Vizantijska književnost - Howling Pixel\nVizantijska književnost naziv je za srednjovekovnu književnost na grčkom jeziku, koja počinje oko 330. godine, kada je rimski car Konstantin Veliki posvetio Vizant, drevnu koloniju Grka iz Megare na peloponeskom Istmu, za novu prestonicu Rimskog carstva, izgradio ga kao Novi Rim, u svemu izjednačio sa starim i dao mu svoje ime ― Konstantinopolj, i traje do 1453. godine, kada je poginuo Konstantin XI Paleolog, zvan još i Dragaš, sin vizantijskog cara i vlastelke Srpkinje, od svih napušten, beznadežno braneći Carski grad od Mehmeda II Osvajača i njegovih Turaka Osmanlija. Na svome je početku vizantijska književnost jednostavno grčka književnost kasnog carstva. Odlikuje je samo to što je u potpunosti srasla sa hrišćanskom književnošću grčkog jezika i što ova više ne živi zasebnim životom skriveno od državne i službene javnosti. Na svom kraju vizantijska književna predaja postaje bitna podloga za stvaranje moderne grčke nacije, a važne je i zanimljive veze vežu i za evropski humanizam.\nAko se vizantijska književnost shvati kao izraz intelektualnog života helenizovanog stanovništva Istočnog rimskog carstva tokom hrišćanskog srednjeg veka, onda se ona mora posmatrati kao višeslojan organizam, u kome se starogrčka i hrišćanska civilizacija kombinuju na temeljima rimskog političkog sistema, postavljenog u intelektualnu i etnografsku atmosferu Bliskog istoka. U vizantijskoj književnosti učestvuju četiri različita kulturna elementa: na helenističku intelektualnu kulturu i rimsku upravnu organizaciju naslanjaju se i emotivni život hrišćanstva i svet orijentalne imaginacije, pri čemu ovaj poslednji element prožima preostala tri\nNajstarija od ove tri civilizacije jeste grčka, koja se nije razvijala samo u Atini, nego i u Aleksandriji, pa i u čitavom helenističkom svetu. Tokom ovog perioda Aleksandrija je bila središte i grčkog intelektualnog života i grčko-judejske svakodnevice, pa je svoj pogled upravljala kako ka Atini tako i ka Jerusalimu. Ovaj intelektualni dualizam učene i narodne kulture prožima ceo vizantijski period. Čak i helenistička kultura pokazuje dve različite tendencije, jednu racionalističku i naučnu, i drugu romantičarsku i narodnu: prva je nastala u školama aleksandrijskih sofista i svoj vrhunac doživela u retorskim romanima, dok je druga svoj koren imala u Teokritovim idilama i svoj vrhunac doživela u romanima s idiličnom tematikom. Obe ove tendencije opstale su u Vizantiji, ali je prva, budući zvanično prihvaćena, zadržala dominaciju sve do pada Carigrada 1453. godine. Reakcionarni lingvistički pokret poznat kao aticizam pružao je podršku ovoj učenoj tendendiji. Aticizam je prevlađivao od 2. veka p. n. e. i zadržao kontrolu nad celom potonjom grčkom kulturom, tako da je živi oblik narodnog grčkog jezika bio potisnut u pozadinu i samo povremeno je dolazio do izražaja u privatnim dokumentima i narodnoj književnosti.\nAleksandrija kao intelektualni centar ima svoj pandan u Rimu kao upravnom središtu vlade. Naime, Vizantija na istorijsku scenu stupa kao Rimsko carstvo: njeni građani sebe su, sve do pada Carigrada 1453, nazivali Rimljanima ili Romejima (Rhomaioi), a svoj su grad često zvali Novim Rimom. Vizantijski su zakoni po karakteru bili rimski, a takva je bila i organizacija vizantijske vlade, vojske i vladajućeg staleža, privatni i javni život, a u početku je i zvanični jezik bio latinski. Organizacija države odslikavala je upravnu organizaciju iz doba Rimskog carstva, zajedno sa njenom hijerarhijom i birokratijom.\nVizantijsko Evanđelje iz 11. veka\nGrčko-orijantalno hrišćanstvo nastalo je upravo u Aleksandriji. Tamo je nastala Septuaginta, tamo je nastala mešavina grčke filozofije i jevrejske religije koja je svoj vrhunac doživela u Filonu, tamo je cvetao mističko-spekulativni neoplatonizam uz koji se vezuju imena Plotina i Porfirija. U Aleksandriji su veliki grčki crkveni pisci delovali uporedo sa paganskim retorima i filozofima, a nekoliko njih se tu i rodilo, na primer, Origen, Atanasije i njegov suparnik Arije, Kiril Aleksandrijski i Sinesije Kirenski. Na egipatskom tlu je nastalo i procvetalo monaštvo. Nakon Aleksandrije, veliki je značaj imala Antiohija, gde je pod Jovanom Hrizostomom cvetala jedna škola hrišćanskih komentatora i gde je kasnije nastala hrišćanska svetska hronika kao književna vrsta. U Siriji nalazimo prave bisere grčke crkvene poezije, dok je iz susedne Palestine poticao Jovan Damsakin, poslednji od velikih crkvenih otaca.\nGrčko hrišćanstvo imalo je izrazito orijentalni karakter. Egipat i Sirija zapravo su istinske kolevke grčko-orijentalne crkve i vizantijske civilizacije uopšte. Egipat i Sirija su, zajedno s Malom Azijom, za tamošnju autohtonu grčku civilizaciju postali mesta gde je nastalo na stotine naprednih gradova i gde je do izražaja mogla doći sva energija koja je u domovini bila skučena ili osiromašena. Ne samo da su ovi gradovi po materijalnom bogatstvu prevazišli grčku zemlju-maticu, nego su uskoro postali i mnogo većim središtima intelektualnog života. S obzirom na to nije čudno da oko devet desetina svih vizantijskih pisaca tokom prvih osam vekova vizantijske književnosti potiče iz Egipta, Sirije, Palestina i Male Azije.\nIstorije i hronike\nOve dve vrste sekularne prozne književnosti jasno ukazuju na dvojni karakter vizantijskog intelektualnog života u njegovim društvenim, religijskim i lingvističkim aspektima. S te tačke gledišta istoriografska i hronografska književnost nadopunjuju jedna drugu: prva je više aristokratska po svojim autorima i sekularna po karakteru, dok druga i po autorima i po karakteru više pripada crkvenom i manastirskom okruženju. Vizantijske istorije pripadaju učenoj književnosti, dok su hronike bliže narodnoj književnosti i narodnom grčkom jeziku. Istorije su pažljivo komponovane, dok hronike uglavnom daju samo sirovu građu. Istorije se ograničavaju na opisivanje savremenih i tek minulih događaja, dok hronike obrađuju celokupunu svetsku istoriju, onako kako je ona bila percipirana u srednjem veku. Stoga su istorije značajne pre svega za političku istoriju, a hronike za istoriju civilizacije.\nVizantijska istoriografija u najširem smislu reči predstavlja nastavak i negovanje antičkih grčkih tradicija. Antička istoriografija (Herodot, Tukidid, Ksenofont i Polibije) bila je, dakle, neposredan uzor vizantijskoj istoriografiji, i ona je sve do Laonika Halkokondila nastojala da održi kontinuitet istorijskog prikazivanja, u istom duhu i na istom nivou. U tome je Vizantija dala svoja najbolja, "najliterarnija" književna dela, koja se mogu meriti samo sa ostvarenjima u crkvenoj poeziji i nekim delima teološke literature. Antičke i helenističke tradicije u istoriografiji nastavljaju neposredno vizantijski istoričari, ne samo oni iz ranovizantijskog odnosno poznorimskog perioda, ili istoričari 6. i 7. veka (Prisk, Prokopije, Agatija, Menandar Protektor i dr.) nego i oni iz kasnijeg doba sve do 15. veka. Istoričari saopštavaju građu svojega ili neposredno protekloga vremena: njihovo područje je zapravo savremena istorija. Publika kojoj su ova dela namenjena sastavljena je od visoko obrazovanih ljudi vizantijskog dvora i crkve. I mada vizantijski istoričar piše da bi svoju publiku upoznao sa činjenicama istorijskih zbivanja, on te činjenice saopštava na način koji je literaran, jezikom svežim i plastičnim. Ličnost je u središtu istorijskog prikazivanja, a s time i čitavo to prikazivanje biva obojeno literarno-subjektivnom interpretacijom njenoga karaktera, kako to inače biva u književnom stvaranju. Za vizantijskog istoričara, istorija je pre svega istorija ljudi, ne društva, i zakonitosti istorijskog zbivanja svode se, naravno, najpre na metafizičke zakone, a onda na psihološke i moralne zakonitosti ponašanja pojedinih ličnosti. Zato ličnost ovde daje osnovni ton.\nVizantijska istoriografija broji mnoga krupna imena, bez čijeg bismo dela u poznavanju Vizantije imali nenadoknadivih praznina. Ovi su istoričari, pored toga, imali i neposrednih zasluga za razvitak vizantijske države i kulture uopšte, predstavljajući kulturnu i političku elitu, vrhunac na društvenoj lestvici. Većina vizantijskih istoričara zauzimala je najviši položaj i imala vrlo odgovorne funkcije carskih savetnika, sekretara, diplomata, pravnika, logoteta i sl., pa među njima nalazimo pravnike kao što su Prokopije, Agatija, Evagrije, Mihailo Atalijat, državnike kao što su Jovan Kinam, Nikita Honijat, Georgije Pahimer, Laonik Halkokondil, oficire i diplomate kao što su Nićifor Vrijenije, Georgije Akropolit, Georgije Sfrances, pa čak i careve i članove carskih porodica kao što su Konstantin Porfirogenit, Ana Komnina, Jovan VI Kantakuzin i drugi.\nVizantijski istoričari, prema tome, predstavljaju ne samo socijalni nego i intelektualni biser svoga vremena, nalikujući na svoje antičke prethodnike, Herodota, Tukidida, Ksenofonta i Polibija, koje su uzimali za uzore. Poneki vizantijski istoričar odabira jednog antičkog pisca da mu služi kao uzor u stilu i metodu, ali najčešće se za uzore uzimalo više pisaca, a taj je običaj doprineo izgradnji osobenog mozaičkog stila, karakterističnog za vizantijsku književnost, koji je onemogućavao razvoj nekog individualnog autorskog stila. Da su tako značajni istoričari kakav je bio Prokopije svoja dela sastavljali po uzoru na Polibija, a ne Tukidida, vizantijske bi istorije možda nastavile tradicionalni stil i metodologiju helenskoga doba. Međutim, helenistički aticisti su kasnijim generacijama snažno nametnuli svoj ukus i osećaj divljenja prema zlatnom dobu Atine. Nije slučajno ni to što su vojni oficiri kao Nikifor Vrijenije (11-12. vek) i Jovan Kinam (12. vek) podražavali Ksenofonta u preciznosti dikcije, niti što je jedan filozof kakav je bio Nićifor Grigora (13. vek) za svoj uzor uzeo Platona. S druge strane, nesumnjivo je upravo slučajnost to što su neki teološki pisci kao Lav Đakon i Georgije Pahimer odabrali da se oslanjaju na homerski stil. U svakom slučaju, upravo kod istoričara kasnijeg perioda najviše dolazi do izražaja dualitam vizantijske civilizacije: crkveno-politička tematik zaodenuta u stil klasične proze.\nPremda su vizantijski istoričari najviše zavisili od antičkih modela, pa se stoga čini da oni predstavljaju jedan kontinuirani niz u kome se na prethodnika nastavlja njegov naslednik, oni se ipak ne stapaju u jednu uniformisanu celinu. Većina istoričara pripada ili periodu 6. i 7. veka, dakle tokom vladavine istočnorimskih careva, ili periodu od 11. do 14. veka, dakle u doba vladavine dinastije Komnina i Paleologa. Na svom vrhuncu, koji pada u vreme vladavine makedonske dinastije (9. i 10. vek), vizantijski je svet dao mnoge velike junake, ali ne i značajne istoričare, osim usamljene ličnosti cara Konstantina VII Porfirogenita.\nU prvom periodu (6. i 7. vek) najznačajniji je Prokopije, kako zbog teme koju obrađuje tako i zbog književne vrednosti njegova dela. Njegova Tajna istorija, tipično vizantijsko delo, napada cara Justinijana s jednako snažnim patosom s kojim ga njegovo delo O građevinama uzdiže i slavi. Međutim, u književnom stilu i načinu istorijskog izlaganja on sledi antičke uzore, kao što se vidi po preciznosti i lucidnosti njegovog pripovedanja modelovanog prema Tukididovom te u pouzdanosti obaveštenja koja daje, što su sve veoma značajni kvaliteti za jednog istoričara. Prokopije, a u velikoj meri i njegov sledbenik Agatija, ostali su uzorima ovog deskriptivnog stila sve do 11. veka. Prokopije je prvi predstavnik uzvišenog stila u vizantijskoj književnosti, a u tome ga je prevazišao samo Teofilakt Simokata u 7. veku. Međutim, uprkos neklasičnom obliku njihovih dela, ovi istoričari približavaju se antici po svojoj slobodi od crkvenih i dogmatskih tendencija.\nUčeni car Konstantin VII Porfirogenit, predstavljen kako ga kruniše Isus Hrist\nIzmeđu istorijskih dela prvog i drugog perioda stoji jedna izolovana skupina dela, koja po tematici i obliku predstavljaju jasnu suprotnost obema ovim grupama. To su dela sačuvana pod imenom cara Konstantina VII Porfirogenita (10. vek) i koja obrađuju upravu nad carstvom, njegovu političku podelu i ceremonijal vizantijskog dvora. Ova dela bave se uglavnom unutrašnjim prilikama u carstvu, te predstavljaju važne izvore za etnografske informacije i istoriju civilizacije, a neka su značajna i po tome što se služe i izrazima iz narodnog govora.\nDruga grupa istoričara predstavlja klasični eklekticizam ispod koga se skriva neklasična tradicija pristrasnosti i teološkog fanatizma. Premda su pisali u raskošnim klasičnim oblicima, istoričarima doba Komnina i Paleologa nedostajalo je klasičnog duha. Iako su mnogi od njih imali jače i privlačnije ličnosti nego pisci Prokopijeve tradicije, sama snaga ličnosti ovih pojedinaca i njihove bliske veze sa carskom vladom narušile su objektivnost istorijskog prikazivanja i proizvele subjektivna i pristrasna dela. Tako Aleksijada, pedantno delo princeze Ane Komnine, slavi njenog oca Aleksija I Komnina i reorganizaciju carstva koju je on započeo. Istorijsko delo njenog supruga, Nićifora Vrijenija, opisuje unutrašnje sukobe koji su pratili uspon Komnina u obliku svojevrsne porodične hronike (kraj 11. veka). Jovan VI Kantakuzin samozadovoljno pripoveda o svojim vlastitim dostignućima (14. vek). U ovoj grupi istoričara nalaze se i snažne antiteze, kako lične tako i objektivne. Nasuprot Jovanu Kinamu, koji je iskreno mrzeo sve što dolazi iz zapadne Evrope, stoje tolerantni Nikita Honijat (12. vek) i pomirljivi ali dostojanstveni Georgije Akropolit (13. vek). Nasuprot teološkom polemičaru Georgiju Pahimeru (13. vek) stoji građanin sveta Nićifor Grigora (14. vek) sa svojim dubinskim poznavanjem filozofije i antičkoga sveta. Premda subjektivni u unutrašnjim pitanjima vizantijske istorije, ovi i drugi istoričari ovoga razdoblja ipak su objektivni u prikazivanju spoljašnjih događaja, a posebno su vredni kao istorijski izvori za pojavz Slovena i Turaka na istorijskoj pozornici Evrope.\nHroničarski vid istorijskog prikazivanja razvio se u Vizantiji do savršenstva, i postao karakterističan za vizantijsku istoriografsku književnost uopšte. To je posledica činjenice da hronika, koja želi da pruži zaokruženu istoriju sveta kako bi svet u svome dinamičkom procesu mogao opet biti shvaćen kao jedna celina, najviše i odgovara vizantijskoj (možda uopšte srednjovekovnoj) potrebi da vlastitu istorijsku stvarnost izvede – preko božanske kosmogonije – iz akta božje volje i dejstva božje promisli, ili, kako bi to Vizantinac najradije rekao, iz Božje "ikonomije" (= plana). U hronici se opet srećemo sa onim što je izrazito vizantijski, srednjovekovni kolorit: sa religioznom, odnosno istoriozofskom interpretacijom sveta. Istorija je drama, a hronika priručnik sa građom koja treba da omogući rekonstrukciju te drame i razumevanje njene osnovne poruke. Zato hronika najčešće, i po pravilu, nastaje u crkvenoj sredini, i to upravo u monaškoj sredini. Vizantijska hronografija po svom je osnovnom karakteru lektira za široke slojeve, lektira koja treba da pouči i zabavi. Zato je njen ton didaktičan, ali i pristupačan i čitak. Pisana je jednostavnim jezikom, koji se u mnogim elementima približava narodnom govoru. Zahvaljujući tim osobinama, hronika je raširenija od "čistih" istorijskih dela: ona je prešla granice grčkog jezika i, prevedena na latinski, staroslovenski i neke orijentalne jezike, odigrala je značajnu ulogu u formiranju istorijske svesti mnogih evropskih naroda. Od čitave vizantijske istoriografske književnosti jedino su hronike prevođene na staroslovenski. Zbog svega toga je s pravom rečeno da je kulturno-istorijski značaj hronika daleko veći od značaja "pravih" istorijskih dela.\nČinjenica da su vizantijske hronike, za razliku od "čisto" istorijskih dela, bile namenjene širokoj publici uticala je na razlike koje između ova dva korpusa postoje u pogledu njihovog porekla, razvoja, raširenosti, te karaktera, metodologije i stila. Premda koreni vizantijske hronografije još uvek nisu pouzdano utvrđeni, njihovo relativno kasno pojavljivanje (6. vek) i potpuno odsustvo helenističke tradicije u njima znače da one predstavljaju relativno novu tvorevinu. Hronistika je prvobitno bila nešto strano grčkoj civilizaciji, pa je i prva hronika koja se pojavlila u Vizantiji bila je delo jednog neobrazovanog Sirijca. Njen pretpostavljeni prototip, Hronografija Seksta Julija Afrikanca, ukazuje na orijentalne hrišćanske izvore. Nepovezana sa ljudima od ugleda i položaja i bez dodira sa svetom dvora i aristokratije, ona prati modele ograničene na svoju vlastitu usku sferu. U 9. veku vizantijska hronostika doživljava svoj vrhunac, upravo u doba kada dolazi do opadanja istorijske književnosti. Nakon toga hronografija ubrzano propada; kasniji manji hroničari, kojih je bilo sve do 12. veka, ugledali su se delom na savremene, a delom i na starije istoričare. Za vreme Paleologa više se ne pojavljuju hronografska dela.\nIlustracija i tekst iz hronike Jovan Skilice iz 11. veka.\nHronike nisu samo važan izvor za istoriju vizantijske civilizacije, nego su i same uticale na širenje te civilizacije prema novopridošlim Slovenima, Mađarima i Turcima. Obrađujući ono što je zanimalo običan narod – čudesne i zastrašujuće događaje opisane živim bojama i protumačene terminima hrišćanske interpretacije – hronike su izvršile značajan uticaj. Metodologija obrade istorijske građe sasvim je primitivna: iza svakog njihovog dela nalazi se neki stariji izvor koji je samo malo modifikovan, tako da celina nalikuje nekom zborniku sirove građe a ne brižljivo obrađenom mozaiku vizantijskih istoričara. Hronike su bogati izvor za proučavanje komparativne gramatike, jer su pisane narodnim jezikom, koji odaje siromašno obrazovanje i njihovih autora i publike kojoj su bile namenjene.\nNajznačajnije vizantijske hronike napisali su Jovan Malala, Teofan Ispovednik i Jovan Zonara. Malalino delo predstavlja prvi primerak jedne hrišćanske vizantijske hronike nastale u manastirskom okruženju, a sastavio ju je u Antiohiji u 6. veku helenizirani Sirijac i monofizitski teolog. Prvobitno zamišljena kao gradska, proširila se u svetsku hroniku i postala popularno istorijsko delo, puno faktičkih i hronoloških grešaka, ali ipak glavni izvor za većinu kasnijih hroničara kao i za neke crkvene istoričare. Ta je hronika istovremeno prva narodna istorija koja je prevedena na staroslovenski jezik (početkom 10. veka). Bolja je u obradi i rasporedu građe, i više istorijska, jeste Hronika koju je napisao Teofan ispovednik, monah iz 9. veka, rođen u Maloj Aziji, koja je takođe postala uzorom kasnijih hroničara. Ona sadrži mnogo vrednih informacija koje potiču iz izvora koji nam se nisu sačuvali, a posebno važnom za Zapadnu Evropu čini je činjenica da je već do kraja 9. veka bila prevedena na latinski jezik. Kratka istorija Jovana Skilice napisana je kao povest vizantijskih careva, pa je i klasifikacija građe izvedena na tom principu. Univerzalna hronika Jovana Zonare (12. vek) donekle odslikava atmosferu komninske renesanse: ne samo da pripovedanje teče lepše i lakše nego Teofanovo, nego su u tekst uključeni i mnogi odlomci iz antičkih pisaca. Ta je hronika bila prevedena ne samo na staroslovenski i latinski, nego i na italijanski i francuski jezik (16. vek).\nPosebnu vrstu istorijske književnosti, koja ujedno pripada i religijskoj književnosti, čine žitija svetaca, odnosno hagiografija. Ovaj se književni rod obično i stavlja u grupu teoloških spisa, jer njegov osnovni cilj više i nije spasavanje ljudskih događaja od zaborava putem pisanog beleženja, već čista religiozna pouka. Žitija svetaca pripadaju, strogo uzev, liturgijskoj književnosti: istorija nije njihov osnovni zadatak i smisao. Međutim, hagiografija se može svrstati i među dela istorijske književnosti zbog istoriografske geneze i teološko-didaktičke evolucije ovog književnog roda, što predstavlja jednu karakterističnu pojavu za vizantijsku i srednjovekovnu književnost uopšte. Metafizičko-moralizatorske tendencije vizantijskog istorijskog prikazivanja došle su ovde do svog punog izražaja i odnele potpunu pobedu.\nHagiografija počinje kao istinita priča o mučeništvu i hrabrosti, o suđenju, torturi i smrtnoj kazni stvarnih, istorijskih osoba – mučenika. Ponekad su to čak i sačuvani sudski zapisnici, dakle neposredna dokumentacija, svojevrsni dosijei procesa. Ponekad je to, opet, svedočanstvo prisutnih, povest neposrednog očevica, neka vrsta verodostojne sudske reportaže. Takva acta martyrum (kratki izveštaji o pojedinim mučenicima) predstavljaju autentičan istorijski izvor. Po ugledu na ova istorijska saopštenja nasleđena iz previznatijskog, rimskog perioda crkvene istorije, ranovizantijsko žitije je pisano trezveno, o realnim istorijskim ličnostima, u okvirima mogućeg. Međutim, u svojoj daljoj evoluciji, žitije kao istorija, istorija pojedinih ličnosti – dakle kao biografija ili dokument o mučeništvu – sve više gubi na verodostojnosti, istorijska istina u njemu se odeva u ruho privlačno za maštu srednjovekovnog čoveka i biva opterećena čudesima, demonomanijom i sujeverjem. U čitavom svom viševekovnom postojanju vizantijska se hagiografija kreće između ta dva pola: istorije i legende. Baš ta promena kazuje vrlo mnogo o vizantijskom poimanju istorije, upravo o onom shvatanju koje je uslovilo pojavu i čak neku vrstu pobede vizantijske hronistike. Koliko god se "čisti" istoričari trudili da u svojim istorijskim delima pruže samo istorijsku činjenicu, to ni njima ne uspeva u potpunosti. Hronografija je već rađena u biblijskim okvirima, tako reći sa biblijskom pretenzijom: u njoj je istorija i vidljivo obeležena kao proces koji počinje stvaranjem sveta, dakle aktom božjim, i koji vodi ciljevima identičnim sa ciljem stvaranja – uspostavi carstva božjeg.\nHagiografija je otišla u tome do kraja. Od istorije je u njoj ostalo samo jezgro, izvesna nesumnjiva faktografska podloga – manje ili više autentična u zavisnosti od toga o kome se piše, ko piše i kada piše. Zapravo, nije to jedino što je u žitiju ostalo od istorije, i svako žitije je – pored sve svoje eventualne fantastike – u drugom smislu istorijski autentično: ono je svedočanstvo vremena i sredine, u objektivnom smislu; a u subjektivnom, u tome šta hoće da pruži pa i šta pruža, ono je simbolično i alegorijsko ili čak sasvim neposredno saopštavanje neke etičke ideje. Tu, dakle, vizantijska istorijska književnost prelazi u teološku, pretvara se u teologiju, a u isto vreme dobija i obeležja nekih drugih književnih vrsta, pre svega pesništva, i pesničke drame posebno, a zatim retorike (elementi panegirika, pareneze i dr.).\nVizantijska hagiografija bi živnula kad god je neko veliko zbivanje u crkvi aktualiziralo bilo ispovedničku smelost mučenika ili bizarnost pustinjačkog podviga. U tim prilikama hagiografija se uvek vraća na svoju polaznu tačku, na temelj realnih istorijskih činjenica, te i pored sve svoje panegiričnosti, sadrži uvek ubedljivo jezgro istorijske istine. Hagiografska legenda nastaje tek kada se žitije odvoji od aktuelnog zbivanja, bilo isto to žitije od svog arhetipa, ili čitava jedna grupa žitija od događaja zbog kojih je nastala. S obzirom da se događaji vezuju za jednog glavnog junaka, žitija se često nalaze na granici romanesknog. Najčešća scena u kojoj se odigrava život sveca je pustinja, a glavni centri žanra su Egipat, Palestina i Sirija, gde je podvižništvo i najviše cvetalo; to su uopšte centri teoloških zbivanja. Hagiografija opada sredinom 7. veka, kao i vizantijska književnost u celini, a do obnove dolazi početkom 9. veka.\nRanije se smatralo da Vizantija nikada nije imala svoje pesništvo, da je poetski duh stran vizantijskom književnom stvaralaštvu, da je sve što nam je od Vizantinaca ostalo na tom području proza, ili u najboljem slučaju imitacija, i to uvek loša, velikih klasičnih uzora helenske poezije. Klasično obrazovane generacije istoričara književnosti, sve do kasnoga 19. veka, tražile su u pesništvu srednjeg veka – naročito u pesništvu grčkom – prisustvo klasičnih poetskih merila i vrsta, pre svega stih organizovan u duhu kvantitativnog načela prema dužini sloga. Takve poezije Vizantija, zaista, skoro da nema, a ukoliko je i ima, onda je to uglavnom pokušaj da se manje ili više korektno podražava klasični uzor. Ali je zato Vizantija stvorila pesmu slobodnu od kvantiteta klasične metrike, kretanu čistim, izvornim ritmom jezika – književnog ili narodnog, poeziju crkvenu i religioznu, i pesmu pisanu jezikom demosa, u ono doba prezrenog ali jedino sposobnog da preživi gorku sudbinu vizantijske kulture. U stvari, vizantijsko pesništvo je veliko po obimu i značajno po vrednosti. Pogotovo od trenutka kada je u grčkoj crkvenoj poeziji otkrivena ritmička zakonitost himni i kanona, i kada je njenom religioznom pesničkom jeziku priznata vrednost iskrenog i nadahnutog umetničkog izraza, uvidelo se da je vizantijskim pesništvom poetika obogaćena jednom novom kategorijom.\nOsim toga, pesništvo je u ovom slučaju najbolji put da se shvati sav kompleks književnog stvaranja jednog društva dalekog od nas ne samo vremenom nego i jednim ogromnim kulturno-istorijskim hijatusom koji nas čini nesposobnim da – u svome vremenu – doživimo jedno drugačije vreme, ne naše i ne našim shvatanjem sveta prožeto. Pesništvo je, pored istoriografije, upravo ona vrsta književnog stvaralaštva kroz koje se najbolje može razumeti vizantijska kultura, njen duh, pogled na svet, njene vrednosti, preokupacije. Tu će se videti da Vizantinac nije hladan, dosadno učen, neinventivan, iako i to ume da bude. On jeste obuzet crkvom, ali on nije samo teolog: njegova religioznost dostiže i sublimne visine lirskog doživljaja u kome se religiozno spaja s estetskim, Logos sa Lepotom. Vizantinac je i političar, ali ne samo vatreni navijač dema nego i pažljivi posmatrač istorijskog zbivanja. On je u svemu pesnik više no pripovedač. I kada hoće da kaže svoju reč o ljudima s kojima živi, reći će to kroz pesmu, pre svega kroz epigram. Pesničke tvorevine pisane na narodnom, dimotičkom jeziku, otkriće svežinu narodnog duha kroz čitavo doba Vizantije, sve izrazitije što se ono književno, i naročito – učeno stvaranje bude bližilo svome kraju.\nZa razliku od crkvenog pesništva, samostalnog u svome nastanku i razvitku, vizantijska profana poezija naslanja se na antiku. Ona je zapravo profana po svojoj neliturgijskoj nemeni, s jedne strane, i po antičkoj formi, s druge, ali je ta poezija dobrim delom i dalje religiozna po svojoj tematici ili bar po koloritu u koji je odevena. U stvari, i profana poezija Vizantije tek je svojim manjim delom u pravom smislu reči profana. U posebnu grupu, u odnosu na crkveno ritmičko pesništvo, izdvaja ga nedvosmisleno nadovezivanje na antičku književnu tradiciju, pre svega u formalnom smislu. Kvantitaivna metrika je polazni princip, mada ne sasvim dosledno sproveden i naročito ne u svojim čistim prvobitnim stopama. I profana poezija, zapravo, raskida svoje veze sa metričkim normama antike. Ona je u Vizantiji razvila novu metričku formu, tzv. politički stih. Politički stih je građen prema akcentu, i istovetni stihovi se ponavljaju jedan za drugim, za razliku od ritmičke pesme u kojoj se s periodom menja i stopa. Po rečima Krumbachera, politički stih je najvažnija koncesija koju vizantijska profana poezija čini duhu svoga vremena. Poreklo političkog stiha nije sasvim razjašnjeno. Mišljenje da je taj stih nastao u 10. veku korigovano je otkrićem ovog stiha u poslovicama navedenim u delima 7. veka (Lestvici Jovana Lestvičnika i Lugu duhovnom Jovana Mosha). Moguće je da se u političkom stihu pevalo i pre 7. veka. Kao što se nije moglo potpuno nadovezati na antiku u svojoj metrici, tako profano pesništvo nije moglo oživeti ni izvesne pesničke vrste koje su obeležavale antičku književnost. Ni epika, ni drama, čak ni lirika klasičnog perioda u Vizantiji nisu mogli da opstanu.\nEpigram je odgovarao ukusu Vizantinca zbog svoje ornamentalnog karaktera i mogućnosti da se kroz njega izrazi autorova intelektualna domišljatost. Taj književni oblik u potpunosti je odgovarao minijaturi u umetnosti koja je doživela veliki procvat u Vizantiji. Epigram od autora je nije zahtevao neku veliku imaginaciju, a glavna se teškoća sastojala u tehnici i postizanju najbolje moguće pregnantnosti u izrazu. Među vizantijskim epigramatičarima mogu se razlikovati dve skupine: jedna klasicističko-humanistička i druga hrišćansko-religijska. Najznačajniji predstavnici prve grupe jesu Agatija (6. vek) i Hristifor iz Mitilene (11. vek), a druge teološki pisci Georgije Pisida (7. vek) i Teodor Studita (9. vek). Između ove dve skupine, kako hronološki tako i po karakteru, stoji Jovan Geometar (10. vek).\nOsnovne faze u razvoju vizantijskog epigrama mogu se videti na primeru Agatija, Teodora Studite i Jovana Geometra. Agatija, koji je značajan i kao istoričar, kao epigramatičar pokazuje osobenosti književnog pravca koji je započeo polu-Vizantinac polu-Egipćanin Nono (oko 400). Pisao je afektivnim i pompeznim stilom u klasičnim heksametarskim stihovima, ali ipak obiluje brilijantim idejama i vešt je u podražavanju antičkih uzora, posebno u erotskim epigramima u kojima nadilaze većinu epigramatičara carskoga perioda. Agatija je sastavio i jedan zbornik epigrama, u koji je uvrstio i svoje epigrame ali i epigrame drugih autora, od kojih su neki kasnije ušli u Palatinsku antologiju, pa su nam tako i sačuvani. Monah Teodor Studita u svakom pogledu predstavlja suprotnost Agatiji: duboko pobožan sa dobrom moći zapažanja prirode i života, pun osećaja, topline i jednostavnosti izraza, slobodan od ropskog podražavanja antičkih pisaca, premda donekle pod Nonovim uticajem. Premda u epigramima obrađuje najrazličitije stvari i situacije, za istoriju civilizacije posebno su zanimljivi oni koji govore o životu i ljudima u njegovom manastiru. Jovan Geometar kombinuje aspekte ova dva epigramatičara. Tokom svog života on je vršio i sekularne i crkvene dužnosti, a njegova poezija ima univerzalni karakter. Premda duboko religiozne naravi, on ipak ceni veličanstvenost antičke kulture. Pored epigrama o antičkim pesnicima, filozofima, retorima i istoričarima, pisao je epigrame o crkvenim ocima, pesnicima i svetiteljima. S književne tačke gledišta epigrami na savremene i sekularne teme bolji su mu od onih koji se bavi religioznim i antičkim temama, a oni najbolji opisuju istorijske događaje i situacije u kojima je sam učestvovao.\nČak su i najbolji pisci sastavljali zvanične panegirike o carevima i njihovim dostignućima. Tipične su za ovu vrstu književnosti komemorativna pesma Pavla Silencijarija o posvećenju crkve Svete Sofije i pesma Georgija Piside o prinčevoj slavi. Na osnovu toga o karakteru ovih pisaca ne treba donositi negativne zaključke, jer su takve pohvale sastavljali ne samo dvorjani kao Mihailo Psel i Manojlo Fil (13. vek), nego i takve nezavisne ličnosti kakvi su bili Evstatije i Mihailo Honijat. Ta je pesnička vrsta postala tradicionalna, pa se prenela iz carskoga Rima u Vizantiju kao deo antičke retorike sa svom ekstravagancijom jedne dekadentne književnosti. To je bila neka vrsta neophodnog ustupka despotizmu, koja nije vređala ukus vizantijske publike.\nPreteča vizantijske satire bio je Lukijan, čiji su proslavljeni Dijalozi mrtvih predstavljali uzor za dva dela, od kojih satiru Timarion (12. vek) karakteriše pomalo sirov humor, a satiru Mazarisov put u Had (početal 15. veka) britka satiričnost. Obe satire opisuju put u podzemni svet i razgovore sa mrtvim savremenicima; u Timarionu njihovi nedostaci kritikuju se sa dozom dobronamernosti, dok se u Mazarisu, pod krinkom pokojnika, jednostavno stignatizuju još živi ljudi i savremene prilike, posebno na vizantijskom dvoru. Timarion je više književna satira, a Mazaris politički pamflet, s oštrim ličnim napadima bez mnogo književne vrednosti, ali ipak veoma zanimljiv za istoriju civilizacije. Timarion je pisan iskreno popularnim tonom, a Mazaris jednostavno vulgarnim i sirovim. Po ugledu na ova dva dela u 16. veku sastavljene su dve narodne satire koje takođe opisuju silazak u podzemni svet. Timarionu odgovara Apokopos, koja predstavlja satiru mrtvih na račun živih, sa dosta poetičkih delova (npr. procesija pokojnik) i odaje uticaj italijanske književnosti. Mazarisu pak odgovara satira Piccatores, poduže metričko delo, ali ne bas poetično.\nDruga grupa satira ima oblik dijaloga između životinja, koji se očigledno razvio iz popularne hrišćanske knjige koja je poznata pod naslovom Physiologus. Te satire opisuju okupljanja četvoronožaca, ptica i riba koje izgovaraju razne žalopojke na račun klera, carske birokratije, stranih naroda koji žive o carstvu itd.\nOvde pripadaju i parodije u obliku crkvenih pesama, u čijem je stvaranju učestvovao i sam kler, npr. episkop Nikita iz Sere (11. vek). Jedan primer ovakve "bogohulne" književnosti, premda on nije sasvim razumljiv, jeste Ismevanje jednog bezbradog čoveka u obliku opscene liturgije (14. vek).\nNajčudniji profani pesnik Vizantije živeo je u 12. veku, za vreme careva Aleksija I, Jovana II i Manojla I Komnina u Carigradu: to je Teodor Prodrom, čuveni „prosjak” vizantijske poezije, nazvan Ptohoprodrom (= siroti Prodrom), pesnik dvora i ulice, raskoši i krajnje bede, sluga aristokratije i večni pripadnik demosa. Prodrom je bio neobično plodan i raznovrstan pisac. Njegova prozna dela značajnija su i srećnija od poetskih sastava, ali je ovih poslednjih mnogo. Pesme su mu kratke ili veoma opsežne. Najopsežniji mu je roman u stihovima Rodanta i Dosiklej, u devet knjiga sa ukupno 4616 jampskih stihova, čiji uzor treba tražiti u Heliodorovim Etiopikama. Drugo važnije delo je Rat mačke i miša, dramska parodija u 384 stiha, inspirisana takođe antikom. Zanimljivu alegoriju razvija Prodrom u Prognanom prijateljstvu (jamb), a alegoriju daje i u pesmi O slici života, kao i u Stihovima o dvanaest meseci. Kao pesnik satira dao je dva dela: Satiru protiv pohotljivog starca i Satiru protiv jednog bradatog starca, obe sa po 102 jampsha stiha. Najveći mu je broj prigodnih pesama, posvećenih ličnostima dvora, u kojima se prikazuje kao prosjački pesnik koji bogoradi i zahvaljuje do iznemoglosti. Tih nekoliko prosjačkih pesama ispevanih dimotikom sveže su i trajne poput pesama starofrancuskog pesnika Rutebeufa (umro 1280), i svojim setnim humorom na račun materijalne besplodnosti naučnih studija sposobne su da i u naše vreme izazivaju žive asocijacije.\nZa razliku od Teodora Prodroma, drugi tipično dvorski pesnik, ugledni diplomata Manojlo Fil (oko 1275–oko 1345) bavio se isključivo poezijom. Pisao je pesme o prirodoslovnim predmetima (npr. o osobinama životinja, biljaka i dr.), dijaloške komade, epigrame o crkvenim svetkovinama, opise umetničkih dela (ekfraze) i epigramske prigodne pesme. Mnogi od njegovih epigrama su zahtevi za pomoć u namirnicama, naročito u divljači, a upućeni su istaknutim ličnostima, pa se po tome približavaju Prodromovoj "prosjačkoj pesmi".\nNe računajući narodno pesništvo, crkvena poezija je, po rečima Krumbahera, jedina pesnička novotvorevina poznogrčko-vizantijskog doba, upravo ona grupa vizantijskih pesama koja ima vlastiti razvitak, koja se kao uzajamno povezana celina organski, po svojim unutrašnjim zakonima razvija, cveta i opada. Tu vizantijska književnost dostiže potpuno originalni domet, i stvara nešto što nema korena u antici i ne predstavlja podražavanje starih obrazaca. Istina, počeci crkvene poezije, "doba pripreme", nastaju prema ovim obrascima, kako u pogledu jezika i izraza tako i u metričkom smislu: u himni Klimenta Aleksandrijskog (150–215) dolazi do izražaja klasični anapest, u Metodijevom (umro 311) Simposionu – horska odnosno dramska kompozicija pesme i jampska stopa, mada s mnogo odstupanja. Međutim, to su još helenistički uticaji, i ove pesme nikada nisu bile u široj crkvenoj, liturgijskoj upotrebi. Nije se mogao održati ni antički manir Grigorija iz Nazijanza (338–390), koji se obilno i ne bez uspeha služi heksametrom, trohejem i jambom. Nemaju sledbenika ni Apolinarije Mlađi (umro 390) i Sinesije Kirenski (umro oko 413), a ni Nono (početak 5. veka), koji metrički parafrazira Evanđelje po Jovanu pošto je već pre toga napisao svoj Spev o Dionisu.\nPremda će se antičke forme pokatkad sresti i kasnije, kod jednog Jovana Damaskina, Ignjatija Ðakona, Lava Mudrog, Prodroma, Manojla Fila i drugih, crkveno pesništvo ipak nije moglo biti izgrađeno na antičkim formalnim osnovama. Izgleda da uzrok toj pojavi treba tražiti u novini religiozne invencije i starojevrejskim odnosno ranohrišćanskim uticajima (Psalmi) te u potrebi za novim, kvalitativno drugačijim izrazom, a nikako u zaboravljanju pesničke veštine nasleđene iz antičkog doba. Vizantijska crkva nije mogla pevati skandirajući kratke i duge slogove, jer joj to nije dopuštala ni nova melodija grčkog jezika, zasnovana na novim glasovnim vrednostima diftonga i vremenskom izjednačavanju kratkih i dugih vokala i slogova podvrgnutih zakonu naglaska a ne trajanja, ali ni tip religioznog nadahnuća vizantijskog čoveka – emotivni, pektoralni više no intelektualni. Pravo vizantijsko crkveno pesništvo jeste pesništvo ritma, gde se kao glavni princip uzima broj slogova i akcenat: slogovi se broje bez obzira na kratkoću i dužinu, hijat se zanemaruje, kao i elizija, a razlika između akuta i cirkumfleksa ostaje neprimećena. To su sve upravo razlozi zbog kojih je vizantijskoj crkvenoj pesmi vrlo dugo osporavana njena poetska suština, i što se sve do nedavno smatralo da je forma grčkih crkvenih pesama u stvari – proza. Tome je možda doprineo i estetički stav samih Vizantinaca, koji su crkvene himne, nasuprot klasicističkoj metrici, držali za prozu. Ali upravo oni su otkrivali da se te himne sastoje iz određenog broja slogova, akcenta i rime te da se od obične proze potpuno razlikuju. Krumbaher primećuje: „Da su svoje himne Vizantinci smatrali za prozu u običnom smislu reči, ne bi njihove autore nazivali melodima, pevačima, pesnicima”. Upravo je već za Vizantince pojava ritmičke pesme bila nova pojava, koju ni sami nisu mogli objasniti u skladu sa do tada, i tada još uvek važećim poetskim normama.\nU formalnom pogledu, u ritmičkoj crkvenoj poeziji ističu se dva vida kao glavna: to su himna i kanon. Himne (naziv je novijeg datuma, dok se u vizantijskoj poetici upotrebljava naziv kondak) jesu pesme sastavljene od većeg broja strofa (20 i više) iste konstrukcije, sa refrenom i jednim opštim uvodom; strofe se zovu "tropari". Kanoni su pesme složenije nego himne, jer se sastoje od osam ili devet "oda", a svaka oda od više strofa (tropara); tema svake ode sadržana je u prvoj strofi, koja se zove irmos i predstavlja obrazac za pravljenje pesama tematski uzet iz tzv. devet "biblijskih" pesama, koje su se pevale još od najranijih vremena hrišćanstva; svaki tropar u odi mora odgovarati po broju slogova i akcentu shemi irmosa. Naročito u kanonima primenjen je tzv. akrostih (prvi još kod Metodija, zatim kod Grigorija iz Nazijanza i u Akatistu, ali najviše tek u kanonima), koji je orijentalnog i antičkog porekla. Antičkog je porekla i rima, koja je uglavnom retorska figura i ne odgovara u svemu rimi moderne poetike, a primenjena je često u himnama.\nVizantijski roman predstavlja neku vrstu nastavka antičke epike u okviru umetničke književnosti Vizantije, ali je to i najmanje uspeli nastavak helenističkog epskog stvaralaštva. Neuspeh vizantijskog romana objašnjava se njegovom nestvarnošću: on je dalek od života i izveštačen. Uostalom, sve do pojave nekoliko značajnijih romanopisaca u doba humanističke renesanse Komnina (Teodor Prodrom, Konstantin Manasije, Nikita Evgenijan i Evstatije Makrembolit) ne piše se na ovom polju ništa već se pripisuju i čitaju uglavnom romani helenističkog razdoblja.\n^ Encyclopædia Britannica - "Greek literature: Byzantine literature"\n^ "The Modern Greek language in its relation to Ancient Greek", E. M. Geldart\n^ Wortley, John, ур. (2010), John Skylitzes: A Synopsis of Byzantine History, 811-1057, Cambridge, United Kingdom: Cambridge University Press, стр. 372, ISBN 978-0-521-76705-7\nR. Beaton, The medieval Greek romance (Cambridge, 1989). ISBN 978-0-521-33335-1..\nH.-G. Beck, Kirche und theologische Literatur im byzantinischen Reich (=Handbuch der klassischen Altertumswissenschaft 12,2,1) (Munich, 1977). ISBN 978-3-406-01416-1..\nG. Horrocks, Greek: a history of the language and its speakers (London, 1997). ISBN 978-0-582-30709-4..\nH. Hunger, Die hochsprachliche profane Literatur der Byzantiner (=Handbuch der klassischen Altertumswissenschaft 12,5) (Munich, 1978) [two volumes]. ISBN 978-3-406-01427-7.; ISBN 978-3-406-01428-4..\nA.P. Kazhdan, A history of Byzantine literature (650-850) (Athens, 1999). ISBN 978-960-371-010-3..\nK. Krumbacher, Geschichte der byzantinischen Litteratur (Munich, 1897).\nM.D. Lauxtermann, Byzantine poetry from Psides to Geometres (Vienna, 2003). ISBN 978-3-7001-3150-2..\nG. Moravcsik, Byzantinoturcica (Berlin, 1958) [two volumes] (A deceptive title: in fact the most important history of Byzantine secular literature before Hunger).\nPanagiotis Roilos, 'Amphoteroglossia': A Poetics of the Twelfth-Century Medieval Greek Novel (Cambridge, Mass., 2005).\nJ. Rosenqvist, Die byzantinische Literatur: vom 6. Jahrhundert bis zum Fall Konstantinopels 1453 (Berlin, 2007). ISBN 978-3-11-018878-3..\nCatholic Encyclopedia, s.v. Byzantine Literature\nByzantine Literature Sources\nMihailo Atalijat (grč. Μιχαὴλ Ἀτταλιάτης, 11. vek) bio je vizantijski pisac, istoričar i državnik, koji se rodio u značajnom pamfilskom gradu Ataliji (Ἀτταλία) na južnoj obali Male Azije, odakle se preselio u Carigrad između 1030. i 1040. godine.\nVrlo obrazovan i vaspitan u klasičnom duhu, Atalijat je u Carigradu stekao i bogatstvo i društveni ugled, te je brzo napredovao, pod različitim carevima, na najviše državne dužnosti, među kojima je bila i dužnost sudije vrhovnog sudskog tela u Vizantiji. Godine 1072. Mihailo Atalijat se bavio pisanjem raznih govora i pravnih spisa od kojih je sačuvan samo mali broj. Sastavio je za cara Mihaila VII Duku jedan zbornik vizantijskog prava. Pored toga, napisao je Pravila siromašne kuće i manastira, koji je osnovao u Carigradu 1077. godine. To je delo značajno za istoriju vizantijskog društva i njegovih običaja tokom 11. veka, a sadrži i popis knjiga koje su se nalazile u manastirskoj biblioteci.\nAtalijatov književni rad poznat je naročito po njegovom istorijskom delu, koje nije stigao da dovrši jer ga je, izgleda, pisao pri kraju svog života. Svoju Istoriju, koja obuhvata vreme od 1034. do 1079. godine, pisac je posvetio caru Nićiforu III Votanijatu. To delo daje živopisni i pouzdani opis dvorskih revolucija i dominacije žena iz carskog okruženja, što su karakteristike ovog perioda prelaza sa zlatnog doba vizantijske istorija iz vremena makedonske dinastije na doba Komnina. Atalijat piše kao savremenik i očevidac događaja koje obrađuje. Premda opterećen uobičajenom pristrasnošću koja odlikuje vizantijske istoričare ovog perioda, njegov stil je tečniji i skladniji u odnosu na njegove neposredne prethodnike. Nemački vizantolog Karl Krumbaher hvalio je Atalijatove tačne ocene i osećaj za pravdu. U oba ova elementa on je bolji od svoga prethodnika, panegiričara i dvoranina Mihaila Psela.\nAtalijat zauzima istaknuto mesto u vizantijskoj književnosti. Svojim literarnim radom on se, slično Pselu, javlja kao vesnik preporoda koji doživljava vizantijska književnost u doba Komnina.\nTeme o Vizantijskom carstvu\nČetvrti krstaški rat\nLatinsko carstvo / Nikeja / Epir—Solun / Moreja / Trapezunt\nLogotetes tu geniku\nLogotetes tu stratiotiku\nHartularije tu vastijar\nEpi tu idiku\nEpi ton dejseon\nKasna rimska vojska\nReligija i pravo\nLuk i rotunda Galerija\nBazilika Svetog Vitalija\nBazilika Svetog Apolinarija u Klasi\nBazilika Svetog Apolinarija Nuovo\nManastir Svete Katarine\nZastave i insignije\nGrčki naučnici u renesansi


Dan online - Politika: Brisel posvećen regionu - 2020-04-05\nPolitika GLAVNI PREGOVARAČ CRNE GORE SA EU ALEKSANDAR DRLJEVIĆ UKAZAO Brisel posvećen regionu\nPodrška Evropske unije (EU) pokazala je da građani te zajednice i Crne Gore dijele iste vrijednosti, svjesni da solidarnost u teškom periodu mnogo znači, kazao je glavni pregovarač Aleksandar Drljević, navodeći da je više nego ikada jasno da je Brisel posvećen regionu. Predstavnici Delegacije EU i Programa Ujedinjenih nacija za razvoj u Crnoj Gori potpisali su ugovor u vrijednosti od tri miliona eura za nabavku medicinske i lične zaštitne opreme za zdravstvene radnike.\n– Za njihovu dodjelu potrebno je da Evropska komisija (EK), u saradnji sa crnogorskim institucijama, sprovede neophodne procedure izmjene finansijskih odluka i propratne dokumentacije – rekao je Drljević agenciji Mina, navodeći da je iz EK potvrđeno da će procedure u najvećoj mogućoj mjeri biti skraćene.\n– Sredstva će biti na raspolaganju da pravovremeno podrže napore Vlade u saniranju posledica nakon epidemije, a Vlada će ispoštovati sve obaveze u tom procesu kako bi taj novac bio dostupan onima kojima je najpotrebniji – rekao je Drljević.\nČlanstvo mimo volje naroda\nObjaviti spiskove o dodjeli pomoći\nIspitujemo različite mogućnosti podrške\nOdbori onlajn, za plenum traže salu\nPolitičke razlike staviti u drugi plan


Na mestu buduće metro stanice u Londonu iskopano 3.000 skeleta! (FOTO)\nPrvo opštinsko groblje engleske prestonice\nTim od 60 istraživača danonoćno će raditi tokom narednih mesec dana kako bi iz ovog nalazišta u Bedlamu, koji je nekad bio van zidina Londona, uklonili sve skelete\nVesti 10.03.2015. - 20:44h Autor: Tanjug\nNa mestu gde bi uskoro trebalo da bude izgrađena nova metro stanica u Londonu, arheolozi su iskopali oko 3.000 skeleta, među kojima su kosturi žrtava "crne smrti".\nKako prenosi AFP, tim od 60 istraživača danonoćno će raditi tokom narednih mesec dana kako bi iz ovog nalazišta u Bedlamu, koji je nekad bio van zidina Londona, uklonili sve skelete koji će potom biti sahranjeni na nekom od grobalja, nadomak britanske prestonice.\nU saopštenju kompanije Krosrejl, kojoj je poverena izgradnja nove metro linije, ističe se da bi analize kostiju trebalo da "rasvetle migracione i demokrafske tokove, način ishrane i svakodnevni život" stanovnika Londona u doba kuge.\n"Arheolozi se nadaju da će analize pomoći da se bolje razume evolucija bakterije koja je izazvala epidemiju kuge", navodi se u saopštenju.\nStanovnici Londona su sahranjivani u Bedlamu od 1569. do 1738, periodu koji obuhvata Šekspirovo stvaralaštvo, "Velik požar", u kom je uništen središnji deo grada, i nekoliko epidemija kuge. Iskopavanja bi, takođe, trebalo da iznesu na svetlost dana ostatke drevnog rimskog druma duž kog su pronađeni razni artefakti, poput konjskih potkovica i urni.\nBedlam je bio prvo londonsko opštinsko groblje, a ime je dobio po obližnjoj Kraljevskoj bolnici Betlem, najstarijoj psihijatrijskoj bolnici na svetu.


Hipertenzivna kriza - Wikipedia, Hipertenzivna simptomi krize\nTo stanje za posledicu ima visok arterijski krvni pritisak ili hipertenziju. Kod enormno povišenog arterijskog pritiska, npr u hipertenzivnoj krizi, visoka vrednost pritiska unutar krvnih sudov može dovesti do ozbiljnih oštećenja arterija ; mozgasrcaplućaoka itd.\nVećina hitnih hipertenzivnih stanja javlja se kod bolesnika sa hroničnom arterijskom hipertenzijom različitog uzroka, značajno češće kod muškaraca. Hipertenzivna simptomi krize je kod više od hipertenzivna simptomi krize posto bolesnika hipertenzija esencijalnog porekla, najveća učestalost hipertenzivnih kriza se upravo javlja kod ove grupe bolesnika.\nKod bolesnika sa esencijalnom hipertenzijom, jedan od najčešći uzrok akutnog hipertenzivnog hipertenzivna simptomi krize je nekomplijantnost bolesnika ili nagli prestanak upotrebe antihipertenzivnih lekova. Do danas nisu u potpunosti razjašnjeni hipertenzivna simptomi krize mehanizam kod hipertenzivne krize.\nPrema brojnim eksperimentalnim istraživanjima na životinjama ustanovljeno je da u osnovi samog mehanizma poremećaj leži narušena autoregulacija na nivou perifernih arterijskih krvnih sudova. Merenjem kalibra pijalnih arterija normotenzivnih životinja, pri značajnim varijacijama krvnog pritiska, ostvarenih davanjem vazokonstriktora ili vazodilatatorautvrđeno je da je cerebralni moždani protok ostao konstantan, uprkos varijacijama pritiska, hipertenzivna simptomi krize merama autoregulacije.\nU ovim eksperimentima pri porastu krvnog pritiska arteriole bi se sužavale, hipertenzivna simptomi krize pri padu širile. NJena učestalost varira od geografskih, nacionalnih, rasnih, polnih ili starosnih razlika.\nPostepenim spuštanjem pritiska smanjuje se rizik od nastanka hipoperfuzija ciljnih organa. Naglo obaranje pritiska može jako da kompromituje srčani i moždani protok krvi, pogotovo kod starijih osoba, što može biti hipertenzivna simptomi krize teškim i opasnim sporednim efektima.\nTerapijski pristup diktiraju dve vrste hipertenzivne krize: Hipertenzivna urgencija-hipertenzivna kriza drugog stepena hitnostiu kojoj povišenje krvnog pritiska nije udruženo sa promenama ciljnih organa. Lekovi koji se peroralno primenjuju kod hipertenzivne urgencije Medikament.


Priznati stručnjak, dermatolog Predrag Majcan objašnjava kada se i kako pravilno nanosi krema za sunčanje, koji faktori se preporučuju za decu, ali i koje oznake na pakovanju treba da gledate…\nNije lako prepoznati da dete, naročito ako je malo, ima probleme sa vidom. Evo koje znake treba da prepoznate ... Evo koje znake treba da prepoznate: "Ukoliko važe dete žmirka,…\nBebina koža je tanka, osetljiva i sklona iritacijama, pa su ojedi veoma česti. A kako da do njih ne dođe i šta raditi kada se pojave, savetuje Anđelka Kotević, viša…\nRešite svoje roditeljske dileme pomoću kalendara koji iz meseca u mesec prikazuje pravilan razvoj emocija kod dece i eventualna odstupanja. Socio-emocionalni kalendar: Pravilan razvoj deteta od prve do treće godine…\nPlač bebe ne aktivira uvek greška roditelja. Stručnjaci su pokušali da objasne zašto bebe plaču "bez razloga". Doktorka iz nemačkog saveza pedijatrije Monika Nihaus ističe da roditelji ne treba da…\nAko dete ima ružne snove roditelji treba da ga uzmu u krevet da ga smire. To nije pogrešno, jer spavajući sa roditeljima vaš mališan dobija poruku da su mama i…\nUzroci proliva kod dece su brojni. Među najčešće spadaju infekcije crevnim virusima i bakterijama. Bez obzira da li se radi o infekciji ili drugom uzroku, proliv može da ugrozi zdravlje…


Pedro Martinez - Blic Sport\nDušan Lajović je ostvario novi trijumf na uvodnom ovosezonskom grend slemu.\nSPEKTAKL U HALI SPORTOVA Rajaković, Džikić, Keler i Martinez predaju u Beogradu na TRENERSKOJ KLINICI /FOTO/\nU periodu od 30. juna do 1. jula u hali "Ranko Žeravica" održaće se Beogradska trenerska klinika na kojoj će predavati svetski poznati treneri, 17. po redu. Poslednji među njima je Darko Rajaković, pomoćni trener Oklahome.


Price iz ordinacije Archives - Stranica 2 od 2 - UGLJEVIK.INFO\nNaslovna Price iz ordinacije (page 2)\nPriče iz ordinacije dr Dragić: Divertikuloza crijeva bolest srednjeg životnog doba\nMnogi ljudi koji imaju divertikulum debelog creva nisu svjesni njegovog postojanja, jer najčešće stanje prolazi bez simptoma, a bolest se javlja uglavnom poslije četrdesete godine života. “Divertikuloza crijeva je bolest koja se javlja uglavnom poslije 40-god života. Odlikuje se vrećastim proširenjem dijelova debelog crijeva uglavnom silaznog dijela koji za posljedicu daju povremene bolove u stomaku praćene nadimanjem i neredovnim pražnjenjem …\nIz ordinacije doktorke Snežane Dragić ovaj put donosimo vam priču o renalnim ili ureteralnim kolikama, koje izazivaju bolove koji se po intenzitetu svrstavaju među najjače u medicini . Pod renalnim kolikama podrazumijeva se akutni napad bolova, ko¬ji se šire od slabinskog predjela koso naniže ka mokraćnoj bešici i genitalnim organima. Po svom intenzitetu, jako izraženi bolovi kod renalne kolike spadaju …\nin : Price iz ordinacije\nPrema kazivanju doktorke Snežane Dragić u ordinaciju se vrlo često javljaju pacijenti sa želučanim tegobama koje su obično izraženije u jesen i u proljeće. Riječ je uglavnom o hroničnom gastritisu – zapaljenju sluznice želuca, koje kod pacijenata traje duže vremena. Uzrok hroničnog gastritisa nije sasvim poznat, ali se misli da dugotrajna upotreba jakih začina, alkohol, pušenje, dugotrajan stres itd. može …\nPriče iz ordinacije dr Dragić: Hladnije vrijeme uzrokuje česte probleme sa upalnim procesima\nSa dolaskom hladnijih temperatura u ordinaciji dr Snežane Dragić javlja se sve više pacijenata sa dizuričnim tegobama ( problemi sa mokrenjem) kako žena tako i muškaraca. Ovaj put sa dr Dragić pričamo o problemima učestalog mokrenja kod muškaraca. Osim upale mokraćne bešike (cystitis) dizurične probleme kod muškaraca često mogu da uzrokuju i bolesti prostate. “To je u stvari mala žlijezda …\nPriče iz ordinacije dr Dragić: Povećan broj oboljelih od poremećaja rada štitne žlijezde\nNa području opštine Ugljevik, u proteklom periodu, primjećen je povećan broj oboljelih od promjena u radu štitne žlijezde. Glandula Thyreoidea, u narodu poznata kao štitna ili štitasta žlijeda je mala žlijezda smještena u srednjem dijelu vrata i ima oblik leptira. Zadužena je za cjelokupni metabolizam u našem tijelu. “Bolesti štitne žlijezde spadaju u endokrine bolesti i nalaze se odmah poslije …\nPriče iz ordinacije – Počela sezona ospica u vrtićima i školama\nU ordinaciji dr Snežane Dragić, ovih dana, pojavilo se nekoliko slučajeva oboljelih od Varicelle ( vodenih ospica), a pošto im je sezona tek počinje, ovo je bio povod da sa doktorkom porazgovaramo na tu temu. Varicella je virusno zarazno oboljenje sezonskog karaktera ( jesen –zima-proljeće), koje uglavnom ima blagu kliničku sliku i vrlo rijetke komplikacije. Izaziva ga virus iz grupe …\nPriče iz ordinacije: Vakcina – sigurna zaštita od gripe\nIako sezona vakcinisanja protiv gripe počinje polovinom oktobra pripreme za nju započele su već sada, saznajemo iz ordinacije dr Snežane Dragić. Influenza (grip) je akutno virusno zarazno oboljenje sezonskog karaktera koje se očekuje u narednom periodu. Virus gripa se prenosi vazduhom najčešće kapljičnim putem ( kad kihnemo kapljica pljuvačke ide 2 metra u vazduh). “ Influenca kao bolest nije teška, …\nPriče iz ordinacije – dr Snežana Dragić\nOvih dana, sa dolaskom neobično toplog vremena za ovo doba godine, u ordinaciju porodične medicine doktorke Snežane Dragić češće, nego što je to uobičajeno, dolaze pacijenti sa povišenim krvnim pritiskom. “Prije par dana mi je došao mladi čovjek sa učestalim glavoboljama koje su počele da ga zabrinjavaju. Nakon detaljnog pregleda, osim blagih simtoma prehlade, vrijednost pritiska mu je bila 150/110 …


Paket tretmana za uklanjanje celulita i masnoća! | Popusti, grupna kupovina, kuponi i putovanja\n2490 din za 10 anticelulit masaža (20 min), 10 Body star tretmana (20min) i 10 krio slim pakovanja u studiju lepote HEDONA u TC Enjub!\n5 tertmana kombinovanog anticelulit programa!


DODEROVIĆ: NE USVAJATI ZAKON O OTIMANjU IMOVINE SPC | SRNA\nDODEROVIĆ: NE USVAJATI ZAKON O OTIMANjU IMOVINE SPC\nPODGORICA, 17. JUNA /SRNA/ - Crnogorska liberalna stranka Kosova, sa sjedištem u Kosovu Polju, danas je zatražila da vlasti u Podgorici odustanu od usvajanja predloženog zakona o slobodi vjeroispovijesti kojim se, kako navodi, namjerava oteti imovina Srpske pravoslavne crkve u Crnoj Gori.\nPredsjednik te stranke Radoman Doderović poručio je poslanicima u crnogorskom parlamentu da nemaju podršku preostalih Crnogoraca na Kosovu i Metohiji, niti onih koji su prognani prije dvije decenije za usvajanje zakona koji, prema njegovim riječima, "nameće deklarisani ateista /predsjednik Crne Gore/ Milo Đukanović".\nDoderović je u ime kosovsko-metohijskih Crnogoraca pozvao Vladu Crne Gore da, kako je rekao, slijedeći pozitivne primjere država koje povlače odluke o priznanju /samoproglašenog/ Kosova i sama to učini, "i time ispravi istorijsku nepravdu i vlastitu bruku učinjenu ne samo na štetu Srbije, već i na veliku štetu Crne Gore i njene suštine".\nOn je rekao Srni da Crnogorci koji žive na Kosovu i Metohiji ne priznaju, kako je istakao, lažnu državu Kosovo, te da ni privremene albanske institucije u Prištini ne priznaju postojanje Crnogoraca u pokrajini.\n"Zato, ne postoji nijedan racionalni razlog da Crna Gora priznaje tvorevinu stvorenu na etničkom čišćenju Crnogoraca i zatiranju njihovog identiteta", podvukao je Doderović i podsjetio da danas na Kosovu i Metohiji živi svega tri odsto od oko 60.000 Crnogorca, koliko je ih je bilo prije progona 1999.\nLider Crnogorske liberalne stranke Kosova rekao je da Crnogorci i Srbi imaju zajedničku istoriju, istu tradiciju i zajedničku svetosavsku - Srpsku pravoslavnu crkvu.\nOn je dodao da vjeruje da je velika većina poslanika Skupštine Crne Gore svetu tajnu krštenja primila u hramovima jedine i nedjeljive Srpske pravoslavne crkve, "jer druge pravoslavne crkve u Crnoj Gori nema, niti je može biti".\nMitropolija crnogorsko-primorska ranije je saopštila da Prijedlog zakona o slobodi vjeroispovijesti, koji je usvojila crnogorska Vlada, ugrožava Mitropoliju i sve eparhije u Crnoj Gori.\nCrnogorski predsjednik Milo Đukanović optužio je Srpsku pravoslavnu crkvu da pokušava da čuva infrastrukturu "velike Srbije" u Crnoj Gori i poručio da će raditi na obnovi crnogorske autokefalne crkve, svidjelo se to nekome ili ne.


Uronite u lavirint misterija u romanu Sedam smrti – Radio COOL\nHome /RADIO COOL INFO/MAGAZIN/Uronite u lavirint misterija u romanu Sedam smrti\nUronite u lavirint misterija Najmaštovitija knjiga ove godine Sedam smrti povešće vas u misterioznu avanturu u kojoj svaki lik i svaki mračni kutak krije nešto tajanstveno, a svaka stranica nudi neočekivani obrt. Autor Stjuart Terton za Sedam smrti osvojio je nagradu Kosta, koja se dodeljuje za najbolji debitantski roman, a knjiga je proglašena i za roman godine po izboru Gardijana, Tajmsa i Dejli telegrafa. O njenoj popularnosti govori i činjenica da je poznata producentska kuća koja je radila čuvenu serijuDownton Abbey kupila prava za ekranizaciju nove serije zasnovane upravo na knjizi Sedam smrti.\nUpozorenje Crveni meteoalarm\nPrognoza vremena za nedelju i za naredne dane\nTAGS: 107.70mhz fm beograd Beogradski cool radio kul radio Opovo Radio Cool Opovo Radio Cool Opovo Vremenska Prognoza Vremenska\nTURISTIČKI SVET – Za one koji žele da budu uspešni i da traju!\nSlatka američka pita od bundeve


Katarina Zakić: Kontinuirani nastupi na Međunarodnom sajmu uvoza doprinose plasmanu srpskih proizvoda na kinesko tržište - Kineski Radio Internacional\nKatarina Zakić: Kontinuirani nastupi na Međunarodnom sajmu uvoza doprinose plasmanu srpskih proizvoda na kinesko tržište\n2020-11-05 15:19:07 | CRI\nUoči otvaranja Trećeg međunarodnog sajma uvoza u Šangaju, naučna saradnica Instituta za međunarodnu politiku i privredu, prof. dr Katarina Zakić je dala intervju Kineskoj medijskoj grupi.\nKineska medijska grupa (KMR): Treći međunarodni sajam uvoza počinje 4. novembra u Šangaju. Prema spisku koji sam dobio, na ovogodišnjem sajmu učestvuje 12 kompanija iz Srbije. U kakvoj meri je epidemija uticala na učešće? Šta će proizvođači iz Srbije konkretno predstaviti na sajmu?\nKatarina Zakić: Ove godine, Srbija po treći put učestvuje na ovom sajmu, i za predstavljanje srpskih proizvoda zadužena je Privredna komora Srbije. Srbija je imala posebno uspešan nastup prošle godine na ovom sajmu, a po rečima nekadašnjeg ministra trgovine Rasima Ljajića, upravo je ovaj sajam bio jedan od razloga povećanog srpskog izvoza u Kinu. Ove godine izlaže manji broj proizvođača i to samo iz oblasti agrarne industrije. Nema sumnje da situacija sa korona virusom nije ovako neizvesna, da bi mnogo veći broj srpskih proizvođača predstavio svoje proizvode u Kini. Nažalost, pandemija je i na ovo uticala, ali je bez obzira na to značajno da Srbija održi svoj kontinuitet na sajmu i da kineske kompanije i potrošači i dalje imaju mogućnost da se bolje upoznaju sa našim proizvodima. Bez kontinuiteta i stalne promocije, teško je doći do novih tržišta, a pogotovo do kineskog, koje je inače jedno od najkompetetivnijih tržišta na svetu.\nKineski predsednik Si Điping je na svečanoj ceremoniji otvaranja ovog sajma, izjavio da će Kina putem povećanog uvoza stimulisati oporavak svetske trgovine čije je obim smanjen usled pandemije, i nadamo se da će i srpski proizvodi biti među onima koji će stići put Kine. S obzirom na to, da Srbija nije u mogućnosti da isporučuje velike količine proizvoda, ide se na plasiranje onih koji se ističu svojim kvalitetom i specifičnošću. Nadamo se da će određeni broj srpskih proizvoda dobiti i smanjenje carina, jer upravo one utiču na to da određeni broj proizvoda, poput vina recimo, ne može da stigne do kineskog tržišta.\nKMR: Koliko je epidemija uticala na obim trgovinske razmene između Kine i Srbije? Da li su neke mere preduzete da bi se nekako ublažili uticaji i nadoknadili gubici?\nKatarina Zakić: Prošle godine Srbija je značajno povećala svoj izvoz na kinesko tržište i to je bio dobar uvod za ovu godinu. No, usled pojave pandemije, mnoge stvari su se promenile. U ovom trenutku nemamo dostupne podatke o spoljnotrgovinskoj razmeni između Srbije i Kine, ali verovatno je da je ona pratila trendove u svetu, a to su nagli pad uvoza i izvoza. Da podsetimo, da je na globalnom nivou, drugi kvartal 2020. godine po obimu trgovine bio najslabiji od kada se on zvanično na svetskom nivou meri. Dakle, nema sumnje da je verovatno došlo do pada i u srpsko-kineskoj razmeni, ali moramo sačekati zvanične podatke naredne godine, da bi smo mogli da budemo precizniji. Ono što se jasno vidi, jeste, da se Srbija tokom prvog i drugog talasa korona virusa, značajno oslanjala na Kinu u nabavljanju medicinske opreme, i verujem da je u tom smislu bio značajno povećan kineski uvoz. Takođe, bilo je problema tokom marta i aprila sa uvozom sirovina iz Kine za prerađivačku industriju, ali se to kasnije stabilizovalo, i nije značajno ugrozilo srpsku proizvodnju.\nSrbija nije pošteđena negativnih ekonomskih posledica izazvane izbijanjem pandemije, ali su i u našoj zemlji, kao većini ostalih aktivno primenjivane mere fiskalne i razvojne politike, koje za sada daju rezultate. Ovo će biti duga borba, i neophodno je da se po fazama primenjuju različite mere ekonomske politike, kako bi se ublažile negativne posledice.\nKMR: Kada danas govorimo o bilateralnim odnosima dve zemlje, Pojas i put je svakako neizbežna tema. Kao noviji rezultat saradnje Pojasa i puta, industrijski park u Beogradu pre par meseci je organizovao promociju, na kojoj su učestvovale premijerka Brnabić i ambasadorka Kine Čen Bo. Prema Vašem mišljenju, kakvu ulogu ima saradnja u okviru Pojasa i puta u proširenju ekonomske i trgovinske saradnje između naše dve zemlje?\nKatarina Zakić: Broj zajedničkih kinesko-srpskih projekata u svim oblastima privrede raste. Svakako da je Inicijativa Pojas i put pozitivno uticala na razvoj saradnje, i o tome svedoče sledeći podaci. Dakle, pre početka same inicijative, imali smo samo dva zajednička projekta – izgradnju mosta Mihajlo Pupin i prvu fazu modernizacije termoelektrane Kostolac. Danas imamo pored velikog broja infrastrukturnih projekata (izgradnja dve deonice pruge Beograd – Budimpešta, izgradnja više deonica autoputa na koridoru XI, te rekonstrukcija Bloka B u termoelektrani Kostolac), i dva značajna kineska ulaganja u srpske kompanije. U pitanju su Zijin Mining u Boru (rudnik bakra) i Hesteel Smederevo (čeličana). Nažalost, zbog početka pandemije malo je odložena izgradnja fabrike guma Shandong Linglong u Zrenjaninu, ali se nadamo da kada se situacija smiri, da će nastaviti sa ovim projektom. Od skorašnjih projekata, najnoviji je dogovoren početkom 2020. godine, kada je grad Beograd potpisao ugovor sa kineskom stranom o izgradnji toplodalekovoda između toplane na Novom Beogradu i termoelektrane u Obrenovcu. Pored toga, Srbija pregovara oko većeg broja projekata u oblasti infrastrukture i energetike sa kineskom stranom, ali je još uvek rano da pričamo o tim njima.\nŠto se tiče trgovine, kao što sam rekla, prošla 2019. godina je bila najbolja do sada za srpski izvoz u Kinu, i on je više nego dupliran. Taj podatak je ohrabrujući, ali svakako se mora raditi na tome da se naš izvoz poveća. Kina je najveći izvoznik u Srbiji, i sa njom imamo najveći trgovinski deficit, te je upravo zbog toga značajan sajam u Šangaju, kako bi se iskoristila još jedna prilika da se srpski proizvodi predstave Kine i da se poveća srpski izvoz.\nMislim da je Inicijativa Pojas i put, ali pre svega i kooperacioni mehanizam 17+1, osnažila saradnju Srbije i Kine, te dovela do stvaranja novih mogućnosti i prilika za saradnju u svim oblastima savremenog života. Iako su ove dve zemlje decenijama imale dobre diplomatske odnose, i potpisale Ugovor o strateškom partnerstvu 2009. godine, saradnja unutar Pojasa i puta je dovela do još značajnijeg unapređenja savremenih odnosa.


Mladen Đoković - character design - VFX Serbia\nPosted on 14. December 2013. 14. December 2013. by teddykillah\nMladen Đoković – character design\nMladen Đokovic je rođen u Kragujevcu, 07.06.1987 god, gde završava osnovnu školu i Drugu kragujevačku gimnaziju. 2007god upisuje Ekonomski fakultet. Iste godine otkriva svoju ljubav prema digitalnoj umetnosti, i od tog trenutka posvećuje se razvoju svojih sposobnosti u tom smeru. Izražena sklonost ka kompjuterskoj grafici polako uzima njegovo vreme, te zapostavlja studije u potpunosti se fokusirajući na učenje CG softwarea.\nime i prezime: Mladen Đoković\nspecijalnost: character design\nalati: Z-Brush, Autodesk 3DS Max, Mudbox, Zbrush, Topogun, Xnormal, UV layout, Photoshop (also unity3d, cry engine)\ntrenutno radi za: freelance (lvl6)\nprethodni angažmani: lvl6, Totaltzars\nU periodu 2007-2011god zalazi u sve oblasti 3D-a, modeling, lighting, rigging, animaciju itd, ni na šta se ne fokusirajući u potpunosti. Oseća da njegova novostečena znanja idu preširoko i da ih treba kanalisati na nesto konkretnije.\nSa prvom instalacijom ZBrush-a, shvata da je Character art ono što ga najviše privlači i da je to grana koju želi da specijalizuje. 2012. godine se zapošljava u beogradskom game-studiju Totaltzars kao karakter artist, gde ostaje do sredine 2013. Projekti na kojima je radio čine da postaje naklonjeniji radu na igrama nasuprot filma.\nNaredni period provodi kao freelancer radeći za američki lvl6. U godinama koje slede, sebe vidi u studijima koji stoje iza njemu omiljenih game naslova.\nTagged with:character animation, mladen djokovic, portfolio\nPrevious PostCinematography 2013\nNext PostBehind The Magic – The Visual Effects of ‘The Lone Ranger’


PREDSTAVLJAMO UMETNIKE 58. OKTOBARSKOG SALONA: Sanja Ćopić, Nadežda Kirćanski, Igor Simić, Nenad Gajić - Plezir\nPREDSTAVLJAMO UMETNIKE 58. OKTOBARSKOG SALONA: Sanja Ćopić, Nadežda Kirćanski, Igor Simić, Nenad Gajić\nOktobarski salon – Beogradsko bijenale je uveliko u toku. Kako je zbog poznate situacije sa pandemijom odložen prošlog oktobra, ova važna beogradska umetnička smotra ima svoje 58. izdanje tokom ovog leta, sve do 22.avgusta. Naziv ovog Oktobarskog salona je ”Sanjari”.\nKustosi, Ilarija Marota i Andrea Baćin, okupili su 64 međunarodne umetnice i umetnika, iz svih delova sveta, a većina njih nikada ranije nije izlagala u Beogradu ili na Balkanu.\nOvo je prilika da beogradska publika vidi neka aktuelna ostvarenja i nove produkcije umetnika iz celoga sveta, a pojedini radovi predstavljaju i nove produkcije koje su rađene upravo za ovu izložbu odnosno koncept Sanjara.\nPredstavljamo vam četiri domaća umetnika, čije impresivne radove i instalacije možete pogledati u Muzeju grada Beograda.\nSanja Ćopić bavi se ličnim iskustvom – osećanjima, komunikacijom, telom, očekivanjima, mogućnostima, željama i frustracijama. Njena dela, u formi video-zapisa, instalacija, crteža i performansa, mogu se čitati kao putovanje različitim teritorijama njene duše i njenog identiteta kao ličnosti i kao umetnice. Prisustvo Sanje Ćopić tako postaje efemerno i proređeno, simbol svakodnevnih želja i dugoročnih težnji, snova i projekata koji tek treba da se realizuju. Sanja se svojim radove, koji se najčešće oslanjaju na tekst/izvođenje teksta, gotovo uvek obraća direktno posmatraču, a neki njeni radovi zahtevaju učestvovanje publike.\nNadežda Kirćanski se izražava uglavnom crtežom i instalacijom i istražuje kontrast između različitih sociopolitičkih stvarnosti i društvenog, emocionalnog, intelektualnog i materijalnog života mlađe generacije u Srbiji. Istraživanje prostora, bilo javnog ili privatnog, omogućava joj da osvetli kontradikcije, kratke spojeve, sisteme kondicioniranja ili ugnjetavanja, koji se na prvi pogled ne mogu prepoznati. Njen pristup pokreće intenzivnu priču, ličnu i kolektivnu, fokusiranu na stvarnost u kojoj živi.\nUmetnička praksa Igora Simića, u početku fokusirana samo na video, s vremenom je obuhvatila širok spektar medija; upustio se u eksperimentisanje s fotografijom, 3D štampanim skulpturama, muzikom, piše eseje i članke, slika i kreira video-igre, u sklopu aktivnosti svoje transmedijske kompanije Demagog studio. Umetnikova glavna linija istraživanja u oblasti pokretnih slika povezana je s njegovim interesovanjem za savremenu kulturu i politiku u širokom smislu reči i pažnju koju poklanja društvenoj dinamici distopijske tehnološke ere, koja uključuje nadzorne sisteme i postapokaliptične vizije.\nPolazeći od grafičkog dizajna, ilustracije, animacije i posebno od specijalnih efekata za film i televiziju, Nenad Gajić je razvio lični i prepoznatljiv umetnički jezik, baziran na produkciji hiperrealističkih i pokretnih skulptura koje prikazuju ljudska i životinjska tela. Upotrebom silikona i organskih materijala, kao što su kosa i perje, umetnik vrlo detaljno definiše figure, a pažljivim osmišljavanjem njihovih pokreta pomoću motora postiže da radovi neposredno prenesu doživljaj života i istine. Gajić koristi tehnologiju da animira figure, da ih napaja energijom i kod posmatrača aktivira mehanizam identifikacije.\nPodsećamo, ovog vikenda vas očekuje prateći program Oktobarskog salona u parku Muzeja Jugoslavije. U subotu u 10 časova je Urban hajking, dok nas od 12 časova na istom mestu očekuje novo izdanje Art branča.\nU nedelju u 13 časova u Muzeju grada Beograda kroz izložbu vas vode saradnici 58.Oktobarskog salona.\nTAGS: Igor SimićNadežda KirćanskiNenad GajićOktobarski salonSanja Ćopić


Koktel u Gradskoj bašti - Dani Piva Zrenjanin\nViše stotina zvanica na koktelu u Gradskoj bašti\nNeizostavni segment manifestacije „Dani piva“ je i svečani koktel u Gradskoj bašti koji tradicionalno priređuje gradonačelnik Zrenjanina sa svojim saradnicima. Na koktelu se okupilo više stotina zvanica i u prijatnoj atmosferi i ambijentu ukazalo čast gradonačelniku za učinjene napore da „Dani piva“ uđu u red najmasovnijih i najkvalitetnijih turističkih manifestacija u Srbiji, ali i za ukupnu promociju grada i njegovih potencijala u širim okvirima.\nKoktelu su i ovom prilikom prisustvovali brojni gosti manifestacije iz drugih sredina, zvanice iz političkog, privrednog, kulturnog, obrazovnog, verskog i sportskog života grada, javnih institucija i predstavnika gradova i opština iz okruženja, kao i bratskih i gradova prijatelja.\nPosebnu pažnju izazvalo je prisustvo poznatih javnih ličnosti, pevača Zdravka Čolića i glumca i reditelja Dragana Bjelogrlića Bjele. Iako se pripremao za početak sinoćnjeg spektakularnog koncerta na Trgu slobode, popularni Čola se na kratko pridružio gradonačelniku Čedomiru Janjiću i njegovim gostima, pokazavši time da poštuje domaćine koji su ga pozvali da, kao glavna zvezda manifestacije, učestvuje na ovogodišnjim „Danima piva“.\nObraćajući se prisutnima, domaćin prijema Čedomir Janjić još jednom je naglasio da „ako se domaćin po gostima poznaje, onda smo danas u Zrenjaninu dobri domaćini“.\n– Mislim da su i naši sugrađani i njihovi gosti primetili da se trudimo da naša manifestacija bude što bolja, što više posećena, sa što kvalitetnijim programom i mislim da uspevamo u tome. Želja nam je da naši „Dani piva“ i Zrenjanin uđu među prve tri manifestacije u Srbiji, što uopšte nije lako. Često sam isticao da je turizam neiskorišćeni resurs i u zemlji i ovde, u Zrenjaninu i sigurno je da su „Dani piva“ jedan od načina kako da privučemo goste u grad – rekao je Janjić.\nPrijemu u Gradskoj bašti prisustvovali su i predstavnici gradova s kojima naš grad ostvaruje dugogodišnju saradnju – Arada i Rešica iz Rumunije, Bekeščabe iz Mađarske, opštine Krnjak u Republici Hrvatskoj, Bijeljine i Trebinja u Republici Srpskoj. Među zvanicama bili su i Njegovo preosveštenstvo Episkop banatski Nikanor, kao i biskup Katoličke biskupije u Zrenjaninu Ladislav Nemet, predstavnici državne i pokrajinske administracije, narodni i pokrajinski poslanici, rukovodioci nekoliko velikih kompanija i mnogi drugi.\nGoste svečanog koktela dočekivali su gradonačelnik Zrenjanina, Čedomir Janjić, predsednik Skupštine grada Oliver Mitrović i zamenica predsednika Skupštine grada Ljuba Travica, a posebnu dobrodošlicu svima je poželeo gradonačelnik Janjić. Druženje učesnika i većine gostiju koktela nastavilo se potom i ispred Gradske kuće, na prepunom Trgu slobode, gde su zajedno ispratili koncert Zdravka Čolića.


Prigradske linije javnog saobraćaja – predlozi i rešenja - Strana 54 - BEOBUILD | FORUM\nDanas je Sub Feb 23, 2019 2:28 am\nPostod Norexan » Pon Dec 18, 2017 3:41 am\nЈако лоша за замисао за 511 осим ако желиш да уништиш линију.\nPostod predrag1978 » Pon Dec 18, 2017 4:02 am\nNe vidim cime bi je unistio...prvo razmisli gde ce ti okretati 511 kad krenu dole radovi....postoji varijanta dublje u grad dakle garantovan cep,kroz Zeleznicku pa na Stari Savski Most,nesto bolje resenje ukoliko bi se okretao u Bloku 20 i treca varijanta ova o kojoj pricam...naravno tu je i neizbezni Prokop koji isto tako moze da se uzme u obzir....ljudi razmisljaju o resenjima a istovremeno ne idu pre problema nego cekaju da im neko prekroji liniju po svom pa onda razmisljaju....e jbg...zasto odabrase ovo loose resenje.....imaces druze selidbu Zelenog Venca,selidbu linija oko GZS,terminus Trg Republike se ukida....Slavija kao terminus za linije iz pravca Cukarice odavno ne postoji....dakle stvarno ne razumem....hoces da mi kazes na primer da bi 511 bilo lose da okrece kod Belvila ili jednog dana u Bloku 42 nego sto sad okrece na GZS.....sta ce to unistiti liniju....odmah posle Ade se penje na most i staje kod Buvljaka vozeci preko mosta koji niko nece da koristi....o cemu ljudi ovde mi pricamo....vec posle Buvljaka mozes na drugoj stanici da okreces bus...dakle Belvil...sta je problem....semafor...stvarno...pa od Ade do GZS imas slovima 4 semafora a do Belvila 2....uzimam to kao primer posto se to uglavnom uzima kao reper.....ja uvazavam predlog vezan za izmenu linija oko Mostanice i Sremcice.....ali isto tako smatram da smo natrpali brdo linija po gradu i da ne razmisljamo uopste gde cemo ih razmestiti po gradu,a 511 je linija koja moze da opsluzi mnogo vise putnika jer realno od Ade zaista imate izbor ka gradu,ali ka NBGD-u je sve veca frekvencija putnika i to je cinjenica....samo skrecem paznju na cinjenice....a to najbolje mozes da vidis u bilo koje doba dana kada dodju 85 i 89 na Adu....kompletna stanica ulazi u ta 2 busa...a mi guramo 51 511 92 91 551 553 sve na GZS...pa dokle vise...\nPostod Aleksandar1 » Pon Dec 18, 2017 9:53 am\nNisam ni procitao koji je to predlog za 511, ali u pravu je Predrag da je potreba na potezu Ada-Buvljak velika, 85/89 se tu pune strasno, i pre i posle mosta postoje znacajna presedanja, neopravdano zanemarena sekcija sto se tice linija, svaki dan to vidjam, i moze se svako lako uveriti u to.\nPostod Norexan » Pon Dec 18, 2017 10:12 pm\nКарлова идеја је много боља и реалистичнија је потребама тог краја. 511 не траба дирати већ увести нову линију 513 која ће ићи од Горице до Блокова.\nУрадио сам ред вожње линија на релацији Барајево - Баћевац ...\nPostod solecar » Pet Dec 22, 2017 9:31 pm\nNa teritoriji opštine Voždovac uvedena je nova kružna minibus linija koja će nositi oznaku 409, a koja će saobraćati trasom u dužini od oko 10 kilometara na relaciji Trošarina – Jajinci – Ulica ruža – Trošarina, a polasci su na 35 minuta, saopšteno je iz ove opštine.\nOd 26. decembra biće produžena i autobuska linija 405L, koja ide kroz Ripanj, a ići će trasom kroz Timočki put do Bele reke.\nPostod Gaspar18 » Ned Dec 24, 2017 1:36 am\nKad su gradski izbori? Ocekujte neocekivano, uskoro i 65 na Galenici , a kako bi Solaris prosao tamo Boga pitaj\nPostod solecar » Ned Dec 24, 2017 2:04 am\nMart - April , tako sam negde pročitao\nPostod igor989 » Ned Dec 24, 2017 10:52 am\nИзбори се ближе а самим тим одједном има аутобуса за нове линије и продужетак постојећих.\nPostod Gaspar18 » Ned Dec 24, 2017 12:03 pm\nI na Altini salju predloge za produzetak 81 i 81L, i uvodjenje nocnog prevoza.\nPostod solecar » Ned Dec 24, 2017 12:04 pm\nDEa li znaš kakav predlog šalju?\nPostod EUKALIPTUS » Ned Dec 24, 2017 1:12 pm\nIskreno, ne mislim da je potrebno produžavanje linija 81 i 81L, jer su ove linije ovakve jako pouzdane i nigde ne upadaju u čepove, a omogućavaju sva moguća i nemoguća presedanja, i osim toga da nekog mrzi da preseda, nema ni jedno racionalno opravdanje za njihovo produženje. Noćni prevoz treba da dobiju obavezno, ali mislim da će to opet biti neka varijanta sa nekom izdeformisanom modifikacijom postojeće linije 704N, iako bi trebalo uvesti 81N, koji bi išao sa Trga Republike, usklađen tako da se vremenski ne poklapa sa linijama 15N i 84N i da od momenta kada dođe do Zemuna, ide kao i dnevne linije 81 i 81L.\nPostod Kokos » Ned Dec 24, 2017 2:11 pm\nMožda bi noćni 81 mogao da ide iz Bloka 70 ili 45, jer noćna veza između Zemuna i NBG ne postoji.\nPostod solecar » Ned Dec 24, 2017 7:05 pm\nEUKALIPTUS » December 24th, 2017, 1:12 pm napisao: Iskreno, ne mislim da je potrebno produžavanje linija 81 i 81L, jer su ove linije ovakve jako pouzdane i nigde ne upadaju u čepove, a omogućavaju sva moguća i nemoguća presedanja, i osim toga da nekog mrzi da preseda, nema ni jedno racionalno opravdanje za njihovo produženje. Noćni prevoz treba da dobiju obavezno, ali mislim da će to opet biti neka varijanta sa nekom izdeformisanom modifikacijom postojeće linije 704N, iako bi trebalo uvesti 81N, koji bi išao sa Trga Republike, usklađen tako da se vremenski ne poklapa sa linijama 15N i 84N i da od momenta kada dođe do Zemuna, ide kao i dnevne linije 81 i 81L.\n84N ne postoji. Ja bih pre liniju 15 produžio , da izađe na autoput pa kružno kroz Altinu i Malu prugu i natrag ka Trgu.\nPostod Gaspar18 » Pon Dec 25, 2017 1:34 am\nNocni kroz Altinu kruzno moze, ali bolje bi bilo da se 704N i 706N razdvoje, da 706N ide do Batajnice da svrati na Galeniku, a na Altini bi 704N imao barem 20 do 25 ljudi po krugu, a koliko taj isti razvozi do Zemun Polja? Problem je u tome, sto postoji plan gde je planirana saobracajnica od Zemun Polja iza Instituta za Kukuruz kod fudbalskih terena, do Batajnice kroz ono polje da se izbije na prugu u Batajnici, ali se neko pravio pametan i doveo kuce do ulice... Skraceno receno, sve se svodi na puki kompromis, ili ili. Ako hocete nocni za Gornji Zemun, da ide na svakih 15 minuta, da kaci rubne delove svi bi imali profit, a narocito ljudi odatle, napraviti normalan interval, i zdravo...\nPostod EUKALIPTUS » Sre Dec 27, 2017 3:36 pm\nHtedoh reći 704N.\nPostod solecar » Sre Dec 27, 2017 3:54 pm\nGaspar18 » December 25th, 2017, 1:34 am napisao: Nocni kroz Altinu kruzno moze, ali bolje bi bilo da se 704N i 706N razdvoje, da 706N ide do Batajnice da svrati na Galeniku, a na Altini bi 704N imao barem 20 do 25 ljudi po krugu, a koliko taj isti razvozi do Zemun Polja? Problem je u tome, sto postoji plan gde je planirana saobracajnica od Zemun Polja iza Instituta za Kukuruz kod fudbalskih terena, do Batajnice kroz ono polje da se izbije na prugu u Batajnici, ali se neko pravio pametan i doveo kuce do ulice... Skraceno receno, sve se svodi na puki kompromis, ili ili. Ako hocete nocni za Gornji Zemun, da ide na svakih 15 minuta, da kaci rubne delove svi bi imali profit, a narocito ljudi odatle, napraviti normalan interval, i zdravo...\nJa bih ih razdvojio još kod Ušća , pa da 706N ide kao dnevni , uz svraćanje na Galeniku , dok bi 704N išao preko Bulevara Mihajla Pupina i mogao bi da pokriva trasu kroz Ugrinovačku , pa kao 707 Ugrinovačkim putem za Zemun polje i promeni oznaku u 707N , a da 15 onda ide trasom 81L kroz Altinu. Na ovaj način su pokrivene sve tri glavne saaobraćajnice u Zemunu , plus što Altina dobija noćni prevoz.\nPostod solecar » Čet Dec 28, 2017 10:37 pm\nKružna linija 409 u naseljima Jajinci i Kumodraž\nPočev od petka 29.12.2017. godine biće uspostavljena nova kružna linija JLPP-a br. 409 (Voždovac – Jajinci – Ulica Ruža - Voždovac).\nDaljim razvojem naselja Jajinci i definisanjem stambene gradnje u delu ulične mreže zapadno od Bulevara JNА, u pojasu ulica Stojanja Ljubića i Vukosave Oljača, udaljenost pojedinih korisnika od najbližih linija javnog prevoza značajno je uvećana. U funkciji uspostavljanja javnog saobraćaja, na zahtev građana i GO Voždovac, u skladu sa postojećim karakteristikama saobraćajne mreže Sekretarijat za javni prevoz je definisao trasu nove kružne linije JLPP-a koja će funkcionisati vozilima tipa minibus u jednom smeru.\nTakođe, izradom nove kolovozne konstrukcije i završetkom uređenja infrastrukture u Ulici Torlački vis i Ulici Ruža, omogućeni su uslovi da se novom linijom JLPP-a poveže i ovaj deo naselja Kumodraž.\nTrasa linije JLPP-a br. 409 je: VOŽDOVАC - Bebelova - Baštovanska - Paunova - Bulevar oslobođenja - Bulevar JNА – Stojana Ljubića – Vukosave Oljače – Olimpska – Kefalonijska – Bulevar JNА – Torlački vis – Ruža – Vojvode Stepe – Save Maškovića - VOŽDOVАC.\nNa liniji će pored postojećih stajališta, biti uspostavljeno ukupno i deset novih, na delu kroz naselje Jajinci sedam: Olge Jojić, Milke Bosnić, Аne Dobeš, Milutina Miljkovića, Donje naselje, Vukosave Oljača, Olimpska, dok će u ulicama Torlački vis i Ruža biti tri nova stajališta: Torlački vis, Brdska i Šljivarsaka.\nPostod JohnnyLee » Pet Dec 29, 2017 9:50 am\nPostod Norexan » Pet Dec 29, 2017 11:00 am\nЈавне линије приградског превоза?\nPostod Дошљак » Pet Dec 29, 2017 2:05 pm\nВаљда јавни линијски превоз путника.\nPostod solecar » Sub Dec 30, 2017 2:52 am\nKoliko je ovako nešto izvodljivo? Linija 410 Resnik (zeleznicka stanica) - Pinosava (Jaroslav Cerni). Na ovaj nacin bi bio pokriven deo Pinosave koji je trenutno bez gradskog prevoza , plus što bi se dobila veza sa budućom linijom 2 BG:voza. Na liniji bi saobraćala dva minibusa na 20 minuta.\nPoslednja izmena od solecar u Sub Dec 30, 2017 3:15 am, izmenjeno 1 put ukupno.\nPostod predrag1978 » Sub Dec 30, 2017 3:05 am\nAko vec imas taj predlog,mislim da postoje uslovi za minibus od Rusnja do Resnika...obisao sam tu deonicu skoro prolazeci kolima,jeste dosta krivina,jeste da put nema neku sirinu,ali obzirom da se kolima od poslednje stanice 532 u Rusnju do Zel .stanice u Resniku putuje oko 10 minuta,i obzirom da minibusevi opsluzuju mnoge relacije cak samo jednosmerno,zasto se ova dva naselja ne bi povezala...ako imas mozda kilometrazu i udaljenost naselja,bio bih ti zahvalan da uradis eventualni takt za takvu liniju....\nPostod solecar » Sub Dec 30, 2017 3:11 am\nPredlog za liniju 530 Resnik (Edvarda Grira) - Resnik ŽS - Rušanj (preko ulice Oslobođenja). Na ovaj nacin bi se realizovala višegodišnja molba stanovnika Rušnja za vezom sa Resnikom , plus što bi se dobila i veza sa budućom linijom 2 BG:voza , kako Rušnja , tako i dela Resnika koji opslužuje samo linija 94. Pored ovoga , dobila bi se i bolja veza Rušnja sa Novim Beogradom , putem linije 94. Na liniji bi radila 2 minibusa na 20 minuta.\n530 Resnik (EG) - Rusanj.jpg (42.05 KiB) Pogledano 836 puta\nPostod solecar » Sub Dec 30, 2017 3:14 am\npredrag1978 » December 30th, 2017, 3:05 am napisao: Ako vec imas taj predlog, mislim da postoje uslovi za minibus od Rusnja do Resnika... obisao sam tu deonicu skoro prolazeci kolima, jeste dosta krivina, jeste da put nema neku sirinu, ali obzirom da se kolima od poslednje stanice 532 u Rusnju do Zel .stanice u Resniku putuje oko 10 minuta, i obzirom da minibusevi opsluzuju mnoge relacije cak samo jednosmerno, zasto se ova dva naselja ne bi povezala... Ako imas mozda kilometrazu i udaljenost naselja, bio bih ti zahvalan da uradis eventualni takt za takvu liniju....\nPreduhitri me. Dok si ti pisao odgovor , ja sam radio upravo predlog koji si spominjao.\nPostod predrag1978 » Sub Dec 30, 2017 3:28 am\nsolecar » Sub Dec 30, 2017 3:14 am napisao:\nBravo majstore.....svaka cast....razmisljamo u isto vreme ....to je to...\nKorisnika u ovom forumu: tomax313 i 3 gosta


Turizam | Aleksinačke novine\nOzren je planina u jugoistočnoj Srbiji, najviši vrh je Leskovik visine 1.178 m. Ozren se nalazi istočno od Aleksinca, a u blizini je Soko Banja i srednjovekovni Soko Grad, banjski predeo. Poznato klimatsko lečilište, bogato […]\nNajmasovnija manifestacija jugoistoka Srbije “Belmužijada“ po 12. put biće održana u Svrljigu, na gradskom stadionu 4, 5. i 6. avgusta. Organizatori očekuju rekordnu posećenost ove manifestacije, a doprinos povećanju broja turista svakako daće i estradne […]\nS prvim danom Nove godine počelo je prijavljivanje građana za korišćenje vaučera za odmor u Srbiji, a ove godine na raspolaganju će biti 60.000 vaučera. Vrednost je kao i do sada 5.000 dinara, a uslov […]\nMinistarstvo poljoprivrede i zaštite životne sredine – Uprava za agrarna plaćanja raspisuje Konkurs o uslovima i načinu korišćenja podsticaja za unapređenje ekonomskih aktivnosti na selu kroz podršku nepoljoprivrednim aktivnostima u 2016. godini. Raspisanim Konkursom raspodeljuju […]\nHristivoje Pejčić sedamdesetdvogodišnji Aleksinčanin prepešačio je 350 kilometara, a sve u cilju poštovanja svoje zemlje, ali i provere fizičkih mogućnosti. Dana 28. jula tekuće godine okončao sam pešačenje od Gornjeg Striževca, opština Babušnica, do varošice […]\nPogledajte kako je fotografisana Suva planina iz Aleksinca. Prelepi pejzaži i predeli mogu se videti iz naše opštine. (Foto/ Aleksinac večiti grad)\nVraćamo turizam na ekonomsku i privrednu mapu Srbije, poručio je potpredsednik vlade i ministar trgovine, turizma i telekomunikacija Rasim Ljajić. On je, u izjavi, uoči sutrašnjeg otvaranja 38. Međunarodnog sajma turizma, istakao da je značajno […]\nNajčuveniji pukovnik ruske vojske Nikolaj Nikolajevič Rajevski, koji je Lavu Tolstoju poslužio kao inspiracija za lik grofa Vronskog u romanu „Ana Karenjina“, sahranjen je u Ukrajini, ali je njegovo srce pokopano u Đunisu, mestu u […]


Dolap - Mašina\nPark Palas u Beogradu je nedavno dobio novu, za sada privremenu, skulpturu – Dolap, doktorski umetnički projekat umetnice Milice Ružičić koji je ujedno i nastavak njenih istraživanja i prikazivanja odnosa moći i klasno podeljenog društva unutar kapitalistički uspostavljenog sistema. Literarna osnova ove skulptorske celine je pesma Milana Rakića Dolap nastala 1902. godine, dok je ključna teorijska referenca tekst o ideologiji i državnim ideološkim aparatima, Luj Altisera.\nOvu skulpturu je, baš kao i „pravi“ dolap, moguće gurati i pokretati, čime se stavljate u ulogu ljudi koji svakodnevno svojim naporima pokreću i održavaju sistem u kojem živimo. Pogledom naviše, u „poziciji“ ste da uočite niz trupova u „odelima“, koji lagodno lebde na nebu iznad nas – njihovo lagano kretanje je rezultat truda, rada i energije onih koji dolap pokreću. Pokušaj „uspona“ u maloj-bari-punoj-krokodila, vodio bi u stvaranje još jednog „krokodila“, manjeg ili većeg. Pokušaj rušenja celog sklopa bi, baš kao i u stvarnom životu, proizveo borbu sa otvorenim mogućnostima.\nStoga možemo reći da je velika teorijska prednost marksističke toporafije, to jest prostorne metafore građevine (baze i nadgradnje), u tome što istovremeno otkriva da su pitanja određenja (ili mere delotvornosti) ključna; u tome što otkriva da je baza ono što u poslednjoj instanci određuje čitavu građevinu; i u tome što nas, posledično, primorava da postavimo teorijski problem tipova ‘izvedene’ deletvornosti koji su posebni za nadgradnju, to jest primorava nas da mislimo ono što marksistička tradicija skupa naziva relativnom autonomijom nadgradnje i recipročnim dejstvom nadgradnje na bazu.\nIdeologija i državni ideološki aparati, Luj Altiser\nU izjavi o svom radu, Milica Ružičić kaže:\nDolap će ovo leto biti vaš parkovski inventar, interaktivna instalacija za odrasle i omladinu specifične namene.\nDolap je nepotpuna metafora marksističke topografije, prikaz dva sprata nadgradnje. Baza je u ovom prikazu društvenih slojeva prikazana praznim mestom, koje je publika pozvana da popuni i tek kada se to desi metafora je potpuna. Ova metafora ukazuje na uslovljenost nadgradnje samom bazom, jer bez baze ostali delovi su statični.\nKo sistem pokreće, ko ga održava, na koga se oslanja i bez koga ne može ključna su pitanja u čitanju ovog rada. Elita, buržoazija i prekarijat, nova popularnija imena za stare pojmove.\nOvog leta u parku Vojvode Vuka na Topličinom vencu, budite mali vranac, gurajte Dolap, čitajte Dolap, samo nemojte pokušavati na njega da se verete, klasna prohodnost nije tako jednostavna, naročito ne u savremenom svetu, samo ćete se izlomiti.\nKljučne reči: ideologijakapitalizamkulturaumetnost\nMašina\t· 25.12.2019.


Skoro tri četvrtine Rusa glasalo bi za Putina - 15.01.2018, Sputnik Srbija\nGotovo 74 odsto Rusa bi glasalo na izborima za aktuelnog ruskog predsednika Vladimira Putina, pokazuje istraživanje javnog mnjenja koje je objavljeno danas, dva... 15.01.2018, Sputnik Srbija\n13:18 15.01.2018 (Osveženo: 15:28 29.10.2021)\n© Sputnik / Alexei Druzhinin / Uđi u foto-galerijuPrezident RF Vladimir Putin vo vremя vstreči s volonterami v svoem predvыbornom štabe v Gostinom dvore v Moskve\nIspitanicima je postavljeno pitanje koga bi podržali ako bi se predsednički izbori održali ove nedelje.\n13 Januar 2018, 17:09\nOko 7,2 odsto Rusa reklo je da bi svoj glas dalo kandidatu Komunističke partije Pavelu Grudininu, a 4,7 bi podržalo lidera Liberalno-demokratske partije Vladimira Žirinovskog.\nZa kandidatkinju Partije građanske inicijative Kseniju Sobčak glasao bi jedan odsto građana Rusije, a ostali kandidati imali bi ispod jedan odsto glasova, pokazuje anketa.\nPrema istraživanju, u ovom trenutku je očekivana izlaznost 67 odsto glasača.\nBroj glasača koji bi glasao za Putina veći je među onima koji zasigurno planiraju da izađu na glasanje, a taj broj iznosi 81,1 odsto, pokazuje anketa.\nIstraživanje je sproveo Ruski centar za proučavanje javnog mnjenja (VCIOM), od 8. do 10. januara.


Huawei zna sve o kamerama u Beogradu - i nije im teško da to i kažu! | SHARE FoundationSHARE Foundation\nEDIT (30. mart 2019, 9:29h): Nedugo nakon što je objavljen ovaj tekst, studija slučaja o kamerama za video nadzor u Beogradu je uklonjena sa zvaničnog sajta kompanije Huawei. Na sledećem linku možete da pristupite arhiviranoj verziji studije slučaja: https://archive.li/pZ9HO.\nZa razliku od Ministarstva unutrašnjih poslova čiji su predstavnici davali nejasne i protivrečne izjave, da bi konačno odbili zahtev SHARE Fondacije za pristup informacijama od javnog značaja, kompanija Huawei na svom sajtu objavila je studiju slučaja sa detaljnim informacijama o postavljanju kamera za video nadzor u Beogradu i saradnji sa Ministarstvom unutrašnjih poslova Republike Srbije.\nStudija predstavlja iscrpan opis saradnje kompanije Huawei i MUP-a koji u znatnoj meri protivreči informacijama dobijenim od Ministarstva unutrašnjih poslova.\nNa početku, Huawei navodi da je zahvaljujući naprednoj tehnologiji video nadzora, za samo tri dana nakon dobijanja slike osumnjičenog od MUP RS, uhapšeno lice koje je pobeglo u Kinu nakon što je 2015. godine izazvalo saobraćajni udes sa smrtnim ishodom, koji je u srpskoj javnosti poznatiji kao “slučaj Kantrimen”. Zahvaljujući ovom ekspresnom hapšenju, Ministarstvo je pristupilo saradnji sa kompanijom Huawei kroz projekat “Sigurno društvo”, sa ciljem uvođenja sistema naprednog video nadzora u Srbiju. Dalje, kompanija navodi da je Ministarstvu unutrašnjih poslova ponudila inteligentne sisteme video nadzora (IVS), sisteme inteligentnog transporta (ITS), unapređenu 4G mrežu (eLTE broadband trunking technology), unifikovane data centre i povezane komandne centre. Dodaje se i da je prvobitno instalirano 9 test kamera na pet lokacija, uključujući sedište Ministarstva unutrašnjih poslova, sportsku arenu, tržni centar i policijsku stanicu. Huawei navodi da su u test fazi kamere uspešno obavile više funkcija, između ostalih preuzimanje video snimaka, njihovo kompresovanje, automatsko prepoznavanje registracionih tablica, analizu ponašanja, prepoznavanje lica, kao i dijagnostiku kvaliteta zvuka. Nakon uspešne test faze, pristupilo se zaključivanju Sporazuma o strateškom partnerstvu 2017. godine.\nU prvoj fazi projekta, instalirano je 100 video kamera visoke definicije na više od 60 ključnih lokacija, te su renovirani komandni i data centar u Beogradu, navodi se u studiji kompanije Huawei. Takođe, korišćen je veliki broj naprednih tehnologija i proizvoda, uključujući infracrveno prepoznavanje registarskih tablica, 4K video rešenja, H.265 HD kodiranje, cluster umrežavanje zasnovano na klaudu i SafeVideo, kako bi se osigurala sigurnost podataka i virtuelni sistemi kontrolnih tačaka.\nTreba istaći i da Huawei navodi da se video materijali i dobijeni podaci čuvaju na naprednom uređaju kompanije za skladištenje podataka pod nazivom “OceanStore”, koji pruža veliki broj mogućnosti kao što su različite analize, analize podataka, analize velikih setova podataka (Big data) dok je period zadržavanja dobijenih podataka ograničen do jedne godine.\nNa kraju, navodi se da je realizacija prve faze, implementirane više od pet meseci pre objavljivanja studije slučaja, zaslužna za rešavanje većeg broja kriminalnih dela, kao i da je zahvaljujući Huawei inteligentnoj tehnologiji policija sada u mogućnosti da pronađe osumnjičene na osnovu zadržanih video snimaka. Prema navodima kompanije Huawei, Ministarstvo unutrašnjih poslova će razviti sveobuhvatno rešenje “Sigurnog grada” koje će u početku pokrivati grad Beograd, dok je krajnji cilj da se ovakvo rešenje implementira na teritoriji cele Srbije.\nKonačno, najvažnije pitanje za građane Srbije predstavljaju moguće posledice po privatnost, kao i pouzdanost ovih tehnologija. Bitno je naglasiti da pametne tehnologije koje koriste kamere za video nadzor, kao što su prepoznavanje lica i analiza ponašanja, predstavljaju vrlo intruzivne metode po privatnost građana dok sa druge strane nisu u potpunosti pouzdane. Tehnologija koja može dovesti do ozbiljnih zloupotreba podataka o ličnosti, primenjuje se na čuvanje podataka dobijenih video nadzorom. Za čuvanje podataka u periodu od godinu dana, na uređaju pod nazivom OceanStore, od presudnog je značaja transparentno ustanoviti ko podacima tačno može pistupiti u kojim slučajevima i slično, jer u suprotnom ogromne količine podataka o ličnosti građana Srbije mogu biti meta različitih zloupotreba.\nKao što je javnosti od ranije poznato, ministar unutrašnjih poslova je najavio postepeno postavljanje 1000 kamera na 800 lokacija u naredne dve godine, a direktor policije je objasnio da su buduće lokacije stacionarnih kamera već poznate, te da je pre odabira lokacija “izrađeno značajno ispitivanje i analiza događanja, pre svega krivičnih dela na teritoriji grada Beograda”. Međutim, u odgovoru na zahtev za pristup informacijama od javnog značaja MUP je naveo da “značajno ispitivanje i analiza” zapravo ne postoje. Ipak, detaljnim čitanjem studije slučaja kompanije Huawei može se doći do informacija koje nam mogu dati širu sliku o tome šta se zaista dešava sa procesom postavljanja kamera u Beogradu.\nVrlo je zabrinjavajuće da sa više različitih strana možemo čuti potpuno različite informacije o pitanjima koja se tiču ustavnih prava i sloboda građana Srbije. Smatramo da relevantni akteri moraju što pre izaći pred građane sa tačnim i potpunim informacijama, te pružiti javnosti objašnjenje na koje će sve načine privatna kompanija moći da pristupa njihovim podacima, pod kojim uslovima i prvenstveno iz kog razloga građanima nisu u početnoj fazi projekta učinjene dostupnim kompletne informacije o svim relevantnim pitanjima o saradnji sa kompanijom Huawei.


Može li opšte dobro da postane opšta šteta?! - Zvornicki.ba\nMože li opšte dobro da postane opšta šteta?!\nGodina koja je pred nama može biti presudna kada je gradnja malih hidroelektrana u BiH u pitanju. To napominju i iz udruženja za zaštiti životne sredine ali i ekonomisti. I Energetska zajednica čiji je BiH član upozorila je nedavno vlasti u BiH da se mora prestati sa dosadašnjom praksom davanja koncesija i subvencija.\nGradnja malih hidroelektrana koristi samo investitorima godinama upozoravaju iz udruženja za zaštitu životne sredine ali i ekonomisti. Nekoliko studija pokazalo je da država gubi na godišnjem nivou deset miliona maraka kada se sabere i oduzme koncesiona naknada od novca koji se daje za subvencije.\nJasno je da gradnja malih hidroelektrana nije isplativa ali i pored toga od subvencionisanja se za sada ne odustaje, pojašnjavaju u Centru za životnu sredinu.\nEkonomista Damir Miljević radio je studije ekonomske opravdanosti izgradnje malih hidroelektarna u BiH. On tvrdi da je doprinos energije proizvedene u malim hidroelektranama u ukupnoj energiji proizvedenoj iz obnovljivih izvora energije samo 3 odsto i da je šteta i po prirodu i po budžet nesrazmjerna koristi. Korist imaju samo oni koji dobiju koncesiju i određeni lobiji, smatra Miljević.\nPrije nekoliko mjeseci Energetska zajednica pismom je preporučila vlastima u BiH da se odustane od dosadašnjeg načina davanja koncesija i subvencionisanja malih hidroelektrana jer se investitori doslovno stimulišu da pregrađuju rijeke.\nU BiH je bilo nekoliko najava da će gradnja malih hidroelektrana biti zabranjena. Takav pokušaj, ukoliko je bio ozbiljan, nedavno je propao u Narodnoj skupštini Republike Srpske.