Зәки Әлибаев: Әҙәбиәттең ҡиблаһы үҙгәрмәй Йәки Ирәмәлгә менеү өсөн дә көс һалырға кәрәк\n14 Август 2018, 09:21\nӘҙәбиәттең киләсәгебеҙҙе ҡотҡара алырлыҡ көсө ҡалғанмы? Ошо һәм башҡа һорауҙарға танылған ғалим, әҙәбиәт ғилеме белгесе, тәнҡитсе, яҙыусы, журналист, филология фәндәре кандидаты, Башҡортостан Республикаһының Яҙыусылар союзы рәйесе Зәки Арыҫлан улы ӘЛИБАЕВ менән яуап табырға тырыштыҡ.\n“Бала саҡ уйындары сәмләнергә өйрәтте…”\n– Зәки Арыҫлан улы, һеҙ күп балалы ғаиләлә тыуып үҫкәнһегеҙ. Холҡоғоҙҙағы маҡсатҡа ынтылыш, тынғыһыҙлыҡ, эҙләнеүсәнлек бала саҡтан киләме?\n– Әлбиттә, бала саҡтан. Ғәҙәттә, ғаиләлә баш балаға иғтибар үтә лә көслө – һәр ваҡыт яңылыш аҙымдан ҡурсаларға ынтылалар. Ә бына кинйәләргә ундай тыйыуҙар ҡағылмай тиерлек. Минең менән дә шулай булды. Ниндәй уйын уйнарға теләйем – рәхәтләнеп шуны уйнаным. Хатта ниндәйҙер кимәлдә башҡаларға тыйылғаны ла миңә рөхсәт ителде. Мәҫәлән, ҡышын һарай ҡыйығынан көрткә һикереү. Берәү мотлаҡ имгәнер ине, мине Аллаһы Тәғәлә аралағандыр. Ә һуңғараҡ ҡайҙандыр моделен күсереп алып дуҫ малайҙар менән дельтаплан эшләгәйнек. Әлбиттә, осошобоҙ күп булһа бер нисә минут ҡына дауам иткәндер, шулай ҙа хәтерҙән мәңге юйылмаҫлыҡ ваҡиғаға әйләнде.\n– Бындайҙы тормошҡа ашырыу өсөн ныҡышмалылыҡ та кәрәк бит әле…\n– Эйе, үҙ һүҙлелек. Беҙҙең ҡатайҙар, бигерәк тә, Инйәр буйында көн итеүсе халыҡ үтә лә үҙ һүҙле. Атайым да шулай була торғайны. Кешегә был турала өндәшмәһә лә, алдына ҡуйғанды үтәмәйенсә тынысланманы. Минеңсә, тап ошо сифат бөгөн күптәребеҙгә етешмәй. Тормоштоң ваҡ мәшәҡәттәренә батмайынса алдыңа ҡуйған маҡсатыңа ынтылыу өсөн үҙ һүҙлелек кәрәк. Инйәрҙе йөҙөп сығыуҙа үҙ-ара ярышыу, туңа яҙғансы боҙҙа хоккей уйнау, сана менән тауҙың иң текә нөктәһенән шыуыу – мин генә түгел, беҙҙең осорҙағы бөтә ауыл малайҙары ошо уйындарҙы уйнап үҫте. Уларҙың һәр береһендә хәрәкәт һәм, иң мөһиме, сәм ятҡанлығын йылдар үткәс яҡшы төшөнәм.\n– Атай менән әсәй тәрбиәһе, моғайын, тормош юлында төп нигеҙ булғандыр…\n– Ете бала тәрбиәләнгән ғаиләлә тыуып үҫтем. Мин кинйә бала, был мәлдә апай һәм ағайҙарым күптән атай йортонан сығып киткәйне. Уларҙың ҡунаҡҡа ҡайтҡан ваҡыттары ғына хәтеремдә. Йәш араһы ла ҙур ғына. Ә тәрбиә – иң тәүҙә йәшәү рәүеше. Быны хатта психологтар ҙа билдәләй. Мәҫәлән, атайым 76 йәшенә тиклем бесән сапты. Ул бесән сапҡанда беребеҙ ҙә ҡыуышта ултырманы. Үҙе лә, әйҙә, бесән сабырға киттек, тип бер ваҡытта ла әйтмәҫ ине. Ҡышҡылыҡҡа утын әҙерләгәндә лә уның саҡырыуын көтмәнек. Ул заманда бүрәнәләрҙе ҡул бысҡыһы менән быса инек. Бөтәбеҙ ҙә лысма тиргә батып бергә эшләнек.\nБеҙҙең атай менән әсәй оло быуынға, тиңдәштәренә, балаларға ҡарата мөнәсәбәтте үҙ өлгөһөндә күрһәтер ине. Хатта малдарға ҡарата мөнәсәбәттәре лә айырым иғтибарға лайыҡ. Йәй бөтә малдар ҙа урам буйында. Атай атын туҡтатып, урамды арҡыры сығып барған себештәрҙе үткәреп ебәрә. Ябай ғына, әммә шул уҡ ваҡытта иҫ киткес тәрән мәғәнәгә эйә күренеш бит! Үҙем дә бала саҡтан йорт хайуандарын, ҡош-ҡортто яраттым. Улар менән кинәнеп аралашам, һәр береһенә исем ҡушам. Ҡолондо ҡулға эйәләштерәһең, бәрәстәргә “дрессировка” үткәрәһең, Аҡбайҙы санаға “егеп” йөрөйһөң.\nБеҙҙең ауылда бер ваҡытта ла урлашыу булмай торғайны. Нисек кемдер бындай хурлыҡҡа төшә ала – ауылдан сығып киткәс, быны хатта башҡа һыйҙыра алмай яфаландым. Бәрәңге сәскән ваҡытта күршенән көрәк алһаҡ, һуңынан ҡайҙа торған тап шул урынға алып барып һөйәр инек. Атай менән урманда йөрөгәндә лә ҡыуыштарҙа эленеп торған сәйнүкте алып сәй ҡайнатабыҙ ҙа, шунда кире элеп китәбеҙ. Ҡыуыш хужаһы ла быға бер ваҡытта ла асыуланмай. Былар бөтәһе лә шул тәрбиә бит. Бары атай менән әсәй беҙгә быны һүҙ менән түгел, ә үҙ өлгөһөндә күрһәтте.\nЙортобоҙҙа һәр ваҡыт радио һөйләп торҙо. Ваҡытлы матбуғат та күп килде. Беҙ үҙен бер тапҡыр ҙа күрмәгән журналистың ниндәй темаға мәҡәләләр яҙыуын, ҡайһы яҙыусының ниндәй әҫәрҙәр ижад итеүен белеп үҫтек. Шуныһы ҡыҙыҡлы, ул осорҙа тарихи ваҡиғалар тураһында мәғлүмәт бик аҙ булды. Әммә әзәйем (ҡартәсәйем) беҙгә XIX – XX быуаттағы ваҡиғалар тураһында һөйләй торғайны. Асҡан ауыҙыбыҙҙы ябырға онотоп тыңлайбыҙ. Әйткәндәй, иғтибарымды һәр ваҡыт уның камзулындағы көмөш тәңкәләр йәлеп итте. Баҡһаң, уны бала сағынан йыя башлаған, һәр тәңкәнең үҙ тарихы булған икән.\nҠатын-ҡыҙ иңендә йорт усағын ғына түгел, ә рухи нигеҙҙе һаҡлап ҡалыу бурысы ята. Ауылыбыҙҙа икмәк бер ваҡытта ла магазинда һатылманы, уны өйҙә бешерҙеләр. Ә күп балалы ғаиләлә уны көн аша тиерлек мейескә һалырға тура килә. Шул ваҡытта әсәйем беҙгә төрлө китаптар уҡый. Бынан һуң нисек китап уҡымаҫҡа һәм әҙәбиәт менән ҡыҙыҡһынмаҫҡа мөмкин инде?\nӘсәйем ауылдағы һәр бер ваҡиғаны тиерлек хәтерендә һаҡланы. Үҙе бер феноменаль күренеш инде. Мәҫәлән, элек баланың тыуған көнөн йыш ҡына хаталы теркәгәндәр, шуға ла дөрөҫөн әсәйемдән килеп һорай торғайнылар. Кем ҡайһы яҡлап беҙгә туған, кемдең һыйыры ҡасан быҙаулаған, партияның шул съезы ҡасан үткән – бөтәһен дә иҫендә тотто. Шуға ла белемгә ынтылышыбыҙ ҙа тап әсәйемдән күскәндер тип уйлайым.\n“Кисә кәртә тип уйлағандарым киләсәккә күпер булған”\n– Бөгөн ҡайһы берәүҙәр йәштәр әҙәбиәткә битараф тип белдерә. Һеҙҙең бала саҡта нисек ине? Әҙәбиәт донъяһына нисек килеп эләктегеҙ?\n– Әҙәбиәт иң тәүҙә мөғжизәле әкиәттәр донъяһынан башланалыр. Уйындан ғына торған тормошоңа әкиәт тылсымы килеп инә һәм күңелеңде яулап ала. Һуңынан “Башҡортостан пионеры”, ”Пионер” кеүек баҫмаларҙан тиҫтерҙәреңдең яҙмаларын уҡыйһың һәм үҙеңдә лә шундай теләк бөрөләнә. Бөтөнләй төҙөк булмаған һөйләмдәрҙән төҙөп ебәрелгән бәләкәй генә әкиәтеңә, йә иһә хикәйәңә Рәмил Йәнбәк, Марс Әхмәтшин, Зөһрә Ҡотлогилдина, Сафуан Әлибаев кеүек оло ағай һәм апайҙарҙан яуап хаты килеп төшә. Тап шул мәлдә һин ошо билдәле яҙыусыларҙың әҫәрҙәрен йотлоғоп уҡый башлайһың һәм был донъя ҡосағына сумаһың. Саҡ ҡына буш ваҡытың булыу менән ҡулыңа китап алырға ашҡынаһың.\nЭлек мәғлүмәт күпкә аҙыраҡ булды бит. Бер мәл “Ағиҙел” журналында Зәйнәб Биишеваның “Кәмһетелгәндәр” романынан өҙөктәр баҫылғайны. Шул етем ҡыҙҙы йәлләп йөрөгәнем хәтеремдә. Бына бит әҙәбиәттең тәьҫир көсө. Бөгөн йәштәрҙе буш ваҡытыңда китап уҡы тип өгөтләйбеҙ. Ә беҙ әҙәбиәтте уҡыу өсөн айырым ваҡыт бүлә инек. Шуныһы ла иғтибарға лайыҡ – класыбыҙҙағы 20-ләгән уҡыусының бөтәһе лә китап уҡыны. Шуға ла бер мине генә түгел, ә тотош быуынымды әҙәбиәт донъяһы ялмағайны. Мәҫәлән, иншаларҙы һәр ваҡыт бөтәбеҙ ҙә илһамланып һәм бер-беребеҙ менән ярышып яҙҙыҡ.\n– Башҡорт дәүләт университетын Ҡыҙыл дипломға тамамлағанһығыҙ: уҡыу еңел бирелдеме әллә был тырышлыҡ һөҙөмтәһеме?\n– Миңә уҡыу бер ваҡытта ла еңел бирелмәне. Ул осорҙа Башҡорт дәүләт университетында белем биреү тулыһынса рус телендә алып барылды. Башҡорт ауылынан яңы мәктәп тамамлап килгән минең кеүек 17 йәшлек егет һәм ҡыҙҙар өсөн бөтөнләй сит тел. Ә беҙ иһә лекция яҙыу ғына түгел, хатта семинарҙарҙа рус телендә сығыш яһарға тейешбеҙ. Әлбиттә, тырышаһың, әммә тәүге йылда лекцияларыңдың өстән бер өлөшөн төшөнә алһаң ярай! Былар барыһы ла тәүҙәрәк ниндәйҙер кәмһенеү комплексы барлыҡҡа килтерҙе. Әммә шул уҡ ваҡытта башҡаларға ҡарап күңел төпкөлөндә ниндәйҙер сәм дә уянды. Беренсе курстан һуң армияға саҡырыу килде. Төньяҡ флотта өс йыл хеҙмәт иттем. Бында ниндәйҙер тормош инаныстары бөтөнләй селпәрәмә килһә, икенселәре, киреһенсә, нығынды ғына. Тыуған яҡты һағынған мәлдә кубриктағы һалдаттарға Салауат батыр тураһында һөйләй инем. Һәр береһе ҡыҙыҡһынып тыңлай. Кавказ егеттәре имам Шамил тураһында бәйән итә. Шунда был ике бөйөк шәхестең ниндәйҙер уртаҡ һыҙаттарын тапҡандай булабыҙ.\nӘ икенсе курстан һуң уҡыу күпкә еңелерәк бирелде. Рус телен үҙләштерҙем, белемдең әһәмиәтен төшөнөү тойғоһо ла юғарыраҡ кеүек. Тәүҙәрәк йонсотҡан шул кәмһенеү комплексын да еңгәнмен. Әйткәндәй, йәш кеше башҡаларға ҡарап үҙен гармонияла тота алмай икән, атай-әсәй йә иһә уҡытыусы ғына бында ярҙамсы түгел. Шуға ла үҙ-үҙеңде дөрөҫ көйләп өйрәнеү мөһим.\n– Ә ни өсөн тап фән юлын һайларға булдығыҙ?\n– Беҙҙе башҡорт теленең һәм башҡорт әҙәбиәтенең теоретик нигеҙҙәрен булдырған арҙаҡлы уҡытыусылар уҡытты. Бындай шәхестәр биргән белем аң кимәлен ғәйәт үҫтерә. Әгәр ҙә үҙ ижадым менән әҙәбиәткә хеҙмәт итә алмайым икән, өмөттәремдән ваз кисмәй, уға башҡа төрлө хеҙмәт итеп була икәнлеген аңлау тойғоһо мине фәнгә алып килде лә инде. Эйе, әҙәбиәтте тулыһынса төшөнөргә, уны башҡаларға аңлатырға ынтылыш.\nТормошомда тәрән эҙ ҡалдырған шәхестәрҙең береһе – яҙыусы һәм ғалим Роберт Байымов булды. Мәскәү дәүләт университетында Роберт Ғата улы Бикмөхәмәтовтың мәктәбен үткән, әҙәбиәт донъяһында ифрат киң ҡарашлы, ниндәйҙер дәрәжәләр алдында баҙап ҡалмаҫ, ваҡ мөнәсәбәттәрҙән тулыһынса азат кеше ине. Тап шундайҙар тураһында остаздарҙың остазы, тиҙәр.\nМин уның тәүге аспиранттарының береһе булдым – талап үтә лә ныҡ һәм ҡаты. Йәшерәк ваҡытта быны хатта махсус рәүештә тыуҙырылған кәртә тип ҡабул итәһең. Йылдар үткәс төшөнәм – уның талаптары фәнни мәктәпкә илтә торған берҙән-бер дөрөҫ юл булған икән. Шуны үтмәйенсә фәндә бер нисек тә үҙеңде раҫлап булмай. Мәҫәлән, кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлағанда һөйләмдең генә түгел, хатта фекерҙең дөрөҫлөгө йөҙәр тапҡыр тикшерелә, мең иләк аша үтә. Шуға ла фән иҫ киткес ҡатмарлы, әммә бер килгән кеше уға һуңғы һулышына тиклем аңы һәм булмышы менән тоғро ҡала. Был йәһәттән университеттағы ошо ҙур шәхестәрҙең ярҙамын иҫ киткес юғары баһалайым.\n– Бөгөн бик күптәр ваҡыт етмәүгә һылтана. Һеҙ ғалим, уҡытыусы, әҙәбиәтсе, тәнҡитсе, Башҡортостан Республикаһының Яҙыусылар союзы рәйесе. Телевидение һәм радиола, гәзит һәм журналдарҙа әүҙем сығыш яһайһығыҙ. Нисек бөтәһенә лә өлгөрөп була?\n– Миңә ҡалһа, кеше һайлаған һөнәренә тәүлектең 24 сәғәтен арнарға тейеш. Әлбиттә, бер нисек тә башҡаларҙан артығыраҡ эшләйем тип маҡтана алмайым. Әммә ниндәйҙер конференцияла сығыш яһайым йә иһә ҡайҙалыр командировкаға юлланам икән, быларҙың бөтәһе лә бер генә маҡсат менән башҡарыла – әҙәбиәтебеҙгә хеҙмәт итеү, уның даирәһен киңәйтеү, тәрәнәйтеү. Хеҙмәтемдең иң ҙур баһаһы – әҙәбиәтте шул тиклем киңлектә төшөндөм тип раҫлай алыу. Хатта “Урал батыр” эпосын ҡағыҙға күсергән абруйлы фольклорсы ғалим Мөхәммәтша Буранғоловтың да хеҙмәте үҙ ғүмерендә ниндәйҙер ҙур дәрәжәләр йә иһә исемдәр менән билдәләнмәгән. Әммә, нисәмә йылдар үтһә лә, һаман да уның фәнни кимәленә хайран ҡалабыҙ. Шуға ла һәр ғалимдың үҫеше уның һуңғы һулышына тиклем барырға тейештер, тип инанам. Ниндәйҙер дипломдар һәм дәрәжәләр генә түгел, ә фәнни тәрәнлек мөһим. Ошоға өлгәшә алмау ғалим өсөн иң ҙур ғазап, минеңсә.\n– Бөгөнгө башҡорт әҙәбиәтенең кимәлен нисек баһалар инегеҙ? Эйе, Советтар Союзындағы гөрләп торған ташҡынды хәтерләтмәй, ә шулай ҙа…\n– Әҙәбиәттең кимәлен билдәләүсе төп төшөнсәләрҙең береһе – ул ваҡыт. Бөтәһенә лә үҙ баһаһын ҡуйыусы ваҡыт ғәли йәнәптәренән алданыраҡ нимәнелер йә кемделер баһаларға тырышыу хата буласаҡ. Әҙәбиәттең алтын фондына инәсәк ижад өлгөләрен киләсәктә билдәләйәсәктәр. Шулай ҙа ҡасандыр тулҡын- тулҡын булып ижадҡа килеүселәрҙең бөгөн ҡапыл аҙайыуының туранан-тура сәбәптәре бар. Беренсенән, мәктәптәрҙә башҡорт теле һәм әҙәбиәтенән генә түгел, ә гуманитар фәндәрҙән белем биреү бөтөнләй дүртенсе һәм бишенсе планға күсте. Ҙур хеҙмәт хаҡы алыу өсөн техник уҡыу йортон тамамларға кәрәк тигәнде йыш ишетәбеҙ. Әммә бөтәһе лә икмәк менән генә туҡ була алмай, рухиәттебеҙҙең аҫҡа тәгәрәүе әҙәбиәттә лә көстәрҙең күҙгә күренеп һирәгәйеүенә килтерҙе. Шуны ла иҫтә тоторға кәрәк, үткән быуаттың 60-сы һәм 70-се йылдары әҙәбиәтебеҙҙең “алтын осоро” булды. Философияла һан сифатҡа әйләнә, тигән фекер бар. Күптең араһында барыбер сифат юғарыраҡ була. Мәҫәлән, ул осорҙа йылына дүрт-биш роман яҙылһа һәм нәшер ителһә, бөгөн иһә ике-өс йылға бер роман ижад ителә. Тимәк, был тәңгәлдә уйланырға урын бар.\n“Йәштәребеҙ таҙалыҡҡа һәм сафлыҡҡа һыуһаған!”\n– Яңыраҡ берәү миңә: “Бөгөн яҙыусыларыбыҙға маркетинг оҫталығы етмәй!” – тип белдергәйне. Йәғни, етештергән ижадын матур ҡапҡа һалыу һәм уҡыусыларға тәҡдим итә белеү…\n– Был йәһәттән минең дә фекерем бар. Әлбиттә, кешенең холҡона шундай оҫталыҡ хас икән, уны хупларға ғына кәрәк. Әммә ҡайһы бер ижадсылар өсөн был бөтөнләй ят, уларға ижадтан башҡаһы кәрәк түгел. Мәҫәлән, Ноғман Мусин ижадынан тыш тағы ла маркетинг менән шөғөлләнһә, уны бөгөнгө Ноғман Мусин булараҡ белер инекме икән? Йә иһә Рауил Бикбаев? Улар бит тап ижады менән генә күтәрелгән һәм үҙ осороноң иң алдынғы ҡарашлы әҙиптәре булып танылған шәхестәр! Эйе, әгәр ҙә кемдер үҙ ижадын халыҡҡа еткереүҙең яңы ысулын таба икән – был ғәйеп түгел. Башҡа берәү өҫтәл артынан тормайынса ғына ижад итә һәм уны хатта нәшриәткә тапшырырға онота икән – был да ғәйеп түгел. Бары ижадсының шәхсән ҡарашы ғына.\nӘйткәндәй, ижадсы үҙ мәлендә әҫәренә дөрөҫ баһа ла алырға тейеш. Әле телгә алған яҙыусыларҙың ижад өлгөләрен Әнүр Вахитов, Ғайса Хөсәйенов, Роберт Байымов, Тимерғәле Килмөхәмәтов кеүек ғалимдар баһалап, уҡыусының күңеленә күпер һалған. Ә бөгөн ошо йүнәлештә эштәр юҡ тиерлек, күпер түгел, баҫмалар ҙа һирәгәйә бара. Яҙыусылар бер-береһенең әҫәрен уҡып, үҙ фекерен ишеттереп барһа, яҡшы булыр ине.\nӘҙәбиәт тигән ҙур организмда берәүҙе лә ситкә ҡаҡмау һәм эште заман талаптарына яуап бирерлек итеп ойоштора белеү мөһим. Әлбиттә, Совет осоронда махсус план булған һәм яҙыусыларҙың йыл һайын тиерлек китаптары баҫылған. Шул осорҙо һағынып зарланыу түгел, ә бөгөнгөгә яраҡлашып, шул уҡ ваҡытта әҙәбиәтебеҙҙең тарихына, бай традицияларына һәм, иң мөһиме, рухи ҡиблаһына хыянат итмәйенсә эшләү кәрәк. Ә әҙәбиәттең берҙән-бер ҡиблаһы – художестволы юғарылыҡ. Мәҫәлән, һиңә тиклем өлгәшелгән кимәлдән дә түбәнерәк әҫәр ижад итеп “Мин – ижадсы!” тип күкрәк ҡағыу бик үк һөйөнөслө булмаясаҡ. Шуға ла ҡәләм тотҡанға ҡәҙәр кәмендә Һәҙиә Дәүләтшина, Зәйнәб Биишева, Аҡмулла кеүек классиктарыбыҙҙың тәрәнлеген төшөнөргә тейешһең…\n– Бөгөн бик күптәр мәҙәниәткә, әҙәбиәткә, матбуғатҡа дәүләт иғтибары кәмеүенә зарлана. Бының буйынса һеҙ ниндәй фекерҙә?\n– Был Рәсәйҙең иң ҙур бәләләренең береһе, минеңсә. Бөгөн шул уҡ мәҙәниәт, әҙәбиәт, матбуғаттың бөтөнләй ят синонимдары барлыҡҡа килде. Матбуғатта – “һары пресса”, әҙәбиәттә – китап магазиндары кәштәләрен тултырған “ялған әҙәбиәт”, телевидениела – бөтөнләй кәрәге булмаған, рухи үҫеште тотҡарлаған ток-шоуҙар һәм тапшырыуҙар.\nБаҡсаны ла көн һайын утап тормаһаң, сүп үләне баҫа. Шуның кеүек үткән быуаттың 90-сы йылдарында үҫеп сыҡҡан быуын өсөн ысын әҙәбиәт ялғаны менән буталды. Уларҙың геройы – йылғырлығы менән маҡсаттарына өлгәшеүсе һәм ошо юлда берәүҙе лә аямаусы әҙәм. Шәп иномаркаларҙа елдергән һәм сереп байыған авторитет – уның ҡаршыһында бөтәһенең дә теҙҙәре ҡалтырай… “Бумер”, ”Бригада” кеүек фильмдарҙы хәтерләгәнһегеҙҙер. Был быуын тап шундай геройҙар тураһында кино ҡарап, китап уҡып үҫте һәм уларға “һеҙ бит дөрөҫ түгел!” тип набат һуғыуҙан ғына фәтүә юҡ. Дәүләт системаһында киткән кескәй генә хатаны тиҫтәләрсә йылдар дауамында төҙәтеп булмауы ихтимал. Бөгөн беҙ тап шуның эҙемтәһен күҙәтәбеҙ. Шуға ла үткән быуаттың 90-сы йылдарында тыуып, ябай ғына әкиәттәр урынына ҡурҡыныс япон һәм америка мультфильмдарын, нәфрәткә ҡоролған Голливуд фильмдарын күңелдәренә һеңдереп үҫкән һәм шулар менән аңы тулыһынса томаланған быуын үтә лә йәл.\nЯҙғы йылға ташҡын булып бөтә бысраҡлыҡты ағыҙып алып китә. Уға ҡарап шул ваҡытта сылтырап ағып ятҡан саф йылғаны беребеҙ ҙә күҙ алдына килтерә алмай. Шуның кеүек был ҡатмарлы осор ҙа үтәсәк. Беҙ һәр ваҡыт Европаны һәм Американы яманларға өйрәнеп алдыҡ. Юҡ, беҙҙә лә ошо болғансыҡ осорҙо көтөп кенә тороусылар булған. Кемдер һары матбуғат менән аҡса һуҡты, Даръя Донцова кеүектәр үҙ “ижады” менән китап магазины кәштәләрен тултырҙы. Әммә һәр беребеҙҙең һайлау ихтыяры бар икәнлеген дә оноторға ярамай. Шуға ла ысын әҙәбиәт төшөнсәһен йәш быуынға барыбер һеңдерергә тырышырға тейешбеҙ. Был рухи юғарылыҡ “Урал батыр” эпосы тыуған мәлдә яралған бит! Шуға ла уны бөтөнләй юҡҡа сығарыу мөмкин түгел. Шул саҡта ошо ялған әҙәбиәттең, ялған телевидениеның, ялған матбуғаттың ҡоротҡос ауынан ҡотола алырбыҙ. Бының өсөн иң тәүҙә ҡоллоҡ психологияһынан арыныу мөһим.\n– Ә улар тап шуны тәрбиәләй…\n– Эйе, бында ғәйеп үҙебеҙҙә лә бар – тимәк, беҙҙең быуын был йәһәттән ниндәйҙер яҙыҡлыҡ ебәргән. Киләсәк быуын шунан арынһын өсөн быуындар араһында асыҡтан-асыҡ диалог булырға тейеш. “Беҙҙең заман яҡшы ине, һеҙҙең заман насар” тип раҫлауҙан ғына һөҙөмтә булмаясаҡ. Мәҫәлән, быйыл ғына әллә нисә тапҡыр йәштәрҙең тәбиғәткә сығып сүп-сар йыйып ҡайтыуҙарына шаһит булдым.\n– Тимәк, йәштәребеҙ үҙҙәре лә шул таҙалыҡҡа, сафлыҡҡа һыуһаған…\n– Эйе, был шул уҡ әҙәбиәттә һәм мәҙәниәттә лә тойола. Мине, 90-сы йылдар менән сағыштырғанда, бөгөнгө йәштәрҙең ҙур бер өлөшөнөң бөтөнләй эсмәүе һәм тартмауы һөйөндөрә. Кеше үҙ асылына барыбер ҡайта бит. Тәбиғәткә яуаплы ҡарау ҙа ошоноң бер сағылышы ғына. Аҡыллы фекер йөрөтөргә ынтылған йәштәрҙең булыуы һоҡланғыс күренеш. Шуға ла үҙебеҙҙә ниндәйҙер тәжрибә бар икән, улар менән бүлешергә кәрәк тип иҫәпләйем. Йә иһә ниндәйҙер өлкәлә тәжрибәбеҙ аҙыраҡ икән, нисә йәштә булыуыбыҙға ҡарамаҫтан, уларҙан өйрәнергә кәрәк.\n– Беҙҙең әҙәбиәтте күңелһеҙ булғаны өсөн уҡымайым тигәйне бер йәш кеше. Йәнәһе, ҡыҙыҡ түгел…\n– Әлбиттә, һәр әҫәрҙәге текст ни бары форма ғына. Мәҫәлән, Һәҙиә Дәүләтшинаның барлыҡ әҫәрҙәрен һуңғы ике йылда ҡабаттан уҡып сыҡтым. Уҡыған ваҡытта үҙемә бөтөнләй башҡа шәхесте һәм башҡа яҙыусыны асҡан кеүек булдым. Ниндәйҙер идеологик рамкалар һалынғанда ла, текст аҫтындағы төп мәғәнәне тойорға була. Һәҙиә Дәүләтшина ысын мәғәнәһендәге рәссам һәм шул уҡ ваҡытта үҙ әҫәрҙәре артына иҫ киткес ҙур мәғәнә йәшерә алған.\nШуға ла мәктәптә балаларға әҙәбиәтте тәрән аңлаған уҡытыусы уҡытырға тейеш. Математиканан ниндәйҙер мәсьәләләрҙе сисерлек, теоремаларҙы иҫбатларлыҡ уҡытыусы белем бирергә тейеш тип раҫлайбыҙ икән, әҙәбиәте лә ябай уҡытыусы уҡытырға тейеш түгел, моғайын. Пушкин шиғриәтендәге, Толстой әҫәрҙәрендәге фәлсәфәне, Достоевскийҙың күңел трагедияһын төшөнмәйенсә рус әҙәбиәте, рус донъяһы хаҡында фекер йөрөтөп булмай бит. Әлбиттә, уларҙы аңлау өсөн кимәл кәрәк. Киләһе быуынға нигеҙ һала торған уҡытыусының шул кимәле булыуы мотлаҡ. Мәҫәлән, Мостай Кәримдең “Ташлама утты, Прометей” трагедияһы башҡорт сәхнәһендә бихисап мәртәбә ҡуйылды. Әммә һәр бер режиссер уның буйынса үҙ әҫәрен тыуҙыра. Мостай Кәрим бер ҡасан да “был трагедияны унлаған режиссер ҡуясаҡ һәм уларҙың барыһына ла аңлайышлы булһын” тип ижад итмәгән. Әҫәр берәү – әммә Мостай Кәрим һалған тәрәнлекте төшөнә алыу һәр режиссерҙың үҙ кимәленә бәйле.\n“Иген уңһын өсөн ямғыр ҙа кәрәк”\n– Башҡортостан Республикаһының Яҙыусылар союзына ниндәй хыял һәм маҡсаттар менән килгәйнегеҙ? Тәүге осорҙа һеҙҙе ғәжәпләндергән хәлдәр булдымы?\n– Ниһайәт, тормошта бер нәмәгә лә ғәжәпләнмәҫкә өйрәндем, буғай. Бер ваҡытта ла үҙемде әҙәби мөхиттән сит кеше тип иҫәпләмәнем. Һуңғы йылдарҙа “Ағиҙел” журналында эшләгән мәлдә бик күп яҙыусылар менән аралашыу һәм уларҙың ошо йәмәғәт ойошмаһының заман талаптарына тура килмәүен таныуы был аҙымға этәрҙе лә инде. Яҙыусылар союзының бер быуатҡа яҡын тарихы бар. Шуға ла йөрәгемдә сәм ҡайнаны – ни өсөн Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында ла йәшәгән ойошманың киләсәге бөтөнләй өмөтһөҙ тип уйлайҙар? Киләсәк быуын “булғанды ла һаҡлай алманығыҙ!” тип беҙҙе ғәйепләйәсәк бит!\nШуға ла был вазифаға ысынбарлыҡты айыҡ аҡыл менән баһалап һәм яҙыусы ағай-апайҙарыбыҙҙың өмөттәрен күҙ уңында тотоп килдем. Ҡайһы бер әҙәмдәр союз бөтөп бара тип, тел сарлаһа ла, беҙ, бөтмәйәсәк, бары уның эшмәкәрлегендә яңы алымдарҙы ҡулланырға кәрәк, тип яуап бирергә тейеш инек.\n– Тап йәш быуын һәм уларҙың идеалдары – тормошобоҙҙо алға һөйрәүсе мотор, тиҙәр. Мәҫәлән, “Шоңҡар”ҙа ла шундайҙар тураһында күп мәҡәләләр баҫыла. Һеҙҙеңсә, ундай йәштәребеҙҙе башҡаларҙан ниндәй сифат айыра?\n– Ысынлап та, бөгөнгө быуында ҙур айырма һиҙәм. Ҡараштары асыҡлана төшкән. Тормошҡа икеләнеп баҡмайҙар. Уларҙа ниндәйҙер эпик киңлек һиҙелә. Ә тәрәнлек ваҡыты менән барыбер киләсәк. Шуға ла әҙәбиәткә бөтөнләй ҡағылышы булмаған йәштәрҙең Рәми Ғариповтың, Мостай Кәримдең, Рауил Бикбаевтың йә башҡа шағирҙарыбыҙҙың шиғырҙарын яттан һөйләүенә, хатта, ғәжәпләнмәйһең. Улар шуның менән йәшәй – был ошо кешеләрҙең күңел донъяһының тулы булыуына бәйле. Миңә ҡалһа, улар үҙҙәрендәге ниндәйҙер кәмселектәрҙе беҙгә ҡарағанда ла күпкә яҡшыраҡ төшөнә. Бында беҙҙең быуын төртөп күрһәтер урынға, артабан үҫешергә мөмкинлек кенә тыуҙырырға тейеш.\n– Һеҙ өлгөлө ғаилә башлығы. Балаларығыҙҙы тәрбиәләгәндә ниндәй ысулдар ҡулланаһығыҙ?\n– Уларҙы яуаплылыҡҡа өйрәтеү – иң беренсе урында. Һәр саҡ үҙҙәренең һәр ҡылығына яуап биреү кәрәклеген тойорға тейештәр. Өлкәндәренә ҡарата, бәлки, ҡатыраҡ ысулдар ҙа ҡулланғанмындыр. Әммә шуныһы ҡыуандыра – беҙҙең ғаиләлә алдашыу юҡ. Нисек кенә ҡыйын булмаһын, әммә дөрөҫлөктө, барыбер, кемдер әйтә.\n– Алдығыҙҙа торған маҡсаттарға нисек өлгәшәһегеҙ? Мәҫәлән, йәш кешегә был йәһәттән ниндәй кәңәш бирер инегеҙ?\n– Маҡсатыңа өлгәшеү өсөн иң тәүҙә дөрөҫ маҡсат ҡуя белеү кәрәк. Артабан һин шуға икеләнмәйенсә барырға тейешһең. Мәҫәлән, алдыңдағы йөҙ метр араны башҡаларҙан алдараҡ үтәм тип белдерәһең икән – аяҡ кейемем ҡыҫа, ыштаным тар йә иһә башҡалар етеҙерәк кеүек аҡланыуҙар булырға тейеш түгел. Ул саҡта һин бер ҡасан да беренсе килә алмаясаҡһың. Хатта икенсе, өсөнсө йә дүртенсе булып килгәндә лә,бөтә ихтыяр көсөңдө ошоға йүнәлтәһең икән, барыбер берәй ваҡыт маҡсатыңа өлгәшәсәкһең. Кемдер тормошта быға бик иртә килә, кемдер һуңыраҡ. Тағы ла шул – маҡсаттарыңа ынтылғанда һәр өлкәлә тәжрибә өҫтәрлек остаз, йә китап бар икәнлеген онотмаҫҡа кәрәк.\nНи өсөн кешеләр уңышҡа өлгәшә? Минеңсә, маҡсатыңа ынтылғанда ваҡланмау мөһим. Мәҫәлән, ҡайҙалыр ашығам икән, юл буйында үҫкән еләк менән һыйланырға ултырмайым бит. Ул саҡта теләгән урыныма барып етеүем бик икеле. Эйе, башлағаныңды аҙағына тиклем еткерергә өйрәнергә кәрәк. Ҡайһы бер йәштәрҙең шәп башланғыстары бар, әммә шуны аҙағына тиклем бойомға ашырырға хәлдәренән килмәй. Яратҡан һорауҙарымдың береһе: һин Ирәмәлдең түбәһенә тиклем менеп еттеңме? Әллә яртыһынан кире боролдоңмо?\n– Бөгөн бөтә донъя сәйәсәттән генә торған кеүек. Сәйәсәт менән ҡыҙыҡһынаһығыҙмы? Ижадсы унан азат булырға тейешме, һеҙҙеңсә?\n– Йәмғиәтебеҙҙәге социаль, мәҙәни, сәйәси, иҡтисади өлкәләр бер-береһенән ҡытай стенаһы менән бүленмәгән бит. Әммә сәйәси ҡараш ижадҡа ҡамасауларға тейеш түгел. Ижадтың үҙ сәйәсәте – бөйөк Һүҙ һәм художестволы юғарылыҡ. Азатлыҡ төшөнсәһе уларҙың асылында. Ана шул сикһеҙ азатлыҡты күңелеңдә кисерә һәм уға ниндәйҙер кимәлдә хеҙмәт итә алаһың икән, шунда ғына һин үҙеңде ижадсы тип атау хоҡуғына эйә.\n– Бер ҡасан да яҙлыҡтырмаҫ тормош принциптарығыҙ бармы?\n– Берҙән-бер йәшәү принцибым – үҙемә бер ҡасан да хыянат итмәйем. Был нимәлә сағыла? Йылдар дауамында һәр кемдә ниндәйҙер йәшәү ҡағиҙәһе туплана. Мәҫәлән, иҫ киткес етди осрашыуға һуңлап барғанымда ла, светофор аша үтә алмай торған ҡарсыҡты үткәрмәйенсә китә алмаясаҡмын. Осрашыуға һуңлау тураһындағы хафаларыма ҡарағанда күңелемдәге тыныслыҡ мөһимерәк.\n– Иртәгәнән нимә көтәһегеҙ?\n– Иртәгәнән бер нәмә лә көтмәһәм, бөтөнләй йәшәмәҫ инем. Кешене бихисап ҡаршылыҡтарға ҡарамай артабан хәрәкәтләнергә мәжбүр иткән тап өмөт бит. Иртәгәнән мин һәр ваҡыт иң тәүҙә матурлыҡ көтәм. Шулай уҡ Аллаһы Тәғәлә биргәнде матур ҡабул итә белеү ҙә мөһим. Мәҫәлән, иртәгә ҡойоп ямғыр яуа икән, мин быға бошонмаясаҡмын, сөнки игендәр уңһын өсөн уның ни тиклем кәрәк икәнлеген төшөнәм. Бары үҙем менән зонт ҡына алып сығасаҡмын.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ЙОЛАБЫҘ - ГӘЗИТ УҠЫУ - 2020 - Мәҡәләләр\nБыл арауыҡ эсендә ниндәй генә үҙгәрештәр булғанда ла белем усағы үҙ асылын юғалтмаған. Беҙҙә 100 процент башҡорт балалары уҡый, уларға 100 процент башҡорт телле уҡытыусылар белем бирә. Балаларына үҙ телен камил белеүҙе маҡсат иткән атай-әсәйҙәр булыуы эшебеҙгә еңеллек килтерә, улар юл йөрөүе ауыр тип зарланып тормай, балаларын Өфөнөң төрлө тарафтарынан йөрөтөп уҡыта. Беҙҙең гимназияны тамамлаған уҡыусылар хәҙер үҙ балаларын йөрөтә, эшләп хаҡлы ялға сыҡҡан уҡытыусыларыбыҙ ейән-ейәнсәрҙәрен етәкләп алып килә. Белем усағыбыҙҙың бына шундай быуындар бәйләнеше, үҙ йолалары бар.\nБер йолабыҙ - "Киске Өфө" гәзитенә бөтә коллектив менән яҙылыу. Нәшер ителә башлағандан алып гимназиябыҙ был баҫма коллективы менән тығыҙ бәйләнештә йәшәй. Баш ҡала башҡорттары ихтыяждарын ҡәнәғәтләндереү ниәтендә булдырылған баҫма бөтә республика буйлап милләттәштәрҙе туплаусы, бер фекерле итеүсе лә. Өфө педагогтарының иң яратҡан гәзиттәренең береһе ул һәм беҙ уны иң күп дана менән алдырған белем усаҡтарының береһебеҙҙер, моғайын. Бер ваҡытта ла 20-30 дананан кәмерәк алдырғаныбыҙ юҡ, хатта 50 дана менән дә яҙылғаныбыҙ булды. Бөтә коллективты матур итеп ойоштороп, оҙаҡ йылдар гәзиткә яҙҙырып тороусы коллегабыҙ Менәүәрә Әбделхай ҡыҙы Мәҡсүтоваға бик рәхмәтлебеҙ. Сөнки ул матбуғатҡа яҙылыу осоронда бөтәһен дә әүҙемләштереп, ҡыҙыҡһындырып ебәрә белә. Уҡытыусылар гәзитте дәрестә дидактик материал рәүешендә лә ҡуллана, уҡыусыларға өйгә эште лә ҡайһы саҡ гәзиттең фәһемле мәҡәләләре буйынса әҙерләргә ҡушалар, ә китапханабыҙҙа йыллыҡ тупланмалары һаҡланып бара. Мәктәп - ул белем усағы, шуға ла төрлө фәнни китаптар, художестволы әҫәрҙәр менән бер рәттән, ваҡытлы матбуғатҡа ла балаларҙа ҡыҙыҡһыныу уятыу бик дөрөҫ сәйәсәт, тип уйлайым. Хәҙерге заманда бөтә кеше көнө-төнө компьютер артында ултыра, телефонды ҡулынан төшөрмәй. Бәлки, ошо тиҙлектән дә, мәғлүмәттең шул тиклем күп ағылыуынан да арыйбыҙҙыр. Һәм бына өйгә ҡайтып, гәзит-журналды ҡулға алып, элекке ваҡыттағы кеүек рәхәтләнеп ҡыштырлатып һәр битен асып ҡарап ултырыуы үҙе бер ял тойола. Ҡағыҙ баҫма уҡыу минең өсөн камиллашыуҙың бер ысулы: телмәрең дә шымара, тел байлығың арта, яңы мәғлүмәтте күп алаһың, замандаштарҙың фекерҙәре менән танышаһың. Ғөмүмән, гәзит һәм китап уҡыуҙы балаларға модалы, бөгөнгө заман талабы итеп күрһәтергә кәрәк. Сөнки улар ҡағыҙ китап уҡып бармай, аудиокитап тиҙәр ҙә, ҡолаҡса ҡуйып тыңлайҙар. Тыңлау менән үҙең уҡыуҙың айырмаһы ҙур, шуға уҡыусыларға үҙ миҫалыбыҙҙа үрнәк күрһәтеп, барлыҡ милли матбуғатҡа яҙылып уҡыйбыҙ.\nӘйткәндәй, йәш уҡытыусыларға ла өлгө был йолабыҙ. Студент эскәмйәһенән килгән ҡыҙ-егеттәргә гәзиткә яҙылырға аҡса йыйыу сәйер күренә, мин уны электрон рәүештә лә уҡый алам, тиеүҙәре бар. Гәзит материалдары бер ваҡытта ла иҫкерә торғандарҙан түгел, бигерәк тә беҙ яратып алдырған "Киске Өфө" мәҡәләләрен күпме ваҡыттан кире алып уҡыһаң да актуаллеген юғалтмай. Бына ни өсөн беҙҙең оло йәштәге педагогтар гәзит алдырайыҡ, уҡыйыҡ тип йүгереп йөрөй. Яратып, һәр номерын һағынып көтөп алған "Киске Өфө"нөң беҙҙең белем усағы кеүек үҙ асылын юғалтмай оҙон-оҙаҡ йәшәүен, ҙур дана менән таратылыуын, гәзит уҡыусыларының ихтыяжын ҡәнәғәтләндергән яңы рубрикалар менән байытылып баҫылып тороуын теләйбеҙ!\nӨфөнөң Ф. Мостафина исемендәге 20-се Башҡорт ҡала гимназияһы директоры.\nЯҙылған: 03.02.20 | Ҡаралған: 383


Өфөләге ҡот осҡос юл-транспорт ваҡиғаһында ҡотҡарыусы зыян күргәндәргә тәүгеләрҙән булып ярҙамға килде // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\n11:00, 27 ноября 2017 Хәл-ваҡиғалар\nӨФӨ, 2017 йыл, 27 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\nКисә осраҡлы рәүештә Өфө-Шакша трассаһындағы ҡот осҡос юл-транспорт ваҡиғаһы урынынан үтеп барған 1 класлы ҡотҡарыусы Александр Григорьев зыян күргәндәргә тәүгеләрҙән булып ярҙамға килде, тип яҙа уның хаҡында 112 Ҡотҡарыу хеҙмәтенән коллегалары. Агентлыҡ яҙғанса, «Киа Рио» һәм «Лада Приора» автомобилдәре бәрелешкән, һуңғыһы яна башлаған.\nАлександр эргәһендәге кешеләргә янғын һүндереүселәрҙе, тиҙ ярҙам машинаһын һәм ҡотҡарыусыларҙы саҡырырға ҡушып, үҙе зыян күргән кешеләрҙе ҡарарға тотона. «Лада Приора»ла ут салонға үтеп инә. Автомобилселәр ҡотҡарыусы менән бергә янғынды һүндерә башлай. Уттан алып сыҡҡан пассажир ҡатынға ярҙам итергә һуң була, ул юл-транспорт ваҡиғаһында һәләк булған, күрәһең. Водитель ирҙең пульсы һиҙелмәй, ләкин уны ялҡын телдәре ялмап алған автомобилдә ҡалдырыу тереләй янып үлергә дусар итеү булыр ине. Тәжрибәле ҡотҡарыусы ир кешене алып сыға. «Киа Рио»ла ҡалған ҡатынға саҡырылған ҡотҡарыусылар ярҙамға килә — махсус ҡорамалһыҙ уны сығарыу мөмкин булмай.\nЯҡынса мәғлүмәт буйынса, ошо аварияла ике кеше — «Лада Приора» водителе һәм пассажиры һәләк булды, 4 кеше — «Киа» водителе, уның ҡатыны, өс йәшлек бала, шулай уҡ «Приора» пассажиры зыян күрҙе. Уларҙың барыһы ла дауаханаға оҙатылды.


Николай Патрушев: «Хоҡуҡ һаҡлау органдары урман тармағының коррупцияға бирелгәнлеген билдәләй» // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nНиколай Патрушев: «Хоҡуҡ һаҡлау органдары урман тармағының коррупцияға бирелгәнлеген билдәләй»\n9:59, 12 ноября 2014 Сәйәсәт\n11 ноябрҙә Өфөлә Рәсәй Именлек советы секретары Николай Патрушевтың һәм РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабичтың күсмә кәңәшмәһе уҙҙы. Унда Волга буйы федераль округтары башлыҡтары, профилле министрлыҡтар һәм ведомстволар етәкселәре ҡатнашты. Кәңәшмәлә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов сығыш яһаны.\nВолга буйы федераль округында урман менән файҙаланыуҙың һөҙөмтәлелеген арттырыу, урман сәнәғәте комплексы енәйәтселеген бөтөрөү, шулай уҡ төбәктәрҙә радиация, химик һәм биологик ғәскәрҙәр һәм халыҡ һағы системаһын камиллаштырыу буйынса өҫтәмә саралар мәсьәләләре фекер алышыу темаһы булды.\nНиколай Патрушев үҙ сығышында донъялағы бөтә урмандарҙың 20 проценттан ашыуы Рәсәйҙең өлөшөнә тура килеүен хәбәр итте. Шуның менән бергә был тәбиғәт ресурсы менән ҡулланыу һөҙөмтәләрен ҡәнәғәтләнерлек тип атап булмай.\n— Урман менән файҙаланыу һөҙөмтәлелеге түбән булып ҡала. Рәсәй урман сәнәғәте комплексы күбеһенсә ағас әҙерләүгә һәм уны тәрән эшкәртеүһеҙ сит илдәргә сығарыуға йүнәлтелгән. Контролдең етерлек кимәлдә булмауы һөҙөмтәһендә был тармаҡта урманды законһыҙ киҫеү һәм йәшерен ағас әйләнеше «сәскә ата». Хоҡуҡ һаҡлау органдары урман тармағының, шулай уҡ урман менән файҙаланыуҙы контролдә тотоу һәм күҙәтеү өлкәһендә яуаплы булған кешеләрҙең коррупцияға бирелгәнлеген билдәләй, — тине Рәсәй Именлек советы секретары.\nӘлеге ваҡытта Рәсәйҙә ҡануни кимәлдә урман менән файҙаланыу өлкәһендә хоҡуҡи көйләүҙе камиллаштырыу буйынса саралар ҡабул ителә, урман сәнәғәте тармаҡтарын үҫтереү өсөн шарттар булдырыуға йүнәлтелгән маҡсатлы программалар әҙерләнгән. Әммә ҡайһы бер төбәктәр был проблема менән һөҙөмтәле шөғөлләнеп бармай.\n— Урмандарҙы һаҡлау һәм яҡлау өлөшөндә түбән күрһәткестәр Пенза, Ырымбур, Түбәнге Новгород өлкәләрендә, Удмуртия Республикаһында билдәләнә. Һуңғы йылдарҙа урман ҡоролошо эштәре Мордовия Республикаһында, Һарытау һәм Һамар өлкәләрендә ғөмүмән уҙғарылмаған. Федерацияның Волга буйы федераль округындағы бер нисә субъектында «һоро» ағас менән контролһеҙ рәүештә тиерлек килешеүҙәр эшләнә. Шул уҡ ваҡытта төбәктәрҙә вазифалы кешеләрҙең шәхси яуаплылығы бындай эшмәкәрлектәре өсөн түбән ҡала. Милли байлығыбыҙҙы былай итеп таратыуға юл ҡуйырға ярамай, — тип айырып әйтте Николай Патрушев.\nРәсәй Именлек советы секретары шулай уҡ донъяла барған геосәйәси хәлдең илдәге радиация, химик һәм биологик һағының камиллаштырыуын талап итеүен билдәләй.\n— Бер яҡтан, был проблема ғәҙәттән тыш хәлдәрҙе иҫкәртеү, атом энергияһын ҡулланыу объекттарында, химик йәки биологик хәүефле сараларҙа, шулай уҡ ҡурҡыныс йөктө ташығанда килеп сығыуы мөмкин булған техноген аварияларҙың һәм һәләкәттәрҙең эҙемтәләрен кәметеү мәсьәләләренә ҡағыла. Икенсе яҡтан, ул тулыһынса хәрби аспектҡа эйә, сөнки ядро һәм биологик ҡоралдың, уның өлөштәренең һәм доставкалау сараларының таралыуы кеүек хәрби хәүефһеҙлек ҡурҡынысын сағылдырыу менән бәйле, — тине Николай Патрушев.\nРәсәй Президентының Волга буйы Федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич урман тармағында енәйәтселекте бөтөрөү буйынса сараларҙың һөҙөмтәһен юғары баһаланы. Уның әйтеүе буйынса, урман менән файҙаланыу өлкәһендә асыҡланған енәйәт эштәренең иҫәбе күп тапҡырға ҡыҫҡарған.\n— Иң мөһиме, ҡабул ителгән норматив-хоҡуҡи базалар нигеҙендә урманды иҫәптә тоторға, уны тергеҙергә, инвестиция килешеүҙәре, урман ҡулланыусылары менән ҡуртымға килешеүҙәр төҙөргә мөмкинлек биреүсе система булдырыла. Система был сәйәсәтте ғәмәлгә ашырыу өсөн башҡарма власть органдарына инструменттар бирә, — тип билдәләне Михаил Бабич.\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов шулай уҡ был өлкәлә республиканың динамикаһын ыңғай, әммә проблеманы тулыһынса хәл итеү өсөн тағы күп кенә нәмәләр эшләргә кәрәк тип иҫәпләй.\n— Был эшмәкәрлек ҡарашынан урман диләнкәләренән башлап юғары кабинеттарға тиклем, икенсе йыл инде ошондай аныҡ һөҙөмтәләр күрһәтәбеҙ. Урман хужалығының бер нисә эре түрәһе эштән бушатылды, енәйәт эштәре асылды. Әммә был иң мөһиме түгел. Иң мөһиме – урмандарҙы әҙерәк урлай башланылар. Урманыбыҙҙы республиканан ситкә ташыусылар кәмене. Был тема, һис шикһеҙ, үҙенең хәл ителешен талап итә. Был юҫыҡта эштәр әле байтаҡ. Ысын тәртипкә килтереү өсөн беҙгә йыл-йыл ярым ваҡыт кәрәк, — тине республика башлығы.\nТеги: кәңәшмә,именлек советы,бр президенты,урман хужалығы


Тимер юлда урлашыуҙар туҡтамай // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nТимер юлда урлашыуҙар туҡтамай\n16:26, 17 сентября 2010 Йәмғиәт\nТимер юл элеккесә еңел табыш табырға ынтылыусыларҙың иғтибарын йәлеп итә. Сентябрь көндәренең береһендә бер юлы ике урлашыу иҫкәртелә, тип хәбәр итә Куйбышев тимер юлының Башҡортостан төбәге матбуғат секретары Рөстәм Ғөбәйҙуллин.\nМәҫәлән, Приютово станцияһында ике эшһеҙ ҡара металл һынығын урларға маташа. Юлдарҙың береһендә торған йөк составына үтеп инеп, улар асыҡ вагондан урлаған әйберҙәрен ырғыта башлай. Милицияның линия бүлеге наряды уларҙы ошо енәйәти эше өҫтөндә тота.\nИкенсе урлашыу Бензин станцияһында теркәлә. Бында ике әҙәм урлашыу өсөн йөк автомобилен файҙаланырға ҡарар итә һәм 60-тан ашыу шпал тейәй. Улар ҙа тәртип һаҡсылары тарафынан тотола.\nИке факт буйынса ла тикшереү алып барыла.\nТеги: транспорт, тимер юл, хоҡуҡ тәртибен боҙоуҙар


Аҡбулат ауыл Советы (Тәтешле районы) — Башҡорт Википедияһы\nАҡбулат ауыл Советы (Тәтешле районы)\nАҡбулат ауыл Советы\nАҡбулат ауыл Советы— Башҡортостан Республикаһының Тәтешле районындағы муниципаль берәмек.\nАдминистратив үҙәге — Иҫке Аҡбулат ауылы. Аҡбулат ауыл Советы көнбайыштан Шулған, төньяҡтан Ҡоҙаш, көнсығыштан Яңғыҙнарат ауыл Советтары, көньяҡтан Борай районы менән сиктәш.\nАҡбулат ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Тәтешле районы муниципаль районының муниципаль берәмеге. «Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәренең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.\n1081 ↘1034 ↘1014 ↘973 ↘951 ↘924 ↘903\n1 Иҫке Аҡбулат ауыл, административ үҙәк ↘426\n2 Сорғолдо ауыл\n3 Һәүәләй ауыл ↘100\n↑ Сорғолдо > Данные не обнаружены. Возможно, страница переименовывалась. Проверьте справочник\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Аҡбулат_ауыл_Советы_(Тәтешле_районы)&oldid=949986 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:43 21 май 2020 үҙгәртелгән.


Мөжәүир хәҙрәт олатайҙың ҡөҙрәтҽ\nБыл ваҡытта,ҽгҽрмҽ саҡрым алыҫлыҡтағы ауылдың бҽр ихатаһында ярһып-ярһып эт өрә башлай. Хужабикә тәҙрәнән ынтылып-ынтылып ҡараһа ла, бҽрәү ҙә күрҽнмәй. Ахырыһы тышҡа, урам буйын ҡарап инмәксҽ була. Эскәмйәлә ултырған туғанын күрҽп өйгә әйҙәй, һораша башлай. Өҙә-йолҡа биргән яуабын, сәйҽр торошон күргәс, тәүгҽ уйы, иҫҽрҽктҽр, була. Сәй эсҽргә ҡыҫтаһа ла, йоҡларға тәҡдим итһә лә, ир ҡайҙалыр китҽргә, сығырға ашҡына.Тулыһынса:\nМөжәүир хәҙрәт-олатайҙың изгҽлҽгҽ, кҽшҽләргә ярҙам итҽргә тҽләүҽ, ҡурсалауы тип әйтәйҽммҽ, үҙҽнә ышанғандарға, үҙҽн хөрмәт иткәндәргә һиҙҽләлҽр, күңҽлдәрҽ мҽнән тояларҙыр. Бары тик ысын күңҽлдән ышаныу, иманыңдың саф, эштәрҽңдҽң сауаплы булыуы ғына разымдыр. Шуға ла уның мәрхәмәтҽ мҽңдәр араһынан тик бҽрәүгә гҽнә, бәлки, өлөшлө кҽшҽгә гҽнә төшәлҽр.\nАуырыуҙы бҽрәү ҙә һорап алмай, һәм шулай уҡ унан ҡасып та китҽп булмағанын һәр кҽмҽбҽҙ бҽлә.\nКөндәрҙҽң бҽр көнө, баш баҫымы ҡапыл күтәрҽлҽүҽ сәбәплҽ, ҡапыл ғына яҡын кҽшҽбҽҙ хәтҽрҽн юя. Һау-сәләмәт кҽшҽ, кистән ҡатыны мҽнән бҽр түшәккә ятҡас, иртән иртәрәк эшкә барасағын иҫкәртә. Иртәнсәк ирҽ тороп киткәс, ҡатыны бҽр аҙ сҽрҽм итҽп алғас, көндәлҽк иртәнгҽ эштәрҽн бөтөрә. Төшкөлөккә ашын яраштырып көтһә лә, ир эштән ашарға ҡайтмай. Шофҽр кҽшҽнҽң ауылда эшҽ тыңғыһыҙ, ҡасан ҡайтырын бҽлҽп тә булмай. Ауылдан ситкә юлланғандыр тип, хәҙҽр кис ҡайтырын көтә. Артыҡ борсолмай, иғтибар ҙа бирмәй көткән ирҽ кис тә ҡайтмағас, эш бирҽүсҽһҽнә шылтырата. Ул, ирҙҽң бөгөнгө көндә бөтөнләй эшкә сыҡмағанлығын әйткәс кҽнә хафалана, таныш-бҽлҽштәргә шылтырата, бҽлҽшә башлай. Ирҙҽ бҽрәү ҙә күрмәгән, осратмаған, тап итмәгән. Хәҙҽр индҽ оло юлдан килҽп-киткәндәрҙән һораша, эргә-тирәнҽ, ауыл әйләнәһҽн эҙләп ҡарай. Йүгҽрмәләй торғас, көн кисәүләй ҙә башлай.\nБыл ваҡытта, ҽгҽрмҽ саҡрым алыҫлыҡтағы ауылдың бҽр ихатаһында ярһып-ярһып эт өрә башлай. Хужабикә тәҙрәнән ынтылып-ынтылып ҡараһа ла, бҽрәү ҙә күрҽнмәй. Ахырыһы, тышҡа, урам буйын ҡарап инмәксҽ була. Эскәмйәлә ултырған туғанын күрҽп өйгә әйҙәй, һораша башлай. Өҙә-йолҡа биргән яуабын, сәйҽр торошон күргәс, тәүгҽ уйы иҫҽрҽктҽр, була. Сәй эсҽргә ҡыҫтаһа ла, йоҡларға тәҡдим итһә лә ир ҡайҙалыр китҽргә, сығырға ашҡына. Яҡындағы ҡыҙына хәбәр иткәс, туғанын әүҽрәтҽп сығармаҫҡа тырыша, бында нисҽк килҽп юлыҡҡанын бҽлҽшә. Кҽмдҽр уны танып, ошо өйгә килтҽрҙҽләр, тигән яуап ишҽткәс кҽнә, хәлҽн самалай.\nБалалары, дуҫтары ярҙамында ҡатынына хәбәр итҽп Баймаҡ район больницаһына урынлаштыралар.Табибтарҙҽң тырышлығы мҽнән бҽр аҙ хәлҽ ҽңҽлләшһә лә, тормошто яңы биттән йәшәп китҽүҽ бик ауырға тура килә, үткәндәрҙҽ хәтҽрҽнә төшөрә алмай. Тҽлҽвизор нимә була, пульт ни өсөн, янындағы ап-аҡ сал сәслҽ ҡатын кҽм ул? Машинаны күрһәттҽләр, ә трактор нимә була? Күҙ алдында ят кҽшҽләр ҡайнаша, башын төрлө һорауҙар игәй.\nДауалау ваҡыты үткәс өйөнә алып ҡайталар, бында ла төрлө хайуандар, ят мөхит.\nБҽр төн уның һыңҡылдап илауына ҡатыны уянып китә. Әзмәүҽрҙәй ирҙҽң, төрлө ҡайғылар, ауыр һынауҙар, нахаҡҡа ғәйҽпләүҙәрҙҽ лә күтәргәндә иламағанын, хәҙҽр күҙ йәштәрҽн түгҽп, балаларса илауына ғәжәпләнҽрлҽк тә. Бҽр аҙ тынысланғас ҡына үҙҽнҽң төшөндә бҽр бабайҙы күрҽүҽн, уның башынан һыйпап йыуатыуын, ҡурҡма, мин һинҽң һәр саҡ яныңда, күкрәгҽңдә йөрөйөм, тип әйтҽүҽн һөйләй. Аҙаҡ күңҽлҽн рәхәтлҽк, яҡтылыҡ биләй, йәнҽ иҙҽрәүҙән илауы икән.\nИртәнсәк көр күңҽл мҽнән уяна, хәлҽ һәйбәтләнә, башының ауыртыуы баҫыла. Шулай ҙа асыҡ итҽп төшөндә әйткән һүҙҙәрҙҽң хужаһының кҽм икәнлҽгҽн бҽлгҽһҽ килә. "Мин һинҽ ғүмҽр буйы ҡурсалайым." Кҽм булыуы мөмкин? Йыйнаҡ шофҽрҙың бөтә докумҽнттары һәр ваҡыт түш кҽҫәһҽндә йөрөй. Докумҽнттарын барлағанда араһында Мөжәүир хәҙрәт-олатайҙың фотоһына юлыға һәм төшөнә ингән әүлиә-бабайҙы таный. Һәр саҡ түш кҽҫәһҽндә, күкрәгҽ тәңгәлҽндә фотоһы.\nОшонан һуң хәтҽрҽнә, бәләкәй бала сағы, ҡыйлыҡта ниҙҽр соҡонған биш-алты йәшлҽк малай сағы төшә. Аҙаҡ сәсрәп ауырыуын, оҙаҡҡа аяҡтан яҙыуын иҫләй. Хәстәрлҽклҽ әсәһҽ, ат ҽгҽп, Мөжәүир хәҙрәт-олатайға алып барып күрһәтә. Бҽр үҙҽн өйҙә өшкөрөп-һыйпағас, уны күтәрҽп сығарып, имсҽ сирәмгә баҫтыра. Балаһын ҡурсалаған әсәгә яҡынламаҫҡа, тотмаҫҡа ҡуша. Бҽрҽнсҽ ынтылыуҙа ҽргә ҡолаған бала тырышынып үҙҽ тороп аяғына баҫа һәм әкрҽнләп атларға тырыша.\nМөжәүир хәҙрәт-олатай күптән вафат булһа ла, үҙҽ ҡурсауына алған балаға, хәҙҽр әзмәүҽрҙәй ир-атҡа, төшөнә инҽп ярҙам итә, хәтҽрҽн ҡайтара.\nҠыуанысынан ауылыбыҙ мәсҽтҽнә хәйҽр бирҽп, Мөжәүир хәҙрәт-олатайҙың рухына аят бағышлатҡас, ауылыбыҙ хажиһҽнә ошоларҙы һөйләй.\nХажи ағайыбыҙ әлҽгә бҽрәүгә лә һөйләмәҫкә ҡуша.\nҒәфү итҽрһҽгҽҙ, тҽлҽм ҡысығандан түгҽл, ә Мөжәүир хәҙрәт-олатайҙың көс-ҡөҙрәтҽ булыуын, исҽмҽн мәңгҽләштҽрҽү ниәтҽнән яҙҙым. Уның исҽмҽ бөтә ҽр шарына билдәлҽ булырға тҽйҽш. Бөйөк Аллаһы тәғәләбҽҙҙҽң янындағы яратҡан бәндәһҽ булып, урыны ожмах түрҽндә, йәнҽ йәннәттә булыуын тҽләйҽм. Уның рухы алдында түбәнсҽлҽк мҽнән баш эйәм.


Мәғрифәтсе, зиһенде тәрбиәләүсе, әйҙәүсе » «Йәшлек» гәзите\nГазета "Йәшлек" » Мәғариф » Мәғрифәтсе, зиһенде тәрбиәләүсе, әйҙәүсе\n19.10.2010 Мәғрифәтсе, зиһенде тәрбиәләүсе, әйҙәүсе\nМәҡәләмдең геройы – күптәрҙең хөрмәт иткән уҡытыусыһы Рәсимә Ураҡсина хаҡында уйланғанда тап шул сифаттар иҫкә килә.\nТорғонлоҡ йылдарында – бөтә һорауҙарға ла яуаптар әҙер осорҙа уҡытты ул беҙҙе. Тик зиһенебеҙҙе уяу тоторға, уйланырға саҡыра, фекер йөрөтөргә әйҙәй ине. Ҡалыплашмаған һабаҡтар бирергә йөрьәт иткән берҙән-бер уҡытыусы ине шикелле ул.\nСибай педагогия училищеһын тамамлауға 25 йыл тулды, тимәк, беҙ уның менән 30 йыл ҡатнашып йәшәйбеҙ. Аҙ ғүмер түгел.\nРеспубликаның төрлө тарафынан йыйылған 26 ҡыҙ Сибайға 80-се йылдар башында килгәйнек. Береһенән-береһе яңы фәндәр, ят уҡытыусылар, рус телендә генә аралашҡан өлкән курс студенттары. Күңелгә ауыр. Ауылды, өйҙө һағындыра,ҡайтҡы ғына килеп тик тора. Барыһы ла беҙгә маҡсаттарыбыҙҙы аңлата, тырышып уҡырға өндәй. Өйрәндек, әлбиттә. Тырышып уҡыныҡ. Сөнки уҡытыусыларыбыҙға ышандыҡ. Тәрән белемле, тәжрибәле ине мөғәллимдәребеҙ. Улар хаҡында бары рәхмәт тойғоһо ғына күңелдәрҙә һаҡлана. Ә инде йәнебеҙгә яҡыны Рәсимә Булат ҡыҙы биргән дәрестәр булғандыр.\nИхласлығы, алсаҡлығы менән беҙҙең йомоҡлоғобоҙҙо яҙа алды ул – “Һеҙ бит буласаҡ тәрбиәселәр. Тәү сиратта ҡыйыу, асыҡ сырайлы, ыҫпай булырға тейешһегеҙ”. Туған телгә, әҙбиәткә һөйөү тәрбиәләү менән бер рәттән, ҡатын-ҡыҙҙарға ғына тәғәйен һабаҡтарҙы ла ул бирҙе, өйрәтте. Кемгә ниндәй төҫ килешә, сәстәр, ҡулдар, кәүҙә тотошоң һ. б. Ә үҙе артистар кеүек матур, кейемдәре буй-һынына килешле. Шиғыр уҡыһа, йөкмәткеһенә инеп китеп, бергилке аҙашып ултыраһың. Һуңыраҡ апайыбыҙҙың ҡала халыҡ театры актрисаһы икәне мәғлүм булды. Һөйләше баймаҡлашһа ла, телмәренең әллә ниндәй бер үҙенсәлеге була торғайны. Тыуған яғы – Дим буйы һөйләше йоғонтоһо, имеш.Студенттарға йәне көйөп киткәндә йә шаяртҡанда ысҡына ине Рәсимә апайҙың “ҫ”лары. Беҙҙең төркөмдө ул бик яратты. Әнүзә, Сулпан, Зәкиә, Лилиә, Сәғирә, Фәниәләр шиғыр, мәҡәлә яҙырға оҫтарҙы. Тәбиғәтте, кешеләрҙе күҙәтергә, матур һүҙҙәр менән иншалар яҙа белергә лә тейеш инек беҙ.Тағы ла йәнле телмәр дәрестәре үҙе бер спектакль ине. Шулай бер шиғыр уҡыйбыҙ. Гөлфиә Юнысова, “Һуған”.\nӨҫтәлдә ята һуған.\nУны бында кем ҡуйған?\nЯҡын барайым әле,\nТәмләп ҡарайым әле.\nҠабып алдым яртыһын,\nЮғалттым көн яҡтыһын.\nКүҙем йәш менән тулды,\nИлаған кеүек булдым.\nЕңел генә шиғыр. Ә хәҙер һәр юлды тейеш интонация һәм мимика менән уҡып ҡарағыҙ. Шунда уҡ килеп сыҡмаймы? Булмай шул. Рәсимә Булатовна сумкаларыбыҙҙан көҙгөләр алдыра ла, көҙгөгә ҡарап үҙебеҙгә уҡырға ҡуша. Тәүҙә тартыныу ғәләмәте ҡамасаулай ине. Аҙаҡ балалар алдына барып шиғырҙар, әкиәттәр уҡый башлағас, аңлашылды былай “ҡыланып” ултырыуҙарыбыҙҙың файҙаһы. Әсәй булғас, ҡыҙыма ла ятлатып йөрөнөм әле ошо юлдарҙы. Әйткәндәй, ҡыҙыбыҙ бик телсәр булды бәләкәй сағында. Ә Рәсимә апай, ундай балаларҙы күрһә, донъяһын онота. Эй, һөйләшә шулар телендә. Һөҙөмтәлә матур-матур шиғырҙар тыуа.\nЭлек яҙыусылар район үҙәгенә килә лә, беҙ, төпкөлдәгеләр, тере һүҙ оҫталарын күрмәй ҙә, танымай ҙа инек. Педучилищеға улар йыш килде, әҙиптәрҙе Рәсимә Ураҡсина саҡыра ине. Башҡорт дәүләт университетынан “Шоңҡар”сылар ҙа көтөп алған ҡунаҡтарыбыҙ булды. Автор менән осрашҡандан һуң әҫәрҙәр бөтөнләй башҡаса ҡабул ителә. Шулай әҙәбиәтте программа буйынса түгел, эске яҡтан яратырға өйрәндек. Спектаклдәр, кино… Дәрестәргә Сибай башҡорт дәүләт драма театры артистары килә ине. Юғары мәҙәниәтле, эрудитциялы кеше булараҡ, Рәсимә Булатовна беҙгә бөйөк әҙәбиәтте, музыканы, сәнғәтте асты. Һәм, әлбиттә, үҙе лә ижад донъяһына тоғро ҡалды. Рәсимә Ураҡсина балалар өсөн 12 китап, спектаклдәр авторы, СССР-ҙың мәғариф отличнигы, Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы, филология фәндәре кандидаты.\nШулай уҡ ул “Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт эшмәкәре” тигән маҡтаулы исемгә лайыҡ булды.\nХәтер тигәндән, Рәсимә апайҙың педучилищела етәкләгән төркөмдәре лә булды. Ә беҙ ни бары уның дәрес алып барған төркөмдәре иҫәбендәбеҙ. Тик айырма һиҙелмәне лә тиерлек. Һәр береһенең яҙмышын яҡшы белеп, ҡулынан килгәнсә ярҙам итеп йәшәй ул. Хәйер, тормош иптәше Урал ағай, ҡыҙы Гөлназ менән улы Салауат та студенттарҙың ағаһы, туғандары булып китте. Быныһы инде аңлатып бөтөп булмай торған киң күңеллелек. Беҙгә лә улар яҡын, үҙ кешеләр. Ейәнсәре менән ейәне өсөн баҡса участкаһында әкиәт йорто төҙөп, өләсәй-ҡартатай кинәнесе менән йәшәй Ураҡсиндар. Ҡайнап торған тормошло ғаиләнең юғары дәрәжәле, абруйлы, билдәле шәхес булған дуҫтары ла, оло тормошҡа яңы аяҡ баҫҡандары ла бихисап. Һәр береһенә күңел йылыһы, уртаға һалып һөйләшер һүҙ табыла бында. Оҙаҡ-оҙаҡ йылдарға шулай булһын. Ғаиләгеҙҙән ҡот-бәрәкәт китмәһен.\nОшо көндәрҙә Рәсимә Миңлебулат ҡыҙы күркәм юбилейын билдәләй. Емештәрҙән һәлмәкләнә төшкән ғүмер ағасығыҙ ерҙе йәмләп оҙаҡ торһон. Уның ышығына килеп һыйыныусылар ҙа, серен уртаҡлашыусылар ҙа, талсығып киткәндә таяныусылар ҙа күп булырына иманым камил. Ошо үҙе бәхет түгелме ни?!


Рөстәм Хәмитов Өфөнән Антон Бабиковты Донъя кубогының беренсе этабында эҙәрлекләү ярышында еңеүе менән ҡотланы - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nРөстәм Хәмитов Өфөнән Антон Бабиковты Донъя кубогының беренсе этабында эҙәрлекләү ярышында еңеүе менән ҡотланы.\nЯрыш Швецияның Эстерсунд ҡалаһында уҙа. Республика етәксеһе беҙҙең биатлонсыларҙың сығыштарын күҙәтеп барыуы һәм яҡшы һөҙөмтә өсөн улар менән бергә шатланыуын билдәләне. Рөстәм Хәмитов ярыштарҙың тағы ҡасан буласағы менән ҡыҙыҡһынды һәм спортсыға яңы еңеүҙәр теләне. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 4 декабрҙә биатлон буйынса Донъя кубогының беренсе этабында рәсәйҙәр Антон Бабиков һәм Максим Цветков 12,5 саҡрымға эҙәрлекләү ярышында, француз Мартен Фуркадты артта ҡалдырып, беренсе һәм икенсе урындар ады. Был – 25 йәшлек спортсының Рәсәй йыйылма командаһы составында Донъя кубогы этабында тәүге еңеүе. Бынан алда Антон Бабиков өс тапҡыр Европа чемпионы, Европа чемпионатында өс тапҡыр бронза призёр булды. Халыҡ-ара биатлонсылар союзы версияһына ярашлы, 2015/2016 йылдар миҙгеле йомғаҡтары буйынса йылдың иң яҡшы йәш спортсыһы тип танылған.


Ижад һәм спорт\nВатанды һаҡлаусылар көнө уңайынан Өфө театрҙары артистары мини-футбол буйынса турнирҙа ҡатнашты. Ярышҡа биш команда - Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма, Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр, Башҡорт дәүләт ҡурсаҡ, Рус дәүләт драма һәм «Нур» татар дәүләт театрҙары коллективтары йыйылды. Һәүәҫкәр футболсылар сәхнәләге кеүек матур һәм оҫта уйын күрһәтте, ҡатнашыусылар үҙҙәре лә, көйәрмәндәр ҙә спорт байрамын бик оҡшатты.\nУйын ҡыҙғандан-ҡыҙа. Туп йә бер, йә икенсе командаға күсә, футболсылар үҙҙәрен дә, дәғүәсәләрен дә йәлләмәй уның өсөн көрәшә. Майҙанда тәрән кисерештәр ҡайнай, улар бөгөнгө уйынсыларға яҡшы таныш. Көс һынашыусылар - Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр һәм Башҡорт дәүләт ҡурсаҡ театры актерҙары. Сәхнә йондоҙҙары араһында спорт һөйөүселәр байтаҡ, мәҫәлән, бөгөн милли йәштәр театры командаһы ҡапҡаһын һаҡлаусы Шәһит Хамматов мәктәп йылдарында ла ошо уҡ позицияла уйнаған.\nЯрыштың тәүге матчында Шәһит ҡапҡаһын «ҡоро» ҡалдырҙы, уйын 1-0 иҫәбенә тамамланды. Унан алда «Нур»ҙар Рус драма театры командаһын 2-1 иҫәбенә отто. Майҙанға сығыу сиратын көтөүселәр ҙә эшһеҙ ҡалманы, кемдер уйнаусылар өсөн янып-көйҙө, ә Башҡорт дәүләт академия драма театры артисы Сәғиҙулла Байегет күнегеүҙәр эшләп яҙылып алды.\nНиндәй театрҙың командаһы иң көслөһө тигән һорауға Байегет «Әлбиттә дуҫлыҡ еңәсәк» тип яуап ҡайтарҙы. Көйәрмәндәр ҙә бының менән риза, театралдар ысынлап та, татыу ғаилә кеүек һәр еңеүгә шат. Бөтәһе бер тауыштан бындай саралар күберәк булһын ине тип теләй.\nСәхнәлә улар теләһә ниндәй образға инә ала. Ләкин ярышта быға юл ҡуйылманы. Матчтарҙың ғәҙел үтеүен тәжрибәле судья тәьмин итте, сараның ойоштороусылары ла бында мутлашыуға урын юҡ тип билдәләй.\nКөсөргәнешле көрәштә беренсе урынды «Нур» театры футболсылары яуланы, унан ҡала Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр һәм Рус драма театры командалары килә. Шул уҡ ваҡытта ҡатнашыусылар өсөн кемдең ниндәй урын яулауы мөһим дә түгел ине. Турнир сәләмәт тормошто пропагандалау, коллективтарҙы берлештереүе менән әһәмиәтле булды.


Ваҡыт ни тиклем ҡыҫмаһын, Мортаза Рәхимов киләсәккә күҙ һалыуҙан баш тарта алманы. Мостай Кәрим исемендәге Милли\nйәштәр театры фойеһында республика Президенты Башҡортостандың ҡалаларында һәм айырыуса баш ҡалала барған һәм буласаҡ төҙөлөш һәм реконструкция пландары менән танышты. Театрҙың киң залында төбәк башлығын төп ҡунаҡтар - үткәндә һәм бөгөн республикала архитектура һәм транспорт өлкәһендәге бурыстарҙы тормошҡа ашырыусылар көтә.\nҺәм БР төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министры урынбаҫары Урал Ураҡсин Мортаза Рәхимов, Константин Толкачев, Рафаэль Байдәүләтов, Хәмит Мәүлейәров һәм Фидус\nЯмалтдинов өсөн "сәйәхәт" ойошторған арала президент "ҡыйыу\nпландарҙың тормошҡа ашырылыуына" ҡыуаныуҙан тыш, үҙенең иҫк е һәм авария хәлендәге йорттарҙа йәшәүселәрҙе күсереүгә бәйле торлаҡ проблемалары хаҡында хәбәрҙар булыуын да күрһәтеп өлгөрҙө.\nТантаналы сәбәп - Төҙөүселәр көнө - бөгөн төҙөлөш, проект лау, архитектура һәм был өлкәлә эшләүсе башҡа күп кенә ойошм а һәм предприятиелары вәкилдәрен бер урынға йыйҙы.\n- Ысын йөрәктән һеҙҙе һөнәри байрамығыҙ менән ҡотлайым! Был ысын мәғәнәһендә халыҡ байрамы. Төҙөүсе хеҙмәте һәр ваҡыт һорау менән файҙалана. Уның һөҙөмтәләре һәр кемдең күҙ\nалдында һәм тиҫтә йылдар буйына һаҡлана. Был ҙур предприятиелар, бына тигән социаль - мәҙәни объекттар, үҫешкән инфраструктуралы заманса ҡалалар һәм ауылдар, юлдар,\nкүперҙәр, гидротехник ҡоролмалар. Һеҙҙең ҡулдарығыҙ халыҡ тормошон яҡшырта. Беҙҙең республиканы бөгөн танырлыҡ түгел. Ул көндән - көн матурлана! - тип ҡотланы йыйылыусыларҙы\nПрезидент һәм унан һуң сығыш яһаусы БР Хөкүмәте Премьер -\nминистры, БР төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министры Хәмит Мәүлейәров ҙур ихтирам менән Башҡортостандың төҙөлөш комплексының төҙөлөш күләмдәре, файҙаланыуға тапшырылған торлаҡ, яңы технологиялар индереү һәм заманса материалдар файҙаланыу буйынса алдынғы урын биләүен һыҙыҡ өҫ төнә алып үтте. Һуңғы биш йылда республикала ете миллион квадрат метр торлаҡ, 21 мең урынлыҡ мәктәптәр, 990 койкалыҡ дауаханалар, 9230 тамашасылыҡ клубтар һәм мәҙәниәт йорттары төҙөлгән, 5 800 километр газ селтәре, 1 474 километр\nавтомобиль юлдары, 70 мең погон метрҙан ашыу күперҙәр\nфайҙаланыуға тапшырылған. Һуңғы йылда ғына 220 километр автомобиль юлдары һәм 28 күпер төҙөлгән, был Рәсәйҙә юл селтәре оҙонлоғо һәм үҫеше буйынса беренсе урын биләүсе төбәк өсөн бер ҙә насар түгел.\nМортаза Рәхимов төҙөүселәрҙе беренсе тапҡыр ғына күберәк\nһәм яҡшыраҡ төҙөргә саҡырмай. Миҫал итеп республика\nбашлығы алыҫ көнсығыштағы күршебеҙ - Ҡытайҙы килтерҙе, унда үткән йылда һәр... ҡытайлыға берәр квадрат метр төҙөлгә н. "Беҙ ҡытайҙарҙан кәмме ни Йәғни, аҙ тигәндә лә йылына дү рт\nмиллион квадрат метр торлаҡ төҙөргә тырышырға кәрәк, әммә\nбыйыл планлаштырылған 1,7 миллион "квадрат" та һуңғы ун йылда иң яҡшы һөҙөмтә буласаҡ", - тине Мортаза Рәхимов.\nҺуңғы йылдарҙа тармаҡтың Башҡортостан үҫеше өсөн\nәһәмиәтен баһалап бөтөү мөмкин түгел. Төҙөүселәрҙең тырышлығы арҡаһында республикала Рәсәйҙә берҙән - бер\nтерефталь кислота етештереү комплексы сафҡа индерелде. Йомағужа һыу һаҡлағысын төҙөү - тамамланыу стадияһында. Үткән йылда республикала төҙөлөш эштәре күләме 46 миллиард һ умдан артҡан, был унан алдағы йыл күләменән шаҡтай күберәк.Р еспубликала майҙаны 3 500 һум квадрат метр тәшкил иткән сауҙа предприятиелары, 41 800 номерлыҡ автоматик телефон станциялары, һигеҙ мең киловатт ҡеүәтле газ турбина ҡоролмаһ ы, 53 нефть скважинаһы һәм башҡа күп объекттар файҙаланыуға тапшырылған.\nБыйылғы һәм айырыуса киләһе йыл ысын мәғәнәһендә күренеклегә әйләнергә оҡшай. Республика Башҡортостандың үҙ и рке менән Рәсәй составына инеүенә 450 йыл тулыуын билдәләүгә әҙерлектең хәл иткес өлөшөнә аяҡ баҫты.\n- Һәм бында үҙәк урын төҙөлөш комплексы ойошмаларына бирелә, - тип һыҙыҡ өҫтөнә алды республика башлығы. Юбилей\nдөйөм Рәсәй күләмендәге әһәмиәткә эйә һәм ҙур тарихи - мәҙәни һәм ижтимағи - сәйәси ваҡиға. Байрамдың төп саралары Өфөлә планлаштырыла. Һәм социаль әһәмиәткә эйә булған объекттарҙың күпселеге баш ҡалала төҙөлә.\n- Беҙ уникаль тарихи - мәҙәни һәм архитектура ҡомартҡылар ын һаҡлап ҡалып, шул уҡ ваҡытта инфраструктураны яҡшыртырға тейешбеҙ. Юбилейға әҙерлектең иң мөһим объекттары - халыҡ - ара аэропорт, "Өфө" станцияһының тимер юл вокзалы, "Аҡбуҙат"\nипподромы, Халыҡтар дуҫлығы йорто, универсаль "Өфө - арена"\nбоҙ һарайы, - тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Мортаза Рәхимов. - Бына н тыш Башҡортостандың Дәүләт академия рус драма театры, Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры, Рәми Ғарипов исемендәге 1 - се Башҡорт\nреспублика гимназия - интернаты, туберкулезға ҡаршы диспансерҙың дауалау комплексы, Республика психиатрия дауаханаһы биналарын реконструкциялау ҡарала. Өфө дәүләт "Нур" татар театрында эштәр тамамлана, һәм ул Республика көнөнә үҙенең тамашасыларын ҙур залында ҡабул итә аласаҡ. Ҡыуатов исемендәге Республика клиник дауахананың иҫке бинаһы урынына 400 койка - урынлыҡ, заманса ҡорамалдар менән йыһазландырылған күп ҡатлы корпус төҙөләсәк. Республика буйынса бөтәһе 40 - тан ашыу объект төҙөү ҡарала.\nӘммә юбилейҙы лайыҡлы ҡаршы алыу өсөн төҙөлөш эштәренең ҙур\nөлөшөн ағымдағы йылда тамамларға кәрәк, - тип белдерҙе Башҡортостан Президенты.\nТәбиғи, кешеләр үҙҙәренең "фатир мәсьәләһен" хәл итеүгә баһалап бөткөһөҙ өлөш индергән төҙөүселәргә рәхмәтле булырға тейеш. Төҙөкләндереү йылы һәм "Рәсәй граждандарына - һәр кем һатып ала алырлыҡ һәм уңайлы торлаҡ" өҫтөнлөклө милли проекты сиктәрендә ҡабул ителгән дәүләт программалары ла быға булышлыҡ итә. Башлыса алғанда, Мортаза Рәхимовтың фекере буйынса, артабанғы торлаҡ төҙөлөшөндә социаль һәм мәҙәни әһәмиәттәге объекттарҙы ла индереп, торлаҡ биҫтәләрен\nкомплекслы төҙөү үҫеш алырға тейеш.\nБайрам тамашаһы алдынан Минстройтранс етәксеһе Хәмит Мәүлейәров тармаҡтың иң яҡшы хеҙмәткәрҙәренә федераль\nнаградалар тапшырҙы. Ун бер кеше "Рәсәйҙең почетлы төҙөүсеһе" исеменә лайыҡ булды, БР төҙөлөш комплексының башҡа вәкилдәренә Почет грамоталары тапшырылды.\n- Төҙөүсе һөнәре - халыҡта иң почетлы һәм хөрмәтле профессияларҙың береһе, - тине йыйылыш аҙағында республика б ашлығы. - Һеҙҙең фиҙакәр хеҙмәтегеҙгә беҙ көн һайын шаһит, ул республиканың һәр бер йортонда, һәр урамында күренә. Һеҙҙең инициатива, булдыҡлылыҡ һәм уңышлы эшләүегеҙ Башҡортостандың иҡтисады һәм бөтә социаль өлкәнең артабанғы тиҙләтелгән үҫешенә булышлыҡ итә! Олег Яровиков фотоһы.


Республика клиник дауаханаһының анестезиология-реаниматология бүлеген Башҡортостандың атҡаҙанған табибы Гүзәл Кучукова етәкләй - Bash.News\nРеспублика клиник дауаханаһының анестезиология-реаниматология бүлеген Башҡортостандың атҡаҙанған табибы Гүзәл Кучукова етәкләй\nРеспублика клиник дауаханаһының анестезиология-реаниматология бүлеген Башҡортостандың атҡаҙанған табибы Гүзәл Кучукова етәкләй https://bash.news/news/98396_respublika_klinik_dauaxanayny_anesteziologiyareanimatologiya_blegen_bashortostandy_ataanan_tabiby_gzl_kuchukova_etklj\n13 июн 2019, 22:43\nКисектергеһеҙ ярҙам. Ҡыуатов исемендәге республика клиник дауаханаһының анестезиология-реаниматология бүлегендә йыл һайын меңгә яҡын пациенттың ғүмере ҡотҡарыла. Бүлекте Башҡортостандың атҡаҙанған табибы Гүзәл Кучукова етәкләй. "Тиҙ ярҙам" хеҙмәтендә тәжрибә туплап, яуаплы вазифаға күскән белгес хаҡында киләһе видеояҙма.\nҒафури районынан Альбина Йәрмөхәмәтова үҙен икенсегә донъяға килгән кеүек тоя, сәләмәтлегендә ниһайәт, ыңғай үҙгәрештәр. Ә бит бер ай элек кенә ул бөйөр етешмәүсәнлегенән яфаланып, үлем менән йәшәү сигендә була. Пациентты санитар авиация ярҙамында Ҡыуатов исемендәге республика клиник дауаханаһына килтереләр. Әле ҡыҙ реанимация бүлегендә дауалана. Махсус ҡоролма ярҙамында уның ҡаны 16 тапҡыр таҙартылған.\nАльбина Йәрмөхәмәтова: “Әле үҙемде яҡшыраҡ тоя башланым. Бөйөрҙәрем эшләй башланы. Табиптар хәлемде көн дә белешә. Йәшәгем килеп китте, ауылға ҡайтҡым килә”.\nДауаханала киҫкен хәлдә булған пациенттар өсөн диализ бүлмәһе булдырылған. Яһалма ағза аппаратына тоташтырылған ауырыуҙар үҙҙәрен һәр ваҡыт иҫерек, йә температураһы ҡырҡ градусҡа тиклем күтәрелгән кеүек хис итә. Ике генә процедураны ҡалдырғанда ла - кеше өсөн үлемесле. Анестезиология-реаниматология бүлегенә акушерлыҡ, гинекология өлкәһендә интенсив терапияға мохтаж пациенттар ҙа ҡабул ителә. Йыл һайын берҙәм коллектив көсө менән бында меңгә яҡын ауырыуҙың ғүмере ҡотҡарыла. Бүлек мөдире, Башҡортостандың атҡаҙанған табибы Гүзәл Кучукова 36-сы йыл һаулыҡ һағында. Йәш сағынан уҡ ул үҙен ҡыйыу һәм ҡурҡыу белмәҫ белгес булараҡ таныта. Юғары уҡыу йортон тамамлағас та, Үзбәкстанда хәрби часта хеҙмәт иткән, Оло Тәләк фажиғәһендә йәрәхәтләнеүселәрҙе ҡотҡарыуҙа ла ҡатнашҡан.\nГүзәл Кучукова, Башҡортостандың атҡаҙанған табибы, Ғ. Ҡыуатов исемендәге Республика клиник дауаханаһының анестезиология-реаниматология бүлеге мөдире: “Студент саҡта өс йыл "Тиҙ ярҙам" хеҙмәтендә эшләнем. Пациент менән яңғыҙ ҡалғанда төрлө хәлдәргә тарый торғайным. Бигерәк тә киҫкен хәлдәге ауырыуҙарҙы ҡотҡарып, уларҙы дауаханаға оҙатҡанда һөнәрҙө дөрөҫ һайлағаныңды аңлайһың. Артабан реанимация бүлегенә күстем. Бында эш күпкә ҡатмарлыраҡ һәм яуаплыраҡ. Медицина персоналы тәүлек әйләнәһенә пациенттарҙың ғүмере өсөн көрәшә”.\nРеанимация бүлеге хеҙмәткәрҙәре ваҡыт ҡәҙерен яҡшы белә. Кеше организмында йәшәү өсөн мөһим функцияларҙы тергеҙгәндә һәр секунд ҡәҙерле. Шуға диагноз ҡуйғанда, дауалау процедураларын билдәләгәндә йыш ҡына консилиумдар ҙа ойошторорға тура килә.\nГүзәлиә Дилмөхәмәтова, табип-кардиолог: “Реанимация бүлегендә үҙ эшен яратҡан, көслө реаниматологтар эшләй. Санавиация ярҙамында бөтә республиканан пациенттарҙы килтерәләр. Инфаркт, инсульттар, төрлө йәрәхәттәр менән. Операциянан һуң хәлдәре ҡатмарлашҡан пациенттар килә”.\nБүлектә пациенттарҙың йөрәк тибеше, тын алышы туҡтамаһын өсөн тынғыһыҙ эш алып барыла. Медицина хеҙмәткәрҙәре тәүлек әйләнәһенә ауырыуҙар янында. Бөгөн республикала меңгә яҡын табип-реаниматолог талап ителә. Әлегә улар биш йөҙ генә. Яуаплы һөнәрҙә көсөргәнеш юғары. Көслө рухлы ла булырға кәрәк. Берҙәм коллектив киләсәктә йәштәр араһында ҡыйыуҙар һаны артыр тип өмөтләнә.\nБСТ Y.Metrika: 92


Улар әсәләренең туң йөрәген иретергә теләп илай | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nУлар әсәләренең туң йөрәген иретергә теләп илай\n12 апреля 2018 — 16:31 ГТРК «Башкортостан»\n“Хәйерле иртә, республика!” тапшырыуында — етди мәсьәлә. Иртәгә тура эфирҙа балаларын бала табыу йорттарында ҡалдырып киткән әсәләр тураһында махсус репортаж сығасаҡ. Алып барыусылар студия ҡунаҡтары менән был заман күренешенең сәбәптәрен, етемлекте бөтөрөү мөмкинлектәрен тикшерергә ниәтләй. Хәйерле иртә, республика тапшырыуы беҙҙең каналда сәғәт иртәнге туғыҙҙа башлана.\n2 из 887\nӨфөнөң “Мираҫ” галереяһында “Фантомлы объекттар” тип исемләнгән күргәҙмә эшләй. Үҙенсәлекле сәнғәт өлгөләрен халыҡҡа башҡаланың билдәле рәссамдары Александр Соболев, Азат Ғәлиев, Артем Новоселов һәм Вадим Хәлитов тәҡдим итә. Был эштәр психо-физика кафедраһы тип исемләнгән ижади...\nӘле боҙҙоң хәүефле мәле. Ул йоҡа һәм үтә алдаҡсы. Ҡотҡарыусылар боҙ өҫтөндә абай булырға саҡыра һәм ошо көндәрҙә Өфөлә профилактик рейд үтте. Тәү сиратта балыҡсылар йыйылған урындар иғтибар үҙәгендә һәм балыҡ ҡармаҡлаусыларға боҙҙа үҙеңде тотоу ҡағиҙәләре иҫкәртелде. Тулыраҡ киләһе...\nЫрымбур өлкәһендә Башҡортостан мәҙәниәте һәм мәғрифәте көндәре үтте. Төбәк ҡоролтайы 13 милли-мәҙәни ижтимағи ойошманы берләштерә. Ырымбур өлкәһенең мәҙәниәт йорттарында 60-ҡа яҡын мәҙәни-фольклор коллективтар эшләп килә. Ырымбур ҡалаһының Милли ауылдар комплексында башҡорт ихатаһы бар, унда...\nҠарар коронавирусҡа бәйле хәлгә ҡарап ҡабул ителәсәк. Был турала хөкүмәттәге оператив кәңәшмәлә Радий Хәбиров белдерҙе. 23 муниципалитетта был аҙнанан дәрестәр ғәҙәти тәртиптә үтә. Исемлектәге район-ҡалаларҙа сирлеләр һаны кәмегән. Ковид госпиталдәрҙә лә урындар бушай. Шунлыҡтан ваҡытлыса...\nСтәрлетамаҡ ҡалаһында инфекцион госпиталде төҙөү тамамланыуға бара. Алдан иғлан итеүҙәренсә 1 декабргә төҙөлөш-монтаж эштәре йомғаҡланһа, тағы 10 көн тирәһе үҙәктең эшен көйләү өсөн кәрәк буласаҡ. Төҙөлөш барышы менән республика башлығы ла танышты. Шулай уҡ Радий Хәбиров Бөрө - Таҙтүбә-Сатҡы...\nРәсәйҙә илдең төбәк брендтары картаһын булдыралар. Был исемлеккә башҡорт балы, ҡорот, ҡымыҙ, талҡан да инеүе ихтимал. “Рәсәй тәм-томдары” тип аталған конкурста ҡатнашыусылар һаны буйынса Башҡортостан беренсе урында, тик тауыштар һаны күпкә ҡалыша. Умартаны ҡышҡылыҡҡа тышта ҡалдырыу хатта тәжрибәле...\nСпорт темаһына килгәндә. Күптән түгел фигуралы шыуыу буйынса Рәсәй кубогының 4-се этабы тамамланды. Оло спортта башҡорт фигуристары үҙҙәренең тәүге аҙымдарын эшләй. Рәсәй беренселеге призеры Нина Петушкова йәш атлеттарға нәфис спорт төрөнөң нескәлектәрен асты. Хәрәкәттәге бәләкәй генә...\nКоронавирус тураһында бик күп мәғлүмәт ишетәбеҙ. Был юлы ул йәнһүрәт аша. Өфө ҡыҙы Екатерина КОлязова вирус, уның организмға тәъҫире тураһында анимацион фильм төшөргән. Бының өсөн ҡыҙға бары телефон, пластилин һәм монтаж өсөн компьютер кәрәккән. Таныш булығыҙ, был...\nКонтиненталь хоккей лигаһы командаларының даими чемпионаты сиктәрендә, Өфөнөң “Салауат Юлаев” клубы үҙ майҙанындағы уйындарын дауам итә. Бөгөн баш ҡала хоккейсылары Түбәнге Каманың “Нефтехимигы” менән көс һынаша. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, уйын барышын тура эфирҙа Маяҡ...\nӨфөлә яңы йыл майҙансыҡтары өсөн боҙ әҙерләйҙәр. Тәбиғи сеймал баш ҡала янындағы йылға-боҙҙарҙан ҡырҡып ташыла. Көндәрҙең һалҡын тороуо сәбәпле, һыу ятҡылыҡтарында боҙ ҡалынлығы 18 сантиметр самаһына еткән. Ленин районының коммуналь хеҙмәттәре майҙансыҡтар өсөн боҙҙо Затондан ташый. Ағиҙел...


Йылға флотында эшләүселәр бер юлы ике байрам: Башҡортостан йылғаларында навигация башланыуын һәм "Волгатанкер" ойошмаһының 70 йыллығын билдәләне. Тармаҡтың киләсәге һәм ирешелгән уңыштары хаҡында беҙҙең сайтта уҡығыҙ.\n27 апр, 23:08\nҒаиләләргә социаль ярҙам\nБашҡортостанда быйылдан ғәмәлгә ингән беренсе, өсөнсө һәм унан күберәк бала өсөн социаль түләү менән 700 ғаилә файҙаланған. Быйыл Владимир Путин ҡарарына ярашлы, илдә беренсе балаға һәм беҙҙең төбәктә өсөнсө һәм унан күберәк балаға социаль пособие түләнә. Ғаиләләр аҡсалата ярҙамдың файҙаһын күреп өлгөргән дә инде. Игеҙәк балалары тыуған ғаиләләр финанс ярҙамды ике күләмдә ала.\n27 апр, 23:04\nБөгөн Халыҡ-ара оҙатыусы эттәр көнө\nОшо уңайҙан Өфөнөң Һуҡырҙар өсөн республика махсус китапханаһында изгелек дәресе үтте. Сара күреү мөмкинлектәре сикләнгән балалар өсөн ойошторолдо.\n27 апр, 21:09\nҺынауҙар бергәләп еңелә\nМифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетында һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгән балалар тәрбиәләүсе ата-әсәләр өсөн түңәрәк өҫтәл артында һөйләшеү уҙғарылды.\n27 апр, 21:00\nБуласаҡ ил һаҡсылары тәүге һынауҙы уңышлы үтте\nИглин районында быйыл алтмыш егет Ҡораллы көстәр сафын тулыландырасаҡ. Әрмегә барыр алдынан улар урындағы спорт комплексына йыйылып, физик сыҙамлығын һәм хеҙмәткә әҙерлеген күрһәтте.\n27 апр, 20:34\nЭште урынына еткереп башҡарыу һәләтегеҙ юҡ икән, урынды инвесторҙар өсөн бушатығыҙ\nРеспублика Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, Ауыл хужалығы министры Илшат Фәзрахманов малдарҙы кәметеүгә юл ҡуйыусы хужалыҡтар етәкселәренәҡәтғи талаптар ҡуйҙы.\n27 апр, 20:28\nӨфөлә законһыҙ рәүештә ултырған сауҙа павильоны һүтелде\nЙома, 27 апрель, башҡалала суд приставтары тарафынан законһыҙ рәүештә ултырған сауҙа павильоны һүтелде. Әхмәтов урамында урынлашҡан кафе-бар экскаватор ярҙамында алына. Был хаҡта республика буйынса Федераль суд приставтары хеҙмәтенең матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.\nӨфөлә мөмкинлеге сикләнгән ир үҙ көсө менән яҡынса бер миллион һумға торошло дарыуҙарҙы һатып алырға мәжбүр була\nПрокуратура мөмкинлеге сикләнгән иргә аҡсаһын ҡайтарырға ҡушты.. Икенсе төркөм инвалиды үҙ кеҫәһенән дарыуҙарға 900 мең һумдан ашыу аҡса сарыф итә. Тик был препараттар уға бушлай эләгергә тейеш була.\nБашҡортостанда беренсе майҙан минималь хеҙмәт хаҡы яҡынса 13 мең һум тәшкил итәсәк\nБашҡортостанда беренсе майҙан минималь эш хаҡы яҡынса ун өс мең һум тәшкил итәсәк. Ғинуар айында Рәсәй Федерацияһы Президенты Владимир Путин минималь хеҙмәт хаҡын йәшәү минимумы күләме менән тигеҙләргә тигән тәҡдим менән сығыш яһағайны. Был хаҡта республиканың Хеҙмәт министрлығы матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.\nӨфөнөң Октябрь районында юлдарҙағы соҡор-саҡырҙарҙы ямайҙар\nЮлдарҙағы соҡор-саҡырҙарҙы ямау миҙгеле башланды. Юлсылар әле соҡорҙарҙы ямау менән мәшғүл. Яңы технологиялар ярҙамында, бер соҡорҙы бер нисә минут эсендә төҙөкләндерергә мөмкин.\nБашҡортостанға тәүге йәшендәр килә\nСиноптиктар һауа торошо буйынса мәғлүмәт бирҙе. Шулай итеп, һауа торошо йылынасаҡ. Тик әлегә ямғырҙар туҡтамай, яуым-төшөм аҙна дауамында барасаҡ.\nӨфөлә йәштәр өсөн хеҙмәт урындары йәрминкәһе үтәсәк\nБашҡалала 3 майҙа хеҙмәт урындары йәрминкәһе үтәсәк. Сарала ҡатнашыусыларға бер нисә эш урыны тәҡдим ителәсәк. Шулай уҡ компьютер диагностикаһын үтеү мөмкинлеге буласаҡ.\nБашҡортостанда бурыслыларҙың йорттарын һәм фатирҙарын һатыуға сығаралар\nБурыслыларҙың фатирҙарын һәм йорттарын сауҙаға сығаралар. Был сарала һәр теләгән кеше ҡатнаша ала. Сауҙа май айында ойоштороласаҡ.\nӨфөлә рөхсәтһеҙ барлыҡҡа килгән сүп-сар өйөмөн таҙарталар\nСовет районында рөхсәтһеҙ барлыҡҡа килгән сүп-сар өйөмдәрен таҙарттылар. Ҡый өйөмдәре бактерияларҙың таралауына юл ҡуя, сөнки был урын сысҡандар, бесәй-эттәр, ҡоштарҙың яратҡан еренә әүерелә.\nБашҡалала санкцияланған сыр тартып алына\nБашҡаланың сауҙа нөктәләренең береһендә 19 килограмм санкцияланған голланд сыры тартып алына. Был сырҙы Рәсәй Федерацияһы биләмәһенә индереү ҡәтғи тыйыла. Әле тауарҙың нисек ҡала кәштәһенә килеп эләгеүе тикшерелә. Санкцияға эләккән сыр юҡ ителәсәк.\n27 апр, 09:51\n83-сө йәшендә билдәле журналист һәм яҙыусы, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Сергей Чекмарев исемендәге премия лауреаты Тайфур Сәғитов арабыҙҙан китте.\nАгротуризм үҫеш юлында\nҒафури районында урынлашҡан дөйәғош фермаһы майҙаны тағы ла 8 гектарға киңәйтелә. Хужалыҡ етәксеһе дүрт йыл эсендә экзотик ҡоштар һанын яҡынса биш тапҡырға арттырып, 86-ға еткергән. Шулай уҡ эшҡыуар агротуризмды үҫтереү маҡсатында бәләкәй зоопарк та ойошторған. Дөйә, болан, лама, төлкө, ҡуян - ҡарауҙа булған хайуандар йылдан-йыл ишәйә.\nЙүнсел йүнен тапһын өсөн\nБашҡортостан эшҡыуарлыҡҡа ярҙам итеү инфраструктураһы буйынса Волга буйы федераль округында тәүге өсәү иҫәбендә. Республикала бәләкәй һәм урта бизнесҡа ярҙам итеү өсөн барлыҡ механизмдар ҙа ҡаралған, тине был тармаҡты үҫтереү буйынса федераль корпорация директоры урынбаҫары Максим Любомудров.\n26 апр, 23:23\nОшондай девиз аҫтында Башҡорт дәүләт университетында региональ диктант үтте. Телде пропагандалау, грамоталылыҡты үҫтереү маҡсатында республикала быйыл ул дүртенсегә ойошторолдо.\n26 апр, 22:53\nХәйбулла районында хаҡлы ялдағылар яңы һөнәр үҙләштерә. Ғүмере буйы шахтала эшләгән Фәтих Абдуллин ике тиҫтә йылға яҡын баҡсасылыҡ менән шөғәлләнә. Бүребай ауылында емеш-еләктән мул уңыш алып кәсеп итеүсе хаҡында беҙҙең сайтта уҡығыҙ.


12 Февраль 2011, 14:16\nХәүефләндерҙе...Находканан Таяма Шинкай портына юлланған 12 кешенән торған «Александра» судноһы Көньяҡ Корея ярҙары буйында фажиғәгә тарыған. Бер моряк ҡына иҫән ҡалған, ҡалғандары һәләк булған. Фаразлауҙарынса, ул башҡа судно менән төкөшкән.\nБер моряк ҡына иҫән ҡалған, ҡалғандары һәләк булған. Фаразлауҙарынса, ул башҡа судно менән төкөшкән.\nАҡШ-тың Флорида штаты университеты алып барған статистика буйынса, һуңғы 10 йылда акулаларҙың кешегә ташланыу осраҡтарының иң күбе 2010 йылда теркәлгән.\n79 ваҡиғала 6 кеше үлгән. Фажиғәләрҙең күбеһе АҡШ, Австралия ярҙарында теркәлгән.\nРФ Эске эштәр министрлығы, милицияны полицияға үҙгәртеү 2,2 миллиард һумға төшәсәк, тип белдергәйне.\nҺуңынан Финанс министрлығында 2011 йылға реформа положениеларының бер нисәһе өсөн сығымдар бүленмәгән булып сыҡты. Дөйөм алғанда, Эске эштәр министрлығында барған үҙгәрештәр илгә 217 миллиард һумға төшәсәк.\nТәфтишселәр «Домодедово» аэропортында үҙ-үҙен шартлатҡан кешенең Ингушетиянан 20 йәшлек Магомед Евлоев булыуын асыҡлаған.\nУның менән бергә теракт актын ойоштороуҙа ҡатнашҡан Аджам Ганжиев та ҡулға алынған. Хоҡуҡ һаҡлау органдары, терроризм, үлтереү, ҡорал һәм шартлатҡыс һаҡлауҙа ғәйепләп, Евлоевтың туғандарын – 16 йәшлек Фатиманы һәм 15 йәшлек Әхмәт Евлоевты, 23 йәшлек Умар Аушевты һаҡ аҫтына алған.\nДәүләт Думаһы юл хәрәкәте хәүефһеҙлеген үтәмәгән һәм автотранспорт хәрәкәтенә ҡамасаулаған өсөн штрафтар күләмен арттырыу мәсьәләһен тикшерҙе.\nСветофорҙың ҡыҙыл утына үткән, тротуарҙа машинаһын ҡуйған водителдәргә штраф 1 мең һум буласаҡ.


Пенза өлкәһендәге юл фажиғәһендә биш яҡташыбыҙ һәләк булған // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\n10:49, 15 апреля 2019 Хәл-ваҡиғалар\nФото: Пенза өлкәһе буйынса Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы\nПенза өлкәһендәге юл фажиғәһендә биш яҡташыбыҙ һәләк булған Фото: Пенза өлкәһе буйынса Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы\nӨФӨ, 2019 йыл, 15 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.\nПенза өлкәһендәге юл фажиғәһендә биш яҡташыбыҙҙың ғүмере өҙөлгән.\n15 апрелдә төндә Пенза өлкәһенең Мокшан районында «М5-Урал» автомобиль юлының 590-сы саҡрымында «МАЗ» һәм «Лада Ларгус» бәрелешкән. Еңел автомобиль водителе һәм уның пассажирҙары һәләк булған.\nЯҡынса мәғлүмәт буйынса, улар — эшкә китеп барған Сибай, Әбйәлил һәм Баймаҡ райондары кешеләре. Әлеге ваҡытта мәрхүмдәрҙең кәүҙәләре Пенза өлкәһе моргында.\nОператив кәңәшмәлә Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров уларҙың туғандары менән бәйләнешкә инергә һәм тейешле ярҙам күрһәтергә, автобус һәм оҙатып барыуҙы ойошторорға ҡушты. Сибай башлығы Рөстәм Афзалов күрелгән саралар тураһында хәбәр итеп торорға тейеш.\nБашҡортостан Хөкүмәте вице-премьеры вазифаһын башҡарыусы Ленара Ивановаға һәләк булғандарҙың ғаиләләренә социаль ярҙам күрһәтеүҙе өйрәнеү бурысы йөкмәтелде.


Халыҡ-ара урман көнөнә - экологик акция\nМифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының буласаҡ экологтары тәҡдиме менән макулатура йыйыу акцияһы ойошторолдо. Һәр факультет урманды һаҡлауға үҙ көсөн индерергә тырышты. Эколог һөнәрен һайлаусы студенттар айырыуса әүҙемлек күрһәтте.\nУрманды һаҡлауға тос өлөш индереүсе сараның һөҙөмтәләре ғилми советта билдәле буласаҡ. Беренсе урын алған факультетҡа һәм әүҙем студенттарға махсус бүләктәр әҙерләнгән.\nАндрей Кулагин, М. Аҡмулла исемендәге башҡорт дәүләт педагогия университеты профессоры, экология кафедраһы мөдире: “Барлыҡ факультет студенттары ла макулатура йыйыуҙа әүҙем ҡатнаша. Университет эсендә макулатура йыйыу тәүге тапҡыр ойошторола. Беҙҙең әүҙем студенттар ярҙамында эш киләсәктә лә дауам итер тип ышанам”.


Милләттең дәрәжәһе ниҙә күренә? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Белем һәм тәрбиә » Милләттең дәрәжәһе ниҙә күренә?\nМилләттең дәрәжәһе ниҙә күренә? 21.02.2017 // Белем һәм тәрбиә\nҮткән быуат аҙағында бөйөк дәүләтебеҙ СССР-ҙың тарҡалыуы биләмәлә урынлашҡан аҙ һанлы милләттәрҙең рухи яҡтан уяныуына алып килде. Илдә 15 союздаш республиканың ғына туған телен дәүләт статусында файҙаланыу, рухи ҡиммәттәрен үҫтереү хоҡуғы булһа, автономиялы төбәктәрҙә ундай мөмкинлек, конституцияларында яҙылһа ла, ысынбарлыҡта сикләнгәйне. Үҙгәртеп ҡороу, яңы демократик лозунгтар, мөстәҡиллек яулау аҙ һанлы милләттәргә, милли мәғариф мәсьәләләренә яңы күҙлектән ҡарарға булышлыҡ ҡылды.\nЕтмәһә, ЮНЕСКО был йәһәттән ярҙам итәсәген белдерҙе. Мәскәү ҙә милли мәктәп мәсьәләләренән ситтә түгеллеген дәлилләгәс, 16 төбәктән 70-тән ашыу вәкил ҡатнашлығында кәңәшмә үткәрергә ҡарар ителде. Сараға беҙҙең республиканан Мәғариф министрлығының милли мәктәптәр бүлеге мөдире Р.Ф. Абдуллин, Рәсәй Милли мәктәптәр институтының Башҡортостандағы филиалы директоры Ф.Ф. Аҙнабаева, Өфө ҡала башҡорт гимназияһы директоры Х.С. Хәйбуллин һәм Әбйәлил районының Байым урта мәктәбе директоры булып эшләгән мин саҡырылдыҡ.\nСәфәргә 9 май көнө ҡуҙғалдым. Юлдаштарым баш ҡаланан булғас, улар Мәскәүгә Өфө аэропортынан билет алған, мин иһә металлургтар ҡалаһынан тура остом. “Домодедово” аэродромына барып төшөп, унан тәүге метроға тиклем автобуста килеп, артабан электропоезда Измайлово паркында урынлашҡан ҡунаҡханаға барыу бер ниндәй ҡыйынлыҡ тыуҙырманы. Делегаттарҙы ҡаршы алып, үҙҙәре урынлаштырғас, кәйеф тә күтәренке.\nЯҡташтарым Өфөнән килеп етмәгәйне әле. Ике кешелек бүлмәлә яңғыҙым. Бүлмәлә тилмереп ултырғансы тип, бөгөн – Бөйөк Еңеүҙең 50 йыллығы – оло байрамды үткәргән Ҡыҙыл майҙанды барып күрергә ҡарар иттем. Урамдарҙа, метрола Советтар Союзы Геройҙарын, Дан орденының тулы кавалерҙарын күпләп күреү бәхетенә өлгәштем. Улар бөтәһе лә хәрби парадта ҡатнашырға саҡырылғайны.\nҠыҙыл майҙанда Еңеү тантанаһы тамамланып, башҡаларға ла инергә рөхсәт ителгән мәлгә тура килдем. Майҙандың үҙенә ҡарағанда, халыҡтың күпселеге маршал Г.К. Жуковҡа әле генә асылған һәйкәл тирәһендә ҡайнаша. Ат өҫтөндә ултырған мәғрур полководецтың һынын тәүгеләрҙән булып күрә алыуыма сикһеҙ шат инем. Һәйкәлгә һоҡланып, ғорурланып ҡарап торғандан һуң аяҡтарым үҙенән-үҙе Билдәһеҙ һалдат ҡәберенә табан алып китте. Бынан ун һигеҙ йыл элек Германияға китешләй һалдат кейемендә баш эйгәйнем уға. Һәйкәлдә тауҙай өйөлгән сәскә гөлләмәләре ҡаршы алды. Мәңгелек утҡа, унан да сағыуыраҡ ҡып-ҡыҙыл ҡәнәферҙәргә ҡарап күңелем тулышты...\nҠунаҡханаға бик тәьҫирләнеп ҡайттым. Бүлмәмдә монголдарға хас йөҙлө кеше ҡаршы алды. Эстән генә: “Башҡортто ҡара тигән булалар, беҙҙән дә былайыраҡтар бар икән дәбаһа”, – тип уйлап ҡуйҙым.\n– Санжаев Жалсан Батуевич – Бүрәт Республикаһындағы Улан-Удэ ҡалаһының 1-се гимназияһы директоры, – тип таныштырҙы бүлмәләшем үҙе менән. Минең Башҡортостандан икәнде белгәс, йөҙө яҡтырып, ҡыҫыҡ күҙҙәре асылып, осҡонланып китте.\n– А вы знаете песню “Кубаляк”? – тине лә, ыңғай яуабымды көтөп тә тормай, саф башҡортса йырлап ебәрҙе. Мәскәү һынлы Мәскәүҙә үҙ ырыуымдың гимны һаналған “Күбәләк”те быға тиклем күрмәгән-белмәгән бүрәт кешеһенән ишетеп, күңелем тулды. Танышым, йәнә аптыратып, ауыҙ эсенән көйләй-һөйләй “Байыҡ”ты, “Гөлнәзирә”не бөтөн нескәлектәрендә бейеп күрһәтте.\nҺүҙ артынан һүҙ ялғанды. Яңы танышым институтта уҡыған осоронда “Байкал – Амур” магистрален төҙөргә барған Башҡортостан студенттары менән аралашып, беҙҙең йырға, бейеүгә ғашиҡ булған, уларҙы отоп алған икән. Егерме биш йылдан ашыу ваҡыт үтһә лә, онотмаған, күңелендә яҡты иҫтәлек итеп һаҡлай.\nИртәгәһен конференция эшендә ҡатнашыусыларҙы Мәскәүҙәге Корея милли мәктәбенә тәжрибә уртаҡлашырға алып барҙылар. Белем усағының шефы Көньяҡ Корея иленең “LG” фирмаһы булып сыҡты. Бүлмәләш дуҫымдың был илдекеләр менән һин дә мин инглиз телендә аралашыуына шаҡ ҡатып ҡарап торҙом. Шулай бүрәт милләтенең бер генә вәкиле әллә ҡайҙа – Байкал күле эргәһендә – көн иткән халыҡҡа ҡарата күңелемдә ҙур ихтирам-хөрмәт тойғоһо уятты.\nХалҡымда “Ҡарама йөҙөнә – ҡолаҡ һал һүҙенә” тигән бик фәһемле әйтем бар. “Милләт дәрәжәһен бер генә кешегә ҡарап та билдәләп була икән. Ҡайҙа ғына йөрөһәң дә, был хәҡиҡәтте оноторға ярамай” тигән һабаҡ алып ҡайттым сәфәремдән.\nАвтор: И. ИСЛАМОВ.


Салауат Харасов республиканың Контроль-иҫәп палатаһы рәйесе итеп һайланды // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nСалауат Харасов республиканың Контроль-иҫәп палатаһы рәйесе итеп һайланды\n11:25, 26 ноября 2009 Сәйәсәт\nБөгөн Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың 19-сы ултырышында депутаттар Башҡортостан Республикаһы Контроль-иҫәп палатаһы рәйесе вазифаһына Салауат Харасовты тәғәйенләне. 2008 йылдың 15 майынан БР Контроль-иҫәп палатаһын етәкләүсе Валерий Кургузов күптән түгел икенсе эшкә күсеү сәбәпле эштән китеү тураһында ғариза биргәйне.\nСалауат Фәттәх улы Харасов 1961 йылдың 10 майында Тажикстанда тыуған. 1982 йылда – Новосибирск юғары хәрби-сәйәси училищеһын, ә 1997 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлаған, белгеслеге – юриспруденция.\n1978-1992 йылдарҙа Ҡораллы Көстәр сафында хеҙмәт иткән; 1992-1994 йылдарҙа РФ Эске эштәр министрлығының Өфө юғары мәктәбендә уҡыған; 1994 йылдан 2002-гә тиклем – РФ Федераль һалым полицияһы хеҙмәте Идаралығында; 2002-2003 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Министрҙар Кабинеты Аппаратының яғыулыҡ-энергетика комплексы, химия тармағы һәм ер аҫты байлыҡтарынан файҙаланыу бүлегенең баш белгесе булып эшләгән.\n2003 йылдан 2009 йылға тиклем — Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Аппаратының хоҡуҡ экспертизаһы һәм административ органдар бүлегенең баш белгесе, бүлек мөдире урынбаҫары, БР Хөкүмәте Аппаратының суд вәкәләтлеге һәм административ органдар бүлеге мөдире урынбаҫары; 2009 йылдан — Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәтенең коррупцияға ҡаршы сәйәсәтте ғәмәлгә ашырыу бүлеге мөдире.


Икенсе урын беҙҙекеме? | Йәншишмә\n«Салауат Юлаев» үҙ боҙонда дүрт уйынын үткәрҙе. Ҙур һынау кеүек булды улар. Ни тиһәң дә, һаман да беҙҙең команданың плей-оффҡа сығыуы хәл ителмәй бит. «Амур», «Себер», «Авангард» менән ҡыҙыу көрәш бара. Урын өсәү генә, дүртәүҙең кемеһе артыҡ булыр? «Салауат Юлаев»ҡа ҡалған ике уйында дүрт мәрәй яулау ҙа етә. Ул сағында беҙҙекеләр бик юғарыға – икенсе урынға күтәреләсәк. Тимәк, 27 февралдә – «Сочи» хоккейсылары, 1 мартта «Аҡ Барс» менән Өфөләге алыштарҙа ныҡ тырышырға кәрәк инде.\nЮлаевсыларҙың әле 87 мәрәйе бар. «Витязь» (Подольск) менән – 4:1, ЦСКА (Мәскәү) менән – 2:1, «Слован» (Братислава) менән 5:3 иҫәбенә уйнанылар. Ә бына «Йокерит»тан (Хельсинки) еңелеп ҡуйҙылар, ярай әле буллит буйынса – 4:5. Әйткәндәй, был дүрт уйында ла ҡапҡасыбыҙ Бен Скривенс ял итте. Күберәген командабыҙға яңыраҡ килгән Иван Налимовты һынанылар. Ҡапҡаһын ышаныслы һаҡланы ул. «Йокерит» менән осрашҡанда ғына хаталанды, дөрөҫөрәге, ҡотҡарманы. Бер еңел генә голды үткәрҙе, буллит һуҡҡанда ла оҫталығын күрһәтмәне. Ә Андрей Кареев ЦСКА менән уйнағанда боҙға сыҡты. Ҡапҡаһында шәп торҙо, хатта Кирилл Капризов та гол индерә алманы.\nХәҙер инде тренерҙарыбыҙ баш вата: был икәүҙең кемеһе төп ҡапҡасы булыр? Көйәрмәндәрҙең күбеһе Кареев яҡлы. Һеҙ нисек уйлайһығыҙ?\nТиҙҙән Көньяҡ Кореяла Ҡышҡы олимпиада уйындары башлана. Шуға хоккейсылар өсөн дә тәнәфес иғлан ителде. Рәсәй йыйылма командаһына юлаевсыларҙан берәү ҙә эләкмәне. Шулай ҙа Линус Умарк (Швеция), Бен Скривенс (Канада), Теему Хартикайнен менән Йоонас Кемппайнен (Финляндия) олимпиадаға барасаҡ. Уларҙың бөтәһенә лә – хәйерле юл, ә Рәсәй йыйылма командаһына еңеп ҡайтыуын теләйек. Белеп тораһығыҙ, олимпиада дүрт йылға бер генә үтә, етмәһә, быныһы шундай ҡатмарлы шарттарҙа. Спортсыларыбыҙҙы ҡыҫымға алдылар бит. Беҙҙең хоккейсылар бирешмәҫ, һынатмаҫ әле. Бөтә Рәсәй, көйәрмәндәр һеҙҙең менән!\n« Сәмле ҡыҙ\nКриптовалюта донъяһынан »


Шулай тип кәңәш инвестор һатып криптовалюта, һәм улар ниндәй булып һаҡланасаҡ? - Яңылыҡтар Блокчейн\n7 Яҡшы Үҫеш Буйынса Тренингтар Блокчейн\nМөмкин 29, 2018 админ\nИндустрияһы ҙур түңкәрелеш менән айыу майы аҙағында озадачивать биржаһы крипто. Һуңғы триместр мөмкин., ТОП-25 криптовалюта һиҙелерлек кәметеп күрһәтеү. Сөнки, май. 22, түбән төштө биткоин $ 8000 беренсе апрелдән 18. Ҡулаҡса һәм санк эфир bitcoin 14% аҙна., ЭОС – өҫтәрәк 6%, һәм берләшмәләре – өҫтәрәк 8.5%. Был аҙнала еңеүсеһе булған берҙән-бер тәхеткә (Трансивер), хәбәр, уның аҙ күтәреп цитата.\nБаҙар көрсөгөнөң иң төп маркет – криптовалюта ethereum парҙар һәм нисбәте Биткоин – шулай уҡ мөлкәтен ҡарап үҙгәрә. Шуның өсөн, башҡа Альткоин, Эфириум нигеҙендә һәм блокчейн, шуға күрә, өлөшләтә уның позицияһына бәйле, ихтималы ҡырҡа кәмей, кәмеүе дауам итәсәк, әгәр курс bitcoin. Шул уҡ ваҡытта., тулайым криптовалюта тиклем кәмеүе баҙар капитализацияһы $ 322.5 млрд, баҫылған өҫтәрәк 14% икенсе триместр менән сағыштырғанда ала.\nТрейдеры тейеш тип баҙары, айыу тәпәй баҫҡан? Күптән түгел, инде ярайһы уҡ тәжрибә трейдер һәм инвесторҙар венчур тип өгөт-кәңәш һорауҙар криптовалюта һатыла., ни ҡалдырҙың, ә был һата. Эре инвесторҙарға был тенденция араһында ла шундай булыуы бәхәсһеҙ ғинуарҙа Фиат.\nИнвесторҙар тәҡдим криптовалюта\nМәҫәлән, Богарт Спенсер, Блокчейн капиталы партнер., тип, бөгөнгө хәл өсөн уңышлы биржаларында һатып алыу отошло тип. “Сөнки һуңғы ваҡытта йыш ҡына була һәм һаман да йыш ҡына ҡуллана һәм уның институциональ биткоин ҡыҙыҡһыныусылар күп., был уның инвестицион тора.. Ул бөтә эре банктары менән эшләргә тырыша., үҙ клиенттарға тәҡдим итә. Ҡайһы бер сауҙа майҙансығы асылды. Артыҡ тәрән bitcoin ылығыуы күбәйеү-ул, ҡағиҙә булараҡ, ыңғай, “спикеры әйтә.\nНисходящий донъя динамикаға ҡарамаҫтан’s беренсе криптовалюта, Киләсәктә үҙенең бик тәмле Богарт сәбәптәр буйынса йүнәлтәләр. “Бәлки, арзан булған bitcoin? Әлбиттә. Әммә мин уйлайым, бар курстар бер йыл юғары? Абсолют ышанам., “- ул аңлата. CNBC өсөн интервью.\nЫңғай прогноз, әммә, альткоин ҡарап түгел. “Криптовалюта күп бәрелештәрҙә булды һәм нежная. Өмөт бар, сөнки улар буласаҡ “атҡан”, әммә улар бының өсөн бик күп ҡаршылыҡтар булды, “Богарт әйтә .\nДжероламо инвесторҙар венчур тағы бер ентекләп ҡарарға тәҡдим итә (Адм.), Тәхетенә (Трансивер), ЙОТА (MIOTA) һәм Нео (Нео).\nҠыҙыҡлы, Богарт өсөн бик һаҡ Эфириум Спенсер. “Эштәр, ул’s ҙур ИКО блокчейн н Эфириум . Билдәһеҙ, был проектты нисек йоғонто яһаны тип буламы был курс һәм эфириум менән проветривание ,” уның аңлатма. “Икенсе яҡтан, Мин бындай ҙур коштар тота ине. уйынсылар кеүек, пульсация, Аҡса һәм ЭОС Биткоин.”\nШулай уҡ башҡа һаҡ ҡына фараздар белдерҙе энтузиастар криптовалюта. “Көрсөгөнөң айыу яһап тигән, был, киләсәктә., бер нәмә лә раҫланды? Был, һис шикһеҙ, һатып алыу түгел маҡсаты криптовалюта спекулятив тора.. Әгәр нимәнелер алырға йыйына,-йәки ярты йыл эсендә, шул саҡта һис бер нәмә ала алмаясаҡтарын. Әгәр ҙә һеҙ оҙайлы стратегияһын портфельный ултыра инде. , һуңынан, тотоу, көрсөгөнөң әлегә билдәһеҙ, сөнки ҡыҫҡа, артыҡ һикереп һикереп мөмкин һәм хаҡтары буйынса отошло булыр ҡабат. Һатып мәғәнәгә эйә, әгәр һеҙ генә түгел, профессиональ трейдер. Ләкин уларҙы, хатта, һатып ала, ысынлыкта, техник ғына отскок, шуға күрә һәр осраҡта ул яҡшы, үҙен һаҡлау өсөн актив. Дөйөм алғанда,, минең тәҡдимдәрен иғтибар менән капиталлаштырыу түбән альткоин, сөнки хәҙер баҙарҙа обустраиваться, криптовалюта һуң тоноп һәм биткоин тапҡырға күберәк..\nБыл шарттарҙа баҙарҙа ҡайта., һәр трейдер хәл итеү өсөн үҙ-үҙен. Иң мөһиме-ойоштороусылар үҙ хафаға криптовалюта дөрөҫ түгел һәм, әгәр баҙарҙа булһа тирбәлеүҙәр. Был айырыуса осоусы булараҡ, криптовалюта.\nЯңылыҡтар Блокчейн 28 Ғинуарҙа 201...\nЯңылыҡтар Блокчейн 15.06.2018\nBitcoin Market MAYHEM + Тәхетенә (...\nWill Bitcoin (БТЦ) Bounce to 5...\nКиләһе Пост:Яңылыҡтар Блокчейн 29.05.2018\nКиләһе Пост:Яңылыҡтар Блокчейн 30.05.2018\nҒинуарҙа 15, 2019\nҒинуарҙа 13, 2019\naltcoin альткоин биткоин bitcoin analysis bitcoin bottom Bitcoin crash bitcoin crash over bitcoin crash over 2018 bitcoin news bitcoin news today Bitcoin price bitcoin price growth bitcoin price news bitcoin technical analysis bitcoin today bitcoin trading блокчейн бтц btc news btc today cardano крипто криптовалюта cryptocurrency market cryptocurrency news cryptocurrency trading crypto lark crypto news eos эфириум ethereum analysis ethereum news ethereum price алмашыу investing investing bitcoin is bitcoin done crashing лайткоин neo новости portfolio пульсация tron when to buy bitcoin xrp


Балаларға гаджет кәрәкме?\n16 Июль 2019, 12:11\nБАЛАЛАРҒА ГАДЖЕТ БИРМӘҪКӘ 8 СӘБӘП:\nБилдәле булыуынса еВау компанияһының техник директоры балаларын бер ниндәй яңы технологиялар менән ҡулайлаштырылмаған мәктәпкә биргән. Шулай уҡ хәҙерге замандың гигант компаниялары Google, Apple, Yahoo, HP эшселәре лә балаларына компьерҙары булмаған, ручка, ҡәләм, теген энәһе, хатта балсыҡ менән эш иткән мәктәпкә биргән. Был мәктәптә бер ниндәй экран юҡ икән, компьютер ҡулланыу ҡәтғи тыйылған.\n1. Телмәрҙе тотҡарлай.\nИнглиз логопеды Салли Уорд үҙенең 10 йыллыҡ тикшереү эштәре менән шуны асыҡлаған: планшет,телевизор ҡарап үҫкән сабыйҙарҙың 20%ның телмәр үҫеше 9 айынан артта ҡала башлай һәм өс йәшенә күптәренең телмәре бер йылға һуңлап ҡала.\n2. Психологик яҡтан үҫеште тотҡарлай.\nБостон университеты педиатры Дженни Радески әйтеүенсә бәләкәй сағынан гаджеттар ҡулланған балаларҙа эмпатия(йәғни кешенең ҡайғыһын уртаҡлаша белеү), бергәләп проблемаларҙы хәл итеү һәм матур итеп һөйләшә белеү кеүек сифаттар ныҡлап үҫешмәй. Сенсор экрандар хәрәкәт, моторика үҫешенә ҡамасаулай, киләсәктә был теүәл фәндәрҙе үҙләштереүгә ҡамасаулаясаҡ тип иҫбатлай педиатр. Әгәр ата-әсәләр балаларын электроника ярҙамында тынысландыра икән, ундай балалар үҙҙәренең эмоциялары менән эш итергә өйрәнмәйәсәктәр.\nСоциаль тенденциялар өлкәһендә эшләгән билдәле ғалим Хорсту Опашовски Германияның 57% халҡынан һорау алғандан һуң ошондай һығымтаға килгән -компьютерҙар өлкәһендәге прогресс-ул коммуникацияның ғына түгел, ә яңғыҙлыҡтың да үҫеше.\n4. Тирә-яҡты, үҙеңде өйрәнеү һәләтен төшөрә.\nНемец нейробиологы Геральд Хютер әйтеүенсә, бәләкәй саҡта алған тән яралары бала өсөн бик мөһим. Йүгереү, ағасҡа менеү һ.б. былар барыһы ла тирә яғыңды, үҙеңде өйрәнеү өсөн кәрәк.\nМейенең маңлай алды ярымшарында хәлде алды тойомлай белеү,тирә яҡҡа яраҡлашыу, эмоциялар менән эш итә белеү, нимә эшләреңде алдан уйлап ҡуйыу кеүек һәләттәр уйлап ҡуйыла, әгәр бала барыһын да үҙ миҫалында тойһа, был ярымшар яҡшы үҫешәсәк, әгәр инде телевизор, планшет алдында көн үткәрһә был һәләттәр бик насар үҫешәсәк.\n5. Мейенең күләме бәләкәсәйә.\nМейе үҫешендә беренсе һәм иң мөһим стадия баланың 3 йәшендә тамамлана. Америка психотерапевты Линда Базелдың китабында яҙылыуынса, әгәр бала мөмкин булған бөтә эштәрҙә ҡатнашып, үҙ миҫалында әйләнә тирәһен өйрәнеп үҫмәһә, мейеһе 25-30%ҡа бәләкәсерәк булып ҡала Япон ғалимдары Кеп Ки Лоу и Райота Кэнэй ҙа быны иҫбатлап, МРТ һүрәттәрендә баланың мейеһе нисек бәләкәсәйгәнен күрһәтә.\n6. Ҡул мускулдары үҫешен тотҡарлай.\nЛиндси Марцоли исемле педиатр әйтеүенсә, сенсор экрандар баланың бармаҡ һәм ҡул суҡтары мускулдары үҫешен тотҡарлай. Британия уҡытыусылар профсоюзы ла ултырышта телефондар модаға кергәс,хәҙер күп балалар конструктор һәм кубиктар менән уйнай алмай, мәктәптә балаларҙың бер-береһе менән аралашыуы ла юҡ кимәлдә тип белдерҙе.\n7. Логик уйлау һәләтен тотҡарлай.\nПсихолог Ларри Розен яңы быуын хәҙер бер юлы йыр тыңлап, чатта яҙышып, фотолар ҡарап, интернет селтәрендә гиҙеп хатта дәрес тә әҙерләй ала, әммә бының хаҡы булып иғтибарһыҙлыҡ, тиҙ ҡыҙыусанлыҡ, уйлау һәләтенең насарайыуы һәм логиканың үҫешмәүе тора тип иҫәпләй.\nНорвегияның медицина журналы BMJ Open яҙыуынса,гаджеттарҙы күп ҡулланған һайын йоҡлап китеүгә сарыф ителгән ваҡыт яҡынса ярты, бер сәғәткә күбәйә, ә йоҡо оҙонлоғо кәмей. Сөнки электрон ҡулланмалар нервыларҙы ҡуҙғата, биологик ритмды боҙа.


Рәсәй финанс министрлығы илдә ярлылыҡ буйынса пособие түләргә тәҡдим итә. Донъяның күп кенә илдәре аҙ тәьмин ителгәндәргә ярҙам итеү буйынса махсус түләүҙәр индерә. Беҙгә лә бер генә ғаилә ағзаһы эшләп 16 йәше тулмаған ике һәм унан да күберәк балаһы булғандарға ярҙам итеү яҡшы булыр ине, ти ведомство белгестәре. Был осраҡта пособиеға дәғүә итеүсе кеше үҙенең ысынлап та, мохтаж икәнлеген дркументтар менән иҫбатларға тейеш буласаҡ. Шулай ҙа был тәҡдим һүҙҙә генә һәм киләһе өс йылға билдәләнгән бюджетта ҡаралмаған.\nБашҡортостан быйыл «Башнефть» компанияһынан 5 миллиард һумлыҡ дивиденттар аласаҡ. Был сумма көтөлгәндән кәмерәк. Сөнки былтыр республика иҫәбендә булған 25 процент акция өсөн алынған килем 7 миллиард һумдан ашҡайны. Аҙнаның һуңғы көндәрендә «Роснефть» «Башнефть» компанияһының Башҡортостандағы акцияларын да һатып алыу теләге белдереп мөрәжәғәт иткән тигән хәбәр таралды. Ләкин Башҡортостан башлығы хакимиәтенән республика был турала бер ниндәй ҙә һөйләшеүҙәр алып бармай тип яуапланылар.\nЯңы иҫке Мэр. Өфө ҡала хакимиәте башлығы итеп тағы ла Ирек Ялалов һайланды. Был юлы биш йылға. Быға тиклем ҡала хакимиәте башлығы икешәр йылға ғына тәғәйенләнә ине. Ирек Ялалов сити-менеджер вазифаһында 2014 йылдан алып эшләй.\nКоммуналь бурыстары булған Өфөләргә 20 миллион ярым һумды ғәфү иттеләр. Дөрөҫ, йыйылып киткән пеняларын ғына. Шулай ҙа түләүҙәрҙе күтәрә алмаусыларға был ҙур ярҙам. Газ өсөн генә 830 мең аҡса ғәфү ителгән.\nЯмал ярымутрауына эшкә сығып киткән дүрт тиҫтәгә яҡын ватандашыбыҙ аслыҡ иғлан иткән. Улар өс ай буйы эшләп хеҙмәт хаҡы ала алмай. Эш биреүсе яҡташтарыбыҙға тейешен түләмәү генә түгел, тыуған яҡтарығыҙға йәйәүләп ҡайтасаҡһығыҙ, тип янай. Ватандаштарыбыҙ сараһыҙлыҡтан ил етәкселегенә видеомөрәжәғәт яҙҙырған.\nБашҡортостандың 12 белем усағы Рәсәйҙең иң яҡшы 500 мәктәбе исемлегенә ингән. Был юғары баһа бойондороҡһоҙ эксперттар комиссияһы тарафынан бирелә. Өфөнән абруйлы теҙмәгә 4 мәғариф учреждениеһы эләккән.\nБашҡортостанда тәүге тапҡыр Бөтә Рәсәй сәсәндәр һәм аҡындар бәйгеһе үтте. Фестивалдә алты тиҫтәнән ашыу ҡатнашыусы сығыш яһаны. Майҙанда Башҡортостан район-ҡалаларынан тыш, Ҡаҙағстан, Дағстан, Ҡырғыҙстан, Тыва, Яҡут-Саха, Хакас, Алтай республикаларынан, Силәбе, Ырымбур өлкәләренән һәм башҡа төбәктәрҙән килгән һүҙ оҫталары бәйге тотто. Иң йәш башҡарыусыға һигеҙ, ә иң олоһона 85 йәш. Фестивалдең төп призын Ғафури районынан Илһам Байбулдин яуланы. Замандашыбыҙ күптәргә «Сал Урал» этно-төркөмө солисы булараҡ таныш.\nБаш ҡалала III халыҡ-ара «Көмөш Аҡбуҙат» милли һәм этник кинофестивалендә үтте. Конкурсҡа 254 эштең 24-е - туғыҙ документаль, һигеҙ тулы метражлы һәм ете ҡыҫҡа метражлы нәфис фильм һайлап алынғайны. Быйыл Гран-приҙы Бангладеш режиссеры Абу Шахед Эмондың «Джалала тарихы» нәфис фильмы яуланы.


18:54, 9 апрель 2017 версияһы\n3 байт алынған , 4 года назад\nclean up, replaced: == Иҫкәрмә == → == Иҫкәрмәләр == using AWB\n11:48, 29 ғинуар 2017 версияһы (төҙәтеү)\n18:54, 9 апрель 2017 версияһы (төҙәтеү) (кире алырға)\nAprilbot (әңг. | өл.)\nә (clean up, replaced: == Иҫкәрмә == → == Иҫкәрмәләр == using AWB)\n[[XIII быуат]]ҡа тиклем һеңрәндәр боронғо башҡорт [[ҡәбилә]]ләре менән аралашып, [[Бөгөлмә-Бәләбәй ҡалҡыулығы]]нда йәшәгән. XIII—XIV быуаттарҙа [[ҡатай]] һәм һалйоттар йоғонтоһонда Себер һәм Көнсығыш Себер тарафтарына юлланалар.\nXVII быуат башында табын башҡорттары менән бергә Тубылдан көнбайышҡа табан далаларҙа Күсемдәрҙең төп терәге булалар. Себер ханлығы ҡолатылғандан һуң ҡәбиләнең ҙур өлөшө себер татарҙары менән көнсығышҡа, Алтайғаса күсенә, ҡалған өлөшө башҡорт этносы составына ҡушыла. XIX быуатта һалйоттар ерендә йәшәйҙәр, ергә [[аҫабалыҡ]] хоҡуғы алырға тырышып, үҙҙәрен [[һалйот]]тар тип атай башлайҙар.\n== ИҫкәрмәИҫкәрмәләр ==\n↑ Хәҙер — Башҡортостандың Илеш районы\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/672996 ҡабул ителгән


Диплом бар - эш юҡ, эш бар - күңелгә ятмай\n12 Октябрь 2018, 17:17\nБер нисә тиҫтә йыл элек медицина, педагогия, нефть һәм ауыл хужалығы институттары иң абруйлы юғары уҡыу йорттары булды. Ә инде мәктәп тамамлаусыларға унда уҡып, һѳнәр алыу ҙур мәртәбә һаналды. Бѳгѳн иһә һѳнәрҙәрҙең ниндәйе генә юҡ. Хеҙмәт баҙарында 50 меңдән ашыу һөнәр бар тип белдерә белгестәр. Уларҙың күптәренең ниндәй йүнәлештә эшләүен тѳбѳнә тѳшѳп аңлап та етмәйбеҙ, заман һѳнәрҙәрен белеү ѳсѳн айырым мәғлүмәткә эйә булырға кәрәк. Элегерәк урта белемең, эшкә һәләтең булһа, бар ерҙә лә ҡуш ҡуллап ҡаршы алалар һәм бер урында ғына күпме теләйһең, шунса эшләү мѳмкинлеге бар ине.\nБѳгѳн иһә замана башҡасараҡ. Ҡайҙалыр эшләүеңде эш биреүсеңдең кем булыуынан, ниндәй шарттарҙа нисә һумға тир түгеүеңдән сығып хәл итәһең. Кеҫәңдә мотлаҡ юғары белемең булыуын раҫлаған диплом булыуы ла мѳһим. Тик шуныһы, бѳгѳн ошо ҡатырға хужалары ла һѳнәре буйынса эшләп, уның мәнфәғәтен күрә алмай. Бының сәбәптәрен тѳрлѳсә аңлаталар. Тәү сиратта, йәш белгестең эшкә маһирлығы юҡ, һѳнәрҙе ниндәйҙер юғары белем кәрәк булғанға ғына алған. Икенсенән, хеҙмәт баҙары нәҡ һин һайлаған һѳнәр эйәләре менән тулған, ѳсѳнсѳнән, күп осраҡта эш биреүсе дипломыңа ѳҫтәп, 3 йыл хеҙмәт стажы талап итә. Бынан тыш, ғүмер буйы бер ерҙә эшләп, урынында ныҡлы тамыр йәйгән, әллә күпме тәжрибә туплаған бер хеҙмәткәр ҙә үҙ урынын "мә", тип тоттороп ҡуймай. Шулай ҙа, ниндәй генә юғары белемең булмаһын, тауар, хеҙмәт сифатын эшсе ҡулдарһыҙ күҙ алдына ла килтереүе ҡыйын. Әйе, бер генә ата-әсә лә балаһын ябай эшсе булһын тип үҫтермәй. Бар тапҡан-таянғанын тотоноп, уны уҡытырға, юғары белем бирергә тырыша, сѳнки донъя кѳтѳү ѳсѳн, тәү сиратта, ниндәйҙер һѳнәргә эйә булыуың мотлаҡ. Тик шуныһы, арабыҙҙа юғары белем алырға мѳмкинселеге йә иһә һәләте булмағандар ҙа бар бит әле. Мәктәпте бѳткәс, улар ҡайҙа барырға, нимә эшләргә тейеш? Шуға күрә, нимә генә тимәһендәр, тегенсе, ашнаҡсы, электрик, балта оҫтаһы, тракторсы, бульдозерсы кеүек һәр саҡта ла кәрәкле эшселәр әҙерләгән уҡыу йорттарының да баһаһын тѳшѳрѳргә ярамайҙыр. Нәҡ улар вуз белеменә эйә була алмаған йәштәрҙе оло тормош юлына әҙерләп сығара ла инде. Бѳгѳн илебеҙ эшсе ҡулдар етешмәй тип саң ҡаҡҡанда, бындай уҡыу йорттарының статусын үҫтереү ҙә бер ҙә артыҡ булмаҫ ине.\nБынан 5-6 йыл самаһы элек Премьерминистр Дмитрий Медведев илебеҙҙә үҙ урынын тапмаған юғары белемле белгестәрҙең, бигерәк тә юрист һәм иҡтисадсыларҙың кәрәгенән артыҡ күп булыуын билдәләп, Мәғариф министрлығына был мәсьәләне яйға һалырға ҡушҡайны. Тик йылдар үтһә лә, әлегә был йүнәлештә алға китеш һиҙелмәй. Шул арҡала, һин дә мулла, мин дә мулла, атҡа бесән кем һала, тигән мәҡәл актуалгә әйләнеп бара ла иде. Киләсәктә кем икмәк үҫтерер ҙә, кем картуф сәсеп, халыҡты ит-һѳт менән туйындырыр һуң?\nТорнаға ынтылып, турғайҙы ысҡындырабыҙ\nҠыҙыҡмы, әллә инде ҡыҙғанысмылыр, бѳгѳн исем, һүҙ ѳсѳн генә юғары белем алғандар ҙа күбәйҙе. Ундайҙар ҡулына диплом алғас, үҙ йүнәлеше буйынса бер кѳн дә эшләп ҡарамай, уларға ниндәй булһа ла берәй юғары уҡыу йортон тамамлау тураһында һүҙ мөһимерәк. Эшләмәүенең сәбәбен һѳнәрен оҡшатмауы, эш хаҡының әҙ булыуы менән аңлатырға тырыша улар. Әммә, күптәр был турала һѳнәр алырҙан алда уҡ уйланырға кәрәклеген башына ла индермәй. Шул сәбәпле, дипломлы, әммә файҙаһыҙ, эшһеҙ белгестәр күбәйә лә инде. Бер кѳн дә эшләмәйенсә, кеҫәлә бушҡа ятҡан диплом менән генә эре сирттереп хәбәр һөйләп булмай шул. Күберәк аҡса алып, икенсе көнгә ышанып йәшәү өсөн диплом менән бергә ҡалын елкә лә талап ителә бит әле ул. Тик бөгөнгө йәштәрҙең күбеһенең сыҙамлығы ла самалы ғына. Уларға тиҙ һәм күп булһын. Шул арҡала элек-электән иң абруйлы һаналған уҡытыусы һѳнәренең дә бәҫе тѳшә бѳгѳн. Быны Бөтə Рəсəй йəмəғəт фекерен өйрəнеү үҙəгенең социологтары тикшергән. Рəсəй халҡының 40 проценттан күберəге уҡытыусы булып етерлек аҡса эшлəп булмай, тигəн фекерҙə. Педагог һөнəренең абруйына килгəндə иһә, 40 процент самаһы респондент был эштең абруйы юҡ тигəн, 20 проценттан күберəге уҡытыусы əле лə абруйлы тиһә, ҡалғандары уны ғəҙəти һөнəр тип баһалай. Шулай ҙа һəр өсөнсө кеше педагогтарҙың килеме сағыштырмаса һəйбəт тип уйлай, ә 15 проценты уҡытыусы булып та, финанс уңышҡа ирешергə мөмкин тип белдерә.\nРеспубликала йыл башынан рәсми теркәлгән 18 мең эшһеҙҙе иҫәпкә алғанда, ҡайһы берәүҙәр һөнәр һайлағанда ҡайһы ере менән уйлай икән тип тә ғәжәп итәһең. Алған белемең файҙа килтермәгәс, уның өсөн әллә нисәмә йыл сабата туҙҙырыуҙың кәрәге бармы икән һуң? Тик, үкенескә ҡаршы, бѳгѳн күптәр ата-әсәһенең үҙен уҡытыуға түккән сығымдарын да ҡаплай алмай. Кеҫәләге әлеңге ҡатырға арҡаһында күптәр ябай эшсе булып эшләргә лә тартына. Шул арҡала юғары белемле белгес булып ѳйҙә ятыусылар күбәйә. Юғары иҡтисад мəктəбе эксперттары бушты-бушҡа ауҙарыусы йəштəр һанын иҫəплəгəн. Бѳгѳн Рəсəйҙə 15 йəштəн 24 йəшкəсə егет һəм ҡыҙҙарҙың 15 проценты бер ҡайҙа ла уҡымай ҙа, эшлəмəй ҙә икəн. Аныҡлабыраҡ әйткәндә, был 2 миллиондан ашыу кеше тигəн һүҙ. Анализ һѳҙѳмтәһендә Рəсəйҙəн тыш, йəштəр араһында файҙалы шөғөлө булмағандар һаны Польшала, Эстония һəм Бельгияла күп булыуы асыҡланған. Дипломлы белгестәр менән донъя тулған, ә эшһеҙҙәр һаны кәмемәй, киреһенсә, арта ғына бара. Бѳгѳн республикала рəсми эшһеҙҙəр һаны 18 мең булһа, буш эш урындары 46300-гə еткəн. Был иһә, эшсе ҡулдарҙың һәр саҡта ла кәрәк һәм уларға ихтыяж ҙур булыуын аңларға теләмәйенсә, булдыра алмағанға үрелеүҙе, йәғни һауалағы торнаға алданып, ҡулыңдағы турғайҙы ысҡындырыуға бәрәбәр.\nТулы материалды гәзиттең 82-се һанында (12.10.2018) һанында уҡығыҙ.


МАЛЫҒЫҘҘЫ НИСЕК ҠЫШЛАТТЫҒЫҘ? » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар архивы » МАЛЫҒЫҘҘЫ НИСЕК ҠЫШЛАТТЫҒЫҘ?\n16.04.2011 МАЛЫҒЫҘҘЫ НИСЕК ҠЫШЛАТТЫҒЫҘ?\nҮткән йыл ауыл хужалығы өсөн еңел булманы. ҡоролоҡ арҡаһында үлән яҡшылап үҫмәне, иген баҫыуҙары ла, ямғырҙар яумау сәбәпле, ҙур зыян күрҙе. Малына етерлек ҡыш сығырлыҡ аҙыҡ туплай алмаған хужалыҡтар өсөн быйылғы ҡыш ысын мәғәнәһендә һынау булды тиһәк тә, һис хата булмаҫ.\nАҙыҡ наҡыҫлығына ҡарамаҫтан, ауыл хужалығы эшсәндәре малын нисек ҡышлатты икән? Ошо һорау менән бер нисә кешегә мөрәжәғәт иттек.\nИлдар НИҒӘМӘТЙӘНОВ, фермер, Мәсетле районы:\n– Хужалығыбыҙҙа етерлек кимәлдә аҙыҡ туплағас, малдарҙы еңел ҡышлаттыҡ. Элек бесән һата торғайныҡ, быйыл үҙебеҙҙән артманы. Фуражды ғына ситтән һатып алдыҡ.\nВладик ӘМИНЕВ, Бөрйән районы ауыл хужалығы идаралығының элекке етәксеһе:\n– Үлән яҡшылап үҫмәгәс, хужалыҡтарҙың үҙҙәренең көсө менән әҙерләгән бесән тик ике айға ғына етте. Шуға, башлыса, мал аҙығын ситтән һатып алырға тура килде. Хөкүмәтебеҙ был маҡсаттан 18 млн һум субсидия бүлде. Һаламды Силәбе өлкәһенән, ҡырмыҫҡалы районынан, бесәнде Архангел, Әбйәлил райондарынан, Ырымбурҙан ташыныҡ. Фуражды Башҡортостан МТС-ы, Сибай элеваторы бирҙе. ҡайҙан мал аҙығы табабыҙ, шунан ташыныҡ инде. Урман зонаһында йәшәгәс, малдарға уҫаҡ, йыла турап ашатыу ҙа ойошторола. Рациондың 30 процентын ошо аҙыҡ тәшкил итә. Хужалыҡтарҙа мал аҙығы етмәһә лә, малдарҙың үлеүенә юл ҡуйманыҡ.\nЛ. ЗӨБӘЙЕРОВА, ҡариҙел районы:\n– Ике һыйыр, башмаҡтар, 35-ләп һарыҡ аҫрайбыҙ. Мал ишле булғас, әлбиттә, йәй буйына бесән эшләп сығырға тура килә. Яланда ла, баҡсабыҙ янында ла кәртәләнгән бесәнлегебеҙ бар, мал сөгөлдөрө лә үҫтерәбеҙ. Үҙебеҙҙең «Беларусь» тракторы булғас, бесәнде еңел эшләйбеҙ. Әммә былтыр сабынлыҡта үлән үҫмәне. Үҫкәнен дә оятһыҙ әҙәмдәр сабып, трактор арбаһына тейәп алып китте. Элек үҫтергән сөгөлдөрөбөҙ декабргә тиклем малдарға ашатырға етә торғайны, былтыр аҙ булды. Бесәнгә өҫтәп, колхоздан һалам да һатып ала торғайныҡ. ҡоролоҡ сәбәпле бесән эшләп булмағас, малдар һанын ныҡ ҡыҫҡартырға тура килде. Бесәнде малдарға самалап ҡына һалдыҡ, быйыл йонсоу ҡышланылар. Элек айҙар буйына сатнама һыуыҡтар торғанда мул ғына бирә инек. ҡар иреп, тау баштары асыла башланы. Күгүлән сығыу менән малдарҙы сығарып ебәрербеҙ, тип торабыҙ.\nӘлфир МЫРҘАБАЕВ, ҡырмыҫҡалы районы:\n– Ишле генә мал тотам. Былтыр йәй төҫөн күрмәһәм күрмәнем, әммә үҙемдең техникам ярҙамында үлән үҫкән йылға буйҙарын сабып, малдарға етерлек бесән эшләй алдым. ҡышты малдар иркен сыҡты.\nСәбилә ҒИЛМАНОВА, пенсионер, Әбйәлил районы:\n– Былтыр бер кәбән һала торған сабынлыҡтан бер нисә генә күбә сыҡты. Шуға бесәнде һатып алдыҡ. Малдарҙы ҡышлатыу өсөн генә 15 мең һумлап аҡсабыҙ китте. Колхоз-совхоздар булмаған ауыл ерендә бөгөн ололарға мал тотоу ауыр. Элек бит, исмаһам, һаламды бушҡа бирәләр ине. ҡура йәмен ебәрмәйбеҙ, тип кенә һыйыр тотҡан көнөбөҙ инде.


Башҡортостанда хәбәрһеҙ юғалған ир менән ҡатынды үле килеш таптылар // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда хәбәрһеҙ юғалған ир менән ҡатынды үле килеш таптылар\n9:27, 10 сентября 2018 Хәл-ваҡиғалар\nБашҡортостанда хәбәрһеҙ юғалған ир менән ҡатынды үле килеш таптылар Фото: Лиза Алерт. Башҡортостан\nБашҡортостанда ирле-ҡатынлы Кузнецовтар тураһында бер тәүлек бер нәмә лә билдәле булманы. Туғандары 8 сентябрҙә уларҙың юғалыуы хаҡында полицияға ғариза яҙған. Бер көн үткәс күңелһеҙ хәбәр килде: Сергей менән Татьяна үле килеш табылған. Был хаҡта «Лиза Алерт» эҙләү хәрәкәте ирекмәндәре хәбәр итә.\n«Башинформ» агентлығына билдәле булыуынса, 45 йәшлек Сергей менән 42 йәшлек Татьяна республиканың Белорет районы Ломовка ауылынан сығып киткән һәм эҙһеҙ юғалған. Бер тәүлектән һуң тыуған ауылдарынан алыҫ булмаған урында уларҙың автомобилен тапҡандар. Кузнецовтар үлемесле юл фажиғәһенә эләккән: машина менән күперҙән осҡан.\nОшо хәл тураһында тулыраҡ мәғлүмәттәр асыҡлана.\nТеги: Башҡортостанда юғалған кешеләрҙе эҙләү, Лиза Алерт, Белорет районы