Снять квартиру Иркутск улица 4-я Железнодорожная ул., 57 без посредников | Аренда квартир Иркутск улица 4-я Железнодорожная ул., 57 недорого\nПродажа недвижимости Иркутск\nКупить квартиру Иркутск\nКупить дом Иркутск\nКупить участок Иркутск\nАренда недвижимости Иркутск\nСнять квартиру Иркутск\nСнять квартиру на сутки Иркутск\nСнять дом Иркутск\nДом посуточно Иркутск\nКомнаты посуточно Иркутск\nАкадемическая ул. Академическая улица Алтайская ул. Альпийская ул. Амурский пр. Ангара-3 СПК Аэрофлотская ул.\nб-р Гагарина б-р Постышева б-р Рябикова Байкальская ул Байкальская ул. Байкальская улица Байкальский тракт Березка СНТ Березовый мкр Братская ул. бул. Постышева бул. Рябикова бульвар Постышева бульвар Рябикова\nВерхняя наб. Вилюйская ул. Волгоградская ул. Волгоградская улица Волжская ул. Волжская улица Воронежская ул. Восточный пер.\nГаражная ул. Гоголя город Гравийная ул. Гравийная улица\nДальневосточная ул. Дальневосточная улица Девичья ул. Деповский пер. Депутатская ул Депутатская ул. Депутатская улица дер. Новолисиха Детская ул. Добрая ул. Донская ул. Донская улица Дорожная ул.\nЕловая улица Енисейская ул. Ершовский микрорайон Ершовский мкр\nЖигулевская ул. Жилой комплекс Лазурный жилой комплекс Новый Город 3 жилой комплекс Родной Берег жилой комплекс Театральный Квартал жилой комплекс Эволюция жилой комплекс Якоби-Парк\nЗагадочная ул. Западный пер. Зеленая Горка садовое товарищество Зеленый Берег Зеленый переулок Зелёный пер. Зимняя ул.\nИмени 4-й Пятилетки СНТ Имени Кирова СНТ Ипподромная ул. Иркутск Иркутск-2 мкр Иркутская область Иркутской 30 Дивизии ул\nКайская ул. Кайская улица Канская ул. Карлукский пр. Карпинская ул. Карпинская улица Качугская ул. Качугский тракт Киевская ул. Киевская улица Киренская ул. Кировский район Кирпичная ул. Колхозная ул. Коммунистическая ул. Коммунистическая улица Комсомольская ул. Космический пр. Костромская Костромская ул. Красногвардейская ул. Красноказачья ул. Красноярская ул. Крылатый микрорайон Крылатый мкр Куйбышевский район Куликовская ул. Култукская Култукская ул. Култукская улица Курганская ул. Курильская ул. Курорт Ангара Курортная ул.\nЛенинградская ул. Ленинградская улица Ленинский округ Лесная ул. Лесная улица Лесной мкр Луговой проезд\nМельничная ул. микрорайон Академгородок микрорайон Берёзовый микрорайон Ершовский микрорайон Зеленый микрорайон Зелёный микрорайон Иркутск-2 микрорайон Крылатый микрорайон Лесной микрорайон Ново-Ленино микрорайон Падь Грязнуха микрорайон Первомайский микрорайон Приморский микрорайон Радужный микрорайон Синюшина Гора микрорайон Славный микрорайон Солнечный микрорайон Топкинский микрорайон Университетский микрорайон Юбилейный мкр. Березовый мкрн Радужный\nНабережная набережная Иркута Напольная ул. Напольная улица Нижегородская область Новгородская ул. Нукутская ул.\nОбъездная дорога Огонек ДНТ Октябрьский округ Ольховая ул. Онежская ул.\nПартизанская ул. Партизанская улица пер. Археолога Михаила Герасимова пер. Верещагина пер. имени Академика Алексея Окладникова пер. МОПРа пер. Петрова пер. Советский Первомайский мкр переулок МОПРа перупок Пограничный Песчаный переулок Пилот СНТ Пионерский пер. Плодовоягодный проезд Пограничный пер. Подаптечная ул. Подгорная ул. Полярная ул. Портовая ул. ПОС Иргорпромторг пос. Дзержинск пос. Жилкино поселок Вересовка поселок Селиваниха поселок станция Батарейная посёлок Жилкино посёлок Искра посёлок Селиваниха Почтамтская ул. Почтамтский пер. пр-т Маршала Жукова пр. Атласова пр. Лаптевых пр. Талалихина пр. Юрия Тена Правобережный округ предместье Глазково предместье Марата предместье Рабочее предместье Радищева проезд Талалихина Просвещение СНТ просп. Маршала Жукова проспект Маршала Жукова Профсоюзная ул. Проходной проезд (лесной) Пулковский пер.\nРабоче-Крестьянская ул. Рабочего Штаба ул Радужный мкр Ракитная ул. река Урик Ремесленная ул. Республиканская ул. Речная ул. Родниковая ул. Россия Россия Байкальская улица Россия микрорайон Первомайский Россия улица Гоголя Ростовская ул.\nсадоводческий кооператив Желдорфармация садоводческий кооператив Нептун садоводческий потребительский кооператив Ангара-3 садоводческое некоммерческое товарищество 40 лет Октября садоводческое некоммерческое товарищество 6-я Пятилетка садоводческое некоммерческое товарищество Берёзка садоводческое некоммерческое товарищество Иркут садовое товарищество Сибиряк Сарафановская ул. Сарафановская улица Свердловский округ Севастопольская ул. Севастопольская улица Северный пр. Сибирская ул. Сибирская улица Сибиряк садовое товарищество СК Локомотив сквер имени Кирова СНТ Алмаз СНТ Ангара СНТ Багульник-2 СНТ Банковец СНТ Взаимопомощь СНТ Восток СНТ Геолог СНТ Горняк СНТ имени Дубинина СНТ имени Максима Горького СНТ Иркутянин СНТ Кооператор СНТ Озёрное СНТ Осень СНТ Прибрежное СНТ Просвещение СНТ Рассвет СНТ Родник СНТ Сибирь Снт Содружество 3-кайская 74 СНТ Солнышко-1 СНТ Солнышко-2 СНТ Текстильщик СНТ Трамвайщик СНТ Энергетик Советская ул. Советская улица Солнечный пер. СПК Железнодорожник Спортивный пер. СТ Таёжник Старо-Кузьмихинская ул. Строительный пер.\nТеплоцентральная ул. Терешковой территория Радиостанция 5 Топкинская ул. Топкинский микрорайон Топкинский мкр Трактовая ул. Трудовая ул. Трудовая улица\nУгольный пр. Угольный проезд Удинский пр. Удмуртская Республика Украинская ул. ул. 2-й Городок ул. 2-я Аларская ул. 2-я Железнодорожная ул. 2-я Нестерова ул. 25 Октября ул. 30-й Иркутской Дивизии ул. 4-я Железнодорожная ул. 4-я Советская ул. 5-й Армии ул. 5-я Железнодорожная ул. Авиастроителей ул. Академика Курчатова ул. Академика Образцова ул. Академическая ул. Александра Невского ул. Ангаргэсстроя ул. Андреева ул. Багратиона ул. Байкальская ул. Баррикад ул. Баумана ул. Баха ул. Безбокова ул. Берёзовая Роща ул. Блюхера ул. Богдана Хмельницкого ул. Бородина ул. Боткина ул. Бочкина ул. Братская ул. Булавина ул. Василия Долгополова ул. Василия Ледовского ул. Владимира Давыдова ул. Воинская Площадка ул. Володарского ул. Воровского ул. Генерала Доватора ул. Геологов ул. Гоголя ул. Гончарова ул. Горького ул. Грибоедова ул. Грязнова ул. Девичья ул. Декабрьских Событий ул. Демьяна Бедного ул. Джамбула ул. Дзержинского ул. Добролюбова ул. Доржи Банзарова ул. Достоевского ул. Дыбовского ул. Ермака ул. Жукова ул. Жуковского ул. Загоскина ул. Захарова ул. Зверева ул. Ивана Кочубея ул. Ивана Франко ул. Игошина ул. Иосифа Уткина ул. Калинина ул. Карбышева ул. Карла Либкнехта ул. Карла Маркса ул. Клары Цеткин ул. Коммунаров ул. Костычева ул. Котовского ул. Красноказачья ул. Красный Путь ул. Красных Мадьяр ул. Курочкина ул. Лапина ул. Лебедева-Кумача ул. Левый берег Каи ул. Ленина ул. Лермонтова ул. Лескова ул. Летописца Нита Романова ул. Литвинова ул. Лобачевского ул. Ломоносова ул. Лопатина ул. Лызина ул. Лыткина ул. Марата ул. Марии Ульяновой ул. Марии Цукановой ул. Маршала Конева ул. Маяковского ул. Мира ул. Миронова ул. Мичурина ул. Можайского ул. Моцарта ул. Муравьёва ул. Мухиной ул. Набережная Иркута ул. Нагорная ул. Нестерова ул. Нижняя Набережная ул. Николаева ул. Новаторов ул. Новокшонова ул. Октябрьской Революции ул. Олега Кошевого ул. Омулевского ул. Освобождения ул. Павла Красильникова ул. Панфилова ул. Пежемского ул. Петрова ул. Пискунова ул. Покрышкина ул. Поленова ул. Полины Осипенко ул. Помяловского ул. Преображенская ул. Пржевальского ул. Просвещения ул. Пушкина ул. Пшеничная Падь ул. Рабочего Штаба ул. Радищева ул. Ржанова ул. Розы Люксембург ул. Румянцева ул. Свердлова ул. Седова ул. Семена Лагоды ул. Серафимовича ул. Сергеева ул. Сибирских Партизан ул. Скушникова ул. Софьи Перовской ул. Станиславского ул. Степана Разина ул. Сурикова ул. Сурнова ул. Сухэ-Батора ул. Тельмана ул. Терешковой ул. Тимирязева ул. Трилиссера ул. Тургенева ул. Тухачевского ул. Фаворского ул. Франк-Каменецкого ул. Фридриха Энгельса ул. Фрунзе ул. Халтурина ул. Чайковского ул. Чапаева ул. Челнокова ул. Чернышевского ул. Чехова ул. Чкалова ул. Шевцова ул. Ширямова ул. Шишкина ул. Шмидта ул. Шпачека ул. Щапова ул. Щедрина ул. Ядринцева ул. Якоби ул. Ярославского Улан-Баторская ул. улица 2-я Аларская улица Авиастроителей улица Академика Курчатова улица Академическая улица Александра Невского улица Багратиона улица Баумана улица Безбокова улица Василия Ледовского улица Верхняя Набережная улица Геологов улица Гоголя улица Горького улица Грибоедова улица Декабрьских Событий улица Дзержинского улица Добролюбова улица Жукова улица Жуковского улица Загоскина улица Ивана Сивко улица Карбышева улица Карла Либкнехта улица Касаткина улица Клары Цеткин улица Красный Путь улица Красных Мадьяр улица Левый берег Каи улица Ленина улица Лермонтова улица Лызина улица Мамина-Сибиряка улица Марата улица Марии Ульяновой улица Маршала Конева улица Маяковского улица Мира улица Октябрьской Революции улица Омулевского улица Павла Красильникова улица Пискунова улица Поленова улица Помяловского улица Пушкина улица Рабочего Штаба улица Радищева улица Розы Люксембург улица Свердлова улица Сергеева улица Сибирских Партизан улица Станиславского улица Сурикова улица Сурнова улица Терешковой улица Трилиссера улица Фрунзе улица Чекалина улица Чернышевского улица Чехова улица Шевченко улица Щорса улица Юбилейный микрорайон улица Юрия Тена улица Ярославского Университетский микрорайон Университетский мкр Урожайная ул. Успенский ЖК\nХайтинская ул. Хомутовская ул.\nЧеремховский пер. Чудотворская ул. Чукотская ул.\nЮбилейный микрорайон Юбилейный мкр\nЯблоневая ул. Ядринцева Ямская Ямская ул. Ямская улица\n1-й Советский пер. 1-я Кировская ул. 1-я Ключевая улица 1-я Красноказачья улица 1-я Московская ул. 10-й Советский пер. 10А улица Черского 115 корпус 2 148 улица Пискунова 15-й Советский пер. 152 18-й Советский пер.\n2-я Аларская ул. 2-я Железнодорожная ул. 2-я Кировская ул. 2-я Полевая ул. 2-я Северная ул. 2-я ул. Лётчиков 207 Байкальская улица 223А улица Розы Люксембург 24 корпус 6 Коммунистическая улица\n3-й Советский пер. 3-й Советский переулок 3-я линия 3-я Огородная ул. 3-я ул. Лётчиков 33\n4-я Железнодорожная ул. 4-я Железнодорожная улица 4-я Советская ул.\n5-я Железнодорожная ул. 5-я линия 5-я ул. Лётчиков 51 Чукотская улица 53\n6-я Пятилетка СНТ 6-я Советская ул. 68\n97 улица Седова\nСнять квартиру улица 4-я Железнодорожная ул., 57 Иркутск\nАренда квартир Иркутск


Иҫке мәктәпкә – яңы ғүмер // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nИҫке мәктәпкә – яңы ғүмер\n11:34, 16 августа 2010 Сәйәсәт\n1-се урта дөйөм белем биреү мәктәбе — Бүздәктәге боронғо белем усаҡтарының береһе, ул 1916 йылда нигеҙләнгән. Тәүҙә унда 15 кеше уҡыған ни бары өс класс ҡына була. 43 йыл үткәс, 1959 йылда, уҡыусылар яңы өс ҡатлы бинаға күсә һәм ошо көнгә ҡәҙәр шунда белем ала. 51 йыл эсендә белем биреү учреждениеһы ярайһы туҙа һәм заман талабына яуап биреүҙән туҡтай. Тап шуға күрә уны реконструкцияларға ҡарар ителә. Мәктәп бинаһы үҙгәртеп ҡорола, 114 урынлыҡ ашхана, башланғыс звено уҡыусылары өсөн яңы уҡыу бүлмәләрен һәм спорт залын үҙ эсенә алған ике төкәтмә эшләнә. Төҙөүселәр күләмле эш башҡарып сыға. Төп конструкциялар, тәҙрәләр, ишектәр, ҡыйығы алмаштырыла, электр үткәргестәр СанПин нормаларына ярашлы башҡарыла. Туҡланыу блогы өсөн заманса ҡорамалдар – һыуытҡыстар, электр плиталары, мебель һатып алына. Табип, стоматолог һәм процедура кабинеттары булған медицина бүлеге замандың һуңғы талаптарына ярашлы йыһазландырыла. Милиция һағы посына компьютер һәм хәүеф төймәһе ҡуйыла. Кабинеттарҙағы мебель тулыһынса яңыртыла. Спортзал хәҙер бар стандарттарға яуап бирә, һәм бында хәҙер төрлө кимәлдәге ярыштар үткәрергә мөмкин. Спорт инвентары ла тулыландырылған һәм яңыртылған.\nКапиталь ремонттан һуң мәктәпкә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов килде. Төбәк башлығы информатика, химия, биология кабинеттарын ҡараны. Кластарҙа интернетҡа тоташтырылған яңы компьютерҙар урынлаштырылған. Педагогтар мәғлүмәт ресурстарының уникаль мөмкинлектәре арҡаһында хәҙер дәрестәрҙә яңы фәнни видеофрагменттар һәм интерактив тренажерҙар ҡулланырға мөмкин булыуын билдәләне. Был яңылыҡ менән Президентты ла таныштырҙылар. Информатика кабинетында республика башлығы «Инфознайка» түңәрәгенә йөрөүсе уҡыусылар менән аралашты. Ул Интернет тиҙлеге менән ҡыҙыҡһынды. Балалар уның секундына 1 мегабит тәшкил итеүен белдерҙе һәм информатика өлкәһендәге белемдәрен күрһәтте. Егеттәрҙең береһе мәктәп сайтын редакторлау менән шөғөлләнә. Рөстәм Хәмитов йәштәргә сайттың рәсми колонкаларын алып барыуҙан тыш, интернетта ла әүҙем аралашырға тәҡдим итте. Уҡытыусылар менән әңгәмәлә төбәк башлығы мәктәптәге компьютерҙар иҫәбе һәм был эште кем алып барыуы менән ҡыҙыҡһынды. Асыҡланыуынса – информатика уҡытыусыһы икән. Рөстәм Хәмитов, мәктәптең штат расписаниеһына система администраторы вазифаһын индерергә ваҡыт еткән, тигән фекерен әйтте. Химия кабинетында республика Президентына «Виртуаль лаборатория» интерактив таҡтаһы мөмкинлектәрен күрһәттеләр. Әлеге ваҡытта мәктәптә ошондай алты таҡта ҡуйылған. Уҡытыусылар фекеренсә, улар бөтә кабинеттарҙа ла булырға тейеш. Рөстәм Хәмитов туған телде нисә бала өйрәнеүе менән ҡыҙыҡһынды. Уға әйтеүҙәренсә, туған телдәрҙе – башҡорт һәм татар телдәрен 1-11 кластағы бар уҡыусылар ҙа ихлас өйрәнә икән.\nШуны ла билдәләргә кәрәк: компьютер технологиялары дәрестәрҙә генә ҡулланылмай, мәктәптең кластан тыш сараларында, кәңәшмәләр һәм педагогтар советында, дөйөм ата-әсәләр йыйылышында ла файҙаланыла. Ҡунаҡтар электрон китапханала ла булды. Тап ошонда интернетҡа тоташыу мөмкинлеге булған уҡытыусылар алдағы уҡыу йылына әҙерләнә.\n1 сентябрҙә яңыртылған белем усағына 450-гә яҡын уҡыусы, шул иҫәптән 50 беренсе класс уҡыусыһы киләсәк. Әммә был мәктәп өсөн сик түгел. Яҡында ғына йәштәр биҫтәһе төҙөлә, өҫтәүенә, ауылда тыуым арта. Уҡытыусылар күҙаллауынса, алдағы йылдарҙа был мәктәптә уҡыусылар һаны 1200-гә тиклем етеүе бар. Президент башланғыс класс уҡыусылары өсөн кластарҙы һәм спортзалды ҡараны, беренсе синыфҡа килеүсе балалар менән аралашты һәм уларға уҡыуҙа уңыштар теләне.\nҺүҙ ыңғайы, был урта мәктәп инновацион белем биреү программаларын индереүсе урта дөйөм белем биреү мәктәптәре араһында барған конкурста районда беренсе еңеүсе булған һәм бер миллион һум күләмендә грант алған. Һөҙөмтәле уҡыу процесын 40 педагог тәьмин итә, шуларҙың икәүһе – РФ Президенты премияһына лайыҡ булған.


Башҡортостан ерле автономияһы нисек яуланды? » Башҡортостан гәзите\n29-11-2014, 01:30 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға\nБилдәле булыуынса, 1919 йылдың 23 марты — Башҡорт автономиялы республикаһының тыуған көнө. Бында Үҙәк Совет власы менән Башҡорт хөкүмәтенең Башҡорт Совет Автономияһы тураһындағы килешеүе күҙ уңында тотола. Дөрөҫөн әйткәндә, был датаны ошоғаса йәшәп килгән Башҡорт ерле автономияһын Совет хөкүмәте тарафынан таныу көнө тип ҡабул итергә кәрәк.\nҒөмүмән, башҡорт милли хәрәкәтенең барлыҡҡа килеүе 1917 йылдың 1 — 10 майында Мәскәүҙә үткәрелгән Беренсе Бөтөн Рәсәй съезы менән бәйле. Унда ҡатнашҡан 50-нән ашыу башҡорт делегаты Сәғит Мерәҫов, Зәки Вәлиди, Аллабирҙе Йәғәфәров етәкселегендә “Башҡорт өлкә бюроһы” тигән ойошма төҙөй, һәм уға башҡорт ҡоролтайҙарын әҙерләү бурысы йөкмәтелә.\nБашҡортостанда милли дәүләт төҙөү эше 1917 йылдың июль (Ырымбур) — август (Өфө) айҙарында уҙған Беренсе һәм Икенсе башҡорт ҡоролтайҙары менән башланып китә. Был съездарҙа тәү сиратта ерле автономия мәсьәләләре ҡарала. Ҡоролтайҙарҙы ойоштороу эшенә, төрлө ҡарарҙар ҡабул итеүгә Әхмәтзәки Вәлиди бик күп көс һала, башҡорт милли хәрәкәтенең етәксеһе, төп идеологы була. Шуға күрә 3. Вәлиди Рәсәйҙә федерализм идеяһына нигеҙ һалған шәхескә әйләнә. Хәҙерге Мәскәү публицистары уны юҡҡа ғына “рус федерализмының атаһы” тип яҙып сыҡманы.\nШуны ла билдәләргә кәрәк: беренсенән, Совет тарих фәне 1917 йылғы башҡорт милли хәрәкәтен революцияға ҡаршы, реакцион булған тип нарыҡлай. Совет тикшеренеүселәре башҡорт хәрәкәтен, халыҡ менән ныҡлы бәйләнеше булмаған һәм тик буржуаз-юғары ҡатлам мәнфәғәттәрендә ойошторолған тип иҫбатларға тырыша. Был осраҡта улар башҡорт халҡының сәйәси һәм иҡтисади үҫеш кимәлен инҡар итеп, түбәнһетеп күрһәтергә маташа. Имеш, үҙбилдәләнеш идеяһы күсмә тормош алып барған башҡорттар өсөн буй етмәҫлек бейеклек булған. Шулай итеп башҡорт халҡының тарихи традицияһы, быуаттар дауамында ер һәм азатлыҡ өсөн, үҙенең хоҡуҡтарын яҡлап көрәшеүе бөтөнләй иҫәпкә алынмай. Икенсенән, башҡорттарға автономияны Октябрь революцияһы, большевиктар бирҙе тигән фекер алға һөрөлә. Был ҡараш ҡайһы бер тарихсылар һәм публицистар араһында хәҙерге көндә лә йәшәп килә. Башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәтенең Февраль революцияһынан һуң барлыҡҡа килеүе, тәүге ҡоролтайҙар үтеүе һәм автономия, үҙбилдәләнеш мәсьәләләре Ваҡытлы хөкүмәт алдына ла ҡуйылыуы бындай фекерҙең ысынбарлыҡҡа тап килмәүен күрһәтә. Башҡорт автономиялы милли дәүләтселеген төҙөү тарихын объектив рәүештә һүрәтләү һәр төрлө уйҙырмаларҙы фашларға төплө нигеҙ бирә.\nОктябрь революцияһына тиклем башҡорт милли хәрәкәтенең етәксе органы — Башҡорт үҙәк шураһы (Советы), уның аныҡ программаһы, стратегик һәм тактик йүнәлеше төҙөлә. Шулай уҡ Башҡорт үҙәк шураһы халыҡ менән тығыҙ бәйләнеш булдыра.\nОктябрь революцияһынан һуң, илдәге килеп тыуған сәйәси хәлгә ярашлы, Башҡорт милли шураһы бөтә башҡорт халҡына тәғәйенләнгән 1-се фарманды ҡабул итә (11 ноябрь, 1917 йыл). Унда Октябрь инҡилабына, бәреп төшөрөлгән Ваҡытлы хөкүмәткә баһа бирелә, автономия, ер һәм башҡа мәсьәләләргә ҙур иғтибар бүленә. Совет власының халыҡтарҙың үҙбилдәләнеш хоҡуғын яҡлап сығыш яһауына ҡарамаҫтан, большевиктар түңкәрелешенә лә, Ваҡытлы бәләкәй хөкүмәткә лә кире ҡараш белдерелә. Фарман буйынса, үрҙә күрһәтелгән ике көстөң бәрелеше кисектергеһеҙ булыуына иғтибар йүнәлтелә. Был осраҡта башҡорттар, әгәр илдә граждандар һуғышы башланһа, бер яҡҡа ла ҡушылмаясағын белдерә. “Беҙ большевик та, меньшевик та түгел, беҙ тик башҡорттар һәм бындай хәлдә үҙебеҙҙең мәнфәғәтте яҡларға тейешбеҙ”, тигән фекер алға һөрөлә. Ошо принципҡа нигеҙләнеп, Башҡорт шураһы автономия иғлан итеүҙе һәм милли ҡораллы көстәр төҙөүҙе көн үҙәгенә ҡуя. 1-се фарманға ярашлы, 15 ноябрҙә Ырымбурға атаман Дутовтың казак ғәскәрҙәре килеп ингәс, шул уҡ көндә Шура үҙенең исеменән 2-се фарманды ҡабул итә. Был фарман “Ырымбур губернаһының Щадринск, Екатеринбург өйәҙҙәре башҡорттарына, округ һәм район башҡорт шураларына” тип атала һәм Ырымбур, Өфө, Пермь, Һамар губерналары сиктәрендә Башҡортостандың ерле автономияһын иғлан итә. Башҡорт халҡы автономия иғлан итеүҙе ҙур шатлыҡ, оло ҡыуаныс менән ҡаршы ала. Темәс, Мораптал, Борай һәм башҡа ҙур башҡорт ауылдарында, Бөрөлә ошо айҡанлы йыйылыштар ойошторола һәм Ырымбурға ҡотлау хаттары, телеграммалар ебәрелә. Халҡыбыҙҙың бөйөк шағиры, Үҙәк шураның сәркәтибе Шәйехзада Бабич ерле автономия иғлан итеүгә үҙенең “Олуғ шатлыҡ” шиғырын бағышлай:\nЯңғырап шаулап сыҡҡан\nСыҡтың йәмле гөллөбостанға”.\n(Ш. Бабичтың был шиғыры Башҡорт шураһының баҫма органы булған “Башҡорт” гәзитендә 1917 йылдың 24 ноябрь һанында донъя күрә).\nОшо ваҡиғанан һуң башҡорт милли хәрәкәте етәкселәре шунда уҡ Бөтөн башҡорт ҡоролтайын саҡырыу буйынса әүҙем эш башлай. 1917 йылдың 8 – 20 декабрендә Ырымбурҙа үткән III Бөтөн башҡорт ҡоролтайы Башҡортостандың үҙбилдәләнеше, йәғни ерле автономияһы буйынса ҡарар ҡабул итә: “Ҡоролтай бер тауыштан 15 ноябрҙә Үҙәк башҡорт шураһы тарафынан иғлан ителгән Башкурдистан территориаль-милли автономияһын раҫлай” тип белдерелә. Ҡоролтайҙың “Бөтөн Рәсәй Федерацияһы һәм Башкурдистандың шул федерацияға мөнәсәбәте” исемле резолюцияһы менән ил кимәлендә беренселәрҙән булып федерализм проблемаһы күтәрелә. Уның буйынса Башҡорт- остан Рәсәй Федерацияһының автономиялы өлөшө булыуы таныла, һәм Үҙәк власть уны закон нигеҙендә рәсми раҫларға тейеш була. Ойоштороу ҡоролтайында автономияның биләмәләре туғыҙ кантонға бүленә, ул “Бәләкәй Башҡортостан” тип атала. Ни өсөн тигәндә, ул ваҡытта күпселек башҡорттар йәшәгән һәм большевиктар ҡулында булған Өфө губернаһы өйәҙҙәре ситтә ҡала. (Оло Башҡортостан 1922 йылда ғына барлыҡҡа килә). Ҡоролтайҙа шулай уҡ закондар сығарыусы һәм башҡарма власть органдары ла төҙөлә. “Кесе Ҡоролтай” тип аталған автономия предпарламенты ойошторолоп, ул закондар сығарыу вәкәләтенә эйә була.\nПредпарламент беренсе Башҡорт хөкүмәтен төҙөй. Уның рәйесе итеп юғары белемле юрист Юныс Бикбов тәғәйенләнә. 3. Вәлиди, Хөкүмәт ағзаһы булараҡ, хәрби һәм эске эштәр бүлеген етәкләй, И. Мутин — финанс, Ғ. Айытбаев — ер эштәре, Ғ. Әҙеһәмов — халыҡ мәғарифы, X. Йомағолов иҡтисад бүлектәренә етәкселек итә. Ғ. Ҡыуатов һәм А. Йәғәфәров юстиция һәм эске эштәр бүлектәрендә урынбаҫар вазифаһын башҡарырға тейеш була. Ҡоролтайҙың милли ғәскәр, дини идара төҙөүгә ҡағылышлы ҡарарҙары ла айырым иғтибарға лайыҡ. 1918 йылдың башында ”Бәләкәй Башҡортостандың автономияһы тураһында положение” исеме аҫтында демократик принциптарға нигеҙләнгән Башҡортостандың беренсе Конституцияһы төҙөлә.\nӘммә Дутов тарафынан баҫып алынған Ырымбурҙа иғлан ителгән автономия Үҙәктә танылыу тапмай. 1918 йылдың ғинуар-февралендә иһә Ырымбур губернаһында ҡайтанан Совет власы тергеҙелә. Ә Башҡорт хөкүмәте ағзалары, шул иҫәптән 3. Вәлиди ҙә, Совет власына яҡшы мөнәсәбәттә булыуҙарын бер нисә тапҡыр белдереп ҡараһа ла, атаман Дутов менән хеҙмәттәшлек итеүҙә ғәйепләнеп, 1918 йылдың 18 февралендә ҡулға алына һәм төрмәгә ябыла. Уларҙы ҡулға алыуҙа Ырымбурҙағы мосолман хәрби-революцион комитеты етәкселәре Ғәли Шәмиғолов, Баһау Нуриманов, Кәрим Хәкимов, башҡорттарҙың үҙбилдәләнешенә ҡаршы сығып, туранан-тура ҡатнаша. Шул уҡ ваҡытта Таналыҡ — Баймаҡта урындағы большевиктар милли хәрәкәттә әүҙем ҡатнашҡан ике башҡорт офицерын — Ғабдулла Иҙелбаевты, Ғимран Мағазовты һәм ун башҡорт һалдатын, биш поляк офицерын (башҡорттарға теләктәшлек белдергән өсөн) атып үлтерә.\nОшо мәлдән алып 1918 йылдың июль башына тиклем Башҡорт хөкүмәте үҙ эшмәкәрлеген туҡтатырға мәжбүр була.\nБашҡорт милли хәрәкәте етәкселәренә ҡаршы алып барылған большевиктарҙың репрессив сәйәсәте башҡорт халҡының күпселегендә Совет власына ҡарата нәфрәт уята. 1918 йылдың апрель башында Ырымбур ҡалаһына Әмир Ҡарамышев төҙөгән башҡорт хәрби отряды һәм казактар һөжүм итеүенән файҙаланып, 3. Вәлиди һәм башҡа Башҡорт хөкүмәте ағзалары төрмәнән сығарыла. 1918 йылдың май аҙағында, чехословак корпусы һәм Һамар Комучы армияһының ҡораллы сығыштарынан һуң, башҡорт хәрәкәте лидерҙары Силәбе ҡалаһына килеп урынлашып, үҙ эшмәкәрлеген яңынан башлай. Хөкүмәт һәм Үҙәк шураны тергеҙәләр. 3. Вәлиди етәкләгән башҡорт хәрби шураһы ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә, башҡорт ир-егеттәренең илһөйәрлек рухына таянып, ике дивизиянан торған милли ғәскәр төҙөүгә өлгәшә.\nШуны билдәләп үтергә кәрәк: Башҡорт хөкүмәте (уны был ваҡытта Мстислав Ҡулаев етәкләй), аҡтар яғына күскәндән һуң, башҡорт ҡоролтайҙарының ҡарарҙарын тормошҡа ашырыу буйынса әүҙем эшкә тотона. Тиҙҙән урындарҙа Башҡорт хөкүмәтенә буйһонған идаралыҡ системаһы барлыҡҡа килә. Урындарҙағы был башҡарма һәм суд властары ирекле отрядтарҙан, милициянан торған үҙ ҡораллы көстәренә таянып эш итә. Әлбиттә, һуғыш шартта- рында власть йыш үҙгәреп торған. Әммә шундай ҡыйынлыҡтар булыуына ҡарамаҫтан, Башҡорт хөкүмәте кантондарҙы һәм олоҫтарҙы (волость) мөмкин тиклем контролдә тотоу буйынса маҡсатлы һәм эҙмә-эҙлекле сәйәсәт алып барған. Шул уҡ ваҡытта аҡтар һүҙҙә (Һамарҙағы Комуч, Себер хөкүмәте) Башҡорт автономияһын таныған кеүек булһа ла, ғәмәлдә нисек тә уның хоҡуҡтарын сикләргә тырыша, Башҡорт автономияһының эске эштәренә ҡыҫыла.\nШулай ҙа Башҡорт хөкүмәте үҙ ниәтендә ныҡ тора һәм, мәҫәлән, Колчактың билдәле түңкәрелешенән һуң да (1918 йыл, 18 ноябрь) үҙидара системаһын юҡҡа сығарыуға юл ҡуймай, милли ғәскәрҙәрҙе таратмай.\n1918 йылдың 20 авгусында 4547-се бойороҡ менән Башҡорт автономияһының һәм милли ғәскәрҙәренең үҙаллылығын белдереп торған өс төҫлө милли байраҡ ҡабул ителә. Тағы шуныһы мөһим: башҡорт хәрбиҙәренең үҙ хәрби формаһы була (күк мундир, ярым ай һәм йондоҙҙар төшөрөлгән шеврондар һ.б.). Аҙаҡтан да, Колчак түңкәрелешенән һуң, башҡорт корпусының Ҡыҙыл Армия һәм Совет власы яғына сығыуына ҡағылышлы һөйләшеүҙәр тик Башҡорт хөкүмәте исеменән алып барыла. Башҡорт Совет автономияһының проектын да шул уҡ Хөкүмәт әҙерләй. Ул проект 1919 йылдың 20 мартында төҙөлгән “Килешеү”ҙең нигеҙен тәшкил итә.\nБөгөн ҡайһы бер сәйәсмәндәр фекеренсә, илдең милли-территориаль күрһәткес буйынса бүленеүе, имеш, дәүләт- тең берҙәмлегенә һәм бөтөнлөгөнә ҡурҡыныс менән янай. Киреһенсә, милли республикаларҙы бөтөрөү, йәғни илде тик губерналарға бүлеү милләт-ара низағтарҙы көсәйтергә мөмкин. Федераль үҙәк, әгәр хоҡуҡи демократик дәүләт төҙөргә теләй икән, федерализм принциптарын яҡлаған, тәрән фәнни нигеҙҙә эшләнгән милли сәйәсәткә таянырға тейеш.\nБашҡортостан Республикаһының төҙөлөү тарихына иғтибар итһәк, ул Рәсәйҙең федератив ҡоролошоноң нигеҙен тәшкил иткән субъект булды һәм буласаҡ. Рәсәйҙә ошо ҡоролошто нығытыу һәм үҫтереү, халыҡтарҙың үҙбилдәләнешкә булған хоҡуғын таныу барлыҡ милләттәргә үҫеш өсөн гарантия биргән берҙән-бер юл булыуын оноторға ярамай.


Купить SKYPE - Ваучер SkypeOut 10EUR. и скачать\nSKYPE - Ваучер SkypeOut 10EUR.\nСертификат оплаты Skype (ваучер Skype Out) на 10EUR.


05.12.2019 18:45 -\nВ связи с плановыми работами на электросети, завтра, 6 декабря в нескольких районах Днепра отключат свет, передает корреспондент «НМ», ссылаясь на ПАО «ДТЭК Днепровские электросети».\nул. Волоколамска 1-33;\nул. Желябова -27,37-65,2-76;\nж / м Тополь-2 д. 14 п. 1-4\nпросп. А. Поля, 27д, 29


Төбәк халҡын елдең көсәйеүе хаҡында иҫкәрттеләр // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nТөбәк халҡын елдең көсәйеүе хаҡында иҫкәрттеләр\n10:50, 14 декабря 2017 Йәмғиәт\nТөбәк халҡын елдең көсәйеүе хаҡында иҫкәрттеләр Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2017 йыл, 14 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Наталья Овчарук/.\nРеспублика халҡын елдең көсәйеүе хаҡында иҫкәртте Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының республика идаралығы Башгидрометүҙәк синоптиктары мәғлүмәттәренә һылтанып. Ведомство матбуғат хеҙмәте мәғлүмәттәре буйынса, кесе йома, 14 декабрҙә, төбәктә елдең көньяҡ һәм көньяҡ-көнбайыштан секундына 17 метрға тиклем тиҙлектә иҫеүе көтөлә.\n«Ел көсәйгән осраҡта тәү сиратта электр селтәрҙәре һәм ҡорамалдарҙың, йәшәгән йорттарҙа йылытыу мейестәренең торошон тикшерергә кәрәк. Эске һәм тышҡы янғынға ҡаршы һыу тәьминәтенең, телефон элемтәһенең төҙөклөгөн булдырырға, янғынға ҡаршы кәрәкле инвентарҙы әҙерләргә кәңәш ителә. Электр тапшырыу линиялары аҫтында тороу һәм өҙөлгән электр сымдарына яҡын барыу ғүмер өсөн хәүефле», — тип аңлатты ҡотҡарыусылар.\nШулай уҡ Башҡортостан Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы балкондарҙан һәм тәҙрә тупһаларынан әйберҙәрҙе алып ҡуйырға, тәҙрә янында тормаҫҡа кәңәш итә. Водителдәргә һәм йәйәүлеләргә иғтибарлы булыу зарур: авариялар ихтималлығы арта.\nҒәҙәттән тыш хәл килеп тыуғанда, электр тапшырыу линиялары өҙөлгәндә, электрҙа өҙөклөк булғанда ҡотҡарыусылар ҡала телефонынан – 01, мобиль телефондан – 101 һандарына шылтыратырға ҡуша.\nТеги: елдең көсәйеүе, һауа торшо


Өфөлә маршрут автобусы аварияға эләгеү һөҙөмтәһендә бер кеше йәрәхәтләнгән - Bash.News\nӨфөлә маршрут автобусы аварияға эләгеү һөҙөмтәһендә бер кеше йәрәхәтләнгән\nӨфөлә маршрут автобусы аварияға эләгеү һөҙөмтәһендә бер кеше йәрәхәтләнгән https://bash.news/news/88989_fl_marshrut_avtobusy_avariyaa_elge_mtend_ber_keshe_jrxtlngn\n29 ғин 2019, 21:46\nЮл-транспорт ваҡиғаһы Зәки Вәлиди Яңы күпер урамдары киҫелешендә теркәлде. Инспекторҙар әйтеүенсә, ҡазаға Зәки Вәлиди урамынан һулға боролған "Субару Аутбек" автомобиле сәбәпсе булған. Ул Дим биҫтәһенә табан хәрәкәт иткән йәмәғәт транспортын үткәрмәгән. Һөҙөмтәлә маршрут автобусы юл билдәһенә төртөлгән.\nАварияла шулай уҡ "Субару" менән "Мерседес" автомобилдәренә зыян килгән. Автобус салонындағы 15 пассажирҙың береһе йәрәхәтләнгән. 257 К маршрутының законлы нигеҙҙә эшләүе билдәле. Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекторҙары һауа торошона бәйле юлда икеләтә иғтибарлы булырға саҡыра. Еңелсә яуып үткән ҡар һәм боҙлауыҡ юлдарҙа транспорт хәрәкәтен ҡатмарлаштыра.\nТимур Мөхәмәтйәнов, Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты рәйесе: “Был авария йәнә бер тапҡыр Өфөнөң йәмәғәт транспорты системаһында тәртип урынлаштырыу буйынса ҡәтғи саралар күрергә кәрәклеге тураһында һөйләй. Күреүебеҙсә, был хәл еңел автомобиль юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләрен инҡар итеүе һөҙөмтәһендә килеп сыҡҡан. Өфөнән Дим биҫтәһенә юлланған автобус салонында 15 кеше булған. Уларҙың барыһы ла иҫән. Бер кеше әле табиптар күҙәтеүендә. Транспорт компанияһы иңендәге барлыҡ страховка йөкләмәләре тулы кимәлдә үтәләсәк”.\nРәсәй Юғары суды ҡарары менән «Хизбут-Тахрир әл Ислами» ойошмаһының Өфөләге 12 ағзаһы террорҙа ҡатнашыуҙа ғәйепле тип танылды\n22:57, 21 окт\nӨфө - Ырымбур трассаһында квадроцикл ҡатнашлығында юл фажиғәһе теркәлгән


Мин һеҙҙе үҙемдең бер шәп уҡыусым менән таныштырырға теләйем. Софья Гулина була ул. Беҙҙең гимназияның VIII «Б» синыфында белем ала. Софья 5 йәшендә – уҡырға, ә 6 йәшендә яҙырға өйрәнгән. Мәктәпкә иртә барыуына ҡарамаҫтан, синыфташтарынан бер ҙә ҡалышмай. Беренсенән үк башҡорт телен ҡыҙыҡһынып, мауығып өйрәнә башлай. Күп уҡый, күпте белергә тырыша. Йыл һайын олимпиадаларҙа, конкурстарҙа, төрлө ярыштарҙа, викториналарҙа ҡатнаша. Ике йыл рәттән башҡорт теленән район буйынса еңеп сыҡты, ә ҡала олимпиадаһында призлы урын алды. «О тебе, моя малая Родина» ҡала-интернет викторинаһында призёр булды. Мәктәптә йыл да үтә торған «Йондоҙҙар парады»нда башҡорт теленән «Йыл лингвисы» номинацияһында еңеү яуланы. Башҡорт мәҙәниәтенә, теленә, тарихына Софьяның ҡыҙыҡһыныуы йылдан-йыл арта ғына.


Узоры эскизы – Ой! — tattoo-goodwin.ru\nУзоры эскизы – Ой!\nТату узор в каталоге Drawinks 11943 фото, значение\nЭскизы тату узоры: мужские - женские, интересные идеи, значение\nБуддизм слон: Что означает слон в буддизме


Карта акций Лиозно на Вишни, черешни, адреса супермаркетов - GoToShop.by\nКарта акций супермаркетов Лиозно на Вишни, черешни\nул. Ленина, 75а\nул. Комсомольская, 48\nул. Ленина, 68-4


Ағасты уйып, биҙәк яһау – уның тормошо\n27 Август 2018, 18:41\nВячеслав Николаев ҡулдарында таҡта киҫәге лә икенсе һулыш ала\nМихайловкала был йортто шунда уҡ күреп алаһың: тәҙрә һәм ишек йөҙлөктәре, кәрниздәр, түбә фронтондары, ҡапҡалар хикмәтле биҙәк менән эшләнгән. Ишек алдындағы башҡа биналар ҙа ағасты һырлап яһалған элементтар менән биҙәлгән, декоратив ел тирмәненең ҡанаттары ел тотоп әйләнә. Әлеге барлыҡ матурлыҡтың авторы — йорт хужаһы Вячеслав Николаев. Ә өйҙә ағасты уйып эшләгән әйберҙәрҙән ысын күргәҙмә тупланған. Барлыҡ был экспозиция — йорт кәрәк-яраҡтары, хайуан һындары, көнкүреш әйберҙәре, стена орнаменттары, сәғәттәр, яҡтыртҡыстар — форма hәм биҙәктәрҙең төрлөлөгө күҙҙәрҙе иркәләй. Оҫтаның эштәре hәр бүлмә интерьерына хозурлыҡ һәм үҙенә күрә бер төрлөлөк бирә.\nВячеслав Михайлович Приютта тыуып-үҫкән. Мәкктәптә яратҡан фәндәре рәсем менән һыҙым булған. Ағасты уйып эшләүгә махсус бер ҡайҙа ла уҡымаған. Стәрлетамаҡ физкультура техникумын, унан һуң Тюмeнь геологтар училищеһын тамамлаған. Ун йыл Карский нефть, газ эҙләнеү экспедицияһында юғары монтажсы-электрсы, 10 ел ненецтар ауылы Харасавайҙа Пуровский электр селтәрҙәрендә дежур электрсы булып эшләй. Ете йыл Тюмeндә йәшәй. Михайловкаға 2002 йылда килеп төпләнә.\n— Ағасты уйып, биҙәк яһау менән Төньяҡта уҡ мауыға башланым, — ти Вячеслав Михайлович. — Ул йылдарҙа объекттар күп төҙөлә ине, материал булып кедр хеҙмәт итте, шуға күрә тегендә-бында кедр таҡта киҫәктәре аунап ята ине. Ваҡ эштән башланым — төрлө кәштәләр, һырһыҙ тартмасыҡтар. Уйып эшләүҙең нескәлектәренә төшөнөргә теләнем, яйлап ябай элементтар уйып эшләй башланым. Ә һуңынан инде туҡтай алманым. Һаман да хәтеремдә, эшселәр ашхаһында сиркәү мөйөшөн биҙәп ҡуйҙым. Ғәҙәттә кедр ағасы ҡулланам. Әлеге ағастан әйберҙәр уйып яһарға яратам, текстураһы ла, хуш иҫе лә оҡшай. Вахтанан ҡайтҡанда, кедр таҡталарын ҡапсыҡлап алып кайтҡайным, шуға күрә ниндәйҙер запас бар әле.\nУл Алыҫ Төньякта Карский диңгеҙе яры буйында үткән йылдарын һағынып иҫкә ала. Yҙ ваҡытында Вячеслав Михайлович фотолар яһау менән мауыҡҡан. Уның фотографиялары менән тотош стенд төҙөлгән. Фотоһүрәттәрҙә һүрәтләнгән ваҡиға тураһында ул сәғәттәр буйына һөйләргә әҙер.\n— Егеттәр ҙур суртан тотто. Сутандың башынан ҡарасҡы яһаным, ә кәүҙә өлөшөнән яҡтырҡыс уйып, биҙәнем. Был трофей тураһында иҫтәлек, — тип йылмая Вячеслав Михайлович. — Төньяҡ беҙҙең барыбыҙҙы ла берләштерҙе, беҙ туғанлашып бөттөк. Инде 30 ел yтһә лә, иптәштәр менән hаман осрашабыҙ, аралашабыҙ.\nВячеслав Михайлович менән Александра Исаевна 18 ел бергә. Александра Исаевна тормыш иптәшенең мауығыуҙарын хуплай. Йорттоң интерьеры менән һоҡланыуыма ҡаршы ханым тыйнаҡ ҡына яуап бирҙе: «Мин әлеге йыһаздарға күнегеп бөттөм инде, миңә ҡалһа, башҡаса булыуы мөмкин түгел».\nВячеслав Михайловичтың оҫтаханаһында ағас эшкәртеү станогы тора, барлыҡ кәрәкле ҡорал-ҡорамалы бар. Yҙенең барлыҡ буш ваҡытын ул яратҡан эшенә бағышлай. Оҫтаның яҡшы зауығы hәм уның сикһеҙ фантазияһы ысындан да мөғжизәләр яһай. Хатта уның Волга»һы ла тыштан ғына башҡаларҙыҡы кеүек: салоны иһә бормалы һырҙар менән биҙәлгән.\n— Быларҙың барыһын да ысын күңелдән hәм күңелемә хуш кишгәнгә эшләйем, — тип йылмая Вячеслав Николаевич. — Уйлап табам да, ижат итәм. Фекерҙәр күпселек осраҡта төндә тыуа - торам да оҫтаханаға киләм. Әтәс йылы алдынан әтәс уйып яһарға уйланым. Киҫеп алдым, таҡтала урын ҡалды, уныһын киҫеп ташларға йәл булды. Тағын нимә булһа ла уйып ҡарарға булдым. Шулай итеп, тулы бер картина барлыҡҡа килде: инеш, әтәс, ауыл урамы.\nӘле иһә оҫта тәре яһай. Урындағы сиркәүҙә уның ҡулдары менән эшләнгән эштәр аҙ түгел. Вячеслав Михайловичтың дуҫтары һәм тугандарына бүләк ителгән уйып, биҙәп эшләнгән көнкүреш әйберҙәрен һанап бөтөрөрлөк түгел. Ағасты һырлап биҙәү бөгөн уның өсөн яратҡан шөғөл генә түгел. Оҫталыҡ, уйлап табыу һәләте hәм ижадҡа мөхәббәтен ҡыйыу рәүештә үҙ эшенең оҫтаһы тип әйтергә була! Вячеслав Николаевич хаҡында уның эштәре һөйләй.\n-\tИдеяларым күп әле, — тип тамамлай әңгәмәне Вячеслав Николаевич. — Тормошомда: уҡыу йылдарымда ла, армияла ла, эштә лә, көндәлек тормошомда ла бары тик яҡшы кешеләр генә осрағаны oөсөн яҙмышыма рәхмәтлемен.\nУл йәнә ҡулдарына ҡорал ала, ижат итә башлай. Уға шатлыҡ килтергән эшен башлай. Был уның тормошо.


8 октября в связи с ремонтными работами с 09.00 до окончания работ будет отключено холодное водоснабжение потребителям: ул. К. Маркса до метал. колледжа, ул. Макаренко, ул. Ковшова, дома 49, 56, ул. Бр. Пудовкиных, ул. Б. Ручьева, Трамвайный и Клубный переулки, ул. Златоустовская, ул. Б. Закаменская, ул. Красная, ул. Спартака, ул. Автоматная..\n8 октября в связи с ремонтными работами с 09.00 до окончания работ будет отключено холодное водоснабжение потребителям: ул. Дворцовая, дома 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16, ГБ № 3, школа № 2, д/с № 39, ул. Воровского, ул. Грибоедова, дома 16, 18.


Полки - Полки для книг: Полка-1 Пехотин (301 грн.)\nШирина: 800 мм\tГлубина: 280 мм\tВысота: 360 мм\n(+30.10 грн. к цене)\nКод товара: #10785−3971\nКод товара: #13097−3971\nКод товара: #13101−3971\nКод товара: #13103−3971\nКод товара: #13106−3971\nКод товара: #13107−3971\nКод товара: #13110−3971\nКод товара: #13112−3971\nКод товара: #13116−3971\nКод товара: #13118−3971\nКод товара: #13120−3971\nКод товара: #13129−3971


Script-Laufzeit: 0.003263 Sek. gelesene Files: 6 SQL-Laufzeit: 0.002138 Sek. Gesamt :1.539.250 Heute :22 Rekord :119.080 ; PHP:7.2.34-nmm1


1 октябрҙә медиктар өлкән кешеләрҙе бушлай консультацияласаҡ // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n1 октябрҙә медиктар өлкән кешеләрҙе бушлай консультацияласаҡ\n9:18, 26 сентября 2013 Йәмғиәт\n1 октябрҙә Республика врач-физкультура диспансеры өлкән кешеләр өсөн Асыҡ ишектәр көнө үткәрә. Терәк-хәрәкәт системаһы имгәнгәндән һуң өҙлөгөүҙәр, умыртҡа бағанаһы, быуындар ауырыуҙарын дауалау, физкультура менән шөғөлләнеү һорауҙары буйынса сәғәт 9-ҙан 16 сәғәткә тиклем бушлай консультация алырға мөмкин.\nБынан тыш, үҙ аллы килә алмағандар 235-60-07 номерына шылтыратып, Өфө табиптарынан кәңәш һорай аласаҡ. Ҡыҙыу линия 1 октябрҙән 11-нә тиклем 8-15 сәғәттәрҙә эшләйәсәк.\nРеспублика врач-физкультура диспансерының баш табибы Наил Ҡотлоәхмәтов һүҙҙәренсә, диспансерҙа Оло йәштәгеләр көнөнә арналған айлыҡ 13 октябргә тиклем дауам итәсәк. Уның сиктәрендә Сәләмәтлек үҙәгендә бушлай медосмотр ойоштороласаҡ. Ҡабул итеү сәғәттәре, шәмбе һәм йәкшәмбенән тыш, иртәнге 8-ҙән көндөҙгө 4-кә тиклем.\nБәйләнеш өсөн телефондар: 233-00-81 (Сәләмәтлек үҙәге); 235-60-07 (реабилитациялау бүлеге); 233-54-70 (спорт медицина бүлеге); 235-61-36 (профилактика бүлеге).\nРеспублика врач-физкультура диспансерының адресы: Өфө ҡалаһы, Блюхер урамы, 1.\nТеги: һаулыҡ һаҡлау,асыҡ ишектәр көнө,врач-физкультура диспансеры


26 Апрель 2020, 16:25\nБулһа ла шул урландыҡ малдыр инде.\nАйтуған йыл да һуғымды тыуған ауылынан ала. Шулай ҙа бығаса көн ныҡлап һыуытмағас, мал һуйып бармайҙар ине. Кисә ауылдашы Нәзиф:\n– Иртәгә башмаҡты тәгәрәтәбеҙ, – тигәс, ауылға ҡайтырға әҙерләнде.\nКласташы ул. Бына бер нисә йыл рәттән итте уларҙан һатып ала.\n– Беҙҙекенә етәме, бигерәк тәмле бит ул, – тип ҡабатларға ярата был яҡ халҡы.\nЫсынлап та, иркенлектә һутлы үлән утлап ҡына үҫә бында малҡайҙар. Ялан яҡтарыныҡы һаламды ла әллә нимәләй күреп һоғонһа, бындағылар ул нәмәгә әйләнеп тә ҡарамай, бесәнде лә һайлап ҡына ашай.\nУларҙың тыуған ауылы тауҙар араһында урынлашҡан. Колхоз бөткәс, тау битләүҙәрендәге ашъяулыҡ ҙурлығындағы баҫыуҙар бушап ҡалды, кәртәләр алып ташланды. Хөрриәт хәҙер!\n– Әлдә колхоз бөттө, яман рәхәткә сыҡтыҡ бит ә, – тип ҡыуаналар.\n– Әйтмә лә! Бер бөртөк һыйырға ҡарап торҙоҡ бит. Шуның менән алты-ете баланы туйындыр әле. Ауыл халҡының ҡарап торғаны шул һәүкәш булды бит инде. Колхоздың эше бөтмәһә лә, кинәндереп аҡсаһын түләмәнеләр.\n– Ҡуй инде! Тамам толландыҡ бит. Хәҙер уйлайым-уйлайым да, шул бер һыйырҙың ағын-итен нисек еткерҙек икән, тим.\n– Иҫләйһеңме, уныһына ла бесән әҙерләү оло ҡара бәләгә әүерелә торғайны. Колхоздыҡы бөтмәйенсә бер аҙым атларға ярамай. Баҫыуҙан арба аҫтына ҡыҫтырып ҡайтыр әмәл юҡ, тентеп кенә йөрөйҙәр.\n– Үҙебеҙ калхуз эшенән бушамайбыҙ, үҙебеҙгә ашарға икмәк юҡ. Ул ҡайҙа булды икән? Хәҙер сәселгән баҫыу юҡ, магазин тулы икмәк.\n...Ысынлап та, таң атыр-атмаҫтан атына атланған бригадир өйҙән-өйгә йөрөп, тәҙрә аша һөрән һала.\n– Бөгөн баҫыуға таш йыйырға сығырға!\n– Борсаҡ сабырға!\nУҡыусыларға ал-ял юҡ, сөгөлдөрөн бер ҡат утауға, япраҡ бәйләргә, сенаж сабырға ваҡыт етә.\nКолхоз эшенә ыжлап бирмәгәндәр ҙә бар ине. Балта оҫталары ҡара яҙҙан ялан яҡтарына, үҙҙәре әйтмешләй, шабашкаға сығып китә. Өй бурайҙар, мунса төҙөйҙәр. Бер заман ҡайтып киләләр. Дөрөҫ, улар колхозсы йыл буйына һеперелеп йөрөп алған аҡсаны бер-ике айҙа эшләй.\n– Нимә генә тимә, ҡәҙерен белгән кешегә хөрриәт бит!\nАуыл халҡы, берҙән, колхоз юҡҡа сыҡҡанға ҡыуанһа, икенсенән, өр-яңы келәт, фермаларҙы һүтеп алып бөтөүҙәренә йәне көйә.\n– Йә, кем-кем, колхоз баҫыуын күрмәгән кешеләр ташып бөттө бит әле. Анау ферманың һыу башняһы, биналары күптән бөтһә лә, һерәйеп тора ине әле. Бер көн сабынлыҡҡа барһам, уныһы ла юҡҡа сыҡҡан. Аҙаҡ улымдан һорашһам, силсәүит булып эшләгән Кәрим йығып тимер-томорға тапшырған, ти.\n– Ыстағафирулла, тәүбә! Шул тиме. Бына һиңә уҡытыусы балаһы. Бына һиңә коммунист! Кит, оятһыҙ!\nАйтуғандың уйын телефон тауышы бүлде. Ауылдан Мостафа ағай шылтырата ине. Иҫәнлек-һаулыҡ һорашҡас, ул ниәтен белдерҙе:\n– Ҡустым, иртәгә мал һуйырға торабыҙ. Әле генә әллә күпме кеше беҙгә ҡалдыр тип шылтыратты. Мин әйтәм, туҡта әле, тәүҙә ҡустыма шылтыратайым. Бүтәндәргә таратып бөтөп, үҙемдең туғанымды күрәләтә мәхрүм итеү килешмәҫ тип, бына һиңә хәбәр итеүем. Ит алаһыңдыр бит? Йылҡылдап торған башмаҡ, һимеҙ бына. Алһаң үкенмәҫһең, ҡыш буйы миңә рәхмәт уҡый-уҡый майлы ит һоғонорһоң.\n– Беҙ Нәзифтән алырға тип тора инек, – тип яуапланы Айтуған.\n– Нәзифтән? – Ҡабатлап һораны ағаһы. – Бәй, уларҙың ниндәй һуғымы булһын! Былтыр берәүҙәрҙең килеп кергән башмағын бикләп ҡуйып, аҙаҡ шуны һатып ебәргәндәр, тип һөйләйҙәр ине. Быйыл да шулай итмәһәләр тағы. Булыр ул. Бит йыуған әҙәм түгел бит улар.\n– Башмаҡтары бар ине, берәү түгел өсәү, яңыраҡ ҡайтып киткәндә күрҙем.\n– Булһа ла шул урландыҡ малдыр инде. Белмәйем, белмәйем, ҡустым. Минең һиңә былай ғына әйтеүем, кеше яманлағандан түгел. Урландыҡ малдың ите насар була торған. Гонаһына инмәһәң ине, тип кенә әйтеүем.\nМостафа ағай үҙенекен һөйләне, Айтуған уны үҙ алдына йылмайып, ғәжәп инде был ауыл халҡы тип уйлап, тыңлай бирҙе. Һаубуллашҡас та, ул:\n– Ҡустым, был Мостафа ағай юҡты һөйләй тип уйлай күрмә, мин һине яҡын күргәндән генә әйтеүем инде, – тип ҡуйҙы.\nЙоҡларға ятыр алдынан йәнә телефон шылтыраны. Был юлы ауылдан Гөләйфә апай ине. Иҫәнлек-һаулыҡ һорашҡас, ул да үҙенең ни сәбәпле борсоуын белдерҙе.\n– Ҡустым, өсөнсө йыл һин ит һорап килгәндә, һатып бөтөп өлгөргәс, шул тиклем ҡыйын булғайны. Быйыл иң тәүҙә туғаныма хәбәр итәйем, тип шылтыратыуым. Былай итте һата алмағандан түгел ул. Әле генә әллә күпме кеше шылтыратты. Итегеҙ бигерәк тәмле, ҡалдырығыҙ, тип һорайҙар. Һин ит алаһыңдыр ул?\n– Беҙ быйыл Нәзифтән алырға тип торабыҙ.\n– Нәзифтән тиһеңме? – Апай ҙа ҡабатлап һораны. – Кит, башында әҙерәк аҡылы булған кеше уларҙан ит аламы! Мал ҡарай белмәй бит улар. Үҙҙәрен һылап-һыйпап ҡунаҡтан ҡайтып керә белмәйҙәр. Былтыр башмаҡтары күтәртеп үлде. Быйыл да шыр һөйәк бер нәмәләре йөрөй ине. Шуны һуйырға уйлайҙармы икән? Тәүбә! Йә, Хоҙай, һеҙ шуны алырға булдығыҙмы? Тапҡандар икән иҫәр кешеләрҙе.\n...Бер нисә сәғәттән Айтуған ауылдаштарының ғәжәп ҡыланышына йылмая-йылмая тыуған яғына ҡарай елдерә ине.


Рим империяһы — Башҡорт Википедияһы\nРим империяһы (лат. Imperium Romanum, бор. грек. Βασιλεία Ῥωμαίων) — Боронғо Рим дәүләтселеге үҫешендәге республиканан һуңғы фаза, уға идара итеүҙең автократик формаһы һәм Европа менән Урта диңгеҙ буйында ҙур территоииялар биләү хас була. Донъяла бөтә Урта диңгеҙ буйына эйә булған берҙән-бер дәүләт. Рим империяһы йәшәүенең ваҡыт сиктәре беренсе император Октавиан Августан башлап, империяның Көнбайыш һәм Көнсығыш өлөштәргә бүленгәненә һәм артабан Көнбайыш Рим империяһының ҡолауына тиклемге, йәғни б.э.т. 27 йылдан б.э. 476 йылға тиклемге арауыҡты алып торған. Рим империяһының Көнсығыш өлөшө Константинополдәге үҙәге менән 1000 йыл самаһы йәшәй.\nбор. грек. Βασιλεία Ῥωμαίων\nБ.э.т 27 йыл — 476\nФлаг Вексиллум рим легионы\nТраян идара иткән дәүер аҙағында Рим империяһы (117 йыл)\nБаш ҡала Рим, 330 йылдан — Константинополь\nИң ҙур ҡалалары Рим, Константинополь, Афины, Александрия, Анкара, Ереван, Милан, Лютеция\nТел(дәр) латин, боронғо грек теле, урындағы телдәр\nДин дәүләт дине — Боронғо Рим дине, 380 йылдан һуң — христианлыҡ\nАҡса берәмеге монетная система Древнего Рима[d]\nМайҙаны 117 йылда 4 790 000 км² ;\n161 йылда 4 250 000 км²\nХалҡы 88 000 000 кеше. (барлыҡ халыҡтың 25 %);\n150 йылда 65 000 000 кеше (22 %)\nДинастия 5 династия, 22 вәкил\nБрокгауз һәм Ефрон энциклопедияһында Рим империяһының картаһы\nРим республикаһы б.э.т. 133 һәм б.э.т. 44 йылдарҙа, Рим империяһы б.э. 14 һәм 117 йй.\n1 Рим империяһы тарихын осорҙарға бүлеү\n2 Рим империяһының тарихы\n2.1.1 Августтың идара итеүе (б.э.т. 31 й. — б.э. 14 й.)\n2.1.2 Юлийҙар-Клавдийҙар династияһы: Август вариҫтары (14—69 йй.)\n2.1.3 Флавийҙар династияһы (69—96 йй.)\n2.1.4 Антониндар — биш яҡшы император (96—180)\n2.1.5 Северҙар династияһы (193—235)\n2.2 Рим империяһының III быуаттағы кризисы (235—284)\n2.3 Тетрархия һәм доминат (285—324)\n2.4 Диоклетиан реформалары\n2.5 Мәҙәни трансформация\n2.6 Константин I\n2.7 Константиндан һуң (337—395)\n3 Көнбайыш Рим империяһының ҡолауы (395—480)\nРим империяһы тарихын осорҙарға бүлеүҮҙгәртергә\nДәүләт-хоҡуҡи ҡоролошо йәһәтенән ике төп осорға бүленә:\n1. Принципат — республика һәм монархия һыҙаттарынан торған дәүләт ҡоролошо формаһы, б.э.т. I б. — б.э. III б.\n2. Доминат (284—476) — монархияға яҡын торған сәйәси ҡоролош.\nРим империяһының тарихыҮҙгәртергә\nАвгуст принципаты республика магистратураһы менән хәрби монархия элементтарынан тора. Магистратуралар етәкселеге һайлау йә тәғәйенләү юлы менән ҡуйыла, ләкин монарх саны тәхетте мираҫҡа алыуҙы йә тар даирәлә һайлау үткәреүҙе күҙҙә тота. Принципат тарихында һайлау ҙа, мираҫҡа алыуҙа күҙәтелә, һуңғыһы хатта уллыҡҡа алыуҙы ҡулланып та тормошҡа ашырыла: император буласаҡ вариҫын уллыҡҡа ала.\nАвгусттың идара итеүе (б.э.т. 31 й. — б.э. 14 й.)Үҙгәртергә\nИкенсе триумвират беренсеһе кеүек хосуси нигеҙҙә ҡоролмай, ул киң вәкәләтле дәүләт учреждениеһы була: халыҡ йыйыны ҡарары менән триумвирҙарға дәүләтте ҡороу — triumviri rei publicae constituendae causa —йөкмәтелә. Бөтә ойоштороу власын ҡулына туплағас, Октавиан уны үҙенең һалдаттарын бүләкләү һәм урынлаштырыу өсөн генә файҙалана ла шунан унан баш тарта һәм провинцияларҙың баш командующийы званиеһы менән сикләнә (лат. imperator perpetuns). Киләһе йылына ул Агриппа менән бергә цензор булып китә һәм «сенатта беренсе» (лат. princeps senatus) тигән исемде ала.\nОшо рәүешле үҙенең сенатҡа мөнәсәбәтен белдереп, Октавиан үҙ өҫтөнән ғүмерлеккә бирелгән баш командующий званиеһынан да баш тарта һәм тик сенатың ныҡышыуы арҡаһында ғына был власты тағы 10 йылға ҡабул итеп ала. Был мөҙҙәт үткәс, ул тағы 10 йылға оҙайтыла. Ул проконсул власы менән республиканың башҡа магистратуралары власын — ғүмерлек трибунат (б.э.т. 23 й.), цензор (лат. praefectura morum) һәм баш понтифик власын — берләштерә. Уның власы, шулай итеп, ике йүнәлеште эсенә ала: ул римлыларға ҡарата республика магистратураһынан һәм провинцияларға ҡарата хәрби империумдан ғибәрәт була. Октавиан бер үҙе сенат президенты ла, император ҙа була. Был ике дәрәжә Августҡа 27 йылда сенат тарафынан бирелгән «арҙаҡлы» тигән почетлы титулда сағыла.\nАвгуст һәр нәмәлә сама белә. Ул Боронғо римдағы март айынан башлана торған йылдың алтынсы айына үҙенең исемен бирергә рөхсәт итә, ләкин үҙен илаһилаштырыуға юл ҡуймай, бары тик «илаһ улы» тигән (лат. divi filius) ҡушымтаны ғына рөхсәт итә. Римдан ситтә генә үҙенең хөрмәтенә ҡорамдар төҙөргә (лат. Roma et Augustus) һәм жрецтар коллегияһы — Августалдар ойошторорға рөхсәт итә. Августтың власы унан һуң килгән императорҙар власынан шул тиклем ныҡ айырыла, уны тарихта айырым термин менән принципат тип атап йөрөтәләр. Август сенатты тергеҙеп кенә ҡалмай, ул сенат менән власты уртаҡлаша. Бөтә провинциялар сенаттыҡына һәм императорҙыҡына бүленә. Беренселәренә тыныс төбәктәр ҡарай, уларҙың проконсул званиеһындағы хакимдары әүәлгесә сенатта йәрәбә һалып ҡуйыла һәм уның контроле аҫтында була, улар ҡарамағында ғәскәр булмай. Ғәскәрҙәр торған һәм һуғыштар барған төбәк булыу ихтималлығындағы провинциялар Август менән ул тәғәйенләгән легаттар власына тура буйһона, легаттар пропретор званиеһында була.\nФинанс хакимиәте лә шулай бүленә:сенат ҡарамағында — эрарий (aerarium) — сенат ҡарамағында, император провинцияларынан килгән килемдәр император ҡаҙнаһына (лат. fiscus) инә.\nАвгусттың эске сәйәсәте консерватив-милли төҫтә була. Цезарь провинциалдар алдында Римға бөтә юлдарҙы аса. Август иһә граждан итеп һәм сенатҡа тик яҡшы сифатлы элементтарҙы ғына үткәрә. Цезарь өсөн, бигерәк тә Марк Антонийға, гражданлыҡ хоҡуғы биреү килем сығанағы булып тора. Ә Август өсөн «Рим гражданлығы дәрәжәһенә зыян килтергәнсе ҡаҙна зыян күрһен». Ошо ҡараштан сығып, ул хатта әүәл бүләк ителгән гражданлыҡты ла тартып алғылай.\nАвгуст граждандарҙың һаны билдәле булырға тейеш тип иҫәпләй һәм ҡулланыуҙан сығып өлгөргән цензды яңынан индерә. 28 йылда ҡорал йөрөтөргә һәләтле граждандар һаны 4 063 000 була, ә 19 йылдан 4 163 000-гә етә. Август Римды төҙөкләндереү һәм биҙәү тураһында хәстәрлек күрә. Ул халыҡтың рухи көсөн һаҡларға, ғаиләне нығытырға, холоҡ-фиғел ябайлығын тергеҙергә тырыша. Иҫкергән ҡорамдарҙы яңырта, әхлаҡи тарҡалыуҙы тыйған, никахҡа инеүҙе һәм балалар тәрбиәләүҙе дәртләндергән закондар сығара (Leges Juliae и Papia Poppeae, б.э.т. 9 й.). Өс улы булғандарға һалым ташламалары бирелә (лат. jus trium liberorum).\nАвгуст үҙе лә Римда үрнәккә әйләнергә тырыша. Донъя хакимы Палатиндағы ябай ғына өйҙә йәшәй, «йорт хужабикәһе» императрица Ливия Августа үҙ ҡулы менән туҡыған кейемдәрҙе генә кейә.\nУның дәүерендә провинциялар яҙмышында текә үҙгәреш була: Рим поместьеларынан улар дәүләт өлөшөнә әйләнә (лат. membra partesque imperii). Проконсулдарға жалованье түләнә, уларҙың провинцияла булыу мөҙҙәте оҙайтыла. Элек провинциялар Рим мәнфәғәтендә таланыуҙан бушамаһа, хәҙер, киреһенсә, Рим субсидиялар бирә. Август провинциаль ҡалаларҙы төҙөкләндерә, уларҙың бурыстарын ҡаплай, бәлә-ҡазалар ваҡытында ярҙамға килә.\nРеспубликаның даими армияһы булмай — һалдаттар үҙҙәрен бер йылға саҡырған, унан һуң «поход тамамланғанға тиклем» үҙ байрағы аҫтында тотҡан полководецҡа присяга бирә. Августтан башлап, баш командующий власы ғүмерлеккә бирелә, ә армия даимиға әйләнә. Хеҙмәттә булыу мөҙҙәте 20 йыл була, унан һуң «ветеран» почётный ялға һәм аҡса йә ер менән тәьмин ителеүгә хоҡуҡ ала. Дәүләт эсендә кәрәкмәгән ғәскәрҙәр сик буйлатып урынлаштырыла. Римда 6000 кешелек һайланма отряд тора, ул римлы граждандарҙан (преториандарҙан) туплана, 3000 преториан Италияға ҡуйыла. Август граждандар һуғышы барғанда йыйылған күп һанлы легиондарҙың 25-ен һаҡлап ҡалдыра (3-өһө Публий Вар еңелгәндә һәләк була). Уларҙан Үрге һәм Түбәнге Германияла — 8, Дунай буйҙарында — 6, Сүриәлә — 4, Мысырҙа һәм Африкала — 2-шәр, Испанияла 3 легион тора. Һәр легионда 5000 һалдат була. Хәрби диктатура, республика учреждениелары һәм провинциялар менән генә сикләнмәйенсә, Римда ла урынлаша — уның алдында сенат хөкүмәтлек әһәмиәтен юғалта, халыҡ йыйыны бөтөнләй юҡҡа сыға. Комициялар урынын легиондар ала — улар властың ҡоралы булып тора.\nЦезарь вариҫы булған Август, Германияла һуғышсан ҡәбиләләрҙе буйһондороп, Римға төньяҡтан янаған хәүефте юҡҡа сығарыу бурысын ҡуя. Императорҙың уллыҡҡа алған улдары Өлкән Друз менән Тиберий Рим легиондарын Германияның уртаһына уҡ индерә. Ләкин план яртылаш ҡына тормошҡа аша: Тевтобург Урманында Публий Варҙың еңелеүе (б.э. 9 й.) Римды биләмәләрен Эльбаға тиклем йәйелдереү ниәтенән баш тарттыра, ул Рейн менән сикләнә. Көньяҡта, германдар күпләп урынлашмаған төбәктәрҙә, сикте Дунайғаса еткереү һәм Реция (Винделиция менән) һәм Норик тигән яңы провинциялар булдырырға мөмкинлек сыға. Көнсығышта римлылар айырыуса ҡаты ҡаршылыҡҡа осрай. Тиберийҙың Далмация һәм Паннония менән һуғышта фиҙакәр алышы һәм еңеүе һөҙөмтәһендә (б.э. 9 й.) Рим Дунай буйлап сик ҡора һәм яңы өс провинция — Паннония, Далмация һәм Мёзия провинцияларын ойоштора.\nАвгуст көньяҡта ла Рим хакимлығы биләмәләрен арттыра. Сүриә тарафынан тынғыһыҙланған Мысыр Римға йәбешеп ята һәм батшабикәһе Клеопатраның Цезарь менән Марк Антонийҙы арбап алыуы арҡаһында бойондороҡһоҙлоғон һаҡлай. Ҡартайған батшабикә һалҡын ҡанлы Августтың да ыңғай ҡарашына өлгәшә, һәм Мысыр Рим провинцияһына әйләнә. Төньяҡ Африканың көнбайышында ла Август ваҡытында Рим хакимлығы нығына. Рим пикеттары Марокконан алып Мысыр сигендәге Киренаикаға тиклем мәҙәниәтле өлкәләрен сүлдәге күсмә ҡәбиләләрҙән һаҡлап тора.\nЮлийҙар-Клавдийҙар династияһы: Август вариҫтары (14—69 йй.)Үҙгәртергә\n1870 йылда сығарылған «Atlas antiquus. Zwölf Karten zur Alten Geschichte» тигән атласта Рим империяһы картаһы — сығанағы: Познандәге Дәүләт Архивы.\nАвгуст хасил иткән дәүләт ҡоролошоноң етешһеҙлектәре ул вафат булғас та күренә башлай. Ул уллыҡҡа алған Тиберий менән үҙенең ейәне, Август тарафынан утрауға һөрөлгән йүнһеҙ егет, араһындағы мәнфәғәттәр һәм хоҡуҡтар бәрелеше хәл ителмәй ҡала. Ҡаҙаныштары, аҡылы һәм тәжрибәһе буйынса Тиберий (14—37) дәүләттә беренсе кеше булырға хоҡуҡлы. Уның деспот булғыһы килмәй: үҙенә ялағайланып әфәнде (dominus) тип өндәшеүселәргә ул ҡолдарға ғына — әфәнде, ә провинциалдарға — император, граждандарға граждан булыуы тураһында әйтә. Провинциялар өсөн ул хәстәрлекле һәм эшлекле хаким була. Ләкин Римда ялағайҙар менән ошаҡсылар арҡаһында сенат менән мөнәсәбәттәре тиҙ арала боҙола. Ғаиләһендәге фажиғәле хәлдәр Тиберийҙың күңелен ҡатыра. Тарихҡа «сенаттағы намыҫһыҙ алыштар (лат. impia bella)» тигән исем алған ҡанлы сәйәси ваҡиғалар башлана, улар Тациттың үлемһеҙ әҫәрендә тулы һүрәтләнә.\nТиберийҙың ғүмер ахыры хаҡында асыҡ билдәле түгел, уның урынын ҡәрҙәше Германиктың улы Калигула биләй (37—41). Был ярайһы уҡ һөйкөмлө егеттең тиҙҙән властан башы әйләнә, унда бөйөклөк манияһы башлана, ул иҫ киткес ҡанһыҙ хакимға әйләнә. Үҙенә табынһындар өсөн статуяһын Йәрүсәлим ҡорамына ҡуйҙырырға йыйынған был диуананың ғүмерен преториан трибунының ҡылысы өҙә. Сенат, иркен тын алып, республика тураһында хыяллана башлағанда, преториандар яңы императорҙы — Германиктың туғаны Клавдийҙы (41—54) — килтереп ҡуя. Клавдий ике ҡатыны — Мессалина менән Агриппинаның ҡулында уйынсыҡ ҡына була. Был ике ҡатын ул осорҙағы римлы ҡатын-ҡыҙҙарҙың мәсхәрәле данын тарата. Шулай ҙа Клавдий осоронда (һәм уның ҡатнашлығында) империяның үҫеше дауам итә. Лионда тыуған Клавдий Галлияны бик яҡын күрә: сенатта төньяҡ Галлия кешеләренең Римдағы кеүек почетлы исемдәр һорауын шәхсән үҙе ҡәнәғәтләндерә. 46 йылда Клавдий Котис батшалығын Фракия провинцияһына әйләндерә, ә Мавретанияны Рим провинцияһы итә. Уның осоронда Агрикола тарафынан яуланған Британияны тулыһынса биләп алыу тамамлана. Агриппинаның интригалары, хатта, бәлки, енәйәте, уның улы Неронға юл аса (54—68). Йәш Нерон холоҡ-фиғеле менән дәүләттә биләгән урынына бөтөнләй тап килмәй. Һөҙөмтәлә, Нерон осоронда хәрби фетнә күтәрелә; император үҙ-үҙенә ҡул һала, граждандар һуғышының киләһе йылында бер-бер артлы алмашынған өс император — Гальба, Отон, Вителлий — һәләк була.\nФлавийҙар династияһы (69—96 йй.)Үҙгәртергә\nВласть баш күтәргән йәһүдтәргә ҡаршы һуғыштың баш командующийы Веспасианға эләгә. Веспасиан (70—79) һәләтле ойоштороусы була. Ул батавтарҙың ихтилалын баҫтыра, сенатҡа мөнәсәбәттәрҙе көйләй, дәүләт хужалығын тәртипкә килтерә, үҙе Боронғо Римдағы әхлаҡи ябайлыҡ өлгөһө була. Уның улы Йәрүсәлимде тар-мар иткән Тит (79—81) кешелекле була, ә Веспасиандың кинйә улы Домициан (81—96) властың мираҫ буйынса тапшырылыуы Римға бәхет килтермәүен тағы бер тапҡыр раҫлай. Домициан Тиберийҙан үрнәк ала, Рейнда һәм Дунайҙа һуғыша, сенат менән дошманлаша һәм заговор һөҙөмтәһендә һәләк була.\nАнтониндар — биш яҡшы император (96—180)Үҙгәртергә\nТраян осоронда Рим империяһы\nБыл заговор эҙемтәһе булып власҡа генералды түгел, ә сенат мөхитендәге кешене, Нерваны (96—98), тәғәйенләү тора. Ул, Ульпий Траянды (98—117) уллыҡҡа алып, Римға иң яҡшы императорҙарҙың береһен бирә. Траян Испанияла тыуып үҫә; уның юғары үрләүе империяла барған социаль йүнәлештең һәйбәт билдәһе була. Ерле императорҙар Юлийҙар һәм Клавдийҙарҙан һуң, Рим тәхетенә килмешәк Гальба, унан һуң Италия муниципийҙарынан императорҙар, ниһайәт, Испания провинциалы ултыра. Траян икенсе быуатты империя өсөн яҡшы осорға әйләндергән императорҙар рәтен башлай: улар бөтәһе лә — Адриан (117—138), Антонин Пий (138—161), Марк Аврелий (161—180) — провинциянан сыҡҡан (Антонин — Галлияның көньяғынан, ҡалған икеһе — испан); һәр береһе үҙҙәренән элгәрге императорҙың уларҙы уллыҡҡа алыуы аша үрләгән. Траян полководец булараҡ дан ала, империя уның осоронда иң ҙур майҙандарҙы биләй.\nТраян төньяҡта сиктәрҙе Карпаттан Днестрға еткерә, көнсығышта дүрт провинция булдыра: Әрмән, Месопотамия, Ассирия, Ғәрәп провинциялары.\nТыныслыҡ һөйгән Адриан хакимиәттә һәм хоҡуҡиәттә үҙгәрештәр менән шөғөлләнә. Август кеүек үк, Адриан провинциялар буйлап күп йөрөй; Афинала үҙ өҫтөнә архонт вазифаһын алыуҙан да кәмһенмәй, үҙе үк ҡала идаралығының проектын төҙөй. Заман менән бергә атлап, ул Августҡа ҡарағанда белемлерәк була. Адриан финанс реформалары менән «донъяны байытыусы» ҡушаматын алһа, уның вариҫы Антонинды, бәлә-ҡазаға дусар булған провинциялар тураһында хәстәрлек күргәне өсөн, «кешелек атаһы» тип йөрөтәләр. Цезарҙар рәтендә иң юғары урынды Марк Аврелий биләй, уны философ тип йөрөтәләр. Олпат йәштә тәхеткә ултырған дүрт императорҙан һуң власть мираҫ буйынса йәнә лайыҡһыҙ йәш кешегә эләгә. Коммод (180—193) идара итеүҙе әшнәләренә тапшырып ҡуя, үҙе, Неронға оҡшап, данды яу яланында түгел, ә циркта, тамашала алырға йыйына. Ул заговорсылар ҡулынан һәләк була.\nСеверҙар династияһы (193—235)Үҙгәртергә\nЗаговорсылар ҡуйҙыртҡан префект Пертинакс та, порфираны ҙур аҡсаға һатып алған сенатор Дидий Юлиан да власта оҙаҡ булмай. Иллирия легиондары үҙҙәренең полководецы Септимий Северҙы император тип иғлан итә. Септимий Африкала Лептиста тыуған. Ул үҙ илендә Ганнибалға кәшәнә төҙөтә. Ләкин хәҙер Рим өсөн яуҙа йөрөй. Римдың күршеләре еңеүле императорҙың ауыр ҡулын үҙ елкәһендә татый; Рим бөркөттәре Вавилондан алыҫ төньяҡтағы Йоркка тиклем елдереп йөрөп тора. Септимий 211 йылда мәрхүм була. Пуниялы Септимий Северҙың тупаҫ энергияһы уның улы Каракаллала айырыуса ныҡ сағыла. Ул власты бер туған ағаһын үлтереп ҡулға төшөрә. Каракалла, Африка тамырҙарын иҫтә тотоп, бөтә ерҙә Ганнибал статуяларын ҡуйҙырта. Римда ул данлыҡлы термаларын төҙөтә. Атаһы кеүек үк, Рим ерҙәрен Рейнда ла, Евфратта ла ныҡлы һаҡлай. Уның тыйып торғоһоҙ шауҡымлылығы үҙе тирәһендәгеләрҙең заговор ойоштороуына килтерә, шуның һөҙөмтәһендә ул һәләк була. Рим үҙенең иң бөйөк граждан ҡаһарманлыҡтарының береһе — бөтә провинциалдарға Рим гражданы булыу хоҡуғын биреүе менән нәҡ Каракаллаға бурыслы. Мысыр миҫалында ғына ла был сараның ни тиклем әһәмиәтле булыуы күренә. Август Клеопатра батшалығын буйһондорғаны бирле был халыҡ иҫ киткес хоҡуҡһыҙлыҡтан интегә. Септимий Север Александрияға үҙидаралыҡты ҡайтара, ә Каракалла александрийҙарға Римда дәүләт вазифалары биләү хоҡуғын ғына түгел, мысырҙы тәү башлап сенатҡа индерә. Пуниялыларҙың тәхеткә ултырыуы уларҙың Сүриәләге ҡәбиләләштәренең власҡа килеүен тәьмин итә. Каракалланың тол ҡалған ҡатыны Меза Каракалланы үлтергән кешене тәхеттән төшөртөүгә өлгәшә һәм уның урынына ейәне Гелиогабалды ултырттыра. Был осорҙа Римда көнсығыш теократия хакимлыҡ ала. Ләкин жрецтың Рим легиондары башында тороуын күҙ алдына ла килтереп булмай, тиҙҙән Гелиогабал ике туған ағаһы Александр Северға алмаштырыла. Александр Север Майнц эргәһендә һәләк була.\nРим империяһының III быуаттағы кризисы (235—284)Үҙгәртергә\nШул саҡта Римда варварҙарҙың хакимлыҡ итеү сәғәте етеп килгәнен күрһәткән ваҡиға була. Легиондар гот менән алан ҡатынының улы, элекке көтөүсе, көсө һәм ҡаһарманлығы арҡаһында хәрби баҫҡыстан етеҙ үрләгән Максиминды император итеп иғлан итә. Төньяҡтағы был ваҡиғаға ҡаршы Африкала проконсул Гордианды император итеп иғлан итәләр. Ҡан ҡойғос бәрелештәр һөҙөмтәһендә власть Гордиандың ейәненә эләгә. Көнсығышта фарсыларҙың һөжүмен уңыш менән кире ҡағып йөрөгәнендә ул Рим хәрби хеҙмәтендәге икенсе варвар Сир-ғәрәп сүллегендәге юлбаҫар шәйехтең улы Филипп Ғәрәп тарафынан ҡолатыла. Был семиттың өлөшөнә 248 йылда Римдың мең йыллығы тантанаһын бик бай итеп үткәреү бәхете тейә, ләкин тәхеттә ул оҙаҡ ултырмай: уның легаты, Деций, үҙенең һалдаттары баҫымы аҫтында унан власты тартып алырға мәжбүр була. Деций — ата-бабалары яғынан римлы, ләкин ғаиләһе күптән Паннонияға һөрөлгән була һәм ул шунда донъяға килә. Деций осоронда Рим империяһын тамырҙан ҡоротҡан ике яңы дошман асыла — Фракияға Дунай аша бәреп ингән готтар һәм христианлыҡ. Деций көсөн уларға ҡаршы йүнәлтә, ләкин киләһе йылы (251) готтар менән алышта һәләк булғанлыҡтан христиандарға юл аса. Власты уның иптәше Валериан тартып ала, ул улы Галлиен менән бергә идара итә. Валериан фарсыларға әсир эләгеп һәләк була, Галлиен 268 йылға тиклем власта ултыра. Ләкин Рим империяһы ҡаҡшаған була, тотош өлкәләр урындағы баш командующийҙар етәкселеге аҫтында Римдан айырылып сыға (мәҫәлән, Галлия һәм Көнсығыштағы Пальмира батшалығы). Иллириянан сыҡҡан генералдар ғына Римдың төп таянысы булып ҡала, готтарға ҡаршы тороу өсөн тупланып, береһенән-береһе һәләтле полководецтар етәксе итеп һайлана: Клавдий II, Аврелиан, Проб һәм Кар. Аврелиан Галлияны һәм Зиновия батшалығын еңә, империяның элекке сиктәрен ҡайтара; Римды яңы диуар менән урата. Ләкин легиондар ҡуйҙырған был хакимдар тиҙ арала һалдаттар ҡулынан һәләк була тора. Проб, мәҫәлән, туған провинцияһын хәстәрләп, һалдаттарҙы Рейн менән Дунайҙа виноград ултыртырға мәжбүр иткәне өсөн үлтерелә.\nТетрархия һәм доминат (285—324)Үҙгәртергә\nНиһайәт, Халкидонда 285 йылда мәжүсилектәге Рим императорҙары исемлеген ослаған Диоклетиан тәхеткә ултыра. Уның үҙгәртеп ҡороуҙары Рим империяһын ныҡлы үҙгәртә. Диоклетиан Август принципатынан баш тарта һәм Рим-Византия берҙәм державаһын булдыра. Был далмат осоронда Рим провинциялар тарафынан баҫып алына. Дәүләткә ҡағылышлы өлкәлә был батшалыҡ итеүсе йөҙөндә дуализмдың юҡҡа сығыуын аңлата. Императорҙың хәрби власы граждандар республика принципат магистратураһын йота. III быуат аҙағында император власы африкалы ҡулына ҡалғас, хәрби элемент Римдың власҡа ҡағылышлы мираҫын бөтөнләй ҡыҫырыҡлап сығара. Рим легиондарының бер-бер артлы үҙ командирҙарын император итеп һайлауы был власты кәмһетә, уның теләһә кем ҡулына эләгеү мөмкинлеген бирә, шуның менән Римдың тотороҡлолоғо, ныҡлығы йомшара. Империя майҙаны бик ҙур булғанлыҡтан император ғәскәрҙәргә тотош контроллекте тормошҡа ашыра алмай, империяның икенсе яғында легиондар теләгән бер ваҡытта үҙҙәренең яратҡан командирын император итеп иғлан итеү мөмкинлегенә эйә була. Ошо сәбәпле Диоклетиан император власын коллегиаллек һәм иерархия башланғыстарында үҙгәртеп ҡора.\nАвгуст званиеһындағы императорҙың империяның икенсе яртыһы менән идара иткән Август званиелы тағы бер иптәше була; был Августарҙың икеһенең дә берәр Цезары була, ул үҙ Августының идаралашташы һәм наместнигы булып тора. Император власын ошо рәүешле бүлгесләү империяның дүрт яғында бер юлы пәйҙә булыу мөмкинлеген бирә, ә Цезарҙар һәм Августар йәһәтенән иерархик ҡоролош уларҙың мәнфәғәттәрен берләштерә һәм баш командующийҙарҙың власҡа ынтылышына легаль юлдар аса. Диоклетиан, өлкән Август булараҡ, Кесе Азиялағы Никомедияла урынлаша, икенсе Август (Максимиан Марк Аврелий Валерий) Миланда төпләнә. Рим иһә император власының үҙәге булыуҙан туҡтап ҡына ҡалмай, был үҙәк унан ныҡ алыҫлаша. Рим империяның киенсе урындағы үҙәге булыуҙан да мәхрүм ҡала. Яңы власть аралыҡ йәһәтенән генә түгел, асылы менән дә Римдан алыҫ тора. Әфәнде титулы (dominus) элек ҡолдарҙың хужаһына өндәшеү һүҙе булып торһа, хәҙер ул императорҙың рәсми титулына әйләнә; sacer һәм saciatissimus — мөҡәддәс — һүҙҙәре уның власына ҡарата әйтелә; теҙләнеү урынына хәрбиҙәрсә честь биреү индерелә: императорҙың алтынлы, аҫыл ташлы ризаһы менән ынйылы диадемаһы яңы власҡа күрше Фарсы дәүләтенең көслө йоғонтоһон раҫлай.\nСенат та үҙгәрештәр кисерә. Ул элекке әһәмиәтен юғалта. Ул император ҡарамағындағы учреждение ғына булып ҡала. Шунан Рим һәм Константинополь сенатына бүленә, ләкин был бүленеш империя өсөн әллә ни мөһим булмай, сөнки уның дәүләт әһәмиәте батша советына йәки консисторияға күсә.\nИмператор власы тарафынан дәүләттең яңы төрө урынлаштырыла. Идара итеү бюрократлаштырыла, магистратты чиновник алмаштыра. Магистрат күпмелер ваҡытҡа власҡа ҡуйылған һәм вазифаһын (honor) почетлы бурыс итеп үтәгән граждан була. Уның ҡарамағында приставтар, кәтиптәр (apparitores) һәм хеҙмәтселәр штаты тора. Был кешеләрҙе ул үҙе саҡыра, йәиһә уҙенең ҡолдары, ирек алғандар араһынан һайлап алып ҡуя. Бындай магистраттар бер аҙҙан империяла император эргәһендә даими хеҙмәттә торған, иерархик баҫҡыстан күтәрелә алған кешеләр менән алмаштырыла. Түңкәрелешкә башланғыс проконсулдарға һәм пропреторҙарға жалованье түләүҙе индергән Август тарафынан уҡ һалына. Адриан ваҡытында император һарайы бик ныҡ бюроклатлаша, ул һарай хеҙмәтселәрен дәүләт сановниктары итеп күтәрә. Батша хеҙмәтселәре һаны ишәйә бара. Иерархик йәһәттән ныҡ ҡатмарлаша. Диоклетиан реформалары ваҡытында иһә империя викарийҙар идараһы аҫтындағы 12 диоцезға бүленә. Һәр диоцез вағыраҡ провинцияларға (4-тән 12-гә тиклем, йәмғеһе 101) бүленә, уларға төрлөсә аталып йөрөтөлгән чиновниктар — correctores, consulares, praesides һ.б. етәкселек итә.\nБоронғо Римда хоҡуҡиәт милли төҫтә була. Ул тик Рим граждандарының ҡаҙанышы булып тора, тик уларға хеҙмәт итә. Килмешәктәр Римда «ситтән килгәндәр» өсөн претор (peregrinus) тарафынан хөкөм ителә; һуңғары провинциалдарға ла шул система ҡулланыла, Рим преторы улар өсөн юғары судья була. Преторҙар яңы хоҡуҡиәт — Рим халҡының түгел, ә бөтә халыҡтарҙың хоҡуҡиәтен ижад итә. Был хоҡуҡты булдырып, Рим юристары бөтә халыҡтарға тәғәйенләнгән хоҡуҡиәттең дөйөм башланғыстарын һала. Претор хоҡуҡиәте айыҡ аҡыл һәм ғәҙеллек сағылышы булып тора.\nМәҙәни йүнәлешкә ҡоллоҡ һәм ғәскәр күп зыян килтерә. Ҡоллоҡ антик йәмғиәттең «ҡол» һәм «хужа» боҙоҡлоҡтарын бергә йыйған, бер ниндәй принциптары һәм рухи мираҫы булмаған иң аҙғын ҡатламын иреклегә әйләндерә. Улар башлыса элекке хужаһы өсөн кәрәкле, һәләтле кешеләр була, шунлыҡтан бөтә ерҙә лә улар һәләкәтле эштәр эшләй, бигерәк тә император һарайында ҙур зарар килтерә. Физик көскә һәм тупаҫ энергияға эйә булған был кешеләрҙе ғәскәр тиҙ ҡабул итә һәм үрләтә — айырыуса фетнәләр, һалдат ихтилалдары ваҡытында улар йәмғиәтте көс ҡулланырға, тупаҫ көстө генә танырға, ә идара итеүселәрҙе законға ихтирамһыҙ булырға күнектерә. Власть хәрбиләшә барған һайын әүәлге мәҙәни үҙәктәрҙең һәм мәҙәни усаҡтарҙың әһәмиәте кәмей.\nII быуат Рим империяһының иң яҡшы дәүере тип баһалана. Был ғәҙәттә ул осор императорҙарының шәхси сифаттары менән бәйләнә. Ләкин Траян һәм Марк Аврелий осороноң әһәмиәте бының менән генә түгел, ә шул заманда ҡапма-ҡаршы элементтар һәм ынтылыштар — Рим һәм провинциялар, республика һәм монархия тәртиптәре — араһында урынлашҡан тигеҙлек менән дә аңлатыла. Ә III быуатта был тигеҙлек юҡҡа сыға. Хөкөм һөргән анархиянан Диоклетиандың бөтә нәмәне көйләргә, тәртипкә күндерергә ынтылған системаһы үҫеп сыға. Кешене сәйәси ҡараштары буйынса Рим граждандарына, союздаштарға һәм провинциалдарға бүлеү урынына социаль синыфтарға бүлеү барлыҡҡа килә. Шуның менән үҙаллы община (polis) һәм граждан тигән төшөнсәләргә нигеҙләнгән антик донъя юҡҡа сыға. Полис — муниципийға; почётлы вазифа (honos) —хеҙмәт үтәүгә (munus); урындағы курияның сенаторы йәки куриал ҡаланың һалым түләүҙән башы сыҡмаған крепостнойына әйләнә. Рим империяһында эҙемтәләре буйынса иҫ киткес әһәмиәтле түңкәрелеш — дини нигеҙҙә берләшеү була. Христианлыҡта берләшеү антик донъяға таныш сәйәси берләшмәнең сиктәренән сығып китә: христианлыҡ, бер яҡтан, Рим гражданын — ҡол менән, икенсе яҡтан, римлыны варвар менән берләштерә.\nДиоклетиандың яһалма тетрархияһы оҙаҡҡа сыҙамай; цезарҙар авгуслыҡҡа үрләүҙәрен тыныс ҡына көтөп еткерә алмай. 305 йылда вафат булған Диоклетиан иҫән саҡта уҡ әле, ярышсылар араһында алыштар ҡуба.\nБритан легиондары тарафынан 312 йылда цезарь тип иғлан ителгән Константин Рим эргәһендә үҙенең ярышташы, Рим преториандары кешеһе булған цезарь Максенцийҙы ҡыйрата. Римдың был еңелеүе христианлыҡҡа юл аса. Константин христиандарға үҙ диндәрен ирекле тоторға рөхсәт биреп кенә ҡалмай, дәүләт власының уларҙың сиркәүен таныуын да тәьмин итә. Диоклетиандың тетрархияһын дүрт префектура ойоштороу менән алмаштырып, Константин үҙенән алдағы император үткәргән үҙгәртеүҙәрҙе һуңынан византий стиле тип аталған күп һанлы һарай вазифалары һәм яңы титулдар хас булған ысулға алмаштыра. Яңы империяға яңы баш ҡала ла кәрәк була, Константин ҡалаһы баш ҡала булып китә.\nКонстантиндан һуң (337—395)Үҙгәртергә\nУның вафатынан һуң (337) власть өс улына күсә: Констанций Константинополь менән консығыш префектураны ала, Констант — Иллирия префектураһы менән Италияға, Константин II Галлия префектураһы менән Африкаға хужа була. Эште яңы императорҙар туғандарын ҡырыуҙан башлай. Константин менән Констант араһындағы бәрелеш һөҙөмтәһендә еңеүсе һәләк була, бөтә власть Констанций ҡулында ҡала. 360 йылда Галлия легиондары император итеп Констанцийҙың иҫән ҡалған ҡәрҙәше Юлианды күтәрә. Неоплатониктар эйәрсене булараҡ, ул христианлыҡты тыйырға һәм мәжүсилекте ҡабат ҡайтарырға тырыша. Ләкин ике йылдан ул яуҙа һәләк була. Император итеп Валентиниан (364—375) һайлана, ул икенсе христиан династияһын башлай. Валентиниан I ғүмере буйы Рейндағы һәм Дунайҙағы варварҙар менән һуғыша. 376 йылда үлә, империяның көнбайышын ике улына ҡалдыра. Варварҙар менән яуҙарҙа Валент та һәләк була. Йәш Грациан шулай уҡ тиҙҙән үлтерелә. Граждандар һуғыштары бара. Императорҙар алмашына тора, һәм ҡыҫҡа ваҡытҡа тәхеткә ултырған Феодосий (394—395) бөтә империя өҫтөнән бер үҙе идара иткән һуңғы император була.\nКөнбайыш Рим империяһының ҡолауы (395—480)Үҙгәртергә\n395 йылда власть Феодосийҙың ике бәләкәй улына күсә, Аркадий — көнсығышта, Гонорий көнбайышта хаким була. Көнбайыш Рим империяһы башҡа бер ваҡытта ла Көнсығыш менән бергә булмай, варварҙар баҫымы аҫтында яйлап көсһөҙләнә һәм һүнә.\nТалах В. Н. История кесарей. Книги LVII-LXIII «Истории римлян» Диона Кассия Коккейяна = Історія кесарів. Книги LVII-LXIII «Історії римлян» Діона Кассія Коккейяна / Предисловие, перевод с английского, комментарии В. Н. Талаха; под ред. В. Н. Талаха и С. А. Куприенко. — Киев: Видавець Купрієнко С. А., 2013. — 239 с. — ISBN 978-617-7085-02-6.\nАнтик тарихсылар хеҙмәттәре:\nТацит К. Анналы. История. Агрикола.\nСветоний Г. Т. Жизнь двенадцати цезарей.\nАврелий Виктор С. О Цезарях.\nПисатели истории Августов (Scriptores Historiae Augustae).\nДион Кассий Кокцейян. Римская история.\nГеродиан. От кончины Божественного Марка.\nЗосима. Новая история.\nБейкер Д. Тиберий: Преемник Августа / Пер. с англ. — М., 2004. — 304 с. — ISBN 5-9524-0765-Х.\nГиббон Э. История упадка и крушения Римской империи / Пер. с англ. — М., 2001. — ISBN 5-224-02613-Х.\nГрант М. Двенадцать цезарей / Пер. с англ. — М., 1998. — 272 с. - ISBN 5-300-01850-3.\nГрант М. Крушение Римской империи / Пер. с англ. — М., 1998. — 224 с. - ISBN 5-300-01955-0.\nГрант М. Римские императоры: Биографический справочник правителей Римской империи: 31 г. до н. э. — 476 г. н. э. / Пер. с англ. — М., 1998. — 400 с. - ISBN 5-300-02314-0 .\nГриффин М. Т. Нерон: Конец династии / Пер. с англ. — М., 1999. — 408 с. - ISBN 5-300-02698-0.\nДжонс А. Х. М. Гибель античного мира / Пер. с англ. — Ростов-на-Дону, 1997. — 576 с. - ISBN 5-85880-591-4.\nКазаков М. М. Христианизация Римской империи в 4 в. - Смоленск, 2002. - 464 с. - ISBN 5-88984-120-X.\nКнязьский И. О. Император Диоклетиан и конец античного мира: Государственные и правовые реформы начала домината. - М., 1999. - 208 с. - ISBN 5-900307-22-4.\nКнязьский И. О. Калигула. — М., 2009. — 264 с. - ISBN 978-5-235-03193-7.\nКнязьский И. О. Нерон. — М., 2007. — 352 с. - ISBN 978-5-235-02988-0.\nКоптелов Б. В. Император Лициний: На переломе эпох. — М., 2008. — 132 с. - ISBN 5-9551-0239-6.\nКрист К. История времён римских императоров. В 2-х т. / Пер. с нем. — Ростов-на-Дону, 1997. — 576+512 с. — ISBN 5-222-00045-1; ISBN 5-222-00039-7.\nЛе Боек Я. Римская армия эпохи ранней Империи / Пер. с фр. — М., 2001. — 400 с. — ISBN 5-8243-0260-Х.\nМахлаюк А. В. Армия Римской империи: Очерки традиций и ментальности. — Нижний Новгород, 2000. — 240 с. — ISBN 5-85746-398-Х.\nМахлаюк А. В. Солдаты Римской империи: Традиции военной службы и воинская ментальность. - СПб., 2006. - 440 с. - ISBN 5-93762-045-3.\nМоммзен Т. История Рима. В 5-и т. Т. 4, 5 / Пер. с нем. — СПб., 1994—2002. — 632+736 с. — ISBN 5-87399-138-3; ISBN 5-02-028217-0.\nРостовцев М. И. Общество и хозяйство в Римской империи. В 2-х т. / Пер. с нем. — СПб., 2000—2001. — 400+408 с. — ISBN 5-02-026814-3.\nТокарев А. Н. Становление официальной идеологии принципата императора Августа. — Харьков, 2011. — 272 с. - ISBN 978-966-623-787-6.\nХизер П. Падение Римской империи / Пер. с англ. — М., 2011. — 800 с. - ISBN 978-5-17-057027-0.\nРим империяһы Викимилектә\nРим империяһы Викияңылыҡтарҙа\nРим становится империей 2011 йылдың 4 август көнөндә архивланған., Преемники Августа 2017 йылдың 19 сентябрь көнөндә архивланған. и др. статьи на сайте «История Древнего мира»\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Рим_империяһы&oldid=1056647 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 11 август 2021 в 05:48\nБыл бит һуңғы тапҡыр 05:48 11 август 2021 үҙгәртелгән.


Мәҙинә янындағы һуғыш\nЙәһүдтәр Мөхәммәтте күрә алманы. Уның дине тиҙ таралыуын һәм тик шуның арҡаһында Мәҙинәнең көсәйә барыуын белгәс, улар, Алла рәсүлен ҡайһылайтып юҡ итергә, тип ныҡлап уйлана башланы. Мөхәммәттең иң дәһшәтле дошманы көрәйештәр булғанға күрә йәһүд аҡһаҡалдары мосолмандарға ҡаршы бергә көрәшеү тураһында һөйләшер өсөн Мәккәгә китте.\nӘбүсуфиян һәм бүтән Көрәйеш етәкселәре янына килеп:\n– Уны юҡ иткәнсе көрәштә беҙ һеҙҙең менән бергә буласаҡбыҙ, – тинеләр.\nКөрәйештең ҡайһы бер затлылары йәһүдтәрҙән Мөхәммәттең дине тураһында һорашырға булды. Берәү:\n– Мөхәммәт менән беҙҙең аралағы килешеү тураһында һеҙҙең изге китабығыҙҙа яҙылған бит. Әйтегеҙ әле: Мөхәммәттең дине яҡшымы, әллә беҙҙекеме? – тип һораны.\nЙәһүдтәр Мөхәммәттән көнләшә һәм уға ныҡ асыулы ине. Шуға:\n– Һеҙҙең динегеҙ яҡшыраҡ. Уға ҡарағанда һеҙ хаҡлыраҡ, – тинеләр.\nКөнләшеү тойғоһо уларҙы күп балбалдарға табыныу берҙән-бер Аллаға ғибәҙәт итеүгә ҡарағанда һәйбәтерәк тип әйтергә мәжбүр итте.\nКөрәйештәр Мөхәммәткә ҡаршы йәһүдтәр менән берлектә һуғышырға ризалашты. Улар көрәйештәр менән генә мөрхәтһенмәйенсә, бүтән ырыуҙар менән дә килешергә тип, артабан китте. Улар исламды бөтөрөргә, Алланың нурын һүндерергә ниәтләнде.\nЙәһүдтәрҙең көрәйештәрҙе, бүтән ғәрәптәрҙе мосолмандарға ҡаршы ебәргәндәре, ә Әбүсуфияндың ғәскәр башында һуғышҡа ҡуҙғалғаны билдәле булды. Мосолмандар, артабан ни эшләргә, тип уйға ҡалды. Улар дошмандың берләшкән көсөнә ҡаршы тора алмай, шулай ҙа Мәҙинәне һаҡларлыҡ мөмкинлектәре бар ине. Ғәрәптәр элек тә, әле лә тик бер төрлө – дошманға йөҙгә йөҙ теҙелешеп һуғыша торғайны. Шуға Әбүсуфиянға ҡаршы сығып алышырға тәҡдим итеүсе булды. Яңы дин эҙләп үҙ илен ташлап киткән һәм Алла рәсүлен күреп һөйләшкәндән һуң исламды ҡабул иткән Сәлмән Әлфарси бүтән фекер әйтте. Ул ҡаланы ҡамауға алғас ғәскәрҙең нисек хәрәкәтләнгәнен күргән кеше ине. Ул Мәҙинәне уратып тәрән һәм киң соҡор ҡаҙырға тәҡдим итте.\n– Бәйғәмбәр, – тине ул, – ҡала әйләнәһендә ҡаҙылған соҡорҙо мәжүсиҙәр аша сыға алмаясаҡ.\nБәйғәмбәргә был фекер хуш килде. Ул көрәк алды ла соҡор ҡаҙырға тотондо. Мосолмандарҙың һәммәһе лә Мәҙинә тирәләй киң һәм тәрән соҡор яһарға сыҡты. Кешеләр эшләп арыны, бәйғәмбәр уларҙы дәртләндерҙе һәм үҙе лә тупраҡ ташыуҙан туҡтаманы. Ул Ибн Рәүәһә исемле мосолмандың һүҙҙәрен ҡабатланы:\n– Эй, Аллам, әгәр Һин беҙҙе хаҡ юлға төшөрмәһәң, беҙ хаҡлыҡты тапмаған булыр инек. Беҙ хәйер бирә лә, намаҙ уҡый ҙа белмәҫ инек. Хәҙер беҙгә рух ныҡлығы һәм көс бир, аяҡтарыбыҙҙа ныҡ торайыҡ тегеләр килгәндә. Мәжүсиҙәр беҙгә яманлыҡ ҡылды, әгәр улар тағы ла золомға ниәтләнһә, беҙ уларҙы ҡыйратасаҡбыҙ.\nСәлмән дә бүтәндәр менән бергә соҡор ҡаҙҙы. Бер ваҡыт уның көрәге ҙур ташҡа төртөлдө. Унан алыҫ түгел Алла рәсүле эшләй ине. Сәлмәндең ташты бер үҙе генә сығарып ташлай алмаҫын күргәс, ул ярҙамға килде. Ул кәйләне күтәреп бер һуҡты, кәйлә аҫтынан бер услам осҡон сәсрәне. Икенсегә һуҡты, йәнә осҡондар осто. Өсөнсөгә ташҡа бәргәйне, тағы шул күренеш ҡабатланды. Сәлмән:\n– Бәйғәмбәр, һинең кәйләң осҡон уйната. Ҡайҙан килә бындай нур? – тип таң ҡалды.\n– Һин, ысынлап та, нур күрҙеңме? – тине бәйғәмбәр.\n– Беренсе осҡон Йәмәнгә юл асты, икенсеһе – Әшшамға һәм Әлмәғрибкә, өсөнсөһө Әлмәшриҡҡә юл һалды тигәнде аңлата, – тине бәйғәмбәр.\nБыл ауыр мәлдә, мосолмандар дошманға асыҡтан-асыҡ ҡаршы тора алмайынса хәрби нығытма соҡоро ҡаҙғанда, Алла рәсүле Алла был һуғышта ла еңеү яуларға ярҙам итеренә, ислам диненең Йәмәндә, Әшшамда, Әлмәшриҡ менән Әлмәғрибтә лә таралырына сикһеҙ ышана ине.\nӘбүсуфияндың ун меңлек ғәскәре бар ине. Ә Мөхәммәттең ҡулына өс меңләп яугир килде.\nТәрән соҡор ике ғәскәрҙе айырҙы. Ә Мәҙинәләге йәһүдтәр үҙ ҡәлғәһенә инеп бикләнгәйне. Улар Алла рәсүленә был һуғышта бер яҡҡа ла ҡушылмаҫҡа һүҙ биргәйне. Уларҙың ҡәлғәһе янына көрәйештәр менән вәғәҙә ҡуйышҡан йәһүдтәрҙең башлығы килде лә ҡапҡа шаҡыны. Эстәге йәһүд етәксеһенә:\n– Ас ҡапҡаңды! – тип ҡысҡырҙы.\n– Мин Мөхәммәт менән килештем һәм һүҙемдә торасаҡмын, – тине. – Унан сафлыҡ һәм хәҡиҡәттән башҡа бер ни ҙә күргәнем юҡ.\n– Ас, тим. Һөйләшә торған һүҙ бар! – Килеүсе үҙенекен тылҡыны. – Ас. Мин һиңә бик мөһим хәбәр килтерҙем.\n– Ниндәй хәбәр? – Ҡапҡа асылды.\n– Мин һиңә көрәйештәр, бүтән ғәрәптәр һәм йәһүдтәр исеменән килдем. Ул Мөхәммәтте һәм уның яҡлыларҙы дөмөктөрмәй тороп, бынан китмәйәсәк.\n– Кит бынан, йөрөмә. Мин Мөхәммәтте тик тоғро һәм ышаныслы кеше тип беләм, – тине. Әммә тора торғас ул – Мөхәммәттең элекке уҙаҡсыһы, дошман яғына сығырға ризалашты. Был турала Алла рәсүленә билдәле булды. Ул ҡәлғәгә Мәҙинә мосолмандарының аҡһаҡалдарын саҡырып:\n– Миңә килеп еткән һүҙ дөрөҫмө-юҡмы, шуны тиҙ генә асыҡлағыҙ, – тип ебәрҙе.\nМосолмандар йәһүдтәргә барып, бәйғәмбәр ҡушҡанды һоранылар. Тегеләр мыҫҡыллы рәүештә:\n– Кем ул Алла рәсүле? Беҙҙең менән Мөхәммәт араһында бер ниндәй ҙә килешеү юҡ, – тине.\nМәҙинәнең мосолман етәкселәре йәһүдтәрҙең һатылғанын белде. Алла рәсүле янына кире ҡайтып, йәһүдтәрҙең дошман яғына сығыуын раҫланылар.\nҺөжүм итеүселәр соҡорҙо аша сығырға тырышып ҡараны, ләкин мосолмандарҙың уғы тегеләрҙе сүпләй торҙо. Көрәйештәр мосолмандарҙы айға яҡын ҡамауҙа тотто. Әбүсуфиян Мөхәммәтте бер көн эсендә ҡыйратып Мәккәгә ҡайтырға иҫәп тотҡайны ла, килеп сыҡманы.\nСоҡорҙоң тар бер еренә көрәйештәрҙең атлылары тупланғайны. Уларға ҡаршы Әли ибн Әбүталип етәкселегендә мосолман һыбайлылары сыҡты. Һуғыш көрәйештәрҙең еңелеүе менән тамамланды.\nҠамалыу һөҙөмтәһендә мосолмандар аслыҡтан һәм һыуыҡтан интегә ине. Бәйғәмбәр Аллаға табына һәм мосолмандарҙың хәлен еңелләштереүҙе үтенә башланы.\nБер төндө һыуыҡ ныҡ көсәйҙе, әсе ел иҫте. Мосолмандарҙың соҡорҙо һаҡлаусылары уның эсенә инеп ҡыуыштарына йәшенде. Ә көрәйештәр ҡасырға урын таба алманы. Көслө ел уларҙың ҡыуыштарын ҡыйратты, булған ғына мөлкәтен туҙҙырып бөттө. Уларҙың лағырында ҡот осҡос тәртипһеҙлек башланды. Кешеләр һыуыҡтан, елдән ышыҡ ер табырға тырышты, тик ҡайҙан алаһың уны. Тәбиғәт көсө уларға ҡаршы боролдо. Ел тымһа, Мәккәләренә ҡайтып ҡына китерҙәр ине лә бит...\nТаң атты, ел кәмене. Мосолмандар ҡараһа, дошман лағырында шылт иткән тауыш та юҡ.\n– Кем теге яҡтағы хәл тураһында хәбәр алып килергә теләй? – тип һораны бәйғәмбәр.\n– Мин, – тине Әлзөбәйер ибн Әләүәм.\nУл шым ғына дошман лағырына инде һәм ипләп кенә күҙәтергә тотондо. Әммә ҡыйралып ятҡан һауыт-һаба, ҡыуыш кәрәк-ярағынан башҡа бер ни ҙә, бер кеше лә юҡ ине.\nШатлығынан Әлзөбәйер яр һалды:\n– Улар киткән! Улар ҡасҡан!\nҠыуаныс бүтәндәргә лә күсте һәм улар кемуҙарҙан:\n– Алланан башҡа илаһ юҡ! Лә илаһи илла аллаһ! Аллабыҙ беҙҙең үтенесте үтәне! Ул үҙ ҡолдарының хәлен еңеләйтте! Алла дошманды ҡаҡшатты! Алланан башҡа оло көс юҡ! – тип тәсбих әйттеләр.\nБәйғәмбәр Алланың рәхмәтенә намаҙ сыҡты ла:\n– Хәҙер беҙ уларға һуғыш асабыҙ инде. Улар беҙгә түгел, беҙ уларҙы барып баҫабыҙ! – тип белдерҙе.\nАлла рәсүле үҙ йортона китте, бүтәндәр ҙә өйҙәренә таралышты. Бәйғәмбәр өҫтөндәге ҡоралын сисеп кенә һалғайны, алдында Ябраил фәрештә пәйҙә булды.\n– Алла рәсүле, һин ниңә ҡоралыңды һалаһың? – тип һораны ул. – Ҡоралһыҙланырға ярамай. Иң бөйөк һәм иң ҡеүәтле Алла һиңә дошманыңа ҡаршы һуғышҡа сығырға ҡуша. Ә мин уларҙы зилзибәр килтерергә китәм.\nЙәһүдтәр, Мөхәммәткә хыянат итеп, уның дошмандары менән берләшкәйне бит. Аллаһы Тәғәләнең Мөхәммәткә хәйерле ҡарашы булмаһа, дошман ҡамауынан ҡотҡармаһа, ислам шунда юҡҡа сыға ине инде. Көрәйештәрҙе еңгәндән һуң йәһүдтәргә һуғыш асырға һәм уларҙы мосолмандарҙан алыҫҡараҡ ҡыуып ебәрергә кәрәк ине.\nАлла рәсүле кешеләрҙе йыйып:\n– Кем мине ишетә һәм буйһона, һеҙгә бөгөн өйлә намаҙын йәһүдтәрҙең йортонда уҡырға бойорам! – тине.\nМосолмандар хәрби тәртипкә баҫып, йәһүдтәр ҡәлғәһенә йүнәлде. Быларҙы күргәс, йәһүдтәрҙең ҡото алынды, шулай ҙа ҡәлғәнең эсенә бикләнерлек көс таптылар. Тик уларҙа ризыҡ менән һыу оҙаҡҡа етерлек түгел ине. Йәһүдтәр солох һорағансы мосолмандар быларҙы ҡамауҙа тотто.\nАлла рәсүле йәһүдтәргә исламға күсергә тәҡдим итте. Тегеләр баш тартты. Һәм кемдең хаҡлы, кемдең юҡ икәнлеген бойондороҡһоҙ ҡазый әйтһен, тинеләр. Ҡазый, йәһүдтәр килешеү менән нығытылған уҙаҡсыларына ҡаршы сыҡҡан, хыянат ҡылған, тине. Ә хыянат өсөн яза – үлем. Дошмандың бөтөн ирҙәре лә үлтерелде. Шулай итеп, Аллаһы Тәғәлә Мәҙинәне мәңгелеккә мосолмандарға бирҙе. Алланың ҡөҙрәте сикһеҙ шул.\nБадр һәм Өһөт эргәһендәге һуғыштарҙа көрәйештәр мосолмандарҙы тар-мар итергә тырышты. Дошмандар берләшкән көйө лә Мөхәммәткә ҡаршы һуғышып ҡараны, әммә ислам уларҙан да көслөрәк булып сыҡты. Исламды ут һәм ҡылыс менән көйҙөрөп, һуйып бөтөрөргә тырышһалар ҙа, ул үҙенең өҫтөнлөгөн күрһәткән бәхәсһеҙ раҫлауҙар һәм кешеләрҙең эске ышаныуы арҡаһында торған һайын киңерәк тарала барҙы. Мосолмандарҙы эҙәрлекләү уларҙа исламға ышанысты арттыра ғына торҙо. Мосолмандарҙың һаны туҡтауһыҙ күбәйҙе. Әгәр Бадрҙағы һуғышта ислам яҡлы өс йөҙ кеше булһа, Өһөттәге алышта, Бадрҙан һуң бер йыл үткәс, мосолман ғәскәренең иҫәбе ете йөҙ кеше ине. Мәҙинә эргәһендәге һуғышта ислам һуғышсылары өс меңгә етте.\nКешеләрҙең исламға берәмләп кенә түгел, үҙ ирке менән төркөм-төркөм булып килеүе артты. Исламды улар хаҡ дин тип ҡабул итте. Бер кем дә уны ҡылыс менән көсләп ҡушманы. Киреһенсә, ислам дине уны ҡорал көсө менән юҡ итергә ниәтләнгән шарттарҙа үҫте.\nАлла рәсүле Мәккәгә хажға барырға йыйынды. Хаж мәлендә кешеләр Ҡәғбәгә илдең бөтә мөйөшөнән дә килә торғайны. Мосолмандар Мәккәгә аҡ кейемдә дөйә менеп барырға йыйынды. Уларҙың һаны 1400 кешегә етте һәм улар ҡорал алманы. Ул көрәйештәргә һуғышырға йыйынмауҙарын, ә Изге йортта булып, уны тәбрикләргә килеүҙәрен иҫбатламаҡсы ине.\nМосолмандар юлда саҡта Алла рәсүленә бер кеше килеп:\n– Көрәйештәр һинең килә ятҡаныңды белгән һәм, юлбарыҫ тиреһе ябынып, һиңә ҡаршы сыҡты. Улар һине Мәккәгә индермәҫкә ант итте, – тине.\nАлла рәсүле һуғыш көҫәмәй ине. Ул тик Ҡәғбәлә генә булырға уйлағайны. Шуға:\n– Һуғыш көрәйештәрҙең булмышын биләгән икән. Ни эшләп улар мине бүтән ғәрәп кешеһе кеүек күрмәй? Улар мине үлтермәксе инде. Мин үлһәм дә, йә Алла ярҙамы менән еңеү яулаһам да, улар төркөм-төркөм булып исламға инәсәк бит инде. Ни уйлай һуң көрәйештәр? Алла исеме менән ант итәм, Алла мине бәйғәмбәр итеп ебәргән маҡсатҡа өлгәшкәнсе – һәммәһе лә мосолман булғансы, йә үҙем шәһит ҡалғансы көрәште дауам итәсәкмен.\nМосолмандар үҙҙәрен көрәйештәр көтөп торған юлдан түгел, бүтән тарафтан китте һәм Мәккә ситенә имен-һау барып етте. Ошонда бәйғәмбәрҙең дөйәһе тубыҡланды. Кешеләр:\n– Дөйә тубыҡланды! – тиеште.\n– Дөйәне үҙ ваҡытында Мәккәгә филде индермәгән көс туҡтатты, – тине. – Әгәр көрәйештәр мине туғанлыҡты дауам итергә саҡырһалар, мин барам.\nБәйғәмбәр үҙенең ҡалаһын ярата ине. Мәккәлә һуғыш ҡупмауын, ҡан түгелмәүен теләне ул. Был хәүефһеҙлек ҡалаһы ине бит. Бәйғәмбәр юлдаштарына:\n– Ошонда туҡтайбыҙ, – тине.\nКешеләр дөйәләрҙән төшөп, Мәккә янында лағыр ҡорҙо.\nСығыу ваҡыты 28-02-2014, 13:27 | Ҡаранылар: 1560


Доставка еды Ясногорская ул. | Бакинский Бульвар\nДоставка еды на Ясногорская ул.\nИзбавит от проблем с приготовлением пищи и позволит побаловать семью вкусными блюдами доставка готовой еды на Ясногорская ул. от ресторана «Бакинский Бульвар».


Продажа 3 комнатных квартир: Продажа 3-х комнатной квартиры, г. Гомель, ул. Жемчужная, дом 20 (р-н Кристалл). Цена 89 641 руб - m2bomber.com\nПродажа 3-х комнатной квартиры, г. Гомель, ул. Жемчужная, дом 20 (р-н Кристалл). Цена 89 641 руб\nсегодня - 89 641 руб\nПродажа 1 комнатной квартиры, г. Гомель, ул. Жемчужная, дом 30 (р-н Кристалл). Цена 30 573 руб\nПродажа 3-х комнатной квартиры, г. Гомель, ул. Жемчужная, дом 22 (р-н Кристалл). Цена 82 076 руб\nПродажа 4-х комнатной квартиры, г. Гомель, ул. Жемчужная, дом 18 (р-н Кристалл). Цена 65 230 руб


г. Воронеж, ул. Генерала Лизюкова 60\nг. Воронеж, ул. Владимира Невского, д. 13 Г


Мироновская улица д.18\nМалахитовая ул. 12 к.1\nМаломосковская ул. 2 к 1\nул. Лобачевского д.88\nул. Лобачевского д 26 с.1\nул. Лобачевского д.48/87\nЛобачевского д 34


Йәмғиәт » Страница 1374 » Башҡортостан гәзите\nЙәмғиәт // 17-11-2011, 07:25\nЮлдар оҙон булһа булһын...\nЙәмғиәт // 17-11-2011, 07:22\n1984 йылдың апреле. Иҫке Монасип урта мәктәбенең яңы төҙөлгән ашханаһына өҫтәл, ултырғыс һәм башҡа йыһаз алып ҡайтыу өсөн “Ҡыҙыл таң” колхозынан йөк машинаһы һорап алып, Өфөгә юлландыҡ. Ул ваҡытта Бөрйәндән Стәрлетамаҡҡа берҙән-бер юл бар ине. Унан яҙғы бысраҡта йөрөүе айырыуса ауыр була торғайны.\nБрәтәк ауылында йәшәүсе Әбдрәхим ағайымдарҙа туҡтап китергә булдыҡ. Ҡунаҡсыл хужабикә Рауза еңгәй самауырҙы ҡайната һалып: “Йәгеҙ, юлсылар, табынға рәхим итегеҙ. Ҡупшы егет, һин төпкә үт, ә шоферығыҙ ситтән ултырһа ла ярар”, — тип беҙҙе көлдөрөп тә алды, сөнки өҫ кейеменә бер бөртөк кер ҡунмаған ҡупшы егет — шоферыбыҙ Зәки Вәлиев, ә өҫтөндәге майлы кейемдәрен алыштырып та тормай юлға сыҡҡан кеше колхозыбыҙҙың баш инженеры вазифаһын башҡарыусы Фәтих Шәрипов ине.\nКом: 0 // Уҡынылар: 1443 тапҡыр // Тотош уҡырға\nКем иле ул Рәсәй?!\nЙәмғиәт // 17-11-2011, 07:09\nЙәмғиәт // 16-11-2011, 12:31\nБыйылғы йылдың туғыҙ айында республика халҡы 307 кешегә артҡан.\nЙыл башынан 41 708 бала тыуған. Яңы тыуған сабыйҙар һаны вафат булыусыларҙан 0,7 процентҡа күберәк.\nИҡтисадҡа – файҙа, тәбиғәткә – зыян\nПрокуратура Бәләбәй ҡалаһындағы "Автонормаль" предприятиеһында экология ҡануниәтен боҙоу осраҡтарын теркәгән.\nЗаводҡа таҙартыу ҡоролмаларын яңыртырға тура киләсәк: предприятиеның ҡалдыҡ һыуҙары Өҫән йылғаһын бысратыуы асыҡланған.\nАҫыл ирҙе ил онотмаҫ\nЙәмғиәт // 16-11-2011, 11:53\nКүренекле ғалим-этнограф, тарих фәндәре докторы, Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең атҡаҙанған фән эшмәкәре Рим Янғужинды хаҡлы рәүештә халҡыбыҙҙың аҫыл улдарының береһе тип әйтә алабыҙ. Барлыҡ ғүмерен милләтенең тарихын тәрәндән өйрәнеп, уны киләһе быуынға еткереүҙе үҙенең төп бурысы итеп ҡуйған, ошо өлкәлә тынғыһыҙ хеҙмәт иткән ил улын һис оноторлоҡ түгел.\nБашҡорт дәүләт университетында профессор Рим Зәйниғәбитдин улының тыуыуына 70 йыл тулыу айҡанлы Бөтә Рәсәй фәнни-ғәмәли конференцияһының ойошторолоуы ла әле әйтелгәнгә дәлил булып тора.\nКом: 0 // Уҡынылар: 1605 тапҡыр // Тотош уҡырға\nӨмөттө өҙмәйбеҙ әле\nЙәмғиәт // 16-11-2011, 11:43\nКом: 0 // Уҡынылар: 1377 тапҡыр // Тотош уҡырға\nЕте тарафтан ете хәбәр\nЙәмғиәт // 15-11-2011, 14:10\nБөгөн Башҡорт дәүләт университетында күренекле тарихсы, этнограф, профессор Рим Янғужиндың тыуыуына 70 йыл тулыу айҡанлы Бөтә Рәсәй фәнни-ғәмәли конференция башлана.\nИке көн дауамында барасаҡ сарала Мәскәү, Санкт-Петербург, Ҡазан, Түбәнге Новгород, Саранск, Пермь, Ижевск, Новосибирск һәм башҡа ҡалаларҙан, шулай уҡ Латвия һәм Ҡаҙағстандан 80-дән ашыу ғалим ҡатнаша. Конференцияла Урал һәм Волга буйы халыҡтарының этник тарихы, төбәктәрҙең тарихын, этнологияһын өйрәнеү һәм уҡытыу проблемалары методологияһы, профессор Рим Янғужиндың Башҡортостандың этнология фәненә индергән өлөшө һәм башҡа темалар ҡараласаҡ.\nБеҙҙә намыҫһыҙлыҡҡа юл ҡуйылманы\nЙәмғиәт // 15-11-2011, 13:49\nКом: 0 // Уҡынылар: 1435 тапҡыр // Тотош уҡырға\nБәшмәк салаты менән күркә ите\nЙәмғиәт // 15-11-2011, 11:29\nБыл салатты ҡунаҡтар килгәндә яҡты йөҙ менән тәҡдим итә алаһығыҙ.\n4 кеше өсөн кәрәкле аҙыҡтар: 600 грамм күркә түшкәһе, 200 грамм япраҡлы салат, 1 оҙон ҡыяр, 1 цуккини, 50 грамм шампиньон бәшмәге, берәр татлы ҡыҙыл һәм һары болгар боросо, 2 кишер, 2 аш ҡалағы үҫемлек майы, 100 мл бульон, ярты лимон һуты, ҡара борос, 50 грамм ваҡланған грек сәтләүеге.\nИтте йыуып, ҡоротоғоҙ һәм буйлап турағыҙ. Салат япраҡтарын өҙөргә. Ҡыяр менән цуккинины түңәрәкләп, бәшмәкте — пластинкалап, боросто буйлап ҡырҡығыҙ, кишерҙе ҡырығыҙ. Артабан цуккинины майҙа ҡыҙҙырырға һәм тәрилкәгә теҙеп һалырға. Ошо уҡ майҙа итте 5 минут ҡыҙҙырып, тоҙларға ла шулай уҡ теҙеп һалырға. Ит ҡыҙған майға бульон өҫтәргә һәм 10 минут ҡыҙыу утта тотоп алырға. Уттан алғас, лимон һуты һалығыҙ, борослағыҙ һәм тоҙлағыҙ.\nСалатты бутарға. Өҫтөнә ит телемдәрен һалып сығырға һәм грек сәтләүеге һибергә. Ул аҙыҡтың тәмен күпкә байыраҡ итеп ебәрәсәк.\nӘҙерләү ваҡыты — 25 минут.\nБер порцияла 360 ккал. Аҡһым — 42 г, майҙар — 17 г, углеводтар — 8 г.\nКом: 0 // Уҡынылар: 1319 тапҡыр // Тотош уҡырға\nАртҡа 1 ... 1365 1366 1367 1368 1369 1370 1371 1372 1373 1374 Алға Бит башына


Заготскот Хужалығы — Башҡорт Википедияһы\n54°37′59″ с. ш. 54°39′46″ в. д.HGЯO\n80 217 807 005\n80 617 407 121\nЗаготскот Хужалығы (рус. Хозяйства Заготскота) — Башҡортостандың Бүздәк районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 116 кеше. Почта индексы — 452719, ОКАТО коды — 80217807005.\n2010 йыл 14 октябрь 116 49 67 42,2 57,8\nРайон үҙәгенә тиклем (Бүздәк): 16 км\nАуыл советы үҙәгенә тиклем (Сергеевка): 8 км\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Заготскот_Хужалығы&oldid=668447 ҡабул ителгән


По данным КГП «Оскемен Водоканал» отключение водозабора произойдет 5 августа | Новости\nПо данным КГП «Оскемен Водоканал» отключение водозабора произойдет 5 августа\n15:22, 4 августа\nВ связи с ремонтными работами 5 августа будет отключен Октябрьский водозабор.\nПо данным КГП «Оскемен Водоканал», отключение Октябрьского водозабора произойдет с 22:00 5 августа до 8:00 6 августа.\nБез воды останутся следующие районы:\nрайон Прохладной поселок Мирный ул. Карбышева бульвар Гагарина ул. Добролюбова ул. К. Ыскак (бывшая Революционная) ул. Беспалова ул. Ломоносова ул. Микояна ул. Пограничная ул. Маяковского ул. Грузинская ул. Якутская ул. Виноградова ул. Амурская ул. 30-ой Гв. Дивизии ул. Серикбаева ул. Потанина ул. Астана ул. А.Кашаубаева пр. Шакарима пр. Н. Назарбаева, 77-95 (нечетная сторона).\nКроме того, в районе Нефтебазы будет понижение давления холодного водоснабжения.\nВ КГП «Оскемен Водоканал» заверили, что подвоз воды будет организован.


Детские товары, товары для самых маленьких, Санкт-Петербург — контактная информация предприятий и отзывы\nАдреса и телефоны предприятий — Магазины одежды и обуви, магазины верхней одежды — Детские товары, товары для самых маленьких в Санкт-Петербурге\nДетские товары, товары для самых маленьких в Санкт-Петербурге\nПо каталогам и в наличии сегодня можно подобрать Детские товары, товары для самых маленьких по весьма привлекательным ценам, если внимательно отнестись к процессу выбора и сравнить цены в разных магазинах. Специально для Вас на сайте Tvoyaspravka.ru мы создали раздел «Детские товары, товары для самых маленьких» с подборкой лучших предложений от продавцов Санкт-Петербурга. Вы решили поехать в магазин – указан адрес и часы работы для Вашего удобства. Хотите проконсультироваться – просто позвоните по телефону.\nДетские товары, товары для самых маленьких в Ленинградской области\nВсеволожск Гатчина Коммунар Кудрово Кузьмоловский Мурино Мяглово Новое Девяткино Санкт-Петербург\nГород: Всеволожск Гатчина Коммунар Кудрово Кузьмоловский Мурино Мяглово Новое Девяткино Санкт-Петербург\nУлица: . . . Отобразить все ул. Угрешская ул. Богатырский проспект ул. Большой проспект В.О. ул. Большой проспект П.С. бульвар Новаторов ул. Бутлерова ул. Бухарестская ул. Восстания ул. Выборгское шоссе ул. Гражданский проспект ул. Дальневосточный проспект КОМЕНДАНТСКИЙ ПРОСПЕКТ ул. Ленинский проспект ул. Лиговский проспект ул. Магнитогорская ул. Мебельная ул. Митрофаньевское шоссе ул. Московский проспект Московское шоссе ул. Парковая ул. Партизанская ул. Полюстровский проспект проезд Лаврский проспект Бакунина проспект Богатырский проспект Большевиков проспект Большеохтинский проспект Большой Сампсониевский проспект Большой Смоленский проспект Ветеранов проспект Витебский проспект Гражданский проспект Добролюбова проспект Заневский проспект Индустриальный проспект Ириновский проспект Испытателей проспект Клинский проспект Коломяжский проспект Комендантский проспект Кондратьевский проспект Королёва проспект Космонавтов проспект Костромской проспект Кронверкский проспект Культуры проспект Ленинский проспект Лермонтовский проспект Лиговский проспект Литейный проспект Луначарского проспект Московский проспект Наставников проспект Науки проспект Невский проспект Непокорённых проспект Новоизмайловский проспект Новочеркасский проспект Обуховской Обороны проспект Приморский проспект Просвещения проспект Пятилеток проспект Римского-Корсакова проспект Светлановский проспект Славы проспект Солидарности проспект Среднеохтинский проспект Стачек проспект Тореза проспект Ударников проспект Уткин проспект Чкаловский проспект Шлиссельбургский проспект Энгельса проспект Энергетиков проспект Энтузиастов ул. Седова ул. Таллинское шоссе ул. Торфяная дорога ул. 16-я линия В.О. ул. 6-я линия В.О. ул. 7-я линия В.О. ул. Автовская ул. Академика Павлова ул. Алтайская ул. Антонова-Овсеенко ул. Апраксин пер ул. Афонская ул. Аэродромная ул. Бабушкина ул. Байконурская ул. Балканская площадь ул. Блохина ул. Большая Конюшенная ул. Большая Пороховская ул. Большая Разночинная ул. Большой Казачий пер ул. Борисова (Сестрорецк) ул. Ботаническая (Петергоф) ул. Брянцева ул. Будапештская ул. Вавилова (Колпино) ул. Варшавская ул. Вербная ул. Верхний 5-й пер (Парнас) ул. Верхняя (Парнас) ул. Володарского (Сестрорецк) ул. Всеволода Вишневского ул. Выборгская Набережная ул. Вячеслава Шишкова (Пушкин) ул. Гаккелевская ул. Гельсингфорсская ул. Генерала Хазова (Пушкин) ул. Генерала Хрулёва ул. Гороховая ул. Громова ул. Дыбенко ул. Есенина ул. Ефимова ул. Жуковского ул. Заозёрная ул. Захарьевская ул. Зины Портновой ул. Ильюшина ул. Инструментальная ул. Итальянская ул. Камчатская ул. Касимовская ул. Киевская ул. Клочков пер ул. Коллонтай ул. Коломенская ул. Композиторов ул. Кондратенко ул. Константиновская (Петергоф) ул. Конституции площадь ул. Кораблестроителей ул. Костромская ул. Костюшко ул. Красноармейская 10-я ул. Кронштадтская ул. Ленина (Шушары) ул. Ленина проспект (Красное Село) ул. Ленина проспект (Кронштадт) ул. Лифляндская ул. Малая Балканская ул. Малая Бухарестская ул. Малая Посадская ул. Малиновская (Пушкин) ул. Малый проспект В.О. ул. Маршала Говорова ул. Маршала Захарова ул. Маршала Казакова ул. Массальского (Красное Село) ул. Маяковского ул. Михайлова ул. Михайловский пер ул. Моисеенко ул. Молдагуловой ул. Морской Славы площадь ул. Московское шоссе (Шушары) ул. Мурманское шоссе 12 км ул. Набережная Обводного канала ул. Набережная реки Смоленки ул. Народная ул. Новосёлов ул. Обручевых ул. Одоевского ул. Октябрьская (Колпино) ул. Октябрьский бульвар (Пушкин) ул. Олеко Дундича ул. Ольги Форш ул. Орджоникидзе ул. Песочная Набережная ул. Полковая (Пушкин) ул. Пражская ул. Прибрежная ул. Привокзальная (Зеленогорск) ул. Пролетарская (Колпино) ул. Пулковская ул. Пушкинская ул. Пушкинская (Шушары) ул. Репищева ул. Рижская ул. Рубакина (Ломоносов) ул. Руставели ул. Савушкина ул. Садовая ул. Салова ул. Самойловой ул. Санкт-Петербургское шоссе (Стрельна) ул. Свеаборгская ул. Симонова ул. Смолячкова ул. Советская (Кронштадт) ул. Советская 2-я ул. Советская 6-я ул. Средний проспект В.О. ул. Стародеревенская ул. Стачек площадь ул. Суворова (Красное Село) ул. Таллинская ул. Тамбасова ул. Типанова ул. Торжковская ул. Транспортный пер ул. Трудящихся бульвар (Колпино) ул. Туристская ул. Тюшина ул. Федюнинского (Ломоносов) ул. Фучика ул. Хасанская ул. Цветочная ул. Церковная (Пушкин) ул. Чайковского ул. Чапаева ул. Чекистов ул. Шкапина ул. Ярослава Гашека ул. Шлиссельбургский проспект шоссе Выборгское шоссе Митрофаньевское шоссе Московское шоссе Пулковское шоссе Революции шоссе Фермское\nАдрес: 195279, г. Санкт-Петербург, Индустриальный проспект, 26/24, цокольный этаж\nАдрес: 192236, г. Санкт-Петербург, Белы Куна, 32, 1 этаж\nАдрес: 193315, г. Санкт-Петербург, Новосёлов, 49, 1 этаж\nАдрес: 197349, г. Санкт-Петербург, Репищева, 20 лит А, 2 этаж\nАдрес: 194044, г. Санкт-Петербург, Большой Сампсониевский проспект, 28\nАдрес: 198096, г. Санкт-Петербург, Кронштадтская, 11, 419 офис; 4 этаж\nАдрес: 192019, г. Санкт-Петербург, Седова, 11 лит А, 316 секция; 3 этаж\nАдрес: 194156, г. Санкт-Петербург, Энгельса проспект, 33 к1, 303, 313 секция; 2.5 этаж\nАдрес: 192007, г. Санкт-Петербург, Камчатская, 1\nАдрес: 195265, г. Санкт-Петербург, Гражданский проспект, 111, 412 офис; 4 этаж\nАдрес: 194362, г. Санкт-Петербург, Санкт-Петербург, посёлок Парголово, Выборгское шоссе, 212, коттедж №1\nТелефон: +7 (812) 941-35-00\nРежим работы: Пн - Пт 10-19, Сб - Вс 10-17\nCORSAGE МАГАЗИН НИЖНЕГО БЕЛЬЯ\nАдрес: 195426, г. Санкт-Петербург, Индустриальный проспект, 19\nТелефон: +7 (895) 166-26-07\nАдрес: г. Санкт-Петербург, Ленсовета, 38\nТелефон: +7 (812) 317-17-36\nKINDERONE.RU МАГАЗИН ДЛЯ СОВРЕМЕННЫХ РОДИТЕЛЕЙ\nАдрес: 197372, г. Санкт-Петербург, ул. Стародеревенская, д. 36, бутик 34\nТелефон: +7 (812) 953-34-35\nАдрес: г. Санкт-Петербург, московский проспект, 93\nТелефон: +7 (812) 997-73-20\nМОЁДИТЁ, ОПТОВЫЙ ИНТЕРНЕТ МАГАЗИН\nАдрес: г. Санкт-Петербург, ул. Тосина, д. 9\nTSVETSHOP ИНТЕРНЕТ МАГАЗИН ТОВАРОВ ДЛЯ ДЕТЕЙ\nАдрес: 195197, г. Санкт-Петербург, Полюстровский проспект, 28 Ж, 7\nТелефон: +7 (921) 992-25-57\nИНТЕРНЕТ МАГАЗИН - YOYA PLUS\nАдрес: г. Санкт-Петербург, Елизарова , 35\nТелефон: +7 (921) 987-84-73\nАдрес: 198320, г. Санкт-Петербург, Склад Красное Село, 1\nТелефон: +7 (911) 925-33-68\nАдрес: 196634, г. Санкт-Петербург, ул. Колпинское шоссе (Шушары), 77 лит А\nТелефон: +7 (812)-309-68-05\nМАГАЗИН ТОВАРОВ ДЛЯ ДЕТЕЙ ГОРОД ДЕТСТВА\nАдрес: 198504, г. Санкт-Петербург, ул. Шахматова (Петергоф), 14 к1\nТелефон: +7 (905)-226-88-85\nТОРГОВАЯ ФИРМА АНТОШКА СПБ\nАдрес: 191119, г. Санкт-Петербург, ул. Марата, 86\nТелефон: +7 (812)-426-16-52\nАдрес: 197136, г. Санкт-Петербург, ул. Большой проспект П.С., 58\nТелефон: 8 (800)-555-40-50\nТелефон: +7 (812)-640-09-77


Глава 1 — Magfic: Электронные книги. Самиздат\n05.10.2019 Игорь Дихтер 1 комментарий\nГлава к: Посмертие\nЖанры книги: слэш\nДля просмотра публикации, вы должны быть членом группы "Посмертие"\n← Глава 11. Первое занятие\n1 мысль о “Глава 1”\nГлава к: Если птице отрезать рукиПубликация недоступна!Для просмотра публикации, вы должны быть членом группы "Посмертие"Читать дальше »\nГлава к: ДетективПубликация недоступна!Для просмотра публикации, вы должны быть членом группы "Посмертие"Читать дальше »\nПубликация недоступна!Для просмотра публикации, вы должны быть членом группы "Посмертие"Автор публикации не в сети 4 …Читать дальше »\nПубликация недоступна!Для просмотра публикации, вы должны быть членом группы "Посмертие"Автор публикации не в сети 2 …Читать дальше »