Көлдән дөрләр усаҡ » Журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nБР-ҙың юғары категориялы табибы, психиатр-нарколог Рәмилә Ғүмәр ҡыҙы Әбделғужина (Ноғоманова) зәңгәр экрандар, матбуғат аша йәмәғәтселеккә яҡшы таныш. Заман афәтенә тарыусы яҡындарына ярҙам итеүҙәрен һорап өмөт тулы күҙҙәр уға төбәлә. Бармы икән һуң ҡотолоу юлҡайҙары? Рәмилә Ғүмәр ҡыҙы бәләнең сәбәбен төптән эҙләргә, төбөнә төшөргә, үҙәгенә үтеп инергә күнеккән. Кешене аңына килтерерҙәй булһа, барлыҡ алым да хуплана. Тамырында әхлаҡһыҙлыҡ, рухһыҙлыҡ, мөхәббәт етмәү, иғтибарға сарсау ятҡан бәхетһеҙлектәр ғаиләләребеҙҙе урап үтһен ине, ти ул.\nЕте балалы ҙур ғаиләлә тыуып үҫә Рәмилә. Атаһы Ейәнсура районы Сирғол ауылында өй һалып сыҡһа ла, район үҙәгенә күсенәләр. Балаларының әллә нисәмә саҡрымға йөрөп уҡыуы сәбәпсе була ошо аҙымды эшләргә. Юл ғазабы йонсотмаһын, ти Ғүмәр уңайлы, яңы өйҙө ҡалдырырға ҡаршылашып маташҡан ҡатыны Кәримәгә. «Атайым эштән ҡайтыуға төйөнсөктәребеҙ өҫтөндә уны икенсе йортта ҡаршыларға тура килә торғайны, өйҙән өйгә йөрөү үҙәккә үтте», – тип хәтерләһә лә, балта оҫтаһы Ғүмәр ғаиләһенең өйһөҙлөктән яфаланыуы оҙаҡҡа һуҙылмай. «Йәшәргә урын табылғас та, район үҙәгенә дауаханаға йә бүтән йомош буйынса килгән кешеләр менән өй тулы була торғайны. Иртән тороп усаҡ тоҡандырайым тиһәм, иҙәндә йоҡлаған кешегә төртөлә инем, тип һаман да көлөмһөрәп иҫләй әсәйем шул саҡтарҙы», – тип хәтер ебен һүтә Рәмилә Ғүмәр ҡыҙы.\nНоғомановтар ғаиләһендә белемгә ынтылыш көслө. Ана, ағаһы, уҡыйым тип, әллә нисә саҡрымдар үтеп, яңғыҙы Новосибирскиҙағы хәрби училищеға юлланған бит! Ағайҙары менән хаҡлы рәүештә ғорурлана Рәмилә: Йәғәфәр – тау инженеры, Әмир ике юғары белемгә эйә – юрист һәм иҡтисадсы, Ғәфүр – көрәшсе, йәш сағында райондың спорт комитетын етәкләгән кеше, Рафиҡ – ауыл хужалығы фәндәре кандидаты, Бөрйән солоҡ ҡортон һаҡлау һәм үрсетеү буйынса фәнни эштәре менән республикала билдәле шәхес, БР урта дөйөм белем биреү учреждениелары өсөн 10 – 11-се класс уҡыусыларына тәғәйенләнгән умартасылыҡ программаһы, «Умартасылыҡ серҙәре», «Умартасы кәңәштәре» китаптары авторы.\nНоғомановтар ғаиләһе моңға мөкиббән. Атаһының бер туған ағаһы Сәлимйән ҡурайсы булараҡ дан тотҡан, Ғүмәр үҙе бейегән, оҙон көйҙәрҙе иҫе китеп тыңлаған. Мандолинала ла, баянда ла уйнаусылар бар.\nӘ бейеүгә лә, йырға ла оҫта Рәмилә уҡыуға төшкәндән, әсәйемде дауалау өсөн табип булам, тип хыяллана. Ҙурыраҡ кластарҙа, ҡыйырһытылғандарҙы яҡларға, бәлки, адвокат һөнәрен һайларғалыр, тип талпынып алыуы ла ваҡытлыса ғына, баҡтиһәң. Йүнәлтмә буйынса педагог итергә ебәрәбеҙ, тигән тәҡдимгә лә ҡапмай. Аҙаҡ ғүмер буйына табиптарға күҙем ҡыҙып ҡарар хәлем юҡ, хыялыма хыянат итмәйем, тип нығына ул маҡсатында. Тәүге йылда уңышһыҙлыҡҡа осрай шулай ҙа. Медицина институтына инә алмағас, район мәғариф бүлегенә эш һорап бара. Уны Муйнаҡ урта мәктәбенә химия уҡытыусыһы итеп ебәрәләр.\nАуылға килеп төшкәс тә, дәфтәр күтәреп ҡайтып килгән апайға «мәктәп ҡайһы яҡта?» тип өндәшеүе – үҙе бер яҙмыш ҡушыуы. Рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Өммөкамал Мостафа ҡыҙының, Чехословакияла хәрби бурысын үтәгән Булат улына тиңәп, их, ошо алсаҡ бала киленем булһа ине ул, тип уйлап ҡуйыуын ҡайҙан белһен инде Рәмилә?! Ең һыҙғанып эшкә тотона йәш педагог. Ул өйрәткән бейеүҙәрҙе мәктәп балалары нәҫелдән нәҫелгә тапшырып һаман да бейей, имеш.\nСейә ҡыҙылдан тегелгән ҡышҡы пальтоһында һығылма билле нескә ҡыҙ үҙен әкиәт һылыуылай хис итә. Күңеле йырлай. Эшләгән ауылына юлда берәйһе ултыртып алмаҫмы тип көтөп торғанда, көплө машина килеп туҡтай. Рәмилә ынтылыуы була, хәрби кейемдәге егет елп иттереп машина башына тартып та ала. Һалам төктәре тейәлгән арбала буласаҡ тормош иптәше менән бик күңелле ҡайталар. Әммә... юлдар уларҙы айыра. Байтаҡ ваҡытҡа күрешмәй торалар. Булат Ырымбурға медицина институтының рабфагына юллана. Бер аҙҙан Рәмилә лә Буранғол һигеҙ йыллыҡ мәктәбенә күсеп, юғары класҡа етәксе итеп ҡуйыла. «Икмәк – бөтәһенә лә баш» тигән темаға асыҡ дәрес үткәреп янып йөрөүен әле лә йылылыҡ менән иҫкә ала.\nТап шул йылда ул да Башҡорт дәүләт медицина институтына уҡырға инә.\nИкенсе курста Булат уны үҙе эҙләп килә. Ҡыҙыҡай өйҙә булмай сыға. Ырымбурҙа уҡып та, эшләп тә йөрөгән егет бүлмәләш ҡыҙҙарына фыртауай ғына күренә. Һүрәтләп биргәс, ундай танышым юҡ, тип Рәмилә уны иҫләмәй ҙә тора. Булат юғалмай, йәнә пәйҙә була. Шулай дуҫлыҡ башлана. Ҡышҡы сатлама һыуыҡтарҙа ул килтергән ләләләрҙе лә хәтерләй әле Рәмилә. Йәштәр 5-се курстан һуң өйләнешә. Интернатураны ул психиатрия, ире травматология буйынса үтә. Уҡып бөткәс, йүнәлтмә буйынса Мәләүез ҡалаһына эшкә юлланалар. Тыуған яҡҡа ҡайтып-китеп йөрөгәндә юл эсендә ултырыуы, үткән-һүткәндә аҡ ҡала тип һоҡланып ҡарап йөрөүҙәре лә үҙенекен итә.\nУлы менән ҡыҙы ошо ҡалала тыуа. Булат Ишмулла улы тап ошонда эшләгәндә алтын ҡуллы травматолог булып таныла. Венер Сәхәүетдинов уны үҙе аспирантураға инергә өгөтләп, баш ҡалаға ҡоҙалай. Ғаилә, шулай итеп, Мәләүездә быуын нығытҡандан һуң, Өфөгә күсенә. Әммә бында етди һынауҙар көткәнен икеһе лә белмәй әле.\nРәмилә, ғаилә карабының ҡомға терәлеүен таныу ни хәтлем ҡыйын булһа ла, ысынбарлыҡты ҡабул итеп, айырылышыуҙың да ыңғай яҡтарын аса. Үҙендә шуға көс таба. Балаларының күңел бөтөнлөгөн уйлай. Иренең икенсе ғаиләлә сабыйҙары тыуһа ла, ҡыҙы менән улын атай абруйында тәрбиәләй. Фәрхәдте файҙалы ғәмәл менән мәшғүл итергә тырыша, өй төҙөгәндә атаһы янында булһын, эш рәтенә төшөнөп үҫһен тип, атаһы менән аралашыуҙан тыймай.\nТеги: Ҡатын-ҡыҙ Әсә


МӘКТӘП УҠЫУ ЙЫЛЫНА ӘҘЕР\nСибай ҡалаһы мәктәптәре, уҡыу йорттары, мәҙәниәт һәм спорт учреждениелары, балалар баҡсалары өсөн иң ҡыҙыу осор. Тап ошо көндәрҙә мәғариф, мәҙәниәт, медицина, эске эштәр, хәрби комиссариат хеҙмәткәрҙәре, ғәҙәттән тыш хәлдәр, янғын һағы, Роспотребнадзор хеҙмәте вәкилдәренән торған махсус комиссия ҡаланың 90 объектының яңы уҡыу йылына әҙерлеген тикшерә. Комиссия тәүге көндә ҡаланың 12-се мәктәбен, Арҡайым ҡасабаһының башланғыс мәктәбе-балалар баҡсаһын, «Аҡһылыу» балалар баҡсаһын, китапханаларҙы ҡарап, социаль объекттарҙың балаларҙы ҡабул итергә әҙерлеген баһаланы.\nТаусылар ҡасабаһында урынлашҡан 5-се мәктәп һуңғы йылдарҙа ысын мәғәнәһендә яңырыу кисереп, тикшереүселәрҙә һоҡланыу тыуҙырҙы. Белем усағы һәр кемде тыштан уҡ ҡараулы баҡсаһы,аллы-гөллө сәскәләре, матур алтаҡталары менән ҡаршы ала. Мәктәп директоры Миңзәлә Мырҙағәле ҡыҙы Дәүләтбаева бер төркөм уҡытыусылары менән берлектә ҡала хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Илгиз Рәхимйән улы Хәйруллин, мәғариф бүлеге начальнигы Fаяз Әхмәҙулла улы Хәсәнов етәкселегендәге комиссия ағзаларын әле бер, әле икенсе кабинетҡа алып инде, ашхана, спорт залы, музей, кәңәшмәләр залы, сәнғәт мәктәбе филиалы кабинеттарында башҡарылған косметик ремонтты, төҙөкләндереү эштәрен барлап сыҡты. Класс етәкселәре ата-әсәләр тарафынан ҡуйылған евро тәҙрәләрҙе, иҙән япмаларын, яңыртылған парталарҙы, биҙәлештәрҙе, заманса йыһаздарҙы күрһәтте.\nБелем усағында 475 бала белем ала, уларҙы 30 уҡытыусы ғилем үрҙәренә әйҙәй. Мәктәп былтыр белем биреүгә лицензия алһа, быйыл юғары күрһәткестәр менән аккредитация үткән.\nБелеүебеҙсә, 5-се мәктәп башҡаларҙан айырмалы рәүештә, хәрби-патриотик тәрбиә биреү йүнәлешендә эш алып бара. Бындағы «Ҡаһарманлыҡ» клубы кадеттары төрлө сараларҙа беренселектә булыуҙары менән абруй ҡаҙанған, үҙ исемдәрен булдырған.\nМәктәпте ҡарап үткәндән һуң, комиссия ағзалары кәңәшмәгә йыйылды, теләктәр һәм кәңәштәр әйтелде. Fаяз Әхмәҙулла улы мәктәптең М.Дәүләтбаева етәкселегендә яңы һулыш, маҡсатлы үҫеш кисереүен һыҙыҡ өҫтөнә алды. «Бында берҙәм коллектив, тупланғанлыҡ, ойошҡанлыҡ тойолоп тора»,—тине ул. Илгиз Рәхимйән улы иһә мәктәптең һуңғы ике йылда күп проблемаларынан арыныуын, тәртип һәм белем биреү күрһәткестәренең ыңғай булыуын, матди-техник базаның нығына барыуын хуплап телгә алды. Шул уҡ ваҡытта етәкселәр кадеттар тәрбиәләү йүнәлешенә күберәк финанс ярҙам күрһәтеү, көсәйтеү кәрәклеге хаҡында ла һүҙ алып барҙы.\nМиңзәлә Мырҙағәле ҡыҙы ҡала хакимиәте етәкселегенә, уҡытыусылар коллективына, техник персоналға, ата-әсәләр комитетына рәхмәтен белдерҙе.\nШулай итеп, 5-се мәктәптең уҡыусыларын ҡаршы алыу әҙерлеге «бишле»гә баһаланды. Уҡыусыларға яңы көс һәм дәрт менән тырышып уҡырға ғына ҡала.\nҺүрәттә: 5-се мәктәп хеҙмәткәрҙәре.


Посуточно р-н. Юбилейный.\nРовно, ул. Макарова, 26\nТип: КвартираКомнат: 1Спальных мест: 2Этаж: 1/9Площадь: 31 м2\n1-комнатная квартира посуточно. Все удобства. Документы 3 - категории.


«Һәйбәт етәксе булыу өсөн тормош тәжрибәһе кәрәк» » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Башҡортостан » «Һәйбәт етәксе булыу өсөн тормош тәжрибәһе кәрәк»\n«Һәйбәт етәксе булыу өсөн тормош тәжрибәһе кәрәк»\nХәләф Хәлфетдин улы Ишморатовтың исеме барыһына ла яҡшы таныш. Премьер-министр урынбаҫары, мәҙәниәт министры булып эшләгәндә лә ул республика өсөн күп эшләне, әле лә депутат, етәксе булараҡ хәленән килгәнсә кешеләргә ярҙам итергә тырыша. Ниндәй уйҙар менән йәшәй ул? Нимәләр борсой? БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесенең беренсе урынбаҫары, Башҡортостан урман сәнәғәте компанияһының Күҙәтеүселәр советы рәйесе Хәләф Хәлфетдин улы Ишморатов редакцияға килеп, журналистар менән осрашты, редакция почтаһына уға төбәп яҙылған һорауҙарға ла яуап бирҙе.\n– Әйҙәгеҙ, һөйләшеүҙе уҡыусыларҙан килгән хаттарҙан башлайыҡ. «Һаумыһығыҙ, Хәләф Хәлфетдин улы! Әҙәбиәт йылында әҙәбиәткә ҡағылышлы һорау биргем килә. Һеҙ, ул саҡта бишенсе курс студенты, шул тиклем еренә еткереп яттан «Һабантуйҙан ҡайтып киләм» шиғырын һөйләгәйнегеҙ. Дуҫығыҙ менән Хәйбулла студенттарының һабантуйына килгәйнегеҙ. Хәҙер әҙәби әҫәрҙәр уҡырға ваҡытығыҙ ҡаламы? Яратҡан яҙыусығыҙ, шағирығыҙ?» – тип яҙа Хәйбулла районынан Әминә ЮНЫСОВА.\n– Хәтерләйем. Был шиғырҙы бер ваҡыт авторға, бөйөк шағирыбыҙ Мостай Кәримдең үҙенә лә һөйләп күрһәткәйнем, ул аптырап китте. Башҡорт яҙыусыларынан Мостай Кәримдең, Сәғит Агиштың, Ноғман Мусиндың әҫәрҙәре оҡшай. Донъя классиктарынан Д. Лондон, Купер, Максвеллдың ижадын үҙ итәм. Ваҡыт булғанда, әҙәби әҫәрҙәр уҡырға яратам. Ваҡыт етмәй инде. Өйҙә үҙемдең шәхси китапханам бар. Оҡшаған китаптарҙы һатып алырға тырышам. Беҙҙең өйҙөң китап кәштәһендә күп башҡорт яҙыусыларының, Пушкин китапханаһының йөҙ томлығы, сит ил яҙыусыларының әҫәрҙәре урын алған. Балаларыбыҙ киләсәктә уҡыр, ҡыҙыҡһыныр, тип йыйғайныҡ та бит, хәҙер интернет заманында улар яҡын да килмәй. Әммә кәрәкле энциклопедияларҙы ошо китапхананан табып бирәм.\n– «Өфө – Ташкент» рейсы аҙнаһына бер тапҡыр ғына. Мәскәү аша барырға кәрәк. «Өфө – Астана» поезын да алғандар. Милләттәштәребеҙ күп йәшәгән төбәктәргә чартер рейстар булдырып булмаймы икән?\nБДБҠ тәҡдиме менән Торатауҙа «Ете ырыу» комплексы төҙөй башлағайнылар. Был эште ашыҡтырырға кәрәктер ул», – тип яҙған Күгәрсен районының Аҙнағол ауылынан Владик Ҡыҙрасов.\n– Хәҙерге баҙар шарттарында Аҡ йорттан ғына фарман биреп, тура самолет рейстары булдырып булмай шул. Был иҡтисади яҡтан отошломо, юҡмы – шуныһын да уйларға кәрәк. Ҡырҡ меңдән ашыу кеше йәшәгән Ханты-Манси Автономиялы Округына барғанда ла поезға, самолетҡа ла билет алыуы ҡатмарлы. Элекке заман булһа, әлбиттә, өҫтәмә рейстар асырға булыр ине. Хәҙер иҡтисади көрсөк, баҙар шарттарында быны эшләүе ауыр.\nТоратауҙа «Ырыуҙар ташы» комплексы төҙөү үҙ көсөндә ҡалды. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты саҡырыуы буйынса махсус иҫәп асылып, мемориал өсөн 47 300 һум аҡса йыйылды. Әлегә был процесс туҡтап ҡалды. Проект өсөн түләргә генә 2 миллион һум аҡса кәрәк. Ул әҙер. Торатауҙы емереп бөтөп баралар, комплекс беҙгә кәрәкмәй, тип тә әйтеүселәр бар. Әммә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов, мин республикаға етәкселек иткәндә, Торатауға бер кем дә теймәйәсәк, тип әйткәйне. Беҙ шул һүҙгә ышанып, был йүнәлештә эш итәбеҙ. Комплекс төҙөү өсөн тауҙа ер бүленгән. Проект-смета документацияһын, ер бүленмәһә, эшләмәйҙәр ҙә. Әлегә бөтә нәмә аҡсаға ҡайтып ҡалды.\n– Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайында яңы миҙгелдә ниндәй мәсьәләләр ҡараласаҡ?\n– Минеңсә, Ҡоролтай беҙҙең халыҡты борсоған проблемалар менән шөғөлләнһә генә уның абруйы буласаҡ.\nБеҙҙе иң борсоғаны – тел мәсьәләһе. Башҡорт телен уҡытыуҙың нисек ҡуйылғанлығын тикшереп, байтаҡ ҡала-районда йөрөнөк. Үҙем Ағиҙел, Нефтекама ҡалаларындағы башҡорт гимназияларында булдым. Беҙ директор йәки уның урынбаҫарынан дәүләт теленең уҡытыу торошо нисек ҡуйылғанлығын һораманыҡ, балаларҙың үҙҙәре менән аралаштыҡ. Рус, татар, мари, удмурт балаларының матур итеп шиғыр һөйләүен тыңлап, башҡортса уҡытыуҙың нисек ҡуйылғанлығын күреп, уҡытыу процесын тикшереп ҡайттыҡ.\nХәл ителәһе мәсьәләләр бар, әлбиттә. Урындағы етешһеҙлектәрҙе лә әйтәбеҙ. Ярты йылдан ниндәй ыңғай динамика күҙәтелгәнен дә тикшерәбеҙ. Үҙгәреш булғанмы? Әллә күҙ буяу ғынамы? Ни өсөн тигәндә, район-ҡалаларҙа мәғариф бүлектәре, беҙҙә башҡорт теле өйрәнелә, тип ҙур проценттар күрһәтеп, БР Мәғариф министрлығына мәғлүмәт ебәрә. Урындарға барып тикшереп ҡараһаң, был күҙ буяу ғына икән. Былтыр декабрҙә БДБҠ-ның киңәйтелгән ултырышын үткәреп, урындағы ҡоролтайҙарға үҙ йыйындарын үткәреп, балалар баҡсаларында, мәктәптәрҙә башҡорт теле нисек уҡытылыуын тикшереү бурысын йөкмәттек. Туған телде уҡытыу кимәле төрлөсә. Ҡайһы бер урындарҙа балалар телде биш йыл буйына уҡып та башҡортса ябай ғына һүҙҙәрҙе белмәй. Был методиканың дөрөҫ булмауы хаҡында һөйләй. Ни өсөн тигәндә, уҡыу әсбаптарының авторҙары – бер үк кешеләр, әҙ генә үҙгәртәләр ҙә, тағы шул китапты тәҡдим итәләр. Беҙ БР Мәғариф министрлығы етәкселеге менән, был йүнәлештә төплө эш алып барылырға тейеш, тип һөйләштек. Архангел районындағы бер мәктәптә булырға тура килде. Рус балаларының беҙҙең телде һәйбәт белеүенә хайран ҡалдыҡ. Баҡтиһәң, инглиз теле уҡытыусыһы ошо телде уҡытыу методикаһы буйынса башҡорт телен дә уҡыта икән.\nРәсәйҙә 200-ҙән ашыу тел бар. Шуның 136-һына юғалыу ҡурҡынысы янай. 20 тел бөтөнләй юҡҡа сыҡҡан телдәр иҫәбенә ингән. ЮНЕСКО телдәрҙе алты категорияға бүлеп, башҡорт телен хәүеф янаусы төркөмгә индергән. Беҙҙең тел менән бергә чечен, яҡут, ҡалмыҡ телдәре лә хәүеф аҫтында. Телде һаҡлау, үҫтереү йәһәтенән иғтибарҙы кәметергә тейеш түгелбеҙ.\nБеҙҙең халыҡты борсоған икенсе мәсьәлә – ер проблемаһы. Апрель айында үтәсәк пай ерҙәре буйынса һөйләшеүгә БР Ауыл хужалығы, Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министрлыҡтары, Фермерҙар һәм крәҫтиән хужалыҡтары ассоциацияһы етәкселәрен саҡырырға йыйынабыҙ. Башҡорттар күпләп йәшәгән райондарҙа күп хужалыҡтар банкрот. Халыҡҡа пай ерҙәрен бүлеп бирҙеләр ҙә, ул, һалым түләүенә ҡарамаҫтан, биләмәһенең ҡайҙа урынлашҡанын, аныҡ ҡына сиктәрен белмәй. Хәҙер ниндәй генә районды алып ҡарама, иң кәмендә 300 – 400 пай ере файҙаланылмай. Һәр кеше үҙ пай ерен белергә, файҙаһын күрергә тейеш. Башҡортостанда пай ерҙәренең ни бары 30 проценты ғына межаланған. Үҙебеҙҙең моңһоҙлоҡ арҡаһында хужаһыҙ, эшкәртелмәй ятҡан ерҙәргә ҡайһы берәүҙәрҙең килеп хужа булыуы ла ихтимал. Пай ерҙәрен эшкәртеү, ул ерҙәрҙең хужалары менән эшләү буйынса Бүздәк районы әүҙемлек күрһәтә. Унда бер пайға 1 тонна бесән, 5 центнер иген, сикләнмәгән күләмдә һалам бирәләр. Ә башҡа райондарҙа пайҙарын МТС-тарға бирәләр ҙә, улары йүнләп иҫәпләшмәй. Ә пай хужаһы ер һалымын түләргә тейеш. Кеше бер-ике йыл һалымын түләр ҙә, һуңынан файҙа килтермәгән еренән баш тартыр. Артабан ул пай ерен кем файҙаланасаҡ – билдәһеҙ. Ярай, үҙебеҙҙең фермерҙар алып эшкәртһә… Шуға ла Ҡоролтай алдында был мәсьәләне халыҡ уянһын, ергә үҙенең хужа булғанын белһен өсөн ҡуйҙыҡ. Бәлки, пайҙарҙы дөйөмләштереп, уңышлы ғына эшләгән фермерҙарға бирергәлер? Улар үҙ сиратында пай хужаларына игенен дә бирер ине.\n90-сы йылдар менән сағыштырһаҡ, Рәсәйҙә 42 млн гектар ер сәсеүлек булараҡ файҙаланылмай. Башҡортостанда – 1 млн гектарға яҡын ер. Сөнки ер эшкәртелмәһә, уны ағас баҫа. Донъяла ҡара тупраҡлы ерҙәрҙең күбеһе – Рәсәйҙә. Ошо баҫыуҙар тейешенсә файҙаланылһа, илебеҙ үҙ халҡын ғына түгел, миллиард ярым халыҡты ла продукция менән тәьмин итә алыр ине. Был – нефть-газ һатҡан килем менән бер тиң. Башҡорт милләтенең 60 проценты ауылда йәшәй. Беҙҙе ауыл ғына һаҡлап тора. Илдә һуңғы йылдарҙа ғына 20 мең ауыл юҡҡа сыҡҡанын иҫәпкә алғанда, Башҡортостанда, киреһенсә, яңы ауылдар барлыҡҡа килә. Йәштәрҙе лә хәҙер ҡала көтөп тормай. Элекке кеүек морон төртөп барырлыҡ ятаҡ юҡ. Беҙгә ауылдарҙы һаҡлап алып ҡалыу буйынса эш алып барырға кәрәк. Ауыл милләтте, беҙҙең интеллигенцияны үҫтереп тороусы шишмә кеүек. Унда ла, алма беш, ауыҙға төш, тип кенә көтөп ятырға ярамай. Үҙидараның территориаль органын (ТОС) ойоштороу хәстәрлеген дә күреү зарур. Сөнки улар ауыл эргәһендәге көтөүлектәргә, сабынлыҡтарға, шишмә-йылғаларға хужа. Ер бүлеп биреүҙе лә үҙҙәре хәл итә. Ауылды үҫтереү өсөн ошондай идара итеү ысулдары ҡулай.\nАуылдарға бөтөү ҡурҡынысы янағанда «Башҡорт ауылы тарихы» йыйынтығын да сығарырға кәрәк. Сөнки юҡҡа сыҡҡан ауылдарҙың тарихын хәтерләгән быуын иҫән саҡта быны эшләп ҡалыу мөһим.\n– Бөтә булған проблемаларҙы иҫәпкә алғанда, беҙгә дүртенсе Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайын да йыйырға ваҡыт еткәндер…\n– Әлбиттә, ваҡыт етте. Дүртенсе ҡоролтайҙы ойоштороу тураһында ҡарар ҡабул ителде. Быйыл көҙ йәки ҡыш йыйын үтер, тип уйлайбыҙ.\n– Республиканан ситтә күп студент уҡый. Улар уҡып бөтөп ҡайтҡас, эш булырмы икән? Ҡоролтай уларҙың яҙмышы менән ҡыҙыҡһынамы?\n– Статистика буйынса мәктәпте тамамлаусыларҙың өстән бер өлөшө сит ҡалаларҙағы вуздарға уҡырға инә. Уларҙың күптәре, эшкә урынлаштырыуҙа ярҙам һорап, беҙгә мөрәжәғәт итә. Мөмкин тиклем һәр береһенә ярҙам итергә тырышабыҙ. Әммә мәктәпте тамамлаусыларҙы ситкә уҡырға ебәреү һәм артабан уларҙы эшкә урынлаштырыу буйынса республика кимәлендә программа ҡабул ителергә тейеш.\n– «Рус мәктәптәрен һаҡлап алып ҡалыу саралары күберәк шикелле. Интернетта Миәкә районыныда рус мәктәбен һаҡлап алып ҡалғандар тип уҡығайным. Ҡайһы ауыл икәнен онотҡанмын. 65 бала уҡый. Директоры яҙыуынса, балалар һаны етмәһә лә, мәктәп ябылмаған. Шуның кеүек, башҡорт мәктәптәрен дә бөтөрмәү мөмкинлектәрен нисек табырға?» – тип һорай Стәрлетамаҡ ҡалаһынан хаҡлы ялдағы уҡытыусы Зәбилә Хөснөтдинова.\n– Балалар һанына ҡарап, мөмкин тиклем мәктәпте һаҡлап алып ҡалыу юлдарын эҙләргә кәрәк. Беҙҙең башҡорт халҡында тыуым кимәле юғары. Рәсәйҙә уртаса йәш 37,9 булһа, башҡорттоҡо – 36,7 йәш. Беҙ йәшерәк. Илдәге мең кешенең 641-е никахта тора, башҡорттарҙа – 621 кеше. Егеттәребеҙ өйләнеп бармай, граждан никахы менән йәшәүҙе хуп күрә. Был беҙҙең халыҡҡа хас күренеш түгел. Ауыл, мәктәп йәшәһен тиһәк, балалар тыуыуы шарт. Дүрт уҡытыусыға өс баланы уҡытырға биреп булмай. Ҡайһы бер мәктәптәрҙә 5 – 6-ар ғына бала уҡый. Унда белем сифаты ла юҡ, инновацион процестарҙы ла индереп булмай.\nУҡыусылар күп икән, мәктәпте һаҡлап алып ҡалып була. «Рәсәй Федерацияһында мәғариф тураһында»ғы Федераль закондың 22-се статьяһының 12-се пунктында әйтелгәнсә, ауылда муниципаль дөйөм белем биреү ойошмаһын үҙгәртеү һәм бөтөрөү тураһында ҡарар ауыл халҡының фекерен иҫәпкә алмайынса башҡарылмай. Хатта ошо документҡа һылтанып, судҡа мөрәжәт итергә лә мөмкин.\n– Депутаттың вазифаһы – һайлаусылар менән эшләү. Һеҙгә ярҙам һорап килеүселәрҙе нимә борсой?\n– Йылайыр, Күгәрсен, Ейәнсура райондарындағы һайлаусыларымды күберәк эш мәсьәләһе борсой. Республикала эшһеҙлек көслө, 100 меңдән ашыу кеше сит тарафтарҙа эшләй.\nФермерҙар, эшҡыуарҙар ҙа үтенес менән мөрәжәғәт итә. Улар үҙҙәренә дәүләт яғынан ниндәй яҡлау саралары булыуын, ярҙам ҡаралғанлығын белмәй, юридик яҡтан белемһеҙ.\nЙәшәргә урын булмауы, торлаҡ алыуҙа ярҙам һорағандары ла байтаҡ. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, күптәр социализм осорондағы аң менән йәшәй. Һаман да, дәүләт тарафынан бушлай фатир бирелергә тейеш, тип уйлай.\n– Комсомолда ла секретарь йөгөн тартҡанһығыҙ, мәҙәниәт министры, Хөкүмәт премьер-министры урынбаҫары булып оҙаҡ йылдар эшләнегеҙ. Бер нисә йыл рәттән БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты итеп һайландығыҙ. Төрлө яҡлы эшмәкәрлегегеҙ ниндәй һабаҡ бирҙе?\n– Бик күп нәмәгә өйрәтте. Беҙҙең республика – ябай түгел, күп милләтле, иҡтисади яҡтан үҫешкән, донор төбәк. Эшләгән йылдарымдан тик йылы хәтирәләр генә ҡалды. Иң беренсеһе – уйлаған уйҙарҙы, эстән-янып көйөп йөрөгән проблемаларҙы хәл итергә ул ваҡытта төрлө юлдар бар ине. Яңы театрҙар, филармониялар асылды, яңы милли байрамдарға нигеҙ һалынды, рух уянды. Ошо яулап алынғандарҙан артҡа сигенмәй, һаҡлап алып ҡалһындар ине. Элек Башҡортостандың ҡайҙа икәнлеген дә белмәнеләр. Ә беҙ донъя кимәленә сыҡтыҡ. Хәҙер Башҡортостан тигән илде, башҡорт тигән милләтте күп урындарҙа беләләр.\n– Тәжрибәле етәксе булараҡ, идара итеү принциптары менән уртаҡлашығыҙ әле. Һәйбәт етәксе булыу өсөн ниндәй сифаттарға эйә булырға кәрәк?\n– Уның өсөн бөтөн тормош этаптарын да үтергә кәрәк. Шуларҙы үтмәһә, кеше күп нәмәне аңлай, аңлап та бөтөрә алмаясаҡ.\nМин үҙем туғыҙ балалы ғаиләлә тыуып үҫтем. Атай Бөйөк Ватан һуғышы ветераны ине. Дүрт ауыр яра менән ҡайтып , 58 йәшендә генә донъя ҡуйҙы. Бөтә балалары ла юғары һәм урта махсус белем алды. Бер эштән дә ҡурҡмай, эшләп үҫтек. Ат өҫтөнән дә төшмәнек, кәрәк икән, салғыһын да, көрәген дә тоттоҡ. Үҫә килгәс, совхозда тракторҙа ла, комбайнда ла эшләнек. Етәксе кеше механизатор менән – механизатор телендә, малсы менән – малсы, етәксе менән етәксе телендә һөйләшергә тейеш. Әгәр ҙә ошо ябай ғына аксиоманы аңламаһа, ул етәксе булып эшләй алмай.\nПсихологияны белеү ҙә бик мөһим. Заман менән бергә атлап барыу зарур. Шахматсы кеүек бер нисә аҙымды алдан күрә белергә кәрәк. Эште башлар алдынан уның һөҙөмтәһен, нимә менән бөтөрөн күҙаллау шарт.\n– Һеҙҙе күп балалы атай тип беләбеҙ. Беҙҙең ҡайһы бер башҡорт зыялыларының балалары телде белмәй. Балалар тәрбиәләгәндә ниндәй маҡсатты алға ҡуйҙығыҙ?\n– Иң беренсе, туған телде белеп, башҡортлоғо менән ғорурланып үҫһендәр, тигән шарт ҡуйҙыҡ, ҡала шарттарында уларҙа милли рух тәрбиәләргә тырыштыҡ. Йәйге каникулдарында мөмкин тиклем ауылға ял итергә ҡайтара торғайныҡ. Балаларым башҡортса һөйләшә. Оло ҡыҙым Эльвира – реклама бизнесында, Ләйсән прокуратура системаһында эшләй, Шәүрә – 11-селә, Арыҫлан 10-сы синыфта уҡый.\n– Яҡташтарығыҙ менән бәйләнеш тотаһығыҙмы?\n– Мөрәжәғәт итһәләр, ярҙам итәм. Бер саҡырылышта Бөрйәндән депутат итеп һайланғайным, депутатлыҡ ваҡыты үтһә лә, ярҙам һорап киләләр ине. Тыуған ауылым Яңы Усманға мөмкинлек сыҡҡан һайын ҡайтып йөрөйөм. Бер туған ағайым Рәйес менән ауылда мәсет һалдыҡ. Бөйөк Ватан һуғышы яугирҙары иҫтәлегенә обелиск ултырттыҡ. Силәбенән мәрмәр алып ҡайтып, яуҙа һәләк булғандарҙың, икенсе яғына һуғыштан тере ҡайтҡандарҙың исемлеген яҙҙыҡ. Унда беҙҙең ауылдан 12 саҡрым алыҫлыҡта ятҡан, заманында перспективаһыҙ тип бөтөрөлгән Әсебар ауылы яугирҙарының да исемдәре индерелде.\nМинеңсә, кешеләр тыуған ауылынан айырылырға тейеш түгел, хәлебеҙҙән килгәнсә ярҙам итеп торорға бурыслыбыҙ. Ауылға ҡайтып килеү аккумулятор зарядка алған һымаҡ бит, көс өҫтәлеп килә.\n– Бөгөн Урман сәнәғәте компанияһының күҙәтеүселәр советы рәйесе вазифаһын башҡараһығыҙ. Урман сәнәғәте өлкәһе бөгөн ниндәй хәлдә? Ресурстар етерлекме? Ниндәй ҡаршылыҡтар менән осрашырға тура килә?\n– Республиканың 40 проценты урман менән ҡапланған. Ҡартайған ағасты ваҡытында ҡырҡып торорға кәрәк. Шулай итмәһәң, ул барыбер сиргә дусар булып, йығыла. Ағасты ҡырҡҡас, диләнкәләр таҙартыла, һөрөлә, ҡиммәтле һаналған ылыҫлы ағас ултыртыла. Бер нисә йыл был урынды контролдә тотабыҙ һәм һуңынан һаҡлау өсөн урман хужалыҡтарына тапшырабыҙ. Француздар ошо ысул менән, һигеҙ быуын ағасты үҫтереп, табыш алып ята. Ә беҙ тәбиғи үҫкәнде генә ҡырҡабыҙ. Урманды тулыһынса үҙебеҙҙә эшкәртергә, ағасты ситкә сығарырға тейеш түгелбеҙ. Уны эшкәртһәң, кемдәргәлер эш урындары була. Эшкәртелгән ағастың 70 проценты Башҡортостандыҡы, ҡалған 30 проценты – Свердловск өлкәһенән, Удмуртиянан килтерелә. Ағасты тәрән эшкәртеү буйынса ике инвестиция проектыбыҙ бар. Уны бойомға ашырыу маҡсатында Белорет ҡалаһында, 11-се километр тигән урында ағас эшкәртеү заводы төҙөлдө, Германиянан ҡорамалдар алып ултыртылды. Ағасты тулыһынса эшкәртәбеҙ, хатта онтағы ла әрәм ителмәй. республикала беҙҙән башҡа бындай эшмәкәрлек менән шөғөлләнеүсе 200-ҙән ашыу субъект бар.\nБөгөн беҙҙең эшмәкәрлеккә хас проблема – йөк контроле. Ағас ташыған йөк машиналарына күпләп штраф һалына. Шул арҡала Бөрйәндән, Белорет районының Әүжән ауылынан ағас сығарыуҙа эштәребеҙ туҡтап ҡалды, эшселәр эшһеҙ ултырырға мәжбүр, етештереү темпы ла кәмей. Күрше Татарстан, Силәбе, Свердловск өлкәләрендә йөк контроленә талаптарҙы ябайлаштырыу дәүләт кимәлендә хәл ителде. Беҙ республика кимәлендә эш алып барабыҙ, әммә әлегә һөҙөмтә юҡ. Иҡтисади көрсөк ваҡытында иғтибар булырға тейештер.\n– «Йәшлек»тең саҡырыуын ихлас ҡабул итеп килгәнегеҙ өсөн рәхмәт, Хәләф Хәлфетдин улы!\n– Мине онотмағанығыҙға үҙегеҙгә рәхмәт.\nЗөһрә ЙӘҺҮҘИНА ойошторҙо\nһәм яҙып алды.\nСығыу ваҡыты 27-03-2015, 13:32 | Ҡаранылар: 1099\nИғтибар! Эфирҙа – “Тыуған яҡ" тауышы!


Бында үткәндәргә һѳйѳү сағыла…\nМатди һәм рухи байлыҡтарҙы йыйыуға, һаҡлауға булышлыҡ итеп, музейҙар ҙур фәнни-ғәмәли, тәрбиәүи эш алып бара. Улар ярҙамында үткәнебеҙгә, тарихи-мәҙәни ҡиммәттәребеҙгә ихтирам, һѳйѳү уятырға була. Музейға ингән бер генә кеше лә ҡыҙыҡһыныуын ситкә ҡуя алмайҙыр. Күптән түгел беҙгә Баймаҡ районы Тѳркмән ауылында булып, ундағы музейға оло ихласлыҡ менән сәфәр ҡылырға тура килде.\nТѳркмән ауылы музейы билдәле ҡурайсы, йырсы, актер, БАССР-ҙың халыҡ артисы, РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Ғата Сѳләймәнов исемен йѳрѳтә. 1989 йылда Миҙхәт Әсфәндийәр улы Байрамғолов инициативаһы менән асылған был йорт бер нисә бүлектән тора. Музейға ингәс тә уны тантаналы асҡан мәлдәрҙе сағылдырған фотоларға юлығаһың, унан этнография бүлегенә тупланған бик бай хазинаға тап булаһың. Бында нимә генә юҡ: ураҡ, бизмән, ҡыңғырау, ҡылыс, һѳңгѳ, таш тирмән, һунар кәрәк-яраҡтары һәм башҡалар. Һулға боролоп, киләһе бүлмәгә инһәң, сәнғәт, музыка донъяһына килеп эләккәндәй булаһың. Ҡурайсы, актер Ғата Сѳләймәновтың ҡурайҙары, ноталары, Заһир Исмәғилев бүләк иткән фортепианоһы, үҙенең ижади эш бүлмәһендә һаҡлаған сувенирҙары һәм башҡа шәхси әйберҙәрен күрергә була.\nМәҡәләнең тулы вариантын гәзитебеҙҙең 40-сы һанында уҡый алаһығыҙ\nҺүрәттә: музей етәксеһе Фуат Рәхимйән улы Ишморатов\nҒата Сѳләймәновтың портреты һәм Заһир Исмәғилевтың фортепианоһы янында.


Поднос Kamille 40 см из нержавеющей стали KM-4371 (Ø39,5х3 см). Подносы Kamille™ от компании "Kamille Store". подносы Kamille\nПоднос Kamille 40 см из нержавеющей стали KM-4371 (Ø39,5х3 см)\nВ наличииПоднос Kamille 40 см из нержавеющей стали KM-4371 (Ø39,5х3 см)\nПоднос Kamille KM-4371 (Ø39,5х3 см)\nСпособ упаковки: Упаковка: ярлык, пэ-пакет. Ящик: 80 шт.


Главная » Электронные издания » Уральская электронная историческая библиотека » Краснопёров Е.И. Основы местной земской статистики по экономическому отделу. – Пермь: тип. Губернской земской управы, 1884. – 56 с.


г. Ростов-на-дону, ул. Туполева, 16\nг. Ростов-на-дону, ул. Туполева 11а\nг. Ростов-на-дону, ул. Днепропетровская 81/1


TEIKIN код 46368STD Поршень (компл. на мотор) TOYOTA STD 1GR-FE (пр-во TEIKIN) купить на сайте ТЕМАН в Харькове, Хьюстон\n46368STD без описания\nTEIKIN - 46368STD Поршень (компл. на мотор) TOYOTA STD 1GR-FE (пр-во TEIKIN) TEIKIN TEIKIN - 46368STD Поршень (компл. на мотор) TOYOTA STD 1GR-FE (пр-во TEIKIN)\nОписание - Поршень (компл. на мотор) TOYOTA STD 1GR-FE (пр-во TEIKIN) TEIKIN - 46368STD


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ҮҘЕБЕҘ ТУРАҺЫНДА ҮҘЕБЕҘ - 2017 - Мәҡәләләр\nҮҘЕБЕҘ ТУРАҺЫНДА ҮҘЕБЕҘ\n"Өфөнән һөйөү менән!" - шулай тип атала яңы башҡорт фильмы. Лирик комедия апрелдән республика кинотеатрҙарында күрһәтелә башлаясаҡ. Нимә тураһында һуң был фильм? Ошо һорауға яуап эҙләп, фильмдың режиссеры Айнур АСҠАРОВҡа мөрәжәғәт иттек.\nДонъя, шулай уҡ Рәсәй кинематографияһында ниндәйҙер билдәле бер ҡала исеме менән бәйле фильмдар байтаҡ ҡына. "Өфөнән һөйөү менән!" фильмы Өфө тураһындамы?\n- Һис шикһеҙ, Өфө тураһында ла. Өфө бит ул төрлө, ҡайһы саҡта ҡәтғи, уҫал, йәлләй белмәй, ҡайһы саҡта - мәрхәмәтле. Фильмда ҡала айырым бер персонаж кеүек. Беҙҙең геройҙар бөтәһе лә Өфөлә йәшәй һәм бөтөн ваҡиғалар Өфөлә бара. Шуға ла кино шулай тип атала. Өфө тураһында фильм төшөрөүҙең төп маҡсаттарының береһе - уны тотош Рәсәйгә танытыу. Унан һуң, баш ҡала булараҡ, Өфө беҙгә яҡын, беҙ уны яратабыҙ, уға ҡарап һоҡланабыҙ. Уға беренсе ҡараштан уҡ ғашиҡ булаһың һәм был тойғо һине бер ҡасан да ташламай.\nКино төшөрөү мәле Өфөлә киң масштаблы мәҙәни сараларға тура килде. Геройҙар Симфоник төн, Дизайн-Маркетта "ҡатнашты", шуға ла күп кеше кадрға эләкте. Шул уҡ Симфоник төнгә генә лә меңәрләгән тамашасы килгәйне. Шуға ла фильмда күптәр үҙен таныуы ла ихтимал, үтеп барыусы машиналар, урам буйлап йөрөүсе йәйәүлеләр, мәҙәни сарала ял итеүселәр үҙҙәре лә һиҙмәҫтән "кино геройҙары"на әүерелде. "Киноға кил һәм ҙур экрандарҙа үҙеңде тап!" - фильмдың бер слоганы юҡҡа ғына шулай яңғырамай.\nБыл - Һеҙ төшөргән һәм, ғөмүмән, башҡорт кинематографияһында һуңғы йылдарҙағы беренсе тулы метрлы фильм. Ниндәй ауырлыҡтар менән осрашырға тура килде?\n- Ижадсы өсөн ҡыҫҡа метрлы һәм тулы метрлы фильм төшөрөү араһында айырма ул тиклем түгел, сөнки икеһе лә ижади ҡараш, тырышлыҡ, көс, ныҡышмалылыҡ талап итә. Шулай ҙа тулы метрлы фильмды төшөрөү ауырыраҡ. Ваҡыт арауығы менән иҫәпләгәндә, мәҫәлән, фильмды 70 көн буйы төшөрҙөк, уға тиклем 2-3 ай әҙерләндек, ярты йыл инде монтаж, ҡорау эштәре бара. Өфөлә генә 40 урында төшөрҙөк, шуға ла ваҡыт һуҙылып китте. Былтырғы йәй күптәргә эҫе һауа торошо менән хәтерҙәрендә уйылып ҡалһа, беҙ уны ҡыҙыу һәм ҡыҙыҡлы эш мәле итеп иҫләйбеҙ. Картинаның матди яғына килгәндә, ул Башҡортостан Башлығы грантына төшөрөлдө. Уның суммаһы 4,5 млн һум. Был тулы метрлы кино өсөн бик аҙ күләм, шулай ҙа бюджет бәләкәй тип, эшкә илке-һалҡы ҡараманыҡ. Киреһенсә, команда бөтөн тырышлыҡты һалып эшләне һәм ул ҡиммәтле фильм кеүек күренә.\nМилли кинематографтың берҙән-бер етди проблемаһы ҡалды, ул да булһа, республика тамашасыһының урында төшөрөлгән фильмдарға ышанмауы, тиҙәр. Был дөрөҫмө?\n- Бөгөнгө көндә сит илдән индерелгән аҙыҡ-түлекте урындағы продукция менән алыштырыу кәрәк, тип күп һөйләнелһә лә, фермерҙар етештергән продукция магазин кәштәләрендә юҡ тиерлек, сөнки эре сауҙа үҙәктәре уларҙы алмай. Кинола ла шулай уҡ. Кинотеатр - ул шул уҡ магазин, ул тамашасыларға фильм тәҡдим итә. Әммә улар үҙебеҙҙә төшөрөлгән фильмдарҙы прокатҡа алмай, был бөгөнгө көндә ҙур проблема. Беҙ сифатлы кино, әйтәйек, хатта шул уҡ "Форсаж"ды төшөрһәк тә, кинотеатрға эләгә алмаясаҡбыҙ, сөнки прокат эшмәкәрлеге беҙгә буйһонмай. Республика кинотеатрҙарының расписаниеһын Екатеринбург, Мәскәү, Санкт-Петербург төҙөй, ә улар иһә Голливуд фильмдарына өҫтөнлөк бирә. Урындағы кинотеатрҙар беҙҙең киноны алырға теләһә лә, ала алмаясаҡ, сөнки прокат Голливуд фильмдары менән тулған. Икенсенән, тамашасы ла әлегә милли киноларға ышанмай. Башҡорт киноһы тураһында ғына һүҙ бармай бында, Рәсәйҙә төшөрөлгән һәр кино насар тигән фекерҙә күптәр. Был ҡараш менән дә яйлап көрәшергә, күберәк тамашасыларҙы милли кино менән таныштырырға кәрәк. Яйлап был хәлдән сығырбыҙ, тием, һәм тамашасылар урында төшөрөлгән яңы картиналарҙы һағынып көтөп ала башлар. Был фильмдың яҙмышына килгәндә, Өфөнөң 5 кинотеатрында ул 13 апрелдән күрһәтелә башлай, шулай уҡ республиканың 3-4 ҙур кинотеатрында, шулай уҡ район үҙәктәрендә урынлашҡан һәм кино күрһәтеү ҡоролмалары булған мәҙәниәт һарайҙарында уны ҡарау мөмкинлеге булыр, моғайын. Тиҙҙән Ҡаҙанға "Яңы кино" форумына барасаҡбыҙ, бәлки, күрше республикала ла уны прокатҡа сығарып булыр, әлегә Татарстандың бер кинотеатры менән килешеү бар.\nБашҡорт киноһының яҙмышы - һеҙҙең ҡулығыҙҙа, тип өндәшәбеҙ тағы бер тапҡыр тамашасыларға. Башҡорт кинематографияһы юҡ ул, тип өйҙә ултырғансы, бер тапҡыр барып ҡарау яҡшыраҡ икәнен үҙегеҙ ҙә аңлап тораһығыҙҙыр. Сөнки "Өфөнән һөйөү менән!" фильмы ул Өфө генә түгел, һеҙҙең һәм беҙҙең турала ла!\nЯҙылған: 13.03.17 | Ҡаралған: 653


Глазго — Башҡорт Википедияһы\nБыл терминдың башҡа мәғәнәләре лә бар, ҡарағыҙ: Глазго (мәғәнәләр).\nГла́зго (ингл. Glasgow [ˈɡlɑːzɡoʊ], скотс Glesga, гэл. Glaschu [ˈkɫ̪as̪xu]) — Шотландияның иң ҙур һәм халыҡ һаны буйынса Бөйөк Британияла дүртенсе (Лондон, Бирмингем һәм Лидстан һуң) ҡала. Глазго-сити округының административ үҙәге. Шотландияның үҙәк өлөшөнөң көнбайышында, Клайд йылғаһы буйында (тамағынан 32 км алыҫлыҡта) урынлашҡан.\nИл Бөйөк БританияБөйөк Британия\nКоординаталар 55°52′12″ с. ш. 04°16′12″ з. д.HGЯO\nВнутреннее деление 21 административ округ\nМайҙан 175,5  км²\nХалыҡ 621 020 кеше (2017)\nАгломерация 1 817 800\nЭтнохороним глазголы, глазголылар\nСәғәт бүлкәте UTC+0, йәй UTC+1\nТелефон коды 0141\nПочта индексы G1-G80\nАвтомобиль коды SA-SJ\nРәсми сайт glasgow.gov.uk (инг.)\nТакого района нет в справочнике Глазго-Сити\nГлазго VI быуат уртаһында нигеҙләнгән, Урта быуаттарҙа Шотландияның мөһим дини һәм мәғариф үҙәктәренең береһе тип һаналған. XVIII быуат сәнәғәт инҡилабы уны Бөйөк Британияның эре сәнәғәт (бигерәктә караптар эшләү өлкәһендә) үҙәктәренең береһенә әйләндерә, ә артабанғы йөҙ йыллыҡта ҡала иҡтисадының сәскә атыуы шундай масштабтар ала, хатта уны империяның икенсе ҡалаһы (Лондондан һуң) тип иҫәпләнгән. XX быуат аҙағында, 1920—1970-се йылдарҙа кисерелгән көрсөктән һуң (уның эҙемтәләре арҡаһында халыҡ һанының ҡырҡа кәмеүе һәм йәшәү кимәленең түбәнәйеүе булған), Глазго властары тарафынан ҡаланың мәҙәни һәм иҡтисади күтәрелеүенә йүнәлтелгән программаларҙы уңышлы тормошҡа ашырған.\n1.1 Ҡаланы нигеҙләү\n4.1 Демографик мәғлүмәттәр\n8.1.2 Эшлекле район\n8.4 Ҡаланың көньяғы\n8.5 Ҡаланың төньяғы\n10.2 Музейҙар һәм галереялар\n10.3 Клубтар, концерт залдары һәм кинотеатрҙар\n10.5 Киң мәғлүмәт саралары\n12.2 Башҡа спорт төрҙәре\n12.3 Содружество уйындары\n13.1 Автомобиль транспорты\n13.2 Ҡала транспорты\n13.3 Тимер юл транспорты\n13.4 Һыу транспорты\n13.5 Һауа транспорты\n14 Туғанлашҡан ҡалалар\nКелвингроув галереяһы фасадында изге Мунго һәйкәле\nКлайд йылғаһы үҙәнендә неолит осоронда уҡ тәүге торамаларҙың килеп сығыуын археологик ҡаҙыныуҙар дәлилләй. Һуңыраҡ хәҙерге Глазго биләмәләренә кельт ҡәбиләләре килеп урынлаша. 142—144 йылдарҙа Британияны баҫып алған римлылар төньяҡ ҡәбиләләр яуҙарынан бриттарҙы ҡурсалау маҡсатында Шотландияның бер ярынан икенсе яр буйына ҡәҙәр һаҡланыу нығытмаһын («Антонин валы») төҙөй. Валдың ҡалдыҡтары Глазгоның ситендә һаманда һаҡланып ҡалған.\nҠаланы нигеҙләүсе тип христиан миссионеры изге Мунго иҫәпләнә. Риүәйәткә ярашлы, 543 йылда ул Молендинар йылғаһы буйында монастыргә нигеҙ һала, хәҙерге ваҡытта был урында изге Мунго ғибҙәтханаһы урынлашҡан. Был риүәйәт яҡынса 1185 йылда Фернестан килгән монах-ариограф Жослен тарафынан яҙып алынған һәм башҡа бер ниндәй сығанаҡ менән дөрөҫләнмәй, әммә йола буйынса изге Мунго һәм уның әсәһе Тенева Глазгоның ҡурсалаусыһы тип иҫәпләнә, ә Мунгоның һүрәте ҡала гербында төшөрөлгән.\nГерб ҡалаға 1866 йылдың 25 октябрендә Шотландияның геральдик хеҙмәт башлығы лорд-лайон тарафынан бирелгән. Унда төшөрөлгән символдар алдараҡ Глазгоның мисәттәрендә ҡулланылған һәм изге Мунго тормошона тура бәйле тип иҫәпләнгән дүрт мөғжизәне һүрәтләй:\nHere is the bird that never flew / Был ҡош, ул бер тапҡырҙа осмаған\nHere is the tree that never grew / Был ағас, ул үҫмәгән\nHere is the bell that never rang / Был ҡыңғырау, ул сыңламаған\nHere is the fish that never swam / Был балыҡ, ул йөҙмәгән\nГлазго Бөйөк Британияның төньяҡ-көнбайышында, Урта Шотландия уйһыулығының үҙәк өлөшөндә Клайд йылғаһы буйында (тамағынан 32 км алыҫлыҡта) урынлашҡан. Диңгеҙ кимәленән бейеклектәр 70—200 м аралыҡта тирбәлә.\nҘур миҡдарлы яуым-төшөм менән океаник климатҡа эйә. Миҙгел ара тирбәлеүҙәр ҙур түгел — 10 °C саҡ ҡына юғарыраҡ. Йәй һалҡын, еүеш һәм ямғырлы, ҡыш йомшаҡ, шулай уҡ башлыса болотло.\nҠалала үҫемлектәр донъяһы бихисап яһалма ултыртылған ағастар һәм ҡыуаҡтар, аллеялар, парктар (Глазгола улар яҡынса 70) менәнт күрһәтелгән. Башлыса был яр буйы һәм уртаса бүлкәттең флораһы — ҡарағайҙар һәм ҡарағастар. Ҡурсаулыҡтарҙың береһендә таш күмер дәүере сигиллярияларының ташҡа әүерелгән һаҡланып ҡалған.\n2001 йылғы йән иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы, ир-егеттәр Глазго халҡының 47,07 %, ә ҡатын-ҡыҙҙар 52,93 % тәшкил итә. Бәлиғ булып никахҡа инмәгән кешеләрҙең өлөщө уртаса Шотландия буйынса күрһәткестән күпкә юғарыраҡ һәм 40,98 % тәшкил итә. Гэл телен белгән кешеләрҙең проценты — 0,94 %.\n1755 йылдан 2001 йылға тиклемге осорҙа Глазго халыҡ һанының үҙгәреүе\nЙән иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы ҡала халҡының ҙур өлөшөн шотландтар (89,62 %) тәшкил итеүенә ҡарамаҫтан, Глазгоны Шотландияның иң күп милләтле ҡалаһы тип атарға мөмкин. Ҡалала ҙур ғына Пакистан диаспораһы бар (Шотландия пакистанлыларының яртыһы — 2,7 % йәғни 15 мең кешенән күберәк). Бынан башҡа Глазгола 4,11 % инглиздәр, 1,59 % ирландтар, 1,07 % континенталь Европанан килгәндәр, 0,72 % Һиндостан диаспораһы ((Шотландия һиндостанлыларының сиреге), 0,67 % ҡытайҙар, 0,31 % ҡара тәнлеләр, 0,17 % валлийҙар, 0,04 % Бангладеш диаспораһы, һәм шулай уҡ башҡа милләттәрҙең тағы ла аҙыраҡ һанлы төркөмдәре.\nЙәниҫәп барышында алынған һораунамәгә ярашлы Глазгола дини инаныуҙар артабанғыса бүленә. Өстән ике өлөшө үҙҙәрен христиан тип иҫәпләй, дөйөм һандан 31,5 % — Шотландия сиркәүе диндарҙары, ә 29,2 % — католиктар. Халыҡтың сиректән саҡ ҡына аҙы — атеистар (22,7 %). Башҡа конфессия вәкилдәренең өлөштәре ҙур түгел — 3,1 % мосолман, 0,4 % сикх, 0,2 % буддист, 0,2 % йәһүд һәм 0,2 % индуист. Ҡала халҡының 7,8 % диндәре тураһында һорауға яуап бирергә ҡыйынһынған.\nГлазгола 4 христиан кафедраль собоҙар (изге Мунго соборы, изге Эндрю соборы, изге Мария соборы һәм изге Лука соборы), 13 мәсет (улар араһында — Шотландияла иң ҙуры), 7 синагога бар. Бынан башҡа индуизм ғибәҙәтханаһы бар, ә 2007 йылдп сикхилар өсөн ғибәҙәтхана төҙөлгән.\nГлазго һәм яҡын тирәләге ҡалаларҙың халҡы араһында инглиз-шотланд теле нигеҙендәге диалект (Glasgow Patter) таралған. Уның айырмалыҡтары булып төбәк һүҙҙәренең күплеге, шулай уҡ ижектәрҙе һәм өндәрҙе алмаштырыу йәки «йотоу» күҙәтелә. Мәҫәлән, th һүҙ башында /h/ тип әйтелә, t хәрефе йыш ҡына /r/ менән алмаштырыла, /ʌu/ лифтонгы /k/ алдынан /o/ алмаштырыла һәм башҡалар.\nГлазгоның 21 округы\nГлазго 21 административ округтан тора, уларҙың һәр береһенән ҡала советының 3 йәки 4 ағзаһы һайлана.\nҠала менән идаралыҡ Глазгоның Муниципаль советы ҡарамағында тора. Совет ултырыштары ҡала үҙәгендә Джордж-скверҙа урынлашҡан Ҡала палаталарының бинаһында уҙғарыла.\nҠала палаталарының залы, бында Глазго муниципаль совет ағзаларының ултырыштары уҙа\nШотландия парламентына Глазгонан 17 ағза (дөйөм иҫәптең 23 %), ә Бөйөк Британия парламентына — 9 ағза һайлана.\nXX быуатта киҫкен иҡтисади төшкөнлөктө кисереп, ҡала тора-бара элекке позицияларына ҡайта. Хәҙер Глазго, Эдинбург менән берлектә, йәнә төбәк иҡтисадының этәргесе тип иҫәпләнә (был ике ҡаланың ЭТП-ның суммаһы дөйөм Шотландия күрһәткесенең 67 % тәшкил итә). Ҡала биргән эш урындарының һаны 1993 йылда 309 меңдән 2006 йылда 419 меңгә тиклем артҡан, һәм һуңғы 25 йыл эсендә иң юғары кимәлгә барып еткән. Ҡаланың иҡтисади үҫеш темпы йыл һайын 4,4 % тәшкил итә, был Ьөйөк Британияла икенсе күрһәткес (Лондондан һуң) — тик 2005 йылда ғына 17 меңдән ашыу яңы эш урындары булдырылған, ә Глазго иҡтисадына шәхси инвестициялар индереү 2006 йылда 4,2 миллиард фунт стерлингҡа барып еткән. Бынан тыш эшһеҙлек кимәленең етеҙ кәмеүе билдәләнгән (һуңғы 9 йыл эсендә 45 %-ҡа). Ҡала ЭТП-ы 2006 йылда 12,8 миллиард фунтов стерлингы тәшкил иткән, шул уҡ ваҡытта халыҡтың йән башына ТЭП күрһәткесе (£21 905) буйынса Европа ҡалалары араһында Глазго 11-се урынды биләй.\nҺуңғы 20 йыл эсендә Глазгола иҡтисадты ҙур диверсикаициялау булды: сәнәғәттең традицион тармаҡтары (караптар яһау һәм ауыр машиналар эшләү) төп урынды хеҙмәтләндереү өлкәһенә (финанс секторының үҫешен, коммуникациялар, һаулыҡ һаҡлау, ваҡ сауҙа итеү һәм башҡаларҙы үҙ эсен ала) биргән. Ҡала иҡтисадының мөһим урынын туризм биләй — Бөйөк Британияла популярлыҡ буйынса Глазго өсөнсө ҡала булып тора (Лондон һәм Эдинбургтан һуң) һәм йыл һайын яҡынса 4 миллион туристарҙы ҡабул итә.\nГлазгола бер нисә эре компанияларҙың штаб-фатирҙары урынлашҡан, улар араһында Scottish Power энергетика компанияһы бар.\nКлайд йылғаһының төньяҡ ярындағы, көнсығыштан Хай-стрит (ҡаланың иң боронғо урамы), көньяҡта йылға һәм төньяҡ менән көнбайышта М8 магистрале менән сикләнгән ҡала киңлеге Глазгоның үҙәге булып тора. Изге Мунго соборы (Хай-стриттың төньяғында) һәм Глазго-кросс майҙаны (Хай-стриттың көньяғында) араһындағы өлкә ҡаланың тарихи үҙәге булып тора.\nТолбут сәғәт башняһы\nДжордж-сквер Глазгоның йөрәге булып тора, уның бер яҡ ситендә муниципалитет ултырыштары уҙғарыу урыны — Ҡала палаталары урынлашҡан. Төп йәйәүлеләр урамдары — Бьюкенен-стрит (Buchanan Street), Аргайл-стрит (Argyle Street) һәм Сокихолл-стрит (Sauchiehall Street). Ҡаланың үҙәгендә төп иҫтәлекле урындар, театрҙар, музейҙар һәм галереялар ғына түгел, ә бихисап ресторандар, кафелар һәм сауҙа үҙәктәре лә тупланған, был ошо ҡала өлөшөн шопинг һәм күңел асыу өсөн уңайлы урынға әйләндерә.\nҠала үҙәгенең көнсығыш секторында урынлашҡан Мерчант-Ситила (Сауҙа ҡалаһы) XVIII—XIX быуаттарҙа тәмәке, шәкәр һәм башҡа тауарҙар менән сауҙа итеүҙә аҡса эшләгән бай коммерсанттар төпләнгән. Иҡтисади көрсөк осоронда күп биналар төшөнкөлөккә бирелгән, әммә 1980-се йылдарҙа районды тергеҙеү буйынса проект ебәрелә һәм хәҙер реставрацияланған неоклассик йорттарҙы һәм элекке сауҙа складтарын ҡиммәтле магазиндар, ресторандар һәм кафелар биләй. Кварталдың төп биш урамы киҫешкән урын — Глазго-кросс — Мерчант-Ситиҙың үҙәге булып тора, ә майҙан үҙәгендә Толбут сәғәт башняһы урынлашҡан.\nIFSD районында Clyde Arc күпере\nГлазго үҙәгенең көнбайыш секторында ҡааның финанс учреждениелары тупланған квартал урынлашҡан. Бөйөк Британияның иң ҙур эшлекле үҙәктәрене береһе булараҡ (Лондон һәм Эдинбургтан һуң) рәсми рәүештә Халыҡ-ара финанс операциялары районы (IFSD) исемен йөрөтә, әммә уны ғәҙәттә «квадрат километры» йәки «Клайд Уолл-стриты» тип атайҙар. Кварталды үҫтереү буйынса проекттың бюджеты 2001 йылда старт ала. Квартал сиктәрендә төрлө финанс төркөмдәренең вәкилектәре урынлашҡан (шул иҫәптән Бөйөк Британия территорияһындағы ун алдынғы страховкалау компанияларынан һигеҙенең штаб-фатирҙары урынлашҡан): Abbey, Aviva, Barclays, Direct Line, HBOS, JP Morgan, Lloyds TSB, Morgan Stanley, National Australia Group, Royal Bank of Scotland һәм башҡалар. 2005 йылда IFSD Бөйөк Британияла регенерация буйынса иң уңышлы коммерция проекты тип таныла.\nБыл ҡаланың иң шаулы һәм космополитик өлөшө, бында модалы кафелар, барҙар, ҡиммәтле магазиндар, клубтар, ресторандар һәм ҡунаҡханалар тупланған. Төп урамы — Байрс-роуд. Вест-Энд сиктәрендә Глазго университеты (уның төп иҫтәекле урыны), Келвингроув паркы, BBC Scotland телекомпанияһының штаб-фатиры, Шотландия күргәҙмә һәм конференц-үҙәге, Келвин-холл спорт аренаһы һәм бер нисә музейҙар — Келвингроув художестволы галереяһы һәм музейы, Хантерҙың художестволы галереяһы. Вест-Эндта ҡала студенттарының күбеһе йәшәй. Йыл һайын июндә уның территорияһы Глазгоның иң ҙур фестивален — West End фестивален уҙғарыу урынына әүрелә.\nТрон-стилл сәғәт башняһы һәм Изге Мунго соборы — Ист-Эндтың — ҡаланың иң боронғо өлөшөнөң төп ориентирҙары булып тора. Собор янындағы убала ҡала зыяраты урынлашҡан, ул 1831 йылдан күренекле ҡала кешеләренең ерләнеү урыны булып тора. Зыяраттың үҙәгендә шотланд дини реформаторы Джон Нокс һәйкәле урынлашҡан, ә ҡайһы бер ҡәбер өҫтөндәге ҡоролмалар билдәле архитекторҙар Чарльз Ренни Макинтош һәм Александр Томсон проекттары буйынса эшләнгән. Ист-Эндтың башҡа иҫтәлекле урындары — Прованд поместьеһы, Баррас баҙары, The Barrowlands дансингы, иң элекке Глазго-Грин ҡала паркы (бында XII быуаттан алып йыл һайын йәрминкә уҙғарыла) һәм Селтик-парк футбол стадионы.\nТорлаҡ кварталдарынан тыш, ҡаланың көньяғында бер нисә ҙур гольф-клубтары, Хэмпден Парк футбол стадиондары һәм эре парктар (шул иҫәптән Куинз-парк, Беллахьюстон-парк һәм Поллок-парк) урынлашҡан.\nҠала халҡының иң ярлы ҡатламдары йәшәгән Глазгоның төньяҡ кварталдары — социаль нисбәттә Шотландияның иң проблемалы урыны булып тора. Статистика буйынса, бында иң күп һанда тулы булмаған ғаиләләр тупланған, ҡала буйынса иң юғары эшһеҙлек һәм үҙ-үҙенә ҡул һалыуҙар кимәле. Һаулыҡ һаҡлау өлкәһендәлә критик ситуация барлыҡҡа килгән — наркотиктарҙы дозанан артыҡ ҡулланыуҙан үлемдәр төньяҡ Глазгола Шотландия буйынса уртаса күрһәткестән биш тапҡыр юғарыраҡ. Яман шеш һәм йөрөк ауырыуҙарынан үлем осраҡтары шулай уҡ юғары. Хәҙерге ваҡытта властар тарафынан төньяҡ Глаголағы хәлде яҡшыртыу өсөн бер нисә программа ҡабул ителгән. Төп маҡсаттары — яңы эш урындарын булдырыу, тормош кимәлен күтәреү, урындағы эшҡыуарҙарға ярҙам күрһәтеү һәм башҡалар.\nИзге Мунго кафедраль соборынан тыш, Глазгоның урта быуат архитектураһы һаҡланмаған тиерлек. Элек ҡаланы уратҡан бихисап сиркәү биналарынан хәҙер тик XV быуатҡа ҡараған Прованд поместьеһы һаҡланып ҡалған. Эдинбургтан айырмалы рәүештә хәҙерге Глазгола XIX быуаттан иртәрәк төҙөлгән биналарҙы бик һирәк осратырға мөмкин. Улар араһынан иң билдәлеләре — 1529 йылдан алып һаҡланған Трон-театрҙың сәғәт башняһы, Толбут башняһы һәм архитектор Роберт Адам тарафынан 1791-1794 йылдарҙа төҙөлгән Сауҙа йорто (Трейдс-холл).\nҠаланың архитектура мираҫының ҙур өлөшө XIX быуатҡа һәм XX быуат башына ҡарай, был осорҙа Глазго Империяның икенсе ҡалаһы тип иҫәпләнгән. Был осорҙағы йорттар төрлө стилдә төҙөлгән. Венеция стилендә Глазгоның ҡала палаталары (1888), Гарднерҙарҙың элекке складтары (1856), Темплтондың балаҫ фабрикаһы (1892), Ca’d’Oro бинаһы (1872) төҙөлгән. Неоклассик стилдә Каледония сиркәүе (1857) һәм Хәҙерге заман сәнғәте галереяһы (был бина ҡасандыр тәмәке магнаты Уильям Каннингемдеке булған һәм 1778 йылда төҙөлгән, әммә XIX быуатта ул үҙгәртеп ҡорола) төҙөлгән. Неоготик стиленең һыҙаттары Изге Мария (1873), Изге Эндрю (1817) һәм Изге Лука (1877) кафедраль соборҙарының тышҡы йөҙөндә күренә.\nГлазгола иң мөһим хәҙерге заман архитектура проектарына Король концерт залы бинаһын (1990), Глазго фән үҙәге бинаһын (2001), Шотландия күргәҙмә һәм конференц-үҙәк комплексын (1983 йылдан 2007 йылға тиклем), Buchanan Galleries (1999) һәм St Enoch Centre (1989) сауҙа үҙәктәрен индерер кәрәк.\nҠала йөҙөнөң формалашыуына иң ҙур йоғонто яһаған архитекторҙар:\nЧарльз Ренни Макинтош. Сәнғәт һөйөүселәр йортоноң эскизы\nАлександр Томсон — неоклассик стилдә унлаған йортҡа проект төҙөй.\nГлазгоны икегә бүлгән йылға аша төрлө типтағы (аҫылмалы, вант, аркалы һәм башҡа) ике тиҫтә күперҙәр ҡала күренешенә өҫтәмә матурлыҡ бирә. Улар араһында йәйәүлеләр өсөн дә, автомобиль һәм тимер юл күперҙәре бар. Һаҡланғандарҙан иң боронғоһо — Саус-Портленд-стрит күпере, изге Эндрю күпере һәм Виктория-бридж — XIX быуаттың уртаһында төҙөлгәндәр. Иң һоҡландырғыстарының береһе — Clyde Arc арка күпере (2006 йылда төҙөлгән), йылғаны мөйөш яһап үткәнгә урындағы халыҡ уны «Кәкре күпер» (ингл. Squinty Bridge) тип йөрөтә.\nҠала биләмәләрендә урынлашҡан 70 парктар араһынан артабанғыларҙы билдәләп үтергә кәрәк:\nКелвингроув паркы — викториан стилендәге парктың классик образдарының береһе — 1852 йылда Джозеф Пакстон проекты буйынса һалынған һәм шунан алып ҡала халҡының иң популяр ял итеү урыны булып тора. Уның территорияһында Келвингроув художестволы галереяһы һәм музейы, теннис корттары, крокет һәм үләндә боулинг уйындары өсөн майҙансыҡтар, балалар уйын майҙансыҡтары урынлашҡан.\nКуинз-парк — королева Мария Стюарт хөрмәтенә аталған һәм 1857 йылда асылған (проекттың авторы йәнә Джозеф Пакстон була). Келвингроув һымаҡ, Куинз-паркы ял итеү өсөн төрлө мөмкинлектәр тәҡдим итә (уның биләмәләрендә спорт майҙансыҡтары, кафе һәм барҙар, пикник өсөн майҙансыҡтар һәм башҡалар бар).\nГлазго-Грин — Глазгоның иң боронғо ҡала паркы, уның инеше XV быуат уртаһынан башлана, был ваҡытта епископ Тёрнбулл сиркәү ерҙәренең бер өлөшөн — Глазго-Гринды йәмғиәт ҡулланылышына тапшыра — хәҙерге заманда ул төрлө мәҙәни саралар (волынкала уйнаусыларҙың халыҡ-ара фестиваленән алып йыл һайын үткәрелгән фейерверктар байрамына тиклем) уҙғарыу өсөн яратҡан урын булып тора. Парк ситкәрендә Халыҡ һарайы, Темплтондың балаҫ фабрикаһы һәм футбол үҙәге урынлашҡан.\nГлазгоның ботаника баҡсалары 400 меңгә тиклем кешеләрҙе ҡабул итә, улар 1817 йылда асыла һәм тропик орхидея, бегония һәм ағас рәүешле көкөртмәле коллекциялары менән танылған. Баҡсаларҙың төп иҫтәлекле урыны — Киббл һарайы, эсендә мәрмәр скульптуралы XIX быуатта төҙөлгән нәфис быяла оранжерея.\nКиббл һарайының эсендә\n1990 йылда Европаның Мәҙәни баш ҡалаһы тип иғлан ителгән ҡаланың мәҙәни тормошо күп төрлө. Глазгола сәнғәткә бәйле булған милли ойошмаларҙың күбеһе, шул иҫәптән Шотландия операһы, Шотландия балеты, Шотландияның милли театры, Шотландия король милли оркестры, Хәрби-һауа көстәренең Шотландия симфоник оркестры һәм Шотландияның милли йәштәр театры урынлашҡан. 1999 йылда Глазго шағир-лауреатын раҫлау традицияһы барлыҡҡа килә, 2005 йылдан был маҡтаулы исемде шағирә Лиз Локхед йөрөтә.\nГлазгоның театрҙарында башҡарыу сәнғәтенең барлыҡ спектры күрһәтелгән. Король театрының репертуарын классик пьесаларҙы, опера һәм балет спектаклдәрен сәхнәләштереү тәшкил итә. 1904 йылда нигеҙләнгән һәм үҙ диуарҙарында Сара Бернарҙы ҡаршылаған «Павильон» театр-варьетеһы сәхнәһендә мюзиклдар һәм төрлө тамашалар ҡуйыла. Бынан тыш ул Шотландияның берҙән-бер шәхси театры булып тора. XX быуат башында шулай уҡ Кингс-театр асылған, ул Бродвей традицияларын дауам итеүсе вест-энд мюзиклдарын сәхнәләштереүҙә махсуслашҡан. Глазгоның башҡа күренекле майҙансыҡтары араһында Трон-театр, Ситизенс-театр һәм бер нисә бәләкәй театрҙар бар, улар хәҙерге заман һәм эксперименталь драма сәнғәтенә йүнәлтелгән.\nМузейҙар һәм галереяларҮҙгәртергә\nКелвингроув художестволы галереяһы һәм музейы\nҺынлы сәнғәт әҫәрҙәренең һәм башҡа сәнғәт объектарының иң ҙур коллекцияһы Келвингроув художестволы галереяһы һәм музейында күрһәтелгән, ул Шотландияның иң күп халыҡ йөрөгән музейҙарҙың береһе булып тора. Уның экспонаттары араһында Рембрандт, Рубенс, Тициан, Ван Гог, Клод Моне, Пикассо, Сальвадор Дали картиналары бар. Уларҙан Баррел коллекцияһы ҡалышмай. 1944 йылда эшҡыуар һәм филантроп Уильям Баррел ҡалаға яҡынса 9 мең экспонат бүләк итә, улар төрлө илдәрҙең һәм дәүерҙәрҙең сәнғәтен күрһәтә — был Боронғо Ҡытай, Мысыр, Греция һәм Рим оҫталарының эштәре, импрессионистарҙың (шул иҫәптән Дега һәм Сезанндың) картиналары, скульптура, урта быуат һәм мосолман сәнғәте әйберҙәре, ҡорал һәм доспехтар коллекцияһы, гобелендар һәм витраждар. Глазгоның башҡа музейҙары һәм галереялары:\nХәҙерге заман сәнғәте галереяһы (экспонаттары араһында — Уорхол һәм Хокни эштәре)\nХәҙерге заман сәнғәте галереяһы (GoMA)\nХантер художестволы галереяһы\nИзге Мунго дини тормош һәм сәнғәт музейы\nШотландия ауыл тормошо милли музейы\nШотландия футбол музейы\nШотландия мәктәп музейы.\nКлубтар, концерт залдары һәм кинотеатрҙарҮҙгәртергә\nThe Barrowlands дансингы\nҠаланың музыкаль сәхнәһе — Бөйөк Британияла иң зауыҡлыларының береһе. Ҙур майҙансыҡтары араһында, Король концерт залы һәм Шотландия күргәҙмә һәм конференц-үҙәгенән тыш, әһәмиәтлеге буйынса икенсе булған британ рок-майҙансығын — Ист-Эндтағы The Barrowlands дансингын билдәләп үтер кәрәк, уның сәхнәһендә күп кенә популяр төркөмдәр (The Cure, The Smiths, Megadeth, Metallica һәм башҡалар) сығыш яһаған. King Tut's Wah Wah Hut клубындағы тере концерттарҙы айырым атап үтер кәрәк, бында 1993 йылда Oasis төркөмө сығыш яһағандан һуң Creation Records компанияһы менән контракт төҙөй. Глазгоның төнгө клубтары, илдең башҡа ҙур ҡалаларында кеүек, бик күп төрлө музыкаль жанрҙарға йүнәлгән. Уларҙан иң популяры: The Arches, Blanket, Campus, Cathouse, Cube, Garage, Tiger Tiger, The Tunnel һәм башҡалар. Глазго — Belle & Sebastian, Glasvegas, Franz Ferdinand, The Fratellis, Mogwai, Primal Scream,Simple Minds, Texas, Travis, Camera Obscura, Chvrches музыкаль төркөмдәренең тыуған ере.\nГлазгола 10-дан артыҡ кинотеатрҙар эшләй, улар араһында 2001 йылда асылған һәм донъяла иң бейек кинотеатр булараҡ Гиннесс рекордтар китабына индерелгән 18 заллы Cineworld бар.\nWest End фестивалендә барабансыларҙың парады\nҠаланың фестиваль тормошо — Шотландияла иң бай булып тора. Әммә фестиваль айы август булған Эдинбургтан айырмалы рәүештә, Глазгола фестивалдәр йыл әйләнәһенә уҙғарыла. Уларҙан иң әһәмиәтлеһе — West End фестивале, ул 1996 йылдан башлап июндә үткәрелә. Был йылдың иң ҙур фестиваль ваҡиғаһы булып тора, бында урам театрҙары сығыштары, музыка һәм бейеү саралары, карнавал атлауҙар, парадтар һәм башҡалар инә.\nГлазгола ҡала һәм төбәк киң мәғлүмәт сараларының офистары урынлашҡан. Айырым атап үткәндә:\nScottish Television һәм BBC Scotland (BBC филиалы) телекомпанияларының һәм BBC Radio Scotland радиостанцияһының штаб-фатирҙары;\nШотландия биләмәләрендә таратылған гәзиттәрҙең — Daily Record, Evening Times, Sunday Mail һәм The Herald офистары;\nБөйөк Британияның The Sun, Daily Mail, The Times һәм The Sunday Times гәзиттәренең төбәк мөхәрририәттәре;\nThe Digger, The Glaswegian, The Glasgow East News һәм башҡа ҡала гәзиттәренең мөхәрририәттәре.\nҠалала 37 асыҡ китапхана бар. Улар араһында Европаның иң ҙур белешмә китапханаһы — Митчелл китапханаһы (1877 йылда табак магнаты Стивен Митчелл васыяты буйынса нигеҙләнгән), уның фондына 1,3 миллион китап һәм 35 мең карта, шулай уҡ фотографиялар, микрофильмдар һәм гәзит архивтары инә.\nГлазгола 184 башланғыс мәктәп һәм 29 урта мәктәп, урыҫ мәктәбе, һәм шулай уҡ махсус белемгә мохтажлы балалар уҡыған 34 мәктәп бар. Бер нисә мәктәптәрҙә уҡытыу гэл телендә алып барыла.\nҠаланың юғары уҡыу йорттары:\nГлазго университеты — 1451 йылда асылып, нигеҙләнеү датаһы буйынса Шотландияла (Сент-Эндрюс университетынан һуң) икенсе булып тора. Университеттың туғыҙ факультетында 23 меңдән ашыу студент белем ала.\nСтратклайд университеты — 1796 йылда нигеҙләнгән, уның биш факультетында 25 меңдән ашыу студент уҡый.\nКаледония университеты — 1875 йылда колледж булараҡ асыла, университет статусын 1993 йылда ала, уның өс факультетында 17 меңдән ашыу студент белем ала.\nУниверситеттарҙан тыш ҡалала бер нисә колледж һәм академия бар — Шотландия музыка һәм драма король академияһы, Сәнғәт мәктәбе, Диңгеҙ колледжы, Коммерция колледжы һәм башҡалар. Студенттарҙың һаны буйынса — 168 мең кеше — Глазго Шотландияла беренсе һәм Бөйөк Британияла (Лондондан һуң) икенсе урындарҙы биләй.\nГлазго — Шотландияның иң көслө футбол клубтарының — «Селтик» һәм «Рейнджерс»тең, шулай уҡ «Партик Тисл» һәм «Куинз Парк» командаларының ватаны. Уларҙан тыш Глазгола 6 клуб булған — «Клайд» (хәҙер Кимбернолдта) һәм йәшәүҙән туҡтаған «Терд Ланарк», «Камбасленг», «Порт Глазго Атлетик», «Коулейрс» һәм «Клайдсдэйл» командалары. Глазгоның өс футбол стадионы — «Селтик парк» (һыйыҙырышлығы — 60832 кеше), «Хэмпден Парк» (52670 кеше) һәм «Айброкс» (51082 кеше) һыйыҙырышлығы буйынса Шотландияның футбол стадиондары араһында тәүге урындарҙы биләйҙәр. Глазго донъяла тәүге халыҡ-ара футбол матчының уҙғарыу урыны булып иҫәпләнә. Был матчта 1872 йылдың 30 ноябрендә Англия һәм Шотландия йыйылма командалары осраша, уйын 0:0 тигеҙ иҫәбе менән тамамлана.\nБашҡа спорт төрҙәреҮҙгәртергә\nҠаланың Glasgow Warriors профессиональ регби командаһы Шотландия, Ирландия һәм Уэльстың башҡа командалары кеүек Кельт лигаһында сығыш яһай. Шулай уҡ 1997 йылда Glasgow Hawks һәүәҫкәр регби командаһы ойошторола. Ҡаланың беҙән-бер баскетбол командаһы Scottish Rocks тип атала һәм Британия баскетбол лигаһында сығыш яһай. Бынан тыш 1984 йылда Глазгола Glasgow Lions тигән тәүге америка футболы һәүәҫкәр командаһы барлыҡҡа килә, шулай итеп был спорт төрөнөң Шотландиялағы тамырҙары ошонда башлана. Шинти уйыны буйынса ла бер нисә команда бар. Ҡаланың төп спорт ареналары (футболдан тыш) — Келвин-холл һәм Скотстундағы стадион, бында 2003 йылда Бадминтон милли академияһы асыла. Шул уҡ 2003 йылда Глазго Европаның спорт баш ҡалаһы тип атала.\nУйындар үткәреүгә заявканың логотибы\n2014 йылғы Содружество уйындарын үҙендә ҡабул итеү хоҡуғы 2007 йылдың 9 ноябрендә Глазгоға бирелә (икенсе дәғүәсеһе — Нигерияның Абуджа ҡалаһы була). Шулай итеп Шотландия өсөнсө тапҡыр Содружество уйындарын үткәргән (1970 һәм 1986 йылдарҙа уйындар Эдинбургта уҙғарыла). Уйындар программаһына 17 спорт төрө керә: бадминтон, бокс, спорт көрәше, үләндә боулинг, велоспорт, һыу спорты төрҙәре, гимнастика, дзюдо, еңел атлетика, өҫтәл теннисы, нетбол (ҡатын-ҡыҙҙар араһында), регби (ир-егеттәр араһында), сквош, атыу, триатлон, ауыр атлетика, үләндә хоккей.\nГлазго Бөйөк Британияның иң эре транспорт төйөндәренең береһе булып тора. Илдең башҡа төбәктәре менән ҡаланы артабанғы юлдар бәйләй:\nA8/М8 — төп магистраль, Шотландияны көнбайыш ярынан көнсығыш яр буйына тиклеи киҫеп үтә һәм Глазго менән Эдинбургты тоташтыра;\nA82 — Дамбартон аша Лох-Ломондҡа һәм юғарыраҡ Шотландияның төньяҡ-көнбайышына йүнәлә;\nA80/M80 — төньяҡ-көнсығышҡа Стерлинг ҡалаһына ҡәҙәр бара;\nA74/M74 — Глазгоны Шотландияның көньяҡ өлкәләре һәм Англияның төньяҡ өлкәләре менән тоташтыра;\nA77/M77 — көньяҡ-көнбайышҡа Килмарнок аша Эр ҡалаһына тиклем бара.\nГлазго сиктәрендә юл селтәренең үҫешкән булыуына ҡарамаҫтан, автомобилгә эйә булмаған һәм башлыса йәмәғәт транспорты менән файҙаланған ҡала халҡының өлөшө уртаса Шотландия буйынса күрһәткестән (ғаиләләрҙең 34 %) күпкә юғарыраҡ (ғаиләләрҙең 56 %).\nГлазго урамдарында автобус\nЙәмәғәт транспортының координацияһы һәм үҫеше өсөн Strathclyde Partnership for Transport (SPT) дәүләт ойошмаһы яуаплы.\nҠалала яҡынса 40 автобус компаниялары эшләй, шул уҡ ваҡытта First Group компанияһына пассажирҙар ташыуҙың 70 % тиклеме тура килә. XX быуат уртаһына ҡәҙәр Глазго буйлап бихисап ике ҡатлы трамвайҙар йөрөгән и троллейбусов, ләкин ҡала халҡы транспорттың башҡа төрҙәренә өҫтөнлөк биргән һайын был селтәргә көсөргәнеш шул тиклем кәмей, хатта уны юҡ итергә тигән ҡарар ҡабул ителә. Глазго урамдары буйлап һуңғы трамвай 1962 йылдың 4 сентябрендә үтә, ә һуңғы троллейбус — 1967 йылдың майында.\n1990-сы йылдар башында еңел рельслы транспорт линияһын асып ебәрергә маташалар, әммә проект билдәһеҙ сәбәптәр менән властар тарафынан инҡар ителә.\nГлазго метрополитены линияһы — нигеҙләү датаһы буйынса донъяла өсөнсө (Лондон һәм Будапешт метрополитендарынан һуң) — 1896 йылда асыла һәм 15 станциялы әйләнәнән тора. 1970-се йылдар аҙағында линия тулыһынса модернизациялана. Глазго метрополитенының пассажирҙар йөрөшө йылына 13 миллиондан ашыу пассажир тәшкил итә. Рәсми булмаған ҡушаматы — The Clockwork Orange («Заводной әфлисун»).\nГлазго тимер юлдары Transport Scotland милли транспорт агентлығы ҡарамағында тора. Төп станциялары — Глазго-сентрал (көньяҡ йүнәлеш) һәм Куин-стрит (төньяҡ һәм төньяҡ-көнсығыш йүнәлештәр) вокзалдары. Глазго-сентрал (1999 һәм 2005 йылдарҙағы милли тимер юл бүләктәренә лайыҡ булыусы) Шотландияның иң йәнле вокзалы булып тора, бында йыл һайын 29 миллиондан ашыу кеше хеҙмәтләндерелә. Куин-стрит вокзалы ташыу күләме буйынса күпкә ҡалыша, бында йылына яҡынса 4 миллион кеше хеҙмәтләндерелә.\nЭлегерәк Глазгола бер нисә паром үткәүелдәре эшләй, ләкин күперҙәр һәм Клайд йылғаһы аҫтынан һалынған тоннель уларҙы тулыһынса тиерлек ҡыҫырыҡлап сығарҙы. Тик бер генә паром үткәүеле — Renfrew-Yoker ferry һаҡланған, ул Шотландияла иң боронғо булып тора һәм Глазгоны йылғаның ҡаршы ярында урынлашҡан Ренфру ҡалаһы менән тоташтыра. Клайд буйлап йылға трамвайҙары (2001 йылдан йылға трамвайҙары йөрөй башлағандан алып был хеҙмәт менән 200 меңдән ашыу кеше файҙаланған), шулай уҡ Waverley экскурсия пароходы йөрөй. Waverley — ҡулланышта булған донъяла иң һуңғы диңгеҙгиҙәр тәгәрмәсле пароход. 2007 йылдың июнендә гидросамолёттар хеҙмәте ебәрелә, ул Глазгоны Аргайл-энд-Бьют округы менән тоташтыра.\nГлазго халыҡ-ара аэропорты\nГлазгоны 2 халыҡ-ара аэропорт хеҙмәтләндерә:\nГлазго халыҡ-ара аэропорты (GLA) — ҡаланан көнбайышҡа табан 13 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Шотландияның иң ҙур халыҡ-ара аэропорты булып тора, бында 80-дән ашыу йүнәлеш буйынса осоштарҙы хеҙмәтләндерелә. Пассажирҙар ташыу күләме айына миллиондан ашыу кеше тәшкил итә һәм өҙлөкһөҙ арта бара.\nПрествик аэропорты (PIK) — ҡаланан көньяҡ-көнбайышҡа табан 46 км алыҫлыҡта Прествик тирәһендә урынлашҡан. Обслуживает вылеты по 27 йүнәлеш буйынса осоштарҙы хеҙмәтләндерә һәм авиаташыу күләме буйынса Шотландияла өсөнсө урынды биләй.\nГлазго артабанғы ҡалалар менән туғанлашҡан:\nРостов өлкәһе 1986\nПрованс — Альп — Лазурный Берег 2006\n↑ Analyser UV02. Тәүге сығанаҡтан архивланған 20 август 2011. 4 август 2007 тикшерелгән.\n↑ 2,0 2,1 Mid-Year Population Estimates Scotland, Mid-2017 — 19 April 2018.\n↑ 8,0 8,1 8,2 2007 Population Estimates (PDF). Тәүге сығанаҡтан архивланған 18 август 2011. 16 ғинуар 2008 тикшерелгән.\n↑ 10,0 10,1 10,2 BBC − History − 18th-century Glasgow\n↑ Commission for Racial Equality − Ethnicity profiles − Glasgow Архивная копия от 14 июль 2007 на Wayback Machine\n↑ Glasgow Mosques Архивная копия от 12 октябрь 2007 на Wayback Machine\n↑ При выборах в Парламент Шотландии избирательный округ Глазго включает в себя, помимо агломерации города, область Ратерглен (в составе Южного Ланаркшира). // Glasgow City Council − Elections Framework\n↑ 24,0 24,1 Scotland.org − Let Glasgow Flourish\n↑ 25,0 25,1 Scotsman.com − Edinburgh UK’s second most prosperous city\n↑ Scottish Enterprise — Glasgow Annual report 2005/06 Архивная копия от 6 март 2016 на Wayback Machine\n↑ Visitscotland.com − Glasgow City Centre Архивная копия от 10 сентябрь 2007 на Wayback Machine\n↑ West End by Annie Good Архивная копия от 14 октябрь 2007 на Wayback Machine\n↑ 38,0 38,1 West End Festival\n↑ Visitscotland.com − Glasgow East End Архивная копия от 3 июль 2007 на Wayback Machine\n↑ Visitscotland.com − Glasgow South Side Архивная копия от 10 сентябрь 2007 на Wayback Machine\n↑ North Glasgow CHCP newsletter\n↑ 20 Years Cultural Capitals Архивная копия от 22 август 2007 на Wayback Machine\n↑ Nights out in Glasgow Архивная копия от 6 август 2007 на Wayback Machine\n↑ King Tut’s Wah Wah Hut — History\n↑ Scotland with style − Glasgow Music & Club Scene Архивная копия от 7 октябрь 2007 на Wayback Machine\n↑ Nights out in Glasgow Архивная копия от 27 сентябрь 2007 на Wayback Machine\n↑ 69,0 69,1 69,2 Higher Education Statistics Agency\n↑ Scottish Enterprise − Geographic profile 2007 йылдың 27 май көнөнҙә архивланған.\n↑ England Football Online (инг.)\n↑ www.commonwealthgames.com 2008 йылдың 23 июль көнөнҙә архивланған.\n↑ 79,0 79,1 79,2 79,3 Glasgow City Council — Transport\n↑ Light Rail Transit Association 2011 йылдың 20 июль көнөнҙә архивланған.\n↑ SPT Subway − Facts and figures 2007 йылдың 29 декабрь көнөнҙә архивланған.\n↑ 87,0 87,1 Office of Rail Regulation — Station usage\n↑ Waverley Excursions 2009 йылдың 17 август көнөнҙә архивланған.\n↑ Glasgowairport.com Архивная копия от 24 июнь 2007 на Wayback Machine\n↑ SPT — Glasgow Airport Rail Link 2006 йылдың 23 июнь көнөнҙә архивланған.\n↑ Glasgow Prestwick Airport Архивная копия от 7 июль 2007 на Wayback Machine\n↑ Glasgow City Council — Twin Cities — Glasgow City Council. Glasgow.gov.uk (2013-10-25). Тәүге сығанаҡтан архивланған 2 апрель 2015.\nThe Glasgow Story (инг.)\nGlasgow − Scotland with style (инг.)\nUndiscoveredscotland.co.uk сайтында Глазго (инг.)\nГлазго буйынса сәйәхәтнамә\nGlasgow West End Guide (инг.)\nHistorical perspective for Glasgow (инг.)\nDetails of Glasgow (инг.)\nFuture Glasgow (инг.)\nGlasgow Sculpture (инг.)\nGlasgow Architecture (инг.)\nGlasgow Museums (инг.)\nHidden Glasgow (инг.)\nGlasgow Guide (инг.)\nGlasgow Digital Library (инг.)\nГлазгоның тарихи фотографиялары\nFlickr.com сайтында Глазгоның фотографиялары\nҠалып:Муниципальные образования Великобритании со статусом сити\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Глазго&oldid=954192 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 15 июнь 2020 в 11:27\nБыл бит һуңғы тапҡыр 11:27 15 июнь 2020 үҙгәртелгән.


Создан: 24.01.2016. Изменён: 24.01.2016. Reads: 64.


Башланып китте уҡыуҙар...\n5 Октябрь 2021, 09:55\nБеҙ йәш саҡтағы белем шарттары менән хәҙерге замандағыһын сағыштырырлыҡ түгел, ер менән күк араһылай. Хәтерләйһегеҙме, мәктәп көндәлектәрен? Саҡ ҡына тәртип боҙһаң - “Поведение неуд!”, йә иһә дәрестәреңде әҙерләп килмәһәң, “атланып ҡайтырға” елле генә “2”-ле билдәһе көндәлектә аҡайып тора торғайны. Һәйбәт уҡығанда ҡупшы ғына “5” биҙәй ине.\nНи өсөн был иҫтәлектәрҙе аҡтарырға булып киттем. Аңлатам хәҙер сәбәбен. Заман уҡыусыларына электрон көндәлек булдырғандар, баҡтиһәң. Атай-әсәйҙән башҡалар унда кереп ҡара алмай, логин-пароле бар етмәһә. Әйтерһең, дәүләт кимәлендәге серҙе һаҡлайҙар.\nЕйәнсәремдең баһаларын ҡарарға теләк белдергәс, класс етәксеһе ата-әсәһенән рөхсәт һорарға ҡушты. Саҡ артыма ултыра төшмәнем. Элегерәк балаларҙы тәрбиәләүҙә олатай-өләсәйҙең статусы мөһим була торғайны. Ә был осраҡта педагатың тотҡан позицияһы албырғатты.\nӨлкәндәр ейән-ейәнсәренең уҡыуы менән таныштырырға рөхсәт бирҙе лә, ти. Дистанцион уҡыуға күскән башланғыс класс уҡыусыһы янында зум-дәрес ваҡытында өлкәндәрҙән берәүһе булһа ла янында булыуы - бәхет, ул һәммәһенә лә тәтемәй. Сөнки ата-әсәләре эштә, берҙәм интернет селтәре аша уҡытыусыға ла белем биреүе еңел түгел, йә педагогтың тауышы юҡҡа сыға, йә иһә бәйләнеш өҙөлә.\nИке аҙна отпуска мәлендә ейәнем янында кәрәкле булыуым бик ваҡытлы булды. Шулай ҙа уҡытыу темаһына ҡағылышлы сетерекле һорауҙар әле һаман да башымда ҡайнай. Һеҙ ҙә шул проблемаларға ҡағылғанығыҙ бармы? Фекерҙәрегеҙҙе көтөп ҡалабыҙ.


ТУҒАНДАРЫ БАЛАҺЫ МЕНӘН ЮҒАЛҒАН ЙӘШ ӘСӘНЕ ЭҘЛӘЙ\n19 Декабрь 2019, 12:14\nТуғандары 20 йәшлек Әлиә Баязитованың (Байегетова) эҙләй. Арҡайым ҡасабаһында йәшәгән йәш ҡатын 2 йәшлек улы Рияз менән 17 декабрҙә өйөнән сығып киткән. Әле уларҙың ҡайҙалығын белеүсе юҡ. Әлиәнең ире менән ағаһы полицияға ғариза менән мөрәжәғәт иткән дә инде.\nУлар Өфөгә юлланыу мөмкин, унда Әлиәнең апаһы йәшәй, – тип һөйләгән “Комсомолка”ға ҡыҙҙың Лилиә исемле туғаны.\nУның әйтеүенсә, полиция ғаиләнең туғандары һәм дуҫтары менән, шул иҫәптән апаһы менән дә аралашҡан. Әммә Лилиә ҡыҙҙың апаһы нимәнеләер әйтеп бөтөрмәүе мөмкин тип иҫәпләй. Йәш әсәне өйҙән сығып китергә нимә мәжбүр итеүе аңлашылмай. Етмәһә Лилиә ғаиләлә проблемалар юҡ ине тип белдерә.\nӘлиәнең туғандары уны эҙләүҙә ярҙам итеүҙе һорай.\nРияз юғалған көндө – ҡыҙыл ат төшөрөлгән ҡара куртка һәм ҡара салбар, Әлиә лә ҡара куртка кейгән, – тине туғаны.\nӘгәр ҙә һеҙ Әлиә һәм Рияз хаҡында нимә лә булһа белһәгеҙ, уның туғандарына 8-937-844-78-80 (Дилә) йәки полицияға 02 телефондары буйынса хәбәр итеүегеҙ һорала.


Хыялдағы яҙмыш (хикәйә)\nМин кешеләргә яҙмыштар уйлап сығарырға яратам. Һәм шул уйлап сығарылғандары уларҙың үҙҙәренекенә ҡарағанда күпкә яҡшыраҡ – уңышлыраҡ һәм бәхетлерәк килеп сыға. Был минең бары тик үҙем генә белгән йәшерен шөғөлөм, хатта уйыным тиһәм дә булалыр. Ул яҙмыштарҙы яҡын таныштарға ла, бөтөнләй таныш булмаған, йәғни осраҡлы ғына тап иткәндәргә лә уйлағаным бар. #Шоңҡаржурналы\nМин кешеләргә яҙмыштар уйлап сығарырға яратам. Һәм шул уйлап сығарылғандары уларҙың үҙҙәренекенә ҡарағанда күпкә яҡшыраҡ – уңышлыраҡ һәм бәхетлерәк килеп сыға. Был минең бары тик үҙем генә белгән йәшерен шөғөлөм, хатта уйыным тиһәм дә булалыр. Ул яҙмыштарҙы яҡын таныштарға ла, бөтөнләй таныш булмаған, йәғни осраҡлы ғына тап иткәндәргә лә уйлағаным бар.\nБына, мәҫәлән, әле метрола ҡаршымда ултырған ҡатынға. Уның бысрағыраҡ аҡ төҫтәге шырт сәстәренә ҡарап шуны әйтер инем: бындай төҫ боронораҡ заманда һатыусыларға ғына хас ине, ә әле иһә ул ана шул замандан айный алмай көн күргән ханымдарҙың башында иҫкелек ҡалдығы булып йәшәүен дауам итә. Ҡаршымдағы күршемдең ҡып-ҡыҙыл ҡулдары күгәрсен тәпәйен хәтерләтә, тотҡаһы йолҡоноп сыҡҡан спорт сумкаһын аяҡ аҫтына эткән сағында уның шау йыйырсыҡтан торған аяҡтарына иғтибар итәм һәм, уңайһыҙланып, ҡарашымды йәһәт кенә тағы шул сумкаға, ә унан ханымдың йөҙөнә күсерә һалам. Ул үҙе лә шул иҫке һәм туҙанлы сумка төҫлө таушалып бөткән, йылдар саңы бисараның тотош ҡиәфәтен баҫҡан. Тик ҡатын-ҡыҙ булараҡ, унан остоҡ ҡына булһа ла гүзәллек табырға тырышыуым арҡаһындамы, әллә инде үтә ҡыҙыҡһыныусанлығыма барып, үҙен тағы бер ҡат баштан-аяҡ байҡағандан һуң, ҡарашым уның ирендәрендә туҡталып ҡала. Сейә кеүек ҡарағусҡыл-ҡыҙыл ирендәр, әйтерһең дә, шау йыйырсыҡлы йөҙгә рәссам тарафынан оҫта итеп төшөрөп ҡуйылған. Ирендәре матур ҙаһа уның! Бына ҡайҙа ул гүзәллек!\nБыл ханым, моғайын, эштән ҡайтып баралыр. Һәм тап уның кеүек йәштәгеләр генә эшләй торған эштән. Бәлки, ул ҡытай баҙарында сепрәк-сапраҡ һаталыр, йә булмаһа, ҡала ситендәге берәй тәғәмханала һауыт-һаба йыуыусылыр. Кем белә?..\nОшо күңелһеҙ уйҙарымдан арынып, уға бөтөнләй икенсе, үҙем күрергә теләгән яҙмыш уйлап сығармаҡсымын. Сөнки уны әлеге ошо ысынбарлыҡтағы тормошонан күпкә бәхетлерәк итеп күргем килә.\nХәҙер был ханым, тип уйлайым, вагондан төшөү менән, тура өйөнә түгел, ә саф һауа һулап, күңеленә саҡ ҡына булһа ла ял алыр өсөн бөтөнләй башҡа яҡҡа сығып китергә теләйәсәк. Тик ҡулындағы тотҡаһыҙ сумка, метронан ун аҙым самаһы алыҫлашыу менән, ханыма үҙ ауырлығын һаласаҡ. Һәм ул, ҡапыл килеп тыуған был теләгенән ваҡытында баш тартмағаны өсөн үкенеп, Ленин исемендәге китапханаға илтеүсе баҫҡыста тапанып торғанында, Достоевский һәйкәле яғынан атлап килеүсе һаҡалтай бәндә уға аңлайышһыҙ телдә һүҙ ҡушасаҡ. Сит телдә яңғыраған һүҙҙәр теҙмәһендә ул үҙенә үтә лә танышын ишеткәс, еңел һулап ҡуйыр. «Савелов урамы». Белә, белә! Әлбиттә белә, ул бит үҙе шунда йәшәй!\n– Әйҙә, мин һине оҙатып уҡ ҡуям! – Таныш түгел ҡатындың был тәҡдименән баш тартып, бары тик юл күрһәтеп ебәреүен генә һораған Италия кешеһенә, үҙ һүҙле ханым алдында үҙенең күпкә көсһөҙ булыуын танып, ризалашырға ғына ҡалыр, моғайын.\nКитапхана тупһаһынан үҙҙәренә кәрәкле урамғаса араны был икәү өнһөҙ-һүҙһеҙ генә үтер, тәғәйен урынға барып еткәс кенә сит ил вәкиле үҙен «Джу-зеп-пе» тип таныштырыр.\nЮлдашының эскерһеҙ йылмайыуы алдында бер аҙ юғалып ҡалһа ла, айырым бер ихласлыҡ күрһәтеп, үҙе менән таныштырғанда, тәү ҡарашҡа йомоҡ һәм хатта тупаҫыраҡ күренгән ханымдың үтә лә матур исем йөрөтөүе асыҡланасаҡ: «Аэлита».\nАрыуҙан, әллә инде артыҡ тулҡынланыуҙан шыбыр тиргә батҡан Аэлита һөйрәп килгән сумкаһын Джузеппеға тотторор һәм уныһы, асыҡ диңгеҙгә сығырға әҙерләнгән карапҡа ҡамасаулаусы якорь төҫлө, һаҡалтайҙың иңенә ятыр. Көс еткеһеҙ булып тойолған был йөктө тау башына (йәғни Аэлитаның фатирына) һөйрәп мендереп, инде ҡотолдом тигәнендә, ир, «Хәҙер билмән эшләйәсәкбеҙ!» тигән һүҙҙәрҙе ишетеп, баҙап ҡалыр. Уның, кемгәлер төбәп: «Мин әсирлеккә төштөм!» – тип яҙа башлаған смс-хәбәре, яҙылып бөтмәйсә, тәүге хәрефтәрҙә үк өҙөлөр, сөнки ныҡышмал һәм үҙ һүҙле Аэлита уны этеп-төртөп тигәндәй үҙенең алты метрлыҡ аш бүлмәһенә индереп ултыртып, татлы-затлы ризыҡтар менән һыйларға тотонор. Табынға иң беренсе булып баклажан иҙмәһе һыланған һоло ҡоймаҡтары, бәшмәк тултырылған бүҙәнә түшкәһе, унан инде болан итенән яһалған билмәндәр сығыр. Сәйҙе иһә ауыҙҙа иреп торған «Наполеон» торты менән эсерҙәр, моғайын. Әгәр инде хужабикәнең һыуытҡысында үрҙә әйтелгән ризыҡтарҙың береһе лә булмаған хәлдә, әйҙә, беҙҙең Джузеппе быларҙың барыһы ла булған тип уйлаһын. Моғайын, ханым ҡунағы алдына ҡышҡылыҡҡа тип әҙерләнгән ябай ташҡабаҡ иҙмәһе менән һыуытҡыста оҙаҡ ятыуҙан күк-көрән төҫкә инә башлаған һыйыр итенән әҙерләнгән билмән сығарыр. Сәй иһә ябай вафля торты менән эселер...\nАшап туйғас, тамағы туҡ, күңеле көр һаҡалтай ҡунаҡ бүлмәһендәге йомшаҡ диванға барып ауыр. Аэлита иһә, тир еҫе аңҡып торған, оҙаҡ кейеүҙән иҫкереп, бөтөрсөкләнеп бөткән йөн кофтаһын сисеп ырғытып, үҙен тәртипкә килтереү уйы менән йыуыныу бүлмәһенә йомолор. Ярты сәғәт самаһы ваҡыттан һуң ул һаҡалтай алдында бөтөнләй башҡа сүрәттә пәйҙә булыр: килешле ебәк халаты ҡатындың кәүҙәһен талсыбыҡтай зифа итеп күрһәтер, йомро иңбаштарына һибелгән еүеш сәстәренең еҫе ирҙең зиһенен таратыр ҙа, әллә ниндәй сихри тойғолар кисертеп, әкиәти һөйөү иленә әйҙәр, бығаса татымаған ләззәтте татытыр...\nӘ иртәнге сәйҙән һуң Аэлита ҡунағын ҡала ситендәге йортона алып китер. Һаҡал, мәркәз менән яҡындан танышыу хыялын тормошҡа ашырмаҡсы булып, «Ҡыҙыл майҙан!», «Арбат!» тип киреләнһә лә, ныҡымыш ханым барыбер үҙ һүҙен һүҙ итер. Уға буйһоноуҙан башҡа сара ҡалмағанлығын аңлаған Джузеппе артыҡ сәбәләнмәҫ, моғайын, сөнки итальяндар тап беҙҙең Аэлита кеүек үҙ-үҙенә артыҡ ышаныусан, үҙ һүҙле ҡатындарҙы ярата.\nАҙна-ун көн самаһы ваҡыттан һуң һаҡалтай ханыма тәҡдим яһар һәм, уның ихлас ризалығына ирешкәс, һөйгәнен үҙ иленә алып осор. Үҙ тиңе менән килеп төпләнгән ҡалала Аэлитабыҙ танымаҫлыҡ булып үҙгәрер: төҫһөҙ сәстәр килешле итеп ҡырҡылып, янып торған сөм-ҡараға буялыр, бында кейеп йөрөгән кейемдәр сүплеккә сығарып ырғытылыр ҙа, уларҙың урынын өр-яңылары алыштырыр. Яратҡан ҡатынының һәр теләген үтәргә әҙер торған Джузеппе уға икмәк бешереү цехы бүләк итер. Ҡабарып торған оҙон итәктәрен кейеп, бәхетле йылмайыуы менән әйләнә-тирәһен балҡытып тотҡан Аэлита бында үҙен батшабикә итеп тойор...\n...Минең ҡаршымда ултырған был ҡатындың ысын исеме, моғайын, Ольга булғандыр. Һәм ул, оҙаҡламай, ысынлап та, кәрәкле туҡталышта төшөп ҡалыр ҙа, туп-тура йортона табан атлар. Ҡотһоҙ донъяһына ҡайтып инеп, теге тотҡаһыҙ сумканы мөйөшкә ырғытҡас, үҙ яҙмышына буйһоноп, күптән инде мөхәббәт шаһиты булыуҙан туҡтаған иҫке диванына барып ауыр…\nЛена Хәйруллина тәржемәһе.


«Өфө уттары»: Саха-Яҡут илендәге өс йыл | ГТРК «Башкортостан» - Новости Уфы и Башкирии | 261032\n10:51 — 15 марта 2022 ГТРК «Башкортостан»\n«Өфө уттары»: Саха-Яҡут илендәге өс йыл\n«Рәсәй-Башҡортостан» радиоһында профессор Марс Юлдашев менән осрашыу көтөлә.\nСовет осоронда бөтәһе лә «оҙон аҡса» эҙләп сығып китмәгән. Күптәр һөнәр ҡушыуы буйынса ла, романтика эҙләп тә тыуған яғын ваҡытлыса ҡалдырып торған.\nМедицина фәндәре докторы, профессор Марс Юлдашев та 1962 йылда табип дипломы алып, Саха-Яҡут иленә өс йылға барып төпләнә. Тейешле шарттары ла булмаған йорттарҙа йәшәргә тура килһә лә, һөнәренә тоғро ҡалған йәш табип бик күп ғүмерҙәрҙе ҡотҡара. Уның хәтирәләрен, шишәмбе, 15 мартта, Өфө ваҡыты менән 20 сәғәт 10 минутта «Рәсәй-Башҡортостан» радиоһында барған «Өфө уттары» тапшырыуында тыңлағыҙ.\nӨфө уттары - 15.03.22 Саха (Яҡут) илендәге өс йыл: профессор Марс Юлдашев


The Brexit Boon to Europe and the US — Forbes Kazakhstan\nSTANFORD – Most Europeans are happy that Joe Biden will be the next president of the United States. Whether they realize that Biden’s economic policies will put the euro and Europe in a bind is another matter. The new US administration will want the euro to remain strong against the dollar in order to keep the US economy humming\nMelvyn Krauss is a senior fellow at Stanford University’s Hoover Institution\nДосым Сатпаев: Конфликт элит может расшатать страну сильнее, чем оппозиция 162316\n4 мин. 12667\n2 мин. 12101\n6 мин. 11705\n4 мин. 10395\n2 мин. 9277\n2 мин. 7706


Нуриман районы хакимиәт башлығы тәғәйенләнде // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nНуриман районы хакимиәт башлығы тәғәйенләнде\n17:22, 10 сентября 2009 Сәйәсәт\n2009 йылдың 10 сентябрендә Нуриман районының Красная Горка ауылында Нуриман районы муниципаль район Советы ултырышы булды. Унда муниципаль район хакимиәте башлығын тәғәйенләү мәсьәләље ҡаралды.\nКонкурс һөҙөмтәләре буйынса Нуриман районы муниципаль районы хакимиәте башлығы вазифаһына контракт буйынса Носратуллин Азамат Ризуан улы тәғәйенләнде.\nАзамат Носратуллин 1966 йылда БАССР-ҙың Нуриман районы Яңы Күл ауылында тыуған. Башҡорт дәүләт аграр университетын тамамлаған. Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1985 йылда Нуриман районының Баһау исемендәге колхозы участка агрономы булып башлай, 1993 йылдан алып 1998 йылға тиклем ошо уҡ колхоздың баш агрономы була.\n1988 йылда "Нуриман МТС-ы" асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры урынбаҫары итеп тәғәйенләнә.\n1998 йылдан алып 2009 йылға тиклем "Иҙел" колхозы рәйесе, Нуриман районының "Иҙел" агрофирмаһы яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте генераль директоры булып эшләй.\n2009 йылдың 10 авгусынан әлеге ваҡытҡа тиклем Нуриман районы муниципаль районы хакимиәте башлығы вазифаһын башҡара.\nАзамат Носратуллин Халыҡтар дуҫлығы ордены менән наградланған, "Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре" исеменә лайыҡ.\nНуриман районы муниципаль район Советы ултырышы эшендә Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәте Етәксеһе Николай Курапов ҡатнашты.


Депутаттың Баймаҡ районындағы эш сәфәре\n9 Август 2020, 02:01\nБөгөн Баймаҡ районында рәсми эш сәфәре менән РФ Дәүләт Думаһы депутаты Зариф Байғусҡаров булды. Зариф Зәкир улы район хакимиәте башлығы Фәнис Әминев, уның урынбаҫары Гөлшат Сирғәлина оҙатыуында Иҫән ауылында Физкультурник көнөнә арналған тантанала, һаулыҡ һаҡлау һәм мәғариф объекттарын асыуҙа ҡатнашты.\nЙыл да Физкультурник көнө уңайы менән Талҡаҫ күле буйлап йүгереү ойошторола. Быйыл унда баймаҡтарҙан тыш, Бөрйән, Әбйәлил райондарынан, Өфө, Сибай ҡалаларынан спортсылар көс һынашты. Барлығы 65 кеше был спорт байрамына килгән ине. Тантанала сығыш яһап, З.Байғусҡаров барыһын да байрам менән ҡотланы, районда спортҡа ҙур иғтибар бүленеүен билдәләне. Ул физик культураны үҫтереүгә күп көс һалған педагогтарға һәм иң яҡшы спортсыларға юғары дәүләт наградалары тапшырҙы. Үҙ сиратында, Фәнис Ғәбдрәшит улы беҙҙең төбәктә физик культура һәм спортҡа ҙур иғтибар бүленеүен билдәләне, ҡаҙаныштарға туҡталды. Ул иң-иңдәргә район наградаларын тапшырҙы.\nСәләмәт тормош рәүеше алып барған кеше һәм спортсы булараҡ, Зариф Зәкир улы шәхсән Талҡаҫ буйлап йүгереүҙә лә ҡатнашты. Ул 12 км 400 метрҙы 1 сәғәт тә 3 минутта үтеп, ир-егеттәр араһында 3-сө урынды яуланы.\nАртабан Түбәнге Иҙрис ауылында яңы фельдшер-акушерлыҡ пунктын асыу тантанаһы булды. Был объект республика адреслы инвестиция программаһы сиктәрендә төҙөлгән. Быға ҡәҙәр яңы ФАП-тар Семеновск һәм Ишбирҙе ауылдарында файҙаланыуға ташырылған ине. Август аҙағында иһә Яратта ла яңы ФАП асыласаҡ.\nҮҙенең тәбрикләү сығышында З.Байғусҡаров фельдшер-акушерлыҡ пунктының ауыл тормошонда ҙур роль уйнауын билдәләне, ил, республика кимәлендә артабан да медицинаға иғтибар ҙур буласағын һыҙыҡ өҫтөнә алды. Дәүләт Думаһы депутаты коронавирус инфекцияһы менән көрәшкә тос өлөш индергән, хеҙмәттә ҡаҙаныштарға өлгәшкән медицина хеҙмәткәрҙәренә юғары дәүләт наградалары, яңы ФАП-ҡа үҙенең бүләген тапшырҙы.\n- Башҡортостан Хөкүмәтенең ярҙамы менән һаулыҡ һаҡлау өлкәһенә етди иғтибар бүленә, - тип билдәләне Фәнис Ғәбдрәшит улы, - әле асылыусы яңы ФАП шуның асыҡ миҫалы. Киләһе йыл Баймаҡта балалар поликлиникаһы төҙөлә башлаясаҡ.\nРайон башлығы был төбәктәге халыҡтың талантлы һәм әүҙем булыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды, төрлө ансамблдәрҙең район һәм республика кимәлендә ҙур уңыштарға ирешеүен билдәләне. Ул иң-иңдәргә район наградаларын тапшырҙы.\nОшо уҡ көндө Аҡморон мәктәбендә яңыртылған спорт залын асыу тантанаһы булды. "Мәғарифты үҫтереү" дәүләт программаһына ярашлы был спорт залына капиталь ремонт үткәрелгән. Һөҙөмтәлә уның иҙәндәре, ишектәре яңыртылған, яҡтыртыу ҡоролмалары, стеналары ремонтланған. Үткән йылдарҙа иһә, Ниғәмәт, Билал, Беренсе Төркмән, Үрге Таулыҡай, Беренсе Этҡол, Ярат һәм Темәс мәктәптәренең спорт залдары ла яңырыу кисергәйне.\nШуныһы һөйөнөслө, Аҡморон мәктәбе спортсылары район һәм республика кимәлендәге ярыштарҙа һәр саҡ әүҙем ҡатнаша, ҙур еңеүҙәр яулай.\nЗариф Зәкир улы һәм Фәнис Ғәбдрәшит улы тантанала сығыш яһап, аҡморондарҙы ошо ваҡиға айҡанлы ихлас тәбрикләне, дәүләт наградалары тапшырҙы.\nРФ Дәүләт Думаһы депутаты З.З.Байғусҡаров районға эш сәфәренән бик ҡәнәғәт ҡалды, төбәктә милли проекттарҙы тормошҡа ашырыуға, яңы объекттарҙы файҙаланыуға тапшырыуға ҙур иғтибар бүленеүен билдәләне.


↑ Capital.bg. Полет над Щръклево гнездо (болг.), www.capital.bg. 23 март 2017 тикшерелгән. 2008 йылдың 1 апрель көнөндә архивланған.\n↑ Русе ще стане първият град с общинско летище в България (болг.). 23 март 2017 тикшерелгән. 2016 йылдың 6 март көнөндә архивланған.\n↑ Bulgaria's Ruse Airport becomes municipal, to resume operations - govt - SeeNews - Business intelligence for Southeast Europe (инг.). 23 март 2017 тикшерелгән. 2016 йылдың 4 март көнөндә архивланған.\n↑ Летище Русе вече е собственост на общината (4 февраль 2015). 23 март 2017 тикшерелгән. 2016 йылдың 21 декабрь көнөндә архивланған.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Русе_аэропорты&oldid=1056762 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 11 август 2021 в 06:33\nБыл бит һуңғы тапҡыр 06:33 11 август 2021 үҙгәртелгән.


Расписание курса по программированию для детей в Иркутске - СОФТИУМ\nг. Иркутск, ул. Терешков... 89249922208\nг. Иркутск, ул. Терешковой, д. 15Б, посмотреть на карте\nБлижайшее - 23 апреля в 10:00


Татьяна Кунгурцева (tatyana-kungurtseva)\nТатьяна Кунгурцева еще не написала ни одной записи.\nТатьяна Кунгурцева еще не написала ни одной записи в сообществах.\nID пользователя на Детстране - 344185


Москва, ул, Кусковская, 18Г стр.3. Паспорт здания\nгород Москва, улица Кусковская, д.18Г стр.3 (район Новогиреево, Восточный АО)\nПлощадь здания - 2234 м2,\nгород Москва, улица Кусковская, д.18Г стр.3 (район Новогиреево, Восточный АО).\nОдноэтажный, Из прочих материалов, дом, построен в 1997 году\nГеографические координаты :Широта:55.73941 Долгота:37.78498.\nГод постройки : 1997.\nОбщая площадь : 2234 м2.\nНежилая площадь : 2234 м2.\nКадастровый номер дома : 77:03:0006004:1025Кусковская улица дом 18Г строение 3 на карте.\nСоседние дома : ул. Кусковская 22 стр.1, ул. Кусковская 20Б, ул. Кусковская 18Б, ул. Кусковская 20А к.В, ул. Кусковская 20А к.Г, ул. Кусковская 18Д стр.1, ул. Кусковская 18Д стр.2, ул. Кусковская 18Г стр.2, ул. Кусковская 18Г стр.1,\nОтзывы и комментарии к дому по адресу: Москва, ул. Кусковская, 18Г стр.3


LOGICROOF SelfPatch (Комплектация) - цена, купить в интернет-магазине ТЕХНОНИКОЛЬ\nТехнониколь Код товара: 571829\nподдон (360 рулонов)\n135 360 ₽руб.\n129 600 ₽руб.\n123 840 ₽руб.\n121 680 ₽руб.\n119 160 ₽руб.\n117 000 ₽руб.\n114 840 ₽руб.\nот 331 ₽руб.\nот 442 ₽руб.\nот 742 ₽руб.\nЗаплатка LOGICROOF SelfPatch состоит из гидроизоляционного слоя – ПВХ мембраны LOGICROOF, адгезионного слоя, обеспечивающего приклейку к ремонтируемой мембране, и антиадгезионной плёнки. Заплатка помогает надёжно защитить кровлю от протечек в случае повреждения кровельной мембраны.\n1 x 0.202 м\n≥1100 / ≥900\nЗаплатка LOGICROOF SelfPatch предназначена для срочного временного ремонта механических повреждений (проколы, порезы, трещины и др.) на поверхности кровель из ПВХ мембран. Особенно полезна и удобна на кровлях с большой площадью, где затруднена подводка питающего кабеля для приварки заплатки горячим воздухом.\nВы пишете отзыв на товар: LOGICROOF SelfPatch


Распоряжение Администрации г. Челябинска № 5582 от 16.05.2019 | Администрация г. Челябинска\nГлавная » Распоряжение Администрации г. Челябинска № 5582 от 16.05.2019\nРаспоряжение Администрации г. Челябинска № 5582 от 16.05.2019\n16.05.2019 № 5582\nул. Академика Макеева, ул. Братьев Кашириных,\nул. Академика Королева в Калининском,\nВ соответствии со статьями 45, 46 Градостроительного кодекса Российской Федерации, Федеральным законом от 06.10.2003 № 131-ФЗ «Об общих принципах организации местного самоуправления в Российской Федерации», Генеральным планом города Челябинска, утвержденным решением Челябинской городской Думы от 30.12.2003 № 32/3, решением Челябинской городской Думы от 09.10.2012 № 37/13 «Об утверждении Правил землепользования и застройки муниципального образования «Челябинский городской округ» и о признании утратившими силу отдельных решений Челябинской городской Думы», постановлением Администрации города Челябинска от 11.01.2019 № 8-п «Об утверждении Положения о порядке подготовки документации по планировке территории», инициативой общества с ограниченной ответственностью «АТЭК74» по подготовке документации по планировке территории:\n1. Подготовить документацию по планировке территории (проект межевания территории) в границах пр. Героя России Родионова Е. Н., ул. Академика Макеева, ул. Братьев Кашириных, ул. Академика Королева в Калининском, Центральном районах города Челябинска (далее – документация по планировке территории).


Студия 19.8 м² с отделкой в проекте Люберецкий — этаж 13, корпус 19\nВ ипотекуот 19 540 ₽/мес.\nСтоимость5 106 420 ₽\nИпотека от 19 540 ₽ / мес.\nили 5 142 060 ₽\nот 19 836 ₽/мес\nили 5 678 640 ₽\nот 25 110 ₽/мес\nот 25 560 ₽/мес\nили 6 679 680 ₽\nили 6 720 000 ₽


Стәрлетамаҡ театр-концерт берләшмәһендә премьера | «Ашҡаҙар» радиоhы сайты\nСтәрлетамаҡ театр-концерт берләшмәһендә премьера\nтетар сәхнәһендә билдәле яҙыусы Спартак Ильясовтың романы буйынса ҡуйылған “Биғылый” спектакле күрһәтелде. Ҡуйыусы режиссеры - Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Айрат Абушахманов. Романда һуғыш ветераны Биктимер Йомағоловтың исеме ҡайтанан тергеҙелә. Уның тураһында халыҡҡа дөрөҫлөк еткерелә. Спектакль "Берҙәм Рәсәй" партияһының "Кесе Ватан" мәҙәниәте проекты буйынса ҡуйылды.


01:39, 31 май 2020 мәленән һуңғы үҙгәртеүҙәрҙе күрһәт.\nИсем үҙгәртеү яҙмалары 14:55 Dr-Taher әңг. өл. Ҡатнашыусы:Аҡҡашҡа битенең исемен үҙгәртте. Яңы исеме: Ҡатнашыусы:Akkashka (Автоматическое переименование страницы при переименовании участника «Аҡҡашҡа» в «Akkashka»)\nҠатнашыусы исемдәрен үҙгәртеү яҙмалары журналы 14:55 Dr-Taher әңг. өл. переименовал участника Аҡҡашҡа (15464 правки) в Akkashka (per request)\nИсем үҙгәртеү яҙмалары 14:55 Dr-Taher әңг. өл. Ҡатнашыусы менән һөйләшеү:Аҡҡашҡа битенең исемен үҙгәртте. Яңы исеме: Ҡатнашыусы менән һөйләшеү:Akkashka (Автоматическое переименование страницы при переименовании участника «Аҡҡашҡа» в «Akkashka»)\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Бәйле_үҙгәртеүҙәр/Фекерләшеү:Йылгилде ҡабул ителгән


«Бабушкина радость»: как передать посылку внукам в XXI веке? — Miraman.ru - проект, который объединяет.\nМетки: путешествия,\tтуризм,\tGransjoy,\tпосылка,\tпосылка с путешественником


Республика Президенты Федоровка районының социаль объекттарын ҡараны // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспублика Президенты Федоровка районының социаль объекттарын ҡараны\n13:10, 22 апреля 2013 Йәмғиәт\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Федоровка районы буйлап эш сәфәре барышында Федоровка ауылының бер нисә социаль объеттарында булды.\nФизкультура-сәләмәтләндереү комплексы республика бюджеты средстволары иҫәбенә 2010 йылда төҙөлгән. Бында Федоровка ауылының балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе урынлашҡан. Мәктәптә еңел атлетика, футбол, саңғы спорты, баскетбол, волейбол, көрәш, өҫтәл теннисы, гер спорты, армрестлинг буйынса 27 төркөмдә 500 бала шөғөлләнә. Уларҙың 259-ы Гончаровка, Динес, Ҡараласыҡ, Юрматы, Балыҡлы, Яңы Яуыш, Бала Сытырман ауылдары мәктәптәрендә шөғөлләнә.\nАртабан төбәк башлығы Федоровка ауылында урынлашҡан Үҙәк район дауаханаһында булды. 2011 йылда бында капиталь ремонт үткәрелгән. Дауахана сменаһына 200 кешене хеҙмәтләндерә.\nРайондың дауалау-профилактика учреждениеларында йәмғеһе 36 табип, 155 урта медицина хеҙмәткәре, 76 кесе медицина персоналы эшләй. «Земство табибы» программаһы буйынса 2012 йылда районға һигеҙ йәш белгес килгән. Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау министры Георгий Шебаев билдәләүенсә, ағымдағы йылда программала йәнә 275 кешенең ҡатнашыуы көтөлә.\n«Һаулыҡ» милли проектын тормошҡа ашырыу сиктәрендә поликлиника өсөн яңы медицина ҡорамалдары һатып алынған. Шулай уҡ дауахана ҡарамағында өс реанимобиль бар.\nРөстәм Хәмитов медицина учреждениеһы бүлектәрен, реанимобилдә урынлаштырылған ҡорамалды ҡараны. Дөйөм алғанда, район халҡы медицина хеҙмәтләндереүенән ҡәнәғәт. Был табиптарҙың юғары профессионализмы хаҡында һөйләй.\nШулай уҡ Башҡортостан Президенты 112 урынға иҫәпләнгән «Ҡыңғырау» балалар баҡсаһында булды. Учреждениела республика бюджеты средстволары иҫәбенә капиталь ремонт үткәрелгән. Бында ҡыйыҡ ремонтланған, иҙәндәр, тәҙрәләр, ишектәр яңыртылған, йылытыу системаһы алмаштырылған, яңы технологик һәм уйын ҡорамаладары, мебель һатып алынған.\nРөстәм Хәмитов уйын, йоҡо бүлмәләрен, ашхананы ҡараны. Балалар Президентҡа ҙур булмаған концерт күрһәтте. Төбәк башлығы балалар баҡсаһының, уның биләмәһенең тәрбиәле, таҙа булыуын билдәләне. Уның һүҙҙәренсә, райондың мәктәпкәсә белем биреү учреждениеларында урындар дефициты оҙаҡламай кәмейәсәк.


Купить Кольцо с бриллиантами из желтого золота 585 пробы по цене 32291 в Москве с доставкой в интернет магазине Diamonds are forever (артикул 60696)\nКольцо с бриллиантами из желтого золота 585 пробы (артикул: 60696)\nКольцо с бриллиантами из желтого золота 585 пробы (арт.: 60696)\nКольцо с бриллиантами из желтого золота 585 пробы. Характеристики вставок: 11 бриллиант кр57 0,200Ct 3/5 . Средний вес: 1,86 гр.


Продажа квартир 2149 по ул. Кузнецова. | АН «СОВА»\nПродажа квартир по ул. Кузнецова


Autogood предлагает качественные кузовные работы — Новость компании «AutoGood» — Выбирай.ру — Караганда\nПредложения компании «AutoGood» (всего 3 предложения)\nул. Алиханова, 37, оф. 308\nул. Комиссарова, 36, оф. 113\nул. Гоголя, 34/1


▷ Купить Крайслер Себринг Автомат в Тернополе — цена Крайслер Себринг БУ Тернополь. Продажа Chrysler Sebring Автомат с пробегом, прайс-лист на подержанные авто, объявления о покупке и продаже машин на автобазаре в Тернополе.\nКупить Chrysler Sebring (Крайслер Себринг) Автомат в Тернополе\nЦена Крайслер Себринг Тернополь\nАвтобазар Крайслер Себринг Автомат в Тернополе\n184 594 грн


В Центре Ульяновска перекроют движение авто- и электротранспорта | Главные новости Ульяновска\nОпубликовано: 16.06.2011 в 10:46\nВ Центре Ульяновска перекроют движение авто- и электротранспорта\nЭто связано с проведением земляных работ в Ленинском районе.\nКак сообщили в пресс-службе мэрии, с 17 по 19 июня УМУП «Городской теплосервис» проведет капитальный ремонт тепловой сети с демонтажем дорожного покрытия проезжей части и полным закрытием движения авто- и электротранспорта на улице Ленина – на участке от улицы Гончарова до улицы Спасской.\nВ соответствии с постановлением организации предписано в срок до 20 июня восстановить первоначальное состояние дорожного покрытия, а комитету дорожного хозяйства, благоустройства и транспорта мэрии произвести приёмку работ.\nВ период проведения ремонтных работ трамвайные маршруты № 2, № 4, № 4р будут следовать по улице Железной Дивизии и далее по улицам Марата, Можайского, Верхняя Полевая, проспекту Нариманова.\nКроме этого, изменится схема движения ряда регулярных автобусных маршрутов: № 4, 32, 43, 59, 69, 80, 87, 88, 93, 96.\nСхема движения регулярных автобусных маршрутов в период проведения земляных работ – с 17 по 19 июня\nСхема движения регулярных автобусных маршрутов в период проведения земляных работ на улице Ленина – с 17 по 19 июня\nул. Юности – пр-т Нариманова – ул. Тимирязева – ул. Радищева - ул. Спасская – ул. Ленина - ул. Железной Дивизии - ул. Минаева - Московское шоссе – Западный бульвар - ул. Рябикова – ул. Хваткова - ул. Фасадная – пос. Пригородный\nул. Юности – пр-т Нариманова – ул. Тимирязева – ул. Радищева – б-р Пластова-ул.Гончарова – ул. Ленина - ул. Железной Дивизии - ул. Минаева - Московское шоссе - б-р Западный - ул. Рябикова – ул. Хваткова - ул. Фасадная – пос. Пригородный\nж/д вокзал –Автовокзал –\nул. Рылеева – ул. Радищева – ул. Спасская – ул. Ленина – ул. Железной Дивизии – пл. III-го Интернационала – ул. Кирова -ул. Локомотивная – ул. Инзенская – ул. Камышинская – ул. Жигулёвская – ул. Корунковой – ул. Шолмова – ул. Промышленная – ул. Рябикова – ул. Октябрьская – пр-т 50-летия ВЛКСМ – Московское шоссе – ул. Пушкарёва – ул. Карла Маркса – ул. Гончарова – ул. Красноармейская – ул. Рылеева\nул. Рылеева – ул. Радищева – б-р Пластова – ул.Гончарова - ул. Ленина – ул. Железной Дивизии – пл. III-го Интернационала – ул. Кирова- ул. Локомотивная – ул. Инзенская – ул. Камышинская – ул. Жигулёвская – ул. Корунковой – ул. Шолмова – ул. Промышленная – ул. Рябикова – ул. Октябрьская – пр-т 50-летия ВЛКСМ – Московское шоссе – ул. Пушкарёва – ул. Карла Маркса – ул. Гончарова – ул. Красноармейская – ул. Рылеева\nпр-д Нефтяников – ул. Ульяны Громовой\nпр-д. Нефтяников – ул. Автомобилистов – ул. Аверьянова – ул. Варейкиса – пр-т Гая – ул. Инзенская – ул. Камышинская – ул. Жигулёвская – ул. Кузоватовская – ул. Рябикова – ул. Октябрьская – ул. Минаева – ул. Железной Дивизии – ул. Ленина – ул. Радищева – ул. Тимирязева – ул. Розы Люксембург – ул. Ульяны Громовой\nпр-д. Нефтяников – ул. Автомобилистов – ул. Аверьянова – ул. Варейкиса – пр-т Гая – ул. Инзенская – ул. Камышинская – ул. Жигулёвская – ул. Кузоватовская – ул. Рябикова – ул. Октябрьская – ул. Минаева – ул. Железной Дивизии – ул. Ленина –ул.Гончарова – б-р Пластова - ул. Радищева – ул. Тимирязева – ул. Розы Люксембург – ул. Ульяны Громовой\nпр-т Гая 101 -\nпр-т Гая – ул. Варейкиса – ул. Хрустальная - ул. Луначарского - (ул. Героев Свири ) - ул. Инзенская - ул. Камышинская – ул. Жигулёвская - ул. Корунковой - ул. Шолмова - ул. Промышленная - ул. Рябикова - ул. Станкостроителей-(ул. Промышленная) - ул. Ефремова - ул. Богдана Хмельницкого – ул. Рябикова - ул. Октябрьская – пр-т 50- летия ВЛКСМ - Московское шоссе - ул. Минаева - ул. Железной Дивизии – ул. Ленина – ул. Спасская – ул. Радищева – ул. Тухачевского - ул. Федерации - ул. Розы Люксембург - ул. Любови Шевцовой –\nпр-т Гая – ул. Варейкиса – ул. Хрустальная - ул. Луначарского - (ул. Героев Свири ) - ул. Инзенская - ул. Камышинская – ул. Жигулёвская - ул. Корунковой - ул. Шолмова - ул. Промышленная - ул. Рябикова - ул. Станкостроителей-(ул. Промышленная) - ул. Ефремова - ул. Богдана Хмельницкого – ул. Рябикова - ул. Октябрьская – пр-т 50- летия ВЛКСМ - Московское шоссе - ул. Минаева - ул. Железной Дивизии – ул. Ленина – ул.Гончарова – б-р Пластова - ул. Радищева – ул. Тухачевского - ул. Федерации - ул. Розы Люксембург - ул. Любовь Шевцовой –\nпр-д Обувщиков – пр-т Гая – ул. Варейкиса - ул. Хрустальная – ул. Луначарского – пр-т Гая - ул. Державина – ул. Локомотивная – ул. Кирова – пл. III-го Интернационала – ул. Железной Дивизии – ул. Ленина – ул. Спасская – ул. Радищева – ул. Розы Люксембург – ул. Любови Шевцовой\nпр-д Обувщиков – пр-т Гая – ул. Варейкиса - ул. Хрустальная – ул. Луначарского – пр-т Гая - ул. Державина – ул. Локомотивная – ул. Кирова – пл. III-го Интернационала – ул. Железной Дивизии – ул. Ленина - ул.Гончарова- б-р Пластова - ул. Радищева – ул. Розы Люксембург – ул. Любови Шевцовой\nАвтомеханиче-ский техникум - Ипподром\nул. Набережная реки Свияги – ул. Шевченко – пер. Комсомольский – ул. Ленина – ул. Спасская – ул. Радищева – ул. Докучаева – ул. Розы Люксембург – ул. Юности –\nпр-т Нариманова – ул. Ветеринарная - ул. Ипподромная\nул. Набережная реки Свияги – ул. Шевченко – пер. Комсомольский – ул. Ленина – ул.Гончарова – б-р Пластова - ул. Радищева – ул. Докучаева – ул. Розы Люксембург – ул. Юности –\nд. Кувшиновка – Центробанк\nд. Кувшиновка - с. Луговое –\nпос. Пригородный – ул. Фасадная – ул. Хваткова – ул. Рябикова – ул. Автозаводская – Московское шоссе – ул. Минаева – ул. Железной Дивизии – ул. Ленина – ул. Спасская –\nб-р Пластова – Центробанк\nпос. Пригородный – ул. Фасадная – ул. Хваткова – ул. Рябикова – ул. Автозаводская – Московское шоссе – ул. Минаева – ул. Железной Дивизии – ул. Ленина – ул.Гончарова\nс. Луговое – Центробанк\nс. Луговое – пос. Пригородный – ул. Фасадная – ул. Хваткова – ул. Рябикова – ул. Автозаводская – Московское шоссе – ул. Минаева – ул. Железной Дивизии – ул. Ленина – ул. Спасская – б-р Пластова – Центробанк\nс. Луговое – пос. Пригородный – ул. Фасадная – ул. Хваткова – ул. Рябикова – ул. Автозаводская – Московское шоссе – ул. Минаева – ул. Железной Дивизии – ул. Ленина – ул. Гончарова\nул. Отрадная - Центр\nул. Отрадная - ул. Ефремова – ул. Богдана Хмельницкого - ул. Рябикова - ул. Октябрьская – пр-т 50 - летия ВЛКСМ - Московское шоссе - ул. Пушкарева - ул. Карла Маркса - ул. Гончарова - ул. Ленина - ул. Спасская - б-р Пластова - ул. Гончарова\nул. Отрадная - ул. Ефремова – ул. Богдана Хмельницкого - ул. Рябикова - ул. Октябрьская – пр-т 50 - летия ВЛКСМ - Московское шоссе - ул. Пушкарева - ул. Карла Маркса - ул. Гончарова\nул. Репина – пр-т Нариманова – ул. Тимирязева – ул. Радищева – ул. Тухачевского – ул. Радищева – ул. Спасская – ул. Ленина – ул. Железной Дивизии – ул. Минаева – Московское шоссе – пр-т 50 - летия ВЛКСМ – ул. Октябрьская – ул. Рябикова – ул. Камышинская – ул. Инзенская – пр-т Гая – с. Белый Ключ - пос. Плодовый\nул. Репина – пр-т Нариманова – ул. Тимирязева – ул. Радищева – ул. Тухачевского – ул. Радищева – б-р Пластова – ул.Гончарова – ул. Ленина – ул. Железной Дивизии – ул. Минаева – Московское шоссе – пр-т 50 - летия ВЛКСМ – ул. Октябрьская – ул. Рябикова – ул. Камышинская – ул. Инзенская – пр-т Гая – с. Белый Ключ - пос. Плодовый


ул. Садовая, 1 устройство козырька над входной группой\nКиоск у МКД на ул.Ленина, 162 и 164 Здание Аптеки на Азина ул. Пушкинская, 247\nул. Кооперативная, 9 ул. Карла Маркса, 421 ул. 30 лет Победы, 21\nСкладское здание на Маяковского Открытый паркинг на ул.Союзная ул. Пушкинская, 252


Сығымдарҙы ҡаплау мөмкинлеген бирәсәк\n23 Июнь , 23:00\nБашҡортостандың генерациялаусы компанияһы энергия блоктарын яңырта.\nРеспублика Хөкүмәте сайтында хәбәр итеүҙәренсә, Башҡортостан генерациялаусы компанияһы үҙенең предприятиеларын модернизациялауҙы дауам итә. Атап әйткәндә, йылылыҡ электр станцияларының электр энергияһы етештереүсе ҡорамалын модернизациялау федераль программаһы сиктәрендә Карман ДРЭС-ының 3-сө энергия блогын яңыртыу бара, эштәрҙе быйыл декабргә тиклем тамамларға планлаштырыла.\nРәсәй Хөкүмәте Энергия министрлығы башланғысы буйынса 2022-2024 йылдарға йылылыҡ электр станцияһын яңыртыу дәүләт программаһын ғәмәлгә индерҙе. Программала ҡатнашыу 15 йыл дауамында сығымдарҙы ҡапларға мөмкинлек бирә.\nТөп эш күләме башҡарылған инде. Мөһим элементтарҙы һәм деталдәрҙе яңыртыу ресурс билдәләүсе ҡорамалдың хеҙмәт итеү срогын оҙайтырға, уның һөҙөмтәле һәм аварияһыҙ эшләүен тәьмин итергә, электр энергияһы ебәреүгә шартлы яғыулыҡтың сағыштырма сығымдарын кәметергә мөмкинлек бирәсәк. Инвестиция программаһы сиктәрендә шул иҫәптән генераторҙы ҡеүәтерәккә алмаштырыу бара. Башҡарылған яңыртыу эштәренән һуң 3-сө энергия блогының билдәләнгән ҡеүәте 13,1 МВт-ҡа артты, ти Башҡортостандың сәнәғәт, энергетика һәм инновациялар министры Александр Шельдяев.\n2019-2021 йылдарҙа конкурс буйынса һайлап алыу йомғаҡтарына ярашлы, йылылыҡ электр станцияһын яңыртыу программаһына Башҡортостан генерациялау компанияһының һигеҙ объекты индерелгән. Уның дөйөм ҡеүәте – 1 356,4 МВт. Алдағы биш йылда Өфөнөң 2-се һәм 4-се йылылыҡ-электр үҙәктәрендә, Стәрлетамаҡтың ике йылылыҡ-электр үҙәгендә һәм Благовещенда Өфө эргәһе йылылыҡ-электр үҙәгендә берәр турбоҡоролма яңыртыласаҡ.\nФото: Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте.