Rusangu ra Mwom: Disambishil dia Uzwendj—Nsudiel ya Wimpich | Samuel Herd\nDisambishil dia Uzwendj—Nsudiel ya Wimpich\nArilondin kudi Samuel Herd\nNavadikina mu kachikumbu kakemp ka mbau mu musumb ukemp utazukinau anch Liberty, mu Indiana, mu États-Unis. Anvaj am ading ni mwan ikundj ni an amband aad chisu navadika. Kupwa, maku wavala kand ancham amakundj aad ni mwancham mband umwing.\nKachikumbu kakemp ka mbau navadikina\nPA CHISU nading ku shikol, kwikil yom yivud yaswimpa. Ambay a ku shikol wasambisha nau kwilej muvu wa kusambish awiy kand wapwisha nau shikol muvu wa nsudien. Chawiy washikena kwijik majin ma antu avud mu musumb, niyau akwijika ey.\nNading mwan pakach pa an sambwad ni nileja mudimu wa kudim panading nsand\nMu musumb wa Liberty mwading antu adimina nakash ni mbut jadimangau nakash wading kabak. Chisu navadika, tatuku wamusadinang muntu umwing mu chir chend. Panading nsand, nileja kwendish trakter ni kusal kand midimu yikwau ya chir.\nTatuku kadingap nsand chisu navadika. Wading ni mivu 56 ni maku wading ni mivu 35. Pakwez tatuku wading uchikwet usu ni ukash wa mujimbu uwamp. Wakatang kusal midimu ya usu ni wayifundisha anend awonsu kukat mudimu mudi ndiy. Kadingap ni nfalang jivud, pakwez watwinkisha chikumbu cha kushakam, masun ma kudjal ni yakudia yiwanyidina. Wasutishang yisu yivud pamwing niyetwetu. Tatuku wafa ni mivu 93. Chad maku wafa ni mivu 86. Kwikil ap umwing wamusadina Yehova. Pakwez, mwanamakwam umwing ikundj wikala mukurump wa chikumangen ushinshamena kudiosh mu muvu wa 1972.\nMIVU YAM YA WINSAND\nMaku wading ukatin yom ya relijon nakash. Watutwalang Diarubing diawonsu mu egliz wa Baptiste. Panading ni mivu 12, natesha kapamp ka kusambish piur pa mafundish ma Usatu. Chawiy namwipula maku anch: “Chad mutapu ik ukutwishay Yesu kwikal Mwan ni Tatuku pa chisu chimwing?” Nivurikin maku wangakula anch: “Mwanam, udi ujindj. Tukutwishap kwetu kutesh yom yiney.” Chom chinech chading kand ujindj kudi am. Pakwez, pinawanyisha mivu 14, ambatisha mu kawit ka pol. Anwuchika mu mem tupamp tusatu, kakusambish mu dijin dia Tatuku, kakwau mu dijin dia Mwan ni kansudiel mu dijin dia spiritu utumbila!\n1952—Panading ni mivu 17, kurutu kwa kuya mu usalay\nPanading ku sekonder, nading ni murund nam wading boxer ni wankasikesha kwilej box. Chawiy nasambisha kwiyijidish ni nikala mu chisak cha antu in kusal box chitazukinau anch Golden Gloves. Nadingap kuwin nakash, chawiy kupwa kwa matend makemp, nalikap. Kupwa, antazuka mu chisak cha amasalay a États-Unis ni antuma mu Allemagne. Panasadinang mu chisak chinech, amakurump am antuma kwilej shikol ya usalay mulong atonga anch nikutwish kwikal ntakel muwamp. Akata anch usalay wikala mudimu wam. Pakwez, nakatap kudandamen mu mudimu wa usalay, chawiy panapwisha mudimu nitiyina kusal mu mivu yaad, nalika usalay mu muvu wa 1956. Chisu chikemp kupwa kwa yiney, nibomba ni chisak chikwau.\n1954-1956— Nasala mivu yaad mu chisak cha amasalay a mu États-Unis\nKUSAMBISH KWA MWOM USU\nKurutu nileja uyakin, nading ni chitongijok chiyimp piur pa mutapu ufanyidinay kwikal muntu ikundj. Nading nikatin kusal yom nimena mu mafilim ni kudi antu ading anyingumukina. Natongang anch amakundj ading kulond piur pa Bibil kadingap kamu amakundj akin. Pakwez nasambisha kwilej yom yimwing yaswimpa mwom wam. Dichuku dimwing, panading kwendish motak wam uwamp usuz mu musumb, ayangadim aad anlapa chikas mulong wa kuya kudi awiy. Ading ampanyend a ikundj wamwata yayam mband. Ayangadim inay aad ading Atuman a Yehova. Pakur natambula Chinong cha Kalam ni Réveillez-vous ! kudi ayangadim inay, pakwez natonga anch Chinong cha Kalam chading chikasiken kutesh. Pakwez pa chisu chinacha, antazuka kuya ku Dilejan dia Buku dia Chikumangen, chikumangan chikemp chasalangau mulong wa kwilej Bibil ni chikumangan chinech achisadinang mu chikumbu chau. Nayileja anch nikutong bil. Asipaku ni angipula anch: “Watukan kal anch ukwez?” Nayakula anch: “Nikwez.”\nNanenganana kulond mwamu, pakwez natonga anch nifanyidinap kulik kuwanyish kushilamu kwam. Chawiy urel winawa naya ku chikumangan. An akemp awiy anshimwokisha nakash. Ading ij yom yivud nakash piur pa Bibil! Ap anch nayangang Diarubing diawonsu mu egliz ni maku, nading kwamu nij yom yikemp piur pa Bibil. Pa chisu chinacha nakata kamu kwilej yom yivud, chawiy nitiyija kwinfundish Bibil. Chom chimwing chakusambish nileja chading anch dijin dia pakampwil dia Nzamb mwin Dikand Diawonsu didi Yehova. Mivu ya kwinyim, panamwipula maku piur pa Atuman a Yehova, wangakula kwend anch: “Ah mwanam, amwifukwidin kwau ikundj umwing ipal utazukinau anch Yehova.” Pakwez pinapa niyova anch mes mam maburik kal!\nNaya kurutu mau mau, mulong nijika anch natan kal uyakin. Mwi Ngond wa 3 muvu wa 1957, angond chidivu kupwa kwa kuya kapamp ka kusambish ku chikumangan, natambula dibatish. Yaku yam yaswimpa. Nikwet musangar nakash mulong nileja yifundishinay Bibil piur pa kwikal ikundj wakin. Yesu wading ikundj uwanyidina. Wading ni usu nakash ni ukash kusutamu amakundj awonsu. Pakwez kiyandjikap mu yom ya matend. Ndiy ‘witiyina kumuzengola,’ mudi mutapu wasambelau kulejan. (Isay 53:2, 7) Nileja anch in kwilej akin a Yesu ‘afanyidin kwikal adumukina kudi antu awonsu.’—2 Timote 2:24.\nNasambisha mudimu wa uchibol mu muvu wa 1958. Pakwez nafanyina kwimik mudimu winou mu chisu chikemp. Mulong wak? Nakwata mupak wa kumwat Gloria, changadim umwing pakach pa ayangadim aad antazuka ku dilejan dia buku! Kand kal ninanap mulong wa mupak winou. Gloria wading mudi usang wa usey nakash ni udandamedin kwikal mwamu nlel. Kudi am, ukwet usey upandakena kusutamu kamang wa usey nakash, ni nikwet musangar mulong namwata! El akulejany amboku pakemp mwamu piur pend:\n“Nading ni anamakwam amakundj nau amband 16. Maku wading Kaman ushinshamena. Wafa panading ni mivu 14. Kupwa kwa rufu ra maku, tatuku wasambisha kwilej Bibil. Mulong twadingap kand ni maku, tatuku wambamba yom kanang ni mukurump wa shikol. Yayam mband wading mu kalas ka nsudiel ku sekonder, chawiy Tatuku wipula anch am ni yay tukutwish kuyang ku shikol machuku mashalijadina. Mwamu, umwing wa pakach petu ukutwish kushal ku chikumbu mulong wa kuyilam an akemp. Twafanyina kand kudia yakudia mu dijuku chisu chikudiokalay Tatuku ku mudimu. Mukurump wa shikol witiya ni twadandamena kusal mwamu djat ni papwishinay yay shikol. Twileja Bibil ni majuku maad ma Atuman ni an 11 pakach petu ikal Atuman a Yehova. Nasangera nakash mudimu wa kulejan ap anch nading mwin usany nakash. Nfumwam Sam, wankwasha nakash mu mivu yivud.”\nAm ni Gloria twatijana mwin Ngond wa 2 muvu wa 1959. Twasangera kusal pamwing mudimu wa uchibol. Mwin ngond wa 7 wa muvu winawa, twita mulong wa kusadin ku Betel. Twading tukatin kusadin ku biro mujim wa pa mangand mawonsu. Mukadivar mukatish, Simon Kraker, watwipula yipul kanang. Watuleja anch Betel kitiyijinap antu atijadina pa chisu chinacha. Twadandamena kukat kusadin ku Betel, pakwez chita mivu yivud mulong wa kututazuk.\nTwafunda mukand ku biro mujim wa pa mangand mawonsu ni twita mulong wa kututum mu teritwar mwadinga maswir ma in kulejan. Atuleja ndond tufanyidina kuya: Pine Bluff, mu Arkansas. Machuku minama, kwading kwau yikumangen yaad mu Pine Bluff. Chikumangen chimwing chading nau in kulejan ayindel ni chikwau cha in kulejan ajal. Atutuma mu chikumangen cha antu ajal, mwading in kulejan 14.\nMILONG YIDIOKILA KU KWAUROK NI KATOND KA ULOMBU WA CHIKIT\nUkutwish kwiyipul anch mulong wak Atuman a Yehova afanyina kwiyauril in kulejan ajal ni ayindel. Chakul chidi anch twadingap tukweta cha kusal pa chisu chinacha. Kwading mbil jikangeshina kubombakan kwa antu ashalijadina ulombu wa chikit ni kwading kand milong ya chisum. Mu jindond jivud, akadivar ading ni wom anch akutwish kuyisheshin Yot yau ya Want anch antu a ulombu wa yikit yaad abombakan pamwing mulong wa kwifukwil. Yom mudi yiney yashikena. Anch Atuman ajal alejen ku chis ni chis ku yikumbu ya ayindel, afanyina kuyikwat ni pamwing ap kuyibul. Chawiy chakwel mudimu wa kulejan usadika nawamp, twaziyina yijil yiney ni twachingeja anch yom yikuswimp machuku ma kurutu.\nMudimu wetu wa kulejan wadingap uswapela. Chisu twalejanang mu teritwar wa antu ajal, yisu yimwing twakokalang ku chis cha dijuku dia chindel. Twafanyina kukwat mupak swa swa: Ov, tufanyidin kusal usu wa kumulej uruu ukemp wa Bibil anch tufanyidin kumwit dilikishin ni kuya ku chis chikwau? Wawiy mutapu wasadikang yom pa chisu chinacha.\nChakin kamu, mulong twading ayibol, twading tukwet kuswir kwa kwikal ni nfalang. Midimu yivud twasalang atufutang kwetu adolar asatu pa dichuku. Gloria wading ni mudimu wa kusadin ku yikumbu ya antu. Ku chikumbu chimwing angitiyija kumukwash chakwel atwisha kupwish kurutu kwa chisu. Dijuku dinadia diatwinkishang yakudia. Yakudia yiney ading ayivungin mu chom kupwa ayitek mu frigo. Rubing rawonsu, Gloria wakomang masun ma dijuku kampand. Am narijekang yisalamb, kowish madididish ni kusal midimu yikwau mu rupang. Mu chikumbu cha chindel umwing, twowishang etu awonsu madididish. Gloria wowishinang mukach, chad am nowishinang pol. Mudimu winou watusenda dichuku diakabuj, chawiy dijuku diatwinkisha yakudia. Gloria wadia yakudia mukach mwa chikumbu pakwez pa ndond ya amwinend. Am nadila pol mu garaj, pakwez chansalap kwam nayimp. Yading yakudia yiwamp nakash. Ading antu awamp, pakwez ading ni yibachikin ya antu ashichau nau. Nivurikin chisu chimwing twimana mwi ndond ya kulandishin kasarony. Kupwa kwa kwizwish kasarony mu motak wetu, namwita chindel wading ulandishina kasarony anch Gloria ukutwish kusadinaku musalany. Wankika dis kwa ujim ni kulond anch: “Kudi kwakufung.”\nYISAL YIWAMP YAKAD KUVURAMEN\nMutambu ukwau, twasutisha yisu yiwamp nakash nau akadivar ni twakata mudimu wetu wa kulejan! Pitwashika kapamp ka kusambish mu Pine Bluff, twashakama ku chikumbu cha mukadivar wading kashalapol wa chikumangen pa chisu chinacha. Mukajend wading kand kal ileja uyakin ni Gloria wasambisha nend dilejan dia Bibil. Pa chisu chinacha, nasambisha kwilej ni changadim wa mu dijuku dimwing ni tatukwend. Changadim winou ni makwend akwata mupak wa kumusadin Yehova ni kutambul dibatish, pakwez tatukwend bwat.\nTwading nau arund awamp mu chikumangen cha ayindel. Atutazukang kwol kwau mulong wa kudia, pakwez twafanyina kuya ching anch kwajal mulong kwikil muntu ukutwisha kuman anch tubombaken. Chisak cha Ku Klux Klan (KKK), chading chikasikeshin nakash katond ka ulombu wa chikit ni chisum. Dichuku dia musambu wa Halowin uchuku, nivurikin namumana muntu ikundj umwing ushich mu chis chend, wadjalang kal kwa kwibaz nkandj mulemp mutok ni chiful, mudi ya antu a mu chisak cha KKK. Pakwez, yom yiyimp yayikangeshap akadivar kumekesh yisal yiwamp. Mu chisu chimwing, twading tukwet kuswir kwa nfalang mulong wa kuya ku chitentam ni mukadivar umwing witiya kuland motak wetu wa model wa Ford 1950 mulong tutwisha kuya. Dichuku dimwing, kupwa kwa ngond umwing, twaziya nakash kupwa kwa kulejan ku chis ni chis mu miten ni kutakel malejan ma Bibil mavud. Kupwa twachirika ku chikumbu ni twatana chom chatushimwokisha. Ading atutekinang kal motak wetu kurutu kwa chikumbu! Ading apachikang kal mukand ku motak anch: “Ukutwishany kand kwen kusend motak wen mudi chipan nikwinkinanya. Mukadivar nen.”\nChisal chikwau chiwamp champukuna nakash. Mu muvu wa 1962, antazuka ku Shikol ya Mudimu wa Want mu South Lansing, mu New York. Chading chitin kusal ngond wakabuj mulong wa kuyifumb atulam a yikumangen, a minyingumuku ni a distrik. Pa chisu chinacha nadingap ni mudimu ni twading ni nfalang jikemp nakash. Pakwez, sosiete wa ma telefon wa mu Pine Bluff wangipula mulong wa kusal mudimu. Anch angitiya, ing nafanyina kwikal muntu mujal wa kusambish kusal mu sosiete winawa. Kupwa anleja anch akimbin kwinkish mudimu. Mutapu ik nafanyina kusal? Nadingap ni nfalang mulong wa kuya mu New York. Natongijoka nakash piur pa kwitiy mudimu ni kulik kuya ku shikol. Nading kutumang mikand ku Betel piur pa yom yawonsu yasadikang yinakad kutwish kuvuramen.\nNambaz umwing wa mu chikumangen chetu, wading ni ikundj wakad kwikal mu uyakin, wakokala ku chis chetu dichuku dimwing pamanch ni wangikisha anvelop. Mwading mwizwil nfalang too. Ndiy ni anend akemp alankang pamanch nakash mulong wa kuya mu yir ya ndand ni kuselamu. Asala mwamu chakwel ikala ni nfalang mulong wamam kuya mu New York. Nambaz walonda anch: “Yang ku shikol ni ileja yom yivud, kupwa ez mulong wa kutufundish etu!” Kupwa, nipula ku sosiete wa matelefon anch nikutwish kusambish kusal mudimu kupwa kwa angond atan. Angakula pakad kulab anch: “Bwat!” Pakwez kwikil kwau mulong. Nading nakwatin kal mupak wam. Nisanger mulong nasalap mudimu winou!\nKatat Gloria ukimbin kurumburil yom yivurikinay chisu twading mu Pine Bluff: “Nading nikatin nakash mudimu wa mu teritwar! Nading ni malejan ma Bibil 15 ap 20. Chawiy twafanyinang kulejan ku chis ni chis pamanch ni kupwa kutakel malejan ma Bibil urel, chisu chimwing twalejanang kushik ni saa ya 23. Mudimu wading usangareshin nakash! Nakata kamu kushal mu mudimu winou. Nilondin kamu anch nadingap nikatina kuswimp chisend cham ni kwandam mu mudimu wa munyingumuku, pakwez Yehova wading utongin yom yikwau.” Ni mwawiy mwasalay.\nPitwading ayibol mu Pine Bluff, twafunda mulong twikala ayibol a pakampwil. Twading tuchingejidin nakash anch akutwitiyin. Mulong wak? Mulong twading twij anch kalam wa distrik wading ukatin anch tukwasha chikumangen cha mu Texas ni wakata anch tusala mudi ayibol a pakampwil kwinakwa. Twakata chitongijok chinech. Chawiy twachingela nakash, nich ruchingej anch akutwakul, pakwez katwakulap. Kupwa chad, atutumina mukand. Atutuma mu mudimu wa munyingumuku! Wading Ngond wa 1 muvu wa 1965. Mukadivar Leon Weaver, udia katat ntakel wa Biro wa Mutiy wa États-Unis, amuteka kwikal kalam wa munyingumuku mu chisu chimwing niyetu.\nNiyakamisha piur pa kwikal kalam wa munyingumuku. Kupwa kwa muvu umwing, kalam wa distrik, James Thompson, washinshikina kuman anch niwanyishin yom yitinau. Wanrumburila nawamp yom nafanyina kuwapish ni walonda piur pa mikadil yifanyidinay kalam wa munyingumuku muwamp kwikal nich. Kupwa nasambisha mudimu wa munyingumuku, ni namana usey wa yiyul yanginkay. Kupwa kwa kwintek, Mukadivar Thompson wading kalam wa distrik wa kusambish twasala nend. Nileja yom yivud nakash kusutil mukadivar winou ushinshamena.\nNisangaredin ukwash natambula kudi akadivar akweta ronganyin\nPa chisu chinacha, kalam wa munyingumuku amufumbang mu chisu chikemp. Natala mutapu wading usadinay kalam wa munyingumuku mu rubing rimwing chisu chendidinay chikumangen. Kupwa niyend watala mutapu nading nisadina mu chikumangen chikwau. Wanleja yom kanang yamanay ni yifanyidina kusal. Pakwez kupwa kwa yiney twasala chad ayinetu. Nivurikin panamuleja Gloria anch: “Ov, katat ufanyidin kutusha ayinetu?” Pakwez mu kusut kwa chisu, najingunina chom cha usey. Kukutwish ching kwikal akadivar awamp akutwisha kukukwash, pakwez ching anch witiy anch akukwasha. Nidandamedin kusanger ukwash natambula kudi akadivar inay akweta ronganyin mudi James Brown, udia mu mudimu wa munyingumuku ni Fred Rusk wading mu dijuku dia Betel.\nKatond ka ulombu wa chikit kading ndond yawonsu machuku minama. Chisu chimwing, chisak cha KKK chendangana mu musumb wa Tennessee twading twendidina chikumangen. Nivurikin kand chisu chimwing twimana mu restoran mulong wa kudia chisu twading mu mudimu. Panaya kusadin musalany, ikundj umwing wading ujimena wading ukweta mbaj jikasikeshina katond ka ulombu wa chikit wanlondula kwinakwa. Pakwez mukadivar umwing chindel, wading mukurump kusutamu etu awonsu, weza niyend. Mukadivar wangipula anch: “Mukadivar Herd, ov, yom yawonsu yidi kwau nawamp?” Ikundj winou wadiokala kapamp kamwing pakad kusadin musalany. Mu kusut kwa mivu, namana anch diyingishin dijim dia katond ka ulomb wa chikit didiap dia chikit cha muntu, pakwez didi dia chitil chitukweta etu awonsu. Ni nileja anch mukadivar udi kamu ching mukadivar chikalap nchik ulomb wend wa chikit, ni ukutwish kufa mulong weyey anch chidi cha usey.\nDISUDIEL DIA WIMPICH\nTwasala mivu 12 mu mudimu wa munyingumuku ni mivu 21 mu mudimu wa distrik. Yading mivu yiwamp ni ya yiyukish, yizwila sens ni yom yiwamp yikasikeshina. Pakwez kwading kand chiyukish chikwau chading chituchingedina. Mwi Ngond wa 8 muvu wa 1997, yom twading tulatina mu mivu yivud yeza kwikal yakin. Atutazuka kusadin ku Betel wa mu États-Unis. Kwasuta mivu 38 kudiosh twafundina mulong wa kusadin ku Betel. Kupwa kwa ngond umwing, twasambisha mudimu wa ku Betel. Natonga anch akadivar akweta yisend ku Betel akata kwau anch niyikwasha mu chisu chikemp, pakwez yom yasadikap mwamu.\nGloria wading mudi usang wa usey nakash pinamwata ni udandamedin kwikal mwamu nlel\nChisend cham cha kusambish chading cha kusadin ku Departema wa Mudimu. Nileja yom yivud! Akadivar asadina ku departema winou akat kutambul yipul yijim ni yikash yidiokila ku yisak ya amakurump a chikumangen ni kudi atulam a minyingumuku adia mwi ngand. Nijikitishin nakash mulong wa kushimpish muchim ni ukwash wa akadivar anfumba. Anch anchirish kand kusadin kwinakwa, nikudandamen kwikal ni yom yivud ya kwilej kusutin akadivar inay.\nAm ni Gloria tukatin mashakamin ma ku Betel. Twakatang kulank pamanch nakash, ni chaku chinech chitukwashin kamu ku Betel. Kupwa kwa muvu umwing, nasambisha kusal mudi nkwash ku Komite wa Mudimu wa Chisak Chitakedila cha Atuman a Yehova. Kupwa mu muvu wa 1999, antonda kwikal chidi cha Chisak Chitakedila. Nileja yom yivud nakash mu kusal chisend chinech. Pakwez dilejan dia usey didi anch mutu wa chikumangen cha win Kristu udi Yesu Kristu, kadiap muntu bwat.\nKudiosh mu muvu 1999, nikala ni chisend cha kusal mu Chisak Chitakedila\nAnch natong piur pa mwom wam, chisu chimwing nikat kwiyov mudi muprofet Amos. Yehova wamumana kafung winou wikepishina wading ni mudimu wa kubas nfung, yakudia ya atuzwendj. Pakwez, Yehova wamutonda Amos kwikal muprofet ni wamuyukisha nakash mu chisend chend. (Amos 7:14, 15) Chilik chimwing, Yehova wamana, am mwan wa kazwendj mwin kudim mu musumb wa Liberty, mu Indiana. Ni Yehova wanyukisha nakash, nich yiyukish yivud yinakad kutwish kuchind! (Jinswir 10:22) Mwom wam wasambisha nich uzwendj wa yom ya ku mujimbu, pakwez niyovil anch nsudiel yidi yiwamp nakash kusutamu mutapu unading nakad kutongin!


Mwomwo Ika Mwatela Kutangila Mbimbiliya? | A Conversation\nKaposhi Kakutalila | February 2015\nTANGA MU Acholi Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Aymara Bicol Bislama Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French Ga Garifuna Georgian German Greek Guarani Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kongo Korean Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Luganda Luo Luvale Macedonian Malagasy Mam Maya Mazatec (Huautla) Mixe Mongolian Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele Ndonga Nepali Ngabere Norwegian Nzema Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Polish Portuguese Quechua (Bolivia) Rarotongan Romanian Runyankore Russian Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tahitian Tatar Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tok Pisin Totonac Tshiluba Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Venda Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wolaita Xhosa Yoruba Zapotec (Isthmus) Zulu\nKUSHIMUTWILA NAMUTU MWALIHATA NENYI\nMwomwo Ika Mwatela Kutangila Mbimbiliya?\nChihande chinakavangizaho chinapu hichihande chize Chinjiho chaYehova nahase kushimutwila namutu muvalihachila. Twambenga ngwetu Chinjiho umwe walijina lyaChiyaze neza kuzuvo yaChinyama.\nMBIMBILIYA YIKWECHI MIJIMBU YAKUSHIKULU YAMWENEMWENE\nChinyama: Aminyi elunga evi vyakwitava kangwavitachikizako. Shikaho ngunamono nge nevi natushimutwila vene vyauchi.\nChiyaze: Ngunasakwililako chikuma hakungulweza ngocho. Ami lijina lyami yami Chiyaze. Numba yove lijina lyove yove iya?\nChinyama: Yami Chinyama.\nChiyaze: Chinawahe chikuma kuliwana nayove, elunga Chinyama.\nChinyama: Nayami ngunawahilila.\nChiyaze: Mana ngukuhuliseko, uno wakolela mutanga yavaka-kwitava nyi?\nChinyama: Eyo. Oloze omu ngwafumine hembo nakuya kushikola, ngwalitwaminyine kuya kuchachi.\nChiyaze: Kumana. Vyuma muka walinangwile kushikola kana?\nChinyama: Ngwalinangwile vyachiyoyelo chavatu namijimbu yakushikulu. Ngwazanga mijimbu yakushikulu, chikumanyi yakuvuluka omu vatu vejile nakupwako hano hamavu.\nChiyaze: Mijimbu yakushikulu yapwa yamwaza chiyovo. Nganomu unatachikiza, naMbimbiliya yikwechi mijimbu yakushikulu. Kutala kushikola mwalinangwileko mijimbu yimwe yamuMbimbiliya nyi?\nChinyama: Keshi chikumako. Ngwatachikiza vene ngwami Mbimbiliya yapwa mukanda wamwaza, oloze kangwashinganyeka ngwami yikwechi mijimbu yakushikuluko.\nChiyaze: Unahanjika kanawa. Nge uliko nalwola, nguli nakusaka kukulweza mijimbu yimwe yakushikulu yamwenemwene yatwama muMbimbiliya.\nChinyama: Ukalu wauchi. Oloze aminyi kangweshi naMbimbiliyako.\nChiyaze: Ukalu wauchi. Natuzachisa eyi yami. Mujimbu watete natushimutwila shina uze watwama hamukanda wakulivanga waMijimbu kapetulu 29, vesi 26 na 27. Jivesi kana ngwajo: “Jino Ndavichi mwanaYese apwilenga mwangana wavaIsalele vosena. Makumbi aze apwilenga mwangana wavaIsalele apwile myaka makumi awana. Apwilenga myaka yitanu nayivali muwangana muHevelone, kaha apwilenga myaka makumi atatu nayitatu muwangana muYelusalema.”\nChinyama: Uno ou mujimbu tunatange unasolola ngachilihi nge mijimbu yakushikulu yamuMbimbiliya yapwa yamwenemwene?\nChiyaze: Vatu vamwe kunyima vambilenga ngwavo Mwangana Ndavichi kapwilekoko.\nChinyama: Kumana? Mwomwo ika vapwile nakwambila ngwavo kapwilekoko?\nChiyaze: Kufumisako unjiho wamuMbimbiliya, kakwapwile unjiho weka wakusolola nge Ndavichi apwile mutu nahenyiko. Oloze mu 1993, lizavu lyavaka-kuvumbwojola vawanyine lilolwa lyakushikulu chikuma lize lyapwile nalizu lize valumuna ngwavo “Zuvo yaNdavichi.”\nChinyama: Chishina kana chinawahe.\nChiyaze: Mutu weka vavuluka muMbimbiliya uze vanahuhwasananga vatu shina Pondeu Pilatu uze apwile nguvulu ayulilenga mumakumbi aYesu. Vamuvuluka hali Luka kapetulu 3, vesi 1. Vamuvuluka hamwe navilolo veka vayulilenga mufulumende halwola luze.\nChinyama: Eyo, mukiko ngunamono. Echi chisoneka ngwacho, “omu Pondeu Pilatu apwile nguvulu waYuleya, Helote nawa apwile muka-kuyula mbongi yaNgalileya.”\nChiyaze: Mukiko. Vatu valinangula chikuma vanahuhwasananga hamyaka yayivulu numba nge Pondeu Pilatu kwapwile chikupu. Jino kafwe myaka 50 kunyima, vawanyine lilolwa kuMiddle East lyakusoneka lijina lyaPondeu Pilatu.\nChinyama: Ma-a-ma. Mujimbu kana kanda nguchiwivwengaho lyehi.\nChiyaze: Chinawahe chikuma omu unatachikiza mujimbu kana.\nChinyama: Kukulweza muchano, Mbimbiliya ngwayimona vene kupwa himukanda waulemu, oloze ngwashinganyeka ngwami vyuma vasonekamo kavyeshi kuhasa kutukafwa makumbi anoko. Yatwama vene namijimbu yakushikulu yamwenemwene, oloze kwijinganyi nge yinahase kutukafwa namakumbi ano.\nMBIMBILIYA VAYISONEKELE KUSHIKULU, OLOZE YINAHASE KUTUKAFWA NOHOLYAPWA\nChiyaze: Vatu vavavulu vashinganyeka ngwavo Mbimbiliya yapwa mukanda wakushikulu uze kaweshi kuhasa kutukafwa makumbi anoko. Oloze ami kangwafwelela ngochoko. Tala vyangulingisa nguzeneke kufwelela ngocho: Putu kushikulu, vyuma twasaka etu vatu vyapwa vyovimwe. Chakutalilaho, twasaka vyakulya, navyakuvwala, nazuvo. Twasaka nawa kushimutwila navakwetu nakupwa najitanga jakuwahilila. Kutala vyuma kanevi keshi vikiko twasakako nyi?\nChinyama: Eyo, vikiko twasaka.\nChiyaze: Mbimbiliya yinahase kutukafwa muvyuma vyosenevi. Shikaho ngwafwelela nge numba tuhu vayisonekele kushikulu oloze himukanda unahase kutukafwa noholyapwa.\nChinyama: Unatwale mulihi?\nChiyaze: Mana nguhanjike ngana: Mbimbiliya yikwechi jindongi jajilemu jize jinahase kutukafwa oholyapwa ngana muze jakafwilenga nawa vatu halwola luze vajisonekele.\nMbimbiliya yikwechi jindongi jajilemu jize jinahase kutukafwa oholyapwa ngana muze jakafwilenga nawa vatu halwola luze vajisonekele\nChinyama: Kumana? Mujila muka?\nChiyaze: Jindongi jamuMbimbiliya jinahase kutukafwa muvyuma vyakufwana nge omu twatela kumona jimbongo, namwakupwila natanga yakuwahilila, namwakutwamina kanawa namasepa jetu. Mbimbiliya yinahase kutukafwa tufukile mukuyoya. Chakutalilaho, unahase kwitavila nge makumbi ano chinapu chachikalu malunga kutwama kanawa namapwevo javo nakulela kanawa vana vavo.\nChinyama: Eyo, vyuma unahanjika vyamuchano. Ami napuwami tunatwame mwaka wamuundu muulo, oloze lyacha lyakameneka twalikokojwesa lika.\nChiyaze: Mukiko. Oloze muMbimbiliya mwatwama jindongi jimwe jize jinahase kumikafwa. Chakutalilaho, tala vyuma vasoneka hali Wavaka-Efwesu kapetulu 5. Mana tutange vesi 22, 23, na 28. Nguli nakukulomba utange eji jivesi.\nChinyama: Hano ngwavo: “Mapwevo valiluulenga kuli malunga javo nge kuli Mwata, mwomwo lunga apwa mutwe wapwevo nganomu nawa Kulishitu apwa mutwe wachikungulwilo, hakupwa ikiye muka-kulwila mujimba kanou.” Kaha vesi 28 ngwayo: “Ngocho namalunga nawa vatela kuzanganga mapwevo javo nganomu vazanga mijimba yavo. Ou azanga pwevo lyenyi alizanga ivene.”\nChiyaze: Unatange kanawa. Kusakwililako. Nge valunga napwevo valimbata navakavangiza jindongi kaneji, kutala kaveshi kutwama kanawa muulo wavoko nyi?\nChinyama: Eyo, navatwama kanawa. Olozenyi vyuma kana vyavyashi kuvimbombola kaha hakanwa.\nChiyaze: Chamuchano vene, naumwe akupuka mwosena wauchi. Mukapetulu youmwe, Mbimbiliya yatukolezeza tuhonenga kukaluhwisa michima yetu. * Ngocho hakusaka ulo ufukile, valunga napwevo vatela kupwa vavavwovu nakulyononona. Ami napuwami twamona nge Mbimbiliya yinahase kutukafwa tupwenga vavavwovu nakuhona kukaluhwisa michima.\nChinyama: Vyuma unahanjika vyamwenemwene.\nChiyaze: Vinjiho jaYehova vatwama nakeyala yahaInternet yize yatwama namijimbu yamwaza yahanjika haulo natanga. Kachi nge uliko nalwola, ngunahase kukulwekesa mijimbu yimwe yatwamaho.\nChinyama: Ukalu wauchi. Lwola kululi, linga vene ngocho.\nChiyaze: Chamwaza. Keyala kana yapwa www.jw.org. Tala, omu mukiko lyasoloka lifwo lyamaputukilo.\nChinyama: Eyi mivwimbimbi yamwaza chiyovo.\nChiyaze: Eyi mivwimbimbi yili nakusolola mulimo wetu wakwambulula uze tweji kuzatanga mukaye kosena. Tala jino echi chihanda vavuluka ngwavo “Vyuma Navikafwa Vaze Valimbata naVisemi.” Muchihanda kana muli mitwe yavihande yili nakushimutwila havyuma vyakulihandununa handununa. Kutala hali chihande chimwe unasake chikuma tahi?\nChinyama: Eyo. “Mwakukumishila Ukalu Muulo Wenu.” Nguli nakusaka kulinga ngocho.\nChiyaze: Echi chihande chinasolola jijila jiwana jakukumishilamo ukalu. Tala eyi palangalafu. Unahase kuyitanga.\nChinyama: Ukalu wauchi. Ngwayo: “Nganomu muchima namahuyungu vyeji kukafwanga manyinga atambuke kanawa mumujimba, mukiko nawa nazangi nakavumbi vyeji kulingisanga vatu muulo vashimutwile nakulivwasana kanawa.” Ma-a-ma, vyuma vanalumbununa ngunavizange.\nChiyaze: Ngunasakwilila hakutanga chove. Vanahakeho chisoneka chamuMbimbiliya. Nyachikaho mangana chisokoloke.\nChinyama: Ngunachimono. Wavaka-Efwesu 5:33. Chinambe ngwacho: “Mutu himutu azangenga pwevo lyenyi nganomu alizanga ivene; kaha nawa pwevo atela kupwa nakalemesa chikuma kuli lunga lyenyi.”\nChiyaze: Chisoneka chinahanjika vyuma atela kulinga mutu himutu muulo, nyi mweka?\nChinyama: Mukiko vene.\nChiyaze: Lunga asaka puwenyi amuvumbikenga. Kaha pwevo nawa asaka lunga lyenyi amuzangenga.\nChinyama: Eyo, unahanjika mwakwoloka.\nChiyaze: Kachi nge lunga mwatondatonda jijila jakuzangilamo pwevo lyenyi, echi nachipwa chachashi kuli pwevo kuvumbika lunga lyenyi.\nChinyama: Ou ukiko muchano.\nChiyaze: Ngocho eyi vesi yamuMbimbiliya numba tuhu vayisonekele myaka kafwe 2,000 kunyima, oloze yahanjika havyuma vatela kulinga valunga napwevo vize navivakafwa vafukile muulo wavo. Kaha ngana muze chahanjikanga chakutalilaho twatanganga, zangi nakavumbi vyeji kukafwanga muulo.\nChinyama: Ngunamono jino ngwami muMbimbiliya mwatwama mijimbu yayilemu chikuma.\nChiyaze: Elunga Chinyama, chinawahe omu unetavila chuma kana. Omu nangukeza cheka, nguli nakusaka ngukakuwane hano hembo mangana tukashimutwile hali aka kamutwe kakwamba ngwavo “Jijila Jiwana Jakukumishilamo Ukalu” aka kali muchihande chochimwe. *\nChinyama: Chamwaza. Ami napuwami natutangila hamwe echi chihande.\nUno kwatwama chihande chimwe chize chatwama muMbimbiliya chize kamwevwishisa kanawako tahi? Uno kuliko vyuma vimwe vize vafwelela Vinjiho jaYehova muli nakufwila kutachikiza tahi? Nge muli navyo kaha hulisenu Vinjiho jaYehova. Navevwa kuwaha kumilumbunwinavyo kanawa.\n^ par. 43 Talenu Wavaka-Efwesu 5:17.\n^ par. 63 Nge muli nakusaka mijimbu yayivulu, kaha talenu kapetulu 14 mumukanda waUno Chikupu Mbimbiliya Yanangula Vyuma Muka? ou vasoneka kuli Vinjiho jaYehova.\nUno Jindongi JamuMbimbiliya Jeji Kutunganyalisanga Ngachilihi?\nYesu alumbunwine ovyo twasakiwa kututwaminyina, nomu tunahase kutachikiza jindongi jivali jize japwa jajilemu chikuma.\nLombenu Vaminangule Mbimbiliya Hawana Wakanyombo\nMbimbiliya yinakukumbulula vihula vyavilemu vyavatu vavavulu mukaye. Kutala nayenu namusaka mbimbiliya yikumbulule vihula vyenu tahi?\nCOVER SUBJECT Kuzata naNgolo, Uno Chamokomoko Makumbi Ano Nyi?\nCOVER SUBJECT Vyuma Mwatela Kulinga Hakusaka Mulivwise Kuwaha Kuzata naNgolo\nA CONVERSATION WITH A NEIGHBOR Mwomwo Ika Mwatela Kutangila Mbimbiliya?\nTHE BIBLE CHANGES LIVES Ngwevwile Kuwaha Hakumona Omu Mbimbiliya Yakumbulula Vihula Mujila Yayashi\nIMITATE THEIR FAITH ‘Uno Kulumbununa Mangana Keshi chaKalungako Nyi?’\nText Omu munahase kututulula mikanda yakukopa KAPOSHI KAKUTALILA February 2015 | Mwakulivwishila Kuwaha Kuzata Milimo Yenu\nFebruary 2015 | Mwakulivwishila Kuwaha Kuzata Milimo Yenu\nKAPOSHI KAKUTALILA February 2015 | Mwakulivwishila Kuwaha Kuzata Milimo Yenu\nMwomwo Ika Twatela Kwanukila Kufwa chaYesu?


2 I-Korinto 8 | Te Baibara n te Intanete | Te Rairai ae te Aonnaba ae Boou\n2 I-Korinto 8:1-24\nTe angabwai ibukia Kristian aika I-Iutaia (1-15)\nE na kamwanangaaki Tito nako Korinto (16-24)\n8 Ti kani kaongoingkami ngkai taari taekan ana akoi ae rianako te Atua, ake a anganaki taian ekaretia ake i Maketonia.+ 2 Ngke a rinanoni kataakia ae korakora ao karawawataaia, ao a kairaki ni kimwareireia ae bati bwa a na kabatiai* aia tituaraoi, e ngae ngke e bon rangi ni karako aia bwai. 3 Bwa a karaoa aei n ai aron aia konaa,+ ao I kakoaua n aei nakoimi bwa a karaoa ae riaon aia konaa,+ 4 bwa bon nanoia taari aikai ni bubutii ao n onnon naba nakoira bwa a na kariaiakaki n anga aia bwaintituaraoi, ma n ira naba te mwakuri n ibuobuoki ae karaoaki ibukini buokaia te koraki aika itiaki.*+ 5 Ao a karaoa ae riaon ae ti kantaningaia, ngkai a anga moa ngaiia nakon te Uea ao imwina nakoira, n ai aron nanon te Atua. 6 Mangaia ae ti kaungaa Tito+ bwa e riai ni katiaa raoi rikoan ami bwaintituaraoi anne, ngkai boni ngaia are e moani kauekea te baei i buakomi. 7 Kam bia kabatiai naba ami tituaraoi+ n te angabwai anne, kioina ngkai kam a kaubwai ni baikai ni kabane ae taekan te onimaki ao te taeka, te atatai, te ingaingannano, ao te tangira ae ti kaotia nakoimi. 8 I taekina aei, tiaki n ae I tua nakoimi, ma I taetae bwa kam aonga n ataa naba ingaingan nanoia ake tabemwaang, ao I kan tuoa koauan ami tangira. 9 Bwa kam ataa ana akoi ae rianako ara Uea ae Iesu Kristo, bwa e ngae ngke e kaubwai ma e riki n aki kaubwai ibukimi,+ bwa kam aonga ni kaubwai rinanon aki kaubwaina. 10 Ao I kaota au iango+ n aei, bwa kam na kabwaia ngkana kam waakina te baei, kioina ngkai kam aki tii kauekea moani karaoana, ma iai naba nanomi ni kamani kani karaoia teuana te ririki n nako. 11 Mangaia ae katiaa raoi te bwai are kam moana karaoana ma te ingaingannano, bwa e aonga n tia naba ma te ingaingannano, ni kaineti ma baika mena i nanoni baimi. 12 Bwa e butimwaeaki riki te angabwai ngkana e tauraoi te aomata ni kan anga.+ E aki kantaningaaki bwa e na anga are akea irouna, ma e na anga are iai irouna. 13 Bwa I aki kani kabebetea te waaki ibukia tabemwaang, ma ngkami kam na karawawataaki iai. 14 E na riki rakan ami bwai ngkai, bwa buokani kainnanoia, bwa e na buokaki naba kainnanomi n te taina n rakan aia bwai, bwa e aonga ni kaboraoaki uotami. 15 N aron are koreaki ni kangai: “E aki reke ae raka iroun te aomata ae ikota ae bati, ao e aki rangi ni karako ae reke iroun te aomata ae ikota ae karako.”+ 16 Ma e na katituaraoaki te Atua ngkai e kaaki i nanon Tito+ te ingaingannano ae titeboo ma ae iroura, ae te ingaingannano ibukimi, 17 ibukina bwa e a tia ni butimwaea raoi te kaungaunga, ao kioina ngkai e a rangi n ingainga nanona, e a nakoati n oin nanona. 18 Ma ti kanakoa te tari temanna ma ngaia, ae e tanoata kamoamoaana rinanon taian ekaretia ni kabane, ibukin ana mwakuri ae e karaoia ibukin te rongorongo ae raoiroi. 19 Tiaki tii anne, ma e mwiokoaki naba irouia taian ekaretia bwa e na riki bwa raora ni mwamwananga ni kaineti ma te bwaintituaraoi aei ae ti na tibwaia, n te aro ae e na neboaki iai te Uea ma ni kakoauaaki tauraoira ni buokiia tabemwaang. 20 N te aro aei ao ti totokoa iai bukinara iroun temanna ni kaineti ma te angabwai ae bati aei, ae ti mwiokoaki bwa ti na tibwaia.+ 21 Bwa ti ‘karaoi bwaai nako n te aro ae eti raoi, tiaki tii i matan Iehova,* ma i mataia naba aomata.’+ 22 Ao ti a kamwanangaa ngkai ma nakanne tarira ae ti a tia n okioki n tuoa ao n noria bwa e taningamarau n aaro aika bati, ma e a taningamarau riki ngkai e rangi n onimakiningkami. 23 Ma ngkana iai te nanououa iroumi ibukin Tito, ao N na tuangingkami, bon toau* ao raou ni mwakuri ibukini kabwaiami. Ke ngkana kam nanououa ibukia tarira, ao N na tuangingkami, bon abotoro* ngaiia ibukin taian ekaretia, ao a karekea kamoamoaani Kristo. 24 Mangaia ae kaotiota nakoia koauan ami tangira+ ao kaotia nakoia ekaretia bwa bukin tera ngkai ti kamoamoaingkami.\n^ Ke, “kataonakoi.”\n2 I-Korinto 8


Talenu, Ivwililenu Na Kuyoya 6 Mukanda Wamuchitanu Naumwe Yesu, Mulongeshi, Muka-Kuka\nGRN Scripts in Luvale\nOutline: From Matthew and Mark. 24 sections. It has a picture book to go along with the recording.\nScript Number: 423\nTheme: Life of Christ; Multiple themes\nTunameneka mwane. Twayenu tuli humanganenu na muka kunangula wamunene. Lijina lyenyi ikiye Yesu. Talenu ha mivwimbimbi yili mu mukanda waulombo ulauluka kaha alumuna jino muvwimbimbi unashishimo omu nawivwa yove echi chivumo. (Kwimba)\nMuvwimbimbi watete (1) Yesu mwanangula vatu\nMu muvwimbimbi ou tunamono Yesu ali nakunangula vatu vihande vya Kalunga. Ikiye afumine kuli Kalunga. Mwomwo ikiye apwa Mwana Kalunga ukawenyi lyamunwe kaha, atachikiza vya Kalunga vyosena. Kalunga ikiye atutengele etu tuvosena kaha apwa nawa wamuchano. Apwa cheka nawa wakujila. Vatu jino kavamuhana kavumbi nakalemesa aka atela kutambulako mwomwo upahu wenyi wauchimo muli vakiko. Veji kushinganye kanga vishinganyeka vyavipi kaha nakulinga muze mwamupi muvilinga vyavo. Kaha hakulinga ngocho vanalihanduna kuli Kalunga nakupwa jino vatu ja Kalunga. Oloze Kalunga amutumine Yesu anagule vatu omu navahasa kumutachikijila ikiye Kalunga, vatambule nawa upahu wenyi. Keshi mwomwo kahako, ejile nawa mangana usoko wafwile mukachi ka Kalunga na vatu aununge nakupandamisa nawa vatu kuutanga wavatu jaKalunga. Ejile na nakuneha upahu wa Kalunga muli vatu hakufumisa jisonyi javo najishili mangana ikiye ajimbate. Jino ivwililenu kanawa ngumilweze vihande anangwilenga Yesu shimbu apwilenga hano hamavu, mangana yove nawa ulinanguleko vyavivulu vya muchano vya Kalunga wakuyoya. (Kwimba)\nMuvwimbimbi wamuchivali (2) Mazuvo avali\nMateu 7:24 – 27\nMu muvwimbimbi ou Yesu avambulilile vatu mujimbu wa malunga vavali. Avalwezele ngwenyi, “Weshowo mutu mwevwa mazu ami nakulingamo mwapwa nge lunga wakuza ngama atungile zuvo yenyi ha malolwa. Vula yanokele hamavu, livaji lyatohwele, peho yayinene yahuhwile nakuliveta ha zuvo. Kana yize zuvo kayashiukileko, mwowmo yapwile yakutungila hamalolwa a kukola. Kaha nawa weshowo mwevwa mazu ami nakukana kulingamo nafwane nge lunga uze wakuhulama atungile zuvo yenyi hamusekeseke. Vula yanokele livaji lyatohwele, peho yayinene yahuhwile nakuliveta haze hazuvo. Ize zuvo yashiukile mwamupi.”\nShikaho twatela kutungila kuyoya chetu hachikuku halilolwa lyakukola. Yesu kaha ikiye chikuku chakukolambe. Twalela kulinganga mwaya kunangula chenyi. Nakulinga mwaya mazu enyi, mwatu kafwako mukufungulula Satana hamwe kaha na vashipilitu jenyi vosena, na vishinganyeka vyosena vize vyavipi hamwe vilinga vyavipi tweji kulinganga mukuyoya chetu. Yesu mwapwa ikiye jingolo jetu kaha mwatukinganga, chipwe mu jilwola jamaukalu etu. (Kwimba)\nMuvwimbimbi wamuchitatu (3) Manongo vawamone\nMateu 5:14 – 16\nTalenu, ava malunga vali mu muvwimbimbi vali mu musana. Weji kulinganga ngachilihi nalinongo mumilima? Lunga umwe nazundula linongo helu mangana alimunyikile vosena vali muzuvo. Lunga mukwavo wachileya. Nafwikilila linongo lyenyi mumbango. Yesu ikiye musana wava-kamavu vosena. Ikiye muka-kulweza jila ya Kalunga. Cheka nawa ikiye ejile nakutufumisa muwangana wa milima na kututwala muwangana wamusana. Kachi nge natumufwelela muli ikiye, nakutambula kunangula chenyi nakuyoyelamo, kaha vakwetu navamona musana wa Yesu muli etu. Yesu ngwenyi, “Kuminyika chenu chimunyikenga kumeso avatu vosena, mangana vilinga vyenu vyamwaza vamutohwezelengaho senu wamwilu.” (Kwimba)\nMuvwimbimbi wamuchiwana (4) Kaloma mwaveta kaYuleya\nMateu 5:38 – 42; Loma 12:19\nOmu Yesu atwaminenga mulifuchi lyavaYuleya, vakaLoma vangeji vayulilenga venya lifuchi va Yuleya. Haji lwola jimwe maswalale vakaLoma vayanjishilenga vaYuleya chikuma mwamupi, nganomu minamono. Liswalale wakaLoma nambate chikovelo cha lunga. Ou lunga mwalinga ika jino? Yesu avalwezele vatu, “Kanda namuhunga vaka-kole jenuko. Kachi nge umwe mwaku veta mbata kusali yimwe, alumuna kusali yikwavo nawa. Kachi nge umwe mwakusopesa nakutambula njekete yove, mwitavile ambate na chikovelo chove nawa.” Katwatela kulinga samba jingako hali vaze vejikutu yanjisangako, mwomwo mwata ngwenyi, “Kusopesa chinapu chami; ami nangu kavashishishilamo.” Kalunga ikiye mwakazangamisa vosena vaze vaka-kulinga mwamupi. Kuzangamisa chinahase kwiza omu tuchili nakuyoya chipwe hakufwa. Oloze Kalunga atunangula ngwenyi, kuli uze mwakulinga mwamupi ove mulinge mwamwaza. Ikiye azanga etu tulingenga mwamwaza kuli vaka-kole jetu, kukonekela na kukisula vaka-kutuyanjisa etu. (Kwimba)\nMuvwimbimbi wamuchitanu (5) Kulomba kuli Kalunga\nMateu 6:5 – 15\nMu muvwimbimbi ou malunga vavali valinakulomba. Lunga umwe nemana mumukwakwa ali naku twalililaho kulomba. Mwomwo nazange vatu vosena vamumone vamulemese. Oloze Yesu ngwenyi, “Omu namulomba nga kanda namupwa nge omu vaka-shili veji kusakanga ku limwenesa hakulomba. Ami nangumilweza mwamuchano ngwami, fweto yavo vanayitambula lyehi.” Avalweze ngwenyi, “Omu namu lomba ingila muzuvo yove, soka vikolo vyove vyosena lomba kuli iso wakupenge. Ikiye eji kumonanga vyosena vyakupenge, kaha mwakakufweta. Enu haku lomba, kanda tuhu namulishina kuhitulukangamoko nganomu veji kulinga vashiliko, mwomwo veji kushinganyekanga ngwavo navavevwa mwomwo veji kuvulisanga mazu a mavulu muku-lomba chavo. Kanda namupwa nge omu vapwa vakiko oloze mwomwo senu atachikiza vyosena vize munahono shimbu kanda enu muvilombe. Enu lombenunga ngana, ‘Ove tata wa mwilu, tukafweko lijina lyove lileme. Wangana wove wizenga washi, kuzanga chove chilingiwe hano hamavu na mwilu nawa. Tuhane kulya chetu cha hakumbi hakumbi. Tukonekele milonga yetu nganomu tweji kukonekelanga nayetu nawa vakwetu vakakutupihisa. Kanda na ututwala mukutwesekako oloze utupululule kuli uze wamupi.’” (Kwimba)\nMuvwimbimbi wamuchitanu naumwe (6) Muka-kole mwakuvilamo mwila\nMateu 13:24 – 30, 36 – 43\nVaka-kole vakakulinga mwamupi vayile naku-kuva mwila muwande. Avaze malunga vapwile vaka-kole ja mwenya uze wande. Uze mwila hakuvula chikuma walifwanyine na jimbuto jamwaza. Uze mwenya wande kautukwileko kuchina mwatukwila kumwe na mbuto ja mwaza hamwe. Oloze ajitalililenga palanga nomu lwahetele lwola lwa kwaha. Kaha avalwezele vaka-kwaha vahandunune mbuto jamwaza kuli jize jajipi vajeche jamwaza vajilame. Shikaho Kalunga nafwane nge uze mwenya wande kaha Satana ikiye uze muka-kole. Satana natumbu vatu vaka-kulinga mwamupi muli vatu ja Kalunga mukaye. Tachikizenu ngwenu lwola omu naluka heta, Yesu mwakeza cheka. Mwaka handununa vaka-kulinga mwamupi muli vaze vapwa vatu jaKalunga vaze vakakulemesa ikiye vakiko vene vatu jenyi. Yesu mwakavambata vakakwitava vosena vaze vanetava nakufwelela muli ikiye mangana vakapwe naikiye haya myaka na myaka. Jino kuli vaze valikanga lyehi na kukana kumutambula Yesu kupwa mulwilo wavo nava kavambila mu chijiva cha kakahya, mukiko Kalunga mwakavazanga mishila. (Kwimba)\nMuvwimbimbi wamuchitanu nayivali (7) Yesu navanyike vavandende\nMateu 18:1 – 6, Mateu 19:13 – 15\nTalenu! Likumbi limwe mayongomena avatu vapwile nakuneha neha vana vavo vavandende kuli Yesu. Mangana ngwavo avalombele avakisule nawa. Oloze tumbaji twenyi vavakanyishilenga nakuvahanga vaze vatu. Yesu apihilile hakumona tumbaji valinakuvahanga. Kaha avahuhumwine nakuvakanyisa ngwenyi, “E chenu vanyike vavandende vezenga kuli ami kanda kuvakanyisako, mwomwo wangana wakalunga unapu wa vakivo shikaho.” Avalwezele nawa ngwenyi, “Chamwemwene nangumilweza ngwami, mwalumuke nakupihilila nganomu apwa kanyike wamundende. Kachi nge pimbi kaha kamweshi kukaswana wangana wa Kalungako. Vatu vavalemu muwangana wa Kalunga shina kuvanga vaze vanalinyisa nge omu apwa kanyike wamu ndende.” Veshovo navalitohwesa vavene nakushinganyeka ngwavo vanapu vavalemu kuhambakana vakwavo kaveshi vaka-kumukavangiza Yesu vamwenemweneko. (Kwimba)\nMuvwimbimbi wamuchitanu nayitatu (8) Kafunga na mikoko\nMateu 18:12 – 14; Yowano 10:14\nLikumbi limwe Yesu avalwezele tumbaji twenyi ngwenyi, “Zangamenu kanda na muhunga vana vanavandendeko.” Yesu apwile nakunangula mukachi kavo hali vanyike vavandende. Atwalileho nakuvanangula ngwenyi, “Kachi nge mutu mwaheta likulukaji lya mikoko, kaha nahahanduka umwe mwajimbala, kumana keshi ku vaseza vaze likumi navatanu navawana na atanu nawawana (99) hapili himwaya nakutonda uze umwe nalalukako? Kaha jino kachi nge mwa muwana, mwawahilila chikuma hali uze umwe kuhambakana kuwahilila hali vaze makumi atanu na awana navatanu navatanu navawana (99) vanahono kulalukako. Ngocho nawa nasenu ali mwilu kechi kusaka umwe wahali avavavandende hajimbale umweko.” Yesu kazanga mutu umwe ajimbaleko. Kalunga kaha ikiye atengele vatu vosena hano hamavu; vapwa venyi. Kachi nge umwe mwakavangiza Satana, chipwe lunga chipwe pwevo napu nge mukoko uze wakujimbala. Yesu nawa ahanjikile cheka ngwenyi, “Ami yami kafunga wamwenemwene; mikoko jami ngunavatachikiza kaha vakiko nawa vanangutachikiza.” Yesu alivuluka kupwa kafunga wamwenemwene mwomwo ejile “nakutonda nakulwila” vaze vajimbala kuli Kalunga. Yesu achililika nakutonda kulwila vaka-kujimbala. (Kwimba)\nMuvwimbimbi wamuchitanu nayiwana (9) Ngamba wakuhona kutetela\nMateu 18:21 – 35\nNgamba umwe akongwele mali amavulu kuli mwangana wenyi, oloze kahashile kuwahilwisako. Shikaho jino avalwezele mangana vamukwate uze ngamba hamwe navausoko wenyi vavalanjise vapwenga vandungo. Oloze uze ngamba amulembelele mwangana amukonekele amwivwileko keke mangana amutondele mali enyi. Kaha mwangana amwivwilile keke uze ngamba. Mikuli yosena ajimba nganyine amwechele ayenga. Omu jino ayile uze ngamba awanyine mukwavo ngamba uze atambwile mali amandende kuli ikiye uze ahonene wahilwisa. Haze vene aputukile kumuchikita hamiliu nakuputuka kukala mukuli wenyi. Mwomwo uze mukwavo ngamba kamufwetele washi maliko, kaha amuhakile munjele kuvanga afwete mukuliwenyi. Oloze vangamba vamwe vamulwezele mwangana vyosena vize alingile hali mukwavo. Mwangana apihilile chikuma. Nakumwamba ngwenyi, “Ove ngamba wamupi, ami mikuli yove yosena ngwayijimbanganyine mwomwo ove wangulembelele. Nyi yove nawa ika una honena kupwa nakeke hali mukwenu nganomu ami ngwa kwivililile keke?” Mwangana jino amuhakile uze ngamba munjele palanga kuvanga nafwete mukuli wa mwangana. Kalunga atukonekela lyehi tuvosena milonga yetu yashili. Nayetu nawa twatela kukonekela vaze vakakutuvulumuna. (Kwimba)\nMuvwimbimbi wamulikumi (10) Waka-kuzata navatambula jifweto javo\nMateu 20:1 – 16\nMwenya wande ayile nakutonda vakuzata muwande. Kaha alivwasanyine navo fweto yakuvahana halikumbi. Omu valingile vanazate lyehi vanakumisa vejile nakutambula jifweto javo. Kaha kuli vaka kutambula jifweto, vaze vapwile vakukuminyina kwingila milimo, vakiko vazachile milimo yayindende. Oloze uze mwenya wande apwile walikoji. Kaha amuhanyine fweto yenyi yikiko yahalikumbi lyosena. Wamuchivali, ou azachile kaha chimbwa cha likumbi limwe. Mutu mukwavo azachile likumbi lyalyosena lyamuundu. Oloze vaka milimo vosena vatambwile jifweto yavo yoyimwe yakweseka hamwe. Uze mutu azachile likumbi lyosena lya muundu, ayavalile. Ikiye ashinganyekele ngwenyi navamuhana mali amavulu. Jino uze mwenya wande ambile ngwenyi, “Enu masepa jami, ami kangweshi ngwamukalu kuli enuko. Kumana katwalivwa sanyine kuzachila lishelenge limweko numba? Tambula fweto yove uyenga. Ngunazange mangana nguhane ou mukwenu akuminyinanga kwingila milimo fweto yenyi nganomu ngunahane yove nawa. Kumana ami kangwatela kulinga mweshomwo nanguzangila kufwetako? Nyi pamo ove uli nalwiso hakupwa ami nguwamwenemwene?” Kalunga napu nge uze mwenya wande. Ikiye apwa walikoji, wambwende. Eji kulinganga mwalikoji kuli etu tuvosena. Eji kuhana mawana aulwilo hali vosena mwomumwe kuli vaka-kumufwelela Yesu. Chinapu chawana wakanyombo, kechi nge wakufwetelako chipwe wahavilinga vyamwaza, evi tweji kulinganga hano hamavuko. (Kwimba)\nMuvwimbimbi wamulikumi naumwe (11) Mapwevo vatanu kuweluka wachikolo\nMateu 25:1 – 13\nYesu anangwile echi chishimo cha vana vamapwevo likumi. Vapwile nakuvandamina chilika cha kumbachisa chiputuke. Omu vapwile nakuvandamina lika. Uze samwenga jino ashimbwile ejile mukachi kaufuku. Jino mukachi kavo mapwevo vatanu vapwile vakuli zanga mangana vamusese samwenga. Kaha vawikile manongo avo nakwingila muchilika nasamwenga hamwe. Oloze vaze vakwavo vatanu vapwile vakakuhulama mwomwo mumanongo avo kamwapwile majiko, shikaho vayile nakulanda. Jino hakuhiluka, vawanyine chikolo vana chisoko lyehi. Vaputukile kungongo mweza nakutambakana, “Achitusokolwelenuko mwane!” Oloze samwenga avakumbulwile ngwenyi, “Kangwamijivileko. Chamwenemwene nangumilweza ngwami, kangwamijivileko.” Yesu ali mwilu jino. Ikiye samwenga wamwilu. Likumbi limwe mwakeza hano. Na umwe atachikiza likumbi kana wauchi. Twatela kupwa tuvakuli zanga lyehi nakumusesa kala likumbi. Mwomwo Yesu mwakambata venyi nakuya navo mwilu vakatwame nayikiye. Oloze vaze kanda valizange kavechi kukengila mwiluko. (Kwimba)\nMuvwimbimbi wamulikumi nayivali (12) Mwangana navandungo jenyi\nMateu 25:14 – 30\nTunalizangila muka kachi nge Yesu mweza? Ivwililenu. Lunga wamulemu munamo hano ha muvwimbimbi nahiluka lyehi jino kuungeji wenyi ayile wausuku. Shimbu apwile kanda ayenga, ahanyine upite wenyi kuli vangamba jenyi. Ngamba umwe amuhanyine machelenge atanu. Uze Ngamba awasekasanyishile awanyineho jikwavo jeka jitanu. Ngamba mukwavo amuhanyine nawa mashelenge avali kaha avasekasanyineho mwata wenyi eka avali. Omu jino uze mwata wavo ahilukile, omu amwene muze valingile kanawa nawaze mali enyi, kaha avambile vosena ngwenyi, “Mwazachi la mwane, enu vangamba vakushishika. Kumana munalumbununa kupwa nge munahase kushishikila kaka ndende. Nangu milingisa kupwa muvaka ngulamina jino vyavinene. Twayenu, mangana muwahilile na yami hamwe.” Oloze uze ngamba mukwavo wamuchitatu atambwile lishelenge limwe, alimbachile nakulisweka. Kalisekasanyishileko nakuwanyinaho. Mwata wenyi apihilile nakumwamba ngwenyi, “Ove unapu ungamba wamupi umuvwa! Kachi nge watachikijile ngwove ami ngwatelele kutambula vyamwenemwene kufuma kuli ove.” Kachi nge wahakile mali ami munyambaulu keshi nguwanyinangaho eka. Kaha amutambwilewo aze mali nakuwahana kuli uze awanyine jitanu nakuhakila hali jize jitanu. Kaha avalwezele ngwenyi, “Mumbile ou ngamba wamokomo kuweluka kumilima, kuze vatu navakapwa na kulila nakuli nge njunga kumazo na kukola.” Yesu ikiye mukulwane wa vaka kufwelela. Aya mwilu oloze mwakahiluka cheka hano hamavu. Avahana lyehi vakukumukavangiza mawana nau nyongochima mwakuzachila mumilimo yenyi. Chapwa chamwaza kuzachisa evi tulinavyo tuhane kavumbi Yesu. Ashika lyehi kuhana fweto vosena vaze veji kumuzachilanga kanawa.\nMuvwimbimbi wamulikumi nayitatu (13) Yesu navamumba pachisa\nMako 1:4 – 11\nYesu anangwilenga vatu vya Kalunga. Avenyikilile nawa vatu jingolo apwilenga najo jakuli Kalunga. Ikiye avalwezelenga hatoma hakuvalweza keke ya Kalunga hali vakiko. VaYuleya, vakiko vashinganyekelenga ngwavo kuvula chamisongo muli vakiko chapwile changu cha Kalunga mwomwo hajishili javo. Yesu, mukuka chenyi na mukulinga chenyi vikomowesa azangile vaIsalele vamone kuzanga cha Kalunga. Ikiye asakile nawa vamone chinjikizo cha kuputuka kutalilila kwiza cha wangana wa Kalunga.\nMuvwimbimbi ou tunamono Yesu haze apwile shimbu kanda aputuke kunangula vatu. Lunga umwe nemana kwakamwihi nayikiye apwile Yowano muka kumbapachisa. Yowano atachikijile kanawa ngwenyi Kalunga mwakatuma Yesu hano hamavu. Ou Yowano atwalililengaho nakuvahuhumuna vaYuleya valumuke kuvilinga vyavo vyavipi, oloze valemeselenga nakulifukulanga kuli Kalunga umwe kaha wamuchano. Jino veshovo vetavililenga kunangula cha Yowano chize chafumine kuli Kalunga vavambapachilenga mumeya. Lujimiko lwapwile chinjikizo mangana Kalunga ahase kuvakonela jishili javo, cheka nawa valumuke kujijila nakutwama chakwivwisa Kalunga kuwaha. Yowano ahanjikile ngwenyi, “Munyima yami muli nakwiza umwe nanguhambakana jingolo ami. Ami ngwechi kumijimikanga na meya, oloze ikiye nyi, mwakamimbapachisa enu na Shipilitu Wajila.” Kaha Yesu ejile kuli Yowano mangana vamumbapachise nayikiye. Oloze muli ikiye kamwapwile shiliko. Omu Yesu afume mumeya, chuma chaku komowesa chasolokele echi. Mwilu mwasokolokele mwafumine shipilitu ya Kalunga yakulifwana nge katela. Kaha lizu lya Kalunga lya fumine mwilu, nakuhanjika ngwalyo, “Ou you mwanami ngwazanga; muli ikiye ngweji kwivwilangamo kuwaha.” Hakukumisa kumumbapachisa Yesu, Satana amwesekele. Azachile mazu a Kalunga mukuhingama hakumweseka Yesu. Yesu amuhonesele Satana hakumukumbulula namazu a Kalunga awa vasoneka mujingolo ja Shipilitu Wajila. (Kwimba)\nMuvwimbimbi wamulikumi nayiwana (14) Yesu mwasanyika tumbaji\nMako 1:12 – 20; Mateu 28:19\nOmu Yesu alingile hanafungulula lyehi Satana, kaha Yesu ayilenga nakuzata milimo yize Kalunga amutuminyinyine. Kalunga amutumine Yesu kulishitu hano hamavu mangana ambulule mujimbu wa mwaza wa Kalunga, anangule vatu, kuhindula vaka kuviza, na kuchika milimo ya Satana. Lizu lyakulishitu lyalumbunuka ngwavo “Ou vasakula kuli Kalunga”. Kaha vatu vamumwene ngwavo ali nangolo ja Kalunga. Omu likumbi limwe, Yesu apwile nakuhita kungenge yachijiva cha Ngalileya, kaha amwene vaka kuta ishi vawana. Avambile ngwenyi, “Twayenu, ngukavangizenu ami, kaha nangumilingisa kupwa muva-kakuta vatu.” Hahaze vene vesele moji avo nakuya na Yesu. Cheka nawa asakwililileko veka vatanu n vatatu malunga. Vosena vapwile likumi navavali vapwile jino tumbaji twenyi vakulinangulanga kuli yikiye. Vamwenenga vikomowesa vize alingilenga Yesu, vatachikijile ngwavo afuma kuli Kalunga. Tumbaji vapwile jino va posetolo ja Yesu, kulumbununa ngwavo vaku-tuma. Vana ngwilenga mujimbu wamwaza wa Yesu kulishitu kaha vahindwilenga vapwilenga naku viza mulijina lya Yesu. Yesu jino avahanyine jingolo hali Shipilitu Wajila. Vapwile nangolo hali vashipilitu vavapi kavafumishilenga na kulinga vikomowesa. Nawa nakutwalaho, Yesu akumishile milimo yenyi hamavu. Shimbu haze kanda kaha ahiluke mwilu, avahanyine vaposetolo jenyi lushimbi elu, “Yenu muka-vetavise vaka mafuchi osena muka-vambapachise mulijina lyatata na mwana na Shipilitu Wajila, kaha nawa mukava nangule kulama vyuma vyosena vize ngunamilweze.” (Kwimba)\nMuvwimbimbi wamulikumi nayitanu (15) Lunga ali namusongo wambumba\nMako 1:40 – 45\nLikumbi limwe kuli Yesu kwejile lunga apwile na musongo wambumba. Afukamine kuli Yesu kaha amulembele ngwenyi, “Kachi nge unahase, ngutomese ami.” Vatu vaze vapwilenga nawou musongo vavafumishilenga mukachi kamembo vatwaminenga kusali yamembo. Vatu kavahashilenga kuheta kuli vakiko. Yesu apwile nakeke hali ou lunga. Omu amukwachile amwambile ngwenyi, “Ngunahase, kutoma!” Haze vene uze lunga vamukile kumbumba yenyi. Yesu amulwezele ngwenyi, “Kanda naukachilweza kuli mutu naumweko. Oloze, yako kuli kapilishitu akakutale. Kaye nawana nganomu mwaya jishimbi jaMose hali vosena vaze navoka kumusongo ou. Chikapwe unjiho kuli vatu vosena ngwavo yove vanakutomesa lyehi.” Uze lunga ayile nakuwahilila avalwezeleko vatu vosena. Yesu ikiye kavevwililenga vatu vize vapwile nga nakushinganyekako. Oloze ikiye alingilenga muze amulwezelenga Kalunga kulinga. Vaze vahungilenga ikiye avazezwilenga. Uze muka-mbumba amufumishile sonyi nakumuhwilwishila ulemu wenyi. Amulingishile ahiluke mwimbo muze vamuhangile. Yesu nawa nahase kufumisa sonyi yove, kachi nge nayove naumulomba. (Kwimba)\nMuvwimbimbi wamulikumi nayitanu naumwe (16) Lunga navamwingishila mukashongwa kazuvo\nMako 2:1 – 12\nOmu Yesu apwile muzuvo, nakunangula vatu vya Kalunga. Halwola luze vene malunga vamwe vamunehelele Yesu lunga muka-kalepa, oloze mwomwo hakuvula chavatu vahonene kumwingisa muze muzuvo. Vatuvile mukasongwa ka zuvo kaha mwingishilemo na kumuzezumwina muze muzuvo. Yesu amwene lufwelelo vapwile nalwo hali yikiye. Kaha ahanjikile kuli uze apwile nakuviza, ngwenyi, “Ove mwanami, jishili jove vanakukonekelajo.” Vamwe vakulwane vapihilile chikuma omu vevwileko, “Iyaze nahase kukonekela jishili kuvanga Kalunga kaha ukawenyi?” Kavata chikijile ngwavo Yesu afumine kuli Kalungako. Yesu amwambile uze apwile nakalepa ngwenyi, “Nangukulweza ngwami, katuka, mbata kahela kove yakonga kwimbo.” Hahaze vene uze lunga ayoyele! Mukiko mujila alisolwe lenga Yesu kuli vatu kupwa wakufuma kuli Kalunga. Yesu ali nangolo ja Kalunga muli yikiye ja kuka misongo, nganomu atwama nangolo ja Kalunga jakukonekela shili. (Kwimba)\nMuvwimbimbi wamulikumi nayitanu nayivali (17) Yesu mwoka mutu walivoko lyakusoseka\nMako 3:1 – 5\nJino tunamono hano Yesu ali muzuvo ya kulombela yava Yuleya. Vatwamina java ka-kufwelela navakivo kuvapwile kuze. Kaha kwapwile lunga umwe walivoko lyakusoseka. Hapwile halikumbi lyasambata likiko likumbi lyavaYuleya lya kulifukula nakulemesa Kalunga. Jishimbi javo vaYuleya, hali likumbi kana naumwe pimbi azachilengaho. Shikaho vaYuleya vamulaviji jilenga vamone nge mwamuka uze mutu. Yesu muka-kuzakamina vatu echi kuzakamina nawa. Oloze vaze va twamina java kufwelela kavapwile ngochoko. Muli vakiko mwapwile wakumutalilila Yesu ahokole lushimbi mangana vawanyineho kanyinyino kakumujihe. Yesu ahulishile vatwamina, “Chakwola kachilihi hasambata: kulinga mwamwaza nyi kulinga mwamupi, kulwila mwono nyi kujiha?” VaYuleya kavashile kumukumbula chipwe lizuko mwomwo michima yavo yapwile yayikalu shikaho. Yesu ambile kuli uze lunga ngwenyi, “Olola livoko lyove.” Kaha olwele, vosena vapwileko vamwene livoko lyenyi lyalambwe cheka. Enu vakwetu twatela kumwalisa Kalunga. Twatela kuzakamina nava kwetu nawa. Kachi pimbi kaha kulemesa chetu Kalunga chama vokovoko chaufwelekete kaha. (Kwimba)\nMuvwimbimbi wamulikumi nayitanu nayitatu (18) Yesu mwaholesa nyamanganda\nMako 4:35 – 41\nHano hamuvwimbimbi kana tunamono Yesu ali muwato hamwe natumbaji twenyi. Valinakuya musali ya chijiva. Kaha peho yayinene chikuma yahuhwile. Meya engilile muze muwato, uze wato waputukile kuzala na meya. Yesu apwile nasavala kutongo yakunyima yawato. Tumbaji twenyi vamuhindwile nakumulweza ngwavo, “Ove muka-kunangula, kaweshi kuzakamako omu tuli nakusaka kuvomba?” Yesu ahindukile emanyine kaha ahanjikilile peho na makimba, “Unda, tulumuka!” Haze vene uze nyamanganda aunjile. Yesu ahanjikile kuli tumbaji twenyi ngwenyi, “Woma waka? Kumana muchili nakuhona kufwelela lika?” Tumbaji twenyi vali komokelele nakwamba ngwavo, “Ou ikiyeya? Numba peho yononoke kuli ikiye na makimba nawa!” Etu twatachikiza kanawa ngwetu Yesu apwa Kalunga ali nangolo hali mutu himutu, hali vashipilitu navyosena vize atengele. Shikaho, omu natukundamina hali Yesu mwatukinganga mwatuhana nawa etu kuunda mujilwola ja maukalu. (Kwimba)\nMuvwimbimbi wamulikumi nayitanu nayiwana (19) Pwevo ali mukachi kaliyongomena lyavatu\nMako 5:25 – 34\nOve unamumono ou pwevo muliyongomena lyavatu? Ikiye apwile na musongo wakuhichisa manyinga mu myaka likumi nayivali. Ayile kuli vandotolo, oloze kavahashile kumukako. Ou pwevo apwilenga na mali amavulu awenyekelelenga kukuhana kulivandotolo kuze ayilenga. Chipwe ngocho musongo wapwile nakutwalilangaho. Likumbi limwe evwile ngwavo Yesu ali nakuka vaka-kuviza. Alyambile mumuchima wenyi ngwenyi: “Kachi nge nangukwatako kaha kuuvwalo wenyi, kaha nanguyoya.” Uze pwevo amukavile Yesu munyima mukachi kavatu akwachile kuuvwalo wa Yesu, aze manyinga apwilenga nakuhita omine chau. Yesu evwile ngwenyi ngolo jina mufumu. Kaha emanyine nakuhulisa ngwenyi, “Iya nakwate kuuvwalo wami?” Vatu vavavulu vamujingilikile Yesu, nakulishinda kanya, oloze ou pwevo atachikijile vize vya musolokelele. Evwile woma kaha afukamine hamambuli enyi kumahiji a Yesu, amulwezele mujimbu wosena. Jino Yesu amwambile ngwenyi, “Ove mwanami wapwevo, kufwelela chove chinakuhindula. Yako mukuunda, unasokoka kukuyanda chove.” Mazu aKalunga atunangula ngwavo Yesu noholili ali nakuka lika vatu vaze vamukundamina nakumufwelela ikiye. Vatu vavavulu muno mu kaye, Yesu avatachikiza umwe naumwe echi kuvazakaminanga vosena, na yove nawa. Kukuzakaminga nakukulama nayove twaya kuli ikiye. (Kwimba)\nMuvwimbimbi makumi avali (20) Yesu na mwana wamundende wa kufwa\nMako 5:22 – 24, 35 – 43\nYailu apwile lunga wamulemu mutembele yava Yuleya. Apwile na mwanenyi avijile chikuma. Ikiye asanyikile Yesu mangana amuke kukukola chenyi. Shimbu kanda Yesu ayengako, uze kanyike afwile. Yesu ahanjikile kuli Yailu ngwenyi, “Kanda wivwa womako; fwelela kaha.” Haku heta kuzuvo vatu vapwile na kuyenga yenga na masoji, oloze Yesu avalowelemo muzuvo vosena. Engililemo natumbaji twenyi. Yailu napuwenyi vengilile nenyi muze muzuvo vasavalikile uze mwana wakufwa. Yesu amukwachile kulivoko ngwenyi, “Mwana pwevo, nangukulweza ngwami hinduka!” Kaha ahindukile nakutambuka. Yesu avalwezele vamuhane vyakulya alyenga. E mukwetu, Yesu ali nangolo kaha nawa atwama nangolo hali kufwa! Vaka-kumukavangiza vosena kavatela kupwa na woma wakufwako. Yesu wakujikiza ahambakana Satana, shili na kufwa. (Kwimba)\nMuvwimbimbi makumi avali naumwe (21) Yesu napwevo muka-muyachi weka\nMako 7:24 – 30; Mateu 15:21 – 28\nLikhumbi limwe pwevo mukamu yachi weka ejile kuli Yesu. Mwanenyi apwile na shipilitu wamupi. Uze pwevo ejile kuli Yesu amulembelele amufumise uze shipilitu wamupi. Yesu amulwezele uze pwevo ngwenyi, Nguneza nakukafwa kulivanga va Yuleya. Nge nangulivanga kukafwa vaka muyachi weka chinapu nge kulisa vatuwa shimbu kanda vanyike. Kaha Yesu ahanjikile ngwenyi, “Vanyike vandende valyenga kulya vanasake, kacheshi chamwaza kuhana kulya chavanyike vandende kuli vatuwako.” Uze pwevo amukumbulwile Yesu ngwenyi, “Eyo, ove mwata chipwe vene vatuwa veji kulyanga kuungululu uze weji kulakumukilanga mwishi yamesa.” Yesu amukumbulwile nakumulweza ngwenyi, “Uli nalufwelelo lwalunene ove pwevo! Nangukulingila nganomu unalombo.” Ngocho uze pwevo omu ayile kwimbo, awanyine shipilitu wamupi namufumu lyehi mwanenyi. Yesu azanga etu tuhake michima yetu kukundamina hali ikiye, nganomu uze pwevo alingile. Yesu nahase tukosokola kufuma kuundungo wa Satana. (Kwimba)\nMuvwimbimbi makumi avali nayivali (22) Yesu mwahindula kajika matwitwi wa kalaka\nMako 7:31 – 37\nVatu wamwe vanehele lunga umwe kuli Yesu. Apwile kajika matwitwi kufuma kukusemuka chenyi kahashilenga kuhanjikako. Kaha vamulembelele Yesu anangike mavoko hali ou lunga. Ikiye amufumishile muli zavu lyavatu. Ahakile minwe yenyi mumatwitwi auze lunga. Kaha Yesu afwijilile maleji akachikile halilimi lyauze lunga. Yesu andwile meso nakutala mwilu kuli Kalunga nakwamba kuli uze lunga ngwenyi, “Jikuka!” Haze vene aputukile kwivwa nakuhanjika kanawa. Vatu vavavulu valikomokelele, nakwamba ngwavo na zate, “Vyosena mwakwoloka. Tujika matwitwi vali nakwivwa, tumama vali nakuhanjika.” Shikaho enu vakwetu, vihanda vyosena vyaku mijimba yetu Yesu avitengele. Atwama najingolo jakumisongo yetu. Kakweshi chuma chimwe chipwe musongo wakuviza mwaho na kukako. Nge natumulomba ngwetu atuke, nganomu alingile uze lunga waka jika matwitwi. Etu nawa tuyenu tulweze vakwetu vya Kalunga. (Kwimba)\nMuvwimbimbi makumi avali nayitatu (23) Yesu mwatonesa kapuputa\nMako 8:22 – 26; Yakova 5:13 – 16\nLikumbi limwe vatu vejile kuli Yesu vamunehelele mutu wakapuputa. Vamulembelele ngwavo mangana Yesu amuke. Yesu amukwachile kulivoko nakuya nenyi kusali yalimbo. Afwijilile hameso auze mutu nakunangika mavoko hali uze mutu. Amuhulishile ngwenyi, “Vyuma muka unamono ove?” Uze lunga amukumbulwile, “Ngunamono vatu; vali nakusoloka kupwa nge mitondo yili nakujingu luka.” Yesu ahakile mavoko enyi ha meso auze lunga. Kaha meso enyi atonene, nganomu apwile amwene jino vyosena kanawa kanawa. Enu vakwetu Yesu apwa mwomumwe nalelo. Ocho alingile ku myaka yakunyima nahase kuchilinga namakumbi ano. Mu mukanda wa Kalunga muli mazu ngwavo: “Ikiye (Yesu) ambachile kuviza chetu na misongo yetu yosena.” (Ku mukanda wa Yakova 5:13-15) Minenu umwe ali nakuyanda tahi? Alombe kuli Kalunga. Minenu umwe ali nakuviza tahi? Asanyike vakulwane valiuka, vamulombele vamuwavise maji mulijina lya Yesu. Kaha kulomba chakufwelela na chimulwila uze naviji, mwata mwamuhindula, kaha kachi nge navulumuna, milongo ya shili navamukonekelayo. Shikaho litavilenunga jishili jenu umwe na mukwavo na kuli lombelenga umwe namukwavo mangana muyoye. Kulomba chava ka-kwoloka chili nangolo. (Kwimba)\nMuvwimbimbi makumi avali nayiwana (24) Yesu mwahindula mukweze apwile na ndemone\nMako 9:14 – 29\nLunga umwe anehele mwanenyi kuli tumbaji twaYesu, mangana vamufumise vandemone, oloze vahonene. Jino omu vamumbachile uze mwana wa lunga nakumuneha kuli Yesu. Kaha uze shipilitu wamupi hakumona Yesu, amuhanjikishile chikuma nakumutunyisa uze kanyike hamavu na lifulu kukanwa. Jino ise yauze mwana apwile nakukakasana kwiji nge Yesu mwamukila mwanenyi, ahanjikile kuli Yesu ngwenyi, “Kachi nge unahase kulinga chesenocho naulinga, tuvwile keke tukafwe ove mwata.” “Kachi nge unahase?” Yesu amukumbulwile ngwenyi. “Vyuma vyosena navipwa vyavyashi kuli wosena ou mwafwelela.” Uze lunga amukumbulwile, “Ami ngunetava; ngukafweko mwane omu ngwahona kufwelela!” Jino vatu vavulu vejilenga kuli Yesu vamone omu avahanjikililenga vashipilitu vavapi. Yesu amuhanjikilile, “Shipilitu uze ahoneselenga mwana lunga kuhona kuhanjika na kwivwa ngwenyi mufume nangukushinga ngwami kanda ukengila cheka muli ikiyeko.” Uze shipilitu wamupi atambakanyine nakukanguka nakulovoka muli ikiye nakumuseza hwilila. Vatu valyambile ngwavo, “Ou mwana lunga nafu.” Oloze amukwachile kulivoko nakumwimika kaha emanyine. Kaha tumbaji twaYesu vamuhulishile kupenge, “Ove mwata mwomwo ika etu twahonenanga kumulovola ou ndemone?” Avakumbulwile, “Ava vangana kavalovoka kechi nachuma chekako kuvanga nakulomba nakulitwamina kulya.” Hakukumisa omu vyasolokele vyosena evi, vatwamina javaYuleya vamutwamine punga yakujiha Yesu. Yesu azachile vikomowesa vyavinene vyosena. Asangukile kukufwa. Ahonesele Satana na kufwa. Yesu ikiye ahambakana ngolo jamashipilitu osena natutulunga twamukaye. Ikiye ali nangolo havyuma vyosena. Mwomwo Yesu kaha ikiye uka wenyi Kalunga wamuchano.\nGRN has recorded a version of this script in 450 languages and dialects. See full list.\nSee different versions of this script in Afrikaans, Buhutu, Chinese Simplified, English, French, Herero, Indonesian, Kimwani: Ibo, Lomwe: Mozambique, Malagasy Merina, Ngonde, Northern Sotho, Obo Manobo, Pijin: Solomon Islands, Portuguese: Brazil, Portuguese: Mozambique, Roglai, Southern, Russian, Sena: Mozambique, Shimaore, Shona, Spanish, Swahili: Tanzania, Takwane, Thai, Thimbukushu, Tok Pisin: PNG, Tonga: Malawi, Tsonga, Umbundu, Urdu, Venda, Xirima, Yao: Malawi, Zulu.


Twatela Kwambulila Vatu naKuvanangula Numba Vapwenga Tumbaji\nMukanda waKukunguluka Chiyoyelo naMulimo waVaka-Kulishitu | April 2018\nYesu alwezele vaka-kumukavangiza vanangule vatu vapwenga tumbaji. (Mat 28:19) Echi chasakiwa kwambulila vatu nakuvanangula. Ngocho twatela kulihulisanga chihula chino, ‘Vyuma muka navingukafwa ngwambulilenga vatu nakuvanangula mangana vapwenga tumbaji?’\nTwatela kutondatonda “weshowo atela,” muchishishisa chakuvandamina ngwetu alijile yivene. (Mat 10:11) Shikaho, nge tuli mumulimo wakwambulula, twatela kufwila kwambulila vatu vaze ‘natuliwana navo.’ (Vil 17:17) Luchiya alumukile nakupwa kambaji mwomwo yamujimbu uze ambulwilenga kaposetolo Paulu.—Vil 16:13-15.\n“Kuva mbuto jove nachimene, kaha livoko lyove kanda nalinoka palanga nakuchingoloshiko” (Kwa 11:6)\nTALENU VINDIYO YAKWAMBA NGWAVO, TWALENUHO LIKA KWAMBULULA ‘CHAKUZENEKA KULITWAMINA’—MUKUTULUKILA NAKUZUVO HIZUVO, KUFUMAHO KUMBULULENU VIHULA VINAKAVANGIZAHO:\nUno Samuel asolwelenga ngachilihi ngwenyi afwililile kutumba mbuto jamuchano?\nMwomwo ika twatela kutwalaho lika kuzachisa jijila jakulisezaseza hakwambulula?\nUno mweji kufwilanga kwambulula mujimbu waWangana kuvatu vakufwana ngachilihi?\nTwatela kuzata nangolo numba tunangule vatu vapwenga tumbaji muchishishisa chakuvaselanga kaha mikanda. Ngocho twatela kukindulukilanga kuvatu natuwana nakuvanangulanga Mbimbiliya numba vahase kuzovoloka kushipilitu. (1Ko 3:6-9) Uno vyuma muka twatela kulinga kachi nge vatu natwambulila mujimbu waWangana navahona kuzovoloka washi? (Mat 13:19-22) Twatela kutwalaho lika kutondatonda vatu vaze vapwa nge “mavu amwaza.”—Mat 13:23; Vil 13:48.\n“Ami ngwatumbile, Apolo atukumwinyine meya, oloze Kalunga ikiye akoleselenga” (1Ko 3:6)\nTALENU VINDIYO YAKWAMBA NGWAVO, TWALENUHO LIKA KWAMBULULA ‘CHAKUZENEKA KULITWAMINA’—KUVIHELA VYASANGA NAKUTUNGA TUMBAJI, KUFUMAHO KUMBULULENU VIHULA VINAKAVANGIZAHO:\nUno Solomon naMary vatukumwinyine ngachilihi mbuto jamuchano japwile muli Ezekiel naAbigail?\nVyuma muka twatela kufwila kutesamo hakwambulila vatu mujimbu wamwaza kuzachisa jijila jakulisezaseza?\nUno tunahase ngachilihi kunangula vatu nakuvaheta hamuchima?\nVISHINA VYAVILEMU VYAMUMAZU AKALUNGA Chihandwa naKulifwana Chatwama haPaseka naKwanuka Kufwa chaMwata\nVISHINA VYAVILEMU VYAMUMAZU AKALUNGA Yenunga Mukanangule Vatu Vakapwe Tumbaji—Mwomwo Ika, Kulihi, Kaha Mujila Muka?\nCHIYOYELO CHAVAKA-KULISHITU Twatela Kwambulila Vatu naKuvanangula Numba Vapwenga Tumbaji\nVISHINA VYAVILEMU VYAMUMAZU AKALUNGA “Jishili Jove Vanakukonekelajo”\nVISHINA VYAVILEMU VYAMUMAZU AKALUNGA Kuka Mutu haSambata\nVISHINA VYAVILEMU VYAMUMAZU AKALUNGA Yesu Atwama naNgolo jaKusangula Vatu Twazanga Vaze Vafwa\nCHIYOYELO CHAVAKA-KULISHITU Zachisenunga Kanawa Vinoma vyaKuzachisa haKunangula\nText Omu munahase kututulula mikanda yakukopa MUKANDA WAKUKUNGULUKA CHIYOYELO NAMULIMO WAVAKA-KULISHITU April 2018\nMUKANDA WAKUKUNGULUKA CHIYOYELO NAMULIMO WAVAKA-KULISHITU April 2018


2 Timoteo 2 | Te Baibara n te Intanete | Te Rairai ae te Aonnaba ae Boou\nWAREKIA N Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Batak (Karo) Batak (Toba) Bicol Bislama Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Cibemba Croatian Czech Dangme Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Ewe Fijian Finnish French Ga Georgian German Greek Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kannada Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kongo Korean Latvian Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Marathi Maya Myanmar Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Nepali Nias Norwegian Nzema Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Polish Ponapean Portuguese Portuguese (Portugal) Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Romanian Russian Samoan Sango Sena Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Seychelles Creole Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tahitian Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tok Pisin Tongan Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urdu Uzbek Venda Vietnamese Waray-Waray Xhosa Yoruba Zulu\nMwiokoia mwaane aika tau n te rongorongo (1-7)\nNanomwaaka i aani karawawata ibukin te rongorongo ae raoiroi (8-13)\nKabwarabwaraa te koaua n te aro ae eti (14-19)\nBirinako mani baike a bwarui rooro n rikirake (20-22)\nArora nakoia taani kaaitara (23-26)\n2 Mangaia ae ngkoe ae natiu,+ teimatoa ni kakorakorako rinanon te akoi ae rianako are i nanoni Kristo Iesu. 2 Ko na mwiokoiia mwaane aika kakaonimaki ni baike ko ongo irou, ake a boutokaaki koauaia irouia taani kakoaua aika bati,+ ao mwaane aikai a na tau n reireinia aomata tabemwaang. 3 Tauraoi n ibuokanibwai n te maraki,+ ngkai ana tautia ae raoiroi+ Kristo Iesu ngkoe. 4 Akea te aomata ae mwakuri bwa te tautia ae e katabetabea ni waaki ni bitineti* aika akea irekerekeia ma ana mwakuri n tautia, bwa e aonga ni kakukureia teuare karina arana bwa te tautia. 5 Ao ai aron naba taian takaakaro, e na aki katokaaki ana bau ane e kauaaba, ma tii ngkana e kauaaba n te aro ae boraoi ma tuan te takaakaro.+ 6 E bon riai te tia ununiki ae mwakuri korakora, ni moani katoong uaanikai ake e uniki. 7 Iaiangoa te bae I taekinna. E na bon anganiko te Uea te ota* ni bwaai ni kabane. 8 Uringnga bwa e kautaki Iesu Kristo mai buakoia maate,+ ao boni kanoan Tawita,*+ n aron te rongorongo ae raoiroi are I taekinna,+ 9 ae I maraki ibukina ao ni kabureaki ibukina bwa kaanga te tia kamwarua.+ Ma e ngae n anne, e aki kabaeaki ana taeka te Atua.+ 10 Ibukin aei, I teimatoa n nanomwaaka ni bwaai ni kabane ibukia te koraki aika rineaki,+ bwa a aonga ni karekea naba te kamaiuaki ae kona n reke rinanoni Kristo Iesu, ao te mimitong ae akea tokina. 11 E kona n onimakinaki te taeka aei: Ngkana ti a tia ni mate ma ngaia ao ti na manga maiu naba ma ngaia,+ 12 ngkana ti teimatoa n nanomwaaka ao ti na uaia naba n tautaeka ma ngaia bwa ueea,+ ngkana ti kakeaa ao e na kakeaira naba,+ 13 ngkana ti aki kakaonimaki ao e na teimatoa ngaia ni kakaonimaki, bwa e aki kona ni kakeaa aroarona ni koaua. 14 Teimatoa ni kauringia ni baikai, ao n tuangia* i matan te Atua bwa a na aki uneakin taian taeka, ae te bwai ae akea manenana naba teutana, ibukina bwa e uruana* aia onimaki akana ongora. 15 Kakorakorako ni kaotiko bwa ko tau i matan te Atua bwa te tia mwakuri ngkoe ae akea kamaamaeam n te bwai teuana, ae ko angareirei ma ni kabwarabwaraa taekan te koaua n te aro ae eti.+ 16 Ma rarawa nakon taetae aika akea uaaia aika kakeai bongani baika tabu,+ bwa ane a na karikirakea riki kaitaraan nanon te Atua taeka aikai, 17 ao ane e na butanako aia taeka n ai aron te aoraki ae te mka. A mena naba i buakoia te koraki anne Umenaio ma Bireto.+ 18 A rairakinako man te koaua mwaane aikai, n aroia n taku bwa e a tia n roko te mangauti,+ ao a a uruana aia onimaki tabeman. 19 Ma e ngae n anne, e teimatoa n nene aan te kateitei are e kawenea te Atua, ae kanikinaeaki n te taeka ae kangai, “E ataiia aika bon ana aomata Iehova,”*+ ao, “Ke a rawa nakon te buakaka aomata nako akana taboa aran Iehova.”*+ 20 Ma i nanon te auti ae bubura, ao iai naba mwangko aika karaoaki man te kai ao te kaatibu irarikini mwangko aika karaoaki man te koora ao te tirewa. Tabeua a kabonganaaki n te aro ae rine, ma tabeua n te aro ae aki rine. 21 Mangaia ae ngkana iai temanna ae kararoaa ma ake a kabonganaaki n te aro ae aki rine, ao e na riki bwa te mwangko ae e na kabonganaaki n te aro ae rine, ae katabuaki,* ae e na bongana iroun ane e na bwainna, ae katauraoaki ibukini mwakuri aika raraoi ni kabane. 22 Mangaia ae birinako mani baike a bwabwarui rooro n rikirake, ao ukoukora te raoiroi, te onimaki, te tangira, ao te rau, n ikotaki ma te koraki aika wewetea te Uea ma nanoia ae itiaki. 23 Irarikina, rarawa nakoni kaborabakau ni baba aika akea manenaia+ ngkai ko ataia bwa a karika te kauntaeka. 24 Bwa e aki riai ni kauntaeka ana toro te Uea ma e riai n nimamannei* nakoia aomata nako,+ e na tau ibukin te angareirei, e na taona nanona ngkana e karaoaki ae kairua nakoina,+ 25 ao e na arona te nimamannei n reireinia ake a rarawa.+ Tao ane a na manga anganaki rairan nanoia* iroun te Atua bwa a aonga ni kairaki nakon te atatai ae eti ibukin te koaua,+ 26 ao e na manga oki aia iango ao a na buutakinako man ana kai ni kabwaru te Riaboro, kioina ngkai a raweaki irouna bwa a na karaoa nanona.+\n^ Ke tao, “waakin nako te maiu ni katoabong.”\n^ Ke, “te ataibwai.”\n^ Kuriiti, “ana kariki Tawita.”\n^ Kuriiti, “kaotioti raoi nakoia.”\n^ Ke, “kamauna; kabwakaa.”\n^ Ke, “kaokoroaki ibukin te Atua.”\n^ Ke, “taetae ma te akoi.”\n^ Ke, “bitakin aia iango.”


2 Tamuera 4 | Te Baibara n te Intanete | Te Rairai ae te Aonnaba ae Boou\n2 Tamuera 4:1-12\nE kamateaki Itiboteta (1-8)\nE tua Tawita kamateaia taan tiritiri (9-12)\n4 Ngke e a ongo natin Tauro are Itiboteta*+ ae e a mate Abenera i Eberon,+ ao e a kerikaaki ninikoriana* ao a a bane n aki rau tibun Iteraera. 2 Ao iai mwaane aika uoman aika mataniwi i aoia taani kuribwai ake ana aomata natin Tauro, ao aran temanna Banaa ao are temanna Rekaba. Naakai bon natin Rimmon are te I-Beerota, man te baronga are Beniamin. (E araranaki naba Beerota+ bwa mwakoron abani Beniamin ngkoa. 3 A birinako I-Beerota nako Kitaim,+ ao a maeka n iruwa ikekei ni karokoa te bong aei.) 4 Ao Ionatan+ are natin Tauro iai natina te mwaane ae a mwauku waena.+ Bon nimaua ana ririki ngke e roko te rongorongo mai Ietireera+ ibukin Tauro ma Ionatan, ao e tabekia te tia tobwaia ao e birinako, ma ngke e takaka neiei ni birinako, ao e a bwaka naba te teei aei ao e a mwauku. Arana boni Mebiboteta.+ 5 Ao natin Rimmon are te I-Beerota ake Rekaba ma Banaa, a nakon ana auti Itiboteta n taini kabuebuen te ngaina anne, ngke e tabe teuaei ni motika rawana n te tawanou. 6 A rinnako n te auti bwa aongkoa a na anaa te uita, ao a a ewara naba birotona, ao imwina e a rabanako Rekaba ma tarina are Banaa.+ 7 Ngke a rin n te auti, ao e wene teuaei i aoni nnena ni wene n ana ruu ni matu, ao a a ewaria naba ni kamatea, ao imwina a kabakua roroana. Ao a anaa atuna ao a riannanako ni kangainaa i nanon te kawai nakon te Arabaa.* 8 Ao a uota atun Itiboteta+ nakon Tawita i Eberon ao a taku nakon te uea: “Ao aei atun Itiboteta are natin Tauro are te tia kairiribai nakoim+ are e kani kamateko.+ E a tia Iehova ni karaoa te irantanga ni karekekai i aon Tauro ma kanoana nakon au toka ae te uea n te bong aei.” 9 Ma Tawita e kaekaa Rekaba ma tarina are Banaa, ake natin Rimmon are te I-Beerota, ao e taku nakoia: “Ngkai bon iai Iehova, are teuare kamaiuai man taiani karawawata ni kabane,+ 10 ao ngke e kaongoai ngkoa temanna ni kangai, ‘Akea bwa e a mate Tauro,’+ ao n ana iango e uota te rongorongo ae kakukurei nakoiu, ma I taua ao ni kamatea+ i Tikeraka. Anne kaniwangan te tia uataeka arei ae e karekea mairou! 11 Ao ai batira riki ae e na reke irouia mwaane aika buakaka aika kamatea te aomata ae raoiroi n oin ana auti i aoni nnena ni wene! Tiaki I riai n anaa boon raraana mai baimi,+ ma ni kamaunaingkami mai aon te aba?” 12 Ao e tua Tawita nakoia rorobuaka n ataei bwa a na kamateia naakai.+ A koreinako baia ma waeia ao a tauriia+ i rarikin te nei i Eberon. Ma a anaa atun Itiboteta ao a taunna ni nneni kawenean Abenera i Eberon.\n^ Ebera, “natin Tauro ae te mwaane.”\n^ Ebera, “a a mamaara baina.”\n2 Tamuera 4


Iakoba ma Etau ao te Tibwanga | Reireiaia Ataei Man te Baibara\nE Karekea te Tibwanga Iakoba\nBon 40 ana ririki Itaaka ngke e mare ma Rebeka. E rangi n tangira neiei. Imwina riki, a a reke natiia mwaane aika bwebwee.\nTe karimoa bon Etau, ao te karimwi Iakoba. E kani memena Etau n te tawaana ao bon te tia kaeman. Ma e kan titiku Iakoba n te auti.\nN taai akanne, e riai n anganaki te mwaane ae te karimoa angiin aaba ao te mwane ngkana e mate tamana. E aranaki anne bwa te tibwanga. N ana utu Itaaka ao irian naba te tibwanga anne boni berita ake e karaoi Iehova nakon Aberaam. E bon aki tabe Etau ma berita akanne, ma e ataia Iakoba ae a rangi ni kakawaki.\nN te tai teuana, e okira te auti Etau ao e a rangi ni kua imwin ana kaeman n te bong anne. E aroka boin te amwarake ae kangkang are e kamwaia Iakoba, ao e taku: ‘I a bora ni baki! Anganai teutana am tuubu ane uraura anne!’ E taku Iakoba: ‘N na anganiko, ma berita moa nakoiu bwa e na reke irou tibwangam.’ E taku Etau: ‘I aki tabe ma tibwangau! Ko kona n anaia. I tii kan amwarake.’ N am iango e wanawana Etau n te baere e karaoia? E bon aki. E anganako te bwai ae rangi ni kakawaki tii ibukin te boora n tuubu.\nNgke e a rangi ni kara Itaaka, ai bon anne ana tai are e nang anga iai te kakabwaia nakon natina are te karimoa. Ma Rebeka e buoka natina are te karimwi ae Iakoba bwa e na karekea te kakabwaia anne. E rangi n un Etau ngke e a ataia, ao e baireia bwa e na tiringa tarina are bwebweena. A tangiria Itaaka ao Rebeka ni kamanoa Iakoba ngaia are a taku nakoina: ‘Naako tiiku irouni mwaanen tinam ae Raban, ni karokoa ae e toki unin Etau.’ E ongo Iakoba n aia taeka n reirei ana karo, ao e a birinako n rawea maiuna.\n“Tera kabwaian te aomata, ngkana e bwaina te aonnaba ni kabane ma e kabuaa maiuna iai? Ni koauana, tera ae e na anga te aomata bwa booni mwini maiuna?”—Mareko 8:36, 37\nTitiraki: Te aeka n aomata raa Etau? Te aeka n aomata raa Iakoba? E aera ngke e karekea te kakabwaia Iakoba ao tiaki Etau?\nKarikani Bwaai 25:20-34; 27:1–28:5; Ebera 12:16, 17


Завтра выборы, выборы, выборы, выборы - Эксклюзивные Известия\nЗавтра выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, передает корреспондент УНН.\nСледовательно, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы.\nЧИТАЙТЕ ТАКЖЕ: Эксперт рассказал, что будет с курсом гривны после местных выборов.\nДобавим, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы.\nНапомним, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы, выборы.\nКак сообщалось ранее в УНН, очередные местные выборы состоятся завтра, 25 октября 2020 года, на них будут выбирать депутатов сельских, поселковых, городских советов территориальных общин, соответствующих сельских, поселковых, городских голов.\nТакже напомним, в Минюсте объяснили, как правильно заполнять бюллетени.


Ov, Ukwetany “Muchim wa Kumwijik” Yehova Nzamb? | Cha kwilej\nChinong cha Kalam | Ngond wa 3 , 2013\nKutang mu rudim ra Rudim ra Amharique Rudim ra Inglish Sesotho (Lesotho) Uruund rudim Ndébélé rudim ra Estonien rudim ra Afrikaans rudim ra Albanais rudim ra Allemand rudim ra Arabe rudim ra Arménien rudim ra Aymara rudim ra Azéri rudim ra Azéri (cyrillique) rudim ra Bikol rudim ra Bulgare rudim ra Catalan rudim ra Cebuano rudim ra Chichewa rudim ra Chinois (traditionnel) rudim ra Chinois riswapela kutesh rudim ra Coréen rudim ra Croate rudim ra Créle d'Haïti rudim ra Danois rudim ra Efik rudim ra Espagnol rudim ra Finnois rudim ra Français rudim ra Ga rudim ra Grek rudim ra Greonlandais rudim ra Guarani rudim ra Géorgien rudim ra Hiligaynon rudim ra Hongrois rudim ra Igbo rudim ra Iloko rudim ra Indonésien rudim ra Islandais rudim ra Italien rudim ra Japonais rudim ra Kazakh rudim ra Kikuyu rudim ra Kinyarwanda rudim ra Kirghir rudim ra Kwangali rudim ra Kwanyama rudim ra Letton rudim ra Lingala rudim ra Lituanien rudim ra Luo rudim ra Malay rudim ra Malgache rudim ra Maltais rudim ra Mixe rudim ra Myama rudim ra Ndonga rudim ra Ngabere rudim ra Norvégien rudim ra Nzema rudim ra Néerlandais rudim ra Népali rudim ra Oromo rudim ra Ouzbek rudim ra Palonais rudim ra Pangasinan rudim ra Portugais rudim ra Quechua (Ayacucho) rudim ra Quechua (Bolivie) rudim ra Roumain rudim ra Russe rudim ra Sepedi rudim ra Serbe rudim ra Serbe (romain) rudim ra Shona rudim ra Singhalais rudim ra Slovaque rudim ra Slovène rudim ra Sranan tongo rudim ra Suédois rudim ra Swahili rudim ra Swati rudim ra Tagalog rudim ra Tahitien rudim ra Tchèche rudim ra Thaï rudim ra Tigrinya rudim ra Tsonga rudim ra Tswana rudim ra Turc rudim ra Twi rudim ra Ukrainien rudim ra Umbundu rudim ra Venda rudim ra Vietnamien rudim ra Waray-Waray rudim ra Wayuunaiki rudim ra Wolaitsa rudim ra Xhosa rudim ra Yoruba rudim ra Zoulou rudim ra yijingidij ra brésilienne rudim ra yijingidij ra colombienne rudim ra yijingidij ra italienne rudim ra yijingidij ra japonaise rudim ra yijingidij ra mexicaine rudim ra yijingidij ra russe rudim ra Éwé rudim yijingidij argentine\nOv, Ukwetany “Muchim wa Kumwijik” Yehova?\n“Nikez kayinkish [muchim wa] kwijik anch, am, yam [Yehova]. Chad awiy akez kikal antwam.”—JER. 24:7.\nOV, MUTAPU IK UKUTWISHA KWAKUL?\nOv, in Yuda avud pa chirung cha Jeremiy ading ‘ni michim yakad kutwal ku mukand’ mutapu ik?\nOv, mulong wak etwawonsu tufanyidin kushinshikin muchim wetu wa chifanikesh?\nMutapu ik tukutwisha kwikal nich ‘muchim wa kumwijik’ Yehova?\n1, 2. Ov, mulong wak antu amwing asotining kudia nfung?\nUSOTINING kudia nfung, jiswila bil anch jiumina? Antu avud akat kudim nfung jakudia mu jindond jivud. In Yuda a pasak amana usey wa dibuj dia mutond wa nfung. (Nah. 3:12; Luka 13:6-9) Mwi nfung muding kamoj, ma antioxydant, ni mungu; chawiy lel, antu amwing alondining anch yiney yiwapin mulong wa muchim.\n2 Yehova ukat kufanikesh nfung nich muchim. Nzamb kadingap ni kurumburil piur pa usey wa kudia nfung. Wading ni kulond mu chifanikesh. yilondinay kusutil kudiay muprofet Jeremiy yikwet usu pa muchim wey ni muchim wa akatish ney. Anch twashinshikin pa chom chilondinay, tongin bil pa chikutwisha kurumburik kudi in Kristu.\n3. Ov, nfung jisambidinau mu Jeremiy shapitre wa 24 jirumburikin ik?\n3 Shinshikinany amboku pa chom chimwing chalonday Nzamb pa chirung cha Jeremiy piur pa nfung. Mu muvu wa 617 K.C.C., muchid wa in Yuda wading mu mwikadil uyimp wa muspiritu. Nzamb wapana chishimushimu piur pa yom yela kushiken kurutu, wayifanikesha nich mitapu yaad ya nfung—nfung “jiswila nawamp” ni nfung “jiyimp.” (Tang Jeremiy 24:1-3.) Nfung jiyimp jading jirumburikin Mwant Sedekias ni antu akwau mudi ndiy arisha nich yisal yiyimp ya Mwant Nebukadinezar ni yisak yend ya njit. Pakwez chading nchik piur pa Ezekiel, Daniel ni arund nend asatu adinga mu Babilon, ni in Yuda atwalau kwinikwa? Awiy ading mudi nfung jiswila nawamp. Atushal pakach pau afanyidina kuchirik chakwel atungirila Yerusalem ni tempel wend, wela kwikalaku chisu chimwing.—Jer. 24:8-10; 25:11, 12; 29:10.\n4. Ov, dikasikesh ik tukutwisha kutanin mu yalonday Nzamb piur pa nfung jiswila nawamp?\n4 Yehova wayileja antu afanikeshay nich nfung jiswila nawamp anch: “Nikez kayinkish [muchim wa] kwijik anch, am, yam [Yehova]. Chad awiy akez kikal antwam.” (Jer. 24:7) Wawiy mufund ujim wa mutu wa mulong winou, ni ukasikeshin mud ik! Nzamb usotin kuyinkish antu ‘muchim wa kumwijik’ ndiy. Pinap “[muchim]” urumburikin mwikadil wa muntu. Ey usotin chakin kamu kwikal ni muchim winou ni kwikal kand pakach pa antwend. Mulong wa kwikal nich muchim winou chifanyidin kwilej ni kusadil Dizu diend, kukarumuk ni kupan mwom wey kudi Nzamb, ni kutambul dibatish mu dijin dia Tatuku, dia Mwan, ni dia spiritu utumbila. (Mat. 28:19, 20; Mid. 3:19) Chitwishikin walondula kal jinzau jinej, ap ukutwish kukumangan pakad kujing ni Atuman a Yehova ni mwi njil ya kusal mwamu.\n5. Ov, chidi nchik piur pa muchim wisambidinay Jeremiy?\n5 Ap anch twalondwil jinzau jimwing pakach pa jinej jawonsu, tufanyidin kushinshikin pa mwikadil wetu. Ukutwish kuman mulong wak pa yiney yawonsu Jeremiy wafunda piur pa muchim. Ma shapitre mamwing ma Mukand wa Jeremiy misambidin piur pa michid yikwau, pakwez manans majim misambidina piur pa muchid wa in Yuda pa chirung cha kuyikel kwa ant end atan. (Jer. 1:15, 16) Mwaning, Jeremiy wafunda pakampwil piur pa amakundj, amband, ni an adinga mu urund wa kwipan kudi Yehova. Angakau atonda kwa kwisotil chakwel ikala muchid udia mu urund winou. (Kub. 19:3-8) Pa chirung cha Jeremiy, antu itiyija kwipan kudi Nzamb. Awiy alonda anch: “Tukat kwez kudi [Yehova], mulong ndiy udi Nzamb wetu.” (Jer. 3:22) Pakwez, chom ik utongina piur pa mutapu wadinga mwikadil wa muchim wau?\nOV, CHIDI CHA USEY KUBARIL MUCHIM WA CHIFANIKESH?\n6. Ov, mulong wak tufanyidin kushinshikin pa chom chalonday Nzamb piur pa muchim?\n6 Amingang a katat akat kusadil tekinoligi wa piur nakash chakwel amana mwikadil wa muchim ni mutapu usadila. Pakwez, Yehova ukutwish kusal yom yivud mudi mwasalay pa chirung cha Jeremiy. Nzamb ukwet ngikadil ya pakampwil, mudi mulejena mazu mend anch: “Kwikil chom chikata kudimban mudi muchim wa muntu, muchim uyedil wakad kutwish kuyerik. Yam, [Yehova], nikata kusand manangu ma muntu, . . . nikat kupan kudi muntu mwawonsu mudi mudia mwom ni yisalijok yend.” (Jer. 17:9, 10) “Kusand manangu ma muntu” kwitinap kushinshikin kwa umwingang kwa muchim wakashinsh ukutwisha kubul tupamp piswimp mamiliyon masatu mu mivu 70 ap 80. Pakwez, Yehova wisambina piur pa muchim wa chifanikesh. “Muchim” winou urumburikin yawonsu yidia mukach mwa muntu amwinend, kuwejaku ni maku, yitongijok, mwikadil, yaku, ni jintong jend. Ukwet muchim wa mutapu winou. Nzamb ukutwish ku ushinshikin, niyey ukutwish kusal mwamu.\n7. Ov, mutapu ik wisambinay Jeremiy piur pa muchim wa chifanikesh wa Yuda avud pa chirung chend?\n7 Mulong wa kwirijek ku kushinshikin kwinouku, tufanyidin kwiyipul anch, ‘Ov, wisu wadinga mwikadil wa muchim wa chifanikesh wa in Yuda avud pa chirung cha Jeremiy?’ Chakwel twakula, shinshikinany dizu dimwing diafunday Jeremiy: ‘In Isarel awonsu kayilap ku mukand wa ku muchim.’ Ndiy kisambidinap piur pa kuya ku mukand wa amakundj in Yuda, mulong ndiy walejana anch: ‘Chisu chikeza kez nikez kayilej antu awonsu kadimu ayila ku mukand pakwez adandamedina kwikal akad kuya ku mukand!’ Chawiy lel, ap amakundj in Yuda aya ku mukand ading akad ‘kutwal ku mukand wu ku muchim.’ (Jer. 9:25, 26) Ov, chinech charumburikin ik?\n8, 9. Ov, michim ya in Yuda avud yayipa mutapu ik, ni chom ik chafanyidinau kusal?\n8 Tutanin kand chom chikwau chirumburikina kwikal nich ‘muchim wakad kutwal ku mukand’ mu chom chayilejay Nzamb in Yuda chakwel asala: “En, in Yuda, ni in Yerusalem, lamany manswik miwasukanya ni yamam, [Yehova] wen, chad wipanany kudi am. Chamwamu ujim wam ukez kakwoshany . . . mulong wa kuyip kuwasalanya.” Pakwez, kwisu kwadiokila yisal yau yiyimp? Mukach, mu muchim wau. (Tang Marko 7:20-23.) Mwaning, kusutil Jeremiy, Nzamb walejana mu mutapu wakin musul wa uyimp wasalau kud in Yuda. Muchim wau wabwambwila nich kwitutul. Yibachikin ni yitongijok yau yadingap yimusangareshina. (Tang Jeremiy 5:23, 24; 7:24-26.) Nzamb wayileja anch: “En, in Yuda, ni in Yerusalem, lamany manswik miwasukanya ni yamam, [Yehova] wen, chad wipanany kudi am.”—Jer. 4:4; 18:11, 12.\n9 Chawiy lel, in Yuda a pa chirung cha Jeremiy adinga nich kuswir kwa kubaril muchim wa mu chifanikesh—‘kutwal muchim wau ku mukand’—mudi mwasalau antu a pa chirung cha Moses. (Kuv. 10:16; 30:6) ‘Kudiosh yikit yidia ku michim yau’ kurumburikin kwipuk yom yikangeshina michim yau kwitiyij—yitongijok, yovil, ap yibachikin yau yadinga yakad kwambatan ni ya Nzamb.—Mid. 7:51.\n‘MUCHIM WA KUMWIJIK’ NLEL UNOU\n10. Mudi mwalejanay David, ov, chom ik tufanyidina kusal?\n10 Tukutwish kujikitish mud ik pa kuman anch Nzamb utwinkishin manangu mu muchim wa chifanikesh! Pakwez antu amwing akutwish kwiyipul anch: ‘Pakwez, mulong wak chinech chikutwish kuyital atuman a Yehova nlel unou?’ Chirumburikinap anch in Kristu avud adia mu yikumangen akat kusal uyimp ap ikadil kal mudi “nfung jiyimp,” mudi mwadingau in Yuda avud bwat. Pakwez, nlel unou atushalapol a Nzamb ipanin kal kudi Nzamb, ni adi antu ishitwila. Chikwau kand, amekeshin malembil masalay David kudi Yehova anch: “Mpapata A Nzamb, wijik muchim wam; mpaka, wijik yitongijok yam. Ntalamu bil anch mu am mudi chom chiyimp.”—Kus. 17:3; 139:23, 24.\n11, 12. (a) Ov, mulong wak muntu ni muntu pakach petu ufanyidin kushinshikin pa muchim wend amwinend? (b) Ov, chom ik chikezay Nzamb kusal?\n11 Yehova usotin anch muntu ni muntu pakach petu ashikena ni adandamena mu mwikadil witiyijinay. Piur pa antu atentamina, Jeremiy witiyija anch: “Pakwez ey, [Yehova] Mwin Dikand, ukat kuyipak antu nich kutentam. Wij michim yau ni yitongijok yau.” (Jer. 20:12) Anch Mwin dikand diawonsu ukat kupak ap michim ya antu atentamina, ov tufanyidinap kwipak ayinetu nich kashinsh? (Tang Kuseng 11:5.) Pitusadila mwamu, tukutwish kujingunin mwikadil, rutong, ap chovil chikash chitufanyidina kushinshikin. Tukutwish kwitiyij anch kudi chom chimwing chisadina anch muchim wetu ulika kwitiyij, chom chimwing chidia mudi ‘chikit chidia ku muchim wetu,’ chitumena anch chifanyidin kuchidiosh. Chinech chikutwish kwikal kubaril kwa muchim mu chifanikesh. Anch witiy anch chiwapin kushinshikin muchim wey wa chifanikesh, ov chom ik ukutwisha kuchingejin? Ni mutapu ik ukutwisha kukarumun yom yimwing?—Jer. 4:4.\n12 Chom cha kashinsh chiwiy ech: Tufanyidinap kuchingejin anch Yehova atushindila chakwel tukarumuka. Ndiy walonda piur pa “nfung jiswila” anch ukez ‘kayinkish [muchim wa] kumwijik.’ Ndiy kalondap anch ukez kuyishindil chakwel akarumuna michim yau. Awiy aswiridina kusot kwikal nich muchim wa kutesh malejan amekesha anch ading amwij Nzamb. Ov, tukutwishap kwikal nich kuswir kwa kusal chilik chimwing?\nKushinshikin muchim ni kudiosh maku mayimp kukez kulet yiyukish\n13, 14. Ov, muchim wa mwin Kristu ukutwish kumusal nayimp mu mutapu ik?\n13 Yesu walonda anch: “Mulong mu muchim mwa muntu mwawiy mukata kubudik yitongijok yiyimp yikata kumutwal ku kujipan, ni kwimik dis, ni kusal yom yikwau yiyimp, ni kwiy, ni kulond makasu, ni kuyitwambil antu akwau.” (Mat. 15:19) Chimeken patok anch, ang muchim wa mukadivar wamubachika ku kusal masandj ap ku kusotan ni washal pakad kukarumuk, ukutwish kudandamen kushadish dilau dia Nzamb. Chikwau kand, ap muntu wakad kusal uyimp winou ukutwish kusal anch yitongijok yiyimp yikala mu muchim wend. (Tang Mateu 5:27, 28.) Anch chidi mwamu, kwishinshikin ayinetu kudi kwa usey. Anch washinshikin mu muchim wey, ov ukutwish kutan yovil yiyimp pantaliken ni muntu wa mujimbu ukwau, yovil yikisinay Nzamb ni yifanyidina kwipuk?\n14 Ap anch mukadivar ‘kajipinap’ muntu, ukutwish wamutekin mbay nend mwin Kristu rukuny mu muchim wend ni kushiken ku kumukis. (Lev. 19:17) Ov, ukez kusal usu wa kudiosh mu muchim wend yovil yiney yikutwisha kusal anch muchim wend ukanganya kwitiyij?—Mat. 5:21, 22.\n15, 16. (a) Let chilakej piur pa mutapu ukutwishay mwin Kristu kwikal nich ‘muchim wakad kutwal ku mukand.’ (b) Ov, mulong wak utongin anch ‘muchim wakad kutwal ku mukand’ ukez kumwovish Yehova kuyip?\n15 Pakwez, in Kristu avud kakwetap ‘mulong winou mu muchim’ wau. Chikwau kand, Yesu wisambina kand piur pa “yitongijok yiyimp.” Yidi yitongijok ap yaku yikutwisha kuyipish mikadil yivud ya mwom. Chilakej, muntu ukutwish kwikal nich yitongijok yiyimp piur pa kushinshaman kudi anamakwend. Pakwez, mwin Kristu ufanyidin ‘kuyikat’ anamakwend, kafanyidinap kwikal mudi antu avud aburedina rukat riner mu “machuku [minam] ma kwisudiel.” (2 Tim. 3:1, 3) Anch chitwishikin, tukutwish kupandikesh rukat riner. Antu avud ukutwish kuman anch ‘ukadivar upandiken yom yikwau.’ Chawiy chikatau kusal usu wa kuyilondin anamakwau chikalap nchik yikutwisha kuyishiken, akat kwitek pa ndond ya anamakwau anch ayisadil uyimp. Tongin bil piur pa yovil yikash yamekeshau kudi anamakwend a Dina pa yom yasalau. (Dis. 34:13, 25-30) Ni tongin bil pa mutapu wadinga muchim wa Abisalom, wamubachika chakwel amujipa mwanamakwend Amunon. (2 Sam. 13:1-30) Ov, yadingap “yitongijok yiyimp” yashikija ku milong yiney?\n16 Chimeken patok anch, nlel unou in Kristu akin kakatap kujipan. Pakwez, ov, akutwish kukudish rukuny pantaliken ni mukadivar ap nambaz wasala uyimp pantaliken ni anamakwau ap atongidinau anch wasala mwamu? Akutwish pamwing ap kulik kumukwash mbay nau mukaritiy wamanau au anch wamumesha mar umwing wa anamakwau ap akutwish kulik kumwak ap pakemp. (Heb. 13:1, 2) Yovil yiney yiyimp ni kuburen kuyak antu akwau yimekeshin kuburen rukat ni yiwapinap. Mwaning, mwin kushinshikin michim ukutwish kuman chom chinech mudi ‘muchim wakad kutwal ku mukand.’ (Jer. 9:25, 26) Vurik antu ababeshau kudi Yehova anch: “lamany manswik miwasukanya ni yamam, [Yehova] wen.”—Jer. 4:4.\nKUTAMBUL NI KULAM ‘MUCHIM WA KUMWIJIK’ NZAMB\n17. Ov, wom wa Yehova utukwashin nchik kwikal nich muchim witiyina nawamp yisotinay?\n17 Ov, chikwikal nchik anch washinshikin pa muchim wey wa chifanikesh ni waman anch witiyinap chiyul cha Yehova mudi muchifanyidina ni udi mu chilik kanang ‘wakad kutwal ku mukand’? Pamwing ap wajingunin wom wa muntu, kusot katumb ap mapit, ap kusot kwitutul ap want ipau. Ukutwishap kwikal muntu wa kusambish wa kuman yom yiney. (Jer. 7:24; 11:8) Jeremiy wafunda anch in Yuda pa chirung chend ading ni “michim yibwambwila yakad kuziyil.” Ndiy wafunda kand anch: “En kiwanlimishanyap am, ap anch natumap nchik ruvul wa musaj, ni chirung chawonsu cha ruvul.” (Jer. 5:23, 24) Ov, chinech chimekeshinap anch ukwash wa kudiosh ‘chikit ku muchim’ ukat kukudish wom ukash ni kusanger kwetu pantaliken ni Yehova? Kumwov Nzamb wom kukutwish kutukwash muntu ni muntu chakwel tutesha nawamp yisotinay Nzamb chakwel tusala.\n18. Ov, kushilamu ik kwashilayimu Yehova kudi antu adia mu manswik masu?\n18 Ni tukutwish kusal pamwing ni Yehova patwinkishinay ‘muchim wa kumwijik.’ Pakwez, chawiy chashilayimu anch ukez kuyisadil azizidilau many end mu manswik masu anch: “Am nikez katek yijil yam mukach mwau, nikez kayifund mu michim yau. Am nikez kikal Nzamb wau, niyau akez kikal antwam.” Ov, chidi nchik piur pa kumwijik ndiy chakin kamu? Wawejinaku anch: “Kwikil muntu wa pakach pau ukwikala nich chisend cha kumulej mwanamakwend chakwel amwijik [Yehova], mulong antu awonsu akez kangijik am kudiokal ku antu akemp djat ni ku antu ajim . . . Am nikez kayilikishin yitil yau, kinikez kavurikap kand kuyip kwau.”—Jer. 31:31-34. *\n19. Ov, ruchingej ik ramushena rikwetau in Kristu akin?\n19 Ap anch uchingejin mu machuku ma kurutu kutan yiyukish kusutil ku manswik masu mwiur ap pa divu, ufanyidin kusot kumwijik Yehova ni kwikal pakach pa antwend. Chakwel anch utambula yiyukish yiney afanyidin kulikishin yitil yey kusutil ku yakupesh ya Kristu. Anch usotin akulikishina, ufanyidin kuyilikishin antu akwau, ap kudi antu ukisinau nakash. Piudioshina ku muchim wey mayej mawonsu chinech chikez kwikal chom chiwamp mulong wa muchim wey. Ukez kumekesh anch usotin kumusadil Yehova ni kumwijik nawamp. Ukez kwikal mudi antu alejau kudi Yehova kusutil kudi Jeremiy anch: “Ukez kansurabany, chad ukez kantanany anch wansurabany nich michim yen yawonsu. Chakin, nikukulejany anch, ukez kantanany.”—Jer. 29:13, 14.\n^ par. 18 Manswik masu amisambidin mu shapitre wa 14 wa buku Dieu nous parle par Jérémie.\nMUTU WA MULONG WA PA CHIBUR Kuvumbuk kwa Yesu—Ov, Kwashikena Kamu?\nMUTU WA MULONG WA PA CHIBUR Kuvumbuk kwa Yesu Kurumburikin Mwom!\nAntu Amukatina Yehova, “Kakwetip Mulong wa Kwipwakal”\n?“Umwinjany Nzamb”—Ov, Chom ik Ukusalanya?\nYehova—Ndond Yetu ya Kushakam\nLimishany Dijin Dijim dia Yehova\nMifund Milad yilejana mutapu wa kutambul mikand yidia pa kapend CHINONG CHA KALAM Ngond wa 3 , 2013 | Kuvumbuk kwa Yesu—usey waku kudi ey\nNgond wa 3 , 2013 | Kuvumbuk kwa Yesu—usey waku kudi ey\nCHINONG CHA KALAM Ngond wa 3 , 2013 | Kuvumbuk kwa Yesu—usey waku kudi ey