнлеге – уңыштарыбыҙҙың төп нигеҙе. Сәнәғәт предприятиеларының, ауыл хужалығының, ҡулланыусылар баҙарының һәм эшҡыуарҙарҙың тотороҡло эшмәкәрлеге киләсәккә ышаныс тыуҙыра. Быйыл биш айҙа 5,5 миллиард һумлыҡ продукция етештерелде (2014 йылдың ошо осоронан 5 процентҡа күберәк), бюджет үҙебеҙҙең табыш иҫәбенә 100 процентҡа тулыланды. Былтыр инвестиция күләме 4 миллиард һум булһа, быйыл уны 4,2 миллиард һумға еткерергә уйлайбыҙ.\nРайонда крәҫтиән (фермер) хужалыҡтары уңышлы эшләй. Бөгөн улар өлөшөнә һөрөнтө ерҙең – 27, барлыҡ тулайым ауыл хужалығы продукцияһының 10 проценты тура килә. Улар ҡошсолоҡ комплексы, һөт-консерва һәм ит комбинаты, шәкәр заводы, элеватор, “Клен” йәмғиәте кеүек етештереү предприятиелары менән тығыҙ һәм һөҙөмтәле эшләй. Районда бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ ныҡлы үҫешә.\nРеспублика Башлығы Рөстәм Хәмитов үҙенең Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға мөрәжәғәтнамәһендә граждандарҙың тормош сифатын яҡшыртыу иғтибар үҙәгендә булырға тейешлеген билдәләй. Районда был йәһәттән федераль һәм республика, шулай уҡ муниципаль маҡсатлы программалар уңышлы тормошҡа ашырыла. “Ауылды социаль үҫтереү” программаһына ярашлы 30 ғаилә фатир алды, ҡайһылары үҙҙәре төҙөнө.\nРеспублика Хөкүмәте ярҙамы, дәүләт программалары буйынса биш йылда Мәләүез ҡалаһында күп ҡатлы 62 йортҡа капиталь ремонт үткәрелде. Бер нисә социаль объект файҙаланыуға тапшырылды: 110 урынлыҡ балалар баҡсаһы, Ергәндә бассейн, күп функциялы спорт майҙансығы. Ҡалала 7-се урта мәктәпкә, Воскресенск һәм Дәүләтҡолдағы клубтарға капиталь ремонт эшләнде, “Магнит” ҙур сауҙа үҙәге сафҡа инде. Әле “Аҡбуҙат” магазины бинаһын төҙөкләндереү, Һыртлан, Воскресенск, Александровка ауылдарында магазиндар асыу күҙаллана.\nМәләүездә яңы биҫтәгә нигеҙ һалынды, Тамъян ауылында комплекслы төҙөлөш башланды. Инвалид бала тәрбиәләгән, ишле һәм йәш ғаиләләргә айырыуса ярҙам күрһәтелә, шәхси йорт төҙөү өсөн 900 ер участкаһы бүленде, 30 йәш ғаилә торлаҡ алыуға, төҙөүгә дәүләт ярҙамын файҙаланды. Коммуникация селтәрҙәрен яңыртыуҙы, яңы биҫтәләр төҙөүҙе, ауыл һәм ҡалаларҙы төҙөкләндереүҙе дауам итәбеҙ. Мәғариф, һаулыҡ һаҡлау, мәҙәниәт, спорт өлкәһендә ҡыуаныслы һөҙөмтәләр бар. Рәсәйҙә генә түгел, сит илдәрҙә лә уңышлы сығыш яһаған, танылыу алған талантлы йәштәребеҙҙең булыуы ҡыуандыра. Әсәлекте һәм балалыҡты яҡлау, граждандарҙың хәүефһеҙлеген тәьмин итеү буйынса ла байтаҡ мәсьәләләр хәл ителде.\nБыйыл – Әҙәбиәт йылы. Был йүнәлештә йыл башынан матур саралар үткәрелә. Күптән түгел Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығын билдәләнек. Бөгөн районда 85 һуғыш, 500 хеҙмәт ветераны, 352 тол ҡатын йәшәй. Беҙ уларҙың һәр береһенә ярҙам күрһәтәбеҙ. Байрам алдынан ҡалалағы Дан монументы ремонтланды, ауыл хужалығы эшсәндәренә, тыл батырҙарына һәйкәл асылды, ветерандар аллеяһы булдырылды. Һуғышта ҡатнашҡандарға торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға адреслы ярҙам күрһәтелә. Һуңғы биш йылда 75 ветеранға, яуҙа һәләк булғандарҙың ҡатындарына 82 миллион һумлыҡ ярҙам бүленде.\nБыйыл Мәләүез районы ойошторолоуға – 85 йыл. Төбәктең иң олпат предприятиелары – һөт-консерва менән шәкәр заводтары үҙҙәренең юбилейын билдәләй. Башҡаларға һәр ваҡыт өлгө булған “Ашҡаҙар” крәҫтиән (фермер) хужалығы ла оло тантанаға әҙерләнә. Үҙҙәренең ошо тырыш хеҙмәте, яҡшы уҡыуы, йәмәғәтселек эштәрендә әүҙем ҡатнашыуы менән тыуған төйәгебеҙҙең сәскә атыуына ҙур өлөш индергән йәштәргә, хеҙмәтсәндәргә, ветерандарға ҙур рәхмәт белдерәм.