Donhu - Fàkan\nDonhu ye 'dugu ye min bε Kulukɔrɔ marabolo fε. A bε kolomi min na o ye Joyila ye. A n’o kubedugu cɛ ye bam 57 ye. A bɛ gàlodugu min fɛ, o ye Bankɔ ye, a n’o cɛ ye bam 8 ye. N’i bɛ Bɔ Bamakɔ i bɛ forobasira 6nan Minɛ k’i Kùnda Faana kan. N’i Sera yen, i bɛ Fara i kinin fɛ k’i Kùnda Joyila kan min ni Faana cɛ jànya ye bam 45 ye. I bɛ Bɔ Joyila ka Na Ŋolo bugu, bam 40. N’i Sera yen, i bɛ Fara i ɲuman fɛ ka bankɔsira Minɛ, bam 25. Sani i ka Se Bankɔ, i ni yen cɛ tɔ bɛ To bam 6 ye dɔrɔn i bɛ Fara sira ɲumankɛrɛ fɛ ka Saala Cεci ka Tεmε. I bɛ bam 1 Boli Saala ni Donhu cε ka Sɔrɔ ka Don Donhu dùgù kɔnɔ.\nDonhu ni kɔrɔn cε Nɔkɔlɔn de bε yen, tlebi fε Konsɔgɔla, kεɲεka fε Sanankɔrɔ jεda, worodugu fε Sàala.\nDonhu ye dugu in tɔgɔ ye kabini lawale la. Dugu in Sigira Soma Sangarε de fε. Ale de Bɔra Sirakɔrɔ jεdala ka Na. A ka baara tun ye sεnε ye.\nDonhukaw ka dugutigiya ye làadalata ye. A bɛ Danbɛlɛw dɔrɔn de ka bolo kan. Olu fɛ ye dugu tigiya bɛ Na fàya-kunda i n’a Fɔ Sàala ta cogoya. Ni min ka Kɔrɔ fà tɔw bɛε ye, o de bɛ Sigi. Ni dugutigi Fatura, dugutigi kura bɛ Sigi kalo sàba o kɔ fɛ. Donhu dugutigi kɔrɔw tɔgɔ flɛ ninye : Burama Sangarε, Màmuru Sangarε, Kɔlε Sangarε. Mɔgɔ min bɛ dugu kun na bibi in na, o ye Sàmu Sangarε ye. Donhu tun bɛ jàmanatigidugu min ka màra kɔrɔ, o ye ʃankɔrɔ ye.\nDonhu mɔgɔ bε Taa 1000 ni dɔɔnin na bi. A sigikεnε ye bam 6 ye kεrε naani na. Kin kelen dɔrɔn don.\nDonhukaw ye fulaw ye. Jàmu minnu bε Donhu, olu ye Sangarε, Sidibe. Furusira bε Donhu ni dugu wεrε minnu cε, olu ye : Konsɔgɔla, Sàala, Sanankɔrɔ jεdala, Sεnw jurala. Dugumɔgɔw sinankunw ye : Mariko, Fanε, Sidibe.\nBaara caman bɛ Kɛ Donhu i n’a Fɔ sɛnɛ, baganmara, jàgo.\nFɛɛrɛ minnu bɛ Donhukaw bolo kungokɔnɔw fàgali la olu ye : manabεlε, ntεfεrε, wɔlɔjuru, wɔlɔgεn, furabulu samani ka wɔlɔ Minε a fan kan, dingε tigεli ka wɔlɔfan Bla o la, ʃiladɔn mana dali, buturu.\nЛεlakegunyakow : ncankoroda, finisɔgɔ, lokaloka\nKokura nàlenw dugu in kɔnɔ olu ye : Лɔsiimansin, jabaranin, kɔɔrisugu, tlebarika-walan, kalalikεmansin, kɔnɔyasow ani moto.\nBaaɲumakεtɔn min ni dugu Delila ka baara Kε ɲɔgɔn fε o ye CMDT ( sεnε siratigε) ye.\nBaaɲumankεtɔw minnu ni dugu bε baara la bi olu ye Bɔrn Fɔndεn ni CMDT ( sεnε siratigε) ye. O min Nana saniya tiimεni ka ma dugu in na.\nKàlanko siratigɛ lakɔlikalan Dabɔra Donhu 1998 sàn. Dugu ta ye kàlanso in ye, sà, 6kalan don wa kelen don.Balikukalanso kelen fana bε Donhu.\nKàlan min Donna Donhu fɔlɔ o ye balikukalan yen ka bi lakɔlikalan de fanga ka Bon kosεbε\nDugumɔgɔw bε diinε min na, o ye silamεya ye. Diinεin donbaa ye Ʃaka Sangarε ye. Misiri kelen dɔrɔn de bɔ Donhu.\nFεli sugu minnu bε dugu kɔnɔ o dɔw ye: Bàri, jidunun, ntalen, kolonkolon, bala, boyi, kariɲan.O fɔliminεn ninnu bε Tà ɲεnajε minnu na olu ye seliw, furu gintanw, kamalenw ni sungurunw ka ʃufɛ-ɲɛnajɛw, denkundiw a n'o ɲɔgɔnnaw.\nFarikolo-ɲεnajε sugu min fanga ka bon Donhu bi o ye ntolatan ye. Denmisɛnw ka ɲεnajεfεn wεrε minnu bε yen n'u fanga bε ka Dɔgɔya ka T'a fε olu ye fεrεnfunun, berefili, bolominε-tlon, bεlεta, inεεri, nten, tugu.\nN’i ye Donhu kungo Ta k’a Lajε, i bε jisigiyɔrɔw ( dàla, kɔ, jε), jiriw ani kungofεnw de ye yen.\nJisigiyɔrɔ ninnun na fεn minnu bε Sɔrɔ yen : manɔgɔ, npɔliyɔ, salen, ntεbεn, samu, kɔnkɔn, zeku, zàra, wulujεga, bilinkitin, sajεgε, nàna, baman, ntigin, dodo, talaka, nfanan ; bàma, kaana, koorokaara, ntori.Donhu jε ye kelen ye, dàla ye naani ye, kɔ ye kelen ye, fàla fana ye kelen ye.\nJiriw : jala, bànan, sanan, genun, nkaba, dingε, gele, npeku, zaban, nsira, bumu, ʃi, nεrε, sebe, toro, balazan, kɔlɔ, ntabakùnba, koro, woo, ntɔngε, ntege, zεrεninjε, nkalama, danga, sunsun, zεkεnε, zaajε, nten, ɲama, sunsun, zεrε, wɔlɔ, ntomi, ʃɔ.\nKungofεnw : sinεnnin, bàla, minεn, nkolonin, warabilen, suruku, miniɲan, dànkalan, ntomisa, nkorogo, duga, kungokami, wɔlɔ, bunun dingon, tentanin, baninkɔnɔ, tonkanjɔ.\nDonhu kungodaw tɔgɔ flε : jεninjε, ʃɔjo, tuni, yàla, bεlεŋεɲεn.\nKùlu tε Donhu kungo la.\nDonhukaw ka kaburudo ye kelen ye. A bε dugu ni tilebi cε.\nDonhu, waatiw bε Fɔ ɲɔgɔn kɔ ni samiɲε ni tltma ye sanko siratigε la.Sanji nàta hakε ye bl 800 ye sàn kelen kɔnɔ Donhu.\nU bε Fɔ ɔɲgɔn kɔ ni fonεnε ni fùnteni ye waati kalaya siratigε la .Fùnteni bε Taa 8 na sannadan na, nεnε ta ye 18 ye dugumadan na. Samiɲε ni tlema cε, kawulε de bε yen. O bε Daminε ɔkutɔburukalo la ni ka Taa Bla desanburukalo la.\nKabakomayɔrɔ minnu bε Donhu ni mɔgɔw bε Se ka Na u ɲε D’a kan, olu ye : Sonugu, Kɔnɔbɔdingε.\nFogo yeko: 1146160 - Bì: 79 - Kalo in: 7750 - Лinan: 67363.\nFura Yeko: 1401 - Bì: 1 - Kalo in: 15 - Лinan: 91.


Denba k’a janto a sinbara la, o ka fisa a n’a den bɛɛ ka kɛnɛya ma. Ni den bangera yɔrɔnin min, a ka d’a ye ka sin min walima k’a nɛmu dɔrɔn, o de la, sin ka kan ka d’a ma. A ka d’a ye fana a ka kɛ mɔgɔ dɔ tɛgɛ kɔnɔ. Aw bɛ den dɛmɛ a ka sin sama, o bɛ sinjisira dayɛlɛ ani ka tonso bɔli teliya. Sinji fɔlɔ dulen don, ani fana a ɲɛ ye nɛrɛmuguma ye. Denyɛrɛni mako bɛ fɛn o fɛn na k’a tanga banaw ma, o bɛɛ bɛ sɔrɔ sinji fɔlɔ la. Witamini caman fana bɛ a la. Sinji fɔlɔ ka ɲi den ma kosɛbɛ kosɛbɛ,\nO la, aw b’a jija cogo bɛɛ la ka sin di den ma joona a bangenen kɔ.\nAw b’a kɛ cogo bɛɛ la ka den bila ba sin na teliya la.\nA ka c’a la, ji min bɛ sɔrɔ sin na, o bɛ den bɔ. Ni den ye o min k’o ja, ji wɛrɛ bɛ jigin a la. Ni den m’a min k’a ja, ji caman tɛ jigin a la. Bana mana den bali ka sin min tile dama dɔ kɔfɛ, ba sin bɛ ja. O de kama, ni den seginna k’a bɛ sin min kɔfɛ, a tɛna ji bɛrɛ sɔrɔ a la min b’a bɔ.\nNi den man kɛnɛ, a tɛ se ka sin min kosɛbɛ. A ka fisa ba ka sin caman bisi a bolo la k’a di den ma.\nSin bisicogo bolo la\nAw b’aw tɛgɛ don sin kɔrɔ ka bolokɔni kunbaba d’a kan\nk’o kɛ k’a bisi\nka jigin nukunyanfan fɛ\nNi den banna sin na, walasa sin kana fa ka tɛmɛ, aw ka kan k’a bisi. N’o tɛ, a mana fa kojugu, o bɛna ni sindimi ye ka laban ka sinji yɛlɛma ka kɛ nɛ ye. Ni sin fara kojugu, a minni bɛ gɛlɛya den fana ma.\nNi sin samani ka gɛlɛn den bolo, aw b’a bisi k’a d’a ma ni kutu ye walima k’a toni-toni a da kɔnɔ.\nNi muso b’a yɛrɛ koli matarafa, o b’a kɛ sin saniyalen bɛ to. O la, kun t’a la ka sin ko tuma bɛɛ ni den bɛn’a min. Aw kana sin ko ni safinɛ ye. Safinɛ bɛ sin nukun pɛrɛnpɛrɛn ka joli misɛnniw bila a la.\nSin nukun pɛrɛnpɛrɛnni walima joli misɛnniw\nSin joli misɛnniw n’a pɛrɛnpɛrɛnni bɛ sɔrɔ ni den sin mintɔ bɛ sinnukun dɔrɔn sama.\nSin jolimisɛnniw furakɛcogo\nDenba kana sin dili dabila den ma hali ni sin samani bɛ digi a la.\nWalasa ka jolimisɛnniw bali ka bɔ sin na, den sin mintɔ ka kan ka sin minɛ n’a da ye ka ɲɛ. Aw kana sin sama ka bɔ den fabali da. Aw bɛ sin kelen di den ma fɔlɔ, n’a y’o min k’o ja, aw bɛ tɔkelen dɔ in fana d’a ma.\nNi joli bɛ sin kelen dɔrɔn de la, joli tɛ min na, aw bɛ fɔlɔ k’o d’a ma, o kɔ, aw bɛ jolima in d’a ma. Ni den tilala sin min na, aw bɛ sindimitɔ in bisi k’o nɔnɔ mu sin nukun na. O bɛ jolimisɛnniw kɛnɛya. Aw b’a to fiɲɛ k’a ja fɔlɔ san’aw k’a datugu. Ni joli walima nɛ caman bɛ bɔ sinnukun na, aw bɛ to k’a bisi k’a nɔnɔ bɔ fo ka se a kɛnɛyali ma.\nSindimi sababu bɛ se ka kɛ sinnukun jolimisɛnniw ye walima n’a fara kojugu k’a gɛlɛya. Ni den bɛ sin min ka caya, ba fana bɛ jimafɛn caman min ani k’a da k’a lafiɲɛ, a ka c’a la, dimi bɛ ban pewu tile kelen walima tile fila. Banakisɛfagalan kɛ kun tɛ sindimi na, nka aw bɛ nin kunnafoni nɔkanta kalan.\nSin nukunna jolimisɛnniw bɛ se ka laban sindimi juguman ma fo ka se nɛ tali ma.\nSin fan dɔ bɛ funu k’a bilen. A bɛ kalaya fana ka mɔgɔ dimi;\nFarigan ni nɛnɛ bɛ k’a tigi la;\nGɛnɛgɛnɛ bɛ sigi kama kɔrɔ; tuma dɔw a bɛ funu ka dimi k’a la.\nFunu bɛ ci k’a nɛ bɔ tuma dɔw la. A ka teli ka kɛ sin-di dɔgɔkun fɔlɔ walima a kalo fɔlɔ la.\nAw bɛ to ka sin di den ma. Bana bɛ sin min na, aw b’a di den ma fɔlɔ.\nAw bɛ to k’aw lafiɲɛ ka ɲɛ ani ka jimafɛn caman min.\nMiniti 15 sani ka sin di den man, aw bɛ fini dɔ su ji kalan na k’o d’a kan. Walasa ka dimi mada, aw bɛ fini dɔ su ji suma na (gilasiji) k’o da sin kan.\nAw bɛ banakisɛfagalan ta. Dikulɔkisisilini, dicloxacilline ye sindimi fura ɲumanba ye. Aw ye dikulɔkisisilini kisɛ dunta miligaramu 500 ta, siɲɛ 4 don o don tile 7 kɔnɔ. Ni a tɛ aw bolo, aw bɛ se ka eritoromisini, érythromycine ta walima kotiri, cotrimoxazole.\nAw bɛ asetaminofɛni, acétaminophène ta ka dimi mada.\nNi den bɛka sindimitɔ min, aw b’o bisi dɔɔni dɔɔni ka d’a ma.\nNin fura ninnu bɛɛ kɛlen kɔfɛ, ni fɛn ma bɔ dimi na, aw bɛ se ka taa dɔgɔtɔrɔ dɔ sɛgɛrɛ.\nAw y’a to sinbara fila ni tɛgɛ fila saniyalen ka kɛ tuma bɛɛ.\nSin dili kɔfɛ den ma, aw ka kan ka sin nukun ko ni ji sanuman ye (ji wɔlɔkɔlen kanunen don). Ni sinbaraw jara, aw bɛ tulu dɔɔni mu u nukun na (tobilikɛtulu dɔ).\nAw b’aw janto sin nukun na, a kana pɛrɛnpɛrɛn i n’a fɔ a ɲɛfɔra cogo min ka tɛmɛ. Aw kana sɔn fana sin ka fa k’a damatɛmɛ.\nMuso min bɛ sin di den ma, ni kuru b’o sin kɔnɔ, a b’a dimi ani fana a bɛ kalaya, o bɛ se ka kɛ sindimi juguman ye (nɛbɛ don min na).\nNi dimi t’a la, a bɛ se ka kɛ kansɛri ye walima banakisɛ dagayɔrɔ n’a bɛ fɔ o ma kisi.


Ɲinw, ɲintaraw ani dakɔnɔna\nƝinw ni ɲintaraw tangacogo nafa ka bon kosɛbɛ barisa:\nƝin ɲumanw de bɛ se ka dumuniw ɲimi ka nugu walasa ka u yɛlɛma diya.\nO bɛ ɲinw tanga sɔkɔli, funu ni nɛ tali ma.\nNi saniyabaliya kɛra sababu ye ka ɲinw tiɲɛ, o bɛ se ka laban ɲindimi juguma ma fo ka se farikolo tɔ ma.\nNi den in bɛ fɛntimiman dun kojugu, sɔɔni a ɲin bɛɛ bɛna tiɲɛ.\nWalasa ɲinw ni ɲintaraw ɲuman ka to:\nAw bɛ fɛntimimanw dunkojugu dabila. Fɛntimimanw (timikala, bɔnbɔn, bisiki, te walima kafe sukaroma, minfɛn sukaroma (timimanw), olu bɛ ɲinw tiɲɛ.\nAw kana denmisɛnw deli bɔnbɔn dun na. O de bɛ u ɲinw tanga ɲindimi ma.\nAw ka kan ka aw da ko don o don sango ni aw ye sukaromafɛn dun. Ni aw denw ye ɲin bɔ dɔrɔn, aw bɛ u da koli daminɛ. O kɔ, aw bɛ sɔrɔ ka u yɛrɛ dege da kocogo la u yɛrɛ ye, ani ka u kɔlɔsi ni u bɛka a kɛ ka ɲɛ.\nAw bɛ ɲin jɔsi ka jigin ka yɛlɛ i n’a fɔ a bɛ ja in na cogo min, a tɛ jɔsi ka taa kɛrɛ ni kɛrɛ la.\nAw bɛ ɲinw kɔ ni u ɲɛ tereke ka ɲɛ.\nNi filiyɔri (fluorure) man ca sigida min ji ni a dumuniw na, ni aw ye o dɔ kɛ minniji la walima ɲin yɛrɛ la, o bɛ ɲin ka kɛnɛya sinsin. Kɛnɛyabaarayɔrɔ dɔw bɛ filiyɔri kɛ denmisɛnw ɲin na siɲɛ 1 walima siɲɛ 2 san kɔnɔ. Ani fana, dumuni minnu bɛ bɔ kɔkɔji la, filiyɔri caman bɛ olu fanba la.\nAw ye aw hakili to nin na: filiyɔri bɛ kɛ pɔsɔnni ye ni a cayara ka tɛmɛ a hakɛ kan. Aw bɛ a kɛ ni hakili ye ani ka a mabɔ denmisɛnw na. Sani aw ka filiyɔri kɛ aw ka minniji la, aw bɛ ji sɛgɛsɛgɛ ka a dɔn filiyɔri hakɛ min ka kan ka kɛ a la.\nAw kana denkɔrɔbaw ladumuni kosɛbɛ ni biberɔn ye. Ni den ka dumuni dun cayara biberɔn na, o bɛ jitimiman sigi a ɲinw kɔnɔ min bɛ kɛ sababu ye ka u toli joona. (An yɛrɛ man kan ka den balo ni biberɔn ye abada. Aw ye sɛbɛn ɲɛ Denyɛrɛni balocogo lajɛ)\nAn diyagoyalen tɛ ka an da ko ni ɲinkobɔrɔsi ye\nAw bɛ se ka jiribolominsɛnni dɔw tigɛ i n’a fɔ sumayajirinibolo, ɲamabolo,\nAw bɛ o tigɛ ka kɛ gɛsɛ ye,\nAw bɛ o ɲimi ka a fu bɔ min bɛ kɛ ka ɲin tereke.\nWalima aw bɛ kalamani dɔ tigɛ ka finimuguni meleke o kun kelen na walima ka a meleke aw bolokɔni na, ka o kɛ ka aw ɲinw tereke.\nFinimuguni melekelen don kalamani na\nWaajibi tɛ aw ka dakosafinɛ san\nJi dɔrɔn bɛ wasakɛ ni aw ye a tereke ka ɲɛ. Ka ɲinw ni ɲintara tereke ni fɛn magaman ye min kolo ka gɛlɛn dɔɔni, o bɛ se ka ɲin saniya. Mɔgɔ dɔw bɛ u ɲinw tereke ni finfin ye walima kɔkɔ. Aw bɛ bikaribonati dɔɔni (bicarbonate) ni kɔkɔ dɔɔni ɲagami ka o mugu da ɲinkobɔrɔsi la walima gɛsɛ la, ka o ɲigin ji la walasa u ka to bɔrɔsi walima gɛsɛ la.\nNi ɲindimi bɛ mɔgɔ la ka ban:\nWalasa ka ɲin tanga dimi ni nɛ tali ma, aw bɛ sukaromafɛn dunni nɛmɛnɛmɛ ani ka da koli matarafa dumuniw kɔfɛ.\nNi aw bɛ se, aw bɛ aw teliya ka taa ɲinfurakɛla fɛ yen joona. Tuma dɔw la ni aw kɔnna a furakɛli ma, ɲinfurakɛla bɛ se ka a nɔgɔ labɔ ani ka a datugu min bɛ a to a bɛ mako ɲɛ tuguni san caman.\nNi wo bɛ aw ɲin na, aw kana sigi fo a dimi ka juguya kosɛbɛ. Aw ye taa ɲinfurakɛla dɔ fɛ yen min bɛ a datugu o nɔgoni bɛɛ la.


Ji sanumanko gɛlɛya Mali togodaw la | FASOKAN\nJi sanumanko gɛlɛya Mali togodaw la\nJi ye balo sun ye. O la, ji sanumanko dɛmɛ de ka kan ka kɛ dɛmɛ bɛ ɲɛfɛ walasa ka hadamadenya ni kɛnɛyako sabati sigidaw la.\nTogodaw de ɲɛninen bɛ o ji sanumanko gɛlɛya in fɛ, o min ye bana caman sababu ye. Worobinɛw, jibondow ani ji saniyali baaradaw bɛ dugubaw kɔnɔ. O b’a to dugubakɔnɔ mɔgɔw bɛ ji sanuman bidɔnw walima a mananiman sɔrɔ. Ali ni worobinɛ t’i ka du kɔnɔ, n’i ye 100, 80 walima dɔrɔmɛ 10 bɔ, i bɛ jibidɔn walima ji mananin dɔ sɔrɔ k’o san bitiki la.\nO ni togoda ta cɛ ka jan. Togoda la, worobinɛ tɛ yen, jibondo tɛ yen, ji saniya baarada tɛ yen. Dugu caman kɔnɔ, mɔgɔw b’u wasa don kɔlɔnnaji la k’u ka jiko magow ɲɛnabɔ. O kɔlɔnw ka jan, u datugulen tɛ, wa u ji tɛ furakɛ. O kama, kɔlɔn ninnu ji nɔgɔlen don.\nAn b’a kɔlɔsi dugu dɔw la fana, ko mɔgɔw bɛ taa bada ni kɔdaw la dugu dafɛ, k’u ka jiko magow ɲɛnabɔ. Ba ni ni kɔ ye yɔrɔ ye, baganw bɛ taa ji min yɔrɔ minnu na. wa musow bɛ taa finiw ni minɛnnɔgɔw ko o yɔrɔ kelenw na, ka tila k’u ka dumunijiko ɲɛnabɔ ni baji walima kɔji ye.\nO sira tigɛ la, mɔgɔ tɛ se ka ji sanumanko kuma fɔ togodaw la. O la, ji sanumanko bɛ se ka kɛ bana caman ju ye togodaw la i n’a fɔ kɔnɔboli, kɔnɔdimi ani dɔwɛrɛw.\nUne réflexion au sujet de « Ji sanumanko gɛlɛya Mali togodaw la »


Kɛmɛni - Fàkan\nKɛmɛni bɛ Segu marabolo 'kɔnɔ a ni min cɛ ye bam 105 ye. Blà y'a ka kubedugu ye kafoda ni kolomiko fla bɛɛ la. A n'o cɛ tɛ Tɛmɛ bam 25 kan o ni Sàn 'cɛ gudɔrɔnda la. Blà fana b'a masurunnaduguba jɔyɔrɔ la lamini na. Kɛmɛni yɛrɛ ye galoda ye. Galotigi minnu Fɔra ɲɔgɔn 'kɔ ka Nà olu ye Amadu Dawo ye, Gejuma Dawo ani Sanba Dawo, ale min bɛ galoda 'kùn na bì.\nDugu min bɛ Kɛmɛni ni kɔrɔn 'cɛ o ye Kanuwala ye. Sɔkɛ b'a ni tlebin 'cɛ. A ni kɛɲɛka cɛ la, dugu min bɛ yen o tɔgɔ ye ko Kocala. Duguwɔlɔ b'a ni worodugu 'cɛ.\nKɛmɛni ye 'dugu ye min tɔgɔ ye fla ye: Kɛmɛni walima Ntɔkan. Kɛmɛni y'a tɔgɔw la sɛbɛnta ye sɛbɛnfɛnw 'kɔnɔ. Ntɔkan min ye miɲankaw ka weeletɔgɔ y'a la o Sɔrɔla a sìgibaa tɔgɔ fɛ. O tɔgɔ ye Ntɔ ye ka sɔrɔ ka "kan" Fàra o kan n'u fla Nɔrɔla ka Kɛ Ntɔ + kan "Ntɔkan" ye min kɔrɔ ye ko Ntɔ ka so mamara la. Kanflafɔ ye yen tɔgɔflako sababu ye.\nLaadadugu bɛ Sìgi Kɛmɛni dugu 'kùn na. Nka faamadugu-tigiko fana bɛ yen ka bì ko kura taacogo Лɛnabɔ. Yen dugutigiya bɛ Yaala 'kìn ni 'ìn 'cɛ sa, nk'a bɛ Yaala jamu kelen dɔrɔn de nɔ fɛ kìnw na. O ye dawojamu dɔ ye min mɔgɔw ye dugu sìgibaa kɔlɛw ye. Dawolaka wɛrɛw bɛ yen minnu n'olu tɛ kelen ye fana. Nka dugu tu tigɛbaa kɔlɛ nin min sìgilen bɛ kìn o kìn na, ni dugu tìgiya da Sera o ma o bɛ Kɛ a ye. Kɛmɛni dugu tìgiya bɛ Se mɔgɔ ma kɔrɔyakùnda. Ni sàya fana tɛ fosi tɛ dugutigi Bɔ dugu 'kùn na. Ni dugutigi dɔ Bɔra yen, kura sìgili sirilen bɛ laada dɔ latlenni na ko Siresiri. Dugutigi kura sìgili dlonnen tɛ waati dàntigɛlen na.\nKɛmɛni tu tigɛbaa tɔgɔ ye ko Ntɔ Dawo. A ka baara tùn ye sɛnɛ ni donsoya ye. A Wulila ka Bɔ Waara ka Nà dugu in Sìgi.\nDugutigi min bɛ Kɛmɛni 'kùn na bì o ye Sanji Dawo ye. K'a da Minɛ o la ka Segin 'kɔ, dugutigi minnu Fɔra ɲɔgɔn 'kɔ ka Taa olu ye Baama Dawo, Yaa Tiganin Dawo, Susuro Dawo, Ŋolocɛ Dawo, Buguziye Dawo, Yaa Ŋolo Dawo.\nKɛmɛni ye jamanatigi-dugu kɔrɔ ye. Jamanatigi-dugu tùn dòn cogo min na, kὲlɛmasa-dugu fana tùn dòn ten. Cɛfarinw tùn ka ca a dugu la.\nKɛmɛni ye dugu belebele ye. Hali ka Dàn a kìn hakɛ ma, kìn 12, a ye galoduguya kisa bɛɛ Fa. A kìnw ye Dedela, Wɔɔla, Panpala, Siribala, Sobala, Kalɛgɛso, Zanbugu, Masanɛgɛla, Deela, Marikala, Kafɔnɔ ani Jelila.\nMɔgɔ min bɛ dugu la o bɛ 6000 Bɔ. Dugu yɛrɛ fɛnsɛ kɛnɛ 'kɔnɔ o ka bòn ni bam 2 koorikɔnɔ ye. Dugu b'a sìgiyɔrɔ min na bì o y'a sìgiyɔrɔ sabanan ye. A sìgiyɔrɔ kɔrɔ tɔw tomonw bɛ yen dafɛla la yen.\nKɛmɛni 'kɔnɔ, siya caman bɛ yen. Miɲanka, maraka, bamanan ani fula. Jamu minnu bɛ yen olu ye Dawo, Ture, Kulubali, Danbɛlɛ, Fofana, Лafo, Jaanɛ, Dunbiya ani Kobara ye. Sinankunya bɛ yen Danbɛlɛw ni Tarawelew 'cɛ. O tɛmɛnɛn 'kɔ, dugu yɛrɛ tɔgɔlasinankun-duguw bɛ yen i n'a fɔ Samabɔgɔ ani Wasaso ka Fàra ʃaanro kan.\nKɛmɛni denw bɛ Furu ɲɔgɔn ma fo n'a Bɔra dugu tu tigɛbaa kɔlɛw la, dawolakaw. Olu yɛrɛdama tɛ Furu ɲɔgɔn ma. Furusira bɛ Kɛmɛni ni a dafɛdugu dɔw 'cɛ i ko Duguwɔlɔ, Sɔkɛ, Kanuwala ani Somaso.\nKan minnu bɛ Fɔ Kɛmɛni olu ye mamara ni bamanankan ye. Komin gudɔrɔndaladugu dòn, bamanankan fɔli ye 'san Sɔrɔ mamara kan.\nKɛmɛnikaw ka baaraw la kologirinman ye sɛnɛ ye. O bɛ sɛnɛfɛn caman Sɛnɛ i n'a fɔ keninke, saɲɔ, kàba, malo, tiga, tiganinkuru, ɲimikala, bananku, woso, je, bàra, galama, ʃɔ, zɛrɛ, kurubaa, bɛnɛ, dà ani kɔɔri.\nYenkaw bɛ nakɔbaara fana Kɛ. U ka nakɔjiriw ye mangoro, buyagi, manje, ntɔmɔnɔ. Nakɔlafɛn minnu bɛ Kɛ u ka nakɔw la olu ye fòronto, jaba, tamati, nkɔyɔ, salati, ʃù, gan, kɔnkɔn, nanaye ani melɔn.\nBaganko bɛ Kɛmɛni. Bagan sugu minnu bɛ yenkaw 'bolo mara la olu ye misi, saga, bà, fàli, wùlu, sò, jakuma, sonsan ani lὲ ye. Kamanmafɛnko sira fɛ, kɛmɛnika bɛ ʃɛ, kami, tonkɔnɔ ani jὲnɛntubannin Mara.\nMɔni bɛ kɛmɛnika ka baara la. Yen, laadalamɔni de bɛ Kɛ. Yen mɔnikɛminɛnw ye doolen, jɔ, ʃu, nkanwo, tigitiginin ni dɔw ko a ma ko sansanranin, balanjɔ ani gangali.\nJago bɛ Kɛmɛni. Butigifeere, sɛnɛfɛnfeere, jiridenfeere, ʃɛfeere ani baganjago ye jago kɛta fànba ye yen. Sugu bɛ dugu la min bɛ Jɔ tarata. Komin Yankaso fana sugudonya ye tarata ye, yen sugu bɛ Kɛmɛni jama Sama.\nMotodla ni nɛgɛsodla ani kalali ninnu bɛ Kɛ yen. Donsoya bɛ Kɛ dugu la fo donso-bolodon bɛ Kɛ yen.\nKɛmɛni bɛ yiriwa sira kan. Fɛn dama-dama bɛ Ye a dugu la minnu bɛ yɛlɛma dònni dugu 'kɔnɔ o Sɛmɛntiya. O ko kuraw dɔw ye ɲɔʃimansin ye, pɔnpekɔlɔn, worobinɛ, jabaranin, kɔɔrisugu, mɔbili, moto, kalalimansin, kɛnɛyaso ani latigɛlanw.\nDugunin baɲuman-kɛtɔn dɔw bolo bɛ ɲɔgɔn 'bolo i ko Alphalog, EPC, Mutuel de la santé, Coopération Luxambourgeoise ani PACR. Alphalog ka baara ye saniya sabatili ye ni ɲamanladon ye. EPC ɲɛsinnen bɛ jurumisɛnninkow ma.\nKàlanko la Kɛmɛni ma To 'kɔ. Lakɔlikalan ni madarasa ka Fàra siginikalan ni balikulan kan, nin bɛɛ ye ɲɔgɔn Sɔrɔ dugu 'kɔnɔ yen. Lakɔli-kalanso kelen min bɛ yen o ye forobata ye min Dabɔra 1962 sàn na. O kàlan b'a Tà sàn fɔlɔ la fo sàn 9. Madarasaso kelen min bɛ ye o ye sànwɔɔrɔ-kalan ye. Siginikalan ni balikulan bɛɛ ye kàlanso kelen-kelen ye. Denmarayɔrɔ kelen bɛ yen min daminɛ ni sisan cɛ bɛ sàn 4 Bɔ. Kàlan min fanga ka bòn ni dugu kàlan tɔw ye o ye lakɔlikalan ye, o min fana ye dugu kàlan nàlen fɔlɔ ye.\nKɛmɛni kɔnɔdiinɛ ye fla ye: silamɛya ani kerencɛnya. Bato wɛrɛw bɛ Kɛ yen i n'a fɔ sɔnnifɛnw batoli. Silamɛya 'tɔgɔ la, misiri 3 bɛ yen. Eglizi kelen bɛ kerecɛnw 'bolo yen.\nTɛnɛmako dɔw bɛ kɛmɛnika la. Dugu tɛnɛ dɔ ye numu sìgili ye yen 'kɔnɔ. Fini fana sɛnɛli ye yenka tɛnɛ dɔ ye. Dugu dasiri ye bakɔrɔn dɔ ye.\nKɛmɛnika ka ɲɛnajɛlako ka ca. Yenkaw bɛ gintan Kɛ ko minnu na olu dɔw ye seliw, kɔɲɔw, sanyɛlɛmaw, denkundiw, tɔnɲɛnajɛw ani faamakunbɛnw. U bɛ fɔliminɛn minnu Tà o ɲɛnajɛw la olu ye bala, nkɔnin, ɲɔgɔfɔli, bɔnfɔli, ntamanninw, gita, jidunun, cicaara (mamara), walima jenbe.\nFarikolo-ɲɛnajɛ minnu ye ka telin dugu 'kɔnɔ olu ye ntolatan, nɛgɛsoboli walima sènnaboli ye. Denmisɛnninw ka yɛrɛ-ɲɛnajɛfɛn dɔ bɛ yen ko nfuu n'a bɛ Fɔ a ma yɔrɔ dow la ko fɛrɛn. Kɛmɛni ɲɛnajɛ fànba bɛ Kɛ u ka dugu fὲrɛ la.\nKungoda sàba ɲɔgɔn bɛ Kɛmɛni kungo la: Zanbugu jɛ, Kanuwala jɛ ani Лaanasige. Fɛn caman bɛ a kungodaw 'kɔnɔ i n'a fɔ jiboli-yɔrɔw n'u kɔnɔfɛnw, jiribaw, kungosogow ani kùlu kelen n'o bɛ Weele ko Sɔkɛ Sɔkɛ kùlu.\nJiboliyɔrɔ minnu bɛ yen olu ye kɔ kelen, dàla 5, fàla 1 ani jɛ 2. Kaanaw ni koorow ani koorokaara bɔlen 'kɔ yen, jɛgɛ sugu caman bɛ Sɔrɔ a jisigi-yɔrɔ ninnu na: manɔgɔ, npɔliyɔ, saalen, ntɛbɛn, samu, kɔnkɔn, zeku, zara, wùlujɛgɛ, nàna, baman, ntigin, bilinkìtin, dodò, talaka ani nfanan.\nJiriba minnu bɛ a kungow la o dɔw ye jala, banan, sanan, genun, nkaba, npeku, dingɛ, gele, nsira, bumu, ʃì, nɛrɛ, sebe, toro, balazan, kɔlɔ, ntabakùnba ani zɛrɛninjɛ.\nKungosogo sugu caman fana bɛ Sɔrɔ yen donsow fɛ i n'a fɔ bàla, nkolonin, warablen, miniɲan, dànkalan, ntomisa, nkorongo, duga, kungo kami, wɔlɔ, bunun, tentannin, baninkɔnɔ ani tonkanjɔ.\nSàn 'kɔnɔ, waati ye yɛlɛmako fla ye nɛɛmako siratigɛ la. O ye samiɲɛ ni tlema fɔli ye ɲɔgɔn 'kɔ. Nka furancɛ fitinin dɔ Nà samiɲɛ bantuma ni tlema dabɔtuma 'cɛ ko kawulɛ.\nWaati kalaya siratigɛ la, waati fla fana bɛ Fɔ ɲɔgɔn 'kɔ. O ye funteni ni fonɛnɛ ye. Funteni bɔlenba tɛ Tɛmɛ 40 hakɛ kan. Nɛnɛ juguyalenba fana tɛ 20 Kɔsago.\nKɛmɛni kaburudo bɛɛ lajɛlen ye duuru ye. U ka kaburudo cayali sababu Bɔra kìnw yɔrɔ janyali la ɲɔgɔn na. A kaburudo tla bɛɛ bɛ a kìn ni banin 'cɛ walima o ni baba 'cɛ.\nFlɛlikɛyɔrɔ ɲɛnama kelen bɛ Kɛmɛni min bɛ Weele ko Kasige. Dnanw ni dugulenw bɛ To ka T'u ɲɛ Da o kan sɔn. Kɛmɛni tomon kɔrɔw fana ye mɔgɔ dɔw ka yɔrɔlajɛtaw ye.\nBlàdon : 2016-01-20 Yɛlɛmako laban : 2016-10-25\nFogo yeko: 1146250 - Bì: 169 - Kalo in: 7840 - Лinan: 67453.\nFura Yeko: 1665 - Bì: 1 - Kalo in: 11 - Лinan: 90.


A jɛnsɛnna : 31/03/2021 - 16:56 A falenna : 31/03/2021 - 17:00\nOMS ka sɛgɛ-sɛgɛlikɛw Wuhan pankuru jigiso la, yasa ka koronabana buruju dɔn. Février kalo tile 10, san 2021. REUTERS - ALY SONG\nDiɲɛ kɛnɛya ko tɔnba "OMS" ka sɛgɛ-sɛgɛlikɛlaw minnu tun taara koronabanakisɛ jujɔn sɛgɛ-sɛgɛ Chine jaman kɔnɔ. U y'u ka jabiw da kɛnɛ kan kunu taratadon. Alibi bana in buruju bɛrɛ bɛrɛ ma don.Nka "OMS" ɲamaa y'a ka dusuma kasi jira sabu la Chine jamana ma sɔn ka sira di sɛgɛ-sɛgɛlikɛlaw ma u ka baara k'u sago la.\n"OMS" sɛgɛ-sɛgɛlikɛlaw ma se ka koronabanakisɛ jujɔn bɛrɛ don. Nka u ko min ka surun tiɲɛ na, o ye k'a bi sɔrɔ banakisɛ bɔra ntɔnso la, ka don bagan wɛrɛ la ka bɔ o la ka sɔrɔ ka yɛlɛma ka don adamaden na.\nSiga min tun bɛ ko banakisɛ bɔra sɛgɛ-sɛgɛliso kɔnɔ ka cari, o cɛ ka jan tiɲɛ ma, a tɛ se ka k'o ye sɛgɛ-sɛgɛlikɛlaw ka fɔ la.\n"OMS" dɔnikɛlaw ka jabi in lase kɔ, "Etats-Unis"jamana ɲamaso ka kuma lase la ko, nin ye baara daminɛ ye. Nka a ko fɔ sɛgɛsɛli bɛrɛ wɛrɛw ka latigɛ kokura.\nJamana in ni Europu tɔnba ka fara jamana 13 kan, olu ka kɛ kelen ye ka Chine ka kɛwalenw kɔn sɛgɛsɛgɛliw wagati la. Chine ɲamaw ma son ka OMS lonikɛlaw to u ka bara kɛ u sago ma. U ma se ka fɛ n sifɛlita dɔ sɔrɔ ka lajɛ.\nKunu, OMS ɲama Tedros Adhanom Ghebreyesus ko sɛgɛ-sɛgɛlikɛlaw ye gɛlɛya dɔw sɔrɔ ka se ka baaraw kɛ a ɲɛma. Janvier ni Février kalo la, tɔn in lasigienw tun ye taama kɛ Chine jamana kɔnɔ sanko ka koronabanakisɛ bange cɔgɔ ɲaɲini k'a dɔn.\nFransi minisiri ɲɛmaa kura, Élisabeth Borne y'a ka marabaa jɛkulu fɔlɔ sigi


Mɔ̀gɔw yὲlɛmacogo - Fàkan\nMɔ̀gɔw buruju Bɔra gɔ̀nw de la min Kɛra Fàrafinna.\nSùlakulu dɔ tùn Bɛ Fàrafinna kungow la nìn Y’a 'sàn miliyɔn 20 ye. Olu nàna Yὲlɛma kà Kɛ wòronin ni gɔ̀n ye adamadenw Sɔ̀rɔla kà Bɔ olu la.\nMɔ̀gɔ fɔlɔw tùn Bɛ yèn a ka ca sàn miliyɔn 4,2. U tùn bɛ Taama wà u tùn bɛ Se kà Yὲlɛn jiri la. A dɔw bɛ ‘jyɛn na halibi. Sɛmɛba tùn b’a dɔw la. U tùn bɛ Se kà fɛnw Dɛsɛ. Màa ɲɛnakegun fɔlɔ Nàna nìn Y’a ‘sàn miliyɔn 2,5 ye. O ‘kɔ ‘màa suguya wɛrɛ Nàna.\nMàa fɔlɔ min Bɔra Fàrafinna kɔ kàn, o Bugunna ‘jyɛn fàn bɛɛ. Minnu tùn Bɛ Erɔp, olu tɔ̀w Bɔra ‘ɲɔgɔn na. Minnu Tora farafinna olu Kɛra màa dɔnnikɛlaw ye. Sisan màa bɛɛ Bɔra olu de la. A ka ca ni ‘sàn 100 000, o mɔ̀gɔw Bɔra Fàrafinna kà Taa Azijamanaw ni Arabujamanaw. U Dònna nìn Y’a ‘sàn 40 000 ye.\nMàa tɔ̀ Ye ʃi kelen ye bì. An bɛɛ B’o la. Sisan mɔ̀gɔw Ye taamakɛlabaw de ye. U Sera yɔrɔw la fɔlɔtaw ma Deli kà Se yɔrɔ min na. U Bɛ Ɔstrali a ka ca ‘san 60 000,; Amerik nìn Y’a ‘sàn 30 000 ye ani yɔrɔ tɔ̀w.\nBlàdon : 2021-10-27 Yɛlɛmako laban : 2021-10-31\nFogo yeko: 1146277 - Bì: 196 - Kalo in: 7867 - Лinan: 67480.\nFura Yeko: 256 - Bì: 1 - Kalo in: 9 - Лinan: 76.


Masaladçn — Wikipedia bamanankan\nKuma ka gεlεn. Dalilu wɔɔrɔ b’a la n’i m’olu Faamu i tε Lamεn ka ɲε : a fɔkan, a fɔyɔrɔ, a fɔkun, a fɔbaa, a fɔcogo an’a fɔtuma. Kuma bε Bεlεn de, i tε Sin k’a Ye k’i Toro a kan. N’i y’o Kε, a ɲama b’i Minε. Foro ma Deli ka Kε kuma fε, nka fɔyɔrɔ b’a la kɔni. I bε kuma Fɔ kan min na f’i k’o Dɔn ka Se. N’i ma kan min gεlεyaw Dɔn i tε Se ka Kuma o la ka Лε. Bamanankan ye kan ye min ka gεlεn ; bεε t’o gεlεya in ʃidɔn. Bawo: Wariko bε n na ani wari ko bε n na tε kelen ye N sen ani n ka sen tε kelen ye N muso ani n ka muso tε kelen ye Cε tε yan ani cε tε yan ye fla ye Karidon ani karidon ye fla ye N ka furu don ani n ka furu don tε kelen ye\nMasala-jagodon ɲεfɔli Masala-jagodon ye kuma fɔli ye k’a jago Don k’i lamεnbaa Lamuguri, k’a Laɲaga, k’a Lasɔn i ka fɔta ma. Masala-jagodonna bε kuma Bεlεn k’a Bon ka Fεrε a ma ni fεεrεw ye minnu bε Weele ko kumajago-senw. O suguya ka ca jango a kεbaa ŋana dɔw yεrε b’u damanata Dla ka Fara fεεrε kɔrɔw kan. Masala-jagodon kalanbolo bε dɔnniya dakun min kɔnɔ o ye masaladɔn ye. Ale bε Kuma fεn caman wεrε kan masaladɔn fana bε minnu na. Masala-jagodon nafa Masala-jagodon mago bε kumalaci caman na. Mɔgɔw kumacogo la u bε to ka kelen-kelen Fili-fili u ka kuma kɔnɔ ka Taa. Kumadonsow – jeliw, dɔnkilidalaw, jagomajiralaw, dalaminεnaw, kumalaselaw, kunnafonilaselaw – kɔni taalan don sanga ni waati. N’i ma ɲε kumani kɔ nin dakunw fεn o fεn na, f’i k’a Labεn ni kumajago-bolo kεrεnkεrεnnenw ye walasa i lamεnbaa bε wasa Sɔrɔ i ka kuma na. Masalasεbεn dakun bεε la, mago jɔlen don masala-jagodon na fɔ k’a Fɔ a To ten. I Ko poyi o, maana o, ziirin o, nin bεε ye masala-jagodon bajikεnε kɔtigεbali ye. Masala-jagodon b’a To sεbεnnikεlaw ni maanabɔlaw ni kumadonso wεrεw bε Kiimε k’u ka ŋanaya Dɔn. Fura ɲuman don ŋanaw kiimεni na n’o ma Лε kε kɔ. Ni min ka kumajago-bolo suguya cayara k’a kelen-kelen sigiyɔrɔma Caya ani n’a ɲε yankan ka bon ka Sago tɔw ta kan, o bε Se ka Kε sababu ye ka jala Lase o ma. Masala-jagodonnaw ka baaraw kiimεni bε Weele ko masalaboso. Masalaboso bε Kε dalilu jɔnjɔn ye ka gafesεbεnnaw Bɔ ɲɔgɔn na k’u ka ŋanaya Sεgεsεgε. Masala-jagodon baaradaw: jagomajira, ɲɔgɔlɔnbɔ, dɔnkiliw, jabɔ (filimuw), gafesεbεn (baabu, donkibaru), maanabɔ, baro.\nKaramɔgɔ Baalo: Kan ni Yiriwa tɔnden (Ŋ Л Ɔ Ɛ ε ɔ ɲ ʃ ŋ)\nRécupérée de « https://bm.wikipedia.org/w/index.php?title=Masaladçn&oldid=20341 »\nLa dernière modification de cette page a été faite le 13 Ɔkutɔburukalo 2010 à 09:12.


Kr Dukure ka kàlannadon - Fàkan\nKr Dukure: kàlannadon\nKr Dukure Dònna kàlan na 1944 sàn na. O y'a Sɔrɔ a masaw bɛ Segukura, Kɔlɔn 'kɔnɔ. Yen lamini kubedugu tùn ye Kokri ye o waati la nka kàlanso tùn bɛ dugu wɛre la ko Madina.\nKr Dukure ye 'sànnaani-kalan Kɛ o dugu la yen. Komin yen kàlan Banna, a tùn ka kan kà Taa dugu wɛrɛ la a ka kàlan tɔ kamà. O y'a sɔrɔ a fànin ncinin dɔ bɛ mɔgɔ dɔ Dɔn Segu a bɛ Se ka Jigin min fɛ yen ka Kɛ a jatigila ye.\nU ye Kr Dukure Blà kà Taa Segu kàlan na. A Taara Jigin makajilakaw kan, a fànin ncinin ka mɔgɔ dɔnnen ninnu ka du kɔni. A bɛ To k'olu Koladɔn a ka kumaw 'kɔnɔ kosɛbɛ. A k'olu Kɛra ale ma jatigi ɲuman ye f'a ye Segu kàlan fana Foori.\nKr Dukure ka kàlanko tùn bɛ na Dàn Segu ta ma gɛlɛya dɔ sababu la. A ka wolosɛbɛnko tùn Лagamina 1953 sàn, sàn kelen min yɛrɛ la a tùn ka kan ka kàlan dakkun dɔ sagoli sɛbɛnw Dòn ni wolosɛbɛn ni sɛbɛn wɛrɛw ye kà Fàra sɛgɛsɛgɛli wɛrɛw kan. A ba, Mariyam Dukure, de Kɛr'a ma 'fura ye ka Wuli k'i Jɔ i sèn flà kan a ka wolosɛbɛnko la. Wolosɛbɛn sɔrɔcogo wɛrɛ tùn tɛ kuradla 'kɔ. Wa o tùn tɛ Sɔrɔ Segu yen. Wolosɛbɛn kura tùn bɛ Sɔrɔ yɔrɔ min na o tùn ye Fo Kulukɔrɔ ye. A ba Wulila k'i Da o yɔrɔ janba in kan a sèn na kà Bɔ fo Segu kà Nà Kulukɔrɔ. O Sera ka wolosɛbɛn dɔ Sɔrɔ a ye. Kr Dukure Sera k'a ka sɛgɛsɛgɛliw Tɛmɛ o la. Sɛgɛsɛgɛliw tɛmɛnen, u y'a ni kàlanden wɛrɛw Blà ka Taa Sɛnluwi, Senegali.\nFogo yeko: 1147306 - Bì: 590 - Kalo in: 8896 - Лinan: 68509.\nFura Yeko: 1155 - Bì: 1 - Kalo in: 5 - Лinan: 54.


Bɔkɛnɛna weelelisɛbɛn - Fàkan\nFogo min bɛ yen ko fakan.ml, n'a Blàra fogokɛnɛ kan Fàkan Kanbaaraso mɔgɔw fɛ, o bɔkɛnɛna bɛ na Kɛ. Fàkan Kanbaaraso n'a jὲɲɔgɔn-kuluw ni tɔnw nisɔndiyalenba bɛ mɔgɔ bɛɛ Weele an ka Jὲ ka Nà o bɔkɛnɛna baaraw don fɔlɔ Лɛnamaya.\nKomin fogo in Sìgira 'sèn kan 2014 sàn na faamuyafogo (google.com, wikipédia.org....) tɔw cogo la, fakan.ml ye 'fogo ye bamanankan na ka Лɛsin mɔgɔ kàlannen bɛɛ ma latɛnsigini sira kan, sanko balikukalan-denw ni siginikalan-denw minnu yɛrɛ bɛ Mali kanw na. Лininifogo ɲɛnama dòn bamanankan na min bɛ sira Bɔ bamanankanmɛnnaw ye kùnnafonicarin-sira in kan n'o ye “fogolan” ye.\nA bɔkɛnɛna don fɔlɔ in baara bɛɛ blàlen bɛ minɛn min 'kɔnɔ o ye ko « Fàso kanw ka Tà, dɔnni ka Wàra ». A Dɔgɔdara ka Blà kari la, 2016 sàn mɛkalo tle fɔlɔ (2016 05 01). A bɛ Kɛ Badalabugu kùlu sàn fɛ FAST kɔrɔ la. A kow bɛ Лɛnabɔ so min 'kɔnɔ yen o ye Anfi 1 ye. Baaraw yɛrɛ bɛ da Minɛ waati 8:00 na k'u Kùncɛ waati 13:00 la.\nSannakalan-denw ni kàlanfaw ka Fàra ɲinikɛlaw ni mɔgɔ tɔ bɛɛ kan, a laɲininen dòn bɛɛ k'i sèn Bɔ u kɔnɔ 'kɔrɔ ka Se kɛnɛ kan.\n2016 / 04 / ______, Bamakɔ\nBlàdon : 2016-05-04 Yɛlɛmako laban : 2016-05-04\nFogo yeko: 1148660 - Bì: 170 - Kalo in: 10250 - Лinan: 69863.\nFura Yeko: 1186 - Bì: 1 - Kalo in: 8 - Лinan: 57.


2016 CHAN - Fàkan\nFàrafinna denmisɛnninw ka dànkelen-ntolaci: CHAN tàko 4nan Kùncɛra Ruwanda karidon\nKabini waati 16nan Sera sanga 30 ma, ntola ciko fɔlɔ Kɛra Mali ni Kɔngo Kinʃaʃa 'cɛ. Ntola in yɛrɛ da Minɛna san 'jukɔrɔ.\nMali ka ntolacilaw tùn bɛ fìni nɛrɛma la ninka Kɔngo taw Kɛ baga ni blènman na. Filili fɔlɔ min Kɛra ntola 'kɔnɔ o Kɛra Mali jìgiya la. Mali fana Kɛra ɲankelisɛbɛn nɛrɛma sɔrɔbaa fɔlɔ ye ni Samakɛ ka fili dɔ ye sanga 15nan tuma fɛ. Ntola wuliko fɔlɔ Nàna Se sanga 28 ni kɔmi 36 ma yɔrɔ min na, kɔngokaw ye Mali ka celu Yaara ka ntola ɲama Fifa n'o ye. O celu fɔlɔ in dònbaa Kɛra kàlamanin 5 tìgi ye, Eliya Meʃak kɔnin. Mali celutigi, Jigi Jara, n'ale fana tùn ye Mali ntolakulu kotigi ye, o ka fyɛnw Bìnna ka Ye dɔɔnin-dɔɔnin o yɔrɔ bɛɛ. U ye wuliko fɔlɔ Kɛ n'o fàrankan sanga 2 ye k'a Ban, 'ta ma Mɛnɛn 'sisi ma Bɔ Mali fàn fɛ.\nNtola wuliko flanan nàlen Kɛ, Eliya kelen in Wulila a deliko la tugun ka Kɔngo ka celu flanan Dòn ntola sanga 61nan tɛmɛnen 'kɔ ni kɔmi 23 ye. Mali Tora k'a ka celusɔrɔko caman Jɛn. Nka kɔngokaw nàli caman na Mali ka jɔda la, jɔ lankolon tùn tɛ ka To. Sanga 72nan Nàna Se kɔmi 45 ma yɔrɔ min na dɔrɔn, kɔnkokaw ka kàlamanin 21, ko Jonatan Bolinki, o Sinna ka celu yiibako 3nan Kɛ ten. Mali ntolakulu ta tɔ Kɛra yɛrɛɲini ni titati ye a ko la ten. Mali ye ɲankelisɛbɛn nɛrɛma sɔrɔko flanan Kɛ, Hamidu Sinayɔgɔ kàlamanin 9nan ka fili dɔ 'juru la.\nNtola banni Setɔ, u ye sanga 2 fàrankan Di a ko la. Ntola yɛrɛ Banna 18: 20 ye.\nJibril Drame ka degedenw ma se fɔlɔ Sɔrɔ nk'u y'u jeniyɔrɔ Fìn ɲinan CHAN na. Mali Kɛra dànkelen flanan ye fàrafinna mumɛ na. U ni Kɔngo min tùn bɛ ɲɔgɔn na nin ye, ale ka ntolakulu ka celutigi tɔgɔ tùn ye ko Matanpi. O y'i Jija a ka jɔ la kosɛbɛ walasa Kɔngo ka taako flanan Kɛ ni jansalan ye.\nRuwandakaw ka jamatigi tùn bɛ kɛnɛ kan. Fifa ɲɛmɔgɔ, Isa Ayatu, tùn bɛ kɛnɛ fana kan. O maaba fla ninnu ye ntoladenw ka fòliw n'u ka jàlaw dili Kɛ banbe kan.\nNcidɔri SÀBAATƐ bolonɔ dòn\nBlàdon : 2016-02-07 Yɛlɛmako laban : 2017-01-07\nFogo yeko: 1146206 - Bì: 125 - Kalo in: 7796 - Лinan: 67409.\nFura Yeko: 1469 - Bì: 1 - Kalo in: 7 - Лinan: 82.


Bi an bɛ kuma fɛn caman Changement, innovation ani adoption kan. – Get up to 50% off when you buy multiple small stickers.\nFɔlɔ jatera “passing fad” , o kɔfɛ massively adopted bɛɛ fɛ ni smartfon walima ɔridinatɛri ye daɲɛ bɛɛ la.\nN hakili bɛ Bill Gates ka ɲininkali dɔ la David Letterman Show la, a tun bɛ tulonko kɛ a la bawo a tun bɛ ka ɲɛfɔli kɛ ɛntɛrinɛti ye min ye ani a bɛna diɲɛ fɛn caman Changer cogo min na.\nBill: “[Ɛntɛrinɛti] bɛ ka kɛ yɔrɔ ye mɔgɔw bɛ se ka kunnafoniw bɔ yɔrɔ min na […], ka ɛntɛrinɛti cikanw ci…”\nƝininkalikɛla : “a kalo fila ni tila ye nin ye, laseliba dɔ kɛra ka ɲɛsin fɛnba dɔ ma, ko ɛntɛrinɛti kan […] u bɛna baseball tulon dɔ lase […] wa n y’a miiri dɔrɔn n yɛrɛ kɔnɔ ko “yala arajo bɛ bɛlɛn da wa?” “…..\nBill: “I bɛ se k’a lamɛn waati o waati n’i b’a fɛ”.\nInterviewer: “Yala kasɛtiw bɛ bɛlɛn kɛ wa???”\n… ani a ɲɔgɔnnaw. Tiɲɛ na, a tun bɛ dimi ka a lajɛ, nka Bill tun bɛ ka ŋɛɲɛ kɛ. A tɛ kɛ a fɛ, nka a fɛ.\nAw b’a dɔn n bɛ taa yɔrɔ min na ni nin ye, nka n b’a fɛ k’a kɛ kristalɛ ye.\nNe dalen b’a la ni majigilenya ye ko tuma o tuma ni ko kurabaw bɛ sen na, mɔgɔw bɛ siran.\nMɔgɔw bɛna a ɲini ka status quo lafasa bawo “change” bɛ mɔgɔw lasiran. Baara caman cili, so caman caman cili, jɛɲɔgɔnw caman cili (lol) o ye dusukunnata ye min bɛ siran bawo an bolodara ka lakana ɲini ani ka to an ka lafiya yɔrɔ la.\nNi an bɛnbaw ye kulu ɲuman sɔrɔ, dumuni sɔrɔyɔrɔ caman bɛ min na, u mago tun tɛ “ka bɔ u ka lafiya yɔrɔ la” ka waraba dɔw kɛlɛ walasa k’u ka dumuni nata sɔrɔ.\nYɛlɛma bɛ siran ani nin fɛɛrɛ in faamuyali ka gɛlɛn. Mɔgɔ dɔw b’a ɲini k’a faamu, nka tiɲɛ na, a ka gɛlɛn i n’a fɔ jahanama. Ne bɛ nin yɔrɔ in na kabini san caman ani ne bɛ ka fɛn kuraw dege hali bi don o don.\nBɛnkansɛbɛn kura, blockchain suguya wɛrɛw, validators, delegators, miners, has rate, incentives, oracles, etc etc. Ni i bɛ ka kalan kɛ ka caya, i b’a fɛ ka kalan caman kɛ ani i b’a dɔn ko caman bɛ yen ka kalan kɛ.\nO kɔrɔ ye ko mɔgɔ fanba bɛna a bruise dɔrɔn bawo u t’a fɛ ka baara kɛ ni hakili fanga ye walasa k’a faamu.\nA to n ka nin ko in ɲɛfɔ ka ɲɛ: a bɛ bɛn pewu n’i t’a fɛ k’a kalan. N t’a dɔn emailw bɛ baara kɛ cogo min na o bɛɛ n’a ta n bɛ baara kɛ n’u ye don o don.\nN t’a dɔn ɛntɛrinɛti bɛ baara kɛ cogo min na tiɲɛ na wa hali bi, tuguni, n bɛ baara kɛ n’a ye don o don.\nO cogo kelen de bɛ telefɔni weleli, sms, telewisɔn, a ɲɔgɔnnaw.\nO fɔlen, a bɛ waati ta walasa ka deli fɛɛrɛ kura dɔ la wa o de y’a to mɔgɔw bɛ ka siran.\nMɔgɔ fanba bɛna a bruise dɔrɔn bawo u tɛ min faamu, o man di u ye, fo k’a dɔn ko u bɛ se ka baara daminɛ ni fɛɛrɛ in ye k’a sɔrɔ u m’a dɔn tiɲɛ na min bɛ a kɔfɛ.\nNe dalen b’a la ko an bɛ joona hali bi. Kabini bi a ka gɛlɛn kosɛbɛ baarakɛla danmadɔ ma ka waribɔlan dɔ sigi sen kan, ka kisɛ kumasen sɛbɛn, ka wariko protocoles decentralisés kɛ, $AAVE , Uniswap, Pancakeswap, Curve, o kɔfɛ ka staking dilanbaga ɲuman sɔrɔ, ka sɔrɔ ka tokenw ci waribɔlanw ni ɲɔgɔn cɛ wdfl.\nI n’a fɔ a bɛ cogo min na sisan a ma sigi ka mɔgɔ miliyari caman diyabɔ, wa nin ye ko ɲuman ye. O ye ko ɲuman ye bawo ni tɔnw y’a daminɛ k’u sinsin kiliyanw ka ɲɛtaa ni ko kɛlenw kan, bɛɛ bɛna a fɛ ka kɛ a yɔrɔ dɔ ye.\nSosiyete kura bɛna bange blockchain kan, baara kura bɛna kɛ. Web3 bɛɛ ye fanga jiginni ye ka bɔ tɔnbabaw la ka taa baarakɛlaw la wa a bɛ ka kɛ an ɲɛ kɔrɔ yɛrɛ.\n$BTC ni $ETH tɛ san 1 wariko ye. O fɛɛrɛ ninnu bɛna diɲɛ fɛn caman Changer i n’a fɔ an b’a dɔn cogo min na ani u bɛna kɛlɛ sɔrɔ o mɔgɔw yɛrɛ fɛ minnu bɛ nafa sɔrɔ kosɛbɛ diɲɛ fiat basigilen na.\nN bɛ sɔn ka jago kɛ ani ka wari bila kripto kofɔlen in na san tan nataw kɔnɔ ani n’a sɔrɔla hali ka tɛmɛ o kan.\nNin bɛɛ fɔlen kɔ, kripto bɛɛ tɛ kelen ye, i n’a fɔ stock bɛɛ tɛ kelen ye cogo min na.\nBTC ni TurtleCoin suma ɲɔgɔn na, o bɛ i n’a fɔ ka $TSLA (Tesla Motors, Inc.) (Tesla Motors, Inc.) suma ni Theranos ye. Wa kun dɔ bɛ yen min b’a to Theranos tɛ ticker sɔrɔ.\nFitted 3-Layer, Papa Chapeau, Bureau Mat, Masque enfants, Aimant, Casquette de Baseball, Mouse Pad, Tapis de chien, Bandana de animaux de compagnie, Couverture de animaux de compagnie, Mat de chat, T-Shirt actif, T-Shirt à manches 3⁄4 de baseball, T-Shirt classique , T-Shirt Graphique, Hoodie légère, Sweatshirt léger, T-Shirt à manches longues, T-Shirt longue, T-Shirt Premium, Sweatshirt pullover, Sweatshirt pullover, Tank Top Racerback, Top sans manches, T-Shirt essentiel, Débardeur, Tri -blend T-Shirt, V-Neck T-Shirt, Zipped Hoodie, A-Line Robe, Chiffon Top, Fitted Scoop T-Shirt, Fitted T-Shirt, Fitted V-Neck T-Shirt, Graphic T-Shirt Robe, Leggings , Mini Jupe, T-Shirt Premium Scoop, T-Shirt Relaxed Fit, Sticker, Sticker Brillant, Peau Ordinateur Portable, Manche Ordinateur Portable, Autocollant Transparent, Peau iPad, Etui iPad Snap, Peau iPhone, Etui iPhone Snap, Etui iPhone Doux, iPhone Tough Case, iPhone Portefeuille, Samsung Galaxy Skin, Samsung Galaxy Snap Case, Samsung Galaxy Soft Case, Samsung Galaxy Tough Case, Art Board Impression, Art Impression, Impression Montée sur Toile\nTags: Afganistan AfganistanAfiriki tilebinyanfan RandAlbanian LekAlgerian DinarALLaltcoinaltcoinsAMDAmeriki DɔrɔmɛANGAngola KwanzaAOAArgentine PesoArmenian DramARSAruban FlorinAWGAzerbaïdjan ManatAZNBahamas DollarBahrein DinarBAMBangaladeshi TakaBarbade DolariBBDBCHBDTBelarus RubleBelize DollarBermuda DolariBGNBHDBIFBinance USDbitcoinBitcoin CashblockchainBMDBNDBo livian BolivianoBOBBosnië-Herzegovina Convertible MarkBotswana PulaBrezil RealBRLBrunei DolariBSDbtcBTC sirilenBTNBulgari LevBurundi FrancBUSDButan NgultrumBWPBYNBZDCADCDFCFA Franc BCEAOCFA Franc BEACCFP FrancChili Unité de Compte ( UF)Circle USD CoinCLFCLPCOPCRCCUPCVECZKDAIDanemarke KroneDinar JordanienDinar kuwaitíDJFDKKDOGEdogecoinDollar de CaymanDominican PesoDOPDZDEGPEgyptian PoundethetherethereumEthiopian BirrEUREurozone EuroƐndonezi RupiyaƐndu RupiyaFalkland gunw PoundFidjian DolariFilipine PesoFJDFKPFranc ComorianGambia DalasiGBPGELGemini Ameriki DolariGeorgian LariGhaian CDIGHSGibraltar PoundGine FranciGMDGNFGTQGuatemala QuetzalGuilder Antille Pays-BasGUSDGuyane DolariGYDHaiti GourdeHKDHNLhodlHonduras LempiraHong Kong DolariHɔngiri ForintHRKHTGHUFIDRILSINRIQDIraki DinarIran RialIRRISKIslande KrónaIsraɛl SekeljagojagokɛlaJamayika DolariJapon YenJEPJersey PoundJibuti FrancJMDJODJPYKanada Dɔrɔmɛ . AFNKap Verde EscudoKarayibu kɔrɔnfɛla DɔrɔmɛKatar RialKESKGSKHRKMFKolonbi PesoKongo FrancKosta Rika KolonKPWkriptokripto warikriptopunkskriptowariKuba PesoKurɔsi KunaKWDKYDKZTLAKLaotian KipLBPLesoto LotiLiban LibanLiberiya DolariLibi DinarLira SterlinglitecoinLKRLRDLSLltclydMADMakanɛsi PatakaMalagasi AriaryMalasi RinggitMalawi KwachaMaldivian RufiyaaMaroko DirhamMasedwanɛ DenarMDLMɛkisiki PesoMGAminɛniMKDMMKMNTMoldavi LeuMongoli TugrikMOPMoritani OuguiyaMoritani RupiyaMozanbiki MetikMRUMURMVRMWKMXNMyanma KyatMYRMZNNADNamibi DɔrɔmɛNepal RupeenerdNGNNikaragwa KɔrdobaNIONizeriya NairaNOKNorvege KroneNPROman RialOMRPABPakistan RupeePanama BalboaPapuwasi Kura Gine KinaParaguwe GuaraniPAXPaxos Standard USDPENPeru Nuevo SolPGKPHPPKRPLNPologne ZlotyPYGQARRiel CambodgerippleRisi RubleRONRSDRUBRumani LeuRuwanda FaransiRWFSalvadoran ColónSamoan TalaSanu (troy onsi)são tomé ani príncipe dobrasarsatoshisatoshi nakamotoSaudi RiyaliSBDSCRSDGSe rbian dinarSent Hɛlɛna LiraSeshel RupeeSGDSHIBShiba InuShilling KenyanSHPSili PesoSingapuri DolariSiyera Leɔn LewɔniSLLSolomani Gunw DlariSom KirguistánSomali ShillingSOSSRDSri Lanka RupeeSTNSudan Lirasurinamese dɔrɔmɛSVCSwazi LilangeniSYPSyrian PoundTajikistani SomoniTanzani SilinTayiwani Dolari kuraTcheki KorunaTenge Kazakhstanteslatesla motɛriwThai BahtTHBTJSTMTTonga Pa?angaTOPTrinité ni Tobago DɔrɔlaTRYTTDTunisi DinarTurki LiraTurkmentanTurkmentani.TWDTZSUAHUgandan SilinUGXUkrainian HryvniaUruguwayi PesoUSDUSDCUYUUzbɛkistan SomUZSVanuatu VatuVenezuela Bolívar SoberanoVESVietnam DongVNDVUVwariwari bilaliwarijɛWarijɛ (troy onsi)WBTCWon Corean NordWSTXAFXAGXAUXCDXOFXPFxrpYemen RialYERZanbi KwachaZARZimbabue DɔrɔmɛZMWZWL\n한 쌍의 폭발이 베이루트시를 강타했습니다.\nNext Gaur aldaketaz, berrikuntzaz eta adopzioaz ari gara.\nPrevious Bu gün biz dəyişiklik, innovasiya və qəbuldan danışırıq.


Bounti: adamadenw ka hakɛ lafasalitɔn wolonfila ko Faransi ka sɛgɛ-sɛgɛli jɛlenw kɛ nin ko in kan\nA jɛnsen na : 02/04/2021 - 15:59\nBounti dugu ja, a tara MINUSMA baarakɛla dɔw fɛ, k'u to pankuru dɔ kɔnɔ. © Crédit MINUSMA / AFP\nMali jamana na, diɲɛtɔnba ka sɛgɛ-sɛgɛliw jabi kɔ Bounti, Faransi kɛlɛ bolo Barkhane ka mugujugu fili ko kan. Adamadenw ka hakɛ lafasalitɔn wolonfila de y'u kan bɔ kunu kafɔ Faransi sera ka sɛgɛ-sɛgɛli jɛlenw kɛ nin ko in kan, tiɲɛ ka se ka fɔ mɔgɔw ye.\nAn b'a ɲini Farandi fɛ a ka pankurun mugujugu fili min kɛra janvier kalo tile 3 san 2021 Bounti dugu kan, a ko tiɲɛ fɔ te."\nAdamadenw ka hakɛ lafasabagatɔn 7, "Action contre la faim, care France, handicap international, fidh, observatoire Kisal ani Oxfam France" ni de tun y'ulu de ka kumakanw ye dantigɛli sɛbɛn dɔ kɔnɔ min bɔra kunu.\nU ka fɔla Faransi kan ka kɛ misaliya ɲuma ye, duguden siviliw lakanali kow la.\nWa u ko Faransi kan ka kunnafoniya ɲumaw di mɔgɔw ma, dɔgɔ-dɔgɔ ko ka bɔ a la, min kɛra Bounti n' a y'a sɔrɔ mugujugu in sera jati dugudenw de ma, u ka hakɛ ka d'u ma walima u somɔgɔw ma.\nLafasatɔn ninnu b'u sinsin a kan u ka dantigɛli sɛbɛn in kɔnɔ.\nKo ɲina ma kan ka kɛ abada, jatigɛwalen kɛlɛli kow la, adamadenw ka hakɛ kɔ. Baɲumakɛtɔn ninnu y'a dakan fana ka fɔ k'u bɛ diɲɛtɔnba ka bolofara minusma ka laɲiniw kɔkɔrɔmadon Bounti mugujugu fili ko in na.\nMali: baɲumankɛtɔn Human Right Watch ko sɔrasiw ye ninjuguyawalew da siviliw kan\nTchad: Idriss Déby Itno, nana cogodi fanga la ?\nTchad: jɔn ye Mahamat Idriss Déby Itno ye ?\nTchad: Idriss Déby Itno sara cɛya la\nTchad: Idriss Déby Itno ka saya bɛna gɛlɛya jumɛnw lase sahɛli jamanaw ma?\nFarafinna: "coronavirus" kɛlɛ fɛɛrɛw la, "Sénégal ni Rwanda" bɛ ɲɛma\nFarafinna "coronavirus" bana fanga ma boɲa i n'a fɔ farajɛla


2014 09 18 mali kura - Fàkan\nBì sɔgɔmada in na, Gawo sìgida la, mɔgɔ bà caman Bɔra k’u ka nisɔngoya Jira Mali kɔrɔnfɛla bànbaanci-jɛkuluw jogo la Alze sìgikafɔ la. U ye a Jira k’a Fɔ ko a maa murutilenw bɛ a Laɲini ka Alze kumaɲɔgɔnya, lafiya o ni bɛn kan, Weleku. A girinkajɔ Bolodara Gawo mara o denmisɛnninw ani musow ka tɔnw fɛ.\nFàrafinna cɛmancɛ-jamana la, mɔgɔ murutilenw minnu ye u bolonɔ Blà Brazanfil bɛnkan na, ye kulu kura wɛrɛ Sìgi ni a bɛ Weele ko G7 Siriri. Mɔgɔ caman bɛ nin jὲkulu la i n’a fɔ kὲlɛkɛ-politiki ani sɔradasitɔn wolonfla komin Seleka ka fàrankan-kulu kɔrɔ anti Balaka, MLCJ, RJ, UFR, UFR fondamental ani FDPC. A ka laɲini fànba ye ka sabali, bɛn ani sìgida dònni ani bɔli da kelen fɛ o ko ka Sinsin jamana ‘kɔnɔ.\nNizeriya jamana fìnitigiw ye Boko Haram ka dànkari, Kɔnduga sìgida kama, Cyὲn kilomɛtri (bàmɛtɛrɛ) 38 ni Mayduguri ‘cɛ. A jaadisiw (jaadikɛla) kɛmɛ ani ‘kɔ Fàgara a kὲlɛw ‘sèn fɛ. Kɔnduga sìgida mɔgɔw ye Nizeriya jamana cὲdenw waleya Fo, bari a fìnitigiw ye a jaadisi-jɛkuluw (jaadikɛla-jɛkuluw) ka kὲlɛkɛ-minɛnw caman Sɔrɔ a bàlawu kɔ fɛ.\nDunuya jamanaw ka kelenyatɔnba, n’o ye ONU, ale ka fὲrɛba kɛnɛ kan, lajɛɛrɛ dɔw bolodalen dòn bì, kùnflanintu jòlibɔn bàna min ye mɔgɔ 2500 Fàga Fàrafinna tlebin-yanfan fɛ. A bɛ nà bolowulili Kɛ sariyasɛbɛn dɔ ni Amerique (Amerika) jamana y’a Ladon. Sariyasɛbɛn in min kɔnɔna la, a bɛ Лini jamanaw fɛ, u ka dɛmɛ Blà ka Taa teliya la ani togodala-dɔkɔtɔrɔso ani ka kɛnɛya baarakɛlaw Blà ka Taa kɛnɛ kan ani ka dugutaga kɔnni n’o bɛ bàna bɛ yɔrɔ minnu na ka o waleyaw wuli ka Bɔ yen.\nIslamismara, n’o ye Etat islamique (silamɛfanga), ka milisiw (kanakuluw) tintinnen ni kὲlɛkɛ-minɛnba, n’o ye char de combat (gὲlɛden-fililan) caman, ye Kirdiw ka dugudennin 16 Minɛ Siri jamana kɛɲɛka la, Curki (Curce) dànfara la. Siri adamadenya o ni maaya hakɛ tɔn n’o ye Observatoire sirien des Droits de l’Homme (Maaya Hakεw Kɔlɔsili-tɔn Siri ‘tɔgɔ la) ye, ni a dagalen dòn Lɔndɔnn, ka lakalita fɛ, Kirdiw sìgidamɔgɔw bà caman Bòlila nijuguyalifagali siranko fɛ.\nƆstraliya fanga ɲɛmɔgɔ, Toni Abɔt, Ko ale ka fanga ye tawuli da Minɛ mɔgɔw minnu bɛ bàlawu ani nijuguya Kɛ diinɛ ‘tɔgɔ la. Jaadi kὲlɛkɛdenw, n’u bɛ Siri ani Irak, kὲlɛ ɲɛmɔgɔw kɛlen ka weele Blà ko ka ta Wuli Ɔstraliya jamana fanga la.\nBì don, Sekɔtland jamanadenw caman bɛ taalen kalata la ; ko min ka kan k’a Latigɛ ni Sekɔtland jamana bɛ hɔrɔnya nɔ fɛ. A jatew y’a Jira ko maa caman ye Sekɔtland yɛrɛmahɔrɔnya lafasabagaw ye.\nUkraine Okraniya jamatigi, Petro Poroʃɛnko, bɛ ‘tagama la Waʃintɔnn DC, n’o ye Amerika jamana faaba kɔnɔna ye. A ni jamanatigi Barak Obama ka kan ka ‘hakilifalen-falen Kɛ ani a ka kan ka kuma Amerika wasadenso flanan, n’o ye Congrès. A ka kuma kɔnɔna la, Poroʃɛnko, ni a tùn ye mugu cìli jɔli bɛnkan sɛbɛn Sɔrɔ ni mɔgɔ murutilen ye minnu bɛ Risi jamana kanu na, bɛ Sɔn k’a cɛ Sìri fìnitigiw ka dɛmɛ ɲinini na Amerika jamana fɛ ka Fàra Waʃintɔnn kɛlen ka tɔrɔmɔjɔ dolar miliyɔn 70 min lahidu Tà a ka jamana ye.\nAlze sìgikafɔ hukumu kɔnɔna la, Mohamɛd Tuure ye ‘ɲininkali Kɛ Maitre Ibrahim Bɛrte la. Ale ye sariya baarakɛla ye ka Bɔ Bamakɔ. An ka a ka seereyaw Lamɛn.\nN balimakɛ n bɛ min Fɔ i ye, Alzeko, n’a Лɛna, a ka d’an bɛɛ lajὲlen ye. Mais (nka), ne sigalen B’a ma. Sabu la, jɔnbaaya kὲlɛ tɛ Ban. Jɔnbaaya kὲlɛ, o ‘ban man di dɛ. Лɔgɔnyebaliya fana kὲlɛ ‘ban man di. Parce que (bari) ko bɛ yɔrɔ min na bi-bi in na, minnu kɛlen dòn ka marifa ni mugu Tà fàso jamana Mali kama, min tùn bɛ u kùn n’u kan ‘cɛ, u y’a Da kɛnɛ kan sisan de. An tùn b’a Dɔn ko nin de tùn B’u ‘kɔnɔ o: k’an Fara-fara ka Bɔ ɲɔgɔn na walasa u ka Se k’u sago Sɔrɔ. U bɛ k’o waleya Kɛ mɔgɔ minnu ‘tɔgɔ la, o mɔgɔw yɛrɛ tɛ ka Sɔn o ma, n’u b’a Fɔ ko les trois régions du nord (kɔrɔnfɛ-marabolo saba). An balima minnu bɛ yen nɔ, u b’a Dɔn, ‘alanincyɛn, k’a Fɔ, fàso Mali ye min Kɛ, maliden bɛɛ lajὲlen y’a Ye. Mali y’a Kɛ a seko n’a damanajira de la. ‘Se tɛ Mali ye o, mais (nka) baara min Kɛra kɔrɔn fɛ, a ma Dogo mɔgɔ si la. U fɛn o fɛn Flɛ kuma la Alze k’u ye bànbaganci ye, k’u ye mugu ni kisɛ tà, Mali de ye u Wolo, k’u ni Kɔgɔ, k’u Lakalan, k’u Kɛnɛya k’u Kɛ ‘fɛn ye bì, n’u bɛ Taa Wuli k’u bɛ Taa u Yaala ka ‘fɛn Kɛ k’u bɛ Mali Janfa. Donc (o la) kɔrɔfɔ kùn de Flɛ nin ye. Alzeko n’a Лɛna, a ka di ne ye. Mais (nka) ne ma D’a la parce que (bari) jɔnbaaya kὲlɛ de bɛ yen. U bɛ ka jɔnbaaya Tà ka Mali Sɛgɛrɛ.\nAyiwa, n’i y’a Lajɛ fana, dunuya keleyatɔn ani fàrajɛ-jamana caman y’a Wajibiya Mali jamanafanga kan, u ni mɔgɔ ninnu bɛ Se ka Sìgi ka Kuma ; nka an bɛ yɔrɔ min na sisan Wagadugu Kɛra, Alzer 1, Alzer 2… Yala Mali jamanafanga yɛrɛ bɛ Se ka mun Kɛ walasa jyɛn bɛɛ, fàrajɛ-jamanaw bɛɛ ka Sɔn Mali ye ko ninnu tɛ ‘sɛbɛkɛlaw ye ?\nJe crois que, ne hakili la, nin y’o de kuma selen ye, parce que (bari) n-ta-bɛ-n-kɔnɔ ka ‘ko tɛ Ban. N-ta-bɛ-n-kɔnɔ, a ka ‘ko tɛ Ban. Ninnu ta B’u ‘kɔnɔ de. U kɛlen bɛ ka jὲɲɔgɔn jugu minnu Sɔrɔ, est-ce que (yala) i B’a kala ma ? Ninnu Flɛ kuma min na i komin bì, u kɛlen bɛ ka tɔnsigi wɛrɛ Kùnbɛn tugunni n 'kɔ Briksɛl, fàrajɛ-jamana kan ; ko k’u ka indépendance (yɛrɛmahɔrɔnya) D’u ma. A’ bɛ Alze k’an ka Bɛn, k’an ka Kɛ kelen ye. A’ bɛ Tla ka Taa k’a’ bɛ Taa kulu wɛrɛ Wuli tugunni, n ‘kɔ, Bruksɛl; ko ka aw ka indépendance (yɛrɛmahɔrɔnya) D’a’ ma, n’o ye a’ ka fɛn ye. Mais bref (nka nin bɛɛ la) Mali y’a seko Kɛ. Il faut que (fo) minnu B’a la k’a Fɔ k’u bɛ Mali Wajibiya ko an ni ninnu ka Taa Kuma. U b’a Dɔn cɔ k’a Fɔ n’olu dòn u t’a Kɛ. Mais (nka) an bɛ ka Sɔn Ala ni an t’a fɛ bàlawu ka Wuli jamana kɔnɔna la. Mais (nka) ninnu minnu Flɛ nin ye, walahi ninnu t’a ɲɛlen fɛ. N’o tɛ, fɛn o fɛn bɛ kuma la, ancien minisiri (‘setigi kɔrɔ), ancien depite (‘wasaden kɔrɔ), ancien maire (‘galotigi kɔrɔ), minnu bɛ kule la Fransi k’a Fɔ k’an y’u ka fɛnkɛ, a ye Fransi Sɔrɔ cogo jumɛn na? Mali de ye bourse (kalanwari) D’a ma a ka T’a Lakalan. Donc, il faut que (O la, fo) kɔkanmɔgɔw, dɛmɛbaga minnu bɛ nin ko la, u k’a Dɔn k’a Fɔ an tɛ Se ka jamana kuturu bolo Tnɔmi ka D’a ‘kɔ, k’a ɲɔnkiri bànbaanciw ye. O ma Kɛ jyɛn fàn si fɛ. Mais (nka) an yɛrɛ de fana y’an yɛrɛ Sìgi k’an bolo Da an sèn kan k’a Fɔ k’an tɛ kὲlɛ fɛ. O de ye nin Lase an ma o. N’o tɛ, n’an tùn ye kὲlɛ Kùnbɛn, an bɛ min na, an tɛ K’a la.\nMali ye kelen ye, Mali tɛ Kɛ fla ye. Mali ye bɛɛ de ta ye. Minnu Wulila k’a Fɔ ko Mali ka Tla olu ye mɔgɔ damadɔ de ye. U tɛ hali an ka population (fasojama) yɛrɛ Bɔ min bɛ Gawo yan. O de kama bì, muso, denmisɛn ni maakɔrɔba, bɛɛ ye ŋaniya Tà ko bì, f’u ka Bɔ k’a Jira jyɛn bɛɛ la ko Gawo tɛ Sɔn nin ma, ko Mali ye kelen ye, Mali tɛ Tla fla ye. Mali ye « Un Peuple Un But Une Foi » (Fasojama kelen, kùntlenna kelen, Ŋaniya kelen). Bì-bì in na, an Ko non à l’AZAWAD (an tὲ AZAWADko la), non à la fédération du Mali (a tὲ kafojamana-ko la maliko la), non à l’autonomie (an tὲ Mali fàn dɔ kɛli la k’i yɛrɛ Mara). An Bɔra nin de kama, k’a Jira autorité administrative (mara tìgilamɔgɔw) la, politikiw la, k’a Jira partenaire technique ani financierw (fὲɛrɛ dɛmɛdon-tɔnw ani musaka dɛmɛdon-tɔnw) la, opinion internationnale (‘jyɛnmɔgɔ) la ko gawokaw Ko non (an ma Sɔn). On est au Mali, seul le Mali qu’on reconnait (an bɛ Mali de la, an bɛ Mali dɔrɔn de Lakodɔn). Le Mali est un et indivisible (Mali ye kelen ye min tɛ Tla).\nMarche (taama) da Minɛna ka Bɔ place de l’indépendance (yɛrɛmahɔrɔnya fὲrɛkɛnɛ) la ka Taa gouvernorat (kube) la. An y’o Di gouverneur (kubetigi) ma parce que (bari) Etat représentant (jamana tɔgɔlamɔgɔ) de dòn. An ye pétition (laɲinisɛbɛn) D’a ma. A ka kan k’a Di maa o maa min ma, min Kɛra MINUSMA ye, min Kɛra Barkhane ye, min Kɛra partenaire (jὲɲɔgɔn) ye, u bɛɛ k’a Dɔn k’a Fɔ ko Gawo, ko Mali ye kelen ye. Mali tɛ Tla fla ye. An tɛ Sɔn fédération (kafojamanaya) ma. An tɛ Sɔn autonomie (yɛrɛmara) ma. Marche (taama) coordonnela (ɲɛmaaya Tàra) an ka autorité administrative (mara tìgilamɔgɔw), politique (politikimɔgɔw), militaire (sorasi) fɛ. O sababu la, an ka force de l’ordre (kana tìgilamɔgɔw) ye marche (taama) in sui (Kɔlɔsi) k’a Blà sira kan pour que débordement (walasa damatɛmɛ-wale) si kana K’a la.\nU k’u Sìri i komin jamakulu kelen k’a Tà Kayi fo Labezanka, ka Bɔ Kidal fo Sikaso ; ko bɛɛ ye kelen ye. An ka ɲɔgɔn Minɛ ka kan kelen Fɔ min ye Mali ye kelen ye, Mali tɛ Tla fla ye. Et que nous soutenons les autorités politiques, administratives et militaires du Mali surtout (an fana bɛ Mali jamanafanga Sènkɔrɔ-madon ‘marakunda, ‘politikikunda, sanko ‘kὲlɛden-kunda). U bɛ ka négociation (fɔkabɛn) min kɛ Alze, an b’olu fana souteni pour que (sènkɔrɔ-madon walasa) k’a Jira ‘jyɛn na ko Mali ye kelen ye . Ni marche (taama) ma Se k’a Лɛnabɔ, an b’a kɛ sit-in (potoroli) ye pour montrer aux autorités, aux partenaires et financiers, à l’opinion internationale (walasa k’a Jira fanga la, jὲɲɔgɔnw la, musakatigiw la, ‘jyɛnmɔgɔ la) ko malien (maliden) bɛɛ bɛ kan kelen de Fɔ, ko Mali ye kelen ye. Mali tɛ Tla fla ye.\nMali tɛ Tla bì, a tɛ Tla sinin. An bɛ cὲw nɔ fɛ. Cὲw mana Sà yɔrɔ o yɔrɔ, an fana bɛ Sà yen. An B’an ka président (jamanatigi) fana nɔ fɛ. A ye min Fɔ, an B’o de ‘kɔ. Mali tɛ Tla bì, a tɛ Tla sinin.\nI komin jama tùn ka ca, an ka kumakan Y’o de ye. N’u Ko bɛn, an bɛ Bɛn. N’u ko kὲlɛ, an labɛnnen dòn sisan kɔni parce que (bari) an Tɔɔrɔla. Vraiment (Cyɛn na), bɛɛ de jὲra sɔgɔmada in na ka Bɔ. Surakaw B’a la, bamananw B’a la, bɛlaw B’a la. An bɛɛ de Bɔra sɔgɔmada in na. An ko bɛn de. N’u ma Sɔn bɛn ma, ɔ sisan kɔni an bɛɛ de pretna (labɛnnen dòn). Mali kɔni tɛ Tla bì, a tɛ Tla sinin. An musow kɔni, an ta ye nin de ye.\nAn bɛ ka mɔgɔw Fàra ɲɔgɔn kan ka hakili Di ɲɔgɔn ma. Nin réunion (ɲɔgɔnye) minnu bɛ nà Kɛ, u b’a Fɔ an ye an ka kan ka min Kɛ. O b’a To an ka kan ka min Kɛ. Fɛn o fɛn n’o ka kan ka Fàra an kan ka nin fɛn in Kɛ ka Лὲ walasa sirabakasaara ka Dɔgɔya kosɛbɛ Mali ‘kɔnɔ. Ne b’a Fɔ ko an ma ɲɔgɔnfaamuyakosɛbɛ de kɛ fɔlɔ. Parce que (bari) n’an ye ɲɔgɔn Faamuya, a bɛ Kɛ. Foyi man kan ka Kɛ ni kὲlɛ ye. Fɛn dɔw bɛ Kɛ ni hakilinakow ye.\nAn ka baara tɛ dɔrɔn ka To mɔgɔ bànanenw kan k’u Furakɛ. An ka baara fana ye ka fὲɛrɛ Лini min bɛ bàna Kunbɛn. O de Y’an ka baara fànba ye. Ayiwa, n’i ye bàna Kunbɛn, a ka fusa ni bànafurakɛ ye. Bawo, n’i ye fὲɛrɛ Sɔrɔ ka sirabakasaara, k’a Lajɔ, o b’a To a kɔlɔɔlɔ tɛ Se an ka baarayɔrɔw ma.\nCasque (dibiri) minnu bɛ Dòn mɔgɔw kùn na, an bɛ Se k’a Lajɛ, tellement (cogo min na) a bɛ Se ka Fàra ɲɔgɔn kan, k’a Kɛ casque (dibiri), mɔgɔw bɛ Se ka casque (dibiri) Sɔrɔ nɔgɔya la cogo min. Sira caman Dlara. Mɔgɔ caman tùn bɛ yen u bɛ moto Bòli permis (dàgalisɛbɛn) t’u ‘bolo. An bɛ nà a essaye (lajɛ) ka cogoya Sɔrɔ o la. Naaninan, assuranceko (jigiyasɛbɛn-ko), a bɛ Barika cogo min na pour que (walasa) mɔgɔw bɛ Se ka Dɛmɛ u bɛ Se ka assurance (jigiyasɛbɛn) Tà.\nPolisiw (kanabaaw) bɛ yen ka Se ka sira Lajɛ ka réglementation (sirakan-sariya) Tiimɛ, mais (nka) fɛn caman bɛ yen siraw ka kan ka Dla cogoya min na. O Y’anw ka responsabilité (jɔyɔrɔ) ye. Minnu ka kan ka moto Bòli olu ka permikow (dàgalisɛbɛn-ko) o fana responsabilité (tìgilamaaw) bɛ yen. Sabanan, protection civile (kasaaralaci) mɔgɔw fana ka responsabilité (sèn) B’a la. Santé (Kɛnɛya tìgilamɔgɔw) mɔgɔw ka responsabilité (jɔyɔrɔ) B’a la. Donc (o la) o jate kosɔn, an bɛɛ bɛ Fàra ɲɔgɔn kan nin tle damadɔ in ‘kɔnɔ k’a Lajɛ an ka kuma ɲɔgɔn fɛ. Bɛɛ k’a fɛta Fɔ. Bɛɛ ka dɔ K’i yɛrɛ ye.\nK’a Fɔ ko an bɛ Taa sɛbɛn Tigɛ fɔlɔ k’a tìgi ka Sɔrɔ ka Na furakɛli-kɛyɔrɔ la, nin si tɛ Лɛɲini. A tìgi bɛ Taa furakɛli la de. A sɛbɛntigɛ-kow, a musakakow, a furakɛlikow, olu bɛ Sɔrɔ ka Лɛɲini kɔ fɛ. U mana Se dɔrɔn ko urgence (bàna cunnenko) dòn, dɔgɔtɔrɔ b’i Лɛsin a ma. A seko ye min ye ani dɔgɔtɔrɔso seko ye min ye, o bɛɛ bɛ Blà ‘sèn kan ka Sɔrɔ k’a papierko (sɛbɛnko) n’a wari Лɛɲini.\nKan ni Yiriwa ‘tɔgɔ la, Dramann Keyta ye jὲmukan Sɛbɛn.\nFogo yeko: 1146304 - Bì: 223 - Kalo in: 7894 - Лinan: 67507.\nFura Yeko: 1835 - Bì: 1 - Kalo in: 11 - Лinan: 97.


Sisanbagatɔ ninakili bɛ to ka fereke. A ninakili bɛ degun, a ninakilikan bɛ i n’a fɔ filefiyɛkan. Ni sisanbagatɔ bɛ ninakili, a kankolow ni a galakakolow bɛ bɔ. Ni a tigi tɛ fiɲɛ bɛrɛ sɔrɔ, a sɔniw ni a dawolo ɲɛ bɛ kɛ bulama ye; a kan jolibolisiraw bɛ funu. A ka ca a la farigan tɛ kɛ a senkɔrɔ.\nSisan ka teli ka mɔgɔ denmisɛnma de minɛ; nka a bɛ se ka to mɔgɔ la a si bɛɛ. Bana yɛlɛmata tɛ; nka a ca a la, a bɛ sɔrɔ mɔgɔ caman na du kelen kɔnɔ. Sisan bɛ juguya san waati dɔw de la walima sufɛlaw la.\nSisan sababu bɛ se ka kɛ dumunifɛn dɔw ye, walima an bɛ fɛn minnu sama fiɲɛ fɛ (aw ye faritanabanaw yɔrɔ lajɛ). Denmisɛnw ka sisan bɛ daminɛ ni mura ye. Dusutiɲɛ ni jɔrɔ bɛ sisan bila mɔgɔ la. Sisan bɛ se ka sɔrɔ fiɲɛ nɔgɔlen fɛ, i n’a fɔ sigarɛtisisi, so kɔnɔ tobilikɛsisi, tajijenisisi, walima mobiliw sisi.\nNi sisanbagatɔ ka degun ka bon so kɔnɔ, aw bɛ bɔ ni a ye kɛnɛma, fiɲɛ na. Aw bɛ aw hakili sigi ani ka banabagatɔ fana hakili lasigi.\nAw bɛ ji caman di banabagatɔ ma. O bɛ kari yeelen, ka ninakili nɔgɔya. Jifunteni fana bɛ a nɔgɔya (aw ye sɛbɛn ɲɛ Sɔgɔsɔgɔ furakɛcogo).\nKafe dunnen walima dute bɛ se ka degun nɔgɔya, ni fura tɛ aw bolo kɔrɔ.\nSisanfura fiyɛta ye suguya fila de bɛ yen. Walasa ka sisantɔ lafiya ninakilidegun cunnen a kan, aw bɛ aw bolokɔrɔ sisanfura fiyɛ a nu na walasa ka a ninakilisiraw dayɛlɛ joona ninakilidegun kuntaalasurun na. Aw bɛ to ka sisanfura fiyɛta tɔ kelen fiyɛ ka ninakilisiraw dayɛlɛ don o don walasa ka ninakilidegun kunbɛn ani ka a kɛ sisan kana juguya. O sisanfura fiyɛta bɛ wele ko dɛmɛnan walima jigiya, wa o bara kɔnɔfura ni fura tɔw tɛ kelen ye. Nin sisanfura fiyɛta kofɔlen tɛ baarakɛ o yɔrɔnin bɛɛ la wa a man kan ka kɛ sisantɔ ka ninakilidegun furakɛlan ye. Ni sisantɔ ninakili ferekera, aw bɛ a dɛmɛ ni aw bolokɔrɔ sisanfura fiyɛta ye.\nNi sisan wulila, aw bɛ salibitamɔli (salbutamol), min bɛ fiyɛ nu kɔnɔ (izinitigiw ka tɔgɔ dalɛn alibuteroli, albuterol, sɛbɛn ɲɛ Salibitamɔli, salbutamol) dɔ fiyɛ a nu kɔnɔ tuma ni tuma. Ni aw bɛ a fiyɛ, aw bɛ a don nu kɔnɔ ka ɲɛ ka sɔrɔ ka a fiyɛ.\nNi a bɛ to ka wuli ka caya, ni sisan bɛ yegentu walima ninakili teliya bila mɔgɔ la, ni a tigi bɛ taamana walima ni a bɛ baaramisɛnniw na, aw bɛ to ka a kunbɛnfura ta (bekulometazɔni, béclométhasone). A kunbɛnfura bɛ se ka bana wulili bali, ka aw bɔ wari bɔ la, ka nɔgɔyaba don bana na, ka aw kisi a balakawuli gɛlɛyaw ma. fiyɛlilan bɛ furaji caman lase fogonfogon kɔnɔ. Aw ye gafe ɲɛ nataw lajɛ walasa ka sisanfura fiyɛlibara dilancogo kalan.\nNi sisan juguyara yɔrɔ la, fiɲɛ caman tɛ sɔrɔyɔrɔ min na; ani ni salibitamɔli (salbutamol) ma se ka a nɔgɔya, aw bɛ peredinizolɔni (prednisolone) ta o nɔgɔni fɛ, ani ka to ka a ta tile 3 ka se tile 7 ma (aw ye sɛbɛn ɲɛ). O bɛɛ kɔ, ni bana ma nɔgɔya, walima ni a ka jugu, aw bɛ aderenalini (adrénaline) pikiri kɛ sisanbagatɔ la. Ni baliku don, aw bɛ pikiriji tilancɛ kɛ a la. Ni denmisɛnni don, aw bɛ pikiriji tilayɔrɔ 4 nan kɛ a la. Aw bɛ pikiri in kɛ miniti 30 o miniti 30 (aw ye sɛbɛn ɲɛ Peredinizolɔni walima peredinizɔni, prednisolone ou prednisone lajɛ).\nNi farigan bɛ bana senkɔrɔ; ni ji kasagomaw bɛ bɔ nu na, walima ni ninakili degun mɛnna senna ka tɛmɛ lɛri 24 kan, aw bɛ eritoromisini (érythromycine) furakisɛw di banabagatɔ ma, walima ni aw bɛ a dɔn ko anpisilini (ampicilline) walima tetarasikilini (tétracycline) tɛ a tigi degun; aw bɛ o dɔla kelen di a ma (sɛbɛn ɲɛ Kunfinnin ni amɔkisisilini (L’ampicilline et l’amoxicilline) ani Tetarasikilini).\nKɔnɔnatumuw man teli ka sisan bila mɔgɔ la. Aw bɛ a lajɛ ka mebɛndazoli (mébendazole, sɛbɛn ɲɛ Mebɛndazɔli, Mébendazole) di den ma ni tumu bɛ a kɔnɔ ani ni sisan bɛka daminɛ a la.\nNi bana ka jugu ani ni banabagatɔ tɛka nɔgɔya, aw bɛ taa ni a ye dɔgɔtɔrɔso la.\nAw bɛ fiyɛlilan dɔ dilan aw ka furaji fiyɛta barani kun na\nAw bɛ fiyɛlilan dɔ dilan aw ka furaji fiyɛta barani kun na. Ni aw ma o kɛ, aw ka furaji fanba bɛɛ bɛ taa aw nɛn kan, ani aw kankɔnɔna na; a tɛna se fogonfogon la, a ɲɛci bɛ o yɔrɔ min ye. Furaji fiyɛlen kɔ, aw bɛ fiɲɛ sama kosɛbɛ walasa ji caman ka se fogonfogon la. Ni aw ma se ka furaji fiyɛlan sɔrɔ, fɛɛrɛ 2 wɛrɛ filɛ, aw bɛ se ka minnu kɛ:\nAw bɛ bɔlini fila da nɔrɔ ɲɔgɔn na. Aw bɛ wo fitini dɔ bɔ a kun kelen na; fiyɛlilan donyɔrɔ, ani aw bɛ wo belebele dɔ bɔ a kun dɔ in na, da bɛ don min fɛ.\nAw bɛ wo bɔ da bɛ se ka don min fɛ. Aw bɛ fiyɛlilan labɛn bidɔnni kun dɔ in na.\nWalasa ka sisan bali ka wuli, a ka fisa sisanbagatɔ ka a yɛrɛ tanga fɛnw ma, minnu bɛ a ka bana lawuli, i n’a fɔ dumuni dɔw walima gɔngɔn. Aw bɛ saniya matarafa, ka baganw bali ka don so kɔnɔ, ka to ka birifiniw ni daraw bila tile la. A ka fisa sisanbagatɔ ka to ka a da kɛnɛma fiɲɛ na. Aw bɛ a ɲini ka a dɔn fɛn minnu bɛ a ka bana lawuli; a ka olu ye ka u to yen. Sisanbagatɔ ka kan ka ji wɛri ɲɛ 8 min don o don walasa ka kari yeelen. Sisanbagatɔw ka bana ka teli ka nɔgɔya ni u taara yɔrɔ la fiɲɛ sanuman bɛ yɔrɔ min na.\nHali ni sisan bɛ tunu ni den bɛka kɔrɔbaya, a bɛ to dɔw la u si bɛɛ.\nAw ye dɔgɔtɔrɔ dɔ ka ladilikan ɲini.\nSisanbagatɔ man kan ka sigarɛti min. Sisi bɛ fogonfogonw tiɲɛ.


Ibrahim Bubakar Keyta - Fàkan\nIbrahim Bubakar Keyta Bangera 1945 sàn Kucala.\nA ye cεmakalanso minnu Kε olu ye Janson-de-Sailly (Paris) ani Askia Mohamed (Bamakɔ) ye. A ye kandɔn-sannakalanso Kε Libi. O kɔ a ye Taara Panthéon-Sorbonne ni IHRIC sannakalansow la.\nA ye sannakalan jàlaw Sɔrɔ politikiko siratigε la.\nA ka kaàlanw tεmεnen kɔ a Kεra ɲininikεla ni karamɔgɔ ye Tolbiac sannakalanso la Paris. A nàlen Mali la a Kεra FED kɔnseye ye. A fana Kεra TDHF baɲumakεtɔn ɲεmaa ye.\nIbrahim Bubakar Keyta tun ye ADEMA-PASJ kεlεcε farin dɔ ye. A Tora o la fo ka N’a Kε o ɲεmaa n’o tun ye Alfa Umar Konarε ye dankan ye walasa ka Jama Лini o ye 1992 sàn kalo 4nan ni 5nan jamanatigisigi kan ma. Alfa sigilen ye Ibrahim Bubakar Keyta k’a ka jamanakunkakow koqεnabɔla ye. 2012 sàn na Ibrahim Kεra Mali Lasigiden ye Kɔnɔwari, Gabɔn, Burukina Fàso ani Nizεr jamanaw la.\n1993 a Kεra jamanakunkankos qεnabɔli setigi ye. Kalo damadɔ o kɔ fε Alfa y’a Kε setigiw ɲεmaa ye 1994 sàn kalo 2nan tle 4. A y’o jɔyɔrɔ in Kε fo 2000 sàn. O kɔ a Kεra ADEMA-PASJ ɲεmaa ye.\nJamanatigi-sigikura surunyalen 2002 sàn a ye setigiw ɲεmaaya ani parti ɲεmaaya Bla 2000 sàn kelen in sabu a tun b’a Fε k’a kan Bɔ o nɔ fε walasa ka Alfa Nɔnabla. O la sa a ye ADEMA-PASJ Bla n’a nɔ fε jama ye ka Sɔrɔ ka RPM Sinti a Kεra min ɲεmaa ye 2001 sàn zuwεnkalo la.\n2002 sàn a Kεra cεbɔ ye jamanatigikalata la. O kàlata in tako fɔlɔ la a Kεra maa 3nan ye Sumayila Sise ni Amadu Tumani Ture kɔ.\nO la wàsadenkalataw tεmεnen kɔ, a Kεra wàsadenw ɲεmaa ye tuguni.\nCεbɔ 2002 sàn na\nIbrahim Bubakar Keyta ye maa 329. 149 ni 21, 15% de Sɔrɔ kàlata kùnfɔlɔ la 2002 sàn 4nan tle 28.\nO la a Fàrala Amadu Tumani Ture kan kàlata kùnflanan na. Ale de Kεra jamanatigi ye o la sa ni 65,01% ye mεkalo tle 12 don 2002 sàn.\nCεbɔ 2007 sàn na\nIbrahim Bubakar Keyta Sìgira RPM ɲεmaaya la u ka laajεrεba 2nan sen fε 2007 sàn zanwuyekalo tle 28.\nO kεlen a Kεra Attfanga sinamatɔn mɔgɔ ye.\nKalata kùnfɔlɔ tεmεnen a ye 19,15% Sɔrɔ n’o y’a To a Kεra mɔgɔ flanan ye Amadu Tumani Ture Kɔ. ATT de Sìgira tuguni jamana kùn na hali a ma se kɔnflanan ko la o la blen.\nO kεlen Ibrahim Bubakar Fàrala fangasinamatɔn mɔgɔw kan tun n’olu tun ye Cεblen Drame,Bakari Sangarε ani Sumeyli Bubey Mayga ye.\nCεbɔ 2013 sàn na\n2011 sàn kalo 7nan tle 26 Ibrahim Bubakar Keyta Kεra RPM cεbɔ ye 2012 sàn jamanatigisigi kan ma min Labanna ka Cε ka Bla 2013 sàn na.\n2011 sàn kalo 10nan tle 29 partipoliki 9 MIRIA,UMP, FAMA, RDR, RJD, PDM, PSDM, PSO ani CD Fàrala RPM kan.\nKalata Nàna Kε 2013 sàn. A kεra maa fɔlɔ ye kàlata kùnfɔlɔ la. O kεlen kàlata tɔ Nàna To a ni Sumayla Sise cε kàlata kùnflanan na 2013 sànutikalo tle 11. Kabi o dugu Jεra Sumayila Sise n’a ka denbaya Wulila ka Taa Ibrahim Bubakar Keyta Fo f’a ka so k’a Jira ka Fɔ ko cyεna a ye ale Dan.\nJaabi yεrε-yεrε Nàna Bɔ 2013 sàn utikalo tle 15. Ibrahim Bukakar ye maa 77,6% Sɔrɔ, Sumayla ta tùn ye maa 22,4% ye.\nO la sa Ibrahim Bubakar Keyta y’a Kali sannkiriso la 2013 sàn sεtanburukalo tle 4 Bamakɔ ka Sɔrɔ ka Kε jamanatigi ye.\nBlàdon : 2017-03-24 Yɛlɛmako laban : 2017-03-25\nFogo yeko: 1146257 - Bì: 176 - Kalo in: 7847 - Лinan: 67460.\nFura Yeko: 2132 - Bì: 1 - Kalo in: 11 - Лinan: 75.


Dimi gɛlɛn bɛ cun a tigi kan nugu la min bɛ juguya ka taa a fɛ, kɔnɔboli tɛ min senkɔrɔ, lala o ye kɔnɔdimi gɛlɛn taamasiɲɛ ye. Kɔnɔdimi gɛlɛn sababu bɛ se ka bɔ nugu gerenni la (a ɲɛfɔlen don duguma), bɛlɛni na, ni musokɔnɔma den dalen denso kɔ kan walima bana gɛlɛn wɛrɛw. Ni aw sɔmina nin taamasiɲɛw dɔla kelen na mɔgɔ dɔ la, aw bɛ se ka taa ni a tigini ye dɔgɔtɔrɔso la walasa ka a ni kisi saya ma.\nDimi gɛlɛn banbali, i n’a fɔ mɔgɔ ye a tigi sɔgɔ kɔnɔ ni muru ye.\nBanakɔtaa dɔgɔman walima a sɔrɔbaliya\nKɔnɔbara bɛ gɛlɛya ani ka a suma\nA tigi bɛ banabagatɔ fari da\nA ka ca a la kɔnɔdimitɔ gɛlɛn bɛ kuru dimi bolo, a tɛ kɛcogo ɲuman sɔrɔ a yɛrɛ la wa a bɛ a bolow da kɔnɔ na.\nNugu gerenni bɛ se ka fɔɔnɔ juguman bila mɔgɔ la.\nNi fɛn dɔ ye nugu fan dɔ geren, dumuniw ni banakɔtaa tɛ tɛmɛyɔrɔ sɔrɔ. O de bɛ ka kɛ dimi gɛlɛn walima bana dɔ sababu ye.\nDimi gɛlɛn kɔ, kɔnɔja ni fɔɔnɔ bɛ se ka a tigi sɔrɔ. Kɔnɔ bɛ se ka suma walima a bɛ se ka to ka kulu.\nNugu gerenni bɛ se ka sɔrɔ:\nKɔnɔnatumu korilenw kɛlen ka meleke ɲɔgɔn na ka kɛ kuru ye (aw ye gafe ɲɛ Kɔnɔnatumuni, Ascaris lajɛ)\nƐrini (aw ye gafe ɲɛ Ɛrini lajɛ denyɛrɛni ladoncogo)\nNugujosilan kɛlen ka meleke ɲɔgɔn n aka kɛ kuru ye jolifɔn lamini na. O bɛ sɔrɔ banana nugu la walima a nugu operela.\nNi aw sigara nugu gerenni la dɔrɔn, aw bɛ fɛɛrɛ ninnu fila la kelen kɛ :\nAw bɛ taa ni a tigi ye dɔgɔtɔrɔso la joona. Lala a bɛ opere.\nNi kɔnɔnatumuw bɛ aw ka sigida la, aw bɛ a tig furakɛ i n’a fɔ ko tumu ye a nugu geren. Aw ye gafe ɲɛ Kɔnɔnatumuw ni fɛnɲɛnamani wɛrɛw minnu bɛ balo mɔgɔ joli lalajɛ kɔnɔnatumuw furakɛli kama.\nBɛlɛnin ni kɔnɔnafɛnw foroko cili (farali)\nBɛlɛnin bɛ sɔrɔ nuguni dɔ falen fɛ min nɔrɔlen don nugubakun na kɔnɔbara kiniyanfan fɛ barakɔrɔla la. Bɛlɛnin kunbɛn fura tɛ yen. A bɛ se ka mɔgɔ dɔw minɛ ten.\nA taamasiɲɛ lakodɔnnenw ye dimi cuncunnnen ye min bɛ juguya ka taa a fɛ.\nDimi bɛ se ka daminɛ bara la\nO kɔ a bɛ jigin barakɔrɔla kiniyanfan fɛ.\nDumuninege tɛ bɛlɛnitɔ minɛ. A ka ca a la, kɔnɔboli tɛ kɛ bɛlɛnin senkɔrɔ, nka a tigi fari bɛ kalaya ka tuma dɔw. sennataama ka jugu a ma. Yɛlɛmayɛlɛmali ka gɛlɛn a ma (aw ye gafe ɲɛ Banabagatɔ ka bɛlɛni sɛgɛsɛgɛcogo lajɛ).\nAw ye dɔgɔtɔrɔ dɔ ka dɛmɛ ɲini. Ni aw ma bɛlɛnin furakɛ joona, a juguyalen bɛ se ka banakisɛw jɛnsɛn kɔnɔbara kɔnɔ. O bɛ na ni kɔnɔnafɛnw foroko cili ye.\nKɔnɔnafɛnw foroko cili fana bɛ se ka sɔrɔ joli bɔli fɛ nuguw la. Misali la, ni mɔgɔ dɔ bɔra kojugu walima bolokuru bɔra kɔnɔ na. Ni kɔnɔ ye lamagali dabila, ka ja ani ka dimi kɛ a fan bɛɛ la, o ye kɔnɔnafɛnw foroko cili ye.\nNi aw sigara ko bɛlɛnin walima kɔnɔnafɛnw foroko cili bɛ mɔgɔ dɔ la:\naw bɛ taa ni a ye dɔgɔtɔrɔso la.\naw bɛ fura suguya 2 di a ma: metoronidazɔli ANI siporofulɔkizasini walima sɛfitiriyakizɔni walima anpisilini (walasa ka fura tata hakɛw dɔn, aw ye duguma kumakanw lajɛ).\naw kana dumuni walima jimafɛnw di a ma fo ni a kɛra furaw ni ji fitini ye.\nAw bɛ a sɛgɛsɛgɛ ni gɛlɛya wɛrɛw tɛ a la, i n’a fɔ ninakili sumayali ni a teliyali, fari ɲɛ jɛyali ani a sumayali; walima hakili ɲagamini ni kirinni. Aw ye gafe ɲɛ Kirinni n’a kun lajɛ, furakɛli kunfɔlɔ.\nFurakɛli minnu ka kan ka kɛ sira fɛ sani aw ka se dɔgɔtɔrɔso la\nBanakisɛfagalan dɔw bɛ se ka kɛ ka belenin furakɛ nka aw bɛ fura suguya fila ta ɲɔgɔnfɛ walasa ka bana kɛlɛ ka ɲɛ. Banakisɛfagalan pikiri de ka fisa ni a furakisɛ ye sabu la furakisɛ yelen man di. Ni aw bɛ furakisɛ di, aw kana ji caman di a tigi ma. Banabagatɔ man kan ka fɛn wɛrɛ min walima ka dumunikɛ.\nAw bɛ fura ninnu di fo ka se banabagatɔ seli ma dɔgɔtɔrɔso la:\nMetoronidazɔli, métronidazole miligaramu 500, siɲɛ 4 tile kɔnɔ\nSiporofulɔkizasini, ciprofloxacine miligaramu 500, siɲɛ 2 tile kɔnɔ, WALIMA\nSɛfitiriyakizɔni, ceftriaxone garamu 2, siɲɛ 1 tile kɔnɔ, WALIMA\nKunfinnin, ampicilline 2 garamu, siɲɛ 1 tile kɔnɔ ANI zantamisini, gentamicine\nzantamisini, gentamicine kilogaramu o kilogaramu, miligaramu 1.5, siɲɛ 3 tile kɔnɔ.\nBanabagatɔ ka bɛlɛnin sɛgɛsɛgɛcogo\nAw bɛ kɔnɔ kiniyanfan digi kosɛbɛ dɔɔni dɔɔni fo a ka banabagatɔ dimini daminɛ.\nAw bɛ sɔrɔ ka girin ka a bila.\nNi dimi juguyara banabagatɔ kan o waati la, o bɛ se ka kɛ bɛlɛnin ye. Aw bɛ taa ni a ye dɔgɔtɔrɔso la joona.


Hakili yɛlɛmani, kɛwalenw, miiriya juguw, ani hakili ɲagami kojugu, olu bɛ se ka kɛ jɔrɔnanko ye a tigilamɔgɔ ni a kɛrɛfɛ mɔgɔw bolo.\nNi mɔgɔ minnu miiriya ni u ka faamuyaliw bɛka u bila ka basi lase u yɛrɛw ni mɔgɔ wɛrɛw ma, o tigiw ka kan ni dɛmɛ ye joona joona. I n’a fɔbalanako tɔw bɛɛ, aw bɛ fɔlɔ ka a tigi ninakili jateminɛ, ni joli bɛka bɔ, aw bɛ o lajɔ ani ka joginnida wɛrɛw ɲini a tigi farikolo la. O kɔ, a tigilamɔgɔw hakilisigili ni bɛrɛbɛrɛli de bɛ se ka u niw kisi.\nNi mɔgɔ min ko a bɛ kojugu kɛ a yɛrɛ la walima mɔgɔ wɛrɛ la, aw ye da a ka kuma na.\nNi a tigi bɛ se ka kojugu lase mɔgɔ wɛrɛw ma, a ka nɔgɔn ka mɔgɔ wɛrɛw mabɔ a tigi la ka tɛmɛ a mabɔli kan mɔgɔw la.\nAw bɛ mɔgɔ fara aw yɛrɛ kan ka a tigi ni a kɛrɛfɛlaw lakana.\nNi a tigi ko ko a bɛ a fɛ ka a yɛrɛ bana, walima ka a yɛrɛ faga, mɔgɔ ka kan ka sɔrɔ a kɛrɛfɛ min bɛ a lamɛn ani ka a hakilisigi. Aw bɛ a ɲininka ni nɔgɔya ye ka a jira a la fana ko aw jan bɛ a la. Aw ka ɲininkaliw bɛ se ka a tigi dɛmɛ ka a bɔ a hakilinaw kan ani ka laɲina u kɔ.\n1. A ɲininka ni a bɛ a fɛ ka a yɛrɛ de jogin walima mɔgɔ wɛrɛ.\n2. Aw bɛ a ɲininka a bɛ a fɛ ka a kɛ cogo min ani ni fɛn jumɛn ye. Ni fɛɛrɛ jɔnjɔn bɛ a bolo, o bɛ a jira ko a sɛbɛ don.\n3. Aw bɛ kuma a tigi fɛ fo a ka sɔn ko a tɛna a yɛrɛ jogin walima mɔgɔ wɛrɛ. Aw ye a ka maramafɛnw mabɔ a la walasa a kana a yɛrɛ walima mɔgɔ wɛrɛ jogin.\nLabɛn dɔw bɛ yen minnu bɛ se ka kɛ sababu ye ka dɛmɛ kuntaalajan don a tigi ma. Aw kana a tigi to a kelen na. Aw ye to a kɛrɛfɛ, walima aw ye a somɔgɔ walima a teri dɔw to a kɛrɛfɛ. Aw ye aw jija a ka dɛmɛ sɔrɔ ani ka a jira a la ko aw jan bɛ a la, o waleyaw nafa ka bon. Aw bɛ aw jija a kana su, a kana dɔlɔ min wa a kana furakisɛ jugu (dɔrɔgu) ta. Dɔlɔ ni furakisɛ bɛ se ka a hakili tiɲɛ ani ka a bila a yɛrɛ joginni na. A nafa ka bon aw ka hakilifurakɛla dɔ kɛ k’aw yɛrɛ dɛmɛ walima sigidalamɔgɔ dɔ, banabagatɔ bɛ min bonya (lamɛn) kosɛbɛ.\nKa mɔgɔ ɲininka ni a bɛ a fɛ ka a yɛrɛ faga, o tɛ se ka a to a ka a yɛrɛ faga.


Foroba yelen dira Segu dugu fila ma | FASOKAN\nForoba yelen dira Segu dugu fila ma\nPublié le 25 octobre 2011 par fasokan\nAlamisa su k’a dugujɛ juma na sɛtanburukalo tile 15 san 2011, foroba yelenw dira Sanogola ni Bamusobugu dugutigiw ma u ka duguw tɔgɔ la, Zezana Gara komini na, Segu mara la. O yelendi in kɛra ka sɔrɔ dundunw bɛ ka gɔrɔntɔ fan bɛɛ fɛ kɛnɛ kan.\nkunnafoni min carinna togodaladuguw ka foroba caw kan, o kunnafoni bɛnna Foroba yelen poroze bilabagaw sen kan, olu hakilina ma. U y’a ɲini an ka ɲɔgɔn sɔrɔ ka kuma, o kɛra sababu yen in dugu fila ninnu ka nin foroba yelen ninnu sɔrɔ.\nMɔgɔ segin minnu nana ka bɔ Lɔnduru, n’olu ye poroze mɔgɔw ye, ka bɔ « Royal Collège kalansoba dɔ la, ani Italika dɔ, olu ni ne yɛrɛ jɛra ka baara kɛ Segu tile 15 kɔnɔ walasa Sanogolakaw ni Bamusobugukaw ka ni yelen ninnu sɔrɔ. Yelen ninnu potolaman don, u bɛ se ka janya, ka surunya, u bɛ se ka bɔ u nɔ na k’a sababu kɛ pinɛsen fila minnu b’u kɔrɔ ye. Philips ka anpulu ɲɛ dumanba min b’a la, o bɛ mana k’a sababu kɛ batiri ni pano ye. Ni minɛ ninnu bɛɛ faralen ɲɔgɔn kan, o nana kɛ sababu ye ka nɔgɔyaba don nin dugu ninnu ka ɲɛnajɛdonya yelenkow la : kɔɲɔn, denkundi, laadala ɲɛnajɛw.\nYelenko ma nɔgɔn togodaladuguw la ɲɛnajɛdonyaw fɛ. Walasa ka yelen sɔrɔ kɛnɛ kan, u bɛ gurupu, anpuluw, filiw ɲini sara la ka sɔrɔ ka taji san fana. Tuma dɔw la, olu yɛrɛ tɛ sɔn mana ma waati dɔw la.\nBi, Sanogola ni Bamusobugukaw dan ye k’u bolo digi butɔn kan poto la, walasa kɛnɛ fan bɛɛ ka kɛ yelen ye. Yelen nafa tɛ ɲɛnajɛkow dama ye, a jɔyɔrɔba fana bɛ duguw ka ɲɛtaa la sɔrɔ ni hadamadenya sabatili sira la. A bɛ se ka kɛ sababu ye ka dɔ fara dugu musow ni demisɛnw ka baara waati kan sufɛ, o fana bɛ dɔ fara sɔrɔ kan i n’a fɔ dugubaw kɔnɔ. Nin yelenko in ye dɛmɛba de ye togodalamɔgɔw ma sɔrɔ ni hadamadenya sabatili sira kan, min ka kan ka caya walasa dugu caman k’a sɔrɔ.


Kumujiyɛlɛn, nsɔnkunan ani furudimi na\nAw bɛ nsɔnkunan ni furudimi furakɛ ni kumukɛlɛlan gansanw ye fɔlɔ. Ni bana ninnu tɛka ban, aw bɛ kumukɛlɛlan fura farinmanbaw ta. Ni furudimi ye kɔnɔdimi sababu ye, aw ka kan ka kumukɛlɛlan fura caman ni banakisɛfagalan dɔw fara ɲɔgɔn kan, walasa ka bana in furakɛ. Walasa ka kunnafoniw sɔrɔ fura farali la ɲɔgɔn kan, aw bɛ gafe ɲɛ Furudimi kunbɛncogo ni a furakɛcogo lajɛ.\nKumukɛlɛlanw da ma gɛlɛn, u bɛ kɔnɔdimiw ni furu jenijeniw nɔgɔya waatini kɔnɔ. U si tɛ mako ɲɛ waatijan kɔnɔ, nka u jɔyɔrɔ ka bon tuma dɔw la. A fura ninnu tɔgɔ ka ca ani a dɔw ye furaji walima furakisɛ kunuta ye ani u dilannen don ni idɔrɔkisidi daliminiyomu (hydroxyde d’aluminium), idɔrɔkisidi de maɲeziyɔmu (hydroxyde de magnésium), bikaribonati (carbonate de calcium) walima ni bisimuti (bismuth) ye.\nIdɔrɔkisidi daliminiyomu (Hydroxyde d’aluminium), idɔrɔkisidi de maɲeziyɔmu (Hydroxyde de magnésium), maɲezinɔnɔ (Lait de magnésie) ni maɲezikɛrɛmu (Crème de magnésie)\nA furakisɛ miligaramu 500 ni a miligaramu 750 bɛ sɔrɔ\nJima miligaramu 300 fo miligaramu, mililitiri 5 kɔnɔ\nNi kumukɛlɛlanw bɛ se ka ta kumuyɛlɛn walima furu jenijenini kama, walima u bɛ se ka fara furudimi furaw kan.\nNin fura ninnu bɛ tetarasikilini (tétracycline) ni fura wɛrɛw bali ka u ka baara kɛ. Ni aw bɛka fura wɛrɛ ta, aw bɛ u ta lɛri 2 ka kɔn kumukɛlɛlanw ɲɛ walima u kɔfɛ.\nMaɲeziyɔmu bɛ kumukɛlɛlanw minnu na, olu bɛ kɔnɔboli bila mɔgɔw la waati dɔw ani alimuniyɔmu bɛ minnu na, olu bɛ kɔnɔja bila mɔgɔ la.\nAw bɛ kumukɛlɛlanw ta lɛri kelen sani aw ka dumunikɛ. Walima aw bɛ a ta sani aw ka aw da, walasa a kana degun wɛrɛ bila aw la ni aw ye aw da. Aw bɛ a furakisɛ 1 walima 2 ɲimi, walima aw bɛ a sirojima mililitiri 10 (kutu fitini ɲɛ 2) min. Kunnafoni ma di ka a fɔ ko a bɛ se ka ta siɲɛ 4 fo 5 don o don, nka ni aw b’a fɛ ka a caman ta, aw bɛ se ka a ta tile caman kɔnɔ. O bɛɛ kɔ, aw mako bɛna se fura wɛrɛ ma.\nBikaribonatilama, Bicarbonate de soude\nFura in mugu jɛman bɛ sɔrɔ.\nAle ye kumujiyɛlɛn ni nsɔnkunan ni dumuniyɛlɛmabaliya fura ye min tata hakɛ man kan ka caya. A man kan ka kɛ ka dumuniyɛlɛmabaliya basigilen walima furudimi furakɛ. Hali ni a kɛra ko a bɛ mako ɲɛ a daminɛ na, a bɛ dɔ fara furu kumujiyɛlɛn kan, o bɛ furudimi juguya. O kama (dumuniyɛlɛmabaliya ko tɛ), ale ni asetaminofɛni bɛ se ka ta ɲɔgɔn fɛ. Alka-seltzer ye bikaribonatilama sijɔmulama ni asipirini ɲagaminen ye. Ni aw bɛ kumujikɛlɛlan dilan, aw bɛ bikaribonatilama kafeminkutu ɲɛ ½ kɛ ji la ka o min nka aw kana a kɛ tuma bɛɛ.\nNi aw bɛ aw da ko, bikaribonatilama walima bikaribonatilama ni kɔkɔ ɲagaminen ka fisa ni dakosafinɛ ye tuma dɔw la (aw ye gafe ɲɛ Wajibi tɛ aw ka dakosafinɛ san lajɛ).\nAw ye aw janto nin na: dusukunnabana walima senfunu walima ɲɛdatɔn bɛ mɔgɔ min na, o tigi man kan ka bikaribonatilama kɔkɔma walima kɔkɔmafɛnw dun ka caya.\nKalisiyɔmu bikaribonatilama, Bicarbonate de calcium\nAle kisɛlama miligaramu 350 ka se miligaramu 850 ma, o bɛ sɔrɔ.\nAle ka banafurakɛ ka suman ni bikaribonatilama kɔkɔma ye. A ka fisa kumujiyɛlɛn ni nsɔnkunan furakɛli la, nka a man kan ka ta ka caya walima ka a kɛ ka furudimi furakɛ. Tuma o tuma ni dimi wulila, aw bɛ a miligaramu 850 kisɛ 1 ɲimi walima a miligaramu 350 kisɛ 2. Aw bɛ segin nin tata hakɛ kelen kan lɛri 2 ɲɔgɔn ni a ɲɛci bɛ yen.


Sababu caman bɛ kɔngɔ ni balodɛsɛ la. A sababu dɔ ye fantanya ye. Duniya yɔrɔ caman na, dugukolo ni nafolo bɛ mɔgɔ dama dama dɔrɔn de bolo. Mɔgɔw bɛ kafe, sira, kakawo walima kɔɔri sɛnɛ walasa ka wari caman sɔrɔ, nka nafa foyi tɛ u la balo ko ta fan fɛ.\nWalima faantanw bɛ yɔrɔ fitiniw singa ka u sɛnɛ, o yɔrɔtigiw bɛ tila ka sumanw fanba bɛɛ ta u ka yɔrɔ sara ye. Kɔngɔko ni balodɛsɛ tɛ ban abada ni mɔgɔ ma a lajɛ ka ɲɔgɔn dɛmɛ.\nNka fɛɛrɛ wɛrɛw bɛ yen, faantanw bɛ se ka minnu kɛ walasa ka dumuni ɲuman dun ka sɔrɔ u ma musaka caman bɔ. Ni u bɛ dumuni kɛ ka ɲɛ, u bɛ fanga sɔrɔ ka u ka hakɛw ɲini. Balo ɲumanw sɔrɔcogo fɛɛrɛ caman ɲɛfɔlen don sɛbɛn ɲɛ Balocogoyiriwali fɛɛrɛw ni a nɔfɛtaw la.\nO fɛɛrɛ dɔw ye ka dugukolo bila a ka a lafiɲɛ, walima ka sumanw sɛnɛ bɔ ɲɔgɔn kɔrɔ; ka u dan tiri kan ani ka ji woyo suman kɔrɔ. U bɛ se ka jɛgɛmara, shɛmara, sumaw ladoncogo ɲuman ani nakɔsɛnɛ kɛ. Ni duguden bɛɛ, walima du dɔw farala ɲɔgɔn kan ka baara dɔw kɛ, yɛlɛmaba bɛ se ka don balo ko la.\nNi wari bɛrɛ tɛ aw bolo, ani ni aw b’a fɛ ka aw den dɛmɛ a ka fanga sɔrɔ: aw kana minfɛn sukaromaw walima sukaromafɛnw san a ye; aw ye shɛfanw, tigaw, jiridenw, nɔnɔkɛnɛ walima nɔnɔkumu san a ye.


Sekɔrɔnin - Fàkan\nSekɔrɔnin Bε Sìrakɔrɔ galoda fε Kita kolomi na. A ni Sìrakɔrɔ cε ye bam 45 ye ni k’a ni Kita cε Kε bam 100 ye. A bε Kayi marabolo de fε. Dugu laminidugu naaniw ye Kεgεba ye a ni kɔrɔn 'cɛ, a ni dugu min cε ye bam 20 ye. Tlebin fε Gɔrɔ de Bε yen, a ni min cε ye bam 7 ye. Kεɲεka fε Kaman Bε yen, bam 6. Balandugu B'a ni worodugu 'cɛ, bam 4. Sekɔrɔnin ni duguba min ka Surun ɲɔgɔn na o ye Kita ye.\nSekɔrɔnin ye dugu in tɔgɔ ye kabi a Sìgira.\nLaadala-dugutigi-ko de bε Sekɔrɔnin. Dugutigiya bε jamu kelen ka bolo kan. Ni dugutigi-kɔrɔ Sàra kura de bε Sìgi kalo 4 o kɔ fε. Mɔgɔ min yen tu Tigε, o ye Malatɔ Sule ye. Ale d Bɔra Masina ka Nà. Sεnεkεla tun don. Yen dugutigikɔrɔw ye: Numusira, burama, Bubu, Cεblen, Sori, Lanseni, Amadi. U bεε tun ye Jalo ye. Mɔgɔ min bε dugu kun na bi o ye Bubu Jalo ye. Dugu in tun jamanatigi-dugu min ka mara kɔrɔ o ye Sirakɔrɔ ye.\nSekɔrɔnin sìgikεnε ye bam 400 ye. Dugu b’a sigiyɔrɔ fɔlɔ la halibi.\nSiya minnu bɛ Sekɔrɔnin olu ye flaw, bamananw ani maninkaw ye. Yen jamuw ye: Jalo Jakite, Sidibe, Sangarε, Tarawele ani Kɔnε. Sinankunya b’u yεrεdama ni ɲɔgɔn cε. Kan min bε Fɔ Sekɔrɔnin o ye, bamanankan ye.\nSekɔrɔninkaw fana bɛ sὲnɛ sɛbɛkɔrɔ Kɛ. Yen sεnεfεnw ye: keninke, kàba, saɲɔ, malo tiga, tiganinkuru, ɲimikala, gajaba, bananku, woso, je, bàra, galama, ʃɔ, zɛrɛ, kurubaga, dà, kɔɔri. O tɛmɛnen kɔ, u bɛ jiriba dɔw fana Turu i n'a fɔ: mangoro, lenburu, buyagi, manje, ʃiniwajiri ani ntɔmɔnɔ.Yenkaw bɛ nafɛnsὲnɛ-nakɔninw fana Bɔ sɔn. O nakɔnin ninnu na u bɛ fòronto ni jaba, ɲugu, tamati, nkɔyɔ, salati, ʃù, pɔmitɛri, gan, kɔnkɔn, nanaye, melɔn ani sira Sὲnɛ yen. Sὲnɛ kɔ fɛ, u bɛ baganmara fana Kɛ. U ka bagan marataw ye misi, fàli, bà, saga, wùlu, sò ani jakuma ye. Kamanmafɛnw fana b'a la i n'a fɔ: kami, ʃɛ,tonkɔnɔ ani jɛnɛntubannin. Sekɔrɔninkaw bɛ jago fana Kɛ ka Fàra ninnu kan. U ka jago ye butigifɛnfeere, sὲnɛfɛnfeere, jiridenfeere ani baganjago ye. Sugu tε Sekɔrɔnin. Bololabaara dɔw bɛ Kɛ Sekɔrɔninkaw fɛ i n'a fɔ: ŋunanda, segereda, ciyan, sìgilandla, kalakadla, sansaradla, dabadla, murudla, bɔgɔdagadla ani sὲnɛkɛminɛ wɛrɛ. Donsoya bɛ Kɛ yen fana. Yen baara sinsinnen don sεnε kan. Ka Fàra o kan mɔni fana bε Kε yen.\nSekɔrɔninkaw bɛ sògobaw Minɛ walima k'u Fàga. Olu fàgalanw ye: marafa, bese, sɔgɔlan, waraminɛ-nɛgɛ, nkalaɲɛ, fɛlɛbɔ, lɛjuru ni dɔw k'o ma ko fɛrɛn ni basaminɛ-nɛgε, jakumaminɛ-nɛgɛ, wosen ani wùlu ʃuli a sògo masina na. Yen, u bɛ kɔnɔw Minɛ walima k'u Fàga ni manabɛlɛ, ntɛfɛrɛ, wɔlɔjuru, gɛnni ni furabuluda ni samakaminɛ-fankan, a kɔnɔ masina nɛgɛni ni fεn wɛrɛ ye, ʃìladɔn mana dali ani jagi sirili kɔnɔ masina ɲɛ. U fana bɛ ncɔlɔw, jonbori, gɛnni ani koronni Kɛ k'u ka sokɔnɔ-baganw Minɛ.\nBaaɲumankɛtɔn min ni dugu bɛ baara la bi o ye CMDT ye.\nBaaɲumakɛtɔn minnu ni dugu Delila ka baara Kɛ ɲɔgɔn fɛ olu ye CMDT (Sεnε yiriwali) ani Elewetas ye.\nLakɔlikalan ni blonkɔnɔkalan bε Sekɔrɔnin.\nBlonkɔnɔkalan de Nàna dugu in kɔnɔ fɔlɔ nka lakɔlikalan fanga de ka bòn.\nLakɔlikalan siratigε la mɔgɔ min Kεra jɔyɔrɔtigi ye o ye Yɔrɔjan Jalo ye.Ale de Kεra dɔgɔtɔrɔ ye Bamakɔ. A ʃi ye sàn 95 ye bi.\nSilamɛya Dònna Sekɔrɔnin Malatɔ Sule de fε dugu sigi waatiw. Misiri gansa 1 bɛ yen ni ka jumamisiri Kε 1 ye. O kɔ fε laadalabato min bε yen o ye Moribayasa ye.\nDugu in tεnεw ye banankɔrɔ, dankunnidɔ ani sirabakanna ye.\n\_Kɔɲɔ, laadalakow, tɔnɲɛnajɛw, seliw, sanyεlεmaw ani sankunbεn ye Sekɔrɔninkaw ka ɲɛnajɛlakow ye. U ka o ɲɛnajɛ ninnu fɔlifɛnw ye nkɔnin, flen, gita, bàra ani dunun ye. Nka ɲɛnajɛfɛn kɔrɔ dɔw fana bɛ yen i n'a fɔ bɛlɛta, nparibɔ, fɛrɛn, juruden, nten, wali, ʃεnta ani kɔlɔci. Sekɔrɔninkaw ka nin ɲɛnajɛ ninnu bɛ Kɛ fεrε de la.\nSekɔrɔnin kungo kɔnɔ, jisigiyɔrɔw (dàla, fàla, kɔ), jiriw ani kungofɛnw de bɛ yen.\nDugu in na, dàla ye 1 ye, kɔ ye 1 ye, fàla ye 1 ye.\nJisigiyɔrɔ ninnun na fɛn minnu bɛ Sɔrɔ yen : manɔgɔ, npɔliyɔ, ssalen, ntɛbɛn, samu, kɔnkɔn, zeku, zàra, wulujɛga, bilinkitin, sajɛgɛ, nàna, baman, ntigin, dodo, talaka, nfanan ; bàma, kaana, koorokaara, ntori, wondo, mà, tawu\nSekɔrɔnin kùluw tɔgɔ ye Kurukɔnɔkutu, Kuruba ani Gɔrɔkuru ye.\nDugu kungodaw : sasan, tarenida, sabuɲumanna, mεnsεbεla, yɔrɔbala, kɔrɔkɔ.\nSekɔrɔnin kaburudo ye 2 ye. O Sɔrɔla sìgi n’a kεcogo fε. Kelenbε dugu ni kεɲεka cε, tɔ kelen bε tlebin fε.\nSekɔrɔnin, ni samiɲɛ Bɔra yen kawulɛ bɛ Nà n'o Bɔra yen Tlema bɛ Nà.\nKabakomayɔrɔ min bε dugu in na o ye Surudun ye.\nBlàdon : 2017-02-25 Yɛlɛmako laban : 2017-02-25\nFogo yeko: 1147322 - Bì: 606 - Kalo in: 8912 - Лinan: 68525.\nFura Yeko: 1338 - Bì: 1 - Kalo in: 11 - Лinan: 67.


(Redirigé depuis Lagine)\nGine, Lagine madɔnnen Gine ka Fasojamana (Franse: République de Guinée), ye jamana ye Tlebi Afrika, a dɔnnen kɔrɔlen Franse Gine. Gine dugukolo kɛcogo kɔkurulen, a banbannen Atlantik Kɔgɔji kan, gerekanna lasamanen kataa kɔrɔn ka munun worodugu. Sigiyɔrɔ bɛ danbɔ ni Gine Bisau ani Senegal saheli fɛ, Mali saheli ani saheli-kɔrɔn; a gerekanna bɛ danbɔ ni Cote D'Ivoire worodugu-kɔrɔn, Liberia kataa worodugu, ani Sera Leon kataa kɔrɔnfɛ kun tlebi. Jibow daminɛyɔrɔ don min bɛ talikɛ Joliba (Nijer), Senegal ani Gambia baw la. Tumadɔ Gine bɛ wele "Gine-Kɔnakry" (Kɔnakry kɛli a faaba (kube) ye) walasa k'a danfara ni Gine-Bisau ye. Dugukolo lakafolen bii Gine la, tun ye mansamara damadɔ fandɔ ye, ka daminɛ ni "Gana Mansamara" ye min sintinra masurunya la san 900 KB (Krista Bangelen). Soso faamamara tugura o la taniflanan ani tanisabanan kɛmɛdaw kɔnɔ. Mali Mansamara sɔrɔla ka jamana in don aka mara kɔnɔ Kirina Kɛlɛ senfɛ san 1235 (tanifla bisabaniduru), nka a fanga nara ban dɔni-dɔni yɛrɛdama kɛlɛ taboloma. Ni wolora jamana cili la. A nɔlablaw lafangama tun ye Songhai jamana ye min boɲara ka kɛ Songhai Mansamara ye. Fɔkanna, aka nafolotigiya tɛmɛra mansamaraw la minu kɔnna a ɲɛ. Nka a fana bina yɛrɛdama-kɛlɛ kɔnɔ ka laban ka kɛ duguden kɛlɛ ye ka sɔrɔ ka bin Tondibi Kɛlɛ san 1591.\nRécupérée de « https://bm.wikipedia.org/w/index.php?title=Gine&oldid=37705 »\nDernière modification le 13 Fewuruyekalo 2018, à 08:41\nLa dernière modification de cette page a été faite le 13 Fewuruyekalo 2018 à 08:41.


Tonso bɔlen kɔfɛ, basi dɔɔni bɛ se ka bɔ, nka o kuntaala man kan ka janya ani a hakɛ man kan ka tɛmɛ litiri kaari kan. (Basi dɔɔni dɔɔni bɔ bɛ se ka to sen na tile dama dɔ nka o tɛ kojugu ye.)\nAw y’aw janto: Joli caman bɛ se ka jigin muso kɔnɔ tuma dɔw la ka sɔrɔ a ma dɔn. Tuma ni tuma, aw bɛ to ka maga-maga a kɔnɔ na. Ni aw yɛ a sɔrɔ kɔnɔbara bɛka bonya, a bɛ se ka kɛ basi jiginnen don a kɔnɔ. Aw b’a tansiyɔn ta ani k’a lajɛ ni bana wɛrɛ taamasiɲɛ t’a la (sɛbɛn ɲɛ Kirinni taamasiɲɛw).\nNi ɛrigonowini (ergonovine), ositosini (ocytocine), walima mizopɔrɔsitɔli (misoprostol) bɛ aw bolo kɔrɔ, aw bɛ o pikiri kɛ jibaatɔ la. (Ni o y’a sɔrɔ tonso ma bɔ fɔlɔ, aw ositosini walima mizopɔrɔsitɔli pikiri kɛ a la, olu fila ka fisa o waati la ka tɛmɛ ɛrigonowini kan.\nWalasa ka jibaatɔ ka basibɔn kunbɛn walima k’a nɔgɔya, aw b’a to den ka sin min. Ni den ma sɔn ka sin min, aw bɛ mɔgɔ wɛrɛ bila k’a min walima aw bɛ sinji sama ni fɛɛrɛ wɛrɛ ye nɔgɔya la, o kɔ, aw bɛ sin nukun munumɛnɛ. O bɛna farikolo dɛmɛ k’a yɛrɛ tangalan dɔw dilan minnu bɛ basibɔn nɔgɔya.\nNi basibɔn ma jɔ, walima ni basi caman bɛka bɔ min man teli, aw bɛ wale minnu kɛ olu filɛ:\nKa mɔgɔ bila teliya la ka taa dɔgɔtɔrɔ dɔ wele. Ni basi ma jɔ joona, o bɛ se ka laban joli kɛli jibaatɔ la.\nMuso ka kan ka jimafɛn caman min (ji, jiridennɔnɔw, te lipitɔni, naji). N’aw y’a ye ko a b’a fɛ ka kirin, walima n’aw ye fanga dɔgɔya taamasiɲɛw ye, (aw ye sɛbɛn ɲɛ Kirinni taamasiɲɛw lajɛ), aw b’a senw kɔrɔta k’a da fɛn dɔ sanfɛ ka tɛmɛ kunkolo kan ni santimɛtiri biduuru (50 cm) ye.\nNi basibɔn ka jugu kosɛbɛ, ani n’aw y’a ye ko muso joli bɛna ban, aw b’a lajɔ nin cogo la:\nAw bɛ kɔnɔbara digidigi fo aw bolo ka maga denso la. N’o kɛra, aw bɛ denso kɔrɔta ni bolo kelen ye, ka bolo dɔ in kɛ k’a digidigi.\nNi basi jɔra, aw bɛ segin k’a lajɛ miniti 5 o miniti 5 n’a sɔrɔla denso ka gɛlɛn halibi. N’aw y’a sɔrɔ denso ma gɛlɛya, aw bɛ tɛmɛ ni kɔnɔbara digidigili ye fo denso ka gɛlɛya.\nNi denso gɛlɛyara dɔrɔn, basi bɛ jɔ. Aw bɛ to k’a lajɛ, ni a magayara, aw bɛ segin k’a digidigi.\nNi o bɛɛ la basibɔ tɛka jɔ denso digidigili kɔfɛ, aw bɛ min kɛ, o ye:\nK’aw bolo fila da ɲɔgɔn kan ka barakɔrɔla digi ni aw disifanga bɛɛ ye. Aw b’aw digilen to kɔnɔkan ka mɛn hali ni basi jɔra.\nNi basibɔ ma jɔ nin bɛɛ kɔ:\nNi basi ma jɔnin si la, aw bɛ denso fara ɲɔgɔn kan, k’aw bolo fila kɛ k’a digi n’aw fanga bɛɛ ye fo k’a gun solo kolo la. Basi jɔlen kɔfɛ, aw b’aw digilen to a kan fo ka se dɔgɔtɔrɔ nali ma.\nAw y’a to aw hakili la: Hali n’a y’a sɔrɔ dɔgɔtɔrɔ dɔw bɛ Witamini K di jiginni walima kɔnɔtiɲɛ kɔfɛ walasa ka basibɔn jɔ, aw k’a dɔn k’o a t’a fura ye. Witamini K dabɔra den dɔrɔn de kama; aw kan’a di mɔgɔkɔrɔbaw ma.\nJolilajɔ fura minnu bɛ jiginni walima kɔnɔtiɲɛ kɔfɛ: ɛrigonowini, l’ergonovine, ositisini, l’ocytocine, ani mizopɔrɔsitɔli, le misoprostol\nNin fura ninnu bɛɛ ositosini (ocytocine), mizopɔrɔsitɔli (misoprostol), ɛrigometirini (ergométrine) a dɔnnen don ni ɛrigonowini ye (ergonovine) bɛ denso n’a joli siraw kolo gɛlɛya. Ninnu ye furaw ye minnu ka ɲi nka u kɛli farati ka bon kosɛbɛ. N’u kɛcogo ma ɲɛ, walima ni u dira ka kɔn den bangeli ɲɛ, u bɛ se ka kɛ sababu ye ka ba faga walima ka den faga kɔnɔbara la.\nN’u kɛra u kɛcogo la, u bɛ den ni ba bɛɛ kisi basibɔn kɔlɔlɔw ma. U kɛcogo ɲuman filɛ:\n1. Nin fura ninnu kɛli kunba ye ka basi bɔnni nɔgɔya sani denso ka bɔ: aw bɛ ositosini hakɛ 10 pikiri kɛ a la bobara la walima woro la joona (Ositosini, Ocytocine). Ni ositosini tɛ aw bolokɔrɔ, aw bɛ mizopɔrɔsitɔli kɛ a nɔ na (gafe ɲɛ Mizopɔrɔsitɔli, Misoprostol). Aw bɛ a mikɔrɔgaramu 800 (800 mcg) don a nɛ kɔrɔ, ni yeelenna, a bɛ a tigi bɛ a kunu.\n2. Ni jolibɔ daminɛna tonso bɔli kɔfɛ : aw bɛ ositosini hakɛ 10 pikiri kɛ a la bobara la walima woro la. Ni basi ma jɔ sani miniti 20 cɛ, aw hakɛ 10 wɛrɛ kɛ a la tuguni walima aw bɛ mizopɔrɔsitɔli furakisɛ mikɔrɔgaramu 800 (800 mcg) don a nɛ kɔrɔ, ni yeelenna, a bɛ a tigi bɛ a kunu. Aw bɛ se ka ɛrigometirini (Erigotarati, (ergotrate gafe ɲɛ Ɛrigometirini, ergométrine) di a tigi ma. Nka aw kana a di ka a sɔrɔ tonso ma bɔ, wa aw kana a di muso tansiyɔntɔn ma, muso min ka tansiyɔn yɛlɛlen don.\nKunnafoni nafama: Tinminɛmuso walima kɛnɛya tigilamɔgɔ minnu bɛ musow lajigin, jolilajɔfura caman ka kan ka sɔrɔ olu bolokɔrɔ. Muso caman bɛ ntanya u jiginnen kɔfɛ k’a sababu kɛ basibɔn ye k’a sɔrɔ u tun bɛ se ka kisi.\n3. Walasa ka muso ka basibɔn jugumanba kɛlɛ jiginni kɔfɛ, jamana ɲɛmɔgɔ dɔw b’a ɲini ocytocine, ergonovine walima misoprostol pikiri kelen ka kɛ muso bɛɛ la. Basibɔn jugumanba kɛlɛli kɔfɛ, nin fura kofɔlen ninnu bɛ se ka musow farila bana caman wɛrɛw furakɛ. Ni nin fura ninnu caman tɛ tinminɛmuso min bolo, o bɛ se k’a taw kɛrɛnkɛrɛn basibɔn jugumanba tigilamɔgɔw kama.\n4. Walasa ka basibɔn lajɔ kɔnɔtiɲɛ senfɛ, (sɛbɛn ɲɛ Kɔnɔtiɲɛni a yɛrɛma). Ni basi bɔnta ka ca k’a sɔrɔ aw yɔrɔ ka jan dɔgɔtɔrɔso la, aw bɛ ocytocine, misoprostol walima ergonovine kɛ a la, i n’a fɔ a ɲɛfɔra cogo min ka tɛmɛ.\nAw y’aw janto: Ka jolilajɔfura (Methergin walima Post-Hypophyse) kɛ walasa ka jiginni lateliya walima ka fanga di tintɔ ma, o farati ka bon kosɛbɛ den ni ba fila bɛɛ ma. Nka, n’a tɛ ɲɛ o kɔ, dɔgɔtɔrɔ walima tinminɛmuso faamuyalenw de bɛ se k’u kɛ. Nin fura ninnu man kan ka kɛ cogosi la ka kɔn jiginni ɲɛ.\nA farati ka bon ka furaw di muso ma minnu bɛ jiginni teliya walima ka fanga d’a ma.\nU bɛ se ka ba ni den dɔla kelen faga walima u fila bɛɛ.\nFura ɲuman tɛ yen min bɛ se ka fanga di muso ka jiginni lateliya walima k’a nɔgɔya.\nWalasa muso ka fangaba sɔrɔ jiginni na, a ka kan ka balo ɲuman dun ani ka witamini ni joliseginfura ta a ka kɔnɔmaya kalo kɔnɔntɔn kɔnɔ. Aw bɛ dusu don a la a ka furancɛ don denw ni nɔgɔn cɛ walasa a farikolo k’a fanga kɔrɔ sɔrɔ. (Bange kɔlɔsi fɛɛrɛw lajɛ, sɛbɛn ɲɛ Sigida 20 Bangekɔlɔsi fɛɛrɛw).


Jatedɔn - Fàkan\nJatedɔn ye kàlan ye min bɛ tàli Kɛ danni ni jate ani sumani daliluw kan. O siratigɛ la, a kàlan bɛ da Minɛ ni da suguyaw ye.\nJatedɔn dugumadakun bɛ Dabɔ danni degeli ma (1, 2, 3, 4, 5, 6.....). A bɛ Bɔ o la kà Kɛ jate sugu naani fɔlɔ degeli ye: kafoli, dɔbɔli, sìgiyɔrɔmani ani tlali.\nJateko baara bɛ Kologirinya o daugumadakunw dɔrɔn ma fo kàlansen wɛrɛ bɛ Poyi a 'kɔnɔ. Mali la, o kàlansen kuraw bɛ da Minɛ kàlan sàn wolonflanan na ni jatedɔn tɔgɔ ye.\nJatedɔn ye daw Tla-tla sìgiyɔrɔma-sigiyɔrɔma ye ka Kɛɲɛ ni dalilu min b'u Fàra ɲɔgɔn kan. O la, daw kàlanni bɛ Fɔlɔ dannidaw la. Olu mana Bɔ yen, da sugu wɛrɛ minnu bɛ Kàlan olu ye murumurudaw, daliludaw, da kolokoto ani fɛn wɛrɛw.\nKàlandenw bɛ Лininka daw sɔrɔcogo la: 20 Sɔrɔla cogo di walima i bɛ da jumɛn ni jumɛn jate Bɔ walasa i bɛ 20 Sɔrɔ? Walima, 'kɛrɛnkɛrɛnnenya la, da jumɛnw bɛ Sìgiyɔrɔma ɲɔgɔn na kà 20 Bange? O jate bɔli ye 20 sìgiyɔrɔmadaw ɲinini ye.\nN'i ye 5 sìgiyɔrɔma 4 na o bɛ 20 Di i ma. O kɔrɔ ye ko n'i b'a fɛ kà 20 sɔrɔcogo Dɔn, ko 5 ni 4 sìgiyɔrɔmali ɲɔgɔn na y'o sababu dɔ ye. Nka yala 20 tɛ Sɔrɔ da wɛrɛw sìgiyɔrɔmani la ɲɔgɔn na ni 5 ni 4 t tɛ wa? An k'o ɲininkali Kɔrɔbɔ k'a Maflɛ:\n2 x 10 = 20 (2 ni 10 sìgiyɔrɔmani fana bɛ 20 Di)\n1 x 20 = 20 (1 ni 20) sìgiyɔrɔmani fana bɛ 20 Di)\nKàra 5 ni 4 sìgiyɔrɔmani na ɲɔgɔn na, da wɛrɛw sìgiyɔrɔmani ɲɔgɔn na bɛ 20 Bange. O la, an b'a Fɔ ko da caman sìgiyɔrɔmani ɲɔgɔn na bɛ 20 Di. O da minnu bɛ Sìgiyɔrɔma ɲɔgɔn na ka 20 Bange (5 x4; 2 x 10; 1 x 20), olu bɛ Weele ko 20 sìgiyɔrɔmadaw.\nAn ka Jὲ kà 24; 9; 40; 10 sìgiyɔrɔmadaw Лini.\nBlàdon : 2016-04-30 Yɛlɛmako laban : 2018-02-15\nDafata-dafalen batobaliya bɛ Kɛ yɔrɔ minnu na olu ye mɔsɔnni kɛyɔrɔw ye bamanankan na. Sɛbɛncogo fla b'a daɲɛw na, u mɔsɔnnen n'u mɔsɔnbali. E b'a Fɔla min ma ko dafata-dafalen batoli o ye mɔsɔnbali ye kà dafata-dafalen batobaliya Kɛ a mɔsɔnnen ye. Daɲɛ mɔsɔnnen sɛbɛnni fɔli man ca kàlandenw ye n'a Bɔra "g" bìnyɔrɔw la: "taga" mɔsɔnnen ye "taa" ye. O cogo kelen na, mɔgɔ, dulon, tɛnɛ, dunan, ɲɔgɔntuma, tile mɔsɔnnen ye maa, dlon, tnɛ, dnan, ɲwaantuma, tle ye.\nNe ka kuma bɛ talikɛ dafata-dafalen sariya labato baliya kan kumasenw kɔnɔ.\nFogo yeko: 1147131 - Bì: 415 - Kalo in: 8721 - Лinan: 68334.\nFura Yeko: 2512 - Bì: 1 - Kalo in: 26 - Лinan: 129.


Salif Keyta - Fàkan\nSalif Keyta 1949 - ?\nSalif Keyta Ye Mali dɔnkilidalaw la dànkelen dɔ ye. A Bangera 1949 sàn utikalo tle 25 Joliba. Salif Ye Sùnjata Keyta bɔnsɔn dɔ ye. Yefuge dòn. A ka kàlan kɔ fɛ, atùn b’a Fὲ kà Kɛ ‘kàlanfa ye nka o ko Dablara k’a sababu Kɛ a yecogo ye màaw fὲ. Laadaw la, fɔliko Ye ɲàmakalaw ka ‘ko ye. A somɔgɔw tùn t’a ka dɔnkilida fὲ kà D’a ka màsalenya kàn. O de kosɔ̀n, a Taara Bamakɔ 1968 sàn dònni ‘kan mà Tijann Kɔnɛ fɔlikɛ-jɛkulu la. A ye kùnkɔrɔta Sɔ̀rɔ o ko la kosɛbɛ.\n1973 sàn, a Dònna ‘fɔlikɛ-jɛkulu wɛrɛ la min tùn bɛ fɔli Kɛ Bamakɔ, n’a Yɛlɛmana Abijan. 1978 sàn, Salif y’a ka dɔ̀nkili fɔlɔ Bɔ ko Manju. O dɔ̀nkili in ‘kɔnɔ, a ye ‘tàasibla Kɛ kà Лɛsin Amɛd Seku Tùre (Lajinɛ jamanatigi fɔlɔ) ani màninkaw mà. 1980 sàn, a ye dɔ̀nkili ‘kura Flà Bɔ Bὲnkungo Amerik ko Prinpin ni Tukan. 1984, a Bɔra Abijan kà nà Bamakɔ u ka du la. O y’a Sɔ̀rɔ a fàkɛ. O sàn kelen, a ‘sèn Dònna fɔliko gintanba dɔ la Fransi. A ye kùnkɔrota fana Sɔ̀rɔ yèn. O kɛlen a Nàna Sìgi Mɔntrey. A y’a ‘sèn Dòn Màli ‘làadala-fɔliko caman na. O sànnayɛlɛma a ni manu Dibango Jὲra kà dɔ̀nkili dɔ Bɔ ko Fàrafinna jènbe Ecopi kànu na. 1986 sàn, Sɔ̀rɔ dɔ̀nkili Bɔ màninkakan na. O dɔ̀nkili in bɔli Kɛra gintanba ye min y’a Kɛ ‘màa lakodɔnnen ye jyɛnmaa ‘bolo. A Taara gintan dɔ kɛnɛ kàn Roʃɛl 1987 sàn, ni kà Tla kà Taa Lɔndɔnn Mandela ka sànkunbɛn 70nan kɛnɛ kàn. A ye fɔlitsun flanan Bɔ ko Koyan Fransi 1989 sàn, An tɛ Taa ‘yɔrɔ si dɔ̀nkili Bɛ min ‘kɔnɔ. O dɔ̀nkili Bɛ Mali tunkarankew kà gὲlɛyaw kàn Fransi. A ka fɔlitsun sabanan Bɔra 1991 sàn juwɛnkalo la k’o tɔgɔ Da ko Amina. Folo fɔlitsun Bɔra 1995 sàn kà yefegedenmisɛnninw Jànsa n’o ye, a ye jɛkutulu Sìgi minnu ‘tɔgɔ la. K’a Daminɛ 1996 sàn na k’a To halisa Mɔntrey, a ye cakɛso dɔ Dayɛlɛ Bamakɔ yaasa kà Maàli dɔ̀nkilidala denmisɛnninw Dɛmɛ. 1997 a ye Sosi Bɔ ni Fransi dɔnkilidala dɔw ye. 1999 sàn a ye ‘fɔlitsun kura Bɔ ko Papa, a b’a a fà Kofɔ min na. 2001 sàn, a ye kàfotɔn dɔ Sìgi ko Mofu min Ye bagangɛnnaw ka ‘flé ye. 2002 a ye Mofu dɔ̀nkili Bɔ. 2004 sàn desanburu tle 12, a ye Kora jàlaba Sɔrɔ Johanɛsburg. Salif yemɛtɛrɛ 400 bòlikɛla Nantɛnɛn Keyta fà ye. 2014 sàn, Salif Weelela Bɛ jyɛnfɔliko gintan dɔ kɛnɛ kàn.\nPolitikiko nàsira la, Slif Kɛra ‘cὲbɔ 2007 wàsadenkalataw la Kàti màra la. 2010 utikalo tle 19, Saif Kɛra bὲn làsigiden ye Zan Ping fɛ. 2019 sàn nowanburukalo tle 15, Salif Bɔra kà Jìra IBK la ko Fransi de bɛ kà jàwuliwalekɛlaw Dὲmɛ kà Màli Kὲlɛ.\n1997 : Seydou Bathili\n2005 : Nbɛnba\n2012 : Talé (ani Philippe Cohen-Solal)\nSalif fana bɛ Màli lamagaja dɔw la i n'a fɔ "Yeelen" Solomann Sìse ka ‘ja labɛnnen 1988 sàn ani "L’enfant lion" (Patrik Granperɛ 1993 sàn).\nBlàdon : 2020-02-09 Yɛlɛmako laban : 2020-02-09\nFogo yeko: 1147100 - Bì: 384 - Kalo in: 8690 - Лinan: 68303.\nFura Yeko: 713 - Bì: 1 - Kalo in: 12 - Лinan: 84.