Yesu Wendin pa Mem | Mwom wa Yesu\nMATEU 14:22-36 MARKO 6:45-56 YOHAN 6:14-25\nANTU AKIMBIN KUMUDISH YESU WANT\nYESU WENDIN PA MEN NI UNINETISHIN RINKIND MUKASH\nChilay chijim chasalay Yesu cha kuyidish antu chading nich chibachikin chikash padi antu. Chawiy antu inay ashikena ku kulond anch: “Chakin kamu, muntu winou udi [Muprofet] wa Nzamb wadinga ufanyidin kwez mu mangand”, ndiy Mesia, mulong ndiy kamu uwanyidina kwikal ntakel muwamp. (Yohan 6:14; Kuvurik Yijil 18:18) Chawiy, antu akimba mutapu wa kumukwat Yesu chakwel amudisha want.\nPakwez, Yesu wajingunina yom yading yikimbinau antu kusal. Wishinya mukach mwa yisak ya antu ni wayileja kapamp kamwing in kwilejend chakwel andama mu waat mulong achirika. Kwisu kwayau? Asutina ku Betsaida mulong wa kuya ku Kapernaum. Padingay Yesu amwinend, waya ku mukandu kwi ndond yading yakad masok mulong wa kulembil uchuku.\nUchuku winiwa ngond wading utokishin, chawiy Yesu wamana waat wading palemp. Pa karung pading patutin mambek makash mulong kwading rinkind mukash, ni atwimbuy ‘ading akat kurish mulong wa kwauk, mulong kwading rinkind mukash.’ (Marko 6:48) Yesu washirika ku mukandu ni wasambisha kwendin pa mambek mulong wa kuya ndond yadingau in kwilej. In kwilej ading “ashikang kal chintampu cha akilometre atan ap musamban.” (Yohan 6:19) In kwilej amumana Yesu ukimbin kuyisut chawiy ova wom ni atoya anch: “Mutar!”—Marko 6:49.\nYesu wayikasikesha payakulay anch: “Ikasikeshany! Yam kangal wovany wom.” Pakwez, Pita walonda anch: “Nsalejam, anch yey chakin, ngela niyam neza kudi ey, nikwendin pa mem.” Yesu wamwakula anch: “Ez kwey!” Pakad kulab Pita washirika mu waat ni wasambisha kwendin pa mem mulong wa kuya kudiay Yesu. Pakwez, pasambishay kushinshikin pa rinkind winou mukash, Pita wova wom ni wasambisha kujiy. Chawiy watoya anch: “Nsalejam, mpandisha!” Pawiy pinipa kamu, Yesu watandjeka chikas chend wamukwat Pita ni wamwel anch: “Ey ukwet ritiy rikemp! Ov, mulong wak widjidjekina?”—Mateu 14:27-31.\nPita ni Yesu akandama mu waat kupwa rinkind wasambisha kudut. In kwilej afanyina kushimok pa mulong winou? Anch awiy atesha “kurumburik kwa chilay cha mikat,” chasalay Yesu mulong wa kudish tunan twa antu, chawiy kafanyidinap kushimok pamumanau Yesu ukat kwendin pa mem ni kudutish rinkind mukash. Chawiy, in kwilej amekeshin kuziyin kwau kudi Yesu palondinau anch: “Chakin ey, udi Mwan a Nzamb.”—Marko 6:52; Mateu 14:33.\nKupwa ashika mu kabeng muwamp ni ufukina wa Genesaret wadinga kwindum kwa Kapernaum. Adjibula nkal wa waat mu mem ni atuntuka ku chikum. Antu amumana Yesu, chawiy antu awonsu adiokala mu misumb kushalijan amuletina Yesu ayej. Chawiy, ayej amwing akwata ku masun ma Yesu ayerika kamu.\nChawiy lel, yisak ya antu amana chilay chasalay Yesu cha kudish tunan twa antu ashikena ku kwijik anch Yesu waya kal. Pashika maat madiokala ku Tiberia, antu akandama mu maat minam mulong wa kuya kumutan Yesu ku Kapernaum. Pashikau kwinikwa amwipula anch: “Mulej, ov, chisu ik chiwashikanga ey kunoku?” (Yohan 6:25) Yesu wayifisha nich antu inay ni diyingishin diwamp mudi mutukumana mu chikunku chilondwilaku.\nPapwishay Yesu kudish tunan twa antu, chom ik chakimbau antu kumusal?\nMulong wak in kwilej kafanyinap kushimok pamumanau Yesu ukat kwendin pa mem ni kuninetish rinkind?\nYom ik yashikena pashikay Yesu ku chikum piswimp ni Kapernaum?


Te Ongotaeka - Kiribati Catholic Charismatic Renewal Service\nN te tai aei ao ti na kaatua riki ara iango iaon te bai ae te ongotaeka are bon ngaia kaotan ara karinerine ma ara tangira nakon Te Uea. Te ongotaeka boni ngaia te moan karea mairoun te Atua ae moan te kakawaki inanon maeura ni Kiritian ao n riki ba taan tia irira Iesu. Boni ngaia naba te karea aio are ti kona n noria inanon maeuia aomata aika tabu. E a bon taekinaki naba ba e bebete riki te tauraoi ni butimaea te tiringaki nakon te maiu ni maritire nakon maeuakinan te ongotaeka.\nTera itera aika kakawaki inanon te ongotaeka? E na riai n iai te karinerine, te nanorinano ao te aantaeka ae e rianaki ma te tangira. E na riai naba n iai iroura te nano ae uki ao ae e tauraoi ni butimaea te taeka. Ti na bon riai naba n tauraoi n anga arora inanon bain temanna are e mataniwi ke e muiokoaki n te kairiri. Ti boni kainnanoa ngkanne ana buoka te Uea iroun te Tamnei ae Raoiroi ba ti na kona raoi n ngo te taeka ao n ataa nanona. Ngkana e a tia raoi n roko ke n reke iroura te taeka ba ti a tia n ongo ao n ota iai ao ngkanne te bai ae kakawaki ba ti na karaoa nanona. Aio ngkanne bon banin te ongotaeka iroura- bon karaoan ke mmakurian nanon te taeka.\nTi noria ngkanne ba inanon te ongotaeka ao ti riki n ti teuana ma te aomata are e anganiira te taeka. Uringa ba te taeka bon ana kawai te Uea ni kawarira ke ni kaitibo ma Ngaia. Are nanona ba te ongotaeka bon te bai ae na kairira ke e na katiteuanaira ma te Uea. Ngkana iai te bai ke te taeka ae ti tuangaki ae e na aki kairira nakon te Uea ao ngkanne ti riai n aki butimaia ke ni karaoa nanon te taeka anne.\nAikai rongorongo tabeua aika a kona n anganira ba tera kakawakin te ongotaeka ao tera are ti kona ni karekei man maeuakinna inanon maeura.\n1. Ara Tia Kamaeu\nE ongotaeka Iesu iroun Tamana n ua te mate ao e kakororaoa aron ana kamaiu Tamana ibukin aonnaba ae banin.\nE babaina te ongotaeka Padre Pio inanon maeuna ao e aan taeka man ongotaeka iroun ana mataniwi n te Parish. Taian birimane ma tibanga n te makuri are e baireaki man te Parish, Padre Pio bon ngaia ae kokoro irouna tibanga aikai n te kawa are e tama iai.\nN te taina ao e tewea ana bowi te Ebikobo are e tararua aia Parish ao a bane n roko Tama ni kabane. E taekinna te mataniwi nakoia ana Tama aron te kanganga ibukin kabutan ana waki te aro ba a tiku itera ake a riai ni wakinaki ibukin iremwen taian baka biri mai iroumi. I karaba Padre Pio ba ti ngaia ae are ea tia n roko ana biri ana kawa ao n tia naba tibangaia n te makuri. Aio anuan Padre Pio ai bon te bobonota naba ao ni kakoroi aron tibangana, ao n reitaki naba ma bai ake e tuannga ana mataniwi. E anga ana maroro Padre Pio nakoia raona n Tama ni kangai “Te bai ae moan te kakawaki iroura ngaira aika taan kairaki, te ongotaeka irouia ara mataniwi, e ngae ngkana e bure ke eti ma ti riai n ongotaeka ba bon anne baera ni koaua.\nImwin anne ao e reitia Padre Pio ni kangai “Ngkana e tuangai au mataniwi aei ba Nna ewenako man te winto aei ao I a ewenako naba”\n3. Mother Teretia\nN te taina ngke e tabe n tataro Teretia ao e kaoti naba nakoina Te Uea ae Iesu ao e tuangnga Te Uea, ba e roko ana mataniwi ao e tuangnga ba tera ae e karaoia ao ngaia e tuangnga ba e karaoa te baere e tuanga Te Uea. E un ana mataniwi ao e tuangnga ba e na katukua ao e na karaoa are e tuangnga. Ngke e manga tataro Teretia ao e a kaoti Te Uea nakoina, ao e a taku, Te Uea I a babanga arou ba ko tuangai ba Nna karaoa aei ao e un au mataniwi ao e tuangai ba Nna aki karaoia ma Nna karaoa are e tuangai. E kaeka Te Uea nakoina, ko na karaoa are e tuangko am mataniwi ba e aonga ni waekoa n iranaki nanou.\nKaoti Teingoa ao Uriam Timiti, Okitoba, 2009


MOSESA a tonda ku ka kovela mu Kanana hamo na vaIsaleli. Ngeci na vundila ngueni: ‘Yehova nji tave nji zavuke Ndonga ya Yondau linga nji ka mone cifuti ca cili.’ Vunoni Yehova ngueni: ‘Kunahu! Kati u hilukilemo naua ku handeka ngoco!’ Vika Yehova na mu kumbuluila ngecize?\nOmo lia vize via lingile Mosesa mua vetele ha livue. Vuluka nguove Mosesa na Alone ka va ononokele kuli Yehova. Ka va muesele ku vantu nguavo Yehova ikeye ua tuhuisile mema mu livue. Ngeci mukemuo Yehova ua va lekele ngueni ka va ka kovela mu Kanana.\nMu nima ya vingonde via vindende, fume ha ku-tsa ca Alone, Yehova ua lekele Mosesa ngueni: ‘Tentula Yehosua, mu tumbike ku meso a Eleazale sasendote na ku meso a lukungulukilo luose, kaha ikeye a ka pua ntuamena ua muha’. Mosesa ua lingile muose mua mu tumine Yehova, ngue mu u na mono aha ha fikula.\nKaha Yehova ua lekele Yehosua ngueni: ‘Lisimpitike na ku kolesa kati u ivue vuoma. U ka tuala vaIsaleli ku cifuti ca Kanana ci nja va kulahesa.’\nMu nima ya ntsimbu, Yehova na handeka na Mosesa a londe helu lia Muncinda ua Nevo, mu cifuti ca Moave. Kaha kuze kuilu lia muncinda Mosesa na hasa ku mona Ndonga ya Yondau na cifuti ca cili ca Kanana. Kaha Yehova ngueni: ‘Eci cikeco cifuti ci nji na kulahesa ku hana vana va Avilahama, na va Isake, na va Yakomba. Nji na ku lekesaco lika, vunoni ka u ka kovelamo.’\nKuze vene kuilu lia Muncinda ua Nevo kukekuo kua tsililile Mosesa. Tele na puisa miaka 120. Tele a ci li na ndzili na meso eni oku a mona mua cili. Vantu va li na vusiua vua kama, va lila ku tsa ca Mosesa. Vunoni va na viukilila muomu va li na ntuamena ua muha Yehosua.\nNumelu 27:12-23; Ndeutelonomi 3:23-29; 31:1-8, 14-23; 32:45-52; 34:1-12.


2 Timothy 2 WRK - Dimudi, ninji barrinani ngaki - Bible Search\n2 Timothy 1 2 Timothy 3\n1Dimudi, ninji barrinani ngaki jandanyi. Jungkukiyi ngiruka nangangi Jisus Krayiskanyi. Nyulu yabimbaka kaja kunyba yaji nganyi Jisus Krayiswanyi. Nyulu yabimbaka ninya ngiruka. Miku nyulu yabimbaka kunyba yaji nganyi, jungkungangi ninji kunyba. Ngala nyulu yabimbaka kunyba yaji nganyi, marukangkangangi nyulu muwa nganyi. 2Ngayi milidimba ninga jangkurranyi nanganginkanyi Jisus Krayiskanyi. Kajamukunyi yali manku nanda jangkurr jali ninga milidimba. Marda ninjimi yarrijba kunyba krisjinmuku jungunkanyi malbu jurjkanyi, kunybamuku milidimbawarrmuku. Marda ninjimi milidimba yalunya nayimannga jangkurranyi. Baki jayalu baku milidimba yingkamuku nayimannga jangkurranyi nanganginkanyi Jisus Krayiskanyi. Nani barri yurrngumba.\n3Dimudi, ninji mambuka nanankanyi jurjkanyi nanaba karru Yibisus. Ngala Jisus Krayis, nyulu walkurra mambuka niyangi. Nyulu mambuka nganyi, baki ngaki. Wakikiyi kudanyu nangangi Jisus Krayiskanyi. Lalanbakiyi yalunya nganyinyina jurjina kudanyu barri. Ngala miku nganyingkiyi mankumanku nganyingkaman. Miku nganyingkiyi mankumanku, jaliyi ninji karu yalunya nangangi Jisus Krayiskanyi, baki yiningki jayalu ninya daba kudiyawanyi, yiningki janinya yarrijba brisinyina, barrinani nanganjali yarrijba. Miku nganyingkiyi mankumanku nani, ngala mankumanku nganyingkiyi wakinkanyi kudanyu nangangi Jisus Krayiskanyi, baki nganyingkanyi jurjkanyi. 4Mankuwakiyi nanda yuwa nangangi Jisus Krayiskanyi. Jungkukiyi kunyba nanganginyina yuwana yurrngumba. Mikujiyi yabimba nanda jala balki nanganginyina yuwana. Durrijbakiyi nangangi yuwa yurlurrmba, baki janyulu mirnarrijba muwa nganyi. 5Jalija ninji durrijba nanda yuwa nangangi Jisus Krayiskanyi, baki janyulu yabimba kunyba yaji nganyi. Janyulu kandimba ninya, jalija ninji jungku wanka nangandu yurrngumba. 6Jala nganinyi wakingka kudanyu nanganginkanyi mambukanyi, baki nanangini mambukawanyi wajbangka kajanyi yajinyi, marda mamanyi, marda dungalanyi. Kajanyi yajinyi wajbangka nanda kunyba wakiwarr. Nani barri jala ninji waki kudanyu nangangi, niyanginkanyi mambukanyi, Jisus Krayiskanyi. Jala ninji waki kudanyu nangangi, baki janyulu lalanba ninya, janyulu wajba ninya kajanyi yajinyi. 7Mankumanku nganyingka ngakinkanyi jangkurranyi, baki niyanginyi mambukawanyi, Jisus Krayiswanyi, janyulu wajba ninya kunybanyi kulajinyi jingkiykanyi ngaki jangkurr. Ninya janyulu wajba kunybanyi kulajinyi, baki janinji jingkijba bukamba jangkurr, milidimba jala ninga.\n8Mankuwakiyi niyangi mambuka Jisus Krayis. Nanda wankalanyi, Dayibid, nyulu barrinani wankalanyi nijanganjinyi nangangi Jisus Krayiskanyi. Mankuwakiyi Jisus Krayis. Janyba nangki, ngala mili wankambayi Kudwanyi. Nayinda jangkurr duja, bakili ngayu milidimba nanginkanyi jangkurranyi yalunya. Mankuwakiyi nayinda jangkurr yurrngumba. 9Ngana yali yarrijba brisinyina, milidimbangangi ngayi nayinda jangkurr. Ngana kijijbayi kijbakijbayudinyi, baki miku ngayimi jilajba. Ngana kijijbayi, barrinani nanda balki nganinyi, nanda maninjaku, barrinani nanda kurdanbawarr. Ngala miku yalimi kijijba nanda jangkurr nangangi Kudkanyi. Miku yalimi kijijba nangangi jangkurr kijbakijbayudinyi. Yurrngumba ngambala karu yalunya nanganginkanyi jangkurranyi Kudkanyi. 10Ngala yuku barri, mirnarrijba ngayu muwa, jala ngayu jungku nayiba brisinyina. Mirnarrijba ngayu muwa yalungi yingkamukuyngka jali yarrijba Kudwanyi nanganginmuku jandanyimuku. Nyulu wankambawarr Kud. Janyulu marrimba yalunya mardarda, janyulu wankamba yalunya baku jalija yalungka janyba, kuyungangi yalu nangangi jangkurr Jisus Krayiskanyi. Jayalu wanka jungku nangandu yurrngumba nananyina kunybana yajina Kudkanyi.\n11Nayinda jangkurr duja. Jaliyi yalu kurdanba ngambalanya, kuyungangi ngambala nangangi jangkurr Jisus Krayiskanyi, jaliyi ngambalaka janyba nani barri, baki jangambala mili jungku wanka nangandu Jisus Krayisnyina. 12Jaliyi ngambala yuwaji durrijba Jisus Krayis yurrngumba barri ngala jayalu manku kiji ngambalangi, baki jangambala jungku wanka nangandu yurrngumba ngambalanginyina mambukana. Ngala jaliyi ngambalaka yangkalamba nanganbunanyi Jisus Krayisnanyi, jaliyi ngambala yanyba, miku ngambaliyi jingkijba Jisus, baki janyulu yanyba ngambalangi, miku nyulimi jingkijba ngambalanya, miku ngambalimi nanganginmuku jandanyimuku. 13Jaliyi ngambala miku durrijba nangangi jangkurr Jisus Krayiskanyi, jaliyi ngambala miku maruka muwa nangangi kudanyu, ngala yuwajiwa nyulu marukangka muwa ngambalangi. Yuwajiwa nyulu marukangka muwa ngambalangi, mikungangi nangkiyi yangkalamba ngamanbunanyi. Jungkuka nyulu nanaba ngambalanginyina yulurrmba yuwana yurrngumba. Bukamba nayinda jangkurr duja.\n14Karukiyi yalunya krisjinmuku nganyinyina jurjina nanginkanyi jangkurranyi. Marda yalima miku mamanumba nayinda jangkurr. Karukiyi yalunya, mankuka yalungi jangkurr Kudwanyi, baki marda yalungkimi miku jakakajba jangkurranyi. Mikukimi nanangini jangkurrwanyi milidimba yingka. Ngawamba mankuka kiji yalungi jangkurrwanyi, jala yalungka jakakajba. 15Wakikiyi kudanyu nangangi Kudkanyi yurrngumba. Milidimbakiyi ngawamba nanganginkanyi duja jangkurranyi, baki miku ninjiyi manyirru nangangi Kudkanyi. Miku ninjiyi manyirru nangangi, jingkijbangangi ninji, nyulu yabijba muwa nganyi. Yabijba nyulu muwa nganyi, yabimbangangi ninji nanda jala ninya karu Kudwanyi. Milidimba ninji nanganginkanyi duja jangkurranyi. 16Mikujiyi muningka yanyba yinini jangkurr yalungi. Miku nanda jangkurr nangangi Kudkanyi. Miku. Mikujiyi jakakajba yalunya nani. Jaliyi ninji muningka jakakajba yalunya, baki mikukimi nganyinyi jangkurrwanyi milidimba yalunya nangangi Kudkanyi. Jaliyi ninji muningka jakakajba yalunya nani, baki jayalungka yangkalamba nanganbunanyi Kudkanyi. Jayalu mili durrijba yalunginyina yuwana. Ngala marda ninjimi karu yalunya duja jangkurranyi nanganginkanyi Kudkanyi. 17Jala yingkawanyi milidimbaka balki jangkurr, baki waluku kujajarranyi yalu kuyu jangkurr, baki nanda dulu kajamukunyi yalu manku nanda jangkurr. Balkimbaka yalunya balkiwanyi jangkurrwanyi. Nanda balki jangkurr barrinani juwambi. Jala ninji jungku jirdi juwambinyi, jaliyi ninji miku yarrijba nanda jingkal, baki kudanyu nanda biwi nganyi. Waluku bayakarda jardijbangka, baki nanamunanyi walkurramba nangka dulu. Balkimbaka nanda barnyi juwambiwanyi. Baki nani barri nanda balki jangkurr jala milidimbaka yingkawanyi. Balkimbaka yalunya balkiwanyi jangkurrwanyi. Nanankujarra Yimanayiyus baki Bilidus, bula balkiwuya milidimbawarrwuya. Milidimba bula balki jangkurr, baki kajamukunyi yalu kuyungka nanda balki jangkurr. 18Milidimba bula nanankanyi jangkurranyi jala miku jungku duja. Yanyba bula, miku ngambaliyi jungku wanka nangandu Jisus Krayisnyina bayngkani jalija ngambalaka janyba. Miku ngambaliyi wankijba. Baki kudiyamukunyi krisjinmukunyi yalu kuyungka nanda jujambawarr jangkurr, miku wankiykanyi mili. Kuyungka yalu nanda jujambawarr jangkurr, ngala miku yalimi kuyu nanda duja jangkurr, jala yanybayi Jisus Krayis wankiykanyi mili. 19Muningka jangayu karu ninga nanginkanyi jangkurranyi. Yabimbayi ngiruka barrawu nganinyiwanyi. Yabimba nyuli barrawu yundu dungalana yajina, kunybana yajina yabimbikanyi barrawu yundu. Ngiruka nanda barrawu, jungkuyingangi kunybana dungalana yajina. Jali wirlku mali, baki yuwajiwa jungkuyi ngiruka nanda barrawu. Mikuwali dulaba barrawu maliwanyi, jungkuyingangi barrawu dungalana yajina. Nanda barrawu, nanda barrinani ngambala krisjinmuku. Baki nanda kunyba dungala yaji, nanda barrinani jangkurr nangangi Kudkanyi. Baki nanda mali, nanda barrinani nanamuku balkimuku jala yalu nulijba yangkalambikanyi ngambalanya nanganbunanyi Kudnanyi. Ngala miku yaliyi yangkalamba ngambalanya nanganbunanyi, jungkukangangi ngambala ngiruka nangangi Kudkanyi. Ngambala jungku ngiruka nangangi, durrijbangangi ngambala nangangi ngiruka jangkurr. Nanda jangkurr najana Kudkanyi, nanda jangkurr duja baki ngiruka yurrngumba. Nanangini wankalawanyi, niji Musis, yarrijba nyuli duja jangkurr najana Kudkanyi. Nayi nyuli yarrijba, “Nyulu jingkijbangka nanganginmuku jandanyimuku Kudwanyi. Jingkijbangka yalunya nanganginmirra.” Barriwa. Baki yingka mili wankalanyi, nangangi niji Yayisaya, yarrijba nyuli nayinda jangkurr najana Kudkanyi, “Jala nganinyi yanybaka, nyulu jandanyi nangangi Kudkanyi, baki miku nangkiyi yangkalamba nanganbunanyi Kudnanyi. Marda nyulimi yingijba nanda balki yuwa. Marda nyulimi jungku kunybana yuwana Kudkanyi yurrngumba.” Barriwa.\n20Kajamuku krisjinmuku wandijiyana, kudukudu. Yingkamuku yalu jungku ngiruka nangangi Kudkanyi, baki nyulu karungka yalunya yabimbikanyi ngiruka yaji nangangi. Ngala yingkamuku miku yalimi ngiruka nangangi Kudkanyi. Majabujba yalungi ngarndu nangangi Kudkanyi. Miku yalimi ngiruka yabimbikanyi ngiruka yaji nangangi, baki nanankardi barri nyulu karungka yalunya yabimbikanyi bayakarda yaji nangangi. 21Jaliyi nganinyi yurlwa balkinyi jangkurranyi, jaliyi nyulu jungku yurlurrmba yuwana Kudkanyi yurrngumba, baki jingkijbangka nanda nganinyi Jisus Krayiswanyi. Jingkijba nyulu nanda nganinyi, janyulu kunyba wakiwarr nangangi Jisus Krayiskanyi. Janyulu kunyba wakiwarr nangangi, yurlwangangi janyulu yalungi balkimukuyngka milidimbawarrayngka. 22Marda ninjimi jungku jirdi kunybanyi kulajinyi nangangi Kudkanyi. Marda ninjimi miku jungku barrinani kaburr. Miku nyulimi jungku jirdi kunybanyi kulajinyi. Miku nangkimi kudanyu mankumanku nanankanyi jalija nyulu yabimba, ngala wakun yabimbaka yaji jala nyulu nulijba yabimbikanyi. Marda ninjimi miku jungku nani. Marda ninjimi jungku jirdi kunybanyi kulajinyi nangangi Kudkanyi. Marda ninjimi jungku yurlurrmba nangangi. Marda ninjimi kuyu nangangi jangkurr yurrngumba. Marda ninjimi maruka muwa yalungi yingkamukuyngka. Marda ninjimi jungku mardumardu muwa yalungi. Marda ninjimi jungku mardumardu muwa yalungi jala maruka yalu muwa nangangi Jisus Krayiskanyi. Marda ninjimi maruka muwa yalungi kudanyu barri. 23Baki mili ngayu yanyba nganyi. Mikujiyi muningka jakakajba yalunya. Miku. Jaliyi narringka jakakajba nani barri, baki manku ninji kiji. 24Nanda wakiwarr nangangi mambukanyi Jisus Krayiskanyi, marda nyulimi miku jakakajbawarr. Marda nyulimi miku manku kiji yingkamukuyngka, ngala marda nyulimi yabimba kunyba yaji yalungi. Marda nyulimi milidimba yalunya yili jangkurranyi. Marda nyulimi manku yalungi jangkurr, jala yalu yanyba nangangi. Marda nyulimi miku ngirrwa yalungi kijina. 25Ngala nanda kunyba wakiwarr nangangi Jisus Krayiskanyi, marda nyulimi karu yalunya jala yalu yanyba barimba. Marda nyulimi miku ngirrwa yalungi, ngala marda nyulimi karu yalunya yurlurrmba jangkurranyi. Baki yukumbaka Kud yalungi, yalu ngindunkanyi muwa yalunginkanyi balkinyi yajinyi, baki yuku jayalu jingkijba nanda duja jangkurr. 26Jayalu jungku jirdi kunybanyi kulajinyi nangangi Kudkanyi. Jayalu miku manku nanda jangkurr nangangi Sayidinkanyi. Baki mikuwali mili Sayidinwanyi yabimba yalunya yabimbikanyi nangangi balki yaji. Miku jayalu mili manku nangangi jangkurr, jalija nyulu balanja yalunya Sayidinwanyi. Jayalu durrijba nanda yurlurrmba jangkurr nangangi Kudkanyi. Barriwa.


Te burabeti ae Iotebwa Timiti n oin ana taeka ni kaineti ma reken Ana Boki Moomon, bon:\n“N tairikin te … kauabwi ma teuana ni bong n te namwakaina ae Tebetembwa  … I a tataro ao n onnon nakon te Atua ae Moan te Mwaaka. …\n“I nanon au tai ni wewetea te Atua, I a noora te oota ae kaoti i nanon au ruu, ae tabe n rikirake ni karokoa ae e a raka riki ootan te ruu nakon ootan te tawanou, ao ngkekei naba ao e a kaoti te aomata i rarikin au kainiwene, n taarere waena, bwa a aki toko waena ma aontano.\n“E kunnikainna n te niinira ae mwaawa ma n raka mainainana. E riao mainainana nakon mainainan bwaai aika I a tia n noori iaon te aonaba; ao I kakoaua bwa bon akea te bwai teuana n te aonaba ae kona ni karaoaki are e na raka riki mainainana ke raneaneana. Akea rabunan rauraun baina, ao baina naba, i etan touni baina; ai arona naba ma waena akea rabunaia, ai aron naba rangana, i etan nimoimoin waena. A bon aki karabaki naba roroana ma atuuna. I noria bwa akea riki kunnikaina ma ti te niinira aio, ibukina bwa e uki, n te aro are I kona n noora bwabwana.\n“Tiaki ti ana niinira ae moan te mainaina, ma rabwatana ni kabane e mimitong n te aro ae e aki kona ni kabwarabwaraki, ao taraan ubuna bon titebo ma itin te baa. E rangi n oota te ruu, ma e aki bootau ma te oota are katobibiaki rabwatana iai. Ngke I moan taraia, I maaku; ma e waekoa ni kitanai te maaku.\n“E weteai n arau, ao e tuangai bwa bon ngaia te tia uarongorongo are e kanakoaki mai iroun te Atua nakoiu, ao arana bon Moronaai; bwa iai au mwakuri ae N na karaoia mai iroun te Atua; ao e na riki arau bwa taekan te raoiroi ao te buakaka i buakoia ni kabane aaba, reeti, ma neewe, ke n tei ibukin te raoiroi ma te buakaka are tataekinaki i buakoia aomata ni kabane.\n“E taku bwa iai te boki ae taunaki, are koreaki iaon bwaatua aika koora, are taekinaki iai rongorongoia aomata ake a maeka iaon te aba aio n taai ake ngkoa, ao te tabo are a roko mai iai. E taekinna naba bwa e koreaki i nanona bwaninin te Euangkerio ae e aki totoki, n aron taekinakina iroun te Tia Kamaiu nakoia kaain te aba aio n taai ake ngkoa;\n“Iai naba atibu aika uoua aika kabaeaki rarikiia n te tirewa—ao atibu aikai a kabaeaki nakon otangan te bwabwa, ao a karika te bwai ae aranaki bwa te Urim ao te Tammim—ae a taunaki ma taian bwaatua; ao a aranaki aomata ake iai irouia ao a kabonganai atibu aikai bwa ‘taan mamata’ n taai ake ngkoa ke taai ake rimoa; ao e a tia te Atua ni katauraoi ibukin rairan te boki. …\n“Ao e a manga tuangai riki bwa n te tai are a reke iai bwaatua irou ake e a tia n taekin—ma e tuai moa n roko te tai are a na karekeaki iai—N na riai n aki kaoti nakoia aomata; ke te otanga naba are iai te Urim ao te Tammim iai; ma ti nakoia ake I a tia n tuangaki bwa N na kaoti nakoia; ngkana I kaoti ao N na kamaunaki. Ngke e tabe n taetae nakoiu n taekin taian bwaatua, ao e a kaukaki au iango n te mii ni burabeti are I a kona iai n noora te tabo are a taunaki iai taian bwaatua, n te aro ae moan te oota ma ni maataata are I a bon ataa iai te tabo arei ngke I a roko iai.\n“I mwin te marooro aio, ao I noria bwa e a katobibiaki rabwatan te aomata are taetae nakoiu, n te oota are e mena i nanon te ruu, ao e a waaki rake ni karokoa ae a manga roo nanon te ruu, ma ti rarikina n oota; ao, ngkekei naba I a noria bwa, ai aron, e a uki te kawai nako karawa, ao e a waerake ni karokoa ae e mauna, ao e a okira arona te ruu n arona are i mwaain rokon te oota mai karawa\n“I a wene n iangoa kamiimin te bwai are e a tia n riki, ao ni korakora miimiiu ni bwaai ake a tia n taekinaki nakoiu iroun te tia uarongorongo ae raka ni kamimi aio; ao i nanon au tai n iango, I a noria bwa e a manga moanna naba n oota nanon au ruu, ao n te tai ae waekoa, e a manga kaoti riki te tia uarongorongo are mai karawa i rarikin au kainiwene.\n“E waaki, ao e a manga taekin riki bwaai ake e a tia n taekin ni moan rokona, n akea kaokorona; ngke e tia ao e a taekin motikitaeka aika korakora ake a na roko nakon te aonaba, ma te kananoanga ae korakora man te rongo, te kabaang, ma aoraki aika kamamate; ao a na roko motikitaeka aika rawawata aikai i aon te aonaba n te roro aio. Ngke e tia n taekin bwaai aikai, e a manga waerake naba nako karawa n aron are karaoia mai mwaaina.\n“N te tai aio ao a bon rin bwaai aikai n au kaantaninga, n te aro are a aki matu matau, ao I a wene n rootaki n te miimi ni bwaai ake I a tia n noori ao n ongo. Ma I a bon rangi ni kubanako riki ngke I a manga noora riki te tia uarongorongo arei i rarikin au kainiwene, ao ni manga ongo riki mai irouna kaokan ke manga taekinan riki nakoiu bwaai ake e a tia n taekin mai mwaina; ao n irianna ma te kauring nakoiu, n tuangai ae ane e na kataia ni kaririai Tatan (ibukin aron maiuia ni kainnano ana utu tamau), bwa N na karekei taian bwaatua bwa I aonga ni kaubwai mai iai. Aio are e a tuangai bwa N aki karaoia, ma n taku bwa a na akea te iango riki teuana ae e na rin n au kaantaninga ibukin karekean taian bwaatua ma ti ibukin mimitongin te Atua, ao N na aki kairaki n te iango riki teuana ma ti ibukin katean ueana; ngkana I aki N na aki kona ni karekei.\n“I mwin kateniuan rokona, e a manga waerake riki nako karawa n aiaron are mai mwaina, ao I a manga tiku naba n iangoa aron kamiimiin te bwai are I a tibwa tia n rinanona; ao e aki maan i mwin waeraken te tia uarongorongo mai karawa aio mai irou n te kateniua n tai, ao e a tang te moa, ao I kunea bwa e kaani ngaina, bwa ngaia ara maroro e a ngaina ngainana.\n“E aki maan ao I a teirake man au kainiwene, ao, n aron ae I tataneiai iai, I a waakin karaoan au beku ake a riai; ma ngke I kataia ni karaoi au beku n aron are I kakaraoi mai mwaaina, I a kunea bwa I a bon rootaki n te kua ae korakora n te aro are I aki kona ni karaoa te bwai teuana. E noria tamau, are e mwakuri irarikiu, bwa iai te bwai ae riki nakoiu ao e tuangai bwa N na oki nakon te auti. I a moana mwanangau ni kaineta te auti; ma, ngke I kataia n riaon te oo n otinako man te tabo n ununiki are ti mena iai, ao e a kitanai korakorau ni kabane, ao I a bwaka nako aontano n akea te bwai ae I kona ni karaoia, ao I aki ataa te bwai ae riki i nanon te tai ae aki maan.\n“Te bwai are I moan uringnga bon te bwana are taetae nakoiu, are weteai n arau. I tararake ao I nora te tia uarongorongo naba arei n tei i etan atu, ni katobibiaki n te oota n aron are mai mwaaina. E a manga taekin riki bwai ake e a tia n taekin nakoiu n te tairiki are mai mwaaina, ao e tuangai bwa N na nakon tamau ao n tuangnga taekan te mi ni burabeti ao tua ake I a tia ni karekei.\n“I ongeaba nako iai; I okira tamau are mena n te tabo n ununiki ao I taekin bwaai ni kabane nakoina. E kaeka nakoiu bwa bon mai iroun te Atua, ao e tuangai bwa N na nako ao ni karaoa are e a tia n tua te tia uarongorongo. I kitana te tabo n ununiki, ao I nako ni kawara te tabo are e tia n tuangai te tia uarongorongo bwa a taunaki iai taian bwaatua; ao ibukina bwa e rangi n teretere raoi te mi ni burabeti are reke irou ni kaineti ma ngaia, ao I waekoa ni kinaa te tabo arei n te tai are I roko naba iai.\n“Ni kaan ma te kaawa aeManchester, n te aono ae Ontario, i New York, ao iai te tabuki teuana ae rangi ni bubura, ao e rietata riki nakon taian tabuki ake i rarikina. I maeaon te tabuki aio, n aki raroa mai taubukina, i aan te atibu ae rangi ni bubura, a wene iai taian bwaatua, i nanon te bwaoki ae te atibu. E matenten te atibu aio ma ni mron taubukina ni iterana are mai i eta, ao ni mmani nako mangeena, ngaia are e ti nooraki taubukina i aontano, ma mataniwiina ni katotobia e taunaki n te tano.\n“Ngke I a tia ni kanakoa te tano, ao I a karekea te kai are N na ietia iai, are I a karinna i aan mataniwiin te atibu, ao I a ietia ma te korakora ae tau. I tara nanona, ao I a bon noori taian bwaatua, te Urim ao te Tammim, ao te otanga, n aron are taekinaki iroun te tia uarongorongo. E karaoaki te bwaoki are a wene i nanona n taian atibu aika katomaki n te bwai ae titebo ma te timanti. I kabin te bwaoki ao a kaweneaki iai uoua atibu aika wene ni bangaki, ao i aon atiibu aikai are a wene iai taian bwaatua ma bwaai riki tabeua irarikiia.\n“I kataia ni kaotinakoi, ma I aki kariaiakaki iroun te tia uarongorongo, ao I manga tuangaki riki ae e tuai n roko tain kaotakiia, ao e na aki roko taina, ni karokoa aua te ririki man te tai arei; ma e tuangai bwa N na riai ni kawara te tabo arei teuana raoi te ririki man te tai aei, ao e na kaitibo ma ngai ikekei, ao N na riai ni kakaraoa aio ni karokoa are e roko te tai are N na anganaki iai taian bwaatua.\n“N aron are I a tia n tuangaki, I a nanako ikekei ni katoa banen te ririki, ao ni katoa tai I kaitibo ma te tia uarongorongo arei ikekei, ma ni karekei kaetieti ma te atatai mai irouna ni katoa tain ara maroro, ni kaineti ma bwaai ake e na karaoi te Uea, ao e na kanga ao tera aron waakinan ueana ni boong aika kaitira. …\n“N tokina e a roko te tai are N na karekei iai taian bwaatua, te Urim ao te Tammim, ao te otanga. Ni bongin Tebetembwa ae uabwi ma uoua, te ngaa wanibubua uabwi ma itiua, ngke I a tia n roko n te tabo are a taunaki iai n aron ae I taneiai iai n tokin te ririki teuana, ao e a anganai te tia uarongorongo mai karawa arei te kaetieti aio: bwa N na riai n onimakinaki ibukiia; bwa ngkana I kabuai ibukin au aki tararua, ke ibukin au aki tarabwai, N na motikaki roou; ma ngkana I kabanea korakorau ibukin kaawakinaia, ni karokoa ae e roko, ngaia te tia uarongorongo, bwa e na anai, ao a na bon kawakinaki raoi.\n“E aki maan i mwina ao I a ataa bukin matoan taian kaetieti ake I anganaki ibukin tararuakia, ao bukin tera ngkai te tia uarongorongo e taekinna bwa ngkana I tia ni karaoa te mwakuri are kainnanoaki mai iroun ao e na roko n anai. Bwa i mwin te tai are e ataki naba iai bwa a mena irou, ao a korakora mwakuri ake a wakinaki ibukin anakia mai irou. A bane ni kabonganaki aanga ake a kona ni iangoaki ibukin te mwakuri aio. Te bwainikirinaki e rikirake ni kammaraki ma ni korakora nakon are mai mwaaina, ao a mwaiti botanaomata ake a tatauraoi n taai nako bwa a na anai mai irou ngkana a kona. Ma ni wanawanan te Atua, ao a teimatoa manoia n tikuia i nanon baiu, ni karokoa ae I tia ni katiai mai iai bwai ake a kantaningaki mai irou. Ngkanne, n aron te boraraoi, e a roko te tia uarongorongo bwa e na anai, ao I anganna; ao a mena i an ana tararua ni karokoa te bong aio, ae uoua ni Meei, tenga wanibubua tenibwi ma waniua.”\nIbukin te rongorongo ae bwaninin riki, noora Iotebwa Timiti—Rongorongo i nanon Te Bwaeao ae Bati Bona.\nTe rongorongo ni kawai ae karekeaki mai aontano bwa bwanaia te botanaomata ae a taetae man te bubu, ao e rairaki nakon te taetae n taai aikai man ana bwaintutuaraoi ao mwaakan te Atua ma n taekinaki koauana mai karawa, ao e moan boretiaki nakon te aonaba n te Ingiriti n te ririki 1830 bwa The Book of Mormon (Ana Boki Moomon).


Mataio 27 | Te Baibara n te Intanete | Te Rairai ae te Aonnaba ae Boou\nE kairaki Iesu nakoni Birato (1, 2)\nE kabaea roroana Iuta (3-10)\nE tei Iesu i matani Birato (11-26)\nE kakanikoaki irouia aomata (27-31)\nE bobitiaki n te kai i Korokota (32-44)\nMaten Iesu (45-56)\nKaiiakin Iesu (57-61)\nE teinaki te ruanimate (62-66)\n27 Ngke e a moaningabong, ao a a babaire mataniwi n ibonga* ni kabane ma aia unimwaane aomata n iangoa aroni kamatean Iesu.+ 2 Ngke a a tia ni kabaea, ao a kairia nakoni Birato are te kowana.+ 3 Ngke e a noria Iuta are te tia kamwanea, bwa e a moti kamatean Iesu, ao e a uringaaba ao e a uotii mwakoro n tirewa ake 30 nakoia mataniwi n ibonga ma unimwaane,+ 4 ao e kangai: “I boni bure ngke I kamwanea te aomata ae akea ana bure.”* A taku: “Tera ara bwai iai? Bon am kangaanga anne!” 5 Mangaia are e karenakoi mwakoro n tirewa n te tembora, ao e kitana ikekei n nako ni kabaea roroana.+ 6 Ma a anai mwakoro n tirewa mataniwi n ibonga ao a taku: “E aki riai kabwakaana ni nnen te mwane n te tembora, ibukina bwa boni boon te raraa.”* 7 Imwin aia uaia ni babaire, a a kabongana te mwane arei ni kabooa iai aban te tia karaomwangko bwa nneia iruwa ni kaiiaki. 8 Mangaia are e aranaki te aba arei bwa te “Aba n Raraa”+ ni karokoa te bong aei. 9 E kakoroaki iai bukin are taekinaki rinanon Ieremia* are te burabeti ngke e kangai: “Ao a anai mwakoro n tirewa aika 30, are te mwaiti ni mwane are baireaki irouia tibun Iteraera bwa a na anga ibukina, 10 ao a anga bwa boon aban te tia karaomwangko, ni kaineti ma te baere e tua nakoiu Iehova.”*+ 11 E a tei ngkai Iesu i matan te kowana, ao e titirakinna te kowana ni kangai: “Aia Uea I-Iutaia ngkoe?” E kaeka Iesu ni kangai: “Ao ane ko bon taekinna.”+ 12 Ma ngke e bukinaki irouia mataniwi n ibonga ma unimwaane, ao e aki kaeka.+ 13 E taku ngkanne Birato nakoina: “Ko aki ongo aia taeka ni bukibuki aika bati ibukim?” 14 Ma e bon aki kaekaa naba teutana, mangaia are e a rangi ni mimi te kowana. 15 Ni katoaa tain te toa aei, ao e taneiai te kowana ni kainaomataa te bure temanna are a tangiria te koraki.+ 16 N te tai anne, ao e kainaki te bure ae tanoata taekana, ae arana Baraba. 17 Ma ngke a a ikotaki aomata ao e taku Birato nakoia: “Antai ae kam tangiria bwa N na kainaomataa nakoimi, Baraba ke Iesu are atongaki bwa Kristo?” 18 Bwa e ataia Birato bwa a kaira Iesu nakoina ibukini bakantangia. 19 Irarikin anne, ngke e tabe n tekateka i aon te bao ni motikitaeka, ao e kanaanako buuna nakoina ni kangai: “Tai kuaa te aomata ane raoiroi anne, bwa I rangi ni karawawataaki ni miiu n te bong aei ibukina.” 20 Ma a anai nanoia te koraki mataniwi n ibonga ao unimwaane, bwa a na bubutii kabwaraani Baraba+ ma kamatean Iesu.+ 21 E kaekaia ngkai te kowana ao e taku: “Antai i buakoia naaka uoman ae kam tangiria bwa N na kainaomataa nakoimi?” A taku: “Baraba.” 22 E taku nakoia Birato: “Tera ngkanne ae N na karaoia ma Iesu are atongaki bwa Kristo?” A bane ni kangai: “Kamatea i aon te kai!”+ 23 E taku: “Bwa e aera? Tera te bwai ae buakaka ae e karaoia?” Ma a a manga kabanei takaruaia ni kangai: “Kamatea i aon te kai!”+ 24 E noria Birato bwa e a matebuaka ana iango ao e nang riki iai te kiriwe, ngaia are e a anaa te ran ao e teboka baina i mataia te koraki ao e taku: “I aki bukintaeka ni maten* te aomata aei. Ai bon ami bwai iangoana.” 25 Ni kaineti ma anne, a bane aomata ni kaeka ni kangai: “E na mena raraana i aora ao i aoia natira.”+ 26 E kainaomataa ngkanne Baraba nakoia, ma e tua kataerean Iesu+ ao e anganako bwa e na kamateaki i aon te kai.+ 27 A kaira ngkanne Iesu ana tautia te kowana nako nanon ana tabo ni maeka te kowana, ao a ikotiia ni kabane kaain te taanga ni buaka nako rarikina.+ 28 Ao a buuta kunnikaina ao a kaaki i aona te ninira ae uraroo,+ 29 ao a bira te baunuea man te kateketeke, ao a katokaa i atuna ao te kaibwabwaa i baina are te atai. Ao a katorobubua i matana ni kakanikoa, ao a taku: “Te raoi iroum* aia Uea I-Iutaia!” 30 Ao a bawareia,+ ao a anaa te kaibwabwaa ao a ororea atuna iai. 31 Ngke e a toki nanoia ni kakanikoa, ao a buuta te ninira mairouna ao a karina ana kauaatao i aona, ao a kairianako bwa e na bobitiaki i aon te kai.+ 32 Ngke a otinako ao a boo ma te I-Kurene ae arana Timon ao a kairoroa bwa e na uouota ana kai ni kammaraki* Iesu.+ 33 Ao ngke a a roko n te tabo ae arana Korokota, ae nanona Ana Tabo te Tabwanou,+ 34 ao a angan Iesu te wain ae renganaki ma te ran ae mao bwa e na nimma,+ ma ngke e katoongnga teutana, ao e rawa n nimma. 35 Ngke a a tia ni bobitiia i aon te kai, ao a a tibwatibwai ana kauaatao n te ananga ni katekeraoi,+ 36 ao a tekateka ikekei n tarataraia. 37 A kanimwa naba te koroboki i etan atuna ae taekani bukinana ae kangai: “Bon Iesu teuaei ae aia Uea I-Iutaia.”+ 38 Ao a tauraki i aon taiani kai taani kamwarua aika uoman i rarikina, temanna i angaataina ao temanna i angamaingina.+ 39 Ao a taetae ni kabuakakaa taan rirarikina+ ma ni katoutoui atuia+ 40 ao a taku: “Ngkoe are aongkoa ko na kabwakaa te tembora ao ni manga kateia i nanon tenibong,+ kamaiuko i bon iroum! Ngkana boni ngkoe natin te Atua, ao ruuo man te kai ni kammaraki!”*+ 41 A karaoa naba aekakin anne mataniwi n ibonga ma taani koroboki* ao unimwaane, ni kakanikoa ao a kangai:+ 42 “E kakamaiuia aomata ma e aki kona ni kamaiua i bon irouna! Boni ngaia Uean Iteraera,+ ke e ruo ngkai man te kai ni kammaraki,* ao ti na kakoauaa iai. 43 E onimakina te Atua teuaei. Ke E kamaiua te Atua ngkana E tangiria,+ bwa are e kangai: ‘Natin te Atua ngai.’”+ 44 N aron anne, a kabuakakaa naba taani kamwarua ake a tauraki i rarikina i aon te kai.+ 45 Ao e a rotongitong aon te aba ni kabutaa man te kaonoua* n aoa ni karokoa te karuaiwa* n aoa.+ 46 Ao tao n te karuaiwa n aoa ao e a takarua Iesu n te bwanaa ae korakora ni kangai: “Eri, Eri, rama tiabaketani?” ae nanona, “Atuau, Atuau, e aera ngkai ko a kitanai?”+ 47 Ngke a ongo aei aomata tabeman ake a tei ikekei, ao a kangai: “E wetea Eria teuaei.”+ 48 Ao e waekoa ni biri temanna i buakoia n anaa te ongantari ao e kateboa n te wain ae kamangingi, ao e kanewea n te kaibwabwaa ao e nako n anganna bwa e na moi iai.+ 49 Ma a taku ake nikiraia: “Ti na aki kuaia! Ti na noria bwa tao ane e na roko Eria ni kamaiua.” 50 E a manga takarua naba Iesu n te bwanaa ae korakora, ao e anga taamneina.*+ 51 Ao akea bwa e a raeuaaki keetenin* te tembora+ mai nukana,+ mai eta ni karokoa naano.+ Ao e a mwaeiei aon te aba, ao a a tabwenaua bwaa, 52 ao a a uki ruanimate,* ao a ubaranako rabwataia aomata aika itiaki* aika bati ake a matunako n te mate, 53 ao a noraki irouia aomata aika mwaiti. Ao imwina ngke e a tia ni kautaki Iesu, ao aomata tabeman ake a mena i rarikin ruanimate, a a manga nako n te kaawa ae tabu. 54 Ma ngke a nora mwaeiein te aba ma baike a riki, te mataniwi n tautia ma raona ake i rarikina ake a tataraa Iesu, ao a rotaki n te maaku ae bati ao a taku: “Bon te koaua bwa Natin te Atua teuaei.”+ 55 Ao a bati aine ikekei ake a mamataku mai kiraroa ake a irira Iesu mai Kariraia bwa a na buokia.+ 56 E mena i buakoia Maria are te I-Maketara, ao Maria naba are tinan Iakobo ao Iote, ao tinaia natin Tebetaio.+ 57 Ngke e a bwakantaai, ao e roko te mwaane ae kaubwai ae kaain Arimataia ae arana Ioteba, are e riki naba bwa te tia rimwin Iesu.+ 58 E kawara Birato teuaei ao e bubutii rabwatan Iesu.+ E tua ngkanne Birato bwa e na anganaki teuaei.+ 59 Ao Ioteba e anaa rabwatan Iesu ao e niria n te rinen ae itiaki ae raoiroi,+ 60 ao e kawenea n ana ruanimate* ae boou+ ae e ekeia i nanon te bwaa. Ao ngke e a tia ni karabinoa te atibu ae bubura nakoni mataroan te ruanimate,* ao e nako. 61 Ma a tiku ikekei Maria are te I-Maketara ma Maria are temanna, n tekateka i matan te ruanimate.+ 62 N te bong are imwina, are imwin te Katauraoi,*+ ao a ikotaki mataniwi n ibonga ma Baritaio* i matani Birato, 63 ao a kangai: “Te toka, ti uringnga bwa ngke e maiu te tia mwamwanaa te aba arei ao e taku, ‘Imwin tenibong ao N na manga kautaki.’+ 64 Mangaia are tuua bwa e na kamatoaaki raoi te ruanimate ni karokoa te katenua ni bong, bwa a na aki roko taan rimwina ni kimoaia+ ao ni kangai nakoia aomata, ‘E a kautaki mai buakoia maate!’ Ao e na korakora riki mwamwanaakin te aba iai nakon are rimoa.” 65 E taku Birato nakoia: “Kairiia tautia ao naako karaoa ami kabanea ni konaa ni kamatoaa.” 66 Mangaia are a nako ni kamatoaa te ruanimate ni kanikinaea* te atibu, ao ni kateiia tautia iai.\n^ Kuriiti, “te raraa ae raoiroi.”\n^ Te mwane ae reke mani katutuan te raraa.\n^ E aanaki te taeka aei man Tek 11:12, 13. N ana tai Mataio, ao ana boki Ieremia bon te moani boki mai buakon aia boki burabeti, ao tao te ara ae “Ieremia” e tei ibukin aia boki burabeti ni kabane, n ikotaki naba ma ana boki Tekaria. Kabotaua ma Rk 24:44.\n^ Kuriiti, “n raraan.”\n^ Ae tao te aoa 3 p.m.\n^ A kanimwa te kanikina iai are ngkana e uruaki, ao e na kaotia bwa iai te aomata ae rin.


Testamen Oauoau 2 Tesalonika 1\n1 Pol, Sailas be Timoti ka kigereto. Be nge kam tamoata be aine Tesalonika ‘sios’-lo kasoaki ka kigere-kaming. Kam nge Tamada Nanaranga be Tanepoa Iesus Kristus-lo ka kasoaki.\n2 Tama Nanaranga be Tanepoa Iesus Kristus iboadu marou ne tadokidoki-ba be ilo-uia ne ngang-kaming.\n3 Tarito, nge iuia-tina bong moarunga-lo nge kam kanabe Nanaranga gaperuperui. Bakara, lama unianga-ming nge ambe dilaba be isi dilabalaba-la. Be tarito-kaming reretakadi mata nge ambe mara-ming ikaiboang be ilako-la be ieno. 4 Nge bokai ka Nanaranga ‘sios’ ne takadia-lo nge kirakerakeakikaming-tina. Be bokai kipilepile, “Moimoi ‘sios’ Tesalonika-lo nge sururu be moatubu idokidoki, ata ikaiboang be sururu be moatubu ngaedi idokidoki, be lama unianga nge ilako-la be ieno.”\n5 Kana ngaedi dipurapura-kaming nge ono kamakaua Nanaranga giriki lilitanga be adorakanga nge diado-tina. Be labu ngaenao ka kam kaboadu-tina uarea-ming dapura be anua ono Nanaranga ngatanepoa kanana-lo kamalako. Nge bokai ka kaituka-tina sururu kadokidoki. 6 Nanaranga giriki lilitanga nge diado-tina. Bokaibe tamoata naita sururu ianiang-kaming masa Nanaranga ngakatuni be sururu ngani. 7 Be sururu kadokidoki bokana masa duma ono moatubu rokakanga ngang-kaming. Be keka masa bokai ngabasaki-kama be. Kana ngaedi masa dapura bong Tanepoa lang anua-lo be ‘enzel’ ne kaiboangdi zaiza be eoa kanabibia purupururuidia-lo be mangata dapusika. 8 Be Tanepoa masa ngataguraki be tamoata maka Nanaranga tago dikauataki, be tamoata maka Tanepoa neda Iesus Pile Uia ne tago ditagatagai nge sururu bibia ngandi. 9 Be sururu kana-tina bibia ono ara-leuanga nge dadoki. Sururu ono ara-leuanga bokainaina nge nem-kueno dieneno. Tamoata sururu dianiang-kaming masa taonadi dapura be tago iboadu Tanepoa mata-nao dasukoaki, be kaiboang ne malamakadi otioti ono tanepoanga nge tago iboadu daita. 10 Tanepoa masa Bong nenao be ngapura be tamoata be aine ne kusidi ratadi nge dataguraki be rakeaka mata malamakadi otioti ane be darakeaki. Be tamoata be aine lama diunani masa dataguraki be muaka bibia dani. Kam masa tamoata be aine bokainaina maradi kamasoaki, bakara pile kieluaki-kaming nge lama kaungdi.\n11 Nge bokai ka izamaizama kam kanabe kiraborabo. Bokai masa Nanaranga neda ikila-kaming nge kilau ne tago ngabizagam-ba. Maka ma kam masa kilau ne ngae kamaemaki be ngakalingo. Be rabo nema nge bokai: Nanaranga kaiboang nena-lo be ngaduma-kaming be mata uia-la kamarereretaki be kamatagatagadi, be lama unianga-ming kamatagatagadi be malipi uia-la kamaememaki. 12 Bokai masa Tanepoa neda Iesus ara nge kam-lo atabala-tina nangaia ngapura. Be bokainatuka-la, ngai masa ara-ming atabala-tina ngananga. Nanaranga neda be Tanepoa Iesus Kristus marou ne tadokidoki-ba kaiboang nedia-lo ka rakeaka bokainaina taememaki kana.


Kulejan ni Kufundish Kudi kwa Usey Mulong wa Kwikadish Antu in Kwilej\nMudimu ni Mashakamin ma in Kristu–Mukand wa Chikumangan | Ngond wa 4 , 2018\nYesu wayileja in kwilejend kuya ni kuyikadish antu in kwilej. (Mt 28:19) Kusal mwamu kwitin kulejan ni kufundish. Chisu ni chisu, tufanyidin kwiyipul anch, ‘Mutapu ik nikutwisha kwitenchik mulong wa mudimu winou wa usey wa kwikadish antu in kwilej?’\nPa ndond pa kuchingel anch antu eza kudi etu, tufanyidin kamu kuya kuyikimb antu a ‘kashinsh awanyidina.’ (Mt 10:11) Chisu twipanina mu mudimu wa kulejan, tukweting kamu nkeu ja kuman mitapu ya kwambamb nau antu ‘akata kusut’? (Mid 17:17) Lidi wikala mwin kwilej kusutin mushiku wa kulejan wa kambuy Paul.—Mid 16:13-15.\n“Kunany jimbut jen mu chisu cha pamanch, kunany kand jikwau chisu cha urel” (Mul 11:6)\nTAL VIDEO DANDAMEN KULEJAN ‘PAKAD KAZIY’—KUPAN UMAN WA KUKASHIMWISH NI KU CHIKUMBU NI CHIKUMBU, NI KUPWA AKUL KU YIPUL YILONDWILAKU EY:\nMu midimu yend ya dichuku ni dichuku, mutapu ik wamekeshay Samuel anch wading ni mushiku wa kukimb mutapu wa kukun mbut ja uyakin?\nMulong wak tufanyidin kudandamen kusadin mitapu yawonsu ya kulejan?\nAnany ufanyidina kulej uruu wa Want mu midimu yey ya dichuku ni dichuku?\nMulong wa kwikadish antu in kwilej, tufanyidin kusal yom yivud kulik kwau ching kuyinkish antu mikand. Mulong wa kuyikwash antu kukul mu spiritu, tufanyidin kuyichirikin ni kutakel malejan ma Bibil. (1Ko 3:6-9) Pakwez, yidi nchik anch usu wetu tusadina mulong wa kumufundish muntu kanang uyakin wa Want uletinap yibudikin yiwamp? (Mt 13:19-22) Tufanyidin kudandamen kukimb antu akweta michim yidia mudi “divu difukina.”—Mt 13:23; Mid 13:48.\n“Am nakuna mbut, chad Apolo wichilap mem, pakwez Nzamb ndiy waminyisha mbut” (1Ko 3:6)\nTAL VIDEO DANDAMEN KULEJAN ‘PAKAD KAZIY’—NDOND YIDIA ANTU AVUD NI KWIKADISH ANTU IN KWILEJ, NI KUPWA AKUL KU YIPUL YILONDWILAKU EY:\nMutapu ik wichilay Salomon ni Mariy mem kwi mbut ja uyakin mu muchim wa Ezekiel ni wa Abigayil?\nChisu chifanyidina kwikal chitongijok chetu mu mitapu yawonsu ya kulejan, kuwejinaku ni kupan uman pa ndond yidia antu avud?\nMutapu ik tukutwisha kukasikeshin nakash pa kuyifundish antu akwau uyakin?\nNgond wa 4 rubing ra 2-8\nYOM YA USEY YIDIA MU DIZU DIA NZAMB Mutapu Ufanikena ni Ushalijadina Pasak ni Chivurikish\nNgond wa 4 rubing ra 9-15\nYOM YA USEY YIDIA MU DIZU DIA NZAMB Yangany Uyikadishany Antu in Kwilej—Mulong wak, Kwisu, ni Mutapu ik?\nMASHAKAMIN MA MWIN KRISTU Kulejan ni Kufundish Kudi kwa Usey Mulong wa Kwikadish Antu in Kwilej\nNgond wa 4 rubing ra 16-22\nYOM YA USEY YIDIA MU DIZU DIA NZAMB “Yitil Yey Ayilikishin Kal”\nNgond wa 4 rubing ra 23-29\nYOM YA USEY YIDIA MU DIZU DIA NZAMB Kwokan pa Dichuku dia Sabat\nNgond wa 4 rubing ra 30–Ngond wa 5, 6\nYOM YA USEY YIDIA MU DIZU DIA NZAMB Yesu Ukwet Usu wa Kuvumbul Akatish Netu Afila Kal\nMASHAKAMIN MA MWIN KRISTU Sadin Nawamp Yom Yidia mu Mushet Wetu wa Yom ya Kufundish Nich\nMifund Milad yilejana mutapu wa kutambul mikand yidia pa kapend MUDIMU NI MASHAKAMIN MA IN KRISTU–MUKAND WA CHIKUMANGAN Ngond wa 4 , 2018\nMUDIMU NI MASHAKAMIN MA IN KRISTU–MUKAND WA CHIKUMANGAN Ngond wa 4 , 2018


Te Bwaintangira ae Kamimi Nakoia I-Tiaban | Te Reirei\nWAREKIA N Albanian Amharic Arabic Armenian Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bengali Bicol Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Fijian Finnish French Georgian German Greek Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Kannada Kazakh Kikamba Kikaonde Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kongo Korean Latvian Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Marathi Mauritian Creole Maya Mixe Mongolian Nepali Norwegian Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese Punjabi Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Romanian Russian Samoan Sango Serbian Serbian (Roman) Seychelles Creole Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Tshiluba Turkish Turkmen Turkmen (Cyrillic) Tuvaluan Tzotzil Ukrainian Urdu Uzbek Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wolaita Yoruba Zapotec (Isthmus)\nN TE botaki ae okoro i Nagoya i Tiaban n Eberi 28, 2013 ao e kamimia taan ongora Anthony Morris ae kaain te Rabwata n Tautaeka n te katanoata ae rangi ni kakaongora ni kaineti ma otinakon te boki ae boou n te taetae n Tiaban ae The Bible—The Gospel According to Matthew. A butimwaea te katanoata aei taan ongora aika 210,000 tabun ake a roko ke rinanon te intanete n aia uboubo ae moan te maan.\nE okoro te boki ae Ana Euangkerio Mataio ae 128 iteranibaana are e a manga boreetiaki man te New World Translation n te taetae n Tiaban. E kabwarabwaraa Brother Morris bwa e katauraoaki ibukini “kaitaraani baika a kainnanoi kaain Tiaban.” Baikara kanoana? Tera bukini katauraoana? Ao tera aroni butimwaeana irouia aomata?\nA mimi iai taan ongora n tein te boki ae Matthew. A kona ni koreaki manin taeka n Tiaban n etirake ke n tei n rara ao a boreetiaki tabeua n ikotaki naba ma aika ngkai, a koreaki ni manna aika a tei n rara. Ma e ngae n anne, e koreaki te boto n iango n te boki ae boou aei n etirake, ike e a kabonganaaki iai te koroboki n Tiaban ae rangi n ataaki n nuutibeeba ao booki. A bati taani wareware aika kaain Tiaban ake a iangoia bwa e bebete te wareware iai. Irarikin anne, a karinaki atun iteranibaana n te boto n iango n te kaongora bwa atuni mwakorokorona bwa e aonga ni kona ni kai nori baika kakawaki te tia wareware.\nA waekoa taari i Tiaban ni kamanena raoi kanoan te boki ae Matthew. E taku temanna te tari te aine ae 80 tabun ana ririki: “I a tia ni wareka te boki ae Matthew n taai aika bati rimoa,” ma I buokaki n teini korobokiana ae etirake ma atuni mwakorona nako bwa N na ota raoi riki n te Kabwarabwara i aon te Maunga.” E korea ae kangai te tari te aine ae te roro n rikirake: “I wareka te boki ae Matthew ni kabane n tii te taina. I bon taneiai ma tein te koroboki ae tei n rara, ma a bati kaain Tiaban aika a tangira riki te koroboki ae etirake.”\nE KATAURAOAKI IBUKIA KAAIN TIABAN\nBukin tera bwa te boki ae tii teuana aei e na kaaitarai riki kainnanoia kaain Tiaban? E ngae ngke a bati kaain Tiaban aika a aki taneiai ma te Baibara, ma a bon ingainga ni warekia. E a reke angaia naake a tuai man nonora te Baibara n taua mwakoron te boki ae tabu aei i nanoni baia ma ni wareka te Euangkerio ae Mataio.\nBukin tera bwa e rineaki te boki ae Mataio? Ngkana a ongo kaain Tiaban te taeka ae “Baibara,” a a bon uringa iai Iesu Kristo. Ai ngaia are e rineaki te boki ae Mataio, ibukina bwa iai i nanona rongorongoni kateirikian ao bungian Iesu, ana Kabwarabwara i aon te Maunga ae rangi n ataaki ao ana taetae ni burabeti aika mataata ibukini kabaneani boong. Aikai reirei ake a na kakaongora nakoia kaain Tiaban aika bati.\nA ingainga nanoia taani uarongorongoa te Tautaeka n Uea i aon Tiaban ni moanakin tibwaan te boki ae boou man te auti teuana ma teuana ao ni manga okiraia aomata naba. E korea ae kangai te tari te aine: “E a bati riki ngkai au tai n angania aomata Ana Taeka te Atua n ara aono. “Ni koauana, I angania aomata katoton te boki ae Matthew ni bwakantaain naba te botaki anne!”\nTERA AROIA AOMATA NI BUTIMWAAIA?\nTera aroia taan uarongorongo ni kabwarabwaraa te boki ae Matthew? A bati kaain auti i Tiaban aika a taneiai ma aeka n taeka aika “te mataroa ae wariki,” “moomin te bwaeao i mataia beeki” ao “tai iango n raraoma ngkanne ibukin ningabong.” (Mat. 6:34; 7:6, 13) A mimi ngke a a ataia ae taeka aikai bon ana taeka Iesu Kristo. Ngke a nori taeka aikai n Ana Euangkerio Mataio, a a bati ake a kangai: “I a kamani kani wawareka te Baibara n tii te taina.”\nNgke a a manga okiriia ake a butimwaea te boki ae Matthew taan uarongorongo, a aki toki n taekinna kaain auti bwa a wareki naba ngkekei tabeua kanoana ma tiaki ni kabane. E taku te mwaane ae 60 tabun ana ririki nakon te tia uarongorongo temanna: “E bati au tai n okioki ni warekia ao I a kabebeteaki iai. Taiaoka ma reireinai ae bati riki ni kanoan te Baibara.”\nE a kaatuuaki riki uarongorongoan te boki ae Matthew n te uarongorongo nakoia aomata nako. Ngke e uataboa te mwakuri anne te tia uarongorongo temanna, e bon anganako ana atureti n te intanete neiei nakon te aine are e butimwaea te boki ae Matthew. Teuana te aoa imwina, e a kororeta te aine anne nakon te tari aei ao e kaotia ae e a tia ni wareka mwakoroni bokin te Baibara anne ao e kan reiakina ae bati riki. Teuana te wiki imwina, e a moana ana reirei n te Baibara, ao e a waekoa n iririi bobotaki.\nE raka i aon 1,600,000 katoton te boki ae The Bible—The Gospel According to Matthew ake a a tia ni katokaaki ni kaibuke n tibwaaki nakon ekaretia nako i aon Tiaban. A anganaki aomata mwaitini katotona ae bubua ma bubua te nga ni katoa namwakaina. N te kabwarabwara ni moan te boki aei, e a kaotaki iai aia iango taani boreeti ae kangai: “Ara kantaninga bwa ni warekan te boki aei, e a kakorakoraaki riki iai kan reiakinan te Baibara iroumi.”


kaikai bob's Page - Banaban Voice\nkaikai bob's Apps\nkaikai bob's Likes\nKaikai bob's Friends\nkaikai bob has not received any gifts yet\nkaikai bob's Page\nkaikai bob's Photos\nAt 6:38am on July 1, 2011, Erema.Akai said…\nKaikai kam a tiba uc kee ?? Kam uara moa ?? eng koa tiba nora au note ae i koreia i aon mataroan ami auc kee .....;ahahahahha\nao ngkoe e raraba te roko n auc ba ngaia ae ia ataia ba aia kam bon still ikeike.....ehehehehehe\nti bon bane ni marurung raoi ma kain au auc .\nkarokoa au kamauri nakoia kain batami ni kabane ..ao iriana are te katekeraoi naba.\ne tau ma tekeraoi ao tia boo moa ngkami .\nAt 10:30am on June 13, 2011, Erema.Akai said…\nmauri Kaikai ao buum ma natimi ao ai kain ami auc ni kabane .E rabwa ba i bon raraun ni kangai ao ia ti nora naba ami auc ma i karautaeka ba i roko iai ma akea kaina ma e raoiroi ba ia bon ti kakatekeraoi naba na nakoimi n auan te tawanou aio .E tau ma nang kangai ma tia manga boo moa ngkami ao tekeraoi\nAt 12:16pm on February 16, 2011, Karee.T.Tekanan said…\nmauri neiko , akea ba ia boibuako gkai keer\nAt 4:13pm on February 1, 2011, karee said…\nAt 11:00am on November 19, 2010, Raitinibure Lanyon said…\nmauri neikoito kou ara, ma am utu tekeraoi tewaki and lolomas 2 all\nkoa maga bon retiko n mawam okk takecare ma am utu\nAt 12:21pm on November 15, 2010, Takesau Tabore said…\nmauri te director!! Ai rabara naba te ticket n raun. Ti tebo ma ea book naki naba nte Raiwai Bus company! E tau ma tia boni kantaningaia ma Bob ao ngkana eatia n tiainaaki ao ko anganna naba ba tia iangoa arona. ngai am tia beku ibukin KATTNA.\nAt 7:49am on November 12, 2010, Takesau Tabore said…\nMauri te Director n KATTNA!!! Ko kanganga naba ba iai naba am web page. Ngai anne i aki tuangko. Koa ururingai naba ma Bob ni karaunira nte motirawa ae ritemba ke? O.K. ena tekeraoi te waaki ao tia boo moa.\nAt 4:28am on October 24, 2010, Tonganibeia Karutake aka Beia said…\nNo worries, ko maniga are nei karaete, tibun nei Ekebure.........te tia katei nte Banaban in 1945.................ahaha\nAt 2:39pm on October 23, 2010, Tikunteiti Touakin said…\nmauri kain kattna!!!! ti roko ngkai n am auti ao akea ngkoe bwa ko rerebu kee??? tell Sinto we've left the quotes on meat with darling Bob. will check Fiji meats on monday to get another quote. heard it's cheaper with them.\nregards mai kattna valelevu & kattna lami\nAt 6:55pm on October 22, 2010, Tonganibeia Karutake aka Beia said…\nKaikai tell Bob to practice his batere for karinan te mitinare, ba tokina ena kabetereaki naba iroun te tuirara are e binabinaaine arei..........ahahah


Anvaj, Ov, Ukat Kuyikwashany Anen Kuya Kurutu Mulong Atambul Dibatish? |\nChinong cha Kalam | Ngond wa 3 , 2018\nAnvaj, Ov, Ukat Kuyikwashany Anen Kuya Kurutu Mulong Atambul Dibatish?\n‘Mulong wak ulabin? Tumbuk, akubatish.’—MIDIMU 22:16.\nMIMINY: 51, 135\nMUTAPU IK UKUTWISHAU ANVAJ KUSADIN MAVERSE MANAM MULONG WA KUYIKWASH ANAU KUYA KURUTU MULONG WA KUTAMBUL DIBATISH?\nKolosay 1:9, 10\n1. Yom ik yikimbiningau anvaj in Kristu kwikal nich kashinsh kurutu kwa anau kutambul dibatish?\n“MWA angond avud nadandamenang kumulej Tatuku ni Maku anch nikimbin kutambul dibatish, niyau anlejang piur pa mulong winou. Awiy akimbang kwikal nich kashinsh anch nij usey wa mupak winou. Machuku ma ngond 31, Ngond wa 12, 1934, diading dichuku dia usey nakash mu mwom wam mulong diawiy dichuku diambatishau.” Wawiy mutapu warumburilay nambaz Blossom Brandt yom yasadika chisu chakwatay mupak wa kutambul dibatish. Nlel kand, anvaj afanyidin kuyikwash anau kukwat mipak ya manangu. Anch mwan walab kutambul dibatish pakad diyingishin diwamp dia kuchingel, chinech chikutwish kuyipish urund wa mwan ni Yehova. (Jakobu 4:17) Kurutu anau atambula dibatish, anvaj akweta manangu akimbining kamu kwikal nich kashinsh anch mwanau ikundj ap mband wawanyidin kal kamu kwikal mwin kwilej wa Kristu.\n2. (a) Milong ik yamenau atulam a minyingumuku amwing? (b) Yom ik tukwileja mu mutu wa mulong winou?\n2 Atulam a minyingumuku amen anch an abarika kal usand ni akweta mivu piswimp 20 kand kal kwau atambula dibatish ap anch apamidin mu uyakin. Yisu yivud, ansand inay akat kuya ku yikumangan, mu mudimu wa kulejan ni akat kulond ayinau anch adi Atuman a Yehova. Pakwez kudi yom kanang yisadina anch alika kwipan ayinau kudi Yehova ni kutambul dibatish. Mayingishin mamwing, chidi mulong anvaj atongining anch anau kand kal awanyin kutambul dibatish. Mu mutu wa mulong winou, tukwilej yom yinying yiyikangeshining anvaj amwing kuyikasikesh anau kutambul dibatish.\nOV, MWANAM WAPAMIN KAL?\n3. Anvaj a Blossom ading iyakamishin piur pa chom ik?\n3 Anvaj a Blossom twajimbulang mu paragraf wa kusambish, ading akamin mulong wa kwijik anch mwanau wading wapamin kal kamu mulong wa kwijik chirumburikina kutambul dibatish ni kwijik mutapu udia chisend chinech mulong ukash. Mutapu ik ukutwishau anvaj kwijik anch mwanau wawanyidin kal kamu kwipan amwinend kudi Yehova?\n4. Mutapu ik ukutwisha mbil ya Yesu yidia mu Mateu 28:19, 20 kuyikwash anvaj nlel?\n4 Tang Mateu 28:19, 20. Bibil kalondinap anch muntu afanyidin kumubatish ching anch wawanyish mivu kanang. Pakwez chidi chiwamp kudi anvaj kutong nawamp chirumburikina kwikadish in kwilej. Mu dizu dia Grek, mazu ‘kwikadish in kwilej’ masadidinau mu Mateu 28:19 marumburikin kumufundish muntu ni chitongijok cha kumukwash ikala mwin kwilej Bibil ap mwin kwilej wa Yesu. Maverse makwau mu shapitre winou mamekeshin anch mwin kwilej udi muntu wilejina ni uteshina yom yafundishay Yesu ni ukatina kumuziyin. Kudiosh kamu chisu chikatau kuvadik an, anvaj afanyidin kuyifundish ni chitongijok cha kuyikwash kwipan ayinau kudi Yehova ni kwikal in kwilej a Kristu. Chakin kamu, abebe kawanyidinap kutambul dibatish. Pakwez, Bibil umekeshin anch ap an achidia kal an akemp akutwish kutesh ni kukat uyakin wa Bibil.\n5, 6. (a) Yom yilondinay Bibil piur pa Timote yitushikijin kwijik yom ik piur pa dibatish? (b) Wisu mutapu uwamp kudi anvaj akweta manangu wa kuyikwash anau?\n5 Timote wading mwin kwilej wipana kumusadin Yehova pading pachidiay mwanikanch. Kambuy Paul walonda anch Timote wasambisha kwilej uyakin wa dizu dia Nzamb “kudiokal ku wanikanch.” Tatukwend a Timote kamusadinangap Yehova, pakwez makwend ni ngakend mband amukwasha Timote kukat Dizu dia Nzamb. Mudi chibudikin, wikala ni ritiy rikash. (2 Timote 1:5; 3:14, 15) Wading uchid nsand wa mivu piswimp 20 chisu chawanyishay yom yitinau mulong wa kutambul yisend ya pakampwil mu chikumangen.—Midimu 16:1-3.\n6 An awonsu kadingap mutapu umwing. Awonsu kakatap kuswa ni mivu yimwing. An amwing akat kutesh uyakin, akat kukwat mipak ya manangu ni akat kuyibatish pachidiau anikanch. Akwau akat kuchingel anch apamaku bil chad lel atambul dibatish. Anvaj in manangu kakatap kuyishindin anau chakwel atambul dibatish. Pakwez, akat kumukwash mwan ni mwan kuya kurutu kukwatijan ni ronganyin rend. Anvaj akat kusangar anch anau asadin Jinswir 27:11. (Tang.) Pakwez afanyidin kuvurik anch chitongijok chau chidi cha kuyikwash anau kwikal in kwilej. Pakwetau chitongijok chinech mu manangu, akutwish kwiyipul anch: ‘Ov, mwanam wij kamu yom yivud mulong wa kwipan amwinend kudi Yehova ni kutambul dibatish?’\nOV, MWANAM WIJ KAMU YOM YIVUD?\n7. Ov, muntu ufanyidin kwijik yom yin yawonsu yifundishinay Bibil kurutu atambula dibatish? Rumburil.\nMwin kwilej mwawonsu wa Kristu ufanyidin kudandamen kwilej ap kupwa kwa kutambul dibatish\n7 Anvaj payifundishinau anau, akat kuyikwash mulong ijika kamu uyakin nawamp. Ronganyin riner rikuyibachik an kwipan ayinau kudi Nzamb. Pakwez chinech chirumburikinap anch mwan ufanyidin kwijik yom yawonsu piur pa mafundish ma Bibil kurutu kwa kukwat mupak wa kwipan ni kutambul dibatish. Mwin kwilej mwawonsu wa Kristu ufanyidin kudandamen kwilej ap kupwa kwa kutambul dibatish. (Tang Kolosay 1:9, 10.) Chawiy yom ik yifanyidinay muntu kwijik kurutu kwa kutambul dibatish?\n8, 9. Yom ik yamushikena kalam wa rukan mu musumb wa Filip ni yom ik tukutwisha kwilejin ku yom yiney?\n8 Yom yashikena ku dijuku dimwing pasak yikutwish kuyikwash anvaj nlel. (Midimu 16:25-33) Mu muvu wa 50, Paul waya mu musumb wa Filip mu weny wend wa kaad wa umishoner. Padingay kwinikwa, ndiy ni Silas ayidimbena makasu, ayikwata ni ayiteka mu rukan. Chad uchuku, kwasadika kuzal kukash kwa divu kwanzurila yis yawonsu ya rukan. Kalam wa rukan watonga anch antu adia mu rukan awonsu achin kal ni wakimba kwijip. Pakwez Paul wamukangesha. Kupwa Paul ni Silas amufundisha kalam wa rukan ni dijuku diend uyakin piur pa Yesu. Itiyija yom yawosu yayilejau piur pa Yesu ni amana anch chading cha usey kumuziyin. Chawiy ayibatisha pakad kulab. Yom ik tukutwisha kwilejin ku yom yayishikena?\n9 Chimeken anch kalam wa rukan winou wading isalay mukur wa mu Rom. Kadingap kija Dizu dia Nzamb. Chawiy mulong wa kwikal mwin Kristu, wafanyina kwilej uyakin wa pa dishin wa mu Bibil, kwijik yom yiyitinay Yehova atushalapol end ni kukat kuziyin mafundish ma Yesu. Yom yilejay mu chisu chikemp chinech yamukwasha kukat kutambul dibatish. Chakin kamu, wading ufanyidin kudandamen kwilej yom yikwau yivud kupwa kwa kumubatish. Chawiy anch mwaney wakulej anch ukimbin kutambul dibatish mulong umukatin Yehova ni ukatin kumuziyin, yom ik ukutwisha kusal? Ukumulik ambamba nau amakurump a chikumangen chakwel akwata mupak anch uwanyidin kutambul dibatish. * (Tal mazu ma kwinshin.) Mudi in Kristu awonsu abatishinau kal, ufanyidin kudandamen kwilej piur pa Yehova machuku mend mawonsu, ap kamu chikupu.—Rom 11:33, 34.\nKWILEJ IK KUDIA KUWAMP MULONG WA MWANAM?\n10, 11. (a) Anvaj amwing atongining nchik? (b) Yom ik kamu yikutwisha kumuking mwan?\n10 Anvaj amwing atongining anch chiding chiwamp kudi anau kurutu kwa kutambul dibatish ilejaku bil mashikol ni amanaku mudimu uwamp wa kusal. Anvaj mudi inay akutwish kamu kwikal ni yitongijok yiwamp, pakwez afanyidin kwiyipul anch: ‘Kwilej kwinoku kukumukwash kamu mwanam kwikal ni mashakamin mawamp? Yom yiney yikwatijadin kamu ni yom twilejina mu Bibil? Mutapu ik ukatinay Yehova anch tusadina mwom wetu?’—Tang Mulej 12:1.\n11 Chidi chiwamp kuvurik anch mangand minam ni yom yidiamu yikwatijadinap ni yom yikatinay ni yitonginay Yehova. (Jakobu 4:7, 8; 1 Yohan 2:15-17; 5:19) Urund wa piswimp ni Yehova didi diking diwamp kudi mwan mulong wa Satan, mangand minam ni mulong wa yitongijok yiyimp ya mangand. Anch anvaj atek shikol ni mudimu uwamp pa ndond ya kusambish mu mwom, anau akwitiyij kamu anch yom yidia mu mangand yidi ya usey nakash kusutamu urund wau wa piswimp ni Yehova. Chinech chidi cha ubaj. Mudi nvaj mwin rukat, ov, ukatin anch mangand minam mamufundisha mwaney yom yitongina mangand minam anch yikumuletin musangar? Mutapu umwing wa kwikal ni mashakamin mawamp ni musangar wakin kudi kumutek Yehova pa ndond ya kusambish mu mwom wetu.—Tang Kuseng 1:2, 3.\nCHIKWIKAL NCHIK ANCH MWANAM WASAL CHITIL?\n12. Mulong wak anvaj amwing akat kuman anch chidi chiwamp kudi anau kuchingel mulong wa kutambul dibatish?\n12 Maku umwing warumburila mulong wak kakatap anch mwanend changadim atambula dibatish. Ulondin anch: “Novil usany wa kulond anch diyingishin dijim diading piur pa ditenchik dia kwopatan mu chikumangen.” Mudi nambaz winou, anvaj avud amening anch chidi chiwamp kudi anau kuchingel kutambul dibatish kushik ni chisu chikuwanyishau mivu kanang ni kwipuk kukwat mipak ya usup. (Disambishil 8:21; Jinswir 22:15) Anvaj inay atongin anch ang mwanau katambwilap dibatish, kakutwishap kumwopat. Pakwez uyimp ik udiaku mu kutong mwamu?—Jakobu 1:22.\n13. Anch muntu katambwilap dibatish, chinech chirumburikin anch kakutwishap kupan kuchind kudi Yehova? Rumburil.\n13 Chakin kamu, anvaj kakatiningap anch anau atambula dibatish kurutu kwa awiy kupan mwom yau kudi Yehova. Pakwez chikwikal chiyimp kutong anch mwan kakutwishap kupan kuchind kudi Yehova anch katambwilap dibatish. Mwan ukat kupan kuchind kudi Yehova chisu chikatay kwijik yom yilondinay Yehova piur pa uwamp ni uyimp. (Tang Jakobu 4:17.) Anvaj in manangu kakatap kuyikangesh anau kutambul dibatish. Ap anch mwan uchid kal mukemp, akat kumufundish kukat yom yilondinay Yehova anch yidi yiwamp ni kukis yom yilondinay anch yidi yiyimp, mudi musadinau niyau anvaj. (Luka 6:40) Rukat ra mwaney mulong wa Yehova rikumuchidij kusal yitil yijim, mulong ukukat kusal yom yilondinay Yehova anch yidi yiwamp.—Isay 35:8.\nANTU AKWAU AKUTWISH KUKWASH\n14. Mutapu ik ukutwishau amakurump kukwash yom yisadinau anvaj?\n14 Amakurump akutwish kukwash yom yisadinau anvaj mu kwikal ni chitongijok chiwamp chisu chisambidinau piur pa yom ya kusal mu mudimu wa Yehova. Nambaz umwing uvurikin anch Mukadivar Russell wambamba nend padingay ni mivu musamban. Walonda anch: “Wambamba ni yamam mwa aminit 15 piur pa mipak yam ya mu spiritu.” Yibudikin ik yikalaku? Kupwa, nambaz winou wikala chibol ni wasala mudimu wa uchibol mu mivu 70 ni kusut! Chakin, kamu mazu mawamp ni kukasikeshan yikutwish kwikal ni yibudikin yiwamp mu mwom wa muntu. (Jinswir 25:11) Amakurump akutwish kuyitazuk anvaj ni anau kukwash mudimu kanang ku Chot cha Want. Akutwish kuyilej an kusal yom kukwatijan ni mivu ni ukaliweny wau.\n15. Mutapu ik ukutwishau antu akwau mu chikumangen kuyikwash ansand?\n15 Mutapu ik ukutwishau antu akwau mu chikumangen kukwash? Mu kumekesh kamu anch ayibangidin ansand. Chilakej, ukutwish kukimb yom yimekeshina anch ansand amusejidin Yehova piswimp. Ov, mwan wakulang nawamp ku yikumangan ap ukwet chikunku ku yikumangan ya mukach mwa rubing? Wapanin uman ku shikol ap wasadin chom chiwamp chisu chamupakinau kusal chom chiyimp? Anch chidi mwam, sal usu wa kumulej anch wasadin nawamp! Tukutwish kusal usu wa kwitekin mupak wa kwambamb nau ansand kurutu ni kupwa kwa yikumangan. Anch twasal mwamu, an akwiyov niyau anch adi ‘mu chikumangen chijim.’—Kuseng 35:18.\nMUKWASHA MWANEY KUYA KURUTU MULONG WA KUTAMBUL DIBATISH\n16, 17. (a) Mulong wak chidi cha usey kudi aney kutambul dibatish? (b) Musangar ik ukutwishau anvaj kwikal nich? (Tal chipich cha kwinsambishin.)\n16 Pakach pa yisend yijim yikwetau anvaj padi kuyifundish anau kumukat Yehova. (Kuseng 127:3; Efes 6:4) Mu muchid wa Isarel, an ading ipanin kal kwau kudi Yehova kudiosh ku kuvadik kwau. Pakwez chidiap mwamu ni an avadikina nlel. Anch anvaj amukatin Yehova ni uyakin, chinech chirumburikinap anch anau niyau akusal mwamu. Kudiosh kamu dichuku dikuvadikay mwan, anvaj afanyidin kwikal ni mupak wa kumukwash kwikal mwin kwilej, kwipan amwinend kudi Nzamb ni kutambul dibatish. Chom ik chikutwisha kwikal cha usey nakash? Kwipan, dibatish ni mudimu ushinshamena kudi Yehova yikusal anch chimuswapela mwan kupand pa chisu cha mar makash.—Mateu 24:13.\nAnvaj afanyidin kwikal ni chitongijok cha kuyikwash anau kwikal in kwilej (Tal paragraf wa 16, 17)\n17 Chisu chakimbay Blossom Brandt kutambul dibatish, anvajend akimba kwikal nich kashinsh anch uwanyidin. Chisu chikalau nich kashinsh anch uwanyidin kutambul dibatish, akwasha mupak wend. Blossom urumburil yom yasalay tatukwend uchuku kurutu kwendendiy kutambul dibatish: “Watuleja etu awonsu kwas manungun ni wasala malembil. Wamuleja Yehova anch wading ni musangar nakash piur pa mupak wakwatay mwanend wa kupan mwom wend kudi Ndiy.” Kupwa kwa mivu 60 ni kusut, Blossom walonda anch: “Ukutwish kwikal nich kashinsh anch, mu machuku mawonsu ma kurutu, navuramenap uchuku winiwa!” En anvaj, ukutwish kwikalany niyen ni musangar chisu ukumananya anen akat kwipan ni kwikal atushalapol abatishinau kal a Yehova.\n^ par. 9 Anvaj akutwish kwisamb ni anau jinsangu ja ukwash jidia mu Les jeunes s’interrogent — Réponses pratiques, Volim 2, paj 304-310. Tal kand “Yakul Ku Yipul Yen” mu Mudimu Wetu wa Want, Ngond wa 4, 2011, paj 2.\nMwin kwilej udi muntu wafundishinau piur pa Yehova ni Yesu. Ukat kusal usu wa kwikal mudi Yesu ni kutek mudimu wa Yehova pa ndond ya kusambish mu mwom wend. Ukat kumuziyin kand Yesu ni kutambul dibatish. Chitongijok cha anvaj chidi cha kuyikwash anau kwikal in kwilej ni kwipan ayinau kudi Yehova pakad kulab\nTukat kupan kuchind kudi Yehova chisu tukata kwijik yom yikatinay Yehova anch tusala, twikala abatishinau kal ap bwat. Kupan kuchind kudi ndiy kurumburikin anch tukwet chisend mulong wa yisalijok yetu ni mipak tukwatina\nDibatish—Chidi Chom cha Usey Nakash Kudi in Kristu\nNjil Yiwamp ya Kwakan—Yidi ya Usey!\nDipup—Uman wa Rukat ra Nzamb\n‘Teshany Dipup Chakwel Wikalany in Manangu’\nMifund Milad yilejana mutapu wa kutambul mikand yidia pa kapend CHINONG CHA KALAM Ngond wa 3 , 2018\nNgond wa 3 , 2018\nCHINONG CHA KALAM Ngond wa 3 , 2018


E na Kakororaoaki Ana Kantaninga Iehova!| Reirei\nTe Taua-n-Tantani (Kaongora Ibukin te Reirei) | February 2017\nWAREKIA N Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Angolan Sign Language Arabic Argentinean Sign Language Armenian Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bassa (Cameroon) Bengali Bicol Bolivian Sign Language Boulou Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chilean Sign Language Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian Sign Language Croatian Cuban Sign Language Czech Czech Sign Language Dangme Danish Digor Douala Dutch Ecuadorian Sign Language Efik English Estonian Ewe Fijian Filipino Sign Language Finnish Finnish Sign Language Fon French French Sign Language Ga Georgian German German Sign Language Greek Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Hungarian Sign Language Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indian Sign Language Indonesian Indonesian Sign Language Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Jula Kabiye Kannada Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Korean Sign Language Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Lamba Latvian Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Mambwe-Lungu Marathi Maya Mbunda Mexican Sign Language Mingrelian Mongolian Moore Motu Myanmar Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Nigerian Pidgin Norwegian Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan Sign Language Persian Peruvian Sign Language Pidgin (Cameroon) Polish Polish Sign Language Portuguese Portuguese Sign Language Punjabi Quebec Sign Language Quechua (Bolivia) Romanian Romanian Sign Language Russian Russian Sign Language Samoan Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovak Sign Language Slovenian Solomon Islands Pidgin South African Sign Language Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Tongan Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urhobo Uzbek Venda Venezuelan Sign Language Vietnamese Waray-Waray Welsh Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe Sign Language Zulu\nE na Kakororaoaki Ana Kantaninga Iehova!\n“I a tia n taekinna ao N na boni karokoa. I a tia ni baireia ao N na boni kakoroa naba bukina.”—ITA. 46:11.\nANENE: 25, 18\nTera ana kantaninga Iehova ibukin te botannaomata?\nBaikara mwakuri ni karitei aika aki kakoroa bukin ana kantaninga Iehova?\nE na kangaa ni kakororaoaki ana kantaninga Iehova?\n1, 2. (a) Tera ae e a tia ni kaotia nakoira Iehova? (b) Tera te karaunano n Itaia 46:10, 11 ao 55:11?\nA MATAATA ao a rangi ni kakawaki moan taeka n te Baibara aikai: “N te moantai ao e karika karawa ma te aonnaba te Atua.” (KBwaai 1:1) E koaua ae tii teutana otara ni baika bati ake e karikii te Atua, n aron tinanikun te aonnaba, te oota, ma ana katikitiki te aonnaba, ao ti a tia n nora tii mwakoron te iuniweeti ae uarereke. (TeMin. 3:11) Ma e ngae n anne, e kaota nakoira ana kantaninga Iehova ibukin te aonnaba ao te botannaomata. E na riki te aonnaba bwa mwengaia ni koaua aomata aika karikaki bwa katotongan te Atua. (KBwaai 1:26) A na riki bwa natina ao Iehova e na riki bwa Tamaia.\n2 N aron ae e kabwarabwaraaki ni mwakoro tenua ni Karikani Bwaai, e a kaitaraaki ana kantaninga Iehova. (KBwaai 3:1-7) Ma tiaki nanona bwa e a aki kona ni kaetaki te kangaanga anne. Akea ae kona n tuka ana iango Iehova. (Ita. 46:10, 11; 55:11) Ngaia are ti kona ni kakoauaa ana moani kantaninga Iehova bwa e na boni kakororaoaki n taina raoi!\n3. (a) Baikara koaua aika kakawaki ibukin otara n te rongorongo ae n te Baibara? (b) E aera bwa ti a manga rinanon reirei aikai n te tai aei? (c) Taekin titiraki aika ti na maroroakin.\n3 Akea te nanououa bwa ti atai ana koaua te Baibara ni kaineti ma ana kantaninga te Atua ibukin te aonnaba ma te botannaomata, ao ana mwakuri Iesu Kristo ae moan te kakawaki ibukini kakororaoan ana kantaninga te Atua. A rangi ni kakawaki ao tao boni ngaai ake ti moan reiakini ngke ti reiakina Ana Taeka te Atua. Ibukin anne, ti kani buokiia aomata aika raoiroi nanoia bwa a na reiakini koaua aika kakawaki aikai. N iaiangoan te kaongora aei ngkai n ara ekaretia, ti a kakorakoraira iai ni kaoia aomata aika bati n aron ara konaa nakoni Kauringaani Mateni Kristo. (Ruka 22:19, 20) A na reiakina ae bati ibukin ana kantaninga te Atua naake a kaea. Ngaia are ni boong ake imwain raoi te Kauring, bon tain raoi iaiangoan titiraki tabeua aika ti kona ni karikirakei iai nanoia naake ti reirei n te Baibara ma ngaiia, ao aomata riki tabeman aika raoiroi nanoia bwa a na kaea te botaki ae kakawaki aei. Ti na maroroakin titiraki aika tenua aikai: Tera ana moani kantaninga te Atua ibukin te aonnaba ao te botannaomata? Tera te kangaanga are e riki? Ao bukin tera bwa ana karea ni kaboomwi Iesu bon te kiing ae e na kauka te kawai ibukini kakororaoan ana kantaninga te Atua?\nTERA ANA MOANI KANTANINGA TE TIA KARIKIRIKI?\n4. E kangaa ni kaotaki mimitongin Iehova n te karikibwai?\n4 Bon te tia Karikiriki ae kamimi Iehova. A bane ni boraoi baike e karikii ma ana kaetieti aika moan raraoi. (KBwaai 1:31; Ier. 10:12) Tera reireiara n noran ana karikibwai aika tamaroa ma ni baireaki raoi? Ngkana ti nori ana karikibwai ni kabane Iehova, ti mimi ngkai baika uarereke ao aika bubura a bane n iai manenaia. Antai ae e na aki mimi n ana cell te aomata ae kaminonano karaoana, ke te ataei ae e a tibwa bungiaki, ke bungin taai ae moan te tamaroa ma ni kantara? A kantara iroura ana karikibwai aikai ibukina bwa ti karikaki ma ataakin te bwai ae rangi n tamaroa.—Wareka Taian Areru 19:1; 104:24.\n5. E kangaa Iehova n taraia raoi bwa a na bane ni kaai ni mwakuri ana karikibwai?\n5 N aron ae e noraki n te karikibwai, e tatangira Iehova bwa e katei tiani bwaai nako. E karaoi tuua ibukin te karikibwai ao te aroaro ni maiu ae riai bwa a aonga ni kaai ni mwakuri bwaai ni kabane. (TaiAre. 19:7-9) A a tia bwaai ni kabane n te iuniweeti ni katauaki ma aia tabo ao aia mwakuri ni kaineti ma ana kantaninga te Atua. E katei naba kaetieti Iehova ibukin aron ana karikibwai n uaia ni mwakuri. N te katoto, te tua ibukin ana katikitiki te aonnaba e kateimatoa kaanin karawan te aonnaba ma te aonnaba, e bairea tain te iabuti ma te ora ao taiani marawa, ao e karaoi baika kainnanoaki ibukin te maiu i aon te aba. A bane taiani karikibwai n ikotaki naba ma aomata ni mwainging ao ni mwakuri n aki riaon tiaia aikai. E teretere ngkanne bwa bairean raoi baika karikaki, e kakoauaaki ae iai ana kantaninga te Atua ibukin te aonnaba ao te botannaomata. Ti kona ni kairi aia iango aomata n ara mwakuri ni minita bwa a na ataa te tia Karikiriki ae bairei baikai n te aro ae kamimi.—TeKao. 4:11.\n6, 7. Baikara bwaai n tituaraoi tabeua ake a anganaki Atam ma Ewa iroun Iehova?\n6 Bon ana moani kantaninga Iehova ibukin te botannaomata bwa a na maekana te aonnaba aei n aki toki. (KBwaai 1:28; TaiAre. 37:29) E tituaraoi n angania Atam ma Ewa bwaai n tituaraoi aika raraoi aika kakaokoro bwa a aonga ni kukurei ni maiuia. (Wareka Iakobo 1:17.) E angania naba Iehova te inaomata n rinea ae a na karaoia, te rabakau n iango, te konabwai ni kaotiota te tangira ao ni kukurei n aia iraorao. E kataetaea Atam te tia Karikiriki ao e reireinna arona n ongeaba. E reireinaki naba Atam arona ni karekei baike e kainnanoi, n tararuaia maan ao n ununiki. (KBwaai 2:15-17, 19, 20) A karikaki naba iroun Iehova aia bwai n namakin Atam ma Ewa n aron te nokangkang, ringani bwaai, te noraaba, te kakauongo, ao te aroboi. Ibukin anne, a a kona ni kukurei n tamaroan ao batini bwaai ni mwengaia ae te Bwaretaiti. A na akea tiaia Atam ma Ewa ni karaoi mwakuri aika kakukurei, rabakauia ao ukerani baika boou.\n7 Tera riki ana kantaninga te Atua? A karikaki Atam ma Ewa iroun Iehova ma te konaa ni karikiia natiia aika kororaoi. Bon ana kantaninga te Atua bwa a na manga karikiia natiia te taanga aei ni karokoa e onrake te aonnaba irouia aomata. E tangiriia Atam ma Ewa ao kaaro ni kabane ake imwia bwa a na tangiriia natiia n arona ngke E tangiriia natina ake a kororaoi ake e moani karikiia. E na riki te aonnaba ma bwaina nako bwa mwengaia n aki toki.—TaiAre. 115:16.\nTERA TE KANGAANGA ARE E RIKI?\n8. Tera te kantaninga ni karaoan te tua ni Karikani Bwaai 2:16, 17?\n8 A aki waekoa ni waakinaki mwakuri nako n aron are e kantaningaia te Atua. Bukin tera? E anga Iehova nakon Atam ma Ewa te tua ae bebete are e a riki bwa tuoaia bwa a ataa tian inaomataia ke a aki. E taku: “Ko kona n amwarake ni kanuaiko mani kain nako te onnaroka. Ma ko na tai amwarake man te kai n ataa te raoiroi ao te buakaka, bwa n te bong are ko amwarake mai iai ao ko na boni mate.” (KBwaai 2:16, 17) A bon ota Atam ma Ewa n te tua aei ao e bebete naba ongeabaia iai. Ni koauana, a bati riki amwarake aika katauraoaki nakon ae a kona ni kanna.\n9, 10. (a) Tera ana kabuakaka Tatan ibukin Iehova? (b) Tera aia motinnano Atam ma Ewa? (Nora te taamnei ni moan te kaongora aei.)\n9 E kamanena te naeta Tatan te Riaboro ni mwamwanaa Ewa bwa e na aki ongeaba iroun Tamana ae Iehova. (Wareka Karikani Bwaai 3:1-5; TeKao. 12:9) E kauekea te nanououa Tatan bwa a aki kariaiakaki natin te Atua aika aomata n amwarake “mani kain nako te onnaroka.” Titeboo iai ma e kangai: ‘Kam nanonna bwa kam aki kona ni karaoa te bwai ae kam kani karaoia?’ Imwina, e a taekina te kewe aei: “Kam na bon aki mate.” Ao e kataia n anaa nanon Ewa bwa e aki riai n ongeaba n ana taeka te Atua ngke e kangai: “E ataia te Atua bwa n te bong are kam amwarake mai iai, ao a na kaureaki matami.” E taekinna Tatan bwa e aki tangiriia naakai Iehova bwa a na kana uaan te kai ibukina bwa ngkana a kanna, a na wanawana riki. Irarikin anne, e karaoa te berita ae kewe aei Tatan: “Kam na riki bwa ai aron te Atua n ataa te raoiroi ao te buakaka.”\n10 A a riai ngkai ni karaoa aia motinnano Atam ma Ewa n te bae a na karaoia. A na ongeaba iroun Iehova, ke te naeta? A motinnanoia bwa a na aki ongeaba iroun te Atua. Ni karaoan aei, a a raona iai Tatan ni karitei. A rawa n atonga Iehova bwa Tamaia ao a aikoa kamanoaki irouna.—KBwaai 3:6-13.\n11. Bukin tera bwa e aki taona nanona Iehova nakon te karitei?\n11 A kabuaa kororaoia Atam ma Ewa ibukin aia karitei nakon Iehova. A a riki naba iai n ianena mairoun Iehova ibukina bwa “a rangi n itiaki [matana] ao a aki kona n taraa te bwai ae buakaka.” Ngaia are e “aki kona n taona [nanona] nakon te buakaka.” (Aba. 1:13) Ngke arona bwa e kariaia anne, a na ruanikai rauia ao katiteuanaakini baika maiu ni kabane i karawa ao i aon te aba. Ma ae kakawaki riki, ngke arona bwa akea te bae e karaoia te Atua ibukin te bure are i Eten, e na onimakinaki ana taeka ke e na aki. Ma e kakaonimaki Iehova nakon ana kaetieti ao e aki urui. (TaiAre. 119:142) Ngaia are tiaki nanona bwa ngkai iai inaomataia Atam ma Ewa n rinea ae a na karaoia, a a kariaiakaki iai n urua ana tua te Atua. Ao ibukin aia karitei nakon Iehova, a a mate ao n okira te tano are a karikaki mai iai.—KBwaai 3:19.\n12. Tera ae riki nakoia kanoan Atam?\n12 Ngke a kana te uaanikai Atam ma Ewa, a aikoa kona n riki iai bwa kaain ana utu te Atua. E kaotinakoia te Atua mai Eten, ao ai akea kantaningaani manga okirana irouia. (KBwaai 3:23, 24) Ni karaoan anne, e a kariaia Iehova bwa a na anaa uaan aia motinnano. (Wareka Te Tua-Kaua 32:4, 5.) Ibukin anne, a aikoa kona aomata ni kakairi n aroaron te Atua n te aro ae kororaoi. E aki tii kabuaa Atam kantaningaan te maiu ae moan te kakukurei ibukina n taai aika a na roko, ma e a riki bwa rikiaia naba kanoana te aki kororaoi, te bure, ao te mate. (IRom 5:12) E kabuaa naba nakoia kanoana kantaningaan te maiu ae akea tokina. Irarikina, a aikoa kona Atam ma Ewa ni karika natiia ae kororaoi, ao ai uana naba ma natiia. Imwini kitanakin te Atua irouia, e teimatoa Tatan te Riaboro ni mwamwanaiia botannaomata ni karokoa ngkai.—Ioa. 8:44.\nE KONA N REKE ARA IRAORAO MA TE ATUA N TE KABOOMWI\n13. Tera ae e tangiria Iehova ibukin te botannaomata?\n13 E teimatoa n tangira te botannaomata te Atua. E tangiriia Iehova bwa a na karekea aia iraorao ma ngaia, e ngae naba ngke a a tia ni karitei Atam ma Ewa. E aki tangira maten temanna. (2Bet. 3:9) Ngaia are imwin raoi te karitei, e a karaoa ana babaire te Atua bwa a aonga ni kona aomata ni manga karekea aia iraorao ma ngaia, ngkai e tabe ni kateimatoai ana kaetieti aika raraoi. E kangaa Iehova ni kakororaoa aei?\n14. (a) Ni kaineti ma Ioane 3:16, tera ae e katauraoia te Atua ibukini kamaiuan te botannaomata man te bure ao te mate? (b) Tera te titiraki ae ti kona ni maroroakinna ma naake a kan ongora?\n14 Wareka Ioane 3:16. E na matenikuna te kibu aei irouia aomata aika bati ake ti kaoia nakon te Kauring. Ma e kangai te titiraki iai, E na kangaa ni kona n reke te maiu ae aki toki man ana angakarea Iesu? E reke ara tai ni buokiia naake a ukoukora te koaua n ota raoi ni kaekaan te titiraki ae kakawaki aei, n uataboan te mwakuri ae okoro ibukin te Kauring, n tain te Kauring, ao ni kawaraia naake a roko. A bae n anaaki nanoia aomata ngkana a a moanna n ota raoi n aron ana tangira Iehova ao wanawanana ae kaotaki ni katauraoan te kaboomwi. Baikara reirei aika kakawaki ibukin te kaboomwi aika ti kona n tibwai nakoia?\n15. Tera kaokoron Iesu ma Atam?\n15 E anga Iehova te aomata ae kororaoi ae kona n anga maiuna bwa te kaboomwi. E riai te aomata ae kororaoi anne ni kakaonimaki ni koaua nakon Iehova ao ni kukurei n anga maiuna ibukia aomata aika kabuakakaaki. (IRom 5:17-19) E kamwainga maiun ana moani karikibwai Iehova mai karawa nako aon te aba. (Ioa. 1:14) E riki Iesu bwa te aomata ae kororaoi n ai aron Atam. Ma e kaokoro ma Atam, bwa Iesu e maiuakin ana kaetieti Iehova ake e kantaningai mairoun te aomata ae kororaoi. E ngae naba ngke e aitara Iesu ma kataaki aika moan te rawawata, ma e aki roko n te bure ke n urui ana tua te Atua.\n16. E aera bwa te bwaintituaraoi ae rangi ni kakawaki te kaboomwi?\n16 Ibukina bwa e kororaoi Iesu, e a kona ni kamaiua te botannaomata man te bure ao te mate ngke e anga maiuna ibukia. E boraoi raoi maiuna ma baike e riai ni kaotiotii Atam. E kororaoi Iesu, e kakaonimaki ni koaua, ao e ongeaba iroun te Atua. (1Tim. 2:6) E riki Iesu bwa te karea ni kaboomwi are e kauka te kawai nakon te maiu ae akea tokina “ibukia aomata aika bati” aika mwaane, aine, ao ataei. (Mat. 20:28) Te kaboomwi bon te kiing ae kauka te mataroa are e na kakororaoaki iai ana moani kantaninga te Atua. (2Kor. 1:19, 20) A karekea kantaningaan te maiu n aki toki aomata aika kakaonimaki man te kaboomwi.\nE KAUKA IEHOVA TE MATAROA IBUKINI MANGA OKIRANA\n17. Tera ae kona n reke man te kaboomwi?\n17 E katauraoa Iehova te kaboomwi e ngae ngke e rangi n rawawata iai. (1Bet. 1:19) A rangi ni kakawaki aomata irouna ngaia are e kukurei n anga Natina ae te rikitemanna bwa e na mate ibukia. (1Ioa. 4:9, 10) E nanonaki n anne bwa e riki Iesu bwa tamara n oneani mwin Atam. (1Kor. 15:45) Ni karaoan anne iroun Iesu, e a anganira iai tiaki tii te maiu ae aki toki ma ti na manga okira ana utu te Atua. Eng, rinanon ana karea Iesu, e a kona Iehova ni butimwaeia aomata ake a okira ana utu n aki urui ana tua. Tiaki bwa e kaunganano iaiangoan te tai are a nangi bane iai ni kororaoi aomata aika kakaonimaki? N tokina, a nangi bane ni katiteuanaaki kaain ana utu te Atua i karawa ao i aon te aba. Ti na bane n riki bwa natin te Atua.—IRom 8:21.\n18. E na riki n ningai Iehova bwa “bwaninin bwaai ni kabane nakoia aomata nako”?\n18 E aki kona ana karitei Tatan ni katoka karababaan ana tangira Iehova nakon te botannaomata, ao e aki kona naba n tukiia aomata aika aki kororaoi mani kakaonimakia ni koaua nakon Iehova. E kona Iehova ni buokiia natina bwa a na bane n raoiroi rinanon te kaboomwi are e katauraoia. Iangoia bwa tera aron te maiu ngkana a a bane aomata “ake a ataa te Nati ma n onimakinna” ni karekea te maiu n aki toki. (Ioa. 6:40) Ibukin ana tangira ao wanawanan Iehova ae bati, e na buokiia ana utu aika aomata bwa a na kororaoi, n aron ana moani kantaninga. Ao ngkanne e nang riki Iehova ae Tamara bwa “bwaninin bwaai ni kabane nakoia aomata nako.”—1Kor. 15:28.\n19. (a) Ti kairaki man ara kakaitau ibukin te kaboomwi bwa ti na karaoa tera? (Nora te bwaoki ae “ Ti Riai n Teimatoa ni Kakaaeia Aika Tau ni Kawaraki.”) (b) Tera iteran te kaboomwi ae ti na maroroakinna imwina?\n19 Ibukin nanora ni kakaitau n te kaboomwi, ti riai ni kairaki iai bwa ti na karaoi ara kabanea ni konaa, ni kaongoia aomata ae a kona ni kakabwaiaaki man te bwaintituaraoi ae rangi ni kakawaki anne. A riai n ataia ae te kaboomwi, bon ana anga n tatangira Iehova n angania aomata nako kantaningaan te maiu n aki toki. Ma a bati riki nakon anne baika kakororaoaki n te kaboomwi. N te kaongora ae imwina, e na maroroakinaki iai aron ana angakarea Iesu ni kaetii kabuakaka ake a tabekaki ngkoa iroun Tatan i Eten.\nTi Riai n Teimatoa ni Kakaaeia Aika Tau ni Kawaraki\nTE BEEBA ni kakao ibukin te Kauring bon teuana mai buakoni baika taabangaki tibwaakia aika ti boretii. N te ririki ae nako, ti karaoi katotona aika tao 440,000,000 n taetae aika 530 tabun. Iai ngkai iroum nikirani katoton te beeba ni kakao ibukin te ririki aei aika ko kona n tibwai imwain te Kauring? E kona n reke buokan temanna ae tau ni kawaraki bwa e na karaoa ana motinnano ibukini kaean te Kauring, n anganakina nikiran te beeba ni kakao. Antai ae e na ataia ao e roko!—Mat. 10:11.\nTe Kaboomwi—Te “Bwaintangira [ae] Kororaoi” Mairoun te Tama\nRONGORONGONI MAIUNA Ti Nora Ana Akoi ae Rianako te Atua n Aanga Aika Bati\nE Kaiririia ana Aomata Iehova\nAntai ae Kaiririia Ana Aomata te Atua ni Boong Aikai?\nRONGORONGORA RIMOA “A Aki Bwerengaki n te Kawai ae Rangi n Aobuaka ke ae Rangi n Abwabwaki”\nTE TAUA-N-TANTANI (KAONGORA IBUKIN TE REIREI) February 2017


Kabaean am tai ni itinaki n te iti n totoko ibukin te COVID-19 | Booking your COVID-19 vaccination | Unite against COVID-19\nKabaean am tai ni itinaki n te iti n totoko ibukin te COVID-19 | Booking your COVID-19 vaccination\nNgkana ea roko am tai, ko kona ni kabaea am tai ni iti iaonrain (online) ke n te tareboon.\nKo na kanga ni kabaea aram iaonrain\nKabaea aram iaon Book My Vaccine (external link) ae ngaia te kabanea n tawe ibukin kabaean aram ibukin te iti n totoko.\nNgkana e tuai ni roko am tai ni kabae ara, ko kona n retitita (register) n te aro are ti kona ni kaongoko ngkana e boo am tai ni kabae ara.\nE na nakon 5 te miniti te tai ni kabae ara iaonrain.\nNgkana iai am kanganga ibukin kabaean aram ke ko kainnanoa bitakin rongorongom, ko kona ni imeeri nakon te tiim n Book My Vaccine.\nKo na kanga ni kabaea aram iaon te tarebon\nKo kona ni kabaea aram iaon te tarebon n tarebonia te COVID Vaccination Healthline iaon 0800 28 29 26.\nA bane n aki kaboaki taian tarebon, ao e tauraoi te tiim man te aoa 8am (ingabong) nakon te aoa 8pm (tairiki), 7 te bong n te wiki. Ko kona n tuatua ibukin te tia kabwara taeka ngkana ko kainnanoia.\nTera ae kona kantaningaia ngkana ko tarebon\nTao kona bae n tataninga teutana imwain are e kaekaki am tareboon, ibukin taben taian rain — taiaoka am taotaona n nano. Ngkana e kaekaki am tarebon, e na nakon 15 te miniti kabaean aram ao am tai.\nNgkana ko tarebon, ao e na rangi ni ibuobuoki ngkana e tauraoi am NHI (National Health Index) nambwa iroum. E na tawe riki iai butin te kabae ara. Ko kona ni kunea am NHI nambwa iaon am beba ni bwainaoraki, am beba ni kataratara (x-ray) ke mwin am tutuo, ke te reta man te onaoraki.\nKo na kanga ni bita am tai are e a tia ni bae\nNgkana ko kainnanoa bitakin am tai ke ko kan kamauna am tai ae e a tia ni bae\nKo kona ni karaoi aika iaon Book My Vaccine (external link)\nTarebonia te COVID Vaccination Healthline iaon 0800 28 29 26\nNgkana ko aoraki imwain am tai are e a tia ni bae\nNgkana ko aoraki n te bong are ko a tia ni kabaea, ko na riai ni bita am tai. Ko kona ni itinaki n te iti n totoko ngkana ko a marurung.\nNgkana a reke iroum kanikinaean te COVID-19, karaoa am tutuo ao tiku ni mwengam ni karokoa e roko muin an tutuo. Ko kona n itinaki n te iti n totoko ngkana e raoiroi muin am tutuo.\nKawai riki tabeua ibukin karekean te iti n totoko\nIai riki kawai tabeua ibukin karekean te iti n totoko ibukia aomata irarikin are kabaean aia tai. Ni ikotaki ma karekean te iti n totoko n tabo ni mwakuri ao a kona naba n reke ni bobotaki ake a karaoaki n tabanagaki iaon Nutiran.\nIbukin tabo ake a tionako man kawa, ana bane ni itinaki n te iti n totoko roro nako n te tai ae ti teuana ibukin kabebeteaia.\nN aia tabo n tutuo Taokita (General Practitioner)\nAngia taokita a tauraoi n anga te iti n totoko ibukin COVID-19 ao ni bon karaoa aia kabae ara iboni irouia. Nora te uebutiati ae Healthpoint ni kakaea ngkna am te taokita e tauraoi n anga te iti n totoko.\nTe iti n totoko ibukin COVID-19 — Healthpoint (external link)\nKo na kanga ni bubuti karekean moantaim ni itinaki n te iti n totoko\nKo na kona ni itinaki ni moantaai ngkana kona mwangana nako tinaniku ibukin te tangira aomata ke mwanangam ae kakawaki ibukin te aba.\nKarekean te moantaai ni iti n te iti n totoko ibukin te mwanaga nako tinaniku — Ministry of Health (external link)\nNgkana ngkoe te tia mwakuri n tian te aba ke tabo ni kaonoti ake a tararuaki (MIQ)\nA riai ngkai ni bane ni itinaki n te iti n totoko ibukin te COVID-19 tan mwakuri n tian te aba ao tabo ni kaonoti ake a tararuaki ao quarantine (MIQ).\nTina kamatoai rongorongom ake a kawakinaki muia iroura ao am tia kammwakuri, ao tia manga reitaki nakoim ibukin kabaean am tai ni itinaki n te iti n totoko.\nAna riai naba n rin rongorongom n te reititita (register) ibukin tuoaia tan mwakuri n tian te aba (Border Workforce Testing Register — BWTR). Taiaoka butia am tia kammwakuri bwa e na tuoa aram ao rongorongom (ni ikotaki ma am bong ni bung, nambwan am tarebon ao am NHI nambwa) bwa a eti ake a rin n te BWTR.\nTaetae nakon am tia kammwakuri ngkana ngkoe te tia mwakuri n tian te aba ke tabo ni kaonoti ake a tararuaki (MIQ) ae e tuai n reitaki te aba nakoim ibukin kabaean am tai ni iti.\nKaotako riki ibukin itinakia tan mwakuri n tian te aba ao n te MIQ


Tibatiba: Ti na kaboaki n ai aron ara makuri iaon te aba - Kiribati Catholic Charismatic Renewal Service\nTibatiba: Ti na kaboaki n ai aron ara makuri iaon te aba\nWiiki 28. Katenibong\nWarekan ana Reta Bauro nakoia I Roma. 2: 1-11\nAkea kabebetean am bure, ngkoe te aomata nako ae ko motikitaeka. Ngkai ko motiki taekaia aomata, ao ko boni kabureko boni ngkoe, ba ko karaoi naba baikanne, ngkoe ae ko motikitaeka. Ti ata ana motikitaeka te Atua ba e rinanon te koaua i bukia akana karaoi baikanne. Ao ko na kanga n tibanako ma ana motikitaeka te Atua, ngke ae ko motiki taekaia akana karaoi baikanne, ngkai ko boni karaoi naba? Ke tao ko kaakeaa ana akoi te Atua ma ana taonannano ma ana nanoanga, ao ko aki ata ana akoi te Atua ba e kairiko nakon te rairannano? Ngkai ko kamatoa nanom ma n rawa n rairaki, ao ko kaikoa te un ae korakora i maini bongin te un, are e na kaotaki iai ana motikitaeka te Atua. Ba E na angan te aomata nako boon ana makuri, ba te maiu ae aki toki nakoia akana nanomaka ni karaoa ae raoiroi ma n ukera iai te mimitong, te neboaki ao te aki mamate; ma bon te un ma te karekekai nakoia akana kakiriwe ma n rawa nakon te koaua ba a ira nanon te buakaka. E na anga te rawawata ma te maraki nakoia aomata nako aika karaoa te buakaka: nakoia I Iutaia moa, ao I muina nakoia I Erene; ao E na anga te mimitong, te neboaki ma te raoi nakoia akana karaoa ae raoiroi, ba I Iutaia moa, ao I muina I Erene, ba akea te nanonano iroun te Atua.\nTe Taramo 61: 2-3, 6-7, 9\nKaekana: A na morokaki taekara Te Uea, ko kaboia aomata n ai aron aia makuri.\nTi te Atua raun tamneiu, E reke buokau irouna.\nTi Ngaia au Ba ma au nono, Ao katanau: I teimatoa irouna. K\nE onimakina te Atua tamneiu, E rau nanou irouna.\nKatani ngkami iroun te Atua, aomata nako, Onimakinna n tai nako,\nKauki nanomi nakoina, Ba katanara te Atua. K\nAm taeka, te Uea, bon te koaua: Katabuira i nanon te koaua. Alleluia.\nWarekan ana Euangkerio Ruka. 11: 42-46\nE kangai Iesu nakoia Baritaio: “Kam na maraia, ngkami Baritaio, aika kam anga kabuian ami bai te minte ma te rue ao kainamarake ni bane, ao kam kaki te eti ma tangiran te Atua! Kam riai ni karaoi baikai n aki kaki baikekei. Kam na maraia, ngkami Baritaio! Kam tangiri moa ni nne n tekateka i nanon tinakoka, ao kam kani kamauraki ni maraen te kawa! Kam na maraia, ba ai aron ruanimate ngkami, aika aki noraki ao a toubekaki n aki ataki.”\nTariu ao maneu iai te koaua ae riai ni matata raoi iroura ba tera ae na riki nakoira ngkana ti a kitana te maiu aei ao a nang motkaki taekara. E kanga raoi aron motikan taekara ao antai ae E na motiki taekara? N te bong aio ao ti kauringaki ba a na kanga aron motikan taekara. N te moan wareboki ao ti ongora aron tuan te aomata ae motiki taekaia aomata ba e na maraia. E na reke kaina ao e na anganaki te kammarakaki ibukina ba e motiki taekaia raona nakon te kammarakaki ngkai ngaia i bon irouna e kakaraoi makuri aika kaitara ma bai ake e motika iai taekaia raona. Are nanona ba e kabuakakaia aomata ibukin aroia aika buakaka are e bon kakaraoia naba ngaia. Inanon ana motikitaeka ao e a tia naba ni kaakea ana akoi ma ana nanoanga te Atua are e kairira nakon te rairannano. Ba ngkana ko motikitaeka ngkoe ae ko aki ata ana akoi te Atua are e weteiko nakon te rairannao ao ngkanne ko na bon karokoa unin te Atua ao E na bon anganiko uan am makuri ae te rekenikai ao te kabuakakaki n aki totoki i mone.\nN te ewangkerio ao e a manga kaoka ana kamaraia Iesu nakoia Baritaio ibukin aroia ni kan kamoamoaia i mataia aomata ba angkoa aomata ngaia aika raoiroi ngke a bon kakaraoi makuri aika buakaka. Ao e kamaraiaia naba baritaio ibukin aia makuri ae a kukurei n tai nako ni katoka te rawawata iaoia aomata ba aonga ni maiu inanon te kabaia ma te kukurei. Ai ngaia ae bon riai ni matata ni koaua iroura ba baika ti karaoi inanon maiura ngkai boni ngaia ae ti karekea iai te kaniwanga ba te maiu ae akea tokina inanon ao te mimitong ke ti na kabuakakaki ae akea tokina ke te te mate ae akea tokina i mone. Motikan taekara bon man uan ara makuri aika ti karaoi iaon te aba.


Ilagano lya Katali, Ilagano Linyale kwa Wanhu Weng’ha 1 Yohana 1\nBaluwa ya mwaluko ya Yohana yandichigwa kuli mhela wa makumi nane na gahano mbaka mhela wa makumi tisa kulawila Yesu loyavumbuche. Yohana halingilajila kota heye ndo yandiche baluwa ayi ila sula ya mwaluko yangulajila kota heye ndo mlolezi wa ukomu na kuzilipuka kwa Yesu (1 Yoh 1:1-3). Vila vyoyandiche kuli baluwa ya mwaluko ndo vivila na yangiwhana na vila vyoyandiche Mbuli Inojile yandichigwe na Yohana. Yangukundigwa kota Yohana ndo yandiche Mbuli Inojile na baluwa zeng'ha zidatu, mhela loyali yochikala ako Efeso.\nYohana nakandika baluwa ayi kwa wanhu weng'ha walingumkunda Kilistu na wawele na nongwa kulawila kwa chilundo cha wanhu nawachemigwe Ginositichi. Nawali wokunda kota Yesu ndoyawele Nguluwi wa kukomya ila nahawele munhu hela loyawele muisi. Kwa chiwalo acho nakandika yawele kota mlolezi kuli ukomu wa Yesu na moko ga heye yuye gamibata Yesu (1 Yoh 1:1-3). Chiwalo cha Yohana kwandika baluwa ayi chiwa kulajila kusangalala ng'hatu (1 Yoh 1:4) na kuwalemeza wanhu walingumkunda Kilistu kudita gehile (1 Yoh 2:1) na kuwalemeza kuli malanguso ga udesi (1 Yoh 2:26). Na kahi kuwadita wakunde kota waloholigwa (1 Yoh 5:13).\nYohana kanguitang'ula baluwa ya heye na chiwalo cha kwandika (1:1-4).\nHamba kahi kangulonga Nguluwi ndo lumuli na twanguganigwa kikala kota Yesu navyoyekale (1:5-3:10).\nKahi kaungutukumbusa hetwe kwa malajizo ga kigana (3:11-5:12).\nKangugomanyiza baluwa ya heye kuli sula ya 5:13-21.\nUlonzi ulingigala ukomu\n1 Twanguwandichilani hemwe, mbuli ya ulonzi ulingigala ukomu, nayawele kulawila mwaluko. Hetwe tumhulika na kumona kwa meho ga hetwe baha, natumlola na kumibata kwa moko ga hetwe baha. 2 Ukomu awo loulawile, hetwe natuwona na sambi twangulonga mbuli zake na kuwalonjelani mbuli ya ukomu awo wa mazuwa gose ne kuduma uwele kwa Mhaza na lowilajile kwa hemwe. 3 Lotuchiwene na kuhulika ndo tuliwanguwadamlila hemwe kahi, leka namwe muwe hamwe na hetwe kuli kikala hamwe tuwele nako na Mhaza na Mwanage Yesu Kilistu. 4 Twanguwandichila hemwe mbuli azi leka tumemezwe na kusangalala ng'hatu.\nNguluwi ndo lumuli\n5 Lelo mbuli yotuihuliche kulawila kwa heye Yesu na yotulinguwadamlilani ndo ayi, Nguluwi ndo lumuli na kuduhu jiza lyoneche mgati mwake. 6 Hotulonga kota twahamwe na heye na baho twangikala mjiza, hatuwa tulonga tukomya kwa ulonzi na madito. 7 Ila hotuchikala kuli lumuli, kota na heye vyoyali kuli lumuli, lelo towa hamwe twetwe baha na danda ya heye Yesu Kilistu, Mwanage yangutuhovuga wihe wa hetwe.\n8 Hotukunda kota hatulingudita wihe, twangibada twetwe baha, na kukomya hakuwele mgati mwetu. 9 Ila hotukunda kota tudita wihe, lelo Nguluwi ndo wa kitumbila yalingudita ganojile, heye kotusila gehile ga hetwe na kutuhovuga wihe weng'ha wotuditile. 10 Hotulonga kota hatuditile gehile, towa tumditile Nguluwi mdesi, na ulonzi wa heye hauwele mgati mwetu.