Lee Klisanwun ɖé Sixu Bló Gbɔn Bɔ Alɔwliwli Tɔn Kpa ɛ É | Nùkplɔnkplɔn\nGBÈ E MƐ A SIXU XÀ DÓ É Acoli Afrikaans Albanie-Gbè Amharique-Gbè Arabe-Gbè Arménie-Gbè Arménie-Gbè (Gbadahweji Tɔn) Aymara Ayɔgbe Azerbaïjan-Gbè Azerbaïjan-Gbè (Cyrillique) Bachkir Bassa (Cameroun) Bengali Bikol Boulou Bulgarie-Gbè Catalogne-Gbè Cebuano Chichewa Chine-Gbè (Cantonais) Chine-Gbè (Dòdó Ɔ) Chine-Gbè (Ee Bɔkun É) Chinese Cantonese (Simplified) Chitonga Chitonga (Malawi Tɔn) Chitumbuka Chiyao Cibemba Cinyanja Corée-Gbè Croatie-Gbè Danemark-Gbè Dangme Eblegbe Efik Espagne-Gbè Estonie-Gbè Fidji-Gbè Finlande-Gbè Flansegbe Fɔngbe Ga Galles-Gbè Géorgie-Gbè Glɛkigbe Glɛnsigbe Guarani Gujarati Gungbe Haoussa Hiligaynon Hindi Hongrie-Gbè Ibanag Ibo Iloko Indonésie-Gbè Islande-Gbè Isoko Italie-Gbè Janmagbe Japon-Gbè Kabiye Kannada Kikamba Kikaonde Kikuyu Kinyarwanda Kirghistan-Gbè Kiribati-Gbè Kirundi Kurde Kurmanji (Caucase) Kurde Kurmanji (Cyrillique) Kwangali Kwanyama Lamba Lettonie-Gbè Lhukonzo Lituanie-Gbè Luganda Lunda Luo Luvale Macédoine-Gbè Madagascar-Gbè Malay Malayalam Mambwé-Lungu Marathi Maya Mbunda Mixe Mongolie-Gbè Mooré Myanmar-Gbè Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ndonga Népali Nigerian Pidgin Norvège-Gbè Nzema Okpe Oromo-Gbè Ossétie-Gbè Ourdou Ouzbékistan-Gbè Pangasinan Papiamento (Curaçao Tɔn) Pays-Bas-Gbè Penjabi Persan Pidgin (Cameroon) Pologne-Gbè Portugal-Gbè Quechua (Bolivie Tɔn) Roumanie-Gbè Runyankore Russie-Gbè Samoa-Gbè Sango Sepedi Serbie-Gbè Serbie-Gbè (Romain) Sesotho (Lesotho) Shona Sidama Silozi Sinhala Slovaquie-Gbè Slovénie-Gbè Sranan tongo Suède-Gbè Swahili-Gbè Swati Tagalog Tajikistan-Gbè Tamoul Tatar Tchèque-Gbè Tchouvachie-Gbè Tetun Dili Télougou Thaï Tigrinya Tiv Tok Pisin Tokunɔgbe Afrique du Sud Tɔn Tokunɔgbe Allemagne Tɔn Tokunɔgbe Amelika Tɔn Tokunɔgbe Angola Tɔn Tokunɔgbe Argentine Tɔn Tokunɔgbe Australie Tɔn Tokunɔgbe Brésil Tɔn Tokunɔgbe Chili Tɔn Tokunɔgbe Chine Tɔn Tokunɔgbe Colombie Tɔn Tokunɔgbe Espagne Tɔn Tokunɔgbe Équateur Tɔn Tokunɔgbe Finlande Tɔn Tokunɔgbe Grande-Bretagne Tɔn Tokunɔgbe Italie Tɔn Tokunɔgbe Japon Tɔn Tokunɔgbe Mexique Tɔn Tokunɔgbe Paraguay Tɔn Tokunɔgbe Pérou Tɔn Tokunɔgbe Pologne Tɔn Tokunɔgbe Russie Tɔn Tokunɔgbe Taïwan Tɔn Tokunɔgbe Vénézuéla Tɔn Tokunɔgbe Zimbabwe Tɔn Tsonga Tswana Turkménistan-Gbè Turquie-Gbè Tuvalu-Gbè Twi Tzotzil Ukraine-Gbè Urhobo Vegbe Venda Vietnam-Gbè Waray-Waray Wolaitsa Xhosa Zandé Zapotec-Gbè (Isthme Tɔn) Zoulou Île Salomon-Gbè\n“Sunnu ɖokpo ɖokpo ɖó na yí wǎn nú asì tɔn éɖesunɔ ɖɔhun; nyɔnu ɖokpo ɖokpo ɖó na sí asú tɔn.”—EFƐ. 5:33.\nHAN LƐ: 87, 3\nAzɔ̌ tɛ lɛ Mawu ka zɔ́n asú lɛ kpo asì lɛ kpo?\nEtɛwu wanyiyi kpo walɔ wanyiyi tɔn lɛ kpo ka ɖò taji tawun ɖò alɔwliwli ɖé mɛ?\nHwenu e tagba lɛ na fɔ́n ɖò alɔwliwli ɖé mɛ é ɔ, alɔdo tɛ Biblu ka sixu na mɛ?\n1. Alɔwliwli nɔ bɛ́ kpo awǎjijɛ kpo hwɛhwɛ có, etɛ mɛ e wlí alɔ lɛ é ka sixu ɖó nukún? (Kpɔ́n fɔtóo e ɖò bǐbɛ̌mɛ é.)\nHWENU e yawo ɖɛkpɛɖɛkpɛ ɖé xwetɔ́n ɖò asúxɔ́ntɔn tɔn ɖɛkpɛɖɛkpɛ ɔ nukɔn ɖò alɔwliwlizán yetɔn gbè é ɔ, nu sixu ɖɔ awǎjijɛ e ye nɔ ɖó é ǎ. Hwenu e ye ɖò xɔ́ntɔn mɛ é ɔ, wanyiyi e ye ɖó nú yeɖée lɛ é jɛji sɔmɔ̌ bɔ ye ɖò gbesisɔmɛ bo na d’akpá nú yeɖée lɛ ɖɔ emi na nɔ gbeji nú emiɖée lɛ bo nyí asú kpo asì kpo. Nugbǒ wɛ ɖɔ huzuhuzu ɖé lɛ ɖò dandan, ɖó gbɛzán wè wɛ jɛ kpɔ́ bo ɖó xwédo yɔyɔ̌ ɖé ayǐ. Amɔ̌, Xó Mawu Tɔn ɔ ɖè wě e nùnywɛ kpé lɛ é xá mɛ e jló na wlí alɔ lɛ é, ɖó Dowatɔ́ alɔwliwli tɔn ɔ ba ɖɔ asú kpo asì kpo ɖokpo ɖokpo sín alɔwliwli ni kpa ye bo lɛ́ na awǎjijɛ ye. (Nùx. 18:22) É ɖò mɔ̌ có, Mawuxówema ɔ ɖɔ nyì wɛn ɖɔ gbɛtɔ́ hwɛhutɔ́ e wlí alɔ lɛ é “nɔ mɔ wuvɛ̌ ɖò gbɛ̀ e ye nɔ zán ayihɔngbe ayihɔngbe ɔ mɛ.” (1 Kɔ. 7:28) Nɛ̌ è ka sixu ɖè wuvɛ̌ mɔhun kpò dɔɔ gbɔn? Etɛ ka sixu zɔ́n bɔ Klisanwun ɖé sín alɔwliwli na yì ta?\n2. Wanyiyi alɔkpa tɛ lɛ mɛ e wlí alɔ lɛ é ka ɖó na ɖó nú yeɖée lɛ?\n2 Biblu tɛɖɛ̌ jí ɖɔ wanyiyi ɖò taji. È ɖó hudo wanyiyi e gɔ́ngɔ́n é (phi·liʹa ɖò Glɛkigbe mɛ) tɔn ɖò alɔwliwli mɛ. Wanyiyi xóɖóxámɛ tɔn (eʹros) nɔ dó vivǐ alɔwliwli mɛ, lobɔ wǎn yí nú xwédo (stor·geʹ) ɖò taji hwenu e vǐ xó byɔ mɛ é. É ɖò mɔ̌ có, wanyiyi e jinjɔn nugbodòdó jí é (a·gaʹpe) wɛ nɔ zɔ́n bɔ alɔwliwli ɖé nɔ yì ta. Mɛsɛ́dó Pɔlu wlan dó wanyiyi enɛ wu ɖɔ: “Sunnu ɖokpo ɖokpo ɖó na yí wǎn nú asì tɔn éɖesunɔ ɖɔhun; nyɔnu ɖokpo ɖokpo ɖó na sí asú tɔn.”—Efɛ. 5:33.\nAZƆ̌ E NYÍ MƐ E WLÍ ALƆ LƐ É TƆN LƐ É\n3. Bǎ tɛ mɛ wɛ wanyiyi e ɖò alɔwliwli ɖé mɛ é ɖó na syɛn ɖó?\n3 Pɔlu wlan ɖɔ: “Sunnu lɛ mi, mi yí wǎn nú asì mitɔn lɛ, lee Klisu yí wǎn nú agun ɔ gbɔn kaka bo sɔ́ éɖée jó dó ta tɔn mɛ é.” (Efɛ. 5:25) Bonu ahwanvu Jezu tɔn lɛ na wà nǔ éɖɔhun ɔ, ye ɖó na yí wǎn nú yeɖée lɛ lee éyɛ yí wǎn nú ye gbɔn é ɖɔhun. (Xà Jaan 13:34, 35; 15:12, 13.) Enɛ wu ɔ, wanyiyi e nɔ tíìn ɖò alɔwliwli Klisanwun lɛ tɔn mɛ é ɖó na syɛn sɔmɔ̌ bɔ asú ɔ alǒ asì ɔ na ɖò gbesisɔmɛ bá kú dó mɛ ɖě ɔ tamɛ, enyi é byɔ ɖó mɔ̌ ɔ nɛ. Mɔ̌ biblo sixu vɛwǔ tawun hwenu e gbemanɔkpɔ́ syɛnsyɛn ɖé tíìn ɖò tɛntin yetɔn é. É ɖò mɔ̌ có, wanyiyi a·gaʹpe “nɔ dɛ ɖò nǔ bǐ nu” bo “nɔ hɛn nùɖiɖi mǐtɔn, kpo nukúnɖiɖo mǐtɔn kpo, kpodo hunkúkú mǐtɔn kpan ɖó te.” Nugbǒ ɔ, “wanyiyi na vɔ gbeɖé ǎ.” (1 Kɔ. 13:7, 8) Enyi asú kpo asì kpo e nɔ ɖi xɛsi nú Mawu lɛ é nɔ flín akpá e ye dó nú yeɖée lɛ ɖɔ emi na yí wǎn nú emiɖée lɛ, bo lɛ́ nɔ gbeji nú emiɖée lɛ é ɔ, é na d’alɔ ye bɔ ye na w’azɔ̌ ɖó kpɔ́ sɔgbe kpo nugbodòdó titewungbe Jehovah tɔn lɛ kpo, bo na nɔ ɖeɖɛ tagba ɖebǔ e sixu fɔ́n é.\n4, 5. (a) Ði tatɔ́ xwédo ɖé tɔn ɔ, azɔ̌ tɛ ka nyí asú ɖé tɔn? (b) Linlin tɛ asì ɖé ka ɖó na nɔ ɖó dó tatɔ́ e asú tɔn nyí é wu? (c) Huzuhuzu tɛ lɛ asú kpo asì kpo ɖé ka bló?\n4 Pɔlu wlan dó azɔ̌ e nyí mɛ ɖokpo ɖokpo tɔn ɖò alɔwliwli mɛ é wu bo ɖɔ: “Nyɔnu lɛ mi, mi ni nɔ hwíhwɛ́ miɖée ɖó asú mitɔn lɛ glɔ, lee mi nɔ hwíhwɛ́ miɖée ɖó Aklunɔ glɔ gbɔn é. Ðó asú wɛ nɔ kpa acɛ nú asì tɔn, lee Klisu kpa acɛ nú agun tɔn gbɔn é.” (Efɛ. 5:22, 23) Tuto enɛ ɔ sɔ́ asì ɔ hwe ɖò asú tɔn kpá ǎ. É nyɔ́ wà ɔ, é d’alɔ ɛ bonu é na wà azɔ̌ elɔ e Mawu zɔ́n asì lɛ é: “É nyɔ́ bonu gbɛtɔ́ [Adamu] na nɔ éɖokponɔ ǎ. Un na bló alɔgɔnúmɛtɔ́ ɖokpo n’i, bɔ é na jɛxa ɛ.” (Bǐb. 2:18) Ði lee Klisu e “kpa acɛ nú agun” ɔ é ɖè wanyiyi xlɛ́ gbɔn é ɔ, mɔ̌ ɖokpo wɛ asú Klisanwun ɖé ɖó na wà tatɔ́zɔ́ tɔn kpo wanyiyi kpo gbɔn. Enyi é wà mɔ̌ ɔ, asì tɔn sín ayi na j’ayǐ, bɔ sísí ɖiɖó n’i, gudo ninɔ n’i, kpo glɔ tɔn hwíhwɛ́ hwíhwɛ́ dó kpo na nɔ jɛmɛ n’i.\n5 Cathy  yí gbè ɖɔ alɔwliwli nɔ byɔ huzuhuzu ɖé lɛ ɖò mɛ sí bo ɖɔ: “Hwenu e un nyí nɔví nyɔnu tlɛnnɔ ɖé é ɔ, un ɖò nyiɖée sí bo nɔ kpé nukún nyiɖée wu. Alɔwliwli byɔ huzuhuzu ɖé lɛ ɖò así ce, ɖó un ɖó na nɔ kpɛnzɔn asú ce. É nɔ bɔwǔ hwebǐnu ǎ, amɔ̌, nǔ lɛ biblo lee Jehovah jló gbɔn é zɔ́n bɔ mǐ vɛ́ d’eji.” Asú tɔn Fred ɖɔ: “Gbeta lɛ kɔn wiwa bɔwǔ nú mì kpɔ́n ǎ. Ðò alɔwliwli mɛ ɔ, tamɛ linlin dó mɛ wè jí cobo wà nǔ zɔ́n bɔ é lɛ́ vɛwǔ d’eji. Amɔ̌, ɖɛxixo bo ba alixlɛ́mɛ Jehovah tɔn kpo tó ɖiɖó nǔ e asì ce lin é ganji kpo nɔ ɖò nǔ lɛ hɛn bɔwǔ wɛ ayihɔngbe ayihɔngbe. Un mɔ ɖɔ gbɛ̌ta jɔ gbɛ̌ta ɖé wɛ mǐ nyí!”\n6. Hwenu e tagba lɛ fɔ́n ɖò asú kpo asì kpo ɖé tɛntin é ɔ, nɛ̌ wanyiyi ka nɔ ‘dɔn ye cá bonu ye na nɔ bǔ ganji’ gbɔn?\n6 Bonu alɔwliwli ɖé na lidǒ ɔ, mɛ wè lɛ ɖó na yí gbè ɖɔ emi mɛ bǐ wɛ nyí hwɛhutɔ́. Ye ɖó na ‘nɔ mɔ yeɖée gbɔ bo na nɔ sɔ́ jlǒ dó sɔ́ hwɛ kɛ yeɖée.’ Nugbǒ ɔ, sunnu ɔ kpo nyɔnu ɔ kpo bǐ wɛ na wà nǔ nyì dò. É ɖò mɔ̌ có, enyi nǔ nyí mɔ̌ ɔ, ali wɛ hun nú ye bɔ nùwanyido enɛ lɛ na kplɔ́n nǔ ye, bɔ ye na nɔ sɔ́ hwɛ kɛ yeɖée, lobo na na tɛn wanyiyi b’ɛ na kp’acɛ bo ‘dɔn ye cá bonu ye na nɔ bǔ ganji.’ (Kolo. 3:13, 14) Gɔ́ na ɔ, “wanyiyi nɔ kú hǔn; é nɔ nyɔ́ xomɛ. . . . é ka nɔ lɛ́ hɛn mɛ dó xomɛ ǎ.” (1 Kɔ. 13:4, 5) È ɖó na nɔ yawu sè nǔ jɛ mɛɖée gbè mɛ. Enɛ wu ɔ, asú kpo asì kpo Klisanwun ɖé ɖó na nɔ tɛnkpɔn bo ɖeɖɛ gbemanɔkpɔ́ ɖebǔ e na wá tɛntin yetɔn é cobɔ hwe na nɔ yì xɔ. (Efɛ. 4:26, 27) “Ma sìn xomɛ ó, sɔ́ kɛ mì” ɖiɖɔ dó nùjɔnǔ mɛ nɔ byɔ mɛɖesɔhwe kpo akɔnkpinkpan kpo, amɔ̌, é nɔ d’alɔ asú kpo asì kpo lɛ tawun bɔ ye nɔ ɖeɖɛ tagba lɛ, bo nɔ sɛkpɔ yeɖée d’eji.\nWALƆ WANYIYI TƆN LƐ ÐÒ TAJI TAWUN\n7, 8. (a) Wě tɛ Biblu ka ɖè xá mɛ dó xóɖóxámɛ ɖò alɔwliwli mɛ wu? (b) Etɛwu asú kpo asì kpo lɛ ka ɖó na nɔ ɖè wanyiyi xlɛ́ yeɖée lɛ ɖò walɔ yetɔn lɛ mɛ?\n7 Biblu kplɔ́n nǔ titewungbe e na d’alɔ asú kpo asì kpo lɛ bɔ ye na ɖó linlin e ɖò jlɛ̌ jí é dó xɔ yiyi nú yeɖée wu. (Xà 1 Kɔlɛntinu lɛ 7:3-5.) Lee nǔ nɔ cí nú mɛ e è da é kpo hudo tɔn lɛ kpo hinhɛn dó ayi mɛ ɖò taji. Enyi è ma wà nǔ xá asì ɖé kpo wanyiyi kpo ǎ ɔ, é sixu vɛwǔ n’i bonu é na mɔ vivǐ ɖò akpáxwé alɔwliwli tɔn enɛ ɔ mɛ. È ɖɔ nú asú lɛ ɖɔ ye ni nɔ “zán gbɛ̀ ɖagbe” xá asì yetɔn lɛ alǒ nɔ wà nǔ xá ye kpo nukúnnúmɔjɛnǔmɛ kpo. (1 Pi. 3:7) Xóɖóxámɛ ɖó na nɔ nyí kɔgbidinúmɛ xó alǒ nùbyɔbyɔ xó ǎ, loɔ, mɛ wè lɛ bǐ wɛ ɖó na ɖò gbesisɔmɛ na. Sunnu ɔ sixu nɔ yawu yí gbè na hú nyɔnu ɔ, amɔ̌, ye bǐ ɖó na ɖó jlǒ tɔn hwe ɔ nu.\n8 Biblu ɖɔ ayihun wanyiyi tɔn alɔkpa e na nɔ zɔn kpɔ́ kpo xóɖóxámɛ ɔ kpo é, kpodo bǎ e mɛ è na da ayihun enɛ lɛ ɖó é kpo ǎ; é ɖò mɔ̌ có, é ɖɔ wanyiyi ɖiɖexlɛ́ xó. (Han. 1:2; 2:6) Klisanwun asú kpo asì kpo lɛ ɖó na nɔ ɖè wanyiyi xlɛ́ yeɖée lɛ ɖò walɔ yetɔn lɛ mɛ.\n9. Aniwu jlǒ xóɖóxámɛ tɔn ɖiɖó nú mɛ ɖevo zɛ asú alǒ asì mɛtɔn wu ka nyla?\n9 Wanyiyi ɖaxó ɖiɖó nú Mawu kpo nɔzo kpo na zɔ́n bɔ mɛɖebǔ alǒ nǔ ɖebǔ na d’avaja kancica alɔwliwli ɖé tɔn mɛ ǎ. Alɔwliwli ɖé lɛ tíìn bɔ tagba ko byɔ mɛ alǒ ye ko gbà, ɖó sunnu ɔ abǐ nyɔnu ɔ huzu kannumɔ nú fɔtóo nùblibliwiwa tɔn lɛ kpinkpɔn wutu. È ɖó na li za xá jlǒ mɔhun alǒ jlǒ xóɖóxámɛ tɔn ɖebǔ e è na ɖó nú mɛ ɖevo zɛ asú alǒ asì mɛtɔn wu é titewungbe tɔn. Alɔlwɛ ɖúɖú xá mɛ e è ma wlí alɔ xá ǎ é tlɛ nyí wanyiyi má ɖó sín nǔ, bɔ è ɖó na nyì alɔ na. Flínflín ɖɔ Mawu mɔ nukúnnú jɛ linlin kpo walɔ mǐtɔn lɛ bǐ kpo wu na zɔ́n bɔ jlǒ e mǐ ɖó bo na nyɔ́ nukún tɔn mɛ, lobo na lɛ́ nɔ mímɛ́ jí é na syɛn d’eji.—Xà Matie 5:27, 28; Eblée lɛ 4:13.\nHWENU E KANCICA ALƆWLIWLI TƆN LƐ JƐ GBLÈGBLÉ JÍ É\n10, 11. (a) Nɛ̌ mɛ gbigbɛ́ xó ɔ ka gbakpé sɔ? (b) Etɛ Biblu ka ɖɔ dó kínklán wu? (c) Etɛ ka na d’alɔ asú ɖé alǒ asì ɖé b’ɛ ma na zɔn kplakpla jí bo klán ǎ?\n10 Tagba syɛnsyɛn e kpa zinkpo ɖò alɔwliwli mɛ lɛ é sixu zɔ́n bɔ mɛ ɖokpo alǒ ye mɛ wè lɛ bǐ lin tamɛ dó kínklán alǒ mɛ gbigbɛ́ jí. Ðò tò ɖé lɛ mɛ ɔ, mɛ e wlí alɔ lɛ é vlɔɖówe jɛji nɔ wá gbɛ́ yeɖée lɛ. Nǔ enɛ sukpɔ́ ɖò agun Klisanwun tɔn mɛ ǎ, amɔ̌, tagba alɔwliwli tɔn lɛ e fɔ́n bo ɖò jijɛji wɛ ɖò togun Mawu tɔn mɛ é nɔ ɖu ayi mɛ nú mɛ.\n11 Biblu na alixlɛ́mɛ elɔ lɛ mɛ ɖɔ: “Nyɔnu e da asú ɔ ɖó na jó asú tɔn dó ǎ; sunnu ɖé ka ɖó na nya asì tɔn ǎ . . . Enyi nyɔnu ɔ ka wá jó asú tɔn dó ɔ, ni ma sɔ́ vɔ́ asú ɖevo da ó, abǐ ni dóhwɛ gbɔ xá asú tɔn.” (1 Kɔ. 7:10, 11) È ɖó na sɔ́ nukún kpɛví dó kpɔ́n kínklán kpo mɛ e è wlí alɔ xá é kpo na ǎ. È sixu mɔ ɖɔ kínklán wɛ na ɖeɖɛ tagba syɛnsyɛn e fɔ́n lɛ é có, mɔ̌ biblo nɔ hɛn tagba ɖevo lɛ wá hwɛhwɛ. Ee Jezu vɔ́ xó e Mawu ɖɔ bo ɖɔ ɖɔ sunnu ɖé na jó tɔ́ tɔn kpo nɔ tɔn kpo dó bo na jɛ kpɔ́ xá asì tɔn é ɖɔ gudo é ɔ, é ɖɔ: “Gbɛtɔ́ ni bo ma klán nǔ e Mawu dɔn cá ɔ ó.” (Mat. 19:3-6; Bǐb. 2:24) Tinmɛ enɛ tɔn wɛ lɛ́vɔ nyí ɖɔ asú ɖé alǒ asì ɖé ɖó na “klán nǔ e Mawu dɔn cá ɔ” ǎ. Tɛgbɛnú wɛ Jehovah nɔ kpɔ́n alɔwliwli dó mɔ. (1 Kɔ. 7:39) Hinhɛn d’ayi mɛ ɖɔ mǐ mɛ bǐ wɛ na ɖó gbè nú Mawu ɖó na sísɛ́ asú kpo asì kpo lɛ, bɔ ye na nɔ tɛnkpɔn bo yawu ɖeɖɛ tagba lɛ, bonu ye ni ma wá syɛn ó.\n12. Etɛ ka sixu zɔ́n bɔ mɛ e wlí alɔ é ɖé na lin tamɛ dó kínklán jí?\n12 Nukúnɖiɖo e ma ɖò jlɛ̌ jí ǎ lɛ é sixu dɔn tagba wá alɔwliwli ɖé mɛ. Hwenu e mɛɖé lin ɖɔ emi na ɖó awǎjijɛ ɖò alɔwliwli mɛ, b’ɛ ma ka sɔ́ wá nyí mɔ̌ ǎ é ɔ, mɛ ɔ sixu mɔ akpɔ̀, mɔ ɖɔ è táfú emi, bo tlɛ sixu sìn xomɛ tawun. Ðó lee nǔ nɔ cí nú mɛ ɖokpo é gbɔn vo dó mɛ ɖě ɔ tɔn, bɔ ye ka lɛ́ yí kplɔ́n vovo lɛ wutu ɔ, tagba lɛ sixu wá; alǒ gbemanɔkpɔ́ lɛ sixu fɔ́n dó akwɛ, hɛnnumɔ lɛ, kpo vǐ lɛ kplɔnkplɔn kpo wu. É ɖò mɔ̌ có, awǎjijɛ sín nǔ wɛ é nyí ɖɔ Klisanwun asú kpo asì kpo gègě nɔ mɔ ɖɔgbotínsá nú tagba mɔhun lɛ, ɖó ye nɔ jó Mawu dó b’ɛ nɔ xlɛ́ ali ye.\n13. Hwɛjijɔ tɛ lɛ ka sixu zɔ́n bɔ è na klán?\n13 Hweɖelɛnu ɔ, hwɛ mɛtɔn sixu jɔ ɖɔ è ni klán. Jlǒ sísɔ́ dó gbɛ́ ɖɔ è kún na kpé nukún dó xwédo mɛtɔn wu ó, adakaxomɛwu zɛ xwé wu, kpo hwenu e Jehovah sinsɛn wá vɛwǔ bǐ é kpo nyí ninɔmɛ bunɔ e zɔ́n bɔ mɛɖé lɛ klán é ɖé lɛ. Klisanwun asú kpo asì kpo ɖěɖee ɖò tagba syɛnsyɛn lɛ mɔ wɛ ɖò alɔwliwli yetɔn mɛ é ɖó na ba alɔdo ɖò mɛxo agun tɔn lɛ gɔ́n. Nɔví sunnu enɛ lɛ e ko mɔ nǔ gègě kpɔ́n é sixu d’alɔ asú kpo asì kpo lɛ bɔ ye na zán wěɖexámɛ Xó Mawu Tɔn tɔn. Hwenu e mǐ ɖò tagba xɔsa tɔn lɛ ɖeɖɛ wɛ é ɔ, mǐ ɖó na xoɖɛ bo byɔ gbigbɔ Jehovah tɔn kpo alɔdo tɔn kpo, bo na dó sixu zán nugbodòdó Biblu tɔn lɛ bo ɖè nǔ e gbigbɔ tɔn nɔ na mɛ lɛ é xlɛ́.—Ga. 5:22, 23. \n14. Etɛ Biblu ka ɖɔ nú Klisanwun ɖěɖee wlí alɔ xá mɛ e ma ko ɖò Jehovah sɛ̀n wɛ ǎ lɛ é?\n14 Ðò ninɔmɛ ɖé lɛ mɛ ɔ, é nɔ wá jɛ bɔ Klisanwun ɖé nɔ wlí alɔ xá mɛ e ma ko ɖò Jehovah sɛ̀n wɛ ǎ é ɖé. Ðò ninɔmɛ enɛ lɛ mɛ ɔ, Biblu na hwɛjijɔ ɖagbe e wu ye ɖó na kpó ɖò kpɔ́ lɛ é. (Xà 1 Kɔlɛntinu lɛ 7:12-14.) Enyi asú alǒ asì nùmaɖitɔ́ ɔ na bo tlɛ mɔ nǔ jɛ wu kpo é gbɔ kpo ɔ, “mɛɖeɖóvo Mawu tɔn” wɛ é nyí, ɖó é da nùɖitɔ́ ɖé wutu. Vǐ ɖebǔ e ye na jì lɛ é na nyí “mɛ mímɛ́,” bo na ɖò alɔcyɔnmɛji Mawu tɔn glɔ. Pɔlu tinmɛ ɖɔ: “Hwi nyɔnu e ɖi nǔ nú Klisu ɔ, a tuùn nú a na hwlɛn asú towe gán à? Abǐ hwi sunnu e ɖi nǔ nú Klisu ɔ, a tuùn nú a na hwlɛn asì towe gán à?” (1 Kɔ. 7:16) Agun Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ tɔn lɛ bǐ mɛ wɛ è nɔ ɖibla mɔ asú kpo asì kpo e mɛ e nyí Klisanwun ɖò ye mɛ é ‘hwlɛn mɛ ɖě ɔ gán’ é ɖè.\n15, 16. (a) Etɛ Biblu ka kplɔ́n asì Klisanwun e sín asú ma nɔ sɛ̀n Mawu ǎ lɛ é? (b) Enyi “mɛ e ma ɖi nǔ nú Klisu ǎ ɔ jló na klán” ɔ, etɛ Klisanwun ɖé ka na wà?\n15 Mɛsɛ́dó Piyɛ́ɛ kplɔ́n asì Klisanwun lɛ ɖɔ ye ni nɔ hwíhwɛ́ yeɖée dó asú yetɔn lɛ glɔ, “bonu mɛɖé ɖò ye mɛ, bo ma ɖi nǔ nú Mawuxó ɔ ǎ ɔ, [ye] na dɔn ɛ gbɔn walɔ [ye]tɔn lɛ gblamɛ, bɔ é na ɖi nǔ. É byɔ ɖɔ [ye] ni ɖɔ xó ɖé ǎ; ɖó ye na mɔ lee zinzan [ye]tɔn mɛ́, bo ɖó sísí gbɔn é.” “Fífá kpo vivo ɖò ayi mɛ kpo” sín acɔ́, ee nyí acɔ́ ɖé bo “xɔ akwɛ ɖaxó ɖò Mawu gɔ́n” é biba sixu zɔ́n bɔ asì ɖé na yawu dɔn asú tɔn wá sinsɛn-biblo nugbǒ ɔ li jí hugǎn xóɖiɖɔ dó nǔ e éyɛ asì ɔ ɖi nǔ na lɛ é jí.—1 Pi. 3:1-4.\n16 Enyi asú alǒ asì nùmaɖitɔ́ ɖé ɖɔ ɖɔ emi na klán ɔ ka ló? Biblu ɖɔ: “Nú mɛ e ma ɖi nǔ nú Klisu ǎ ɔ jló na klán xá asú tɔn abǐ asì tɔn e ɖi nǔ nú Klisu ɔ hǔn, é ni jó è dó ni yì; enyi nǔ cí mɔ̌ ɔ, hǔn asisúnɔ abǐ nyɔnu ɖò asúxwé e ɖi nǔ nú Klisu ɔ jɛ éɖée sí; ɖó mǐ na mɔ fífá wutu wɛ Mawu ylɔ mǐ.” (1 Kɔ. 7:15) Ðiɖɔ wɛ wemafɔ enɛ ɖè ɖɔ Klisanwun ɔ vo dìn bo na vɔ́ alɔ wlí sɔgbe kpo Mawuxówema ɔ kpo ǎ, loɔ, é ɖò dandan ɖɔ é ni gbidi kɔ nú nùmaɖitɔ́ ɔ bonu ye ni nɔ kpɔ́ ǎ. Kínklán sixu hɛn fífá kpɛɖé wá. Lobɔ Klisanwun ɔ sixu ɖó nukún ɖɔ asú alǒ asì e yì mɔ̌ é na lɛkɔ wá, bo na jló ɖɔ ye ni w’azɔ̌ ɖó kpɔ́ dó hɛn alɔwliwli yetɔn ɖó te, lobo na wá huzu nùɖitɔ́ ɖé éɖɔhun ɖò gudo mɛ.\nALƆWLIWLI MǏTƆN KPO NǓ E GBÉ MǏ NA NYA JƐ NUKƆN É KPO\nNǔ gbigbɔ tɔn lɛ gbé nyinya jɛ nukɔn sixu dó awǎjijɛ awǎjijɛ jí nú alɔwliwli towe (Kpɔ́n akpáxwé 17gɔ́ ɔ)\n17. Etɛ gbé Klisanwun asú kpo asì kpo lɛ ka ɖó na nya jɛ nukɔn?\n17 Ðó mǐ ko sɛyi nukɔn ɖesu ɖò “azǎn gudogudo tɔn lɛ” mɛ wutu ɔ, “hwenu vɛwǔ lɛ” tíìn tawun. (2 Tim. 3:1-5) É ɖò mɔ̌ có, enyi mǐ lidǒ ɖò gbigbɔ lixo ɔ, mǐ na xogló nǔ e gbɛ̀ elɔ nɔ ba na sɔ́ mǐ dó ɖɔ lɛ é. Pɔlu wlan ɖɔ: “Hwenu kpɛɖé wɛ kpo; bɛ́sín dìn ɔ, mɛ e ɖó asì lɛ é ni cí ye kún ɖó ɖě ó ɖɔhun, . . . mɛ e ɖò gbɛ̀ ɔ zán wɛ lɛ é ni cí ye kún ɖò zinzan wɛ mlɛ́mlɛ́ ó ɖɔhun.” (1 Kɔ. 7:29-31, NWT) Ðiɖɔ wɛ Pɔlu ɖè ɖɔ asú kpo asì kpo lɛ ni dovɛ̌ nú azɔ̌ e nyí yetɔn ɖò xwédo mɛ lɛ é ǎ. Loɔ, ɖó hwenu kpɛɖé wɛ kpò wutu ɔ, gbigbɔ sín nǔ lɛ gbé wɛ ye ɖó na nya jɛ nukɔn.—Mat. 6:33.\n18. Etɛwu Klisanwun lɛ ka hɛn ɔ, ye na bló bɔ alɔwliwli yetɔn na ɖó awǎjijɛ bo lɛ́ kpa ye?\n18 Hwenu e vɛwǔ tawun lɛ é mɛ wɛ mǐ ɖè, bɔ alɔwliwli gègě lɛ́vɔ ɖò gbigba wɛ lɛlɛ̌ dó mǐ có, mǐ hɛn ɔ, mǐ na bló bɔ alɔwliwli mǐtɔn na ɖó awǎjijɛ bo lɛ́ kpa mǐ. Nugbǒ ɔ, Klisanwun asú kpo asì kpo ɖěɖee zunfan togun Jehovah tɔn, bo nɔ zán wěɖexámɛ Mawuxówema ɔ tɔn lɛ, lobo nɔ xwedó gbigbɔ mímɛ́ Jehovah tɔn sín alixlɛ́mɛ é sixu hɛn “nǔ e Mawu dɔn cá é” ɖó te.—Mak. 10:9.\n^  (akpáxwé 13gɔ́ ɔ) Kpɔ́n xota “Linlin Biblu Tɔn Dó Asigbigbɛ Abǐ Asugbigbɛ kpo Kínklán kpo Wu” ɖò wema “Mi Hɛn Miɖée Ðò Wanyiyi Mawu Tɔn Mɛ.”


JW Library App: Lee È Na Zán Nǔ Taji E Ð’eji lɛ É Gbɔn É (Andloyidu) | JW.ORG Alɔdo\nYǐ video élɔ́\nMǐ dó doo nú we ɖò JW Library jí. È bló azɔwanú elɔ bo na zán nú Biblu xixa kpo kplɔnkplɔn tɔn kpo. A sixu mɔ nǔ taji azɔwanú elɔ tɔn lɛ ɖò gbàví nǔbiba tɔn ɔ mɛ. Bonu a na hun gbàví enɛ ɔ, dɔn alɔví towe gbɔn nùkpɛ́n ɔ jí sín amyɔxwé alǒ zǐn wuntun Nǔ Ðevo Lɛ tɔn e ɖò zwe amyɔxwé tɔn e ɖò aga é mɛ é.\nÐò Ɛntɛnɛti Jí\nYǐ Nǔ Yɔyɔ̌ Lɛ\nFí e è wlan Bible ɖó é na zɔ́n bɔ a na xà Biblu bo na lɛ́ yí lilɛdogbeɖevomɛ ɖevo lɛ d’eji. Zǐn wema Biblu tɔn ɖé lobo wá zín wemata ɖé bá jɛ xixa jí. A ɖò xixa wɛ ɔ, a sixu mɔ tinmɛ e ɖò dò lɛ é, alɔdlɛndonǔ tɛntin mɛ tɔn lɛ, kpo lilɛdogbeɖevomɛ ɖevo lɛ kpo ɖò Nùkplɔnkplɔn sín gɔnu ɔ mɛ.\nNú a jló na kpɔ́n wemafɔ ɖevo ɔ, hun gbàví nǔbiba tɔn ɔ bo lɛ́vɔ zín Bible bo na dó sixu lɛkɔ yì fí e è slɛ́ wema Biblu tɔn lɛ ɖó é.\nFí e è wlan Publications ɖó é na d’alɔ we bɔ a na mɔ wema lɛ, xóyidókanji lɛ, kpo video lɛ kpo. Zǐn wema ɖé, lobo wá zín xota ɖé bá dó jɛ xixa jí. A ɖò xixa wɛ ɔ, a sixu lɛ́ kpɔ́n nǔ e wemafɔ Biblu tɔn ɖé ɖɔ é. Zǐn wemafɔ ɔ bá mɔ ɖò Nùkplɔnkplɔn sín gɔnu ɔ mɛ. Zǐn wemafɔ ɖé ɖò Nùkplɔnkplɔn sín gɔnu ɔ mɛ bá mɔ tɛn dó xà ɖò Biblu ɔ mɛ.\nNú a jló na hun wema ɖevo ɔ, hun gbàví nǔbiba tɔn ɔ bo lɛ́ zín Publications bo na dó sixu lɛkɔ yì fí e è slɛ́ wema lɛ ɖó é.\nHun gbàví nǔbiba tɔn ɔ, bo zín Texte du jour bá dó sixu mɔ tɛsi égbé tɔn ɔ.\nTɛn ɛntɛnɛti tɔn mǐtɔn lɛ wɛ ɖò akpáxwé En ligne ɔ.\nMɔ nǔ jɛ wu ganji ɖɔ a ɖó JW Library yaɖeyaɖe ɔ.\nÉ nyɔ́ ɖɔ a ni ɖó Andloyidu yaɖeyaɖe ɔ ɖò alokan alǒ tablɛti towe jí. Nú a na ɖó mɔjɛmɛ ɖevo lɛ hǔn, zǎn adlɛsi e bɔ d’ewu é: https://support.google.com/nexus/answer/4457705.\nNú é jló we ɔ, a sixu lilɛ alokan alǒ tablɛti towe ɖó Mise à jour automatique sín alɔ jí. Nú a na ɖó mɔjɛmɛ ɖevo lɛ hǔn, zǎn adlɛsi e bɔ d’ewu é: https://support.google.com/googleplay/answer/113412.\nSɛ́ dó mɛɖé Sɛ́ dó mɛɖé Jɛ JW Library Zán Jí: Andloyidu


1 Kɔlɛntinu lɛ 10:13: Mawu ka Nɔ Ðɔ Tɛnkpɔn E Na Wá nú Mǐ lɛ É Jɛ Nukɔn Wɛ À?\nMɛsɛ́dó Pɔlu wlan ɖɔ Jehovah “na lɔn bɔ tɛnkpɔn ɖé na wá nú mi bo hugǎn hlɔnhlɔn e mi ɖó é ǎ.” (1 Kɔ. 10:13) Enɛ xlɛ́ ɖɔ Jehovah nɔ da tɛnkpɔn lɛ kpɔ́n jɛ nukɔn bo nɔ tuùn ee nu mǐ sixu dɛ ɖè lɛ é, bo nɔ tin bɔ enɛ lɛ nɔ wá nú mǐ wɛ à?\nMǐ ni gbéjé nǔ ɖěɖee kúnkplá linlin mɔhun é kpɔ́n. Nɔví sunnu e vǐ tɔn hu éɖée é ɖé kanbyɔ ɖɔ: ‘Jehovah wɛ ka ko da kpɔ́n jɛ nukɔn bo mɔ ɖɔ enyi vǐ sunnu mǐtɔn hu éɖée ɔ, nyì kpo asì ce kpo kpéwú bo na dɛ ɖ’enu à? Nǔ nyí mɔ̌ ɖó Mawu ko mɔ ɖɔ mǐ kpéwú bo na dɛ ɖ’enu wu wɛ à?’ Hwɛjijɔ ɖé ka tíìn bo na zɔ́n bɔ mǐ na ɖi ɖɔ Jehovah nɔ tò nǔ e nɔ jɛ ɖò gbɛzán mǐtɔn mɛ lɛ é ɖò ali tawun tawun mɔhun ɖé nu wɛ à?\nNǔ e Pɔlu wlan ɖò 1 Kɔlɛntinu lɛ 10:13 mɛ é gbígbéjé kpɔ́n yì nukɔn zɔ́n bɔ mǐ wá gbeta elɔ kɔn: Hwɛjijɔ junjɔn Biblu jí ɖě tíìn bo na zɔ́n bɔ mǐ na ɖi ɖɔ Jehovah nɔ da tɛnkpɔn e nu mǐ sixu dɛ ɖè lɛ é kpɔ́n jɛ nukɔn, bo nɔ wá zɔ́n dó enɛ jí bo nɔ ɖɔ ee na wá nú mǐ lɛ é ǎ. Mi nú mǐ ni ɖɔ xó dó hwɛjijɔ e wu mǐ sixu wá gbeta enɛ kɔn é ɛnɛ jí.\nNukɔntɔn ɔ, Jehovah na nùnina mɛɖesúsínínɔ tɔn gbɛtɔ́ lɛ. É ba ɖɔ mǐ ni ɖɔ lee mǐ na zán gbɛ̀ mǐtɔn gbɔn é. (Sɛ́n. 30:19, 20; Joz. 24:15) Enyi mǐ ɖɔ ɖɔ mǐ na zán gbɛzán e sɔgbe é ɔ, mǐ sixu ɖó nukún ɖɔ Jehovah na xlɛ́ ali mǐ. Amɔ̌, enyi mǐ ɖɔ ɖɔ mǐ na zán gbɛzán e ma sɔgbe ǎ é ɔ, mǐ na ɖí xwi xá nǔ ɖěɖee é na jì lɛ é. (Ga. 6:7) Nú Jehovah wɛ nɔ ɖɔ tɛnkpɔn e na wá nú mǐ lɛ é ɔ, enɛ ma na xlɛ́ vlafo ɖɔ é ɖè acɛ e mɛɖesúsínínɔ mǐtɔn ɖó é kpò à cé?\nWegɔ ɔ, Jehovah nɔ ɖè mǐ sín “hwenu kpo nǔmaɖónukún lɛ kpo” mɛ ǎ. (Nùt. 9:11, nwt) Awě e nɔ hɛn nǔ gblé dó mɛ wu tawun é ɖé sixu xò mǐ, ɖó bɔya mǐ yì fí e ma nyɔ́ ǎ é, ɖò hwenu e ma nyɔ́ ǎ é wutu. Jezu ɖɔ xó dó gbɛtɔ́ 18 ɖěɖee jí ahohó ɖé mu jɛ bɔ ye kú lɛ é wu, bo xlɛ́ ɖɔ adlà enɛ lɛ kún nyí jlǒ Mawu tɔn ó. (Luk. 13:1-5) Nǔ ma sɔgbe wɛ é na nyí ɖɔ è ni lin ɖɔ Mawu na ko ɖɔ mɛ ɖěɖee na gán lɛ é kpo mɛ ɖěɖee na kú ɖò awěxomɛ lɛ hwenu é kpo à cé?\nAtɔngɔ ɔ, mǐ mɛ bǐ wɛ gbejininɔ xó e ɖò atɛ jí é kàn. Flín ɖɔ Satáan mɔ xó ɖɔ dó mɛ e ɖò Jehovah sɛ̀n wɛ lɛ é sín gbejininɔ wu, bo ɖɔ ɖɔ mǐ kún na nɔ gbeji nú Jehovah hwenu e tɛnkpɔn lɛ na wá é ó. (Jɔb. 1:9-11; 2:4; Nǔɖe. 12:10) Enyi Jehovah nɔ xò tɛnkpɔn ɖé lɛ nyì kɛ́n nú mǐ, ɖó é mɔ ɖɔ mǐ kún sixu dɛ ɖò ye nu ó wutu ɔ, enɛ ma na xlɛ́ vlafo ɖɔ é gɔ́ sò nú hwɛdómɛ Satáan tɔn e ɖɔ ɖɔ cejɛnnabi wu wɛ mǐ ɖò Mawu sɛ̀n wɛ é à cé?\nƐnɛgɔ ɔ, é byɔ ɖɔ Jehovah ni tuùn nǔ e nɔ jɛ dó mǐ wu lɛ é bǐ jɛ nukɔn ǎ. Linlin e ɖɔ ɖɔ Mawu nɔ ɖɔ tɛnkpɔn e mǐ na mɔ lɛ é jɛ nukɔn é xlɛ́ ɖɔ é ɖó na tuùn nǔ lɛ bǐ dó sɔgudo mǐtɔn wu. Amɔ̌, linlin mɔhun junjɔn Biblu jí ǎ. Nugbǒ wɛ ɖɔ Mawu kpéwú bo na tuùn sɔgudo. (Eza. 46:10) Amɔ̌, Biblu xlɛ́ mǐ ɖɔ cyan wɛ é nɔ cyan nǔ e é na tuùn dó sɔgudo wu lɛ é. (Bǐb. 18:20, 21; 22:12) Mɔ̌ mɛ ɔ, é nɔ nɔ jlɛ̌ jí dó zán nǔwukpikpé e é ɖó bo na tuùn sɔgudo é bo nɔ ɖó sísí nú mɛɖesúsínínɔ mǐtɔn. Nǔ e mǐ na ɖó nukún ɖò Mawu e mɛɖesúsínínɔ mǐtɔn xɔ akwɛ n’i b’ɛ nɔ lɛ́ zán jijɔ tɔn lɛ ɖó jlɛ̌ jí bɔ nǔ bǐ nɔ vɔ ɖ’ewu é sí é nɛ à cé?—Sɛ́n. 32:4; 2 Kɔ. 3:17.\nNɛ̌ mǐ ka sixu mɔ nukúnnú jɛ xó Pɔlu tɔn e ɖɔ: “Mawu . . . na lɔn bɔ tɛnkpɔn ɖé na wá nú mi bo hugǎn hlɔnhlɔn e mi ɖó é ǎ” é mɛ gbɔn lo? Ðò fí ɔ, nǔ e Jehovah nɔ wà ɖò tɛnkpɔn ɔ hwenu é xlɛ́ wɛ Pɔlu ɖè, é nyí é nɔ wà nùɖé jɛ nukɔn ɖɔ wɛ é ɖè ǎ. Xó mɛsɛ́dó ɔ tɔn lɛ na jiɖe mǐ ɖɔ tɛnkpɔn ɖebǔ na bo wá ɖò gbɛzán mǐtɔn mɛ ɔ, Jehovah na d’alɔ mǐ enyi mǐ ɖeji dó wutu tɔn ɔ nɛ. (Ðɛh. 55:23) Nugbǒ taji wè jí wɛ xógbe gbɔdónúmɛ tɔn Pɔlu tɔn lɛ junjɔn.\nNukɔntɔn ɔ, tɛnkpɔn e nɔ wá nú mǐ lɛ é nɔ “zɛ ee gbɛtɔ́ nɔ mɔ é wu ǎ.” Enɛ wu ɔ, tɛnkpɔn e mɛ bǐ nɔ mɔ é jɛn mǐ nɔ mɔ. Tɛnkpɔn mɔhun lɛ nɔ hugǎn nǔwukpikpé mǐtɔn ǎ, enyi mǐ ganjɛ Mawu wu ɔ nɛ. (1 Pi. 5:8, 9) Ðò xó e lɛlɛ̌ dó 1 Kɔlɛntinu lɛ 10:13 é mɛ ɔ, Pɔlu ɖɔ xó dó tɛnkpɔn ɖěɖee Izlayɛli-ví lɛ mɔ ɖò gbetótló mɛ lɛ é wu. (1 Kɔ. 10:6-11) Tɛnkpɔn enɛ lɛ ɖebǔ hugǎn nǔwukpikpé gbɛtɔ́ tɔn alǒ hugǎn nǔwukpikpé Izlayɛli-ví gbejinɔtɔ́ lɛ tɔn ǎ. Azɔn ɛnɛ wɛ Pɔlu ɖɔ ɖɔ “mɛɖé lɛ” tlitó “ɖò ye mɛ.” É blawu ɖɔ Izlayɛli-ví ɖé lɛ jó yeɖée dó nú jlǒ nyanya lɛ, ɖó ye sɔ́ ganjɛ Mawu wu ǎ wutu.\nWegɔ ɔ, “Mawu nɔ gɔn akpá e é dó lɛ ɖè ǎ.” Lee Mawu wà nǔ xá togun tɔn gbɔn é sín tan xlɛ́ ɖɔ é nɔ nyɔ́ xomɛ dó “mɛ e yí wǎn n’i bo nɔ nyì sɛ́n tɔn lɛ” é wu. (Sɛ́n. 7:9) Tan enɛ lɛ́ xlɛ́ ɖɔ Mawu nɔ ɖè akpá tɔn lɛ hwebǐnu. (Joz. 23:14) Tan gbeji enɛ e é ko nɔ wá yì é tɔn xlɛ́ ɖɔ mɛ ɖěɖee yí wǎn n’i bo setónú n’i lɛ é sixu ɖeji ɖɔ é na ɖè akpá wèɖobǔ elɔ e é dó dó tɛnkpɔn e ye sixu mɔ lɛ é wu é: (1) É na lɔn nú tɛnkpɔn ɖebǔ na syɛn kaka bɔ xwi ɖíɖí xá na gló ye ǎ, (2) “é na ɖè ali nú [ye] bɔ [ye] na tɔ́n sín mɛ.”\nJehovah “nɔ dó gbɔ nú mǐ, ɖò wuvɛ̌ e mǐ nɔ mɔ lɛ bǐ mɛ”\nNɛ̌ Jehovah ka nɔ ɖè ali nú mɛ ɖěɖee nɔ ganjɛ wutu tɔn lɛ é bɔ ye nɔ ɖí xwi xá tɛnkpɔn lɛ gbɔn? É ɖò wɛn ɖɔ é hɛn ɔ, é na ɖè tɛnkpɔn ɖé síìn kpowun, enyi é sɔgbe xá jlǒ tɔn ɔ nɛ. Amɔ̌, mǐ ni flín xógbe Pɔlu tɔn lɛ: “É [Jehovah] na ɖè ali nú mi bɔ mi na tɔ́n sín mɛ [alǒ ‘kpéwú bo dɛ ɖ’enu,’ nwt].” Enɛ wu ɔ, ɖò ninɔmɛ gègě mɛ ɔ, é nɔ “ɖè ali” ɔ gbɔn nǔ e hudo mǐ é nina mǐ gblamɛ bonu mǐ na dó sixu dɛ ɖò tɛnkpɔn lɛ nu bo na ɖu ɖ’eji. Mǐ ni kpɔ́n lee Jehovah sixu ɖè ali nú mǐ gbɔn é ɖé lɛ:\n“É nɔ dó gbɔ nú mǐ, ɖò wuvɛ̌ e mǐ nɔ mɔ lɛ bǐ mɛ.” (2 Kɔ. 1:3, 4) Jehovah sixu xò hwìhwɛ́ linlin mǐtɔn, ayi mǐtɔn kpo lee nǔ nɔ cí nú mǐ é kpo gbɔn Xó tɔn, gbigbɔ mímɛ́ tɔn, kpo nùɖuɖu gbigbɔ tɔn e deví gbejinɔtɔ́ ɔ nɔ na mǐ é kpo gblamɛ.—Mat. 24:45; Jaan 14:16; Hlɔ. 15:4.\nÉ sixu xlɛ́ ali mǐ gbɔn gbigbɔ mímɛ́ ɔ gblamɛ. (Jaan 14:26) Nú tɛnkpɔn lɛ wá ɔ, gbigbɔ mímɛ́ sixu d’alɔ mǐ bɔ mǐ na flín tan Biblu tɔn kpo nugbodòdó ɖěɖee na zɔ́n bɔ mǐ na tuùn afɔ e mǐ ɖè kpo nùnywɛ kpo é.\nÉ sixu zán wɛnsagun tɔn lɛ bɔ ye na d’alɔ mǐ.—Ebl. 1:14.\nÉ sixu d’alɔ mǐ gbɔn Klisanwun hàtɔ́ ɖěɖee nɔ ɖɔ xó bo nɔ wà nǔ dó “dó wusyɛn lanmɛ nú [mǐ]” lɛ é gblamɛ.—Kolo. 4:11.\nGbeta tɛ kɔn mǐ ka sixu wá dó tinmɛ e xó ɖěɖee Pɔlu ɖɔ ɖò 1 Kɔlɛntinu lɛ 10:13 mɛ é ɖó é wu? Jehovah nɔ ɖɔ tɛnkpɔn e na wá nú mǐ lɛ é ǎ. Loɔ, enyi tɛnkpɔn lɛ wá nú mǐ ɔ, mǐ sixu kú dó nǔ elɔ jí: Enyi mǐ ɖeji dó Jehovah wu bǐ mlɛ́mlɛ́ ɔ, é na lɔn gbeɖé bonu tɛnkpɔn mǐtɔn lɛ na syɛn kaka bo zɛ ee nu gbɛtɔ́ sixu dɛ ɖè é wu ǎ; é na ɖè ali nú mǐ hwebǐnu bɔ mǐ na dɛ ɖò ye nu. Linlin enɛ dó gbɔ nú mɛ tawun!\nNǔ E Nǔxatɔ́ lɛ Kanbyɔ lɛ É—Février 2017


Mɛ Winnyawinnya lɛ Emi, Nɛ̌ Mi ka Sixu Sɔnǔ nú Baptɛm Gbɔn? | Ee È Nɔ Kplɔ́n Ðò Kplé Jí É\nNǔ E Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ Mɔ Kpɔ́n lɛ É\nAtɔxwɛ: Nǔkplɔnkplɔn Tɔn | Mars 2016\nGBÈ E MƐ A SIXU XÀ DÓ É Afrikaans Aukan Ayɔgbe Baoulé Bassa (Cameroun) Bichlamar Boulou Cambodge-Gbè Chitonga Chokwe Chol Cibemba Cinyanja Créole Haïti Tɔn Créole Maurice Tɔn Créole Seychelles Tɔn Dangme Efik Espagne-Gbè Flansegbe Fɔngbe Ga Galles-Gbè Garifuna Glɛnsigbe Groenland-Gbè Haoussa Hmong (White) Iban Ibo Isoko Italie-Gbè Kabiye Karen (S'gaw) Kazakh Kikaonde Kikongo Kiluba Kimbundu Kisi Kisonge Kongo Krio Kwangali Kwanyama Lamba Laos-Gbè Lifu Lingala Lunda Luvale Malte-Gbè Mam Mambwé-Lungu Mazatèque Huautla Tɔn Mizo Myanmar-Gbè Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Totaligbé Puebla Tɔn) Ndébélé Ndonga Ngabere Ngangela Nyaneka Nzema Otètèla Pidgin (Cameroon) Portugal-Gbè Quechua (Ancash Tɔn) Quechua (Ayacucho Tɔn) Quechua (Cuzco Tɔn) Quichua (Imbabura Tɔn) Rarotonga-Gbè Saramacca-Gbè Sepedi Sesotho (Lesotho) Silozi Swahili-Gbè (Rép. dém. du Congo) Swati Tahiti-Gbè Tiv Tlapanec Tojolabal Totonaque Tshiluba Tsonga Tswana Twi Tzeltal Umbundu Urhobo Uruund Vegbe Venda Wallis-Gbè Wayuunaiki Xhosa Zoulou\nMɛ Winnyawinnya lɛ Emi, Nɛ̌ Mi ka Sixu Sɔnǔ nú Baptɛm Gbɔn?\n“Mawu ce, jlǒ towe wiwa nɔ víví nú mì.”—ÐƐHAN 40:9.\nHAN LƐ: 51, 58\nNɛ̌ è ka sixu kudeji ɖɔ è mɔ nugbǒ ɔ gbɔn?\nEtɛ ka nyí tinmɛ “gbɛ̀ mímɛ́” kpo “mɛɖée zízé jó nú Mawu sín nǔwiwa lɛ” kpo tɔn?\nNɛ̌ tamɛ linlin dó gbɛxixɔ ɔ jí ka sixu d’alɔ we, bɔ a na tɛnkpɔn bo xlɛ́ Jehovah ɖɔ é sù nukún towe mɛ gbɔn?\n1, 2. (a) Tinmɛ nǔ e wu baptɛm nyí afɔɖiɖe taji ɖé é. (b) Etɛ mɛɖé ka ɖó na tuùn hwɛ̌ cobo na bló baptɛm? Etɛwu?\nMƐ WINNYAWINNYA wɛ a nyí bo jló na bló baptɛm à? Enyi mɔ̌ hǔn, wǔ ɖaxó ɖé wɛ é nyí bɔ è jɔ we. Lee è ko ɖɔ gbɔn ɖò xota e wá yì é mɛ é ɔ, baptɛm nyí nǔ taji bɔ è na site d’eji. É nɔ xlɛ́ mɛ ɖevo lɛ ɖɔ a ko zé hwiɖée jó nú Jehovah, enɛ wɛ nyí ɖɔ a d’akpá n’i ɖɔ emi na sɛ̀n ɛ kaka sɔyi, bɔ jlǒ tɔn wiwa na nyí nǔ taji hugǎn ɖò gbɛzán towe mɛ. Ðó enɛ nyí akpá taji ɖé bɔ è nɔ dó nú Mawu wutu ɔ, hwenu e a na zin ganji, bɔ hwiɖesunɔ na ɖó jlǒ tɔn, lobo na lɛ́ mɔ nǔ jɛ nǔ e mɛɖée zízé jó nú Mawu nyí é mɛ é kɛɖɛ jɛn a na bló baptɛm.\n2 É ɖò mɔ̌ có, a sixu lin ɖɔ emi kún ko ɖò gbesisɔmɛ bo na bló baptɛm ó. Alǒ a sixu mɔ ɖɔ emi ko ɖò gbesisɔmɛ, loɔ, mɛjitɔ́ towe lɛ sixu lin ɖɔ hwi ɖó na lɛ́ nɔte bo na sù hú mɔ̌, lobo na lɛ́ mɔ nǔ kpɔ́n hú mɔ̌ ɖò gbɛzán towe mɛ hwɛ̌. Etɛ a ka ɖó na wà? Ma nú awakanmɛ kú we ó. Loɔ, zǎn hwenu enɛ dó yì nukɔn, bo na dó sixu jɛxa bo na bló baptɛm ɖò malin-malin mɛ. Enyi enɛ ɖò ayi towe mɛ ɔ, a sixu nya nǔ atɔn elɔ lɛ sín gbě: (1) nǔ e jí a kú dó lɛ é, alǒ nǔ e a ɖi nǔ na lɛ é, (2) nǔwiwa towe lɛ, (3) nǔ e nɔ sù nukún towe mɛ lɛ é.\nNǓ E JÍ A KÚ DÓ LƐ É\n3, 4. Etɛ kpɔ́ndéwú Timɔtée tɔn ka sixu kplɔ́n mɛ winnyawinnya lɛ?\n3 Lin tamɛ dó xósin e a na na nú nùkanbyɔ elɔ lɛ é jí: Etɛwu un ka ɖi ɖɔ Mawu tíìn? Etɛwu un ka kudeji ɖɔ Biblu nyí Xó Mawu Tɔn? Etɛwu un ka nɔ nyì sɛ́n Mawu tɔn lɛ, bo ma nɔ wà nǔ gbɛ̀ ɔ ɖɔhun ǎ? Nùkanbyɔ enɛ lɛ sixu d’alɔ we bɔ a na xwedó wěɖexámɛ mɛsɛ́dó Pɔlu tɔn elɔ: “[Tɛnkpɔn bo mɔ dò nú] jlǒ Mawu tɔn: é wɛ nyí nǔ ɖagbe; nǔ e nɔ nyɔ́ nukún tɔn mɛ é.” (Hlɔmanu lɛ 12:2) Etɛwu a ka ɖó na bló enɛ?\n4 Kpɔ́ndéwú Timɔtée tɔn sixu d’alɔ we. É mɔ nǔ jɛ Mawuxówema ɔ mɛ ganji, ɖó nɔ tɔn kpo nɔ tɔn nɔ kpo kplɔ́n ɛ Mawuxówema ɔ wutu. É ɖò mɔ̌ có, Pɔlu ɖɔ nú Timɔtée ɖɔ: “Syɛnlǐn ɖò nǔ e a kplɔ́n, bo mɔ ɖɔ nugbǒ wɛ é nyí ɔ mɛ.” (2 Timɔtée 3:14, 15) Timɔtée ɖó na kudeji ɖɔ Mawuxówema ɔ mɛ wɛ è sixu mɔ nugbǒ ɔ ɖè. Nɔ tɔn kpo nɔ tɔn nɔ kpo wɛ ɖɔ é ni yí gbè nú nugbǒ ɔ wutu wɛ é wà mɔ̌ kpowun ǎ, amɔ̌, é ɖesu tɛnkpɔn bo mɔ dò nú nugbǒ ɔ lobo kudeji.—Xà 1 Tɛsalonikinu lɛ 5:21.\n5, 6. Etɛwu é ka ɖò taji ɖɔ a ni nɔ “ba dò nú nǔ” sín vǔ?\n5 Bɔ hwɛ lo? Vlafo a mɔ nugbǒ ɔ dìn é ɔ, xwè ko jɛ. Enyi mɔ̌ hǔn, nǔ tamɛ linlin dó hwɛjijɔ ɖěɖee wu a ɖi nǔ é jí ni mya nukún nú we. Enɛ na d’alɔ we bɔ nùɖiɖi towe na lidǒ d’eji, b’ɛ na sín kɔgbidinúmɛ gbɛ̌ towe lɛ tɔn, linlin gbɛ̀ ɔ tɔn lɛ, alǒ linlin hwiɖesunɔ tɔn lɛ wu bonu a na ɖè afɔ nyì dò ǎ.\n6 Enyi a kplɔ́n bo nɔ “ba dò nú nǔ” hwenu e a kpò ɖò winnyawinnya mɛ é ɔ, a na kpéwú bo na na xósin nú nùkanbyɔ gbɛ̌ towe lɛ tɔn lěhun lɛ: ‘Etɛwu a ka kanɖeji ɖɔ Mawu tíìn? Enyi Mawu yí wǎn nú mǐ ɔ, etɛwu é ka nɔ tin bɔ nǔ nyanya lɛ nɔ jɛ? Nɛ̌ é ka sixu nyɔ́ bló ɖɔ Mawu ni tíìn hwebǐnu gbɔn?’ Nú a ba dò nú nǔ ɔ, nùkanbyɔ enɛ lɛ sɔ́ na zɔ́n bonu a na xò nǔ kpɔ́n ɖò ayi mɛ ǎ, loɔ, ye na sísɛ́ we bɔ a na lɛ́ kplɔ́n Biblu.\n7-9. Tinmɛ lee alixlɛ́mɛ nùkplɔnkplɔn tɔn ɖebɔdoɖewu ɖěɖee ɖò “Etẹwẹ Biblu Plọn Mí Taun?” glɔ ɖò Ɛntɛnɛti jí é sixu d’alɔ we, bɔ nǔ e jí a kú dó é na lidǒ d’eji gbɔn é.\n7 Nǔ kplɔnkplɔn mɛɖesunɔ tɔn e ɖò gbesisɔmɛ é sixu d’alɔ we bɔ a na mɔ xósin nú nùkanbyɔ lɛ, bo na ɖu ɖò nǔxokpɔ́n jí, lobo na bló bɔ nǔ e jí a kú dó lɛ é na lidǒ. (Mɛsɛ́dó 17:11) Mǐ ɖó wema e sixu d’alɔ we bɔ a na wà mɔ̌ é gègě. Mɛ gègě mɔ ɖɔ é nyɔ́ bɔ è na kplɔ́n alɔnuwema Cinq questions à se poser sur l’origine de la vie kpo wema Y a-t-il un Créateur qui se soucie de vous? kpo. Mɔ̌ ɖokpo ɔ, mɛ winnyawinnya gègě ko ɖu vivǐ xota ɖebɔdoɖewu ee nɔ tɔ́n ɖò jw.org jí bo nɔ nyí “Etẹwẹ Biblu Plọn Mí Taun?” “Etɛ Biblu ka Kplɔ́n Mɛ Tawun?” é tɔn. A na mɔ ɖò NUHE BIBLU PLỌN MÍ glɔ. È sɔnǔ nú alixlɛ́mɛ nùkplɔnkplɔn tɔn ɖebɔdoɖewu enɛ lɛ ɖokpo ɖokpo, bonu ye na d’alɔ we bɔ a na kú dó xota Biblu tɔn ɖé sín nùkplɔnmɛ jí hugǎn.\n8 A ko ɖò Biblu kplɔ́n wɛ, enɛ wu ɔ, a sixu ko tuùn xósin nú nùkanbyɔ e ɖò alixlɛ́mɛ nùkplɔnkplɔn tɔn ɔ mɛ é ɖé lɛ. Amɔ̌, a ka ganjɛ xósin towe lɛ wu à? Alixlɛ́mɛ nùkplɔnkplɔn tɔn lɛ na d’alɔ we bɔ a na lin tamɛ ganji dó wemafɔ Biblu tɔn vovo jí, enɛ gudo ɔ, ye na sísɛ́ we bɔ a na wlan nǔ e a ɖi nǔ na lɛ é sín hwɛjijɔ lɛ dó wema ɔ jí. Enɛ na d’alɔ we bɔ a na tuùn lee a na tinmɛ nǔ e a ɖi nǔ na lɛ é nú mɛ ɖevo lɛ gbɔn é. Enyi a nɔ yì Ɛntɛnɛti jí ɔ, xota ɖebɔdoɖewu e ɖò “Etẹwẹ Biblu Plọn Mí Taun?” glɔ lɛ é zinzan ɖò nǔ kplɔnkplɔn hwiɖesunɔ tɔn hwenu sixu d’alɔ we, bɔ nǔ e jí a kú dó lɛ é na lɛ́ lidǒ d’eji.\n9 Hwiɖesunɔ ɖó na tɛnkpɔn bo mɔ dò na ɖɔ nǔ e emi kplɔ́n lɛ é nyí nugbǒ. Enɛ na d’alɔ we bɔ a na sɔnǔ nú baptɛm. Nɔví nyɔnu winnyawinnya ɖé ɖɔ: “Cobonu un na site dó baptɛm blóbló jí ɔ, un kplɔ́n Biblu bo mɔ ɖɔ sinsɛn nugbǒ ɔ ɖíe. Bɔ gbè bǐ gbè ɔ, nǔ enɛ e jí un kú dó é nɔ lidǒ d’eji.”\nNǓWIWA TOWE LƐ\n10. Etɛwu é ka sɔgbe ɖɔ è ni ɖó nukún ɖɔ Klisanwun e ko bló baptɛm é ɖé ni ɖó nùwalɔ e sɔgbe xá nùɖiɖi tɔn lɛ é?\n10 Biblu ɖɔ: ‘Nùɖiɖi e ma nɔ ɖè éɖée xlɛ́ gbɔn nǔwiwa lɛ mɛ ǎ ɔ nyí nùɖiɖi kúkú.’ (Jaki 2:17) Enyi nǔ e jí a kú dó lɛ é lidǒ ɔ, a na ɖexlɛ́ gbɔn nǔwiwa towe lɛ gblamɛ. A na kpéwú bo zán gbɛ̀ e Biblu ylɔ ɖɔ “gbɛ̀ mímɛ́” é bo na nɔ “ɖó sísí nú Mawu [alǒ a na ɖó ‘mɛɖée zízé jó nú Mawu sín nǔwiwa lɛ,’ NW].”—Xà 2 Piyɛ́ɛ 3:11.\n11. Tinmɛ nǔ e “gbɛ̀ mímɛ́” nyí é.\n11 Etɛ ka nyí “gbɛ̀ mímɛ́”? Enyi nǔwiwa towe lɛ mɛ́ ɔ, a na mɛ́ ɖò walɔ lixo. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, lin tamɛ dó sun ayizɛ́n e wá yì lɛ é jí. Hwenu e è tɛ́n we kpɔ́n bonu a na wà nǔ e ma sɔgbe ǎ é é ɔ, a ka lin tamɛ kpɔ́n ganji dó nǔ ɖagbe kpo nǔ nyanya kpo jí à? (Eblée lɛ 5:14) Ninɔmɛ tawun tawun ɖé lɛ sixu ɖè bɔ ɖò ninɔmɛ enɛ lɛ mɛ ɔ, a jó gbè ɖò mɛtɛnkpɔn alǒ kɔgbidinúmɛ hagbɛ̌ tɔn lɛ mɛ ǎ. A ka sixu flín ye à? Ðò azɔ̌mɛ ɔ, a ka nyí kpɔ́ndéwú ɖagbe nú mɛ ɖevo lɛ à? A nɔ nɔ gbeji nú Jehovah wɛ à, alǒ a nɔ tɛnkpɔn bo na cí azɔ̌mɛvigbɛ́ towe lɛ ɖɔhun bonu ye ni ma doya nú we ó? (1 Piyɛ́ɛ 4:3, 4) É ɖò gaàn ɖɔ mɛ maɖóblɔ̌ ɖě kún tíìn ó. Hweɖelɛnu ɔ, winnya sixu hu mɛ e tlɛ ko sɛ̀n Jehovah nú xwè gègě lɛ é, bɔ ye na mɔ ɖɔ Mawuxóɖiɖɔ nú mɛ ɖevo lɛ vɛwǔ. Amɔ̌, mɛ e zé éɖée jó nú Mawu é na nɔ gó ɖó Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn e é nyí é wu, bo na xlɛ́ enɛ gbɔn walɔ mímɛ́ tɔn gblamɛ.\n12. Ðɔ nǔ e ɖò “mɛɖée zízé jó nú Mawu sín nǔwiwa lɛ” mɛ é ɖé lɛ. Etɛ a ka nɔ lin dó nǔ enɛ lɛ wu?\n12 Etɛ ka nyí “mɛɖée zízé jó nú Mawu sín nǔwiwa lɛ”? Nǔ e a nɔ wà ɖò agun ɔ mɛ lɛ é ɖ’emɛ, ɖi kplé lɛ yiyi kpo Mawuxóɖiɖɔ kpo. Amɔ̌, nǔ ɖevo lɛ tíìn bɔ mɛ ɖevo lɛ nɔ mɔ ǎ, bɔ ye lɔ ɖ’emɛ, ɖi ɖɛ e a nɔ xò sɛ́dó Jehovah ɖò nǔglɔ lɛ é kpo nǔ kplɔnkplɔn towe ɖesunɔ kpo. Mɛ e zé gbɛzán tɔn jó nú Jehovah é na lin ɖɔ nǔ enɛ lɛ nyí agban kpinkpɛn ǎ. É na ɖó linlin ɖokpo ɔ Axɔsu Davidi ɖɔhun, é ɖɔ: “Mawu ce, jlǒ towe wiwa nɔ víví nú mì, sɛ́n towe ɖò ayi ce mɛ ganji.”—Ðɛhan 40:9.\n13, 14. Azɔwanú tɛ ka sixu d’alɔ we bɔ a na ɖó “mɛɖée zízé jó nú Mawu sín nǔwiwa lɛ”? Nɛ̌ mɛ winnyawinnya ɖé lɛ ka ɖu lè tɔn gbɔn?\n13 Bo na dó d’alɔ we bonu a na tuùn nǔ e gbé a na nya lɛ é ɔ, mǐ ɖó azɔ̌zɔ́nmɛwema ɖé ɖò Les jeunes s’interrogent—Réponses pratiques Volume 2 sín wexwɛ 308 kpo 309 kpo jí. Ðò azɔ̌zɔ́nmɛwema enɛ jí ɔ, a sixu wlan xósin e a ɖó nú nùkanbyɔ elɔ lɛ é: “Nɛ̌ ɖɛ towe lɛ ka nɔ nɔ tlɔlɔ gbɔn? Nɛ̌ ye ka nɔ ɖè wanyiyi e a ɖó nú Jehovah é xlɛ́ gbɔn?” “Etɛ lɛ a ka nɔ bló ɖò nǔ kplɔnkplɔn hwiɖesunɔ tɔn hwenu?” “Enyi mɛjitɔ́ towe lɛ na bo ma nɔ ɖ’alɔ ɖò sinsɛnzɔ́ ɔ mɛ ǎ ɔ, hwɛ ka nɔ bló mɔ̌ à?” Tɛnmɛ ɖé lɛ́ ɖò azɔ̌zɔ́nmɛwema ɔ jí bɔ a sixu wlan nǔ e hwiɖesunɔ ba na nya ɖò ɖɛxixo, nǔ kplɔnkplɔn mɛɖesunɔ tɔn kpo wɛnɖagbejijla kpo linu é.\n14 Mɛ winnyawinnya ɖěɖee ɖò nǔ lin kpɔ́n dó baptɛm blóbló jí wɛ lɛ é gègě mɔ ɖɔ azɔ̌zɔ́nmɛwema enɛ nyí azɔwanú e xɔ akwɛ e ɖé. Nɔví nyɔnu winnyawinnya e nyí Tilda é ɖɔ: “Un zán azɔ̌zɔ́nmɛwema enɛ dó nya nùɖé lɛ gbé. Un kpé nǔ enɛ lɛ wu bo bló ɖebɔdoɖewu, bɔ xwè ɖokpo gudo ɔ, un ɖò gbesisɔmɛ nú baptɛm.” Nɔví sunnu winnyawinnya e nɔ nyí Patrick é lɔ kpéwú bo bló nǔ ɖokpo ɔ. É ɖɔ: “Un ko tuùn nǔ e gbé nya wɛ un ɖè lɛ é, amɔ̌, ɖó un wlan ye ɖ’ayǐ wutu ɔ, un w’azɔ̌ syɛnsyɛn b’ɛ dó sixu kpa mì.”\nEnyi mɛjitɔ́ towe lɛ na bo jó Jehovah sinsɛn dó ɔ, hwɛ ka na kpó ɖò mɔ̌ wà wɛ à? (Kpɔ́n akpáxwé 15gɔ́ ɔ)\n15. Tinmɛ nǔ e wu mɛɖée zízé jó nú Mawu ɖó na nyí mɛɖesunɔ xó é.\n15 Nùkanbyɔ e ɖò azɔ̌zɔ́nmɛwema ɔ jí lɛ é ɖokpo wɛ nyí: “Enyi mɛjitɔ́ towe lɛ alǒ xɔ́ntɔn towe lɛ na bo jó Jehovah sinsɛn dó ɔ, hwɛ ka na kpó ɖò mɔ̌ wà wɛ à?” Enyi a zé gbɛ̀ towe jó nú Jehovah bo bló baptɛm ɔ, hwiɖesunɔ na ɖó kancica ɖé kpo é kpo. Enɛ wu ɔ, nǔ e wà nú Jehovah wɛ a ɖè é ɖó na sín mɛjitɔ́ towe lɛ alǒ mɛ ɖevo ɖebǔ wu ǎ. Gbɛ̀ mímɛ́ towe kpo mɛɖée zízé jó nú Mawu sín nǔwiwa towe lɛ kpo xlɛ́ ɖɔ a kudeji ɖɔ emi mɔ nugbǒ ɔ, lobo lɛ́ jló na xwedó nugbodòdó Mawu tɔn lɛ. Zaanɖé ɔ, a na jɛxa bo na bló baptɛm.\nNǓ E NƆ SÙ NUKÚN TOWE MƐ LƐ É\n16, 17. (a) Etɛ ka ɖó na sísɛ́ mɛɖé b’ɛ na huzu Klisanwun? (b) Nɛ̌ è ka sixu jlɛ́ lee gbɛxixɔ ɔ sù mɛ nukúnmɛ gbɔn é dó nùɖé wu gbɛn?\n16 Gbè ɖokpo ɔ, nya e tuùn Mɔyizi Sɛ́n ganji é ɖé kanbyɔ Jezu ɖɔ: “Sɛ́n tɛ wɛ ka ɖò taji ɖò sɛ́n lɛ bǐ mɛ?” Jezu yí gbè n’i ɖɔ: “A na yí wǎn nú Aklunɔ Mawu towe kpodo ayi towe bǐ kpo, kpodo lindɔ̌n towe bǐ kpo, kpodo linlin towe bǐ kpo.” (Matie 22:35-37) Jezu tinmɛ ɖɔ wǎn yí nú Jehovah wɛ ɖó na nyí hwɛjijɔ e wu mɛɖé na bló baptɛm bo huzu Klisanwun ɖé é. Ali ɖagbe hugǎn e nu a na bló, bɔ wanyiyi e a ɖó nú Jehovah é na lidǒ d’eji ɖé é ɖokpo wɛ nyí ɖɔ, a ni lin tamɛ ganji dó gbɛxixɔ e nyí nùnina Mawu tɔn ɖaxó hugǎn ɔ nú gbɛtɔ́ lɛ bǐ é jí. (Xà 2 Kɔlɛntinu lɛ 5:14, 15; 1 Jaan 4:9, 19.) Enyi a bló mɔ̌ ɔ, a na ɖexlɛ́ ɖɔ nùnina jiwǔ enɛ sù nukún towe mɛ.\n17 È sixu tinmɛ lee gbɛxixɔ ɔ sù nukún towe mɛ gbɛn é gbɔn lě: Mǐ ni ɖɔ ɖɔ a ɖò tɔ̀ kú wɛ, bɔ mɛɖé wá hwlɛn we gán. A na yì xwé, bo na sunsun wǔ, lobo wɔn nǔ e mɛ enɛ wà nú we é kpowun wɛ à? Gbeɖé! A na ɖexlɛ́ mɛ e hwlɛn gbɛ̀ towe gán é hwebǐnu ɖɔ é sù nukún emitɔn mɛ. Ali ɖokpo ɔ nu ɔ, mǐ ɖó na ɖexlɛ́ Jehovah kpo Jezu kpo ɖɔ gbɛxixɔ ɔ sù nukún mǐtɔn mɛ tawun. Mǐ ɖu gbɛ̀ mǐtɔn sín axɔ dó ye! Ye hwlɛn mǐ sín hwɛhuhu kpo kú kpo sí. Ðó ye yí wǎn nú mǐ wutu ɔ, mǐ ɖó nukúnɖiɖo dìn, bo na nɔ gbɛ̀ kaka sɔyi ɖò Palaɖisi mɛ ɖò ayikúngban jí!\n18, 19. (a) Etɛwu a ma ka ɖó na ɖi xɛsi dó hwiɖée zízé jó nú Jehovah wu ǎ? (b) Nɛ̌ Jehovah sinsɛn ka na zɔ́n bɔ gbɛzán towe na kpɔ́n te gbɔn?\n18 Nǔ e Jehovah ko wà nú we lɛ é ka sù nukún towe mɛ à? Enyi mɔ̌ hǔn, zé hwiɖée jó n’i bo bló baptɛm; nǔ e sɔgbe bɔ a na wà é nɛ. Hwiɖée zízé jó nú Mawu wɛ nyí akpá didó n’i ɖɔ emi na wà jlǒ tɔn kaka sɔyi. Akpá enɛ didó na dó xɛsi nú we wɛ à? Eǒ! Nǔ ɖagbe hugǎn ɔ wɛ Jehovah ba nú we, é ka na d’ajɔ mɛ e nɔ wà jlǒ tɔn lɛ é. (Eblée lɛ 11:6) Hwenu e a na zé gbɛzán towe jó nú Mawu bo na bló baptɛm é ɔ, gbɛ̀ towe na gblé ǎ, é nyɔ́ wà ɔ, te wɛ é na lɛ́ kpɔ́n hugǎn! Nɔví sunnu e ɖó xwè 24 dìn bo ka ko bló baptɛm b’ɛ ma sɔ́ hwe ǎ é ɖé ɖɔ: “Enyi un ko nyí mɛxo hú mɔ̌ hwenɛnu wɛ ɔ, nukúnnúmɔjɛnǔmɛ ce na ko gɔ́ngɔ́n, amɔ̌, nyiɖée e un zé jó nú Jehovah é hwlɛn mì sín wezun kínkán ɖò nǔ gbɛ̀ ɔ tɔn lɛ gudo mɛ.”\n19 Nǔ ɖagbe hugǎn ɔ wɛ Jehovah ba nú we. Amɔ̌, cejɛnnabinɔ wɛ nú Satáan, é ka lɛ́ ba ɖagbe towe ǎ. Enyi a xwedó è ɔ, é sixu na nǔ ɖagbe ɖebǔ we ǎ. Nɛ̌ é ka sixu na nǔ e é ma ɖó ǎ é we gbɔn? É ɖó wɛn ɖagbe ɖě ǎ, sɔgudo ɖagbe ɖě ka ɖè n’i ǎ. Sɔgudo nyanya kɛɖɛ jɛn é sixu sɔ́ ɖó te nú we, ɖó nǔ e ɖò te kpɔ́n ɛ é nɛ!—Nǔɖexlɛ́mɛ 20:10.\n20. Etɛ mɛ winnyawinnya ɖé ka sixu wà, bo na dó sixu yì nukɔn kaka, bo na zé éɖée jó nú Jehovah lobo bló baptɛm? (Kpɔ́n gbàví “Bo Na Dó D’alɔ We Bonu A Na Yì Nukɔn” lɔmɔ̌.)\n20 Gbɛzán towe zízé jó nú Jehovah wɛ nyí afɔ ɖagbe hugǎn e a na ɖè é. A ka ɖò gbesisɔmɛ bo na bló mɔ̌ à? Enyi mɔ̌ hǔn, ma ɖi xɛsi dó akpá mɔhun didó wu ó. Loɔ, enyi a mɔ ɖɔ emi kún ko ɖò gbesisɔmɛ ó hǔn, zǎn alixlɛ́mɛ e ɖò xota elɔ mɛ lɛ é, lobo ɖò nukɔn yì wɛ. Pɔlu ɖɔ nú nɔví Filipunu lɛ ɖɔ ye ni kpó ɖò nukɔn yì wɛ. (Filipunu lɛ 3:16) Enyi a xwedó wěɖexámɛ enɛ ɔ, zaanɖé ɔ, a na jló na zé gbɛzán towe jó nú Jehovah bo na bló baptɛm.\nBO NA DÓ D’ALƆ WE BONU A NA YÌ NUKƆN\nXota ɖebɔdoɖewu e tɔ́n ɖò Réveillez-vous! mɛ bo nɔ nyí “Les jeunes s’interrogent . . .” é ɖé Lɛ\n“Comment améliorer mes prières?”—Novembre 2008\n“Comment trouver du plaisir à lire la Bible?”—Avril 2009\n“Qui suis-je?”—Octobre 2011\n“Comment prendre plaisir à étudier la Bible?”—Février 2012\n“Pourquoi assister aux réunions chrétiennes?”—Avril 2012\nXota Les jeunes s’interrogent—Réponses pratiques tɔn ɖé Lɛ\n“Comment trouver du plaisir à adorer Dieu?”—wemata 38\n“Pourquoi ai-je peur de défendre mes croyances?”—wemata 17\n“Pourquoi suivre les normes de la Bible?”—wemata 34\n“Comment devenir l’ami de Dieu?”—wemata 35\n“Devrais-je me faire baptiser?”—wemata 37\nMɛ Winnyawinnya lɛ Emi, Nɛ̌ Mi ka Sixu Sɔnǔ nú Baptɛm Gbɔn\nXÓTA E ƉÒ AKPA Ɔ JÍ É Nǔ ka Nyí Mɔ̌ Dóó À?\nXÓTA E ƉÒ AKPA Ɔ JÍ É Etɛwu Jezu ka Jiya Bo Kú?\nBIBLU NƆ HUZU GBƐZÁN MƐTƆN Nǎ Vivo kpo Awǎjijɛ kpo Mì nú Xwè Ðokpo Kpowun\nMɛ Winnyawinnya lɛ Emi, Mi ka Ðò Gbesisɔmɛ Bo Na Bló Baptɛm À?\nA Sixu Ð’alɔ Ðò Bǔninɔ Klisanwun Tɔn Mǐtɔn Hinhɛn Lidǒ Mɛ, Gbɔn Nɛ̌ É?\nJehovah Nɔ Xlɛ́ Ali Togun Tɔn Ðò Gbɛ̀ Li ɔ Jí\nNǓNYWƐ XÓXÓ ÐÉ NÚ GBƐZINZAN ÉGBÉ TƆN Ado Ni Ma Hu We Ó\nEtɛ Biblu ka Ðɔ?\nText Alɔ e jí è sixu yí nǔ e ɖò wema jí lɛ é ɖó lɛ é ATƆXWƐ: NǓKPLƆNKPLƆN TƆN Mars 2016 | Etɛwu Jezu ka Jiya Bo Kú?\nMars 2016 | Etɛwu Jezu ka Jiya Bo Kú?\nATƆXWƐ: NǓKPLƆNKPLƆN TƆN Mars 2016 | Etɛwu Jezu ka Jiya Bo Kú?


Nǔ Sinsɛnzɔ́ Towe Ni Bí Alɔ nú We D’eji: Nǔ Kplɔnkplɔn Mɛ lɛ Bonu Ye Ni Huzu Ahwanvu\nNǔ Sinsɛnzɔ́ Towe Ni Bí Alɔ nú We D’eji: Alɔdidó ‘Mɛ E Ðó Ninɔmɛ Ayi Mɛ Tɔn E Jɛxa lɛ É’ Bonu Ye Na Huzu Ahwanvu\nNǓ E WU É ÐÒ TAJI É: Jehovah nɔ bló bɔ kún nǔgbo ɔ tɔn lɛ nɔ ɖò susu wɛ ɖò “mɛ e ɖó ninɔmɛ ayi mɛ tɔn e jɛxa gbɛ̀ mavɔmavɔ lɛ é” sín ayi mɛ. (Mɛ 13:48, nwt; 1Kɔ 3:7) Mǐ nɔ w’azɔ̌ xá ɛ alɔ ɖò alɔ mɛ gbɔn hlɔnhlɔn mǐtɔn zinzan ɖò sinsɛnzɔ́ ɔ mɛ dó d’alɔ mɛ ɖěɖee yí gbè nú nǔ e kplɔ́n ye wɛ mǐ ɖè lɛ é gblamɛ. (1Kɔ 9:26) Biblu kplɔntɔ́ lɛ ɖó na mɔ nukúnnú jɛ mɛ ɖɔ baptɛm Klisanwun tɔn ɖò dandan cobɔ è na mɔ hwlɛngán. (1Pi 3:21) Mǐ nɔ d’alɔ ye bɔ ye nɔ huzu ahwanvu, gbɔn nǔ kpinkplɔn ye bonu ye ni bló huzuhuzu lɛ ɖò gbɛzán yetɔn mɛ, jla wɛn ɔ, kplɔ́n Biblu xá mɛ, lobo zé yeɖée jó nú Jehovah gblamɛ.—Mt 28:19, 20.\nFlín Biblu kplɔntɔ́ lɛ ɖɔ nǔ e wu ye ɖò Biblu kplɔ́n wɛ é wɛ nyí ɖɔ è na d’alɔ ye bɔ ye ‘na tuùn’ Jehovah bo lɛ́ hɛn xomɛ tɔn hun.—Jn 17:3\nD’alɔ ye bonu ye ni yì nukɔn ɖò gbigbɔ lixo bo ɖu ɖò afɔklɛ́nnú lɛ jí, ɖi walɔ nyanya lɛ, kpo gbɛ̌ nyanya lɛ didó kpo\nDǒ wusyɛn lanmɛ nú ye bo lɛ́ na akɔ́nkpinkpan ye jɛ nukɔn nú baptɛm yetɔn bo lɛ́ wà mɔ̌ hwenu e ye bló gudo é.—Mɛ 14:22\nKPƆ́N VIDEO JEHOVAH MAWU NA D’ALƆ WE Ɔ, ENƐ GUDO HǓN, NǍ XÓSIN NÚ NǓKANBYƆ ELƆ LƐ:\nEtɛ ka sixu zɔ́n bɔ mɛɖé na dán lɛjɛlɛjɛ dó éɖée zízé jó nú Jehovah bo bló baptɛm wu?\nNɛ̌ mɛxo agun tɔn lɛ ka sixu d’alɔ Biblu kplɔntɔ́ lɛ bɔ ye na yì nukɔn ɖò gbigbɔ lixo gbɔn?\nEtɛ Ezayíi 41:10 ka kplɔ́n mǐ dó Jehovah wu?\nMǐ na bo tlɛ nyí hwɛhutɔ́ ɔ, jijɔ tɛ lɛ ka na zɔ́n bɔ mǐ na sɛn Jehovah lee é ba gbɔn é?\nNɛ̌ mǐ ka nɔ w’azɔ̌ xá Jehovah dó bló bɔ mɛ lɛ nɔ huzu ahwanvu gbɔn?\nKanbyɔ Biblu Kplɔntɔ́ Towe Lɛ\nEnyi a ɖó Biblu kplɔnkplɔn e ɖò nukɔn yì wɛ ɖò gbigbɔ lixo ganji é ɖé ɔ, a ka ko kanbyɔ ɛ kpɔ́n ɖɔ xɔ́ntɔn tɔn lɛ alǒ hɛnnumɔ tɔn lɛ ɖě ka na ɖu vivǐ nǔ e Biblu kplɔ́n mɛ lɛ é tɔn à jí à? (Jn 1:40, 41) A sixu dó wusyɛn lanmɛ n’i ɖɔ é ni tinmɛ lee Biblu kplɔnkplɔn sín tuto nɔ yì gbɔn é nú xɔ́ntɔn tɔn lɛ; lɛ̌ bló tuto bo xlɛ́ lee Biblu kplɔnkplɔn ɖé nɔ yì gbɔn é mɛ ɖokpo ɖò ye mɛ. Gbɔn wlɛnwín enɛ zinzan gblamɛ ɔ, mǐ na kpó ɖò mɛ e jɛxa lɛ é ba wɛ.—Mt 10:11.


Mǐ Yí Wǎn nú Tɔ́ Mǐtɔn Jehovah Tawun | Atɔxwɛ Kplɔnkplɔn\nAtɔxwɛ: Nǔkplɔnkplɔn Tɔn | Février 2020\nGBÈ E MƐ A SIXU XÀ DÓ É Abua Acoli Afrikaans Ajagbe Akha Albanie-Gbè Altaï-Gbè Alur Amharique-Gbè Amis-Gbè Arabe-Gbè Arménie-Gbè Arménie-Gbè (Gbadahweji Tɔn) Assam-Gbè Aukan Aymara Ayɔgbe Azerbaïjan-Gbè Azerbaïjan-Gbè (Cyrillique) Bachkir Baoulé Bassa (Cameroun) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Bengali Biak Bichlamar Bikol Boulou Bulgarie-Gbè Cakchiquel Cambodge-Gbè Cap-Vert gbè Catalogne-Gbè Cebuano Changana (Mozambique Tɔn) Chavacano Chichewa Chiga Chin Hakha Chine-Gbè (Cantonais) Chine-Gbè (Dòdó Ɔ) Chine-Gbè (Ee Bɔkun É) Chinese Cantonese (Simplified) Chitonga Chitonga (Malawi Tɔn) Chitonga (Zimbabwe Tɔn) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuabo Chuuk-Gbè Cibemba Cinyanja Corée-Gbè Créole Guadeloupe Tɔn Créole Haïti Tɔn Créole Maurice Tɔn Créole Seychelles Tɔn Croatie-Gbè Damara Danemark-Gbè Dangme Digor Douala Eblegbe Edo Efik Esan Espagne-Gbè Estonie-Gbè Fante Fidji-Gbè Finlande-Gbè Flansegbe Fɔngbe Ga Galles-Gbè Garifuna Géorgie-Gbè Gitonga Glɛkigbe Glɛnsigbe Gokana Groenland-Gbè Guarani Gujarati Gungbe Haoussa Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hongrie-Gbè Iban Ibanag Ibinda Ibo Ichinamwanga Idoma Igede Iloko Indonésie-Gbè Islande-Gbè Isoko Italie-Gbè Janmagbe Janmagbe (Ee È Cáká É) Japon-Gbè Javan-Gbè Jula Kabiye Kachin Kana Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kazakh (Arabe) Kekchi Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinande Kinyarwanda Kipende Kirghistan-Gbè Kiribati-Gbè Kirundi Kisi Kisonge Kituba Kongo Konkani (Romain) Krio Kurde Kurmanji Kurde Kurmanji (Caucase) Kurde Kurmanji (Cyrillique) Kwangali Kwanyama Kyangonde Lahu Laos-Gbè Lenje Lettonie-Gbè Lhukonzo Lifu Lingala Lituanie-Gbè Lomwe Luganda Lunda Luo Luvale Macédoine-Gbè Madagascar-Gbè Makhuwa-Meetto Makua Malay Malayalam Malte-Gbè Mam Mambwé-Lungu Mapudungun Marathi Marshall-Gbè Maya Mazatèque Huautla Tɔn Mbunda Mingrelian Mixe Mixtèque (Guerrero) Mizo Mongolie-Gbè Mooré Motu Myanmar-Gbè Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Totaligbé Puebla Tɔn) Navajo Ndau Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ndonga Népali Ngabere Ngangela Nias Nigerian Sign Language Niue-Gbè Norvège-Gbè Nsenga Nyaneka Nyungwe Nzema Okpe Oromo-Gbè Ossétie-Gbè Otètèla Ourdou Ouzbékistan-Gbè Ouzbékistan-Gbè (Romain) Ouïghour (Arabe) Ouïghour (Cyrillique) Palau-Gbè Pangasinan Papiamento (Curaçao Tɔn) Pays-Bas-Gbè Penjabi Persan Pidgin (West Africa) Pologne-Gbè Ponape-Gbè Portugal-Gbè Portugal-Gbè (Portugal) Quechua (Ancash Tɔn) Quechua (Ayacucho Tɔn) Quechua (Bolivie Tɔn) Quechua (Cuzco Tɔn) Quiché Quichua (Chimborazo Tɔn) Quichua (Imbabura Tɔn) Rarotonga-Gbè Romani (Macédoine Tɔn) Romani (Tofɔligbé Grèce Tɔn Tɔn) Romani Cyrillique (Macédoine Tɔn) Romany (Serbia) Ronga Roumanie-Gbè Runyankore Russie-Gbè Rutooro Samoa-Gbè Sangir Sango Saramacca-Gbè Sena Sepedi Sepulana Serbie-Gbè Serbie-Gbè (Romain) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Shona Sidama Silozi Sinhala Slovaquie-Gbè Slovénie-Gbè Sranan tongo Suède-Gbè Sunda Swahili-Gbè Swahili-Gbè (Rép. dém. du Congo) Swati Taabwa Tagalog Tahiti-Gbè Tajikistan-Gbè Tamoul Tandroy Tankarana Tarascan Tatar Tchèque-Gbè Tchouvachie-Gbè Tetun Dili Télougou Thaï Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tokunɔgbe Afrique du Sud Tɔn Tokunɔgbe Allemagne Tɔn Tokunɔgbe Amelika Tɔn Tokunɔgbe Angola Tɔn Tokunɔgbe Argentine Tɔn Tokunɔgbe Australie Tɔn Tokunɔgbe Bolivie Tɔn Tokunɔgbe Brésil Tɔn Tokunɔgbe Chili Tɔn Tokunɔgbe Chine Tɔn Tokunɔgbe Colombie Tɔn Tokunɔgbe Corée Tɔn Tokunɔgbe Costa Rica Tɔn Tokunɔgbe Croatie Tɔn Tokunɔgbe Cuba Tɔn Tokunɔgbe Espagne Tɔn Tokunɔgbe Équateur Tɔn Tokunɔgbe Finlande Tɔn Tokunɔgbe France Tɔn Tokunɔgbe Grande-Bretagne Tɔn Tokunɔgbe Grèce Tɔn Tokunɔgbe Guatemala Tɔn Tokunɔgbe Honduras Tɔn Tokunɔgbe Hongrie Tɔn Tokunɔgbe Inde Tɔn Tokunɔgbe Indonésie Tɔn Tokunɔgbe Italie Tɔn Tokunɔgbe Japon Tɔn Tokunɔgbe Kenya Tɔn Tokunɔgbe Malawi Tɔn Tokunɔgbe Mexique Tɔn Tokunɔgbe Mozambique Tɔn Tokunɔgbe Nicaragua Tɔn Tokunɔgbe Panama Tɔn Tokunɔgbe Paraguay Tɔn Tokunɔgbe Pérou Tɔn Tokunɔgbe Philippines Tɔn Tokunɔgbe Pologne Tɔn Tokunɔgbe Portugal Tɔn Tokunɔgbe Québec Tɔn Tokunɔgbe Roumanie Tɔn Tokunɔgbe Russie Tɔn Tokunɔgbe Salvador Tɔn Tokunɔgbe Slovaquie Tɔn Tokunɔgbe Taïwan Tɔn Tokunɔgbe Tchèque Tɔn Tokunɔgbe Thaï Tɔn Tokunɔgbe Vénézuéla Tɔn Tokunɔgbe Zambie Tɔn Tokunɔgbe Zimbabwe Tɔn Tonga-Gbè Totonaque Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turkménistan-Gbè Turquie-Gbè Tuvalu-Gbè Twi Tzeltal Tzotzil Ukraine-Gbè Umbundu Urhobo Uruund Valencian Vegbe Venda Vezo Vietnam-Gbè Wallis-Gbè Waray-Waray Wayuunaiki Wolaitsa Xhosa Yap-Gbè Zandé Zapotec-Gbè (Isthme Tɔn) Zoulou Île Salomon-Gbè\nXÓTA NǓKPLƆNKPLƆN TƆN 7\nMǐ Yí Wǎn nú Tɔ́ Mǐtɔn Jehovah Tawun\n“Mǐ yí wǎn nú Mawu, ɖó é wɛ yí wǎn nú mǐ jɛ nukɔn.”—1 JAAN 4:19.\n1-2. Etɛwu Jehovah ka bló bɔ mǐ ɖò xwédo tɔn mɛ? Nɛ̌ é ka wà mɔ̌ gbɔn?\nJEHOVAH ylɔ́ mǐ bɔ mǐ ɖò xwédo tɔn e mɛ mɛsɛntɔ́ tɔn lɛ ɖè é mɛ. Ylɔ̌ jiwǔ ɖé wɛ! Mɛ ɖěɖee zé yeɖée jó nú Mawu bo ɖó nǔɖiɖi nú vɔsisa gbɛxɔnúmɛ tɔn Vǐ tɔn tɔn lɛ é wɛ ɖò xwédo enɛ mɛ. Xwédo awǎjijɛnɔ ɖé wɛ mǐ nyí. Mǐ ɖò gbɛ̀ e ɖó nu é sín vivǐ ɖu wɛ dìn, bo lɛ́ ɖò awǎ jɛ wɛ ɖó mǐ ɖó nukúnɖiɖó bo na nɔ gbɛ̀ kaka sɔyi ɖò jixwé alǒ ɖò Palaɖisi mɛ ɖò ayikúngban jí.\n2 Wanyiyi sísɛ́ Jehovah bɔ é hun ali nú mǐ bɔ mǐ na nɔ xwédo tɔn mɛ; vɔsisa ɖaxó ɖé wɛ enɛ lɛ́ byɔ ɖò así tɔn. (Jaan 3:16) “Axivɛ́nú wɛ Mawu xɔ [mǐ], lobo sú axɔ́.” (1 Kɔ. 6:20) Gbɔn gbɛxixɔ ɔ gblamɛ ɔ, Jehovah hun ali nú mǐ bɔ mǐ na ɖó kancica syɛnsyɛn ɖé xá ɛ. È wlǐ yɛ̌yi nú mǐ bɔ mǐ na nɔ ylɔ́ Mɛ e hugǎn mɛ bǐ ɖò wɛkɛ ɔ mɛ é ɖɔ Tɔ́. Lee xóta e wá yì é xlɛ́ gbɔn é ɔ, Jehovah wɛ nyí Tɔ́ ɖagbe hugǎn ɔ.\n3. Etɛ lɛ mǐ ka sixu kanbyɔ mǐɖée? (Lɛ̌ kpɔ́n gbǎví “ Jehovah ka Nɔ Ðó Ayi Wǔtu Ce À?”)\n3 Biblu wlantɔ́ lɛ ɖokpo ɖɔhun ɔ, mǐ sixu kanbyɔ ɖɔ: ‘Nǔ e Jehovah wà nú mì lɛ ɔ, etɛ un ka sixu wà dó sú i axɔ́ tɔn?’ (Ðɛh. 116:12) Xósin ɔ wɛ nyí ɖɔ mǐ sixu sú axɔ́ tɔn ɛ gbeɖé ǎ. Amɔ̌, enɛ nɔ sísɛ́ mǐ bɔ mǐ nɔ yí wǎn n’i. Mɛsɛ́dó Jaan wlan ɖɔ: “Mǐ yí wǎn nú Mawu, ɖó é wɛ yí wǎn nú mǐ jɛ nukɔn.” (1 Jaan 4:19) Ali tɛ lɛ nu mǐ ka sixu xlɛ́ Tɔ́ mǐtɔn jixwé tɔn ɔ ɖɔ mǐ yí wǎn n’i ɖè?\nJehovah ka Nɔ Ðó Ayi Wǔtu Ce À?\nA ka ko kan nǔ elɔ byɔ hwiɖée kpɔ́n à, ‘Gbɛtɔ́ liva mɔkpan wɛ ɖò ayikúngban jí, bɔ etɛwu Jehovah ka na ɖó ayi nyɛ wu?’ Hwiɖokpo wɛ nɔ kan mɔ̌ byɔ ǎ. Axɔ́su Davidi wlan ɖɔ: ‘Jehovah, etɛ gbɛtɔ́ ka nyí lɔ tawun bɔ a ka na tuùn i? Jinukánɖutɔ́ alɔ atɔ́ɔ́n ɔ, etɛ é ka nyí bɔ a ka na flín i?’ (Ðɛh. 144:3) Davidi ɖeji ɖɔ Jehovah tuùn emi ganji. (1 Tan 17:16-18) Jehovah nɔ gbɔn Xó tɔn kpo tutoblonunu tɔn kpo gblamɛ bo nɔ vɔ́ jiɖe na we ɖɔ emi ɖó ayi wǎn e a yí nú emi é wu. Kpɔ́n wemafɔ Biblu tɔn e sixu d’alɔ we bɔ a na ganjɛ xó enɛ wu é ɖé lɛ:\nJehovah ko ɖó ayi wǔ we cobɔ è tlɛ wá jì we.—Ðɛh. 139:16, nwt.\nJehovah tuùn nǔ e ɖò ayixa towe mɛ é bo tuùn nǔ e lin wɛ a ɖè é.—1 Tan 28:9.\nJehovah ɖesunɔ nɔ ɖótó ɖɛ towe lɛ ɖokpo ɖokpo.—Ðɛh. 65:3.\nNǔwiwa towe lɛ sixu hun xomɛ nú Jehovah alǒ vɛ́ n’i.—Nǔx. 27:11.\nJehovah ɖesunɔ wɛ dɔn we wá gɔ̌n tɔn.—Jaan 6:44.\nEnyi a kú ɔ, Jehovah tuùn we ganji bo kpéwú bo na fɔ́n we sín kú. É na bló agbaza yɔyɔ̌ ɖé kpo taglomɛ yɔyɔ̌ ɖé kpo nú we bɔ é na cí ee a ɖó dìn é ɖɔhun pɛ́pɛ́pɛ́. A na nɔ flín nǔ e a nɔ flín dìn lɛ é, bo na lɛ́ ɖó jijɔ e a ɖó dìn lɛ é.—Jaan 11:21-26, 39-44; Mɛ. 24:15.\nMǐ nɔ xlɛ́ ɖɔ mǐ yí wǎn nú Tɔ́ mǐtɔn jixwé tɔn ɔ Jehovah tawun bo nɔ xoɖɛ dó sɛkpɔ́ ɛ, setónú n’i, lobo d’alɔ mɛ ɖevo lɛ bonu ye na yí wǎn n’i (Kpɔ́n akpáxwé 4-14)\n4. Sɔgbe xá Jaki 4:8 ɔ, etɛwu mǐ ka ɖó na dó gǎn bo sɛkpɔ́ Jehovah?\n4 Jehovah jló ɖɔ mǐ ni sɛkpɔ́ emi bo nɔ ɖɔ xó xá emi. (Xà Jaki 4:8.) É dó wusyɛn lanmɛ nú mǐ ɖɔ mǐ ni “nɔ ɖókan dó ɖɛxixo wu,” bo nɔ ɖótó mǐ hwebǐnu. (Hlɔ. 12:12) Alɔnu tɔn nɔ ján dín gbeɖé b’ɛ na gɔn tó ɖó mǐ ǎ, nǔ nɔ lɛ́ cikɔ n’i gbeɖé ǎ. Mǐ nɔ ɖótó è gbɔn Xó tɔn Biblu ɔ kpo wema e nɔ d’alɔ mǐ bɔ mǐ nɔ mɔ nukúnnú jɛ mɛ lɛ é kpo xixa gblamɛ. Mǐ nɔ lɛ́ ɖótó è gbɔn tó ɖiɖó xó lɛ ganji ɖò kplé Klisanwun tɔn lɛ jí gblamɛ. Lee xóɖɔɖókpɔ́ ɖagbe nɔ d’alɔ vǐ ɖé b’ɛ nɔ sɛkpɔ́ mɛjitɔ́ tɔn lɛ gbɔn é ɔ, xó ɖiɖɔ hwɛhwɛ xá Jehovah nɔ d’alɔ mǐ bɔ mǐ nɔ sɛkpɔ́ ɛ.\nKpɔ́n akpáxwé 5\n5. Nɛ̌ mǐ ka sixu bló gbɔn bɔ ɖɛ mǐtɔn lɛ na kpɔ́n te?\n5 Lin tamɛ dó lee ɖɛ e a nɔ xò sɛ́dó Mawu lɛ é nɔ cí é jí. Jehovah jló ɖɔ mǐ ni nɔ ɖɔ nǔ e ɖò ayi mǐtɔn mɛ lɛ é bǐ nú emi ɖò ɖɛ mɛ. (Ðɛh. 62:9) É na nyɔ́ ɖɔ mǐ ni kan nǔ elɔ byɔ mǐɖée: ‘Ðɛ ce lɛ nɔ cí xó maɖótaɖé lɛ ɖɔhun bɔ un nɔ vɔ́ ɖɔ wɛ à, alǒ ye nɔ cí xó e nyiɖesu lin tamɛ bo dó agbɔ̌n dò cobo ɖɔ lɛ é ɖɔhun?’ É ɖò wɛn ɖɔ a yí wǎn nú Jehovah tawun bo jló ɖɔ kancica e ɖò hwi kpo é kpo tɛntin é ni syɛn. Bo na dó kpé enɛ wu ɔ, a ɖó na nɔ ɖɔ xó xá ɛ hwɛhwɛ. Nɔ ɖɔ xomɛ n’i. Nɔ ɖɔ nǔ e nɔ dó awǎjijɛ nú we lɛ é kpo wuvɛ̌ towe lɛ kpo n’i. Kúdeji ɖɔ a sixu byɔ alɔdó tɔn.\n6. Etɛ mǐ ka ɖó na wà bo na sɛkpɔ́ Tɔ́ mǐtɔn jixwé tɔn ɔ?\n6 Bo na dó sɛkpɔ́ Tɔ́ mǐtɔn jixwé tɔn ɔ, mǐ ɖó na nɔ dókú n’i hwebǐnu. Mǐ yí gbè nú ɖɛhanwlantɔ́ ɔ sín xó elɔ: ‘Nǔjiwǔ e a bló nú mǐ lɛ sukpɔ́ mɛ nya! Jehovah, Mawu ce, towe ɖɔhun ɖè ǎ; nǔ ɖagbe sín nɛ a sɔ́ ɖó te nú mǐ na! Ye sukpɔ́ bo gégé, un sixu ɖɔ bǐ ǎ, un ka sixu jlɛ́ ǎ.’ (Ðɛh. 40:6) Mǐ nɔ wà nǔ zɛ mimɔ ɖò lanmɛ ɖɔ nǔ sù nukún mǐtɔn mɛ wu; mǐ nɔ ɖè nǔsumɛnukúnmɛ xlɛ́ Jehovah ɖò xó kpo walɔ mǐtɔn lɛ kpo mɛ. Enɛ zɔ́n bɔ mǐ gbɔn vo nú mɛ gegě égbé. Mɛ gegě tíìn ɖò égbé bo nɔ dókú nú Mawu ɖó nǔ e é wà nú ye lɛ é ɖě wu ǎ. Nǔgbo ɔ, alɔgudokpɛ́dónúmɛ nyí nǔ e xlɛ́ ɖɔ mǐ ɖò gbɛ̀ nɔ wɛ ɖò “azǎn gudogudo tɔn lɛ” mɛ é ɖokpo. (2 Tim. 3:1, 2) Mi nú mǐ ni ma ɖó walɔ mɔhun gbeɖé ó!\n7. Etɛ Jehovah ka jló ɖɔ mǐ ni wà? Etɛwu?\n7 Mɛjitɔ́ lɛ nɔ ba ɖɔ kicakica ni tíìn ɖò vǐ yetɔn lɛ tɛntin ǎ, é nyɔ́ wà ɔ, ye ni nyí xɔ́ntɔn. Ðò ali ɖokpo ɔ nu ɔ, Jehovah nɔ ba ɖɔ vǐ emitɔn lɛ bǐ ni nɔ nɔ nyanɛnyanɛ sín ayǐ. Nǔgbo ɔ, wanyiyi e mǐ ɖó nú mǐɖée é wɛ nɔ xlɛ́ ɖɔ mǐ nyí Klisanwun nǔgbo lɛ. (Jaan 13:35) Mǐ yí gbè nú xó elɔ lɛ e ɖɛhanwlantɔ́ ɔ ɖɔ é: “Nɔví nɔví lɛ ɖó gbè kpɔ́ ɔ, é nɔ nyɔ́, é nɔ víví mɛ nya!” (Ðɛh. 133:1) Enyi mǐ yí wǎn nú nɔví mǐtɔn lɛ ɔ, mǐ nɔ xlɛ́ Jehovah ɖɔ mǐ yí wǎn n’i. (1 Jaan 4:20) É jiwǔ tawun ɖɔ mǐ ɖò xwédo e nɔví sunnu lɛ kpo nɔví nyɔnu lɛ kpo nɔ “nyɔ́ xomɛ dó [yeɖée] wu” bo nɔ lɛ́ sè wuvɛ̌ xá yeɖée tawun é ɖé mɛ!—Efɛ. 4:32.\nNƆ SETÓNÚ DÓ ÐÈ WANYIYI TOWE XLƐ́\nKpɔ́n akpáxwé 8\n8. Sɔgbe xá 1 Jaan 5:3 ɔ, hwɛjijɔ taji hugǎn tɛ wu mǐ ka nɔ setónú nú Jehovah?\n8 Jehovah nɔ ɖó nukún ɖɔ vǐ lɛ ni setónú nú mɛjitɔ́ yetɔn lɛ, é nɔ ba ɖɔ mǐ ni setónú nú emi lɔmɔ̌. (Efɛ. 6:1) É jɛxa ɖɔ mǐ ni setónú n’i ɖó é wɛ nyí Gbɛɖotɔ́ mǐtɔn, nɔ kpé nukún dó gbɛ̀ mǐtɔn wu, lobo lɛ́ nyí mɛjitɔ́ nǔnywɛtɔ́ hugǎn ɔ. Amɔ̌, hwɛjijɔ nukɔntɔn e wu mǐ nɔ setónú nú Jehovah é wɛ nyí ɖɔ mǐ yí wǎn n’i. (Xà 1 Jaan 5:3.) Mǐ ɖó hwɛjijɔ e wu mǐ ɖó na setónú nú Jehovah é gegě có, é ka nɔ hɛn mǐ gannugánnú bonu mǐ na wà mɔ̌ ǎ. Jehovah na mǐ mɛɖesúsíninɔ, enɛ wu ɔ, enyi wanyiyi e mǐ ɖó n’i é zɔ́n bɔ mǐ nɔ setónú n’i ɔ, é nɔ víví n’i.\n9-10. Etɛwu é ka ɖò taji ɖɔ è ni tuùn nǔgbododó Mawu tɔn lɛ bo zán gbɛ̀ sɔgbe xá ye?\n9 Mɛjitɔ́ lɛ nɔ ba ɖɔ vǐ yetɔn lɛ ni nɔ ayijayǐ mɛ. Enɛ wɛ zɔ́n bɔ ye nɔ dó sɛ́n e nɔ cyɔn alɔ vǐ yetɔn lɛ jí lɛ é. Enyi vǐ lɛ setónú nú sɛ́n enɛ lɛ ɔ, ye nɔ xlɛ́ ɖɔ emi ɖeji dó mɛjitɔ́ emitɔn lɛ wu, bo lɛ́ ɖó sísí nú ye. Enɛ wu ɔ, é lɛ́ ɖò taji hugǎn ɖɔ mǐ ni tuùn Tɔ́ mǐtɔn jixwé tɔn ɔ sín nǔgbododó lɛ bo zán gbɛ̀ sɔgbe xá. Enyi mǐ wà mɔ̌ ɔ, mǐ nɔ xlɛ́ Jehovah ɖɔ mǐ yí wǎn n’i bo lɛ́ ɖó sísí n’i; é ka nɔ hɛn lè wá nú mǐɖesunɔ. (Eza. 48:17, 18) Amɔ̌, mɛ e ɖè kɔ dó Jehovah kpo nǔgbododó tɔn lɛ kpo lɛ é nɔ wà nǔ dó yeɖée wu.—Ga. 6:7, 8.\n10 Enyi mǐ zán gbɛ̀ lee Jehovah ba gbɔn é ɔ, é nɔ cyɔn alɔ mǐ jí ɖò agbaza, lee nǔ nɔ cí nú mǐ é, kpo gbigbɔ kpo lixo. Jehovah tuùn nǔ e na nyɔ́ nú mǐ hugǎn é. Aurora ee nɔ nɔ États-Unis é ɖɔ: “Un tuùn ɖɔ tónúsíse nú Jehovah nɔ zɔ́n bɔ è nɔ ɖó gbɛzán ɖagbe hugǎn ɔ hwebǐnu.” Nǔ nɔ nyí mɔ̌ hwebǐnu. Nɛ̌ tónúsíse nú alixlɛ́mɛ Jehovah tɔn e wanyiyi kpé é ka ko hɛn lè wá nú hwɛ gbɔn?\n11. Nɛ̌ ɖɛxixo ka nɔ d’alɔ mǐ gbɔn?\n11 Ðɛxixo nɔ d’alɔ mǐ bɔ mǐ nɔ setónú, enyi mɔ̌ wiwa na bo tlɛ vɛwǔ ɔ nɛ. Hweɖelɛnu ɔ, é nɔ vɛwǔ nú mǐ bɔ mǐ na setónú nú Jehovah, amɔ̌, mǐ ɖó na kpó ɖò gǎn dó wɛ bo na ɖu ɖò jlǒ hwɛhuhu tɔn mǐtɔn lɛ jí. Ðɛhanwlantɔ́ ɔ savo nú Mawu ɖɔ: “Fɔ́n jlǒ tónúsíse nú we tɔn dó lanmɛ nú mì.” (Ðɛh. 51:12, nwt) Denise e nyí gbexosin-alijitɔ́ hwebǐnu tɔn ɖé é ɖɔ: “Enyi un mɔ ɖɔ tónúsíse nú gbeɖiɖe Jehovah tɔn lɛ ɖě vɛwǔ nú mì ɔ, un nɔ xoɖɛ bo nɔ byɔ hlɔnhlɔn bá wà nǔ e sɔgbe é.” Mǐ sixu kúdeji ɖɔ Jehovah na na sinkɔn nú ɖɛ mɔhun lɛ hwebǐnu.—Luk. 11:9-13.\nNƆ D’ALƆ MƐ ÐEVO LƐ BONU YE NI YÍ WǍN NÚ TƆ́ MǏTƆN\n12. Sɔgbe xá Efɛzinu lɛ 5:1 ɔ, etɛ mǐ ka ɖó na wà?\n12 Xà Efɛzinu lɛ 5:1. “Vǐ vívɛ́ná” wɛ mǐ nyí nú Jehovah, enɛ wu ɔ, mǐ nɔ dó gǎn bá wà nǔ éɖɔhun. Mǐ nɔ wà nǔ éɖɔhun bo nɔ yí wǎn nú mɛ, nyɔ́ xomɛ dó mɛ wu lobo nɔ lɛ́ sɔ́ hwɛ kɛ mɛ. Enyi mɛ e ma tuùn Mawu ǎ lɛ é mɔ walɔ ɖagbe mǐtɔn lɛ ɔ, é sixu sísɛ́ ye bɔ ye na kplɔ́n nǔ dó Mawu wu. (1 Pi. 2:12) Mɛjitɔ́ Klisanwun lɛ ɖó hwɛjijɔ ɖagbe bo na xwedó kpɔ́ndéwú Jehovah tɔn hwenu e ye ɖò nǔ wà xá vǐ yetɔn lɛ wɛ é. Enyi ye wà mɔ̌ ɔ, vǐ yetɔn lɛ na ba na ɖó kancica yeɖesunɔ tɔn xá Tɔ́ wanyiyinɔ mǐtɔn.\nKpɔ́n akpáxwé 13\n13. Etɛ lɛ jí mǐ ka ɖó na sɔ́ ayi ɖó?\n13 Vǐ kpɛví ɖé nɔ gó dó tɔ́ tɔn wu bɔ xó ɖiɖɔ dó wǔtu tɔn nɔ víví n’i. Ðò ali ɖokpo ɔ nu ɔ, mǐ nɔ gó dó Tɔ́ mǐtɔn jixwé tɔn ɔ Jehovah wu bo nɔ jló ɖɔ mɛ ɖevo lɛ ni wá tuùn i. Lee nǔ cí nú Axɔ́su Davidi b’ɛ wlan xó elɔ lɛ é ɖɔhun wɛ nǔ nɔ cí nú mǐ: ‘Jehovah mɛ wɛ un nɔ gó ɖè.’ (Ðɛh. 34:3) Amɔ̌, enyi winnya ka nɔ hu mǐ ɔ lo? Nɛ̌ mǐ ka sixu kpankɔ́n gbɔn? Enyi mǐ sɔ́ ayi ɖó lee xomɛ na hun Jehovah gbɔn é kpo lě dò nǔkplɔnkplɔn dó wǔ tɔn na hɛn lè wá nú mɛ ɖevo lɛ gbɔn é kpo jí ɔ, mǐ na kpankɔ́n. Jehovah na na mǐ akɔ́nkpinkpan e sín hudo mǐ ɖó é. É d’alɔ nɔví mǐtɔn xwè kanweko nukɔntɔn ɔ tɔn lɛ bɔ ye kpankɔ́n, é na lɛ́ d’alɔ mǐ lɔ.—1 Tɛ. 2:2.\n14. Hwɛjijɔ tɛ lɛ mɔ̌ wu é ka ɖò taji ɖɔ mǐ ni ɖ’alɔ ɖò nǔkplɔnkplɔn mɛ lɛ bonu ye na huzu ahwanvu sín azɔ̌ ɔ mɛ?\n14 Jehovah nɔ ɖè mɛɖé ɖó vo ɖò mɛɖé mɛ ǎ, enɛ wu ɔ, enyi é mɔ bɔ mǐ yí wǎn nú mɛ e tlɛ gosin ninɔmɛ vovo mɛ lɛ é ɔ, é nɔ víví n’i. (Mɛ. 10:34, 35) Ali ɖagbe hugǎn e nu mǐ sixu ɖè wanyiyi xlɛ́ mɛ ɖevo lɛ ɖè é ɖokpo wɛ nyí ɖɔ mǐ ni jla wɛnɖagbe ɔ ye. (Mat. 28:19, 20) Ðagbe tɛ lɛ azɔ̌ enɛ ka sixu wà? Mɛ e ɖótó mǐ lɛ é sín gbɛzán sixu kpɔ́n te dìn bɔ ye sixu lɛ́ ɖó nukúnɖiɖó bo na ɖu gbɛ̀ mavɔmavɔ sín vivǐ ɖò sɔgudo.—1 Tim. 4:16.\nYǏ WǍN NÚ TƆ́ MǏTƆN BÁ ÐÓ AWǍJIJƐ\n15-16. Hwɛjijɔ tɛ lɛ wu mǐ ka ɖó na nɔ j’awǎ?\n15 Jehovah nyí Tɔ́ wanyiyinɔ ɖé bo ba ɖɔ xwédo emitɔn ni ɖó awǎjijɛ. (Eza. 65:14) Nú mǐ na bo ɖò xwi ɖí xá wuvɛ̌ lɛ wɛ ɔ, mǐ ka ɖó hwɛjijɔ e wu mǐ sixu j’awǎ dìn é gegě. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, mǐ ɖó jiɖe ɖɔ Tɔ́ mǐtɔn jixwé tɔn ɔ yí wǎn nú mǐ tawun. Mǐ ɖó nukúnnúmɔjɛnǔmɛ e sɔgbe é dó Xó Mawu tɔn Biblu wu. (Jel. 15:16) Mǐ ɖò xwédo bǔnɔ ɖé mɛ bɔ gbɛtɔ́ e ɖ’emɛ lɛ é yí wǎn nú Jehovah, nǔgbododó walɔ ɖagbe tɔn tɔn lɛ bo lɛ́ yí wǎn nú yeɖée.—Ðɛh. 106:4, 5.\n16 Mǐ sixu kpó ɖò awǎjijɛ ɖó wɛ ɖó mǐ ɖó nukúnɖiɖó ɖejid’ewu ɖé ɖɔ sɔgudo na nyɔ́ hugǎn. Mǐ tuùn ɖɔ zaanɖé dìn ɔ, Jehovah na ɖè nǔ nyanya lɛ bǐ síìn, bɔ ɖò Axɔ́suɖuto tɔn glɔ́ ɔ, ayikúngban ɔ na huzu Palaɖisi. Mǐ lɛ́ ɖó nukúnɖiɖó jiwǔ ɔ ɖɔ è na fɔ́n mɛkúkú lɛ, bɔ ye na nɔ kpɔ́ xá mɛvívɛ́ yetɔn lɛ. (Jaan 5:28, 29) Awǎjijɛ ɖaxó wɛ é na nyí. Taji hú bǐ ɔ, mǐ lɛ́ kúdeji ɖɔ zaanɖé dìn ɔ, mɛ e ɖò jixwé kpo ayikúngban jí kpo lɛ é bǐ na wlí yɛ̌yi nú Tɔ́ mǐtɔn wanyiyinɔ ɔ, kpa susu n’i, bo lɛ́ sɛn ɛ lee é jɛxa gbɔn é.\nETƐWU A KA MƆ ÐƆ MǏ ÐÓ NA NƆ . . .\nsetónú nú Jehovah?\nɖɔ xó nú mɛ ɖevo lɛ dó Tɔ́ mǐtɔn jixwé tɔn ɔ wu?\nHAN 12 Jehovah, Mawu Ðaxó\n^ akpá. 5 Mǐ tuùn ɖɔ Tɔ́ mǐtɔn jixwé tɔn ɔ, Jehovah yí wǎn nú mǐ tawun, bo bló bɔ mǐ ɖò xwédo tɔn e mɛ mɛsɛntɔ́ tɔn lɛ ɖè é mɛ. Enɛ nɔ sísɛ́ mǐ bɔ mǐ nɔ yí wǎn n’i. Nɛ̌ mǐ ka sixu xlɛ́ Tɔ́ wanyiyinɔ mǐtɔn ɖɔ mǐ yí wǎn n’i gbɔn? Xóta elɔ na ɖɔ xó dó nǔ tawun tawun e mǐ sixu wà é ɖé lɛ jí.\nSɛ́dó Mɛɖé Sɛ́dó Mɛɖé Mǐ Yí Wǎn nú Tɔ́ Mǐtɔn Jehovah Tawun\nw20 février wex. 8-13\nJehovah, Tɔ́ Mǐtɔn Yí Wǎn nú Mǐ Tawun\nTɔ́n Ahwan Mɛnújlojló, Bá Mɔ Tɛn Dó Ba Fífá\nJǒ Jehovah Dó Ni Xò Hwihwɛ́ We\nKpɔ́ndéwú Ðagbe Mɛ Ðevo lɛ Tɔn Kpinkpɔn Hɛn Nyɔna Gegě Wá nú Mì\nText Alɔ e jí è sixu yí nǔ e ɖò wema jí lɛ é ɖó lɛ é ATƆXWƐ: NǓKPLƆNKPLƆN TƆN Février 2020\nNǔxixo Alɔ e jí è sixu yí xóyidókanji lɛ ɖó lɛ é ATƆXWƐ: NǓKPLƆNKPLƆN TƆN Février 2020\nSɛ́dó Mɛɖé Sɛ́dó Mɛɖé ATƆXWƐ: NǓKPLƆNKPLƆN TƆN Février 2020\nATƆXWƐ: NǓKPLƆNKPLƆN TƆN Février 2020


Kɛ́nsísɔ́ 7 - Nombres 7\nGbe e gbe Mɔyízi bló Mawu xwé ɔ́ fó ɔ́, é kɔn ami d'é wú, bó dó ɖe é kpó nǔ e ɖ'é mɛ lɛ́ɛ bǐ kpó ɖó vo nú Mawu Mavɔmavɔ. Mɔ̌ ɖokpó ɔ́, é kɔn ami dó vɔ̌sákpe ɔ́ wú, bó dó ɖe é kpódó nǔ e è nɔ zán ɖ'é kɔn lɛ́ɛ bǐ kpó ɖó vo nú Mawu Mavɔmavɔ.\nÉe é bló mɔ̌ é ɔ́, hɛ̌nnugán e sɔ́ akɔta Izlayɛ́li ví lɛ́ɛ tɔn sín afɔ ɖó te lɛ́ɛ sɛkpɔ́. Yědɛɛ lɛ́ɛ wɛ sɔ́ Izlayɛ́li ví lɛ́ɛ sín kɛ́n xá yě.\nYě hɛn nǔ wá ná Mawu Mavɔmavɔ: yě hɛn kɛkɛ́ví ayizɛ́n bɔ è bǔ nǔ dó, bó hɛn nyibú wěwe; hɛ̌nnugán we kpédó kɛkɛ́ví ɖokpó, bɔ nyibú lɛ́ɛ ɖokpó ɖokpó nyí hɛ̌nnugán ɖokpó ɖokpó tɔn. Yě bɛ̌ nǔ énɛ́ lɛ́ɛ yi Mawu xwé ɔ́ nukɔn.\n“Yǐ nǔ e yě hɛn wá lɛ́ɛ. Kɛkɛ́ví énɛ́ lɛ́ɛ, kpódó nyibú énɛ́ lɛ́ɛ kpó ɔ́, è nǎ zán yě dó wa Goxɔ ɔ́ sín azɔ̌ ná. A nǎ kpɔ́n azɔ̌ e Levíi ví lɛ́ɛ ɖokpó ɖokpó nɔ́ wa ɔ́, bó ná ná nǔ énɛ́ lɛ́ɛ yě.”\nMɔyízi yí kɛkɛ́ví lɛ́ɛ kpódó nyibú lɛ́ɛ kpó, bó má nú Levíi ví lɛ́ɛ.\nÉ ná kɛkɛ́ví we, nyibú ɛnɛ Gɛɛcɔ́ni ví lɛ́ɛ, bónú azɔ̌ yětɔn ná nyɔ́ wa nú yě.\nBɔ kɛkɛ́ví ɛnɛ, kpódó nyibú tántɔn e kpo lɛ́ɛ kpó ná nyí Mɛlali ví lɛ́ɛ tɔn, bónú azɔ̌ yětɔn ná nyɔ́ wa nú yě. Itamáa vɔ̌sánú-xwlémawutɔ́ Aalɔ́ɔn sín vǐ ɔ́ sín acɛ mɛ wɛ yě nɔ́ wa azɔ̌ ɖe.\nÉ zé kɛkɛ́ví ɖě nú Kexáti ví lɛ́ɛ ǎ, é ká zé nyibú ɖě nú yě ǎ, ɖó nǔ mímɛ́ lɛ́ɛ wú wɛ yědɛɛ lɛ́ɛ nɔ́ kpé nukún dó, bó nɔ́ hɛn yě abɔ̌ta.\nHɛ̌nnugán akɔta Izlayɛ́li ví lɛ́ɛ tɔn lɛ́ɛ ná nǔ, bɔ è nǎ dó jó vɔ̌sákpe ɔ́ nú Mawu Mavɔmavɔ, gbe e gbe Mɔyízi kɔn ami d'é wú é. Hɛ̌nnugán lɛ́ɛ hɛn nǔníná yětɔn lɛ́ɛ wá vɔ̌sákpe ɔ́ nukɔn.\nLo ɔ́, Mawu Mavɔmavɔ ɖɔ nú Mɔyízi ɖɔ: “Hɛ̌nnugán ɖokpó wɛ ná nɔ́ wá gbe ɖokpó, bó ná nɔ́ hɛn nǔníná tɔn e è nǎ dó jó vɔ̌sákpe ɔ́ nú Mawu Mavɔmavɔ ɔ́ wá.”\nNaxicɔ́ni, Aminadabu ví súnnu e jɔ ɖo akɔta Judáa tɔn mɛ ɔ́ wɛ hɛn nǔníná éyɛ́ tɔn wá ɖo azǎn nukɔn nukɔntɔn ɔ́ gbe.\nÉ ná agbǎn e è sɔ́ kpatágan dó bló ná ɔ́ ɖokpó, bɔ é da glǎmu afayizɛ́n kanwe ko (1.300), bó ná basya e è sɔ́ kpatágan dó bló ná ɔ́ ɖokpó, bɔ é da glǎmu nǔwɔntɔn kanwe ko (700). Gan e è nɔ dó da nǔ ɖo Mawu Mavɔmavɔ xwé gbe é wɛ è dǒ da. Linfín e è sɔ́ ami dó nya ná ɔ́ gɔ́ gannú we énɛ́ lɛ́ɛ, bɔ è nǎ zé xwlé Mawu.\nÉ ná kɔ́fu e è sɔ́ siká dó bló ná ɔ́ ɖokpó, bɔ é da glǎmu kanwe ko (100), bɔ nǔhwɛ́nkún gɔ́;\nnyibúsú wínnyáwínnyá ɖokpó, agbo ɖokpó, lɛ̌ngbɔ́ví e ɖó xwe ɖokpó ɔ́ ɖokpó. È nǎ bɛ̌ kanlin énɛ́ lɛ́ɛ dó sá vɔ̌ e è nɔ dó zo ɔ́ ná.\nÉ ná gbǎgbá ɖokpó, bɔ è nǎ dó sá hwɛxɔ́súsú vɔ́ ná,\nbó ná nyibú we, agbo atɔ́ɔ́n, gbǎgbá atɔ́ɔ́n, lɛ̌ngbɔ́ví e ɖó xwe ɖokpó ɔ́ atɔ́ɔ́n. È nǎ bɛ́ kanlin énɛ́ lɛ́ɛ dó sá kɔnɖókpɔ́ vɔ́ ná. Nǔ e Naxicɔ́ni Aminadabu ví súnnu ɔ́ ná lɛ́ɛ nɛ́.\nAzǎn wegɔ́ ɔ́ gbe ɔ́, Nɛtanɛli Suwáa ví súnnu e nyí akɔta Isakáa tɔn sín hɛ̌nnugán ɔ́ hɛn nǔníná tɔn wá.\nÉ ná agbǎn e è sɔ́ kpatágan dó bló ná ɔ́ ɖokpó, bɔ é da glǎmu afayizɛ́n kanwe ko (1.300), bó ná basya e è sɔ́ kpatágan dó bló ná ɔ́ ɖokpó, bɔ é da glǎmu nǔwɔntɔn kanwe ko (700). Gan e è nɔ dó da nǔ ɖo Mawu Mavɔmavɔ xwé gbe é wɛ è dǒ da. Linfín e è sɔ́ ami dó nya ná ɔ́ gɔ́ gannú we énɛ́ lɛ́ɛ, bɔ è nǎ xwlé Mawu.\nÉ ná kɔ́fu e è sɔ́ siká dó bló ná ɔ́ ɖokpó, bɔ é da glǎmu kanwe ko (100) bɔ nǔhwɛ́nkún gɔ́.\nNyibúsú wínnyáwínnyá ɖokpó, agbo ɖokpó, lɛ̌ngbɔ́ví e ɖó xwe ɖokpó ɔ́ ɖokpó; è nǎ bɛ̌ kanlin énɛ́ lɛ́ɛ dó sá vɔ̌ e è nɔ dó zo ɔ́ ná.\nÉ ná gbǎgbá ɖokpó, bɔ è nǎ dó sá hwɛxɔ́súsú vɔ́ ɔ́ ná,\nnyibú we, agbo atɔ́ɔ́n, gbǎgbá atɔ́ɔ́n, lɛ̌ngbɔ́ví e ɖó xwe ɖokpó ɔ́ atɔ́ɔ́n. Nǔ e Nɛtanɛli Suwáa ví ɔ́ ná lɛ́ɛ nɛ́.\nAzǎn atɔngɔ́ ɔ́ gbe ɔ́, Eliavu, Helɔ́ni sín vǐ súnnu e nyí akɔta Zabulɔ́ɔn tɔn sín hɛ̌nnugán ɔ́ hɛn nǔníná tɔn lɛ́ɛ wá.\nÉ ná agbǎn e è sɔ́ kpatágan dó bló ná ɔ́ ɖokpó, bɔ é da glǎmu afayizɛ́n kanwe ko (1.300), bó ná basya e è sɔ́ kpatágan dó bló ɔ́ ɖokpó, bɔ é da glǎmu nǔwɔntɔn kanwe ko (700). Gan e è nɔ dó da nǔ ɖo Mawu Mavɔmavɔ xwé gbe é wɛ è dǒ da. Linfín e è sɔ́ ami dó nya ɔ́ gɔ́ gannú we énɛ́ lɛ́ɛ bǐ, bɔ è nǎ xwlé Mawu.\nÉ ná kɔ́fu e è sɔ́ siká dó bló ná ɔ́ ɖokpó, bɔ é da glǎmu kanwe ko (100), bɔ nǔhwɛ́nkún gɔ́.\nÉ ná nyibúsú wínnyáwínnyá ɖokpó, agbo ɖokpó, lɛ̌ngbɔ́ví e ɖó xwe ɖokpó ɔ́ ɖokpó; è nǎ bɛ̌ kanlin énɛ́ lɛ́ɛ dó sá vɔ̌ e è nɔ dó zo ɔ́ ná.\nbó ná nyibú we, agbo atɔ́ɔ́n, gbǎgbá atɔ́ɔ́n, lɛ̌ngbɔ́ví e ɖó xwe ɖokpó ɔ́ atɔ́ɔ́n; è nǎ bɛ́ kanlin énɛ́ lɛ́ɛ dó sá kɔnɖókpɔ́ vɔ́ ná. Nǔ e Eliavu, Helɔ́ni ví ɔ́ ná lɛ́ɛ nɛ́.\nAzǎn ɛnɛgɔ́ ɔ́ gbe ɔ́, Elisúu, Cedewúu ví súnnu e nyí akɔta Hwlibɛ́ni tɔn sín hɛ̌nnugán ɔ́ wɛ hɛn nǔníná tɔn lɛ́ɛ wá.\nÉ ná agbǎn e è sɔ́ kpatágan dó bló ná ɔ́ ɖokpó, bɔ é da glǎmu afayizɛ́n kanwe ko (1.300), basya e è sɔ́ kpatágan dó bló ná ɔ́ ɖokpó, bɔ é da glǎmu nǔwɔntɔn kanwe ko (700). Gan e è nɔ dó da nǔ ná ɖo Mawu xwé gbe ɔ́ wɛ è dǒ da; linfín e è sɔ́ ami dó nya ná ɔ́ gɔ́ gannú we énɛ́ lɛ́ɛ, bɔ è nǎ nɔ́ xwlé Mawu.\nÉ ná nyibúsú wínnyáwínnyá ɖokpó, agbo ɖokpó, lɛ̌ngbɔ́ví e ɖó xwe ɖokpó ɔ́ ɖokpó; è nǎ bɛ́ kanlin énɛ́ lɛ́ɛ dó sá vɔ̌ e è nɔ dó zo ɔ́ ná.\nbó ná nyibú we, agbo atɔ́ɔ́n, gbǎgbá atɔ́ɔ́n, lɛ̌ngbɔ́ví e ɖó xwe ɖokpó ɔ́ atɔ́ɔ́n; è nǎ bɛ́ kanlin énɛ́ lɛ́ɛ dó sá kɔnɖókpɔ́ vɔ́ ná. Nǔ e Elisúu, Cedewúu sín ví súnnu ɔ́ ná lɛ́ɛ nɛ́.\nAzǎn atɔ́ɔ́ngɔ́ ɔ́ gbe ɔ́, Celumiyɛ́li, Sulicadáyi sín vǐ súnnu e nyí akɔta Sinmɛnyɔ́ɔ tɔn sín hɛ̌nnugán ɔ́ hɛn nǔníná éyɛ́ tɔn lɛ́ɛ wá.\nÉ ná agbǎn e è sɔ́ kpatágan dó bló ɔ́ ɖokpó, bɔ é da glǎmu afayizɛ́n kanwe ko (1.300), basya e è sɔ́ kpatágan dó bló ɔ́ ɖokpó, bɔ é da glǎmu nǔwɔntɔn kanwe ko (700). Gan e è nɔ dó da nǔ ɖo Mawu xwé gbe ɔ́ wɛ è dǒ da. Linfín e è sɔ́ ami dó nya ná ɔ́ gɔ́ gannú we énɛ́ lɛ́ɛ bǐ, bɔ è nǎ xwlé Mawu.\nbó ná nyibú we, agbo atɔ́ɔ́n, gbǎgbá atɔ́ɔ́n, lɛ̌ngbɔ́ví e ɖó xwe ɖokpó ɔ́ atɔ́ɔ́n; è nǎ bɛ́ kanlin énɛ́ lɛ́ɛ dó sá kɔnɖókpɔ́ vɔ́ ná. Nǔ e Celumiyɛ́li, Sulicadáyi ví ɔ́ ná lɛ́ɛ nɛ́.\nAzǎn ayizɛ́ngɔ́ ɔ́ gbe ɔ́, Eliyasáfu, Dewúɛli ví súnnu e nyí akɔta Gadi tɔn sín hɛ̌nnugán ɔ́ hɛn nǔníná éyɛ́ tɔn wá.\nÉ ná agbǎn e è sɔ́ kpatágan dó bló ná ɔ́ ɖokpó, bɔ é da glǎmu afayizɛ́n kanwe ko (1.300), bó ná basya e è sɔ́ kpatágan dó bló ná ɔ́ ɖokpó, bɔ é da glǎmu nǔwɔntɔn kanwe ko (700). Gan e è nɔ dó da nǔ ɖo Mawu xwé gbe ɔ́ wɛ è dǒ da. Linfín e è sɔ́ ami dó nya ná ɔ́ gɔ́ gannú we énɛ́ lɛ́ɛ, bɔ è nǎ xwlé Mawu.\nÉ ná agbo ɖokpó, bɔ è nǎ dó sá hwɛxɔ́súsú vɔ́ ɔ́ ná,\nbó ná nyibú we, agbo atɔ́ɔ́n, gbǎgbá atɔ́ɔ́n, lɛ̌ngbɔ́ví e ɖó xwe ɖokpó ɔ́ atɔ́ɔ́n; è nǎ bɛ́ kanlin énɛ́ lɛ́ɛ dó sá kɔnɖókpɔ́ vɔ́ ná. Nǔ e Eliyasáfu, Dewúɛli ví ɔ́ ná lɛ́ɛ nɛ́.\nAzǎn tɛ́nwegɔ́ ɔ́ gbe ɔ́, Elicama, Amumihudi ví súnnu e nyí akɔta Eflayímu tɔn sín hɛ̌nnugán ɔ́ hɛn nǔníná éyɛ́ tɔn wá.\nÉ ná agbǎn e è sɔ́ kpatágan dó bló ná ɔ́ ɖokpó, bɔ é da glǎmu afayizɛ́n kanwe ko (1.300), basya e è sɔ́ kpatágan dó bló ná ɔ́ ɖokpó, bɔ é da glǎmu nǔwɔntɔn kanwe ko (700). Gan e è nɔ dó da nǔ ɖo Mawu xwé gbe ɔ́ wɛ è dǒ da. Linfín e è sɔ́ ami dó nya ná ɔ́ gɔ́ gannú we énɛ́ lɛ́ɛ, bɔ è nǎ xwlé Mawu.\nnyibú we, agbo atɔ́ɔ́n, gbǎgbá atɔ́ɔ́n, lɛ̌ngbɔ́ví e ɖó xwe ɖokpó ɔ́ atɔ́ɔ́n; è nǎ bɛ́ kanlin énɛ́ lɛ́ɛ dó sá kɔnɖókpɔ́ vɔ́ ná. Nǔ e Elicama, Amumihudi ví ɔ́ ná lɛ́ɛ nɛ́.\nAzǎn tántɔngɔ́ ɔ́ gbe ɔ́, Gamɛliyɛ́li, Pedasúu sín vǐ súnnu e nyí akɔta Manasée tɔn sín hɛ̌nnugán ɔ́ hɛn nǔníná éyɛ́ tɔn wá.\nÉ ná agbǎn e è sɔ́ kpatágan dó bló ná ɔ́ ɖokpó, bɔ é da glǎmu afayizɛ́n kanwe ko (1.300), basya e è sɔ́ kpatágan dó bló ná ɔ́ ɖokpó, bɔ é da glǎmu nǔwɔntɔn kanwe ko (700). Gan e è nɔ dó da nǔ ɖo Mawu xwé gbe ɔ́ wɛ è dǒ da. Linfín e è sɔ́ ami dó nya ɔ́ gɔ́ gannú we énɛ́ lɛ́ɛ, bɔ è nǎ xwlé Mawu.\nnyibú we, agbo atɔ́ɔ́n, gbǎgbá atɔ́ɔ́n, lɛ̌ngbɔ́ví e ɖó xwe ɖokpó ɔ́ atɔ́ɔ́n; è nǎ bɛ́ kanlin énɛ́ lɛ́ɛ dó sá kɔnɖókpɔ́ vɔ́ ná. Nǔ e Gamɛliyɛ́li Pedasúu ví ɔ́ ná lɛ́ɛ nɛ́.\nAzǎn tɛ́nnɛgɔ́ ɔ́ gbe ɔ́, Avidáni, Gideóni sín ví e nyí akɔta Bɛnjamɛ́ɛ tɔn sín hɛ̌nnugán ɔ́ hɛn nǔníná éyɛ́ tɔn wá.\nÉ ná agbǎn e è sɔ́ kpatágan dó bló ná ɔ́ ɖokpó, bɔ é da glǎmu afayizɛ́n kanwe ko (1.300), basya e è sɔ́ kpatágan dó bló ná ɔ́ ɖokpó, bɔ é da glǎmu nǔwɔntɔn kanwe ko (700). Gan e è nɔ dó da nǔ ɖo Mawu xwé gbe ɔ́ wɛ è do da. Linfín e è sɔ́ ami dó nya ná ɔ́ gɔ́ gannú we énɛ́ lɛ́ɛ, bɔ è nǎ xwlé Mawu.\nÉ ná nyibúsú wínnyáwínnyá ɖokpó, agbo ɖokpó, lɛ̌ngbɔ́ví e ɖó xwe ɖokpó ɔ́ ɖokpó; è nǎ bɛ́ kanlin énɛ́ lɛ́ɛ dó sá vɔ̌ e è nɔ dó zo ɔ́ ná;\nbó ná nyibú we, agbo atɔ́ɔ́n, gbǎgbá atɔ́ɔ́n, lɛ̌ngbɔ́ví e ɖó xwe ɖokpó ɔ́ atɔ́ɔ́n; è nǎ bɛ́ kanlin énɛ́ lɛ́ɛ dó sá kɔnɖókpɔ́ vɔ́ ná. Nǔ e Avidáni, Gideóni sín vǐ ɔ́ ná lɛ́ɛ nɛ́.\nAzǎn wǒgɔ́ ɔ́ gbe ɔ́, Axiezɛ́ɛ, Amumicadayi sín vǐ súnnu e nyí akɔta Dan tɔn sín hɛ̌nnugán ɔ́ hɛn nǔníná éyɛ́ tɔn wá.\nÉ ná kɔ́fu e è sɔ́ siká dó bló é ɖokpó, bɔ é da glǎmu kanwe ko (100), bɔ nǔhwɛ́nkún gɔ́.\nbó ná nyibú we, agbo atɔ́ɔ́n, gbǎgbá atɔ́ɔ́n, lɛ̌ngbɔ́ví e ɖó xwe ɖokpó ɔ́ atɔ́ɔ́n; è nǎ bɛ́ kanlin énɛ́ lɛ́ɛ dó sá kɔnɖókpɔ́ vɔ́ ná. Nǔ e Axiezɛ́ɛ, Amumicadayi sín vǐ ɔ́ ná lɛ́ɛ nɛ́.\nAzǎn wǒ-ɖokpógɔ́ ɔ́ gbe ɔ́, Pagiyɛ́li, Ɔkláni ví súnnu e nyí akɔta Acɛ́ɛ tɔn sín hɛ̌nnugán ɔ́ hɛn nǔníná éyɛ́ tɔn wá.\nbó ná nyibú we, agbo atɔ́ɔ́n, gbǎgbá atɔ́ɔ́n, lɛ̌ngbɔ́ví e ɖó xwe ɖokpó ɔ́ atɔ́ɔ́n; è nǎ bɛ̌ kanlin énɛ́ lɛ́ɛ dó sá kɔnɖókpɔ́ vɔ́ ná. Nǔ e Pagiyɛ́li, Ɔkláni sín vǐ ɔ́ ná lɛ́ɛ nɛ́.\nAzǎn wěwegɔ́ ɔ́ gbe ɔ́, Axila, Eyináni ví súnnu e nyí akɔta Nɛfutali tɔn sín hɛ̌nnugán ɔ́ hɛn nǔníná éyɛ́ tɔn wá.\nÉ ná gbǎgbá ɖokpó, bɔ è nǎ dó sá hwɛxɔ́súsú vɔ́ ná.\nÉ ná nyibú we, agbo atɔ́ɔ́n, gbǎgbá atɔ́ɔ́n, lɛ̌ngbɔ́ví e ɖó xwe ɖokpó ɔ́ atɔ́ɔ́n; è nǎ bɛ́ kanlin énɛ́ lɛ́ɛ dó sá kɔnɖókpɔ́ vɔ́ ná. Nǔ e Axila, Eyináni ví ɔ́ ná lɛ́ɛ nɛ́.\nNǔ e akɔta Izlayɛ́li ví lɛ́ɛ tɔn sín hɛ̌nnugán lɛ́ɛ ná, bɔ è nǎ dó jó vɔ̌sákpe ɔ́ nú Mawu Mavɔmavɔ lɛ́ɛ nɛ́; hwenu e Mɔyízi kɔn ami dó vɔ̌sákpe ɔ́ wú ɔ́ wɛ yě ná nǔ énɛ́ lɛ́ɛ. Bǐ bló agbǎn e è sɔ́ kpatágan dó bló ná ɔ́ wěwe, basya e è sɔ́ kpatágan dó bló ná ɔ́ wěwe, kɔ́fu e è sɔ́ siká dó bló ná ɔ́ wěwe.\nAgban e è sɔ́ kpatágan dó bló ná lɛ́ɛ ɖokpó ɖokpó da glǎmu afayizɛ́n kanwe ko (1.300). Basya e è sɔ́ kpatágan dó bló ná lɛ́ɛ ɖokpó ɖokpó da glǎmu nǔwɔntɔn kanwe ko (700). Kpatágan e è dǒ bló gannú we énɛ́ lɛ́ɛ ná ɔ́ bǐ da kilóo ko-nukún-ɛnɛ (24). Gan e nɔ dó da nǔ ɖo Mawu xwé gbe ɔ́ wɛ è dǒ da.\nKɔ́fu wěwe e è sɔ́ siká dó bló lɛ́ɛ ɖokpó ɖokpó da glǎmu kanwe ko (100); hǔn wěwe lɛ́ɛ bǐ da glǎmu afayizɛ́n (1.200). Nǔhwɛ́nkún e è nǎ dó zo lɛ́ɛ gɔ́ ná.\nKanlin e è nǎ dó sá vɔ̌ e è nɔ dó zo ɔ́ ná lɛ́ɛ bǐ bló nyibúsú wěwe, agbo wěwe, lɛ̌ngbɔ́ví e ɖó xwe ɖokpó ɔ́ wěwe, bɔ nǔníná kpaa lɛ́ɛ jɛ jí. Kanlin e è nǎ dó sá hwɛxɔ́súsú vɔ́ ná lɛ́ɛ bǐ bló gbǎgbá wěwe.\nKanlin e è nǎ dó sá kɔnɖókpɔ́ vɔ́ ná lɛ́ɛ bǐ bló nyibúsú ko-nukún-ɛnɛ (24), agbo kanɖé ko (60), gbǎgbá kanɖé ko (60), lɛ̌ngbɔ́ví e ɖó xwe ɖokpó ɔ́ kanɖé ko (60). Ée Mɔyízi kɔn ami dó vɔ̌sákpe ɔ́ wú ɔ́, nǔ e è nǎ, bɔ è nǎ dó jó vɔ̌sákpe ɔ́ nú Mawu Mavɔmavɔ ɔ́ nɛ́.\nHwenu e Mɔyízi byɔ́ Goxɔ ɔ́ mɛ, bo ná ɖɔ xó xá Mawu Mavɔmavɔ ɔ́, é se gbe ɖé sín wɛnsagun susunɔ we e ɖo akɔjijɛgbá ɔ́ sín nusú jí lɛ́ɛ ta nu. Hwe énɛ́ ɔ́ nu ɔ́, é jɛ xó ɖɔ xá ɛ jí.


Nɛ̌ È ka Nɔ Wlan Wema Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ Tɔn lɛ Bo Lilɛ Dó Gbè Ðevo Mɛ Gbɔn?\nAzɔxɔsa Nùwlanwlan tɔn, États-Unis d’Amérique\nBo na dó wà nǔ e wu mǐ kpé lɛ é bǐ dó jla “wɛnɖagbe” ɔ “tò bǐ, akɔta bǐ, gbè bǐ kpodo togun bǐ kpo” ɔ, mǐ nɔ bló wema lɛ dó gbè 750 mɔ̌ mɛ. (Nǔɖexlɛ́mɛ 14:6) Nɛ̌ mǐ ka nɔ wà azɔ̌ syɛnsyɛn enɛ ɔ gbɔn? Wemawlantɔ́ mǐtɔn e ɖò fí vovo ɖò gbɛ̀ ɔ mɛ lɛ é kpo gbɛ̌ta lilɛdogbeɖevomɛtɔ́ e sɔ́ yeɖée jó lɛ é tɔn kpo wɛ nɔ d’alɔ mǐ, ye bǐ wɛ nyí Kúnnuɖetɔ́ Jehovah tɔn lɛ.\nGlɛnsigbe mɛ wɛ è nɔ wlan xota dòdó lɛ dó. Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ nɔ kpé nukún dó azɔ̌ e Azɔ̌xɔsa Nùwlanwlan tɔn nɔ wà ɔ wu ɖò hɔnkàn gbɛ̀ ɔ tɔn mǐtɔn. Azɔ̌xɔsa enɛ ɔ nɔ kpé nukún dó azɔ̌ e è ɖè nú wemawlantɔ́ e ɖò azɔ̌ wà wɛ ɖò hɔnkàn mǐtɔn kpo alaxɔ ɖé lɛ mɛ kpo lɛ é wu. Wemawlantɔ́ vovo enɛ lɛ e mǐ ɖó lɛ é nɔ zɔ́n bɔ mǐ nɔ ɖɔ xó dó xota e nɔ dɔn mɛ bo ɖu gbɛtɔ́ akɔta vovo lɛ tɔn é wu.\nÈ nɔ sɛ́ nǔ e è wlan lɛ é dó lilɛdogbeɖevomɛtɔ́ lɛ. Ee è ko wà azɔ̌ dó nǔ e è wlan lɛ é jí fó é ɔ, è nɔ sɔ́ ɔdinatɛ́ɛ dó sɛ́dó gbɛ̌ta lilɛdogbeɖevomɛtɔ́ lɛ tɔn gbɔn gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ, bɔ ye nɔ lilɛ dó gbè ɖevo mɛ, nɔ gbéjé kpɔ́n, bo nɔ vɔ́ xà kpɔ́n ɖɔ é sɔgbe à jí. Ye nɔ dó gǎn bo nɔ cyan ‘xó nugbǒ tɔn e sɔgbe lɛ é’ dó lilɛ nǔ e ɖɔ wɛ Glɛnsigbe ɔ ɖè tawun é dó gbè yetɔn mɛ.—Nùnywɛtɔ́xó 12:10.\nƆdinatɛ́ɛ lɛ nɔ zɔ́n bɔ azɔ̌ ɔ nɔ yá. Ɔdinatɛ́ɛ sixu nɔ wemawlantɔ́ kpo lilɛdogbeɖevomɛtɔ́ lɛ kpo domɛ ǎ. É ɖò mɔ̌ có, tito ɔdinatɛ́ɛ jí tɔn lɛ nɔ zɔ́n bɔ azɔ̌ yetɔn nɔ yá. Kúnnuɖetɔ́ Jehovah tɔn lɛ ɖesunɔ bló tito ɔdinatɛ́ɛ jí tɔn ɖé, bɔ è nɔ ylɔ ɖɔ système électronique de photocomposition multilingue (MEPS), bɔ è sixu sɔ́ dó wlan nǔ dó gbè kanweko donu mɔkpan mɛ, bɛ́ nùwlanwlan lɛ kpo fɔtóo lɛ kpo ɖó kpɔ́ bo tò ye bonu è na zín.\nNɛ̌ ka gbɔn bɔ mǐ nɔ jɛ tagba sɔmɔ̌, é tlɛ nyí nú gbè e gbɛtɔ́ afatɔ́ɔ́n kpɛví ɖé jɛn nɔ dó lɛ é? Ðó jlǒ Jehovah tɔn wɛ nyí ɖɔ “gbɛtɔ́ lɛ bǐ ni mɔ hwlɛngán, bo na tuùn nugbǒ ɔ bǐ dégbédégbé.”—1 Timɔtée 2:3, 4.\nAzɔ̌ tɛ wema mǐtɔn lɛ wlanwlan ka nɔ byɔ?\nEtɛwu mǐ ka nɔ lilɛ wema mǐtɔn lɛ dó gbè gègě mɛ sɔmɔ̌?


2 Axɔ́sú 17 - 2 Rois 17\nHwenu e axɔ́sú Akázi ɖo axɔ́sú ɖu wɛ ɖo Judáa ɔ́, xwe tɔn wěwe gɔ́ ɔ́ mɛ ɔ́, Ozée Ela ví ɔ́ yi axɔ́súzinkpo Izlayɛ́li tɔn jí ɖo Samalíi bo ɖu axɔ́sú nú xwe tɛ́nnɛ.\nÉ wa nǔ e má nyɔ́ Mawu Mavɔmavɔ nukún mɛ ǎ é, é ká wa nǔ nyanya sɔ axɔ́sú Izlayɛ́li tɔn e jɛ nukɔn n'i lɛ́ɛ é ǎ.\nAsilíi xɔ́sú Salumanasáa tɔ́n ahwan Ozée; Ozée gbɔ bó hwíhwɛ́ éɖée ɖó glɔ̌ tɔn bó jɛ nǔjɔ ná ɛ jí xwewú xwewú.\nÉe é wá yá ɔ́, axɔ́sú Ozée jɛ gbě blá dó Asilíi xɔ́sú ɔ́ wú jí: é sɛ́ mɛ dó Ejípu xɔ́sú ɔ́ ɖo Sayisi ɖɔ émí kún sɔ́ ɖo nǔjɔ e émí nɔ sú Asilíi xɔ́sú ɔ́ xwewú xwewú ɔ́ ɖěbǔ ná sú wɛ ó. Ée Asilíi xɔ́sú ɔ́ se mɔ̌ ɔ́, é wlí Ozée sú dó gankpá mɛ.\nÉnɛ́ ɔ́ gúdo ɔ́, é tɔ́n ahwan Izlayɛ́li to ɔ́ bǐ, bó xá Samalíi toxo ɔ́ nú xwe atɔn.\nXwe tɛ́nnɛ bló wɛ Ozée ɖe ɖo zinkpo jí hwenɛ́nu bɔ Asilíi xɔ́sú ɔ́ yí Samalíi toxo ɔ́, bó wlí Izlayɛ́linu lɛ́ɛ yi Asilíi. É bɛ́ mɛ ɖě ɖó Halaxi gbé jí bó bɛ́ mɛ ɖě ɖó Gozáni gbé jí, fí e Habɔ́ɔ tɔ ɔ́ ɖe é, bó bɛ́ mɛ ɖě ɖó Mɛdi sín toxo lɛ́ɛ mɛ. Axɔ́súɖuto Izlayɛ́li tɔn gba ɖó hwɛ tɔn lɛ́ɛ wú\nÈ ɖe Izlayɛ́li ví lɛ́ɛ sín to yětɔn mɛ, ɖó yě hu hwɛ dó Mawu Mavɔmavɔ, Mawu yětɔn e kplá yě sín Ejípu, bɔ yě gosín Ejípu xɔ́sú ɔ́ sín acɛ mɛ é. Awě énɛ́ ɔ́ xo yě, ɖó yě nɔ́ sɛn vodún.\nAkɔta e Mawu Mavɔmavɔ nya bó yí ayǐkúngban yětɔn nú yě lɛ́ɛ sín walɔ nyanya lɛ́ɛ wɛ Izlayɛ́li togun ɔ́ nɔ xwedó; yě nɔ́ lɛ́ xwedó walɔ nyanya e axɔ́sú Izlayɛ́li tɔn lɛ́ɛ dɔn wá to ɔ́ mɛ lɛ́ɛ.\nIzlayɛ́li ví lɛ́ɛ jɛ nǔ e è ma ɖó ná bló ǎ lɛ́ɛ bló nú Mawu Mavɔmavɔ, Mawu yětɔn jí. Yě ɖǒ vodún xwé lɛ́ɛ ayǐ gbɔn toxo yětɔn lɛ́ɛ bǐ mɛ, bɛ́ sín gletoxo kpɛví kpɛví lɛ́ɛ jí káká yi toxo e è mɛ ahohó lɛ́ lɛ̌ dó lɛ́ɛ bǐ jí.\nYě tun awǐnnya kpó vodún Acela kpó te gbɔn só lɛ́ɛ bǐ jí bó tun gbɔn atín e dó ama lɛ́ɛ bǐ sá.\nYě nɔ́ sá vɔ̌ gbɔn vodún xwé e gbɔn só jí só jí lɛ́ɛ bǐ, lě e akɔta e Mawu Mavɔmavɔ nya bo yí ayǐkúngban yětɔn nú yě lɛ́ɛ nɔ bló gbɔn é. Yě nɔ́ dó nǔ baɖabaɖa lɛ́ɛ sin dó dó xomɛsin nú Mawu Mavɔmavɔ.\nYě sɛn vodún; Mawu Mavɔmavɔ ka ko dó sɛ́n tɔn nú yě.\nMawu Mavɔmavɔ ka ko ɖɔ nú Izlayɛ́li to ɔ́ kpó Judáa to ɔ́ kpó, gbɔn gbeyíɖɔ tɔn tɛnmɛ tɛnmɛ lɛ́ɛ bǐ jí ɖɔ: “Mi jó walɔ mitɔn baɖabaɖa lɛ́ɛ dó; mi nyi sɛ́n ce lɛ́ɛ, bó wa nǔ e un ɖɔ lɛ́ɛ. Nǔ énɛ́ lɛ́ɛ ɖo sɛ́n e un ná tɔ́gbó mitɔn lɛ́ɛ mɛ, bó lɛ́ ɖo xó e un ɖɔ nú mi gbɔn mɛsɛntɔ́ ce gbeyíɖɔ lɛ́ɛ jí é mɛ.”\nLo ɔ́, yě wlí tó nǔ e ɖɔ nú yě wɛ gbeyíɖɔ lɛ́ɛ ɖe ɔ́ wú ǎ. Yě tlí tó tɔ́gbó yětɔn lɛ́ɛ ɖɔhun. Tɔ́gbó yětɔn lɛ́ɛ ɖi nǔ nú Mawu Mavɔmavɔ, Mawu yětɔn ǎ.\nYě hɔn Mawusɛ́n lɛ́ɛ nyi gbě, akɔ e é jɛ xá tɔ́gbó yětɔn lɛ́ɛ kpó nǔ e é ɖɔ lɛ́ɛ kpó ɔ́, yě hɔn nyi gbě. Yě nɔ́ ɖo wezun jí ɖo nǔ yǎyá lɛ́ɛ gúdo káká bó sɔ́ nyí nǔɖéwanú ǎ. Yě lɛ́ ɖo wezun jí ɖo akɔta e lɛ́ dó yě bɔ Mawu Mavɔmavɔ gbɛ́ nú yě ɖɔ yě ma wa nǔ yě ɖɔhun ó lɛ́ɛ gúdo.\nYě dó vɛ̌ nú sɛ́n e Mawu Mavɔmavɔ, Mawu yětɔn dó nú yě lɛ́ɛ bǐ, yě sínsín gan dó bló nyibúví sín bǒcyɔ we ná. Yě bló vodún Acela. Yě jɛ kpo bó ɖe kɔ́ nú nǔɖíɖó jǐxwé tɔn lɛ́ɛ, yě sɛn vodún Baalu.\nYě zě vǐ yětɔn súnnu kpó nyɔ̌nu kpó dó sá vɔ̌. Yě bló majíki tɛnmɛ tɛnmɛ. Yě kpo nú nǔ e má nyɔ́ Mawu Mavɔmavɔ nukún mɛ ǎ lɛ́ɛ wiwa, bó dó xomɛsin n'i.\nÉnɛ́ ɔ́, Mawu Mavɔmavɔ sin xomɛ dó Izlayɛ́linu lɛ́ɛ ɖésú, lobo nya yě dó gbě, bɔ é kpo akɔta Judáa tɔn ɔ́ kɛ́ɖɛ́.\nJudáa lɔ ka nyi Mawu Mavɔmavɔ, Mawu tɔn sín sɛ́n lɛ́ɛ ǎ, lobo nɔ xwedó walɔ nyanya e Izlayɛ́linu lɛ́ɛ dɔn wá to ɔ́ mɛ lɛ́ɛ.\nÉnɛ́ ɔ́ wú wɛ Mawu Mavɔmavɔ ɖe alɔ sín Izlayɛ́li ví lɛ́ɛ bǐ sín kanmɛ. É jó yě nú mɛvɔtɔ́ lɛ́ɛ, bɔ wi yětɔn kɔ́n; é nya yě dó gbě.\nÉe Mawu Mavɔmavɔ ɖe Izlayɛ́li yíkúngban ɖó vo nú axɔ́súɖuto e Davídi ɖó ayǐ é ɔ́, Izlayɛ́linu lɛ́ɛ zé Jelobowámu Nɛvati ví ɔ́ axɔ́sú. Énɛ́ ɔ́, Jelobowámu ɖe sísí e yě ɖó nú Mawu Mavɔmavɔ ɔ́ sín ayi mɛ nú yě, bɔ yě jɛ hwɛ baɖabaɖa lɛ́ɛ hu dó Mawu Mavɔmavɔ jí.\nBɛ́ sín hwenɛ́nu ɔ́, Izlayɛ́linu lɛ́ɛ gɔn hwɛ e Jelobowámu hu lɛ́ɛ ɖěbǔ hu ǎ.\nWǎgbɔ wǎgbɔ ɔ́, Mawu Mavɔmavɔ sɔ́ jló ná mɔ yě ɖó nukún wú ǎ, bó jó yě, bɔ è bɛ̌ yě yi Asilíi. Fínɛ́ wɛ yě kpo ɖe káká jɛ égbé. Lě e nǔ e Mawu Mavɔmavɔ ɖɔ gbɔn mɛsɛntɔ́ tɔn gbeyíɖɔ lɛ́ɛ jí ɔ́ jɛ gbɔn é nɛ́. Samalíinu lɛ́ɛ ɔ́, Babilɔ́nu wɛ yě gosín\nAxɔ́sú Asilíi tɔn ylɔ́ mɛ sín Babilɔ́nu, sín Kúti, sín Awa, sín Hamáti, sín Sefáawayímu, bo zé yě ɖó Izlayɛ́linu lɛ́ɛ tɛnmɛ ɖo Samalíi toxo lɛ́ɛ mɛ. Samalíi to ɔ́ húzú yětɔn, bɔ yě jɛ agban ɖó toxo lɛ́ɛ mɛ.\nÉe yě wá jɛ toxo lɛ́ɛ mɛ bó cí fínɛ́ é ɔ́, yě nɔ́ ɖó sísí ɖěbǔ nú Mawu Mavɔmavɔ ǎ, bɔ Mawu Mavɔmavɔ sɛ́ kinnikínní dó, bɔ kinnikínní jɛ yě hu jí.\nÈ yi ɖɔ nú axɔ́sú Asilíi tɔn ɖɔ: “Mɛ e a wlǐ hɛn yi, bɔ yě wǎ jɛ Samalíi lɛ́ɛ ɔ́, yě tunwun lě e è nɔ sɛn nǔmɛsɛn e ɖo to ɔ́ mɛ é gbɔn é ǎ, bɔ é sɛ́ kinnikínní dó, bɔ kinnikínní ɖo yě hu wɛ.”\nÉe axɔ́sú ɔ́ se mɔ̌ ɔ́, é ná gbe ɖɔ: “Mi yi kplá vɔ̌sánú-xwlémawutɔ́ e è wlǐ sín Samalíi hɛn yi lɛ́ɛ ɖokpó wá, bónú é wá cí to ɔ́ mɛ, bó ná kplɔ́n lě e è nɔ sɛn nǔmɛsɛn e ɖo to ɔ́ mɛ ɔ́ gbɔn ɔ́ yě.”\nÈ yi kplá vɔ̌sánú-xwlémawutɔ́ e è wlǐ hɛn yi lɛ́ɛ ɖokpó wá, bɔ é yi cí Betɛ́li, bó jɛ lě e yě ɖó ná ɖó sísí nú Mawu Mavɔmavɔ gbɔn é kplɔ́n yě jí.\nLo ɔ́, mɛ e wá jɛ to ɔ́ mɛ lɛ́ɛ lí vodún yětɔn yětɔn ɖó toxo e mɛ yě mɛ ɖokpó ɖokpó ɖe lɛ́ɛ mɛ. Yě lǐ vodún lɛ́ɛ ɖó vodún xwé e Samalíinu xóxó lɛ́ɛ lí gbɔn só jí só jí lɛ́ɛ gbe.\nVodún e Babilɔ́nunu lɛ́ɛ bló ɔ́ nɔ nyí Sukɔ́tu-Bɛnɔti; Kútinu lɛ́ɛ tɔn nyí Nɛ̌ɛgali, Hamátinu lɛ́ɛ tɔn nyí Acima.\nÉe Awanu lɛ́ɛ bló ɔ́ nɔ nyí Nibuxázi, ɖěvo nɔ nyí Taatáku. Sefáawayímunu lɛ́ɛ nɔ zé vǐ yětɔn lɛ́ɛ dó sá vɔ̌ nú vodún yětɔn Adlamɛlɛ́ki kpó Anamɛlɛ́ki kpó.\nYě nɔ́ sɛn Mawu Mavɔmavɔ lɔmɔ̌, bó cyán mɛ e ná nɔ sá vɔ̌ nú yě nú Mawu lɛ́ɛ gbɔn fí bǐ. Yě mɛ énɛ́ lɛ́ɛ ná nɔ wa azɔ̌ nú yě gbɔn goxɔ e yě bló nú Mawu gbɔn vodún xwé e gbɔn só jí só jí lɛ́ɛ é gbe.\nYě nɔ́ ɖo Mawu Mavɔmavɔ sɛn wɛ, bó nɔ lɛ́ ɖo vodún yětɔn lɛ́ɛ sɛn wɛ lě e yě kó nɔ bló gbɔn sín do ɖo to yětɔn mɛ é.\nVǐ yětɔn lɛ́ɛ kpo ɖo walɔ xóxó énɛ́ lɛ́ɛ zán wɛ káká jɛ égbé din: yě nɔ́ ɖó sísí nú Mawu Mavɔmavɔ ǎ, yě nɔ́ nyi sɛ́n e yě ɖésú dó lɛ́ɛ ǎ, yě sɔ́ ɖo tɔ́gbó yětɔn lɛ́ɛ sín kan fɔ wɛ ganjí ǎ. Yě nɔ́ nyi sɛ́n e Mawu Mavɔmavɔ dó nú tɔ́gbó yětɔn Jakɔ́bu ví lɛ́ɛ ɔ́ ǎ, yě ká nɔ xwedó nǔ e é zɔ́n yě lɛ́ɛ ǎ. Jakɔ́bu ɔ́ wɛ Mawu Mavɔmavɔ sun nyǐ ɖɔ Izlayɛ́li.\nMawu Mavɔmavɔ jɛ akɔ xá yě, bó dó sɛ́n nú yě ɖɔ: “Mi ma ɖó sísí nú vodún ó, mi ma jɛ kpo nú vodún ó, mi ma sɛn vodún ó, mi ma ka xwlé vɔ̌sánú vodún ó.\nLo ɔ́, nyɛ Mawu Mavɔmavɔ wɛ mi ná ɖó sísí ná. Nyɛ wɛ zé hlɔ̌nhlɔ́n kpó acɛkpikpa kpó dó ɖe mi sín Ejípu. Nyɛ wɛ mi ná jɛ kpo ná, nyɛ wɛ mi ná xwlé vɔ̌sánú mitɔn lɛ́ɛ.\nAyǐhɔ́ngbe ayǐhɔ́ngbe ɔ́, mi ná nɔ xwedó tito ce lɛ́ɛ, nǔ e un zɔ́n mi lɛ́ɛ, gbeta e un ɖe tɔ́n lɛ́ɛ kpó sɛ́n ce lɛ́ɛ kpó. Bǐ wɛ un wlǎn nú mi. Midɛɛ lɛ́ɛ ɔ́, mi ɖó ná ɖó sísí nú vodún ǎ.\nMi ma wɔn akɔ e un jɛ xá mi é ó, mi ma ɖó sísí nú vodún ó.\nLo ɔ́, nyɛ Mawu Mavɔmavɔ, Mawu mitɔn wɛ mi ɖó ná ɖó sísí ná. Đó nyɛ ɖokpó géé wɛ sixú hwlɛ́n mi ɖo kɛntɔ́ mitɔn lɛ́ɛ bǐ sí.”\nMɛ énɛ́ lɛ́ɛ ka se tónú ǎ, yě kpo ɖo walɔ yětɔn xóxó lɛ́ɛ zán wɛ.\nYě nɔ́ ɖo Mawu Mavɔmavɔ sɛn wɛ, bó ka nɔ lɛ́ ɖo vodún yětɔn lɛ́ɛ sɛn wɛ. Bɔ káká jɛ égbé din ɔ́, vǐ yětɔn lɛ́ɛ kpó vǐvú yětɔn lɛ́ɛ kpó kpo ɖo nǔ wa wɛ tɔ́gbó yětɔn lɛ́ɛ ɖɔhun.


Jǎan Xónusɔ́ɖóte, Fon Bible (FON) | The Bible App\nWɛn Ɖagbe e Jǎan wlán ɔ́ ɖe xlɛ́ ɖɔ Jezu wɛ nyí Mawuxó mavɔ mavɔ ɔ́; Mawuxó mavɔ mavɔ ɔ́ húzú gbɛtɔ́ bó wá nɔ tɛ́ntin mǐtɔn (1.14). É jlɛ́ nǔ tɛnmɛ tɛnmɛ dó ɖe acɛ Mawu tɔn e é ɖó ɔ́ kpó susu Mawu tɔn e é ɖó ɔ́ kpó xlɛ́; é kplɔ́n nǔ mɛ dó nǔ énɛ́ lɛ́ɛ ɖokpó ɖokpó wú (2--12).\nÉnɛ́ ɔ́ gúdo ɔ́, Wɛn Ɖagbe Jǎan tɔn ɔ́ ɖɔ xó gǔdo gúdo tɔn e Jezu ɖɔ xá ahwanvú lɛ́ɛ é (13--17), lě e è wlǐ i gbɔn é, hwɛgun e è kplá ɛ yi bó kan nǔ byɔ́ ɛ é, ká e è ká ɛ nyi aklúzu jí é kpó fínfɔ́n sín kú tɔn kpó (18--20) jɛ fínɛ́. È ɖɔ nǔ énɛ́ lɛ́ɛ bǐ “bónú mi ná ɖi nǔ ɖɔ Jezu wɛ nyí Klísu Mawu ví ɔ́; nú mi ɖi nǔ n'i ɔ́, mi ná mɔ gbɛ gbɔn jǐ tɔn.” (20.31).\nWɛn Ɖagbe e Jǎan wlán ɔ́ gbɔn vo nú Wɛn Ɖagbe ɖě lɛ́ɛ. Azɔ̌ e Jezu wa ɖo Judée kpó Galilée kpó lɛ́ɛ sín xó wɛ Jǎan ɖɔ tawun. Nǔ e gbɔn vo ɖo Wɛn Ɖagbe élɔ́ mɛ ɔ́ wɛ nyí ɖɔ è nɔ zán nǔ e è tunwun ganjí lɛ́ɛ dó tín Mawuxó ɔ́ mɛ. Kpɔ́ndéwú tɔn ɖíe: sin, wɔ̌xúxú, lɛ̌ngbɔ́nyitɔ́ kpó lɛ̌ngbɔ́ tɔn lɛ́ɛ kpó, vǐwuntín kpó sínsɛ́n tɔn kpó.\nNǔ tají tají e ɖo wěma ɔ́ mɛ lɛ́ɛ\nXó e nɔ́ ná wěziza kpó gbɛ kpó mɛ é (1.1-18)\nJǎan Yɛhwesinlɛnúmɛtɔ́ ɔ́ kpó ahwanvú Jezu tɔn nukɔntɔn lɛ́ɛ kpó (1.19-51)\nAzɔ̌ e Jezu wa nú togun ɔ́ lɛ́ɛ (2--12)\nJezu ɖɔ yiyi tɔn xó nú ahwanvú tɔn lɛ́ɛ (13--17)\nYajiji Jezu tɔn kpó kú tɔn kpó (18--19)\nJezu fɔ́n sín kú bó tɔ́n dó ahwanvú tɔn lɛ́ɛ jí (20--21)\nExplore Jǎan Xónusɔ́ɖóte by Verse


Nugbǒmaɖɔ: Nǔ E É Sixu Jì nú We lɛ É\nGBÈ E MƐ A SIXU XÀ DÓ É Acoli Afrikaans Albanie-Gbè Amharique-Gbè Arabe-Gbè Arménie-Gbè Aukan Aymara Ayɔgbe Azerbaïjan-Gbè Azerbaïjan-Gbè (Cyrillique) Bachkir Baoulé Bassa (Cameroun) Batak (Karo) Batak (Toba) Bichlamar Boulou Bulgarie-Gbè Cambodge-Gbè Catalogne-Gbè Cebuano Chichewa Chine-Gbè (Dòdó Ɔ) Chine-Gbè (Ee Bɔkun É) Chitonga Chitonga (Malawi Tɔn) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Cibemba Corée-Gbè Créole Haïti Tɔn Croatie-Gbè Danemark-Gbè Dangme Eblegbe Efik Espagne-Gbè Estonie-Gbè Fidji-Gbè Finlande-Gbè Flansegbe Fɔngbe Ga Garifuna Géorgie-Gbè Glɛkigbe Glɛnsigbe Guarani Gungbe Haoussa Hiligaynon Hiri Motu Hmong (White) Hongrie-Gbè Iban Ibanag Ibo Iloko Indonésie-Gbè Isoko Italie-Gbè Janmagbe Japon-Gbè Javan-Gbè Kabiye Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghistan-Gbè Kiribati-Gbè Kirundi Kisi Kisonge Kongo Krio Kurde Kurmanji (Caucase) Kurde Kurmanji (Cyrillique) Lamba Lettonie-Gbè Lhukonzo Lifu Lingala Lituanie-Gbè Luganda Luo Luvale Macédoine-Gbè Madagascar-Gbè Makua Malay Malte-Gbè Mam Maya Mazatèque Huautla Tɔn Mende Mixe Mizo Mongolie-Gbè Mooré Myanmar-Gbè Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Totaligbé Puebla Tɔn) Ndau Ndébélé (Zimbabwe) Ngabere Ngangela Nias Norvège-Gbè Nyaneka Nyungwe Nzema Oromo-Gbè Ossétie-Gbè Otètèla Ourdou Pangasinan Papiamento (Aruba Tɔn) Papiamento (Curaçao Tɔn) Pays-Bas-Gbè Persan Pidgin (Cameroon) Pologne-Gbè Portugal-Gbè Quechua (Ayacucho Tɔn) Quechua (Bolivie Tɔn) Quichua (Imbabura Tɔn) Roumanie-Gbè Runyankore Russie-Gbè Samoa-Gbè Sango Saramacca-Gbè Sena Sepedi Serbie-Gbè Serbie-Gbè (Romain) Sesotho (Lesotho) Shona Sidama Silozi Sinhala Slovaquie-Gbè Slovénie-Gbè Sranan tongo Suède-Gbè Swahili-Gbè Swahili-Gbè (Rép. dém. du Congo) Tagalog Tatar Tchèque-Gbè Tchouvachie-Gbè Thaï Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Totonaque Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turquie-Gbè Tuvalu-Gbè Twi Tzotzil Ukraine-Gbè Umbundu Urhobo Uruund Vegbe Vietnam-Gbè Wallis-Gbè Wayuunaiki Wolaitsa Xhosa Zandé Zapotec-Gbè (Isthme Tɔn) Zoulou\nNǔ E Nugbǒmaɖɔ Sixu Jì nú We É\n“Ninɔmɛ syɛnsyɛn e nugbǒmaɖɔ kpɛɖé sixu ɖeɖɛ lɛ é nɔ ɖè hwebǐnu.”—Samantha, Afrique du Sud.\nNugbǒ wɛ nyí xó enɛ à? Samantha ɖɔhun ɔ, mǐ mɛ bǐ wɛ ko kpannukɔn ninɔmɛ syɛnsyɛn lɛ kpɔ́n hweɖelɛnu. Lee mǐ nɔ wà nǔ gbɔn ɖò ninɔmɛ e nɔ tɛ́n mǐ kpɔ́n bo nɔ zɔ́n nugbǒmaɖɔ mǐ lɛ é mɛ é sixu ɖè nugbodòdó e nɔ xɔ akwɛ nú mǐ lɛ é xlɛ́. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, enyi winnya ma ɖu nɔ mya nukún nú mǐ hú nǔ bǐ ɔ, mǐ sixu kpɔ́n nugbǒmaɖɔ dó mɔ nǔ e ɖò dandan é ɖé. É ɖò mɔ̌ có, enyi nugbǒ ɔ wá jɛ agbawungba ɔ, nugbǒmaɖɔ nɔ hɛn nǔ gègě gblé dó mǐ wu hwɛhwɛ. Lin tamɛ dó nǔ elɔ lɛ wu.\nNUGBǑMAÐƆ NƆ DƆN JIMAÐEDOMƐWU WÁ\nKancica ɖagbe lɛ ɖiɖó nɔ jinjɔn jiɖedomɛwu jí. Hwenu e mɛ wè ɖeji dó yeɖée lɛ wu é ɔ, ayi yetɔn nɔ j’ayǐ dó yeɖée lɛ wu. Amɔ̌, è nɔ fɔ́n gbè ɖokpo kpowun bo nɔ ɖeji dó mɛ wu ǎ. Jiɖedomɛwu nɔ tíìn ɖò gbɛtɔ́ lɛ tɛntin hwenu e ye nɔ zán hwenu ɖó kpɔ́, nɔ ɖɔ xomɛ nú yeɖée lɛ bo nɔ lɛ́ wà nǔ xá yeɖée lɛ cejɛnnabi mɛvo é. É ɖò mɔ̌ có, nugbǒmaɖɔ ɖokpo géé sixu zɔ́n bɔ è gɔn jiɖedomɛwu. Bɔ enyi é ka cí mɔ̌ ɔ, é sixu vɛwǔ tawun ɖɔ è ni lɛ́ vɔ́ jiɖedomɛwu.\nMɛ e a lin ɖɔ é nyí xɔ́ntɔn ɖagbe nú we é ɖé ka ko blɛ́ we kpɔ́n à? Enyi mɔ̌ wɛ ɔ, nɛ̌ é ka cí nú we? É ɖò wɛn ɖɔ é vɛ́ nú we tawun, bɔ a na ko tlɛ lɛ́ lin ɖɔ é zán emi. Nǔ sixu cí mɔ̌ nú mɛ nugbǒ. Nugbǒmaɖɔ sixu hɛn kancica ɖagbe ɖé sín dodonú gblé.\nNUGBǑMAÐƆ NƆ DƆN NUGBǑMAÐƆ WÁ\nRobert Innes, ee nyí mɛ̌si nùkplɔnmɛtɔ́ ɖò Kplɔnyiji-Alavɔxwé Californie tɔn é ba dò nú nǔ bo mɔ ɖɔ “nugbǒmaɖɔ cí azɔn e è nɔ sɔ́ ɖò mɛ wu é ɖé ɖɔhun.” Enɛ wu ɔ, è hɛn ɔ, è na sɔ́ nugbǒmaɖɔ sɔ́ jlɛ́ dó azɔnkwín ɖé wu: enyi a nɔ sɛkpɔ nugbǒmaɖɔtɔ́ ɖé hwɛhwɛ ɔ, hwi lɔ na ɖibla “bɛ́” nugbǒmaɖɔ sín azɔn.\nNɛ̌ a ka sixu xó gló fɛ́ca nugbǒmaɖɔ tɔn gbɔn? Biblu sixu d’alɔ we. Kɛnklɛn lin tamɛ kpɔ́n dó nugbodòdó Biblu tɔn ɖé lɛ jí.