Өфө-Стәрлетамаҡ трассаһының Булгаков ауылы янындағы юл үткәргестә ремонт эштәре башланды\nПландан тыш төҙөкләндереү сараһына юл-транспорт ваҡиғаһы сәбәпсе. Ике аҙна самаһы элек ҙур габаритлы транспорт үтеп күпер аҫтын аҡтарып төшөрә. Зыян күреүселәр юҡ, ләкин юл үткәргестең үҙенә, транспорт хәрәкәте өсөн хәүеф тыуҙырмаһа ла, ҙур ғына ремонт талап ителгән.\nӘле юл үткәргес транспорт өсөн өлөшләтә ябыҡ. Ләкин был сара бер ниндәй ҙә уңайһыҙлыҡтар тыуҙырмай. Трассаның Белорет яғына боролоп киткән ерендә хәрәкәт көсөргәнешле түгел. Шулай ҙа эшселәр ремонтты мөмкин тиклем ҡыҫҡа ваҡытта тамамларға иҫәп тота.\nИгорь Васильев, төҙөлөш ойошмаһы етәксеһе: «Эште оҙаҡҡа һуҙмаҫбыҙ тип уйлайым. Иң мөһиме, яңы бетон ҡатнашмаһы тейешенсә ҡатырға тейеш. Бер ай тирәһе көтөргә тура киләсәк. Һуңынан асфальт түшәйәсәкбеҙ. Транспорт хәрәкәте өсөн күпер хәүефле түгел».\nӘле төҙөүселәр зыян күргән балкаларға өҫтәмә терәүҙәр ҡуйыу менән мәшғүл. Ишелеп төшөү хәүефе булмаһа ла, күперҙе ныҡлап төҙөкләндереү талап ителә, ти улар.\nФәнүр Бикбаев, төҙөлөш эштәре мастеры: «Күперҙе монолит ҡоролма итеп эшләгәндәр. Балкалары бөтөн бер плитанан яһалған. Шуға күрә улар айырым алмаштырылмай. Хәҙер өҙөлгән арматураларҙы алмаштырып киренән бетонлап ҡуйырға кәрәк буласаҡ».\nЮл хужалығы идаралығы иһә күперҙе төкөткән водитель менән низағлаша. Ғәҙәттә, бындай ҙур автомобиль хужалары штрафтарҙан һәм яуаплылыҡтан ҡасып уны шәхси ҡулдарға теркәй. Ләкин был осраҡта бәләкәй түләү менән генә ҡотола алмаясаҡтар, ти идаралыҡ хеҙмәткәрҙәре.\nРемонттан һуң юл үткәргестең йөк күтәреү мөмкинлеге, башҡа күрһәткестәре лә үҙгәрмәйәсәк, тип ышандыра төҙөүселәр. Тик бына хәүефһеҙлек саралары, күперҙең үлсәмдәрен күрһәтеүсе юл билдәләре артасаҡ. Нимә тейәгәнен онотоп киткән водителдәрҙе иҫкәртеү өсөн.


Төп мәсьәлә - хәүефһеҙлек\n12 Апрель 2018, 16:29\n11 апрель көнө яҙғы ташҡын хәүефен кәметеү маҡсатында Ағиҙел йылғаһында боҙ шартлатыу эштәре башланды. Ул боҙ тығыны барлыҡҡа килеү ҡурҡынысы булған урындарҙа: Иҫке Собханғол, Тимер, Иҫке Монасип, Ҡурғашлы, Байназар ауылдары эргәһендә үтәсәк.\nБыйылғы ҡыш ҡарҙың әҙ яуыуы менән айырылып торҙо. Бер уйлаһаң, уңайлы ла, сығымдар ҙа әҙ китә - юлдарҙы, ихатаны ҡарҙан таҙартыу ҙа кәрәкмәй. Әммә ҡарһыҙ ҡыш проблемаларҙы ла етерлек алып килде – ер ныҡ туңған, йылғаларҙа ла боҙ ҡатламы ҡалын. Һыу боҙ өҫтөнән китеп, күп кенә ауылдарҙа шәре сығып ятыуы, боҙ ҡатламын бысыу, ҡом һибеү кеүек күренештәр бер аҙ сәйер ҙә тойолдо.\nАпрель баштарында ла көндәр кинәт йылытып, туң ер ирегән ҡарҙы тиҙ генә һеңдереп өлгөрмәгәнлектән, Иҫке Монасип, Яңы Мөсәт һәм Байназар ауылдарында ҡайһы бер кешеләрҙең йорт-ҡураһы биләмәһе һыу эсендә ҡалды. Ошо сәбәпле район хакимиәтендә ғәҙәттән тыш хәлдәр һәм янғын хәүефһеҙлеген тәьмин итеү буйынса район хакимиәте башлығы, комиссия ағзалары һәм ауыл хакимиәттәре башлыҡтары ҡатнашлығында сираттан тыш ултырыш үтте. Көн тәртибендә ирегән ҡар һыуҙарының ҡайһы бер биләмәләрҙе баҫыуы эҙемтәләрен бөтөрөү, һыу сығыу ҡурҡынысын иҫкәртеү буйынса мәсьәләләр ҡаралды. Әйткәндәй, урындарға оператив төркөм барып, һыу кимәле кеше ғүмеренә хәүеф янамауын билдәләп, ул урындарҙағы халыҡты ваҡытлыса йәшәү пункттарына урынлаштырыу кәрәк түгел тип тапты. Шулай уҡ комиссия һыу баҫыу ҡурҡынысы янаған өйҙәргә йөрөп аңлатыу эштәре алып барыу, ташҡын мәлендә эвакуациялау, һыу үтеү урындарын таҙартыу, һыуҙы һурҙырыу буйынса саралар күреү, хәбәр итеү линияларын тикшереү кеүек мәсьәләләрҙе һәр саҡ контролдә тоторға кәрәклеген билдәләне.\n- 20 февралдә Башҡортостандың ғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса дәүләт комитетына шартлатыу эштәре үткәреү кәрәклеген билдәләп хат яҙғайныҡ. Боҙҙо шартлатыу бурысы Әлкә хәрби часының 12-се инженер-сапер бригадаһына ышанып тапшырылған. Шулай уҡ хәүефһеҙлек комиссияһы ағзалары, полиция, янғын һағы хеҙмәткәрҙәре эшләй. Хәрбиҙәр 10-14 апрелгә тиклем эш алып барыу осоронда 1 тонна самаһы тротил ҡулланасаҡ, - тип аңлатма бирҙе район хакимиәтенең Граждандар оборонаһы һәм ғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса баш белгесе Дәүләткилде Аҡыев.


Креатив, шул уҡ ваҡытта классиканы ла үҙ эсенә алған коллекциялар булдырыу, абруйлы конкурстарҙа ҡатнашыу, моделләштереү сәнғәте буйынса үҙ концепцияһын билдәләү менән янып йәшәй ул. Һүҙ билдәле дизайнер тураһында бара тип\nуйлайһығыҙмы Белмәнегеҙ. Бөгөнгө героинябыҙға ни бары 17\nйәш, әммә уның талантына, ташып торған энергияһына, төрлө пландарының күплегенә иң билдәле мода белгестәре лә көнләшерлек. Таныш булығыҙ, дүртенсе бөтә Рәсәй йәш модельер - дизайнерҙар фестивале призеры, Өфө технология һәм кейем дизайны колледжы һәм бик тә һөйкөмлө ҡыҙ - Алина Мельникова.\nНи өсөн кейем моделдәре менән шөғөлләнергә булыуы хаҡында Алина ҙур теләк менән бәйән итә, үҙенең яратҡан эшен\nилһамланып һүрәтләй. Бөтә ҡыҙҙар кееүк үк ул да бала сағын да кейемдәр уйлап сығарып һәм ҡурсаҡтарына тегеп кейҙереп м әж килгән. Артабан үҙе өсөн дә кейем тегеү теләге барлыҡҡа к илә, әйткәндәй, беренсе ҡыҫҡа юбкаһы бик матур килеп сыға. Үҙемдең бай, әммә бәлки бик үк уңышлыларҙан булмаған тәжрибәмә таянып шуны әйтә алам, тәүге әйберҙе еренә еткереп\nтегеү һәр кемдең ҡулынан килмәй. Был осраҡ хаҡында һөйләгәндә, Алина үҙенең хеҙмәт дәресе уҡытҡан остаздарын\nиҫенә төшөрә - ауыл мәктәбе уҡытыусылары ҡыҙҙа хеҙмәткә генә түгел, ижадҡа ла һөйөү тәрбиәләй алған.\nМәктәпте тамамлағандан һуң Алина әле үҙе белем алған уҡыу йортона уҡырға инеү йәһәтенән икеләнеп тормай. Имтиханды бишлегә тапшыра, артабан әңгәмә үтә. Ә бына колледжға инеү өсөн ниндәй документтар кәрәклеге тураһында героинябыҙ бик\nһуң, документтар ҡабул итеү тамамланғас ҡына белә. Һөҙөмтәл ә уҡырға икенсе йылы ғына инә ала.\nУҡыу уға еңел бирелә, өҫтәүенә ҡыҙ буш ваҡытын кейем эскиздары төҙөү менән мәшғүл.\n- Яңы модель булдырыу өсөн миңә көслө тәьҫорат кәрәк: ул сағыу тойғо, музыка, китап булыуы мөмкин, - тип һөйләй Алина .\nБөтә Рәсәй фестивале еңеүсеһе "Клинч" коллекцияһының ниндәй хис- тойғолар менән һуғарылғанын әйтмәй, бары тик идеяһы менән генә уртаҡлаша.\n- "Клинч" - үҫмер ҡыҙҙар өсөн костюм һәм күлдәктәр - улар ҙы\nкейеүсе еңел, хыялға бирелеүсе кешенең эске донъяһын сағылдыра. Төҫтәр гаммаһы иһә - ҡыҙыл, ҡара. Моделдәрҙең ҡулдарында һәм йөҙҙәрендәге сыйылған урындар был образға өҫтәмә төҫ бирә. Улар:" Хыялдың емерелеүе ихтимал, уның өсөн\nкөрәшергә кәрәк, әммә шул уҡ ваҡытта ҡатын - ҡыҙҙарға хас мөләйем дә булып ҡала белеү мөһим", - тип әйткән кеүек.\nДөйөм алғанда, Алина үҙенең коллекцияларында Рәсәйҙәге бөгөнгө заман мәктәбе принциптарына таяна: кейем кешенең эске донъяһын сағылдырырға тейеш.\n- Миңә ҡалһа, кейем кешенең кәйефенә йоғонто яһай һәм киреһенсә - профессионал теге йәки был кейемгә ҡарап уның хужаһы тураһында фекер йөрөтә ала, - тип аңлата ул.\nАбруйлы конкурста еңеүе тураһында Алина бик һөйләп бармай , призерҙар исемлегенә инеүе ауыр булманы, тип кенә белдерә.\nФестивалдән алған тәьҫораттары башлыса башҡа\nҡатнашыусыларҙың коллекцияларына бәйле.\n- Уларҙың һәр береһендә был әйбер тегелгән төбәктең үҙенсәлектәре сағыла. Минеңсә, һәр оҫтаның тыуған ере тураһында һөйләүсе коллекцияһы булырға тейештер ул. Каникул ваҡытында мин яҡындарыма, уҡытыусыларыма һәм остаздарыма һәм , әлбиттә, республикама арналасаҡ яңы моделдәр өсөн материал йыйырға ҡарар иттем.


Хосусилаштырыуҙан килем ҡәнәғәтләндермәй » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Сәйәсәт » Хосусилаштырыуҙан килем ҡәнәғәтләндермәй\nХосусилаштырыуҙан килем ҡәнәғәтләндермәй 20.10.2012 // Сәйәсәт\nБөгөн Башҡортостан милкендә 243 дәүләт унитар предприятиеһы менән 100 хужалыҡ итеүсе йәмғиәттең акциялар пакеты бар. Һуңғыһына килгәндә, 91-е — акционерҙар, туғыҙы — яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт. Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов дәүләт милкен хосусилаштырыуға арналған Хөкүмәт ултырышында ошо һандарҙы иҫкә төшөрҙө.\n— Килемдең төп өлөшөн ни бары ун предприятие менән дүрт хужалыҡ итеүсе йәмғиәт формалаштыра. Ни өсөн килем базаһы шул тиклем түбән һуң? — тигән һорау ҡуйҙы Рөстәм Зәки улы. — Министрлыҡ һәм ведомство етәкселәренән аныҡ тәҡдимдәр кәрәк.\nХөкүмәт ултырышында дәүләт милкен хосусилаштырыуға арналған мәсьәлә ҡаралып, быйылғы күҙаллауға үҙгәреш индерелде һәм 2013 йылға программа төҫмөрләнде.\nРеспубликаның ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министры Рәмил Исҡужин әйтеүенсә, 2012 йылғы план буйынса биш дәүләт унитар предприятиеһы, һигеҙ акционерҙар йәмғиәте һәм һигеҙ күсемһеҙ милек объекты хосусилаштырыласаҡ. Шулай уҡ былтыр тормошҡа ашырылмаған эштәрҙе теүәлләйһе лә бар.\n— Әле “Тергеҙеү һәм реабилитация үҙәге” дәүләт унитар предприятиеһы асыҡ акционерҙар йәмғиәтенә әйләнде. “Яңауыл ҡала типографияһы” менән “Башучколлектор” предприятиеларын хосусилаштырыу тамамланып килә, — тине ул.\nРәмил Исҡужин әйтеүенсә, быйылғы йылдың туғыҙ айында акциялар пакетын һатыуҙан республика бюджетына 20,6 миллион һум, башҡа милекте һатыуҙан 22,6 миллион һум аҡса күсерелгән. План ни бары 6,13 процентҡа үтәлгән.\n— Күҙаллау планын төҙөгән саҡта тармаҡ министрлыҡтары, ведомстволар менән Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министрлығы араһында ҡайһы бер предприятиелар һәм акционер йәмғиәттәре тәңгәлендә килешмәүсәнлек барлыҡҡа килә. Ә дәүләт милкен һатыуҙан килем алыу тураһындағы бурыс “Башҡортостан Республикаһының 2012 йылға бюджеты тураһында”ғы Закон менән билдәләнгән, — тине Рөстәм Хәмитов.


Республикала Баҡсасыларҙың йәмәғәт хәрәкәте ойошторола // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала Баҡсасыларҙың йәмәғәт хәрәкәте ойошторола\n10:55, 20 мая 2016 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2016 йыл, 20 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.\nБашҡортостанда Баҡсасыларҙың йәмәғәт хәрәкәте ойошторола. 19 майҙа Өфөлә баҡсасылар берекмәһе вәкилдәренең беренсе съезында шундай ҡарар ҡабул ителде. Форумға баҡсасыларҙың 400-ҙән ашыу вәкиле килде. Съездың маҡсаты — тиҫтә йылдар буйынса баҡсасылыҡ өлкәһендә йыйылған мәсьәләләрҙе хәл итеү планын әҙерләү. Сараны «Берҙәм Рәсәй» партияһы ярҙамында «Рәсәй Баҡсасылар союзы» Дөйөм Рәсәй йәмәғәт ойошмаһының төбәк бүлексәһе ойошторҙо.\nДелегаттар Баҡсасыларҙың йәмәғәт хәрәкәтен булдырырға һәм «Берҙәм Рәсәй» партияһы, «Рәсәй Баҡсасылар союзы» Дөйөм Рәсәй йәмәғәт ойошмаһының «Баҡсасы йорто — ғаилә терәге», «Уңышлы түтәл» проекттарын даими рәүештә ғәмәлгә ашырыуҙы дауам итергә хәл итте.\nСъезд ҡарарына муниципалитет хакимиәттәренә үҫентеләр, орлоҡтар, баҡса инвентары, шулай уҡ ауыл хужалығы продукцияһын һатыу буйынса сауҙа майҙансыҡтары эшен ойоштороу тәҡдимдәре индерелде.\nРеспублика баҡсасыларының II съезы 2017 йылдың апреленә билдәләнде.\nТеги: съезд,баҡсасылар,берҙәм рәсәй


Һәр минуты ҡәҙерле\n29 Июнь 2018, 17:33\nМатур миҙгел етте. Һәр кем йәйге ялды түҙемһеҙлек менән көтә һәм файҙалы, фәһемле итеп үткәрергә тырыша.\nМинең өсөн иң рәхәте – ауылда өләсәй, ҡартәсәй-ҡартатайҙар янында булыу. Йыл һайын ҡустым Илсур менән яратҡан кешеләребеҙ эргәһенә ҡайтабыҙ. Атай-әсәйебеҙҙең тыуып үҫкән Баймаҡ районының Аҡморон, Йомаш яҡтары беҙгә лә яҡын, ҡәҙерле. Унда беҙ йәй буйы рәхәтләнеп ял итәбеҙ: эҫе көндәрҙә йәмле Һаҡмар йылғаһында һыу инәбеҙ, ҡомда ҡыҙынабыҙ, төрлө уйындар уйнайбыҙ, велосипедта уҙышабыҙ. Әлбиттә, олатай менән өләсәйгә ярҙам итергә лә онотмайбыҙ. Өй, баҡса эштәрендә булышабыҙ, бигерәк тә ҡаҙ, тауыҡ себештәре көтөшөргә яратабыҙ. Ә кистәрен өләсәй әкиәттәр генә түгел, тормоштағы төрлө фәһем алырлыҡ хәлдәрҙе һөйләй, беҙҙе яҡшылыҡҡа өндәй, изгелекле булырға өйрәтә.\nТағы ла ҡустым менән минең иң яратҡан йәйге шөғөлөбөҙ – балыҡ ҡармаҡлау. Бәләкәй саҡтан уҡ ҡәҙерлеләрем беҙҙе үҙҙәре менән йылға буйына алып йөрөнө. Эй, күңелле инде шул саҡтар! Табан балыҡ, ҡыҙылғанат, алабуға, хатта суртан да эләккәне бар ҡустым менән миңә! Бәләкәй генә, әле үҫергә тейешлеһе эләкһә, беҙ уны кире һыуға ебәрәбеҙ. Ә саф һауала, матур тәбиғәткә һоҡланып, балыҡ сиртеүен көтөүе үҙе бер күңелле мәл! Һыу буйында үткәргән көндөң һәр минуты иҫтә тороп ҡала.\nКамилә ӘХМӘТОВА, IV «В» синыфы уҡыусыһы.


Үс » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Конкурстар » Үс\nБыл ҡыҙ ҡайҙан килеп сыҡҡандыр, һорашыусы, ҡыҙыҡһыныусы булманы. Ул ҡомло майҙансыҡтағы кескәй эскәмйәлә ултыра ла ултыра. Башҡалар уйнай, сыр-сыу килә, ә был ултыра. Шулай сабыр, тынысмы икән ни? Өҫтөндә оҙон ғына күлдәк, яңы сағында матур, ҡуйы зәңгәр булған, күрәһең, хәҙер инде төҫө уңған. Колготкаһының бер тубығы ямалған, аяғында ҡаты табанлы арзанлы сандалый.\nБишәр ҡатлы бер нисә йорт уртаһындағы ихатала малайҙар туп һуға. Ҡыҙҙың күҙҙәре шунда. Ләкин ул уйнарға теләүен бер нисек тә белдермәй, уны саҡырыусы ла юҡ. Бөтә донъя уға битараф. Ҡайҙандыр килгән, тимәк, ҡайҙалыр китеп олағасаҡ. Ләкин ҡыҙ көн һайын килә башланы. Килә лә ултыра. Өндәшмәй. Башҡалар ҙа уға һүҙ ҡатмай. Кемдең хәйерсе менән һөйләшкеһе килһен инде? Ә ҡыҙ ултыра. Ҡымшанмай. Ғәжәп. Ун йәшлек бала ҡуҙғалмай сәғәттәр буйына ултырһын әле. Тик күҙҙәре генә тупҡа эйәреп йөрөй. Кинәт уныһы уйынсыларҙың ҡулынан ысҡынып, ситкә осоп китте һәм тәгәрәп килеп, бала ҡаршыһында туҡтаны. Ҡыҙыҡай кинәт һикереп торҙо, ҡулдары тупҡа үрелде, ләкин тотонманы, кеше әйбере, асыуланырҙар, әрләрҙәр, туҡмап ҡайтарыуҙары ла бар.\n− Эй, бомжа, нимә ҡатып ҡалдың, ырғыт тиҙерәк! − тип ҡысҡырҙы оло малай.\nҠыҙ тупты алып, уйынсылар яғына ырғытты. Ул үҙенә “бомжа" тип ҡысҡырыуҙарын ишетмәгән кеүек, ҡушҡанды эшләне лә йәнә урынына барып ултырҙы. Тик уның өсөн донъя хәҙер әҙ генә үҙгәрҙе, мәрхәмәтлерәк булды шикелле. Ниндәйҙер ҡыуаныс сатҡыһы ҡабынды. Хәҙер инде ул был ихатаға юҡҡа йөрөмәй, уның маҡсаты бар, туп тәгәрәп китһә, йәһәт кенә ала һалып малайҙарға кире биреп тора. Яҡын барып түгел, алыҫтан ғына ырғыта, шулай ҙа бәхет. Ошо ҡыҫҡа ғына миҙгел эсендә ул ысын тупты тотоп ҡарай бит. Ата-әсәле, рәхәт йәшәгән малайҙар, бәхетле малайҙар тотҡан уйынсыҡты тота! Улар йәшәгән тормошҡа яҡынайған кеүек була.\n– Эй, бомжа, тиҙерәк бул! – тигән команда яңғырай. Ҡыҙ бер генә секунд ҡулына ысын туп тотоп ҡарауынан да ҡәнәғәт. Ләкин уның тупты ергә бәреп ҡарағыһы ла килә. Нисек һикерә икән? Ә уйнауы бигерәк тә ҡыҙыҡтыр инде. Юҡ, бала тупты ергә бәреп ҡарарға ҡыймай, юғиһә арҡаңды йоҙроҡлап, хәҙер бынан ҡыуасаҡтар.\nПодъезд ҡаршыһында ултырған әбейҙәр, ниһайәт, был ҡыҙ тураһында һөйләшеүҙе кәрәк тип тапты.\nҠайҙан килеп сыҡты һуң әле был бахырҡай, кем балаһы?\nӘбейҙәр күпте белә, көн буйына тиерлек шунда ултыралар бит. Кемгә ҡунаҡ килгән, кем ауылға, кем ялға киткән, кейәүгә сыҡҡан, бала тапҡан, айырылып ҡайтҡан һәм башҡалар. Белмәҫкә ни, бер әбей белгәнде бөтәһе лә белә, ә бөтәһе белгәнде берәүһе лә белә. Тик, ни ғәжәп, был ҡыҙҙы таныусы табылманы.\nҠыҙыҡһыныу – ҙур көс. Ҡарсыҡтарҙың береһе кеҫәһен ҡапшай, әһә, кәнфит бар икән. Әбей ҡыҙ янына килде һәм, уны һөйләндермәксе булып:\n– Балам, бик тәмле, тип кәнфит һаталар ине, ашап ҡара әле. Ысынлап тәмлеме икән? – тип ҡыҙға күстәнәсен һуҙҙы. Тик уныһы һикереп тороп, күҙ асып йомғансы ҡасып китте. Гүйә урманда үҫкән болан балаһы. Әбей-һәбей был ҡыланышҡа ғәжәпләнеп ҡарап ҡалды.\nҠыҙ иртәгәһенә йәнә урынында ине. Элеккесә, малайҙарҙың уйнауын күҙәтә. Шулай көндәр уҙҙы, кешеләр был ят ҡыҙға күнекте, береһенә лә ҡамасауламай бит. Бары тик ара-тирә: “Бомжа, килтереп бир! Бомжа, йәһәтерәк бул!” – тигән ҡысҡырыуҙар ғына ишетелеп ҡала ине.\nӘ бер көндө ҡыҙ илап ултыра, имеш. Иң беренсе быға Фатима апай иғтибар итте.\n– Ҡыҙым, нимәгә илайһың, ни булды? – тине ул уның янына килеп. Был юлы ҡыҙ тороп йүгермәне. Ҡурҡыу ҡатыш өмөт сағылған күҙҙәре менән Фатимаға күтәрелеп ҡараны.\n– Берәй ерең ауыртамы әллә? – тип һораны ҡабаттан, ҡыҙҙың өндәшергә баҙнат итмәүен аңлап.\n– Ҡолағы-ым! – тине ҡыҙ һыҡрап. Был уның ошо ихатала әйткән беренсе һүҙе ине. Фатима хатта шатланып ҡуйҙы: “Бәрәкалла, һаңғырау ҙа, телһеҙ ҙә түгел был бала”.\nҠарсыҡ, ҡыҙҙың яулығын сисеп, һаҡ ҡына ҡолағын ҡараны. Ул шешкән ине.\nФатима өйөнә ашыҡты, тиҙерәк ауыртыуҙы баҫа торған дарыу тапҡыһы килде. Кәрәк саҡта буламы ни ул? Ҡатын күршеһенә йүгерҙе.\n– Нимә булды, сирләп киттеңме әллә? – тине Зинәйҙә, Фатима дарыу һорағас.\n– Юҡ, ана теге, беҙҙең йортҡа килеп ултыра торған ҡыҙҙың ҡолағы шешеп сыҡҡан, башы ут һымаҡ яна, – тине ул.\nДарыу табылды. Ике ҡатын ҡыҙҙы фатирға алып инеп, дарыу эсерҙе, ҡолағына алоэ ҡуйып бәйләне. Тик ҡыҙҙың күҙҙәренән барыбер туҡтауһыҙ йәш аға ине. Күренеп тора, бала үтә түҙемле, тауышын да сығармай, тик һыҙлауы уның мейеһенә бәрә, шуға тыйыла алмай илай. Ни эшләйһең, ҡатындарға «Ашығыс ярҙам» саҡырырға тура килде һәм Зинәйҙә ҡыҙҙы оҙата китте.\n– Йә, исемең кем әле һинең, матур ҡыҙ? – тине табип баланы ҡарағанда.\n– Нурһибә, – тине ҡыҙ, саҡ ишетелерлек итеп.\n– Ә фамилияң?\n– Закирова, – тип ниңәлер үҙ фамилияһын әйтә һалды Зинәйҙә. – Закирова беҙҙең фамилия.\nҠыҙ яуап бирмәне. Уға барыбер. Тик ауыртыу ғына әҙерәк баҫылһын ине...\nДауаханала ҡаралып, табип билдәләгән процедураларҙы алғас, ҡыҙҙың хәле яҡшыра башланы. Зинәйҙә яҙҙырып, медиктарҙың кәңәштәрен тыңлағандан һуң, ҡыҙҙы етәкләп ҡайтырға сыҡты. Өйөндә ул иң тәүҙә баланың тамағын туйҙырҙы. Шунан:\n– Ҡыҙым, бөгөн ҡайтып йөрөмә инде, миндә генә ҡал, – тине.\nЗинәйҙә оҙаҡ ҡына йоҡлай алмай ятты. Кем балаһы булыр был? Ата-әсәһе юҡмы әллә? Улай тиһәң, кис булыуға ҡайтып китә, тимәк, ҡуныр ере, өйө бар. Хәйер, ундай ата-әсәйең булыуынан булмауы... Тәүбә, тәүбә, башҡа ниндәй уйҙар килә. Кемелер бар был баланың, тик ҡәҙере генә юҡ шикелле. Булмаһын. Бынан ары Нурһибә үҙемдә ҡалыр. Әгәр теләһә... Теләрме икән? Ярай, күҙ күрер әле, бөтәһен дә алдан белеп булмай, ни булһа, шул булыр. Бәлки, әсәһе берәй эскесе булып, ҡыҙын онотоп та ҡуйыр. Шулай үҙ-үҙен өмөтләндергәс, Зинәйҙә йоҡлап китте.\nНурһибә икенсе көндө кис ҡайтып китте. Ләкин шунан һуң ул Зинәйҙә янында йыш ҡала башланы. Әллә әсәһе риза булды, әллә ҡыҙ унан рөхсәт һорап тормаймы – быныһы Зинәйҙәне ҡыҙыҡһындырманы, янында ошо ҡыҙ булһа, ул шуға артығы менән ҡәнәғәт.\nБер көндө йәмһеҙ тауыш сығарып ҡысҡырыныуға бөтә халыҡ һиҫкәнде.\n«Ҡайҙа суҡынып йөрөйһөң?! Мин бит һине шешә йыйырға ебәргәйнем».\nҠараһалар, алама ғына кейенгән иҫерек бер ҡатын аҡыра, имеш. Үҙе Нурһибәне ҡулынан тарта. Был хәлде күреп, Зинәйҙә тышҡа атылды.\n– Һеҙ был ҡыҙҙың әсәһеме әллә?\n– Булһа ни, һинең ниндәй эшең бар!\n– Әйҙә, ултырып яҡшы ғына һөйләшәбеҙ.\nИнде күптән йүнле кеше менән йүнле һүҙ һөйләшмәгән ҡатын бер аҙ аптырап ҡалды булһа кәрәк. Алкоголизм иҫәргә әйләндергән мейе менән нимәлер уйлаған булды, шулай ҙа ризалашты. Ике ҡатын сәғәт ярымлап ваҡыт Зинәйҙәләрҙең фатирында юғалып торҙо. Бына бер заман подъезда эскесе ҡатын, уның артынан хужабикә күренде.\n– Килештек, – тине ул эскәмйәлә уның һүҙен көтөп ултырған әхирәттәренә. – Нурһибә миндә ҡала.\nБыларының йөҙҙәре яҡтырып китте.\n– Нисек ул улай? Һуң, ҡыҙ бала – ярҙамсы бит ул. Өҫтәүенә, пособие-алименты ла барҙыр.\n– Хәҙер ике пособие алыр инде.\n– Мең һумға килештек. Нурһибә миндә йәшәй, ә мин шуның өсөн әсәһенә мең һум аҡса биреп торорға тейешмен.\n– Әстәғәфирулла! – тип ҡуйҙы бер бисә, ә башҡалар ни әйтергә лә белмәне. Тик Зинәйҙә уларға оҙаҡлап яңылыҡ «сәйнәп» торорға ирек бирмәне.\n– Беләһегеҙме? – тине ул, – балаҡайҙың кейемдәрен күрҙегеҙ, шулай булғас бында тел сарлап ултырмағыҙ, марш өйөгөҙгә!\nЭйе, Зинәйҙә үҙенең әхирәттәренә команда бирергә хаҡлы ине, улар ҡаршыһында бөгөн уның абруйы бик юғары күтәрелде.\nӘ тегеләр, ниңә быны башта үҙем уйламаным әле, тип һәр береһе үҙ-үҙен битәрләп, кем ниндәй етеҙлектә булдыра ала, терт-терт килеп өйҙәренә йүгереште. Был көндө Нурһибә бер ҡосаҡ кейемле булды, башлыҡтан алып ҡышҡы ботинкаларға ҡәҙәр бар ине, ҡайһы берҙәре хатта өр-яңы. Ҡатын-ҡыҙҙар бала тигәндә шундай инде, йомошто арттырып үтәне – матур-матур уйынсыҡтар, иң тәмле ризыҡтар алып килгәндәр. Өҫтәүенә, Зинәйҙәгә ҡат-ҡат: «Һин беҙгә әйт кенә, нимә кәрәк – табырбыҙ, булышырбыҙ, бергәләп үҫтерербеҙ», – тип торалар. Ә Зинәйҙә «бәхетле ҡартлыҡ» кисерә ине. Ысынлап та, яныңда бала булһа, уның өсөн йән атып йәшәһәң, ҡартлыҡ та бәхетле була икән ул.\nКөҙ етте. Зинәйҙә Нурһибәне етәкләп кибеттән-кибеткә йөрөнө. Бына тигән кейем, портфель, китап-дәфтәр алдылар. Нурһибә шат ине.\nТик шуныһы ғына яман: «бомжа» ҡушаматы мәктәпкә лә эйәреп килде. Синыфташтары уны тиң күрмәне, ҡыҙҙар уның менән дуҫлашманы, ә малайҙар үртәшә ине. Хәйер, «икеле» тоҡсайы менән кем дуҫлашһын инде? Их, шул «икеле»ләр! Бығаса Нурһибә ысынлап уҡыманы шул, ваҡыты шешә йыйып уҙҙы. Ә ул «икеле»ләрҙән ҡотолоп булалыр бит?!\nҺаҫыҡ өй, иҫерек әсәнән уны яҙмыш ҡотҡарҙы, ә насар билдәнән ҡотолоп булмаймы? Һуң, был бит уның үҙенән тора!\nНурһибә китап йыйҙы. Ҡайһыһын кибеттән һатып алды, ҡайһыһын китапхананан тапты. Математика, әҙәбиәт, физика, химия, тарих фәндәре буйынса бөтә синыфтар өсөн дәреслектәр йыйҙы, шунан уҡырға ултырҙы. Көнө-төнө уҡыны. Шуныһы яҡшы, бер кем дә ҡамасауламаны, бер үҙенә бер бүлмә бит. Зинәйҙә уны үҙ иркенә ҡуйҙы. Яҡшыға ынтылған балаға кем ҡаршы төшһөн?\nБер мәлде Нурһибәгә химия уҡытыусыһы «дүрт» ҡуйҙы. Синыф быға әллә ни әһәмиәт бирмәне. Нәҡ уйын майҙансығындағы кеүек килеп сыҡты, унда туп тоторға рөхсәт итәләр ине бит, бында ла шулай, әйҙә, «бомжа» ла бер мәртәбә «дүртле» алып ҡараһын, беҙҙең өлөшкә кермәй бит тип уйланылар.\nТик һабаҡташтар яңылышты. Бер аҙҙан Бомжа тағы ла «дүртле» алды. Шунан һуң тағы төрлө фәндәрҙән яҡшы билдәләр ала башланы, тәүге «бишле»ләр күренде. Шунан ҡыҙҙың көндәлегендә яңыраҡ ҡына ҙур шатлыҡ булған «дүртле»ләр урынына «бик яҡшылар» үрсей башланы. Ә етенсе синыфты ҡыҙ «отлично»ға тамамланы. Бигерәк тә химия, биология фәндәрен һыу урынына эсә ине.\nАна шулай ваҡыт үтте. Зинәйҙә ҡәнәғәт ине, янында яҡын кешеһе бар. Аҡса етә: пенсия ярайһы ғына килә, өҫтәүенә, хәрби диңгеҙ флотында офицер булып хеҙмәт иткән Фируз улы ла ебәреп тора. Шуға күрә мең һум былар өсөн ҙур юғалтыу түгел ине.\nМең һум тигәндән, бер мәлде теге ҡатын «пособие» алырға килмәне. Тағы ла бер нисә көн көттө Зинәйҙә, тик юҡҡа. Эскесе ҡатындың аҡса алмай йөрөүе тәбиғи хәл түгел. Әллә бер-бер бәләгә тарынымы икән?..\n– Ҡыҙым, – тине Зинәйҙә Нурһибәгә. – Әсәйең күптән килергә тейеш ине, юҡ та юҡ. Барып хәлен белеп киләйекме әллә?\nАлыҫ йәшәмәгән икән Нурһибәнең әсәһе. Икенсе урамда ғына. Тик бында бүрәнәнән буралған ауыл өйҙәре. Зинәйҙә менән Нурһибә ҡапҡа бағанаһы ҡыйшайған бәләкәй генә бер йортҡа килеп инде. Ишек бикһеҙ, иҙән таҡтаһы күренмәй, күптән инде аяҡ кейеменә эләгеп тыштан ташылған балсыҡҡа күмелгән. Һаҫыҡ еҫ. Тимер карауатта иҫке юрған ябынған ҡатын ята, аяғындағы итеген дә сисмәгән. Зинәйҙә уны уятмаҡсы булып яҡын килһә, ҡатындың асыҡ ауыҙына себендәр инеп йөрөй, имеш. Шул саҡ ишектә бер ир заты күренде. Ҡыҙ менән сит кешене абайлағас:\n– Нишләйһегеҙ бында? – тип аҡырҙы.\n– Әсәй үлгән, – Нурһибәнең тауышы зәғиф кенә сыҡты.\n– Ә, дөмөккән икән, – ир мәйеткә ҡарап торҙо ла, сығып китте. – Шул кәрәк ине уға, эсә белмәгәс…\n– Быныһы кем булды? – Зинәйҙә хәшәрәттең артына ҡарап төкөрөндө.\n– Рәфил, ул әсәйҙе эсергә өйрәтте, беҙҙең тормошто боҙҙо, – тип һыҡтаны ҡыҙ.\nНи эшләйһең, Нурһибәнең әсәһен Зинәйҙә үҙ аҡсаһына йыназаланы. Шунан һуң инде ҡыҙҙың ҡайҙалыр китеү мөмкинлеге бөттө, кемдеңдер уны кире ҡайтарырға дәғүәләшеп йөрөү ҡурҡынысы ҡалманы. Был хәл ике йән эйәһен тағы ла яҡынайтты. Бер көндө Зинәйҙә ҡыҙҙы икмәк алырға кибеткә ебәрҙе. Ә ул ике буханка күтәреп ҡайтҡан. Ишектән ингәндә үк былай тине:\n– Икене алдым инде, әсәй, иртәгә уҡыуҙан һуң мәктәптә КВН була, өлгөрә алмам, тип уйланым.\nСығыу ваҡыты 6-07-2012, 13:23 | Ҡаранылар: 1161\nЙәшлектәге саф мөхәббәт…


Йософ вә Зөләйха ҡиссаһы\nАйрат Сирбаев исемендәге конкурс\n12 Февраль 2020, 01:02\n#Һаҡмар_конкурс_АйратСирбаев Ҡәҙерле дуҫтар! Гөлдәр Кәлимуллинаның ғибрәтле лә, серле лә хикәйәһен тәҡдим итәбеҙ. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ. Беҙ шулай уҡ сайттан иң күп уҡылған 1 әҫәр авторын да билдәләп китәсәкбеҙ. Шуға ла яратҡан әҫәрҙәрегеҙҙе күберәк уҡығыҙ, таныштарығыҙға тәҡдим итегеҙ. Ә конкурсанттар оҙаҡҡа һуҙмай, 2020 йылдың икенсе ярты йыллығына "Һаҡмар" гәзитенә яҙылып ҡуйығыҙ! Еңеүсене билдәләгәндә был фактор ҙа мөһим роль уйнаясаҡ.\nТаң һыҙылып килгәндә Гөлнәзирә матур төш күрҙе. Алыҫтан тыныс, йәнгә яғылып ҡына торған тауыш килә.\n- Алланың рәхмәте киң, Гөлнәзирә. Етем балаларҙы ҡаҡмай үҙеңә ылыҡтырғаның өсөн, ҡәйнәңде матур тәрбиәләп ҡарағаныңды иҫәпкә алып, хаҡ тәғәлә һиңә бер өлөшлө бала насип итер. Һөйөклө балаға һоҡланып, бөтәһе лә үҙенеке итергә тырышырҙар. Һаҡла шул баланы, ныҡ һаҡла. Өлөшлө бала өс йөҙ йылға бер генә тыуа. Яратҡан бәндәһенә илаһым, һынауын да ебәрер. Ошо һынауҙы үтһәң, урының ожмахта, йәнең йәннәттә булыр.\n- Эй, ҡылған ғәйептәрем, оҡшамаған ҡылыҡтарым күп тә.\n-Әҙәм гонаһһыҙ булмаҫ. Тик һәр ваҡыт тәүбәгә ҡайтып, иманыңдан тайпылмай ғүмер итеүеңде күреп, хаҡ тәғәлә ярлыҡар. Оҡшамаған ғәмәлдәреңде ҡабатламаҫҡа тырышыуың, тәүбәгә килеүең үҙе мәртәбә. Онотма һаҡла баланы, бөтәһе лә һағаларҙар.\nУянғас та төшөн иҫкә төшөрөп нимәгә юрарға белмәне. Урындыҡта, янында ятҡан ике йәшлек малайына ынтылып ҡараны. Бала иҙерәп, тәмләп йоҡлай.\nГөлнәзирәнең ҡуҙғалыуына уянған, янында ятҡан ире, эргәһенән китеүенән ҡурҡҡандай, ҡармап алды. Торорға йыйынһа ла әйләнеп уның ҡосағына һыйынды ҡатын, уның наҙҙарына ирене.\nӘле ҡояш ҡалҡмаһа ла өйҙә нур уйнай. Өйҙә күмәк бала үҫһә лә һәр ерҙә тәртип. Кейемдәрең тәңкләп һәр береһе иртән кейерен әҙерләп ҡуйғандар. Тупһала аяҡ кейемдәре лә ситкәрәк тәртип менән теҙелгән, таҙа, кемдәрелер йыуып киптерергә элгән. Тәртипле балалар булып үҫеп киләләр.\nҺуғыштан ҡайтыуына, ҡатыны үлгәнленлектән өс балалалы Мирғәлим исемле тол иргә кейәүгә сыҡҡайны. Ошоғаса етем балаларға атай ҙа, әсәй ҙә булған ҡәйнәһе менән татыу ғүмер иттеләр. Уртаҡ мөхәббәттән тыуған тағы алты баланы үҫтереште ҡәйнәһе. Көнөнә биш ваҡыт намаҙын уҡый алмаһа ла, йәне-тәне менән аллаға табынған, диндар әбей ине. Йәшереп кенә ураҙаһын тотто, аяҡтан йығылғансы бер эштән дә баш тартманы, гел аяғөҫтө булды. Ул үҙе өйрәткән аят-сүрәләрҙе, һыу ташығанда ла, бәйләм бәйләгәндә лә ҡабатлап йөрөргә кәңәш итә ине. Башты бутаған төрлө уйҙарҙан, яҙыҡ ҡылыҡтан, ғәйбәт һөйләүҙән һаҡлар тип өйрәтә килде.\nЙәһәт кенә иртәнге эштәрҙе теүәлләп, урман ҡырҡырға барасаҡ иренә иртәнге ашын өлгөрткәндә, төшкөлөктә урманда ҡапҡыларға моҡсайын йыйғанда, үҙенең йөрәге аҫтында тағы ла яралған бала тураһында белмәй ине. Көндәлек мәшәҡәттәргә күмелеп, күргән төшө лә онотолдо.\nОлолары башлы-күҙле булыуына, һылыу, зифа кәүҙәле булып егет ҡорона тулды Йософ. Олоһо-кесеһе менән уртаҡ тел тапҡан, тыуғандарына ярҙамсыл, зирәк егетте бөтәһе лә яратты. Һәр саҡ бөхтә кейенгән, концерттарҙа, киске уйындарҙа матур тауышы менән йырлаған, өҙҙөрөп гармунда уйнаған егеткә һоҡланмай мөмкин түгел ине. Бөтә ҡыҙҙар уның эргәһендә өйөрөлөргә тырышты, һөйләгән ҡыҙыҡ хәбәрҙәрен ауыҙына ғына ҡарап тыңларға яраттылар тиңдәштәре. Һигеҙенсе класты бөтөү менән эшкә урынлашты. Тәүҙә ағас ултыртыуҙа, аҙаҡ йыш үҫкән ағастарҙы һирәкләтеүҙә эшләһә, аҙаҡ ун һигеҙе тулыуға урманда ағас ботаҡтарын ботарға ҡуштылар. Эскелектең сәскә атҡан мәлендә, яйлап-яйлап эсергә сәбәбе лә сығып торҙо. Ни саҡлы улын эскелектән араларға аҙарынһа ла, әсә йәшел йылан алдында көсһөҙ ине.\nЙәйҙең һуңғы айҙарында ҡырҡҡан делянкалары күрше ауыл тәңгәлендә ине. Төшкө аш мәлендә аҡланда еләк йыйған ҡыҙҙар янына килде. Шунда беренсе тапҡыр Йософтоң йөрәгендә мөхәббәт уты тоҡанды, үҙенең Зөләйхәһен күрҙе. Яндарына килеп һәр береһенә ялан сәскәләре бүләк иткән, еләк суҡлыҡайҙарын өҙөп биргән сибәр егеткә, ҡыҙҙарҙың да һушы китте. Көлөшөп, мәрәкәләшеп һөйләшһәләр ҙә, Йософ күпме ныҡышһа ла, ҡыҙҙарҙың исемдәрен белә алманы. Иҫәпле төшкө аш мәле үтеү менән эшенә, урманға юнәлде, иртәнгә тағы килеүҙәрен үтенде.\nКөндөң аҙағы һылыу ҡыҙҙы уйлап, иртәгәһе көнгә матур ниәттәр ҡороп, һиҙелмәй ҙә үтеп китте. Иртәндән күҙен алмай көтһә лә ҡыҙҙар күренмәнеләр. Өйгә ҡайтыуына хеҙмәткә әҙерләнергә саҡырып военкоматҡа повестка көтә ине. Көҙөн беренсе саҡырылыш менән ил сиген һаҡларға китте.\nАрмиянан, һаман йөрәген яндырған ҡыҙға хат яҙырға уйлаһа ла исем-шәрифен дә белмәгәс, яҙа алманы. Ике йыл буйы уны күреү теләге менән генә янды.\nХеҙмәттән ҡайтҡан көнө үк клубҡа юнәлде. Кино бөтөүгә, таралышҡан, үҙе менән күрешкән ауылдаштары араһында, үҙенең күңеле менән һөйгән ҡыҙын күреп, башы әйләнде. Бына уның алиһәһе, хыялы, мөхәббәте. Үҙен урап алған кешеләрҙе йырып уға ынтылды. Тик уның янында һөйгән ҡатынын ҡурсалап, яурынынан ҡосаҡлаған ауылдашы күрешергә ҡулын һуҙҙы. Ошоғаса йөрәген йылытҡан, хәҙер ҡорһағы бүлтәйеп һуңғы айҙарын йөрөһә лә матурлығын юғалтмаған ҡатынды күреп, һеңгәҙәне, ҡаушауынан тотлоғоп иҫәнлек һорашты ла төпкә юнәлде. Яуапһыҙ мөхәббәтен, өмөтөн, киләсәккә хыялын, араҡыға йыуҙы.\nБер аҙна ла үтмәне, оло ағаһы үҙенең бригадаһына эшкә саҡырҙы, ағас йығырға өйрәтергә вәғәҙә бирҙе. Көндөң беренсе яртыһында ботаҡ ботаһа, икенсе яртыһында ағас йыҡты. Тиҙҙән танытма алып, үҙаллы бригада төҙөп, ағас йығасағына ышанды.\nАғастарҙы өйөп ҡуйырға яңы эстакада урынын әҙерләгәндә ҡамасаулаған яңғыҙ ағасты йығырға ҡушты ағаһы. Үҙе ситкәрәк китеп тәмәкеһен тоҡандырҙы.\nКүнегелгән хәрәкәттәр менән көслө ,,Урал" бысҡыһын тоҡандырғас, бысҡы тешен ағасҡа батырҙы. Шул ваҡыт тәненә ток һуҡҡандай көслө шаңғытыу бәрҙе, күҙенә ут сәсрәне. Ағастан ике-өс метр ситкә осҡанын, күҙҙәре аҡайғанын күргән ағаһы, уның бешмәгәнлеген аңғартып ҡулын һелтәне лә, тәмәкеһен ташлап үҙе бысҡыға йәбеште. Көслө ҡулдары менән ҡайынды бысып, яурыны менән күпме этһә лә, ағас ул теләгән яҡҡа ҡоламай, йығыусыһының өҫтөнә ҡоланы, бысҡыһын ҡулынан да ысҡындырмай бергә иҙелде.\nСиттәрәк эшләгән бригада эшселәре килгәндә Йософтың иҫе инәрле-сығарлы булып, ағаһынан күҙҙәрен дә алмай текләп утыра ине.\nАғаһының өсөн-етеһен уҡыттылар. Клубта ла, килгән тыуғандары менән дә эскелектә ҡайғыһын йыуҙы. Янында хыялындағы Зөләйхәһенең булыуын теләне.\n- Һаҡлай алманым бит улыҡайҙарымды, һаҡлай алманым. Аңғарттылар бит һағаларҙар тип. Ағасы эйәле булғандыр, бығөрлө лә булмаҫ ине. Ике баламдың башына етте. Һаман ҡурсаланым бит, былай булыр тип кем уйлаған. Өнмө-төшмө, түгелеп илаған әсәһен дә йәлләмәй. Башында бушлыҡ. Кисәге эскән араҡы шауҡымы. Көнө буйы йоҡланы ла, кисен урамға сыҡты. Клубҡа йүнәлгәйне генә, ауылдашына кейәүгә сыҡҡан, һаман да өҙөлөп һөйгәнен осратты. Өнһөҙ генә аңлашҡас, ҡуйынына һырынған йәрен ҡосағынан ысҡындырмай ғына аулаҡ өйгә юнәлделәр.\nИшектең келәһен ысҡындырып, йылы өйгә инеп урынға сумғас, мөғжизәләр иленә юлландылар. Таң һыҙылғансы туҡтаманы уларҙың мөхәббәт уйындары. Ялбарған, хәлһеҙ ыңғырашҡан тауышҡа, аяуһыҙ ыһылдаған, былҡылдаған кәүҙәне тегеләй-былай һөйрәкләгән тауыштар ғына ҡушыла ине. Хәле бөткәс кенә һөйгәненән айырылып өйөнә юнәлде.\nТөшкә тиклем йоҡлаған егетте милициянан килеп ҡулдарын бығаулап алып киттеләр. Һикһәнгә етеп килгән, һигеҙ йыл урында ятҡан, күршеләге ҡыҙы ҡараған әбейҙе көсләп үлтергәндәр. Ишеген бикләмәй, келәһенә генә эләктереп йөрөгән булған. Экспертиза күрһәтеүенсә үлгәс тә ыҙалатҡан. Кемдең эше? Ғәйепләнеүсе ғәйебен танымаһа ла, бөтә анализдары, тикшереү осо уға төбәлә. Һөйгәне менән осрашыуын тыҡыһа ла, ҡатындың бөтөнләй ауылда булмағаны асыҡлана. Әсәһе генә төшөндә һағалаясаҡтар тигәнде иҫенә төшөрөп өҙгөләнә. Кем ул улының ҡулы менән кеше үлтереүсе?\nУн ике йыл алыҫ урында йөрөһә лә аңлай алмай үҙенең хәлен, нисек улай килеп сыҡҡанын.\nТейешле ваҡытын тултырып ҡайтыуына күп тә үтмәй, тағы шул уҡ хәл ҡабатлана. Әсәле-ҡыҙлы йәшәгән, урында ятҡан ҡарт әсәһен тәрбиәләгән зәғиф ҡыҙын үлемесле хәлгә еткергәнсе көсләгәнен күргән әсәнең йөрәге түҙмәй, ярыла. Үҙе лә өлкәнәйгән зәғиф ҡыҙы, алған яраларынан больницала үлә. Һаман да һөйгән ҡыҙы, Зөләйхәһе менән булыуын, күпме иҫбатларға тырышһа ла килеп сыҡмаясағын аңлаған Йософ урманға ҡасып ай буйы шунда йәшәй. Әммә тотолоп тағы ун биш йылға иркенән мәхрүм ителә.\nҺөйөклө балаһының көйөгө, тәүге ултырғанында уҡ атаһын аяҡтан йыҡһа, әсәһенә лә хәҙер бик ауырға тура килә. Әммә күрәсәген күрмәй гүргә инмәй тигәндәй түҙә, сабырлыҡ менән улына алланан ғүмерен, һаулығын һорай, аяттар бағышлай.\nҺау кешегә ун биш йыл аҡҡан һыуҙай үтә. Хәҙер ир уртаһына еткән, сибәрлеген ташламаған мыҡты ирҙе, күптәр танымай ҙа.\nЙомшаҡ тауышлы, йөҙөнән йылмайыу китмәгән ипле ир, тәүге һөйгәненә төҫө менән оҡшатып, һигеҙенсе класта уҡыған ҡыҙҙы әүерәтә. Мөхәббәтең наҙын тәүгә татыған ҡыҙ үлеп ғашиҡ була. Ҡыҙҙың ата-әсәләре, тыуғандары ҡаршы булыуына ҡарамаҫтан, ҡыҙҙы эйәртеп өйөнә алып ҡайта. Бер аҙнанан татлы телен ҡушып, һөйгәнен ҡосаҡлап, әсәһен эйәртеп ҡыҙҙың ата-әсәһенә ҡулын һорарға баралар. Ризалығын алып, бата уҡытып, туй яһап бергә йәшәй башлайҙар. Был ваҡытта йөрәге аҫтында тумаланған йән эйәһен һиҙеп, бәхеттән илергән йәш ҡатындың шатлығының сиге булмай.\nӘммә әсә төндә, йәнәш бүлмәлә йәшәгән яңы өйләнешкән йәштәрҙең татыу гөрләшеүен түгел, ә йәш ҡатындың асырғанып ҡысҡырыуын, илауын йыш ишетә. Йәштәрҙең эшенә ҡыҫылмаҫҡа, ишетмәмешкә тырышһа ла, аҙаҡ киленен яҡларға маташып ишекте туҡылдатыуға, күҙҙәре ҡыҙарып ут сәскән улын күреп үҙенең ҡото алына. Етмәһә улы уның үҙенә янай.\nБер-бер артлы ике ауыры төшкәс, ҡатын бер төн ысҡынып ҡасырға юл таба. Артынан сығып югергән ир бер ҡайҙан да таба алмай, ҡәйнәһенёң йортона юнәләлә. Бер нәмә лә белмәгән ҡыҙҙың әсәһе ишеген асыуға, ҡатынын таптыра башлай. Ҡаршы яуап ишетеүгә уның үҙенә йәбешә. Бәхетенә ҡайҙандыр ҡайтып ингән улы ҡотҡарып ҡала әбейҙе.\nБыл юлы тағы һигеҙ йылға ултырталар.\nӘсәһенә, кис етһә һөйгән ҡыҙы Зөләйхә сүрәтендә, янына килгән зат менән буталыуын аңғарта. Уның бөтмәҫ дәртен ҡандырырға тырышыуын һөйләй.\nШунда әсәһе үҙенең күргән төшөнөң ысынға тап килеүен, үҙенең улын һаҡлай алмағанын, берәй бетеү өшкөртөп таҡмағанына үкенә. Яңғыҙ ағастан күскән яһил, улының ҡулы менән кешенең йәнең алып, шуның менән үҙенә көс алып йәшәгәнен аңлай.\nКөйөнһәң дә, һөйөнһәң дә таң ата ла кис була, шулай ғүмер үтә. Иректән мәхрүм ителгәндәргә нисек булғандыр, артыҡ төҫ ташламаған, бер аҙ ғына олоғайған улы ҡайтып төшә.\nХәҙер тышта артыҡ күренмәй, олоғайған әсәһен тәрбиәләп, тыныс ҡына йәшәй башлай. Әсәһе уның күңеленә оялаған яһил йәнде ҡыуырға маташып, аяттар, сүрәләр уҡыһа ла, аҙаҡ үҙе һәр ваҡыт иҫһеҙ ҡолай. Унар көн урында ятып, аяҡҡа саҡ баҫып тернәкләнеп китә. Врачтар тикшерһә лә, билдәһеҙ эпилепсия төрө тигән диагноз ҡуялар, ҡартлыҡҡа ла һылтайҙар.\nЭсергә яратҡан, йәшәр ере булмаған ҡатын менән дә тормошон бәйләп ҡарай. Йәйге көндә әсәһенең аласығында йәшәй башлайҙар. Әммә бер төн, янғын сығып көскә ҡатынды ҡотҡарып ҡалалар, больницаға оҙаталар. Әсәһенә әйтеүенсә Зөләхә ут төртә, ә Йософ ҡатынын ҡотҡара. Бүтән, ҡатын уның менән йәшәргә теләмәй.\nХәҙер инде үҙенең ихтибарын өйләнмәгән егеттәргә, ҡатынһыҙ эскән ирҙәргә юнәлткән улын бер нисек тә ҡурсалай алмай. Ауылда йәшәгән, ҡапыл ғына үлгән ирҙәрҙең үлем сәбәптәре лә асыҡланмай, эскелеккә генә бәйләйҙәр. Йософ үҙе лә ҡот осҡос үлемгә дусар була.


V Халыҡ-ара Аҡмулла уҡыуҙары асылды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nV Халыҡ-ара Аҡмулла уҡыуҙары асылды\n17:40, 13 декабря 2010 Йәмғиәт\nБөйөк шағир-мәғрифәтсе иҫтәлегенә арналған V Халыҡ-ара Аҡмулла уҡыуҙары һәр ваҡыттағыса М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты базаһында асылды.\nСаралар программаһы киң һәм күп төрлө. Былар шағирҙың үҙенә, мәғрифәтселек дәүеренә арналған тематик күргәҙмәләр, мәктәптәрҙә М. Аҡмулла әҫәрҙәрен файҙаланып, башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса асыҡ дәрестәр, шулай уҡ шиғриәт конкурстары үтәсәк. М. Аҡмулла исемендәге премия лауреаты Рәшит Шәкүр педуниверситетта асыҡ дәрес үткәрҙе. Шулай уҡ конференциялар һәм түңәрәк өҫтәлдәр планлаштырылған. Шағирҙың тыуған яғында – Миәкә районында «Университет көндәре» үткәреләсәк, уның сиктәрендә БДПУ уҡытыусылары һәм студенттары Мифтахетдин Аҡмулланың яҡташтары менән осрашасаҡ. Бынан тыш, Аҡмулла уҡыуҙары программаһында милли көрәш байрамы һәм төрки халыҡтарҙың шиғриәт кисәһе планлаштырылған.\n17 декабрҙә БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Йортонда үтәсәк V Халыҡ-ара уҡыуҙары Аҡмулла көндәренең төп сараһы булып торасаҡ. Илдең, яҡын һәм алыҫ сит илдәрҙең юғары уҡыу йорттарынан ғалимдар мәҙәниәттә һәм мәғарифта мәғрифәтселәрҙең гуманистик мираҫына байҡау яһаясаҡ.\nСараның йомғаҡлау аккорды булып традицион республика фольклор байрамы торасаҡ, ул БДПУ-ла, шулай уҡ Миәкә районының Туҡһанбай ауылында ойоштороласаҡ.


Насар орлоҡ ергә сүп-сар тарата\nБыл хәлдән ҡотолоу өсөн орлоҡҡа һәм үҫемлек сифатына ныҡлы контроль кәрәк, ти белгестәр. Халыҡ ҡаҙаныштары күргәҙмәләр йорто алдында һатылған үҫентәләр ҙә «энә күҙенән» тиерлек үткәреп тикшерелде. Был эш менән Рәсәй дәүләт ауыл хужалығын күҙәтеү инспекторҙары шөғөлләнде.\nҺауа торошо һалҡын булыуға ҡарамаҫтан, халыҡ майҙанда ойошторолған орлоҡ һәм үҫентеләр баҙарына ағыла.Һатыусылар үҫенте-ҡыуаҡтар менән сауҙа иткән арала инспекторҙар тейешле документтарҙы тикшерә.\nҮҫенте, ҡыуаҡлы ағастар, орлоҡ менән сауҙа итеүселәр йыл һайын бер үк тырмаға баҫа. Улар Краснодар һәм Силәбе өлкәһенән килтерелгән тауарҙарын Башҡортостанда үҫкән тип һатыуға сығара. Ерлеккә яраҡлаштырылмаған еләк-емеште матур һүрәттәргә ҡарап халыҡ күпләп һатып алып отола, ти инспекторҙар.\nРәмзиә Хәйриева юғары белемле агроном. Үҫемселек һәм орлоҡсолоҡ баҙарында осраҡлы кеше түгел. Ул һәр ҡыуаҡты яҡшы итеп тәрбиләп үҫтереп һатыуға сығара. Шәхси ихатаһында ситтән индерелгән үҫентеләргә өҫтөнлөк бирелмәй.\nНаталья Овчинникова орлоҡсолоҡ һәм үҫемселек баҙарында ете йылдан ашыу. Уның даими һатып алыусылары ла бар. Сауҙа иткәндә ултыртыу ваҡыты сығыу осраҡтары һирәк. Әммә һатылмай ҡалған ҡаптар ҡалғанда орлоҡтарҙы әрәм итмәй, үҙ биләмәһендә үҫтерә.\nНаталья Овчинникова, орлоҡ һатыусы: «Үҙемә сәсәм. Минең һатып алыусылар ҡыл ҡыбырҙатмай, емештең һыуһынын ҡандырмай ғына мул уңыш алырға тырыша. Көс түкмәйенсә, емеш алып булмай».\nОрлоҡтарҙың үҙенә йәлеп итеп торған тыштарында дәүләт сифаты тигән тамғаһы ла бар. Әммә был ҡаптар һатыусынан һатып алыусылар ҡулына килеп юлыҡҡансы әллә күпме юл үтә. Орлоҡтарҙың яҡшы итеп шытым биреүенә бер кем дә ышаныс белдермәй.\nЛира Хәсәнова ғүмере буйы баҡсасылыҡ менән шөғөлләнә.Тәжрибәле баҡсасы көндәрҙән-бер көндө матур тышлы ҡаптарға алданып ҡуйырмын тип уйҙы башына ла индермәй. Борос урынына нидәйҙер ят үҫенте һатып алыуын орлоҡтар шытым биргәс кенә төшөнә.\nОҙаҡламай юл буйҙарына помидор, борос, кәбеҫтә үҫентеләре һатыусылар сығып баҫасаҡ. Тиҙерәк ҡулға мул аҡса төшөрөү ниәте менән янған эшҡыуарҙар араһында мутлашыусылар ҙа осрай. Ғәҙәттә, улар нитраттар менән туҡландырып буй еткергән үҫентеләр тәҡдим итә. Ә белгестәр уларҙың тамыр ныҡлығына иғтибарлы булырға кәңәш итә.


Йылына 7 процент менән фатирға кредит\nРеспублика торлаҡ-төҙөлөш һаҡлыҡ программаһында ҡатнашыусылар уңайлы финанс мөмкинлектәр менән файҙаланыу форсатына эйә. Өс йыл самаһы элек эшләй башланған программа үҙ емештәрен бирә башланы.\nСтеналарҙа яҡты обойҙар, күңелДә изге ниәт. Өфө һыу каналы предприятиеһы хеҙмәткәре Рәзилә Кәримовнаның 20 йыл хыялланған теләге тормошҡа ашҡан. Өфөнән фатир алыу өсөн ул Республика торлаҡ-төҙөлөш һаҡлыҡ программаһында ҡатнашҡан.\nРеспублика торлаҡ-төҙөлөш һаҡлыҡ программаһы үҙен тулыһынса аҡлай тигән фекерҙә белгестәр. Һуңғы осорҙа унда ҡатнашыусылар һаны ла арта. Был осраҡлы түгел. Программа буйынса кредит ставкаһы йылына 7 процент самаһы.\nҺаҡлыҡ программаһы ярҙамында беренсел йәки икенсел торлаҡ алырға хатта, яңы йорт һалып сығырға ла мөмкин. Иң мөһиме финанс мөмкинлектәрҙән сығып, махсус иҫәпкә аҡса йыйыу. Уның мөҙҙәте 3 йылдан 6 йылғаса. Был аҡсалар фатир өсөн тәүге иғәнә булараҡ ҡулланыла. Республика программаһы партнерҙары итеп банк бизнесында алдынғы урындарҙы биләүсе кредит ойошмалары тәғәйенләгән.\nРуслан Ғәлин, Рәсәй Һаҡлыҡ банкы Башҡортостан бүлексәһенең идаралыҡ етәксеһе: «2017 йылдың апреленән торлаҡ һаҡлыҡ программаһы яңы этапҡа күтәрелде. Кредиттар бирелә башланы. Әлегә 200 ғариза хупланған, ташламалы шарттарҙа 50 кредит бүленгән».\nӘле программа нигеҙендә яңы фатир асҡыстарын алыусылар ҙа бар.\n17 кеше торлаҡ һатып алыу йәки өлөшләтә төҙөлөштә ҡатнашыу буйынса килешеүҙәрҙе төҙөгән. Йәғни, улар тәғәйен фатирҙарын билдәләп тә ҡуйған. 60 кеше программаға һайлап алынған. барыһы ла уңышлы эшләп китте. Торлаҡ-төҙөлөш һаҡлыҡ программаһында әле барлығы 7 мең самаһы кеше ҡатнаша.\nПрограммала урындағы үҙидаралыҡтарҙа ташламалы шарттарҙа торлаҡ алыуға иҫәптә торған Башҡортостан граждандары ҡатнаша ала. Исемлек менән төҙөлөш һөм архитектура буйынса дәүләт комитетының рәсми сайтында танышырға мөмкин.


Күҙ – ҡурҡаҡ, ҡул – батыр... » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Махсус биттәр » Күҙ – ҡурҡаҡ, ҡул – батыр...\n20.04.2012 Күҙ – ҡурҡаҡ, ҡул – батыр...\nЙылайыр районының Юлдыбай ауылы, асылда, Рәсәйҙең башҡа ауылдарынан артыҡ айырылып бармай: бында ла ауыл халҡының абсолют күпселеген эш урындары менән тәьмин иткән ауыл хужалығы, агросәнәғәт предприятиеларын тапмаҫһың. Ир-ат, ҡайһы саҡта хатта ажарыраҡ ҡатын-ҡыҙ ҙа вахта ысулы менән сит яҡтарҙа эшләп, ғаиләһен ҡарай. Хәл-әхүәл ошондай күңелһеҙ саҡта, нисек тә үҙ төйәгендә кәсеп табып маташҡандар айырым иғтибарға, үҙҙәрен өлгө итеп ҡуйыуға лайыҡтыр, минеңсә.\nЭшһеҙлектән ялҡҡан Венер Урал улы Шәрипов та үҙен эшҡыуарлыҡта һынап ҡарарға булған. Башланған эш − бөткән эш, тигәндәй, ул уйҙарын тормошҡа ашырып, ағас эшкәртеү эшенә тотонған. Шырпы кеүек төҙ ҡарағайҙарға хәҙер яҡын барырлыҡ түгел, ҡайын-фәлән, киреһенсә, хужаһын тапмай, тамырҙа көйө ҡороп әрәм була. Бына ошо ҡайын ағасын эшкәртеүгә керешкән йүнсел. Башта «Урал аръяғының ағас эшкәртеү компанияһы» тип аталған яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт ойошторған.\n− Район хакимиәтенән аҡсалата ярҙам алдыҡ. Элекке «Һаҡмар» совхозының конкурс идарасыһынан буш торған гараждарҙы һатып алдыҡ, унда ағас эшкәртеү станоктарын ҡорҙоҡ. Яйлап эш башланыҡ шулай.\nМин барып күргәндә, «Урал аръяғының ағас эшкәртеү компанияһы» үҙе етештергән продукцияны − европоддондарҙың тәүге партияһын һатып ебәргән сағы ине. Был уңышҡа дәртләнешеп йөрөгән мәле ине егеттәрҙең.\n− Бер машина поддонды стәрлетамаҡтар һатып алды. Машинаға тейәп, бөгөн иртәнсәк үҙебеҙ оҙаттыҡ. Ҙур партия булғас, хаҡын да яҡшы итеп һөйләшкәс, уларҙың транспорт сығымдарын үҙебеҙ ҡапланыҡ. Интернет селтәрендә үҙебеҙҙең европоддондар хаҡында иғлан биргәйнек. Маши-наларыбыҙ әлеге ваҡытта Башҡор-тостанда, һеҙҙең тарафтарҙа йөрөй, юл ыңғайында тейәп алып ҡайта алабыҙ, тип Мәскәүҙән шылтыратыусылар булды. Төҙөлөш әүҙем барған саҡта, беҙ етештергән продукцияға һорау ҙа ҙур икән шул. Йәйгелеккә штатҡа 14 − 15 эшсе алып, был эшкә ныҡлап тотонорбоҙ, тип уйлайым. Диләнкә алып тормаҫбыҙ: Йылайыр районында шәхси пилорамалар бик күп, шуларҙан сеймал һатып алып эшләһәк, тәүге осорҙа сығымдар әҙерәк буласаҡ.\nШулай, тәүҙә ҡыйыуһыҙыраҡ тотонһаң да, яйлап тәжрибә туплап, шымарып китәһеңдер инде... Бына бит, Юлдыбай ауылы эшҡыуарҙары ла әкренләп бөгөнгө ысынбарлыҡҡа яраҡлашып, көн күреп, тырышып ята. Шундай милләттәштәребеҙ күберәк булһын ине.


«Йәш профессионалдар (Ворлдскиллс Рәсәй)» финалының беренсе алтыны – Башҡортостанда // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n17:18, 19 апреля 2019 Йәмғиәт\nVII «Йәш профессионалдар (Ворлдскиллс Рәсәй)» милли чемпионатының финалында ҡатнашыу хоҡуғына һайлап алыу ярыштары барышында Пермь крайында Милли чемпионат финалы уҙҙы.\nУнда Башҡортостан исеменән Өфө дәүләт технология һәм дизайн колледжы студенты Диана Замалиева сығыш яһаны. Ярыш йомғаҡтары буйынса Диана беренсе урынды алды (алтын).\n«Эштәр профессионалдар өсөн иҫәпләнгәйне. Беҙҙең дүрт модуль булды. Беренсеһендә документтар әҙерләү менән шөғөлләндек, эксперт комиссияһының положениеһын әҙерләргә кәрәк ине. Икенсе модуль — кадрҙар, өсөнсө — эш башҡарыуҙы теркәү, дүртенсе модуль — архивтар», — тип һөйләне Диана Замалиева «Башинформ» агентлығына.\nДианаға 18 йәш, сығышы менән Әлшәй районынан. Әле өсөнсө курста уҡый, Дәүләт хеҙмәт инспекцияһында практика үтә.\n«Мин бала саҡтан документтар менән эшләргә яраттым, шуға ошо һөнәрҙе һайланым, — тине Диана. — Шундай мөһим конкурста беренсе тапҡыр ҡатнашам. Тәүҙә беҙ төбәк этабында еңдек, шунан һуң ғына уҡытыусым Татьяна Фарнина менән финалға килдек. Финалда Рәсәйҙең 12 төбәгенән 12 дәғүәсе булды».\nТеги: мәғариф, Ворлдскиллс


§18. Сифат дəрəжəлəре\nТик төп сифаттар ғына дəрəжə категорияһына эйə. Шартлы сифаттар дәрәжә менән үҙгәрмәй. Сифат дəрəжəлəре билдəнең бер кимəлдəн йə артығыраҡ, йə кəмерəк булыуын белдерə. Хəҙерге башҡорт телендə сифаттың дүрт дəрəжəһе бар:\nСифаттың төп дəрəжəһе предметтарҙың, əйберҙəрҙең ғəҙəттəге тəбиғи билдəһен үҙгəрешһеҙ белдерə. Мəҫəлəн: ваҡ, иҫке, йоҡа, кесе, бəлəкəй, нəҙек, матур, йəшел һ.б.\n2. Сағыштырыу дəрəжəһе\nСағыштырыу дəрəжəһе бер предмет билдəһен икенсе предметтағы билдə менəн сағыштырыуҙы белдерə һəм был билдəнең икенсе предметта артығыраҡ һəм күберəк булыуын күрһəтə. Был дəрəжə төп сифаттарға -раҡ/-рəк аффикстары һəм уның фонетик варианттары ҡушылып яһала. Миҫалдар: ҡаты-раҡ, йəш-ерəк, оло- раҡ, вағ-ыраҡ.\n3. Аҙһытыу дəрəжəһе\nБыл дəрəжəнең мəғəнəһе теге йəки был билдəнең ғəҙəттəге кимəлдəн əҙерəк булыуын белдерə. Был дəрəжə формалары төп дəрəжəлəге сифаттарға -ҡылт/-келт, -ҡылтым/ -келтем, -һыу/-һеү, -һыл/ -һел, -ылтым/-елтем, -елйем аффикстары һəм уларҙың фонетик варианттары ҡушылып яһала. Мəҫəлəн: йәшкелт, әскелтем, зəңгəрһыу, күгелйем һ.б.\n4. Артыҡлыҡ дəрəжəһе\nБыл дəрəжə формаһы теге йəки был билдəнең артығыраҡ, күберəк булыуын белдерə һәм киҫəксəлəр ярҙамында формалаша. Киҫəксəлəр сифаттың беренсе ижегенең ҡабатланыуы һөҙөмтəһендə яһала: ап-аҡ, буп-буш, япа-яңғыҙ, ҡап-ҡара, һып-һыуыҡ һ.б.\nАртыҡлыҡ дəрəжəһенең мəғəнəһе төп дəрəжəлəге сифаттар алдынан бик, бигерəк, ғəжəп, иң, ифрат, уғата, үтə һүҙҙәренең ҡулланылыуы ярҙамында белдерелə: иң көслө, иң бейек, ифрат бай, бик матур, ғəжəп аҡыллы\nСифаттарҙың килеш менән үҙгәреше\nТөп килеш: ҙур байрам\nЭйәлек килеш: ҙур байрамдың\nТөбәү килеш: ҙур байрамға\nТөшөм килеш: ҙур байрамды\nСығанаҡ килеш: ҙур байрамда\nУрын-ваҡыт килеш: ҙур байрамдан


Дуҫың һинең менән бергә ҡыуана белһен » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » Проблема » Дуҫың һинең менән бергә ҡыуана белһен\nДуҫың һинең менән бергә ҡыуана белһен\nБер йәш егет бай ирҙән уңышының сере тураһында һорашҡан.\n– Мин дуҫтар һайлай беләм, – тип яуаплаған теге кеше.\nҺәм егеткә үҙ һорауын биргән:\n– Һин “дуҫтар бәлә килгәндә һынала” тигән әйтемде беләһеңме?\n– Нисек белмәҫкә, мин тап шуға таянам да.\n– Онот был әйтемде. Дуҫ шатлыҡта һынала!\n– Нисек инде? Эйе, шатланыуын бергә шатланабыҙ, тик…\nЙәш егет аптырай төшкән.\n– Тыңла, – тип кәңәш биреүен дауам иткән уңышлы кеше. – Һинең проблемаң булғанда, дуҫың менән бүлешәһеңдер, моғайын, шунан икәүләп ул проблеманы хәл итеү яйын эҙләйһегеҙҙер. Икегеҙ ҙә бойоҡ, икегеҙ ҙә кәйефһеҙ, арыған...\n– Шулай була инде, дуҫтар ярҙамға килә.\n– Шулайын шулай, тик дуҫың һиңә бер тапҡыр ярҙам итер, икенсе тапҡыр, артабан арыр, һиңә ярҙам итә алмаҫ, бары йәлләп кенә ҡуйыр. Был һине тағы ла борсор. Ә бына минең дуҫтарым мине бер ҡасан да йәлләмәне, проблемаларымды хәл итмәне. Улар минең менән бергә ҡыуанды ғына.\nЫсынында, әгәр проблемаң булһа, үҙең хәл итергә тырыш. Шунан дуҫыңа бар һәм икегеҙ (йә күмәкләп) еңеүеңде байрам итегеҙ. Кешене йәлләүе еңел. Ә кемдеңдер уңыштарына ихлас ҡыуана белеү ауырыраҡ. Кем һинең менән шатлығыңды уртаҡлаша ала, шул ул ысын дуҫлыҡ. Бына минең уңыш серем – дуҫтарымда...\nСығыу ваҡыты 7-06-2018, 07:00 | Ҡаранылар: 104\nРәми ҒАРИПОВ Фекерҙәр һәм афоризмдар (8.07.2016)\nҠулдан ысҡындырылған бәхет\nБер-беребеҙгә ҡул һуҙайыҡ


Стәрлетамаҡта тәүлегенә 70 тонна картон һәм ҡағыҙ сығарыу буйынса линия эшләй башлаясаҡ // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nСтәрлетамаҡта тәүлегенә 70 тонна картон һәм ҡағыҙ сығарыу буйынса линия эшләй башлаясаҡ\n12:49, 11 ноября 2014 Иҡтисад\nӨФӨ, 2014 йыл, 11 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльвира Латипова/.\nКартон һәм ҡағыҙ етештереү өсөн ҡорамалдар поставкалауға килешеүҙе «Көньяҡ Урал» компанияһы – Стәрлетамаҡта «Инмаш» технологик паркы резиденты – Ҡытайҙың J.S. Corrugating Machinery Co. Ltd компанияһы менән төҙөгән. Килешеү 3,5 миллион АҠШ доллары тора, тиелә технологик парк материалдарында. Ноябрҙең башында Ҡытайҙа уҙған Башҡортостан Республикаһының бизнес көндәрендә документҡа ҡул ҡуйылған.\nТехнологик парктың мәғлүмәттәре буйынса, яңы етештереү линияһы Стәрлетамаҡта 2009 йылдан алып сығарылған гофротарының үҙ ҡиммәтен дүрт тапҡырға кәметеү мөмкинлеге бирәсәк. Макулатура һәм ағартылған целлюлоза сеймал булып хеҙмәт итәсәк. Ике баҫҡыслы таҙартыу системаһы менән йыһазландырылған ҡорамалдың етештереү һәләте – тәүлегенә 70 тонна продукция. Техника минутына 240 метр картон һәм бөрмәләнгән ҡағыҙ сығарыуҙы тәьмин итә.\nКилешеү ҡорамалды монтажлау, көйләү, тикшереү һәм персоналды уҡытыу буйынса эштәрҙең тулы циклын үҙ эсенә ала. Производствоны киңәйтеү 130 яңы эш урыны булдырырға мөмкинлек бирәсәк. Стәрлетамаҡта линияны асыу киләһе йылға билдәләнгән.\nРосстат мәғлүмәттәренә таянып «Инмаш»тан хәбәр итеүҙәренсә, 2013 йылда Рәсәйҙә картон һәм гофрокартон етештереү 3 миллион тоннаға яҡынлашҡан. Донъя практикаһында уның өсөн сеймалдың өсөнсө өлөшөн макулатура тәшкил итә. Рәсәйҙә уның өлөшө аҙыраҡ. «Инмаш» технологик парктың идара итеүсеһе Режавали Хәитовтың фекере буйынса, икенсел сеймалды эшкәртеү эске ресурсты йәлеп итеп кенә ҡалмай, ә халыҡтың экологик мәҙәниәтен формалаштырыуҙа ла булышлыҡ итәсәк.\n«Көньяҡ Урал» – гофротаралар һәм гофрировкаланған ҡаптар етештереү буйынса предприятие 2009 йылдан алып эшләй.\n«Инмаш» — 2009 йылда «Инмаш» концерны базаһында нигеҙләнгән технологик парк. Инженер инфаструктуралары менән тәьмин ителгән етештереү бүлмәләренең дөйөм майҙаны 110 мең квадрат метрҙан арта. Төп резиденттары – «Инмаш» концерны (машина эшләү), «Көньяҡ Урал» (төрөү материалдары етештереү), «Транстехника» (металл эшкәртеү), «Русфильтр» компаниялары (автомобиль фильтрҙары етештереү), Стәрлетамаҡ механика заводы.\nТеги: сәнәғәт,килешеүҙәр,технологик парк,Стәрлетамаҡ


Хәбәрҙәр: Тереза Мэй бирешә торғандарҙан түгел.\nТереза Мэй бирешә торғандарҙан түгел.\n“Брексит”ҡа ҡаршы булғандарҙың тәүге рәтендә ул күҙгә салынманы. Евроскептик Тереза Мэй кампания барышында Дэвид Кэмеронды яҡларға ризалаша, әммә артыҡ тырышлыҡ күрһәтмәй. Шуға ҡарамаҫтан Брюссель менән Бөйөк Британияның Евроберләшмәнән сығыу процедураһы хаҡында еңел булмаған һөйләшеү уның иңенә төшәсәк.\n“Брексит “брексит” тигәнде аңлата, ул уңышлы булһын өсөн, беҙ барыһын да эшләйәсәкбеҙ,-тип белдерҙе Тереза Мэй премьер-министр креслоһын үҙе биләйәсәге асыҡланғас та.\nТереза Мэй Консерватив фирҡә даирәһендә компромислы фигура имиджын яулаған. “Брексит” яҡлылар лидеры, Лондондың элекке мэры Борис Джонсон да, юстиция министры Майкл Гоув та, энергетика министры урынбаҫары Андреа Лидсом да быны эшләй алманы. Һуңғыһы, тори рәтендә яҡлау тапмауына ышанғас, дүшәмбе көн көрәштән баш тартыуы хаҡында белдерҙе.\n59 йәшлек эске эштәр министры Оксфордты тамамлай, Англия банкында күпмелер эшләп алғас, 1986 йылда сәйәсәт менән шөғөлләнә башлай. 1997 йылда Англияның Беркшир графствоһындағы округтарҙың береһенән депутат итеп һайлана. 1999-2010 йылдарҙа Тереза Мэй консерваторҙарҙың күләгә кабинетында төрлө пост биләй, 2005 йылда ул Кэмеронға власть өсөн көрәштә булышлыҡ итә. Тегеһе лә яҡшылыҡҡа яҡшылыҡ менән яуап бирә: 2010 йылда эске эштәр башлығы итеп тәғәйенләй, 2015 йылда уны шул уҡ поста ҡалдыра.\nҠайһы бер күҙәтеүселәр уны Германия канцлеры менән сағыштыра. Ангела Меркель һымаҡ уҡ, Тереза Мэй пастор ҡыҙы, балаһы юҡ, ҡараштары буйынса консерватор. 2002 йылда ул ҡатын-ҡыҙҙарҙан тәүгеләрҙән булып тори генераль секретары булып китә.\nФирҡәләштәре һәм министрҙар кабинетындағы коллегалары уны компетентлы һәм абруйлы сәйәсмән тип иҫәпләй. Эске эштәр министры вазифаһын биләгәндә, енәйәтселлек, легаль булмаған иммиграция һәм радикаль ислам менән көрәштә ул ҡатылыҡ, ныҡлыҡ күрһәтә.\n“Артабан Еврокомиссия башлығы Жан Клод Юнкер был сифатты баһалаясаҡ,”-тип шаярта элекке юстиция министры Кеннет Кларк.\nҠайһы бер күҙәтеүселәр уны “яңы Маргарет Тэтчер” тип атай. Прогноздарҙың дөрөҫ-дөрөҫ түгеллеген ваҡыт күрһәтәсәк.


Алдағы ике йылда республикала 20 яңы мәктәп төҙөләсәк // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nАлдағы ике йылда республикала 20 яңы мәктәп төҙөләсәк\n9:59, 21 января 2016 Йәмғиәт\nАлдағы ике йылда республикала 20 яңы мәктәп төҙөләсәк Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2016 йыл, 21 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.\nАлдағы ике йылда Башҡортостанда 7397 урынлыҡ 20 дөйөм белем биреү мәктәбен төҙөүҙе тамамлау күҙаллана.\nБашҡортостан Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетының матбуғат хеҙмәте мәғлүмәттәре буйынса, 2016 йылда 1597 уҡыусыға иҫәпләнгән дүрт объект төҙөләсәк. Улар араһында Стәрлетамаҡтың Көнбайыш биҫтәһендә 1000 урынлыҡ мәктәп, Федоровка ауылында 375 урынлыҡ мәктәп, Ғафури районының Табын ауылында 162 урынлыҡ коррекция мәктәбе, Ҡариҙел районының Яңы Муллаҡай ауылында 60 урынлыҡ мәктәп (25 урынлыҡ балалар баҡсаһы менән) бар.\n2017 йылда 5800 уҡыусыға иҫәпләнгән 16 объектты файҙаланыуға тапшырыу планлаштырыла. Иң ҙурҙары — Димдә 825 урынлыҡ, баш ҡаланың Колгуев биҫтәһендә — 550, Стәрлетамаҡта — 1000, Баҡалы ауылында 825 урынлыҡ мәктәп. Бынан тыш, 2017 йылда Бөрйән районының Иҫке Собханғол ауылында 550 урынлыҡ мәктәпте төҙөкләндереүҙе тамамлау күҙаллана.\nУҙған йылдың аҙағында Башҡортостан Хөкүмәте 2016-2025 йылдарҙа дөйөм белем биреү ойошмаларында яңы урындар булдырыуға йүнәлтелгән программаны раҫланы. Документҡа ярашлы, ошо осорҙа башланғыс мәктәптә икенсе смена бөтөрөләсәк, тағы ла биш йылдан һуң 5-9 класс уҡыусылары иҫке мәктәптәрҙән яңыларына күсереләсәк. Программа сиктәрендә район-ҡалаларҙа мәктәптәр яңыртыласаҡ һәм яңы белем усаҡтары төҙөләсәк.\nТеги: мәғариф,мәктәптәр төҙөү


Үҙағас — Башҡорт Википедияһы\nағастың ҡабығы аҫтында ятҡан өлөшө\nкөнкүрештә һәм техникала үҙағас тип ағастың ҡабығы аҫтында ятҡан өлөшөн атайҙар;\nБотаникала үҙағас, йәки ксилема тип прокамбий йәки камбийҙан (күшкә) барлыҡҡа килә торған үҫемлек туҡымаһын атайҙар.\nтехникала, ГОСТ 23431-79 буйынса: ағас олондарының, ботаҡтарының һәм тамырҙарының ҡабығы менән үҙәге араһында урынлашҡан икенсел туҡымалар йыйылмаһын (үткәреүсе, механик һәм запаслаусы)атайҙар.\nҮҙағастың 16 төрө:\n1. Ҡарағай Pinus sylvestris\n2. Шыршы Picea abies\n3. Ҡарағас Larix decidua\n4. Артыш Juniperus communis\n5. Уҫаҡ Populus tremula\n6. Күгағас (Граб)Carpinus betulus\n7. Ҡайын Betula pubescens\n8. Ерек Alnus glutinosa\n9. Бук ағасы Fagus sylvatica\n10. Имән Quercus robur\n11. Ҡарама Ulmus glabra\n12. Һары сейә ағасы Prunus avium\n13. Груша (Армыттирәк) Pyrus communis\n14. Саған Acer platanoides\n15. Йүкә Tilia cordata\n16. Ҡорос ағас Fraxinus excelsior\nҮҙағастың ҡабат эшкәртелеү мөмкинлеген күрһәтә торған Халыҡ -ара код билдәһе\nИң боронғо ҡаҙылма ағас тоҡомдары 2011 йылда Канаданың Нью-Брансуик провинцияһында табылған. Был ағастар үҫкән боронғо урманға сама менән 395—400 миллион йыл.\n2 Үҙағастың үҙсәнлектәре\nАғас олононоң төп өлөшө үҙағастан тора. Ул төрлө формалағы һәм ҙурлыҡтағы күҙәнәктәрҙән төҙөлгән.\nКүп күҙәнәктәрҙең тышсалары ҡалын булып, уларға ныҡлыҡ биреүсе матдәләр һеңгән. Үҙағас составында торба һымаҡ оҙон көпшәләр бар.\nУның йыуанлығы үҙағасты ҡулса кеүек уратып алған камбий (күшкә) тип аталған күҙәнәктәр ҡатлауының тереклек эшмәкәрлегенә бәйле.\nКамбий — йоҡа тышсалы, тар ғына оҙон бер ҡат күҙәнәктәр ҡатламы. Ағасты әрсегәндә, тышсалар йыртылып, камбий күҙәнәктәрендәге шыйыҡса ағып сыға һәм үҙағастың өҫтөн еүешләй.\nКамбий һабаҡ тереклегендә ҙур роль уйнай. Уның күҙәнәктәре бүленеп, камбийҙың ике яғында ла яңы күҙәнәктәр ҡатламы барлыҡҡа килтерә.\nҠабыҡ яғына йүкәлектең яңы күҙәнәктәре, ә үҙағас яғына үҙағастың яңы күҙәнәктәре ултыра бара. Шуға күрә камбийҙы яһаусы туҡыма тип атайҙар. Ул һабаҡтың (олондың) йыуанлыҡҡа үҫеүен тәьмин итә.\nКамбий күҙәнәктәренең бүленеүе арҡаһында ағастарҙың, ҡыуаҡтарҙың һәм күп йыллыҡ үләндәрҙең һабаҡтары йыуаная. Олононоң әйләнәһе 10 метрға еткән бик ҡарт имәндәр барлығы билдәле.\nҺабаҡ (олон) йыуанлыҡҡа йылдың йылы ваҡытында, камбий күҙәнәктәре бүленгән саҡта үҫә. Камбий күҙәнәктәре бүленгән осорҙа үҙағас күҙәнәктәре йүкәлек күҙәнәктәренә ҡарағанда күберәк барлыҡҡа килә.\nКөҙ аҙағында камбийҙа тынлыҡ осоро башлана. Яҙын, һут хәрәкәте башланғас та, камбий яңынан бүленә башлай. Камбийҙың яҙ көнө бүленгән күҙәнәктәренән үҙағаста сағыштырмаса йоҡа тышсалы киң аралы көпшәләр барлыҡҡа килә.\nӘ көҙ барлыҡҡа килгән яңы көпшәләр күпселек ағастарҙа тар, аралы һәм ҡалын тышсалы була.\nҮҙағас күҙәнәктәренең яҙ, йәй һәм көҙ барлыҡҡа килгән бөтә ҡатламдары йыллыҡ үҫеү балдағын тәшкил итә .\nКөҙгө ваҡ күҙәнәктәр үҙағастың киләһе йылғы яҙғы эре күҙәнәктәренән айырылып тора. Шуға күрә үҙағастың арҡыры киҫемендә йәнәш ятҡан йыллыҡ балдаҡтар араһындағы сик күп ағастарҙа яҡшы күренә.\nЛупа ярҙамында йыллыҡ балдаҡтар һанын иҫәпләп, бысылған ағастың йәки киҫелгән ботаҡтың йәшен билдәләргә мөмкин. Мәҫәлән, ҡайһы бер имән ағастары 1000 йылға тиклем йәшәй.\nЙыллыҡ балдаҡтарҙың киңлегенә ҡарап, ағастың төрлө йылдарҙа ниндәй шарттарҙа үҫкәнен белергә була. Йыллыҡ балдаҡтарҙың тар булыуы дымдың етешмәгәнлеген, ағастың күләгәлә үҫеүен, уның насар туҡланыуын күрһәтә.\nЙыллыҡ балдаҡтарға ҡарап, яҡтылыҡтың ҡайһы яҡтан төшкәнен дә билдәләп була. Йыллыҡ балдаҡтар ғәҙәттә ағастың көньяҡҡа ҡараған яғында киңерәк, ә төньяғында тарыраҡ була.\nБыл ағас олононоң төньяҡҡа ҡараған яғында камбий күҙәнәктәренең насарыраҡ үҫеүе менән аңлатыла. Бында улар төньяҡтан иҫкән һыуыҡ ел тәьҫиренә йышыраҡ дусар ителә һәм ҡояш та аҙыраҡ йылыта.\nҺыу менән минераль матдәләр тамыр көпшәләре буйлап юғары күтәрелә. Тамырҙан үҙағас буйлап һабаҡтың эсенән өҫкә күтәрелә, япраҡтарҙа тармаҡлана. Һыу япраҡтарға бына ошо көпшәләр буйлап күтәрелә лә инде.\nҺыуҙы үткәреүсе туҡыма күҙәнәктәренең стенкалары ҡартая барған һайын, аҡрынлап уларға химик составы менән целлюлозага яҡын торған тығыҙ матдә — лигнин һеңә. Ағасты төҙ тотоусы, уның ҡатылығын һәм ныҡлығын нәк ошо лигнин билдәләй.\nҮҙағастың төп һәм иң мөһим үҙсәнлектәре:\nМеханик:тығыҙлыҡ, ныҡлыҡ, ҡатылыҡ, һығылмалылыҡ, сағыштырма һуҙылыусанлыҡ, эксплуатациялау буйынса һәм технологик ҡылыҡһырлама, туҙыуға ҡаршы тороу, нығытҡыстарҙы тотоп тороу һәләтлеге;\nФизик: тышҡы торошо (текстура, ялтырауығы, төҫө), дымлылыҡ , һыу һеңдереүсәнлек, дым тартыусанлыҡ, тығыҙлыҡ), ағастың йылылыҡ үткәреүсәнлеге, звуковые (акустик ҡаршылыҡ,тауыш үткәреүсәнлек), электрик сифаттар (диэлектрик үҙсәнлектәре, электр үткәреүсәнлек, электрик ныҡлыҡ);\nҮҙағас анизотроп материал булып тора. Йәғни, сүстәренең йүнәлешенә ҡарап үҙсәнлектәре төрлөсә була. Мәҫәлән, сүстәр буй булғанында арҡыры булғанға ҡарағанда кибеп кәмеү әҙерәк була. Шулай уҡ, сүстәр радиаль йүнәлештә булғанында тангенталь йүнәлештәгенән кибеп кәмеү әҙерәк була.\nСүстәренең йүнәлешенә ҡарап, һыу һеңдереүсәнлек, дым үткәреүсәнлек, тауыш үткәреүсәнлек һәм башҡа сифаттары ла ныҡ айырыла.\nҮҙағастың ныҡлығы — механик йөкләнеш тәьҫиренән емерелеүгә ҡаршы тора алыу һәләтлеге. Ҡыҫылыуға, йөкләнеш йүнәлеше буйынса буйға һәм арҡырыға тартылыуына ҡарап ныҡлыҡтың төрҙәрен айыралар; статик бөгөл.\nҮҙағастың ҡатылығы — уға үҙенән ҡатыраҡ әйберҙең үтеп инеүенә ҡаршы тора алыу һәләтлеге. способность древесины сопротивляться внедрению в неё более твёрдого тела. Үҙағастың ҡатылығы билдәләү буйынса Янка тесты була.\nТуҙыуға ҡаршы тороусанлыҡ — үҙағастың ышҡылғанда өҫкө йөҙөнөң емерелеүенә ҡаршы тора алыусанлығы. Бүрәнәнең өҫкө йөҙө уның осона карағанда нығыраҡ ашала. Еүеш үҙағас ҡороһона ҡарағанда нығыраҡ ашала.\nАғастың дымлылығы. Үҙағастың абсолют һәм сағыштырмаса дымлылығын айыралар.\nАбсолют еүешлек —үҙағастағы дым менән абсолют ҡоро үҙағас массалары сағыштырмаһының проценттарҙа күрһәтелгән ҡиммәте (Әгәр өлгө өсөн алған 300 г үҙағас кипкәндән һуң 200 г-ға ҡалһа, абсолют еүешлек (300—200)/200*100 % = 50 % була)\nСағыштырмаса еүешлек —үҙағастағы дым менән сей үҙағас ауырлыҡтары сағыштырмаһының проценттарҙа күрһәтелгән ҡиммәте.\n(Әгәр өлгө өсөн алған 300 г үҙағас кипкәндән һуң 200 г-ға ҡалһа, сағыштырма еүешлек (300—200)/300*100 % = 33 % була)\nҮҙағастағы дым ошолай билдәләнә: еүеш материалдан алынған өлгөнөң массаһы үлсәнә, унан үлсәнгән өлгө 100—105 °С температуралағы киптереү бүлмәһенә ҡуйыла.Шунан кипкән өлгөнө үлсәйҙәр. Массаларҙағы айырма өлгөләге дым(һыу) миҡдарын күрһәтә.\nПрактикала иң мөһиме үҙағастың сағыштырмаса еүешлеге. Тап шул күрһәткес үҙағастың ниндәй ҙә булһа технологик операцияға яраҡлығын билдәләй. Мәҫәлән, йәбештереү өсөн иң ҡулай сағыштырма еүешлек 4—6 %. Үҙағастың кибеүе начинается при относительной влажности менее 30 % түбәнерәк сағыштырмаса еүешлектә башлана. Үҙағастың бәшмәктәр тарафынан зарарланыуы 22 % -ан 80 %-ҡа тиклемге сағыштырмаса еүешлектә мөмкин була)\nСағыштырмаса еүешлек буйынса үҙағасты ошондай категорияларға айыралар:\nсей — 23 % и более\nярым ҡоро — 18—23 %\nҡоро — 6—12 %.\nҮҙағастың абсолют еүешлек (дымлылыҡ) дәрәжәһе\nАбсолют еүешлек в %\nболее 100 % һыуҙа оҙаҡ ятҡан\nяңы ҡырҡылған 50—100 %\nВоздушно-сухая 15—20 % һауала оҙаҡ һаҡлау\nАбсолют ҡоро 0 %\nНиндәй айҙа булыуына ҡарап яңы ғына ҡырҡылған(сей) бүрәнәнең еүешлеге (абсолют ҡоро үҙағасҡа ҡарата проценттарҙа )\nҮҙағастың тибы / Ай 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12\nҠарағай:сөсөк(заболонь) 122 116 135 153 102 102 109 100 96 119 123 123\nҠарағай: ядро 33 33 35 33 33 32 31 31 33 34 32 34\nуртаса күрһәткес 83 86 89 92 85 84 85 80 84 92 94 97\nҮҙағас ни тиклем еүешерәк (сейерәк) булған һайын, уны сәнәғәттә ҡулланыу шул тиклем ҡатмарлыраҡ. Сей үҙағасты йәбештереүе ҡыйын. Әгәр сәнәғәттә сей үҙағас ҡулланһаң, ул кипкән һайын ярыла башларға мөмкин. Таҡталар араһында ярыҡтар барлыҡҡа килә башлай. Шуның өсөн дә, ҡуллана башлар алдынан үҙағасты киптереп алырға кәрәк. .\nДым тартыусанлыҡ (гигроскопичность)— мөхиттән дым йотоу үҙсәнлеге.\nБыл үҙсәнлек үҙағастың еүешлегенә бәйле. Ҡоро үҙағас еүешенә ҡарағанда дымды күберәк йота. Дымланыуға ҡаршы тора алһын өсөн материалды майлы шал, эмаль йәки лак менән ҡаплайҙар. Шулай уҡ, йотолған дым микдары үҙағастың тоҡомона бәйләнмәгән тиерлек. Үҙағас йота алған иң ҙур (максималь) дымлылыҡ мөхит температураһы 20°С булғанда 30 % (абсолют) тәшкил итә һәм ағас тоҡомона ҡарамай тиерлек . Һыу йотоусанлыҡтан айырмалы, дым йотоусанлыҡ күҙәүлелегенә (пористость) ҡарамай.\nҺыу йотоусанлыҡ (Водопоглощение) — һыу эсендә ятҡан материалдың һыуҙы йотоу үҙсәнлеге. Үҙағастың һыу йотоусанлыҡ уның күҙәүлелегенә (көпшәләренә) бәйле.\nДым йотоусанлыҡҡа ҡарағанда, был осраҡта үҙағастың еүешлеге 30 % -тан артып китә.\nКүҙәүлелек (Пористость)— көпшәләре күләменең уҙағастың дөйөм күләменә сағыштырмаһы. Төрлө тоҡом үҙағастарҙың күҙәүлеге бер төрлө булмай. Дәүмәле 30—80 % араһында тирбәлә.\nҮҙағастың шешеүе (Разбухание), бурһыуы. Материал оҙайлы ваҡыт ныҡ дымлы һауала торғанында күҙәтелә.\nКибеү — киптергәндә материалдың үлсәмдәре кәмеүе. Кибеү һөҙөмтәһендә үҙағас сатнай, ярыҡтар барлыҡҡа килә.\nСалшайыу, ҡалтайыу (коробление) үҙағас тигеҙһеҙ кипкәндә күҙәтелә.\nҮҙағастың тышҡы яғы үҙәгенә ҡарағанда тиҙерәк кибә. Шуға, материалды киптергәндә технология күҙәтелмәһә, үҙағас салышая, ҡалтая. Үҙағас кипкәндә ҡалтайыу бөтә йүнәлештәпҙә лә бер төрлө булмай. Сүстәр йүнәлешендә бик әҙ генә була. Яҡынса 0,1 %. Ә сүстәрҙең арҡырыһына үҙгәрештәр баштағынан 5—8 % -ҡа тиклем айырмаға килтерә ала.\nБынан тыш, ҡалтайыу йыш ҡына үҙағастың ярылыуына ла алып килә. Ә был материалдың сифатын боҙа һәм унан эшләнеүсе әйберҙең баһаһын төшөрә.\nМатериалды киптергәндә һәм әйберҙе эшләгәндә технологияға таяныу, тейешле техник сараларҙы ҡулланыу ҡалтайыуҙан һәм ярыҡтар барлыҡҡа һаҡлай. Мәҫәлән, бүрәнәнең буйлап, буйына бысымдар эшләп була. Был ысул үҙағас кипкәндә барлыҡҡа килгән көсөргәнеште бөтөрә.\nЯрылыу, сатнау (Растрескивание )— үҙағастың эске һәм тышҡы өлөштәренең тигеҙ кипмәүенән килеп сыҡҡан күренеш. Дымдың парға осоуы, үҙағас мөхиттең билдәле температураһына һәм дымлылығына ярашлы дәүмәлгә еткәнсе дауам итә.\nЙылы үткәреүсәнлек.Башҡа төҙөлөш материалдарынан айырмалы, үҙғастың йылы үткәреүсәнлеге әҙерәк. Ошо үҙсәнлегенә күрә уны йылы тотоу өсөн йорттарҙы көпләүҙә .файҙаланалар.\nТауыш үткәреүсәнлек (Звукопроницаемость) — материалдың тауыш үткәреүсәнлек һәләтлеге. Йылы үткәреүсәнлеге буйынса үҙағас өҫтөнлөклө булһа ла, тауыш үткәресәнлеге буйынса башҡа материалдарҙан ҡалыша. Шуға ла төҙөлөш өсөн ағас материалды файҙаланғанда диуарҙарҙы (стена) тауыш үткәреүсәнлеге түбән материалдар менән көпләйҙәр.\nЭлектр үткәреүсәнлек (Электропроводность)— материалдың электр тогын үткәренү һәләтлеге. Үҙағастың был үҙсәнлеге туранан тура уның дымлылығына бәйләнгән.\nТөҫө (Цвет) — үҙенсәлекле индикатор. Үҙағастың сифатын, йәшен һәм торошон күрһәтә. Сифатлы үҙағастың төҫө тигеҙ, таптары булмай. Үҙағаста таптар, тимгелдәр булыуы уның серей башлағанын күрһәтә. Үҙағастың төҫө атмосфера ушарттары арҡаһында ла үҙгәрергә мөмкин.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Үҙағас&oldid=914836 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 29 октябрь 2019 в 17:06\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:06 29 октябрь 2019 үҙгәртелгән.


Материалы за 16.05.2017 » Башҡортостан гәзите\nҺаҡмар ҙа таҙара... Намыҫ та...\nЭкология // 16-05-2017, 03:59\nЙырҙарҙа йырланған, легендаларҙа данланған, бормаланып аҡҡан Һаҡмар йылғаһы Әбйәлил районының Әхмәт ауылынан башланып, Баймаҡ, Йылайыр, Хәйбулла райондары һәм Ырымбур өлкәһе аша аға. Үҙ юлында йөҙҙәрсә ауылды туйындыра, тирә-яҡҡа матурлыҡ тарата, шифалы һыуы менән халыҡты имләй. Көньяҡ Уралдағы иң йәмле йылғаларҙың береһе булған Һаҡмар буйында йәшәүселәр үҙҙәренең тап ошо йылғаны һыулауҙары менән ғорурлана. Һаҡмар буйының матурлығын уның янында үҫкән бөҙрә ҡайындар, илаҡ талдар, мәғрур ҡарағайҙар арттырып ебәрһә, икенсе яҡтан, мул һыулы йылғала һыу өҫтөн тулҡынландырып йөрөгән сабаҡты ла, шырт ҡанатлы алабуғаны ла, ҡапыл ҡарпып, уҡтай елдергән суртанды ғына түгел, батшалар өҫтәлен биҙәр бәрҙе менән бағырҙы ла осратырға мөмкин. Яр буйындағы муйыл, балан емештәрен күпме быуын тәмләп, йылғаның саф һыуында ҡойоноп, рәхәтләнеп һыу инеп үҫкән. Әммә... Үкенескә ҡаршы, был матурлыҡ йылдан-йыл күҙгә күренеп юғала, мул һыулы һаҡмар йылғаһы ҡороуға табан бара.\nКом: 0 // Уҡынылар: 639 тапҡыр // Тотош уҡырға\nЯҡтылыҡ бөрккән моңло яҙмыш юлынан\nМәҙәниәт һәм әҙәбиәт // 16-05-2017, 03:57\nОло яҙмышлы кешеләр осрай. Тәү ҡарашҡа, ошо ябай кешеләрҙең күҙендә – уҡып бөтә алмаҫлыҡ тормош хәтирәләре. Йөрәктәргә яҡын, һоҡландырған, күҙҙәргә йәш алдырған, уйландырған яҡты яҙыуҙар... Ә күңелдәрендә – еңеллек. Тормошто яратыуҙанмы, оло йөрәкле, сабыр булыуҙанмы? Белмәйем... Ундайҙарҙың күңеле еңел. Әйтер һүҙҙәрендә, күҙ-ҡараштарында, тиҫтә йылдар төҫө булып һынланған йыйырсыҡлы ҡулдарында ниндәйҙер бер иплелек, нур, еңеллек һиҙелә. Ошо матурлыҡ – күңел еңеллеге – ихласлыҡ, ябай ҡыуаныс, хәтирәләр ебен тағатҡанда сағылған хис-тойғо, хатта бер йылмайыу, ысын күңелдән шатланыу бөйөклөккә тиң. Беҙ бит күп осраҡта матурлыҡты бөйөклөктә, ә бөйөклөктө ҡайҙандыр юғарынан, бейеклектән эҙләйбеҙ.\nКом: 0 // Уҡынылар: 419 тапҡыр // Тотош уҡырға\nЭш – халыҡты борсоған шеш\nЙәмғиәт // 16-05-2017, 03:51\nСер түгел, һуңғы йылдарҙа эшһеҙлек Рәсәй халҡын борсоған иң мөһим мәсьәләгә әүерелә бара. Эше юҡтың – ашы юҡ, тигәндәй, тормошта эшһеҙ йәшәү мөмкин түгел, ул бигерәк тә ишле ғаиләлеләрҙең бәкәленә һуға. Яңғыҙаҡ нисек тә тамағын туйҙыра, өҫтөн бөтәйтә. Шуғалыр ҙа илебеҙҙә 30 – 40 йәшлек буйҙаҡтар һаны артҡандан-арта.\nКом: 0 // Уҡынылар: 251 тапҡыр // Тотош уҡырға\nЭй әҙәми нәфсе!\nЙәмғиәт // 16-05-2017, 03:50\nЭлегерәк район гәзиттәрендә, хатта республиканыҡыларҙа ла хеҙмәт алдынғылары, ауыл хужалығы эшсәндәре, игенселәр, малсылар тураһында күп яҙалар ине. Ундай яҙмалар бер ни тиклем ҡалыпланғаныраҡ була, ә инде жанрҙың иң юғары нөктәһе – ниндәйҙер малсының һарыҡ бәрәсе йәки быҙау ҡосаҡлап төшкән фотоһы була торғайны.\nКом: 0 // Уҡынылар: 229 тапҡыр // Тотош уҡырға\nСәмселдәрҙең оло еңеүе\nСпорт һәм туризм // 16-05-2017, 03:50\nКүптән түгел Хәйбулла лаптасылары Курск ҡалаһынан тыуған яҡтарына оло еңеү менән ҡайтты: мини-лапта буйынса Рәсәй чемпионатында тренер Азамат Ишемғолов тәрбиәләнеүселәре яҡшы уйын күрһәтте. Рәсәйҙең иң көслө һигеҙ командаһы араһында хәйбуллалар өсөнсө урынға лайыҡ булды. Әйткәндәй, мини-лапта буйынса республика данын Хәйбулла районының ир-егеттәр командаһы яҡлай. Уның тренеры Азамат Рәмил улы әйтеүенсә, Хәйбулла лаптасылары Мәскәү һәм Төмән өлкәһе командалары менән уйнаған.\nКом: 0 // Уҡынылар: 283 тапҡыр // Тотош уҡырға\nЗаман технологияларын ҡулланып...\nБелем һәм тәрбиә // 16-05-2017, 03:50\nБөгөн заман технологияларын ҡулланып, уҡыусыларҙың һәм йәштәрҙең һәләттәрен артабан үҫтереү маҡсатында нимәләр генә эшләнмәй?! Төбәктә беренселәрҙән булып 3D-техникаһын ҡулланған Инновациялы йәштәр ижады үҙәге асылған. Үҙәк Исмәғил Тасимов исемендәге Аҡъяр тау колледжында урынлашҡан.\nКом: 0 // Уҡынылар: 232 тапҡыр // Тотош уҡырға\nЫшаныслы терәк, ярҙамсылдар\nЭшҡыуар // 16-05-2017, 03:50\nМаҡан ауылы фермеры Илдар Иҫәнгилдиндың машина-трактор паркы үҙе бер колхозды хәтерләтә. Кемдер сәскесте ремонтлай, икенселәр трактор менән булыша. 20-нән ашыу техника берәмеге булған фермерға яҙғы сәсеү һәм урып-йыйыу эштәрен атҡарыу ҙур мәшәҡәттәр тыуҙырмай, сөнки барыһын алдан хәстәрләп, йүнәтеп, әҙерләп ҡуйыуҙы матур ғәҙәткә индергән ул. Шулай уҡ Айтуған менән Айбулат улдарының бергә эшләүе, һәр эште кәңәшләшеп башҡарыуы – эшҡыуар өсөн оло терәк. “Икеһе лә эшкә әрһеҙ, техниканы яҡшы белә, тиҫтерҙәре кеүек “оҙон аҡса” эҙләп ситкә китмәне, ауылда ҡалыуҙарына һөйөнәм. Юлымды дауам итерлек ышаныслы терәктәрем бар”, – ти Илдар Теүәлбай улы.\nКом: 0 // Уҡынылар: 287 тапҡыр // Тотош уҡырға\nКүңелдәрендә – дала иркенлеге\nАҡ ҡылғанлы далалары, тау-урмандары, уңдырышлы баҫыуҙары, ер аҫты байлыҡтары, ҡунаҡсыл һәм эшһөйәр халҡы менән дан тота Хәйбулла районы. Бында ғына бойҙайҙың иң юғары ҡаты сорты үҫә. Һәр саҡ алға ҡарап йәшәгән төбәктең социаль-иҡтисади хәле өлгө булырлыҡ: төҙөлөш объекттары күпләп сафҡа инә, юлдар төҙөкләндерелә, күперҙәр һалына, шәхси йорттар йылдам ҡалҡа... Был эштәр халыҡтың тормош сифатын яҡшыртыуға йүнәлтелгән.\nКом: 0 // Уҡынылар: 268 тапҡыр // Тотош уҡырға\nИҡтисад // 16-05-2017, 03:50\nҮҙе үлһә лә, ағыуы үлмәй\nСәйәсәт // 16-05-2017, 03:50\nСәйәси офоҡта Рәсәйгә айырым цивилизация юлын тәҡдим итергә ынтылған көстәр төҫмөрләнә: глобаль либералдар, православие монархистары һәм империя социализмы йәки социализм империяһы яҡлылар. Популяр сәйәсмән, иҡтисад белгесе Михаил Хазиндың “Рәсәйгә 2017 йылға фараз” тип аталған тикшеренеүҙәрендә телгә алыныуынса, тәүге ике төркөмдөң маҡсаты – монархияны тергеҙеү.\nКом: 0 // Уҡынылар: 405 тапҡыр // Тотош уҡырға\nАртҡа 1 2 3 4 5 Алға Бит башына


Ремонт эштәре тамамланғанғас та, йорттарға һыуыҡ һыу ебәреләсәк. Ғәҙәттән тыш хәл һөҙөмтәһендә Өфөнөң Ветошников, Достоевский, Киров һәм Чернышевский урамдарын боҙлауыҡ ҡаплаған. Шунлыҡтан автоһәүәҫкәрҙәргә юлда иғтибарлы булырға, дистанция һаҡларға кәңәш ителә. Коммуналь хеҙмәткәрҙәр тарафынан был урамдарға ҡом һибелгән. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, күптән түгел ҡаланың Октябрь проспектында күп ҡатлы ун бер йортта йәшәүселәр һыуһыҙ ҡалғайны. Һыу үткәргес селтәрендәге авария һөҙөмтәһендә 106-сы лицей, 2-се спорт мәктәбе һәм башҡа ойошмаларҙа ла һыу булманы.


Тажзәхмәт яңынан-яңы ҡорбан көҫәй\n11 Ғинуар 2021, 19:08\nКоронавирус менән йәнәш йәшәүгә өйрәнеп тә киттек, буғай, шулай ҙа таныштарҙың, хатта яҡындарҙың был сиргә тарыуын ишетеү тетрәндерә. Яңы ғына алыҫ ҡитғаларҙа ғына ҡалыр кеүек тойолған сир инде, шомға һалып, беҙҙә лә һәр ишеккә ҡаға, буғай. Декабрь башынан республикала вакцина һалыу башланды, бәлки, был сара тажзәхмәтте йүгәнләргә ярҙам итер. Ә әлегә...Фото интернеттың асыҡ сығанаҡтарынан.\nКоронавирус менән йәнәш йәшәүгә өйрәнеп тә киттек, буғай, шулай ҙа таныштарҙың, хатта яҡындарҙың был сиргә тарыуын ишетеү тетрәндерә. Яңы ғына алыҫ ҡитғаларҙа ғына ҡалыр кеүек тойолған сир инде, шомға һалып, беҙҙә лә һәр ишеккә ҡаға, буғай. Декабрь башынан республикала вакцина һалыу башланды, бәлки, был сара тажзәхмәтте йүгәнләргә ярҙам итер. Ә әлегә Башҡортостанда, республика Һаулыҡ һаҡлау министрлығының 11 ғинуарға мәғлүмәте буйынса 20 901 коронавирус инфекцияһы осрағы теркәлгән. Уҙған тәүлектә 165 кеше сир йоҡторған. 5 178 кеше дауалана: 652-һе - стационарҙа, 4 526-һы ауырыуҙы еңел формала үткәрә.\n«Күпселегенең хәле ҡәнәғәтләнерлек һәм уртаса ауырлыҡта. 72 кеше интенсив терапия бүлексәләрендә ята, 11 пациент оксиген терапияһы ала», - тине һаулыҡ һаҡлау министры Максим Забелин. Тәүлек эсендә коронавирустан вафат булғандар һаны ике кешегә артҡан. Пандемия башланғандан алып республикала бөтәһе 157 кеше COVID-19 ҡорбаны булған.


Адмирал (хоккей клубы) — Башҡорт Википедияһы\n«Адмирал» Владивосток профессиональ хоккей клубы — Владивосток ҡалаһының шайбалы хоккей командаһы. 2013 йылда ойошторола һәм ошо ваҡыттан Континенталь хоккей лигаһы беренселегендә ҡатнаша.\nПриморье крайы Хөкүмәте, FESCO, Summa group, TOTACHI\n6.1 Континенталь хоккей лигаһы чемпионатының Плей-офф уйындары\n8 «Адмирал» составында уйнаған билдәле уйынсылар\n«Адмирал» хоккей клубы 2013 йылда Владивостокта ойошторола һәм шул уҡ йылдан Континенталь хоккей лигаһында уйнай.\nФетисов-Арена концерт-спорт комплексы 2013 йылдың 27 сентябрендә асылған. Совет һәм Рәсәй хоккейсыһы Вячеслав Фетисов исеме менән аталған. Фетисов-Арена «Адмирал» хоккей клубының базаһы. Бында Континенталь хоккей лигаһы чемпионаты уйындары уҙғарыла. Арена 5500 кешегә иҫәпләнгән.\nХанну Йортика; 2013 йыл июнь — 2013 йыл 1 декабрь\nСергей Александрович Светлов; 2013 йыл 5 декабрь — 2014 йыл 28 апрель\nДушан Грегор; 2014 йыл 21 май — 2014 йыл 20 ноябрь\nСергей Михайлович Шепелев; 2014 йыл 20 ноябрь — …\nФредрик Стиллман (10 октябрь—28 декабрь 2017)\nАндрей Разин (28 декабрь 2017—14 ғинуар 2018)\nв.б. Олег Леонтьев (14 ғинуар 2018—ә.в.)\nПрезидент — Заирбек Юсупов\nГенераль менеджер — Александр Селиванов\nГенераль директор — Сергей Сошников\nБаш тренер — в.б. Олег Леонтьев\nКонтиненталь хоккей лигаһы чемпионатының Плей-офф уйындарыҮҙгәртергә\n1/8 финалы: «Металлург» Магнитогорск — «Адмирал» Владивосток 4:1 (3:1, 5:3, 4:3 OT, 2:3 OT, 4:3 OT)\nИван Налимов 12 март, 1994\nИлья Проскуряков 21 февраль, 1987\nСтефан Степанов 23 сентябрь, 1992\nДенис Осипов 9 май, 1987\nАртём Земчёнок 24 июнь, 1991\nШон Хешка 30 июль, 1985\nЯн Коларж 22 ноябрь, 1986\nПавел Володин 19 февраль, 1989\nДенис Кузьмин 7 апрель, 1989\n22 апрель, 1986\nНиклас Бергфорс 7 март, 1987\nРихард Гюнге 1 февраль, 1987\nКонстантин Соколов 12 сентябрь, 1991\n2 ғинуар, 1985\nАлександр Горошанский 28 март, 1986\nСергей Барбашёв 26 июль, 1992\nКонстантин Макаров 17 сентябрь, 1985\nАндрей Сигарёв 10 март, 1993\n14 февраль, 1987\nАлександр Кузнецов 11 март, 1992\nАлександр Горшков 10 ғинуар, 1991\nТом Ванделль 29 ғинуар, 1987\nВладислав Ушенин 12 май, 1992\nВячеслав Ушенин 12 май, 1992\n«Адмирал» составында уйнаған билдәле уйынсыларҮҙгәртергә\nСахалинские Акулы (ЙХЛ).\nФан-клуб командаһы көйәрмәндәре рәсим сайты\nКСК «Фетисов-Арена» и ХК «Адмирал» на карте Google\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Адмирал_(хоккей_клубы)&oldid=925380 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 19 декабрь 2019 в 14:54\nБыл бит һуңғы тапҡыр 14:54 19 декабрь 2019 үҙгәртелгән.


Владимир Барабаш Башҡортостандың Кеше хоҡуҡтары буйынса совет рәйесе итеп тәғәйенләнде // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n9:17, 18 сентября 2019 Йәмғиәт\nВладимир Барабаш Башҡортостандың Кеше хоҡуҡтары буйынса совет рәйесе итеп тәғәйенләнде Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2019 йыл, 18 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\nӨфөлә Кеше хоҡуҡтары һәм гражданлыҡ йәмғиәте институттарын үҫтереү буйынса советтың беренсе ултырышы уҙҙы.\nСентябрь башында Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы указы менән Кеше хоҡуҡтары буйынса совет булдырылды. Яңы консультация органы кешенең һәм граждандың хоҡуҡтарын, азатлығын яҡлауҙы тәьмин итеүгә ярҙам күрһәтеүгә йүнәлтелгән. Советтың бурыстары, атап әйткәндә, ҡануниәтте боҙоу һәм граждандарҙың хоҡуҡтарын ҡыҫыу осраҡтарын тикшереүгә ҡайтып ҡала.\nСовет составының бер өлөшө йәмәғәтселек фекере ярҙамында төҙөлдө. Башҡортостанда йәшәүселәр Совет ағзалығына кандидаттарҙы үҙҙәре тәҡдим итте.\nСоставҡа 36 кеше инде. Улар араһында «КоммерсантЪ-Өфө» баҫмаһының баш мөхәррире Наталья Павлова, Башҡортостанда «Тауыш» һайлаусыларҙың хоҡуҡтарын яҡлау хәрәкәте координаторы Ренат Факиев, «Өфөсити.ми» коммуналь, муниципаль һәм дәүләт хеҙмәттәрен ҡулланыусыларҙың законлы мәнфәғәттәрен яҡлау һәм хоҡуҡтарын тормошҡа ашырыу буйынса автономлы коммерцияға ҡарамаған ойошма етәксеһе Вадим Беляков, политолог Сергей Лаврентьев, «Граждандар контроле» хәрәкәте етәксеһе Валерий Аббасов,, блогер Владимир Кобзев, Өфө егете Рөстәм Нәбиев, Башҡортостан Республикаһының Йәмәғәт палатаһы рәйесе урынбаҫары Олег Галин, «Юғалтыуҙар юҡ» хәйриә фонды рәйесе Радмила Сурначева, «Әсә йөрәге» инвалид балаларҙың әсәләре советы етәксеһе Гөлшат Ибраһимова, «Яратҡан сабыйым» абилитация үҙәге директоры Фәйрүзә Латипова һәм башҡалар бар.\nСовет рәйесе — Ҡала проекттарын үҫтереү фонды директоры Владимир Барабаш, уның рәйесе — Вадим Беляков, яуаплы секретары — юрист һәм хоҡуҡ яҡлаусы Зөлфиә Ғайсина.\nКеше хоҡуҡтары буйынса совет ултырыштары йылына кәмендә ике тапҡыр үткәрелергә тейеш.


Бейеүҙәрҙә халыҡ тарихы - Юлдаш\nБейеүҙәрҙә халыҡ тарихы\nБейеүҙәрҙә халыҡ тарихы https://bash.news/yuldash/4244_bejeuzerze-halyk-tarihy\nИртәгә «Башкортостан» дәүләт концерт залында Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле 75 йыллыҡ юбилейын билдәләй. Ошо уңайҙан студияға данлыҡлы коллективтың художество етәксеһе, республиканың халыҡ артисы, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Риф Фәтих улы Ғәбитовты саҡырҙыҡ.\n- Юбилей уңайынан бейеү сәнғәтенә тоғро хеҙмәт иткән шәхестәргә маҡтаулы ҡағыҙҙар тапшырыласаҡ. Бөгөн ансамбль репертуарында 200-гә яҡын бейеү иҫәпләнә. “Гөлнәзирә”, “Зарифа”, “Байыҡ”, “Ете ҡыҙ”, “Төньяҡ амурҙары”, “Кейәү”, “Өс туған” исемле хореографик постановкалар, һис шикһеҙ, ансамблдең йөҙөк ҡашы.\n75 йыл эсендә беҙҙең ансамбль даими тулыланып тора, уның составы үҙгәреп килә. Бейеүселәребеҙ 37-38 йәштә хаҡлы ялға сыға. Бейеү оло көсөргәнешлек, физик ныҡышмалылыҡ талап иткән сәнғәт төрө генә түгел, хатта спорт төрө тиер инем.\nҒәскәровсыларҙың репертурына халҡыбыҙҙың батырлығын, саялығын кәүҙәләндергән “Тархандар” бейеүе өҫтәлде, уның тулы исеме - "Башҡорт княздәре бейеүе". Ҡулыма ғалим-тарихсы Әнүәр Әсфәндиәровтың “Башҡорт тархандары” китабы килеп эләкте. Документаль мәғлүмәттәргә таянып яҙылған яҙманы уҡығандан һуң, ошо бейеүҙе һалырға булдым.\n“Башҡорт йөрәге” төбәк-ара халыҡ бейеүе фестиваленә килгәндә, ул Мәҙәниәт министрлығы үткәргән саралар исемлегенә индерелеп, ике-өс йылға бер тапҡыр уҙғарылыуы күҙаллана.\nАпрель айында коллектив алыҫ Себер тарафтарына гастролгә йыйына. Сит илдәргә лә сәфәребеҙ туҡталмай. Күптән түгел Бразилиянан килгән бейеү ансамбле продюсеры менән ШОС һәм БРИКС илдәре самиттары алдынан ошо дәүләттәр араһын бәйләүсе бейеү сәнғәте хаҡында эшлекле һөйләшеү булды.\nФәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбленең 75 йыллыҡ юбилейы уңайынан әҙерләнгән концерт программаһында тамашасыларыбыҙ төрлө халыҡ бейеүҙәре, үҙебеҙҙең мәшһүр сәнғәт өлгөләре менән йәнә бер танышасаҡ. Беҙ һәр ваҡыт үҙебеҙҙең яратҡан тамашасыларыбыҙға рәхмәтле.


Бөгөн Рәсәйҙә эш хаҡын тотҡарлауҙарына бер кем дә ғәжәпләнмәй. Хаҡтар артыуына өйрәнгән кеүек, был күренеш тә ғәҙәтигә әйләнде. Хеҙмәтсәндәргә эшләгән эше өсөн бер нисә ай буйына бер тин дә түләнмәгән ваҡыттар ҙа онотолмай әле.\nҠайһы бер урында үткән йылдарға эш хаҡын һаман да ала алмай\nБөгөн был хәл бер аҙ рәтләнгәндәй, эш хаҡын тотҡарлауҙары кәмей, бюджет өлкәһендә был һорау тулыһынса хәл ителде. Әммә, практика күрһәтеүенсә, проблема һаҡлана әле. Беҙҙең республикалағы хәлде генә алайыҡ. Үткән йыл аҙағына Башҡортостанда эш хаҡы буйынса бурыстарҙы 287 миллионға т иклем кәметеүгә өлгәшелде. Республика Хөкүмәте бер аҙ тын алып та өлгөрмәне, ҡайһы бер предприятие етәкселәре чиновник тарға яңы "бүләк" әҙерләне: яңы йылдың ике айы эсендә эш хаҡ ы буйынса бурыстар ... 80 миллион( ! ) һумға артып 367, 9 миллионға барып баҫҡан.\nБыл бурыстар ҡайһы предприятиеларҙа барлыҡҡа килгән һуң Ошо һорауға арналған хөкүмәт селектор кәңәшмәһендә хәбәр ителеүенсә, ауыл хужалығы предприятиеларында бурыс 4, 3\nмиллион һумға, йәки 18 процентҡа, эшкәртеү производствоһынд а - 36,2 миллион һум ( 24,8 процент), төҙөлөштә - 20,1 милли он\nһум ( 18,7 процент), транспортта - 17,8 миллион һумға ( 3,4 тапҡыр) артҡан. Шул уҡ ваҡытта эш хаҡын түләү буйынса тотҡарлыҡтар булған предприятиелар һаны ике ай эсендә 351 - ҙән 415 - кә еткән, ә хеҙмәт хаҡын ала алмаусылар һаны 46 90 0 - ҙән 85 300 - гә барып баҫҡан. Ҡот осҡос һандар. Ярай ҙа ғаилә ағзаларының береһе башҡа өлкәлә эшләһә, әгәр икеһе лә әле\nәйтелгән тармаҡта тир түгә икән, нимә эшләргә Күпселек ғаиләләрҙә балалар тәрбиәләнә, уларҙы ашатырға, кейендерергә , "берәй тәмлекәс" һатып алырға кәрәк. Бәләкәй кешегә атай менән әсәйгә эшендә аҡса бирмәйҙәр тип аңлатып булмай. Ә коммуналь хеҙмәтләндереүгә түләүгә ҡайҙан аҡса табырға, етмәһә уларына ла хаҡтар артты. Бер һүҙ менән әйткәндә, киле п тыуған хәлде яҡшы тип әйтеп булмай.\nӘммә республика етәкселеге был хәлде үҙ ағышына ҡуйырға йыйынмай. Селектор кәңәшмәһендә БР Хөкүмәте Премьер - министры Рафаэль Байдәүләтов әйтеүенсә, бурыслы предприятие етәкселәренең һәр береһенә ҡарата тейешле сара күреләсәк. Әйтәйек, "30 - сы төҙөлөш идаралығы" һәм Кумертау\nавиация етештереү предприятиһы етәкселәренә кәнәфиҙәре менән хушлаша башлаһа ла була.\nРафаэль Ибраһим улы проблемалылар иҫәбендә йыл башынан хе ҙмәт хаҡы буйынса бурыс 31 миллионға тиклем артҡан федераль унитар предприятиеларҙы ла атаны. Мәҫәлән, "Полиэф"\nпредприятиеһында бурыс айҙан айға 10 миллионға артып килә. Шуға күрә хәҙер был предприятие акцияларын һатыуға ҡуйыу тураһында һүҙ алып барыла.\nСалауат оптика - механика һәм "Бөркөт" заводтарында ( 45 ,6 миллион), Стәрлетамаҡ "Авангардында" ла ( 59,6 миллион һу м) бурыстар ҙур.\n19 федераль милек ойошмаһында март башына барлыҡҡа килгән бурыстың эш хаҡы буйынса бурыс күләме 250 миллион һум, йәки 68 процент тәшкил итте.\nЙыл башынан хеҙмәт хаҡы буйынса бурыстарын арттырған\nҡала һәм райондарға килгәндә, Мәләүез ҡалаһы һәм районында бурыс 2,2 тапҡыр, Туймазы ҡалаһы һәм районында - 2,4 тапҡыр,\nБәләбәй ҡалаһы һәм районында - 1,5 тапҡыр, Благовещен ҡалаһ ы һәм районында - 2,1 тапҡыр, Баҡалы районында - 3,4 тапҡыр,\nҒафури районында - 4,6 тапҡыр, Ҡырмыҫҡалы районында - 3,1 т апҡыр, Баймаҡ районында - өс тапҡыр артыуы күҙәтелә.\nБР Хөкүмәте Премьер - министры был проблеманы хәл итеү ту лыһынса ҡала һәм район хакимиәте башлыҡтарының яуаплылығында\nһәм үҙ эшселәренә эш хаҡын тотҡарлаусы етәкселәр өсөн тап у ларға яуап бирергә тура киләсәк тип белдерҙе. Хакимиәт башлы ҡтары иһә тиҙ арала хәл яҡшы яҡҡа үҙгәрәсәк тип вәғәҙә итте.\nЙәшәйек әле - күрербеҙ...


Фәрүәз Рафиҡов : "Беҙ республиканың иң яҡшы уҡыу йортонда белем алдыҡ" - Сибайский институт\nФәрүәз Рафиҡов : «Беҙ республиканың иң яҡшы уҡыу йортонда белем алдыҡ»\nФәрүәз Рафиҡов — Башҡорт дәүләт университетының Сибай институтының иҡтисад факультетын тамамлаған, бөгөнгө көндә «Ҡурай” каналында комментатор. Уҡыған йылдарҙа уҡ ул Сибай дәүләт филармонияһында эшләп йөрөй. Бар нәмәгә өлгөрөргә , үҙен һәр яҡтан камиллаштырырға тырыша. “Сибай институтында һин физик яҡтан да, мәҙәни яҡтан да камил, көслө, рухлы белгес булып сығаһың”, — ти Фәрүәз.\n— Хәйерле көн Фәрүәз. Үҙең менән яҡындан танштырып үт әле?\nФәрүәз: Мин Баймаҡ районының Йәнйегет ауылынан булам.Сибай ҡалаһындағы гимназия-интернатта урта белем алдым, аҙаҡ Башҡорт дәүләт университетының Сибай институтында иҡтисад факультетында белем алдым. Уҡыуҙы тамамлағас “Ирәндек” боҙ һарайында бер йылдан ашыу тренер булдым, аҙаҡ менеджер булып эшләнем. Институтта уҡыған йылдарҙа уҡ Сибай дәүләт филармонияһында эшләп йөрөнөм.\n– “Ҡурай” телеканалына нисек килеп эләктең? Берәй конкурс ойошторолған инеме?\nФәрүәз: Миңә был конкурс тураһында дуҫтарым аша белдем. Шунда уҡ ҡатнашыу теләге уянды, сөнки бындай уй элек тә бар ине. Уйынды башҡортса ҡарағы килә торғайны.\n– Ниндәй һынауҙарҙы үтергә тура килде?\nФәрүәз: Мин “Трактор” һәм “Салауат Юлаев” командаларының матчын һайланым, сөнки плей-офф уйындары даими беренселектән айырылып тора. Улар етеҙерәк, ялҡынлыраҡ һәм йөрәкте елкендерә.Тәүге турҙы уңышлы үттем. Икенсе турҙа, уйындарҙы онлайн башҡарырға тура килде\n-Тура бәйләнештә булғас тулҡынланманыңмы? Тәүге эфир нисек килеп сыҡты?\nФәрүәз: Бер ҙә тулҡынланыу булманы, күптән эшләгән кеүек килеп ултырҙым. Барыһы ла бер тынала үтеп китте. Уйынға алдан әҙерләнеү, статистикаға күҙ һалыу зарур. Комментаторға, ғөмүмән, хоккей менән йәшәү мотлаҡ. Нисек кенә уйынға әҙерләнмә, әгәр хоккейҙы, уйынсыларҙы, яңылыҡтарҙы уйын алдынан ғына ҡарайһың икән, эш барышында бик ауыр буласаҡ.\n-Фәрүәз, һин үҙең иҡтисадсы һөнәрен һайлаһаң да , ижади кеше булып сыҡтың. Был ҡайҙан килә ул?\n-Фәрүәз: Эйе, мин иҡтисад белгесе булһам да, студент йылдарында уҡ ижад менән ныҡлап шөғөлләндем. Мин институтҡа иртәнге сәғәт һигеҙҙә киләм, киске һигеҙҙә генә ҡайта инем. Бар нәмәгә өлгөрөргә , үҙемде һәр яҡтан камиллаштырырға тырыштым, бының ҡасан булһа ла үҙемә кәрәк буласағын тоя инем. Курсташ егеттәр менән «Нуғай” тигән вокаль ансамбль төҙөп, төрлө концерттарҙа сығыш яһай торғайныҡ. Унда башлыса билдәле «Ҡарауанһарай” төркөмөнөң йырҙарын башҡара торған инек. Әйткәндәй, ошо шөғөлөм бик матур сара уҙғарыуға сәбәпсе булды ла инде. Мин йыл һайын дуҫтарым менән тыуған ауылымда «Ауылымдың айлы кистәре” тигән концерт ҡуям. Ауылдаштарым бик ҡыуанып килә был концертҡа. Ә былай, дөйөм алғанда, Сибай институты студенттарҙың ижади һәләттәрен үҫтереү йәһәтенән ғәйәт ҙур эш башҡара. Бөгөнгө көндә башҡалабыҙҙың һәр тармағында, гәзит-телевидение, хоҡуҡ һаҡлау өлкәһендә, иҡтисадта Сибай институтын тамамлаусылар бик уңышлы эшләп йөрөй. Был уҡыу йортонда һин физик яҡтан да, мәҙәни яҡтан да камил, көслө, рухлы белгес булып сығаһың. Мөмкинлектән файҙаланып, барлыҡ уҡытыусыларыма, хеҙмәткәрҙәргә ҙур рәхмәтемде еткергем килә.\n– Тура эфирға нисек әҙерләнәһең? Был күпме ваҡытты ала?\nФәрүәз: Мин үҙем шәхсән эфирға тиклем бер нисә сәғәт алда төрлө яңылыҡтарға байҡау яһап сығам, интернеттағы спорт сайттарына күҙ һалам. Хоккейсыларҙың социаль селтәрҙәге сәхифәләрен, төрлө превьюларҙы ҡарайым. Сибайҙағы тренерҙарҙан да кәңәш һорайым, теге йәки был командаға күмәкләп анализ эшләйбеҙ. Мәҫәлән, балалар тренеры Салауат Хәҙит улы Вәлиев – юғары квалификациялы белгес. Ул хоккей буйынса төрлө әсбаптар ҙа тәҡдим итә.\n–Матчтарҙан һуң эшегеҙҙе анализлайһығыҙмы? Телевидение хеҙмәткәрҙәренән кемдер башҡарылған эште тикшерәме, кәңәштәр бирәме?\nФәрүәз: Уйындан һуң “Бәйләнештә” социаль селтәрендә, Whatsapp-та көнө-төнө үҙ-ара һөйләшеү, хаталар өҫтөндә эш бара. Әҙәби китаптарҙы яңынан уҡый башлар кәрәк икәнен аңланым. Һүҙлекте байытыр кәрәк. “Ҡурай” телеканалы етәксеһе Рита Ришат ҡыҙы Өмөтбаева эфир алдынан кәңәштәрен, һуңынан да үҙенең баһаһын бирә. Шулай уҡ башҡа хеҙмәткәрҙәрҙең дә һүҙенә ҡолаҡ һалам. Әсәйем дә, тел уҡытыусыһы булараҡ, һәр саҡ ярҙамға килергә әҙер.\n– Рәсәй спорт каналдары комментаторҙарының тәжрибәһен ҡулланаһыңмы? Уларҙан кем оҡшай, кемгә эйәрергә теләр инең?\nФәрүәз: Миңә үҙебеҙҙең Азамат Моратов, КХЛ-ТВ-нан Олег Мосалёв, Олег Власов, Денис Казанский кеүек комментаторҙар оҡшай. Бигерәк тә Денис Казанский. Бик оҫта, эксперт фекере лә төплө. Яҡташыбыҙ Сергей Ғимаев та оҡшай торғайны, беҙҙең хатта бергә төшкән фоторәсем дә бар. ТНВ-ла ҡайһы тапшырыуҙарҙы ҡараным, бик шәп эш алып баралар.\n– Тамашасыларҙың һүҙҙәренә ҡолаҡ һалаһың? Улар ниндәй етешһеҙлектәрҙе күргән?\nФәрүәз: Әлбиттә, башҡа көйәрмәндәрҙең мөнәсәбәтен белдергәнен көтөп алам. Төрлө социаль селтәрҙәрҙә уларҙың комментарийҙарын уҡыйым, тәнҡит һүҙҙәренә ҡолаҡ һалам. Маҡтау һүҙҙәре күберәк, шул уҡ ваҡытта ипле рәүештәге иҫкәрмәләр ҙа байтаҡ. Мәҫәлән, беренсе уйында беҙҙекеләр ҡапҡаһына гол үткәртһә, хоккейсыларыбыҙҙы ныҡ ҡына шелтәләп ала инек. Ә көйәрмәндәр шелтәләмәҫкә, киреһенсә, ҡеүәтләргә тәҡдим иткәс, кәңәштәренә ҡолаҡ һалдыҡ.\n– Хоккей терминдарын руссанан башҡортсаға тәржемәләүе һәм ҡулланыуы ауырмы?\nФәрүәз: “Судья” терминының тәржемәһе өҫтөндә бик оҙаҡ уйландым. “Хөкөмсө” тигән вариант бар ине, әммә ул боҙҙа хөкөм итмәй, ә ҡағиҙәләрҙең дөрөҫ үтәлешен тикшерә. Шуға ул һүҙҙе шул килеш ҡалдырҙым.\n– Уйын ҡағиҙәләрен ҡайҙан беләһең? КХЛ-дағы быйылғы үҙгәрештәр менән танышһыңмы?\nФәрүәз: Әлеге лә баяғы Сибайҙа Боҙ һарайында эшләгәс, хоккейҙы электән ҡарағас, бөтә ҡағиҙәләрҙе, регламентты беләм. Судьяның ишараларын да таныйым. Быйылғы хоккей миҙгеле алдынан уйынға күп кенә үҙгәрештәр индерелде. Мәҫәлән, мәрәйҙәр иҫәпләү системаһы, боҙҙа шайбаны уйынға индереү үтәлеше үҙгәрҙе, ҡапҡасылар хәҙер әгәр уйынды дауам итеп була һәм яҡын-тирәлә дәғүәсе юҡ икән, шайбаны теләһә ҡайҙа туҡтата һәм кәрәк-кәрәкһеҙгә боҙға ҡыҫа алмай.\n— Студенттарға ниндәй теләктәрең булыр?\nФәрүәз: Ҙур маҡсаттар ҡуйырға һәм алға барырға. Спортты яратырға, сәләмәт йәшәү рәүеше алып барырға һәм алға тик алға…\nӘңгәмәң өсөн һур рәхмәт, Фәрүәз. Уңыштар һиңә!!!


Мәскәүҙә Республика башлығы Федерация советы рәйесе ҡарамағындағы фәнни-эксперт советы ултырышында ҡатнашты | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nСрочно Метель и мокрый снег: Башгидромет предупреждает об ухудшении погоды\nМәскәүҙә Республика башлығы Федерация советы рәйесе ҡарамағындағы фәнни-эксперт советы ултырышында ҡатнашты\n31 мая 2016 — 16:15\nБыл юлы унда федерализмдың иҡтисади, ҡаҙна-финанс, һалым нигеҙҙәре тураһындағы мәсьәлә ҡаралды. Федерация советы рәйесе Валентина Матвиенок билдәләүенсә, халыҡтың йәшәү кимәлен күтәреү өсөн төбәктәрҙең мөмкинлектәре лә булырға тейеш. Төбәктәрҙе тигеҙләү сәйәсәте һөҙөмтәле булмай сыҡты тине ул. Ултырышта республика башлығы ла сығыш яһаны. Рөстәм Хәмитов көн тәртибенә сығарылған мәсьәләләргә ентекләп туҡталып, үҙ тәҡдимдәрен индерҙе.\nҒаилә ҡороу өсөн матур дата\nБөйөк Ватан һуғышы ветераны Ишҡол Мәхмүтов\nРуслан Мирсәйәпов - Рәсәйҙең Әзербайжандағы сауҙа вәкиле\nБөгөн Халыҡ ара-туған телдәр көнө\nМәктәп туҡланыуына ҡағылған бар тәртип боҙоу осраҡтары\nБашҡортостанда йылға пароходсылығы тергеҙеләсәк\nЙәш быуынға өлгө\nБөйөк Еңеүҙең 75 йыллығына арнап Өфө тирәләй саңғы походы ойошторола\nАта-әсәләр менән бергә Берҙәм Дәүләт Имтиханы\n1 из 802\nХәйерле иртә, Республика! – Милли эсемлек\n«Хәбәрҙәр» Закир Шарипов менән\n«Салават Юлаев» одержал волевую победу в Магнитогорске\nВ Уфе стартовал лыжный поход, посвященный 75-летию Великой Победы\nРадий Хабиров, Игорь Комаров и главы регионов округа приняли участие в гонках на кубок ПФО\nГде делают ботокс для мужчин, как вылечить вены и насладиться шопингом\nДепутат Госдумы РФ Александр Ющенко – о патриотическом воспитании молодежи\nБашкирия может войти в пятерку регионов, где появятся научно-образовательные центры мирового уровня\nВ Башкирии ограничение продажи алкоголя в новогодние праздники снизило число погибших при пожарах\nСпециальный выпуск «Вести-Башкортостан», посвященный Дню защитника Отечества\nВести-24. Башкортостан - 21.02.20\nВести-24. Башкортостан – 20.02.20\nВести-Башкортостан: События недели - 23.02.20\nҮҙебеҙҙә ит юҡмы ни?\n2024 йылға тиклем Башҡортостандағы һәр район-ҡалала эшҡыуарҙарға ярҙам үҙәктәре барлыҡҡа киләсәк. Был турала хөкүмәтәге оператив кәңәшмәлә әйтелде. Ошонда уҡ балалар туҡланыуына бәйле һүҙ булды. Был тәңгәлдә етди контроль буласаҡ, тине Радий Хәбиров. Мәҫәлән, Кушнаренко районында балаларға...\nӨфөлә үҙ эшендә ҙур уңыштарға өлгәшкән тәфтишселәрҙе бүләкләү тантанаһы үтте. Тәфтиш комитетының үҙ-аллы эшләүенә 9 йыл. Сағыштырмаса ҡыҫҡа ваҡыт эсендә ул үҙен тулы ҡеүәттә эшләүсе айырым структур берәмек итеп күрһәтте. Әлеге ваҡытта идаралыҡта 295 тәфтишсе эшләй, уларҙың 68-е ҡатын-ҡыҙ....\n«Башҡортостан» дәүләт концерт залы алдында «Яңы йыл дуҫлыҡ сылбыры» акцияһы үтте. 300 метрҙан ашыу сылбырға теләгән һәр кем бер нисә аҙна эсендә үҙ теләктәрен яҙып ҡалдырҙы. Ғәҙәти булмаған акцияны 2019 йылдың 20 декабрендә Башҡортостан башлығының хәләл ефете Каринэ Хәбирова һәм хөкүмәт вице-...\nАуыл биләмәләрен комплекслы үҫтереү\nБыйыл «Ауыл биләмәләрен комплекслы үҫтереү» федераль дәүләт программаһын ғәмәлгә ашырыу башлана. Программала – һигеҙ йүнәлеш, шуларҙың етәүһе өсөн республика Ауыл хужалығы министрлығы яуаплы. Рәсәй Ауыл хужалығы министрлығы менән килешеү сиктәрендә алдағы өс йылда ауылдарҙың инфраструктураһын...\nЙәштәр эштәре буйынса федераль агентлыҡ һәм Федераль дәүләт статистика хеҙмәте ошо туралағы килешеүгә ҡул ҡуйҙы. Ирекмәндәр халыҡҡа мәғлүмәт-аңлатыу эшендә, шулай уҡ яҙып алыусылар сифатында мәғлүмәттәр йыйыуҙа ҡатнаша.Ирекмәндәрҙе ирекмәнлекте үҫтереү буйынса төбәк үҙәктәре менән берлектә Федераль...\nБашҡортостанда тыуымды арттырыу ысулдары барлана\nМилли проекттарҙа билдәләнгән төп һәм иң ҡатмарлы бурыстарҙың береһе демографияға бәйле. Бала табыу йәше үҫә, 2012 йылғаса 30 йәшкә тиклемгеләр әсә бәхетен татыһа, әле бала табыуҙы 30-ҙан һуңға ҡалдыралар. Байтағы бер балала туҡталып ҡала. Бигерәк тә ҡала ерендәгеләр демографияны упҡынға һөйрәй....\nМөрәжәғәтнамәгә ҡарата фекерҙәр\nИл Президенты Владимир Путиндың Федераль Йыйылышҡа мөрәжәғәтнамәһе Башҡортостан йәмәғәтселегендә ҡыҙыу фекер алышыуҙар тыуҙырҙы. Бөтә Рәсәй халыҡ фронтының Башҡортостан төбәк штабы рәйестәше Надежда Крылова илдең төп законы – Рәсәй Конституцияһына үҙгәрештәр индереү тәҡдименә үҙ ҡарашын белдерҙе....\nИлдә етди үҙгәрештәр көтөлә\nИлдең йәшәйешендә генә түгел, уның ҡоролошонда ла үҙгәреш көтөлә. Владимир Путин Федераль йыйылышҡа йыллыҡ мөрәжәғәтнамәһендә хөкүмәтте формалаштырыуҙа парламенттың хоҡуҡтарын киңәйтергә тәҡдим итте. Конституция ла байтаҡ үҙгәреш кисерә. Социаль сәйәсәттә демографияны алға этәрер реаль аҙымдар...\nӨфөлә журналистарҙы тәбрикләү тантанаһы үтте\nБыл сара Рәсәй матбуғаты көнө уңайынан ойошторолдо. Маҡтау ҡағыҙҙарына уҙған йыл дауамында юғары һөнәри уңыштарға өлгәшкән иң яҡшы киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре лайыҡ булды. Рәсәйҙең тәүге баҫмаһы “Ведомости” донъя күргәндән алып, әлеге көнгә тиклем гәзит...\nИглин ауылында яңы мәктәп һәм балалар баҡсаһы асылды\nЯңы Иглин биҫтәһе төҙөлөү менән ауылда белем усағы етмәү көнүҙәк мәсъәлә ине. Мәктәп һәм балалар баҡсаһы “Башҡортостандың 100 йыллығына 100 объект” программаһы һәм “Демография” милли проекты сиктәрендә төҙөлгән. Ҡар бурандың уйнап тороуы бер кемгә лә ҡамасауламаны, Иглин ауылында оло байрам....\nБөйөк Еңеүҙең 75 йыллығына Тәтешле оҫталары легендар ГАЗ-63 машинаһын тергеҙгән. Бындай автомобилдәрҙең барлыҡҡа килеү тарихы 1930 йылдарға барып тоташа. Горький автомобилдәр эшләү заводы хеҙмәткәрҙәре бөтә юлдарҙан да үтә алыу ҡеүәтенә эйә йөк машинаһын уйлап таба. Бөйөк Ватан һуғышы...\nӨфө беренсе тапҡыр хәрби парад ҡабул итәсәк\nБыйыл 9-сы майҙа башҡала урамдарынан 1800 хәрби һәм 90 берәмек техника үтергә әҙерләнә. Республика Хөкүмәте ултырышында Бөйөк Еңеүҙең 75 йыллыҡ юбилейын билдәләү мәсьәләһе тикшерелде. Башҡортостандың милли музейында Бөйөк Ватан һуғышы тарихына тотош зал арналған. Бындағы уҙенсәлекле әйберҙәр...\nБыйылғы беренсе эш сәфәре\nРеспублика етәксеһеның быйылғы беренсе эш сәфәре Тәтешле һәм Балтас райондарынан башланды. Уҙған йылда Радий Хәбиров 98 тапҡыр эш сәфәрендә булған. Республика башлығы килгәс кенә, урындарҙағы ҡайһы бер мәсьәләләрҙе хәл итеү буйынса ҡәтғи саралар күрелгән.\nБашҡаланың элекке Аксаков халыҡ йортонда, хәҙерге башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында «Аксаков шыршыһы» тип аталған үҙенсәлекле байрам үтте. Өфө меценаттары ярҙамы менән ойошторолған сарала донъяға билдәле балалар табибы Леонид Рошаль да ҡатнашты. Роман исемле малайға 15 йәштә генә булыуына...\nБатырҙарҙың ҡаһарманлығы онотолмай\nЛуганск халыҡ республикаһында Салауат Юлаев исемендәге Эҙәрмәндәр отряды ойошторолған. Алчев ҡалаһында булдырылған төркөм 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы алышҡан урындарҙы тикшерә һәм тарихын өйрәнә. Отрядҡа өлкәндәр һәм уҡыусылар инә. Ошо көндәрҙә йәш эҙәрмәндәре Өфө ҡалаһында һәм Шайморат...\nӨфөлә яңы троллейбус\nКиләһе көҙгә башҡала урамдарына Өфөлә төҙөлгән өр-яңы троллейбустың сығыуы көтөлә. Трамвай-троллейбус заводы йылына 100 машина етештереүгә иҫәп тота. Әлегә тиклем троллейбус өсөн кузовтар партнер предприятиеһында әҙерләнһә Өфө заводы быйылдан кузовтар етештереүҙе үҙ иңенә алырға ниәтләй. Июль айына...\nӨфөлә интеллектуаль транспорт системаһын төҙөлә\nБашҡортостан юлдарында аҡыллы светофорҙар менән юл билдәләре барлыҡҡа киләсәк. Киләһе биш йылда төбәк юлдарында, Өфө һәм Стәрлетамаҡта ошондай 160 светофор урынлаштырыу көтөлә. Республика хөкүмәтендә үткән сираттағы транспорт сәғәтендә Өфө агломерацияһында интеллектуаль транспорт системаһын төҙөү...\nАшығыс ярҙам хеҙмәттәренә мөрәжәғәттәр артҡан\nЯңы йыл байрамдары ваҡытында ашығыс ярҙам хеҙмәттәренә мөрәжәғәттәр ике тапҡырға артҡан. Батырлыҡҡа тиң аҙымдарға барырға тура килгән һөнәр эйәләре тураһында күптәр белеп тә бөтмәй. Диспетчерҙың бойроғон ишетеү менән ашығыс ярҙам бригадаһы саҡырыуға ашыға. Кәрәкле медикаменттар тултырылған...\nХаҡ арттырған өсөн штраф\nРесурс менән тәьмин итеүсе ойошмаларға торлаҡ-коммуналь хужалыҡ хеҙмәттәре хаҡын арттырған өсөн штраф һалыуҙары ихтимал. Хөкүмәт Дәүләт Думаһына ошондай закон проектын индерергә ниәтләй. Торлаҡ кодексының 157-се статьяһына төҙәтмәне күҙ уңында тотҡан документты Төҙөлөш һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ...\nАйыҡ каникулдар һөҙөмтәһе иғлан ителде\nҮлем осраҡтары ике тапҡырға аҙыраҡ. Хөкүмәттә айыҡ каникулдар һөҙөмтәһе иғлан ителде. Ауыл хужалығында йыллыҡ һөҙөмтәләр барланды, тыуымды арттырыу буйынса киләсәккә пландар билдәләнде. 950 рейд барышында 1 тоннанан ашыу спиртлы эсемлек тартып алынған. Яңы йыл каникулдары ваҡытында алкоголле...\nБашҡортостан марийҙары Яңы йылын ҡаршылай\nБөгөн иҫкесә Яңы йыл. Уны ҡаршы алыу күп илдәрҙә һаҡланып ҡалған. Ә ҡайһы бер халыҡтар өсөн йыл башы бөтөнләй икенсе көндәргә тура килә. Япондар мәҫәлән уны иң оҙайлы билдәләүсе халыҡ булараҡ билдәле. Уларҙан ҡалыша марыйҙар – мәжүсиҙәрҙә байрам бер аҙнаға һуҙыла. Башҡортостан марыйҙары йыл да...\nРәсәй телеканалының РУСФОНД хәйриә фонды менән берлектәге акцияһы дауам итә. Хеҙмәттәшлек осоронда йөҙҙәрсә миллион һум аҡса йыйылған, бик көп балаға ярҙам ителгән. Өфөлә йәшәүсе ун йәшлек Самираға ла ярҙам кәрәк. Зиннәтовтар ғаиләһе ҡыҙҙың яҙмышына битараф булмаған замандаштарыбыҙҙын ярҙам һорап...\nӨфөлә грек-рим көрәше буйынса республика беренселеге үтте\n9-11 ғинуарҙа Өфөләге бишенсе мәктәп-интернаттың спорт комплексында грек-рим көрәше буйынса республика беренселеге үтте. Спортсыларҙы Республика башлығы Радий Хәбиров тәбрикләне. Ярышта 18 йәшкә тиклемге үҫмерҙәр, Башҡортостандың 12 ҡала һәм районынан йыйылған 124 көрәшсе ҡатнашты. Еңеүселәр...


Уңайлыҡмы, ҡыйынлыҡмы? | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n25 января 2017 — 15:46 ГТРК «Башкортостан»\n2017 йыл башынан ике документты бер юлы бирергә вәғәҙә иткән электрон портал ҡулланыусылар өсөн һаман ябыҡ. Павел Зелев шәхси эшҡыуар булараҡ уңайлы биналарҙың бер нисәһен һатып алып бер юлы теркәргә теләй. Әлегә тиклем ҡыйынлыҡтар булманы, ти. Милеккә ҡағылған бар мәғлүмәтте Кадастр палатаһы һәм Росреестр аша үҙ-аллы тикшереп документтарҙың электрон өлгөләрен алаһы ғына ине, бөгөн был хеҙмәттәрҙең порталы эшләмәй.Күсемһеҙ милек агентлығы белгестәре лә ваҡытлыса ҡыйынлыҡтар сәбәпле, килешеүҙәр төҙөүҙе кисектереп торорға мәжбүр. Тейешле белешмә алыр өсөн күп йүнәлешле белешмә биреү үҙәктәренә яҙма мөрәжәғәт итергә кәрәк.Нотариусҡа килгән кешеләрҙе лә белгестәр күсемһеҙ милеккә ҡағылышлы белешмәләрҙе элеккесә тиҙ генә бирә алмай. Ашығыс осраҡта фатир хужалары белешмә алырға шул уҡ күп йүнәлешле үҙәктәргә –үҙҙәре юллана. Күсемһеҙ милектең юридик эскерһеҙлеген нотариустар үҙ хеҙмәтенең берҙәм порталынан алһа, кадастр белешмәне тик кадастр палатаһы менән росреестрҙың берләшкән махсус порталынан ғына табып була. Белгестәр уның үткән йылдағыса тотҡарлыҡһыҙ эшләй башларына ышана. Йыл башынан күсемһеҙ милекте теркәүсе берҙәм реестр буласағы иғлан ителгәйне. Милек теркәү һәм уға кадастр паспортын эшләүҙе бер урында башҡарыу халыҡ өсөн өҫтәмә уңайлыҡтар тыуҙырырға тейеш. Килеп тыуған ҡыйынлыҡтарҙы росреестр сайт эшен көйләү саралары менән аңлата.Берләшеүҙең йәнә бер яңылығы белешмәләрҙең хаҡы арта. Юридик шәхестәр өсөн бер белешмә 900 һумға етә.