Jehovah Nɔ Dó Gbɔ nú Mǐ Ðò Mɛtɛnkpɔn Mǐtɔn lɛ Bǐ Mɛ | Nùkplɔnkplɔn\nGBÈ E MƐ A SIXU XÀ DÓ É Afrikaans Albanie-Gbè Amharique-Gbè Amis-Gbè Arabe-Gbè Arménie-Gbè Aymara Ayɔgbe Azerbaïjan-Gbè Azerbaïjan-Gbè (Cyrillique) Bachkir Bassa (Cameroun) Bengali Bikol Boulou Bulgarie-Gbè Catalogne-Gbè Cebuano Chichewa Chine-Gbè (Cantonais) Chine-Gbè (Dòdó Ɔ) Chine-Gbè (Ee Bɔkun É) Chinese Cantonese (Simplified) Chitonga Chitonga (Malawi Tɔn) Chitumbuka Chiyao Chol Cibemba Cinyanja Corée-Gbè Créole Haïti Tɔn Croatie-Gbè Danemark-Gbè Dangme Digor Douala Eblegbe Edo Efik Espagne-Gbè Estonie-Gbè Fidji-Gbè Finlande-Gbè Flansegbe Fɔngbe Ga Galles-Gbè Garifuna Géorgie-Gbè Glɛkigbe Glɛnsigbe Guarani Gujarati Gungbe Haoussa Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hongrie-Gbè Ibanag Ibo Iloko Indonésie-Gbè Islande-Gbè Isoko Italie-Gbè Janmagbe Japon-Gbè Jula Kabiye Kannada Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghistan-Gbè Kiribati-Gbè Kirundi Kisonge Kongo Kurde Kurmanji Kurde Kurmanji (Caucase) Kurde Kurmanji (Cyrillique) Kwangali Kwanyama Lettonie-Gbè Lingala Lituanie-Gbè Luganda Lunda Luo Luvale Macédoine-Gbè Madagascar-Gbè Malay Malayalam Mam Mambwé-Lungu Marathi Maya Mazatèque Huautla Tɔn Mbunda Mingrelian Mixe Mongolie-Gbè Mooré Motu Myanmar-Gbè Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Totaligbé Puebla Tɔn) Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ndonga Népali Ngabere Nigerian Pidgin Norvège-Gbè Nzema Okpe Oromo-Gbè Ossétie-Gbè Otètèla Ouzbékistan-Gbè Pangasinan Papiamento (Curaçao Tɔn) Pays-Bas-Gbè Penjabi Persan Pidgin (Cameroon) Pologne-Gbè Portugal-Gbè Quechua (Ancash Tɔn) Quechua (Bolivie Tɔn) Roumanie-Gbè Russie-Gbè Samoa-Gbè Sango Sepedi Serbie-Gbè Serbie-Gbè (Romain) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Shona Sidama Silozi Sinhala Slovaquie-Gbè Slovénie-Gbè Sranan tongo Suède-Gbè Swahili-Gbè Swahili-Gbè (Rép. dém. du Congo) Swati Tagalog Tajikistan-Gbè Tamoul Tatar Tchèque-Gbè Tchouvachie-Gbè Tetun Dili Télougou Thaï Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tokunɔgbe Allemagne Tɔn Tokunɔgbe Amelika Tɔn Tokunɔgbe Angola Tɔn Tokunɔgbe Argentine Tɔn Tokunɔgbe Australie Tɔn Tokunɔgbe Bolivie Tɔn Tokunɔgbe Brésil Tɔn Tokunɔgbe Chili Tɔn Tokunɔgbe Chine Tɔn Tokunɔgbe Colombie Tɔn Tokunɔgbe Corée Tɔn Tokunɔgbe Cuba Tɔn Tokunɔgbe Espagne Tɔn Tokunɔgbe Équateur Tɔn Tokunɔgbe Finlande Tɔn Tokunɔgbe France Tɔn Tokunɔgbe Grande-Bretagne Tɔn Tokunɔgbe Grèce Tɔn Tokunɔgbe Hongrie Tɔn Tokunɔgbe Inde Tɔn Tokunɔgbe Indonésie Tɔn Tokunɔgbe Italie Tɔn Tokunɔgbe Japon Tɔn Tokunɔgbe Kenya Tɔn Tokunɔgbe Malawi Tɔn Tokunɔgbe Mexique Tɔn Tokunɔgbe Paraguay Tɔn Tokunɔgbe Pérou Tɔn Tokunɔgbe Philippines Tɔn Tokunɔgbe Pologne Tɔn Tokunɔgbe Portugal Tɔn Tokunɔgbe Québec Tɔn Tokunɔgbe Roumanie Tɔn Tokunɔgbe Russie Tɔn Tokunɔgbe Slovaquie Tɔn Tokunɔgbe Taïwan Tɔn Tokunɔgbe Tchèque Tɔn Tokunɔgbe Vénézuéla Tɔn Tokunɔgbe Zimbabwe Tɔn Tonga-Gbè Totonaque Tshiluba Tsonga Tswana Turkménistan-Gbè Turquie-Gbè Tuvalu-Gbè Twi Tzeltal Tzotzil Ukraine-Gbè Urhobo Vegbe Venda Vietnam-Gbè Waray-Waray Wolaitsa Xhosa Zandé Zapotec-Gbè (Isthme Tɔn) Zoulou Île Salomon-Gbè\n“Mawu e nɔ dó gbɔ nú mɛ ɖò ali bǐ nu é . . . nɔ dó gbɔ nú mǐ, ɖò wuvɛ̌ e mǐ nɔ mɔ lɛ bǐ mɛ.”—2 KƆ. 1:3, 4.\nHAN LƐ: 38, 56\nEtɛwu mǐ ka sixu ɖó nukún ɖɔ wuvɛ̌ ɖé lɛ na tíìn ɖò alɔwliwli kpo gbɛzán xwédo tɔn kpo mɛ?\nNɛ̌ ɖɛxixo ka dó gbɔ nú mɛ e xó è ɖɔ ɖò Biblu mɛ lɛ é ɖé lɛ gbɔn?\nEtɛ a ka sixu bló dó dó gbɔ nú mɛ ɖevo lɛ?\n1, 2. Nɛ̌ Jehovah ka nɔ dó gbɔ nú mǐ ɖò wuvɛ̌ mǐtɔn lɛ mɛ gbɔn? Ganjɛwu tɛ Xó tɔn ka na mǐ?\nNƆVÍ sunnu dɔnkpɛvu tlɛnnɔ ɖé ɖɔ linkpɔ́n tɔn nú mɛxo agun tɔn e nɔ nyí Stephen bo wlí alɔ b’ɛ ko lín é. É ɖò nǔ lin kpɔ́n dó nǔ elɔ e mǐ xà ɖò 1 Kɔlɛntinu lɛ 7:28 mɛ é jí wɛ: “Mɛ e da asì abǐ mɛ e da asú lɛ ɔ, ye nɔ mɔ wuvɛ̌ ɖò gbɛ̀ e ye nɔ zán ayihɔngbe ayihɔngbe ɔ mɛ.” É kanbyɔ ɖɔ: “‘Wuvɛ̌’ tɛ ka nyí wuvɛ̌ enɛ? Nú un ka wá da asì ɔ, nɛ̌ un ka na ɖí xwi xá gbɔn?” Cobonu Stephen na kɛnu dó nùkanbyɔ enɛ wu ɔ, é tó ɖɔ n’i ɖɔ é ni gbéjé nǔ ɖevo e mɛsɛ́dó Pɔlu wlan é kpɔ́n hwɛ̌, nǔ ɔ wɛ nyí “Mawu e nɔ dó gbɔ nú mɛ ɖò ali bǐ nu é . . . nɔ dó gbɔ nú mǐ, ɖò wuvɛ̌ e mǐ nɔ mɔ lɛ bǐ mɛ.”—2 Kɔ. 1:3, 4.\n2 Jehovah nyí Tɔ́ wanyiyinɔ ɖé bo nɔ dó gbɔ nú mǐ hwenu e wuvɛ̌ lɛ kpannukɔn mǐ é nugbǒ. Hwiɖesu sixu ko gbɔn ninɔmɛ ɖé lɛ mɛ, bo mɔ ɖɔ Mawu d’alɔ we, bo xlɛ́ ali we, bɔ hwɛhwɛ ɔ, é nɔ nyí gbɔn Xó tɔn gblamɛ. Mǐ sixu kanɖeji ɖɔ é nɔ ba nǔ e nyɔ́ hugǎn é nú mǐ, lee é bló gbɔn nú mɛsɛntɔ́ tɔn hwexónu tɔn lɛ é.—Xà Jelemíi 29:11, 12.\n3 É ɖò wɛn ɖɔ enyi mǐ sixu tuùn nǔ e nɔ zɔ́n tagba mǐtɔn lɛ alǒ wuvɛ̌ mǐtɔn lɛ é ɔ, mǐ na kpéwú bo na ɖí xwi xá ye. Mɔ̌ wɛ é ka nɔ lɛ́ nyí gbɔn ɖò wuvɛ̌ e mǐ nɔ mɔ ɖò alɔwliwli alǒ gbɛzán xwédo tɔn mɛ lɛ é lɔ kɔn. Enɛ wu ɔ, etɛ ka nyí ɖé lɛ ɖò nǔ e nɔ dɔn “wuvɛ̌” wá bɔ Pɔlu ɖɔ lɛ é mɛ? Kpɔ́ndéwú tɛ lɛ mǐ ka mɔ ɖò Biblu mɛ bo lɛ́ mɔ ɖò hwe mǐtɔn nu, bɔ ye sixu d’alɔ mǐ bɔ mǐ na mɔ gbɔdónúmɛ e sín hudo mǐ ɖó é? Kpɔ́ndéwú enɛ lɛ na d’alɔ mǐ bɔ mǐ na ɖí xwi xá wuvɛ̌ mǐtɔn lɛ.\nMƐTƐNKPƆN LƐ, ‘WUVƐ̌ MIMƆ ÐÒ GBƐ̀ E È NƆ ZÁN AYIHƆNGBE AYIHƆNGBE É MƐ’\n4, 5. Nǔ tɛ lɛ mɔ̌ ka nɔ zɔ́n bɔ è na ‘mɔ wuvɛ̌ ɖò gbɛ̀ e è nɔ zán ayihɔngbe ayihɔngbe é’ mɛ?\n4 Mǐ ni kpɔ́n nǔ e Mawu ɖɔ ɖò ɖibla yì bǐbɛ̌mɛ tan gbɛtɔ́ tɔn tɔn é: “Sunnu na jó tɔ́ tɔn kpo nɔ tɔn kpo dó, bo na jɛ kpɔ́ xá asì tɔn, bɔ ye mɛ wè lɛ na huzu ɖokpo géé.” (Bǐb. 2:24) Jehovah ɖɔ xó enɛ hwenu e é ɖó alɔwliwli nukɔntɔn ɔ ayǐ é. Loɔ, ninɔmɛ hwɛhuhu tɔn lɛ nɔ zɔ́n, bɔ alɔwliwli kpo xwédo yɔyɔ̌ ɖé ɖiɖó ayǐ kpo sixu dɔn adohu adohu wá kancica xwédo tɔn mɛ. (Hlɔ. 3:23) Hwɛhwɛ ɔ, nú nyɔnu lɛ d’asú ɔ, ye nɔ gosin acɛ mɛjitɔ́ yetɔn lɛ tɔn glɔ, bo nɔ jɛ acɛ asú yetɔn tɔn glɔ. Mawu na acɛ asú lɛ bɔ ye na nyí gǎn nú asì yetɔn. (1 Kɔ. 11:3) Asú kpo asì kpo yɔyɔ̌ ɖé lɛ nɔ mɔ ɖɔ é kún bɔwǔ ó. Sɔgbe xá Xó Mawu tɔn ɔ, asì ɖé ɖó na yí gbè, bo na nɔ alixlɛ́mɛ asú tɔn tɔn glɔ, é na nyí mɛjitɔ́ tɔn lɛ tɔn ǎ. Kancica e mɛ e wlí alɔ yɔyɔ̌ lɛ é ɖó xá hɛnnumɔ yetɔn lɛ é sixu dɔn gbemanɔkpɔ́ alǒ wuvɛ̌ lɛ wá.\n5 Adohu adohu ɖevo nɔ lɛ́ wá hwenu e asì ɖé ɖɔ nú asú tɔn ɖɔ emi ɖò xò é. Hwɛhwɛ ɔ, linkpɔ́n ɖiɖó dó nukúnkpédómɛwu dotóoxwé tɔn e sín hudo sixu tíìn ɖò xò mimɔ ɔ hwenu, alǒ ɖò vǐjiji ɔ gudo é wu sixu cyɔn yɛ awǎjijɛ e asú kpo asì kpo ɖé nɔ ɖó, hwenu e ye sè ɖɔ ye ja vǐ jì gbé é jí. È ɖó na lɛ́ lin tamɛ dó lee enɛ na wà nǔ dó akwɛzinzan xwédo ɔ tɔn jí gbɔn ɖò dìn kpo sɔ e ja é kpo é jí. Huzuhuzu gègě na ɖò dandan hwenu e è na jì vǐ ɔ é. Nɔ ɔ sixu nɔ zán hwenu gègě dó vǐ tɔn wu, bo nɔ sɔ́ ayi ɖó nukúnkpikpe dó wutu tɔn wu hugǎn. Asú gègě nɔ mɔ ɖɔ asì emitɔn dovɛ̌ nú emi, ɖó azɔ̌ e kàn vǐ ɔ lɛ é wiwa nɔ ɖu ayi mɛ n’i hugǎn wutu. Ðò akpá ɖevo xwé ɔ, tɔ́ ɔ ɖó na lɛ́ dó kɔ azɔ̌ yɔyɔ̌ ɖevo lɛ mɛ. Azɔ̌ nɔ jɛ azɔ̌ jí n’i, ɖó é ɖó na kpé nukún dó hagbɛ̌ xwédo ɔ tɔn yɔyɔ̌ ɖé wu lobo na sú hudo tɔn lɛ sín dò.\n6-8. Enyi è ɖò vǐ ba wɛ, bo ma ka mɔ jì ǎ ɔ, nɛ̌ enɛ ka sixu hɛn wuvɛ̌ wá gbɔn?\n6 Wuvɛ̌ alɔkpa ɖevo tíìn bɔ asú kpo asì kpo ɖé lɛ nɔ mɔ. Ye nɔ ba vǐ kaka bo ka nɔ ba kpò. Nú nyɔnu ɔ ma mɔ xò ǎ ɔ, é sixu flú bǐ ɖ’ayi mɛ. Alɔwliwli ɔ wɛ à, vǐjiji ɔ wɛ à, nǔ wè lɛ ɖebǔ ko xlɛ́ ɖɔ è gán sín wuvɛ̌ mimɔ sí ǎ, amɔ̌, è ɖò vǐ ba wɛ bo ma mɔ jì ǎ ɔ, enɛ lɔ nyí wuvɛ̌ ɖé. (Nùx. 13:12) Ðò Biblu sín táan mɛ ɔ, è nɔ yawu kpɔ́n vǐmaji dó mɔ winnyanú ɖé. Jakɔbu sín asì Hlacɛli xlɛ́ ɖɔ akpɔ̀ ɖó emi hwenu e é mɔ bɔ nɔví nyɔnu tɔn jì vǐ lɛ é. (Bǐb. 30:1, 2) Mɛsɛ́dó ɖěɖee ɖò sinsɛnzɔ́ wà wɛ ɖò fí e mɛ lɛ ɖó aca bo nɔ ɖó xwédo ɖaxó ɖè lɛ é ɔ, mɛ lɛ nɔ kàn nǔ e wu ye ma jì vǐ ǎ é byɔ ye hwɛhwɛ. Ye na bo tinmɛ nǔ e wu wɛ é nú mɛ lɛ lee é jɛxa gbɔn é kpo yɛ̌yi kpo ɔ, ye mɛ ɖé lɛ nɔ ɖɔ, “Có, mǐ na xoɖɛ nú mi!”\n7 Alǒ, ɖǒ ayi ninɔmɛ nɔví nyɔnu e nɔ nɔ Angleterre bo ɖò vǐ ba wɛ tawun, bo ma ka mɔ jì ǎ é ɖé tɔn wu. É wá kpò lǎ. É ɖɔ ɖɔ emi flú bǐ, ɖó é mɔ ɖɔ nǔ e ba wɛ emi ɖè é kún sixu jɛnu ɖò gbɛ̀ elɔ mɛ ó. É kpo asú tɔn kpo wá gbeta ɔ kɔn bo na ba vǐ ɖé bo sɔ́ dó ɖó vǐ yetɔn. É ɖò mɔ có, é ɖɔ: “Un lɛ́ byɔ wuvɛ̌ alɔkpa ɖevo mɛ. Un tuùn ɖɔ, vǐ mɛ ɖevo tɔn sísɔ́ dó ɖó vǐ kún na nyí nǔ ɖokpo ɔ pɛ́pɛ́pɛ́ kpo nyiɖesu jì vǐ ce ɖesu kpo ó.”\n8 Biblu ɖɔ ɖɔ vǐjiji nɔ cyɔn alɔ Klisanwun nyɔnu ɖé jí. (1 Tim. 2:15, nwt) Amɔ̌ enɛ xlɛ́ ɖɔ vǐjiji, alǒ è ɖó vǐ lɛ na zɔ́n bɔ è na mɔ gbɛ̀ mavɔmavɔ ǎ. É nyɔ́ wà ɔ, é xlɛ́ ɖɔ enyi nyɔnu ɖé ɖó vǐ bo nɔ kpé nukún d’ewu lobo nɔ lɛ́ wà xwégbezɔ́ ɖevo lɛ ɔ, enɛ na zɔ́n bɔ é na nɔ ɖò mɛ nú ɖɔ wɛ bo lɛ́ dó nu mɛ ɖevo lɛ sín xó mɛ ǎ. (1 Tim. 5:13) É ɖò mɔ̌ có, é ka na mɔ wuvɛ̌ ɖěɖee è nɔ mɔ ɖò alɔwliwli kpo gbɛzán xwédo tɔn kpo mɛ lɛ é.\nNɛ̌ è ka sixu ɖí xwi xá wuvɛ̌ e è nɔ mɔ hwenu e mɛvívɛ́ ɖé kú dó mɛ é gbɔn? (Kpɔ́n akpáxwé 9gɔ́ ɔ kpo 12gɔ́ ɔ kpo)\n9. Nú mɛ e è wlí alɔ xá é kú ɔ, nɛ̌ é ka nɔ nyí mɛtɛnkpɔn bunɔ ɖé gbɔn?\n9 Enyi è ɖò wuvɛ̌ e è nɔ mɔ, ɖó alɔwliwli wu lɛ é xó ɖɔ wɛ ɔ, ɖokpo tíìn bɔ è nɔ yawu flín ǎ. É wɛ nyí kú mɛvívɛ́ ɖé tɔn. Mɛtɛnkpɔn bunɔ e mɛ gègě ko mɔ é wɛ nyí ɖɔ mɛ e ye da é kú. Enɛ nyí mɛtɛnkpɔn ɖé bɔ mɛ e mɛ kú dó é sixu nɔ ma ɖó nukún ɖɔ emi na mɔ ɖò gbɛ̀ elɔ mɛ. Klisanwun lɛ ɖi nǔ tawun ɖɔ Jezu d’akpá fínfɔ́n sín kú tɔn. (Jaan 5:28, 29) Etɛ nukúnɖiɖo enɛ ka nɔ wà nú mɛ e mɛ kú dó é? É nɔ dó gbɔ n’i tawun. Ali e nu Tɔ́ wanyiyinɔ mǐtɔn nɔ gbɔn Xó tɔn gblamɛ, bo nɔ d’alɔ mɛ ɖěɖee ɖò wuvɛ̌ mɛ gbɔn dín wɛ ɖè lɛ é ɖevo nɛ. Dìn ɔ, mi nú mǐ ni gbéjé lee mɛsɛntɔ́ Jehovah tɔn ɖé lɛ mɔ gbɔdónúmɛ tɔn, bo lɛ́ ɖu lè tɔn gbɔn é kpɔ́n.\nGBƆDÓNÚMƐ ÐÒ MƐTƐNKPƆN LƐ HWENU\n10. Nɛ̌ Ana ka mɔ gbɔdónúmɛ ɖò ninɔmɛ blawu e mɛ é ɖè é gbɔn? (Kpɔ́n ɖiɖe e ɖò bǐbɛ̌mɛ é.)\n10 Ana e nyí asì vívɛ́ná Ɛlukana tɔn é mɔ mɛtɛnkpɔn bunɔ ɖé. É nyí wɛnsinɔ hwenu e Ɛlukana sín asì ɖevo e nyí Penina é jì vǐ lɛ é. (Xà 1 Samuwɛli 1:4-7.) Penina nɔ cá nú Ana “xwewu xwewu tɛgbɛ.” Enɛ zɔ́n bɔ Ana nɔ mɔ akpɔ̀ bo nɔ lɛ́ mɔ wuvɛ̌ tawun. É mɔ gbɔdónúmɛ hwenu e é ɖɔ nǔ e ɖò jijɛ wɛ é nú Jehovah ɖò ɖɛ mɛ é. Nugbǒ ɔ, ‘é xoɖɛ nú hwenu línlín.’ É ka ɖó nukún ɖɔ Jehovah na yí gbè nú ɖɛ emitɔn à? Nǔ na ko nyí mɔ̌. Ðebǔ wɛ é na bo nyí gbɔn ɔ, “nukún tɔn mɛ jɛ ayǐ.” (1 Sam. 1:12, 17, 18) É ɖeji ɖɔ Jehovah na bló bɔ wɛnsinɔ e emi nyí é na fó gbè ɖokpo, alǒ é na sú dò enɛ ɖò ali ɖevo nu.\n11. Nɛ̌ ɖɛxixo ka sixu dó gbɔ nú mǐ gbɔn?\n11 Enyi mǐ kpó ɖò hwɛhutɔ́ nyí wɛ bo lɛ́ kpó ɖò gbɛ̀ elɔ e nu Satáan kp’acɛ dó é mɛ jɛn wɛ ɔ, mɛtɛnkpɔn kpo wuvɛ̌ lɛ kpo na ɖò jijɛji wɛ. (1 Jaan 5:19) É ɖò mɔ̌ có, é nyɔ́ tawun ɖɔ mǐ tuùn ɖɔ Jehovah nyí “Mawu e nɔ dó gbɔ nú mɛ ɖò ali bǐ nu é.” Ali e nu mǐ sixu mɔ alɔdo, bo ɖí xwi xá mɛtɛnkpɔn alǒ wuvɛ̌ mǐɖesunɔ tɔn lɛ ɖè é ɖokpo wɛ nyí ɖɛxixo. Ana ɖɔ nǔ e ɖò ayi tɔn mɛ é bǐ nú Jehovah. Ðò ali ɖokpo ɔ nu ɔ, enyi wuvɛ̌ lɛ kpannukɔn mǐ ɔ, mǐ ɖó na wà nǔ hú lee nǔ cí nú mǐ é ɖiɖɔ nú Jehovah kpowun. Mǐ ɖó na savo n’i, bo na ɖɔ lee nǔ cí nú mǐ tawun é n’i gbɔn ɖɛ vívɛ́ xixo sɛ́dó è sín ayi mǐtɔn mɛ gblamɛ.—Fili. 4:6, 7.\n12. Etɛ ka d’alɔ Ana e nyí asúkúsi é b’ɛ ɖó awǎjijɛ?\n12 Enyi mǐ na bo tlɛ nɔ mɔ wuvɛ̌ tawun ɖò gbɛzán mǐtɔn mɛ, vlafo ɖó vǐmamɔji alǒ kú mɛ vívɛ́ná ɖé tɔn wutu ɔ, mǐ sixu mɔ gbɔdónúmɛ. Ðò Jezu hwenu ɔ, nyɔnu gbeyiɖɔ Ana sín asú kú, hwenu e ye wlí alɔ b’ɛ bló xwè tɛnwe kpowun gudo é. Ye ɖó vǐ ɖě bonu Biblu ɖɔ ǎ. Etɛ Ana ka kpò ɖò wiwa wɛ hwenu e é ɖó xwè 84 é? Luki 2:37 ɖɔ: “É nɔ cí sinsɛnxɔ mɛ, bɔ zǎn kpodo kéze kpo ɔ, é nɔ ɖò Mawu sɛ̀n wɛ, ɖò nublabla kpo ɖɛxixo kpo mɛ.” Ana mɔ gbɔdónúmɛ kpo awǎjijɛ kpo ɖò Jehovah sinsɛn mɛ.\n13. Enyi hɛnnumɔ mǐtɔn lɛ na bo ma tlɛ dó gbɔ nú mǐ ǎ ɔ, xɔ́ntɔn jɔ xɔ́ntɔn lɛ sixu wà mɔ̌. Nǎ kpɔ́ndéwú enɛ tɔn.\n13 Enyi mǐ nɔ dó gbɛ̌ xá nɔví sunnu mǐtɔn lɛ kpo nɔví nyɔnu mǐtɔn lɛ kpo ganji ɔ, mǐ na mɔ xɔ́ntɔn jɔ xɔ́ntɔn, xɔ́ntɔn zɔnjɛzɔnfɔ́n lɛ. (Nùx. 18:24) Paula flín lee wǔ kú i gbɔn hwenu e nɔ tɔn jó nugbǒ ɔ dó hwenu e é ɖó xwè atɔ́ɔ́n é. Mɛtɛnkpɔn enɛ jí ɖuɖu ɖè fá ǎ. Amɔ̌, é mɔ wusyɛn dó lanmɛ nú mɛ tawun, hwenu e Ann e nyí nɔví nyɔnu gbexosin-alijitɔ́ ɖé ɖò agun ɔ mɛ é ɖexlɛ́ ɖɔ ganjininɔ tɔn ɖò gbigbɔ lixo nɔ ɖu ayi mɛ nú emi tawun é. Paula tinmɛ ɖɔ: “Ann nyí hɛnnumɔ ce ǎ có, un ka mɔ ɖɔ lee nǔ ce nɔ ɖu ayi mɛ n’i gbɔn é d’alɔ mì tawun. É d’alɔ mì bɔ un kpò ɖò Jehovah sɛ̀n wɛ.” Paula kpò ɖò Jehovah sɛ̀n wɛ kpo gbejininɔ kpo. É lɛ́ víví n’i tawun ɖɔ é lɛ́vɔ wá ɖò Jehovah sɛ̀n ɖó kpɔ́ xá nɔ tɔn wɛ ɖò agun ɔ mɛ. É víví nú Ann lɔ tawun, ɖó é cí nɔ gbigbɔ tɔn ɖé ɖɔhun nú Paula.\n14. Nyɔna tɛ lɛ sín lè mɛ ɖěɖee nɔ dó gbɔ nú mɛ lɛ é ka nɔ ɖu?\n14 Nǔ e nyɔ́ tawun é wɛ nyí ɖɔ enyi mǐ ɖexlɛ́ kpo wanyiyi kpo ɖɔ nǔ mɛ ɖevo lɛ tɔn ɖu ayi mɛ nú mǐ ɔ, é sixu wá d’alɔ mǐ bɔ mǐ na ɖu ɖò linlin masɔgbe mǐɖesunɔ tɔn ɖé lɛ jí. Nɔví nyɔnu e wlí alɔ lɛ é kpo ye mɛ ɖěɖee ma wlí alɔ ǎ lɛ é kpo tuùn ɖɔ wɛnɖagbe ɔ jijla ɖi azɔ̌gbɛ́ Mawu tɔn lɛ nɔ zɔ́n, bɔ ye nɔ ɖó awǎjijɛ ɖaxó. Nǔ e nya wɛ ye ɖè é wɛ nyí ɖɔ ye na sɔ́ Mawu sù gbɔn jlǒ tɔn wiwa gblamɛ. Ðé lɛ ɖò ye mɛ tlɛ nɔ kpɔ́n alɔɖiɖo ɖò sinsɛnzɔ́ ɔ mɛ dó mɔ amasin. É ɖò wɛn ɖɔ enyi mǐ nɔ xlɛ́ ɖɔ mɛ e mǐ nɔ mɔ ɖò kúnnuɖegbe lɛ é kpo mɛ ɖěɖee ɖò agun ɔ mɛ lɛ é kpo sín nǔ nɔ ɖu ayi mɛ nú mǐ ɔ, mǐ mɛ bǐ na d’alɔ bɔ kancica e ɖò agun ɔ mɛ é na syɛn gɔ́ na. (Fili. 2:4) Mɛsɛ́dó Pɔlu nyí kpɔ́ndéwú ɖagbe ɖé ɖò ali enɛ nu. É wá cí “vǐnɔ” ɖé ɖɔhun nú mɛ ɖěɖee ɖò agun Tɛsaloniki tɔn mɛ lɛ é; bo lɛ́ cí tɔ́ gbigbɔ tɔn ɖé ɖɔhun nú ye.—Xà 1 Tɛsalonikinu lɛ 2:7, 11, 12.\nGBƆDÓNÚMƐ ÐÒ XWÉDO MƐ\n15. Mɛ̌ mɛ̌ e ka nyí mɛ nukɔntɔn e ɖó na kplɔ́n nugbǒ ɔ vǐ lɛ é?\n15 Fí e é jɛxa ɖɔ mǐ ni dó gbɔ nú mɛ bo lɛ́ d’alɔ mɛ ɖè é ɖokpo wɛ nyí xwédo mɛ. Mɛ yɔyɔ̌ lɛ sixu wá byɔ wɛnjlatɔ́ e ko zin lɛ é ɖɔ ye ni d’alɔ emi bonu emi na kplɔ́n nugbǒ ɔ vǐ emitɔn lɛ, ye tlɛ sixu lɛ́ byɔ ɖɔ ye ni kplɔ́n Biblu xá mɛ winnyawinnya emitɔn lɛ. Sɔgbe xá Biblu ɔ, mɛjitɔ́ lɛ wɛ nyí mɛ nukɔn nukɔntɔn e ɖó na kplɔ́n nǔ vǐ yetɔn lɛ bo na lɛ́ kplɔ́n azɔ̌ ye é. (Nùx. 23:22; Efɛ. 6:1-4) Ðò ninɔmɛ ɖé lɛ mɛ ɔ, è nɔ ɖó hudo alɔdo mɛ ɖevo lɛ tɔn tɔn, bɔ é nɔ wà ɖagbe tawun. Loɔ, enɛ ɖè azɔ̌ sín kɔ jí nú mɛjitɔ́ lɛ ǎ. Xó ɖiɖɔ ɖó kpɔ́ xá xwédo yetɔn ɖò gbesisɔmɛ ɖò taji.\n16. Etɛ è ka ɖó na hɛn dó ayi mɛ hwenu e è ɖò alɔ dó vǐ lɛ wɛ é?\n16 Enyi mɛjitɔ́ ɖé wá gbeta ɔ kɔn ɖɔ mɛ ɖevo na kplɔ́n nǔ xá vǐ emitɔn lɛ ɔ, mɛ enɛ ɖó na tɛ́n kpɔ́n bo na xò azɔ̌ ɔ yí sín mɛjitɔ́ lɛ sí ǎ. É nɔ wá jɛ bɔ è nɔ byɔ Kúnnuɖetɔ́ ɖé ɖɔ é ni kplɔ́n nǔ xá vǐ ɖěɖee nugbǒ ɔ ma jló mɛjitɔ́ yetɔn lɛ ǎ é. Kúnnuɖetɔ́ ɔ ɖó na hɛn dó ayi mɛ ɖɔ emi ɖò alɔ dó vǐ lɛ wɛ ɖò gbigbɔ lixo nugbǒ, amɔ̌, emi kún huzu vǐ lɛ sín mɛjitɔ́ ó. Nú ye ja nǔ kplɔ́n gbé ɔ, é na nyɔ́ ɖɔ ye ni kplɔ́n ɖò vǐ lɛ sín xwégbe kpo mɛjitɔ́ yetɔn lɛ kpo, alǒ Kúnnuɖetɔ́ ɖevo e zin é ɖé ɖó na ɖò fí ɔ, alǒ é na nyí fí e jɛ agbawungba bo jɛxa é ɖé. Enɛ na zɔ́n bɔ mɛɖebǔ na ɖó linlin vo dó nǔ e ɖò jijɛ wɛ é wu ǎ. É ɖó na ɖó nukún ɖɔ é sixu wá jɛ hweɖenu, bɔ mɛjitɔ́ lɛ na wà azɔ̌ e Mawu sɔ́ d’alɔ mɛ nú ye é, bo na kpé nukún dó vǐ yetɔn lɛ wu ɖò gbigbɔ lixo.\n17. Nɛ̌ vǐ lɛ ka sixu nyí jɔtɛn gbɔdónúmɛ tɔn ɖé gbɔn?\n17 Mɛ winnyawinnya ɖěɖee kplɔ́n bo yí wǎn nú Mawu nugbǒ ɔ, bo nɔ xwedó wěɖexámɛ tɔn é sixu huzu jɔtɛn gbɔdónúmɛ tɔn ɖé ɖò xwédo ɖé mɛ. Ye sixu bló mɔ̌ gbɔn sísí ɖiɖó nú mɛjitɔ́ yetɔn lɛ kpo alɔdido ye ɖò nǔ agbaza tɔn lɛ mɛ kpo gblamɛ. Ye lɛ́ nɔ gbeji nú Jehovah ɔ, é na dó wusyɛn lanmɛ nú xwédo ɔ bǐ. Jɛ nukɔn nú Sìnvɔgbɛ ɔ, Sɛti e gosin kúnkan Lamɛki tɔn mɛ é nɔ sɛ̀n Jehovah. Lamɛki ɖɔ dó vǐ sunnu tɔn Nɔwée wu ɖɔ: ‘Vǐ elɔ na ɖè mǐ sín wuvɛ̌ e mɔ wɛ mǐ ɖè ɖò azɔ̌ syɛnsyɛn lɛ mɛ lɛ é mɛ; wuvɛ̌ e mɔ wɛ mǐ ɖè ɖò ayikúngban e Jehovah dó nu ɔ jí é, bo na na vivo mǐ.’ Nǔɖɔɖ’ayǐ enɛ jɛnu hwenu e è ɖè nudómɛ enɛ sín ayikúngban ɔ jí é. (Bǐb. 5:29; 8:21) Vǐ ɖěɖee nɔ nya sinsɛn-biblo nugbǒ ɔ gbé lɛ é sixu xlɛ́ ɖɔ emi nyí jɔtɛn gbɔdónúmɛ tɔn nú xwédo yetɔn lɛ, bo na d’alɔ ye bǐ bɔ ye na dɛ ɖò mɛtɛnkpɔn dìn tɔn lɛ nu, bo na lɛ́ xò nǔ e hugǎn Sìnvɔgbɛ ɔ é zlɛ.\n18. Enyi mǐ na bo ɖò wuvɛ̌ alǒ mɛtɛnkpɔn ɖebǔ mɔ wɛ ɔ, etɛ ka sixu d’alɔ mǐ bɔ mǐ na dɛ kpo akɔnkpinkpan kpo?\n18 Ðɛ, tamɛ linlin kpɔ́n dó kpɔ́ndéwú e ɖò Biblu mɛ lɛ é jí kpo gbɛ̌dido xá mɛ Jehovah tɔn lɛ kpo ɖò alɔdo gbɛtɔ́ livi mɔkpan wɛ dìn, bɔ ye ɖò gbɔdónúmɛ mɔ wɛ ɖò wuvɛ̌ e ye nɔ mɔ lɛ é bǐ mɛ. (Xà Ðɛhan 145:18, 19.) Ðó mǐ tuùn ɖɔ Jehovah wɛ nyí Jɔtɛn gbɔdónúmɛ tɔn e na nɔ ayǐ sɔyi é wutu ɔ, é ɖò wɛn ɖɔ enɛ na d’alɔ mǐ, bɔ mǐ na dɛ kpo akɔnkpinkpan kpo ɖò mɛtɛnkpɔn ɖebǔ e mǐ na mɔ dìn bo na lɛ́ mɔ ɖò sɔgudo lɛ é nu.


Nǔ E Gbigbɔ Nɔ Na Mɛ É: Awǎjijɛ\nGBÈ E MƐ A SIXU XÀ DÓ É Afrikaans Albanie-Gbè Altaï-Gbè Alur Amharique-Gbè Amis-Gbè Arabe-Gbè Arménie-Gbè Aymara Ayɔgbe Azerbaïjan-Gbè Azerbaïjan-Gbè (Cyrillique) Bachkir Bassa (Cameroun) Belize Kriol Bengali Bikol Boulou Bulgarie-Gbè Cakchiquel Cap-Vert gbè Catalogne-Gbè Cebuano Chichewa Chine-Gbè (Cantonais) Chine-Gbè (Dòdó Ɔ) Chine-Gbè (Ee Bɔkun É) Chinese Cantonese (Simplified) Chitonga Chitonga (Malawi Tɔn) Chitonga (Zimbabwe Tɔn) Chitumbuka Chiyao Chol Cibemba Cinyanja Corée-Gbè Créole Haïti Tɔn Croatie-Gbè Damara Danemark-Gbè Dangme Digor Douala Eblegbe Edo Efik Esan Espagne-Gbè Estonie-Gbè Fidji-Gbè Finlande-Gbè Flansegbe Fɔngbe Ga Garifuna Géorgie-Gbè Glɛkigbe Glɛnsigbe Guarani Gujarati Gungbe Haoussa Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hongrie-Gbè Ibanag Ibo Iloko Indonésie-Gbè Islande-Gbè Isoko Italie-Gbè Janmagbe Janmagbe (Ee È Cáká É) Japon-Gbè Jula Kabiye Kannada Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghistan-Gbè Kiribati-Gbè Kirundi Kisonge Kongo Kurde Kurmanji Kurde Kurmanji (Caucase) Kurde Kurmanji (Cyrillique) Kwangali Kwanyama Lettonie-Gbè Lingala Lituanie-Gbè Luganda Lunda Luo Luvale Macédoine-Gbè Madagascar-Gbè Malay Malayalam Mam Mambwé-Lungu Marathi Marshall-Gbè Maya Mazatèque Huautla Tɔn Mbunda Mingrelian Mixe Mixtèque (Guerrero) Mongolie-Gbè Mooré Motu Myanmar-Gbè Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Totaligbé Puebla Tɔn) Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ndonga Népali Ngabere Nigerian Pidgin Norvège-Gbè Nzema Okpe Oromo-Gbè Ossétie-Gbè Otètèla Ouzbékistan-Gbè Ouzbékistan-Gbè (Romain) Pangasinan Papiamento (Curaçao Tɔn) Pays-Bas-Gbè Penjabi Persan Pidgin (Cameroon) Pologne-Gbè Ponape-Gbè Portugal-Gbè Portugal-Gbè (Portugal) Quechua (Ancash Tɔn) Quechua (Bolivie Tɔn) Roumanie-Gbè Russie-Gbè Samoa-Gbè Sango Sepedi Sepulana Serbie-Gbè Serbie-Gbè (Romain) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Shona Sidama Silozi Sinhala Slovaquie-Gbè Slovénie-Gbè Sranan tongo Suède-Gbè Swahili-Gbè Swahili-Gbè (Rép. dém. du Congo) Swati Tagalog Tajikistan-Gbè Tamoul Tarascan Tatar Tchèque-Gbè Tchouvachie-Gbè Tetun Dili Télougou Thaï Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tokunɔgbe Espagne Tɔn Tokunɔgbe Italie Tɔn Tonga-Gbè Totonaque Tshiluba Tsonga Tswana Turkménistan-Gbè Turquie-Gbè Tuvalu-Gbè Twi Tzeltal Tzotzil Ukraine-Gbè Urhobo Vegbe Venda Vietnam-Gbè Waray-Waray Wolaitsa Xhosa Zandé Zapotec-Gbè (Isthme Tɔn) Zoulou Île Salomon-Gbè\nGBƐTƆ́ lɛ nɔ jló bo na zán gbɛzán awǎjijɛnɔ ɖé, b’ɛ ka sɔgbe. Amɔ̌, ɖò azǎn gudogudo tɔn elɔ lɛ mɛ ɔ, mɛ lɛ bǐ nɔ mɔ mɛtɛnkpɔn ɖěɖee vɛwǔ bɔ è na ɖí xwi xá lɛ é. (2 Tim. 3:1) Nǔagɔwaxámɛ, lanmɛ ma ɖò ganji, azɔ̌mamɔ, aluwɛ alǒ nǔ ɖevo ɖěɖee nɔ ɖó adohu adohu kpo wuvɛ̌ kpo nú mɛ lɛ é sixu zɔ́n bɔ kpɛɖé kpɛɖé ɔ, mɛɖé lɛ sɔ́ nɔ ɖó awǎjijɛ ǎ. Awakanmɛ tlɛ sixu kú mɛsɛntɔ́ Mawu tɔn lɛ lɔ, bɔ ye na mɔ ɖɔ emi kún sɔ́ ɖó awǎjijɛ ó. Enyi nǔ mɔhun ko wà we ɔ, nɛ̌ a ka sixu lɛ́ ɖó awǎjijɛ gbɔn?\nBo na dó na xósin nú nùkanbyɔ enɛ ɔ, é byɔ ɖɔ mǐ ni mɔ nǔ jɛ nǔ e awǎjijɛ jɔ awǎjijɛ nyí é kpo lee mɛ ɖevo lɛ kpó ɖò awǎjijɛ ɖó wɛ ɖò mɛtɛnkpɔn lɛ mɛ gbɔn é kpo wu jɛ nukɔn. Enɛ gudo ɔ, mǐ na kplɔ́n nǔ e mǐ sixu wà, bo na kpó ɖò awǎjijɛ ɖó wɛ é kpo lee mǐ sixu gɔ́ sò na gbɔn é kpo.\nETƐ KA NYÍ AWǍJIJƐ?\nMǐ ɖó na wlú awǎjijɛ ɖó kpɔ́ xá nǔkiko alǒ xomɛhunhun tófwé ǎ. Kpɔ́ndéwú ɖé ɖíe: Ahannumunɔ e nu ahan syɛnsyɛn ganji é ɖé sixu ɖò nǔ ko wɛ magbokɔ. Amɔ̌, nú ahan ɔ hɔ́n n’i ɔ, é sɔ́ nɔ ko nǔ ǎ, é sixu lɛ́ byɔ aluwɛ alǒ wuvɛ̌ ɖaxó ɖé mɛ. Jo e é ki nú táan kpɛɖé é nyí awǎjijɛ jɔ awǎjijɛ ǎ.—Nùx. 14:13.\nAmɔ̌, awǎjijɛ nyí jijɔ ɖé bo ɖò ayi gɔngɔn mɛtɔn mɛ. È tinmɛ ɖɔ é nyí “akpàkpà e nɔ sɔ́ mɛ ɖó nǔ ɖagbe e è mɔ alǒ ee ɖó nukún wɛ è ɖè é wu é.” Awǎjijɛ nyí xomɛhunhun ɖé, bo nɔ nɔ ayǐ, enyi ninɔmɛ e mɛ è ɖè é nyɔ́ kpo é gbɔ kpo ɔ nɛ. (1 Tɛ. 1:6) Enɛ wu ɔ, nùɖé sixu ɖò ya dó nú mɛɖé wɛ có, é lɛ́ ɖó awǎjijɛ ɖò ayi mɛ. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, è xò mɛsɛ́dó lɛ ɖó ye ɖɔ xó dó Klisu wu wutu. Amɔ̌, ye “gosin toxóɖɔgbɛ́ ɔ nukɔn, bɔ xomɛ hun ye tlala, ɖó ye mɔ ɖɔ Mawu mɔ emi dó mɔ mɛ e jɛxa ya jì dó Jezu nyikɔ mɛ é.” (Mɛ. 5:41) É ɖò wɛn ɖɔ é kún nyí xò e è xò ye é wɛ ɖò vivivíví nú ye wɛ ó. Amɔ̌, ɖó ye nyí mɛsɛntɔ́ Mawu tɔn wutu ɔ, gbeji e ye nɔ n’i é wɛ zɔ́n, bɔ ye ɖó awǎjijɛ jɔ awǎjijɛ.\nÈ nɔ jì mǐ kpo awǎjijɛ jɔ awǎjijɛ mɔhun kpo ǎ; mɔ̌ jɛn é ma ka nɔ lɛ́ wá kpowun ǎ é nɛ. Etɛwu? Ðó awǎjijɛ ɖò sínsɛ́n e gbigbɔ mímɛ́ Mawu tɔn nɔ na mɛ é mɛ. Kpo alɔdo gbigbɔ Mawu tɔn tɔn kpo ɔ, mǐ sixu “sɔ́ mɛ yɔyɔ̌ . . . ɔ dó,” akpáxwé tɔn ɖé wɛ ka nyí awǎjijɛ alǒ xomɛhunhun. (Efɛ. 4:24; Ga. 5:22) Nú mǐ sɔnǔ nú awǎjijɛ ɔ, mǐ na kpé nǔ wu hugǎn, bo na ɖí xwi xá nǔ e nɔ ɖó linkpɔ́n nú mǐ ɖò gbɛmɛ lɛ é.\nKPƆ́NDÉWÚ ÐĚÐEE MǏ JLÓ NA XWEDÓ LƐ É\nJehovah jló ɖɔ nǔ ɖagbe lɛ kɛɖɛ ni gɔ́ ayikúngban ɔ jí, é nyí nǔ nyanya e mɔ wɛ mǐ nɔ ɖè hwɛhwɛ égbé dìn lɛ é ǎ. Amɔ̌, nǔ nyanya e wà wɛ mɛ ɖevo lɛ ɖè é nɔ xò awǎjijɛ Jehovah tɔn yí ǎ. Xó Mawu tɔn ɖɔ: “Hlɔnhlɔn kpo awǎjijɛ kpo wɛ ɖò nɔtɛn tɔn.” (1 Tan. 16:27) Gɔ́ na ɔ, nǔ ɖagbe ɖěɖee wà wɛ mɛsɛntɔ́ Jehovah tɔn lɛ ɖè é nɔ hɛn xomɛ hun i.—Nùx. 27:11.\nJehovah ɖɔhun ɔ, mǐ na tɛ́n kpɔ́n bɔ nǔ e ɖó nukún wɛ mǐ ɖè bɔ ye ma ɖò jijɛnu wɛ ǎ lɛ é na ɖó adohuhu nú mǐ zɛ xwé wu ǎ. Mǐ na lɔn bo jó awǎjijɛ mǐtɔn dó ǎ, é nyɔ́ wà ɔ, mǐ sixu sɔ́ ayi ɖó nǔ ɖagbe e mǐ ɖó dìn lɛ é jí, bo ɖó suúlu bo nɔte kpɔ́n nǔ ɖagbe e ja ɖò sɔ lɛ é. *\nMǐ sixu lɛ́ mɔ kpɔ́ndéwú mɛ ɖěɖee xó Biblu ɖɔ, bɔ ye ɖó awǎjijɛ ɖò ninɔmɛ vɛwǔ lɛ mɛ é gègě tɔn. Ablaxamu nyí ɖokpo ɖò mɛ e dɛ ɖò ninɔmɛ e nɔ sɔ́ gbɛ̀ mɛtɔn ɖó axɔ́ nu é kpo wuvɛ̌ e mɛ ɖevo lɛ nɔ dó nú mɛ é kpo nu é mɛ. (Bǐb. 12:10-20; 14:8-16; 16:4, 5; 20:1-18; 21:8, 9) Wuvɛ̌ enɛ lɛ ɖò finɛ có, Ablaxamu ka kpò ɖò awǎjijɛ ɖó ɖò ayi mɛ wɛ. Nɛ̌ é ka wà mɔ̌ gbɔn? É hɛn nukúnɖiɖo tɔn ayi mɛ ganji, é wɛ nyí ɖɔ é na nɔ gbɛ̀ ɖò gbɛ̀ yɔyɔ̌ e nu Mɛsiya ɔ na kp’acɛ dó é mɛ. (Bǐb. 22:15-18; Ebl. 11:10) Jezu ɖɔ: “Awǎjijɛ ɖaxó wɛ é nyí nú tɔ́gbó mitɔn Ablaxamu, ɖó é ɖò nukún ɖó wìwá ce wɛ.” (Jaan 8:56) Mǐ sixu xwedó kpɔ́ndéwú Ablaxamu tɔn gbɔn tamɛ linlin dó nǔ e na dó awǎjijɛ nú mǐ bo ɖò nukɔn ja lɛ é jí gblamɛ.—Hlɔ. 8:21.\nAblaxamu ɖɔhun ɔ, mɛsɛ́dó Pɔlu kpo hagbɛ̌ tɔn Silasi kpo sɔ́ ayi yetɔn ɖó akpá Mawu tɔn lɛ jí. Ye ɖó nùɖiɖi syɛnsyɛn, bo hɛn awǎjijɛ yetɔn ɖó gbɛ̀ ɖò wuvɛ̌ e ye mɔ lɛ é mɛ. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, ee ye dɛ ɖò xò e è xò ye dó adaka mɛ, bo sɔ́ ye dó gankpa mɛ é nu gudo é ɔ, “zǎnvlɔɖówe mɔ̌ ɔ, [ye] kpó ɖò ɖɛ xò wɛ, bo ɖò han jì mlá Mawu wɛ.” (Mɛ. 16:23-25) Gɔ́ na ɔ, bonu Pɔlu kpo Silasi kpo na dó mɔ hlɔnhlɔn ɖò nǔ e ɖó nukún wɛ ye ɖè é mɛ ɔ, ye ɖó awǎjijɛ, ɖó ye sè wuvɛ̌ ɖó nyikɔ Klisu tɔn wu wutu. Mǐ sixu xwedó kpɔ́ndéwú yetɔn gbɔn ayi sísɔ́ ɖó ɖagbe e ɖò Mawu sínsɛ́n kpo gbejininɔ kpo mɛ é jí gblamɛ.—Fili. 1:12-14.\nÉgbé ɔ, ɖò kplékplé nɔví lɛ tɔn mǐtɔn mɛ ɔ, mǐ ɖó kpɔ́ndéwú ɖagbe mɛ ɖěɖee ɖó awǎjijɛ ɖò mɛtɛnkpɔn lɛ mɛ é tɔn gègě. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, ɖò novembre 2013 ɔ, jɔhɔn ɖaxó ɖé gbà nǔ ɖò Philippines sín tɛntin, bo hɛn xwé Kúnnuɖetɔ́ lɛ tɔn 1 000 gblé. Xwé George tɔn e ɖò toxo Tacloban tɔn mɛ é gblé bǐ. É ɖɔ: “Nǔ enɛ jɛ có, nɔví lɛ ɖò awǎjijɛ mɛ. Un sixu ɖɔ awǎjijɛ e mǐ ɖó é ǎ.” Enyi mǐ nɔ lin tamɛ dó nǔ e Jehovah ko wà nú mǐ lɛ é jí kpo nùsumɛnukúnmɛ kpo ɔ, hweɖebǔnu e mǐ na ɖò wuvɛ̌ syɛnsyɛn mɛ é ɔ, mǐ na kpó ɖò awǎjijɛ ɖó wɛ. Nǔ ɖevo tɛ lɛ Jehovah ka ko na mǐ, bɔ é na sín ye wu bɔ mǐ na ɖò awǎjijɛ mɛ?\nHWƐJIJƆ E WU MǏ NA ÐÓ AWǍJIJƐ LƐ É\nHwɛjijɔ ɖaxó tɛ mǐ ka sixu lɛ́ ɖó, bɔ é na zɔ́n bɔ mǐ na ɖò awǎjijɛ mɛ hú kancica e mǐ ɖó xá Mawu é? Lin tamɛ dó nǔ elɔ jí: Mǐ tuùn Nǔbǐwukpétɔ́ Wɛkɛ ɔ tɔn. É wɛ nyí Tɔ́ mǐtɔn, Mawu mǐtɔn, kpo Xɔ́ntɔn mǐtɔn kpo!—Ðɛh. 71:17, 18.\nGbɛ̀ e é na mǐ é kpo nǔwukpikpé e é na mǐ bɔ mǐ na ɖu vivǐ tɔn é kpo lɔ xɔ akwɛ nú mǐ. (Nùt. 3:12, 13) Ðó mǐ nyí nùɖíɖó e ɖó nùnywɛ bɔ Jehovah dɔn dó wǔ lɛ é wutu ɔ, mǐ mɔ nukúnnú jɛ jlǒ e é ɖó nú mǐ é wu. (Kolo. 1:9, 10) Enɛ wu ɔ, mǐ nɔ mɔ alixlɛ́mɛ ɖagbe lɛ ɖò gbɛzán mǐtɔn mɛ. Amɔ̌, mɛ e ɖò gbɛ̀ ɔ mɛ lɛ é gègě mɔ nǔ jɛ linlin e wu mǐ ɖò gbɛ̀ ɔ mɛ é wu ganji ǎ. Hwenu e Pɔlu ɖò vogbingbɔn e ɖò mǐ kpo ye kpo tɛntin é xlɛ́ wɛ é ɔ, é wlan ɖɔ: “‘Nǔ e mɛɖebǔ ma mɔ kpɔ́n gbeɖé, bo ma ka sè kpɔ́n gbeɖé ǎ ɔ, nǔ e mɛɖebǔ ma lin kpɔ́n gbeɖé ǎ ɔ, Mawu bló nǔ enɛ ɖ’ayǐ nú mɛ e yí wǎn n’i lɛ é.’ Mǐdɛɛ lɛ wɛ ka nyí mɛ e Mawu ɖè nùbudo enɛ xlɛ́ gbɔn [gbigbɔ] jí é.” (1 Kɔ. 2:9, 10) Nukúnnúmɔjɛnǔmɛ e mǐ ɖó dó jlǒ Jehovah tɔn kpo linlin tɔn kpo wu é nɔ dó awǎjijɛ nú mǐ à cé?\nMǐ ni ɖɔ xó dó nǔ ɖevo e Jehovah ko bló nú mɛ tɔn lɛ é jí. Xomɛ nɔ hun mǐ ɖɔ é sixu sɔ́ hwɛ mǐtɔn lɛ kɛ mǐ à cé? (1 Jaan 2:12) Ðó nùblawukúnnúmɛ Mawu tɔn wutu ɔ, mǐ ɖó nukúnɖiɖo gbɛɖe ɖé ɖɔ gbɛ̀ yɔyɔ̌ ɖé na tíìn ɖò malin-malin mɛ. (Hlɔ. 12:12) É na bo tlɛ nyí ɖò dìn hwɛ̌ ɔ, Jehovah na mǐ Mawu sɛntɔ́ hàtɔ́ lɛ sín kplékplémɛ ɖagbe ɖé. (Ðɛh. 133:1) Xó Mawu tɔn lɛ́ na jiɖe mǐ ɖɔ Jehovah na cyɔn alɔ mǐ jí sín Satáan kpo awovi tɔn lɛ kpo sí. (Ðɛh. 91:11) Enyi mǐ lin tamɛ dó nyɔna enɛ lɛ e Mawu na mǐ é bǐ jí ɔ, mǐ na mɔ ɖɔ awǎjijɛ mǐtɔn na gɔ́ngɔ́n.—Fili. 4:4.\nLEE È NA BLÓ GBƆN BƆ AWǍJIJƐ MƐTƆN NA LƐ́ JƐJI É\nKlisanwun e ko nɔ nɔ awǎjijɛ mɛ é ɔ, awǎjijɛ tɔn ka sixu lɛ́ jɛji à? Jezu ɖɔ: “Un ɖɔ mɔ̌ nú mi, bonu xomɛ ni hun mi, lee xomɛ nɔ hun nyɛ gbɔn é, bonu awǎjijɛ mitɔn ɔ, nǔ bǐ ni vɔ ɖ’ewu.” (Jaan 15:11) Enɛ xlɛ́ ɖɔ mǐ sixu bló bɔ awǎjijɛ mǐtɔn na lɛ́ jɛji vlafo à cé? A sixu jlɛ́ gǎn e dó wɛ a ɖè bonu awǎjijɛ towe na jɛji é dó myɔ fiflɔ́ wu. A ɖó na ba nakí dó myɔ ɔ mɛ, bonu é na lɛ́ jì hugǎn. Mɔ̌ ɖokpo ɔ, a ɖó na na nùɖuɖu hwiɖée ɖò gbigbɔ lixo bonu awǎjijɛ towe na dó jɛji. Flín nǔ elɔ: Gbigbɔ mímɛ́ wɛ nɔ na hlɔnhlɔn awǎjijɛ. Enɛ wu ɔ, enyi awǎjijɛ towe na jɛji ɔ, a ɖó na nɔ byɔ alɔdo gbigbɔ Mawu tɔn tɔn ɖò gbesisɔmɛ, bo na nɔ xoɖɛ bo lin tamɛ dó Xó tɔn e gbigbɔ ɔ d’alɔ bɔ è wlan é jí.—Ðɛh. 1:1, 2; Luk. 11:13.\nKanɖiɖó dó azɔ̌ e nɔ hun xomɛ nú Jehovah lɛ é wiwa wu na lɛ́ d’alɔ we bɔ awǎjijɛ towe na lɛ́ jɛji. (Ðɛh. 35:27; 112:1) Etɛwu? Ðó è dá mǐ, bonu mǐ na “[ɖó] sísí nú Mawu bo bló nǔ e é zɔ́n lɛ; nǔ e ɖò taji bɔ gbɛtɔ́ bǐ ɖó na wà é nɛ.” (Nùt. 12:13) Ðò xógbe ɖevo mɛ ɔ, è dá mǐ nú mǐ na wà jlǒ Mawu tɔn. Enɛ wu ɔ, mǐ ɖò Jehovah sɛ̀n wɛ ɔ, mǐ nɔ ɖó awǎjijɛ ɖaxó hugǎn ɔ. *\nÐAGBE E NƆ TƆ́N SÍN AWǍJIJƐ MƐ LƐ É\nEe a na ɖò nǔ sɔ́ nú awǎjijɛ wɛ é ɔ, a na ɖu lè gègě sín vivǐ. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, nǔ mǐtɔn na lɛ́ nyɔ́ Tɔ́ mǐtɔn jixwé tɔn ɔ nukúnmɛ hugǎn hwenu e é na mɔ bɔ tagba lɛ na bo syɛn gbɔn ɖebǔ ɔ, mǐ nɔ ɖò sinsɛn ɛ wɛ kpo awǎjijɛ kpo é. (Sɛ́n. 16:15; 1 Tɛ. 5:16-18) Gɔ́ na ɔ, lè ɖevo e nɔ tɔ́n sín awǎjijɛ jɔ awǎjijɛ mɛ é wɛ nyí ɖɔ mǐ na nyì alɔ nú wezun kínkán ɖò nǔ agbaza tɔn lɛ gudo, bɔ é lɛ́ nyɔ́ wà ɔ, mǐ na lɛ́ ba na savɔ̌ ɖaxó ɖé lɛ dó Axɔsuɖuto Mawu tɔn takúnmɛ. (Mat. 13:44) Enyi mǐ mɔ nǔ ɖagbe ɖěɖee nɔ tɔ́n sín mɔ̌ wiwa mɛ lɛ é ɔ, awǎjijɛ mǐtɔn na lɛ́ jɛji, bɔ mǐ na mɔ ɖɔ mǐ lɛ́ ɖò ganji hugǎn, é nɔ lɛ́ gɔ́ sò nú awǎjijɛ mɛ ɖevo lɛ tɔn.—Mɛ. 20:35; Fili. 1:3-5.\n“Enyi a ɖó awǎjijɛ kpo xomɛhunhun kpo ɖò gbɛzán towe mɛ dìn ɔ, lanmɛ towe na ɖibla nɔ ganji hugǎn ɖò sɔ.” Nǔ e kplɔnyiji-alavɔxwé Nebraska tɔn e ɖò États-Unis é sín nǔdobatɔ́ ɖé wlan hwenu e é gbéjé nùɖé lɛ kpɔ́n dó lanmɛ na nɔ ganji wu gudo é nɛ. Xó enɛ sɔgbe xá nǔ elɔ e Biblu ɖɔ é: “Ayi jɛ ayǐ nú mɛ ɔ, azɔn nɔ yawu gbɔ.” (Nùx. 17:22) Nugbǒ ɔ, enyi awǎjijɛ towe ɖò jijɛji wɛ ɔ, lanmɛ towe na ɖibla wá nɔ ganji hugǎn.\nEnɛ wu ɔ, mǐ ɖò hwenu vɛwǔ lɛ mɛ có, mǐ sixu tɛ́n kpɔ́n bo ɖó awǎjijɛ jɔ awǎjijɛ e na nɔ ayǐ é; cobonu nǔ ka na nyí mɔ̌ ɔ, gbigbɔ mímɛ́ e mǐ na mɔ gbɔn ɖɛxixo, nùkpinkplɔn kpo tamɛ linlin dó Xó Jehovah tɔn jí kpo gblamɛ é jɛn na nyí tɔn. Enyi mǐ nɔ lin tamɛ dó nyɔna e jí mǐ ɖɔ xó dó wá yì lɛ é jí, bo xwedó nùɖiɖi mɛ ɖevo lɛ tɔn sín kpɔ́ndéwú, lobo tɛ́n kpɔ́n bo wà jlǒ Mawu tɔn ɔ, awǎjijɛ mǐtɔn na lɛ́ jɛji. Ðò ali enɛ lɛ bǐ nu ɔ, mǐ lɔ sixu yí gbè nú nugbǒ e ɖò Ðɛhan 64:11 mɛ é; finɛ ɖɔ: ‘Nǔjlɔjlɔwatɔ́ lɛ ni j’awǎ ɖò Jehovah mɛ, ye ni bɛ̀ ta ɖò gɔ̌n tɔn.’\n^ akpá. 10 Mǐ na gbéjé jijɔ e nyí suúlu é kpɔ́n ɖò nukɔnmɛ ɖò xota ɖebɔdoɖewu elɔ e ɖɔ xó dó “nǔ e [gbigbɔ] nɔ na mɛ ɔ” jí é mɛ.\n^ akpá. 20 Nú a na mɔ nǔ ɖevo e na lɛ́ na hlɔnhlɔn awǎjijɛ towe é hǔn, kpɔ́n gbàví “ Ali Ðevo Ðěɖee Nu A Na Bló Bɔ Awǎjijɛ Towe Na Lɛ́ Jɛji Ðè É.”\nAli Ðevo Ðěɖee Nu A Na Bló Bɔ Awǎjijɛ Towe Na Lɛ́ Jɛji Ðè É\nNɔ zán gbɛzán e bɔkun é, bo lɛ́ bló tuto nú gbɛzán towe.—Luk. 12:15.\nNɔ nɔ jlɛ̌ jí ɖò nǔ e a nɔ ɖó nukún lɛ é mɛ.—Micée 6:8, nwt.\nTɛ́n kpɔ́n bonu tuto towe lɛ (azɔ̌, wemaxɔmɛ yiyi, ayiɖeɖayi kpo nǔ ɖevo lɛ kpo) ni na tɛn we bonu a na nya nǔ gbigbɔ tɔn lɛ gbé.—Efɛ. 5:15, 16.\nNɔ nɔ jlɛ̌ jí dó hwiɖesunɔ kpo mɛ ɖevo lɛ kpo wu.—Fili. 4:5, nwt.