Биттәр : # « 157 158 159 160 161 162 163 164 165 » #\nБЕРҘӘМ САФТАРҘА МӘСКӘҮ БАШҠОРТТАРЫ ЛА АТЛАНЫ\nХалыҡтар берҙәмлеге көнө айҡанлы "Беҙ берҙәм" лозунгыһы аҫтында илһөйәрҙәр сафы тантаналы рәүештә Мәскәү урамдары буйлап үтте. Был сараға бөтәһе 75 меңгә яҡын кеше ҡушылды.\nУнда Рәсәй парламенты партияларының бөтә лидерҙары ла - сәйәси дәғүәселәр: Дәүләт Думаһы вице-спикеры, "Берҙәм Рәсәй"ҙең Генераль советы секретары Сергей Неверов, "Ғәҙел Рәсәй" партияһы рәйесе Сергей Миронов, ЛДПР лидеры Владимир Жириновский һәм КПРФ лидеры Геннадий Зюганов тәү тапҡыр бергә ҡатнаштылар. Бынан тыш, тантанала Рәсәйҙең күпселек төбәктәре, милли республикалар вәкилдәре һәм баш ҡалала йәшәүсе төрлө халыҡтарҙың яҡташлыҡ ойошмалары, шул иҫәптән Башҡортостандың Мәскәүҙәге яҡташлыҡ йәмғиәтенең 400-ҙән ашыу ағзаһы ҡатнашты.\nИСЕМЛЕКТӘ НИҢӘ БАШҠОРТТАР ЮҠ?\nБыйыл Өфө ҡалаһы башҡорт теле уҡытыусыларының август кәңәшмәһендә бер бик шәп китап һатып алдым, тип ҡыуанып та өлгөрмәнем, артынса уҡ күңелһеҙ тойғолар кисерергә тура килде.\n"Народы Мира" тип аталған китап ул. 2014 йылда Мәскәүҙә "Росмэн" нәшриәтендә баҫылған. Арыу ғына биҙәлгән, сифатлы төҫлө тышлыҡта, текстарға төҫлө милли кейемдәге ҡыҙ-егеттәр һүрәттәре бирелгән. "Уҡыусыларыма Рәсәйҙә йәшәгән милләттәр тураһында мәғлүмәт биргәндә, төрлө кисәләргә әҙерләнгәндә бик тә кәрәге тейер был китаптың" , тип, ысын күңелдән ҡыуанып һатып алғайным уны. Өйгә ҡайтҡас та китап менән танышырға ултырҙым. "Инеш һүҙ" бүлегендә, Рәсәйҙә рус милләте 80 процент тәшкил итә, унан ҡала татарҙар һәм украиндар килә, ә башҡорт халҡы һан буйынса 4-се урында тора, тип яҙылған.\nОшо көндәрҙә РФ Дәүләт Думаһы депутаты Сәлиә МырҘабаева һайлаусылар менән он-лайн конференция үткәрҙе һәм һорауҙарға яуап бирҙе. Бөгөн Сәлиә Шәрифйән ҡыҙының миҙгелгә ярашлы киҙеү һәм башҡа сирҙәргә ҡағылышлы яуаптары менән таныштырмаҡсыбыҙ.\nӘлбиттә, йыл һайын күҙәтелгән киҙеү быйыл да беҙҙе урап үтмәҫ. Әммә сирләмәҫ өсөн нимә эшләргә, ауырыған осраҡта ниндәй саралар күрергә кәрәк?\n- Киҙеү эпидемияһының көслө ваҡыты 2015 йылдың ғинуарының икенсе яртыһына тура киләсәк тип көтөлә. 12 октябргә ҡарата киҙеү һәм ОРВИ менән сирләүселәр һаны бик күп түгел.\n"Фольклор" термины бар телдәрҙә лә "халыҡ аҡылы" тигән мәғәнәне белдерә. Быйыл дүртенсе тапҡыр үткәрелгән "Ашҡаҙар таңдары" байрамы башҡорт фольклорын тергеҙеү, шулай уҡ фольклор коллективтарының һәм айырым башҡарыусыларҙың сәхнәлә сығыш яһау мәҙәниәтен камиллаштырыу йәһәтенән байтаҡ тәжрибә туплағанлығын асыҡ күрһәтте.\nЫсын булһа, тәүтормошта маймылдың кешегә әйләнеү процесында төп ролде хеҙмәт үтәгән. Кешене кеше итеп йәшәтеүсе - ул, ысынлап та, хеҙмәт икәнлегендә бер шик тә юҡ, әммә ләкин һуңғы ике тиҫтә йыл эсендә илдәге хәл менән бәйле мәшғүллектән мәхрүм тороп ҡалған эшһеҙҙәр армияһының кәмеүгә табан бармауы бик күп ир-егеттең тормош психологияһын кирегә табан үҙгәртте: улар эшләмәйенсә лә ашап-эсеп, күңел асып йөрөүҙе ғәҙәти хәл итеп күрә башланы. Типһә тимер өҙөрлөк ир-аттың бәғзеһе ҡатыны елкәһендә йәшәүҙе хуп күрә йә ҡартайып бөткән ата-әсәһе пенсияһын ашап ята, бик тә булмаһа - балалар пособиеһынан да баш тартмай, һис тә ғәрләнмәй. Ни булды һуң ир-егеттәребеҙгә? Рәхәткә кеше тиҙ өйрәнә, тиҙәр. Өйҙә ятып, әллә уларҙың психикаһына зыян килдеме икән (ысынлап та, 3-4 аҙна больничныйҙа ятҡанда ла психикаңда үҙгәрештәр тоя башлайһың икән ул: ялҡауландыра, тәртибеңдә пассивлыҡ, битарафлыҡ һәм депрессия башлана, хатта ки ҡыл да ҡыбырлатмаҫлыҡ хәлгә килеп етеүең ихтимал). Көслө затҡа бындай ирекһеҙ "тотҡонлоҡтан" ҡотолоу юлдары бармы? Һорауҙарыбыҙҙы Күмертауҙан "Юшатыр" гәзитенең яуаплы секретары Тәлғәт ШАҺМАНОВҡа, Әбйәлил районынан Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы Радик ӨМӨТҠУЖИНға, Баймаҡ районы Ярат ауылының "Аҡһаҡалдар ҡоро" етәксеһе Мөхтәр МОНАСИПОВҡа төбәнек.\n1912 йылда Силәбелә сыҡҡан "Голос Приуралья" гәзитендә баҫылған, авторы билдәһеҙ бер мәҡәлә "Артыҡ ер" тип атала. XIX быуаттың икенсе яртыһы - XX быуат башында башҡорттарҙың иҡтисади хәле насарая, халыҡтың күп өлөшө бөлгөнлөккә төшә. Быға тышҡы сәбәптәр - урмандарҙы, ерҙәрҙе ҡаҙналаштырыу, алдау юлдары менән тартып алыу ғына түгел, эске сәбәптәр ҙә - башҡорттарҙың үҙҙәренең аҫаба ерҙәрен түбән хаҡҡа һата башлауҙары булышлыҡ итә. "Артыҡ ер" мәҡәләһе - ошо хаҡта. Башҡорттар данлы тарихлы милләт, әммә был мәҡәләләге фәһем, ғибрәт алырлыҡ мәғлүмәттәрҙе лә беҙ белергә тейешбеҙҙер. Бөгөнгө көндә алдыбыҙға ер менән бәйле ҡайһы бер сетерекле мәсьәләләр йәнә килеп баҫҡанда, был мәҡәләне уҡып сығыу фәһемле булыр, моғайын.\n"Башҡорттар үҙ тәбиғәт байлыҡтарының мәнфәғәтен ҡуллана белмәй. Быға инаныу өсөн, уларҙың үткәнен һәм бөгөнгөһөн белгән ололарҙы тыңлау ҙа етә. Башҡорттар әлеге ваҡытта йәшәгән бөтөн ерҙәрҙә лә (Силәбе районы территорияһы хаҡында һүҙ бара) элек үтеп булмаҫлыҡ ҡуйы урмандар булған. Ниндәйҙер йөҙ йыл эсендә был урмандар, ер йотҡан кеүек, ҡапыл юҡҡа сыға.\n"Киске Өфө" гәзитендә, "Шоңҡар" журналында Илдар Ғәбитовтың күп балалыҡты яҡлап, бер-ике бала табыусы ҡатындар баҡсаһына таш ырғытып яҙған мәҡәләһен уҡығандан һуң үҙемдең фекерҙәрем менән уртаҡлашырға булдым.\nБыл мәҡәләләрҙе әхирәттәрем дә уҡыған булып сыҡты. Авторҙың эскән, балаларын йүнләп баҡмаған, әммә күп бала тапҡан әсәләргә миҙал биреү яҡлы булыуы беҙҙең арала бәхәс тыуҙырҙы. Эйе, бер яҡтан ҡараһаң, тимер киҫәге йәл түгел кеүек. Әммә миҙалдың исеме "Әсәлек даны" тип атала бит әле. Нимәһе менән данлы был әсәләр? Балалары мәктәптән ҡайтыуға бер ҡабырлыҡ икмәк булмауы, уларҙың кеше араһында кәмһенеп, иҫке-моҫҡола йөрөүе, иҫерек әсәйҙе төрлө күңел асыу урындарынан эҙләп алып ҡайтыуы...\nБР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаттары сығыш буйынса үҙ фекерен белдереп, унда ҡуйылған бурыстарҙы ғәмәлгә ашырыу артыҡ сығымдар талап итмәйәсәген, ә республика бюджетында ҡаралған финанстар нигеҙендә тормошҡа ашырыласағын билдәләне. Сөнки Мөрәжәғәтнамәлә телгән алынған өҫтөнлөклө бурыстар һәм йүнәлештәр - улар власть органдарының көндәлек башҡарған һәм башҡарырға тейешле эшмәкәрлеген тәшкил итә. Шулай уҡ дәүләт башлығының сығышында ауыл халҡына айырым иғтибар бирелеүе лә, ауылға ярҙам булырлыҡ аныҡ тәҡдимдәр индерелеп, уларҙы тормошҡа ашырыу бурысы аныҡ ведомстволарға йөкмәтелеүе лә күңелде йылыта. Бары тик улар ҡағыҙҙа ғына ҡалмаһын, үтәлһен ине.\nБЕР-БЕРЕБЕҘГӘ ЫШАНЫСТЫ АҠЛАП ЙӘШӘЙЕК\nТөп эшмәкәрлеге йәш быуынды тәрбиәләүгә йүнәлтелгән Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры быйыл 25-се юбилей миҙгелен асты. Балалар һәм үҫмерҙәр, йәштәр өсөн ижад итеүҙең төп нескәлеге һәм ҡатмарлығы нимәлә?\nРөстәм ХӘКИМОВ, Милли йәштәр театры режиссеры: Күптәр балалар һәм йәштәр өсөн ижад итеүҙән еңелерәк нәмә юҡ, тип уйлайҙыр. Уларҙы сәхнәлә көлдөрә алһаң, шул етә, тип уйлаған булһаҡ, театр бөгөнгө кимәленә етә алмаған булыр ине. Бәләкәй балаға ла өлкән кешегә ҡараған кеүек, тиң ҡараш булырға тейеш. Шул саҡта ғына актер һәм улар араһында бәйләнеш барлыҡҡа килә.\nХӘЙБУЛЛАҒА БАРЫП КҮРЕГЕҘ АТА-БАБАЛАР КӨНИТМЕШЕН САҒЫЛДЫРҒАН ТАМАШАЛАРҘЫ\nХәйбулла районы халҡы быйыл бренд булыуға дәғүә итерлек байрамдар уйлап сығарып, уларҙы матур итеп ғәмәлгә ашырырға әүәҫләнеп алды. Быны, һис шикһеҙ, Мәҙәниәт йылының иң сағыу ваҡиғаһы, тамашаһы тип баһаларға булалыр. Район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге белгесе Роза Рәсембәтова әйтеүенсә, башлыса мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре һәм ауыл ағинәйҙәре инициативаһы менән ойошторолған бындай саралар башҡа бер районда ла үткәрелгәне булмауы менән үҙенсәлекле. Мәҫәлән, ошо арала ғына Степной ауылында - картуф байрамы, Аҡназарҙа - ашҡабаҡ, Һаҡмар-Наҙарғолда - ҡорот, Ҙур Арыҫланғолда - ҡамыр, Әбүбәкерҙә - тәгәрмәс, Подольскийҙа - яулыҡ, Быҙаулыҡта - яҫтыҡ, Иләстә - ситән, Яңы Ергәндә - балсыҡ, Мәмбәттә һарыҡ йөнө ҡырҡыу байрамы уҙған. "Был саралар ауыл халҡын үҙ көнитмешен яҡшыртыуға әүҙемләштерә, үҫеп килгән быуында хеҙмәткә хөрмәт тәрбиәләй", тип раҫлай ойоштороусылар. Ул байрамдарҙың бер нисәүһен генә һүрәтләп үтәйек.


Республика йыйылма командаһы Ҡырғыҙстанда Бөтә донъя күсмә халыҡтар уйынында 10 миҙалға лайыҡ булды // Спорт | новости башинформ.рф\nРеспублика йыйылма командаһы Ҡырғыҙстанда Бөтә донъя күсмә халыҡтар уйынында 10 миҙалға лайыҡ булды\n13:01, 9 сентября 2016 Спорт\nӨФӨ, 2016 йыл, 9 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\nҠырғыҙстанда уҙған Бөтә донъя күсмә халыҡтар уйыны йомғаҡтары буйынса, Башҡортостандың йыйылма командаһы туғыҙынсы урын алды, 10 миҙал яуланы. Спортсыларыбыҙ бер алтын, өс көмөш һәм алты бронза миҙалға лайыҡ булды. «Башинформ» агентлығы хәбәр иткәнсә, Рөстәм Арыҫланов ҡаҙаҡ көрәшендә алтын миҙал алды. Ул 90 килограмдан ашыу ауырлыҡ үлсәмендә беренсе урын яуланы.\nТәүге урында — Ҡырғыҙстан командаһы (бөтәһе 79 миҙал: 25 алтын, 25 көмөш, 29 бронза), икенселә — Төркмәнстан (24 миҙал: 15; 3; 6), өсөнсөлә Ҡаҙағстан (38 миҙал: 12; 13; 13).\nБашҡортостан вәкилдәре миҙал зачетында Татарстан, Монголия, Төркиәнең, башҡа илдәрҙең һәм төбәктәрҙең йыйылма командаларын уҙып китте.\n3 – 8 сентябрҙә Ҡырғыҙстанда Ысыҡкүл буйындағы Чолпан-Ата ҡалаһында Бөтә донъя күсмә халыҡтар уйыны уҙҙы. Ярыштарҙа 53 илдән спортсы ҡатнашты.\nТеги: бөтә донъя күсмә халыҡтар уйыны


Рюрик Дәүләте — Башҡорт Википедияһы\nРюрик Дәүләте (Новгород Русе, урыҫ. Новгородская Русь) — Көнсығыш Европа тигеҙлегенең төньяҡ өлөшөндә урынлашҡан, Рюриковичтар династияһы етәкселегендә Боронғо Урыҫ дәүләте гамманың беренсе нотаһы формалашыуына осоро дәүләтенең йә иһә дәүләт алды союзының һүҙе.\n«Ваҡытлы йылдар повесы» йылъяҙмаһы нигеҙендә, Рюрик дәүләтенә славян һәм фин-уғыр ҡәүемдәре конфедерацияһы кергән. Йылъяҙма дәүләттең нигеҙен Рюрик етәкселегендә варягтарҙы саҡырыу менән бәйле (шартлы йылъяҙма датаһы буйынса 862 йыл). Киев өҫтөнән контроль урнаштырылған һәм уға баш ҡаланы күсергәндән һуң («йылдар Ваҡытлы повесы» буйынса — 882 йыл) дәүләт тарихта Боронғо Русь йәки Киев Русе тип атала башлай. Рюрик һәм Олег дәүләтенең баш ҡалаһы тип әйтеү хокукын Рюрик шәһәрҙәге, Иҫке Ладога һәм гипотетик Словенск дәғүә ҡылған.\nУрыҫ йылъяҙмалары буйынса, варягтар элек тә Волхов буйынан яһаҡ алалар, был ерлеккә чудь, илмән словендар, весь һәм кризистарҙы ерҙәре инә. Варяг дәүләт берәмеге менән тарихсылар Урыҫ ҡаҙанлығын бәйле. Рюрик килгәс, Көнсығыш Европала Варяг хөкүмәттәре йөрөткән ҡаған титулы ҡулланыуҙан сыға. 911 йылдың Рус-Византия килешеүендә, Константин Багрянородный трактатында Ибн Фадлан тарафынан 922 башҡа титулдар ла ҡулланыласаҡ, мәҫәлән бөйөк князь, архон, батша һәм башҡалар.\nРюрик осоронда, Новгородтан тыш, уға буйһонған шәһәрҙәрҙән Ладога, Белоеозеро, Изборск, Ростов, Муром, Полоцк искә алына.\nXVI быуаттың һуңғы Никонов йылъяҙмаһы был осорҙа Киев кенәзе Аскольддың ҡыпсаҡтарға һәм кривичтарға яуҙарын искә ала.\nIX быуатта (гипотетик Урыҫ ҡаһанлығы ваҡытында) Төньяҡ-Көнсығыш Европаның иҡтисади балалығының нигеҙе булып Хәзәр илен һәм Ғәрәп хәлифәте Волга аша сауҙа юлы хеҙмәт итә. Днепр юлы ул ваҡытта Төньяҡ диңгеҙ буйындағы йылға юлдары венгрҙар тарафынан блокланған булыу сәбәпле эшләмәй. Рюрик һәм уның вариҫтары менән Горган ҡултығындағы рустарҙың Абаканға барыуҙары һәм Телдә 300000 рустың гомерен өҙгән тарихи ваҡиғалар менән бәйле. Хәзәрҙәр менән булған конфликттан һуң, Волга сауҙа юлы урыҫтар өсөн сикләнә, шуға бәйле рәүештә Олег "варягтарҙан гректарға юл" һала. Беренсе булып 911 йылғы Византия менән килешеү рустарға гректар менән сауҙа итеүҙә мөһим өҫтөнлөктәр гарантия. Олег Днепр буйлап «Македония яңырышы» кисергән Константинополь менән алыш-биреш итеүҙе йайга һалып, Рюрик дәүләтенең алға табан тышҡы сәйәси һәм мәҙәни үҫеш векторын билдәләй.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Рюрик_Дәүләте&oldid=1013214 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 20:37 3 март 2021 үҙгәртелгән.


Мельдоний менән бәйле хәлдә биатлонсы Эдуард Латиповтың исеме аҡланды // Спорт | новости башинформ.рф\nМельдоний менән бәйле хәлдә биатлонсы Эдуард Латиповтың исеме аҡланды\n13:06, 4 мая 2016 Спорт\nМельдоний менән бәйле хәлдә биатлонсы Эдуард Латиповтың исеме аҡланды Фото: www.biathlonrus.com\nӨФӨ, 2016 йыл, 4 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Дмитрий Слезин/.\nХалыҡ-ара биатлонсылар союзы допингҡа ҡаршы төркөмдөң Рәсәй спортсыһы Эдуард Латиповтан ярыштарҙан ваҡытлыса сикләүҙе алыу тураһында ҡарарын баҫтырып сығарҙы. Был хаҡта «Весь спорт» агентлығы хәбәр итә.\n14 февралдә Словенияла Башҡортостан биатлонсыһы Латиповҡа үткәрелгән допинг тикшереүе мельдонийға ыңғай һөҙөмтә бирҙе. 1 ғинуарҙан ул тыйылған препараттар исемлегенә ингән. Бөтә донъя допингка ҡаршы агентлығының 1 мартҡа тиклем тикшереүҙә мельдоний булыу мөмкинлеге тураһында белдереүенән һуң, Халыҡ-ара биатлонсылар союзы атлеттан ваҡытлыса сикләүҙе алыу тураһында ҡарар ҡабул итте.\nУнан алдараҡ ике Башҡортостан спорты тәрбиәләнеүсеһе — шорт-трексы Семен Елистратовтан һәм еңел атлет Гөлназ Фазлетдинованан дисквалификация алынды.


Үҙенең 15 йәшендә ул тыуған йортон ташлап күрше республикаға күсеп китә\nБындай аҙымға Татарстандан Рәмил Сәләховты бала саҡтан йылҡы малына булған һөйөү этәрә. Күптәнге хыялын тормошҡа ашырыу маҡсатында үҫмер Баймаҡ районы Иҫке Сибай ауылында урынлашҡан хужалыҡты һайлай. Улының бындай ҡарарға килеүенә әсә кеше лә ҡаршы килмәй. Бөгөн Рәмил алыҫ араларға сабышыуҙа Рәсәйҙә иң көслөһө һанала. Әле ул һабунтуйҙар менән бер рәттән, халыҡ-ара кимәлдәге ярыштарға ла әҙерләнә.\nБаймаҡ районынан Рәмил Сәләхов үҙенең яратҡан аты менән сираттағы еңеүен яулай. Башҡортостан өсөн сығыш яһай башлағандан алып үҫмер әлегә бер тапҡыр ҙа икенсе булып килмәгән. Бындай ҡаҙаныштарға көндәлек хеҙмәт һәм шәп йүгереүсе аттарһыҙ өлгәшеү мөмкин түгел. Шуға ла Рәмил эшләгән хужалыҡта башлыса таҙа ҡанлы инглиз тоҡомло йылҡыларға өҫтөнлөк бирелә.\n«Любимец» ҡушаматлы ат алыҫ араларға сабышыуҙа Рәсәйҙә иң етеҙе һанала. Былтыр ул Ҡалмыҡстанда 20 километрға уҙышыуҙа хатта Рамзан Ҡадыровтың да аттарын арта ҡалдырып финишҡа беренсе булып килә. Уңыш ҡаҙанғаны өсөн чемпиондың хужаһы Нива автомобиле менән бүләкләнә.\nҮҫмер бөгөн Иҫке Сибай ауылында йәшәүсе Алмас Шөғөровтың хужалығында аттарҙы ярыштарға әҙерләй. Татарстандан күсеп килгән спортсы быйылғы уҡыу йылында Сибайҙағы башҡорт гимназияһында белем алған. Күрше республикала Рәмилдең әсәһе һәм бер туған биш туғаны ҡалған. Йәш кенә булыуына ҡарамаҫтан улар тураһында хәстәрлек күреү ағай кеше үҙенең мөҡәддәс бурысы тип иҫәпләй.\nХужалыҡта бөгөн инглиз тоҡомло тағы ла бер нисә ат аҫрала. Фермер уларҙы йылы яҡтан ҡолон сағында һатып алып төрлө ярыштарға әҙерләй. Яҡшы һөҙөмтә күрһәтеүсе сабыш аттары айырыуса Ҡаҙағстан тарафтарында ихтыяж менән файҙалана. Туғандаш халыҡ уларҙың һәр береһе өсөн 15- 20 мең доллар түләргә әҙер.\nӘлеге ваҡытта илдәге иң мәртәбле ярыш тип Рәсәй Президенты Кубогына ат ярыштары иҫәпләнә. Былтыр уның приз фонды 39 миллион һум тәшкил иткән. Алмас Шөғөров та киләсәктә ошо бәйге лә ҡатнашыу хыялы менән янып йәшәй. Әммә бының өсөн аттарҙың рейтингы юғары булырға тейеш. Шуға ла йүнсел хужа изге ниәттәрен бойомға ашырыу өсөн төрлө ярыштарҙа күберәк ҡатнашып аттарының абруйын тағы ла арттырыға ниәтләй.


10 Июль 2017, 18:47\nТорлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж тулы булмаған ғаиләләр шулай уҡ 300 мең һум күләмендә бер тапҡыр бирелә торған социаль түләү алыуға иҫәп тота ала. Ошо хаҡта 4 июлдә республиканың Йәмәғәт палатаһы ағзалары менән осрашыуҙа Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов белдерҙе.—Балалар аҙ тыуа. Шуға торлаҡҡа сиратта торған ғаиләләргә 300 мең һум түләргә булдыҡ, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. —Әммә положениела тик тулы ғаиләләргә тип яҙылған. Уны ҡайтанан ҡарауҙарын һораным. Сиратта торған яңғыҙ әсәй, яңғыҙ атай ҙа ошо 300 мең һумды алырға тейеш.\nТорлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж тулы булмаған ғаиләләр шулай уҡ 300 мең һум күләмендә бер тапҡыр бирелә торған социаль түләү алыуға иҫәп тота ала. Ошо хаҡта 4 июлдә республиканың Йәмәғәт палатаһы ағзалары менән осрашыуҙа Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов белдерҙе.\n—Балалар аҙ тыуа. Шуға торлаҡҡа сиратта торған ғаиләләргә 300 мең һум түләргә булдыҡ, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. —Әммә положениела тик тулы ғаиләләргә тип яҙылған. Уны ҡайтанан ҡарауҙарын һораным. Сиратта торған яңғыҙ әсәй, яңғыҙ атай ҙа ошо 300 мең һумды алырға тейеш.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ: март айында Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов республикала демографик хәлде яҡшыртыу буйынса өҫтәмә саралар ҡабул итеү тураһындағы указға ҡул ҡуйҙы. Документҡа ярашлы, Башҡортостан Республикаһында йәш ғаиләләргә ярҙам итеү һәм тыуымды арттырыу маҡсатында 2017 йылдың 1 ғинуарынан тәүге бала тыуғанда торлаҡ һатып алыу (төҙөү) йәки ипотека торлаҡ кредиты буйынса төп бурыстың ҡалған өлөшөн ҡаплау өсөн 300 мең һум күләмендә бер тапҡыр бирелә торған социаль түләү булдырыла. Аҡсаны республика Хөкүмәте билдәләгән тәртиптә икеһенең дә йәше 35-тән артмаған һәм торлаҡҡа мохтаждар исемлегендә торған ғаиләләр аласаҡ.


Ныҡлы ғаилә - ил ҡото » "Урал" гәзите\nҒаилә… Был төшөнсә ҙур мәғәнәгә эйә. Тулы ғаилә тәрбиәһе алып үҫкән бала ғына көслө, таяулы, йәмғиәттә үҙен ышаныслы тоя. Беҙҙең республикала ғаилә ҡиммәттәрен һаҡлауға, уның именлеген тәьмин итеүгә дәүләт тарафынан етди иғтибар бүленә. Быйылғы йылдың республикала Ғаилә йылы тип иғлан ителеүе лә ғаиләнең абруйын күтәреүгә, бәҫен, мәртәбәһен арттырыуға иғтибар йүнәлтеү ул.\nМәхмүт ауылында ла күркәм, өлгөлө ғаиләләр бик күп. «Ныҡлы ғаилә - ил ҡото» тип аталған байрам кисәһе ауылыбыҙҙа йәшәгән һәм 2018 йылда никахтарының 10, 20, 30, 35, 40, 45 һәм 55 йыллығын билдәләгән парҙарға арналды. Был байрам Мәхмүт урта мәктәбендә мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре, уҡытыусылар һәм Николаевка ауыл хакимиәте башлығы ҡатнашлығында үтте. Кисәнең тәүге өлөшөндә ауыл хакимиәте башлығы Надир Ҡәйүм улы Нәбиуллин “ил” һәм “ғаилә” төшөнсәләренең айырылғыһыҙ булыуын һәм “Ныҡлы ғаилә - ил ҡото” әйтемен ҡеүәтләп, юбиляр ғаиләләрҙе ҡотланы, уларға Рәхмәт хаттары һәм бүләктәр тапшырҙы. Бына ул Мәхмүт ауылының күркәм юбиляр ғаиләләре: 55 йыл бергә ғүмер кисергән, балаларын уҡытып, тәрбиәләп, үҙаллы тормош юлына баҫтырып, хәҙер ейән-ейәнсәрҙәрен ҡарашҡан, кәртә тултырып мал, ҡош-ҡорт аҫрап, ике аралағы йылы хистәрен, ихтирамдарын юғалтмаған күркәм ғаиләләр Нажия Кирам ҡыҙы менән Шамил Ғиниәтулла улы Ниғмәтуллиндар, Гәүһәр Хөсәйен ҡыҙы һәм Сәйәр Исмәғил улы Әбдрәхимовтар, 5 балаға матур тәрбиә һәм белем биреп, 45 йыл татыу ғүмер итеүсе Сәбилә Бәхтиәр ҡыҙы һәм Рәшит Фитрат улы Һибәтуллиндар, 40 йыл матур ғүмер кисереүсе Әлмира Шаһабал ҡыҙы һәм Ринат Камил улы Ғатауллиндар, шулай уҡ 35 йыл тырышып, мул тормошта бер-береһен күҙ ҡара- шынан аңлап тормош көткән Рәйлә Сәлмән ҡыҙы менән Сафа Сәғәҙәт улы Иҡсановтар, Рәшиҙә Юриян ҡыҙы менән Артур Әхәт улы Вәлиуллиндар, 30 йыл бергә йәшәп, 3 бала тәрбиәләп үҫтереүсе Әлфиә Әхәт ҡыҙы менән Шаһабал Мортаҙа улы Әбдрәхимовтар, Гөлсирә Сәйәр ҡыҙы менән Илдар Булат улы Иҫәнғоловтар, Рәсилә Нурғәли ҡыҙы менән Әхмәр Әхәт улы Вәлиуллиндар, Гөлшат Сәйәф ҡыҙы менән Илдус Ишмырҙа улы Мансуровтарҙың өлгөлө, бергә матур йәшәүҙәренә 25 йыл. Ә Гөлгөнә Батыр ҡыҙы менән Ғүмәр Рәжәп улы Сәлимовтар 20 йыл бергә йәшәп, 5 бала тәрбиәләйҙәр. Мәхмүт ауылындағы йәш ғаиләләрҙең береһе - Таңһылыу менән Азамат Һибәтуллиндарҙың ғаилә ҡороуҙарына ла 10 йыл тулды.\nМәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре, уҡытыусылар һәм уҡыусылар ҡатнашлығындағы концерт номерҙары ла ғаилә ҡиммәттәре, Тыуған ил, тел кеүек төшөнсәләрҙең мәңгелек икәнен иҫкәртеп, тамашасыларҙың күңел хистәрен тирбәлтте. “Йөрәк һүҙе” шиғырҙар шәлкеме әсә һәм бала мөнәсәбәтенең нескәлеген тойҙороп тәрән уйландырһа, мәктәп уҡыусылары Айлина Камалетдинова, Нурия Мөхөтдинова, мәҙәниәт хеҙмәткәре Гөлназ Сәғәҙәтованың моңло тауыштары үткән йәшлеккә, ҡабатланмаҫ хәтирәләргә алып ҡайтты. Ә 4-5 йәшлек ҡыҙҙарҙың “Аҡ сәскәләр” һәм уҡыусылар, уҡытыусылар башҡарыуындағы “Бәпес ҡайтты” бейеүҙәре байрам тантанаһына шатлыҡ өҫтәп, биҙәп ебәрҙе.\nСаҡырылған ҡунаҡтар ҙа кисәнән ҡәнәғәт ҡалды. Байрамды ойоштороусыларға һәм бағыусыларға рәхмәттәрен әйтеп, ошондай сараларҙың йышыраҡ үткәрелеүен теләп ҡалды. Кисә сәй табыны менән тамамланды.\nЭйе, байрам кисәһе Ғаилә йылын асыу тантанаһы булһа, киләһе байрамдарҙа күп балалы әсәйҙәр ҙә, патронат ғаиләләр ҙә ситтә ҡалмаясаҡ. Ә улар Мәхмүттә бик күп.


Тәҙрә төбөм "гөл" генә! » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Баҡса » Тәҙрә төбөм "гөл" генә!\nБеҙҙең һауа шарттарында йылылыҡ яратҡан культураларҙың үрсетмәһен йыш ҡына тәҙрә төбөндә үҫтерәләр. Бала саҡта өләсәйем йәшәгән фатирҙың көньяҡҡа ҡараған тәҙрә төптәренә февраль аҙағында уҡ орлоҡ сәселгән йәшниктәр ҡуйылыуын, йәш үҫентеләрҙең тәүге япраҡтары күренеүен ҙур мөғжизә итеп ҡабул итә торғайным.\nХVIII быуатта рус агрономы А.Т. Болотов Европанан перуан “алтын алмаһы”ның (помидорҙың) орлоғон алып ҡайта. Рәсәйҙәге һалҡын һауа шарттарында томат өлгөрөп етмәгәнгә күрә, Болотов уны үрсетмә аша үҫтерергә тәҡдим итә.\nБаҡсасылар ошо алымды әле лә уңышлы ҡуллана. Мартта сәселгән үрсетмә апрелдә ғәҙәттә тәүге һынауҙы үтә – айырым һауыттарға йәки иркенерәк йәшниктәргә күсереп ултыртыла. Айырым һауытҡа ултыртылған үрсетмә тупраҡҡа күсерелгәс тә тиҙерәк яраҡлаша. Тик һыуҙы етерлек һибергә кәрәк. Үҫентенең тамырҙары артһын өсөн һауытҡа тупраҡ өҫтәп тороу шарт. Апрель башында үрсетмәнең 4-5 япрағы сығырға тейеш. Был осорҙа йомшаҡ органик-минераль ашлама индереү зарур.\nЙортоғоҙҙоң тәҙрәләре көньяҡҡа, көньяҡ-көнсығышҡа йәки көньяҡ-көнбайышҡа ҡараһа, тимәк, үрсетмәләргә яҡтылыҡ етә. Ә ҡараңғыраҡ фатирҙарҙа яҡтылыҡҡа ҡытлыҡ мәсьәләһен фитояҡтыртҡыстар хәл итә ала. Томат үҫентеләре өсөн инфраҡыҙыл нурҙары аҙ булған диодлы яҡтыртҡыс файҙаланырға кәрәк. Үрсетмәне марттың тәүге яртыһында сәсһәгеҙ, уны тиҙ арала үҫтереүҙең кәрәге юҡ, шуға күрә фитояҡтыртҡыс файҙаланмағыҙ. Ниндәйҙер сәбәп арҡаһында сәсеүҙе һуңға ҡалдырһағыҙ, яҡтыртҡыс шытымды 1-2 аҙнаға тиҙләтәсәк.\nҮрсетмә, айырыуса помидор өсөн тағы ла бер мөһим мәсьәлә – ул ҡулай температура. Көндөҙ ул +20-22°С, ә төндә 5 градусҡа түбәнерәк булырға тейеш. Бындай температура һабаҡты, тамырҙы нығытыу, үҫентене сыныҡтырыу мөмкинлеген бирәсәк. Әммә беҙҙең фатирҙарҙа ҡулай температураны һаҡлау еңелдән түгел – радиаторҙар үтә ныҡ йылыта. Шуға ла апрелдә үрсетмәне уларҙан алыҫыраҡ тоторға, һис юғында торбаларҙы ҡаплап ҡуйырға кәңәш ителә. Үҫентенең эргәһенә термометр элеп, температураны көйләргә тырышығыҙ, боҙ һалынған һауыттар ҡуйыу һауаны бер аҙ һыуытырға ярҙам итер. Тәҙрә төбөндәге үрсетмәне балконға йәки лоджияға күсерергә була – яҡтылыҡ та етерлек, температура ла ҡулай.\nҮҫкән һайын үрсетмәгә һыу күберәк кәрәк. Тургорҙы (туҡымаларҙағы дымды) һаҡлап ҡалыу өсөн үҫемлектәр һибелгән һыуҙың 99 процентын үҙләштерә. Дым етмәһә, башта япраҡтары, унан һабағы һулый һәм үрсетмә һәләк була, шуға күрә тупраҡтың өҫтө кипкән икән, мотлаҡ һыу һибеү шарт. Әлбиттә, һыуҙың саманан тыш күп булыуы ла үҫенте тамырҙарының сереүенә, тупраҡтың әсеүенә, сирҙәрҙең таралыуына килтерә. Ғәҙәттә, үрсетмәгә фильтр йәки “Шарлауыҡ” препараты аша үткәрелгән йомшаҡ һыуҙы аҙнаһына 2-3 тапҡыр һибергә кәңәш ителә. Ҡаты һыу иһә тупраҡтың структураһын боҙа, файҙалы элементтар үҙләштерелмәй ҡала. Һыу сифатын яҡшыртыуҙың тағы ла бер алымы – “ФитоКислинка” ҡулланыу. Ул тупраҡты тоҙ ултырмаларынан һаҡлай. Үрсетмәгә һибелгән һыу температураһы +30°С булырға тейеш.\nҮҫентеләрҙе ваҡытында сыныҡтырыу, уларға профилактика үткәреү шарт. 10-14 көнгә бер тапҡыр “Фитоспорин-М Рассада” иретмәһен бөркөргә кәрәк. Апрелдең икенсе яртыһында иһә көндәр йылытҡан осраҡта үҫентеләрҙе асыҡ һауаға (башта бер-ике сәғәткә) сығарырға була. Ҡырау төшмәһә, уларҙы төндә лә тышта ҡалдырырға мөмкин. Сыныҡҡан үрсетмә тупраҡҡа күсереп ултыртыуҙы еңелерәк кисерә, тиҙерәк үҫә, сирҙәргә бирешмәй. “Фитоспорин” препараты менән профилактика үткәреү бөтөнләй сирләмәҫкә ярҙам итәсәк.\nАвтор: Л. ДӘҮЛИЕВА әҙерләне.


Секс Иң Яҡшы П Н Уйын – Уйын Өлкәндәр Өсөн Бушлай Онлайн\nКомпьютерҙы Яҡшы Секс-Уйын-Ул Тап Һеҙ Кәрәк Булған Порно\nЯҡшы секс-яңы коллекцияһы порно һеҙҙең өсөн п интерактив уйындар көтә, унда барыһы ла була, тип, һеҙ, аласыз максималь оргазм өсөн кәрәк. Иң беренсе сиратта, яңы быуын уның уйын булһа, ундағы персонаждар ашыу киҫер, хәрәкәттәре талғын һәм реалистик графика. Һәм мауыҡтырғыс уйын булып процесын күпкә менән сағыштырғанда, ҡасан булһа иң элек. Һеҙ ҙә рәт-рәт булып ултырам унда, һәм щелкан күрһәтеп, һеҙ эшләгән, уйындар уйнап, ике йыл элек башланды. Ирек, һеҙҙең ғәмәлдәренә эйә буласаҡ торған, уйын ваҡытында улар аласыз яһарға, үҙгәртергә булһа, һеҙ нисек ҡабул тәжрибәһе бар., Әллә ниндәй реаль мәғәнә булып тойолған был уйын ҡарағанда, хатта порнофильм. Аҙ икән, һеҙ теләһә ниндәй ысулда идара итә алмай һәм настроить һеҙҙең өсөн уңайлы аватар персонаждары булыуын, хатта ҡайһы берҙәре яҡшыраҡ әммә был уйын тарихына яҙылған, - тип башланы ул үҙенең аватар шуларҙан һеҙҙең менән уйнай. Был айырыуса ҡыуаныслы, шул фантастик сценарийының ҡайһы бер ҡырағай ҡәнәғәтләндерерлек эш ҡасан етә, ул һеҙҙең крутиться у непослушный.\n18 йәштән өлкән килеүселәр өсөн беҙҙең сайтҡа инеү бушлай һәм барлыҡ тулыһынса асыла. Бөтә уйындар теҙмәһе һеҙҙең браузер туранан-тура, башҡа кәрәк загрузки йәки ҡоролмаларына. Бынан тыш, беҙ шулай ҡайғыртабыҙ, платформалары өсөн, беҙ бөтә был уйын тәҡдим иткән, бөтә функциялы булыуы менән йыһазландырылған, өлкәндәр өсөн күңелле багктар геймер алырға кәрәк, тип мәжбүр итә, уларҙың уйынды дауам итеү өсөн әйләнеп ҡайттылар.\nБыл, Ысынлап Та Ла, Яҡшы Секс Компьютер-Интернет Уйындары\nБындай әйбер юҡ кеүек, берҙән-бер иң яҡшы уйындар. Иң яҡшы исемлектә лә юҡ. Порно эш ҡасан етә, улар булған һәр яратҡан, сөнки беҙ төрлө әйберҙәр барыһына ла оҡшай. Бына ни өсөн беҙ план төҙөү, күңелен, уйын беҙҙә бар, һеҙ уларҙы яҡшы тип тапмайым. Ххх беҙ бөтә категориялары исемлеген төҙөп, уның нисек популяр булып ир-егет, ҡатын-ҡыҙ һәм шулай булмаһа, булыу-булмауға ҡарамаҫтан, улар натурал йәки гомосексуалист. Һуңынан беҙ һәр уйын бөтәбеҙ өсөн иң яҡшы категория эҙләргә тотона. Был беҙҙең бөтә команда кеүек, улар техник тикшереү һәм сифаты. Коллекция ҡулға ала һәм бына беҙ уйынын сексуаль шулай буласағын.\nБәләкәйерәк була, беҙ барлыҡ проблемаларҙы төп интернет ҡарай, әммә беҙ шулай уҡ улар төрлө уйындарҙы үҙ эсенә жанрҙарҙы үҙ эсенә төрлө стилдәге раят. Унда беҙ классик секс-симулятор, тирә-яҡ тотош тултырып, улар аласыз онлайн һынаны, иң мауыҡтырғыс уйын һәм енси RPG беҙ тәҡдим иткән сюжеттары, аватар эшләй квесты сигенде һәм, тота сезне буласаҡ. Өлкәндәр уйындарҙа ла аҙағынаса башҡа жанрҙарға беҙҙең донъя. Беҙгә барлыҡ булған-ҡатмарлы башватҡыстар менән алыш классик һәм яңы герой казино һәм уйын кәрттәре тиклем, популяр уйын сексуаль.\nКеҫә Телефондарына Килгәндә, Улар Уйнай, Әгәр Һезгә Кәрәк\nАҙ икән, бында бөтә нәмә пк уйындар уйнарға мөмкин, ләкин iOS йәки android һәм Mac шулай уҡ уларҙың уйнаусы мөмкин теләсә ниндәй төҙөлөшө. Шуға ҡарамаҫтан, беҙ бөтә уйынсылары беҙҙе компьютер уйындары уйнарға кәңәш итә. Ҙур экран, яҡшы тышына тарихында һеҙҙең эш өстәл һеҙ, һеҙ иң ҡыҙыҡлы тәжрибә бирә, уларҙы наслаждаться булып уйнай, секс-онлайн уйындар. Бына ни өсөн беҙ бөтә кеше беҙгә хәл инеп берләшмәһенә бирәләр. Был бүлеккә комментарий бирҙе форумдың беҙҙең өсөн бөтә булған һәм уйындар моменттары., Беҙ тағы ла чатта нисек анонимность браузер өҫтөндә эшләүен тәьмин итеү ысулдары индерелгән, ул шулай уҡ һеҙ бушлай ала. Был порно өсөн эшләй килем алыу ғына түгел. Беләм, улар беҙҙең сайтта урынлаштырылған, ҡайһы табыш алыу өсөн, беҙ инек дауам киңәйтеү өсөн беҙҙең коллекцияларында, шулай уҡ, шуның өсөн, һәр бер категория өсөн курстар һуңғы уйын булды. Яратҡан һы күҙәтеп, компьютер менән үҙ-ара ҡаты секс иң яҡшы наслаждайся-уйын.


Саф мөхәббәт бар бит ул » Журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nОҙаҡ йылдар балалар матбуғатына тоғро хеҙмәт иткән Хәлиҙә Чембарисова хикәйәләрендә лә ниндәй генә хәл-ваҡиға тураһында бәйән итмәһен, хатта ҡыҙғаныс хәлдәрҙе сабыйҙарса яҡты хистәргә һуғарып тасуирлай. Яҙмыш аямай мәңгегә аҙаштырған, яңылыштырған геройҙарының да күңелдәрендә йәшенеп ҡалған баҙыҡ бәхет осҡонон табып, уҡыусыларға шуны күрһәтә белеүе менән алдыра ул.\nМатур, мөхәббәтле парҙарҙы күрһәм, яндарынан йылмаймайынса үтә алмайым. Бигерәк һөйкөмлө була бит улар. Бәхетлеләр, бер кемдә лә эштәре юҡ, әйтерһең, донъяла улар икәү генә.\n...Йәшлектәре минең күҙ алдымда үтте. Икеһе лә сибәр, килмәгән яҡтары юҡ. Ҡыҙҙың исеме Ләйлә. Шуғамы икән, Саматына ла Мәжнүн ҡушаматы тағылды ла ҡуйҙы. Бер-береһенә булған мөхәббәттәре лә Ләйлә менән Мәжнүндекенән һис кәм булмағандыр. Урамдан икәү атлап үткәнен бөтәһе һоҡланып ҡарап ҡала торғайны. Ә парлашып бейеүҙәре һуң!.. Клубта гармун тауышы ишетелеү менән Самат ағай төшөп китә, шунда уҡ ҡаршыһына күбәләктәй осоп Ләйлә апай килеп баҫа. Был ваҡытта башҡа берәү ҙә бейемәй. Баҙнат итмәйҙәр.\nШулай армиянан килгән хаттар яуапһыҙ ҡала килде. Ут йотоп һалдат һөйгәненән хәбәр көттө. Нимә уйларға ла белмәне. Ауылдағы дуҫтары ла ҡыуандырырлыҡ һүҙҙәр әйтмәне. «Бер ҙә ҡайтҡаны юҡ. Иң яҡын әхирәте Динә лә бер нәмә белмәй. Үҙебеҙ аптырайбыҙ. Әсәһе лә һөйләшеүҙән ҡаса», – тип уның былай ҙа янған йөрәгенә ут ҡына һалдылар…\nЛиана НИҒӘМӘТЙӘНОВА һүрәте.\nХикәйәнең тулы вариантын журналдың 2-се (2018) һанында уҡығыҙ.\nТеги: Хәлиҙә Чембарисова


Республика «Башнефть» компанияһынан 5 миллиард һум аласаҡ\nТағы ла бер миллиард ярым һум Башҡортостандың социаль программаларын ғәмәлгә ашырыу өсөн йүнәлтеләсәк. Был турала бөгөн компания акционерҙарының йыллыҡ йыйылышында иғлан ителде.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Рәсәй Президенты Владимир Путин активтарҙың бер өлөшөн Башҡортостанға тапшырыу тураһындағы Указға ҡул ҡуйғайны. «Башнефть» компанияһының пакеттар блогын алғандан һуң республика үҙенең активтар хаҡын дүрт тапҡырға арттырҙы. Шунлыҡтан төбәккә социаль мәсьәләләрҙе күберәк хәл итергә мөмкинлек тыуҙы. Дәүләт компанияһы активтарын төбәккә ҡайтарыуҙың был берҙән-бер осрағы. Хәҙер Башҡортостан Хөкүмәте нефть компанияһы менән идара итеүҙә ҡатнаша һәм уның үҫеш сәйәсәтенә йоғонто яһай аласаҡ.


Баш ҡалала төҙөлөш тармағы өсөн вакансиялар йәрминкәһе үтәсәк // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБаш ҡалала төҙөлөш тармағы өсөн вакансиялар йәрминкәһе үтәсәк\n17:51, 13 ноября 2013 Иҡтисад\nӨфөлә 14 ноябрҙә төҙөлөш ойошмаларының вакансиялар йәрминкәһе уҙасаҡ. Мәшғүллек үҙәге – йәштәр хеҙмәт биржаһында «Башинформ» агентлығына хәбәр итеүҙәренсә, иртәгә үтәсәк йәрминкәлә ҡатнашырға 25 эш биреүсе теләк белдергән. Эш эҙләүселәргә 400 тирәһе эш урыны тәҡдим итәсәктәр.\nТәҡдим ителгән вакансиялар иҫәбендә – прораб, мастер, участка начальнигы, смета төҙөүсе, бухгалтер, менеджер, шулай уҡ эшсе һөнәре белгестәре.\nБынан тыш, йәрминкә сиктәрендә Мәскәү «155-се төҙөлөш идаралығы» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте менән Skype-әңгәмәләшеү үтәсәк. Предприятиеға арматурасылар, тимер-бетон конструкцияларҙы монтажлаусылар, ярҙамсы эшселәр, стропальщиктар, водителдәр, электрогазосварщиктар, электросварщиктар һәм штукатур-малярҙар талап ителә.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, мәшғүллек үҙәге бөтә хеҙмәттәрҙе бушлай тәьмин итә.\nЙәрминкә Өфө ҡалаһы, Ибраһимов бульвары 47/1 адресы буйынса сәғәт 10-дан 12-гә тиклем үткәрелә.


Буҫтау — Башҡорт Википедияһы\nВаляние[d], shearing[d] һәм полотно[d]\nБуҫтау — ҡағиҙә булараҡ йөн йәки ярымйөн (ҡайһы саҡ кизе-мамыҡ) туҡыма, уның өҫтөндә йөн епсәләре ныҡ итеп кейеҙләнгән була, хатта кейеҙгә оҡшап тора. Буҫтауҙы полотно йәки саржа ысулы менән туҡыйҙар.\nПетербургта һәм Охта дары заводында ҡарауылда торған армия частарның түбәнге чиндары кейгән буҫтау күлдәк. 1891 г.\nБуҫтау етештереү йөндөң епсәләре үҙ-ара сыбалып, эләгешеп, беркетелеү сифатына нигеҙләнгән. Буҫтау килеп сыҡһын өсөн башта йөндө йыуырға, бысраҡтан һәм тир эҙҙәренән, дегәнәгенән, сүп-сарынан таҙартырға кәрәк; шунан махсус аппаратта тетергә, мюль-машиналарҙа иләргә ; сиратыу станогында сиратырға; туҡыу машинаһында туҡырға; буҫтау баҫыу машинаһында баҫырға; йыуырға, буярға һәм машинала өбөрҫөләтергә; өҫтөн тигеҙләп станокта ҡырҡырға;машина щеткаһы менән таҙартып сығырға; ҡыҫып тигеҙләргә һәм төктәргә һалырға кәрәк. Буҫтау төрҙәре: драп, бибер, драдедам,ябай буҫтау һәм башҡалар .\nЫсын буҫтау менән буҫтау туҡымалар айырыла; улар иҫәбенә аппарат менән сиратып, кейеҙ кеүек баҫып эшләнгән барлыҡ туҡымалар: шевиот, трико, драп, бобрик, байка һәм башҡалар инә.\n↑ Ҡалып:Словарь Даля\n↑ 2,0 2,1 БСЭ, 1976\nСукно // Струнино — Тихорецк. — М. : Советская энциклопедия, 1976. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.]; vol. 1969—1978, вып. 25).\nТуҡыма типтары исемлеге\nМокет (тышлау туҡыма)\nТуҡымаларға һүрәт төшөрөү\nТекстиль әйберҙәрҙе тәртиптә тотоу символдары\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Буҫтау&oldid=868724 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 19:34 25 февраль 2019 үҙгәртелгән.


Ағиҙелдә йөҙә ине “ҙур карап” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Ағиҙелдә йөҙә ине “ҙур карап”\nАғиҙелдә йөҙә ине “ҙур карап” 10.06.2014 // Йәмғиәт\nГөлнур Ишбулатованы районда яҡшы беләләр. Ул – Баймаҡ телерадиотапшырыуҙар студияһы директоры. 17 йыл Башҡортостан дәүләт телерадиокомпанияһында эшләгән.\nБаш ҡалала һәүетемсә эшләп йөрөгән тынғыһыҙ журналистың 2012 йылда Баймаҡ ҡалаһына килеп төпләнеүен күптәр көтөлмәгән хәл кеүек ҡабул итте.\n— Ысынлап та, хәтһеҙ йылдар йәшәгәндән һуң, шаулы Өфө тормошон районға алмаштырып ҡайтыусылар һирәк, — ти Гөлнур Азамат ҡыҙы. – Ләкин мин тыуған ерҙә төпләнеп йәшәргә теләнем.\n— Һеҙ бөгөн — етәксе. Әммә һәр саҡ “үҙемде хәбәрсе тип атауҙан кинәнес алам”, тип әйтергә яратаһығыҙ...\n— Ысынлап та, үҙемде “хәбәрсе” тип йөрөтәм. Ҡасандыр абруйлы журналистарҙың береһе республика гәзитендә шундай мәҡәлә баҫтырғайны. “Бөгөн арлы-бирле мәҡәлә яҙыусылар ҙа үҙҙәрен журналист тип атауҙан тартынмай. Был исем юғары дәрәжә кеүек, уға лайыҡ булырға кәрәк”, — тигән һүҙҙәр әле лә хәтеремдә. Шунан алып был һүҙгә ипһенеп, һаҡлыҡ менән ҡарайым. Яңылышмаҫ өсөн имзамды һәр саҡ хәбәрсе тип ҡуям.\n— Гөлнур Азамат ҡыҙы, һеҙ — район тормошонда ҡайнап йәшәгән кешеләрҙең береһе. Бигерәк тә ауыл проблемаларын яҡтыртҡан тапшырыуҙарығыҙ үҙенең көнүҙәклеге, сәпкә тейеүе менән күңелгә яҡын.\n— Сер түгел, бөгөн эшсе ҡулдарға ҡытлыҡ кисерәбеҙ. Район һәм ауыл ерҙәрендә эшләүселәрҙе әлегеләй “ҡоро паек”та тотһалар, оҙаҡламай хатта аҡса түләп тә эшсе ҡулдарҙы табып булмаясаҡ, сөнки күбеһенең аңы “мин эшләмәйем” тигәнгә боролған. Мәҫәлән, етәксе булып тәғәйенләнгәс, ярты йыл самаһы тәжрибәле водитель эҙләнем. Саҡырған кешеләрҙең яртыһы “ул ғына эш хаҡына мин лутсы өйҙә ятам” тип яуапланы. Был инде йылдар буйы эшләгән кешегә йүнле баһа булмауҙың, уның хеҙмәтен танымауҙың бер күренешелер, тип уйлайым.\n“5 – 6 мең һум аҡса ауыл өсөн һәйбәт инде ул” тигән фекер менән һис килешмәйем. Ни өсөн был аҡса ауыл өсөн яҡшы булырға тейеш? Әллә унда кеше донъя көтмәй ҙә бала уҡытмаймы? Ҡалаға барғас, һин – ауыл кешеһе, шуға һиңә ташлама яһайыҡ, тимәйҙәр бит. Дөрөҫ, ауылда кеше хужалыҡ тота, күптәр үҙ йүнен үҙе күрә. Дәүләт тап ошоно күҙ уңында тоталыр ҙа. Миңә ҡалһа, оҙаҡ йылдар ауыл ныҡ кәмһетелгән, бөлгән. Бөгөн тормош нисек кенә яҡшырыуға бармаһын, ҡайһы бер кешеләрҙең психологияһын үҙгәртеү мөмкин түгел. Улар, аҙға ғына риза булып, эшләмәй ятырға өйрәнгән. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ниндәй генә тармаҡты алһаҡ та, яҡшы белгескә лайыҡлы хеҙмәт хаҡы түләнмәй. Кешенең дәрәжәһе, биләгән вазифаһы ни тиклем юғарыраҡ, эш хаҡы ла шул тиклем ҙурыраҡ. Шуға ла беҙҙә яҡшы эшсе, белгес, һөнәрмән булыу отошло түгел, ә түрәлеккә ынтылыу, бәләкәй генә булһа ла берәй “йылы” урынды эләктереп ҡалыу — күптәрҙең маҡсаты.\n— “Һин дә түрә, мин дә түрә, атҡа бесән кем һала?” тигәндәй, ауылдарҙы кем күтәрергә, тормоштарын йәнләндерергә тейеш һуң?\n— Ауылға фырт ҡына кейенеп ҡунаҡҡа ҡайтыусылар күп. Ҡайтып эшләйем, тигәндәр һирәк. Аҡыллы һүҙ һөйләп йөрөгән баш ҡала ҡунаҡтары ла, тикшереүсе, хөкөм итеүсе органдар вәкилдәре лә бихисап. Ҡасан эшләргә ирек бирерҙәр икән, тип уйлап та ҡуяһың. Бер тикшереү тамамланыуға икенсеһе өлгөрөп тора. Ошондай ҡалыплашҡан, күңелһеҙ тормошҡа йыш ҡына эс боша. Районда етәксе булып эшләүе еңел түгел. Әгәр ҙә Өфөлә һәр ведомство, министрлыҡ үҙенә йөкмәтелгән аныҡ бурыстарҙы атҡарһа, район башлыҡтарына ошоларҙың һәр береһе менән шөғөлләнергә тура килә. Мин ярамһаҡланып әйтмәйем, ләкин район һәм ауылдарҙа эшләүселәргә һәйкәл ҡуйыр инем. Район башлығынан алып ауыл биләмәһе етәкселәренә тиклем һәр береһе ауыр йөк һалған иңдәренә. Уны күпме тартып барырҙары әлегә билдәһеҙ. Йылдан-йыл яуаплылыҡ арта бара. Етмәһә, бурыстарҙың күбеһе финанс яғынан нығытылмаған.\n— Бөгөнгө йәштәр һеҙҙең быуындан айырыламы?\n— Һүҙ юҡ, хәҙерге йәштәр беҙгә ҡарағанда күпкә батырыраҡ, дәртлерәк, сәмлерәк. Кеше үҙенең мөмкинлектәрен баһаламай, эшләй алыу-алмауын да уйламай, күҙен йомоп алға ынтыла. Иң мөһиме – оялмай, әммә юридик яҡтан үҙенең хоҡуҡтарын яҡшы белә, кәрәк саҡта уны оҫта файҙаланып, дәғүәләшә ала, күҙгә-күҙ тура ҡарап ҡыйыу һөйләшә.\nБеҙҙең коллективта ла күпселек – йәштәр. Эштәренә, тәртиптәренә зарлана алмайым. Телевидениелағы хеҙмәт кешенән икеләтә көсөргәнеш талап итә. Беренсеһе эфирға сығыу өсөн яуаплылыҡ булһа, икенсеһе – башҡарған бурыстың ҡатмарлылығы, сөнки телевидение хеҙмәткәрҙәре бер сылбырға тағылып эшләй. Һинең хеҙмәтең бихисап кешеләрҙең дә үҙ хеҙмәтенә талапсан ҡарауынан тора. Бер оператор йә иһә ҡороусы сирләп китә икән, бөтә эш туҡтай ҙа ҡуя. Шуға күрә мин коллегаларыма һаҡсыллыҡ һәм сикһеҙ хөрмәт менән ҡарайым. Һеҙ – алыштырғыһыҙ хеҙмәт эйәләре, үҙегеҙҙе һаҡлағыҙ, тип кенә торам.\n— Шулай ҙа Өфөләге киңерәк ижад мөхите һағындыралыр әле?..\n— Әлбиттә, йәшлегем ҡалаһын, унда ҡалған дуҫтарымды һағынам. Әммә урында ҡайнап эшләү өсөн темалар шул тиклем күп. Был йәһәттән төбәктә эшләгән хәбәрселәр отошло хәлдә. Ҡайтыр алдынан яҡташым Әхмәр ағай Үтәбай: “Ағиҙелдә йөҙгән ҙур карапты Һаҡмарға төшөрөп ултыртҡан шикелле инде”, — тип мәрәкәләне. Рәхмәт инде шундай баһа биргәненә. Бөгөн беҙ Башҡортостан телевидениеһын һәм “Юлдаш” каналын Баймаҡ хәбәрҙәре менән даими тулыландырып торабыҙ. Кем эфирҙы күҙәтеп бара, улар минең һүҙҙәр менән килешер. Был — ике яҡ өсөн дә бик отошло эш алымы. Баймаҡ Өфөнән йыраҡ, йыш ҡына командировкаларға сығып булмай, шуға күрә беҙ урындағы хәл-ваҡиғаларҙы төшөрөп, тиҙ арала эшкәртеп, Интернет аша Башҡортостан юлдаш телеканалына ебәрәбеҙ. Унда ла элекке хеҙмәттәштәрем, дуҫтарым һәр саҡ ярҙамға килә. Мин бигерәк тә Гөлдәриә Йосопова, Гөлнур Моталлапова, Рәмилә Ҡужина, Ришат Миңдийәровтарға ҙур рәхмәтлемен. Бынан тыш, “Юлдаш” каналында минең авторлыҡ программам һаҡланды, ул “Атайсал” тип атала, һәр шаршамбы эфирға сыға.\nӘле ҡалабыҙҙа “Юлдаш” радиоһының филиалын асыу уйы менән мәж киләбеҙ. Бинаға ремонт яһаныҡ, кәрәкле техника һатып алдыҡ. Тиҙҙән “ Баймаҡ күрһәтә” тип кенә түгел, ә “һөйләй” тип тә эфирға сығырбыҙ әле.\n— Ни өсөн үҙегеҙҙе “беҙ — һуңғы романтиктар” тип атайһығыҙ?\n— Ҡыҙыҡ инде был донъя. Кемгә яҡшылыҡ эшләйһең, шул һине тәү сиратта һатып китә. Етәксе булып эшләй башлағас, шул әсе хәҡиҡәтте яҡшы аңланым. Нисек кенә тырышһаң да, һеҙгә рәхмәт әйтеүсе табылмауы ихтимал. Мин етәксе булырға өйрәнә алманым. Бар булмышым – хәбәрсе, даими рәүештә мәғлүмәт, герой эҙләүсе, сөнки һөнәремде бик яратам, яҡшы беләм. Ғөмүмән, һәр кеше үҙе белгән эш менән генә шөғөлләнергә тейеш, тигән фекерҙәмен. Ҡар-буранмы, таш яуамы, мин телевизион сюжетҡа йәки радиоға монтаж эшләп, ҡараңғы төнгә тиклем йоҡламай ултыра алам. Ни өсөн тигәндә, беҙ – һуңғы романтиктар. Быны миңә әхирәтем Гөлдәриә Йосопова әйткәйне. Беҙ идея өсөн күп йылдар намыҫлы хеҙмәт иттек. Репортаж эшләүгә оло теләк менән, күҙҙәребеҙ янып сығып китә торғайныҡ. Нисәлә ҡайтыуыбыҙ, бының өсөн күпме түләүҙәре лә ҡыҙыҡһындырманы. Иң мөһиме – һөҙөмтә. Эште аҙағына еткермәйенсә ҡайтыу юҡ. Хәҙер мин дә коллегаларымдан шуны талап итергә тырышам. Ләкин улар – икенсерәк, яңы замана балалары. Ысынлап та, беҙ һуңғы романтиктар булғанбыҙ, ахыры...\nГөлнур Ишбулатованың күңелендәге фекерҙәрен, бәлки, тулыһынса уҡыусыға еткерә алмағанмындыр. Әммә тормоштағы хәл-ваҡиғаларға төплө ҡарашы булған, тәрән фәлсәфәүи, ҡыйыу фекерле, үткер телле, дөрөҫлөктө яҡлаусы талапсан етәксе, хәстәрлекле әсә, тынғыһыҙ хәбәрсе, ғөмүмән, асыҡ йөҙлө Гөлнур Ишбулатоваға һоҡланмау мөмкин түгел. Уңыштар һеҙгә, милләтемдең уңған ҡыҙы!


Сермән балалар йорто урынында балалар баҡсаһы асыла\nМәктәпкәсә белем биреү учреждениеһы Арыҫлан Мөбәрәков исемен йөрөтәсәк. Шулай уҡ бында мәшһүр шәхестең музейын һаҡлап ҡалыу ҙа ҡаралған. Был турала бөгөн Башҡортостан мәғариф министрлығында белдерҙеләр.\nБер быуатҡа яҡын эшләп килгән Сермән балалар йортоноң ябылыуы етемдәрҙең кәмеүенә бәйле. Бөгөн был учреждениела 30-ҙан ашыу ғына бала тәрбиәләнә, хеҙмәткәрҙәр һаны 70-кә яҡын. Сермәндә әле тәрбиәләнеүселәрҙең тиҫтәгә яҡыны быйыл мәктәпте тамамлай, бөгөнгө көндә уларҙы уҡырға индереү буйынса эш алып барыла. Ҡалған балаларҙы тәрбиәгә биреү ҡаралған. Белгестәр әйтеүенсә, һәр бер бала ғаиләлә үҫергә тейеш. Балалар йортоноң бинаһына килгәндә, унда мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһы эш башлай. Сөнки төбәктә балалар баҡсаһына ихтыяж юғары.


Республикала тулайым һауым 135 мең тоннаға яҡын тәшкил итте // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРеспубликала тулайым һауым 135 мең тоннаға яҡын тәшкил итте\n17:58, 13 февраля 2013 Иҡтисад\nБашҡортостанда тулайым һауым 2013 йыл башынан 134738 тонна тәшкил итте, шуларҙың 61626 тоннаһы төбәктең ауыл хужалығы предприятиеларында һәм фермер хужалыҡтарында етештерелгән. Бында Стәрлетамаҡ һәм Саҡмағош райондары, һәр ваҡыттағыса, алдынғылар рәтендә. Яңы йыл башынан алып уларҙа шул тәртиптә 4140 һәм 3571 тонна һөт һауып алынған.\nБР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, һәр һыйырҙан тәүлегенә уртаса 9,7 килограмм һөт һауыла. 2012 йыл күрһәткестәре менән сағыштырғанда, был 300 грамға күберәк.\nБөгөнгө көндә иң күп һөттө (тәүлегенә 11-15 килограмм) Ауырғазы, Дүртөйлө, Ҡырмыҫҡалы, Күгәрсен, Мәләүез, Стәрлетамаҡ, Тәтешле, Өфө һәм Саҡмағош райондарында һауалар. Ошо уҡ райондарҙа йыл башынан алып иң күп һөт һауып алынған (400-635 килограмм).\nШул уҡ ваҡытта Саҡмағош районы һауым буйынса лидер булып ҡала, район хужалыҡтарында һәр һыйырҙан уртаса 14,7 килограмм һөт һауып алалар.\n2013 йыл башынан алып 57527 тонна һөт һатылған. Шуларҙың 54054 тоннаһы республиканың ауыл хужалығы предприятиеларына һәм фермер хужалыҡтарына тура килә.


Өфөнөң Ферин урамынан фатир алыусылар 2014-се йылдан бирле йорт туйлай алмай | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nӨфөнөң Ферин урамынан фатир алыусылар 2014-се йылдан бирле йорт туйлай алмай\n30 июня 2017 — 15:39 ГТРК «Башкортостан»\nУлар торлаҡһыҙ ҙа, аҡсаһыҙ ҙа тороп ҡалған. Илмира Яҡупова береһенән-береһе бәләкәй өс балаһы, өләсәһе, олатаһы менән 34 квадрат метрлыҡ торлаҡта көн күрергә мәжбүр. Хәҙер биш йыл фатирҙан фатирға күсеп ыҙалайбыҙ, ти йәш әсә. Шулай итеп, күп балалы ғаилә бөтөнләй фатирһыҙ ҙа, аҡсаһыҙ ҙа тороп ҡала. Торлаҡты ҡуртымға алып йәшәргә мәжбүр. Кескәйҙәргә иркенләп уйнарға, ололарға ял итергә урын тар.„Төҙөүсе„ асыҡ акционерҙар йәмғиәте Летчиктар, Глинка, Ферина урамдарында бер-нисә йыл элек күп ҡатлы йорттар һала. Тик был торлаҡ әле лә хужаларын ҡабул итә алмай. Төҙөлөш майҙанында сүп-сар өйөмдәрен таҙартып йөрөгән транспорт та ваҡытлыса ғына. Бында йыл ярым бер ниҙә эшләнгәне юҡ, ти халыҡ.2014-се йыл тапшырылырға тейешле йорт һаман төҙөлөп бөтмәнгән. Төҙөлөп бөтмәгән генә түгел, ул инде ҡабаттан емерелә башлаған. Торлаҡтың мөйөштәренән тамсы тама, ә түбә таҡтаһында һәм иҙәндә тишектәр барлыҡҡа килгән. „Төҙөүсе„ асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең тышҡы идарасыһы фатир алыусыларҙы тынысландырырға ашыҡты. Тик йортто төҙөп бөтөү өсөн тағы ла аҡса кәрәк.Яңы төҙөлгән йорттан фатир алғанда ҡайһы бер намыҫһыҙ кешеләрҙең тоҙағына эләкмәү, алданған өлөшсөләр сафын тулыландырмау өсөн ҡанундарҙы ныҡлар белергә кәрәк. Был өлкәләге хоҡуҡтарҙың һәм законлы мәнфәғәттәрҙең төп гарантиялары “Төҙөлөштә өлөшләтә ҡатнашыу тураһын¬да”ғы Федераль законда билдәләнә. Граждандар шулай уҡ “Ҡулланыусыларҙың хоҡуҡтарын яҡлау тураһында”ғы Законға ла таяна ала, ти адвокаттар. Өлөшсөләргә иһә адвокат кәңәштәренә таянырға һәм бирелгән вәғәҙәләргә ышанып көтөргә генә ҡала.


Республикала балалар лагерҙарын тикшереүҙең тәүге һөҙөмтәләре билдәле булды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала балалар лагерҙарын тикшереүҙең тәүге һөҙөмтәләре билдәле булды\n15:37, 22 июня 2016 Йәмғиәт\nКарелиялағы лагерҙа булған фажиғәнән һуң Башҡортостанда урынлашҡан балалар һауыҡтырыу лагерҙарын ҡабаттан тикшерәләр. Унда Мәскәүҙән 14 уҡыусы һәләк булды.\nДүрт көн буйына балалар ял итеү һәм һауыҡтырыу ойошмалары тикшерелергә тейеш, тип билдәләне «Башинформ» агентлығында үткән матбуғат конференцияһында республиканың мәғариф министры Гөлназ Шафиҡова.\nАйырыуса уҡытыусыларҙың, инструкторҙарҙың, балалар менән эшләгән бөтә хеҙмәткәрҙәрҙең составына, уҡыусылар өсөн тәғәйенләнгән программаның йөкмәткеһенә, ундағы шарттарға ҙур иғтибар бүленә.\n«Тикшереү менән 25 мобиль төркөм шөғөлләнә, уға авария-ҡотҡарыу хеҙмәте, Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы, Роспотребнадзор вәкилдәре, бөтә хәүефһеҙлек бүлектәре инә. Кисә улар Ауырғазы, Архангел, Благовещен, Ғафури, Иглин, Ҡырмыҫҡалы, Шишмә, Өфө райондарында һәм Өфө ҡалаһында булды, — тине Гөлназ Шафиҡова. — Тәүге тикшереүҙәр күрһәтеүенсә, хәүефһеҙ ял итеү буйынса балаларға инструктаж үткәреүҙә, документтарҙы дөрөҫ тултырыуҙа, туҡланыуҙы ойоштороуҙа бер ни тиклем етешһеҙлектәр бар».\nБыйыл йәй республикала 95 ҡала яны, 120 палатка лагерҙары эшләй, мең поход ойошторолған. Мәғариф министрлығы көн һайын был хәлде һәм уларҙа балаларҙың хәүефһеҙ ялын тәьмин итеүҙе күҙәтә, тип билдәләне Башҡортостандың мәғариф министры урынбаҫары Венера Вәлиева.\nТеги: йәйге ял,тикшереүҙәр


Президент шыршыһына бөтә республиканан 800-гә яҡын уҡыу алдынғыһы йыйылды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nПрезидент шыршыһына бөтә республиканан 800-гә яҡын уҡыу алдынғыһы йыйылды\n17:15, 22 декабря 2014 Йәмғиәт\n22 декабрҙә Өфөлә «Башҡортостан» дәүләт концерт залында Президент шыршыһы үтте. Байрамға бөтә республиканан уҡыу алдынғылары һәм мәктәп тормошонда әүҙем ҡатнашыусылар саҡырылды.\nБаш ҡалалағы Яңы йыл иртәлегендә район һәм ҡалаларҙан 800-гә яҡын бала ҡатнашты. Уларҙың барыһы ла уҡыуҙа, спорт ярыштарында, бейеү һәм йыр конкурстарында, олимпиада һәм фестивалдәрҙә уңыштарға өлгәшкән уҡыусылар. Байрамда шулай уҡ «Мәрхәмәт» хәйриә ойошмаһы аша килеүселәр, хәрби бурысын үтәгәндә һәләк булған хәрбиҙәрҙең балалары, күп балалы, аҙ тәьмин ителгән ғаиләләрҙә тәрбиәләнгән балалар ҙа бар ине.\nБашҡортостан Мәғариф министрлығының баш белгесе Рәмзиә Биҡҡужина әйтеүенсә, байрам сараһында әүәлгесә 780 бала ҡатнаша.\nТантанала ҡунаҡтарҙы Ҡыш бабай менән Ҡарһылыу ҡаршы алды. Дәүләт концерт залы фойеһында улар әкиәт персонаждары менән күңел асты. Байрамса кейенгән балалар шыршы тирәләй әйләнде, шиғыр һөйләне, йырланы, бейене.\nБашҡортостан Президенты исеменән республика Хөкүмәтенең Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов уҡыусыларҙы етеп килгән Яңы йыл менән ҡотланы.\nАртабан балаларға музыкаль әкиәт күрһәтелде. Президент шыршыһы иҫтәлеге итеп уҡыусыларға йомшаҡ уйынсыҡтар, Мостай Кәримдең «Беҙҙең өйҙөң йәме» китабы һәм татлы бүләктәр тапшырылды.\nТеги: яңы йыл,президент шыршыһы,социаль яҡлау


Йыл башынан балалар ҡатнашлығында теркәлгән 300-ҙән ашыу юл-транспорт фажиғәһендә 18 баланың ғүмере өҙөлгән\nБөгөн Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы хеҙмәткәрҙәре профилактик рейдҡа сыҡты. Сираттағы сара баш ҡаланың Октябрь районында үтте. Сәғәт ярым эсендә тиҫтәләп водителгә протокол төҙөлдө, штраф квитанциялары яҙылды.\nПрофилактик сара иртәнге һигеҙенсе яртыла башланды. Инспекторҙар бер-бер артлы туҡтатҡан автомобиль водителдәренең яртыһынан күбеһе хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен теүәл үтәмәүе асыҡланды. Мәктәпкә, баҡсаға ашыҡҡан балаларҙың күбеһе махсус автокреслоға ултыртылмаған.\nҠағиҙә боҙоуҙарына ҡарамаҫтан, араларында ҡаршылашып маташыусылар ҙа табылды. Күрәһең, ҡайһы бер ата-әсәләр 3 мең һум штраф түләгәнсе, махсус кресло алыу отошлораҡ икәнен онотоп ебәрә. Хәйер, эш аҡсала ла түгел. Иң мөһиме - хәүефһеҙлек.\nШулай ҙа юл йөрөү ҡағиҙәләрен теүәл үтәүселәр ҙә юҡ түгел. Балаларын кемдер автокреслоға, берәүҙәр махсус ҡайышҡа эләктергән.\nӘйткәндәй, бөгөн баланы автокреслоға ултыртмаған «тимер ат» хужаһына 3 мең һум күләмендә штраф ҡаралған. Киләсәктә депутаттар был талаптарҙы тағы ла ҡәтғиләштереү яғында. Әле Дәүләт Думаһында сабыйҙарына битараф автоһәүәҫкәрҙәрҙең водитель таныҡлығын тартып алыу тураһында фекер алышыу бара.\nЮл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы мәғлүмәттәренә ярашлы, махсус автокреслоға ултыртылмаған, йә хәүефһеҙлек ҡайышына беркетелмәгән балалар ҡатнашлығындағы юл-транспорт фажиғәһендә йыл башынан республика буйынса 327 осрағы теркәлгән. 18 баланың ғүмере өҙөлгән. Ғәҙәттә, беҙ үҙебеҙгә һәм автомобилгә ҡарата һаҡсыл ҡараштабыҙ. Ҡиммәтле сигнализацияға, ҡышҡы резиналарға һәм башҡа кәрәк-кәрәкмәгәнгә лә аҡса йәлләмәйбеҙ. Ни өсөн алты, һигеҙ, ун мең һум торған балалар автокреслоһын алыу беҙгә ҡиммәткә төшә? Һүҙ бит балалар хәүефһеҙлеге хаҡында.


Республикала 2012 йылда 59 меңгә яҡын сабый тыуған // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала 2012 йылда 59 меңгә яҡын сабый тыуған\n17:32, 25 января 2013 Йәмғиәт\n2012 йылда Башҡортостанда, яҡынса мәғлүмәттәр буйынса, 58707 сабый донъяға килгән. 2011 йыл менән сағыштырғанда, был 2757 балаға күберәк. Балалар үлеме йыл эсендә республикала 15 процентҡа артып, 1000 сабыйға 7,7 промилле тәшкил итте. Уртаса Рәсәй күрһәткесе – 8,8 промилле.\nШул уҡ ваҡытта әсәләр үлеме 2006 йылдан 20 процентҡа тиерлек кәмеп, 2012 йыл йомғаҡтары буйынса 100 мең тере тыуған сабыйға 6,8 промилле тәшкил итте.\nБалалыҡ һәм бала табыуға ярҙам итеү саралары хеҙмәтенә былтыр яҡынса 4 миллиард һум (28%) тотонолған, шул иҫәптән учреждениеларҙың матди-техник базаһын нығытыуға 1,9 миллиард һум аҡса киткән. Был йүнәлеш буйынса, атап әйткәндә, Ғ.Ҡыуатов исемендәге Республика клиник дауаханаһының бала табыу бүлеген, Республика балалар клиник дауаханаһының неонаталь корпусын, Дыуан районында, Октябрьский ҡалаһында перинаталь үҙәк корпустарын төҙөү тамамлана.\nДиспансеризация сиктәрендә яҡынса 840 мең сабый, 58 меңдән ашыу ауырлы ҡатын тикшереү үткән. Балалар шифаханаларында 42 меңгә яҡын сабый дауалау курсы үткән.\nБР һаулыҡ һаҡлау министры урынбаҫары Рәлиҙә Шакирова көн элгәре Өфөлә үткән балалыҡ һәм бала табыуға ярҙам итеү саралары хеҙмәтен ойоштороусыларҙың республика кәңәшмәһендә билдәләүенсә, әсәләр һәм сабыйҙарҙың һаулығын һаҡлау һәм нығытыу; әсәләр, сабыйҙар һәм балалар үлемен кәметеү; район-ара перинаталь үҙәктәр эшмәкәрлеген ойоштороу буйынса эш алып барыу; ауырлы ҡатындар мониторингы системаһын киңәйтеү 2013 йылға төп бурыстар булырға тейеш. Бынан тыш, ата-әсәләрҙә балаларының һаулығы өсөн яуаплылыҡ тойғоһон тәрбиәләү һәм сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалау буйынса эш дауам ителәсәк.


Өфөнөң Дим биҫтәһендә яңы микрорайон төҙөләсәк // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nӨфөнөң Дим биҫтәһендә яңы микрорайон төҙөләсәк\n14:24, 17 августа 2012 Сәйәсәт\nБаш ҡаланың Дим районындағы Ухтомский, Дағстан һәм Магистраль урамдары менән сикләнгән территорияны планлаштырыу проекты буйынса йәмәғәт тыңлауҙары көн элгәре район мәктәптәренең береһендә үтте. Унда ҡала Советы депутаттары, ҡала һәм район хакимиәттәре вәкилдәре, проектлаусылар һәм микрорайонда йәшәүсе 170 кеше ҡатнашты, тип хәбәр иттеләр Өфө ҡала Советының матбуғат хеҙмәтенән.\nТыңлауҙарҙа ҡатнашыусыларға тәҡдим ителгән проект кварталды комплекслы үҙләштереүҙе күҙ уңында тота. Унда 9-16 ҡатлы 15 яңы йорт төҙөү планлаштырыла. Проекттың баш архитекторы Ирина Свитская һүҙҙәренсә, үҫешкән инфраструктураның булмауы бөгөн был территорияның төп проблемаһы булып тора. Кварталда почта бүлексәһе, банктар, көнкүреш хеҙмәтләндереү предприятиелары юҡ. Тәҡдим ителгән проект быларҙың барыһын да булдырыуҙы күҙ уңында тота.\nКвартал территорияһында 1200 балаға иҫәпләнгән мәктәп, 140 һәм 180 урынға иҫәпләнгән ике бала баҡсаһын, шулай уҡ спорт комплексын төҙөү планлаштырыла. Унда мәктәп уҡыусылары ғына түгел, микрорайонда йәшәүсе барлыҡ халыҡ шөғөлләнә аласаҡ.\nТорлаҡ йорттар ер аҫты парковкалары менән тәьмин ителәсәк, улар 750 машинаға иҫәпләнгән. Бынан тыш, квартал территорияһында 350 машинаға иҫәпләнгән күп ҡатлы машиналар ҡуйыу урыны төҙөләсәк, йәнә 400 машинаны ер өҫтөндәге парковкалау урындарына ҡуйып буласаҡ.\nИхаталарҙа уйындар һәм балалар ялы өсөн майҙансыҡтар булдырыласаҡ. Яңы йорт фатирҙарының дөйөм майҙаны 65,4 мең квадрат метр тәшкил итәсәк. Кварталда яҡынса һигеҙ мең кеше йәшәйәсәк.\nЙәмәғәт тыңлауҙарында ҡатнашыусыларҙың күпселеге проектты хупланы. Шул уҡ ваҡытта ҡайһы берәүҙәр проектлаусылар менән килешеп етмәй. Мәҫәлән, улар күп ҡатлы парковка урынын алмаштырыуҙы һорай, юғиһә ул «ҡыҙыл линияла» урынлашасаҡ.\nТыңлауҙар барышында барыһыла дөйөм фекергә килде: квартал йәшелләндереү йәһәтенән зыян күрмәҫкә тейеш. Бында йәшәүсе халыҡ үҙенең микрорайонын Өфөлә иң «йәшел»дәрҙең береһе тип иҫәпләй һәм уның шулай булып ҡалыуын теләй.\nПроектлаусылар халыҡтың ҡала төҙөлөшө нормаларына ҡаршы килмәгән барлыҡ тәҡдимдәрен иҫәпкә алырға ниәтләй.\nТеги: ҡала советы,тыңлауҙар


Райондар янғын һүндереү техникаһы алды | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n14 ноября 2019 — 19:20 ГТРК «Башкортостан»\n“Янғын һүндереү һәм ҡотҡарыу хеҙмәттәрен үҫтереү” стратегияһы сиктәрендә янғын һүндереү техникаһы тапшырылды. Тағылма автоцистерналар ауыл биләмәләренә, ә янғын һүндереү һәм ҡотҡарыу машиналары республика янғын һүндереү частарына бүләк ителде.\nИглин районының Урман ауылы халҡы уттың ниндәй ҡурҡыныс афәттәргә килтергәнен яҡшы белә. 2011 йылда бында урынлашҡан хәрби частә янғын сығып, снарядтар һаҡланған келәттәргә тоҡанды һәм шартлауҙар башланды. Урманға республиканың бөтә хеҙмәттәре йәлеп ителде, улар бер-нисә көн дауамында ут һәм янғын эҙемтәләре менән көрәште. Хәҙер ауылдың янғын һүндереү бүлеге “Янғын һүндереү һәм ҡотҡарыу хеҙмәттәрен үҫтереү” стратегияһы сиктәрендә яңы техника алды.\nРайон үҙәгенән алыҫ урынлашҡан ауылдарҙа ведомствоға ҡараған янғын һүндереү бүлектәре юҡ. Белгестәр килеп еткәнсе иң беренсе халыҡ үҙе һәм ирекле янғын һүндереүселәр ут менән көрәшә. Шуға күрә лә ауыл биләмәләренә бөтә ҡоролмалары булған тағылма 17 янғын һүндереү техникаһы тапшырылды.\nАвтоцистернаны бөтә техникаға ла тағып була. Уға йылғанан да, гидрантҡа ла тоташып, һыу тултырырға мөмкин. Иң мөһиме, ҡайҙалыр алып барып түгел, ә ауыл ерендә хеҙмәтләндереү мөмкинлеге бар. Быға тиклем ошондай техника Стәрлетамаҡ һәм Туймазы райондарында тапшырылған. Йыл аҙағына тиклем ирекле янғын һүндереү командалары һәм ауылда урынлашҡан янғын һүндереү деполары 130 автоцистерна һәм машина аласаҡ.\nБашҡортостан етәкселеге халыҡтың именлеген тәьмин итеүгә ҙур иғтибар бүлә. Радий Хәбиров дүшәмбе үткән оператив кәңәшмәләрҙә янғындарҙы булдырмау, үлем осраҡтарын кәметеү, профилактика уҙғарыу һәм янғындарҙы иҫкәртеүсе ҡоролмаларҙы урынлаштырыу мәсьәләһен һәр ваҡыт контролдә тота.\nРадий Хәбиров ҡул ҡуйған “2024-се йылға тиклем Башҡортостандың социаль-иҡтисади үҫеше” стратегияһында хөкүмәт эшмәкәрлеге менән бергә янғын хәүефһеҙлеге тураһында ла әйтелгән. Указ тормошҡа ашырыла башланы ла инде.\nТехника менән тәьмин итеүҙән тыш, ауылдарҙа янғын һүндереү частары төҙөлә һәм сафҡа индерелә. Республиканың төнъяҡ-көнсығыш төбәгендә ҡотҡарыу үҙәге булдырылды. Бынан тыш, янғындарҙы профилактикалау буйынса республика үҙәге ойошторолдо.


← Категория:4 июлдә вафат булғандар\n16:56, 20 май 2022 мәленән һуңғы үҙгәртеүҙәрҙе күрһәт.\nСәғитова Гүзәл Борхан ҡыҙы 14:09 −1183 Akkashka әңг. өл.\nСәғитова Гүзәл Борхан ҡыҙы 13:58 −738 Akkashka әңг. өл.\nСәғитова Гүзәл Борхан ҡыҙы 13:35 −480 Akkashka әңг. өл. (→Биографияһы)\nСәғитова Гүзәл Борхан ҡыҙы 13:33 −1 Akkashka әңг. өл. (→Биографияһы)\nСәғитова Гүзәл Борхан ҡыҙы 13:33 +66 Akkashka әңг. өл.\nСәғитова Гүзәл Борхан ҡыҙы 13:02 −49 Айсар әңг. өл. (күренеште төҙәтеү)\nСәғитова Гүзәл Борхан ҡыҙы 12:51 +1186 Akkashka әңг. өл.\nЯ Сәғитова Гүзәл Борхан ҡыҙы 12:43 +5833 Akkashka әңг. өл. ("'''Сәғитова Гүзәл Борхан ҡыҙы ''' (08.03.1936–4.07.2008), театр актёры. 1959—1995 йылдарҙа хәҙерге Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры актёры. 1961 йылдан СССР-ҙың Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1989). Сы..." исемле яңы бит булдырылған)\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Бәйле_үҙгәртеүҙәр/Категория:4_июлдә_вафат_булғандар ҡабул ителгән


Наркотиктан ҡотолам тимә...\n22 Апрель 2020, 02:15\nБөгөн бөтә ил хәүефле осор кисерё.Тажлы вирус килеп эләкмәҫ тип береһе лә үҙенә гарантия бирә алмай. Ә был сир иң тәүҙә һаулыҡтары ҡаҡшағандарҙы аяҡтан йығырға ғына тора. Мәҫәлән, элекке наркомандарҙың унан ҡотолоуы бик икеле.\nБөгөн бөтә ил хәүефле осор кисерә.Тажлы вирус килеп эләкмәҫ тип береһе лә үҙенә гарантия бирә алмай. Ә был сир иң тәүҙә һаулыҡтары ҡаҡшағандарҙы аяҡтан йығырға ғына тора. Мәҫәлән, элекке наркомандарҙың унан ҡотолоуы бик икеле. Был турала Екатеринбургтағы аноним наркомандар төркөмөнөң ҡатнашыусыһы хәбәр итә. Киҙеү эләктереү сәбәпле, бер нисә кеше яҡты донъя менән хушлашҡан да инде.\nҺуңғы ике аҙнала Мәскәүҙә мин белгән икәү вафат булды, - ти аноним. - Уларҙың береһе алты, икенсеһе - туғыҙ йыл наркотик матдә ҡулланмай ине, әммә ағыу сәләмәтлектәрен ярайһы ғына ҡаҡшатҡан. Тағы ла бер миҫал: бер танышым Испанияла йәшәй ине. Насар ғәҙәттән арынғас, тормошо алға табан тәгәрәне: ғаилә ҡороп тырышып донъя көтә башланы, үҙ эшен асты. Әммә... киҙеү эләктереп дауаханаға эләккән һәм беренсе уколдан һуң уҡ күҙҙәрен мәңгелеккә йомған.\nТөркөмдөң ҡайһы берәүҙәре был хәлде COVID-19 менән бәйле түгел тип иҫәпләй. Шулай ҙа статистика киреһен һөйләй: сәләмәтлеге ныҡ кешеләр генә яңы сиргә ҡаршы тора ала. Ә бөгөнгө наркомандарға килгәндә иһә, уларға һуғыш ни ҙә, сир ни - барыбер. Уларҙы бер генә проблема борсой: төймәләр йә укол булһа - яҡшы, булмаһа - нисек булһа ла табырға кәрәк, сөнки организм таптыра. Тажлы вирустың эргәлә һағалап йөрөүе тураһында улар уйлай тиһегеҙме?


Был аҙнала Рәсәй халҡы Ғаилә, мөхәббәт һәм тоғролоҡ көнөн билдәләне\nБынан 8 йыл элек барлыҡҡа килгән байрамда тырышып донъя көткән, илебеҙ өсөн лайыҡлы ул-ҡыҙҙар тәрбиәләгән ғаилә парҙары тәбрикләнә. Яңауыл ҡалаһында йәшәүсе Нуриевтар тап шундай ғаиләләрҙең береһе.\nКәзә һауыу Рәмил Нуриев өсөн ғәҙәти эш. Ғаилә башлығы бер нисә йыл инде тоҡомло кәзәләр үрсетеү менән шөғөлләнә. Тоҡомло бәрәстәрҙең ҡайһы берҙәрен Рәмил Нуриев сит илдәрҙән алып ҡайтҡан. Нуриевтарҙың ихатаһы зоопаркты хәтерләтә тиһәк тә хаат булмаҫ. 14 төрлө тоҡомға ҡараған тауыҡтар, һирәк осрай торған эттәр. Ҡыҫҡаһы татыу ғаиләлә бер кемгә лә бойоғоп ултырығ аваҡыт юҡ. Балалар аталарына йорт мәшәҡәттәрендә лә ярҙам итә.\nРәмил Нуриев, ғаилә башлығы: «Хайуандарҙы бала саҡтан яраттым. Шуға ла мал табибына уҡып сыҡтым. Йортобоҙҙа тутыйғоштар ҙа,балыҡтар ҙа, эттәр ҙә һәм башҡа хайуандар бар. Эттәр өсөн питомник астым».\nЭштән бушағас Нуриевтар бергә йыйылып күңел аса. Күп милләтле ғаиләлә төрлө телдәрҙә йырҙар яңғырай. Ҡыҙҙары Айдана фортепьянола уйнай.\nАйдана Нуриева, Алина Нуриева: «Тормош иптәшем ярҙамсыл, тырыш кеше. Уның менән танышҡанда Удмуртияла уҡытыусы булып эшләй инем. Яңы йылға мине Ҡарһылыу итеп ҡуйҙылар. Ә ул Ҡыш бабай булды. Шунда таныштыҡ. Атай-әсәйемә ул бик оҡшаны. Бәхетлемен, ғаиләбеҙ татыу».\nШулай итеп Ҡыш бабай менән Ҡарһылыу көндәлек тормоштарын да әкиәт итә алған. Ҙур хужалыҡтың бөткөһөҙ мәшәҡәттәрен дә улар бергә еңә. Мөхәббәтле ғаиләнең һәр көнө күңелле, ваҡиғаларға бай үтә.


Хәбәрҙәр: Рамаҙан айы башланды.\nРамаҙан айы башланды.\nМосолмандарҙың изге айы- Рамаҙан айы башланды. Көньяҡ-Көнсығыш Азиялағы иң ҙур мәсеттә - Джакартаның Истиҡләл мәсетендә меңдәрсә халыҡ намаҙға йыйылды. Барса мосолмандар ҙа ураҙа айында ашау-эсеүҙән тыйылып тора. Ауырыуҙарға, йөклө һәм бала имеҙеүсе ҡатындарға, бәлиғ булмаған бала-сағаға был мәжбүри түгел.\n4 миллиондан ашыу фәләстин да Рамаҙан айын ҡаршы алды. Израилдең оборона министрлығы Газа секторы халҡына Көнбайыш ярҙа йәшәүсе туғандарын барып күрергә рөхсәт итте. Дин тотоусыларҙың хәлеү еңеләйтеү өсөн, сик буйы һағының эше оҙайтылды.\nХевронда йәшәүсе ир һөйләй:\n“Тирә-яҡтағы хәлдәргә, оккупацияла йәшәүебеҙгә ҡарамаҫтан, мин шәһиттәр һәм яралы фәләстиндар тураһында әйтәм, беҙ Рамаҙан айында үҙебеҙҙе бәхетле итеп тойорға теләйбеҙ.”\nУҙған йомала билдәле булыуынса, Израиль Рамаҙан айы осронда Көнсығыш Иерусалимдағы Ғибәҙәтхана тауында урынлашҡан Әл-Аҡса мәсетенә инеүҙе еңеләйтергә вәғәҙә бирҙе.\nКонфликттар туҡталмаған Сүриәнең баш ҡалаһы булған Дамаск халҡы Рамаҙан айы алдынан баҙарҙар, магазиндар буйлап йөрөнө. Бында күптәр граждандар һуғышы шарттарында байрам атмосфераһын тойоу ауыр булыуы хаҡында һөйләй:\n“Дөйөмләшетереп әйтһәк, психологик йәһәттән халыҡ бәхетле түгел. Иҡтисади хәлдәр кешеләргә тәм-том йәки башҡа нәмәләр алырға мөмкинлек бирмәй.”\nРәсәй мосолмандары ла изге Рамаҙан айына керҙе. Ҡайһы бер республикаларҙа ул йәкшәмбе кис, ҡояш байығас башланһа, ҡайһы бер субъекттарҙа, объектив сәбәптәр арҡаһында, 7 июндә башлана.\nОшо изге айҙа Ябраил фәрештә аша пәйғәмбәрембеҙ Мөхәммәткә (с.ғ.с.) илаһи китап - Ҡөрьән индерелә башлаған. Был хәл 610 йылдарҙа Сәғүд Ғәрәбстанында, Мәккә янында булған.


Хыялдағы аҡ карап\n18 Апрель 2020, 10:10\n#Һаҡмар_конкурс_АйратСирбаевҠәҙерле дуҫтар! Беҙҙең барыбыҙ ҙа яратып уҡыған авторыбыҙ - Миңзәлә Сирғәлинаның сираттағы шәп хикәйәһен ҡаршы алығыҙ. Автор кешене вирустан түгел, үҙизоляция барышында яман һүҙҙәрҙән, алама ғәҙәттәрҙән һәләк булыуы тураһында бәйән итә. Сайтҡа инеп, был ғибрәтле хикәйәне рәхәләнеп уҡып сығығыҙ.\nБөттө! Тағы китте! Селпәрәмә үк килмәһә лә, Рәфистән тағы ла хыялы йыраҡлашты! Күңелендә йөрөткән оло аҡ карап, гүйә яр башында ҡарап торған Рәфисте үсекләгәндәй оҙон гудоктар биреп күгелйем диңгеҙ киңлегенә ҡасты. Йоҙроғон ҡаты йомарлаған ир тағы ла теш ҡыҫып аҡ караптың портҡа ҡайтыуын көтөп ҡалды. Оҙаҡҡамы икән сәйәхәте уның? Бер кем белмәй...\nХыял итте Рәфис. Бала сағынан аҡ карапҡа ултырып диңгеҙ гиҙергә хыял итте. Башҡа бер ниндәй ҙә түгел, мотлаҡ аҡ ине уның хыялындағы карап. Малайҙар менән яҙғы гөрләүектә кәмә йөҙҙөргәндә лә, иң сос, иң етеҙ кәмәне эшләргә хыялланды. Тик күпме тырышмаһын, һәр саҡ ул эшләгән кәмә ҡайҙалыр бер уйламаған ергә барып "ҡаҙалып" тиҫтерҙәренең көлкөһөнә ҡалдыра ине. Ҡайын туҙынан оҫта ғына елкәнле катер әтмәлләтеп алып сығып, майыһып та маҡтанған класташы Фәнилдеке кеүек ағайҙарым булһа ине ул тип эстән янды. Шыр апайҙары янында тәтәй ҡусты ғына бит ул. Шулай ҙа һыр бирмәй : "Фии, был ҡағыҙ кәмә нимә инде ул! Күрерһегеҙ әле, мин ысын корабль йөрөтәсәкмен!"- тип танау сөйөп ҡайта ине эстән үҙен йыуатып.\nХыялы һәр саҡ үҙе менән булды уның. Әрмегә алынды, тик моряк булалманы, сик хеҙмәтендә бурыс үтәне. Тимер юл машинисы һөнәрен алып, тәүге рейсҡа сыҡҡанда ла, үҙен диңгеҙ тулҡынын аҡтарған карап штурвалын тотҡандай хис итте. Тик тора бара, ҡайҙалыр офоҡ артында уны теге аҡ карап тауыш биреп саҡыра кеүек ине. Шым ғына бала саҡтан эйәрә килгән хыялына табан юл ярырға уйланы ул. Өйләнеп, ҡала үҙәгенән өй йүнләп алғас, тағы ла күңелле мәшәҡәт - игеҙәк улдары тыуғас, бер аҙ хыял хыял диңгеҙендә ҡалып торҙо. Үҙен йыуатҡандай ап-аҡтан ҡеүәтле машина ла алып ҡараны. Тик барыбер күңелен теге аҡ карап "ҡытыҡланы".\nЙыйынды Рәфис. Тинләп, һумлап йыйынды. Санияһына өндәшмәй хыялына табан юл иғәнәһен йыйҙы. Ваҡыты етер, барыһын да белер ул да, тип уйланы. Саҡрымлап, аҙымлап яҡынланы хыял. Тик...\nЭх! Күп тә ҡалмағайны бит! Бер-ике, уҙа барһа өс айҙан Рәфис сираттағы отпускыһын алыр ҙа, Санияһын ах иттереп аптыратып, алдына йылы яҡҡа юллама алып килеп һалыр, тип уйлағайны. Ана бит эш нисек килеп сыҡты. Бер остоҡ ҡына вирус бар илде аяҡ үрә баҫтырып, ошоғаса бер өйҙә ултырыуҙы белмәгән әзмәүерҙәй ирҙәрҙең ҡулынан эштәрен тартып алып ташлап өйҙәренә бикләп тә ҡуйҙы. Имеш-мимештәргә Рәфис башта ышанманы. Нисек инде тимер юл хәрәкәтен дә сикләп, йә туҡтатып ҡуйһындар, тип уйланы. Хәл ысынлап та бик киҫкен ҡырт ҡырҡты. Ваҡытлыса эшһеҙ генә итмәне, Рәфис менән Санияның ғаилә низағтарына ла сәбәпсе булды ошо вирус.\nОшоғаса иртә таңдан эшкә китеп, эңер төшкәс кенә ҡайтып йөрөгәнгәме, Санияһының мыжыуҙарын әллә ни "яҡын" алып бармай ине Рәфис. Әле карантинға бикләнгәйнеләр, һәр ҡылығының ҡырын яғын табып, этеп төртөп алды ла китте кәләше. Бер ҡараһаң балаларға дәрес эшләшмәйһең ти, ярайым тип шым баш баҫып та ҡараны, барыбер берәй йүрмә табып һүҙ ташланы. Һауыт-һаба йыуғанда ла Рәфис ишетерлек итеп квартира һатып алғандарында ҡайһы яҡ күпме ярҙам итешкәнен хәбәр итеп улына һөйләп ташлаған булды. Шым ғына тыңланы Рәфис, һүҙ ҡыҫтырып оло ғауға тыуҙырырға юл ҡуйманы. Тора бара ҡышҡылыҡҡа итте-картуфты ҡайһы тирәнән алыуҙарын да шутлап отчет яһап ҡуйҙы. Әпәт өндәшмәй ҡалды. Кискә табан диван, стенканың ҡайһы балаһының декрет ялы аҡсаһына алыныуын да "иҫкә төшөрҙө". Сабырлығы әллә һынды:\n— Сания, әллә мине ек күрәһең инде? Ғүмер буйы бот күтәреп тик ятманым да, нишләп балалар алдында бындай "отчеттар" теҙеүең? Ҡасан мин тин һумдар иҫәпләп ултырҙым?- тип һалды.\nБығаса ауыҙ асып һүҙ өндәшмәй килгән Рәфистән бындай уҡ һүҙ көтмәгән Сания иң юғары ҡыҙыулыҡҡа үҙен көйләп, бар зәһәрен сәсеп:\n— Нимә, мин өндәшмәҫ тип уйлағайныңмы? Дөрөҫө шул - квартираға иң күп өлөштө минең әсәм менән атам индерҙе, һинекеләр - шиш! Хатта ейәндәре тыуғас бер килеп күрергә лә эшкинмәнеләр. Ана, ауылыңдағы аушайған өйөңә хужа бул, кәрәкһә! Ә был квартира беҙҙеке! Эшләһәң ни мин дә эшләйем! Кешеләр кешесә ял итә, ил күрә. Ә беҙ? Һинең тапҡаның ней, ашауыңдан да үтмәй, белгең килһә, бирән!- тип сәсрәне.\nКүпме ғүмер бергә иң терәп йәшәп килеп, бөгөнгө көндә үҙ хәләле ауыҙынан бирән исеме алыуға ныҡ сәмләнде Рәфис. Эстә генә "сереңде һатма, һатма әлегә!"- тип кемдер бышылдауына ла ҡарамай:\n— Сания! Белгең килһә, мин бирән түгел! Тинләп, һумлап мин дә ...путевкаға тип йыя инем, -тип өҙөк һүҙ һалды.\nИшеткәненә ышаналмай аңшайған ҡатын, ауыҙ ҡарап тора биргәс, тағы ла "кире" яҡ эҙләп һүҙ атты:\n— Нимәәә? Нишләп мин бығаса бер нәмә лә белмәнем? Бәлки һин ул круизға башҡа берәү менән дә барырға йыйынғанһыңдыр, ә? Йәшертен эшең юҡҡа түгееел, ай-һай юҡҡа ғына түгел! - тип бөтөнләй ярһыны.\nАрыуыҡ ҡына телләштеләр. Күршеләренең ҡаты ғына стена һуғыуы ғына туҡтатты уларҙы. Хәйер, Санияны туҡтатты. Рәфис былай ҙа әллә ни һүҙ ҡыҫтырмай ине. Аранан үткән һалҡынлыҡ, аңлашылмаусанлыҡ барҙа бер ҡыйыҡ аҫтында ҡалыуы ла ауыр. Тик ҡайҙа барһын? Магазин - аптекаға ла моронға кейеп кенә сығырға рөхсәт. Күңел асыу, ял итеү урындары бикле. Үҙенә урын тапмаған Рәфис ҡулына гәзит-журнал тотоп ҡараһа ла, телевизор ҡабыҙһа ла тыныслыҡ табып, гәзиттә - экранда барған хәл - ваҡиғалар эсенә инеп китә алманы. Тырҫ-мырҫ баҫып ул-был яҡҡа үткеләгән Санияһы ла тынысланырға әмәл бирмәне.\nОшоғаса арыуыҡтан ауыҙына алмаған тәмәке көйрәткәһе, берсә һыуытҡыс ишеге кәштәһенән берәй эшкәлек* араҡы сығарып эсеп онотолғоһо килде. Түрбаш яғында улдары менән һөйләшеп сәй эскән кәләшенән табынға саҡырыу көттө. Тик ул булманы. Ете ятып бер төшөнә инмәгән артыҡ йән күрелеүен ауыр кисерҙе ул. Донъяһына һыпырып ҡул һелтәп ташлап сығып китеү уйы ла тыуҙы. Бер талаштым тип ғаилә емермәйҙәр инде, уйла әле Рәфис, тип ине эске тауыш. Барыбер үҙенең кәрәклеген, ошо донъяла үҙ өлөшөң дә барлығын белгерткеһе килде уның. Тик нисек итеп? Рәфистең был йомаҡҡа мәңге башы етмәҫтәй ине. Бер ҡылтайһа аҙналап түгел айлап үсеккән Санияның ҡылығын да яҡшы белә.\nВаҡыт төнгә буйтым буйлаһа ла, Рәфис ҡулына машинаһының асҡысын ғына алып подьезд тышына сыҡты. Нисәнсе көн ҡарлы ямғыр аҫтында тын ҡалып, хужаһын көткән машинаһын асып инеп ултырҙы. Радио ҡабыҙҙы. Тиҙ генә тыныслыҡ алманы. Ҡолаҡ осонда туҡтауһыҙ "һин - бирән! Үҙ өйөңә хужа бул!"- тигән һүҙҙәр яңғырап тик тора ине. Подъезд подвалында урынлашҡан кибеттән һатып алып һемергән һыраһы ла уйҙарын бер юлға һалыр көскә эйә була алманы. Бары градустан күңеле ебеп, тыуған ауылында ҡалған йәтимһерәгән өйө күҙ алдына килде. Берсә мәрхүмә әсәһе, берсә атаһы өндәшә кеүек ине уға. Әллә радионан ағылған башҡортса йыр ҙа булышлыҡ итте, Рәфис рульгә башын терәп бер талай ебеп тә алды.\nКүңеле йомшарып, еңеләйеп, Рәфис кире квартираһына инде. Йоҡо бүлмәһенең ҡыҫыҡ ишеге аша Санияһының:\n— Нимә, һөйәркәң индермәнеме, хөрәсән, һин кемгә хәжәт хәҙер, - тигәне ишетелде.\nМөҙрәүе еткәс урамға ҡыуылып сығарылған бесәйҙәй тойҙо ул үҙен. Йоҙроҡ төйөп һуғыу түгел, бер ауыҙ һүҙ ҙә ҡаршы ташламай һәр әйткәнен үтәп өйрәткән хәләленең был шашып аҙарыныуына яуап таба алмай йоҡоһоҙ төн уҙғарҙы ул. Илде дер һелкеткән, әллә күпме ғүмерҙәр өҙгән вирустан бигерәк, Санияһының көтмәгәндә донъя малы бүлешә башлауы шомлораҡ тойола ине уға.\nАҙнаға ғына тип билдәләнгән карантин икенсе аҙнаһын да ялманы. Эштән саҡырыу көтөп күҙе тонған Рәфис түҙмәне, кәләшенең бер ҙә ипкә килмәүенә эсе бошоп еңелсә кейемдәрен алып ауылына юл алды.\nӨй аша тиерлек буш өйҙәре суҡайған ауыл урамдары ҡаршы алды уны. Шомлолоҡ бында һиҙелмәй. Ҡаланан ныҡ алыҫ ятҡанға халҡы ла ҡәҙимгесә ауылса ғүмер һөрөп ятҡан көнө. Ят бейек аҡ машинаның урам буйлап килеүенә туҡтап ҡарап ҡалған ауылдаштарына Рәфис тә текләй. Һай, онотолған! Аҙмы-күпме, әммә егерме йылллап ғүмер үткән шул был ауылдан ситтә. Ҡайтмағанына ла өс йыл тирәһе барҙыр. Барҙыыр!\nҠасандыр урыҫ ҡапҡалы, семәрле ҡапҡаслы тәҙрәле өй буйтым ергә һеңешеп, әммә үҙ йәмен һаҡлап ҡалғанға маһая биргәндәй ҡаршы алды уны.\nТәҙрә өлгөһөнән эйелеп әсәһе ҡарар ҙа, ауыр ҡапҡаны шығырлата биреп асып атаһы баш һонор һымаҡ тойолдо. Әммә бер кем юҡ, бер кем ҡаршы алмай ине уны. Тегендә лә бер кемгә лә кәрәге бөткәндәй хәҙер. Ямғырға шешенгән ҡапҡа юҡҡа бимазалайһың тигәндәй ауыр ыңғырашып асылды. Ҡар һыуҙары ағып йырғыслағандан ҡалған эҙҙәр бар урам эсен сыбарлаған. Хас та йыйырсыҡлы йөҙ кеүек ине ер өҫтө. Солан ишегендәге тутлы оло йоҙаҡ та һис инәлтмәй туғынын һалды.\nЭске тулҡынланыу менән өй ишегенә үрелде Рәфис. Ҡаршыһына әсәһе, дүрт апайы килеп ҡосаҡ йәйер кеүек ине. Мыйыҡ аҫтынан йылмайып атаһы ҡул һонор һымаҡ күренде. Тик һалҡын, дым еҫе бөрккән өй буш ҡаршы алды уны. Шулай ҙа үҙ бишеге бәүелгән йорт берҙәй яҡын, күңел яраларына ял бирерҙәй тыныслыҡҡа бай ине. Тыштан ҡоро-һары табып мейесенә ут тоҡандырып, урамдарындағы сиртмәле ҡоҙоҡтан ҡомған менән һыу һоҫоп плитәһенә сәй ҡуйҙы. Бала саҡ эҙҙәрен эҙләп һыу буйҙарын да барып ураны. Элеккесә бала саға тауышынан гөрләмәй икән үҙән, һис бер кем юҡ. Малайҙар менән кәмә йөҙҙөргән йылға бөгөлө лә шып - шым. Ҡар һыуы ла хәҙер самалы, элек тау битләүендәге өйҙәрҙең баҙына ингәнсе һыу ҡалҡа ине, шишмәләй генә сылтырай, тип кисәгене бөгөн менән сағыштырып та өлгөрҙө. Оҙон юлдан һыныҡҡан тәне, сәйләп алғас тамам ауырайып әҙерәк ятып алды. Уты күптән өҙөлгән өй эсенә төшә башлаған эңер ҡараһына шәм хәстәрләп ҡуйҙы. Келәт эсендәге торбалы шәм кәрәсинле лә ине.\nБәйләнеш һәйбәт булһа ла, Санияһының уның ҡайҙалығын һорап бер шылтыратмауы ғына йәнен үртәне. Ысынлап та артыҡ йән күрәме икән ни? Бығаса нисек һиҙмәгән һуң Рәфис? Эш тип сабып, хыялындағы аҡ карапҡа юл ярып, икәү ара мөнәсәбәттәрен көйләргә онотолоп киттеме ни әллә?\nЮл һуҡһа ла, йоҡо әҫәре һис эленмәне күҙенә. Мендәрендә ҡырҡ әйләнеп уйламаған уйҙары ла ҡалманы шикелле. Яҙ миҙгеле булһа ла, төнгә ҡарай ер-һыу туңып, өй иҙәненән дә ер һыуығы килеп торғандай ине, Рәфис нисек кенә юрғанын ҡымтып ябынмаһын, барыбер дерелдәтеп өшөттөрөп ҡалтырандырҙы. Тәне түгел, гүйә йәне үҙе әрнеп өшөй ине уның. Машинаһы багажнигында әллә ҡасандан бирле ятҡан ике шешә араҡыны иҫләп сығып индерҙе. Торбалы шәмен яндырып, өҫтәл ситенә кәсә менән шешәһен ҡуйып үҙе лә ултырҙы. Ҡойма ямғырлы көндәрҙә аталары мәрхүм көтөүҙән өшөп ҡайта ла, йылыналмаһа ошолайтып өҫтәл ситенә генә кәсә терәп әсәһенең мейес артында әсегән балынан әҙерәк һемереп ята ине. Юрған осон ҡайырып ҡына атаһының бит йөҙөн күҙәтә ине бәләкәй Рәфис. Атаһы ике кәсәне бушатыуға ике бит алмаһы ҡыҙарып, ауыҙы йырылып йәйелеп киткәнен әле лә хәтерләй. Аҙаҡ арып-талып ҡайтыуына ҡарамай һәр биш балаһын юрған тышынан тупылдатып һөйөп яратып сыға ине. Йоҡлағанға һалышып иркәләй ине Рәфис...\nЭсенә төшкән зәһәр уттан ысынлап та йылынғандай булды. Тәүге кәсәһе йылыныр өсөн булһа, артабанғыларын ни сәбәптән эскәндер, билгеһеҙ. Үҙен яңғыҙ түгел, еңеүсе итеп тойҙо Рәфис араҡы шауҡымында. Бер шешәне йығыуына икенсеһен боҙҙо. Тик таң һыҙылыуға ғына өҫтәлгә башын терәп серем итте. Серем генә итте. Уянды ла, тағы ла бүҫкәк шешәһенә йомолоп зиһенен сыуалтты. Ҡайғырманы, иламаны ла, шулай булырға тейеш һымаҡ күреп, сығып ауылдаштары күҙенә күренеп эсергә эҙләп алды. Аулаҡҡа эйәләүселәр ҙә табылды... Ике генә көнгә, әҙерәк күңел бушатырға тип килгән Рәфис, ауылында дүртенсе көндө лә оҙатты. Кейем элгестә элеүле кәстүме кеҫәһендәге телефон да, "көсө" бөтөүгә иңрәп сипылдап-сипылдап, бер кем ҡулға алмағас өнөн тыҡты. Санияның көнөнә әллә күпме шылтыратып эҙләүен дә "әйтә" алманы шуға ул. Өй һалҡыны ла, өҫтәлдә аш-һыуҙың һығылып тормауы ла иҫен китәрмәне уның. Өшөмәне, асыҡманы ла... Ихлас әңгәмәсе булған, әшнә ауылдаштары булыуы ла еткән ине уға. Хыялды ысынбарлыҡ итергә тип әүәлдән йыйнаған иҫәпте лә, тинләп-һумлап ҡына түгел, меңәрләп "һурҙы". Бала саҡтан хыялында йөрөгән аҡ карабының бөгөн килеп бөтөнләй офоҡ артына инеп, мәңгелеккә тип хушлашып әсе гудок биреүен дә шәйләмәне Рәфис. Шәйләмәне, сөнки ул үҙе лә икенсе тарафҡа юл алырға йыйына ине... Бишенсе көн таңында Рәфисте ап-аҡ тиҙ ярҙам машинаһы ҡала үҙәгенә ашыҡтырып сапты.\nКүк томан араһында аҙашып иҫе инәле-сығалы булып әжәл менән ҡырталашҡан ир дауаханаға барып етмәҫтән үк йән бирҙе. "Ғабдулхаҡтың Рәфисе ҡырҙа эштәй тиҙәр ине ул. Күп булһа анау вирусты йоҡтороп та бында ҡайтып йығылып ятып эскән инде. Аниһа, нишләп бығаса бер ҡайтмаған ?" - тип шыш-быш һүҙ йөрөттө ауылдаштары уның хаҡта.\nБөттө! Китте Рәфис... Яман вирус түгел, алама ғәҙәт уны һәләк итте. Мәңгелек йортҡа оҙатып, ер-һыу булып түгелеп илаған игеҙәк улдарын, әсе үкенестәр менән тереләй янған Санияһының күҙ йәштәрен ул күрмәне. Бала сағынан аҡ карапҡа ултырырға хыял иткән ирҙең ап-аҡ кәфенлеккә ураулы кәүҙәһен дә зыяратҡа Муллахмәт ҡарттың аҡбуҙ аты илтте. Ҡап-ҡара ер ҡуйыны мәңгелеккә үҙенә ул итте уны.\nҠайҙандыр алыҫтан, гүйә Рәфистең хыялы диңгеҙендә йөҙгән аҡ караптың әсе һыҙғырыуылай булып, йөрәктәргә үткәреп әрнеү һалып, бейектән һауанан торналар тубы тауышланып үтте...


Башланғыс синыфтар өсөн яңы белем усағы\nБлаговар районы үҙәге Языков ауылында урындағы урта мәктәптең 1 -4 синыф уҡыусылары йорт туйланы. «Башнефть» компанияһы ярҙамында бина тулыһынса яңыртылып файҙаланыуға тапшырылды\nЯңыртылған мәктәптә тәүге ҡыңғырау. Балаларҙың шатлығы эсенә һыймай. Төҙөкләндерелгән белем усағы яҡты, йылы, заманса. Өсөнсө синыф уҡыусыһы Ләйсән Хәкимова ла дәрескә күтәренке кәйефтә килгән.\nЯзыков урта мәктәбенең башланғыс синыфтарында 418 бала белем ала. Район үҙәгенән тыш бында күрше 4 ауылдан йөрөп уҡыйҙар. Башланғыс мәктәпкә 1937 йылда нигеҙ һалынған. Тәбиғи таштан күтәрелеүенә ҡарамаҫтан ул яңыртыу талап иткән. Йыл ярым эсендә мәктәп тулыһынса төҙөкләндерелгән. Ҡыйығы, тәҙрә-ишектәре алмаштырылған, инженер коммуникациялар һуҙылған.\nБашланғыс синыфтар өсөн айырым спорт залы ла сафҡа инде . Бында физик культура менән шөғөлләнеү, төрлө спорт түңәрәктәре ойоштороу өсөн шарттар заман талаптарына яуап бирә.\nУҡыусыларға тәнәфестә тамаҡ ялғап алыу мөмкинлеге лә бар. башланғыс синыфтарға айырым ашхана төҙөлгән. Туҡланыу өсөн балаларға оҙайлы сиратта торорға кәрәкмәй.\nБашланғыс мәктәп «Башнефть» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең социаль программаһы ярҙамында төҙөлгән. Нефтселәр ошо маҡсатта 91 миллион һум аҡса йүнәлткән. Артабан да республика район-ҡалаларында мәғариф, мәҙәниәт һәм спорт объекттарын төҙөү һәм яңыртыуға үҙ өлөшөбөҙҙө индерәсәкбеҙ тип билдәләй компания вәкилдәре.\nМәктәп һәм мәғариф усаҡтары төҙөлөшөн белгестәр йыш ҡына киләсәккә капиталь һалыуҙарға тиңләй. Ысынлап та, йәш быуын сифатлы белем алған осраҡта ғына, иҡтисади алға китеш тураһында һүҙ йөрөтөргә мөмкин. Нефтселәрҙең социаль яуаплылыҡҡа нигеҙләнеп, инфрастурктураны заман талаптарына ярашлы үҙгәртеп ҡороуға көс һалыуын иҫәпкә алғанда, компания етди ынтылыш алдында.


Сүпләмәгән ер генә таҙа була\nБөгөн баш ҡалала тирә-яҡты таҙартыу буйынса өмә үтте. Санитар таҙалыҡ айлығы сиктәрендә ойошторолған экологик акцияла тәбиғәт торошона битараф булмаусылар, төрлө предприятие, ойошма хеҙмәткәрҙәре, студенттар ҡатнашты.\nШәмбе иртәһе юғары уҡыу йорттары студенттары өсөн күңелле көй һәм яҡшы кәйеф менән башланды. Эшкә тотонор алдынан ҡыҙҙар һәм егеттәр йыйыштырыласаҡ территорияны билдәләне. Башҡорт дәүләт университеты студенты Айрат Юлгилдин кешеләрҙең тирә-яҡ мөхитте һаҡһыҙ бысратыуына тыныс ҡына ҡарай алмай. Дуҫтары менән берләшеп ул ҡаланы сүп-сарҙан таҙартыусы ирекмәндәргә ҡушылған.\nАғиҙел буйында аяныслы күренеш. Ял итеүселәрҙән һуң яр сите сүплеккә әүерелгән. Бер нисә квадрат метр майҙандан ғына тиҫтәләп тоҡ сүп-сар йыйыла. Йәштәр зарланмай - үҙ миҫалында улар башҡаларҙы ла өмәгә, иң мөһиме, тирә яҡты һаҡлауға йәлеп итергә теләй.\nСанитар айлыҡ 10-сы октябргә тиклем дауам итә. Был осорҙа юлдар төҙөкләндерелә, ҡала урамдары, йылға буйҙары ҡыйҙан таҙартыла.\nӘ бына Николай Кушнир өмә ойошторолғанын көтөп ятмай. Пенсионер һәр иртәһен кеше ҡалдырған ҡыйҙы йыйыуҙан башлай. Урман булһынмы, йылға ярамы, ҡайҙа барһа ла 80-де үткән уҙаман таҙалыҡ өсөн көрәшә.\nХәрәкәттә бәрәкәт. Файҙалы шөғөлө ярҙамында ир йөрәк сиренән арынған. Табиптар уға йышыраҡ хәрәкәт итергә ҡушҡан. Күнекмәләр урынына ул тирә-яҡты таҙартыуҙы һайлаған. Тәненә-сихәт, йәненә рәхәт тапҡан шөғөлө башҡаларға ла өлгө булып тора.\nЯрты көн эсендә - тонналап сүп. Йәштәр йәшәгән мөхиткә хужаларса ҡараш кәрәклеген үҙ өлгөһөндә иҫбатланы.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ҠУНАҠТАР МИЛЛИ КОЛОРИТТЫ ТОЙОРҒА ТЕЛӘЙ - 2016 - Мәҡәләләр\nҠУНАҠТАР МИЛЛИ КОЛОРИТТЫ ТОЙОРҒА ТЕЛӘЙ\nӨфөгә сит төбәктәрҙән һәм хатта илдәрҙән ҡунаҡтар йыш килә. Улар республиканың баш ҡалаһына яңы күҙлектән сығып ҡарап үҙ баһаһын бирә, Өфө тураһындағы фекерҙәре менән уртаҡлаша. Ошондай ҡунаҡтарҙың береһе, Мәскәү ҡалаһынан махсус рәүештә Өфөнө ҡарарға килгән Максим СЕЛИВАНОВ үҙенең тәьҫораттары менән уртаҡлаша.\n- Дөрөҫөн әйткәндә, Өфөнө килеп күреү тураһындағы хыялым күптән бар ине. Ә уҙған йылдың йәйендә Өфөлә бөтә донъя кимәлендәге сараларҙың уҙыуы был уйымды көсәйтте генә. Рәсәйҙең бихисап ҡалалары араһында нәҡ Өфөнө төрлө ил башлыҡтарын, сәйәсмәндәрен, вәкилдәрен ҡабул итерлек лайыҡлы ҡала итеп тапҡандар икән, был тиктомалдан түгелдер. Шуға күрә әлегә тиклем кисектерә килгән ниәтемде тормошҡа ашырыу өсөн ялдарымдың береһендә Башҡортостандың баш ҡалаһына остом.\nЫсынлап та, Өфө самолеттан килеп төшкән ыңғайы әсир итерлек ҡала булып сыҡты. Аэропорттың ҙурлығы, таҙалығы, күркәмлеге, хеҙмәткәрҙәренең итәғәтле һәм әҙәпле булыуы күңелгә ятты. Бина эсендәге урындағы мәҙәниәтте, тарихты сағылдырған төрлө сувенир киоскаларының урынлашыуы ла яҡшы тойғолар уятты. Ҡапҡылап алыу урындарының таҙа, аш-һыуҙары тәмле булыуы ла тик ыңғай фекерҙәр тыуҙырҙы. Балалы пассажирҙар өсөн дә бөтә уңайлыҡтыр тыуҙырылған. Ғөмүмән, аэропорт тураһында тик яҡшы һүҙҙәр әйтергә мөмкин.\nКешеһе бик күп, һауаһы тынсыу Мәскәүҙән Өфөгә килеп эләгеүсе үҙен бөтөнләй икенсе донъяла кеүек хис итә. Бында нисектер тормош та һалмағыраҡ аға кеүек, кешеләр ҙә ихтирамлыраҡ, күк йөҙө лә асығыраҡ. Шулай ҙа бында ла төҙөлөштөң күп булыуы яҡын киләсәктә Өфөнө лә Мәскәү кеүек үк яҙмыш көтәме икән, тигән уйҙар тыуҙыра. Әле миңә иркен урамлы, таҙалығы махсус кешеләр һәм, иң мөһиме, урындағы халыҡ тарафынан һаҡланған ҡала буйлап йөрөү мөмкинлеге тейҙе. Ләкин халыҡтың көндән-көн күбәйеүе тығыҙлыҡҡа ғына алып килмәй, ә экологик яҡтан да бәкәлгә һуға. Ошо йәһәттән республика һәм ҡала етәкселеге төрлө төҙөлөштәрҙең нисек атҡарылыуын ҡаты контролдә тоталыр, тип ышанғы килә. Ниндәй ҡалаға барһам да урындағы музей, картина галереяларын, күргәҙмә залдарында булырға тырышам. Ә Өфө халҡы ошо йәһәттән үҙенең ни тиклем бай икәнлеген аңлаймы икән? Бындағы кеүек музей, галереяларҙы бүтән ерҙә осратып та булмай. Башҡортостан Республикаһының милли музейы, С. Т. Аксаковтың һәм М. Ғафуриҙың мемориал йорт-музейҙары, Ш. Хоҙайбирҙин музейы һәм башҡа ошондай урындарҙың әһәмиәте һәм мөһимлеге аңлатып бөткөһөҙ. Ә төрлө картина галереяларында осратҡан эштәргә хайран ҡалдым. Ниндәй талантлы, һәләтле кешеләргә ғүмер бирә башҡорт ере!\nӘлбиттә, ике көн эсендә ҡаланың бөтә райондарын да күрергә насип булманы. Шулай ҙа булған урындарымдан сығып һүҙ йөрөткәндә, ҡаланың төҙөклөгө күҙгә ташлана. Ләкин барлыҡ ҙур ҡалаларҙағы кеүек үк аҙым һайын бер үк төрлө магазиндарҙың, япон һәм башҡа сит ил ашамлыҡтарын тәҡдим итеүсе, пицца, фастфуд кеүек аҙыҡтар һатылған урындарҙың күп булыуы Өфөнөң үҙенсәлеген бер аҙ кәметә. Шул уҡ ваҡытта менюларында урындағы милли ашамлыҡтар булған ресторандарҙың әҙ икәнлеген билдәләп үтмәйенсә булмай. Ә бәләкәйерәк кафе һәм тиҙ ҡапҡылап сығыу урындарында башҡорт милли аштарын осратыуы бөтөнләй ауырға төшә. Дөрөҫөн әйткәндә, ундай кафеларҙы хатта осратманым. Минеңсә, Башҡортостандың баш ҡалаһына ҡунаҡтар нәҡ милли аш-һыуҙы тәмләп ҡарау, урындағы милли колоритты тойоу өсөн юллана.\nҠайҙа ғына барһам да, ундағы транспорт йөрөшөн, маршруттарҙың расписаниеһын баһалайым. Өфөләге йәмәғәт транспорты мәсьәләһе тулыһынса хәл ителгән, тип әйтмәҫ инем. Бигерәк тә киске сәғәттәрҙә көндөҙ күпләп йөрөгән маршрут автобустар юҡҡа сыға. Мәҫәлән, шәхсән үҙем киске ун берҙә Ленин урамындағы бер туҡталыштан Телеүҙәккә барыу өсөн ярты сәғәт автобус көттөм. Ә Дим биҫтәһенә сығырға теләүсе пассажирҙар мин килгәндә лә тора инеләр, минән һуң да автобус көтөп ҡалдылар. Ни өсөн дәүләт һәм шәхси автобустар расписаниеһын көндөҙгө һәм киске сәғәттәрҙә бер үк режимда йөрөрлөк итеп төҙөмәҫкә? Ҙур ҡалала йәшәүселәрҙең көндөҙгө сәғәттәрҙә генә түгел, ә эштән һуң да бараһы ерҙәре табылып ҡына тора.\nИке көн эсендә туплаған тәьҫораттарым ошоларға ҡайтып ҡала. Өфөгә килгән башҡа кешеләрҙең дә бындағы ихласлыҡ һәм матурлыҡтан тәьҫоратланып ҡайтыуына шикләнмәйем.\nЯҙылған: 11.01.16 | Ҡаралған: 702


Шәшке тун » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Рухиәт » Шәшке тун\nШәшке тун 25.04.2018 // Рухиәт\nАш бүлмәһендә дөбөр-шатыр килгән тауышҡа уянып киттем. Бәй, был ни хәл булыр?! Бөгөн 8 Март түгел дә инде. Газ плитәһе тирәһендә бүтән көндә минән башҡа эт тә йөрөмәй. Ярай әле, эшкә барып, аҙ булһа ла хәл алып ҡайтам...\nАптырап, аш бүлмәһенә сыҡһам, ирем өҫтәл әҙерләп йөрөй.\n– Әйҙә, ултыр, йәнкиҫәгем, сәй әҙер. Хәҙер балаларҙы ла уятам, – ти был, юхаланып.\nШунан ғына кистән асыуланышып, һуңынан бер көнгә өйҙәге эштәрҙе алмашып башҡарырға һүҙ ҡуйышыуыбыҙ иҫкә төштө. Имеш, ир түҙмәһә, миңә шәшке тун алып бирергә тейеш...\nӘ миңә бөгөн лафа! Кем ир-ат эшенән ҡурҡһын инде?! Тиҙ-тиҙ генә ҡапҡылап алдым да мал ҡарарға сығып киттем. Биш минуттан урап индем дә:\n– Ҡайҙа, берәй тәмле нәмәң бармы, аппетит асылып китте, – тигән булам.\n– Бәй, әле генә өҫтәл янынан торҙоң бит.\n– Һуң, ир-ат эше һиңә табаҡ-һауыт йыуыу түгел дәбаһа, энергия талап итә. Давай, живо ғына ашат мине!\nТамаҡ ялғап алғас та, ирҙән күрмәксе, телевизор тоҡандырҙым. Ял көнө булғас, рәхәт, эшкә бараһы юҡ, кинәнеп ятам этлек уйлап! Ул шайтан тартмаһынан нимәләр генә күрһәтмәйҙәр! Был тиклем ҡаты “эштән” тағы ҡарын асҡандай булып китте. Бик важный ҡиәфәт менән сығып ултырҙым аш бүлмәһенә.\n– Хәҙер, хәҙер, йәнкиҫәккәйем, ашҡа картуф һалам да, – ти был.\n– Нисек инде аш? Бөгөн ял көнө бит. Затлыраҡ ризыҡ әҙерлә! Бәлешме, мантымы шунда! – тим, асыулы ҡиәфәт сығарып.\n– Ярай, улары кискә булыр, әлегә аш та ярап торор!\nҮҙемдең бөгөн ир ролендә икәнде иҫкә төшөрөп, мал ҡарарға сыҡмаҡсы инем, өлкән улым туҡтатты:\n– Әсәй, һин нимә, минең эште лә башҡарырға булдыңмы әллә? Төшкөлөккә малдарҙы мин ашатам, эсерәм бит!\n– Ярай, – мин әйтәм, – аҫтарын булһа ла алырмын.\n– Юҡ, әсәй, һарайҙы көн дә үҙем таҙартам! – ти икенсе улым.\n– Ярай һуң, ҡар көрәй торормон, – тип ныҡышам, эшһеҙлектән ыҙалап.\n– Әсәй, атай була белмәйһең, ул был ваҡытта аҙыраҡ серем итеп ала торғайны! – ти малайҙар.\nҠара һин уны, бездельник! Ә мин шуны бер ҙә иҫкә алмағанмын... Йоҡом килмәһә лә, диванға һуҙылып төштөм.\nИптәшемә ауыр булды: табаҡ-һауытты йыуҙы, өйҙө йыйыштырҙы, ҡош-ҡортҡа ем биреп инде. Шунан, эше бөткән кешеләй, минең янға ятмаҡсы ине лә, иҫкәртергә тура килде:\n– Йәкшәмбе көн иҙәндәрҙе йыуып ала торғайным, оноттоңмо әллә?\n– Ярай, иртәгә йыуырһың әле.\n– Юҡ инде, һүҙеңдә тора бел. Бар, бар, ҡатындар көпә-көндөҙ йоҡо һимертмәй!\nЙоҡонан уянғанда иҙән тап-таҙа ине. Аш бүлмәһенән малайҙарҙың тауышы ишетелә:\n– Атай, торт бешер әле.\n– Һеҙ нимә? Ниндәй торт?!\n– Атыу бауырһаҡ әҙерлә!\n– Иртәгә әсәйегеҙ бешерер, бөгөнгә түҙегеҙ, үҙегеҙгә шәп уйын дискы алып ҡайтып бирермен!\n– Әһә, – мин әйтәм,– килешеүҙе боҙаһыңмы, балаларҙы подкупаешь? Минең ҡыҫтыбый ашағы килә! Живо!\n– Һуң ҡалайтып бешерәйем? Ҡамырын да баҫа белмәйем бит, – ти был, күҙҙәремә инәлеп ҡарап.\n– Нисауа, өйрәнерһең! Бер кем дә белеп тыумай. Интернеттан ҡара!\nТыңламай ҡайҙа барһын, мин ихатала юҡты бушҡа ауҙарып йөрөгәнсе өйөп ҡыҫтыбый бешереп ҡуйған, үҙе онға батып бөткән, тирләп-бешеп минһеҙ генә сәй һемерә.\n– Һин нимә, эше бөткән кеше кеүек, йәйелеп китеп сәй эсеп ултыраһың? Әллә һинең урынға керҙе мин йыуыр тиһеңме? – үҙенә оҡшатып ҡырыҫ булырға тырышам.\n– Ярай, икенсе аҙнала йыуырһың әле. Эштән күп нәмә юҡ, хәлдән тайҙым!\n– Үҙем йыуырмын әтеү, тик һиңә ул ваҡытта кәшәлүгеңде бушатырға, шәшке тун алырға тура килер! – тим, ҡыуанып.\nЭй тыз-быз килеп йөрөй был. Йылытырға һыу ултыртты. Бер аҙнала тауҙай йыйылған керҙе өйөп ҡуйҙы. Ә-ә-ә, тәтәйләнеп көн дә ап-аҡ күлдәк кейеп йөрөргә яратаың, бына шуларҙы ағартып ҡара әле. Автомат йыуғыс алып биргәндәй, “һин ҡарап ҡына тораһың, машина үҙе йыуа”, тип йәнгә тейә инең, хәҙер рәхәтен күр инде!\nӘллә юрамал, әллә ысын, ҡасан ниндәй керҙе һалып әйләндерергә икәнде һорап башты ҡаңғыртып бөттө. Уф, үҙем генә тотонһам, мең артыҡ булыр ине. Ярай әле, шул саҡ телевизорҙан комедия башланды. Эй ҡысҡырып көләм, йәнәһе, уның да йәненә тейәм. Ну, ир ҙә бирешмәй, барыбер йыуып бөттө! Вәт, һаран! Ғәзиз ҡатынына тун алмаҫ өсөн керенә тиклем үҙе йыуҙы! Минең дә бирешке килмәй, нисек тә сығырынан-сыҡҡансы йәненә тейергә тырышам:\n– Ҡайҙа, киске ашың әҙерме, асыҡтырҙы, – тим.\n– Һин нимә, мине үлтерергә булдыңмы әллә? Саҡ керҙе элеп индем. Ниндәй бер туҡтауһыҙ тығыныу ул? Бешер ҙә аша! – тип, ниһайәт, туҙынып китте йәнкиҫәгем.\n– Ярай, нимәгә шул тиклем ҡыҙаһың, хәҙер берәй тәмлекәс бешерәм.Тик һиңә шәшке тун алырға тура килер. Әле төнгө бергә тиклем байтаҡ эш бар.\n– Һин нимә, будильнигыңды ла ишетмәй иҙрәп йоҡлап ятаһың?! Тор! Ҡарын асты, берәй тәмле нәмә бешер! Ял көнө бит бөгөн, эшең күп, ҡасан бөтөрөрмөн тиһең?! Әллә һинең эште мин үтәр тип ятаһыңмы?!\n– Шәшке тун...\n– Нимә, һаташаһыңмы әллә? Ниндәй шәшке тун? Әнә, күфәйкәңде кей ҙә һыйырыңды һау, быҙауың да ас.\n– Бөгөн һин... минең урынға... Шәшке тун...\n– Уян, тиҙәр һиңә! – Иремдең зыңлап торған тауышы йоҡомдан уятты.\nИх, шәшке тунлы булдым тигәндә генә... Ә төш шундай шәп ине...\nАвтор: Ләлә АБЗАЛОВА-ХӘСӘНОВА.


2021 йылда аныҡ билдәләнгән түләү күләме 6044,48 һум тәшкил итте. Тимәк, ауыл ерендә йәшәгән һәм әле эшләмәгән пенсионерҙарға ауыл стажы өсөн 1 511,12 һум күләмендә өҫтәмә түләнә. Өсөнсө төркөм инвалидлығы буйынса страховка пенсияһы алғандарға айына 755,56 һум күләмендә өҫтәмә тейеш. Ауыл стажын билдәләгәндә малсылыҡ, үҫемлекселек һәм балыҡсылыҡта мәшғүллек шарты менән колхоз, совхоз һәм башҡа ауыл хужалығы предприятиеларындағы эш иҫәпкә алына. Ауыл пенсионерҙарына аныҡ билдәләнгән түләүҙе арттырыу, пенсия эшендәге документтарға таянып, ғариза яҙмайынса ла башҡарылды. Әгәр пенсионер ауыл стажы өсөн түләүҙе арттырыуға хоҡуғы бар тип иҫәпләһә, Пенсия фондының урындағы бүлексәһенә тейешле документтары менән мөрәжәғәт итә алды.\n2020 йылдан ауыл стажына өҫтәмә алыу өсөн ғариза яҙырға кәрәк. Стажды раҫлаған документтарҙы Пенсия фондының урындағы бүлексәһенә илтеү мотлаҡ.\nБындай өҫтәмәне Рәсәй Хөкүмәте раҫлаған етештереү, һөнәр, вазифа һәм белгеслектәр исемлегенә ингән һөнәрҙәр буйынса эшләгән пенсионерҙар ҙа ала.


Өфө трикотаж фабрикаһы ир-егеттәргә һәм уҡыусыларға яңы кейем әҙерләй // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфө трикотаж фабрикаһы ир-егеттәргә һәм уҡыусыларға яңы кейем әҙерләй\n12:50, 2 марта 2010 Йәмғиәт\nӨфө трикотаж фабрикаһы быйыл мәктәп формаһы коллекцияһын яңыртты һәм тәүге тапҡыр ир-егеттәр кейеме линияһын сығара башланы. «Башинформ» агентлығына предприятиенан хәбәр итеүҙәренсә, әле тауарҙың беренсе партияһы һатыуға сығарылған.\nМәктәп формаһы коллекцияһына күлдәктәр, сарафандар, джемпер, юбкалар, водолазка, жилет, свитер, төрлө фасондағы салбарҙар ингән. Изделиеларҙы тегеүгә «шотландка» һәм «ярым йөн ҡатыш» кеүек уңайлы трикотаж тауарҙар, ә водолазкалар өсөн вискоза ҡулланылған. Төҫтәр гаммаһында күк, аҡ, ҡара һәм һоро төҫтәр өҫтөнлөк итә.\nӘ ир-егеттәр серияһына килгәндә, бында күк, ҡара һәм һоро төҫтәр оҫта яраштырылған алты моделдәге джемпер һәм жилеттарҙы күрергә мөмкин. Яңы линия өсөн дизайнерҙар ярым йөн трикотаж тауар ҡулланырға ҡарар иткән.\n«Өфө трикотаж фабрикаһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең коммерция директоры Людмила Байбуринаның әйтеүенсә, апрелдә йәйге коллекция сығарыла. Унда Италияла етештерелгән юғары сифатлы сүстәр һәм мамыҡ ҡулланылған.\nТеги: сәнәғәт, Өфө трикотаж фабрикаһы


Республикала ауылда йәшәүселәргә селтәрле газға тоташыу өсөн субсидия бүленә\n4 Июнь 2019, 16:23\nБашҡортостан властары ауыл халҡына газ үткәргестәргә тоташыуға субсидиялар йәки сертификаттар бүлергә ниәтләй. Улар ғаиләләргә сығымдың бер өлөшөн ҡапларға тейеш. Республика Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров бөгөн Хөкүмәттәге оператив кәңәшмәлә ошо хаҡта белдерҙе.\nӨФӨ, 2019 йыл, 3 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.\n«Беҙ ауылдарға газ индерәбеҙ, ә халыҡ тоташа алмай, сөнки хаҡы – 100 мең һумдан ашыу. Рәсәйҙең башҡа төбәктәрендәге тәжрибә менән танышып сыҡтыҡ. Мохтаждарға ошо эштәрҙе башҡарыуға субсидия йәки сетификат рәүешендә ярҙам күрһәтергә әҙербеҙ», – тип билдәләне төбәк етәксеһе.\nӘлеге ваҡытта Хөкүмәт ихаталар буйлап тикшереүҙәр уҙғарылған муниципалитеттарҙан мәғлүмәт йыя. Яҡынса 3,5 мең хужалыҡ ошо льготанан файҙаланырға әҙер булыуын белдергән дә инде. Республиканың Хеҙмәт министрлығы субсидиялар биреү тәртибен һәм уларҙы алырға хоҡуҡлы граждандар категориялары исемлеген әҙерләй.