Ñañ u niñ i bôt: Bingond bi siksa bi bi sôk yila bañga lôk kéé i pes mbuu | Félisa ni Araséli Fernández\nBaa nson woñ u likalô u yé kiki manwee?\nNdéñbe ni Djob i mboñ le di lémél nye\nBaa u ngwélél ngap yoñ i hégda mam ni pék?\n“Hônba i nlama sugus nson wé loñge”\nInyuki di nlama kodba inyu bégés Djob?\nÑAÑ U NIÑ I BÔT Bingond bi siksa bi bi sôk yila bañga lôk kéé i pes mbuu\nU nkoñ isi unu u yé mbaglaga. Ni yoñ bañ ngaba ni mam mé\nNkum Ntat—Inyu yigil | Matôp 2016\nAÑ I HOP U Akôli Albania Amharik Arabik Arménia Aserbajañ Aserbajañ (Syrilik) Aymata Basaa (Kamerun) Bashkit Beñgali Bikol Bule Bulgaria Danmark Fiji Finland Grikia Guarani Gujarati Gun Géorgia Hiligaynon Hilémb hi moo hi Ôstrélia Hindi Hiri Motu Héber Ibanag Ibô Iloko Indônésia Islañdia Isoko Istônia Italia Jaman Kannada Katalan Kebuanô Kikamba Kikuyu Kina Mandareñ (Ba nhôyôs) Kina Mandareñ (Lem lôñ) Kinyarwanda Kirgisistañ Kiribati Kirundi Krôasia Kurdish kurmanji (Caucase) Kurdish kurmanji (Kirilik) Kôré Lhukonzô Liétuwa Luganda Luô Létônia Madagaskar Makua Makédônia Malay Malayalam Marathi Maya Môñgôlia Môôré Ndau Ndébélé (Simbabwé) Ngisi Norwégia Nyungwe Népal Oromo Oñgri Pangasinan Panya Papiamentô (Aruba) Papiamentô (Curaçaô) Persia Pidjin (Kamerun) Pijdin i biôn bi Salômô Potoki Pulasi Punjabi Pôlan Quechua (Bôliwai) Rumania Runyankore Ruslan Samoa Sandé Sangô Sapôtek (i ônt) Sena Serbia Serbia (Rôma) Shôna Sidama Sinhala Slôwakia Slôwénia Sranan-tongo Swahili Swéden Tagalog Tailand Tajiki Tamul Tatar Tetun Dili Tigrinya Tjitjéwa Tjitoñga (Malawi) Tjitumbuka Tjiyao Tjuwash Tjékôslôwakia Tok Pijin Tshwa Tsotsil Turkai Turkmen Tuwalia Télungu Ukren Urdu Urhobo Usbékistañ Waray-Waray Wetnam Wolaita Yapan Yôruba Ôland Ôsetia\nÑAÑ U NIÑ I BÔT\nBingond bi siksa bi bi sôk yila bañga lôk kéé i pes mbuu\nBaañal Félisa ni Araséli Fernández\nMANKÉÉ nu mbus le Araséli a bé lond, a kalak le: “U pôdôs ha bañ ki me. Me ngwés bé me nok yom yo kiki yo i mbéñge base yoñ. I nkônôs me. Me ñoo we!” To hala kii me gwé 91 ñwii i len ini, me ngi hoñlak njôghe me bi nôgda ngéda me bi nok bibuk bi. Ndi, kiki kaat Ñañal 7:8 i nkal, “lisuk li jam li yé loñge iloo bibôdle gwé.” Hala a bé mbale inyu yés.—Félisa.\nFélisa: Me nlôl ikété lihaa li li ngwés Djob ngandak. I maliga, 13 bôt ikété lihaa jés li bé bipada tole mintôô mi bôt ikété base i Lôk Pada. Yak nyandôm wem wada nu a bé niiga i suklu i Lôk Pada yada, Pape Jean Paul II a bi lômbôl nye le a yé “numpubhaga.” Lihaa jés li bé bé to ngwañ. Papa a bé nsal bikei, mama a salak nwom. Ikété bon juem, me yé nu bisu.\nNgéda me bééna 12 ñwii, gwét ipôla matén ma Panya bi bi bôdôl. I mbus gwét, Pua yem a bi ke mok. Mahoñol mé ma bé kiha bé ni ma ngomén, nu a bé tét bôt. Mama yem a bé liya inyu jés lihaa. Jon, liwanda jé jada li bi ti nye maéba le a nla ep bilôk bikéé gwem bi bôda bi nsôk,—hala wee Araséli, Lauri, ni Ramôni—i siksa nyoo i tison i Panya le Bilbaô. To ibale laa, ba ga wo bé njal nyoo.\nAraséli: Di bé di gwé ndigi 14, 12, ni 10 ñwii ha ngéda i. I bagla ni lihaa jés i bé ndutu ngandak. I Bilbaô, di bééna bôlô i pubus ndap. Mbus ñwii ima, bôda ba siksa ba bi ep bés i siksa ikeñi i tison i Saragôsa inyu tééda mimañ mi bôt. Bôlô yés i bé le di boñ mapubi i kishin. I bôlô i, i bé wéés bés boñge ba wanda ngandak.\nFélisa: Ngéda lôk kéé yem i bôda i bi ke i Saragôsa, mama yem ni pada yés, nu a bé ki nyandôm wem, ba kit le yak me, me nlama ke sal i nlélém siksa. Ba bé hoñol le liké jem nyoo li ga bagal me ni hiloga hiada hi hi bé unda le hi ngwés me. Kiki me bé gwés mam ma base ngandak, jam li ke yén ikété siksa inyu ngim ngéda li bi lémél me. Me bééna lem i ke base hiki kel, me bé hoñol yak le me nla ke sal inyu base i biloñ bipe, kiki mankéé wem nu a bé pada nyoo i Afrika.\nSiksa i Saragôsa, i loñ Panya (i pes waé) Ngobol i Bibel i Násar-Kolunga (i pes walôm)\nBôda ba siksa ba bi boñ bé to yom inyu ti me makénd mu ngôñ yem i gwélél Djob i biloñ bipe. Me bé nôgda wengoñle me bé i ndap mok ikété siksa. Jon i mbus ñwii wada, me bi kit le me ntémb i mbai inyu tééda nyandôm wem nu a yé pada. U héa i boñ bibôlô bi ndap, di bé di nsoohe ntôñ ni nsañ mbasa hiki kôkôa. Me bé ki me ngwés me mbôñgôl mbônji i i bé i ndap base, ni bititii bi Maria ni bi “bapubhaga.”\nAraséli: Mu ngéda i, niñ yés ikété siksa i bi héñha. Ngéda me bi mal ti likak jem li bisu, bôda ba siksa ba bi kit le ba ga bagal bés ba di yé boñge bôda. Ramôni a bi yégle i Saragôsa, Lauri a ke i Valencia. Me, ba ep me i tison i Madrid, nyoo nyen me bi ti likak jem li nyônôs iba. Siksa i Madrid i bé tééda baudu, mimañ mi bôt, ni bakén bape. Hala a bé ti ngandak bôlô. Me bé sal i dokta li siksa.\nI pot mbale, me bé bem le niñ i siksa i ga lona me ngandak maséé. Me bé bem le di mba di ñañ Bibel, ba toñlak ki bés yo. Ndi to mut to wada a bé pot bé inyu Djob tole Yésu, di bé gwélél bé to Bibel. Me bi nigil ndik ngim bibuk bi hop Latin, me nigil ki biniñ bi “bapubhaga,” me béghak Maria. U héa hala, bi bibôlô bipe gwobisôna bi bé ndik bibôlô bi ngui minsôn.\nMe bi bôdôl bana ngandak nduña, inyu hala nyen me bi kwélés muda nu a bé éga bôda ba siksa. Me kal nye le hala a ta bé me nseñ i sal ni ngui i hôla bôt bape i yônôs mimpék nwap, ki le lihaa jem li gwé ngôñ ni mahôla mem. A bi kwés me ikété pokdo tuñ, a hoñlak le hala a ga héñha mahoñol mem, ni mélés ki ngôñ yem i nyodi i siksa.\nLetee ni ngélé aa, bôda ba siksa ba bi pémés me, ndik inyu tehe ibale me ngi gwé ngôñ i ke. Kiki ba bi tehe le me yé nayak, ba kal me le, tila le: “Me yé ke inyule me ngwés gwélél Satan, hee Djob bé.” Yom ba bi bat me le me mboñ i bi yumus me. To hala kii me bééna ngôñ i nyodi i siksa, me bé bé le me tila i nya bibuk i. Me bi sôk bat le me ngwés boñ baét; me kal yom i bé tagbe. Jon i pada i, i bi tjek mam ni bisop le me témb i siksa i Saragôsa. I mbus ndék sôñ, me bi kôs kunde i nyodi siksa. Ndék ngéda i mbus ha, yak Lauri bo Ramôni ba nyodi i siksa.\n“NSÔÑGA” KAAT U MBAGAL BÉS\nFélisa: I mbus ngéda, me bi biiba, me ke niñ i pes mbok i Kantabria. Me bé me ngi kenek i base hiki ngéda. Kel sonde yada, me nok nlegla u tôbôtôbô i ngii hikôma. Pada a bé unda ini kaat ni hop Pulasi le La vérité qui conduit à la vie éternelle (Maliga ma ma nkena i niñ boga), a bamak, a kalak le: “Ni béñge kaat ini! Ibale mut a ti bé yo, ni ti me yo, tole ni lep yo!”\nMe bééna bé i kaat i, ndi ibôdôl ha ngéda i, me bééna ngôñ i bana yo bihôô bihôô. Hala a bi bôña ki ndék dilo i mbus ha. Bôda iba, ba ba yé Mbôgi Yéhôva, ba bi koode nwemel wem, ba ti ki me “nsôñga” kaat. I nlélém u, me añ yo. I ngéda bana bôda ba bi témb ba lo i mbai yem, me bi neebe i nigil Bibel ni bo.\nHala a bi nom bé, maliga ma tihba ñem wem. Gwéha yem inyu base i bi sôk i yila soso gwéha inyu Yéhôva, me ban-ga ki ngandak makénd inyu bôlô i likalô. Me bi sôblana i ñwii 1973. To hala kii me bé la bé añle lihaa jem maliga kiki me bééna ngôñ, me bé boñ kii yosôna me nla. Ndi kiki me ntoñol i bibôdle, ba bi kolba hémle yem ni ngui yap yosôna, téntén mankéé wem nu muda le Araséli.\nAraséli: Mandutu me bi kôhna i siksa ma bi yilha me mut njôô. Ndi, me bé me ngi kenek i base hiki kel sonde, me soohege ni nsañ mbasa hiki kel. Me bé me ngi gwé ngôñ keñi i tibil nok Bibel, jon me bi bat Djob le a hôla me. Ndi, ngéda mankéé wem nu muda le Félisa a bi pôdôs me inyu hémle yé mondo, a bi pot ni ntén makénd u u bi tinde me i hoñol le a yé muda nu a mbep gwés base yé. Jon me ni nye di bé nôgla bé to ndék.\nNdék ñwii i mbus ha, me témb i Madrid inyu sal, me biiba ki. I mbus ngéda, me yila mut pééna. Me léba le i bôt ba mbéna ke i base ba noñ bé biniigana bi Bibel. Jon me bi waa ke i base. Me bé hémle ha bé me “bapubhaga,” to baét, to bee hié. Me bi lep ki bititii bi base gwobisôna. Me bé yi bé too yom me bé boñ i bé téé. Me bé nhelek, ndi to hala me bi waa bé soohe Djob, me kalak nye le: “Me gwé ngôñ i yi we. Soho hôla me!” Me nhoñol le Mbôgi Yéhôva i bi lo i meeni ngandak ngélé, ndi kekikel me bi yible bé bo likôga jem. Me bé bôdôl bé me base to yada ñem.\nNdék ngéda i mbus ñwii 1980, lôk kéé yem i bôda le Lauri ni Ramôni, i i bé niñil, wada i loñ Pulasi, nuu numpe i loñ Panya, i bi bôdôl nigil Bibel ni Mbôgi Yéhôva. Me bi sugus mu mahoñol mem le ba nyumus bo, kiki ba bi yumus Félisa. I mbus, me boma mut wem libôk wada le Angelines, a yila bañga yem liwanda. Yak nye a bé Mbôgi Yéhôva. Ngandak ngélé, Angelines bo nlôm ba bi yéñ le me nigil Bibel ni bo. Ba bi yimbe le, to hala kii me bé nene kiki mut nu a ngwés pééna, me bééna soso ngôñ i nok Bibel. Me bi sôk me kal bo le: “Di niglak. Me ga neebe ndik i nigil ni bé ibale ni neebe le me gwélél Bibel yem.” Ngobol i Bibel me bé gwélél i bé Bibel i Násar-Kolunga.\nBIBEL I NSÔK I AT BÉS\nFélisa: Ngéda me bi kôs sôble i ñwii 1973, Santander nu a yé nlôm tison i pes mbok i Kantabria, i loñ Panya, a bééna bebee le 70 ma Mbôgi Yéhôva. Homa wés likalô a bé nkeñi kiyaga, jon di bé di ngwélél matôwa nya di nya inyu téé likalô mu pes loñ i. Di bé di nke i mambai ni mambai letee di mal yuuga mbôgôl i mambai ma nkoñ u.\nMu ñwii mi ntagbe, me bi kôhna bisai i tégbaha ngandak gwigil bi Bibel ni hôla baudu i sôblana. Libim ikété yap li bé lôl i base i Lôk Pada. Kiki memede me bé ntôô mut i Lôk Pada, me bé yi le me nlama nok bo, me hônbaga ki bo. Me bi léba le ba gwé ngôñ ni ngéda inyu tjôô biniigana ba bé hémle ni ngui letee ni ngéda Bibel ni mbuu mpubi u Yéhôva bi ga tihba miñem nwap, bi hôla ki bo i neebe maliga. (Lôk Héber 4:12) Nlô wem Bienbénido, nu a bé sônda, a bi kôs sôble i ñwii 1979. Yak mama yem a bi bôdôl nigil Bibel ndék ngéda ilole a nwo.\nAraséli: Me bé bôdôl bé Mbôgi Yéhôva ñem ngéda me bi bôdôl nigil Bibel ni bo. Ndi kiki sonde i bé tagbe, me nôgda le njôô yem i mal. I jam li bi lôôha tihba me yak Mbôgi Yéhôva li yé le ba mboñ yom ba niiga. Hémle i bi mélés pééna, me bôdôl ki nôgda ngandak maséé. Yak ngandak ikété bôt ba libôga jem ba kal me le: “A Araséli, kenek ni bisu mu njel u mal pohol!”\nMe nhoñol ngéda me bi soohe le: “Me nyéga, a Yéhôva, inyule u ntjôô bé me, u nyible ki me ngandak manjel inyu léba yom me bé toñok—bañga yi i Bibel.” Me bi bat mankéé Félisa le a nwéhél me inyu bibuk gwem bibe me bi leñ nye. I len ini, di gwé ha bé ki minkwel mi pééna, di gwé ndigi minkwel minlam mi Bibel. Me bi kôs sôble i ñwii 1989, me bééna 61 ñwii.\nFélisa: I len ini me gwé 91 ñwii, me yé ki yik muda. Me gwé ha bé me ngui me bééna. Ndi me ñañ Bibel hiki kel, me kenek i makoda i ngéda nyuu i nti me. Me yé ki maséé i ke i likalô inoñnaga ni la yem.\nAraséli: Bebeg le inyule me bé ngond siksa, jon me ngwés me añle bipada ni bôda ba siksa me mboma i likalô miñañ minlam. Me ma ti bo ngandak bikaat, me bana ki biloñge bi minkwel ni ndék ipôla yap. Me nhoñol pada yada, i mbus ngandak mapeple, i i bi kal me le: “A Araséli, me neebe nga mam momasôna u nkal me, ndi kii me nla boñ i ñwii nwem? Kii lihaa jem ni bôt bem ba base ba ga kal?” Ha nyen me timbhe nye le: “Ndi kii Djob nye a ga kal?” A mek ño ngi makénd, a bééna bé makénd i ke ni bisu i toñ maliga.\nMe ngi hoñlak hilo hi tôbôtôbô hi niñ yem. Hala a bé ngéda nlô wem a bi kal me inyu ngélé bisu le a ngwés yéga me i likoda. To hala kii a bééna iloo 80 ma ñwii ha ngéda i, kekikel a bi les bé likoda to jada i mbus ha. A bi nigil Bibel, a yila ki ntéé likalô nu a yé ngi sôblana. Me ngi hoñlak mangéda malam di bé tégbaha i likalô ntôñ. Sôñ iba ilole kel yé i kôs sôble i nkola, a wo.\nFélisa: Maséé ma mbuma ñañ me bi kôhna i niñ yem ma bé ngéda me bi tehe lôk kéé yem aa i bôda i nsôk, i i bé kolba me i bibôdle, i nsôk i yila lôk kéé yem i pes mbuu. Kinje maséé di bi kôs i ba ntôñ, i pot inyu Djob jés li gwéha le Yéhôva, ni inyu Bañga yé! Sôk i nsôk, me ni lôk kéé yem i bôda di gwé adna i pes mbuu. *\n^ liboñ 29 Araséli, Félisa, ni Ramôni—ba gwé 87, 91, ni 83 ñwii i len ini—ba ngi kenek ni bisu i gwélél Yéhôva ni makénd. Lauri a bi téñbe i gwélél Yéhôva letee ni nyemb yé i ñwii 1990.\nNKUM NTAT—INYU YIGIL Matôp 2016


Umbe nseñ di nkôhna i makoda més ma bikristen?\nKii i yé sômbôl i Djob?\nMimbe mintén mi bôt Mbôgi Yéhôva i yé?\nInyuki di nsébla le Mbôgi Yéhôva?\nLelaa maliga ma Bibel ma bi tiimba nene?\nInyuki di bi kobol Bibel?\nUmbe nseñ di gwé i ba lôñni lôktata yés i hémle?\nKii i mbôña i makoda més?\nInyuki di nhaba loñge inyu ke makoda més?\nLelaa di nla tibil kôôba inyu makoda?\nLelaa lihaa li nla bégés Djob ntôñ?\nInyuki di nke i makoda makeñi?\nMambe manjel di ngwélél inyu añal ñañ nlam?\nNjee a yé nsañal mapan?\nBimbe bisuklu bi yé inyu basañal mapan?\nLelaa mimañ mi nhôla likoda?\nImbe bôlô bahôla nson ba nsal?\nKii i yé nson u bagwélél ba makiiña?\nMambe mahôla di nti lôktata i ngéda bikuu bi nkwél bo?\nNjee a yé nkol u maliga ni u pék?\nLelaa Juu li bakena ntôñ li nsal i len ini?\nKii i yé Bétel?\nKii i mbôña i hikuu hi loñ?\nLelaa di ntila ni kobol Bikaat?\nHee moni mi nlôl inyu nson wés?\nNdap Ane—Inyuki ni lelaa di ñoñ mo?\nLelaa di nla hôla i bôngôl ndap yés ane?\nLelaa kobot bikaat i Ndap Ane i nhôla bés?\nKii ba nléba i site yés i internet?\nBaa u ga boñ sômbôl Yéhôva?\nBonjee ba mboñ sômbôl i Yéhôva i len ini?\nAÑ I HOP U Abbei Afrikaans Ahanta Aja Albania Alur Amharik Arabik Arménia Aserbajañ Aserbajañ (Syrilik) Assama Attié Aukañ Aymata Bambara Baoulé Basaa (Kamerun) Basaa (Libéria) Bashkit Basque Batak (Dairi) Batak (Karô) Batak (Simalungun) Batak (Tôba) Bausa Beñgali Bikol Birman Bislama Bule Bulgaria Damara Dangme Danmark Digor Dréhu Duala Dusun Embera Esan Fante Fiji Finland Fon Frafra Férôé Ga Galacia Galois Garifuna Gitonga Gokana Grikia Grôenlan Guarani Guarani (Bôliwai) Guerzé Gujarati Gun Guéré Géorgia Herero Hiligaynon Hilémb hi moo hi Amérika Hilémb hi moo hi Argañtina Hilémb hi moo hi Añgôla Hilémb hi moo hi Brésil Hilémb hi moo hi Bulgaria Hilémb hi moo hi Bôliwai Hilémb hi moo hi Filipin Hilémb hi moo hi Finland Hilémb hi moo hi Ghana Hilémb hi moo hi Grikia Hilémb hi moo hi Gwatémala Hilémb hi moo hi India Hilémb hi moo hi Indônésia Hilémb hi moo hi Iqwatôria Hilémb hi moo hi Italia Hilémb hi moo hi Jaman Hilémb hi moo hi Kili Hilémb hi moo hi Kina Hilémb hi moo hi Kolombia Hilémb hi moo hi Kuba Hilémb hi moo hi Kébek Hilémb hi moo hi Kôré Hilémb hi moo hi Kôsta Rika Hilémb hi moo hi Malésia Hilémb hi moo hi Ngisi Hilémb hi moo hi Nikaragwa Hilémb hi moo hi Oñduras Hilémb hi moo hi Oñgri Hilémb hi moo hi Panama Hilémb hi moo hi Panya Hilémb hi moo hi Paragwéi Hilémb hi moo hi Pulasi Hilémb hi moo hi Péru Hilémb hi moo hi Rumania Hilémb hi moo hi Ruslan Hilémb hi moo hi Salvador Hilémb hi moo hi Siland Yondo Hilémb hi moo hi Simbabwé Hilémb hi moo hi Slôwakia Hilémb hi moo hi Swéden Hilémb hi moo hi Tailand Hilémb hi moo hi Tjékôslôwakia Hilémb hi moo hi Urugwéi Hilémb hi moo hi Wénésuéla Hilémb hi moo hi Yapan Hilémb hi moo hi Ôland Hilémb hi moo hi Ôstrélia Hindi Hiri Motu Hmong (Puba) Huastek (Numpubi Luis Potosi) Hunsrik Héber Iban Ibanag Ibinda Ibô Iloko Indônésia Irland Islañdia Isoko Istônia Italia Jaman Kabuverdianu Kabyle Kaktjikel (Hiônk) Kambôjia Kana Kannada Karen (Segaw) Kasakh Katalan Katjin Kebuanô Kektji Khasi Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kina Mandareñ (Ba nhôyôs) Kina Mandareñ (Lem lôñ) Kinande Kinyarwanda Kipende Kirgisistañ Kiribati Kirundi Kisi Kisii Kisonge Komor (Ngazidia) Kongo Kpelle Kriô Kréol i Ayiti Kréol i Bélis Kréol i Gwadélup Kréol i Môris Kréol i Potoki Kréol i Rénioñ Kréol i Séitjel Krôasia Kuna Kurdish kurmanji (Caucase) Kwangali Kwanyama Kyangonde Kôré Lahu Latgalia Laôs Lenje Lhukonzô Lingala Liétuwa Lomwe Luganda Lugbara Lunda Luvale Luô Létônia Madagaskar Makua Makédônia Malay Malayalam Malta Mam Mambwé-Lungu Mangareva Maninkakan i likôl Mapudungun Marathi Marquisia (Hiva Oa) Marquisia (Nuku Hiva) Martjal Masahua Masatek i Huautla Maya Mbukushu Mendé Meru Miskitô Mixe Mixtek (Guérérô) Mixtek (Huajuapañ) Môñgôlia Môôré Nahautl (Ñem Mbok) Nahuatl (Guérérô) Nahuatl (Huasteka) Nahuatl (Ño Mbok i Puebla) Navajô Ndau Ndonga Ndébélé Ndébélé (Simbabwé) Ngabere Ngangela Ngisi Nias Niu Norwégia Nuer Nyaneka Nyanja Nyungwe Nzema Népal Okpe Oromo Otetela Otomi (nsôsôgô u Meskital) Oñgri Paez Pangasinan Panya Papiamentô (Aruba) Papiamentô (Curaçaô) Persia Pidjin (Kamerun) Pijin i Najéria Pijin i biôn bi Salômô Pilaga Ponape Potoki Pular Pulasi Punjabi Punjabi (Shahmukhi) Pôlan Quechua (Ankash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bôliwai) Quechua (Cuzcô) Quichua (Chimbôrazô) Quichua (Imbabura) Quichua (Pastasa) Quichua (Santiagô del Estérô) Quichua (Tena) Quiché Rarotongañ Romany (Makédônia) Rumania Ruslan Rutoro Rômani (Bulgaria) Rômani (Makédônia, Kirilik) Rômani (Nwel Mbok u Grikia) Rômani (Slôwénia i likôl) Rômani (Ño Mbok u Grikia) Samoa Sangô Sapôtek (Lachiguiri) Sapôtek (i ônt) Saramaka Sarnami Sena Sepedi Serbia Serbia (Rôma) Sesôthô (Lésôtô) Shôna Sidama Silosi Sinhala Slôwakia Slôwénia Sranan-tongo Sunda Susu Swahili Swati Swéden Sénufo (Tjebara) Sômali Tagalog Tahiti Tailand Tajiki Talian Tamul Tandroy Tankarana Tarahumara (Ñem mbok) Taraskan Tatar Tetun Dili Thai i Ño-Likôl Tigrinya Tiv Tjawakanô Tjañgana (Simbabwé) Tjibemba Tjinamwanga Tjitjéwa Tjitoñga Tjitoñga (Malawi) Tjitoñga (Simbabwé) Tjitumbuka Tjiyao Tjokwe Tjol Tjuabô Tjuuk Tjuwash Tjékôslôwakia Tlapanek Tojolabal Tok Pijin Tonga Totonak Tseltal Tshwa Tsonga Tsotsil Tswana Turkai Turkmen Turkmen (Kirilik) Tuwalia Twi Télungu Tôabaita Tôkélô Tômba Jaman Udmurt Uighur (Kirilik) Ukren Urdu Urhobo Usbékistañ Uzbek (Rôma) Valañsia Venda Vesô Walisia Waray-Waray Wayunaiki Wetnam Wichi Wolaita Xhosa Yakuba Yapan Yavan Yula Yôruba Zulu mizô tjopi Éfik Éwé Ôland Ôsetia\nNgandak bôt i nke ha bé i base inyule ba nkôhna bé mandimbhe i mambadga makeñi ma niñ, to hogbe ba gwé bé. Inyuki ni u nlama ke makoda ma Mbôgi Yéhôva? Umbe nseñ w’a kôhna nyoo?\nMaséé i ba ipôla bôt ba ngwés we, ba tôñôg ki we. I hiai bisu, bikristen bi bé ntjegek ikété makoda. Ba bé bomna inyu ti Djob bibégés, inyu nigil Bitilna, ni inyu lédés wada ni nuu. (Lôk Héber 10:24, 25) Gwéha i bé ipôla yap, kayéle ba bé nôgda le ba yé toi i pôla mawanda ma ñem nyuu, ni bañga lihaa li hémle. (2 Tésalônika 1:3; 3 Yôhanes 14) Di noñ nlélém ndémbél, jon di nkôhna minlélém mi maséé.\nNigil i bii biniigana bi Bibel i bisélél. Kiki i bé bôña i ngéda Bibel i tilba, bôlôm, bôda, ni boñge batitigi ba nkodba i len ini. Minhôôlak mi baniiga mi ngwélél Bibel inyu niiga bés i tibil nok lelaa di nla bôñôl biniigana bi Bibel hiki kel. (Ndiimba Mbén 31:12; Néhémia 8:8) Hiki mut a nla timbhe i yigil, ni tôp tjémbi. Ni i njel i yon di mpahal hémle yés.—Lôk Héber 10:23.\nMasooda i bana hémle ngui. I ngéda yé, ñôma Paul a tilna likoda jada le ‘ngôñ i gwé nye i tehe bo inyu lédés bo.’ A kônde ki le: “hala a yé ndigi le, me kôs hogbe ikété nan lôñ yada ni bé hi wada wés inyu hémle i numpe, i nan ni yem ki.” (Rôma 1:11, 12) Makoda ma nlédés hémle yés, ma nti ki bés makénd i niñ inoñnaga ni biniigana bi Bibel.\nBaa u nla lo likoda jés li noñ ha, le yak we u tehe ni jis joñ kiki mam ma ntagbe? D’a ba maséé i leege we. U gwé bé le u saa to jam i makoda més. Njañgi yo ki yo i ta bé.\nMakoda més ma noñ imbe ndémbél?\nUmbe nseñ di nkôs i lo makoda més?\nIbale u nsômbôl peble Ndap Ane ilole u nlo likoda jés jada, u nla bat mahôla ma Mbôgi Yéhôva yada.\nKii i ntagbe i Ndap Ane?\nWan weñgonle u yé mukété, le ndi wemede u tehe.\nMakoda ma Mbôgi Yéhôva\nBéñge hee Mbôgi Yéhôva i nkodba ni lelaa ba mbégés Djob.\nBONJEE BA MBOÑ SÔMBÔL YÉHÔVA I LEN INI?


Culture Basaa: août 2019\nDi nla kobol i bug ini ni kal le hala a yé mut a nyi bé bok niñ yé . Hala a yé mut a nkôhle bé to bok gwom. Mu i njel i nyen u nla kal le a yé mut a nyi bé tééda liyééne jé ni mapubi. I ntén mut unu to a bana gwom a nyi bé kôhle gwo le bi nimil bañ. Jon to a kôs la gwom, a bana bé jam. I mut a gwé nwa, a ba bañ mpôm. Hala wee a pam bañ i ndap yé i ke i niñ ni mbok i mudaa le a yék nwa ni bon. A ga niiga ki bon? Jon a yi le bum yé i ntjé. Inyule jém yôngôô li jôp nkoda, li pam nkoda. Hala wee u niñ mpôm, i kel u nwo maéya moñ ma ntagbe ikété yubda. Jon mut a yéñ le a ba bañ mpôm mudaa tigale ba sol nye le mpôm yom. Hala wee mudaa bipôm ni mahindi. Mut a yéñ le a ba bañ mpôm munlôm. Munlôm a yi gwel nyemede inyuule nyen a yé ño ndi nwa ni bon ba noñog. Jon a yi le : kuungañ nye likôyôp, nwaa kikii maboñ. Hala wee mut a kéñ le a ba bañ nsaaba.\nYaônde, 12 njéba 2010\nI nwi 1973 ta PONDI Paul a yé ñôma loñ kamalun i loñ i Zaïre. Hanyen a mboma ni yi ñôma loñ i TOGO i loñ i Zaïre. Jôi jé le NAPO Léon. I nwi i bé noñ ha me nke i sukulu i loñ i Pulasi. Ta a bat bés le di telep i tison ba nsébél le Paris i nwaa di nke i sukulu i tison ba nsébél le Lyon. Jon kôkôô yada di bé je i téblé me nnog isañ mbai NAPO Léon a nkal nwa le ti me malép. Me kal nye le a isañ mbai u yé pot hop wem. A tisbe me le to. Nye me le heni me nyen me yé pot hop wé. Me pénda nye. Nye me le a yé litén li Basaa i loñ ba nsébél le TOGO. A kônde nye Pulasi ingéda ba ba ane loñ i Togo ba nai le ba sébél litén jé le Basari. Yak bo ba nai le ba tabé Basari ba yé Basaa. Wee ba bi yiga sôk tila ni sébél bo le Basar. A kônde ki kal le ingéda loñ yé i bi tip kôs kunde loñ yé i om nye i loñ Kamalun hala a bé i nwi 1962. A bol i Yaônde. Bilôg bi nsañ bi bi yé i loñ i Togo ba séblag nye hikii kel inyuu i bat nye le inyuu kii bilôg bi isañ Basaa ba Kamalun, ba yé i nol bo? A hoo bé timbhe bo inyuule ba kena loñ i Kamalun ba ti nye litôwa ni mut a nlug litôwa ni mut a ntat nye. Hanyen kel yada a bat le ba téé litôwa inyuule a nke i somb lipep li manwin. Kikii a njôp i ndap nyunga mapep ma manwin a tehe le man parison a nyéñ nye ndi a jôp bé mu i ndab i. Hanyen isañ mbai NAPO Léon a bi yi le nsohi u mbol le a yé man Basaa ni le bebeg a ngwés boma bilôg bi isañ bi Kamalun. Jon a bi yis bilôg bi isañ bi loñ Togo le Basaa ba Kamalun ba nwo inyuu gwét bi kunde loñ.\nLitén li Basar li ôñi i ño mbog i loñ i Tôgô we ngi pam i mbai ba nsébél le Sôkôdé.\nYaônde 31 njéba 2019\nDi nla kobol i buk ini ni kal le hala a yé mut a yé nkeñi, mut a yé mbôm kiyaga.\nDi nla kobol i buk ini ni kal le hala a yé mut a yé ntôô maboñok mé, mahoñol mé, bigwel moo, liniñik jé i ke bisu.\nDi nla ki kobol i buk ini ni kal le hala a yé mut a gwé soso nyuu, mut nu a nkeñeb.\nYaônde, 17 dipos 2018\nDi nla kobol i buk ini ni kal le hala a yé mut yengi, mut nu a ngwés bé boñ jam jo ki jo.\nYaônde, 8 maye sép2017.\nDi nla kobol i buk ini ni kal le hala a yé mut a yôni ni ngandag pék i lam le mut numpe a ta bé le a nla pala héñha.\nDi nla ki kobol i buk ini ni kal le hala a yé mut a yé nledek. Jon mbiñ mut nyen ba nsébél ingéda i mpam le nledek jam i nlama pôda, i nlama gwéla i ke bisu.\nMbiñ a nlôl i ntjok kék ba ñôñôl likas li ndap, yon i mboñ le ndap i kwo bañ. Jon mbiñ mut nyen a ngwel nson le loñ i kwo bañ, le litén li kwo bañ, le ndap bôt i kwo bañ i ke bisu inyuu ngui yé, mahoñol mé, yi yé , pék yé i ke bisu. Inyuu hala nyen mbiñ mut ba nla bé hoo pôgôs nye makôô isi.\nPublié par antoinepondipondi à 01:49 Aucun commentaire:\nDi nla kobol i buk ini le niñ ha ni kal le hala wee niñ lôñ. Hala wee niñ lôñ yada.\nMut binam a bi gwéé bé le a niñ nyetama. A niñ ni bagwal bé, bilôg bi nyañ, bilôg bisañ, bakil bé, bayina bé, mawanda mé, bôt bé ba libôk, bôt bo ni nye ba nsal i ke bisu.\nInyuu i boñ le u niñ longe ha i homa u yé, i nsômbla le we ni i bôt ba niñ ni we i nlélém homa, ni nlama nôgla, hala wee ni nlama kalna maliga, inyuu i niñ i kété nsañ, ni nlama nôgla ngôô, ni nlama bana libak jada le maséé to ndutu ni nkapna mo. Hala a mpamna we i gwéha. Jon niñ ha i mbat gwéha. Ibale gwéha i ta bé, bôt ba nla bé niñ i kété nsañ. Ba nla bé hôlna. Ingéda bôt ba nhôlna hala wee hikii mut a ntehe numpe kikii nyemede.\nYaônde, 31 njéba 2019\nHala a yé mut bôt ba ngwés, mut bôt ba nneebe i mam a mboñ libai. Mbimba mut a yé mut hiôdôt mbom. A yé mut a mboñ mam ma nlona mahol inyuu litén jéé ni loñ yéé. A yé mut a nyi kena loñ yéé yag loñ yéé i nyi bégés nye. Mbimba mut a nselna maboñog ni ma bôt bape. Mbimba mut a ngwés loñ yéé.\nLibag jéé, mahoñol méé ni ligweleg jéé li mam li mboñ le loñ i gwés le nyen a pot bisu bi maloñ mape, loñ i ngwés le nyen a yén i yééne i lipém bisu bi maloñ mape i ke ni bisu. Mbimba mut a nlona nsañ ikété loñ yéé, a mboñ le loñ yéé i édi yag maloñ mape ma nkon loñ yéé woñi. Mbimba mut a mbéna bé tôl i ngim loñ. Ibale bo ndi wada a ngwéé, i mbus nyemb yéé, loñ i nla ki bemb mbôgôl nwi bititigi gwobisôna inyuu i boñ le mbimba mut numpe a gwéé. B’a kii i mboñ le mbimba mut a gwéé i ngim loñ ? b’a mbimba mut ni ntôô mut ba yé jam jada ? b’a i bug ini le mbimba mut i yé nlélém i yé ni bibug bini le : nsôk bôk ntôô, nsagla ntôô ni yôk mi nlembe ntôô?\nYaônde, 30 libui li ñyéé 2001\nPublié par antoinepondipondi à 01:43 Aucun commentaire:\nNKAMBÉN MUT TOLE MBANDA MUT\nDi nla kobol bibuk bini ni kal le hala a yé mut a nok bé tjok. Mut nu ba nla bé sambla to laa.\nPublié par antoinepondipondi à 01:39 Aucun commentaire:


Culture Basaa: juin 2016\nNgén basaa i nkal le : hibee mugda maaa hi nsel bé. Hibee hini hi gwé makôô maaa. Jon yimbne i yé le isañ, nwa ni man. Hala a nti we makas maaa. Hala a yé lipondo to hôk. Hala a yé lijubul li mbéé mudaa. Hala a yé ligwé li niñ.\nIngéda mut a nkumb soñ, a ntéé dinoo diaa i ngii, a ma la isi. Ingéda mut a nhan we, a ñôm we nsohi ni hinoo hada, tini diaa a nhôt yak tjo di ñôm nye nsohi.\nAa a yé méé ma nkom.\nYaônde, 03 matôp 2016\nBôt ba kôba ba bi yimbe le ngop man munlôm i nkwo i mbus dilo di tan. Ngop man mudaa i nkwo i mbus dilo di na. Ingéda u nyoñ nomba i tan u kônde nomba i na hala a nti we nomba bôô. Jon u nok le: likañ li nlel bé bôô. Hala wee ibale bo ba ñyek njék, i mut a mboñ béba, njék i ngwel nye i nwaa dilo bôô. Hala wee a nhoo ba njék. Inyuu hala ki nyen ingéda mut a nwo, ba naña ndumb yé i bôdôl dilo bôô. Ibale bo ba ntibil munlôm ni mudaa likaa, ba ñôm hikii wada wap mbom ntômba ngélé bôô isi libum. Jém li mudaa li nnom sôñ bôô ndi to a gwal. Mudaa a mbegee man ikété libum jé sôñ bôô. Mudaa a mbegee niñ sôñ bôô. Bôô a yé hikoda hi nkôt nyoo. Nyuu mudaa i gwé matuba bôô yak nyuu munlôm.\nDi nla kobol i buk ini le liwonyuu ni kal le hala wee u ntibil yi le u mboñ jam u lamga bé boñ ndi nyuu i ntomb we, ñem u siidaga ki we. Ingéda mut a nwo nyuu hala wee a nyi hihôha hé, a ntémb a yi wo yé nyuu le hala a téénga bañ nye to mut wé libôk. Hihôha hala ayé jam li ta bé kikii li lamga ba. Ingéda mut a mbôk mbén inyuule a nip i yañan yom, kiñ ñem i nkéés nye le i jam a mboñ li ta bé longe. Hison, hi gwéé nye.Hala wee a mbana bé makénd, a nimis lipém lisambôl, bisol bi man ñem wé nyemede ingéda a nkand kuu. Ndi mut numpe a nla bé yi wonyuu inyuule a bi yoñ hison a ti ngwo.\nBa nyil mut ingéda a nyi le a mboñ i jam a mboñ a lamga bé boñjo. Wonyuu i ngwel nye.\nYaônde, 29 matumb 2016\nBa nlama niiga nkookon liyi gwel nyemede ingéda a nkon.Inyuu i boñ le u mbôôp, bee gwotama bi kôli bé, ibale bo mahoñol ma ntémb bé we nwee. Yigil i nhôla le mahoñol mabe ma lona bañ mbuma ikété mbôô woñ.Jon i yé longe i tehe liada li yé i pôla yigil ni libag li maange, ni liada li yé i pôla bee bi matibla ni matibla ma njiiha. Yigil i nhôla mut i yi gwel nyemede ingéda a mbeha kon, inyuu i boñ le a yôm bañ. Liyi imbee ntén kon u nkon, li nhôla bee ngañngañ a ntiina we, le bi tibil we longe li tiblag.Ingéda nyuu yoñ i ngi gwéé libag li maange, nkookon a yé a ba a gwééne ngañngañ bôdôl, i bôdôl i neebe kon ngañngañ a nléba nye i pam i bee a ntiina nye.Yigil i yé nlôm jam inyuu boñ le u mbôôp, limbôôp mahoñol ingéda u gwé njiiha, limpôôp i nyuu yoñ ni bee.\nTUU YADA I MBEGEE BÉ MANG MI NJOK IMAA\nDi nla kobol i ngén ini ni kal le ba nlama bé kés mut ndutu i ngii i pe.\nDi nla ki kobol i ngén ini ni kal le ingéda u mboñ jam le u mal kit hala, u nlama nyôs nyuu i boñ ndugi jam jada ndi to u tagbe i jam li pe.Jon u nok le:Kembee i yé i gwal nu man, i nyañal nye ndi i gwal numpe. I njel ini i mboñ we le i jam u bembek bé ni puhe jam gwon bi yé ngap bisu inyuu hipa. Mut a niñ bé le a bana bé ngim hipa inyuu mam ma niñ yé. Kii u nlama pot ? Kii u nlama sal ? Kii u nlama hémle ? Kii u nlama gwés ? Kii u nlama bégés ?Kii i nlama ba we nseñ i ke bisu ?Mut a nlama hôlôs nyuu. Mut a nlama yi sélés boña wé ni sañ a njo le a yi jo yo inyuule niñ i yé sañ. Hipa a ntep i nene longe hipa le i njel i a noñ i yé longe njel. Hala a yé nlélém inyuu loñ.Niñ i yé mbogog yak mam ma niñ ma yé mbogog.\nYaônde, 07 libui li nyéé2015


Culture Basaa: octobre 2019\nHala a yé kon u nlôl i ntén himamana pog i niñ yada. Kôhôl i yé kon u nnoña. I kon unu i nla tihba bisaha, ditam, minla, koo nyuu, laakôp i boña ni poños nkak, bihés i ke bisu.\nIngéda mut a nkon kôhôl kôhôl, i homa himamana pog i niñ i ntihba nyuu yéé, i homa nu a mbéna nud.\nKon i kôhôl kôhôl i tabé longe kon inyuule ibale bo ndi u ntibla bé, u nla wo. Jon u nlama ke mambéngba inyu i boñ le ibale bo ndi ba nléba le u nkon kôhôl kôhôl u hoo yoñ bee bi matibla ni ki le u yén habañ i ti i bôt inyu i lôôs bo i kon unu.\nInyu i boñ le u kon bañ kon kôhôl kôhôl, u nlama ke i ndap matibla le ba kep we. I jam lini li nlama bôña ingéda u ngwal man. Jon ibale bo hikii man a yé a gwéé ba kep nye hala a boñ le kon u kôhôl kôhôl wa ba i ntôl habé.\nYAÔNDE, 19 kondoñ 2007\nKII I YÉ MBÔÔ ?\nKon u yé ngim sañ. Mut a mbôôp ingéda a nsôô bé kon wé. Jon u nog le : u sôô kon, u wo wo. Hala wee u nlama kal mut matibla i yom i ntéénga we. U nlama neebe i kon mut matibla a nléba we. Jon mut a mbôôp ngim kon, ngim jôhge, ngim lem i ke ni bisu. Mut a nla mbôôp ingéda mut a ngwés nyemede ni mut wé libôk. Mut a nlama bana bot-ñem ni mut matibla ni i bee mut matibla a ntiina nye.\nMut a mbôôp ingéda a nog bé jôhge minsôn to i pes mahoñol, ingéda mut a ntjél nyemb le niñ i ngi konog nye ngôñ. Ingéda mut a nje bilonge bi bijek nyuu yé i mbat nye le a nlel bé balal ba ndamba (bijek bi minsôn, bijek bi bombo, bijek bi mahoñ, bikai, minso, môô ni bitatam) .\nYaônde, 02 matjel 2009\nHala a yé ngim kon i noñña, i nlôl himamana poga i nin i nsoñ. Ndôn i boñ le u gwé mbabla nyuu. Laakôp ikété jôl, i nyo to minla i tina ño sii. Mônga ma nla sôhge we i ke ni bisu.\nNdôn i noñña ni i njel ini le i nla kon ngandag bôt i ngim mbog, i ngim loñ to i ngim biloñ. Jon bôt ba nlama yéñ le ba hoo tibla ndôn i pes i bee tole i pes i likepba. Ndôn i nla nola. Jon u nlama noye inyuule u nog waa.\nNdôn i yé ngandag mintén. U gwé ndôn dinuni. I ndôn ini i nla kon bôt ba binam. I nla ki nol bôt ba binam ingéda bôt ba nje to tihba dinuni di nkon ndôn. Ndôn ngôi i nla nol bôt ba binam ni i njel ini le ibale mut a nkon a nlama hoo tibla tigale a lôôs i ndôn ini bôt bape. Mut a nkon bé ndôn ngôi ibale bo ndi a nje ngôi. Ndôn ngôi i nol mut inyuule himamana poga i niñ i nsoñ hi ngwal hi ndôn ini hi mpôna himamana poga i niñ i nsoñ hi hi ngwal ndôn mut binam.\nMut a nlama bé waa nigil inyuule yigil i nhôla mut le a ba ngwélés ni le a niñ longe.\nYaônde, 28 matôp 2009\nHala a yé ngim kon i boña. Ngim bipog i minkañ mi boña ingéda bi nsal habé longe, woñ mi mboñ le mut a nkon ti ni i njel ini le yi i yé nimil nye, a nyi habé ngwel nyuu yé i ke ni bisu.\nKii i mboñ le mut a kon ti? Ibale bo yom i bémb ño ni ngui, hala a nla tihba boña, ni mut a mbôdôl kon ti. Ibale bo ndi njiiha i gwé mut, i njiiha ini i nla heñel libag li minkañ mi ño ndigi wee ba njubus mbôñ ikété nyuu mut. Mut a nla kon ti, ibale bo ndi a nkon nut i laakôp i boña ni i poños nkak. Ibale bo ndi bagwal ba nkon ti, man wap a nla kon ti. Hala wee ti i nla kon mut i njel nkañ.\nU tééda le mut a nla bé kon ti ibale bo ndi a tihba likeñ li mut a nkon ti.\nIbale bo ndi u nkon ti, u ke bañ i pañ bee malép, i pañ hié, i pañ lép, u nyo bañ maog, u bet bañ i ngii i ke ni bisu.\nIbale bo u nkon ti, u tehe mut matibla nu a tiina we bee inyuu i boñ le u kwo bañ ti.\nYaônde, 16 dipos 2008\nPublié par antoinepondipondi à 02:39 Aucun commentaire:\nHitjo ndeet hon i mbañ bisesema. Bisesema bi nsal i nyuu mut tole i ngim ba homa ba nyuu mut. Matjél mon ma mbegee bisesema i nwaa bi nke i sal.\nYô, ibabana, nsôn i ntat kon i bombo ni libind gwon bi mbañ bisesema.\nYô i yé isi boña, nyen a mbañ bisesema i linañ ni bisesema i kônde bombo matjél.\nIbabana i yé bisu bi ngodol, nyen a mbañ bisesema i boñ le minsinga mi minkañ mi nsal ikété nwee.\nNsôn i ntat kon i bombo i mbañ bisesema ba nsébél le insuline. Ingéda u nkon kon i bombo, bisesema bini le insuline gwon ba ngwélél inyuu matibla.\nLibind li mbañ bisesema bi mbôô. Manum ma munlôm. Inyuu mudaa, gwom gwé bi mbôô bi nyodne nsañ matjee bi kéyi nye i nwel isi libum.\nIbale bo ndi u nkon, ba nla tibil we ni bee bi bisesema.\nTééda longe : bisesema bi yé gwom bi ba nsem, le bi ñoo , bi num, bi bot matam. Hikii yom i niñ, i gwé gwéé bisesema hala wee niñ i nla bé ba ibale bo bisesema bi tabé.\nYaônde, 03 njéba 2006\nHala a yé yom i nkuli i i nlôl libind ndi i gwé mangôdô ma manum.\nIngéda lingôdô li manum li njôp litjee li mudaa nyen mudaa a nembee. Ndi mangôdô ma manum ma nla jôp i nlélém ngéda litjee. Hala a mbéna nene i ngim binuga. Inyuu mut binam, hala a ngwal mahas.\nLingôdô li manum li yé pog i gwal i munlôm ni balôm ba binuga, i gwé ño ni nwel i i nhôla liké jé.\nMunlôm a nla gwé le manum méé ma gwé bé mangôdô ma manum. Munlôm numpe a nla gwé le mangôdô méé ma manum ma nla bé ke ngwé inyuu i jôp litjee li mudaa. Bi nwo i njel. Ngim makon kikii dikola di nla boñ le munlôm a bana habé mangôdô ma manum tole mangôdô méé ma manum ma bana habé ngui.\nNgim biloñ i ntééda manum ma bôlôm inyuu i némbaha ngim bôdaa. Yigil i manum i nla hôla le i man a gwéé a bana bañ ngim makon. Hala a mbôña inyuu bôt ba binam ni inyuu ngim bilém, ngim bie ni ngim tjobi.\nYaônde, 17 dipos 2006\nPublié par antoinepondipondi à 02:28 Aucun commentaire:\nLelaa u nla yi le u nog bé longe ni maôô moñ ? Ingéda u mbédés kiñ nkuu mahop tole kiñ nkuu bititii, ndi i bôt ba yé we i pañ ba nog le i mpot ni ngui. Ibale bo u mbat bôt hikii ingéda le ba tiimba kal we i yom ba mpot. Ibale bo u mbéna kañ mbom, tole u nyiibe, tole u nsét ño inyu i nog i mut a mpôdôs we. Ibale bo i yé we ndutu i nog i yom i mpôda ingéda bôt ba kôdi libai tole ingéda u yé i mbôm sabe, tole i boma ni mawanda moñ. Ibale bo u mbéna bat bôt bape le ba kal we i yom i mpôda.\nDi nlama tééda maôô més longe inyuule hala a yé kimasoda le mut a nog mam momasôna ma niñ ni maôô méé. Di nlama jôwa ô kikii ini nyu i pe to ngélé yada i ngim sondi. Jon di yén bañ i homa makiñ ma mbet i ngii i lel balal ba ndamba.\nDi nla kobol i buk ini le bibep ni kal le hala a yé yom u mbôk ti inyuu i bôdôl tja pil.\nI yom u mbôk ti kikii bibep, i nla ba ngandag mintén. Kikii hihéga nsaa woñ, matôa moñ, hisi hoñ, ndap yoñ, wom woñ, nkuu woñ bitidii, nkuu woñ mahop, njangi yoñ i ke bisu.\nYom u nlama yi, yo ini le, ibale bo ndi u nsaa bé pil woñ i ngéda i bi tina we, i yom u nti kikii bibep, i mut a nkôle we, a nla nuñul yo inyuu i saabana.\nYaônde, 08 biôôm 2019\nLIHEP LI MINLA\nHala a yé kon i nlôl bijek bi gwé mahindi. Ingéda u nje bijek bini bi gwé mahindi, bi yé bi bol minla, dimamana bipog bi niñ bi mbôdôl bôl inya i yé le di nti we kon.\nU yé u kee mabéngba hanyen ba nléba imbee ntén himamana pog i niñ i ntéénga mbôô woñ ni imbee bee i nla jôs yo.\nInyu i boñ le u kon bañ lihep li minla, u nlama jôwa bijek u nje longe lijôôga kikii yom bisu. U nlama ki jôwa moo moñ i nwaa u je bijek. U nlama tehe mut matibla le a kep we lihep li minla.\nJon u tééda le, minla mi nyuu mut mi ngwés le mut a je bijek bi gwé bé mahindi.\nHimamana pog i niñ = microbe\nYAÔNDE, 17 kondoñ 2007\nDi nla kobol i buk ini ni kal le hala a yé yom tole gwom mut a nkôs likébla i ngéda a ngwel longe jam. Kikii hihéga i maange ba nkwee ndi a ñee bé, ba nti nye bibom bi likwee. Yak i maange a nsal longe i sukulu bagwal bé ba nti nye bibom. I mut a nsak longe, ba nti nye bibom bi masak. I mut a nsal longe i homa wé nson, ba nti nye bibom, bibom bini bi nla ba mbôgi nson, litalia i ke bisu.\nYaônde, 02 biôôm 2019\nPublié par antoinepondipondi à 02:14 Aucun commentaire:\nMut a nla babaa le a mbômnda ndi a kwo, tole kei i nhoo (hikéñ, nkwade, nkuleñ, lam i ke ni bisu) i nkek ye, tole ba mbéb ye kut, tole hikongo hi tihba nye ngim pes nyuu. Muda a nla babaa le a ngwal ike bisu.\nIngéda mut a mbabaa, matjél ma mpam i pés nyuu i. Mut a nnog njôhge. Jon mut a nlama yéñ le i pés nyuu ini i yila bañ ngim poo tigale dimamana di pog di niñ di jubul i poo, ndi di tjama ni nyuu yosôna le di nol nye.\nIngéda u mbabaa, joo le matjél ma pam bañ ngandag. U nlama yéñ le biték to mahindi bi jôp bañ i pes nyuu u mbabaa. Jon u nlama ke yak mut matibla le i pes nyuu i nkon to i homa a nkon bi hoo kôs matibla. Jon u nog le, a légék u jek, a hol, u je kuunjañ. U nlama tehe mut matibla le a kep we le to u mbabaa, mbabaa yoñ i nol bañ we inyuule mut a nla bé niñ le a bana bé mbaaba.\nYAÔNDE, 14 matjel 2007\n1. Lisañ li basôgôlsôgôl\n2. Lisañ li basôgôl\n3. Lisañ li baisañ\n4. Lisañ li ndapbôt\n5. Lisañ li bôt\n6. Lisañ li banyañ\n7. Lisañ li bon\n8. Lisañ li bon ni bon\nYaônde, 30 dipos 2019\nHala yé kon i tihba kôyôp ngiiña man nyu i matjél. I nuga ini i gwé ndigi pog yada won i mboñ le kôyôp ngiiña man nyu i matjél i nsal habé longe. Ndi ngim hikala hada hon ingéda i nyo we, hanyen i nti we lihep.\nIngéda mut a nkon lihep, a mbéna bana mbabla nyuu hala wee nyuu i nsehla nye. Inyu hala nyen mut a nlama ke i tehe mut matibla nyen a kal nye too a nkon lihep ni i mbee matibla a nla yoñ. Matjél mut matibla a yoñ we, mon ma nla ki yis nye le u nkon lihep.\nInyu i boñ le u bana bañ lihep , u nlama yéñ le ngim hikala i nyo bañ we. U nlama boñ le dikala di jôp bañ i ndap yoñ ni i njel ini le binan bi ba bañ i mbaa ndap yoñ to sesep, to titimba i liboo. U nlama kéñ biwinda bi ndap yoñ ni nteendi le hikala hi nyo bañ we. U nlama kéña makôndô le hikala hi nyo bañ we ingéda u nañal i ke bisu.\nIbale bo ndi hikala hi nti lihep hi nyo bé we, waga kon bé lihep.\nLIGWÉÉ LI BASE I SÔKBÔK\nIngéda bôt ba kôba ba bé jo gwét ni i bôt ba bé gwés le ba jôp i base i baôm\nmbom isi, bo ba lôlak Égiptô,nyen bôt ba kôba ba bi ada ngim liaa ndi ba jôp mu i kété. I bôt ba bé gwés le bôt ba kôba ba jôp i base i baôm mbom isi, ba béé ba bédi bihosi, ba bannga mangaa. Kikii bôt ba kôba ba njôp i kété Ngog Lituba ngim bon ba mee i bé hémle le hu ni liemb bi nla boñ le ba yémbél i bôt ba bé jôs ba gwét. Bon ba mee bape ba bi ha bôdôl yap yak Hilôlômbi ni mahoñol mana, le ndigi nyetama nyen a nla tohol litén li mee. Ingéda bôt ba bé jôs bôt ba kôla gwét ba bi bol i Ngog Lituba, ba ada le libôblaga li nlô lipondo ni ndes libôblaga. Libôblaga lini jôi jé le ngambi. Kikii litén li mee li nyémbél i gwét bini, ndi base i sôkbôk i lo.I base ini i bi héñha i hémle bon ba mee ba bé ba gwé noñnaga ni liemb, ngambi, hu i ke bisu. Jon u nok le : ngambi i nkomol bé Hilôlômbi : Hala wee mut a ta bé i ngii Hilôlômbi. Bôt ba kôba ba bôdôl sébél Hilôlômbi ni ngim môi. I môi mana ma bé hôla bôt ba kôba le ba ôô bisélél gwap, ba bañ bee,ba yi sal nwom, ba yi mambén ma nyunga,ba oo tjôdôt môi i be bisu.\nIngéda Basaa ba bi nyodi i Ngog lituba, ba bi kahal bôl ba pam i homa i yé le,mandap ma bikôkô ma yila ngandag. Hikii hi kokongo ni i héé iyiyimba. I nduna i le yubda i ba bañ, le hikii hitéténa hi kodba ni gwom gwé, nyen man mee a bi ték mbog, hala a yé le ba bog i mam ma yé nsandag.\nMbog i yé môga i maa: mbog bihégél ni mbog ndômbôl. Mbog bihégél i yé mam Hilôlômbi a bi heg i bôdôl bi béé. Mbog bihégél yon i yé mañ. Mbog ndômbôl yon i yé le, ibale bo bambombog ba nkal le i jam lini li bag haana,ndi hanano li nyila haana. Bambombog ba nla ki kal le I bag mabui ma bikai ndi a nyila bee bi likañ. Jon, mbog ndômbôl i nkiha kikii mbog bihégél i ñunda njel. Ibale bo, mbog ndômbôl i nkahal bagba njel ipe, man Basaa a ñunda le i jam li, li nla bé bôña kekikel. Hanyen kikii hihéga ibale bo a nkal le nlôm ñyéé,man a yé hi mag.\nJon i loñ mee, ingéda mam ma yé mbogog longe, ngim mut i nlama tad le ma yubda habañ.\nInyuu i boñ le ba sayap mbombog i nsômbla le Hilôlômbi a nneebe i jam li. I kel mut a ngwés yila mbombog, bambombog ba mbat Hilôlômbi ibale bo a nti Kunde. I jam lini li ntagbe libai, bôt ba béngege. Hilôlômbi a nti mbagi i ti bôt. Ibale bo Hilôlômbi a nkéhme, sai i mbombog i ntagbe. Jon mbombog nyen a nkena base i sôbbôk a bak ki i ño i base i sôkbôk. Inyuu hala nyen bôt ba kôba ba bé sébél ki Hilôlômbi le Nwet mbog inyuule nyen a yé i ngii mbog bihégél a bak ki ingii mbog ndômbôl.\nNgand babôk i ta bé jam li base i sôkbôk inyuule Hilôlômbi nyetama nyen a yé mpubi. Mut binam a nla ba peles, jon ndap yé bôt i nla ti nye bibégés, i nla hoñol nye inyuu bilonge bi mam a mbôñôl bo.Nwet a yé i ño i ngand babôk a yé nkugi bum. Babôk ba mut i sém ba ta bé babôk ba mut i kaa to babôk ba mut tel to ibale bo ba yé loñ yada to litén jada. Base i sôkbôk i bi bok mangand ma Hilôlômbi jon u nok le: mbog,dinoo di moo.Hala wee i mbog mee, hikii mut a gwé i yéé tel.\nYaônde, 18 dipos 2019


Ñañ niñ i bôt: Libak jem li ndok li bi sôña bé me i niiga bôt bape | Walter Markin\nAÑ I HOP U Afrikaans Albania Amharik Arabik Arménia Aserbajañ Aserbajañ (Syrilik) Aymata Basaa (Kamerun) Bashkit Bausa Beñgali Bikol Birman Bule Bulgaria Dangme Danmark Digor Duala Fiji Finland Fon Ga Galois Grikia Guarani Gujarati Gun Géorgia Hiligaynon Hilémb hi moo hi Afrika i nwelmbok Hilémb hi moo hi Amérika Hilémb hi moo hi Argañtina Hilémb hi moo hi Añgôla Hilémb hi moo hi Brésil Hilémb hi moo hi Finland Hilémb hi moo hi Grikia Hilémb hi moo hi India Hilémb hi moo hi Iqwatôria Hilémb hi moo hi Italia Hilémb hi moo hi Jaman Hilémb hi moo hi Kili Hilémb hi moo hi Kolombia Hilémb hi moo hi Kuba Hilémb hi moo hi Kôré Hilémb hi moo hi Meksika Hilémb hi moo hi Ngisi Hilémb hi moo hi Panya Hilémb hi moo hi Paragwéi Hilémb hi moo hi Potoki Hilémb hi moo hi Pulasi Hilémb hi moo hi Péru Hilémb hi moo hi Pôlan Hilémb hi moo hi Rumania Hilémb hi moo hi Ruslan Hilémb hi moo hi Slôwakia Hilémb hi moo hi Wénésuéla Hilémb hi moo hi Yapan Hilémb hi moo hi Ôstrélia Hindi Hiri Motu Héber Ibanag Ibô Iloko Indônésia Islañdia Isoko Istônia Italia Jaman Kabiye Kannada Katalan Kebuanô Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kina Mandareñ (Ba nhôyôs) Kina Mandareñ (Lem lôñ) Kinyarwanda Kirgisistañ Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Kréol i Ayiti Krôasia Kurdish kurmaji Kurdish kurmanji (Caucase) Kurdish kurmanji (Kirilik) Kwangali Kwanyama Kôré Lingala Liétuwa Luganda Lunda Luvale Luô Létônia Madagaskar Makédônia Malay Malayalam Mambwé-Lungu Marathi Maya Mbunda Miñgrélia Motu Môñgôlia Môôré Ndonga Ndébélé Ndébélé (Simbabwé) Ngisi Norwégia Nyanja Nzema Népal Okpe Oromo Otetela Oñgri Pangasinan Panya Papiamentô (Curaçaô) Persia Pidjin (Kamerun) Pijin i Najéria Pijin i biôn bi Salômô Potoki Pulasi Punjabi Pôlan Quechua (Bôliwai) Rumania Ruslan Samoa Sandé Sangô Sapôtek (i ônt) Sepedi Serbia Serbia (Rôma) Sesôthô (Afrika i Nwel mbok) Sesôthô (Lésôtô) Shôna Sidama Silosi Sinhala Slôwakia Slôwénia Sranan-tongo Swahili Swahili (Kôñgô) Swati Swéden Tagalog Tailand Tajiki Tamul Tatar Tetun Dili Tigrinya Tiv Tjibemba Tjitjéwa Tjitoñga Tjitoñga (Malawi) Tjitumbuka Tjiyao Tjuwash Tjékôslôwakia Tok Pijin Tonga Tshiluba Tsonga Tsotsil Tswana Turkai Turkmen Tuwalia Twi Télungu Ukren Urhobo Usbékistañ Venda Waray-Waray Wetnam Wolaita Xhosa Yapan Yula Yôruba Zulu Éfik Éwé Ôland Ôsetia\nLibak jem li ndok li bi sôña bé me i niiga bôt bape\nÑañal Walter Markin\nMe bi kôs sôble i nwii 1941, me bééna 12 nwii. Ndi i nwii 1946 nyen me bi tibil toi nok maliga ma Bibel. Ndi kii i bi tagbe? Nwaha le me toñle bé.\nI MBUS nwii 1910, bagwal bem ba bi nyodi i Tbilisi, i loñ Géorgia. Ba ke yééne i Kanada, i ndap i i bé i pañ wom, nyoo i mbai ba nsébél le Peli, i mbok i Saskatchewan, i pes hiônk i Kanada. Me bi gwéé i nwii 1928, me bak man nu nsôk ikété bon basamal. Pua yem a bi wo sôñ isamal ilole me ngwéé, yak mama yem a wo ngéda me bé nkéñéé man. I bi nom bé, mankéé muda nu bisu le Lusi, yak nye a wo. A bééna 17 nwii. I mbus ha, nyandôm wem Nick a yoñ me ni bilôk bikéé i ndap yé.\nKel yada ngéda me bé mañge, bôt bem ba lihaa ba bi tehe me me yé nimbil nwel u hosi yés yada, nlôm hosi. Ba bi kon woñi ngandak le hosi i nla bép me makôô mé. Ba bi lond ni ngui le me nwas hosi, ndi me bi boñ bé hala. Kiki me bé kôm bo mbus, me bi nok bé to minlondok nwap. Masoda le hosi i bi boñ bé me béba. Ndi i kel i nyen, lihaa jem li bi yi le me noga bé.\nLiwanda li nyandôm wem li bi ti mahoñol le, ba ha me i suklu inyu bon ba ndok. Nyandôm wem Nick a boñ hala, a ha me i suklu i bôt ba ndok i i bé i tison i Saskatun, i pes mbok i Saskatchewan. Me bi ke yééne i homa nu a bé haa ni lihaa jem, jam kiki bo liké li ngandak ngeñ. Kiki me bééna ndik nwii mintan, hala a bé kônha me woñi ngandak. Me bé témb ndik i lihaa jem inyu mangand ni ngéda noi i sép. Me bi sôk me nigil hilémb hi moo, me bak ki maséé i tuk ni boñge bape.\nI NIGIL MALIGA MA BIBEL\nIkété lôk kéé yem i bôda, i i bé i ngi yii i niñ, nu mañ le Marion, a bi bii Bill Danylchuck i nwii 1939. Ba bi yoñ me ni mankéé nu muda le Frances i boni. Bon ba bé bôt ba bisu ikété lihaa jem i boma Mbôgi Yéhôva. Mangéda ma noi i sép, ba bé ba boñ biliya gwap gwobisôna i añle me mam ba bé nigil ikété Bibel. I pot maliga, i kwel ni bo i bé bé jam li ntomb inyule ba bé yi bé hilémb hi moo. Ndi ba bé tehe toi le me ngwés mam ma mbuu ngandak. Me nôgda le mam ba bé boñ, ma bééna maada ni yom Bibel i nkal. Inyu hala nyen me bi bôdôl noñ bo i likalô. I bi nom bé, me bana ngôñ i kôs sôble. Jon dilo 5 di sôñ Dipos, i nwii 1941, Bill a bi sôble me ikété pôndi i i bé nyonok ni malép ma bee. Malép ma, ma bé sune iloo héga!\nMé yé ni bilôk bikéé bi bi noga bé i likoda li ndôn i tison Kleveland, i pes mbok Ôhiô, i nwii 1946\nI nwii 1946, ngéda me bi témb i mbai inyu noi i sép, di bi ke i likoda li ndôn i tison i Kleveland, i pes mbok i Ôhiô, i loñ Amérika. Hilo hi bisu hi likoda li ndôn, bilôk bikéé bi bôda bi bé tilna me mam minkwel mi bé kal inyu boñ le me nimis bañ biniigana. Ndi dilo di nyônôs diba, me bi kon maséé le ba bi kôôba homa inyu bôt ba ndok lôñni sita i i bé koblene bés minkwel. Hala a bi boñ le me bi sôk me kon maséé ni likoda. Kinje loñge jam i tibil nok maliga ma Bibel!\nI NIIGA MALIGA\nHa ngéda i, Gwét bi Ntôla bi nyônôs biba bi ma tip mal. Ngôk inyu loñ i bé hoñ. Ngéda likoda li ndôn li bi mal, me bi yoñ makidik le m’a niñ inoñnaga ni hémle yem i suklu. Me bi waa yoñ ngaba i bégés libadô li loñ, yak ni i tôp hiémbi hi loñ. Me héya ki kôô wem mu mangand ma nkoñ isi, me waa ki ke i ndap base to hala kii ba bé nyégsa me i boñ hala. Balét ba suklu ba bé bé maséé, jon ba bi noode kôhna me woñi, ba gwéélak bitembee inyu tinde me i héñha mahoñol. Hala a bi tinde mawanda mem i bat me ngim mambadga, ndi hala a bi ti ki me pôla i tjam ñañ nlam. Mawanda mem ma suklu kiki bo Larry Androsoff, Norman Dittrick, ni Emil Schneider ba bi sôk ba neebe maliga, ba ntéñbe ki i gwélél Yéhôva letee ni len.\nHiki ngéda me bé yuuga bitison bipe, me bé me yoñ bitelbene i tééne bôt ba ndok likalô. Kii hihéga, i tison i Montréal, me bi léba ndap yada het bôt ba ndok ba bé ngandak. Me bi nigil ni Eddi Tager, mañge munlôm wada nu a bé éga ntôñ u bôt ba ndok. I len ini, a yé i likoda li hilémb hi moo i tison i Laval, i pes mbok i Kébek. Me bi boma yak Juan Ardanez ngéda a bé mañge wanda. Kiki bôt ba tison i Béréa, a bé wan Bitilna inyu yi too bi yé toi maliga. (Minson mi baôma 17:10, 11) Yak nye a bi yila Mbôgi Yéhôva, a bi sal kiki mañ u likoda letee ni nyemb yé i tison Ôttawa i pes mbok i Ontariô.\nLikalô i nloñ i bibôdle bi nwii 1950\nI nwii 1950, me bi ke yééne i tison i Vancouver. Tolakii me ngwés me ntééne bôt ba ndok likalô, me yé mbén i hôya likalô me bi tééne muda wada i pañ nloñ. I muda nu a bé noga, jôl jé le Chris Spicer. A bi neebe le me tila jôl jé inyu kôs hiki mbamble u bé pam, a neebe ki le me boma nlôm Gary. Me bi ke i mbai yap, di gwélél matila inyu kwel. Ndik kiki me bi boma nye ha, me bi tehe ha bé nye, letee i mbus ndék nwii, ngéda me bi hel i tehe nye i likoda li ndôn i tison Tôrontô i pes mbok i Ontariô. Gary a bé lama kôs sôble i kel i. Ñañ u Gary unu, u bi hôñlaha me nseñ u yé i ke ni bisu i añal ñañ nlam inyule di nyi bé hee, to imbe ngéda maliga ma nla tihba ñem mut.\nMbus me bi témb i Saskatun. Me boma nyañ mbai wada nu a bi bat me le me nigil Bibel ni bingond gwé bi bi bé lihas, bi bak ndok, Jean ni Joan Rothenberger ba ba bé baudu nlélém suklu, i bôt ba ndok i het yak me, me bi tagbe. I bi nom bé, dingonda dini di kahal añle mawanda map ma suklu i mam ba bé nigil. Sôk bi sôk, bôt batan mu ndap suklu yap ba bi yila Mbôgi Yéhôva. Wada mu ipôla yap a bééna jôl le Eunice Colin. Me bi bôk me boma Eunice i nlélém suklu i bôt ba ndok. Ha ngéda i, me bé i nwii wem u nsôk mu suklu i. Lisañ li, Eunice a bi ti me boñboñ, a bat ki me too di bé le di yila mawanda. A bi sôk a ba nseñ ngandak i niñ yem inyule a bi yila nwaa wem!\nNi Eunice i nwii 1960 ni i nwii 1989\nNgéda nyañ Eunice a bi yi le ngond yé i nigil Bibel, a kal ñane suklu le a tinde nye i nwas yigil yé. Ñane suklu a bi kadal yak bikaat bi Eunice. Ndi to hala, Eunice a bi nai le a’ téñbe ndigi ni Yéhôva. Ngéda a bi bana ngôñ i kôs sôble, bagwal ba Eunice ba kal nye le: “Ibale u nyila Mbôgi Yéhôva, u mpam munu ndap yés!” Eunice a bi pam toi i ndap bagwal bé, Mbôgi Yéhôva yada i yoñ nye i nyeni ni loñgeñem. A bééna ndigi 17 nwii. A bi kena yigil yé ni bisu, i mbus a kôs sôble. Ngéda di bi biiba i nwii 1960, bagwal bé ba bi lo bé libii jés. Ndi kiki nwii mi bé tagbe, ba bi sôk ba ti bés lipém inyu hémle yés ni inyu loñge linéñhak di bé néñés bon bés.\nYÉHÔVA A BI TÉÉDA ME\nLok yem Nikôla bo nwaa, Débôra, ba nsal i Bétel i Londres\nMe ni nwaa wem di noga bé, ndi di bi néñés bon bôlôm basaambok ba ba noga. Hala a bé tomb bé, ndi di bi yoñ bitelbene le ba yi hilémb hi moo inyu boñ le di pam i kwel ni bo ni i niiga bo maliga. Bilôk bikéé bi bôlôm ni bi bôda bi likoda bi bi nit bés ngandak. Kii hihéga, ngwal wada a bi tilna bés kaat inyu yis bés le lok yés yada i bé pot bibuk bibe i ndap Ane. Di bi wan jam li, di kodol jo. I len ini, bilok gwem bi-na—James, Jerry, Nikôla ni Steven—bi ngwélél Yéhôva ni baa bap lôñni bon bap. Bo ba-na ba yé mimañ mi likoda. Jam lipe li yé le Nikôla bo nwaa Débôra ba nhôla i ngobol bikaat ni hilémb hi moo i hikuu hi loñ i Ngisi. Steven bo nwaa Shannan, ba nsal i juu li ngobol li hilémb hi moo i hikuu hi loñ Amérika.\nBilok gwem James, Jerry, ni Steven loñni baa bap ba nit likalô ni hilémb hi moo ni ngandak manjel\nSôñ yada ilole libii jés li nkola 40 nwii, kon u pos u nol Eunice, a bi unda makénd ngandak mukété kon wé. Botñem yé i bitugne i bi hoi bé. Me mbem ngéda m’a témb me tehe nye.\nI sôñ Matjel i nwii 2012, me bi kwo, me bôk bôbôk. I bi nene le me nla ha bé yén metama. Jon me bi ke yééne yak man wem wada bo nwaa. Nano di yé likoda li hilémb hi moo li tison i Kalgary, me yé mañ u likoda. Maliga ma yé le, nano nyen me yé i likoda li hilémb hi moo inyu ngélé bisu. Hoñlana ki! Ibôdôl nwii 1946, me bé ndigi i makoda ma ngisi. Ndi lelaa me bi tééda mbôô wem i pes mbuu? Yéhôva a bi yônôs mbônga wé i tééda bon ba nyuu. (Tjémbi 10:14) I bôt bobasôna ba bi boñ biliya gwap gwobisôna i tilna me bikaat, i nigil hilémb hi moo ni i koblene me minkwel, me nti bo mayéga ngandak.\nI suklu basañal ni hilémb hi moo, me ban-ga 79 nwii\nI pot maliga, ngim mangéda ñem u bé u hénd me, ngôñ i lo yak le me tjôô mam momasôna inyule me bé nok bé yom i mpôda i likoda tole inyule i bé nene me le ba nyoñ bé ngéda ni bôt ba ndok. Ndi mu mangéda ma, me bé me hoñol bibuk Pétrô a nkal Yésu le: “A Nwet, d’a ke yak njee? Wen u gwé bibañga bi niñ boga.” (Yôhanes 6:66-68) Kiki ngandak bilôk bikéé bi bôlôm ni bi bôda bi nwii wem bi bi noga bé, me bi nigil i bana wongut. Me bi nigil i bem Yéhôva ni ntôñ wé, hala a bi bane me nseñ ngandak! Nano bijek bi mbuu ni hilémb hi moo bi nyamb mayoo, me la yak ki kon maséé i ba ntôñ ni bilôk bikéé i makoda ma sonde, makoda ma ndôn ni hilémb hi moo. Ibabé pééna, niñ yem i mba niñ i maséé ni niñ i bisai i nson u Yéhôva, Djob li ngui.


LIBAM LI WÉÉ\nIngéda u tehe ngim e i gwé hôk ndi wéé i bak mu i kété, u yi le nyôi yon i bañ i wéé i. Wéé i yé ikété bibabi. Libam li wéé jon li tééda bibabi mu ikété hôk. Libam li wéé li nyambi bé, li nhuna ingéda li nok lék.\nIngéda ba nha bup ikété nkôm hi huu, malép ma bup ma nlék ma nkwél libam li wéé li gwé ôngba i yom ba ngwés ôô, kikii hihéga nkulen, bak, mpôs i ke bisu. Ingéda malép ma bup ma nhol, ma nyila éña, ma nyoñ nyuu i yom ba ñôô.\nLibam li wéé li yé matibla ma hikongo hi njôp mut i nyuu.\nBa ngwélél libam li wéé inyuu i bañ mbon bitamb, mbon biyééne, u makôga i ke bisu. Ba ngwélél ki libam li wéé inyuu i bañ tjañdré.\nYaônde, 13 matumb 2018\nPublié par antoinepondipondi à 12:00 Aucun commentaire:\nB’A MUT A NLA KWEL NI MUT NUMPE ?\nYom di ntehe, yo ini le, to hala kikii manwin ma ntjama ni mbog yosô, bôt ba nkwel bé ngandag. Nkwel u yé kii ? Mut a mpot numpe a ñemble, yak nyek a ntimbhe, mut a emble nye.\nYi i yé gwom bi tagbe mahoñol ma mut. Da tehe kii i nkéñ nkwel ikété bôt ni lelaa nkwel u nla ba ikété bôt.\nIbale bo ndi u nyoñ hihéga i loñ yés, wa ga tehe le, ngim bon ba loñ ba nyan libag li basôgôlsôgôl ni i njel ini le, ba mpot ni boñ mam map kikii Bakana ba Mbenge ba, ba bi énél loñ yés. Inyuu yap, bilonge bimam gwobisôna bi nlôl ndigi Bakana. Nhindô mut u nla bé yi boñ jam jokijo i mis map. I mut numpe nunu, a yé mut kikii we, ndi ni yé bôt ibaa, we ni nye ni nkwel bé, biyi binan bi meyna bé to ibale bo ni mpot hop wada. Nye a gwés ba isi ane i loñ pe, ndi we u ngwés ba kunde. Jam lipe li yé ki mu le, i nwet a mboñ sukulu, yaani a kôhna mambôngi, nson wéé i ti nye bigwel moo. Ni ha, i ti loñ, a nene kikii nwet woñ, we u bag kikii nlimil wéé.\nHala a ñunda bés le yom i nkéñ nkwel hana i yé ngôñ lipémba. Nkwel u nla ba ikété bôt ingéda linogol bibug li yé, ingéda ba nyi le ligwé jap li mbog li yé bo nseñ inyuu libag jap li bôt ba binam. Mut a nla kwel ni mut numpe ingéda bôt ba nyi le, ba kôli mambén. Ingéda mut a nyi le a kôli i boñ i mam ma nkon nye ngông ibabé nye i bôk mbén, hanyen a nla kwel ni mut numpe.\nYom u tééda, yo ini le nkwel wés i tihba ndigi ligwé li mbog. Nkwel u tihba mam mape i ke ni bisu.\nB’A MUT TISON A NLA KWEL NI MUT MBAI ?\nYom di nyi, yo ini le, mut tison a nhoñol le, nyen a nla niiga mut mbai kii i yé mahol. Ndi, ibale bo, di mbénge ibôdôl hanano 37 ma nwi, di ntehe le, manjel momasôna mut tison a nnoñ inyuu mahol, mahol ma nene béé inyuule mahol ma mbat ngôôba ni neebe i mut tison ni mut mbai le, ba sôñ ligwé li mbog, le ba jôs liyep ni i bot lihat inyuule i yom koñ i lôla i ñunda bés, yon i yé le, di nyi habé mbog basôgôlsôgôl ba bi yigle bés, ndi to mbog Bakana ba mbenge.\nB’A NGWAL A NLA KWEL NI MAN WÉÉ ?\nMan ingéda a ngwéé, mut bisu a nla kwel ni nye a yé nyañ ngwal nye. I nyañ nu, a yé nye mam méé momasôna, malam ni mabe.\nNkéñéé man u mbôdôl yi su i nyañ, a ntehe nye, a nup mis inyuu i bénge nyañ. A mbôdôl yi liké li nyañ, moo ma nyañ, njiñ nyañ ni libéé li nyañ. Nkéñéé man u ñee ndigi bé libéé li nyañ, sômbôl yéé i yé le nyañ a gwés nye, a kwel ki ni nye. Nkwel unu, i pôla nyañ bo man a ntip gwal, won u nla ti i man nunu bilem ni libag jéé, ingéda a yila mut. Maange a yé a nañ, le a nyila maange wanda, ngim gwom pe, i mbôdôl kon nye ngôñ. A nyéñ i ba kunde, a ngwés le, ingéda a yé i ti, bôt ba yi le ngim mut i, i mpot kikii hihéga. A nyéñ i yi ngim mam i, i ntagbe i niñ i mut binam. Hanyen u nog boonge bape, ba mbat bagwal bap le, lelaa man a ngwéé ? U mbéna ki tehe le, maange wanda a ngwés a yén i yéé pes nyetama inyuu i ôt mahoñol. I pes i maange munlôm, u yi ni le, mudaa a mbôdôl kon nye ngôñ inyuule manum ma nla bôdôl pam nye.\nYAÔNDE, 02 kondoñ 1998\nPublié par antoinepondipondi à 11:57 Aucun commentaire:\nDi nlakobol i bukini ni kal le hala a yé mut a yénginañ.\n= man nu antipgwé.\n= man nu a ntipgwé.\n= man nu a nlôôhaipéda.\n= man nu a nlôôhatitigi.\n= man nu a nañagbé.\nLibog li man\n= man nu a yénkeñi, a bakngiiña.\n= man nu a nañ.\n= man nu a gwépék.\n= man nu a yémañiloobape.\nMan mayoo manañ\n= man umbôkgwal.\nMan ñemnañtole man ñemlikôndô\n= man u ngwalibel.\n= man nu a ngwééneingimmbai.\nMan ngôndi loñ\n= man nu a ngwééneiñemloñ.\n= man nu a nimisbagwal.\nYaônde, 5 matôp 2018\nPublié par antoinepondipondi à 11:52 Aucun commentaire:\nBôt ba kôba ba bé ba naña sai ingéda ba ntehe le yubda i nla pam i mgim ndap bôt, i ngim litén tole i ngim loñ. I sai ini nseñ wé i yé le hikii mut a nyi ngim jam i ntééga ndap bôt, litén, loñ i ke bisu a nyoñ hop. Nwet a naña sai a yé nkugi bum inyuu ndap yé bôt. A nyis bôt i ngim homa mbégdé le a nla tehe bobasôna. A nyi i bôt ba nlama pot. I mbus hop i bôt na bak ba gwééna, ba nti kembee le ba njéla ntôñ ni bijek. I mbus nkugi bum tole nwet litén a nsayap ndap bôt. Nseñ linaña sai i yé i nkéñ le : hikok hi yé soo mbas, hi numb libam.\nYaônde, 05 dipos 2017\nNSON I MAÔÔ\nLai i ô i ngwel mindoñ mi makiñ ndi ba ep mo i nwi ô, i et ba hoo\npam i ngom ô. Mindoñ mini mi mboñ le ngom ô i nyiñnga, yak yo i nyingis bon ba bihés bo baa ba ô i ñem kété. Minyiñnga mini mi nke i nyañ ô. I yé ngiñña, hés nyonog ni poños. I pônôs ini i nhôla le biyikda bi tagbe i jô i nyañ ô i gwé ôngba i koo. I jô i nyañ ô ini yo i gwé bipog bi manogna. I poños i yé i jô i nyañ ô i ntinde ngii bipog bi manogna yon i yé binyunge minkañ. Binyunge minkañ bini bi nke i boña nu a ntep ni yilis gwo makiñ. Minsinga mi minkañ mi nhôla boña i tep mambee makiñ di emble ni makiñ di emble bañ. Maôô ma nhôla bés i nog longe. Di nla yi i pes makiñ ma nlôl. Ndi i ngéda u nkwel, boña woñ a nog ndigi ngan yada. Lelaa u nla yi le u nog bé longe ni maôô moñ ? I ngéda u mbédés kiñ nkuu mahop tole kiñ nkuu bititii, ndi i bôt ba yé we i pañ ba nog le i mpot ni ngui. Ibale bo u mbat bôt hikii ngéda le ba tiimba kal we i yom ba mpot. Ibale bo u mbéna kañ mbom, tole u nyiibe, tole u nsét ño inyuu i nog i mut a mpôdôs we. Ibale bo i yé we ndutu i nog i yom i mpôda ingéda bôt ba kôdi libai tole i ngéda u yé i mbôm sabe, tole i boma ni mawanda moñ. Ibale bo u mbéna bat bôt bape le ba kal we i yom i mpôda.\nDi nlama tééda maôô més longe inyuule hala a yé kimasoda le mut a nog mam momasôna ma niñ ni maôô méé. Di nlama jôwa ô kikii ini nyuu i pe to ngélé yada i ngim sondi. Jon di yén bañ i homa makiñ ma mbet i ngii i lel balal ba ndamba.\nYaônde, 20 biôôm 2002\nDi nla kobol i buk ini le mbom ni kal le mbom yon i ñunda njel. Mbom be hala wee mam ma be ma mpémél we. Hala wee mbom i yé we be. Hala wee mam ma nke bé we longe. Jon u nok le : Mut mbom be a bada libanga li be i séya. U nogog ki le : likondo li mut mbom be li num bé nkunda ndigi bañ. Hala wee jam li mut mbom be li nkenep bé tole li nyét bé ni masoda, li nsiib.\nYaônde, 26 matumb 2018\nPublié par antoinepondipondi à 11:38 Aucun commentaire:\nDi nla kobol i buk ini ni kal le nwet bum lisañ jada, a yé i mut a noñnga isañ. Hala wee i nwet a mbôk gwé.\nDi nla ki kobol i buk ini ni kal le nwet bum linyañ jada a yé mbôk gwé. Ndi nwet bum lisañ jada ni nwet bum linyañ jada ba yé isi ane i nwet litén.\nYaônde, 30 hikañ 2017


Culture Basaa: septembre 2018\nDi nla kobol i bug ini ni kal le hala a yé mahéñha ma ngim ane. I jam lini li nhoo gwéla ni ikété nyéiha. Manola ma yé ma ba le bôt ba nol bôt bape inyuu i kadal ane. I bôt ba mboñ i jam lini ba ngwés lona ane ipe i i nkôm nlômbi ane mbus. Semkwep di nla kal le ndôñ mahéñha i mbok dikuu di ane di mondo di loñ tole i nheñel makeneg ma dikuu di ane loñ.\nNdôñ mahéñha i nla ki tihba mbog likot masangô, mbog mboda bôt, mahoñol ma loñ, libag li bôt, nson likenge, liôô ngim yom, nson i iñgil i ke ni bisu. Semkwep libogog li niñ.\nYom di nyi yo ini le ingéda loñ i nkon habé ane woñi wee loñ i ñee ane ipe.\nKii i mboñ le ndôñ mahéñha i ba? B'a ndôñ mahéñha i yé nseñ? B'a ndôñ mahéñha i nol i bôt ba nlona yo? B'a ndôñ mahéñha i ntibil mam?\nI ndôñ mahéñha i nkôp matjel i tabé longe. Jon ndôñ mahéñha i nlama ke ni yi ni pék.\nYaônde, 24 njéba 2007\nHala a yé ngi – masoda. Hala a yé mut mbom be nu jam jéé li nke bé longe to ibale bo ndi a nyôs nyuu i jam. Jon u nog le : mim u njéé u tugne mut mbom be. U nogog ki le : mut mbom be a bada libanga libe i sel.\nNgim mut i nla ba le lisuda li mboñ le a nkwo kékse, a mbana béba libii, a nsomb litôwa li mondo li nke bé longe i ke ni bisu. Mu i njel i nyen mut mbom be jam li nla gwel nye i homa a ntelbe, jam li nla gwel nye ingéda a nhoñol le mam méé ma nke longe.\nLisuda li nla boñ mut le a hoñol le a mbana bé longe niñ ndi i mut a nyi bok mam méé, lisuda li ntéénga bé nye inyule a nyi i homa lisuda li nlôl nye. Hikii jam li gwé ngéda. Lisuda li yé jam li niñ.\nYAÔNDE, 03 maye sép 2007\nPublié par antoinepondipondi à 05:24 Aucun commentaire:\nNU MUDA A BA SAÑAK MABOS, BIUN BI SAÑAK NYE\nDi nla kobol i ngén ini ni kal le mut a nla gwés boñ ngim jam, jam li pe jo li kéñék nye i boñ i jam li a ngwés boñ.\nJon u nla tehe le ngwéé i puuwene i nla sôs ingéda mbebi i nhôñ bisu bi puuwene. Mu i nlélém njel nyen bijek bi bombo bi ta bé longe inyuu i bôt ba nkon kon bombo. Hala wee i bôt bana ba nlama bé je bijek bi bombo inyuu i tééda mbôô wap. Yak lihep ni lék bi nsal bé nlélém nson i nyuu mut. I pes mambén, ibale bikéhene bi nkoksege bé we, wee u nyi bé jam i hop ba nsoman we i ke bisu.\nI nla pam le mut a bana i nlélém ngéda mahoñol i boñ longe ni mahoñol i boñ béba i ke bisu.\nYaônde, 23 matumb 2012\nPublié par antoinepondipondi à 05:22 Aucun commentaire:\nJÔM LI MATIÑ MA MUT YENGI\n1 1. Niň inyule u noi.\n2. Gwés naň yoň, témpél yoňi.\n3. Ibale bo mut a nlo i tehe we le a nnoye, hôla nye.\n4. Noye njaňmua inyu i boň le u ke hilo juu.\n5. Nson u yé tik yom, u tihba baň yo.\n6. U boň baň i yaani nu a ňye i jam u nla boň nomaa.\n7. Sal ndigi ndék i yom i nlama bôňa, nwas bôt bape le ba boň yo.\n8. Mom nwee, mut nyekinye a baň ngi wo inyule a nnoye, ndi u nla babaa i ngéda u nsal…\n9. I ngéda ngôň nson i ngwel we, yén isi ndi u bemb le i ngôň i i tagbe.\n10. U hôya baň le nson i yé mbôô jon nwéhél wo bakokon.\nKOBOL NI HOP BASAA NKAM PONDI PONDI\nYaônde, 10 matjel 2002\nBINIIGANA BI NIŃ\n1) Banga gwéha ni ba soso ba mabumbul ma mbat le u nyôs nyuu.\n2) I ngéda u nkwo, u bénge baň likwél joň ndi bénge i homa u sendi.\n3) Ti wemede lipém, ti bôt bape lipém ndi u gwel ki mam moň i kété lipém.\n4) Ibale ndi u nkôs bé i yom u gwés hala a nla ki ba ngim masoda.\n5) Nigil mambén ndi wa yi lelaa u nla yi bôk mo longe li bôgôg.\n6) U nwas baň le man ndan a ôbôs soso libô.\n7) I ngéda u nyi le u mboň hihôya, hoo kodol i jam li.\n8) Bana ngim ngéda inyu yoň hikikel.\n9) Nkôgô i naňag, i heňlag manboň.\n10) Liyén nwee a nla ba longe ndihmbe.\n11) Niñ le u kenek hi kokok. Hala a mboň le i ngéda wa un ndi u leň jis i mbus wa kônde ki ba maséé ni niň yoň .\n12) I ndap libii i nôgla li mbot niň yoñ.\n13) Minyaň u gwé ni i bôt u ngwés mi ba ndigi minyaň mi lenlen.U tôdôl baň minlômbi mi minyaň.\n14) Kap yi yoň ndi wa nom i boga ni biga.\n15) Tômbôl nkoñ hisi.\n16) Hikii nwi ke i pes mbog u bag ngi ke.\n17) Ni yi le banga liada i mboň le gwéha nan i nlel i ngôň hikii wada a gwééna numpe.\n18) Aň mabumbul moň noňnaga ni i soso u nkôs.\n19) Tiige gwéha ni bijek ndi u nyôs baň nyuu.\nYaônde, 10 dipos 2001\nPublié par antoinepondipondi à 05:16 Aucun commentaire:\nNSEÑ I NSON\nIloa nseň i nson i bé lôô ndugi i yigil. Nseň i yigil i bé minson mi moo, le yaani a noň i jam weg u salag. Nson u mboň mut le a nwas libak li maange. Nson u mut binam u mbôdôl ni bisékél a ñôô inyuu i yônôs ngôň yé ni i ba kunde ni i njel ini, le a nla je, a nla haba mbod ni bitamb, a nla tibla, a nla bot mboda, a nla bañ mangaa, a nla nuňul bijek gwé, maog mé, bee gwé ni bisélél gwé né nkoň hisi. Nson u mboň le mut numpe to loň i pe bi ntuga bé we i bumbul i yom u nsal bole u yônôs ngôñ yoñ. Ingéda u mbumbul nyen u nyi line li nson. Jon u nok le : nson u yé nyonyo mahoň. Nson u mboñ mut le yak boña wéé a nsal, boña wéé a nkônde yi ni tééda mam ma mondo. Nson u mboñ mut le a nhelel libag li nibog bihégél inuyuule a nyoň i gwom bi yé i mbog bihégél, hala ki nyen nson u nhelel libag li mut i pes i nyuu yéé, ni yi yéé, ngôñ yéé i ke bisu. Nson u ngwal liada i pôla bôt. Jon u nok le : nkol ni môô i gwep. Nson u mboň nut le a yin baň, hala a yé nlélém inyuu ndap bôt, litén, loň i ke bisu.\nYaônde, 20 hikaň 2018\nB’A HIKII HÉMLE I NKIHA NI MALIGA ?\nDi nla kobol i buk ini le hémle ni kal le hala a yé le u nhoñôl le ngim yom tole ngim ñañ bi yé mbale, bi yé ntiig le njel i pénda i yom i, to i ñañ u, i ta bé. Hémle i yé lineebe le u mbat bé mbadga yokiyo.\nDi nla ki kobol i buk ini le hémle ni kal le hala a yé ngim nson bôt ba nsal. Jon hémle i nhéñha ni ngéda. Sañ i mahoñol i njuba tole gwét bi nla juba inyuu i boñ le bôt ba bana hémle.\nDi nla kobol i buk ini le maliga ni kal le maliga ma yé mapubi ma nnom. Maliga ma mbol bé kegikel. Maliga ma ñômbi bé . Maliga ma ta bé yom ba nsas. Jon man mee a bi sébél Hilôlômbi le Kimaltjai. Hala wee maliga ma Hilôlômbi ma yé nlélem tjai di tjai.\nI hémle i nkiha ni maliga i nyilis mut ngwélés, i nlona nsañ i kété bôt ni i njel ini i le: wada a kol mbada, ibaa ba kol nhôôlag. I mboñ mut le kiñ-ñem i nkéés bé nye. I hémle ini i nlona mahol inyuule maliga mut a ngwés bé nok mon ma yéne nye nseñ, ma nyila bé yanga tole minluñ le mut a lep mo, le mut a kal le ma nhôla habé i ke bisu.\nI hémle i nkiha ni maliga i nlona gwéha i kété bôt inyuule i niiga bôt njel i nke yak Hilôlômbi, hala wee tig libag .\nI hémle i nkiha bé ni maliga i yé liyéñ nseñ i mut nyemede. I hémle ini i mbagal bôt, i njubus tama, njôñ ni ngi-yi inyuu i bôt ba noñ ini hémle. Inyuule ba nigil bé to emble i bôt bana ba ñemble bé. Hala wee i nti bé bo yi, to yi gwel bomede ni yi i homa ba nlama nigbene.\nI hémle i nkiha bé ni maliga i yé hémle i bilembe ni ndok.\nYaônde, 20 hikañ 2018\nPublié par antoinepondipondi à 05:08 Aucun commentaire:\nNDÔÑ MAHÉÑHADinla kobol i bug ini ni kal le hala ...


Maséé ma ndap lihaa—I kwel ntôñ\nAÑ I HOP U Afrikaans Albania Amharik Arabik Arménia Aserbajañ Aserbajañ (Syrilik) Aymata Baoulé Basaa (Kamerun) Beñgali Birman Bislama Bule Bulgaria Danmark Dréhu Duala Fiji Finland Galois Grikia Grôenlan Gun Géorgia Hiligaynon Hilémb hi moo hi Amérika Hilémb hi moo hi Italia Hilémb hi moo hi Panya Hilémb hi moo hi Pôlan Hindi Hiri Motu Hmong (Puba) Héber Ibanag Ibô Iloko Indônésia Islañdia Istônia Italia Jaman Kambôjia Kasakh Katalan Kebuanô Kikaonde Kiluba Kina Mandareñ (Ba nhôyôs) Kina Mandareñ (Lem lôñ) Kinyarwanda Kirgisistañ Kiribati Kirundi Kongo Kréol i Ayiti Kréol i Môris Kréol i Séitjel Krôasia Kurdish kurmanji (Caucase) Kurdish kurmanji (Kirilik) Kôré Lingala Liétuwa Lomwe Luganda Luvale Létônia Madagaskar Makua Makédônia Malay Malayalam Malta Mambwé-Lungu Marathi Mbunda Môñgôlia Ndébélé (Simbabwé) Ngisi Norwégia Nyanja Népal Otetela Oñgri Pangasinan Panya Persia Pijin i biôn bi Salômô Potoki Potoki (Eurôpa) Pulasi Punjabi Pôlan Quechua (Bôliwai) Quichua (Chimbôrazô) Quichua (Imbabura) Rumania Ruslan Samoa Sangô Sepedi Serbia Serbia (Rôma) Sesôthô (Afrika i Nwel mbok) Sesôthô (Lésôtô) Shôna Silosi Sinhala Slôwakia Slôwénia Sunda Swahili Swéden Tagalog Tailand Tamul Tatar Tetun Dili Tigrinya Tjibemba Tjitjéwa Tjitoñga Tjitoñga (Malawi) Tjitoñga (Simbabwé) Tjitumbuka Tjiyao Tjékôslôwakia Tok Pijin Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turkai Tuwalia Twi Ukren Urdu Usbékistañ Walisia Waray-Waray Wayunaiki Wetnam Wolaita Xhosa Yapan Yôruba Zulu Éfik Éwé Ôland\nNkwel u yé kiki nyaañga u u ñat bé ni bon banan\nBañga nkwel i yé ngéda we ni man woñ ni mpôdôl mam ni nôgda, ni mam ni gwé i mahoñol manan.\nNkwel u nla ba jam li nlet, téntén ngéda mañge a nkondop. Kiki ini kaat ni hop Ngisi le Breaking the Code i nkal: “Bebek le hala a yé ndék ngéda le bon banan ba bé kal bé hiki jam li niñ yap ngéda ni bé kwel ni bo, ndi nano kiki ba nañ, ba nkal ndik bé i mam ba ngwés le ni yi.” Ndi maliga ma yé le, ha ngéda i nyen boñge ba gwé toi ngôñ i kwel ngandak ni bagwal bap!\nBa bebee i kwel ni man woñ hiki ngéda le a gwé ngôñ. Boñ hala to ibale u nlama yén péé inyu kwélés man woñ.\n“Hala a nla tinde we i bat le: ‘Inyuki nano nyen u ngwés kwélés me? Baa me bak bé ni we ngim kel yosô?’ Ndi baa di nlama tjelel ibale bon bés ba yiblene bés miñem nwap? Baa hala bé nyen hiki ngwal a mbem?”—Lisa.\n“Me mbéna hoo nañal, ndi me ni man wem di mbéna tibil kwel loñge i kosi juu.”—Herbert.\nLITIÑ LI BIBEL: “Mut nye ki nye a yiñil bañ ndigi nyetama loñge, ndi a yiñlak ki yo numpe.” —1 Korintô 10:24.\nNwas bañ le yom ipe i yoña we. Ngwal wada a nkal le: “Me yé me léba ngéda ipe le me yé hoñol mam mape ngéda bon bem ba nkwélés me. Ndi ba yé ba hoo yimbe le me ta bé emble bo—ba kal ki me hala!”\nIbale u nôgda le téléfôn tole nkuu biliñgeliñge bi nla tééñga nkwel u gwé ni man woñ, lém gwo. Ni yoñ ngéda i emble i yom bon banan ba nkal, ni tibil ki nok i yom i ntééñga bo to ibale i litehge linan, mam ma, ma gwé bé nseñ.\n“Di nlama unda bon bés le mam ba nôgda ma yé toi nseñ inyu yés. Ibale ba ntehe le di nyan mam ba nkal bés, ba ga kal ha bé ki bés mam map, tole ba ga ke i yéñ mahôla ipañ bôt bape.”—Maranda.\n“U unda bañ man woñ le jam a yé añle we li ñunbaha we to ibale jam li, li téé bé.”—Antôni.\nLITIÑ LI BIBEL: “Ni yihge lelaa ni nok.”—Lukas 8:18.\nYéñ ngim mangéda i kwel ni man woñ. Boñge ba mbéna bé yible bagwal bap miñem nwap ngéda ba mbéñg-na mbom ni mbom.\n“Di nla yoñ ngéda i emble bo to ibale di yé i hiôm ni matôa. Liyén bo i pañ li bi boñ le di kwel loñge iloo le di nun-ga mbom ni mbom.”—Nikol.\nNgeñ je i nla ki ba loñge inyu kwel lôñni bon banan.\n“Ngéda di nje, hiki mut a ñañal jam libe ni lilam li li mpémél nye i kel i. Hala a ñat bés, a nhôla ki hiki wada wés i yi le madutu ma ta bé jam li li mbéñge bés botama.”—Rôbin.\nLITIÑ LI BIBEL: “Hi mut a hook noga, a tiñhaga [ki] pot.”—Yakôbô 1:19.\nI néñés boñge ba wanda Libii ni ndap lihaa\nMahôla inyu boñge ba wanda


Suklu Giléad i tison yada i Amérika le Paterson\nBisuklu bi Ane bi yé yimbne i Mbôgi Yéhôva i bôdôl behee. Ndi bisuklu bi tôbôtôbô bi yé inyu bet ba ntéé likalô ngéda yosôna, inyu hôla bo i ‘yônôs nson wap’ u ñañal ñañ nlam u Ane.—2 Timôtéô 4:5.\nSuklu basañal ba ngéda yosôna. Ngéda nsañal a mélés ñwii wé bisu, ba nsébél nye i suklu i nom dilo disamal. I suklu i ntagbe ikété Ndap Ane i yéne nye bebee. I nhôla nsañal i kôôge Yéhôva bebee, i yi gwélél manjel momasôna di ntééne likalô, ni i nom ikété nson wé u nsañal.\nSuklu baañal ñañ nlam u Ane. I suklu ini i nom sôñ iba. I yé inyu niiga minhôlag mi basañgal mi mi neebe i nyodi homa wap liyééne, ni i ke to hee homa ntôñ u ñep bo. Ba nkal le: “Me nunu, om me,” ba noñog ndémbél Yésu Kristô, nu a yé ñañal ñañ nlam u Ane nu bisu hana isi. (Yésaya 6:8; Yôhanes 7:29) Ngéda ba ñep bo haa ni mambai map, ngim mangéda, i nsômbla le ba suhus likala jap li niñ. Bebeg le bijek, mahéñha ma ngéda, ni bilem bi bôt, bi yé maselna ni bi ba meya. I nla ki ba bo nseñ i nigil hilémb hi mondo. I suklu ini i yé inyu basañal ba yé ipôla ñwii 23 ni 65. I nleege bôlôm ni bôda, ba ba yé mbiibaga, ni ba ba ta bé mbiibaga. I suklu i i nhôla bo i num matam ma mbuu ma ma mbéda bo ikété nson wap, ni kôs bilem bi bôlô bi ga hôla le Yéhôva ni ntôñ wé ba kônde gwélél bo.\nSuklu i Giléad inyu yigil Bibel. “Giléad” ni hop Lôk Héber a nkobla le “nwind inyu mbôgi.” I Suklu i, i bi bôdôl i ñwii 1943. Ipam len ini, basañal ba nloo 8 000 le ba ma tagbene munu i suklu ini. Ba ñep ki bo kiki basañal ba tôbôtôbô i biloñ bipe. Ni mahôla map mbôgi i ntina “letee ni lisuk li ’isi.” (Minson mi baôma 13:47) Ngéda baudu ba Giléad ba bol i loñ yada i Amérika nwel mbok ba nsébél le Péru, likoda li Mbôgi Yéhôva to jada li bé bé. I len ini makoda ma nloo 1 000. Ngéda basañal ba Giléad ba bi bol i loñ ba nsébél le Yapan, Mbôgi Yéhôva i bé pam bé to jôm. I len ini, ba nloo 200 000. Suklu i Giléad i nom sôñ itan. Baudu ba nkôs njip biniigana bi Bibel. Ntôñ u nla sébél basañal ba tôbôtôbô, bagwélél ba makiiña, bagwelnson i Bétel, i suklu i Giléad. Ba nsébél bo inyu kônde ungus bo le yak bo ba lédés ntôñ u Yéhôva ni nkoñ isi wonsôna.\nInyuki bisuklu bi basañal bi yé?\nSuklu i bañañal ñañ nlam u Ane i yé inyu bo njee?


Bonje ba yé baoo ba Djob?\nYIGIL 1 Djob a nsébél we le u yila liwanda jé\nYIGIL 2 Djob a yé liwanda li nlôôha loñge u yé le u bana\nYIGIL 3 U nlama nigil i yi Djob\nYIGIL 4 Lelaa u nla nigil i yi Djob\nYIGIL 5 Mawanda ma Djob m’a niñ i paradis\nYIGIL 6 Paradis i yé bebe!\nYIGIL 7 Mabéhna ma ma nlôl ngéda kôba\nYIGIL 8 Bonje ba yé baoo ba Djob?\nYIGIL 9 Bonje ba yé mawanda ma Djob?\nYIGIL 10 Lelaa u nla léba base i maliga\nYIGIL 11 Tjél base i bitembee!\nYIGIL 12 Ki i ntagbe i ngéda nyemb?\nYIGIL 13 Libo ngambi ni liemb bi yé béba\nYIGIL 14 Mawanda ma Djob ma nkeñgle mam mabe\nYIGIL 15 Mawanda ma Djob ma mboñ mam malam\nYIGIL 16 Unda le u ngwés Djob\nYIGIL 17 Inyu boñ le u tééda liwanda, u nlama ba liwanda\nYIGIL 18 Ba liwanda li Djob i boga ni boga!\nU nla ba liwanda li Djob!\nAÑ I HOP U Abkhaz Afrikaans Albania Amharik Arabik Arménia Baoulé Basaa (Kamerun) Basaa (Libéria) Batak (Karô) Batak (Simalungun) Batak (Tôba) Bausa Bikol Bule Danmark Duala Fiji Finland Futuna Ga Garifuna Grikia Grôenlan Guarani Géorgia Hiligaynon Hilémb hi moo hi Argañtina Hilémb hi moo hi Filipin Hilémb hi moo hi Finland Hilémb hi moo hi Ghana Hilémb hi moo hi Grikia Hilémb hi moo hi Gwatémala Hilémb hi moo hi Indônésia Hilémb hi moo hi Iqwatôria Hilémb hi moo hi Italia Hilémb hi moo hi Kuba Hilémb hi moo hi Kôsta Rika Hilémb hi moo hi Meksika Hilémb hi moo hi Môsambik Hilémb hi moo hi Oñgri Hilémb hi moo hi Panama Hilémb hi moo hi Panya Hilémb hi moo hi Paragwéi Hilémb hi moo hi Potoki Hilémb hi moo hi Péru Hilémb hi moo hi Ruslan Hilémb hi moo hi Siland Yondo Hilémb hi moo hi Tailand Hilémb hi moo hi Tjékôslôwakia Hilémb hi moo hi Yapan Hilémb hi moo hi Ôland Hilémb hi moo hi Ôstrik Hmong (Puba) Héber Iloko Indônésia Istônia Italia Kebuanô Kina Mandareñ (Ba nhôyôs) Kina Mandareñ (Lem lôñ) Kinyarwanda Kirgisistañ Kisi Kriô Kréol i Ayiti Kréol i Môris Kréol i Séitjel Krôasia Kwanyama Kôré Lhukonzô Liétuwa Luganda Luô Létônia Madagaskar Mapudungun Mbunda Médumba Nahuatl (Guérérô) Ndébélé (Simbabwé) Nengoné Ngisi Nias Niu Norwégia Nzema Oromo Oñgri Panya Potoki Pulasi Punjabi Pôlan Quechua (Ankash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bôliwai) Quechua (Cuzcô) Rarotongañ Rumania Runyankore Ruslan Rutoro Rômani (Nwel Mbok u Grikia) Rômani (Ño Mbok u Grikia) Sandé Sapôtek (Lachiguiri) Sarnami Serbia Shuar Shôna Sidama Sinhala Slôwakia Slôwénia Swéden Tagalog Tahiti Tailand Tigrinya Tjitjéwa Tjitoñga Tjékôslôwakia Tonga Totonak Tsonga Tsotsil Tswana Turkmen Tuwalia Twi Ukren Urdu Urhobo Usbékistañ Uzbek (Rôma) Walisia Wayunaiki Wolaita Xhosa Yapan Yôruba Zulu mizô Éfik Éwé Ôland\nÑoo Djob nu bisu a yé Satan Nsohop. A yé hégél i mbuu i i bi ndogbene Yéhôva. Satan a nke ni bisu i kolba Djob ni i lona bôt mandutu makeñi. Satan a yé béba, a yé mut bitembee ni mut manola.—Yôhanes 8:44.\nBihégél bi mbuu bipe bi bi noñ Satan i ndogbene Djob. Bibel i nsébél bo le mimbuu mimbe. Kikii Satan, mimbuu mimbe mi yé baoo ba bôt. Mi ngwés mi mboñ bôt béba. (Matéô 9:32, 33; 12:22) Yéhôva a ga tjé Satan ni mimbuu nwé mimbe i boga ni boga. Ba ngi gwé ndig ndég ngéda inyu i tééñga bôt.—Masoola 12:12.\nIbale u nsômbôl ba liwanda li Djob u nlama bé boñ mam Satan a ngwés le u boñ. Satan ni mimbuu mimbe ba ñoo Yéhôva. Ba yé baoo ba Djob, ba ngwés le yak we u yila ñoo Djob. U nlama pohol nwet u ngwés lémél—Satan tole Yéhôva. Ibale u ngwés niñ boga, u nlama pohol i boñ sômbôl i Djob. Satan a gwé ngandak manjel ni makeñge ma a nlugul bôt. Ngandak bôt i nkwo mu malôga mé.—Masoola 12:9.\nInyuki Djob a nwas béba ni mandutu?\nBéba i bi bôdôl lelaa, ni inyuki Djob a nwas le mandutu ma kônde bet ni bet? Baa mandutu ma ga mal kel yada?\nLIWANDA LI DJOB!


Baa Mbôgi Yéhôva i yé ngim ntôñ makañ? | Mambadga bôt ba mbéna bat\nAÑ I HOP U Afrikaans Albania Amharik Arabik Arménia Arménia (Hiônk) Aserbajañ Aserbajañ (Syrilik) Assama Basaa (Kamerun) Bashkit Basque Batak (Tôba) Bausa Beñgali Birman Bislama Bule Bulgaria Bôsnia Dangme Danmark Digor Fante Fiji Finland Férôé Galacia Galois Garifuna Grikia Grôenlan Guarani Gujarati Géorgia Hiligaynon Hilémb hi moo hi Amérika Hindi Héber Ibô Iloko Indônésia Islañdia Istônia Italia Jaman Kabiye Kabyle Kambôjia Kannada Karen (Segaw) Katalan Kebuanô Kikamba Kikaonde Kikongo Kina Mandareñ (Ba nhôyôs) Kina Mandareñ (Lem lôñ) Kinyarwanda Kirgisistañ Kirundi Kisi Kisonge Kongo Kriô Kréol i Ayiti Krôasia Kwanyama Kôré Lamba Liétuwa Létônia Madagaskar Malay Malayalam Malta Mam Mambwé-Lungu Mapudungun Marathi Masatek i Huautla Mendé Mixe Nahautl (Ñem Mbok) Nahuatl (Guérérô) Nahuatl (Huasteka) Nahuatl (Ño Mbok i Puebla) Ndonga Ndébélé Ndébélé (Simbabwé) Ngangela Ngisi Nias Norwégia Nzema Népal Oromo Oñgri Pangasinan Panya Papiamentô (Aruba) Persia Pijin i biôn bi Salômô Potoki Pulasi Punjabi Pôlan Quechua (Ayacucho) Quechua (Cuzcô) Rarotongañ Rumania Ruslan Samoa Sapôtek (i ônt) Sepedi Serbia Serbia (Rôma) Sesôthô (Lésôtô) Shôna Sinhala Slôwakia Slôwénia Sunda Swahili Swati Swéden Tagalog Tahiti Tailand Tajiki Tankarana Taraskan Tatar Tetun Dili Tigrinya Tjin Haka Tjitjéwa Tjitoñga Tjitoñga (Malawi) Tjol Tjuwash Tjékôslôwakia Tlapanek Tojolabal Tok Pijin Totonak Tseltal Tsonga Tsotsil Tswana Turkai Turkmen Télungu Tômba Jaman Ukren Urdu Valañsia Venda Vesô Walisia Wetnam Xhosa Yapan Yavan Zulu Éwé Ôland Ôsetia\nBaa Mbôgi Yéhôva i yé ngim ntôñ makañ?\nTo, Mbôgi Yéhôva i ta bé ngim ntôñ makañ. Ndi, di yé bikristen bi bi mboñ biliya i noñ ndémbél i Yésu Kristô, di niñik ki inoñnaga ni biniigana gwé.\nNtôñ makañ, wee kii?\nBuk ini le “ntôñ makañ” i gwé ngandak ngobol inoñnaga ni litehge li bôt. Ndi, di wan ngobol iba i ntôl ngandak, ni inyuki bi mbéñge bé bés.\nInyu bôt bahogi, “ntôñ makañ” u nla ba base mondo tole base i i bi kôm bibase bipe mbus. Mbôgi Yéhôva i bi bot bé base i mondo. Maselna ni hala, di noñ ndémbél i bikristen bi hiai bisu, bi, ndémbél ni biniigana bi nlébna ikété Bibel. (2 Timôtéô 3:16, 17) Di nhoñol le, inyu jam li base, Bibel yon i nlama kit inyu kii i téé sép tole kii i téé bé sép.\nInyu bôt bape, ntôñ makañ u yé béba base i i gwé mut binam kiki nkena. Mbôgi Yéhôva i noñ bé ngim mut kiki ñéga. Di ñon litiñ lini Yésu a bi yigle banigil bé le: “Wada nyen a yé ñéga nan, le Kristô”—Matéô 23:10.\nHaa ngandak ni ba ngim ntôñ makañ, base i mbôgi Yéhôva i yé nseñ inyu bet ba yé mu ni inyu bôt bobasôna. Kiki héga, nson wés u likalô u hôla ngandak bôt i yémbél bilem bibe, kiki ôt siga tole lihua. Ikété nkoñ ’isi wonsôna, di niiga bôt i añ ni i tila. Ni ki le ngéda bikuu bikeñi bi nkwo, di nti bôt ba mahôla. Di nliya i lémés niñ i mut wés libôk, kiki Yésu a bat banigil bé le ba boñ.—Matéô 5:13-16.\nKônde yéñ i yi\nMIÑAÑ MINLAM MI NLÔL NI DJOB!\nLelaa u nla yimbe base i maliga?\nBaa base maliga i yé ndik yada? Wan mam matan inyu yimbe bañga base.\nNjee a bi bot base i Mbôgi Yéhôva??\nKii Mbôgi Yéhôva i nhémle?


Dimanche, 09 Août 2015 17:58\tOnla Yebga\nNgéda mut a nin hana hisi, a ninil i pôla ma tunga ma bôt ma na (4):\n· Mahaa mé\n· Mawanda mé\n· Ndab yé tolè mbôda yé\n· Ni lon yé\nBana bôt bon a ndjélga ni bo, a nyôlga ni bo, a nhômôg ntôn ni bo, a bé djo bisan ni ba nhogi ; ndi ba nhogi a bag a ngwénè bo bot nèm ; masé to ndutu mankwélég nye, ba nkabnaga mo ntôn.\nI nyu hala ni nyen ngéda nyè a nini mim, bana bôt bon ba nkéna nye. I nyu hala nyen i ngéda nyè a nini mim bana bôt ba badna ma mbadga. I nyu hala nyen I kel a nini mim bana bôt bon ba ntjag maéa mé.\nBa nhogi ba ntjag maéa nyule ba nog bé I jam li ntage; ba hogi ba ntjag maéa nyulè bo ba node hégda ngim mam I I yelè I bag lè I nol nyé. I nyu hala ni nyèn bôt ba ntjag maéa bo bana lè:\n· BABOT: I lon basaa, ndi téntén I bésni NDOG SUGA, lini litunga li bôt djon li yibil ntjaga maéa; babot bayé litén li bôt i hed nyun a bi ngwéne ; ngéda mut nlôm nyen a nini: tolé basan ba muda ngéda muda lon nyen a nini mim.\nNyu ki lini litén djon liyibil maéa? I nyulè man basaa a gwé ma tén I ma (2) ma a gwénè ngandag botnèm: I lon a bi gwénè, lon I san, ni I homa nyan a bi lôl; nlélém ni muda; I lon a bi gwénè ni I lon a bi kè i libii bi yé bi lon bi biyé lè bi yé gwé. Basaa ba nkal lè: « ngond I nhuna bé nlénd I lôg », hala a ngwés kal lè: libii li bèb wè mbom u témb I son i son I homa u bi gwénè.\nNgéda djam li nhige wè u ntémb I ba nyandôm bon I hed nyun a bi lôl I béglè bo. Basaa ba nhonol lè litén djon I homa nyun a bilôl a yé homa u nla solob ngéda ndutu I nay wè to ngéda gwét. Muda I ngéda a gwé mindan I mbay libii a yé a kot basan a anlè bo kindje I nténga. Man lon ngéda no I bèb nyè tolè ngéda ba mbô nyè, a yé a béna pulè kè ba nyandôm bé nyu I anlè bo lini djam.\nBo tada ba ba honol lè babot ba ba la bana ba lôm ba mam ba ba nla nhôla lon i kobol nyemb man wab i nyu hala ni nyen ba ba bati bo mbédgé maéa i bisu bisu.\n· BA NYANDÔM: mut a ngwé lôn ni bon bôda, bana bôda ba bi kè mabii bi lon bi pè ni bo ba gwal nyoo; ini mbôda yon basa ba nsébél lè “banyandôm”. Ngéda maéa, banyandôm ba yé mbôm mbôm li tunga li maéa. Basaa ba nkal lè: “mut a bèb djuba wèè a bag a gwé bé banga ba nyandôm”.\nIni mbôda yés I bi kè i gwénè ma lon ma pè; basaa ba bé nyaagè bé yo. Bés ni bo di ba bônha mam; di anlègè bo mam més ma si libum ni bièèm gwés. Ngéda liwo, bayandôm ba yé bi sônda bi maéa ; ibalè djam li yé nkoda bon ba ba béna pamna djo i djanda ; ngim ma ngéda ba bé la béb mut tolè i bon lè lon i kwégés nyè. Ngéda bo tada, nyandôm a béb wè libay u nlama bé timbhe nyè. Nyandôm a kôli yél i djimb ni lon ngéda a gwé mam i anla lon; ngwom ba ba bati lon nyandôm a ba abana ngaba mu : u ti bé nyè, nyè mèdè a bada a sohbe.\n· LOG NYAN : muda a bi gwé lôn ni bôda bapè libum djada, bana bôda ba bi kè mabii ba gwal i bab bon ; ini mbôda yon basaa ba nsébél lè lôg nyan. Bana bôt, nyulé banyan bab ba bi lôl nla wada, bog ba nla bana ngandag ndjingè i pôla yab : i ndjingè i i nla bon lè ba yinga mam mab ma nèm libum. I nyu hala nyèn ngéda ntjaga maéa basaa baba ti yénè nkwel wab\n· MAWANDA : mut binam a nin ndigi i kédé djua libôt. I kédé li bag djé a bi djôb ngim bilôn ni bôt bapè. Bana bôt, kiki ka manôgla ba nlôô nyè lôg I san I nhogi; man basaa a nkal lè: “banga li wanda I nlèl linyan”. Mawanda ma béna tjag maéa ngéda ba gwé djam I anlé lon li kolbahaga i mut a nwo; li wanda li bat bé lè: “baa isém a nwo kii”!!! I kédé mawanda, ndi nla ha ba kil; I lon basaa nkil a ntjag bé maéa; nyulè nkil a nkab bé bum.\n· LON: basaa ba nkal lè hi kiki mut a yé ni béhni; hala wè mut a ngwénè ngim lon; mut a gwé bé lon a ta bé ngwélés. To ndjè a nkadba a béb woo i tôl ni pot lè: “mè yé man lôg sém”. Lon yon I nti hi man basa ma kénd ni ngôg. Lon I ta bé hi lolona; bo libéé li nyun to li yé ni pos wè u nyunug ndigi; hi kiki mbay I gwéé nèm ngii.\nLon I yé: ba mbombog, dikoo di mbog, minman mi litén, ba ngangana, ni wanda. hi kiki man lon a gwé djé lipôla. I kédé lon basaa, hi kiki mut a gwé yénè. I nyu hala nyèn; to nkona ndjég, lon I bé wan maéa mé nlélém kiki mut nu no i té sép.\nLon i bigwal wè, i nénés wè, I biti wè ngim lipôla I kédé yéé. Lon I yi wè kiki muda a yi man tolè a yi nlôm.\nBasaa ba nkal lè; “lon I yé hi send hi tudug: u mbèt ba ntèhè u nsôs ba ntèhè”. Hala wè hi kiki djam li bôna li nsolob bé lon.\nI nyu hala ni nyèn lon ba ntjag maéa ma man lon. Maliga ma yé lè ibale nunu man lon a gwé di hôha, lon iyi tjo. Balè wè ni mut ni bag ni gwé mi nyan lon i yig mo ntiig ntiig.\nLon yon i ba sôg tjag maéa ; i nyulè balè i kédé mahaa ni bi yina mut a nla kwélés bo ngim nkwèl i yé lè ba yig bé bog ba yon bini bi bug. Ngéda Lon i ntjag maéa mut numpè a ntèlèb ha bé. Mbombog a ba a ti man lon kin nu a ba mpôdôl I djôl li lon. Mbombog a ba yon bé hop nyulè ngéda man lon a nwo, lon I mbudba; lètèè ba budul yo a mpot habé. Ngéda lon i budi mi nyingha ndi to liyô mi yé nsôngaga.\nI nyu I budul lon, ndab bôt I ba I bana maéa, yo I ba I gwel kôb i ti mbombog ndi to a mbudul lon.\nMan lon nyèsôna maéa mé ma bôdôl ni babot nyè ma malag ni basan bé.


Culture Basaa: avril 2008\nIbale bo ndi mut a mbet bé, a nyiibe. Hala wee a nsôs, wee a nyin. Nlélém kikii biloñ dilo di mbus, Égiptô, Grikia, Rôma i ke ni bisu. Lipém jap li bé ke i ngingii ndi kikii bi nla habé ke ni bisu, bi sumup. Hala wee bi telep inyu mandutu. Ingéda mandutu ma kwél we ndi boña woñ a yôm, u nyi habé i yom u nlama boñ inyule yi i nimil we ni we u nyin. Hala a yé nlélém inyu biloñ. Jon u nog le, mandutu ma nai ngog, i yin.\nInyu i boñ le mut a yin bañ, a nlama jés boña wé. Hala wee a nlama yéñ.I yom a nléba, a ñôô bisélél gwé, a nsal bijek ndi a nuñlag gwo i loñ yé ni biloñ bi nkoñ hisi. Loñ i nyin ingéda bon ba loñ ba nyôs bé nyuu i nson, ingéda ba nsal bé kikii i nsômbla inyu mahol ma loñ yap. Hanyen biloñ bipe bi bi nsal, bi nlo, bi loo loñ yoñ.\nIngéda u nyin, mut a ntehe habé nyuu yoñ, hala wee u nnene habé, to maboñog moñ yak mahoñol moñ ma nyiba habé. I loñ i nyin wee i loñ i i niñ ni mahoñol ma loñ ipe, ni bisélél bi loñ ipe yak ni bijek bi loñ ipe.\nA man mee b'a u nyin? B'a mbai yoñ i nyin? B' a loñ yoñ i nyi?\nYaônde, 02 matumb 2008\nB'A BÔT BA NLA YINA LONGE LONGE BO NI BO?\nDi nla kobol i bug ini le mut ni kal le, mut a yé maôñ, nson ni kon.\nDi nla kobol i bug ini le yi ni kal le, ngi-yi, hoñol ni ngôñ gwon bi mboñ le mut a bana yi. Ngi-yi i ntinde mut le a yéñ yi. Jon u nog le, ngi-yi i kwéha mut nkaa. Ngôñ i mboñ mut le a kônde bana yi. Hoñol i nhôla mut le a nimis bañ i yi a gwé. Mut a gwé yi hala wee a nyi sélés boña wé, wee a nyi maliga ma sôli i ke ni bisu.\nBôt ba nla yina longe longe bo ni bo ingéda ba nléñla, ingéda ba ntehna, ingéda ba nôgla biyi gwap, maboñog map i ké ni bisu. Jon u nog le, hop bayi jam u nom bé.\nBôt ba nla yina longe longe bo ni bo ingéda bôt ba nyi le mut a yé maôñ hala wee biôñgba bi bôt bobasôna ba gwé bi nene nlélém, mut a yé nson, hala wee bôt bobasôna nyuu yap i nsal nlélém, mut a nkon, hala wee bôt bobasôna bee bi ntibil bo.\nBôt ba nla bé yina longe longe bo ni bo ingéda mut a nyi habé mut, hala wee a nog bé maboñog ma mut nu tole a ntañba nye tole nye ni mut nu ba mbagla. Hémle i mboñ le bôt ba nla bé yina longe longe bo ni bo. Ingéda mut a nhémle hala wee a gwé bé soñnda, hala wee a ngwélél bé bibug bini le: ibale bo, jon ni hala. Hoñol i nhôla mut le a noñnga mam ma kôba ni mam ma len, linômôl li ngim jam ni linômôl li jam lipe ipam le di nog i mam di ntehe, di nog, di nôgda i ke ni bisu.\nYom di nlama tééda yo ini le mut a nigil niñ yé yosôna ibale bo ndi a ngwés yi mut numpe longe longe.\nYaônde, 24 matumb 2008\nNKANA A NHÉYA BÉ NKANA NUMPE TAMBA I ÑO\nBakana ba Mbenge ba bi yémbél biloñ ni matén ma Afrika inyule ba ñémble i wap Nyambe, ba nje bijek gwap ni nyo maog map, ba ñôô bisélél gwap. Ingéda Bakana ba mbol homa, ba nigil matén ma yé i homa nu inyu i yi lelaa ba nla yémél matén ma manjel momasôna kikii yom i bisu. Ba nyéñ i yibil bisabe bi nyunga bi nuñul bijek gwap ni maog map inyule Nkana a nje ndigi bijek gwé, a nyo ndigi maog mé ndi a béhgag ligwé jé li mbog kikii yom i yôhne ibaa.\nBakana ba Mbenge ba gwés tééda libag jap li ngwélés jon ba mbégés ngeñ, jon ba nyôs nyuu i nson, jon ba nyéñ inyu i kônde bana yi ni pék, jon ba nuñul bijek gwap, maog map ni bisélél gwap ni nkoñ hisi wosôna, jon ba nhémle ndigi Nyambe wap nu ba nyi i ke ni bisu, inyule man mee a nkal le: yoñ sat u nyi, yon u tôgbege. Bakana ba Mbenge ba ñoba bé môi ma bakén ba bôt. Bakana ba Mbenge ba nuñul bé biték gwap mut a tabé Nkana. Nkana a gwé mban inyu hikii jam a mboñ.\nBakana ba Mbenge ba yé kikii ndap ñem i nyon bé, ngôñ yap i ane nkoñ hisi i gwé bé nwaa, jon ba nhôlna bo ni bo, ba mpénda bé bo ni bo bisu bi nkén mut a tabé Nkana, ba nôgla bo ni bo bisu bi nkén mut le nkus wap i témb ndigi biloñ bi Mbenge inyu mahol ma biloñ gwap i ke ni bisu. Ba nsal minson mini le ba yônôs ngôñ wap, le ñem wap u yon jon u nog le mut a ntus tum. Bakana ba Mbenge ba ngwés bé boñ i nlélém ihôha ngélé ibaa, inyule hipa hada, mbeg ibaa, wee u yé jôñ.\nJon we a man mee, inyu kii u nhémle habé Hilôlômbi? Inyu kii man mee a mbégés habé mambén ma loñ mee? Inyu kii man mee a ñoba bakén ba môi? Inyu kii u nje habé bijek gwoñ to nyo maog moñ? Inyu kii u mbañ habé bisélél gwoñ? Bee gwoñ? Inyu kii u ntila habé to pot hop woñ i ligwéyag? Inyu kii u ntjél hôla maisoñ ingéda u nla boñ i jam li? Inyu kii u yé u naña jam, u mbégés bé ngéñ? Inyu kii u yan ligwé joñ li mbog? Inyu kii u nuñul bé bijek gwoñ, maog moñ ni bisélél gwoñ ni nkoñ hisi? Inyu kii man mee a ngwés bé mahol mé? Mahol ma maisañ? Ma litén jé? Ma loñ yé? Inyule i loñ i mbégés bé ngeñ i nhol bé, yak i loñ i mbégés bitek kikii ngim mbén i nhol bé. I loñ i mbégés libam li mambén ma loñ ipe, i nla bé ba ngwélés. Jon u nog le, ba nkés bé mbog i ngii mbog. Inyu kii man mee a nuñul biték gwé mut a tabé man mee? Masoda ni nu a nkil i kokok.\nYaônde, 19 matumb 2008


Culture Basaa: mai 2015\nDi nla kobol i buk ini ni kal le hala a yé i ane mut ni ngui i boñ ngim jam.\nDi nla ki kobol i buk ini le linyandi ni kal le hala a yé i yémbel mut ni lôs le a boñ ngim jam.\nNgim bôt i niñ ni linyandi. Ngim bôt i gwé libak li linyandi.Ba nsébél bo le bôt ba linyandi. Ngim bôt i nyi bé gwel libak jap li linyandi.Hala a nla nene i hop wap, ligwelek jap li mam, mintuk nwap i ke bisu. Niñ mut a niñ i nla boñ nye le a ba mut linyandi tole a yila mut linyandi.\nMut a nla gwéé le a gwé bé matjél ma libôla ndi ba nkôp nye linyandi i nyuu yé. Ngim libui i yé le libôla. Ibale u njôbna jo i ndap, linyandi jon li yé we i ndap ngéda i yosôna.\nNgim binuga i yé binuga bi linyandi yak ngim gwom i nla ba gwom bi linyandi kikii bo nop tôtôi, mbug mbebi i ke bisu.\nMut a nyi sélés boña wé mut linyandi a nla bé téénga nye, a nla bé lôk nye i ke bisu.\nYaônde, 15 matumb 2015\nPublié par antoinepondipondi à 06:11 Aucun commentaire:\nLIKENGE LI MIS LI TA BÉ I MBOG\nDi nla kobol likenge li mis ni kal le hala wee liyi boñ jam li li mbôña i mbamba, li mbat bé ngim bitek. Hala wee mut likenge a nhel bé ndi hala a tabé maliga inyuule mbombog a nigil, ndi ba nsayap nye jon likenge li jis li ta bé yak mbombog.\nDi nla kobol li ta bé ni kal le hala wee mbén i nsônga i boñ ngim jam.\nDi nla kobol i buk ini le mbog ni kal le i nlôl i buk ini le bok, hala wee kôhle, wee litééda longe, hala wee liôt mahoñol longe liôdôg. Mbog i yé jimb li bambombog, mbog i yé ngéda (mbog kôba ni kwañ) mbog i yé loñ (mbog Basaa, mbog Bati , Mbog Mpôô i ke bisu), mbog i yé mbañ, mbog i yé miñañ, yigil, matunga, likot masangô, minsongi, base, matibla, nson i ke bisu.Mbog i nyibil bilap hala wee mam ma sôli.\nMbombog a bi kôs ndômbôl libai hala a yé lo kôba. Di nla kobol i buk ini le libai ni kal le hala a yé ti bôt. Di nla ki kobol i buk ini le libai ni kal le hala a yé woo mut a mbép we. Libai li mbog a yé tel i sôk i mbombog. Libai li mbog hala a yé mam mbombog a mboñ i mbamba, a nsolop bé, hala a yé yom i maliga. Mbombog nyen a nkan mbégdé. Mbombog nyen a mpôdôs loñ yé ni maloñ ma kôdi. Ibale bo u ta bé mbombog, u boñ bañ nson u mbombog. Ibale bo u ta bé ñuum, u boñ bañ nson u ñuum. Ibale bo u ta bé ngéngé, u boñ bañ nson u ngéngé. Ibale u ta bé kokoa u boñ bañ nson u kokoa i ke bisu. Jon u nok le: mimañ ni mimañ mi nlôgna bé. Hala wee mbog i nyubda ibale bo mut a nsal nson u ta bé i wéé. I yom man mee a nlama boñ hikii kel yon ba nsébél le mbog. Inyuu hala nyen u nok le: Mbog dinoo di moo. U nogok ki le : ba nol bé mbog . Hala wee i mbog mee, hikii mut a gwé i yéé tel. Jon hikii mut a nlama ba maséé ni tel yéé. Hikii mut a nlama ba maséé i nyôs nyuu i nson a nsal noñnaga ni tel yéé tigale lép u ke nkoda tole nlôm ñyéé man a yé mak. Mbombog a yé mut a mmeya a mbog mam le ma kee longe. I mam ma ma yé hop, malok, biyihne, bijek, disi, mbod, nteba, mbén, môi di ñoba, base, mahôla, mahôl i ke bisu le litén li mee li yin bañ. U nla bé tjél tel mbombog ibale u nla bok jam i ti wee u nkaa mbog. U gwé kunde i pot mbog, i pééna biyi.\nKii i ñôbôs mbog? Kii i ñôbôs ane?\nMbombog a yé mut Hilôlômbi a nsébél yak we u nôgda le i jam li u nla boñ jo. Bañ wee yom u ñôô, i nyila ndémbél jam. Bañ i loo laa? Njee a bi ôô yo? A bana man? I ba i mbee nwi? Ba mpohol mut le nyen a nla yi boñ jam. A noñok bambombog. A emblege bo. A jéhag bo. U gwal man u noñ nyuu. Noñ nyuu i ta bé pes yada. Mbombog a nlama bog mam ma len. Mbog i yé makwo ma ñyéé, mbog i kwog, mbog i nyodag. Nkaa mbog a gwé libai li mbog le a nkan mbégdé. A ntoñol manoñ hala wee miñañ. Mbog bisu i mbog i yé kila matjél. Ngéda u nléba mut le a nsét ô nyen u njubus i yigil. Kiñe i kil Tang Samnik man ndôg Ngônd manjañ. Kôdi i béé pééna, i nwet a nla om bôt i njok inyuule Nkana a bé héya kiñe ibale bo nson wé u nlémél bé Nkana.\nMbombog a nkek.\nYom u nlama tééda, yo ini le, i mbog hikii mut a gwé i wé nson.\nYaônde, 08 matumb 2015\nHala a yé yom i nlet i i yé ikété hés i mang, i i hôla i kok bijek.\nBalôm ba masoñ = incisives\nPôs masoñ = canines\nTén lisoñ = racine\nKoo i lisoñ = émail\nNtut = couronne\nTumkek = tartre\nPos ikété lisoñ = carie\nYAÔNDE, 24 mpuye 2006 Nkam Pondi Pondi\nPublié par antoinepondipondi à 04:44 Aucun commentaire:\nLisôble = lisoba\nSai = ndômbôl\nMalép ma ndômbôl\nLoñ i ngii\nNkoñ i bawoga\n= aide = soutien\n= eau bénite\n= royaume des cieux\n= royaume des morts\n= le mal\n= le bien\n= la prière\nYAÔNDE, 27 hilônde 2006 Nkam Pondi Pondi\nPublié par antoinepondipondi à 04:29 Aucun commentaire:\n3) Ikeemba bi odol\nYaônde, 01 libui li ñyéé 2014\nPublié par antoinepondipondi à 04:22 Aucun commentaire:


Culture Basaa: novembre 2019\nDi nla kobol i buk ini le yôdô ni kal le hala a yé yom i yii wanda, i téésép, i gwé bé bitoñ to matut. Jon yôdô i yé lama.\nI buk i le yôdô i nlôl i jañ le yôdô jañ tole nsôdô i jañ.\nI ngéda ba nkal le yôdô mudaa, hala wee lama yé i mbôdôl i tjôñ di ño i pam dinoo di makôô.\nYaônde, 25 biôôm 2019\nPublié par antoinepondipondi à 00:04 Aucun commentaire:\nHala a yé ntén hiôs u nkôp mut ni nyuu yosôna.Himamana i pog i nsoñ won i nti i kon unu. Makele ma mbéna kon boonge ba titigi. I kon unu u nnoña. Inyuu i semba i kon unu, u nkeeba makele.\nI mut a nkon makele a nlama tehe mut matibla inyuu i tiina nye bee. Makele ma nkon bé mut ngélé i baa.\nYaônde 21 biôôm 2019\nPublié par antoinepondipondi à 00:02 Aucun commentaire:\nI kon unu u mbéna gwel boonge téntén. Ditjonjee di matai di nnut, u ntehe hala i mang mi mut.\nDikola di yé kon u nnoña, u nla yilis maange munlôm wéya. Jon mut a nlama ke i tehe mut matibla le a tiina nye bee.\nPublié par antoinepondipondi à 00:00 Aucun commentaire:\nHala a yé ngim kon i koo nyuu i nlôl miñyin mi himamana bon ba bitandi tole biômb bi ntôp koo ndi bi nyee matjee map. Mon ma nta i nyuu mut ndi ma nyañag mut ngandag.\nTjôs di yé kon u mahindi le mut a nla semba wo ingéda a mbéna nogop ni sobe bititigi gwobisôna ngélé yada i ngim kel.\nU nlama ke i tehe mut matibla le a tiina we bee i ngéda u nkon.\nPublié par antoinepondipondi à 23:57 Aucun commentaire:\nHala a yé ngim kon i mbôdôl i kété nyuu ndi i yiga pam munu i koo nyuu ni ngim tjôs.\nLibimbe li yé kon u nnoña. U nla sema kon libimbe i ngéda u nkeeba.\nI ngéda u nkon libimbe, u nogop ni sobe, u hoobaga mbon môô.\nPublié par antoinepondipondi à 23:55 Aucun commentaire:


Man manyañ Paul a bé makénd | Niiga bon boñ\nDi nigil mam ma mbéñge mañge wanda nu a bi tohol nyandôm wé. Nyandôm mañge wanda nu a bé ñôma Paul. Di nyi bé jôl li mañge wanda nu, ndi di nyi le a bi boñ ngim jam ni ngandak makénd. Baa u gwé ngôñ i yi kii a bi boñ?—\nPaul a bé i mok i Yérusalem. Ba bi gwel nye inyule a bé añal ñañ nlam inyu Yésu. Ngim bibéba bi bôt i bé oo Paul, jon ba bi ô jimb libe. Ba kal le: ‘Di bat le ñane bisônda, a lona Paul i bisu bi ntôñ bakéés bakeñi. Di ga solop mu njel, ngeñ Paul a mba a ntagbe, di ga nol nye!’\nMan manyañ Paul a nyelene Paul ni ñane bisônda jimb\nMan munlôm nu manyañ Paul nu muda a bi nok i jimb li. Kii a bé le a boñ? A bi ke i ndap mok, a solol jo yak Paul. Nlélém ngéda, Paul a kal nye le a ke, a kal ñane bisônda hala. Baa u nhoñol le hala a bé ntombok jam inyu man manyañ Paul i pot i bisu bi ñane bisônda?— To, inyule ñane bisônda a bé bañga mut. Ndi man manyañ Paul, nye a bé makénd, jon a bi pôdôs ñane bisônda.\nÑane bisônda a bé yi loñge loñge i jam a bé lama boñ. A kot bebee le 500 bisônda inyu tééda Paul! A kal bo le ba kena Paul i Kaisaréa ni juu. Baa Paul a bi pei?— Ñ, bibéba bi bôt bi, bi bé bé le bi tihba nye! Béba yap jimb i bi kwo.\nÑañ unu u niiga we kii?— Yak we u nla ba makénd kiki man manyañ Paul. Di nlama ba makénd ngéda di mpôdôs bape inyu Yéhôva. Baa u ga ba makénd i ke ni bisu i pot inyu Yéhôva?— Ibale u mboñ hala, u yé le u tohol niñ i mut.\nMinson mi baôma 23:12-24\nMatéô 24:14; 28:18-20\n1 Timôtéô 4:16\nKii bibéba bi bôt bi bé sômbôl boñ Paul?\nKii man manyañ Paul a bi boñ? Inyuki hala a bé jam li makénd i boñ?\nLelaa u nla ba makénd kiki man manyañ Paul?