Ni damajalan walima dana bɛ musokɔnɔma (aw ye sɛbɛn ɲɛ Sopisi ni damajalan lajɛ) na a bɛ se ka o banakisɛw yɛlɛma den fɛ jiginni senfɛ. Bana bɛ daminɛ den ɲɛ na ka tila ka gɛlɛya wɛrɛw don a ka kɛnɛya la. Ni den ɲɛw bilenna ka u funu walima ka u fa ɲɛbo la, o bɛ se ka nin bana ninnu dɔ la kelen kofɔ, o la aw kana sigi, aw bɛ taa ni den ye dɔgɔtɔrɔso la joona.\nAw bɛ sɛfitiriyakizɔni 125 miligaramu (ceftriaxone 125 mg) pikiri kɛ a tigi woro la siɲɛ kelen dɔrɔn (aw ye sɛbɛn ɲɛ Damajalan ni npɔrɔn furaw lajɛ)\nAw bɛ eritoromisini miligaramu 30 (érythromycine 30 mg) di den ma siɲɛ 4 tile kɔnɔ tile 14 kɔnɔ (aw ye sɛbɛn ɲɛ Damajalan ni npɔrɔn furaw lajɛ).\nNi aw tɛ den ka bana kun dɔn u fila bɛɛ fura di a ma. Den ɲɛw ka kan ka saniya ani ka u furakɛ ni furaw ye an da bɛna se minnu ma.\nMuso caman bɛ yen damajalan walima dana bɛ minnu na nka u tɛ a dɔn. Aw ka kan ka fura di den kelen kelen bɛɛ ma walasa ka u kisi fiyen ma, fo ni o ye a sɔrɔ denba ye jolisɛgɛsɛgɛ dɔ kɛ min bɛ a jira ko bana ninnu tɛ a la.\nAw bɛ eritoromisini (érythromycine) ɲɛdimituluni kɛ den ɲɛ fila bɛɛ la ka a daminɛ 0,5% na ka se 1% ma walima,\nAw bɛ tetarasikilini (tétracycline) kɛ den ɲɛ na, a bangennen lɛri fila fɔlɔ kɔnɔ, walima,\nNi eritoromisini walima tetarasikilini tɛ aw bolo aw bɛ powidɔni-iyode 2,5% (povidone-iodine 2,5%) toni kelen kɛ den ɲɛ fila bɛɛ la a bangennen lɛri 2 fɔlɔ kɔnɔ.\nMɔgɔ dɔw bɛ nitarati darizan 1% (nitrate d’argent 1%) jilama fura wɛrɛw kɛ den ɲɛ na. O furaw bɛ den ka fiyen kunbɛn min bɛ sɔrɔ dana fɛ, nka u tɛ damajalan fiyen kunbɛn. Ka fara o kan nitarati darizan bɛ den ɲɛ dimi ka waati damadɔ kɛ. Ni aw bɛ se ka eritoromisini, tetarasikilini walima powidɔni-iyode sɔrɔ ɲɛdimi na, o de ka fisa. Nka ni nitarati darizan jilama de bɛ aw bolo, aw bɛ se ka o dɔrɔn kɛ ɲɛ na\nNi dana walima damajalan ɲɛdimi bɛ den na, a bangebaga fila bɛɛ ka kan ka bana ninnu furakɛ ɲɔgɔn fɛ (aw ye sɛbɛn ɲɛ Damajalan ni npɔrɔn furaw ni Sopisi ni damajalan lajɛ).


Sigida 20 Bangekɔlɔsi fɛɛrɛw An bɛ se ka fɛɛrɛ minnu tigɛ walasa ka an ka den hakɛ laɲininen sɔrɔ\nAn bɛ se ka fɛɛrɛ minnu tigɛ walasa ka an ka den hakɛ laɲininen sɔrɔ\nSigida o sigida yamariya bɛ bangebaaw bolo ka u ka den sɔrɔta hakɛ suganti.\nMɔgɔ bɛɛ kelen kelen ni a ka kun don den sɔrɔta hakɛ la. Furuɲɔgɔnma kura dɔw bɛ se ka a ŋaniya ta ko olu tɛna den wolo fo ni olu ye baara sɔrɔ min bɛ kɛ sababu ye u ka se ka wari caman mara walasa ka jɔ ni u denw ka musakaw ye ka ɲɛ. Dɔw fana b’a fɛ ka den dama dɔrɔn de sɔrɔ. Dɔ wɛrɛ b’a laɲini ka furancɛ jan don u denw ni ɲɔgɔn cɛ walasa denw ni u ba ka to kɛnɛya la. Dɔw fana hakilina de ye ko u si kɔrɔbayara den sɔrɔ ma. Sigidaw dɔw, a dɔnnen don ko ni denw cayara kojugu, ni u kɔrɔbayara, dugukolo sɛnɛta tɛna se ka u bɛɛ labalo.\nFɛɛrɛ minnu bɛ kɛ walasa an ka an ka den hakɛ sɔrɔta ni u sɔrɔ waati ŋaniya ta, a bɛ fɔ o ma ko bangekɔlɔsi fɛɛrɛ. Ni aw ka laɲini de ye ka waati jan kɛ ka a sɔrɔ aw ma den sɔrɔ, fɛɛrɛ caman bɛ yen aw bɛ se ka minnu dɔ kɛ walasa ka kɔnɔta bali. Olu bɛ wele ko bangekɔlɔsi fɛrɛrɛw, minnu bɛ furancɛjan don denw ni ɲɔgɔn cɛ, walima ka den sɔrɔ bali.\nSan o san muso 500.000 ɲɔgɔn bɛ sa ka a sababu kɛ gɛlɛyaw ye minnu bɛ sɔrɔ kɔnɔta fɛ, jiginni senfɛ ani kɔnɔtiɲɛ faratima fɛ. Misali la, bangekɔlɔsi fɛrɛrɛw bɛ se ka a to an tanga kɔnɔta faratiw ma, minnu filɛ:\nMuso misɛnniw. Muso minnu si tɛ san 18 bɔ, olu ni ka teli ka to musokɛlɛ la ka a sababu kɛ u ma mɔ kosɛbɛ ka se denwolo ma. U den fana ka teli ka ntanya u si san kelen.\nMuso kɔrɔlenbaw. Muso minnu kɔrɔlen don, farati bɛ olu ka denwolo la, sango ni gɛlɛya dɔw bɛ u ka kɛnɛyako la walima ni u ye den caman wolo ka tɛmɛ.\nSeredenwolo. Muso fari mako bɛ waati dɔɔni na walasa ka segin a yɛrɛ ma kɔnɔmayaw ni ɲɔgɔn cɛ.\nDen caman sɔrɔ. Muso min den ka ca ni den 4 ye, faratiba bɛ o ka denwolo la barisa jolibɔn walima bana wɛrɛ ka teli ka a faga jiginni senfɛ.\nMuso miliyɔn yirika bɛ bangekɔlɔsi fɛɛrɛw kɛ walasa ka u ni lakana, bangekɔlɔsi fɛɛrɛ minnu ɲɛfɔlen don nin sigida in na ani ka a ta gafe in ɲɛ Bangekɔlɔsi fɛɛrɛw fo a ɲɛ Bangekɔlɔsi fura min bɛ wele ko alimɛtini la.


Kr Dukure ni kandɔn - Fàkan\nKr Dukure: kandɔn ɲininikɛla DNAFLA la\nMun bɛ bangudɔn 'karamɔgɔ Kɛ kandɔn cakɛda 'baaraakɛla ye? Jaabi min b'o ɲininkali la Kr Dukure 'kùn kan o ye flà ye: kandɔnna dòn fana kà Fàra a ka bangudɔn kan ani fanga tìgilamɔgɔw n'a cɛ bɛnbaliya.\nFanga bɛ Se cɛ dɔ la nk'a bɛ Siran o cɛ ka ko fana 'ɲɛ. An bɛ zana min Da o hakilina la o ye ko sà bɛ Siran a fàabaa fana bɛ Siran. Musa Tarawele n'a ka mɔgɔw ma fɛɛrɛ wɛrɛ Sɔrɔ Kr Dukure la a bɔli 'kɔ kàlandenw ɲɛ kɔrɔ k'a Blà 'yɔrɔ la a ni kàlandenw tɛ Fɛrɛ yɔrɔ min na. Kr Dukure tùn dɔnnen dòn fo k'a Dɔnnakari kanko sira kan. 1980 sàn baarayɔrɔ-yɛlɛma la, u ye yɔrɔ min Ŋaniɲɛ n'a ye o Kɛra k'a Bɔ karamɔgɔya la ka Taa n'a ye Mali kanw baarada la ko DNAFLA.\nKr Dukure ka 'foro fana ye kanw baarayɔrɔ bɛɛ ye, kɛrɛnkɛrɛnnenya DNAFLA min ye kanko mumɛ ɲɛnabɔda ye.\nNin y'a Sɔrɔ, Bɛnbakan Dungew, Kr Dukure n'a jɛɲɔgɔnw ka tɔn sìgilen, o ka baaraw tùn b'u tannifla-fili la. Kanko 'kuma tɛ Wuli n'u ma Weele o yɔrɔ la. Sɔ̀sɔli tùn b'an tɔn ni DNAFLA baaralaw 'cɛ bamanankan sɛbɛnnikow la.\nKr Dukure ye sàn seegin Kɛ yen baara la, ka Bɔ 1981 na ka Taa 1988 na. Musa Tarawele ka sariya min Tàra 1983 sàn na, bamanankan siginiden yɛlɛmaniko kan, o y'ale Sɔrɔ yen. O sariya in Bòlila Mali kanw mankandenw taamaʃyɛn dɔgɔyali kan. Bamanankan sigini minnu tùn bɛ Sɛbɛn ni siginiden flà jὲlen ye ka kɔrɔ, yɛlɛma Dònna o la k'o Kɛ siginiden kelen ye i n'a fɔ "ny, ng, è, ò" olu yɛlɛmani ka Kɛ "ɲ, ŋ, ɛ, ɔ" ye.\nSɔsɔli Gànna o ko la, bari "sh" fana tùn bɛ yen 'da tùn ma Se min tàli ma k'o fɔkan Kɛ ko komin o tɛ mankanden bɛrɛma ye bamanankan na ko k'o Bɔ sigini yɛrɛ la pew.\nKr Dukure n'a ka jama ye jo min Sɔrɔ o ko la o Kɛra "sh" tàli ye mabɛn dɔrɔn na nka 'sɔn ma Kɛ a dònni na sigini na. O fana gὲlɛya kelen Tora "sh" kan k'o yɛlɛmabali To taamaʃyɛn-flàya la.\nKandɔn siratigɛ la, Kr Dukure y'i cɛ Sìri ko caman na, a yɛrɛ ɲuman na "sariyaʃu caman kὲlɛli la" kan sɛbɛnni minɛboloko kan. 'Waati la, kandɔnna dɔw tùn Ko siginiden "y" bɛ Se ka Jate kanmaw (dafalen) ni kantanw (dafata) fɛ bamanankan na, ko kanbisigi dòn. Kr Dukure y'o tìgiw ka dalilu Mafɔ k'a Jira olu la ko "y" ni "w" tɛ kanmaw ye i n'a fɔ a, i, o, ... bamanankan na. A y'a ka dalilu da Jira lakosɛbɛn Jama bɔko dɔ ‘kɔnɔ.\nA ye cɛsiri dɔ Kɛ soninke ɲininikɛla dɔ ka kumaw kan. O tìgi tùn bɛ ka soninke Jate ka Blà fili minɛn 'kɔnɔ. A ye mafɔli min Kɛ o ko fana kan o Kɛra mɔgɔw ma yeelen ye o 'kùn kan. Soninke min y'a fàkan ye, a y'o kan in sɛbɛncogo daliluma dɔ Sɛbɛn ko "Contribution à l'orthographe du soninke".\nKr Dukure ka kandɔn cɛsiri ma Dàn DNAFLA dɔrɔn ma. A ni Mali kandɔnna bɛ sɔ̀sɔli Wuli ɲɔgɔn na bamanankan ni soninke flà bɛɛ sɛbɛncogow la. Taabolo minnu tùn b'a 'bolo kabini Bɛnbakan Dungew ka waatiw la, ale ma Tigɛ o caman na bamanankan sɛbɛnni na.\nKr Dukure ka kandɔn sɛmɛntiyalan dɔ ye a ye baara min Kɛ bamanankan kanhakɛko kan kabi sani kanhakɛko ka Kɛ mɔgɔw 'dɔnfɛnba ye kan na. A ni kulu dɔ ye kanhakɛ sugu flà bɛɛ Boso k'a Fɛsɛfɛsɛ kabini 1974 sàn na. O gafe tɔgɔ ye ko Bamanankan Mabɛn ani a bamunen faransɛkan na: "un aspect du genie de la langue bamanan".\nO Kὲlɛ dɔ ye kantan (dafata) flà sɛbɛnni n'u sɛbɛnbaliya ye ka Nɔrɔ ɲɔgɔn na. Лininikɛla dɔw sɔ̀nbaliya kantan flà sɛbɛnni ma ka Nɔrɔ ɲɔgɔn na a b'o wale in Mafɔ kosɛbɛ. Bari ale tɛ Se ka Sɔ̀n a ma cogo ʃi la ko "bɛrrɛ", "dlan" walima "tnɔ" k'olu bɛ Se ka Sɛbɛn cogo wɛrɛ la n'i ma kantan flà Sɛbɛn ka Tùgu ɲɔgɔn na. Kr Dukure ka mafɔliw Cayara o taabolo sugu ninnu kan kan na.\nKan ninnu sɛbɛnni n'u mabɛnko la, Kr Dukure n'a ka jama bɛ sira caman kan u ni sɛbɛnnikɛla tɔw tɛ ɲɔgɔn 'kan Fɔ yɔrɔ minnu na. O yɔrɔw dɔ ye hali bamanankan mabɛn tɔgɔw sìgili ye. Ale ka daɲɛw b'a 'bolo sariya caman kan minnu ni mɔgɔ tɔw ta tɛ kelen ye. A ka daɲɛ dɔw ye ko kantan ani kanma mɔgɔ tɔw b'a Fɔ yɔrɔ minnu na ko dafalen ani dafata. A dɔw fana ye ale bɛ daɲɛ dɔw Kafo tɔgɔ kelen ‘kɔnɔ k'a sɔrɔ tɔw b'olu Dànfara i n'a fɔ a ka walelan bɛ Fɔ ka walelanw ni waledɛmɛnanw bɛɛ Kafo kelen ye. Ale b'a Fɔ minnu ma ko dantigɛlan olu tlalen bɛ hakɛlanw ni dànfaralanw 'cɛ mɔgɔ tɔw ka taabolo la. Ale bɛ jiralanw Blà a ka dàntigɛlanw kulu ‘kɔnɔ min b'a To i tɛ jiralanko kuma Mɛn a ka daɲɛw siya la. Ko kùn bɛ Kr Dukure 'bolo n'o tɛ a t'a kelen i baaraw la. A ni Bɛnbakan Dungew y'u Bato ka Nà, a ni MAKDAS mɔgɔw b'a la k'u Bato MAKDAS kulu fana ‘kɔnɔ. Kà Fàra o kuluw kan, tɔn dɔw fana bɛ bamanankan sɛbɛnni Bɔ a sira kelenw fɛ i n'a fɔ Kan ni Yiriwa tɔndenw ani Fàkan Kanbaaraso mɔgɔw.N'i y'o kulu ninnu fɛn o fɛn baarakɛnɔw Ye, i bɛ nin taabolo fɔlen ninnu Sɔrɔ o ‘kɔnɔ.\nTaabolo min bɛ Kr Dukure ka fàn taabolow la n'a Sɔ̀nn'a ma k'o Blà k'o man ɲi, o ye dorokolen sɛbɛncogo ye. Bɛnbakan Dungew bannen Mɛnna n'u tɛ Sɔ̀n dorokolen farali ma k'a sɔrɔ mɔgɔ tɔw b'a la k'o Bato. U Tlara k'a Faamu kɔsa fɛ k'u bɛ fili ‘kɔnɔ ka Fàra tɔw kan dorokoli batoli la.\nFogo yeko: 1147274 - Bì: 558 - Kalo in: 8864 - Лinan: 68477.\nFura Yeko: 1511 - Bì: 1 - Kalo in: 9 - Лinan: 75.


Fasa dɔ bɛ kɔkolo kɔnɔ min bɛ bɔ fo kunsɛmɛ na. O kɔkolofasa joginni bɛ se ka na ni mɔgɔ mulukuli ye walima ka a faga. Ni fɛn ye mɔgɔ dɔ gosi a kɔkolo la, aw bɛ se ka a tigi laada ka a kan ni a kɔ tilennen to yɔrɔ kelen walasa u kana lamaga!\nAw ye a dɔn ko kɔkolo bɛ se ka jogin bolimafɛnkasara, a bin kojugu, walima kɔlagosili kungololagosili senfɛ. Aw bɛ a tigi kɔ ni a kan tilennen to u kana lamaga barisa o bɛɛ ka teli ka fiɲɛ bila kɔkolo la. Aw bɛ a tigi kan meleke ni fini dɔye walima bandi walima ni fɛn wɛrɛ ye min bɛ a to a kan bɛ sigi yɔrɔ kelen.\nAw kana dimimadafura di a tigi ma fo aw ka a dɔn ko kɔkolo joginnen tɛ. Dimi de bɛ a to a tigi ka to yɔrɔ kelen.\nKɔkolo joginni taamasiɲɛw\nDimi bɛ kan walima kɔkolo la, walima u magayali\nBolow ni senfasaw bɛ magaya walima u kolo bɛ faga\nBolow ni senw kolo fagali.\nSugunɛ ni banakɔta tilali mɔgɔ la, ninakilidegun, walima kirinni, olu ye kɔkolo jogin taamasiɲɛ dɔw ye (aw ye sɛbɛn ɲɛ Kirinni lajɛ). Ni aw sigara, a ka fisa aw ka a tigi furakɛ i n’a fɔ mɔgɔ min kɔkolo joginnen don.\nWalasa ka kɔkolo joginni sɛgɛsɛgɛ, aw bɛ a ɲini banabagatɔ fɛ a ka da a kɔ kan ni ka a kunbere kɔrɔta. O kɔ, aw bɛ a fɔ a ka bolow kɔrɔta. O la, aw bɛ a dɔn ni a tigi bɛ se ka a senw ni bolow kɔrɔta ni dimi bɛ u la. Aw bɛ bolokɔniw ni tulow minɛ ka lajɛ ni a tigi bɛ bɔ aw ka magali ni ɲɔmɔtili kalama.\nNi banabagatɔ ma se ka nin yɔrɔ kofɔlenw dɔ lamaga, o bɛ a jira ko kɔkolo joginnen don. Nka ni aw ye mɔgɔ wɛrɛw ka dɛmɛ ɲini, banabagatɔ tɛna gɛlɛya wɛrɛ sɔrɔ.\nMɔgɔ saba bɛ banabagatɔ laada ka ɲɛ, ka a kan tilen. An ka jɛ ka a yɛlɛma, ni n ye a jate ka se saba ma waati min na. Aw labɛnna? Kelen, fila… saba!\nNi dimi bɛ a tigi kan ani a bɛka a lamaga halisa, aw bɛ a kɔkolo yɛrɛ jateminɛ. Aw bɛ a yɛlɛma dɔɔni dɔɔni ni hakilisigi ye ka a laada a kɛrɛ kan i n’a fɔ tan cogo la ani ka a kɔ bɛɛ lajɛ.\nAw bɛ aw jija ka a kungolo, kan ani kɔ tilen ɲɔgɔn ma aw kɛtɔ ka a yɛlɛma a kɛrɛ kan. O kɔ, aw bɛ a tigi to yɔrɔ kelen na ka a mɔmɔ ka a ta a kun na ka na a bila a kɔ la fo ka se bobara ma. Aw ye a ɲini ka a dɔn ni kolo dɔ bɔlen don a nɔ na, dɔ karilen don walima ni dimi bɛ dɔ la.\nNi aw tilala a tigi lajɛli la, aw mɔgɔ saba bɛ jɛ ka a yɛlɛma o cogo kelen na.\n(Ni a tigi bɛ fɔɔnɔ, aw bɛ aw bolo walima fɛn dɔ don a kun kɔrɔ walasa a ka da a kɛrɛ kan.)\nNi dimi bɛ a tigi kan walima a tigi fasaw magayalen don, aw ka kan ka arajo kɛ walasa ka a dɔn ni kolo yɔrɔ dɔw pɛrɛnnen don. A ka kan ka a dalen to yɔrɔ kelen, aw bɛ to ka a yɛlɛmayɛlɛma lɛri o lɛri ani ka aw jija kan ni kɔ kana bɔ a nɔ na fo ka se dimi nɔgɔyali ma dɔgɔkun kelen walima ka tɛmɛ o kan.\nWalasa ka to ka a tigi yɛlɛmayɛlɛma, aw bɛ a da a kɛrɛ kan barankari dɔ kɔnɔ i n’a fɔ jirifɛrɛn min bɛ a minɛ ka a bali ka yɛlɛmayɛlɛma.\nAw bɛ a laada o fɛɛrɛn kɔnɔ. Aw bɛ a kungolo meleke ani ka a disi siri jirifɛrɛn na. Ni aw bɛ a dɔn ko a tigi ka kan ka mɛn o dacogo la, aw bɛ to ka a yɛlɛmayɛlɛma tuma ni tuma a kɛrɛw kan.\nNi bana ye mɔgɔ sɔrɔ a kɔkolo la, o tigi ka kan ka mɛn furakɛli la.


Fura minnu bɛ kɛ ka basibɔn juguman kɛlɛ jiginni kɔfɛ\nWalasa aw ka kunnafoni sɔrɔ fura tacogo ɲuman ni a tacogo jugu kan jiginni kɔfɛ basibɔn na, aw bɛ gafe ɲɛ Jolilajɔ fura minnu bɛ jiginni walima kɔnɔtiɲɛ kɔfɛ lajɛ. Ɔkisitosini, mizopɔrɔsitɔli ani ɛrigometirini, nin fura ninnu dɔrɔn de ka kan ka kɛ ka basi lajɔ den bangenen kɔfɛ. Nin fura ninnu dili ka tin lateliya walima ka fanga di tintɔ ma, o farati ka bon ba ni den fila bɛɛ ma. Ni basibɔta ka ca den bangenen kɔ nka sani tonso ka bɔ, ɔkisitosini, mizopɔrɔsitɔli ani ɛrigometirini bɛ se ka di. Nka aw kana ɛrigometirini di ka kɔn tonso bɔli ɲɛ, ka da a kan o bɛ se ka a bali ka bɔ.\nPitiwitirini (pituitrin) ni ɔkisitosini bɔlen don, nka ale farati ka bon ka tɛmɛ ɔkisitosini kan, a man kan ka ta fo ni basibɔn cunna ka a sɔrɔ ɔkisitosini, mizopɔrɔsitɔli ani ɛrigometirini lasɔrɔcogo tɛ aw bolo.\nNi basi bɛ bɔ denyɛrɛni na, aw bɛ witamini k di a ma (aw ye gafe ɲɛ Witamini K lajɛ). Witamini k takun tɛ jiginni ni kɔnɔtiɲɛ kɔfɛ basibɔn na.\nƐrigometirini, Ɛrigonowini (Ergométrine, Ergonovine)\nIzinitigiw ka tɔgɔ dalen: ɛrigotarati, Ergotrate, metɛrigini, Methergine\nA pikirilama miligaramu 0.2 mililitiri 1 anpulu la bɛ sɔrɔ\nFurakisɛlama miligaramu 0.2\nƐrigonowini bɛ se ka basibɔn jugumanba lajɔ tonso bɔlen kɔfɛ. A bɛ basibɔn jugumanba lajɔ kɔnɔtiɲɛ fana kɔfɛ. Aw kana nin fura in di muso ma min ka tansiyɔn yɛlɛlen don.\nWalasa ka basibɔn jugumanba furakɛ tonso bɔlen kɔfɛ walima kɔnɔtiɲɛ kɔfɛ, aw bɛ ɛrigonowini pikiri anpulu 1 kɛ sogobu la (miligaramu 0.2) walima furakisɛ (miligaramu 0.2) di a ma. Ni bana gɛlɛn cunnen don, aw bɛ se ka anpulu 1 pikiri kɛ jolisira fɛ ni o ye a sɔrɔ aw ye a kɛcogo kalan. Aw bɛ segin pikiri hakɛ kelen in kan lɛri 2 o lɛri 2 ka se lɛri 4 ma ni basibɔn jugumanba don (ni basibɔnta ka ca ni bɔlini ɲɛ 2 ye) walima lɛri 6 o lɛri 6 ka se lɛri 12 ma ni basibɔnta man ca kojugu. Aw bɛ tɛmɛ ni fura dili ye fo basi ka jɔ.\nWalasa ka basibɔn jugumanba kunbɛn jiginni kɔfɛ, aw bɛ ɛrigometirini miligaramu 0.2 di tonso bɔlen kɔ.\nOsitosini, Ocytocine – Izinitigiw ka tɔgɔ dalen: Pitosini (Pitocine)\nTuma dɔw la, a anpululama den 10 bɛ sɔrɔ mililitiri 1 na.\nOsitosini bɛ jiginni kɔfɛ basibɔn juguman kunbɛn. A bɛ tonso fana bɔli teliya. Nin fura in tara a takun na, a bɛ a ka baara kɛ ka ɲɛ.\nDɔgɔtɔrɔso dɔw la, ositosini pikiri bɛ kɛ tintɔ la walasa ka tin teliya, nka pikiri in man kan ka kɛ tintɔ la so kɔnɔ, ka da a kan ni kɛnɛyabaarakɛla dɔ ka dɛmɛ tɛ, fura in bɛ se ka na ni bangenugu lasamani jugu ye min bɛ a fara.\nWalasa ka jiginni kɔfɛ basibɔn juguman furakɛ walima ka a kunbɛn\nAw bɛ pikiri hakɛ 10 kɛ woro kɛrɛ la. Ni basibɔn juguman tora senna o kɔfɛ, aw bɛ a to fo miniti 15 o kɔ aw bɛ pikiri in 10 hakɛ wɛrɛ kɛ.\nMizopɔrɔsitɔli, Misoprostol – Izinitigiw ka tɔgɔ dalen: Sitotɛki (Cytotec)\nTuma dɔw la a furakisɛlama miligaramu 100 walima 200 bɛ sɔrɔ\nMizopɔrɔsitɔli bɛ jiginni kɔfɛ basibɔn juguman bali walima ka a lajɔ.\nDɔgɔtɔrɔso dɔw la, mizopɔrɔsitɔli dɔɔni bɛ di tintɔ ma walasa ka tin teliya tuma dɔw la, nka fura in man kan ka di so kɔnɔ, barisa ni kɛnɛyabaarakɛla dɔ ka dɛmɛ kɛrɛnkɛrɛnnen tɛ, a bɛ se ka na ni bangenugu lasamani ba ye ka a fara.\nA bɛ kɛ ka kɔnɔ tiɲɛ a kalo fɔlɔw kɔnɔ walima ka basibɔn lajɔ kɔnɔtiɲɛ kɔfɛ.\nDusuɲugun, kɔnɔdimi walima kɔnɔboli.\nAw ka muso farifunteni jateminɛ a kɛlen kɔ ka fura in ta, barisa a bɛ se ka fariganba bila mɔgɔ la. Ni o kɛra aw bɛ mizopɔrɔsitɔli jɔ ka sɔrɔ ka farigan furakɛ o yɔrɔnin bɛɛ ni parasetamɔli ye.\nMuso minnu ka jiginni delila ka kɛ opereli ye, olu man kan ka mizopɔrɔsitɔli ta.\nAw bɛ mizopɔrɔsitɔli furakisɛ bila aw nɛn kɔrɔ walima aw da furugu kɔnɔ a ka yeelen. A bɛ se ka don musoya fana na walima banakɔtaayɔrɔ. O nafa ka bon kɛrɛnkɛnnenya la ni dusuɲugun, bɛ muso la.\nWalasa ka basibɔ juguman bali jiginni kɔfɛ\nAw bɛ mikɔrɔgaramu (mcg) 600 tata di a a tigi ma a jiginnen nɔgeni na.\nKa basibɔn furakɛ jiginni kɔfɛ\nAw bɛ a furakisɛ mikɔrɔgaramu (mcg) 800 in bila nɛn kɔrɔ, banakɔtaayɔrɔ la walima musoya la ka a yeelen.


De - Fàkan\nDe ye Mali dugumisεnnin dɔ ye min Bɛ Sikasso marabolo fɛ, Sikasso kolomi la, Gɔ̀nkaso galoda la ani Kilela kafoda la. A n’a ka kubedugu cɛ Ye bam 28 ni k’a ni galoda-dugu cɛ Kɛ bam 10 ye. A ni duguba min ka surun o Ye Sikasso ye. A n’o cɛ jànya Ye bam 40 ye. De ye ‘sεnεfɔdugu ye.\nDugu minnu kɛlen dòn ka De Lamini olu Flɛ : Duna B’a kɔrɔn fɛ, Jànso B’a tlebin fɛ. Dona B’a ni kɛɲɛka ‘cɛ kà Sɔrɔ kà Tabarakɔ K’a ni worodugu ‘cɛ.\nKabi De tu Tigɛra kà Nà Blà bì la, a ma Weele tɔgɔ wɛrɛ la. Kùnnafoni ma Sɔrɔ a tɔgɔ sɔrɔcogo kan an Bɛ dòn min na i ko bì.\nLaadala-dugutigiko de Bɛ De. Dugutigiya Bɛ kìn kelen ka bolo kan w’a bɛ Nà ‘kɔ̀rɔyakunda. Karamɔgɔ Tarawele de Bɛ dugutigiya la yen bì. Dugutigi ntanyali de bɛ Se ka Nà ni dugutigi-falen ye.\nAn ma fεn Sɔrɔ kà Fɔ dugu bònya kan.\nDe falen dòn Sɛnɛfɔw, flaw ani bamananw de la. Jamu minnu bɛ Sɔrɔ ye olu Flɛ: Tarawele, Wonogo ani Kuyatɛ. Sinankunya B’o jamuw ni Kɔnεw, Jaraw, ani Bolozogolaw de ‘cɛ. K’a Bɔ jeliw la furusira Bɛ De so bɛɛ ni ɲɔgɔn ‘cɛ. Kanko siratigɛ la, Shεnara (sεnεfɔkan) ni Bamanakan de bɛ Fɔ, nka bamanankan de fɔbaa ka ca.\nBaarako siratigɛ la, sὲnɛ de fanga ka bòn ka Tɛmɛ baara bɛɛ kan De dugu ‘kɔnɔ. Dugu sὲnɛfɛn dɔw Flɛ : kàba, malo, tiga, tiganinkuru, woso, je ani bàra. Sὲnɛ kɛrɛ fɛ, nakɔbaara fana bɛ Kɛ. Yen nakɔjiri dɔw ye mangoro, lenbruru, manje, namasa ani sɔmɔ. Nakɔlafɛn dɔw ye tamati, nkɔyɔ, salati, ʃù ani gan.\nKa Fàra sὲnɛ ni nakɔbaara kan, dekaw cɛsirilen dòn baganmara ni jɛgɛmara fana na. Bagan marata dɔw Ye misi, bà, saga, fàli, wùlu ani jakuma ye. Kami, tonkɔnɔ ani jεnɛntubannin Ye kamanmafɛn marata dɔw ye. Jɛgɛmara bɛ Kɛu fε jibanbe dɔ la. Baara fɔlen ninnu kɔ fε, jago fana bɛ Kɛ De. A sugu Ye ntɛnɛn ye. Nin Bɛɛ kɔ fɛ, dekaw bɛ bololabaara ni donsoya fana Kɛ. Bolalabaara kɛta dɔw ye ŋununda, sìgilandla ani sansaradla. Donso-bolodon bɛ Kɛ De dugu yɛrɛ ‘kɔnɔ.\nKungosogow fàgali la, fὲɛrɛ caman Bɛ dekaw ‘bolo. Olu dɔw Flɛ : marifa, bese, sɔgɔlan ani waraminɛ-nɛgɛ. Fὲɛrɛ minnu Bɛ yen kungokɔnɔw fàgali la olu Ye manabɛlɛ, ntɛnfɛrɛ, wɔ̀lɔjuru, furabulu samani ka wɔ̀lɔ Minɛ a fan kan, dingɛ tigɛli ka wɔ̀lɔfan blà o la. Лɛlakegunyako minnu bɛ Kɛ dugu fɛ olu Flɛ : cankoroda, fìnisɔgɔ, ani gɛnkurunin.\nYiriwaliko siratigɛ la, nin ko kura kofɔtaw Dònna De ‘kɔnɔ. O ko kuraw Ye pɔnpekɔlɔn, jabaranin, kɔɔrisugu, mɔbili, moto, kalalikɛmansi ani sὲnɛkɛ-mansin. Baɲuman-kɛtɔn min Bɛ De o Ye « Save the children » ye. O ka yiriwalisira Ye kàlanko ye.\nKàlanko la, lakɔlikalan, madarasa ani balikukalan de bɛ Kɛ De. Lakɔlikàlanso Ye fla (forobata kelen ani dugu ta kelen) ye, w’a fla bɛɛ Ye sanwɔɔrɔ-kàlan ye. Madarasaso Ye kelen ye, baliku-kàlanso fana hakɛya Ye kelen ye. Nin kàlan fɔlen ninnu na lakɔlikàlan de fɔlɔ Dònna dugu ‘kɔnɔ, wa ale fana de fanga ka bòn ka sago tɔw bɛɛ kan.\nSilamɛya de Bɛ de. Misiri gansan fla de Bɛ yen, jumamisiri tɛ yen fɔlɔ.\nNin ɲɛnajɛlako ninnu de bɛ Kɛ De dugu ‘kɔnɔ : kɔɲɔ, denkundi, seliw, sànyɛlɛmaw, sànkunbɛn, laadalakow ani tɔnɲɛnajɛw. Лɛnajɛ fɔlen ninnu fɔliminɛnw Ye flen , fle ani bala ye.\nFarikolo-ɲɛnajɛ minnu bɛ Kɛ yen : ntolatan ni nɛgɛsoboli ye. Dugu ɲɛnajɛw kɛyɔrɔ Ye fὲrɛ de ye.\nKɔ̀ fla de Bɛ De. Jɛgɛ minnu bɛ Minɛ kɔ̀ ninnu na olu fànba Ye manɔgɔ, saalen, ntɛbɛn, samu, kɔnkɔn ani zeku ye. Kaana ni koorokaara fana bɛ Sɔrɔ a kɔ̀w la.\nDe kungojiri dɔw Ye jala, bana, sanan, genun, nkaba, npeku, zaban, nsira, bumu, ʃì, nɛrɛ kà Fàra balazan kan.\nNin kungofɛn kofɔta ninnu bɛ Sɔrɔ De kungo ‘kɔnɔ : sinɛni, warablen, miniɲan, dànkalan, duga, kungo kami, wɔ̀lɔ, bunun ani tonkanjɔ. Kungoda saba de Bɛ De. Olu Ye Nipɛrɛrɛdugu, Kungojan ani Lɛɛ.\nDe kaburudo Ye fla ye. U Bɛ dugu ni tlebin ‘cɛ. Kelen Ye dɔgɔnɔw ta ye kà kelen Kεdugumɔgɔw ta ye.\nWaati minnu bɛ Fɔ ɲɔgɔn ‘kɔ De olu Ye samiɲɛ, kawulɛ ani tlema ye. Yen funteni nεnε bε Fɔ ɲɔgɔn ‘kɔ i ko Mali yɔrɔ tɔw ta cogo. U ʃi hakε tε Wara kojugu kà Tεmε Mali fàn tɔw ta kan.\nKabakoma-yɔrɔko siratigε la, De Ye ‘dugu ye min ‘sèn tε Mali duguw la kabakoma-yɔrɔw la. ‘Flεlifεnba tε u dugu ka sagoya la.\nBlàdon : 2017-04-11 Yɛlɛmako laban : 2017-04-29\nFogo yeko: 1146312 - Bì: 231 - Kalo in: 7902 - Лinan: 67515.\nFura Yeko: 1407 - Bì: 1 - Kalo in: 8 - Лinan: 88.


Mali ka yɛrɛta sanbidurunan | FASOKAN\nMali ka yɛrɛta sanbidurunan\nI n’a fɔ n y’a fɔ cogomin na n ka kunnafoni fɔlɔ kɔnɔ, Mali ka yɛrɛta kibaruya bɛ don kan bi kunnafonidilan bɛɛ kɔnɔ Mali la, wa baara caman bilalen bɛ senkan kaban taabolo bɛɛ kan nin san biduuru in kun kan Mali la.\nHakililajigin na, Mali y’a yɛrɛta sɛtanburukalo tile 22 san 1960. O la, sɛtanburukalo tile 22 san 2010 bɛ bɛn Mali ka yɛrɛta san biduurunan ma. O nisɔndiyakoba in kunkan, Mali ye labɛncogoyaba bila senkan. A ko kama, bagi dɔ bɔra kaban, min sanfɛ an bɛ san biduurunan tamasiɲɛ ɲumanba in ye ani a sɛbɛnnen bɛ: « 1960-2010 ». O kɔfɛ, an bɛ san san biduurunan in tamasiɲɛ ye ganseli panow kan Bamako fan bɛɛ ani siradalajabaw kɔrɔ. Sitiwɛbu dɔ fana bila la senkan a ko kama, min kan an bɛ se ka Mali ka yɛrɛta san biduurunan in labɛncogo kunnafoniw bɛɛ sɔrɔ.\n3 réflexions au sujet de « Mali ka yɛrɛta sanbidurunan »


Kanhakɛko mafɔ - Fàkan\nLakosɛbɛn > 2016 04 30\nBamakɔ 2011 - 7 - 15\nBamanankan kalanni ka gεlεn; maa min ma o Faamu, wali ka Ban k’o Faamu hali kandɔnna-kunda, «Kùnnafoni [Hakilila A]» min Flε nin ye, o Wasara ‘seere ye. Sεbεn kalanni nɔgɔya bε kalanni delinna bolo, cyεn don; nk’a bε daɲε yeɲεna bolo ka Tεmε nin bεε kan. Bamanankan «DNAFLA tɔgɔla-sεbεncogo» kalanni gεlεya bε nin lahala ninnu bolo:\n1. Daɲε kelen-kelenw dorokobali bε Kε sawura kelen na cɔy kasɔrɔ u kanhakε tε kelen ye, kanhakε sinamaw b’o kuma Sεmεntiya, i n’a Fɔ: kàba / kaba , tùgu / tugu, bère / bere,… An ye kanhakɛ sinama 978 Sɔrɔ MAKDAS ka daɲɛgafe kɔnɔ.\n2. Daɲε sugu caman sawura ye kelen ye, kasɔrɔ u kanhakε tε kelen ye, i n’a Fɔ : matɔgɔ, wale, mankutulan,..\n3. 1. Bamanankan daɲεw dorokoli ye hakεntan ye, wa ‘dànsigi tε dorokolen janya na.\nMisali: - misikunkolo, misikunkolojenin, misikunkolojeninna\n- kalanden, kalandensomɔgɔ, kalandensomɔgɔtɔn, kalandensomɔgɔtɔnkuntigi, kalandensomɔgɔtɔnkuntigidankan, …\nA ye Dɔn o tuma, dorokolen hakεtan yeɲεna tε fεn sabatita ye hakili la ‘dya la, n’a tigεbali Tora.\n3.2. Dorokolen kɔnɔdaɲεw kanhakε sεbεbilisalen don ka Kε tu fin ye, wa u kanhakε bε Yεlεma i Ko nɔnsi. Kalanni sèn fε, fo sɔmi ka Kε nin bεε wolomani fε ‘teliya la.\n4. Kanhakε faranfasilen ni faranfasibali flanfla bε Na ni a bεrεmatungurunni ye.\nMisali: ‘Cε tε yan ( cε si tε yan -> ‘cε = faranfansibali)\nCε tε yan ( cε lakodɔnnen -> cε = faranfasilen)\nMin ka jugu o bεε ye, a bε Kε sabu jugu ye ka kumadonsow ka bamanankan cεɲi Dogo bɔgɔ la kalanni sèn fε.\n«Kunnafoni [Hakilila A]» sεbεn in tε bamanankan tlɔlen sankɔrɔtalen ye, o n’a ta bεε, a kɔnɔ kanhakε bilisaɲaami ye hadada ye! An y’o Jira nin cogo in na:\n· Kanhakε yεlεnnen ɲε Kεra blenman na ##;\n· Kanhakε yεlεnnen majiginnen ɲε Kεra kɔlɔ la ## ;\n· Kanhakε jiginnen ɲε Kεra finman na ## ;\n· Kanhakε jiginnen mayεlεnnen ɲε Kεra ɲugu la ## ;\n· Kanhakε faranfasilen taamaʃyεn ye dεnnan ( ‘ ) ye;\n· Daɲε kanɲε kɔrɔcilen ( ## ) kùn ye kanhakε sariya nɔgɔn waleyali ye (Bubakar JARA ye min da Jira kabini 1981 sàn )\nKUNNAFONI' [ Hakilila A ]\nN bɛ wele' bla Mali sɛnɛkɛlaw' bɛɛ lajɛlen ma kέrɛnkɛrɛn-nenya la, kɔɔrisɛnɛnaw'. N'a ma ɲɛ Ko kɔɔriko' blala julaw' ka bolo' kan, n'an m'an bolo' di ɲɔgɔn ma ka bɛn kan kelen kan walasa julaw' kana an k'u sago' ye, sabu fɛɛrɛ' bɛ se ka y'u bolo.\nAn ni Dawuda Kɔnatɛ tlalen ɲɔgɔn na, an wulila k'an kunda Lɛnci kan. O ye dugu ye min bɛ Kasaro galoda la Kita marabolo' kɔnɔ. An selen yen, an ni Tumani Jalo ye ɲɔgɔn kumaɲɔgɔnya. O sen' fɛ, a ye minnu fɔ olu flɛ: Tumani Jalo ka fɔ' la, a ye kɔɔrisɛnɛ’ daminɛ a mɛnna. A ka fɔ' la, a ye sanji 8 de kɛ kɔɔrisɛnɛ' na; nka san 8 in kɔnɔ, a ye nafa caman sɔrɔ kɔɔriko' la. Fέn min ye "CMDT" feereliko' ye, jɔrɔnakoba' don anw sɛnɛkɛlaw' bolo ka da gɛlɛya caman kan: 1 Kasɔrɔ an ni "CMDT" bɛ baara' kɛ ɲɔgɔn fɛ, ni kɔɔri' sumana, hali n'a ma Ta, "CMDT" b’a wari’ sara, wa hali n'a tara fana, a wari' tɛ mɛn n'a ma sara. Nka julako’ mana fɔ fɛn o fɛn na, o tɛ laban gɛlɛya' kɔ. Sabu, olu tɛ foy ɲini u ka nafa' kɔ. Ka d'a kan, i ni jula' mana bɛn da' min kan i ka fɛn' sɔŋɔko' la, n'u bolo' fara, u bɛ se k'e ta' bla kɔ fɛ ka kura wɛrɛ ɲini, sabu e ta in tɛ taa k'u dan. O ye fɛn ye min bɛ anw jɔrɔ kosɛbɛ. Nka o bɛɛ n'a ta, n'a ma ɲɛ feereli’ kɔni kɔ, Mara' k'a lajɛ k'a hakili' to kɔɔri’ sancogo’ n'a wari saracogo' la, ani a doniwaati'. O tɛmɛnen kɔ, a k’a hakili' to minɛnko' fana na; nɔntɛ, n'a kɛra kɔɔri’ sumani dama ye k'a wari sarali’ kɛ waati min mana an dya ye, o mana kɛ san o san, kɔɔrisɛnɛ’ laban' bɛ sɔn ka dan o san’ ma, sabu, nafolo' sɔrɔfɛn t'an fɛ yan ko sɛnɛkɛla' bɛ se ka miliyɔn sɔrɔ min na san' kɔnɔ ni kɔɔri' tɛ. O tuma', Mara' kana sɔn abada k'a ka sɛnɛkɛlaw to julaw bolo. Kuncɛli' ni welekan' ka ɲɛsin sɛnɛkɛlaw' ma. N bɛ wele' bla ka taa Mali sɛnɛkɛlaw bɛɛ ma. N'a ma ɲɛ ko "CMDT" bɛ feere, an k'an bolo' di ɲɔgɔn ma bɛn' ni kelenya' kɔnɔ. Ni "CMDT" tigi kuraw' ka taabolo' ni kɔrɔlen' kɛra kelen ye, a fɔra a banna, nka n'u ma kɛ kelen ye, o ko tɔ' tɛ maa Kɔnɔna' fili bɛn' kɔnɔ.\nKanhakε sariya nɔgɔn kofɔlen in ma Dafa: a ma kɔnɔ-rɔnnaw bεrεma-kanhakε jate Minε; a da ma Se faranfarsilen ni faranfasibali danfarali ma. N’a sariya tun Tara, a tun na flanfla yɔrɔ caman sèn Bɔ kalanni na; nk’a sariya in waleyali ma nɔgɔn. ‘Maa n’a Fɔ sεbεnyɔrɔ jateminε na, nin taamaʃyεn camanba in b’a Kunbɔ wa? Kanhakε sariya nɔgɔn ye ka tùlu ( ‘ ) Kε daɲε kanɲε yεlεnnen fɔlɔ dɔrɔn kùn na, n’a kanɲε tɔ bεε yεlεnnen don, nka ni daɲε kanɲε yεlεnnen ni jiginnen sorobalen don, k’u bεε kanhakε taamaʃyεn K’u kun na. An y’o taamaʃyεn Kε ni kɔrɔcili ye, ka daɲε kanhakε sorobalen kan jiginen Kε bagama ye “Kunnafoni [ Hakilila A ]” kɔnɔ. Sariya in matarafali taamaʃyεn hake bε Bεn 282 ma, n’an ma Fili; kanhakε faranfasilen taamaʃyεn jate ‘sèn t’o la; n’o dun Faral’a kan, taamaʃyεn kuuru hakε bε Bεn 348 ma. Sεbεn in yεrε daɲε bεε jεlen bε Bεn 408 ma. Daɲε 408, taamaʃyεn 348, n’a bè ten, kuma fɔyɔrɔ Tigεsɔnyara dεrε!... Dabali wεrε fusaman ɲinini ye wajibi ye k’an ka bana in Furakε!... MAKDAS ye taabolo nɔgɔn min Sɔrɔ, k’o Waleya sεbεn kelen in kan, o daluya Flε:\n- ka kanhakɛ jiginnen taamaʃyɛn Kɛ a daɲɛ kanɲɛ fɔlɔ kan;\n- Ka dɛnnan ( ' ) Sigi matɔgɔ faranfasibali daminɛ na;\n- ka Wale siginiden fɔlɔ Kɛ kunbaba ye, ka flanfla ʃilasa a ni daɲɛ sugu wɛrɛ cɛ, i n'a Fɔ tɔgɔ, mankutulan, ...;\n- Ka cì Kɛ daɲɛ dorokolen jan na, n'a kɔnɔdaɲɛ Sera\ndaɲɛ saba ɲɔgɔn ma, ko 2 b'a la minnu kanɲɛ bɛ 2 Bɔ\nMisali: sinin-ɲɛsigi; denkundi-jama; fàasoden-juguya;\nKUNNAFONI [ Hakilila B ]\nN bɛ weele Bla Mali sὲnɛkɛlaw bɛɛ lajɛlen ma, ‘kɛrɛnkɛrɛnnenya la kɔɔrisɛnɛnaw. N'a ma Лɛ Ko kɔɔriko Blala julaw ka bolo kan, n'an m'an bolo Di ɲɔgɔn ma ka Bɛn kan kelen kan walasa julaw kana an K'u sago ye, sabu o fɛɛrɛ bɛ Se ka Y'u bolo.\nAn ni Dawuda Kɔnatɛ tlalen ɲɔgɔn na, an Wulila k'an Kùnda Lɛnci kan. O ye ‘dugu ye min bɛ Kasaro galoda la Kita marabolo kɔnɔ. An selen yen, an ni Tumani Jalo ye ɲɔgɔn Kumaɲɔgɔnya. O sèn fɛ, a ye minnu Fɔ olu Flɛ: Tumani Jalo ka fɔ la, a ye kɔɔrisɛnɛ Daminɛ a Mɛnna. A ka fɔ la, a ye sanji 8 de Kɛ kɔɔrisɛnɛ na; nka sàn 8 in kɔnɔ, a ye nafa caman Sɔrɔ kɔɔriko la. Fɛn min ye "CMDT" fεereliko ye, jɔrɔnakoba don anw sὲnɛkɛlaw bolo ka Da gɛlɛya caman kan: 1 Kasɔrɔ an ni "CMDT" bɛ baara Kɛ ɲɔgɔn fɛ, ni kɔɔri Sumana, hali n'a ma Ta, "CMDT" b'a wari Sara, wa hali n'a Tara fana, a wari tɛ Mɛn n'a ma Sara. Nka julako mana Fɔ fɛn o fɛn na, o tɛ Laban gɛlɛya kɔ. Sabu, olu tɛ foy Лini u ka nafa kɔ. Ka D'a kan, i ni jula mana Bɛn da min kan i ka fɛn sɔŋɔko la, n'u bolo Fara, u bɛ Se k'e ta Bla kɔ fɛ ka kura wɛrɛ Лini, sabu e ta in tɛ Taa k'u Dàn. O ye ‘fɛn ye min bɛ anw Jɔrɔ kosɛbɛ. Nka o bɛɛ n'a ‘ta, n'a ma Лɛ feereli kɔni kɔ, Mara k'a Lajɛ k'a hakili To kɔɔri sàncogo n'a wari sàracogo la, ani a doniwaati. O tɛmɛnen kɔ, a k'a hakili To minɛnko fana na; nɔntɛ, n'a Kɛra kɔɔri sumani dama ye k'a wari sàrali Kɛ waati min mana an Dya ye, o mana Kɛ sàn o sàn, kɔɔrisɛnɛ laban bɛ Sɔn ka Dàn o sàn ma, sabu, nafolo ‘sɔrɔfɛn t'an fɛ yan ko sὲnɛkɛla bɛ Se ka milyɔn Sɔrɔ min na sàn kɔnɔ ni kɔɔri tɛ. O tuma, Mara kana Sɔn abada k'a ka sὲnɛkɛlaw To julaw bolo. Kùncɛli ani weelekan ka Лɛsin sὲnɛkɛlaw ma. N bɛ weele Bla ka Taa Mali sὲnɛkɛlaw bɛɛ ma. N'a ma Лɛ ko "CMDT" bɛ Feere, an k'an bolo Di ɲɔgɔn ma bɛn ni kelenya kɔnɔ. Ni "CMDT" tigi kuraw ka taabolo ni kɔrɔlen Kɛra kelen ye, a Fɔra a Banna, nka n'u ma Kɛ kelen ye, o ko tɔ tɛ maa Kɔnɔnafili bɛn kɔnɔ\nMAKDAS ka sariya dajiralen bolilen sεbεn in kan, kalanni nɔgɔya kosɔn; o taamaʃyεnko dantigε Flε:\n· Faranfasibali taamaʃyɛn hakɛ = 4\n· Kan sinama kanhakɛ jiginnen taamaʃyɛn hakɛ = 20\n· Wale sugandilen hakɛ = 56\n· Taamaʃyɛn kuuru hakɛ = 24\nMAKDAS ( Mali Kanko ni Danbe Se )\nWalebaa: Mamadu DUKURE\nBlàdon : 2016-06-11 Yɛlɛmako laban : 2016-07-08\nFogo yeko: 1147334 - Bì: 618 - Kalo in: 8924 - Лinan: 68537.\nFura Yeko: 1643 - Bì: 1 - Kalo in: 6 - Лinan: 83.


Walejugukela — Wikibooks\nNin kèra san 2001, marisikalo la; bamakô kin dô la.\nMinèta ye gadonmuso ye. A bôra muruja k'a bè na bô a balimakè bamakô, sebeninkôrô. Muruja môbiliye tamadenw bila gare la Madinakura sugunin na . Sôgômada joona , Minèta y'a den bamu kosobè k'i teliya k'a ka minènw ta, ka n'i jô sirabada la ka sotarama kônô min bè ta sebenikôrô.\nSôônin sotarama dô nana fèrè minè a kèrèfè piyan . Parantikè y'i pan ki dio, ka minèta ka minenw ta k'u bila môbili kônô k'a yèrè bolo minè k'a dèmè ka don. Minèta y'i sen da môbili da la dôrôn, a ye môgô tiaman sirilen dalen ye . A k'a bè jigin, parantiw y'u poron a kan. U y'u bolo biri a da la k'a talon ka don môbili kônô diyagoya la. U sôrô la ka fen dô jôsi nun kôrô. O yôrônin bèè , a sunogora. A bè bô ko lama waati min, a y'a yèrè sôrô so numanba dô kônô , i b'a fô min ma wila, dugu kôkan. Aye yan filè, ka yan filè, môgô sirilen dalen don fenbè fen. A ye mun ye tugun, tiè kôgôlen dô nana a ye sirilen dô ta ka don tou kônô. Tumaminkelen, kulekan bôra. Minèta den ja tigè ko juku fana kasira fô ka k'a kirin. Aye den ta k'a d'a sen kan. A bè ka sin d'o ma tuma min, kamalen kôgôlen in taamana ka sin a ma. A y'i kun kôrôn tan k'a lajè furututu, a ma gnè, o ya nininka << E dun den bè ne lajè tan, e bè bô min ?>> Minèta y'i kanto << E bè ne dôn, ne bè e dun kossèbè. Ne ye Birama muso ye ka bô Muruja >>. O fôlen, a ye Minèta n'a den labô môgô fagataw tou la k'u la don môbili kono. A ye sunôgô fura nin kè ou nou kôrô tugun ka t'u bila ou tayôrô la Madinakura. Minèta gnèmatigèlen, môgô y'a nimika. A donna ko gnè na k'o fô.\nMôgô ye kuma da kunnafolidilaw tulo kan. Olu fana y'a jènsen kunnafolisèbènw kônô ani arajosow la.\nKôlôsi min kèra o ye de ko môkô lakananen tè Bamakôkônô; ko gnemôgôw ka kan fèèrè bèè lajèlen tigè tiogo min hakilisigi bè sabati an ka faaba kônô ani jamana fan bèè.\nRécupérée de « https://bm.wikibooks.org/w/index.php?title=Walejugukela&oldid=1873 »


Mali: baarada min ɲɛsinnen don ɲanaminifɛnw kɛlɛli ma, y'a tɛgɛ da "cocaïne" kilo saaba ni kɔ kan\nFrance Medias Monde bɔlɔlɔ gafɛw\n© 2021 Copyright RFI\nA jɛnsen na : 02/03/2021 - 11:33\nƝanaminifɛ min bɛ weele Faransikan na "cocaïne". © RFI MANDENKAN\nA kɛbaga : Safi LUNA\nMali la, baarada min ɲɛsinnen don ɲanaminifɛnw kɛlɛli ma, n’o ye "office central des stupéfiants" ye, o y’a tigɛ da "cocaïne" kilo 3 ni kɔ kan juma tɛmɛnen. A ko kɛra Mali pankurun jiginyɔrɔ "Aéroport Modibo KEITA de Sénou" la.\n"Cocaïne" kg 3 ni g 26, o de minɛna "Ethiopian Airways" taamaden dɔ la. Nigéria jamanaden don, nka a tun bɔtɔ don Brésil jamana de kan. Wasa minɛli in ka kɛ, ɲanaminifɛnw kɛlɛ jɛkulu "office central des stupéfiants" tun kɛlen don k’a tulo n’ ɲɛ kɛrɛbɔsigi. Colonel Adama Tounkara y’o baarada in ɲɛmɔgɔ ye.\nCol Adama Tounkara\nCocaïne in minena mɔgɔ min la, o jɔra a la k’a tun kan ka taa feere Mali de la. Wa ko sarati yɛrɛ tun b’ale ni mɔgɔ dɔ cɛ Bamako dunajigisoba dɔ kɔnɔ, wasa a feereli ko ka ɲɛnɲini. Nka dan sigilen filɛ u ka wale in na bawo Mali marabagaw cɛsirilen don ɲanaminifɛnw kɛlɛli la nin y’a san 10 ni kɔ ye.\nCocaïne min minɛlen filè, k’a bɛna jenni jama bɛɛ ɲana. A minɛna min bolo, ale bɛ fangatigilamɔgɔw ka bolo kan. A bɛ se ka bila fo san 5 kaso la Mali yɛrɛ la yen. A fɔra ko minnu tun kan k’a dɛmɛ Cocaïne feereli la, olu bɛ ka ɲini bi Bamako kɔnɔ.\n"Sénégal": mankanw cayalendon sanfɛ kaladenw ni ɲɔgɔncɛ\n"Sénégal": polisiw ye mɔgɔ 6 minɛ fura kolon feere la Dakar\nBounti: Faransi ka ciden Mali la, ko mugujugu in cira jatigɛwalenkɛlaw yɛrɛ de la\nDiɲɛ kɛnɛyako tɔnba bolofara Farafinna,"OMS Afrique", ko fɛɛrɛ bɛna ta yasa Farafinna bɛɛ bolo ka ci\nNiger: jamanadenw ye tasibilakɛ ka ɲɛsin lakɔliden 20 ni kɔ minnu nin tora tasumakasara la\nBurkina Faso: "VDP" tɔnden mɔgɔ 8 bɔnɛna u nin na jatigɛwalenkɛlaw fɛ\n"Afrique du Sud": jamana in kiiriso y'a ɲini Jacob Zuma fɛ, k'a yɛrɛ k'a ka ɲangili fɔ\nMali: Farabougou n'a mara la, bɛnkan sɔrɔ la jatigɛwalenkɛlaw ni dugudenw cɛ\nMali: "CMA" tɔndenw ko sɛgɛ-sɛgɛli ka kɛ u ka ɲɛmɔgɔba Sidi Brahim Ould Sidati fagali la\nMali: "CMA" ɲɛmɔgɔ Sidi Brahim Ould Sidati, fagara bi Bamako\n"Burkina Faso": "Blaise Compaoré", ni mɔgɔ tan ni saaba wɛrɛ bɛna kiti Thomas Sankara fagali la\n"RD Congo": kalo naani kɔ, "Félix Tshisekedi" ka fanga ye marabajɛkulu kuru sigi


Màsakɛ jugu ni mùsokɔrɔba fitiriwale - Fàkan\nNin Kɛra màsakɛ dɔ ye min tun ye ɲɔmasaba ye. Nka a ka ɲɔ tùn tɛ Sɔrɔ ‘wari la ‘kuma tɛ delili ma. A ka ɲɔ sɔrɔcogo tùn ye min ye, o ye n'i Nàn'a ma, a b'a Fɔ ko jyɛn bɛ Laban fɛn min ma k'i k'o Fɔ. Лɔɲinina bɛɛ y'u sèn Dòn, k'u bolo Dòn kà Dɛsɛ u ma Se k'o ɲɛ Sɔrɔ. Nka musokɔrɔnin dɔ tùn bɛ yen min denw Banna k'a To, se foyi tùn t'a ye. O kɛlen kà màsakɛ in Komɛn, o Ko ee, ne dabaa Ala, i tɛ ne Dɛmɛ nin kelennin na waasa ne na Se kà tle damadɔ balo Sɔrɔ wa ?". Musokɔrɔnin Wulila o la ni k'i Kùnda màsakɛ bara kan. A bɛ kà Taa, kà Taa, kà Taa fo kà Taa Se ʃìsunba dɔ ma. A y'i Sìgi yen k'a b'a sɛgɛnnafyɛn Bɔ. O y'a Sɔrɔ ‘wò belebele dɔ bɛ ʃìsun in na. Jaa o wòba in tùn ye kooro dɔ ʃiyɔrɔ ye. Musokɔrɔba sìgilen, a bɛ kà Miiri, a bɛ Hami a bɛ nà Taa min Fɔ màsakɛ ye walasa kà ɲɔ Sɔrɔ. Dɔɔnin kumakan dɔ Bɔra ʃìwo ‘kɔnɔ ko:\n- Musokɔrɔba, e bɛ Taa min?\nMusokɔrɔba fana ko:\n- E, jɔn dòn?\n- Ne kooro dòn.\n- E bɛ min?\n- N Flɛ wò 'kɔnɔ yan. I bɛ Taa min? mun hamiko b'i kan?\nMusokɔrɔba y'i Kanto a ma ko: Ne ye màsakɛ dɔ ko Mɛn, u ko ɲɔba b'a 'bolo. Ne dun, ‘se tɛ ne ye, ‘fanga tɛ ne na, ‘dàbali tɛ n ye, ‘balo tɛ n 'bolo wa a ‘jìgiya fana tɛ n ye. N ka taama kun Flɛ o ye. Fɛn min ye n hamikun ye sa, a Fɔra n ye ko màsakɛ dɔ bɛ yan min ka ɲɔ tɛ Sɔrɔ ko fo n'i ye jyɛn labanko Fɔ. Ne dun t'o Dɔn. O kɛlen, kooro y'i Kanto a ma ko:\n- I kana Hami. N bɛ nà jyɛn labanko Fɔ i ye. A ko "n'i Sera màsakɛ fɛ yen, i nàkun fɔlen 'kɔ, n'a Ko k'i ka jyɛn labanko Fɔ, a Fɔ a ye ko jyɛn bɛ Laban fitiriwaleya de la. N'o Kɛra, i na ɲɔ Sɔrɔ.\nMusokɔrɔba, Wulila kà sira Minɛ. Musokɔrɔba Wulila kà sira Minɛ kà Taa. A taamatɔ ‘kan bɛ: Ala dan ka nin Kɛ n ye bì sa! Ala ye ɲɛganbaatɔ dɛmɛbaa ye koyi!...\nA selen màsakɛ bara la, a ko:\n- Ee màsakɛ, ne Nàn'i Magɛn. Màsakɛ, ‘den tɛ n 'bolo, ‘balo tɛ n 'bolo, ‘se tɛ n ye, ‘dàbali fana tɛ n ye. Hali ʃu rɔ, ne ʃìra n ma dumuni Kɛ. Ne Nàna i deli i ka n Sɔn ‘ɲɔ na.\nO kɛlen màsakɛ y'i Kanto a ma ko:\n- Musokɔrɔba, ɲɔ bɛ ‘ɲɔbugu nka tàkan b'a la dɛ. Yala jyɛn bɛ Laban fɛn min na i b'o Dɔn wa?\n- Awɔ, musokɔrɔba ‘kan bɛ tèn.\n- A Fɔ n ye i k'i ka ɲɔ Minɛ i kà Taa.\nO kɛlen, musokɔrɔ y'i Kanto ko:\n- Màsakɛ, jyɛn bɛ Laban fitiriwaleya de la.\nO kɛlen, màsakɛ Ko:\n- E! aa! musokɔrɔba nin dòn jaati.\nƆ, màsakɛ fana ye ɲɔba Cὲ kà Di musokɔrɔba ma, musokɔrɔba y'i kɔ Dòn. A Taara Se ʃìsunba yɔrɔ ma, a hakili Jiginna Kooro la. A y'i Madon kooro la a ka wò 'kɔnɔ ni k'i Kanto: ne ye ɲɔ Sɔrɔ nka a tɔ de Tor’a nako ye. Ɔ, e dun bɛ yan, n na e Minɛ kà Kɛ n ka tòna ye. A ye kooro Minɛ ni k'a Kantigɛ k'a Blà a ka ɲɔ kan. A selen 'so, a ye ‘tò dumanba Tobi kà na dumanba Tobi kà kooro in Kɛ o na ye.\nMusokɔrɔba ye lɔgɔma ɲɛ sàba Kɛ. A naaninan Bɛnna sògokuru dɔ ma. Abini a y'o Blà a ‘da yɔrɔ min, o kolo Balanna a kan na. Fɛn bɛɛ Kɛra o la fura ma Sɔrɔ o la. A ma Лɛ min 'kɔ musokɔrɔba ye jyɛn To.\nAn y'o Sɔrɔ yɔrɔ min, an y'o Blà yen.\nFogo yeko: 1147331 - Bì: 615 - Kalo in: 8921 - Лinan: 68534.\nFura Yeko: 1376 - Bì: 1 - Kalo in: 8 - Лinan: 68.


tile stores san jose – snottyclub.info\nsnottyclub.info tile-stores-san-jose tile-stores-san-jose No Comments on Tile Stores San Jose\ntile stores san jose tile stores in san jose ca explore porcelain tiles and more the tile shop san jose tile stores in san jose homeowners and dealers welcome to discount tile store san jose products.\ntile stores san jose bullnose tile san jose photo of tile ca united states bullnose tile san jose ceramic tile san jose tile marble san jose ca united states san jose tile store tile fantastic tile photo gallery.\ntile stores san jose bull nose tile contemporary full bathroom with 6 white tile subway trim bullnose tile store san ceramic tile san jose tile marble san jose ca united states san jose tile store tile fantastic tile photo gallery.\ntile stores san jose tile shop san jose medium size of kitchen stores in direct tile outlet com tiles discontinued tile shop san jose mosaic san jose eltroclub mosaic san jose bathroom tile stores learn how to hang bathroom tile shops bathroom tile.\ntile stores san jose tile san jose tile stores photo of tile plus ca united states tub surround tile tile tile shop san jose charming simple inspiring tile design beautiful amazing tile shop san jose tile stores san jose tile granite center san jose mundoracingclub.\ntile stores san jose products bull nose tile bull nose tile square surface tiles frost proof blade bull.\ntile stores san jose tile store san jose tile tile best flooring ideas best flooring ideas tile store tile reviews tile store san jose discount tile san jose tile shop visit the dozens of dream rooms discount tile san jose tile tile rogers ave ca p f tile store discount tile san jose tile store.\ntile stores san jose tile stores san jose floor tile stores tile stores tile granite center san jose tile stores san jose large san jose tile art pottery charger san antonio texas download tile store san jose tile design ideas.\ntile stores san jose large size of fireplacefireplace store san jose broadway fireplace store san jose contemporary gas san jose tile store tile fantastic tile photo gallery bathroom san jose tile store tile fantastic tile photo gallery.\ntile stores san jose abc tile photo of tile ca united states tile store in abc tile san jose tile shops san jose tile stores area what is bathroom reviews ca tile shops san jose tile tile stores san jose tile stores san jose california.\ntile stores san jose bathroom tile stores bathroom tile stores bathroom specialists full image for bathroom tile stores bathroom tile bathroom tile stores tile fantastic san jose ca winstoninfo tile fantastic san jose ca tile shop tile stores in ca ca tile fantastic photos reviews.\ntile stores san jose tile store san jose tile tile tile for traditional bathroom with and master by interior design tile shop san jose charming simple inspiring tile design beautiful amazing tile shop san jose tile stores san jose tile granite center san jose mundoracingclub.\ntile stores san jose terico mosaic san jose eltroclub mosaic san jose bathroom tile stores learn how to hang bathroom tile shops bathroom tile.\ntile stores san jose panoramic porcelain slab tile san jose pottery table circa x period tiles made by artis at tile san jose tile stores photo of tile plus ca united states tub surround tile tile.\ntile stores san jose tile stores in san jose ca floor tile stores selecting style and texture is important tile discount tile san jose tile shop visit the dozens of dream rooms discount tile san jose tile tile rogers ave ca p f tile store discount tile san jose tile store.\ntile stores san jose bedrosian tile san jose elegant best bathroom remodel san jose ca awesome 9 best new arrivals tile shops san jose tile stores area what is bathroom reviews ca tile shops san jose tile tile stores san jose tile stores san jose california.\ntile stores san jose best tile san jose bedrosian tile san jose nice lovely tile stores san jose s bedrosian tile san jose elegant best bathroom remodel san jose ca awesome best new arrivals.\ntile stores san jose bullnose tile store san jose california tile shop san jose tile shop glass tiles tile shop brokaw road san tile shop san jose medium size of kitchen stores in direct tile outlet com tiles discontinued tile shop san jose.\ntile stores san jose oregon agata hex terico tile tile terico tile and marble san jose ca eccmakersclub terico.\ntile stores san jose tile store san jose store fabulous store hours with store hours store hours tile store near tile store san jose granite store san jose tile shop tile stores tile granite center granite store san jose tile shop kitchen tile shop granite blue the most cheap along with.\ntile stores san jose bullnose best tile san jose images of home design best tile san jose.\ntile stores san jose bosch appliance packages tile fantastic san jose tile store showroom san jose tile store showroom.\ntile stores san jose tiles san jose tile store tile fantastic tile photo gallery garden san jose tile store tile fantastic tile photo gallery.\ntile stores san jose photo of all natural stone san jose ca united states beautiful calacatta emser tile san jose quick look emser tile san jose san jose ca emser tile san jose emser tile san jose store hours.\ntile stores san jose tile shops san jose photos reviews building supplies e rd north ca phone number yelp tile tile shops san jose tile shops san jose tile stores area what is bathroom reviews ca tile shops san jose tile tile stores san jose tile stores san jose california.\ntile stores san jose sidebar world of mosaic manufacturer and distributor of high quality glass oregon agata hex.\ntile stores san jose discount tile san jose tile tile rogers ave ca p f tile store discount tile san jose tile store bedrosian tile san jose complete lovely tile stores san jose s bedrosian tile san jose decent bedrosians tile stone techieblogiefo.\ntile stores san jose tile shop san jose medium size of waterproof bathroom murals the tile shop the tile shop tile shop san jose tile stores photo of tile fantastic ca united tile shop san jose interior tiles home depot direct ma dwarf fortress near app tile showroom tile shop san jose.


Nanpalari galoda - Fàkan\nMara sìgidaw >\nNanpalari galoda kùnnafoni\nNanpalari galoda bɛ Segu mara ‘kɔnɔ , ani Segu cɛ ye bamɛtɛrɛ 295 ye. A ni Лɔnɔ kolomi cɛ ye bamɛtɛrɛ 185 ye.\nNanpalari galoda bɛ Лɔnɔ kolomi de fɛ.\nNanpalari galoda sìgicogo la, a ni Moritani bɛ Dànbɔ kɔrɔn fɛ k’a ni Jàbali galoda Kɛ kà Dànbɔ tlebin fɛ. A ni Lɛrɛ galoda bɛ Dànbɔ kɛɲɛka fɛ. Dɔgɔfiri galoda b'a ni banin 'cɛ.\nNanpalari galoda ‘kɔnɔ dugu 28 de bɛ yen. Mɔgɔ hakɛ bɛ Taa 13 230 la. Cὲw bɛ Taa 66 38 la , musow bɛ Taa 65 92 la. A mɔgɔ fànba ye fula de ye , arabu ani suraka.\nNanpalari galoda ye cɛncɛnmayɔrɔ de ye , a sanjiko tɛ labɔli Kɛ . Sàn ‘kɔnɔ, sanji nàta tɛ Tɛmɛ milimɛtɛrɛ 300 kan. Cyɛn dòn, Nanpalari galoda bɛ Лɔnɔ kolomi. Nka Nanpalari galoda tɛ Kɔlɔn ‘kɔnɔ. 'Jikolon-yɔrɔ tɛ malosɛnɛ kamà fɔlɔ bari yen ma Labɛn fɔlɔ walasa malo ka Sὲnɛ yen. Kungo jirimaba tɛ yen k’a sababu Kɛ jakungoko ye. Jiri kelen -kelen minnu bɛ yen, tigɛli b’a la ‘digi Da olu kan fana. O Kɛra ‘sababu ye kà jakungoko tɔ Juguya yen.\nSɛnɛkɛ siratigɛ la, gὲlɛyaba bɛ Nanpalari galoda ‘kɔnɔ k’a sababu Kɛ sanjiko ye. A yɔrɔ in bɛ jakungoma-yɔrɔw fɛ Mali ‘kɔnɔ. O la, sanji tɛ ‘labɔli Kɛ yen. Nanpalari galoda tɛ malo Sὲnɛ kosɛbɛ. Yenkaw bɛ To kà malo dɔɔnin Sὲnɛ fàla ‘kɔnɔ samiɲɛ fɛ . U bɛ ɲɔ de Sὲnɛ kosɛbɛ. O ɲɔsɛnɛ in ni gὲlɛya fana de bɛ ɲɔgɔn na k’a sababu Kɛ ntɔnko ni kɔnɔko ye. Olu bɛ sɛnɛ kɛ fɛn bɛɛ Cyɛn . Sὲnɛ bɛ Kɛ ni dàba ani saridaba ni misi de ye. Sὲnɛ lasigidenw ka dɛmɛ man ca kà Лɛsin yen sὲnɛkɛlaw ma bari malosɛnɛ barika man bòn yen. O bɛɛ n’a ta, u bɛ balo dɔɔnin- dɔɔnin Sɔrɔ. Nka sàn dɔw bɛ Kɛ, sὲnɛkɛlaw dɔw tɛ suman foy Sɔrɔ, o min sababu bɛ Bɔ ja la, ntɔn ani kɔnɔw ka cyɛnni na\nNanpalari galoda ye baganmara-yɔrɔba ye. U bɛ bagan suguya caman mara i n’a fɔ bà, saga, misi , ɲaamɛ, sò, o n’a ɲɔgɔnna caman. U ka baganmara bɛ Kɛ gὲlɛya caman kan i n’a fɔ, baganbalo dɔgɔya kungo ‘kɔnɔ, binko ni jiko fla bɛɛ b’o la. O la, misiw ka jiminyɔrɔ ka kan kà Dla I n’a fɔ kɔlɔnbaw, kà D’a kan kɔlɔnko ma ‘labɔli Kɛ wa tlema fɛ, jisigi-yɔrɔw bɛ ja joona. O bɛ Kɛ ‘sababu ye bagan caman bɛ Dɛsɛ kà Sà. Kà Fàra o gὲlɛyya bɛɛ kan, tuma bɛɛ kὲlɛ de bɛ baganmaralaw ni ɲɔgɔn ‘cɛ k’a sabu Kɛ baganw minyɔrɔko ye.\nBagan minnu bɛ Nanpalari galoda ‘kɔnɔ an’u hakɛ\nBa ni saga\nDugeli Hamadi Alfa\nЛɔnɔ kolomi ‘kɔnɔ, Nanpalari galoda bɛ galoda tɔ bɛ kɔ fɛ kàlanko siratigɛ la. Galoda yɛrɛ ‘kɔnɔ, kàlanso naani de bɛ yen. Yen duguma-kalanyɔrɔ ye kelen ye kà Bɔ sàn fɔlɔ la kà T’a sàn wɔɔrɔnan na. Ale Jɔra jamana fɛ. Duguma-kalanyɔrɔ sàba wɛrɛ bɛ galoda ‘kɔnɔ minnu Jɔra duguw yɛrɛ fɛ ko sìgidala-kalansow.\nMusomannin ka kàlanko ma Dòn ‘ba la kosɛbɛ. Cɛmannin taata ka ca kàlan na kà Tɛmɛ musomannin ta kan.\nKàlanyɔrɔ-ko gὲlɛya tarabu Nanpalari galoda ‘kɔnɔ\nJa dɔw Flɛ kà kàlansow lahala juguya Jira Nanpalari galoda 'kɔnɔ\nJa fɔlɔ: kàlanso fàn kelen bìnnen jɔsɔlen ni bin ye kàlan kamà\nJa flanan: wo bɔlen kàlanso kɛrɛw la\nJiko ma ‘labɔli Kɛ Nanpalari galoda ‘kɔnɔ. Jiko ka gɛlɛn fo k’a Fɔ. Dugu dɔw ‘mɔgɔ bɛ bamɛtɛrɛ 45 Tagama fàli walima ɲaamɛ na kà Taga ji Лini. A kɔlɔnw ka dùn kojùgu. Kɔlɔn dɔw dùnya bɛ Taga mɛtɛrɛ 100 la . ‘Hadamaden tɛ Se kà ji Sama kà Bɔ o kɔlɔnw na fo n’a Kɛra baganw ye. Kɔlɔn dɔw bɛ yen mɔgɔw ni baganw bɛɛ bɛ ji minnu na. O bɛ Se kà Nà ni bàna ye.\nJa dɔw Flɛ jikogɛlɛya 'sɛmɛntiyalan ye\nJa fɔlɔ: minniji-bɔyɔrɔ\nJa flanan: baganmin-yɔrɔ\nBlàdon : 2016-07-16 Yɛlɛmako laban : 2016-07-19\nFogo yeko: 1147346 - Bì: 630 - Kalo in: 8936 - Лinan: 68549.\nFura Yeko: 1372 - Bì: 4 - Kalo in: 14 - Лinan: 91.


Sigida 7 Banakisɛfagalanw ye mun ye ani u bɛ ta cogodi?\nSigida 7 Banakisɛfagalanw\nBanakisɛfagalanw tali sariyaw\nBanakisɛfagalan dɔw tali sariyaw\nNi fura ma mako ɲɛ, an ka kan ka ko min kɛ\nBanakisɛfagalanw tata hakɛ dɔnni nafa\nBanakisɛfagalanw ye mun ye\nani u bɛ ta cogodi?\nNi banakisɛfagalanw kɛra u kɛcogo ɲuman na, u bɛ kɛ fura nafamaw ye. U bɛ banamisɛnniw ni banagɛlɛn dɔw kɛlɛ minnu bɛ sɔrɔ banakisɛw fɛ. Banakisɛfagalan minnu kodɔnnen don, olu filɛ: penisilini (pénicilline), tetarasikilini (tétracycline), sitɛrɛpitɔmisini (stréptomycine), kuloranfenikɔli (chloramphénicol) ani silifonamidi (sulfonamides).\nBanakisɛfagalanw tɛ kɛ ka bana bɛɛ furakɛ. Farati bɛ u kelen kelen bɛɛ tali la, nka a dɔw farati ka bon ka tɛmɛ dɔw kan. Ni an bɛ banakisɛfagalanw kɛ ka an furakɛ, an ka kan ka an janto u tacogo la.\nBanakisɛfagalanw lakodɔnnenw don u tɔgɔw ni u suguyaw fɛ, nka u caman bɛ nin kulu kofɔlen ninnu na. Nin gafe in kɔnɔ, an bɛna kuma banakisɛfagalan minnu kan olu de filɛ:\nBanakisɛfagalanw suguyaw Suguya minnu lakodɔnnenw don Sɛbɛn ɲɛ\n(Les Pénicillines) Ɔsipɛni (Ospen), Bipeni (Bipéni), Ɛkisitansilini (Extencilline) Pikirimuguw (penisilini, pénicilline)\nAnpisilini* (Ampicilline*) Totapɛni (Totapen), Pɛnbiritini (Penbritine) Kunfinnin ni amɔkisisilini (ampicilline et amoxicilline)\nTetarasikilini (Tétracycline) Hɛkisasilini (Hexacycline), Shimosikilini (Chymocycline) Tetarasikiliniw, Tétracycline\nSilifamidi (Les sulfamides): Kotirimɔkizazɔli (Cotrimoxazole) Silitirɛni (Sultirène), Gantiriyowani (Gantrioine), Bakitirimu (Bactrim) Silifonamidi, Sulfamidés\nSitɛrɛpitɔmisini (Stréptomycine) Inisilini (Unicilline), Panotirilini (Panotrilline) Sitɛrɛpitɔmisini, Stréptomycine\nKuloranfenikɔli (Chloramphénicol) Tifomisini (Tifomycine) Kuloranfenikɔli, chloramphénicole\nEritoromisini (Érythromycine) Abotisini (Abboticine), Poropiyosini (Propiocine) Eritoromisini, Érythromycine\nSefalosiporɛn (Les céphalosporines) Kefilɛkisi (Keflex) Sefalɔsiporiniw, Cephalosporines\n*An ka a dɔn ko anpisilini (ampicilline) ye penisilini (pénicilline) suguya dɔ ye min ka jugu banakisɛw ma ka tɛmɛ fura tɔw kan.\nNi banakisɛfagalan bɛ aw bolo, aw dun tɛ a dɔn banakisɛfagalan suguya min don, aw ka kan ka sɛbɛnni fitiniw kalan minnu bɛ a tɔgɔ duguma fura foroko kan. Misali la, fura min tɔgɔ Parakisini (Paraxin), aw bɛna a sɛbɛnnen ye a duguma “kuloranfenikɔli (chloramphénicol)”, o ye penisilini (pénicilline) suguya dɔ ye.\nAw bɛ kuloranfenikɔli (chloramphénicol) ɲini Sigida 25 Gafe in kɔnɔ fura kofɔlenw tacogo yɔrɔw la (sɛbɛn ɲɛ Kuloranfenikɔli, chloramphénicole). Aw bɛna a kɔlɔsi ko fura in bɛ kɛ ka banagɛlɛnw de furakɛ i n’a fɔ tifoyidi, aw bɛna a ye kɛrɛnkɛrɛnnenya la ko faratiba bɛ fura in dili la denyɛrɛni ma.\nAw kana banakisɛfagalan kɛ ka aw yɛrɛ furakɛ abada ka a sɔrɔ aw tɛ a suguya ni a ɲɛci dɔn, barisa kɔlɔlɔ bɛ u tali la.\nBanakisɛfagalan ninnu takun, u tali kɔlɔlɔw ni u tacogo ɲɛfɔlen don gafe in laban na. Fura ninnu tɔgɔ bɛ sarada kelen kelen ka kɛ siginidenw ye, aw bɛ u ɲini o Sigida 25 la (sɛbɛn ɲɛ Furaw tɔgɔ).\nNi aw tɛ banakisɛfagalan min tacogo ni a ɲɛci dɔn, aw kana aw furakɛ ni o ye abada.\nBana min bɛ aw la, aw ye o kɛlɛfura dɔrɔn kɛ (aw ye aw ka bana suguya ɲini ka a dɔn gafe in kɔnɔ).\nSani aw ka banakisɛfagalan ta, aw ka kan ka a tali kɔlɔlɔw ni a tacogo ɲini gafe in laban na.\nNi banakisɛfagalan tacogo ɲɛfɔra aw ye, aw kana tɛmɛ hakɛ kofɔlen kan abada. Fura tata hakɛ bɛ sɔrɔ bana suguya, banabagatɔ si ni a girinya hakɛ de la.\nNi fura suguya kelen pikiri ni a furakisɛ jirala aw la, aw bɛ furakisɛ ta ka caya.\nNi banakisɛfagalan dira aw ma, aw ye a ta fo aw ka bana ka kɛnɛya, walima aw ye a ta fo tile fila bana funteni bannen kɔ walima taamasiɲɛw dɔw tununen kɔ (bana dɔw bɛ furakɛli kuntaalajan laɲini banabagatɔ wulilen kɔ). Ladilikanw minnu fɔra aw ye banaw kelen kelen bɛɛ kan, aw ye olu bato.\nNi banakisɛfagalan ye ŋɛɲɛ bila aw la, walima ka aw fari biritin, walima ka gɛlɛya wɛrɛ lase aw ma, aw ye o fura tali jɔ o yɔrɔnin bɛɛ la wa aw kana o fura ta tuguni abada (aw ye sɛbɛn ɲɛ Farikolo tanabanaw: a hakɛlama walima a juguman lajɛ).\nAw ye banakisɛfagalan ta ni ɲɛci bɛ a la. Ni banakisɛfagalan tali dan tɛmɛna, u tɛ mako ɲɛ tuguni.


Balo nafama dunni, saniya ni jɛlenya matarafaliw, ani denmisɛnya kɔnɔbanaw kɛlɛli bolociw, olu ye i n’a fɔ “farikolo ka kɛlɛkɛcɛw” minnu bɛ denmisɛnw kisi banakisɛw sɔrɔli ma ni k’u ka kɛnɛya sabati\nDenmasaw ni kɛnɛya tigilamɔgɔw bɛ faamuya caman sɔrɔ balodɔn kan Sigida 11 Balo nafama yɔrɔ kɔnɔ gafe la. U bɛ faamuya caman fana sɔrɔ jɛlenya ni ji ka saniya kan Sigida 12 Kɛnɛya sabati fɛɛrɛw yɔrɔ kɔnɔ gafe la. Toli kɛnɛya la sɔrɔli furaw, ani bolociw kɛli ni kunbɛnnifuraw ye ka denmisɛnw ka bana fanba bɛɛ kunbɛn (sɛbɛn ɲɛ Boloci).\nKɛrɛnkɛrɛnnenya la, denmisɛnw ka kɛnɛyako siratigɛ la, mɔgɔ ka kan ka banakunbɛn tigafara ɲɛ kelen fisaya ni banafurakɛ paani ɲɛ kelen ye.\nDumuni nafama dunni ye denmisɛn mɔni n’a ka kɛnɛya fura ye. Balo nafama bɛ kɛnɛya sabati kɔnɔkuma bɛ aw ni aw denw ka dumuni ɲuman dunni ladilikanw de kan, hali ni a yɛ a sɔrɔ wari bɛrɛ tɛ aw kun. A bɛ ɲɛfɔli kɛ denmisɛnw ni balikuw ka balodɛsɛ furakɛli kan fana. Aw bɛ se ka tugu o bilasiralikanw kɔ ka dumuni ɲumanba ɲini aw denw ni den ɲɛnatigɛw ye.\nKalo 6 fɔlɔ kɔnɔ\nDen mako bɛ balolan fɛn o fɛn na, o bɛɛ bɛ sinji la; wa sinji ka kan ka di den ma ni sinminnege yɛ a minɛ tuma o tuma: waati 3 o waati 3 walima waati 4 o waati 4 tile fɛ, ni ka a dili dɔgɔya sufɛla la n’o ye dɔɔni. Kana ji, jiridenjiw walima seri di a ma fɔ a ɲi fɔlɔw ka bɔ, ni o bɛ bɛn a kalo 6 nan waatiw ma. Olu bɛ se ka kɔnɔboli lase denyɛrɛninw ma.\nSɛbɛn ɲɛw Sindimi (joli, kurumisɛnniw) lajɛ ka aw dɛmɛ ka faamuya sɔrɔ sindi kan.\nKa bɔ si kalo 6 la ka taa o kalo 12 la (san 1)\nNin ye waati ye den caman ka balodɛsɛ degun sɔrɔli bɛ dabɔ min kɔnɔ. O la, walasa ka den to a ka kɛnɛya la, i bɛ tɛmɛ ni sin dili ye a ma ka to ka dumuni don o kɔrɔ siɲɛ damadama tile kɔnɔ. I bɛ a daminɛ ni dumuni sugu kelen walima sugu fila ye, i n’a fɔ mɔni kuruntan walima i ka dumuni kɛta yɛrɛ ni tulu dɔɔni bɛ min na walima a ka kɛ fɛn ye min tulɔlen don dɔɔni. O daminɛnen kɔ dɔɔni, i bɛ dumuni nafama wɛrɛw fara o kan i n’a fɔ:\nSɛmɛnanw dili a ma siɲɛ kelen wali walima ka caya ni o ye tile kɔnɔ: shɔbagaw, fanw, nɔnɔ, jɛgɛbaga.\nNakɔfɛnw: je tobilen, ncɔgɔn, karɔti, ɲugubuluw, tamatiw, walima a ka kɛ lenburuba ye walima ɲuguladumuni minnu bɛ sɔrɔ i ka sigida la.\nJiridenw: jiriden misɛnninw i n’a fɔ mangorow, manjew, npeku walima namasa yɛrɛ.\nA san fɔlɔ tɛmɛnen kɔ\nI bɛ tɛmɛ ni sin dili ye a ma san 2 kɔnɔ walima ka dɔ fara o kan yɛrɛ.\nKa fara sin kan, i bɛ balikuw ka dumuni nafamaw sugu ɲɔgɔn di a ma: ɲɔmugudumuni, sɛmɛnan, ani nakɔfɛnw ni jiridenw. Denmisɛnw ka dumuni kɛko ka kan ka se siɲɛ 4 ma walima ka caya n’o ye tile kɔnɔ. U ka dumunikɛsiɲɛw ka kan ka sennateliya yɛrɛ n’u tɛ sin kan bilen.\nMusomanninw ni cɛmanninw bɛɛ dama ka kan a ko la. Musomannin ni cɛmannin minnu bɛ dumuni nafama sɔrɔ k’u fa olu bɛ mɔ ni kologɛlɛya ni kɛnɛya ye. Dumuni sen bɛ hakili kɔgɔli fana na. O la i b’a ye ko den bɛ se ka hakilijagabɔkow kɛ, ka kalan kɛ ani ka tulon kɛ.\nDenmisɛnw ka kan ka kɛ i ko shɛw: ka dumuni kɛ sanga ni waati bɛɛ.\nButeliw ni datugulan mananamanw tɛ dannayafɛnw ye barisa a ka gɛlɛn i ka olu jɛlen sɔrɔ. A ka c’a la u bɛ na ni banakisɛw ye tuma caman minnu bɛ kɔnɔboli bila mɔgɔ la. N’i b’a fɛ ka dumuni di den ma k’a ba taalen to baarayɔrɔ la, misali la, i bɛ sinji d’a ma minɛn jɛlen kɔnɔ ani ni kutu jɛlen ye.\nDenkɔrɔbaw ni denmisɛnɲɛnatigɛw man kan ka dumuni dun buteliw kɔnɔ abada. Jiridenjiw, mɔni walima nɔnɔ kɛlen buteli kɔnɔ dili denmisɛnɲɛnatigɛw ma, o bɛ na ni o dumuniw sukaro jilama nɔrɔlen mɛnni ye u ɲinw na. O bɛ kɛ sababu ye ka sumu (ɲinwo, ɲintoli) bila u ɲinw na. Denmisɛnw bɛ minni dege nɔgɔya la jifilen na.\nGatoninw, bɔnbɔnw, woso jiralenw, minfɛnw ani dumuni minnu dilanna mansinw fɛ olu bɛ wele ko “balo nafantanw”. U sukaro, u kɔkɔ, u tulɔlanw ani u basimafɛnw dama tɛmɛnen don, awa u balolan hakɛ fana ka dɔgɔn. Balo nafantanw dunni bɛ na ni a dunbaa ɲinw tolili ye ka sɔrɔ ka joliyɛlɛn ni sukarobana bila a tigi la ani kɛnɛya lanɔgɔsibana juguman wɛrɛw, a si jamanen kɔ.\nNi balo nafantanw sɔrɔ ka di sigida la, denmisɛnw ka teli k’u ɲininkali kɛ barisa u dundala ka di. Anw minnu bɛ denmasaw ni kɛnɛya sabatili jɔyɔrɔ la, a ka kan anw k’an cɛsiri denmisɛnw tangali ma ka bɔ a dumuni sugu ninnu dunni na u nege ye. Ni denmisɛn ye dumuni ɲininkali kɛ, i bɛ jiriden kɛnɛ dɔ d’a ma, jiridenkisɛw, nɔnɔ dɔ, seri walima dumuni wɛrɛ balolan ye min labɔ k’a sɔrɔ sukaro ma kɛ a la. Aw ye denmisɛnw lafaamuya ko dumuni nafamaw fana ka di. Kɛnɛya sabatili dumuniw kɛli matarafali bɛ denmisɛnninw dɛmɛ u ka ɲɛnamaya mumɛ kɔnɔ.\nDenmisɛnw bɛ kɔrɔ ni kɛnɛya ni barika ye k’u to balo ɲɛnama kan – u tɛ o sɔrɔ ka u to balo nafantanw kan.


Balodɛsɛ ni jolidɛsɛ\nSinji ɲɔgɔn tɛ den nɔnɔw na. Farikolojɔ witamini ni minirali caman bɛ a la. Ji tɛ muso minnu sin na, olu bɛ se ka nɔnɔw di u denw ma, nɔnɔmugu ye o dɔ ye. Walasa den ka nafa sɔrɔ a ka dumuni duntaw la, aw bɛ nɔnɔmugu ni sukaro ani tobilikɛ tulu dɔɔni ɲagami u la (aw ye gafe ɲɛ Denmisɛn fitiniw balocogo ɲuman lajɛ).\nBɔli ɲɛ 1 jiwulilen na, aw bɛ\nKafeminkutu ɲɛ 12 nɔnɔmugu ta\nKafeminkutu ɲɛ 2 sukaro,\nKafeminkutu ɲɛ 3 tulu\nWitamini suguya caman faralen ɲɔgɔn kan\nDumuni nafamaw de ye witamini ɲumanbaw ye. Nka ni dumuni nafamaw tɛ sɔrɔ, ka a sɔrɔ ni muso farikolo mako bɛ a witamini caman na kɔnɔmaya waati la, a ka kan a ka witamini dorokolenw ta.\nWitamini dorokolenw ni jolisegin dumuni suguya caman bɛ sɔrɔ nka a furakisɛlamaw de sɔngɔ ka nɔgɔn. Nafa tɛ witamini dorokolenw pikiri la wari tiɲɛ kɔ, wa u bɛ se ka dimi wɛrɛw lawuli ani ka na ni bana kuntanw fana ye. Tuma dɔw la witaminiw nafama tɛ kɛ fangasɔrɔ dumuniw ani funtenidonnanw la, wa a ka ca a la u sɔngɔ ka gɛlɛn ka tɛmɛ u nafa kan.\nWitamini dorokolenw caman bɛ ta kisɛ 1 tile kɔnɔ, nka aw bɛ a forokoni kalan walasa ka a tacogo dɔn.\nWitamini A, yelidiyalan (Vitamine A): Ka suranfiyen ni ɲɛkilitara kunbɛn\nSuranfiyen ni ɲɛkilitara ka teli yɔrɔ minnu na, mɔgɔw mako bɛ jiriden nɛrɛmaw ni nakɔfɛnw dunni na ɲugubuludumuniw, ani dumuni dɔw n’a fɔ fanw ni biɲɛw. Komin olu sɔrɔli tɛ ko nɔgɔn ye tuma bɛɛ – waati kunkurunninko ye min ye– farankanbalo Witamini A dili denw ni jubaatɔw ma kalo o kalo, o ye hakilina ɲuman ye.\nI kɛ man di ka Witamini A camanba sɔrɔ dumuni kelen kɔnɔ. Nka a caman fana sɔrɔli min bɛ an ka furakisɛ tataw kun bɔ bonya la i n’a fɔ furakisɛw, furajibaraninw walima tulukun cogo, o fana man ɲi. I kana sɔn ka a dunta hakɛ tɛmɛ a laɲininen hakɛ kan.\nN’a bɛ di den fitiniw ma, aw bɛ mugu bɔ ka a ni sinji dɔɔni ɲagami ɲɔgɔn na. Ni furajibaranin don, aw bɛ o da tigɛ ka o ji kɛ den da.\nWalasa ka Witamini A ntanya kunbɛn fari la\nKalo 6 la ka taa san 1 na: aw bɛ hakɛ 100.000 di kununta ye siɲɛ kelen\nSan 1 kan ani mɔgɔ kɔrɔba: aw bɛ hakɛ 200.000 di a k’o kunun siɲɛ kelen. Aw bɛ segin o kan kalo 6 o kalo 6\nDenbaw kama: aw bɛ hakɛ 200.000 ta da la siɲɛ 1 i jiginni dɔgɔkun 6 fɔlɔ kɔnɔ. Witamini A bɛ denba tanga ani ka den lasɔrɔ sinji fɛ.\nƝɔnin bɛ den minnu na kama\nWitamini A bɛ galakanɔrɔ ni ɲɛfiyen kunbɛn, olu fila ye ɲɔnin gɛlɛyalenba ka bana lawulilenw ye minnu bɛ ye ka caya.\nKalo 6 ka taa san 1 na: aw bɛ hakɛ 100.000 di a k’o ta a da la siɲɛ 1 don o don tile 2 kɔnɔ.\nSan 1 san fɛ: aw bɛ hakɛ 200.000 di a k’o ta a da la siɲɛ 1 don o don tile 2 kɔnɔ. (Ni den delila ka Witamini A ta kalo wɔɔrɔ tɛmɛnen kɔnɔ, aw bɛ diko 1 pe de kɛ tile kelen nin furakɛli sen fɛ).\nNi mɔgɔ don balodɛsɛ bɛ min na kosɛbɛ walima n’a ka yeli dadugali dabɔtɔ don, aw bɛ segin furakɛli in kan dɔgɔkun 2 siɲɛ fɔlɔ tɛmɛnen kɔ.\nNɛgɛ, kiribisɛgɛ nɛgɛma, zonsukarosɛgɛ nɛgɛma (fer, sulfate ferreux, gluconate ferreux)\nNɛgɛ nafa ka bon kosɛbɛ jolidɛsɛ suguya caman furakɛli ni kunbɛnni fɛɛrɛw la. Nɛgɛ tali da la furakɛli bolo ma kɔrɔlen na, o kuntaala dɔgɔyalen ye kalo 3 ye. Nɛgɛ bɛ fɛrɛ a ka baara ma fari la n’a ni Witamini C tara ɲɔgɔn fɛ (a kɛra o sɔrɔli ye nakɔfɛn ni jiridenw dunni fɛ o, walima o yɛrɛ furakisɛ tali fɛn o fɛn ye).\nNɛgɛ tali bɛ nugu sɛgɛn tuma dɔw la o kosɔn a tali laɲininen don ni dumuni ye ɲɔgɔn fɛ. Fana a bɛ se ka kɔnɔja bila kɛrɛnkɛrɛnnenya la mɔgɔɲɛnatigɛw la, ka tila k’a tigi ɲɛgɛnnataa ɲɛ fin. Ladilikanw yɔrɔ kalan ɲɛ Kɔnɔmagaya. N’aw bɛ to ka nɛgɛ jilamaw min sɔn o b’i ɲinw fin-fin. Aw bɛ min ni kala woma dɔ ye walima i b’i ɲinw jɔsi joona i tilalen kɔ a minni na.\nI hakilito a sumani kɛko ɲuman na. Nɛgɛ damatɛmɛtali ye bagamafɛn ye. I kana nɛgɛ di mɔgɔ ma balodɛsɛ bɛ minnu na kojugu. I b’i jɔ u k’u yɛrɛ sɔrɔ ka bɔ balodɛsɛ bolo ka sɔrɔ ka nɛgɛ d’u ma.\nNɛgɛ sugu bɛɛ n’a kɔnɔfɛn don. Misali la, ni kiribisɛgɛ nɛgɛma min kisɛ ye mg 300 ye, aw bɛ sɔrɔ nɛgɛ mg 60 b’o kɔnɔ. Nka ni zonsukaro nɛgɛma don, o kisɛ min ye mg 325 ye aw bɛ sɔrɔ nɛgɛ mg 36 b’o kɔnɔ. O b’a jira k’a fɔ k’i ka kan ka i bolo furakisɛ, siro walima balodafanɛgɛ foroko kalan fɔlɔ ka sigi n’a kɔnɔnɛgɛ hakɛ ye.\nKa muso lasiritɔw ni denbatigiw tanga jolidɛsɛ ma\nAw bɛ kiribisɛgɛ nɛgɛma mg 300 (nɛgɛ mg 60 bɛ min kɔnɔ) di don o don. A dɔ fana bɛ se ka di musow ma minnu kun bɛ kɔnɔmaya kan. Nɛgɛ ni nabululakumu/jolikisɛbilenkumu ɲagaminen balodafa kama o yɛrɛ de ɲɔgɔn tɛ barisa nabululakumu bɛ jiginni kɔlɔɔlɔmaw kunbɛn.\nKa den mɔgɔ jolidɛsɛtɔ furakɛ n’a ye\nAw bɛ kiribisɛgɛ di siɲɛ 1 tile kɔnɔ walima aw bɛ tila diko k’a kɛ diko 2 ye n’a b’a tigi kɔnɔ dimi.\nKiribisɛgɛ nɛgɛma dili sumancogo ni sisan dalilu ye\nSisan Hakɛ jumɛn Furakisɛ mg 300 den joli Nɛgɛhakɛ mumɛ\nSan 2 jukɔrɔ Kiribisɛgɛ nɛgɛma mg 125 Aw bɛ nɛgɛsiro ta, walima aw bɛ kiribisɛgɛ nɛgɛma mg 300 ¼ mugu-mugu sinji la Aw bɛ dili kɛ fɔ nɛgɛ hakɛ ka mg 25 bɔ fari la\nSan 2 ka taa 12 la Kiribisɛgɛ nɛgɛma mg 300 Kiribisɛgɛ nɛgɛlama furakisɛ mg 300 den 1 Aw bɛ dili kɛ fɔ nɛgɛ hakɛ ka mg 60 bɔ fari la\nSan 12 san fɛ Kiribisɛgɛ nɛgɛma mg 600 Kiribisɛgɛ nɛgɛma furakisɛ mg 300 den 2 Aw bɛ dili kɛ fɔ nɛgɛ hakɛ ka mg 120 bɔ fari la\nJoliseginfura – asidi foliki, Acide folique – jolidɛsɛ suguya dɔw furakɛli la\nAsidi foliki jɔyɔrɔ bɛ se ka bonya jolidɛsɛ suguya dɔw furakɛli la, minnu na, fiɲɛ bɛ bila jolikuru la jolisiraw kɔnɔ, i n’a fɔ ni sumaya don. Jolidɛsɛbagatɔ min samanɛnɛ ka bon walima ni a fari ɲɛ ye nɛrɛma ye, o tigi mako bɛ asidi foliki la, kɛrɛnkɛrɛnnenya la ni kiribisɛgɛ nɛgɛma (sulfate ferreux) tɛ ka fisaya a ka jolidɛsɛ ma. Den minnu balola ba nɔnɔ na ani jolidɛsɛ ye musokɔnɔma minnu minɛ walima ni balodɛsɛ bɛ u la, olu farikolo mako bɛ asidi foliki la ani joliseginfura fana.\nAsidi foliki bɛ sɔrɔ ɲugumadumuniw dunni fɛ, ka fara sogo ni biɲɛ kan, walima asidi foliki furakisɛ yɛrɛ tali. A ka ca a la dɔgɔkun 2 furakɛli bɛ denmisɛnni bɔ, hali ni o ye a sɔrɔyɔrɔ dɔw la ciyɛnbana bɛ denmisɛnni dɔw la, walima jolidɛsɛ suguya dɔ min bɛ wele talasemiya (thalassemia) olu furakɛli bɛ se san ma. Jolidɛsɛ ni balodɛsɛ bɛ musokɔnɔ minnu na, olu ka kan ka asidi foliki ni jolisegin furakisɛ ta u ka kɔnɔmaya bɛɛ kɔnɔ.\nAsidi foliki tata hakɛ jolidɛsɛ furakɛli la. Ni aw bɛ a mikɔrɔgaramu 400 ta\nAw bɛ a kunu siɲɛ kelen tile kɔnɔ.\nBaliku ni denmisɛnni minnu si tɛmɛna san 3 kan: furakisɛ 1 (miligaramu 0.4)\nDenmisɛnni minnu ma san 3 sɔrɔ: furakisɛ ½ (miligaramu 0.2)\nWitamini B12 – ale bɛ kɛ ka jolidɛsɛ jugumanba dɔrɔn de furakɛ\nNin fɔra dɔrɔn de walasa ka a tali negebɔ mɔgɔw la. Witamini b12 nafa ka bon jolidɛsɛ suguya dɔ de furakɛli la min yɛrɛ tɛ ye ten fo ni a kɛra mɔgɔ dɔw ye minnu si tɛmɛna san 35 kan, ni u bɛnbakɛw bɔra erɔpujamana sahɛli fɛ. Dɔgɔtɔrɔ caman bɛ witamini B12 sɛbɛn u ka banabagatɔw kun waati min a mako tɛ u ye, a bɛ kɛ dɔrɔn ka banabagatɔ hakili sigi. Aw kana aw ka wari latiɲɛ witamini B12 la. Aw kana a to fana dɔgɔtɔrɔ walima kɛnɛyabaarakɛla ka a di aw ma fo ni aw ye jolisɛgɛsɛgɛ kɛ min ye a jira aw la ko jolidɛsɛ jugumanba bɛ aw la.\nWitamini K, fitomediyɔni (Phytoménadione), filokinɔni (Phylloquinone)\nA miligaramu 1 anpululama bɛ sɔrɔ mililitiri 2,5 kɔnɔ walima a jilama ɲɛ jɛmannama don\nWitamini K bɛ farikolo dɛmɛ ka joli simi ani ka a lajɔ. Nka, denfitiniw bɛ bange ka sɔrɔ witamini K caman tɛ u fari la, o de la basibɔn ka teli ka u sɔrɔ. O farati ka bon kosɛbɛ. Ni joli bɛka bɔ denfitini yɔrɔ dɔ la (a da, a barakun, a banakɔtaayɔrɔ), aw bɛ witamini K dɔ di a ma walasa ka basi caman bɔli bali. Witamini bɛ se ka di denyɛrɛni fitiniw ni den sebaliw fana ma (minnu tɛ kilogaramu 2 bɔ), walasa ka u tanga basibɔn ma, o min ka teli ka u sɔrɔ.\nWitamini K tɛ den kɔrɔba ni balikuw ka basibɔn lajɔ.\nAw bɛ witamini K miligaramu 1 (miligaramu 1 anpulu, walima miligaramu 2 anpulu tilancɛ) pikiri kɛ den woro sanfɛla la, lɛri 2 a bangelen kɔ.\nO kɔ, aw kana pikiri fosi wɛrɛ kɛ a la, o kun tɛ ani fana a farati ka bon.\nWitamini B6, Piridɔkisini (Pyridoxine)\nTuma dɔ la furakisɛlama miligaramu 25 bɛ sɔrɔ\nSɔgɔsɔgɔninjɛ ye mɔgɔ minnu minɛ ani ni u furakɛra ni isoniyazidi ye (isoniazide, INH), witamini B6 ntanya bɛ olu fari la. Witamini B6 ntanya taamasiɲɛw dɔ ye: a tɛgɛ kɔnɔnaw walima sentɛgɛ kɔnɔna bɛ a dimi walima ka a sɔgɔsɔgɔ, a fari bɛ a dimi, a dusu bɔ ka di, a tigi tɛ sunɔgɔ sɔrɔ.\nMɔgɔ min mana isoniyazidi ta don min, aw bɛ witamini B6 di a tigi ma o don.\nWalasa ka witamini B6 ntanya kunbɛn\ndenyɛrɛniw ni den fitiniw: aw bɛ miligaramu 10 di olu ma don o don.\nDen kɔrɔbaw ni balikuw: aw bɛ miligaramu 25 di olu ma don o don.\nWalasa ka witamini B6 ntanya furakɛ\nKa a ta den bange don na fo ka se a kalo 2 ma: aw bɛ miligaramu 10 di a ma don o don, fo ni a taamasiɲɛ tununa tuma min.\nDen kalo 2: ka a ta miligaramu 10 na ka se 20 ma, aw bɛ o di a ma siɲɛ 3 don o don fo ni a taamasiɲɛw tununa tuma min.\nBalikuw: aw bɛ miligaramu 50 di olu ma siɲɛ 3 don o don fo ni a taamasiɲɛw tununa.\nTuma dɔ la, a bɛ kɛ:\nForokonilama miligaramu 100 walima 200\nA tululama ni iyodini miligaramu 480 bɛ mililitiri o mililitiri la.\nIyodi ni jilafɛn ɲɛnamaniw (kako, ngagaw ni a sɛrɛw) dunni ye iyode sɔrɔcogo ɲuman ye. Nka sigida min na ni nin fɛn ninnu sɔrɔ man di, ni folotigiw ka ca, walima den lagalagatɔw ka ca, sigida mɔgɔw ka kan kaiyodi fara u ka dumuniw kan.\nKa a ta den bangeli ma fo ka se a san 1 ma: aw bɛ miligaramu 100 di a ma san kɔnɔ.\nNi forokonilama miligaramu 200 de bɛ aw bolo, aw bɛ a mugu kɛ minɛnni dɔ la, ka a kɛ cogo bɛɛ la ka o tilancɛ di den ma. A sumancogo tɛ se ka dafa cogosi la, nka aw kana a miligaramu 200 dafalen di den ma.\nDen san 1 ka se san 5 ma: aw bɛ miligaramu 200 di a ma siɲɛ 1 san kɔnɔ.\nDen san 6 ani baliku: aw bɛ miligaramu 400 di olu ma siɲɛ 1 san kɔnɔ.\nWalasa ka musokɔnɔmaw tanga folobana ma ani ka u den fana tanga lujuratɔya ma: aw bɛ miligaramu 400 di muso ma siɲɛ 1 kɔnɔmaya waati. A kɔnkadili ka fisa ni kɔnɔ janfalen ta ye.\nDen san 1 ka se san 5 ma: aw bɛ mililitiri 0,5 (miligaramu 240) di a ma siɲɛ 1 san kɔnɔ\nDen san 6 ani baliku: ka a ta mililitiri 0,5 la ka se mililitiri 1 ma, aw bɛ nin hakɛ in di olu ma siɲɛ 1 san kɔnɔ.\nMusokɔnɔmaw: aw bɛ mililitiri 1 (miligaramu 480) di a ma siɲɛ 1, ni aw bɛ se kɔnɔmaya waati. Aw bɛ segin fura in dili kan san 1 muso jiginnen kɔ.


Chine: diɲɛ kɛnɛyako tɔnba "OMS" ka sɛgɛ-sɛgɛli kɛlaw ye dɔgɔkun naani de kɛ ɲinininw la "Wuhan"\nA jɛnsɛnna : 10/02/2021 - 17:04 A falenna : 10/02/2021 - 17:05\nDiɲɛ kɛnɛyako tɔnba "OMS" ka sɛgɛ-sɛgɛli kɛlaw "Wuhan" bana kisɛw sɛgɛ-sɛgɛlisoba la. © MAXPPP - ROMAN PILIPEY\nA kɛbaga : Sory IBRAHIM Tugu an kɔ\nU ka baara kuncɛra ka sɔrɔ kibaruya jɔnjɔn ma sɔrɔ "Covid-19" bana bange cogo kan. U ye jabi dɔw di nka siga-siga b'u la.\nKabi "coronavirusi" bana "covid-19" poyira diɲɛ kɔnɔ "décenbre" kalo san 2019, ɲininkali ye kelen pewu de ye. Bana in sɔrɔ la mun fɛ, adamaden yɛrɛ ka fɛn dilanlendo wa ? A bɔra baganw de la ka yɛlɛma mɔgɔw la wa ? Bɛɛ y'i ta fɔ nka halisa jabi sɛmɛntiyalen fosi ma sɔrɔ a ko kan.\nNin bɛɛ de y'a to diɲɛ kɛnɛyako tɔnba "OMS" ye ciden kɛrɛnkɛrɛnlenw bila ka ta bana i lakodɔn na dugu fɔlɔ min na n'o ye "Wuhan" dugu ye "Chine" jamana camacɛyanfan na, yasa jabiw ka sɔrɔ.\nLɔgɔkun nani sɛgɛ-sɛgɛliw ni ɲiningaliw kɔfɛ "OMS" ka cidenw ma sɔn kuma in ma, k'a fɔ bana in bɔra "Chine" ka bana sɛgɛ-sɛgɛ kɛ yɔrɔ dɔ la i n'a fɔ "USA" jamana ɲɛma kɔrɔ Donald Trump tun b'a fɔ cogomina k'u ŋini na o kuma ma se ka cɛmɛntiya.\nNka diɲɛ kɛnɛya ko tɔnba ka sɛgɛ-sɛgɛli kɛlaw b'u banba a kan kɔni kafɔ "coronavirusi covid 19", min ye kafɔ a bɔra bagan suguya fɔlɔ dɔ la, ka yɛlɛmɛ filana fɛ yani a ka se adamadenw ma ko kuma in de ni ciyen ka suru.\nPeter Ben Embarek "OMS" ka sɛgɛ-sɛgɛli kɛlaw ɲɛma yɛrɛ ka fɔ la. A ko fana a bɛ se ka kɛ yɛrɛ sani-feere sira fɛ kungo sogo dɔ kɛra bana in sababu ye.\nDiɲɛ jabɔraw ka ɲɔgɔnkunbɛnba "Festival de Cannes" tako 75 nan bɛ senna Cannes dugu la, France\nCPI ɲɛmaa ko sɛgɛsɛgɛliw bɛna dayɛlɛ Ukraine ni Russie ka kɛlɛ fagali kan\nUkraine ni Russie kɛlɛ kunnafoniw la, muguciw tɛ ka maada halisa jamana fila ninnu cɛ\nFinlande jamana ta kɔ, Suède jamana marabaaw fana b'a ɲinina ka don faragɛla lakanatɔn OTAN kɔnɔ\nJɔn ye Elisabeth Borne ye, France marabaajɛkulu kura ɲɛmaa ?


Surɔfiyen ni ɲɛ jali (Hypovitaminose A)\nNin ɲɛdimi in ka ca denmisɛnw na minnu si bɛ daminɛ san 1 na fo san 5. A bana in bɛ sɔrɔ ni witamini A ma ka dumunikɛtaw labɔ. Ni bana in ma ye joona ka a furakɛ, a bɛ se ka denmisɛn kɛ fiyentɔ ye.\nA daminɛ na den tɛ se ka yelikɛ sufɛ, o bɛ wele surɔfiyen. A tɛ se ka yelikɛ dibi la.\nNi a mɛnna, a ɲɛw bɛ ja (o bɛ fɔ tubabukan na: xérosis). Ɲɛ jɛman yɔrɔ bɛ a daminɛ ka fin.\nKurukuru fitini dɔw bɛ se ka bɔ mɔgɔ ɲɛkisɛ kan.\nNi bana bɛ juguya, ɲɛ finmanni bɛ ja a tɛ manamana, wo fitini dɔw bɛ se ka bɔ ɲɛ kan.\nO kɔfɛ ɲɛ finmanni bɛ magaya, ka funu, fo ka se cili ma. A ka ca a la, dimi tɛ kɛ a la. Ɲɛ jolima o, a jolifɔnma o, walima fiɲɛ wɛrɛw bɛ se ka mɔgɔ fiyen.\nWaati dɔw la, ɲɛjali bɛ daminɛ walima ka juguya denmisɛn na, ni o ye a sɔrɔ bana wɛrɛ bɛ a tigi la i n’a fɔ kɔnɔboli, keteketeni, walima sɔgɔsɔgɔninjɛ.\nAw ye denmisɛnw ɲɛ lajɛ bana bɛ minnu na walima minnu fanga ka dɔgɔn. Aw ye u ɲɛ lajɛ ni witamini A ntanya tɛ u la.\nBana kunbɛnni ni a furakɛli:\nAn bɛ se ka an tanga ɲɛ jali ma, ni an bɛ to ka dumuniw kɛ witamini A bɛ dumuni minnu na.\nAw ye ni waleya ninnu matarafa:\nNi aw bɛ se, aw ye sin di denw ma fo ka u se san 2 ma.\nNi den ye kalo 6 sɔrɔ, aw bɛ dumuniw di a ma witamini A bɛ minnu na, i n’a fɔ nakɔfɛn minnu bulu ye binkɛnɛma ye, epinari bɛ o la; ani yiriden minnu ɲɛ ye nɛrɛmuguman ye i n’a fɔ lenburuba, manje, mangoro, ani je. Nɔnɔ, shɛfan, ani biɲɛ fana ye dumuniw ye witamini A bɛ minnu na. Witamini A caman bɛ ntentulu la. Hali ni aw tɛ ntentulu dun, aw bɛ wɛri tilancɛ ntentulu fara an ka tobilikɛ tulu litiri 1 kan.\nNi aw tɛ nin dumuniw ninnu sɔrɔ, walima ni den min bɛ surɔfiyen walima ɲɛja taamasiɲɛ dɔw jira, aw bɛ witamini A 200.000 furakisɛ di a ma (eretinɔli miligaramu 60, furakisɛ walima a furaji (siro) di a tigi ma, siɲɛ 1 kalo 6 o kalo 6 (sɛbɛn ɲɛ Witamini A, yelidiyalan (Vitamine A): Ka suranfiyen ni ɲɛkilitara kunbɛn). Aw bɛ a kisɛ 100.000 hakɛ di denw ma minnu tɛ san 1 bɔ.\nNi a bana ka gɛlɛn aw ye witamini A 200.000 siro di den ma tile fɔlɔ ni a filanan ani tile 14 kɔfɛ. Den minnu tɛ san 1 bɔ, olu bɛ se ka nin fura kofɔlen in tilancɛ ta (100.000 U).\nƝɛja ka ca sigida minnu na, aw ye witamini A 25.000 di muso kɔnɔma na siɲɛ kelen dɔgɔkun o dɔgɔkun, dɔgɔkun 12 kɔnɔ, fo ka se jiginni.\nAw ye aw hakili to a la: ni witamini A cayara mɔgɔ farila o ye pɔsɔnni ye. Aw kana a dita caya ka tɛmɛ hakɛ kofɔlen kan.\nNi den ka ɲɛdimi ka jugu kosɛbɛ, ka a ɲɛyeelendonda ɲɛ yɛlɛma, ka a funu walima ka womisɛnniw kɛ a sanfɛ, aw ye dɔgɔtɔrɔ dɔ ka dɛmɛ ɲini. Den ɲɛ ka kan ka furakɛ, wa o yɔrɔ bɛɛ la witamini A ka kan ka di a ma, a ka fisa witamini A 100.000 pikiri ka kɛ a sogobu fɛ.\nNakɔfɛn kɛnɛ minnu bulu ye binkɛnɛma ye, yiriden ani nakɔfɛn minnu den ye nɛrɛmugu ye, olu dunni bɛ den ɲɛ tanga fiyen ma.


Nanalen cɛntako - Fàkan\nZiirinda > 2016 05 12\nNanalen Tor'o la fo bàna Nàn'a Minɛ. Fura sugu bɛɛ Kɛr'a la a ka bàna na. Don dɔ tlegan fɛ a ka bàna Nàna Juguya fo k'a dàma Tɛmɛ. Nanalen Sɛngɛna, a Tɔɔrɔla. Aa, yanni wulafɛla ka Se, a Dɛsɛra. A ma Лὲ min 'kɔ a Kɛr'o ye. Nanalen Sara k'a ka nafolomafɛn bɛɛ To. Aa, n badenw, nanalen cɛn tlaliko de Nàna Kɛ baara ye sa dɛ! Sìgiɲɔgɔn tɔw y'a Laɲini ko a cɛntlabali kana To, balima dun tɛ nanalen la 'tuma tɛ 'den ma. Aa, a ko Kɛra 'dɔnnin dɔn goman ye. N'i y'a Dɔn ka Taa 'ɲɛ i 'fà bɛ Sà, n'i y'a Dɔn ka Nà kɔ fɛ i 'ba bɛ Sà, n'i y'a Dɔnbali To i yɛrɛ Sà. Aa kabako!\n'Surukuba 'tlo Nàna Dòn o kùnnafoni na minkὲ, a ye mun Kɛ? Don dɔ walahatle fɛ, a y'i Labɛn ka Wuli ka Nà nanalenw ka dugu la. Surukuba selen dugu dònda la, a ye kasi da Dòn yen. A bɛ Se tuma min dugu 'kɔnɔ, a y'a Sɔrɔ nanalen sìgiɲɔgɔnw n'a terisiraw sìgilen bɛ, u bɛ ka 'tlacogo Лini nanalen cɛn na. Surukuba kasibaatɔ Ser'u ma. U Ko dnankɛ, i dàn ka Nà anw fɛ yan. Surukuba K'u ma k'ale y'a balimakɛ ka Sàya de Mɛn k'ale Nàna o sànga de la. A kasibaatɔ bɛ k'a Fɔ ko nanalen Bɔra ale surukuba la ko wa ale surukuba fana Bɔra nanalen na. Ko Ala ma den wɛrɛ Nɔgɔya olu masaw ye ale ni nanalen 'kɔ. K'ale surukuba mana Miiri k'a Ye k'ale tolen Flɛ a kelen na in ye, k'o de b'ale Blà kasi la. N'a y'o Fɔ a bɛ Kule k'ale surukuba ta Kɛra kunnangoya ye; ko balima kelen min tùn b'ale la ko nin y'o fana taalen ye ko hali Ala tùn ka ale yɛrɛ Tà ʃyɛn kelen.\nO kɛlen, nanalen sìgiɲɔgɔn minnu tùn kafolen bɛ cɛn tlacogo-ɲini na, olu bɛɛ Wulila ka surukuba Lasabali. Surukuba Nàn'i Makun tuma min, u bɛɛ la kɔrɔ ko nin ye ʃì bìnnen ye a tɔmɔminɛn 'kɔnɔ ko bari nanalen cɛnko tùn bɛ na Kɛ sababu ye ka bɛnbaliya Dòn olu yɛrɛ ni ɲɔgɔn 'cɛ. Ko ni Ala dun y'a Kɛ nanalen sinji yɛrɛ Sɔrɔla 'balo la, k'o tuma na nanalen cɛn bɛɛ y'o 'ta ye. Tɔw bɛɛ y'u Kanto "o ye cyɛn ye, o ye cyɛn ye. AnwJɛnna, anw Jɛnna".\nO Kɛra minkὲ, u ye nanalen bololafɛn bɛɛ Cὲ ka Di surukuba ma.\nN y'o Sɔrɔ min, n y'o Blà yen.\nBlàdon : 2016-05-12 Yɛlɛmako laban : 2016-07-07\nFogo yeko: 1147021 - Bì: 305 - Kalo in: 8611 - Лinan: 68224.\nFura Yeko: 1457 - Bì: 2 - Kalo in: 11 - Лinan: 62.


A ca la mura ni murasɔgɔsɔgɔ ye banaw ye minnu bɛ nuji bɔli, sɔgɔsɔgɔ ni kankɔnɔdimi bila mɔgɔ la, ani farigan walima kolotugudadimi tuma dɔw la. A bɛ se ka kɔnɔbolimisɛnni bila kɛrɛnkɛrɛnnenya la denmisɛnniw na.\nMura walima murasɔgɔsɔgɔ ka teli ka ban u yɛrɛ ma, ka a sɔrɔ fura ma kɛ u la. Aw kana penisilini walina banakisɛfagalan wɛrɛ kɛ ka aw yɛrɛ furakɛ, barisa u jɔda tɛ yen, wa u bɛ se ka aw bana. Banamadafura i n’a fɔ asipirini, olu bɛ fari suma ani ka kungolodimi ni faribɛɛdimi nɔgɔya.\nAw ye ji caman min ani ka aw lafiɲɛ kosɛbɛ.\nAsipirini (aspirine, sɛbɛn ɲɛ Asipirini, Aspirine ni asetaminofɛni (acétaminophène, sɛbɛn ɲɛ Parasetamɔli, asetaminofɛni, Paracétamol, acétaminophène) bɛ fari suma ani ka fari dimiw ni kungolodimi ban. Farisumafura dagɛlɛnw ma ɲi ka tɛmɛ asipirini kan. Munna aw bɛ aw ka wari tiɲɛ tuguni?\nWalasa bana kana yɛlɛma mɔgɔ wɛrɛ fɛ, aw ka kan ka dumunikɛ ani ka sunɔgɔ aw kelen na.\nDumuni kɛrɛnkɛrɛnnen ko ma fɔ, nka jiridennɔnɔ ka fisa a ma, i n’a fɔ lenburubaji walima lenburukumuniji walima ziraji.\nWalasa ka mura ni sɔgɔsɔgɔ furakɛ, aw ye sɛbɛn ɲɛ nataw lajɛ.\nAw ye aw janto nin na: Aw kana banakisɛfagalan fansi di den muratɔ gansan ma walima ka a pikiri kɛ a la. U tɛ a tigi furakɛ wa u bɛ se ka laban ka a bana.\nNi mura walima murasɔgɔsɔgɔ tɛmɛna tile 8 kan, farigan ni sɔgɔsɔgɔ karima bɛ a senkɔrɔ, ani ni banabagatɔ disi bɛ a dimi, aw ka kan ka fogonfogonlabana walima sinkɔrɔkɛrɛdimi sɛgɛsɛgɛli kɛ a la. Sinkɔrɔkɛrɛdimi ka jugu mɔgɔkɔrɔba ni sɔgɔsɔgɔnijɛtɔ ma; aw ye taa ni o tigiw ye dɔgɔtɔrɔso la. A tigi bɛ se ka furakɛ ni banakisɛfagalan ye. Ni a yɛlɛmana ka kɛ sinkɔrɔkɛrɛdimi ye mɔgɔkɔrɔba la, o ye farati belebeleba ye a ma i n’a fɔ fogonfogondimitɔ, mɔgɔ minnu bɛ u nɔ na tuma bɛɛ ani sidabanakisɛtɔw. Sidabanakisɛtɔw bɛ se ka kotirimɔkizazɔli ta don o don walasa ka u yɛrɛ tanga sinkɔrɔkɛrɛdimi ni bana wɛrɛw ma (sɛbɛn ɲɛ Kotiri, Cotrimoxazole, TMP-SMX).\nNi mura ye mimi (kanɔnɔnadimi) bila mɔgɔ la, fura kɛrɛnkɛrɛnnen tɛ yen o kama, nka aw bɛ se ka jiwɔlɔkɔlen kɛ aw kan kɔnɔ ka tila ka a labɔ. O la, ni mimi balala ka aw minɛ, ka farigan kɛ a senkɔrɔ, o bɛ se ka juguya. O ka kan ka furakɛ ni fura kɛrɛnkɛrɛnnenw ye (sɛbɛn ɲɛ Kannabaganin taamasiɲɛw).\nKa sunɔgɔ kosɛbɛ ani ka dumuni caman dun, olu bɛ aw tanga mura ma. Lenburuba, tamati ani jiriden wɛrɛw witamini C bɛ minnu na, olu dunni nafa ka bon.\nMɔgɔw hakili la ko mura bɛ sɔrɔ farisumaya (nɛnɛ) ni ji fɛ ka a sɔrɔ o tɛ, olu ni sɛgɛn bɛ se ka a juguya dɔrɔn. Mɔgɔw bɛ a yɛlɛma ɲɔgɔn fɛ ni sɔgɔsɔgɔli ni tisoli fɛ. Mɔgɔw bɛ a yɛlɛma ɲɔgɔn fɛ magaɲɔgɔnna ni muratɔw bololafɛnw fɛ.\nWalasa aw kana mura yɛlɛma mɔgɔ wɛrɛ fɛ, aw ka kan ka dumunikɛ ani ka da aw kelen na, ani ka aw yɔrɔ janya denyɛrɛniw na. Ni aw bɛ tiso walima ka sɔgɔsɔgɔ, aw ka kan ka fɛn dɔ biri aw nu ni aw da la.


Bana minnu bɛ mɔgɔ minɛ ka caya\nKɔnɔboli bɛ denmisɛn minnu faga, a caman sababu ye jintanya ye fari la. O jintanya bɛ wele ko farilajidɛsɛ.\nFarilajidɛsɛ ye ji caman bɔli kɔlɔlɔ ye farikolo la: ji hakɛ min bɛ bɔ fari la, a tɛ o nɔnabila sɔrɔ. O sababu bɛ se ka kɛ kɔnɔboli juguma ye, kɛrɛnkɛrɛnnenya la ni fɔɔnɔ bɛ a senkɔrɔ. Bana jugu wɛrɛw bɛ se ka na ni farilajidɛsɛ ye, sango la ni bana ka jugu fo a tigi tɛ se ka dumuni caman kɛ walima ka ji caman min.\nFarilajidɛsɛ bɛ se ka mɔgɔ bɛɛ sɔrɔ, nka denyɛrɛniw ni denmisɛnnamɔgɔw de ta ka jugu, barisa a bɛ se ka u faga lɛri damadɔ kɔnɔ.\nKɔnɔsuru bɛ denmisɛnni min na, farilajidɛsɛ ka teli ka o tigi sɔrɔ.\nA nafa ka bon, aw ka farilajidɛsɛ taamasiɲɛw ni u kɛlɛcogow dɔn, kɛrɛnkɛrɛnnenya la, aw denbatigiw.\nTuma dɔ la minnɔgɔ ye farilajidɛsɛ taamasiɲɛ fɔlɔ ye\nSugunɛ cayabaliya walima a sɔrɔbaliya, a tigi sugunɛ ɲɛ bɛ kɛ nɛrɛ ye\nA tigi fanga bɛ ban yɔrɔninkelen\nA dakɔnɔna bɛ ja\nA ɲɛw bɛ taa wo kɔnɔ, ka u yeleku ka sɔrɔ ji tɛ u la\nNi denyɛrɛni don, a ŋuna bɛ jigi\nNinakili bɛ teliya nka a tɛ fiɲɛ bɛrɛ sɔrɔ\nSentɛgɛ ni tɛgɛ kɔnɔnaw bɛ sumaya\nA wolo bɛ ja, mana tɛ kɛ a la\nAw bɛ a kɔnɔwolo sama nin cogo la.\nNi wolo mɛnna ka sɔrɔ ka segin a cogo kɔrɔ la, o bɛ a jira ko farilajidɛsɛ bɛ o den na.\nAw bɛ a sanga wolo wɛrɛ ma bana tɛ min na.\nFarilajidɛsɛ jugumanba bɛ se ka laban dusukun tantanni teliyali walima a sumayali ma (aw ye gɛlɛyaw yɔrɔ lajɛ, sɛbɛn ɲɛ Kirinni), a tigi ninakili bɛ teliya ka jigin a kɔnɔ, farigan walima jali (aw ye jali yɔrɔ lajɛ, sɛbɛn Kirinni, jali).\nNi kɔnɔsuru bɛ mɔgɔ min na, walima kɔnɔboli ni fɔɔnɔ, aw kana aw jɔ fo aw ka farilajidɛsɛ taamasiɲɛw ye a tigi la. Aw ye wuli joona, aw ye sɛbɛn ɲɛ nata lajɛ.\nNi kɔnɔsuru bɛ a tigi ma, aw ka kan ka fɛɛrɛ tigɛ joona:\nAw bɛ jimafɛn caman di a tigi ma: ji, furajiw, jiridennɔnɔw, najiw ani o ɲɔgɔnnaw, aw kana a to fo farilajidɛsɛ ka a minɛ. Ni farilajidɛsɛ ye mɔgɔ minɛ, aw bɛ kɛnɛyaji dilan ka di a ma.\nAw bɛ to ka dumuni di a ma. Ni den walima mɔgɔkɔrɔba bananen bɛ sɔn dumuni na, aw bɛ dumuniw di a ma minnu ka di a ye.\nNi den don, aw bɛ sin di a ma tuma ni tuma sani aw ka dumuni jima wɛrɛw di a ma.\nKɛnɛyaji kɛrɛnkɛrɛnnen de bɛ a tigi dɛmɛ ka farilajidɛsɛ kunbɛn walima ka a furakɛ, sango ni kɛra kɔnɔsuru ye.\nKɛnɛyaji dilancogow fila\n1. Aw bɛ a dilan ni sukaro ni kɔkɔ ye (sukarodɛgɛ bɛ se ka kɛ a ye)\nJi sanuman litiri 1 na\nAw bɛ cafeminkutuni ɲɛ tilancɛ kɔkɔ kɛ o la.\nKa tila ka cafeminkutuni ɲɛ 8 sukaro kɛ o la.\nAw ye aw janto nin na: sani aw ka sukaro dɔ fara a kan aw ka kan ka a nɛnɛ ka a dɔn ni a kɔkɔ bɛrɛ bɛnnen don.\n2. Aw bɛ a dilan ni sumanmugu ni kɔkɔ ye (Malomugu de ka ɲi, walima aw bɛ a dilan ni kabamugu, alikamamugu, ɲɔmugu walima pɔmutɛri tobilen nɔɔninen.)\nKa tila ka cafeminkutuni ɲɛ 8 sumanmugu (walima tɛgɛ ɲɛ 2) kɛ o la.\nAw bɛ a tobi miniti 5 ka se miniti 7 ma fo a ka furufuru. O kɔ aw bɛ a jigin ka a sumaya joona ka a di den ma.\nA min o min, aw bɛ bɔlini ɲɛ tilancɛ jiridennɔnɔ kɛ a la walima kokoji, namasa terekelen ni o bɛ sɔrɔ. O minni bɛ den bila dumuni na.\nAw ye aw janto nin na: sani aw ka a di den ma, aw bɛ a nɛnɛ fɔlɔ ni a ma tiɲɛ.\nNin nafa ka bon: Aw ye minfɛn dilan ni aw ka sigida fɛnw ye. Ni litiri walima cafeminkutuni tɛ aw ka sigida la, aw ye u hakɛ ta ni sumannikɛminɛn wɛrɛ ye. Ni sigida min mɔgɔw bɛ dumuni giriman di denw ma, aw bɛ u ji caya sani aw ka a di denw ma. Aw bɛ a kɛ cogoya la, min ka nɔgɔ.\nMiniti 5 o miniti 5, aw bɛ kɛnɛyaji di farikolojidɛsɛbagatɔ ma dɔɔni dɔɔni su ni tile fo a ka se ka sugunɛ sɔrɔ ka ɲɛ. Baliku ka kan ka ji litiri 2 min tile kɔnɔ walima ka tɛmɛ o kan; den ka kan ka ji litiri 1 min tile kɔnɔ walima min ka ca ni o ye, walima banakɔtaa kɔfɛ aw bɛ kɛnɛyaji di a ma. Aw bɛ to ka o di a ma dɔɔni dɔɔni hali ni a tigi bɛ fɔɔnɔ. Hali ni a ye a fɔɔnɔ, dɔ bɛ to a kɔnɔ.\nAw ye aw janto nin na: Ni banabagatɔ tɛ se ka minfɛn caman min, a fanga bannen don kojugu, walima ni a bɛ a ka fɛn dunnen bɛɛ fɔɔnɔ, ani ka a kɛ ko fɔɔnɔ tɛ tigɛ, aw bɛ taa ni a ye dɔgɔtɔrɔso la, ka sɔrɔmu don a la.\nAw ye aw hakili to a la ko: Jamana dɔw la kɛnɛyaji labɛnnen bɛ sɔrɔ mɔgɔw bɛ min san ka a kɛ a ji hakɛ la. Kɔkɔ ni sukaro ni kumu ni zɛnki (zinc) ni sɛkɛ bɛ a la (aw ye sɛbɛn ɲɛ Kɛnɛyaji lajɛ). O la, kɛnɛyaji minnu bɛ dilan kɛrɛnkɛrɛnnenya la aw yɛrɛ fɛ ni sumanmuguw ye, olu musaka man ca, u ka fisa wa u ka ɲi ni kɛnɛyaji santa ye.


Fàrafinkalo - Fàkan\nKaloyeta kùnnafoni: kalo jɔtaw tɔgɔw bɛ di bamanankan na\nKalo dɔ bɛ Bɔ kàbakolo la fo mɔgɔw b'a Ye k'a Lasaa ʃu fɛ ka Лɛ. Sàn kelen 'kɔnɔ, a bɛ bɔka-fooriko 12 Kɛ. A bɔkafoori kelen o kelen, tle 30 ɲɔgɔn b'o 'kɔnɔ. A kalo waati jate bɔli tɔgɔ ka ca bamanankan na. Dɔw ko a ma Ko bamanankalo walima fàrafinkalo. Anw Ko a ma ko Kaloyeta. 'Tɔgɔ bɛ a fooriko kelen-kelen bɛɛ la. O tɔgɔko tùn tɛ ko da tlennen ye ka Nà bari kɔnɔna bɛɛ n'i ta tɔgɔ tùn dòn.\nA tɔgɔda-cogo min jate ka kɛnɛ bì o fɛnsɛlen Flɛ nin ye. Jatebla min y'a baara Kɛ o ye TDUK ye. O jatebla bɛ ko caman Fɔ donko kan f'a bɛ kaloyeta ninnu jɔdon Di mɔgɔw ma ka Bɛn ni dɔnniyakalo ta donw ye.\nKalo jɔta ninnu yɛrɛ sàn kalo fɔlɔ ye jɔnminɛ ye. A sàn bɛ Laban selibakalo la. O la, an b'a Ye ko sànw dònnen dòn ɲɔgɔn 'kɔnɔ. 2016 sàn in Jɔra k'a Sɔrɔ kalojɔsan tùn b'a kalo 3nan na, dɔnbakalo kɔnin. Wa kalojɔsan min bɛ 'sèn na o bɛ na Ban ka dɔnniyasan 2016 tɔ To 'sèn na, bari o bɛ na Ban ka Bɛn ni Ɔtɔburukalo tle 2 ye.\nFogo yeko: 1147066 - Bì: 350 - Kalo in: 8656 - Лinan: 68269.\nFura Yeko: 1599 - Bì: 1 - Kalo in: 8 - Лinan: 82.


Banjugula - Fàkan\nBanjugula ye marabolo fɔlɔ dugu dɔ ye min bɛ Kita kolomi fɛ ani Fuɲa galoda. A ni Kita cɛ ye bam 4 ye. Sananfara bɛ Banjugula ni kɔrɔn cɛ ni bam 7 ɲɔgɔn ye, a ni tlebin cɛ dugu ye Dunba ye, bam 3, Kita b'a ni worodugu cɛ ni bam 4 ye, min ye kɛɲɛka fɛ la ye, o ye Gumanko ye, bam 5. Duguba min bɛ yen ni Banjugula n'o cɛ ka sùrun, o ye Kita ye.\nTɔgɔko nàsira la Banjugula Sɔrɔla a sigibaa tɔgɔ de nɔ fɛ "Banjugu". O tɔgɔ fɔli de Nàna ni Banjugula fɔli ye. Banjugu Sisɔkɔ de y'a tu tigɛ. Ale de Nàna ka bɔ Mande sɛnɛ bolo ma.\nBanjugulakaw ka dugutigiko ye laadaladugu-tigisigi ye min bɛ jamu kelen ka bolo kan. U ka dugutigiya bɛ Nà kɔrɔya-kunda de. Ni dugutigikɔrɔ Faatura, kura de bɛ Sìgi sàn kelen o kɔ. U ka dugutigikɔrɔ dɔw tɔgɔ flɛ: Banjugu Sisɔkɔ, Hamakan Sisɔkɔ. Maa min Bɛ dugu kùnna bì, o ye Famori Sisɔkɔ ye.\nDugu in tun bɛ jamanatigi-dugu kɔrɔ, o ye Kita ye.\nKìn fla de bɛ yen minnu ye Bɔgɔnɔ ni Komikomi ye. A maa hakɛ ye 400 ye. A ba sigiyɔrɔ 2nan na. A sigiyɔrɔ kɔrɔ ye Mande ye ani a bɛ yɔrɔ min na bì. Siya minnu bɛ yen, olu ye maninka, fla. Yen jamuw ye Sisɔkɔ, Tarawele, Sidibe ani Kuyatɛ ye. Sɛnɛkunya b'u bɛɛ ni ɲɔgɔn cɛ. Jamu kofota ninnu bɛɛ bɛ ɲɔgɔn Furu fo Tunkaraw. Furu bɛ kin bɛɛ ni ɲɔgɔn cɛ.\nYen kanfɔtaw ye maninkakan ni puular ye. Nka kan min bɛ Fɔ yen kosɛbɛ, o ye maninkakan ye.\nSɛnɛ ye Banjugula baaraw la fànba dɔ ye. Ka Fàra o kan baganmara, jàgo bɛ Kɛ yen.\nU bɛ kamanmafɛn minnu Mara, olu ye: ʃɛ, kami, tonkɔnɔ, jɛnɛntubanin; bawɔlɔ. U ka mɔni ye laadalata ye min kɛ minɛnw jɔ, doolen ani sansaranin ye. U b'o mɔni in Kɛ kɔ de la.\nBololabaara minnu bɛ Kɛ Banjugula olu ye : sigilandla, kalakadla, sansaradla, bɔrɛdla.\nO tɛmɛnen kɔ numuyabaaraw bɛ Kɛ dugu in na. Numucɛw bɛ baara minnu Kɛ, olu ye: dabadla, jeledla, jalodla, murudla, zundla, marifa, tama, biɲɛn, kurun, ŋunan. Numumusow ta ye bɔgɔdaga, faka, dun, ɲintin, lɛfɛ dlali ye\nDosonya bɛ yen wa donso bolo bɛ Dòn ye.\nSɛnɛ de fanga ka bon yen kosɛbɛ.\nFɛɛrɛ minnu bɛ Banjugulakaw bolo kungofɛnw fàgali la olu ye : manabεlε, ntεfεrε, wɔlɔjuru, wɔlɔgεn, bese, waraminɛ-nɛgɛ, nkalaŋɛ, fɛlebɔ, basaminɛ-nɛgɛ, furabulu samani ka wɔlɔ Minɛ a fan kan, dingɛ tigɛli ka wɔlɔfan Bla o kɔnɔ, ʃiladɔn mana dali, buturu, kalanin, marfa.\nKokura nàlenw Banjugulakaw fɛ yen, olu ye : Лɔsiimansin, jabaranin, kɔɔrisugu, tlebarika-walan, kalalikεmansin, moto, pɔnpekɔlɔn, kɔlɔn ŋana, sɛnɛkɛ-mansin, senfɛjuru, latigɛdɔn, jisamamansin.\nBaaɲumankɛ-tɔn minnu ni dugu bɛ baara la bì, olu ye jirituru ni kɔlɔnsen baaɲumakɛ-tɔn ye.\nOlu de Nàna dugu mɔgɔw Dɛmɛ jirituru ni jiko sàbatili la.\nLakɔlikalanso 3 de bɛ yen minnu ye dugu ta ye. Balikukalanso 1 bɛ ye min Dabɔra 2014 sàn. O kɔ fɛ morikalansow bɛ yen.\nLakɔlikalan fanga de ka bon yen kosɛbɛ.\nSilamɛya de bɛ Banjugula. Sanuwulen Sisɔkɔ de Nàna ni diinɛ in ye.\nO kɔ fɛ yen laadalabato ye kɔmɔ ye. Dugu in dasiri ye Musokɔrɔ sìgiju ye.\nKɔɲɔ, laadalakow, tɔnɲɛnajɛw, seliw, sanyεlεmaw ani sankunbεn ye Banjugulakaw ka ɲɛnajɛlakow ye. U ka o ɲɛnajɛ ninnu fɔlifɛnw ye nkɔnin, flen, gita, bàra ani dunun, bɔlɔn, dan, sinbi, kisa, daro ye. Nka ɲɛnajɛfɛn kɔrɔ dɔw fana bɛ yen i n'a fɔ bɛlɛta, nparibɔ, fɛrɛn, juruden, nten, wali, ʃεnta ani kɔlɔci. Banjugulakaw ka nin ɲɛnajɛ ninnu bɛ Kɛ bàrade la. Nin bεε kɔ fε farikoloɲεnεjε wεrεw bε yen i n’a fɔ sennantolatan, sennaboli ani nεgεsoboli.\nBanjugula kungo kɔnɔ, jisigiyɔrɔw ( kɔ, jɛ), jiriw ani kungofɛnw de bɛ yen.\nBanjugula kɔ ye fla ye, jɛ ye saba ye.\nFadugu, Musokɔrɔnin sìgidugu ani Kɛɲɛfara ye yen kungodaw ye ni ka kùlu Kɛ Fadugu fana ye.\nKaburudo kelen pe de bɛ Banjugulakaw fɛ yen. A bɛ kɛɲɛka fɛ.\nWaatiko nàasira la, waati minnu bɛ Banjugula, olu ye tlema, samiɲɛ ani kawulɛ ye. Yen funteni sannadan ye 35 ye. Nɛnɛ dugumadan ye 15 ye.\nKabakoma-yɔrɔ min bɛ dugu in na, o ye Musokɔronin sìgidugu ye.\nBlàdon : 2017-07-25 Yɛlɛmako laban : 2017-07-30\nFogo yeko: 1147233 - Bì: 517 - Kalo in: 8823 - Лinan: 68436.\nFura Yeko: 943 - Bì: 3 - Kalo in: 9 - Лinan: 65.


Denmisɛnw ka joginni ni kasaara barika ka bon ni mɔgɔkɔrɔbaw ta ye. Nka i b’a ye ko joginniw ni kasaaraw furakɛcogo bɛɛ ye kelen ye denmisɛn fara mɔgɔkɔrɔba kan a ka c’a la. I bɛ se ka kunnafoniw sɔrɔ joginni kɛrɛnkɛrɛnnenw kan ni i ye Sigida 10 Furakɛli kunfɔlɔ yɔrɔ kalan.\nDenmisɛnw ka joginni fanba bɛ se ka bali.\nDenw ka dusukunjɔ sababu dɔnnenw ye u ka tulonkɛfɛn fitiniw ye: ntolakurunin, wariganaw, ani foolobaraninw. O joginnifɛn ninnu ka kan ka mabɔ denw na.\nDusukunjɔ ye bana juguman ye ni den si bɛ san 2 jukɔrɔ. Ni den bɛ ka sɔgɔsɔgɔ walima ka mankan dɔ bɔ, a kɔlɔsi fo a ka fɛn dɔ bɔ a da kɔnɔ. Ni den tɛ se ka sɔgɔsɔgɔ walima ka kulekan bɔ, i bɛ a disida bugɔ-bugɔ ani k’a disi bɛnyɔrɔ kɔ la bugɔ-bugɔ joona a ka fɛn bɔ sɔgɔsɔgɔ kɛtɔ. Walima ni den min tɛ tɛmɛ san 1 kan fɔlɔ, i bɛ o kɔnɔbara digidigi k’o mɔsi-mɔsi a ka fɛn bɔ a da kɔnɔ. Aw ye sɛbɛn ɲɛ Ni den tɛ san kelen bɔ lajɛ.\nDumunikuru jalenw ye dusukunjɔ sababuw la fanba ye denw fɛ yen. I kana bɔnbɔnw ni kisɛmafɛnw ani sogokuruw ni nakɔfɛnw kuturu di denw ma. Denmisɛnninw ka dumuni tɛ fɛn kɛ u la n’a tobira ka ɲɛ ani k’a tigɛ-tigɛ walima ka a ɲɔnɲɔn ka misɛnya.\nBagaw, ntɔnfuraw ni fɛnɲɛnamafagalanw, ani sojɔsilanjiw bɛɛ ka kan ka lasago yɔrɔw la denw bolo tɛ yɔrɔ minnu sɔrɔ walima k’u dasɔgɔ fɛn kɔnɔ denw kan’u ye ka se u ma. Walasa ka fɛn caman dɔn bagajiko kan, bɔ Sigida 10, Furakɛli kunfɔlɔ kalan, ɲɛ Baga n’a kun.\nDen san 1 bɛ se ka bin palanfaji la ka to a la.\nDen bɛ se ka to dalaji la, folonji, walima hali palanfaji la. I ka kan ka denmisɛnninw kɔlɔsi n’u bɛ ka gɛrɛ ji la, kɛrɛnkɛrɛnnenya la cɛmanninw, bɛ to ji la k’a sababu kɛ ɲɛmajɔbaliya ye nɔɔnikɛ la jijuguw walima ji dunmanw kɔnɔ. Tɛmɛsira bilali jimayɔrɔw la ani senw dilali u kun na o de ɲɔgɔn tɛ; ani denmisɛnw bɛɛ degeli nɔɔni na olu ye siraw minnu nafa ka bon kosɛbɛ sigida tangali la jilato kasaaraw ma.\nDenw bɛ tanga jeniniw ma ni i bɛ u mabɔ gadaw la, barama kalamanw, tasumaw, ani yeelenbɔlanw na. Nka n’a ma ɲɛ ko jenini kɛra kaban, u furakɛli ka kan ka kɛ teliya la. O kun ye jeninida dimi daliko ye ani banakisɛw donni balili ye a la, olu minnu ka teli ka juguya jenini kɛlen kɔ fɛ. Dimiba tɛ kɛ jeninida jugu dɔw la k’o sababu kɛ fiyɛn bilali ye farikolo sɔmisiraw la golo la. Hali ni dimi tɛ a la, u furakɛli ye waajibi ye. Jeninida furakɛcogo kun kan, Sigida 10, Furakɛli kunfɔlɔ kalan, sɛbɛn ɲɛ Jeninidaw.\nI bɛ den kunkolo tanga ni dibiri donni ye a kun na. I yɛrɛ fana ka kɛ misali ɲuman ye ka dibiri dɔ fana don i kun na.\nDibiriw ni sigiyɔrɔjalaw bɛ se ka mɔgɔ tanga joginni ni saya caman ma bolifɛnkasaarako la; moto, nɛgɛso, walima mɔbilikasaara. Ni siraw labɛnna ka u ɲɛ sirakantaamanaw kama, sennamaw ni nɛgɛsotigiw, o bɛ se ka joginni caman ani saya caman bali.\nFarinya ni damatɛmɛwalew kɛli denmisɛnnin na o ye gɛlɛyaba ye min bɛ se ka fiyɛn kuntaalajan bila a ka adamadenya na. O fiyɛn tɛ dan a farikolo dɔrɔn ma, a bɛ don hali a hakili la k’o tiɲɛ. Mɔgɔkɔrɔba bɛɛ jɔyɔrɔ ye denw tangali ye damatɛmɛwale dali la u kan.


Los 10 mejores hoteles cerca de Malibu's., Vancouver\nMejores hoteles cerca de Malibu's., Vancouver, WA\n115 E 7th St, Vancouver, WA 98660-3202\nLeer opiniones de Malibu's.\nA cualquier distancia de Malibu's.\nFiltroA cualquier distancia de Malibu's.\nA 0,0 km de Malibu's.\nA 0,3 km de Malibu's.\nA 0,6 km de Malibu's.\nA 1,5 km de Malibu's.\nA 1,6 km de Malibu's.\nA 1,7 km de Malibu's.\nA 1,9 km de Malibu's.\nA 2,0 km de Malibu's.\nA 2,4 km de Malibu's.\nA 2,5 km de Malibu's.\nA 2,6 km de Malibu's.\nA 3,2 km de Malibu's.\nA 3,6 km de Malibu's.\nA 4,1 km de Malibu's.\nA 5,3 km de Malibu's.\nA 6,0 km de Malibu's.\nA 6,2 km de Malibu's.\nA 6,3 km de Malibu's.\nA 6,9 km de Malibu's.\nA 7,0 km de Malibu's.\nA 7,6 km de Malibu's.\nA 7,9 km de Malibu's.\nA 8,0 km de Malibu's.\nA 8,3 km de Malibu's.\nA 8,5 km de Malibu's.


Bana wɛrɛ minnu bɛ mɔgɔkɔrɔbaw minɛ kɛrɛnkɛrɛnnenya la\nSigida 22 Mɔgɔkɔrɔba banaw\nAn kumana bana minnu kan ka tɛmɛ sigida wɛrɛw la\nBana minnu ka teli ka mɔgɔw minɛ minnu si bɛ san 40 na\nKa jɛn ni saya ye\nDusukunnabanaw ka ca mɔgɔkɔrɔbaw de la, kɛrnɛkɛrɛnnenya la mɔgɔ belebelew, minnu bɛ sigarɛti min, walima tansiyɔn jugumanba bɛ minnu na. Nin taamasiɲɛ kofɔlenw caman jɛlen don cɛw ni musow la, nka musow bɛ sɛgɛn min tɛ se ka ɲɛfɔ, u bɛ gɛlɛya sɔrɔ sunɔgɔ la ni ninakili kuntaala surunya. Musow ka disidimi ni disidegun ka jugu ka tɛmɛ cɛw ta kan.\nKɔnɔnafili ni sɛgɛn joona sango ni a tigi ye fangalabaara kɛ, walima ninakilidegun i n’a fɔ sisantɔ. O bɛ juguya ni a tigi dalen don\nNinakili bɛ yɛlɛ hali ni a tigi ma baarakɛ, a bɛ sɛgɛn a yɛrɛ ma; a fanga bɛ dɔgɔya; a bɛ ɲɛnamini.\nDisidimi, kamakundimi walima numabolodimi, ni a tigi ye fangalabaara kɛ. Olu bɛ tunu ni a ye a lafiɲɛ miniti 1 walima miniti 2 kɔnɔ (disidimi).\nDusukun tantanni ka teli, a ka dɔgɔn kojugu walima a tɛ kɛ a kɛcogo la.\nDisidimi gɛlɛn i n’a fɔ fɛn giriman dɔ bɛ disi kɔnɔ. O dimi tɛ nɔgɔya hali ni mɔgɔ a tigi ye a lafiɲɛ (dusukundimi).\nKɔnɔnugutigɛ, fɔɔnɔnege, ɲɛnamini, kɔnɔdimi, dagalakaja bɛ musow minɛ (dusukundimi).\nSenfunu min bɛ juguya wulafɛlaw la.\nDusukunnabana caman furaw tali man nɔgɔn. Ni aw sɔmina dusukunnabana la dɔrɔn, aw bɛ taa dɔgɔtɔrɔso la. Aw ye aw jija ka a fura ɲumanw sɔrɔ.\nDusukunnabana bɛ mɔgɔ min na, o tigi man kan ka baara kologirin kɛ. U ninakili bɛ to ka degun. Nka farikoloɲɛnajɛ bɛ se ka dusukunnabanaw kunbɛn.\nU ka kan ka tuluma dumuniw to yen; ani fana, u man kan ka sigarɛti ni dɔlɔ min. Ni a tigilamɔgɔ ka bon, a ka kan ka a kɛ cogo bɛɛ la dɔ ka bɔ a girinya la.\nNi sisan bɛ a la walima ni a senw bɛ funu, a tigi ka kan ka kɔkɔ dun dabila a si tɔ kɔnɔ.\nAsipirini (aspirine) kisɛ kelen tali don o don, o bɛ se ka dusukunnabana walima kirinni kunbɛn.\nNi disidimi don walima ni dusukun jolibolisira dɔ ɲɛ gerennen don, banabagatɔ dalen ka kan ka to yɔrɔ la yeelen bɛ don yɔrɔ min na fo dimi ka tɛmɛ.\nNi disidimi ka jugu kojugu, ni a ma nɔgɔya joona hali lafiɲɛ kɔfɛ sango ni kirinni taamasiɲɛ bɛ yen (aw ye sɛbɛn ɲɛ Kirinni lajɛ), o bɛ a jira ko dusukun degunnenba don. O la, banabagatɔ dalen ka kan ka to fo dɔgɔkun 1 ani ka a lafiɲɛ kalo 1 kɔnɔ. Aw bɛ aw jija ka dɛmɛ ɲini dɔgɔtɔrɔ dɔ fɛ joona joona.\nYɛrɛtangacogo dusukunnabana ma: Aw bɛ sɛbɛn ɲɛ nata lajɛ.\nLadilikanw ka a ɲɛsin denmisɛnw ma, denmisɛn minnu bɛ a fɛ ka to kɛnɛya la ni u kɔrɔla\nBalikuw walima mɔgɔkɔrɔbaw ka kɛnɛyako gɛlɛya caman i n’a fɔ tansiyɔn yɛlɛli, jolibolisiraw gɛlɛyali, dusukundimi ni kirinni, olu sababu bɛ bɔ u balocogo, u ka dumunifɛnw, ni u ka minfɛnw na ka u to denmisɛnya la. Aw bɛ se ka aw ka ɲɛnamaya kɛ kɛnɛya la ni:\nAw bɛ dumuni dafalenw dun, nka u kana kɛ dumuniw ye, tulu caman ni kɔkɔ caman bɛ dumuni minnu na.\nAw kana sɔn ka bonya kojugu. Aw bɛ sɛnɛfɛnw tulu kɛ ka tobili kɛ, aw kana a kɛ ni baganw tulu ye.\nAw kana dɔlɔ min kojugu.\nAw kana sigarɛti min.\nAw sigilen kana to yɔrɔ kelen, aw ye aw lamaga.\nAw bɛ aw jija ka aw lafiɲɛ ani ka sunɔgɔ kosɛbɛ.\nAw bɛ aw yɛrɛ lafiya ani ka aw haminanko ni aw dimiko bɛɛ minɛ ni hakili ye.\nTansiyɔn yɛlɛli (sɛbɛn ɲɛ Tansiyɔn yɛlɛlen) ni jolisiraw gɛlɛyali minnu ye dusukundimi ni kirinni sababu ye, olu bɛ se ka kunbɛn walima ka nɔgɔya ni aw ye ni fɛn kofɔlenw matarafa. Tansiyɔn jiginni nafa ka bon kosɛbɛ dusukundimi ni kirinni kunbɛnni na. Mɔgɔ minnu ka tansiyɔn bɛ yɛlɛ, olu ka kan ka to ka u ka tansiyɔn lajɛ tuma bɛɛ ani ka fɛɛrɛ bɛɛ tigɛ walasa a ka jigin. Mɔgɔ minnu ka bon ni u tɛ se ka dɔ bɔ u ka dumuni na walasa u ka tansiyɔn ka jigin; olu ka kan ka sigarɛti bila, u ka kan ka farikoloɲɛnajɛ kɛ kosɛbɛ, ka u lafiɲɛ, ani ka furaw ta (minnu bɛ tansiyɔn kɛlɛ) walasa u tansiyɔn ka jigin.\nNin cɛ fila la, jɔn ka teli ka si jan sɔrɔ ani ka to kɛnɛya la a kɔrɔlen?\nU fila la jɔn ka saya sababu bɛ bɔ tansiyɔn walima kirinni na?\nAw bɛ se ka sababu joli fɔ?\nJolidɛsɛ ni jolisira cili kunsɛmɛ na (kunsɛmɛnabanaw)\nA ka ca a la mɔgɔkɔrɔbaw ka kirinni bɛ sɔrɔ jolikuru walima jolisira cili fɛ kunsɛmɛ na. Kirinni bɛ fɔ barisa ale bɛ se ka bala ka cun mɔgɔ kan ka a sɔrɔ a ma taamasiɲɛ jira. A tigi bɛ bala ka bin, ka a bɔ a hakili kan. A ninakili bɛ teliya ani ka gɛlɛya, dusukun tantanni bɛ teliya ani ka sumaya. Miniti walima lɛri walima tile damadɔw kɔnɔ, a bɛ sɔrɔ ka bɔ a yɛrɛ kalama.\nNi a ma sa, a ka ca a la kuma ni yeli bɛ gɛlɛya a ma; a ɲɛda fan kelen walima fari fan kelen bɛ se ka muluku.\nA dɔw bɛ yen ni u ma juguya, a tɛ mɔgɔ bɔ a hakili kan. Kirinni kɔlɔlɔ dɔw bɛ se ka kɛnɛya kɔ fɛ.\nAw bɛ banabagatɔ laada ka a kunyanfan kɔrɔta dɔɔni ka tɛmɛ senyanfan kan. Ni a tigi kirinnen don, aw bɛ kungolo da kɛrɛ kan walasa ji salasala ka se ka bɔ a da fɛ; a kana sigi fogonfogon na. Aw kana dumuni, ji ani fura fosi di a tigi ma fo ni dɔgɔtɔrɔ ye a yamariya (sɛbɛn ɲɛ Kirinni lajɛ, mɔgɔ min kirinnen don).\nKunsɛmɛnabana bannen kɔ ni a tigi fari fan kelen fagalen don, an ka kan ka a dege a ka se ka baara kɛ ni bolo ɲuman ye, ani ka banabagatɔ yɛrɛ dege taama na ni bere ye. O banabagatɔ ka kan ka baara kologɛlɛnw kɛli dabila wa a man kan ka dimi kojugu fana.\nYɛrɛtangacogo: aw ye sɛbɛn ɲɛ lajɛ min dalen don nin kan.\nKunnafoni nafama: Ni denmisɛnnamɔgɔ walima baliku ɲɛ fan kelen balala ka sa ka a sɔrɔ kunsɛmɛnabana taamasiɲɛ tɛ a la, a ka ca a la, o bɛ ɲɛdalajolisira dɔw de banani kofɔ waatini kɔnɔ. A ka ca a la, a bɛ ban a yɛrɛ ma dɔgɔkun walima kalo damadɔw kɔnɔ. A ka ca a la, a bana sababu tɛ dɔn. A tigi mako tɛ furakɛli la nka ka a digidigi ni jikalan ye, o ka fisa a ma. Ni ɲɛ kelen tɛ tugu ka ɲɛ, aw ka kan ka a siri (ka a datugu) ni fɛn dɔ ye walasa a ji kana ja.\nNi tulo bɛka geren ka taa dɔɔni dɔɔni san o san ka a sɔrɔ dimi tɛ a la walima gɛlɛya wɛrɛ, a ka ca a la fura tɛ o la. A ka teli ka cɛw minɛ minnu si ye san 40 ye. Tuma dɔw la, tulo gerenni sababu bɛ bɔ tulodimi na (sɛbɛn ɲɛ Tulolabanaw), joginni kungolo la walima tuloden cili. Walasa ka kunnafoni caman sɔrɔ tuloden cilen furakɛcogo kan, aw ye sɛbɛn ɲɛ Tulonɔgɔ lajɛ.\nNi mɔgɔ tulo gerennen don, a bɛ mankan bɔ ani ka ɲɛnamini bila a tigi la.\nNi mɔgɔkɔrɔba tulo gerenna tuma dɔ la, ka ɲɛnamini bila a la ani ka mankan bɔ, o bɛ a jira ko ɲɛnaminibana bɛ a la. A dusukun bɛ ɲugu walima a bɛ fɔɔnɔ ani ka wɔsi kojugu. O la, a ka kan ka tulodimifura ta i n’a fɔ dimɛnidaranati, diménhydrinate, izinitigiw tɔgɔ dalen Daramamini, Dramamine, ani ka a da fo dimi ka mada. Ni dimi ma nɔgɔya walima ni dimi bɛka taa ka segin, aw bɛ taa ni banabagatɔ ye dɔgɔtɔrɔso la.\nA ka ca a la mɔgɔkɔrɔbaw tɛ sunɔgɔ i n’a fɔ denmisɛnnamɔgɔw, wa u bɛ waati jan ta ka a sɔrɔ u ma sunɔgɔ. Funteni waati, u bɛ mɛn u ɲɛ na kosɛbɛ.\nFura dɔw bɛ yen minnu bɛ sunɔgɔbaliya furakɛ, nka aw ka kan ka aw jija cogo bɛɛ la ka u ye ka u to yen foni sunɔgɔbaliya ka jugu.\nNin ye ladilikan dɔw ye walasa ka sunɔgɔ sɔrɔ:\nKa farikoloɲɛnajɛ baara kɛ tile fɛ.\nKa kafe ni te to yen, sango wula ni su fɛ.\nKa nɔnɔ kalaman walima nɔnɔ ni di ɲagaminen min sani an ka an da.\nKa an ko ji wɔlɔkɔlen na sani an ka an da.\nAn ka an da ka fɛrɛ dilan kan ani ka to ka an miiri an ka waati duman tɛmɛnenw na.\nNi o bɛɛ la aw ma sunɔgɔ sɔrɔ, aw bɛ sɔrɔ ka sunɔgɔ furakisɛ kelen ta miniti 30 sani aw ka aw da tuguni. Sunɔgɔfurakisɛw i n’a fɔ porometazini, prométhazine walima dimɛnidaranati, diménhydrinate. Ni fura ninnu tali bɛ mɔgɔ bali ka siri sunɔgɔfuraw la.


Bambara Editorial Ameriki Fanga Ka Laseliw EDITORIAL: Issues Between The U.S. and Russia\nEDITORIAL: Issues Between The U.S. and Russia\nAmeriki jamana ŋɛmɔkɔ, Joe Biden, ko a ni, Russie jamana ŋɛmɔkɔ, Vladimir Putin, ka ŋonkon ye sefen, u kumana, ko caman kan yasa ka " jɛ ŋonkonya da'la n'keŋŋen ani jɛ len bila sekan" Russie ani Ameriki jamanaw fila cɛ.\nBasikili fɛrɛma, ni marama fin jugu lakɔlɔsi , tun bala. U nin kunanfonin dila ka baro sigui sefen, President Biden nisoja len ye Russia jamana danse a ka hakili la, ka basikili kuma ŋonkonan daminɛ anin Ameriki jamana ye. O mɔkɔw fila kuma falen falen sefen, Ameriki jamana ani Russie jamanaw ye la ŋini, ka fɛrɛ bila sekan yasa kaseka adama den chi la tununin marama fin guilanin lakɔlɔsi ani ka u ladɔkɔya.\nU ka baro hakilila wɛrɛ tun ye, bɔlɔlɔ lakanali, nin Russie jamana ka guindo kafoli cakɛ da soba ye dankari Ameriki jamana ka kuran sɔrɔ sira fiŋ'ŋen la. Ameriki jamana ŋenmɔkɔ ko: " an benan’a’ kan ka doninw bagaw sugandi an ka jamana fila bɛla, yasa ka sɛke sɛkɛ li kɛ bɔlɔlɔw dankari kola , ani ka tuku a walew kelen dow kɔ nin jamana dola kelen la"\nU kumana fana , Ameriki ani Russie ka son, balo latɛmɛli man kataka di Syrie jamana denw millions bayirika man, munu bɛ guɛlɛya konon, inafo Ameriki nin Russie jamana ye a kɛ yasa ka jatikɛ walew bali aka fanga sɔrɔ Afganistan . Baro bolila fana, koka jijali kɛ, Iran jamana kana seka i bolida fiyehu adama la chi la tununi maraman fin jugu kan.\nAmeriki jamana ŋɛmɔkɔ, Joe Biden ye kuma guinlin lawili ni Russie jamana ŋɛmɔkɔ ye, Vladimir Putin nin " Ameriki jamana ka yikiyiki baliya ye Ukraine jamana ka dugukolo fɛrɛkɛnɛ lakodonlila ani uka kanabilali kola"\nA ko President Putin man, ko " adama hakɛ lafasali kuma tɛnan kɔtikɛ... Ko , o ye, anw yɛrɛ kɛ coko ye", Biden kote.\nJoe Biden da sera fanga sinanma ton mun bɛ bolo la, Aleksey Navalny, a ko kunafonin dilaw man, ko alaye fɔ Russie jamana ŋɛmɔkɔ ye, Putin , ko ni Navalny sara kasola " ko a kɔlɔlɔ bina cɛ juguya Russie jamana man". Aye Kremlin ka siguiŋon tɔrɔ waleya talen ka sin Ameriki jamana ka kunanfonin di cakɛ da man, Radio Free Europe/Radio Liberty, ani aye Putin hakili jigui, "kunanfonin labilalen ani da’a sako fɔ nafa la"\nAmeriki jamana ŋɛmɔkɔ, Joe Biden ko baro kuntagala jan kuma cokoya "ŋennan". A ko aye a nan kun kɛ: jamana fila ka nafa bɛ yɔrɔ munan ka ‘ o don ani ka lafasa ani duniya ka o nafa sɔrɔ, ani ka yira ko Ameriki jamana bɛ tasarali kɛ ni dankarilila aka nafaw la, ani ka an ka jamana dambew mankara.\nJoe Biden ko " Ko bara tɔ ba’a, bɛ kɔfɛ". Gan sisan, " an ye takabolo jɛlen bila sekan Russie ani Ameriki jamanaw ka jɛ ŋonkon ŋanlan"