(src)="2"> 7 “ Bôdôl Yéhôva ñem , u boñ ki loñge ”\n(src)="3"> I yigil ini , i ñunda lelaa pes kaat inyu ñwii 2017 u nti bés makénd le di yéñ Yéhôva ngéda di mboma manoodana .\n(src)="4"> Di ga nigil dihéga di bôt ba telepsép ba ngéda kwañ , inyu wan lelaa di nla bana hémle le Yéhôva a ’ nit bés ibale di mboñ biliya i yémbél mandutu ni i hôla bôt bape .\n(src)="5"> 12 Diihe likébla u gwé i pohol ni wemede\n(src)="6"> Munu yigil ini , di ga nigil lelaa di nla diihe likébla li Djob li li yé kunde i pohol , di gwélak ki jo i nya i nlémél i Nwet a nti likébla li .\n(src)="7"> I ga hôla ki bés i diihe lelaa bape ba ngwélél likébla jap li li yé kunde i pohol .\n(src)="8"> 17 Inyuki ñem nsôhga u ngi yii nseñ ?\n(src)="9"> 22 U nla tééda ñem nsôhga yak ikété manoodana\n(src)="10"> I gwigil bini bi nhôla bés i tibil nok kii i yé lem ilam ini le ñem nsôhga .\n(src)="11"> Yigil bisu i ntoñle bés kii ñem nsôhga u yé ni kii u ta bé .\n(src)="12"> Yigil i nyônôs iba i niiga bés lelaa di nla tééda lem i ñem nsôhga yak ngéda di yé ikété manoodana .\n(src)="13"> 27 “ Mam u bi nôgôl nyo wem . . . , lôôs mo bôt ba yé maliga ”\n(src)="14"> Hini hiai hi ntagbe , hini hipe hi lo .\n(src)="15"> Mimañ mi bôt mi nke , njohok i bilok bikéé i yoñok minson nwap .\n(src)="16"> I yigil ini i nkal bés lelaa mimañ mi bôt ni njohok lôk kéé bi nla sal ntôñ ikété manôgla mu mahéñha ma .\n(src)="17"> 32 Baa u yik hala ?\n(src)="1"> “ Bôdôl Yéhôva ñem , u boñ ki loñge . . . u téñbe ikété maliga . ”  — TJÉMBI 37 : 3 , MN .\n(src)="2"> TJÉMBI : 150 , 124\n(src)="3"> Nôa ?\n(src)="5"> Bagwélél bape ba ba bi téñbe ni Yéhôva ?\n(src)="6"> Ni limbe libak li hélha Yéhôva a bi hek bôt ba binam ?\n(src)="7"> YÉHÔVA a bi hek bôt ba binam ni ngap i hélha .\n(src)="8"> A bi ti bés ngap i ôt mahoñol , pék i bagal mam ni i kôôba bilôl .\n(src)="9"> ( Bingéngén 2 : 11 ) A bi ti ki bés ngui i yônôs mam ma nkon bés ngôñ .\n(src)="10"> ( Filipi 2 : 13 ) A hek ki bés ni kiññem  — pék di bi gwééna i bagal loñge ni béba  — i i nhôla bés i keñgle béba ni kodol dihôha tjés ngéda di mbaage .  — Rôma 2 : 15 .\n(src)="11"> Lelaa Yéhôva a mbem le di bôñôl ngap yosôna a nti bés ?\n(src)="12"> Yéhôva a mbémél bés le di bôñôl ini ngap yosôna a nti bés i nya ilam .\n(src)="13"> Inyuki ?\n(src)="14"> Inyule a ngwés bés , a nyi ki le hala a nlona bés maséé i ngéda di mbôñôl makébla ma .\n(src)="15"> Ikété Bañga yé , a ntiimba béhe bés le di bôñôl ngap yés inyu mam malam .\n(src)="16"> Kii hihéga , ikété Bitilna bi Lôk Héber , di ñañ le : “ Mahoñol ma mut nu a nyamnda ma nyamb nyambak ” ; ni le : “ To kinje jam woo woñ u nléba i boñ , boñ jo ni ngui yoñ . ”\n(src)="17"> ( Bingéngén 21 : 5 ; Ñañal 9 : 10 ) Ikété Bitilna bi Lôk Grikia , di ñañ le : “ Jon ibale di ntehe pôla , wee di boñok ndigi loñge ikété bôt bobasôna ” ; ni le : “ Hi ki mut a gwélél bape kingéda likébla li karis a bi kôs . ”\n(src)="18"> ( Galatia 6 : 10 ; 1 Pétrô 4 : 10 ) Ibabé nkaa Yéhôva a nsômbôl le di boñ mam ma ma nla ba nseñ inyu yés ni inyu bôt bape ki .\n(src)="19"> Mimbe minwaa bôt ba binam ba gwé ?\n(src)="20"> I nlélém ngéda , Yéhôva a nyi le di gwé minwaa .\n(src)="21"> Bésbomede , di nla bé mélés libak li ngiyon , to béba , to nyemb ; di nla bé ki to bémbe mahoñol ma mut numpe , inyule hiki mut a gwé kunde i pohol .\n(src)="22"> ( 1 Bikiñe 8 : 46 ) To kinje pék di gwé , to kinje mam di ma boma i niñ yés , d’a ba ndik kii boñge i bisu bi Yéhôva .  — Yésaya 55 : 9 .\n(src)="23"> Ngéda u kolba mandutu , “ bôdôl Yéhôva ñem u boñ ki loñge ”\n(src)="24"> Kii d’a nigil munu yigil ini ?\n(src)="25"> Ikété mam momasôna , i nsômbla bés i nigbene Yéhôva inyu boñ le a éga bés , di bôdlak ki nye ñem le a ’ nit bés , a ’ bôñôl ki bés mam di nla bé boñ bésbomede .\n(src)="26"> I nlélém ngéda , di nlama boñ mam di nla boñ , di yoñok makidik ma ma nsômbla inyu kolba mandutu ni hôla bape .\n(src)="27"> ( Añ Tjémbi 37 : 3 . )\n(src)="28"> I sem kwep , i nsômbla mam ima : Pok , ‘ i bôdôl Yéhôva ñem , ni boñ ki loñge ’ ; iba , “ i téñbe ikété maliga . ”\n(src)="29"> Jon , di béñge mam di nla nigil ni ndémbél i Nôa , i David , ni bagwélél ba Djob bape , ba ba bi nigbene Yéhôva , ba yoñ ki makidik ma nsômbla .\n(src)="30"> D’a yimbe le i bé sômbla le ba yi bagal ipôla mam ba bé bé le ba boñ ni mam ba bé le ba boñ .\n(src)="31"> Mbus , ba yoñ makidik ma bé sômbla .\n(src)="32"> Toñol mam ma ba i ngéda Nôa .\n(src)="33"> Nôa a bi niñ ngéda isi i bé ‘ nyonok ni njôô ’ ni mpuñgu .\n(src)="34"> ( Bibôdle 6 : 4 , 9 - 13 ) A bé yi yaga le Yéhôva a ’ lona lisuk li béba nkoñ isi u .\n(src)="35"> To hala , ñem Nôa u bé siida nye i tehe nya ngitophémle i .\n(src)="36"> Ha nya ngéda i , Nôa a bé yi le ngim mam i bé le a nla bé boñ , ndi mape ma bak le a nla boñ .\n(src)="37"> Ngolba inyu nson wés u likalô ( Béñge maben 6 - 9 )\n(src)="38"> 6 , 7 . ( a ) Kii Nôa a bé la bé boñ ?\n(src)="39"> ( b ) Lelaa ngéda yés i mpôôna i Nôa ?\n(src)="40"> Mam Nôa a bé la bé boñ : To lakii Nôa a bi téñbe i añal mabéhna ma Yéhôva , a bé bé le a nyéksa bibéba bi bôt i leege mo , ndi to i timbis Ntida malép ni mbus .\n(src)="41"> Nôa a bé lama bôdôl Yéhôva ñem le a ’ yônôs mbônga wé i mélés béba , a hémlege ki le Djob a ’ boñ hala i ntéak ngéda .  — Bibôdle 6 : 17 .\n(src)="42"> Yak bés di niñil ikété nkoñ isi nyonok ni béba , u di nyi le Yéhôva a mbôn le a ’ tjé .\n(src)="43"> ( 1 Yôhanes 2 : 17 ) I nlélém ngéda , di nla bé nyégsa bôt i leege “ miñañ minlam mi Ane . ”\n(src)="44"> Di nla bé to boñ le “ njiiha keñi ” i hoo bôdôl .\n(src)="45"> ( Matéô 24 : 14 , 21 ) Kiki Nôa , i mbéda bés hémle i ngui , di yik le ndék ngéda , Djob a nlo inyu téé mam .\n(src)="46"> ( Tjémbi 37 : 10 , 11 ) Di yé nkwoog nkaa le Yéhôva a ga nwas bé le i béba nkoñ isi unu , u kônde nom , u tagbe ntéak wé ngéda , to inyu hilo hiada .  — Habakuk 2 : 3 .\n(src)="47"> Lelaa Nôa a bok mis ndik i ngii mam a bé la boñ ?\n(src)="48"> ( Béñge titii i bibôble . )\n(src)="49"> Mam Nôa a bé la boñ : Ilole a tomb inyu mam a bé la bé boñ , Nôa a bé bok mis ndik i ngii mam a bé la boñ .\n(src)="50"> Kiki “ ñañal telepsép , ” Nôa a bi téñbe i añal nwin mabéhna u a bi kôhna .\n(src)="51"> ( 2 Pétrô 2 : 5 ) Ibabé pééna , hala a bi hôla Nôa i tééda hémle i ngui .\n(src)="52"> Handugi likalô , a bi bôñôl ki ngui yé ni pék yé inyu yônôs bôlô Nyambe a bi ti nye le a bañ nkuu .  — Añ Lôk Héber 11 : 7 .\n(src)="53"> Lelaa di nla kôna ndémbél i Nôa ?\n(src)="54"> Nlélém kiki Nôa , di njoba le di ligip “ ni nson Nwet ngéda yosôna . ”\n(src)="55"> ( 1 Korintô 15 : 58 ) U ntén nson u , u nla ba bo , i oñ ni bôñgôl mandap més ma makoda , i nit bôlô i nséla i makoda ma ndôn ni ma makiiña , i sal i hikuu hi loñ tole i muu ma ngobol .\n(src)="56"> I ngii mam ma momasôna , di pégi ni nson likalô , di yik le i bôlô i yon i nlédés hémle yés inyu bilôl .\n(src)="57"> Mankéé nu muda wada a nkal le : “ Ngéda u mpôdôl bôt bape bisai bi nlôl ni Ane Djob , u nôgda le baemble boñ ba gwé yaga bé botñem yo ki yo , ba ntehe ki le mandutu map m’a mal bé . ”\n(src)="58"> Ñ , i yoñ ngaba ni nson likalô i nlédés litehge jés lilam inyu bilôl , i lédhak ki makidik més le di tomb bañ ikété ngwéé wés inyu niñ .  — 1 Korintô 9 : 24 .\n(src)="59"> Toñlana jam li bi pémél David ?\n(src)="60"> Yéhôva a bi pôdôl Kiñe David kiki “ mut kingéda ñem [ wé ] . ”\n(src)="61"> ( Minson mi baôma 13 : 22 ) Bebee le niñ yé yosôna , David a bi niñ ikété telepsép .\n(src)="62"> To hala , i bi pam ngim ngéda le a kwo ikété béba ikeñi .\n(src)="63"> A bi ke ndéñg bo Batséba .\n(src)="64"> Ki bo le hala a bé bé a kôli , inyu sôô béba yé , a bi yoñ bitelbene le Uria , nlôm muda nu , a nôla i gwét .\n(src)="65"> David a bi om kaat i nyemb Uria ni woo Uria nyemede !\n(src)="66"> ( 2 Samuel 11 : 1 - 21 ) Ndi sôk i nsôk , bibéba bi David bi bi yeli .\n(src)="67"> ( Markô 4 : 22 ) Lelaa David a boñ ha yo ngéda ?\n(src)="68"> Mahôha ma behee ( Béñge maben 11 - 14 )\n(src)="69"> 11 , 12 . ( a ) Mbus béba yé , kii David a bé bé le a boñ ?\n(src)="71"> Mam David a bé la bé boñ : David nyemede a bé bé le a sas mam a bi boñ , to pei bikuu bi mahôha mé .\n(src)="72"> Ngim bikuu ipe i bi noñ nye niñ yé yosôna .\n(src)="73"> ( 2 Samuel 12 : 10 - 12 , 14 ) Jon , i bé béda nye hémle .\n(src)="74"> A bé lama tééda bôtñem le , ibale a ntam toi béba yé , Yéhôva a ga nwéhél nye , a hôla ki nye i nihbe bikuu bi bé lôl ni maboñog mé .\n(src)="75"> Kiki di yé kwéha , bés bobasôna di mboñ béba .\n(src)="76"> Ndi ngim mahôha i nloo ipe huum .\n(src)="77"> Ngim mangéda , di nla bé tibil bibéba gwés .\n(src)="78"> Di gwé ndik le di nihbe bikuu gwé .\n(src)="79"> ( Galatia 6 : 7 ) Ndi di nhémle mbônga u Djob le , ibale di ntam béba yés , Yéhôva a ga nit bés ngéda mandutu , to ibale ma nlôl bés ni njom yés .  — Añ Yésaya 1 : 18 , 19 ; Minson mi baôma 3 : 19 .\n(src)="80"> Kii David a bi boñ inyu témbna mbôô wé i pes mbuu ?\n(src)="81"> Mam David a bé la boñ : David a bi nwas le Yéhôva a hôla nye i témbna i pes mbuu .\n(src)="82"> Jam li bisu li bé le , a bi neebe le Yéhôva a kodol nye ni njel mpôdôl wé le Natan .\n(src)="83"> ( 2 Samuel 12 : 13 ) David a bi soohe ki Yéhôva , a pahlene nye bibéba gwé , a unda ki le a gwé ngôñ i témbna konangoo i Yéhôva .\n(src)="84"> ( Tjémbi 51 : 3 - 19 ) Iloo le a nwas le mayot ma tét nye iloo héga , David a bi ôt yi mu dihôha tjé .\n(src)="85"> Jon , a tiimba ha bé boñ minlélém mi mahôha kekikel .\n(src)="86"> I mbus ngandak ñwii , David a bi wo ikéte telepsép , minson nwé mi ndéñbe mi yé ikété mbigda i Yéhôva .  — Lôk Héber 11 : 32 - 34 .\n(src)="87"> Kii ndémbél David i niiga bés ?


Culture Basaa: avril 2019\nHala a yé ntende i kôñi ni maton momasôna ma yé i nlélém liké ni liton li yé i ñemkédé. Ngandag malok ma loñ mee ma séga le bôt ba mboñ ntadga ndi ba sagag. Inyuu bôt ba kôba hala a nkobla le hikii mut a nlama yéñ i sak longe i lel bana bôt bape ingéda a ntelep i ñemkédé i ntadga. Inyuule ntadga i ñunda lama i ngii, liyééne li Hilôlômbi, ntut i Hilôlômbi. Ntadga i nene longe i mis ma mut, i gwé bé mahindi. Jon bôt ba kôba ingéda ba bé kon maséé inyuu bilonge bi mam Hilôlômbi a mbôñôl bo, ba bé naña ngand inyuu i ti Hilôlômbi bibégés ni bo ingéda ba nsak, malok map ma nkiha ni hémle ba nhémle Hilôlômbi le mam momasôna ma kil hi kokok. Hala wee béba i jôp bañ ingéda ba nsak tigale ba saa i béba i. Jon ba bé yoñ tat, hikii ngéda le mam ma kee longe. Jon bôt ba kôba ba bé yéñ i jôs béba hikii kel.\nNdi man mee a bi tehe toi le Hilôlômbi a bi sôs i ngii inyuule a bi yémbél i bôt ba bé jôs loñ mee. Jon bôt ba kôba ba bé téñés bé libag jap ndi ba bé yi le ibale bo ndi ba nsal wee ba tehe Hilôlômbi, wee ba nog bipôdôl bi Hilôlômbi, wee Hilôlômbi a nkônde ti bo banga hémle. Inyuule i mut a nyén péé Hilôlômbi a nhôya bé nye. Hilôlômbi nyen a yé Nkobol loñ mee, ilo yaga i boga ni boga. Jon bôt ba kôba ba bé waa bé soohe Hilôlômbi. Mut a nlama yi tééda ni gwélél libag li mbog bihégél.\nPublié par antoinepondipondi à 08:29 Aucun commentaire:\nDi nla kobol i buk ini le liyakle ni kal le hala a mbénge base ni i njel ini le mut a mbat ngim mut le a pôdôs Hilôlômbi inyuu yé noñnaga ni mam a ngwés bat Hilôlômbi.\nIngéda bôt ba kôba ba bi yémbél i bôt ba bé jôs bo gwét le ba jôp i base i baôm mbom isi i Ngog Lituba, Hilôlômbi a hôla bôt ba kôba, ba yémbél i bôt ba bé jôs bo gwét. Ndi base i sôkbôk i lo.\nI base ini i nniiga man mee le Hilôlômbi a ñemble hikii mut, a nok i jam hikii mut a kal , a mbat i ke bisu. Jon base i sôkbôk i nyi bé le ngim mut i nyakle mut numpe bisu bi Hilôlômbi. Bôt ba nla ke i tehe ngambi le a toñle bo i jam to i yom Hilôlômbi a kal bo. Ndi ngambi i nyakle bé mut bisu bi Hilôlômbi inyuule libôm li njinge li nha bé yom. Hala wee u nlama bé pide mut numpe. U nlama biine bot yoñ ñem yak Hilôlômbi nyetama. Hilôlômbi nyetama nyen a yé mpubi.\nYaônde, 04libui li ñyéé 2016\nPublié par antoinepondipondi à 08:24 Aucun commentaire:\nWada a bana lôm: mutlôm, mbog mee i nsébél nye le munlôm, wada ki a bana ôngba i nkégi u yaa, mbog mee i nsébél nye le : mudaa, nyetama a bana méé imaa i tôl, munlôm nye a bana libind ndi hikii wada a ba lémél nunu, hikii wada a konok maséé ni nunu. Hala nyen gwéha i jôp i pôla yap le hikii wada a sambal moo méé ni bo ibaa ba samblana ni maséé, ba hiômôk, nunu i kegi nunu, ba nañlak, ba nun-naga mbom ni mbom, ba hôôbanaga. Kikii gwéha i ti bo lék, kel yada ba ba ba niñi, hiom hi mbôô i munlôm hi let, hi nimbla, hiom hi mbôô i mudaa hi yek, hi nahla, ni munlôm a jubus ôk yéé lipondo i nwes mbôô, bo ibaa ba nogog sôkbôk maséé ni mane, mane map ma yonok ni gwéha. I mbus ndék ngéda, libum li mudaa li nut ndi liholok ngi njôhge, gwéha yap i yamb mayoo, mudaa a gwal man. Ba sébél nye le nyañ man, munlôm a yila isañ man jon u gwéé isañ, nyañ, man ni ngén mee ini le bee mutga maa i nkwo béé, i nkôn béé i nsel béé.\nMunlôm a nlama bana ngim ngéda inyuu i gwés nwa. Hala wee munlôm a nlama yéñ i yi nwa. I yi ini i yé i yééna nwa ngélé yada bititigi gwobisôna i ngim sondi. Ndi ibale bo a njôp i ndap ndi a tehe le nwa a haba ngim mbod le ngông malal i gwé nye, munlôm a nlama yééna nye. I munlôm a gwé ñamb, a nlama yééna hikii nwa ngélé yada i ngim sondi. Ingéda manyuu imaa ma mbéna tihba hala a nkônde at munlôm ni muda. Hala a yé nlélém ingéda munlôm ni mudaa ba mbéna malal. Hala a nkônde at libii jap. Mudaa a ngwés le a nôgdaga nlôm i pañ yéé. Hala wee munlôm ni mudaa ba yii ndap yada, ba mpôôna likôndô hikii kôkôwa. Jon bôt ba kôba ba bi kéne i ngen ini le : ni gwéhna ni sôôna habé di indi. Hala wee ingéda munlôm ni mudaa ba nkal le ba ngwéhna ba nlama habé sôôna mam.\nMumlôm a nlama bé laana nwa ingéda nwa a nkon sôñ. Hala a nyé mbén bôt ba kôba ba bi yigle bés. Inyuu base i sôkbôk ingéda mudaa a nkon sôñ hala wee a kôli bé i leege nlôm le ba pôôna likôndô. Jon munlôm a tiigege bañ nwa bebee i hulul mayel méé dilo nwaa a nkon sôñ.\nMunlôm a yéñ i yi nwa ni i njel ini le mudaa a ngwés haba mambod. Mudaa a gwé lem i hééña mambod i lel munlôm. Jon munlôm a yéñ i yônôs ngông ini nwa a gwé.\nBa bé ôt sitok inyuule bon ba mee ba bé nlama yi i mam ba mboñ i jôi li Hilôlômbi yag Hilôlômbi a nlama yi i nson u nséla ni lelaa u nséla. Hala wee mam momasôna ma nlama tagbe ikété mapubi ni maliga.\nLiôt sitok li nlona nsañ. Jon bôt ba kôba ba bé ba gwé banga hémle. Inyuu hala nyen Hilôlômbi a bi ti man mee yi ni pék le a niñ ni gwéha. Jon man mee a bi yoñ Hilôlômbi kikii mbôgi yé inyuule bikéhene bi bôt bi nyi bé le u yé i ba u ba habé.\nNgéda I nwéhél\nBase i sôkbôk i nniiga man mee le a nlama yônôs i yom i mpémél i nyo wéé.\nHilôlômbi a bi gwés mut jon a bi heg nye. Jon i yé longe le u bôn bé ilole u bôn ndi u yônôs bé.\nMut a nla bé yônôs i yom a mbôn le i kola inyuule a ta bé Hilôlômbi. Jon u nog le pot ni boñ mam ma ima.\nI mut a ngwés yi Hilôlômbi a nyi le a nla pam Hilôlômbi bebee. Jon i mut a nhoñol le a nla yônôs i yom a mbôn le pénda a ba bé, i mut nu a ngwés le bôt ba bégés nye ndi ki a yé ndigi hégél i Hilôlômbi.\nBase i sôkbôk i nniiga man mee le a nlama bat Hilôlômbi nwéhél ni mut wé libôk. I jam lini li bé bôña i ngand ngwo i nwaa bôt ba kôba ba nje. Bôt ba kôba ba bé yoñ ndak le i bôdôl i kel ini i pam i ngand ngwo i nlo i nwi u nlo, Hilôlômbi a hôla bo le ba jôp habañ ni njel béba.\nLibat Hilôlômbi nwéhél ni mut woñ libôk li mboñ we le u ba mut suhul nyuu, mut a nyi le a nlama kééne bot i ntel wéé.\nLibat nwéhél li mboñ man mee le a nyi le ndigi Hilôlômbi nyen a yé mpubi.\nBôt ba kôba ba bé bat Hilôlômbi nwéhél ni mut wap libôk inyuule ba bé yi le mut a nla ba peles, hala a mboñ nye le a ba bañ ngôk i ke bisu.\nNgéda i nwéhél i bé boñ bôt ba kôba le ba kônde gwés Hilôlômbi inyuu bi longe bi mam a mbôñôl bo.\nNgéda nwéhél i bé boñ bôt ba kôba le ba niñ longe niñ inyuule ba bé nigbene i tôl Hilôlômbi nu a bi heg bo.\nYaônde, 28 dipos 2011\nNkam Pondi Pondi Http://antoinepondipondi.blogspot.com\nPublié par antoinepondipondi à 08:17 Aucun commentaire:\nPublié par antoinepondipondi à 08:14 Aucun commentaire:\nDi nla kobol i bug ini ni kal le hala a yé mut a nkit mahoñol mé ni maboñog mé i boñ ngim jam. Neebe i yé hémle. Jon mut a nla neebe le Hilôlômbi nyen a yé Ntohol liten li mee inyule nyen a bi hôla jo i yémbél i bôt ba bé jôs litén li mee gwét i Ngog Lituba. Jon Hilôlômbi a bi ti Bambombog ba nyi nye ngui le ba sayap bon ba mee, ni ki le, i man mee a nkôs bisai bini a mbet ndigi bet ni bet to ibale bo a nneebe bé Hilôlômbi inyule Bambombog ba nsayap nye, ba nneebe Hilôlômbi. Litén li mee li nla niñ ikété nsañ, gwéha, mahol ingéda li nneebe Hilôlômbi. Inyu hala nyen a bi ti man mee yi ni pék i ôô bisélél gwé, bee gwé i ke bisu ingéda i man mee nunu a nneebe ke ni Hilôlômbi. Lineebe Hilôlômbi hala a nkal bé le di lep gwom basôgôl bés ba bé bôñôl kikii bo matibla més, bijek gwés, mabogog més ma mam i ke bisu. Inyu hala ki nyen mut a nla neebe gwélél Hilôlômbi. Hala wee mut a nla neebe libag jé li nkol isi Hilôlômbi. Mut a nla neebe libag jé li nkol. Jon u nog le, to me je mbiñmbiñ, to me je mbañmbañ, me yé ndigi nkol i Mamug ma Njambe. Mut a nla neebe le niñ yé i yé ntééyag i ke bisu. Inyule i mam ma mpémél nye a nhoñol le Hilôlômbi nyen a nkit hala. Neebe i yé gwéha. Jon u nog le, ñem u lama yol ndi a sooba nwa. Ngim muda i nla neebe le i sém nyen a yé nlô wé i ke bisu. Maange a nla neebe le a mboñ sukulu i ke bisu. Mut a nla neebe lipém, bibégés, nwéhél, likébél, tel i nson i ke bisu.\nMu i njel i nyen i yé longe le u bôn bé i lole u bôn ndi u yônôs bé. Jon u nog le, hinuni hi ngwiina makôô, mut a ngwiina i nyo. U nyila ñyômôg mut, mut bôt ba nyan, mut a nyét bé i ke bisu.


Bitééne bi Djob bi ga yon! | Yigil\nAÑ I HOP U Afrikaans Albania Amharik Arabik Arménia Aserbajañ Aserbajañ (Syrilik) Aymata Basaa (Kamerun) Bashkit Bausa Beñgali Bikol Birman Bule Bulgaria Dangme Danmark Digor Duala Fiji Finland Fon Ga Galois Grikia Guarani Gujarati Gun Géorgia Hiligaynon Hilémb hi moo hi Amérika Hilémb hi moo hi Argañtina Hilémb hi moo hi Añgôla Hilémb hi moo hi Brésil Hilémb hi moo hi Bôliwai Hilémb hi moo hi Filipin Hilémb hi moo hi Finland Hilémb hi moo hi India Hilémb hi moo hi Indônésia Hilémb hi moo hi Iqwatôria Hilémb hi moo hi Italia Hilémb hi moo hi Jaman Hilémb hi moo hi Kili Hilémb hi moo hi Kina Hilémb hi moo hi Kolombia Hilémb hi moo hi Kuba Hilémb hi moo hi Kébek Hilémb hi moo hi Kôré Hilémb hi moo hi Meksika Hilémb hi moo hi Ngisi Hilémb hi moo hi Oñgri Hilémb hi moo hi Panya Hilémb hi moo hi Paragwéi Hilémb hi moo hi Potoki Hilémb hi moo hi Pulasi Hilémb hi moo hi Péru Hilémb hi moo hi Pôlan Hilémb hi moo hi Rumania Hilémb hi moo hi Ruslan Hilémb hi moo hi Simbabwé Hilémb hi moo hi Slôwakia Hilémb hi moo hi Tjékôslôwakia Hilémb hi moo hi Wénésuéla Hilémb hi moo hi Yapan Hilémb hi moo hi Ôstrélia Hindi Hiri Motu Héber Ibanag Ibô Iloko Indônésia Islañdia Isoko Istônia Italia Jaman Kabiye Kannada Katalan Kebuanô Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kina Mandareñ (Ba nhôyôs) Kina Mandareñ (Lem lôñ) Kinyarwanda Kirgisistañ Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Kréol i Ayiti Krôasia Kurdish kurmaji Kurdish kurmanji (Caucase) Kurdish kurmanji (Kirilik) Kwangali Kwanyama Kôré Lamba Lingala Liétuwa Luganda Lunda Luvale Luô Létônia Madagaskar Makédônia Malay Malayalam Mambwé-Lungu Marathi Maya Mbunda Miñgrélia Motu Môñgôlia Môôré Ndonga Ndébélé Ndébélé (Simbabwé) Ngisi Norwégia Nyanja Nzema Népal Okpe Oromo Otetela Oñgri Pangasinan Panya Papiamentô (Curaçaô) Persia Pidjin (Kamerun) Pijin i Najéria Pijin i biôn bi Salômô Potoki Pulasi Punjabi Pôlan Quechua (Bôliwai) Rumania Ruslan Samoa Sandé Sangô Sapôtek (i ônt) Sepedi Serbia Serbia (Rôma) Sesôthô (Afrika i Nwel mbok) Sesôthô (Lésôtô) Shôna Sidama Silosi Sinhala Slôwakia Slôwénia Sranan-tongo Swahili Swahili (Kôñgô) Swati Swéden Tagalog Tailand Tajiki Tamul Tatar Tetun Dili Tigrinya Tiv Tjibemba Tjitjéwa Tjitoñga Tjitoñga (Malawi) Tjitumbuka Tjiyao Tjuwash Tjékôslôwakia Tok Pijin Tonga Tshiluba Tsonga Tsotsil Tswana Turkai Turkmen Tuwalia Twi Télungu Ukren Umbundu Urhobo Usbékistañ Venda Waray-Waray Wetnam Wolaita Xhosa Yapan Yula Yôruba Zulu Éfik Éwé Ôland Ôsetia\n“Me mal pot, ndi m’a boñ ki le mam ma léña hala. Me mal téé ngôôba yem, m’a yônôs ki yo.”—YÉSAYA 46:11.\nTJÉMBI: 25, 18\nBitééne bi Yéhôva inyu bôt ba binam gwon bi yé le kii?\nMambe maboñok ma ndok ma bi kwés bé bitééne bi Yéhôva?\nLelaa bitééne bi Yéhôva bi ga yon?\n1, 2. (a) Kii Yéhôva a bi yeelene bés? (b) Limbe jam li nkwés bés nkaa di nléba i kaat Yésaya 46:10, 11 ni 55:11?\nBIBUK bi bisu bi Bibel bini bi yé sem kwep, ndi bi bak ki nyonok ni pék le: “I bibéé, Nyambe a hek ngii ni ’isi.” (Bibôdle 1:1) I yé maliga le di gwé isii nokna inyu ngandak gwom Djob a hek kiki bo ngii, mapubi, ni ngui i mboñ le gwom bi ngii bi ñôtna yada ni ii, kayéle to yada i nkwo bé, yon ba nsébél ni hop Pulasi le gravitation. Ni le di ma tehe ndik maga maga pes i ngiinda. (Ñañal 3:11) Ndi, Yéhôva a bi yeelene bés bitééne gwé inyu hisi ni bôt ba binam. Hisi hi bé lama ba loñge homa liyééne kiyaga inyu bôlôm ni bôda ba ba bi héga i ôñgba i Djob. (Bibôdle 1:26) Ba bé lama ba bon bé, ni Yéhôva a ba Isañ wap.\n2 Kiki kaat Bibôdle pes aa i ntoñol, bitééne bi Yéhôva bi bi boma ngolba. (Bibôdle 3:1-7) Ndi, njel i bé bé inyu yémbél ngolba i. Mut to wada a nla bé sék Yéhôva njel. (Yésaya 46:10, 11; 55:11) Jon, di nla ba nkwook nkaa le bitééne bi Yéhôva bi ke i yon i ngéda a bi téé!\n3. (a) Mambe maliga ma yé nseñ inyu nok ñwin u Bibel? (b) Inyuki di nigil ki mo i len ini? (c) Mambe mambadga di ga wan?\n3 Ibabé pééna, di meya biniigana bi Bibel bi bi mpôdôl bitééne bi Djob inyu hisi ni bôt ba binam, ni inyu mbegee keñi Yésu Kristô a gwé mu biyônôl bi bitééne bi Djob. Bi yé nseñ ngandak, bi bak ki ipôla mam ma bisu di bi nigil ngéda di bi bôdôl nigil Bibel. Yak bés di gwé ngôñ i hôla bôt ba njômbi lam i meya ni biniigana bi mahee bi. Jon, mu kii di mba di wan yigil ini hana likoda, di ga boñ biliya i naña ngandak bôt inoñnaga ni la yés i Mbigda nyemb Yésu. (Lukas 22:19, 20) I bet ba ga loo, b’a nigil ngandak mam ma mbéñge bitééne bi Djob. Jon munu ndék dilo di ngi yii ilole di mbigda nyemb Yésu, ngéda ini le di hoñol mambadga ma tôbôtôbô di ga gwélél inyu tinde i bet ba nigil Bibel ni bés, ni bôt ba maliga bape i bana ngôñ i ba ha hilo hikeñi hi. Di ga wan mambadga maa: Kii i bé bitééne bi Djob i bibôdle inyu hisi ni bôt ba binam? Kii i bi kile bé? Ni inyuki binoñ bi Yésu bi yé hiliba hi hi nyibil likôga inyu boñ le bitééne bi Djob bi yon?\nKII I BÉ BITÉÉNE BI NHEK I BIBÔDLE?\n4. Lelaa bihégél bi nti Yéhôva lipém?\n4 Yéhôva a yé bañga bañga Nhek kiyaga. Hiki yom a bi hek i nôgôl mambén mé ma ma nlôôha ni pék (Bibôdle 1:31; Yérémia 10:12) Kii di nla nigil mu bilama ni oda bi di ntehe ikété gwom a bi hek? Ngéda di mbéñge bihégél gwé, di yé nhelek ni lelaa bihégél bi Yéhôva, bititigi ni bikeñi, bi nsal inyu yônôs bitééne gwé. Njee ikété yés a ta bé nhelek ngéda a ntehe hisiina hégél hi hi nti mut binam niñ i ba nsébél ni hop Pulasi le cellule, tole ngéda di ntehe nkéñéé man u ntip ngwéé nu ba mbob, tole bilama bi manañle ma hiañgaa? Di memle bihégél bi inyule di bi héga ni ngap i gwés mam ma yé toi malam.—Añ Tjémbi 19:2; 104:24.\n5. Lelaa Yéhôva a boñ inyu ba nkwook nkaa le bihégél gwobisôna bi nsal ikété adna?\n5 Kiki hala a nene i mam a hek, gwéha i Yéhôva i bi tinde nye i téé minwaa ni gwéha inyu hiki yom. A bi ti mambén inyu ngiinda ni inyu maboñok ma bôt ba binam, inyu boñ le mam momasôna ma ke loñge. (Tjémbi 19:8-10) Jon, mam momasôna ikété ngiinda ma gwé ngim nseñ ikété bitééne bi Djob. Yéhôva a bi téé mbén inyu boñ le bihégél gwé bi sal ntôñ. Di gwé mbén kiki bo ngui i mboñ le gwom bi yé i ngii bi ôtna yada ni ii, kayéle to yada i nkwo bé, i ba nsébél ni hop Pulasi le gravitation, yon i mboñ le mbebi di nhép i yén hana isi, yon i mboñ le man lép a kôba i lom, lom ki a kôba i tuye, yon i mboñ ki le niñ ni oda i ba ikété bihégél gwé. Bihégél bi gwobisôna, yak bôt ba binam mukété, bi nyiñgha, bi salak ki ikété minwaa nwap. I oda di ntehe ikété bihégél gwé i ñunda le Djob a gwé ngim bitééne inyu hisi ni bôt ba binam. I ngéda di ntéé likalô, baa di nla hôla bôt i yi het i oda i nlôl?—Masoola 4:11.\n6, 7. Sima ngim makébla malam Yéhôva a bi ti Adam bo Eva?\n6 Bitééne bi Yéhôva bibôdle inyu bôt ba binam bi bé le ba niñ boga ni boga hana isi. (Bibôdle 1:28; Tjémbi 37:29) A bi ti Adam bo Eva ngandak makébla ma ma bé hôla bo i nok line li niñ. (Añ Yakôbô 1:17.) Yéhôva a ti bo ngap i pohol ni bomede, ngap i ôt pék, lôñni ngap i gwés bôt ni bana mawanda. Nhek a bi pôdôs Adam, a niiga ki nye lelaa a nla unda manôgla mé. Adam a bi nigil ki lelaa a tôñ ni i mam ma kon nye ngôñ, ni lelaa a tééda binuga ni hisi. (Bibôdle 2:15-17, 19, 20) Yéhôva a hek yak Adam bo Eva ni ngap i noode, i tihba, i tehna, i noga ni i numbe. Hala a bé lama hôla bo i tehe bilama ni lingwañ li Paradis yap, kayéle inyu Adam bo Eva, manjel inyu bana nson u nlémél bo, inyu yônôs ngim mam ni léba ngim gwom ma bééna bé nwaa.\n7 Kii ipe i bé mu bitééne bi Djob? Yéhôva a bi hek Adam ni Eva ni ngap i bana bon ba peles. Djob a bééna mahoñol le bon bap, yak bo, ba bana bon, letee hisi hiosôna hi yon lôñni lihaa likeñi li bôt ba binam. A bé gwés le Adam bo Eva, ni bana bagwal bape bobasôna mbus yap, ba gwés bon bap kiki yak Yéhôva a ba gwéhék bon bé ba bisu. Hisi, lôñni lingwañ jé jolisô, li bé lama yila liyééne jap i mba ni mba.—Tjémbi 115:16.\nKII I BI BEP TAGBE?\n8. Umbe nseñ mbén i nlébna i kaat Bibôdle 2:16, 17 i bééna?\n8 Mam ma bi ke bé kunda yada kiki Djob a bi téé. Inyuki? Yéhôva a bi ti Adam bo Eva himagaa mbén inyu yi too ba bé neebe nwaa u kunde yap. A kal le: “U yé kunde i je matam ma hi e mu wom; ndi u jek bañ matam ma e i yi loñge ni béba; inyule i kel u nje mo, wee u nwo.” (Bibôdle 2:16, 17) Hala a bé let bé ngandak inyu Adam bo Eva i nôgôl i mbén i. Inyule ba bééna ngandak bijek.\n9, 10. (a) Umbe nsohi Satan a bi ôm Yéhôva? (b) Mambe makidik Adam bo Eva ba bi yoñ? (Béñge titii i bibôdle.)\n9 Satan Nsohop a bi gwélél nyoo, inyu tinde Eva i ndokbene Isañ wé Yéhôva. (Añ Bibôdle 3:1-5; Masoola 12:9) Satan a bi kéés mbén bon ba Djob ba bi kôs le ba je bañ “matam ma hi e mu wom.” I bé wengoñle a bé kalak le: ‘U nsômbôl kal le u nla bé boñ i yom u ngwés?’ Ibabé i kon ’ison, a bôm soso tembee: “N’a wo yaga bé.” I mbus, a noode kwés Eva nkaa le a gwé bé ngôñ i emble Djob, a kal nye le: “Inyule Nyambe a nyi le i kel ni nje mu, ha nyen mis manan m’a yiblana.” Satan a bé sômbôl kal le Yéhôva a ngwés bé le ba je litam li e inyule hala a bé lama yibil bo mis. Mu kii a kena nkwel ni bisu, Satan a bi ti bo mbônga u bitembee: “Bé ki n’a ba kii Nyambe le ni yik loñge ni béba.”\n10 Nano Adam bo Eva ba bé lama kit i jam ba bé lama boñ. Baa ba bé lama nôgôl Yéhôva, tole emble nyoo? Ba bi yoñ makidik i ndokbene Djob. Ni makidik ma, ba bi noñ Satan ikété ndok yé. Ba bi tjél le Yéhôva a ba Isañ wap, ba ke ki nonok ni nwee nyensôna a bé lôl bo mu mbén yé.—Bibôdle 3:6-13.\n11. Inyuki Yéhôva a bi nwéhél bé i ndok i?\n11 Mu kii ba bi ndokbene Yéhôva, Adam bo Eva ba bi nimis libak jap li peles. Jam lipe ki le, ndok yap i bi kena bo haa ni Yéhôva, inyule “mis [ma Yéhôva] moñ ma yé mapubi nya i yé le u nla bé béñge béba, u nla bé to nun liboñok libe.” (Habakuk 1:13) Ibale a nwéhél i jam li, ki bihégél gwé gwobisôna—i ngii ni ’isi—bi bé lama nok ndutu. I ngii mam momasôna, ibale Djob a mom nwee mu i béba i bi bôña i wom Eden, ki libak jé li Djob li li tiñi ni matiñ mé li bé le li ôbi. Ndi Yéhôva a tiñi ni matiñ mé; a mbôk bé mo. (Tjémbi 119:142) Jon, i bana kunde i pohol i bé ti bé Adam bo Eva kunde i yan mbén Djob. Kiki nsaa u ndok yap, ba bi wo, ba témb biték i het ba bi yôña inyu héga.—Bibôdle 3:19.\n12. Kii i bi pémél bon ba Adam?\n12 Ngéda Adam bo Eva ba bi je litam li e i, ba bé ha bé le ba ke ni bisu i ba bijô bi lihaa likeñi li Djob. Djob a bi luhul bo i Eden, ba bééna ha bé ki botñem yo ki yo i témb mu mba ni mba. (Bibôdle 3:23, 24) Ni liboñok li nyen, Yéhôva a bi nwas ndik le ba kôs bikuu bi makidik map. (Añ Ndiimba Mbén 32:4, 5.) Kii ba bé ha bé peles, mut binam a bé ha bé le a numus bilem bilam bi Djob i nya i yôni. Adam a bi nimis ndik bé bilôl bilam inyu yé nyetama, ndi a bi lôôs yak bon bé libak jé li ngi yon, béba, ni nyemb. (Rôma 5:12) A sôña mbôda yé botñem i niñ i boga ni boga. Adam bo Eva ba bé bé le ba gwal man a yé peles; to wada mu ikété bon bap a bé ha bé le a gwal i nya man i. I mbus Satan Nsohop a bi tinde Adam bo Eva i ke haa ni Djob, a bi ke ni bisu i yumus bôt ba binam letee ni len ini.—Yôhanes 8:44.\nBINOÑ BI BI MÉLÉS NSÔSÔGÔ\n13. Kii Yéhôva a gwé ngôñ inyu bon ba Adam?\n13 Gwéha i Djob inyu bôt ba binam i nhônba mam momasô. Tolakii Adam bo Eva ba bi ndogop, Yéhôva a gwé ngôñ le bôt ba binam ba bana maada malam ni nye. A ngwés bé le mut to wada a wo. (2 Pétrô 3:9) Jon kunda yada i mbus ndok yap, Djob a yoñ bitelbene inyu témb yibil njel liwanda ipôla nye ni bôt ba binam, i nlélém ngéda a téñbege ki ni matiñ mé ma telepsép. Lelaa Yéhôva a boñ hala?\n14. (a) Inoñnaga ni Yôhanes 3:16, kii Djob a boñ inyu kobol bôt ba binam i béba ni i nyemb? (b) Imbe mbadga di nla wan ni bôt b’a loo i Mbigda nyemb Yésu?\n14 Añ Yôhanes 3:16. Ngandak bôt di ga naña i Mbigda nyemb Yésu ba nyi nlôñ kaat unu ni ñem. Ndi mbadga i yé le, lelaa sesema i Yésu i nla ti mut pôla inyu niñ boga? Hônd likalô i Mbigda nyemb Yésu, Mbigda nyemb Yésu yomede, ni mapeple di ga bôñôl i bet ba nlo yokela, bi ga ti bés pôla i hôla bayéñ maliga ni toi i kôs ndimbhe i mbadga mahee i. I nya bôt i i bé lama ba nhelek ngéda ba bi bôdôl nok loñge loñge lelaa gwéha ni pék i Yéhôva i bé nene mu binoñ a bi ti. Mambe matode ma pôdôl binoñ di yé le di yigye?\n15. Lelaa Yésu a bé mahéñha ni Adam mu niñ yé hana ’isi?\n15 Yéhôva a bi ti ngim mut peles nu a bé lama yila nkobol. Mut peles nu a bé lama téñbe i gwés Yéhôva, ni ba bebee i ti niñ yé inyu minimlak mi bôt ba binam. (Rôma 5:17-19) Yéhôva a bi héya niñ i hégél yé i bisu bisu i ngii, a ep yo hana ’isi. (Yôhanes 1:14) Hala nyen Yésu a bi yila mut binam nu a yé peles, ndik kiki Adam a bé. Ndi maselna ni Adam, Yésu a bi tééda matiñ Yéhôva a bé bémél mut peles. Yak i si manoodana makeñi, yésu a bi boñ bé béba, to bôk, a bôk bé Mbén Djob yo ki yo.\n16. Inyuki binoñ bi yé tik likébla?\n16 Kiki mut peles, Yésu a bé lama kobol bôt ba binam i béba ni i nyemb ni njel niñ yé a ti inyu yap. A bé toi ntiik kii yosôna Adam a bé lama ba—hala wee mut peles, nu a bé a tiñi i gwés Djob, a nôglak ki nye. (1 Timôtéô 2:6) Yésu a yila sesema i binoñ i i bi yibil njel niñ boga “inyu ngandak bôt”—bôlôm, bôda, ni boñge. (Matéô 20:28) Ntiik, binoñ bi yé hiliba hi hi yibil likôga li biyônôl bi bitééne bi Djob a gwé ibôdôl bibéé. (2 Korintô 1:19, 20) Binoñ bi nti bôt ba hémle bobasôna botñem i niñ boga.\nYÉHÔVA A BI NÉHNE BÉS NJEL MATÉMB I NYENI\n17. Kii di nla kôs ni njel Binoñ?\n17 Yéhôva a bi ti binoñ bi bi héé nye diye ngandak. (1 Petrô 1:19) Bôt ba binam ba bi lôôha bana mahee i mis mé kayéle a bé bebee i ti niñ i mpombe yé man inyu yap. (1 Yôhanes 4:9, 10) Di nla ki kal le, Yésu a bi hégha isañ wés Adam. (1 Korintô 15:45) Lôñni liboñok li, Yésu a timbhe ndik bé bés niñ; a bi témb a yible bés njel i yila bijô bi lihaa li Djob. Ñ, ni njel sesema i yésu, Yéhôva a nla ki neebe le bôt ba binam ba jôb ikété lihaa jé ibabé le a bôk matéak mé ma telepsép. Baa hala a ntihbana bé i hégda ngéda i bôt bobasôna ba tiñi ni Djob ba ga témb ba yila peles? Adna i bas bas i ga ba ipôla lihaa li bihégél bi Djob bi yé i ngii, ni bi bi yé hana ’isi. I nya i yôni, di ga yila toi bon ba Djob.—Rôma 8:21.\n18. Ngéda imbe Yéhova a ga yila “mam momasôna manjel momasôna”?\n18 Ndok i Satan i nsôña bé Yéhôva i unda bôt ba binam gwéha yé, i bi sôña bé ki to bôt ba binam i ntéñbe ni Yéhôva. Ni njel binoñ, Yéhôva a ga hôla bon bé bobasôna i yila bôt ba téé sép i nya i yôni. Hégda lelaa niñ i ga ba ngéda hiki mut nu “a’ neebe Yésu kiki Man Djob, a hémlege ki nye” a ga kôs niñ boga. (Yôhanes 6:40) Nyonok ni gwéha ni pék, Yéhôva a ga hôla lihaa li bôt ba binam i yila peles, inoñnaga ni bitééne gwé bi bibôdle. Ha ngéda i, Yéhôva, Isañ wés, a ga yila “mam momasôna manjel momasôna.”—1 Korintô 15:28.\n19. (a) Mayéga inyu binoñ ma nlama tinde bés i bon kii? (Béñge nkéñég matila ni ño le “ Di ke ni bisu i yéñ i bet ba kôli.”) (b) Bimbe biniigana bipe bi mbéñge binoñ di ga ke wan?\n19 Mayéga di nti inyu binoñ ma nlama tinde bés i boñ kii yosôna di nla inyu yis bôt bape lelaa ba nla ôt nseñ ni li likébla li mbuma ñañ. Bôt ba gwé ngôñ nano ni binoñ, bi bi yé njel Yéhôva a ngwélél inyu ti bôt ba binam niñ boga ni gwéha. Ndi, binoñ bi mbon yak iloo hala. I yigil i noñ ha, di ga tehe lelaa sesema i Yésu i gwé maada ni mambadga makeñi ma ma bi béda i wom Eden.\n‘Di ke ni bisu i yéñ i bet ba kôli’\nLIPEP li nsébla inyu Mbigda nyemb Yésu li yé ngim kaat di mpémés ngandak di tjamak ki yo ngandak. i ñwii 2016, di bi pémés 440 000 000, ikété iloo 530 dilémb. Baa u ngi gwé mapep ma nsébla inyu Mbigda nyemb Yésu u ñwii unu le u nlama kap ilole ngéda i nkola? Lipep jada mu i met ma ngi yii we i moo, li nla hôla mut nu a kôli i yoñ makidik i lo i Mbigda nyemb Yésu. Njee a yé le a yi?—Matéô 10:11.


A bagwelnson—Ni kôna Timôtéô\nNkum Ntat—Inyu yigil | Matôp 2018\nAÑ I HOP U Afrikaans Albania Altai Alur Amharik Amis Arabik Arménia Aserbajañ Aserbajañ (Syrilik) Aymata Basaa (Kamerun) Bashkit Bausa Beñgali Bikol Birman Bule Bulgaria Damara Dangme Danmark Digor Duala Edo Esan Fiji Finland Fon Ga Garifuna Grikia Guarani Gujarati Gun Géorgia Herero Hiligaynon Hilémb hi moo hi Afrika i nwelmbok Hindi Hiri Motu Héber Ibanag Ibô Iloko Indônésia Islañdia Isoko Istônia Italia Jaman Kabiye Kabuverdianu Kaktjikel (Hiônk) Kannada Katalan Kebuanô Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kina Cañtoñ (Ba nhôyôs) Kina Cañtoñ (Lem lôñ) Kina Mandareñ (Ba nhôyôs) Kina Mandareñ (Lem lôñ) Kinyarwanda Kirgisistañ Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Kréol i Ayiti Kréol i Bélis Krôasia Kurdish kurmaji Kurdish kurmanji (Caucase) Kurdish kurmanji (Kirilik) Kwangali Kwanyama Kôré Lingala Liétuwa Luganda Lunda Luvale Luô Létônia Madagaskar Makédônia Malay Malayalam Mam Mambwé-Lungu Marathi Martjal Masatek i Huautla Maya Mbunda Mixe (Ñemkété u ño mbok) Mixtek (Guérérô) Miñgrélia Motu Môñgôlia Môôré Nahautl (Ñem Mbok) Nahuatl (Guérérô) Nahuatl (Huasteka) Nahuatl (Ño Mbok i Puebla) Ndonga Ndébélé Ndébélé (Simbabwé) Ngabere Ngisi Norwégia Nyanja Nzema Népal Okpe Oromo Otetela Oñgri Pangasinan Panya Papiamentô (Curaçaô) Persia Pidjin (Kamerun) Pidjin i Najéria Pijdin i biôn bi Salômô Ponape Potoki Potoki (Eurôpa) Pulasi Punjabi Pôlan Quechua (Ankash) Quechua (Bôliwai) Rumania Ruslan Samoa Sandé Sangô Sapôtek (i ônt) Sepedi Serbia Serbia (Rôma) Sesôthô (Afrika i Nwel mbok) Sesôthô (Lésôtô) Shôna Sidama Silosi Sinhala Slôwakia Slôwénia Sranan-tongo Swahili Swahili (Kôñgô) Swati Swéden Sépulana Tagalog Tailand Tajiki Tamul Taraskan Tatar Tetun Dili Tigrinya Tiv Tjibemba Tjitjéwa Tjitoñga Tjitoñga (Malawi) Tjitoñga (Simbabwé) Tjitumbuka Tjiyao Tjol Tjuwash Tjékôslôwakia Tlapanek Tojolabal Tok Pijin Tonga Totonak Tseltal Tshiluba Tsonga Tsotsil Tswana Turkai Turkmen Tuwalia Twi Télungu Tômba Jaman Ukren Urhobo Usbékistañ Uzbek (Rôma) Venda Waray-Waray Wetnam Wolaita Xhosa Yapan Yula Yôruba Zulu Éfik Éwé Ôland Ôsetia\nNWII ntagbe, ba bi téé dikôô di bilôk bikéé mimañ tole bahôla nson ikété makoda ma Mbôgi Yéhôva ma nkoñ isi wonsôna. Ibale u yé wada mukété bilôk bikéé bi gwéha bi, u nlama toi ba maséé ni nson u tôbôtôbô u ntip nkôs.\nNdi, hala a nla ki tééñga we ndék. Mañ wada u u ngi yii mañge wanda le Jason, u nkal le: “Ngéda ba bi tip téé me mañ, me bé nôgda wengoñle me bééna bôlô i nloo héga i sal.” Môsi bo Yérémia ba bi nôgda nlélém, ngéda ba bi kôs minson Yéhôva a ti bo. (Manyodi 4:10; Yérémia 1:6) Ibale u ma bana minlélém mi mahoñol, lelaa u nla yémbél mo, ni ke ni bisu i hol? Di wan ndémbél i nnigil wada le Timôtéô nu a bé kristen.—Minson mi baôma 16:1-3.\nKÔNA NDÉMBÉL I TIMÔTÉÔ\nI nene le Timôtéô a bééna yom kiki bo 20 ma nwii ngéda ñôma Paul a bi naña nye i yila solôñ yé mu kii a bé hiôm inyu nson ñañ nlam. I bibôdle, kiki a bé a ngi yii mañge wanda, Timôtéô a bé lama badba too a’ laa yônôs nson wé u mondo, a badbaga ki lelaa a bé le a yônôs wo. (1 Timôtéô 4:11, 12; 2 Timôtéô 1:1, 2, 7) Yom kiki bo jôm li nwii mbus, Paul a bi kal bilôk bikéé bi Filipi le: “Me mbôdôl Nwet wés Yésu ñem le me yé le me om Timôtéô béni mbus ndék ngéda . . . Inyule me gwé bé me mut numpe nye ki nye, nu a gwé minlélém mi mahoñol kiki nye.”—Filipi 2:19, 20.\nKii i bé boñ le Timôtéô a yila loñge mañ? Di wan mam masamal ma ma nla hôla bés i ôt nseñ mu hihéga hié.\n1. A bé tôñ toi ni bôt. Paul a bi kal lôk kéé i Filipi le: “[Timôtéô] a yé le a tôñ inyu nan ni maliga.” (Filipi 2:20) Ñ, Timôtéô a bé tôñ toi ni bôt. A bé tôñ inyu loñge yap i pes mbuu ni ñem wé wonsôna, a bak bebee i ti nyemede nkikip inyu hôla bo i kôôge bebee ni Yéhôva.\nDi ba bañ kiki nluk matôa nu a nkiña tison, ni nu a nlôôha ntôñ i pam mabémél ma matôa i ngeñ, iloole a begee bôt i matôa mé. William, nu a yé mañ iloo 20 ma nwii len, ni nu lôk kéé i nlôôha diihe ki, a nti ba ba ntip kôs nson likoda maéba mana le: “Ni gwés lôk kéé nan. Ni tôñ ki ni mam ma nkon bo ngôñ, iloole ni tôñ ni mam ma nlama bôña.”\n2. A bé bugus mam ma mbuu i niñ yé. Mu kii a bé unda maselna ipôla ndémbél i Timôtéô ni bape, Paul a kal le: “Ba bobasôna ba nyéñ ndigi mam map bomede, ndi ha mam ma Yésu Kristô bé.” (Filipi 2:21) Paul a bi yimbe le lôk kéé i Rôma, i het a bé tila, ba bé ba pégi i boñ mam map. I ngim likala, ba bé bañal biliya gwap i pes mbuu. Ndi ha Timôtéô bé! Ngéda a bééna pôla i nit gwéñe bi ñañ nlam, a bééna libak li Yésaya, nu a kal le: “Me nunu! Om me!”—Yésaya 6:8.\nLelaa u nla kôlha mam ma mbéda le u boñ i pes minsôn ni i pes mbuu? Pog, téé mam ma nlama bôk. Paul a nyigye le: “Ni yi bagal mam.” (Filipi 1:10) Boñ le mam ma nlôôha ba nseñ i mis ma Djob mon ma bôk i niñ yoñ. Iba, suhus likala joñ li niñ. Héya gwom bi bi nip we ngéda ni ngui. Paul a mbéhe Timôtéô le: “Ke minheña mi mañge wanda ngwéé, u ligip i bana telepsép, ni hémle, ni gwéha, ni nsañ.”—2 Timôtéô 2:22.\n3. A bé sal ni ngui inyu nit bibégés bipubi. Paul a bi hôñlaha bikristen bi Filipi le : “Ni nek bé mbôgi lam a gwé, le a bi gwel nson lôñ yada ni me kiki man a ngwélél isañ, le ndi miñañ minlam mi ke ni bisu.” (Filipi 2:22) Timôtéô a bé bé mut yeñgi. A bi sal ni ngui lôñ yada ni Paul, kayéle hala a bi kônde hôlôs gwéha i i bé ipôla yap.\nBôlô bé yon i nhañ ntôñ Djob i len ini. Nson u, u ntina toi maséé, u nla ki boñ le u ba bebee ni bilôk bikéé bi bôlôm ni bi bôda. Jon, yoñ bitelbene le u ‘ligip ni nson Nwet.’—1 Korintô 15:58.\n4. A bé ha mam a bé nigil i bisélél. Paul a tilna Timôtéô le: “U bi noñ maéba mem, ni bihiumul gwem, ni mahoñol mem, ni hémle yem, ni woñgut yem, ni gwéha yem, ni hônba yem.” (2 Timôtéô 3:10) Kiki Timôtéô a bé bii mam a bé nigil i bisélél, hala a bi hôla nye i kôhna minson minkeñi mimpe.—1 Korintô 4:17.\nBaa u gwé nhôôlak mankéé u ñuñgus we, tole u u nhôla we i hol i pes mbuu? Ibale to, inyuki u nla bé yéñ wada nano? Tom nu a yé mañ, nano a yé ngandak nwii, a mbigda le: “Nhôôlak mañ wada u bi yoñ me i si bipapai gwé, a uñgus ki me loñge loñge. Me bé bat nye maéba hiki ngéda, me hak ki mo i bisélél. Hala a bi hôla me i héya nduña me bééna, inyule maada ma ma bi hôla i yi ntiik i yom me bé lama boñ.”\n5. A bé hianda nyemede i mam ma mbuu. Paul a kal Timôtéô le: “Ndi wemede, hianda letee u yi [pam i] siñge Nyambe ñem.” (1 Timôtéô 4:7) I yé maliga le nke ngwéé a nlama bana nniiga nye, ndi nyemede a nlama hianda ni ngui. Paul a ti Timôtéô maéba le: “Ligip yaga i añ, ni béhe, ni niiga, letee me lo. . . . Nduña yoñ yosôna i ba yaga munu mam mana, u pagap ki mukété le ndi mahol moñ ma nene bisu bi bôt bobasôna.”—1 Timôtéô 4:13-15.\nU nlama ke ni bisu i hôlôs likeñge joñ. Hémle yoñ i yééne ndik bañ ha homa wada, tole u nlama ke ni bisu i nigil bitééne bi ntôñ bi nsôk pam inyu hiki jam. Ni ki le, keñgle lem i boñ wengoñle u nyi mam momasôna—bebek, u nhoñol le u nlôôha yi mam kayéle u yéñ tibil mo wemede ibabé i boñ nyiña. Mu kii u nkôna Timôtéô, “yihe yaga inyu yoñ wemede, ni inyu mam u niiga.”—1 Timôtéô 4:16.\n6. A bé bôdôl mbuu Yéhôva ñem. Mu kii Paul a bé hoñol nson u Timôtéô, a bigdaha nye le: “Tibil yaga tééda yo ni ngui mbuu mpubi, u u nyén ikété yés.” (2 Timôtéô 1:14) Inyu tééda nson wé, Timôtéô a bé lama soohe inyu kôs mbuu Djob.\nDonald nu a yé mañ nano a yé ngandak nwii, a nkal le: “Bagwelnson ba nlama diihe maada map ni Djob. I bet ba mboñ hala, ‘ngui yap i nkeñep.’ Ibale ba nsoohe inyu kôhna mbuu Djob, ba boñok biliya i bana bilem bi litam li mbuu, b’a ba bisai inyu lôk kéé yap.”—Tjémbi 84:8; 1 Pétrô 4:11.\nDIIHE NSIMA U GWÉ\nKinje maséé di nkôs i tehe ngandak lôk kéé yés i bôlôm, kiki we, i nke ni bisu i hol i pes mbuu. Jason, nu di mbôk sima, a nkal le: “Mu ngéda yosôna me ntégbaha kiki mañ, me nigil ngandak mam, me mpam yak i yônôs minson nwem nwominsôna ibabé nduña yo ki yo. Me nok toi maséé i sal kiki mañ, me tehge ki nson u kiki nsima nkeñi!”\nBaa u ga ke ni bisu i hol? Boñ le hala a ba njômbi yoñ i kôna Timôtéô. Ni njel i nyen w’a ba bisai inyu bagwélél ba Djob.\nNjel bañga kunde\nGwélél Yéhôva, Djob li kunde\nDi kôna Yéhôva—Nyambe nu a nlédés bôt\nDi tina makénd wada ni nuu téntén i len ini\nA boñge ba wanda, baa ni tiñi i yônôs njômbi nan i pes mbuu?\nNKUM NTAT—INYU YIGIL Matôp 2018


‘Di gwéhna ni minson, ni maliga’—Yôhanes 3:18 | Yigil\nÑAÑ U NIÑ I BÔT Bisai bi bi nlôl ni mam Yéhôva a mbat bés\n“Di gwéhna . . ni minson ni maliga”\nMaliga ma nlona bé “nsañ, ndik pansoñ”\nYôsep mut Arimatia a nyoñ makidik\nBiyiinda bi Sakaria—lelaa bi ntihba bés\nBikak bi gwét ni ntut bi nsôn bé\nLiboñok lilam li kristen\nNkum Ntat—Inyu yigil | Biôôm 2017\nAÑ I HOP U Afrikaans Albania Amharik Amis Arabik Arménia Aserbajañ Aserbajañ (Syrilik) Aymata Basaa (Kamerun) Bashkit Bausa Beñgali Bikol Birman Bule Bulgaria Dangme Danmark Digor Duala Edo Fiji Finland Fon Ga Garifuna Grikia Guarani Gujarati Gun Géorgia Herero Hiligaynon Hilémb hi moo hi Afrika i nwelmbok Hilémb hi moo hi Amérika Hilémb hi moo hi Argañtina Hilémb hi moo hi Añgôla Hilémb hi moo hi Brésil Hilémb hi moo hi Bôliwai Hilémb hi moo hi Filipin Hilémb hi moo hi Finland Hilémb hi moo hi Grikia Hilémb hi moo hi India Hilémb hi moo hi Indônésia Hilémb hi moo hi Iqwatôria Hilémb hi moo hi Italia Hilémb hi moo hi Jaman Hilémb hi moo hi Kili Hilémb hi moo hi Kina Hilémb hi moo hi Kolombia Hilémb hi moo hi Kuba Hilémb hi moo hi Kébek Hilémb hi moo hi Kôré Hilémb hi moo hi Malawi Hilémb hi moo hi Meksika Hilémb hi moo hi Ngisi Hilémb hi moo hi Oñgri Hilémb hi moo hi Panya Hilémb hi moo hi Paragwéi Hilémb hi moo hi Potoki Hilémb hi moo hi Pulasi Hilémb hi moo hi Péru Hilémb hi moo hi Pôlan Hilémb hi moo hi Rumania Hilémb hi moo hi Ruslan Hilémb hi moo hi Simbabwé Hilémb hi moo hi Slôwakia Hilémb hi moo hi Tjékôslôwakia Hilémb hi moo hi Wénésuéla Hilémb hi moo hi Yapan Hilémb hi moo hi Ôstrélia Hindi Hiri Motu Héber Ibanag Ibô Iloko Indônésia Islañdia Isoko Istônia Italia Jaman Kabiye Kaktjikel (Hiônk) Kannada Katalan Kebuanô Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kina Cañtoñ (Ba nhôyôs) Kina Cañtoñ (Lem lôñ) Kina Mandareñ (Ba nhôyôs) Kina Mandareñ (Lem lôñ) Kinyarwanda Kirgisistañ Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Kréol i Ayiti Krôasia Kurdish kurmaji Kurdish kurmanji (Caucase) Kurdish kurmanji (Kirilik) Kwangali Kwanyama Kôré Lingala Liétuwa Luganda Lunda Luvale Luô Létônia Madagaskar Makédônia Malay Malayalam Mam Mambwé-Lungu Marathi Masatek i Huautla Maya Mbunda Mixe Miñgrélia Motu Môñgôlia Môôré Nahautl (Ñem Mbok) Nahuatl (Guérérô) Nahuatl (Huasteka) Nahuatl (Ño Mbok i Puebla) Ndonga Ndébélé Ndébélé (Simbabwé) Ngabere Ngisi Norwégia Nyanja Nzema Népal Okpe Oromo Otetela Oñgri Pangasinan Panya Papiamentô (Curaçaô) Persia Pidjin (Kamerun) Pijin i Najéria Pijin i biôn bi Salômô Ponape Potoki Pulasi Punjabi Pôlan Quechua (Ankash) Quechua (Bôliwai) Rumania Ruslan Samoa Sandé Sangô Sapôtek (i ônt) Sepedi Serbia Serbia (Rôma) Sesôthô (Afrika i Nwel mbok) Sesôthô (Lésôtô) Shôna Sidama Silosi Sinhala Slôwakia Slôwénia Sranan-tongo Swahili Swahili (Kôñgô) Swati Swéden Tagalog Tailand Tajiki Tamul Tatar Tetun Dili Tigrinya Tiv Tjibemba Tjitjéwa Tjitoñga Tjitoñga (Malawi) Tjitumbuka Tjiyao Tjol Tjuwash Tjékôslôwakia Tlapanek Tojolabal Tok Pijin Tonga Totonak Tseltal Tshiluba Tsonga Tsotsil Tswana Turkai Turkmen Tuwalia Twi Télungu Ukren Urhobo Usbékistañ Waray-Waray Wetnam Wolaita Xhosa Yapan Yula Yôruba Zulu Éfik Éwé Ôland Ôsetia\n“Di gwéhna bañ ni bibañga, to ni hilémb, ndigi ni minson, ni maliga.”—1 YÔHANES 3:18.\nTJÉMBI: 106, 100\nBAA W’A BIGDA?\nUmbe ntén gwéha u nlôôha lam?\n“Gwéha i i gwé bé bihéñba” i nkobla le kii?\nLelaa di nla ba nkwoog nkaa le gwéha yés i yé bañga gwéha?\n1. Umbe ntén gwéha u nlôôha ba lam, ni inyuki? (Béñge titii i bibôdle.)\nGWÉHA i i umne i ngii matiñ ma téé sép le (a·gaʹpe) i yé likébla li Yéhôva. Nyen a yé lingen li gwéha. (1 Yôhanes 4:7) I nya gwéha i yon i nlôôha lam ikété mintén mi gwéha nwominsôna. Tolakii i nla ki ba lisiñgege mut a nsiñge numpe ñem, ba nyil yo tôbôtôbô i mam di mbôñôl bôt ibabé i bem ngim yéñe. Inoñnaga ni kaat yada, a·gaʹpe “a nla ndik yiba ni njel minson minlam a ntinde bés i bana ipañ bôt bape.” Ngéda di ñunda gwéha i, niñ yés i yé nyonok ni maséé, i ban-ga ki mahee.\n2, 3. Lelaa Yéhôva a unda gwéha i ngi yéñe?\n2 Yéhôva a unda gwéha inyu bôt ba binam ilole a ba hek Adam bo Éva. A bi hek hisi inyu i ba liyééne li boga ni boga li mut binam, hisi hi hi bé lama ndik bé ba homa le mut binam a niñ, ndi homa le a nok lingoñoo li niñ. Yéhôva a bi boñ ndik hala inyu nseñ wés, ha inyu yéñe yé bé. A bi unda ki bon bé ba ba yé hana isi gwéha yé ngéda a bi sayap bo, a ti bo botñem i niñ boga ikété Paradis i a bi kôôbana bo.\n3 I mbus ndok i Adam bo Éva, Yéhôva a unda gwéha yé i ngi yéñe, i i nlôôha ba lam. A yoñ bitelbene inyu boñ le binoñ bi tiba inyu bon ba Adam bo Éva ba ba bé lama gwéé mbus, a bak nkwoog nkaa le bahogi ikété yap ba bé le ba gwés nye. (Bibôdle 3:15; 1 Yôhanes 4:10) I yé ntiik le, ibôdôl yaga ngéda Yéhôva a bi bôn le Ntohol a bé lama lo, inyu yé a bé wengoñle A mal ti nye kiki sesema. Jon, yom kiki bo 4 000 nwii mbus, i bi héé Yéhôva diye ngandak i ti niñ i pombe yé Man inyu bôt ba binam. (Yôhanes 3:16) Di yé nyonok ni mayéga inyu gwéha i Yéhôva i ngi yéñe.\n4. Kii i ñunda le bikwéha bi bôt bi nla bana gwéha i ngi yéñe?\n4 Yak bés di nla unda i nya gwéha i, inyule Djob a bi hek bés i pôna yé. Ndi béba di bi kôdôl, i mboñ le hala a lédél bés. I Béba i, i bi héya bé bés i ngap i. Abel a bi unda le a bé gwés Djob ngi yéñe, ngéda a bi sémél nye nuga i nlôôha lam ikété bémba yé. (Bibôdle 4:3, 4) Nôa a unda gwéha i ngi yéñe ngéda a bi añle bôt ba ngéda yé nwin u Djob ngandak nwii, tolakii ba bé tjél emble nye. (2 Pétrô 2:5) Abraham a unda le gwéha yé inyu Djob i bé ngui iloo mam momasôna, ngéda ba bi ti nye oda le a ti man wé Isak kiki sesema. (Yakôbô 2:21) Nlélém ni i bôt ba hémle ba, di nlama unda gwéha to ibale di mboma mandutu.\nBAÑGA GWÉHA I NKOLBA GWÉHA I MALÔGA\n5. Ni mambe manjel di nla unda bañga gwéha?\n5 Bibel i ntoñol le bañga gwéha i nene ‘ndik bé ni bibañga, to ni hilémb, ndi ni minson ni maliga.’ (1 Yôhanes 3:18) Baa hala a nkobla le gwéha i nla bé nene ikété bibañga gwés? Heeni! (1 Tésalônika 4:18) Hala a nkobla le di nlama ndik bé unda gwéha yés ni bibañga, téntén ngéda di gwé pôla i boñ iloo ha. Kiki hihéga, ngéda mankéé wada a nhañ mbot ni bijek, a gwé ndik bé ngôñ le di kal nye le a yoñ ndun ni nyemede. (Yakôbô 2:15, 16) Ni le, gwéha inyu Yéhôva ni inyu mut wés libôk i ntinde ndik bé bés i bat Yéhôva le a ep ‘bagwelnson libumbul jé,’ ndi i ntinde yak bés i yoñ ngaba ikeñi i nson likalô.—Matéô 9:38.\n6, 7. (a) Kii i yé ‘gwéha i ngi bihéñba’? (b) Sima ndék dihéga di gwéha i malôga.\n6 Ñôma Yôhanes a tila le di nlama gwés “ni minson ni maliga.” Jon, gwéha yés i nlama bé bana “bihéñba,” tole “i ba bañ ni bihéñba.” (Rôma 12:9; 2 Korintô 6:6) Hala a nkobla le di nla bé kal le di ñunda bañga gwéha ngéda di nsôô libak jés, a yé ndik wengoñle di nyoñ su umpe, di haba. Di nla ni badba le: ‘Baa ngim gwéha i yé i i gwé bihéñba?’ Heeni. Wee i nya gwéha i, i yé yañga.\n7 Di wan ndék dihéga di gwéha i malôga. I wom Eden, Satan a bi héñba le a bé yéñ loñge i Éva, ndi maboñok mé ma bé unda le a bé yéñ nseñ wé, ni le a bé mut bihéñba. (Bibôdle 3:4, 5) I dilo di David, Ahitôfel a unda le liwanda jé ni kiñe li bé ndik malôga. Ahitôfel a bi liibana kiñe, ni mana mahoñol le, a kôs ngim yéñe mu. (2 Samuel 15:31) Nlélém i len ini, bôt ba nkolba maliga ni bape ki, ba ba nlona mbagla ikété likoda ba ngwélél ‘bibuk bi ne, ni bi bi nlôbhe bôt’ inyu unda le ba ngwés bo, ndi ki le ba nyéñ ndik yéñe yap.—Rôma 16:17, 18.\n8. Imbe mbadga di nlama badba?\n8 Gwéha i malôga i nlona wonyuu inyule i yé maselna ngandak ni gwéha i Djob, i i mbem bé nseñ. I béba gwéha i, i nla lôk bôt ba binam, ndi ha Yéhôva bé. Yésu a bi kal le bôt ba bihéñba b’a kôs ‘bañga kogse.’ (Matéô 24:51) I yé ntiik le, bagwélél ba Yéhôva ba nlama bé bana gwéha i bihéñba kekikel. Jon, di nlama badba le: ‘Baa gwéha yem i yé toi bañga gwéha hiki ngéda, i gwé bé liton li yéñe jo ki jo, to li malôga?’ Di wan manjel bôô, ma di nla noode gwélél inyu unda gwéha i ngi “bihéñba.”\nLELAA DI NLA UNDA LE ‘DI NGWÉHNA . . . NI MINSON NI MALIGA’\n9. Kii bañga gwéha i ga tinde bés i boñ?\n9 Di ba maséé i sal ikété lisol. Di nlama ba bebee i sélél lôk kéé yés i “nditi,” hala wee ibabé le mut nye ki nye a yi. (Añ Matéô 6:1-4.) Anania bo Safira ba bi boñ bé hala. U héya le ba bi gwés le mbok yosôna i yi le ba nti likébla, ba bi lôk inyu jam ba bi ti, jon ba bi kôhna bañga kogse inyu bihéñba gwap. (Minson mi baôma 5:1-10) Maselna ni hala, bañga gwéha i ntinde bés i ba maséé i sélél lôk kéé yés ibabé i bép nkéñ, to i bem le ba ti bés mayéga ma tôbôtôbô. Kiki hihéga, bilôk bikéé bi bi nit Juu li bakena ntôñ inyu ngôôba i bijek bi mbuu, bi mboñ hala ibabé le ba yi môl map, tole ibabé le bi yis bôt mam ba mboñ, to ngôgôp.\n10. Lelaa di nla unda le di yé bôt ba bisu i ti bape lipém?\n10 Di ba bôt ba bisu i ti bape lipém. (Añ Rôma 12:10.) Yésu a yék ndémbél ilam i mut a nti bôt bape lipém, ngéda a bi neebe sal bibôlô bi bé inyu minkol. (Yôhanes 13:3-5, 12-15) Di nla boñ biliya bi ngui inyu hôlôs suhulnyu i mbéda inyu ti bôt bape lipém i nya i. To baôma ba bé bé le ba nok maboñok ma Yésu loñge loñge, ndik ngéda ba bi kôhna mbuu mpubi. (Yôhanes 13:7) Di nti bôt bape lipém ngéda di nhoñol bé le di nlel bo, inyule di bi boñ suklu ngandak, inyule di yé ngwañ, tole inyule di ngwel minson mi tôbôtôbô i ntôñ u Yéhôva. (Rôma 12:3) Iloo le di kil bet ba nkôs lipém njôñ, di nok maséé ni bo to ibale di nhoñol le yak bés di kôli ni nlélém lipém, tole ibale di nhoñol le yak jôl jés li lamga yiba mu jam li mbôña.\n11. Ngéda di nti lôk kéé yés bibégés, inyuki bi nlama lôl bés i ñem?\n11 Bibégés di nti lôk kéé yés bi nlama toi lôl i ñem. Di nlama yéñ manjel i ti wada ni nuu bibégés, inyule hala a “nhôlôs.” (Efésô 4:29) Ndi, hala a nlama lôl bés i ñem. Ibale hala bé, i yé le i nene le di yé lôbhe mut, tole di yé keñgle mbegee di gwé i ti nye maéba a gwé ngôñ. (Bingéngén 29:5) I bégés mut ni témb ôbôs nye jôl i mbus ni mbus i yé gwéha bihéñba. Ñôma Paul a bi keñgle hiandi hi, a yék ki ndémbél lam i bañga gwéha mu kii a bé ti bôt bape bibégés. Kiki hihéga, a bi ti bikristen bi Korintô bibégés bi bi bé lôl nye ñem inoñnaga ni ngim mam ba bé boñ. (1 Korintô 11:2) Ngéda maboñok map ma bé bé malam, a bé a tibil toñle bo ni loñgeñem inyuki liboñok jap li bé libe.—1 Korintô 11:20-22.\nI kap ni lôk kéé yés i i gwé ngôñ ni mahôla i yé ngim njel inyu unda gwéha yés ni maleege malam (Béñge liben 12)\n12. Lelaa di nla unda bañga gwéha ngéda di nleege bôt?\n12 Di leege bôt loñge. Yéhôva a nti bés oda le di ba bôt ba nyi leege bilôk bikéé bi bôlôm ni bi bôda, ni bôt ba nkap. (Añ 1 Yôhanes 3:17.) Ndi, di nlama boñ hala ni mahoñol malam, di tjélék mintén mi wim nwominsôna. Di nla badba le: ‘Baa me nleege ndik mawanda mem ma ñem nyuu, bañga bôt, tole i bet me nyi le yak bo ba nla leege me yani? Tole me nyéñ manjel i kébél bilôk bikéé bi me nyi bé loñge, tole bi bi gwé bé yom i timbhe me mbus ngéda?’ (Lukas 14:12-14) Hégda le mankéé nu mbuu a nyila yep inyule a mbep gwélél moni wé, tole a nti bé bés mayéga inyu maleege més malam. Ha ngéda i, di nlama bii maéba mana i bisélél: “Ni yoñnaga bé ni bé kiki bakén ibabé minhuñbe.” (1 Pétrô 4:9) Ibale u noñ maéba ma, u ga kôhna maséé mut a yé a nok ngéda a nti ni ñem nlam.—Minson mi baôma 20:35.\n13. (a) Imbe ngéda téntén i nla ba nledek jam i hôla i bet ba mbomb? (b) Kii di nla boñ inyu nit bo?\n13 Di nit i bet ba mbomb i pes mbuu. Bibel i nti bés ini oda le: “Ni nit i bet ba mbomb, ni nihbege bôt bobasôna.” I oda i, i nla noode bañga yés gwéha. (1 Tésalônika 5:14, MN.) To hala kii ngandak bôt i i mbomb i yé sôk témbna hémle yap i ngui, bape ba gwé ngôñ le di ke ni bisu i nit bo ni hônba. Hala a nla bat le di kwélél inyu nlôñ Bibel wada, le di naña bo i éga bés likalô, tole di yoñ ngéda i emble bo. Di nlama ndik bé hoñol le ngim mankéé nu munlôm tole nu muda a gwé “hémle i ngui” tole a gwé “bibomb,” ndi di nlama yi le hiki wada wés a gwé yé ngap ni gwé bibomb. Yak ñôma Paul a bi neebe le a bééna gwé bibomb. (2 Korintô 12:9, 10) Jon, bés bobasôna di nla ôt nseñ ni mahôla ma lôk kéé yés i mbuu.\n14. I pam limbe likala di nlama ba bebee i kôp nsañ ni lôk kéé yés?\n14 Di kôp nsañ. Di mboñ kii yosôna di nla inyu tééda nsañ ni bilôk bikéé gwés, to ibale di nhoñol le ba mbep nok bés, tole ba mboñ bés jam li téé bé sép. (Añ Rôma 12:17, 18.) I bat nwéhél i nla hôla i kogol mam ngéda di mbabaa mut, ndi i nsômbla le hala a lôl i ñem. Kiki hihéga, iloo le di kal le: “Nwéhél me ibale hala a nhindha we ñem,” u nla neebe hihôha hioñ ni bini bibuk le: “Soho, nwéhél me le me mbabal we ni bibuk gwem.” Nsañ u yé mahee ngandak ikété libii. Nwaa bo nlôm ba nla bé unda le ba ngwéhna i ti, ndi ki le ngéda ba yé boba, ba nleñna bibuk bibe, ba njo bisañ, tole wada a ntjél pôdôs nuu.\n15. Lelaa di nla unda le nwéhél yés i yé ntiik?\n15 Di ba bebee i nwéhél. Ngéda mut a mboñ bés jam, di nwéhél nye, di nwas ki hiun di gwééne nye. Di yé bebee i nwéhél i bet ba nyi bé to le ba ñunbaha bés ngéda ‘di nhônba bés ni bés ikété gwéha; di nyamndaga yaga ki i tééda adna i mbuu, le nsañ u at bés ni bés.’ (Efésô 4:2, 3) Inyu boñ le nwéhél yés i ba ntiik, di nlama yoñ yihe ni mahoñol més le di “éñél [bañ] mut numpe béba.” (1 Korintô 13:4, 5) Ibale di mbéna téédana bôt hiun, di nla ôbôs maada més malam ni lôk kéé yés ngélé yada inyu yosôna, ndi téntén maada més ni Yéhôva. (Matéô 6:14, 15) Di nla ki unda le nwéhél yés i nlôl i ñem, ngéda di nsoohe inyu i bet ba nhuhul bés.—Lukas 6:27, 28.\n16. Lelaa di nlama tehe minson mi tôbôtôbô di nkôs i ntôñ u Yéhôva?\n16 Di yéñ ndugi nseñ u bôt bape. Ibale di ngwel minson mi tôbôtôbô i ntôñ u Yéhôva, di nlama tehe nwo kiki manjel inyu unda bañga gwéha di gwé inyu bape, di tjélék i ‘yiñil ndigi bésbomede loñge, ndi di yéñék yak loñge i mut numpe.’ (1 Korintô 10:24) Kiki hihéga, i makoda més makeñi ni ma ndôn, baleege bôt ba nlama bôdôl sal ikété Ndap Ane i het lôk kéé i ga lo i yén i mbus ngéda. Ndi iloo le ba gwélél tel yap inyu yéñ biloñge bi biyééne inyu yap ni mahaa map, libim ikété bilôk bikéé, li mpohol i yén bahoma bôt bape ba ntjél. Ngéda ba ntjél gwélél tel ba gwé i nya homa i, ba ñunda le gwéha yap i gwé bé liton li wim to jada. Lelaa di nla kôna ndémbél yap ilam?\n17. Kii bañga gwéha i ntinde mut i boñ ibale a mboñ béba keñi?\n17 Di pahal bibéba gwés bi bi nyiba bé, di tjôô ki gwo. Lôk kéé yés ihogi, i i boñ béba keñi, i noode hô yo inyu boñ le hala a wéha bañ bo nyuu tole hala a tééñga bañ bôt bape. (Bingéngén 28:13) Ndi liboñok li, li ñunda bé gwéha, inyule hala a ntééñga ndik bé mboñbéba ndi yak bôt bape ki. Hala a nla unbaha mbuu Djob, a tééñga ki nsañ u likoda (Efésô 4:30) Bañga gwéha i ntinde bikristen bi bi mboñ béba keñi, i pahal béba yap yak mimañ inyu boñ le mi ti bo mahôla ma nsômbla.—Yakôbô 5:14, 15.\n18. Nseñ u bañga gwéha won u yé le kii?\n18 Gwéha i yé lem i nloo bilem bilam gwobisôna. (1 Korintô 13:13) Lem i yon i mboñ le di yiba kii banigil ba Yésu, ni kiki bakôna Nyambe, nu a yé lingen li gwéha. (Efésô 5:1, 2) Paul a tila le: “Ibale me . . . ndi me bana bé me gwéha, wee me ta bé me to jam.” (1 Korintô 13:2, MN) Di ke ni bisu i unda gwéha yés, he ndik “ni bibañga bé,” ndi yak “ni minson ni maliga.”\nNKUM NTAT—INYU YIGIL Biôôm 2017


Eñgep, u tééda ki libak li mut yondo | Yigil\nBaa u yé bebee i bem ni wongut?\n‘Nsañ Nyambe u nloo mahoñol momasôna’\nÑAÑ U NIÑ I BÔT Hônba ikété manoodana i nlona bisai\nLelaa di nla eñgla ni nlômbi mut ni tjôô wo.\nLelaa di nla eñgep ni tééda libak li mut yondo\nGwéha—Lem lam kiyaga\nMASÔÔ MA NKUS MA ÑAÑ WÉS “Kekii di ga témb di bana likoda likeñi lipe?”\nNkum Ntat—Inyu yigil | Hikañ 2017\nAÑ I HOP U Afrikaans Albania Amharik Amis Arabik Arménia Aserbajañ Aserbajañ (Syrilik) Aymata Basaa (Kamerun) Bashkit Bausa Beñgali Bikol Birman Bule Bulgaria Dangme Danmark Digor Duala Edo Fiji Finland Fon Ga Garifuna Grikia Guarani Gujarati Gun Géorgia Herero Hiligaynon Hilémb hi moo hi Afrika i nwelmbok Hilémb hi moo hi Amérika Hilémb hi moo hi Argañtina Hilémb hi moo hi Añgôla Hilémb hi moo hi Brésil Hilémb hi moo hi Bôliwai Hilémb hi moo hi Filipin Hilémb hi moo hi Finland Hilémb hi moo hi Grikia Hilémb hi moo hi India Hilémb hi moo hi Indônésia Hilémb hi moo hi Iqwatôria Hilémb hi moo hi Italia Hilémb hi moo hi Jaman Hilémb hi moo hi Kili Hilémb hi moo hi Kina Hilémb hi moo hi Kolombia Hilémb hi moo hi Kuba Hilémb hi moo hi Kébek Hilémb hi moo hi Kôré Hilémb hi moo hi Meksika Hilémb hi moo hi Ngisi Hilémb hi moo hi Oñgri Hilémb hi moo hi Panya Hilémb hi moo hi Paragwéi Hilémb hi moo hi Potoki Hilémb hi moo hi Pulasi Hilémb hi moo hi Péru Hilémb hi moo hi Pôlan Hilémb hi moo hi Rumania Hilémb hi moo hi Ruslan Hilémb hi moo hi Simbabwé Hilémb hi moo hi Slôwakia Hilémb hi moo hi Tjékôslôwakia Hilémb hi moo hi Wénésuéla Hilémb hi moo hi Yapan Hilémb hi moo hi Ôstrélia Hindi Hiri Motu Héber Ibanag Ibô Iloko Indônésia Islañdia Isoko Istônia Italia Jaman Kabiye Kaktjikel (Hiônk) Kannada Katalan Kebuanô Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kina Cañtoñ (Ba nhôyôs) Kina Cañtoñ (Lem lôñ) Kina Mandareñ (Ba nhôyôs) Kina Mandareñ (Lem lôñ) Kinyarwanda Kirgisistañ Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Kréol i Ayiti Krôasia Kurdish kurmaji Kurdish kurmanji (Caucase) Kurdish kurmanji (Kirilik) Kwangali Kwanyama Kôré Lingala Liétuwa Luganda Lunda Luvale Luô Létônia Madagaskar Makédônia Malay Malayalam Mam Mambwé-Lungu Marathi Masatek i Huautla Maya Mbunda Mixe Miñgrélia Motu Môñgôlia Môôré Nahautl (Ñem Mbok) Nahuatl (Guérérô) Nahuatl (Huasteka) Nahuatl (Ño Mbok i Puebla) Ndonga Ndébélé Ndébélé (Simbabwé) Ngabere Ngisi Norwégia Nyanja Nzema Népal Okpe Oromo Otetela Oñgri Pangasinan Panya Papiamentô (Curaçaô) Persia Pidjin (Kamerun) Pijin i Najéria Pijin i biôn bi Salômô Potoki Pulasi Punjabi Pôlan Quechua (Ankash) Quechua (Bôliwai) Rumania Ruslan Samoa Sandé Sangô Sapôtek (i ônt) Sepedi Serbia Serbia (Rôma) Sesôthô (Afrika i Nwel mbok) Sesôthô (Lésôtô) Shôna Sidama Silosi Sinhala Slôwakia Slôwénia Sranan-tongo Swahili Swahili (Kôñgô) Swati Swéden Tagalog Tailand Tajiki Tamul Tatar Tetun Dili Tigrinya Tiv Tjibemba Tjitjéwa Tjitoñga Tjitoñga (Malawi) Tjitumbuka Tjiyao Tjol Tjuwash Tjékôslôwakia Tlapanek Tojolabal Tok Pijin Tonga Totonak Tseltal Tshiluba Tsonga Tsotsil Tswana Turkai Turkmen Tuwalia Twi Télungu Ukren Urhobo Usbékistañ Venda Waray-Waray Wetnam Wolaita Xhosa Yapan Yula Yôruba Zulu Éfik Éwé Ôland Ôsetia\n“Ni eñgep mut yondo.”—KÔLÔSÉ 3:10.\nTJÉMBI: 126, 28\nImbe lem i mut yondo i nhôla bés i tééda adna yés?\nNi mambe manjel di nla unda konangoo ni loñgeñem?\nLelaa di nla unda libak li suhulnyu ni ñemlima?\n1, 2. (a) Lelaa di nyi le, eñgep mut yondo i nlel bé bés? (b) Bimbe bilem bilam bi mut yondo di nléba i Kôlôsé 3:10-14?\nIKÉTÉ Kaat Nyambe, di nléba buk ini le “mut yondo” ngélé iba (Efésô 4:24; Kôlôsé 3:10) I mpôdôl libak li mut li li ‘héga kingéda sômbôl Djob.’ I hôlôs libak li i nlel bé bés. Inyuki? Inyule Yéhôva a bi hek bôt ba binam i pôôna yé, a boñ ki le di laa kôna bilem gwé bilam.—Bibôdle 1:26, 27; Efésô 5:1.\n2 I yé maliga le, kiki di bi kôdôl libak li ngi yon ni bagwal bés ba bisu, di yé di bana minheña mi mbe. Bôt ba niñ ipañ yés ba nla tinde bés i kôna bo. Ndi, ni konangoo i Yéhôva, di nla pam i yila ntén mut a ngwés le di ba. Inyu pam i yônôs njômbi i, di ga wan ngandak bilem bi mut yondo, bi Paul a bi pôdôl. (Añ Kôlôsé 3:10-14.) Di ga wan ki lelaa di nla unda bilem bi, mu nson wés likalô.\n“BÉ BOBASÔNA NI YÉ NDIK MUT WADA”\n3. Kii i yé lem yada i mut yondo?\n3 Mbus a yigye bés i eñgep mut yondo, Paul a nke ni bisu i kal le litjél todol bôt li yé lem yada i mut yondo. A bi kal le: “To ndodla [yoñ pes] man Grikia ni man Lôk Yuda i ta ha bé, to i nkweebaga to ngikweeba, to i nhu mut, to i man Lôk Sitia, to i nkol, to i ngwélés.” * Inyuki mbagla i kôgôl nyuu, i biloñ, ni mbagla ipôla ngwañ mut ni hiyeyeba i nlama bé ba ikété likoda? Inyule banigil ba Kristô ‘bobasôna ba yé ndik mut wada.’—Kôlôsé 3:11; Galatia 3:28.\n4. (a) Lelaa bagwélél ba Djob ba nlama tehe bôt bape? (b) Limbe jam li nla ba ndutu inyu adna yés?\n4 Bet ba ñeñgep mut yondo, ba nti bôt ba mbédgé ni lôk kéé i likoda lipém, ibabé i béñge too ba nlôl lihaa li bañga bôt, to i béñge kôgôl yap nyuu. (Rôma 2:11) Hala a nla ba nledek jam i ngim bahoma ba nkoñ isi. Kiki hihéga, i loñ i Afrika Nwelmbok, ngandak Mbôgi Yéhôva i ngi niñik i het bôt ba kôgôl yada ba bé mbogok—kiki bo ngwañ bôt i niñ mbus nkoñ, bitison bi miñindô, tole i mabôga het bakana ni miñindô ba bé lama yén ntôñ. Jon inyu ti lôk kéé makénd i “handal miñem,” i sôñ Biôôm u nwii 2013, Juu li bakena ntôñ li bi yoñ bitelbene bi tôbôtôbô inyu hôla bilôk bikéé i pam yi wada ni nuu loñge. (2 Korintô 6:13) Kii hala a bé kobla?\n5, 6. (a) Bimbe bitelbene bi bi yôña i loñ yada inyu lédés adna i litén li Djob? (Béñge titii i bibôdle.) (b) Mam ma bi sôk lelaa?\n5 Bitelbene bi bi yôña le makoda ima, i het batéé likalô ba mpot bé hop wada, ba gwé bé to kôgôl nyuu yada, ma tégbaha ngéda ntôñ i mamélél ma sonde ngim mangéda. Lôk kéé i bôlôm ni i bôda i makoda moma i bé téé likalô ntôñ, i tégbahaga makoda ntôñ, i nañnaga bo ni bo. Ngandak makoda i bi yoñ ngaba mu, yak hikuu hi loñ hi kôs ngandak mbôgi lam inyu bitelbene bi, i lôlak yak ni bôt ba mbédgé. Kiki hihéga, hala a bi tinde ñéga base wada i kal le: “Me ta bé Mbôgi Yéhôva, ndi me nkal le nson nan u likalô u yé ntjegek i nya i nhélhana, ni le tolakii ni gwé bé kôgôl yada, ni édi.” Lelaa bilôk bikéé bi bi tehe bitelbene bini?\n6 Pog, sita yada le Nôma, nu a mpot hop u Xhosa, a bé yoñ yihe i naña lôk kéé i likoda li hop Ngisi, i i bé bakana mu man ndap wé. Ndi mbus likalô ni maleege ma lôk kéé i bakana, a bi sihla le: “Ba yé nga bôt kiki bés!” Jon ngéda i bi pam inyu likoda li hop Xhosa i leege li hop ngisi, sita ini i bi lamb bijek, i naña ndék bakén. Ipôla yap, mañ wada u bé nkana. Nôma a nkal le: “Hala a bi hélés me le, a bi pohol i yén i man beñgi, bebee le isi.” Kii ba bé noñ bitelbene bi, ngandak lôk kéé i bôlôm ni i bôda i bi bot mawanda, i yoñ ki makidik le i ga ke ni bisu i boñ hala.\n“ÑEM YÔNI NI KONANGOO, LOÑGEÑEM”\n7. Inyuki di gwé ngôñ i unda konangoo ngéda yosôna?\n7 Di ga ke ni bisu i boma mandutu, letee nkoñ isi u Satan u tjiba. Di mboma mandutu kiki bo liyep li bôlô, makon makeñi, ndééñga, bikuu, li nimis nkus, ni mandutu mape ki. Inyu nitna bés ni bés ikété mandutu tole njiiha, di nlama ba nyonok ni konangoo. I ba konangoo inyu i bôt i ga tinde bés i bana loñgeñem ipañ bôt bape. (Efésô 4:32) Bilem bi mut yondo bini, bi ga hôla bés i kôna Djob ni hôgbaha bôt bape.—2 Korintô 1:3, 4.\n8. Konangoo ni loñgeñem di ñunda bôt bobasôna ikété likoda bi nla lona bés mambe mahee? Ti hihéga.\n8 Lelaa di nla unda le di nyidis bakén, yak ni diyeyeba di bôt di gwé likoda? Di nlama ba mawanda map, di unda ki bo le ba nlôôha bana mahee ikété likoda. (1 Korintô 12:22, 25) Di wan jam li bi pémél Dannykarl, nu a bi nyodi i Filipin a ke yén i Yapan. I homa wé bôlô, ba bé bagal nye. Mbus, a bi ke likoda li Mbôgi Yéhôva. Dannykarl a nkal le: “Bebee le bôt bobasôna ba bé bon ba Yapan, ndi to hala ba bi leege me ni maséé, wengoñle di bé yina ibôdôl behee.” Ba bi ke ni bisu i unda nye loñgeñem, kayéle hala a hôla nye i hol i pes mbuu. A bi sôblana, i len ini, a nsal kiki mañ likoda. Mini mimañ mimpe mi nsal ni nye mi ntehe Dannykarl ni nwaa wé Jennifer, kiki bisai inyu likoda jap. Mimañ mi nkal inyu yap le: “Kiki ba yé basañal, ba mpégdaha bé niñ yap ni ngandak mam, ba nti ki ndémbél ilam i bôt ba nyéñ ndugi Ane.”—Lukas 12:31.\n9, 10. Ti dihéga di bisai di nkôs ngéda di ñunda libak li konangoo ikété nson u añal ñañ nlam.\n9 Ngéda di nkwélés bôt bape nwin u Ane, di gwé pôla i ‘bôñôl bôt bobasôna loñge.’ (Galatia 6:10), Ngandak Mbôgi Yéhôva i mboñ biliya i nigil hilémb hipe inyu unda konangoo ba gwé inyu bôt ba nlôl biloñ bipe. (1 Korintô 9:23) Ngéda ba mboñ hala, ba nkôs bisai bikeñi. Kii hihéga, sita yada i i yé nsañal i loñ Ôstrélia nu jôl jé le Tiffany, a bi nigil hop u Swahili inyu hôla likoda li hop u Swahili li li yé i tison i Brisbane. Tolakii nigil hop u u bé bé jam li ntomb, hala a bi lémés niñ i Tiffany. A nkal le: “Ibale u gwé ngôñ i kônde bana maséé i nson u añal ñañ nlam, ke likoda li hilémb hipe. A yé wengoñle u nke liké, ibabé nyodi i tison yoñ. U ga pam i nôgda le u yé ikété lihaa li lôk kéé yés i nkoñ isi wonsôna, ni tehe adna i hélha ba gwé.”\nKii i ntinde bikristen i hôla bakén ba bôt? (Béñge liben 10)\n10 Di yoñ ki hihéga hi ngim lihaa i Yapan. Ngond yap Sakikô a nkal le: “I nwii mi bé noñ 1990, mu kii di bé likalô, di bé béna boma bôt ba nlôl i Brésil. Ngéda di bé di unda bo bipes bi bikaat kiki bo Masoola 21:3, 4 tole Tjémbi 37:10, 11, 29 ni hop Potoki ikété Bibel yap, ba bé ba tibil emble bés, mangéda mape, di tehge gwiiha bi nkuli bo.” Ndi i ngoo lihaa lini li bé kônôl bo, li bi sugul bé ha. Sakikô a nkal le: “Ngéda di bi tehe njal ba bééna i pes mbuu, ndap yés lihaa i bi bôdôl nigil hilémb hi Potoki.” Mbus ngéda, lihaa li, li bi hôla i téé likoda li hop Potoki. Sakikô a nkônde le: “Hala a bi bat biliya bi ngui inyu nigil Potoki, ndi bisai di bi kôs bi bé loo biliya gwés huum. Di nti Yéhôva mayéga ngandak.”—Añ Minson mi baôma 10:34, 35.\n“EÑGBANA NDIGI . . . SUHULNYU”\n11, 12. (a) Inyuki i nlôôha ba nseñ i bana mahoñol malam ngeñ u ñeñgep mut yondo? (b) Kii y’a hôla bés i tééda libak li suhulnyu?\n11 Jam li nlama tinde bés i eñgep mut yondo, i yé ngôñ i ti Yéhôva lipém, he bé inyu kôs bibégés. Di bigda le yak añgel peles yada i bi kwo i béba inyule i bi nwas le ñem wé u yon ni pamal. (Hégha ni Ezékiel 28:17.) Bôô ni ngélé yañen hala a nla ba ndutu inyu bikwéha bi bôt, i keñgle ngôk ni lipamal! To hala, di nla eñgep suhulnyu. Kii i ga hôla bés i boñ hala?\n12 Inyu tééda libak jés li suhulnyu, di nlama yoñ ngéda i soñda Bañga i Djob hiki kel. (Ndiimba Mbén 17:18-20) Di mboñ loñge i ôt pék téntén i ngii biniigana ni ndémbél i lam i Yésu nu a bé gwélél bôt ni suhulnyu. (Matéô 20:28) Yésu a bi jôa yak makôô ma baôma bé. (Yôhanes 13:12-17) Di nlama ki soohe hiki ngéda inyu kôs mbuu mpubi u u nhôla bés i jôs mahoñol mo ki mo ma ntinde bés i hoñol le di nlel bôt bape.—Galatia 6:3, 4; Filipi 2:3.\n13. Bimbe bisai suhulnyu i ga lona bés?\n13 Añ Bingéngén 22:4. Bagwélél ba Djob bobasôna ba nlama bana suhulnyu, i lem lam i, i nlona bisai bikeñi. I bana suhulnyu i ga hôla bés i hôñôs nsañ ni adna ikété likoda. I hôlôs ni lédés libak li suhulnyu bi ga boñ ki le di ba gwom bi konangoo bi mbuma ñañ bi Djob. Ñôma Pétrô a kal le: “Ndi bé bobasôna, eñgbana ndigi suhulnyu i hôlna bé ni bé, inyule Nyambe a nkolba bôt ba nhumbul nyuu, ndi a nti ba ba nsuhus nyuu karis [konangoo i mbuma ñañ].”—1 Pétrô 5:5.\n“EÑGBANA NDIGI . . . ÑEMLIMA . . . NI WONGUT”\n14. Njee a yé ndémbél i mbôk ni i nsôk i ñemlima ni wongut?\n14 Ikété nkoñ isi u len, ba mbéna tehe bôt ba yé nwee ni ba ba nwo ngut kiki mimboye mi bôt. Ndi kinje tembee! Bilem bilam bini bi nlôl yak mut a nlôôha ba mpémba ikété ngiinda yosôna. Yéhôva a yé ndémbél i nlôôha ba lam i ñemlima ni i wongut. (2 Pétrô 3:9) Di béñge lelaa a bi timbhe ngéda Abraham bo Lôt, ba bé bat nye mambadga. (Bibôdle 18:22-33; 19:18-21) Ni le, Yéhôva a bi hônba litén li Israel ni ndok yap iloo 1 500 i nwii.—Ezékiel 33:11.\n15. Imbe ndémbél Yésu a bi yék inyu jam li unda libak li ñwee ni li wongut?\n15 Yésu a bé “nwee” mut. (Matéô 11:29) A bi unda wongut ikeñi bisu bi bibomb bi banigil bé. Ntandaa ngéda a bi tégbaha hana isi i nson likalô, Yésu a bi hônba bôt ba bibase ba ba bé yahal nye ngi njom. Ndi, a bi mom nwee ni wongut ikepam nyemb ngi njom. Mu kii a bé son njonok i kék njiiha, Yésu a kal Isañ le a nwéhél banol nye inyule, i kal yé, “ba nyi bé jam ba mboñ.” (Lukas 23:34) Kinje ndémbél i nlôôha lam i ñemlima ni wongut a unda bisu bi mandutu ni njôô!—Añ 1 Pétrô 2:21-23.\n16. Lelaa di nla toi unda le di gwé libak li nwee ni wongut?\n16 Lelaa di nla unda libak li nwee ni li wongut? Ngéda a bi tilna lôk kéé yé i mbuu, Paul a kal le: “Ni nwéhlaga ki bé ni bé, to ibale mut a ntogha inyu maasañ; kiki Nwet [Yéhôva] a bi nwéhél bé, yak bé boña hala.” (Kôlôsé 3:13) Ntiik, inyu nôgôl mbén i, di nlama ba ñwee bôt, ni ba ba gwé wongut. Ndi ngéda di nwéhél, di nhôñôs adna, di téédaga ki yo ikété likoda.\n17. Inyuki ñemlima ni wongut bi yé mahee?\n17 Kristen i yé nyégsaga i eñgep ñemlima ni wongut. Hala a yé jam li mahee li mbéda inyu tohi yés. (Matéô 5:5; Yakôbô 1:21) Jam li nlôôha nseñ, ni njel bilem bini, di nti Yéhôva lipém, di hôlga bape i noñ maéba ma Bibel.—Galatia 6:1; 2 Timôtéô 2:24, 25.\n“EÑGBANA KI GWÉHA”\n18. Mambe maada ma yé ipôla gwéha ni tjél todol bôt?\n18 Bilem gwobisôna di mbôk tehe, bi gwé maada ni gwéha. Kiki hihéga, nnigil Yakôbô a bi ti lôk kéé yé maéba inyule ba bé yôi hiyeyeba, ba tinak yak ngwañ mut lipém. A unda le liboñok li, li bé bôk litiñ likeñi: “W’a gwés mut woñ libôk kikii wemede.” Mbus a kônde le: “Ndi ibale ni ntodol bôt, ni mboñ béba.” (Yakôbô 2:8, 9) Maselna ni hala, gwéha i ga sôñga bés i pidip bôt inyule ba bi boñ bé suklu ngandak kiki bés, inyule di gwé bé kôgôl yada ni bo, tole inyule di yé ngwañ iloo bo. Gwéha i nlama ba lem i libak jés.\n19. Inyuki i yé bés nseñ le di eñgep ni gwéha?\n19 Gwéha “i nwéha gut, i gwé ki loñgeñem, . . . to kadba i nkadba bé.” (1 Korintô 13:4) I mbéda toi le di bana wongut, loñgeñem, ni suhulnyu, inyu ke ni bisu i tééne bôt bés ba libôk likalô. (Matéô 28:19) Bilem bi, bi mboñ le di laa niñ ni lôk kéé i bôlôm ni i bôda yosôna ikété likoda. Bimbe bibom bi mbem bés ngeñ di ñunda i nya gwéha i? Ngéda bés bobasôna di ñunda nya gwéha i, makoda ma ga niñ ikété adna, ma tinak Yéhôva lipém. Hala a ga ôt yak bôt bape ba ba ntehe adna i. Jon Bibel i kôli sugus ngéda i mpôdôl mut yondo le: “Ndi ngii mam mana momasôna, eñgbana ki gwéha, inyule yon i ñat mo loñge i nya i yôni.”—Kôlôsé 3:14.\n‘DI KE NI BISU I YILA MUT YONDO’\n20. (a) Mambe mambadga di nlama badba, ni inyuki? (b) Imbe ngéda di mbem?\n20 Hiki wada wés a nlama badba le, ‘Kii me nla kônde boñ inyu eñgla nlômbi mut ni tjôô wo?’ Di nlama yemhe Djob ikété masoohe le a hôla bés, ni boñ biliya bi ngui inyu yémbél libak jo ki jo tole liboñok jo ki jo, li li nla kéñ bés i kôdôl Ane Djob. (Galatia 5:19-21) Di nlama ki badba le, ‘Baa me ngi kenek ni bisu i yila mut yondo ikété libak jem?’ (Efésô 4:23, 24) Eñgep ni tééda libak li mut yondo, bi yé mam bikristen gwobisôna bi nlama téñbe i boñ, ikepam i kel d’a la boñ hala i nya i yôni. Di hégda lelaa niñ i ga ba lam kiyaga ngéda hiki mut a’ eñgep mut yondo i nya i yôni!\n^ liboñ 3 Ngéda ba bé tila Bibel, ba bé yan Lôk Sitia, ba tehge bo kiki bôt ba nyi bé to yom.\nNKUM NTAT—INYU YIGIL Hikañ 2017


(src)="1"> 3 “ Ane yem i ta bé i nkoñ ’ isi unu ”\n(src)="2"> 8 Bés bobasôna di ba jam jada kiki Yéhôva bo Yésu ba yé jam jada\n(src)="3"> Dilo di Yésu , mam ma m’bô , mbagla matén ni minyiñhga inyu héñha mam bi bé bagal bôt .\n(src)="4"> Munu gwigil biba bini , di ga tehe lelaa Yésu a niiga banigil bé i yémbél lem i pôôs bôt mahoñol mabe inyu tééda adna yap .\n(src)="5"> Di ga tehe ki lelaa di nla kôna bo munu nkabak nkoñ isi unu .\n(src)="6"> 13 A bé le a lémél Djob\n(src)="7"> 16 Nwas le mambén ni matiñ ma Djob ma mma kiññem yoñ\n(src)="8"> Inyu boñ le kiññem i bane bés loñge ñéga , di nlama niiga yo .\n(src)="9"> Ni gwéha , Yéhôva a bi ti bés mambén ni matiñ ma ma nhôla bés i tibil kiññem yés , ni inyu tehe mam kiki nye .\n(src)="10"> Yigil ini i ñunda bés lelaa di nla tibil bii matiñ ma Bibel bisélél i niñ yés .\n(src)="11"> 21 “ Béihana mapubi manan ” inyu ti Yéhôva lipém\n(src)="12"> Yésu a bi ti banigil bé makénd i nwas le mapubi map ma bai inyu ti Djob lipém .\n(src)="13"> Yigil ini i nti bés maéba malam ma di nla noode bii bisélél , inyu pam i boñ hala i nya i yôni .\n(src)="14"> 26 Ñañ u niñ i bôt  — Me bi kôhna hogbe ikété nduña yem yosôna\n(src)="15"> 30 Ngui i mayéga\n(src)="16"> 32 Baa ni ngi hoñlak ?\n(src)="1"> “ Jon me lôl munu nkoñ ’ isi , le me bok mbôgi inyu maliga . ”  — YÔHANES 18 : 37 .\n(src)="2"> TJÉMBI : 15 , 74\n(src)="3"> Lelaa Yésu a bi unda le a bé yoñ bé ngaba ni minyiñgha mi m’bô ?\n(src)="4"> Limbe litehge li kôli Yésu a bi ti inyu nsaa u tas ?\n(src)="5"> Lelaa bikristen bi ntehe ligwéélak li ngui inyu lona mahéñha ?\n(src)="6"> 1 , 2 . ( a ) Inyuki nkoñ isi u nke ndik ni bisu i bagla ?\n(src)="7"> ( b ) Mambe mambadga di ga timbhe munu yigil ini ?\n(src)="8"> SITA yada , i i yéne nwelmbok Érôpa i mbigda le : “ Ibôdôl me mañge , me bé tehe ndik ngitélepsép .\n(src)="9"> Jon me bi tjél yoñ ngaba i mam ma m’bô ma loñ yem , me bé nit yak bôt ba m’bô ba ba bé kolba ngomin .\n(src)="10"> Ñ , me bi niñ ntandaa ngéda kiki mbok u térôrist yada . ”\n(src)="11"> Mankéé wada i Afrika nwelmbok , a ntoñol inyuki a bé nit lisanda .\n(src)="12"> A nkal le : “ Me bé hoñol le litén jem li bé ngii mana momasôna , jon me bi jôp i nlôñ u m’bô .\n(src)="13"> Ba bi niiga bés i nol bakolba bés ni makoñ  — di bé nol yak bôt ba litén jés ba ba bé nit minlôñ mi m’bô mimpe . ”\n(src)="14"> Sita yada nu a nyén ñemkété Érôpa a nkal le : “ Me bé ôm bôt bape minsohi , me ook nu ni nu a bé bé mut loñ yem tole a bé bé base yada ni me . ”\n(src)="15"> Maboñok ma bôt baa bana ma ñunda ngim lem i ntôl i nkoñ isi i len ini .\n(src)="16"> Minlôñ mi m’bô mi mi ngwélél ngui inyu kôs kunde mi ngwéé homa nyensôna , i bak ki le mbagla i yé nayak ipôla minlôñ mi , ni le ikété ngandak biloñ ba nlôôha oo bakén ba bôt .\n(src)="17"> Kiki Bibel i bôk kal , bôt bobasôna b’a ba bôt “ ba mandinga [ bôt ba mindañ ] ” i dilo di nsôk tini .\n(src)="18"> ( 2 Timôtéô 3 : 1 , 3 ) Tolakii nkoñ isi u nke ni bisu i bagla , lelaa bikristen bi nla tééda adna yap ?\n(src)="19"> Di nla nigil ngandak mam mu kii di ga wan ndémbél Yésu i hiai bisu , ngéda loñ yé i bé ikété yubda inyu mam ma m’bô .\n(src)="20"> Di wan mam maa ma nlôôha nseñ inyu yés : Inyuki Yésu a bi tjél yoñ ngaba i ngim nlôñ m’bô u u bé kaa kunde ?\n(src)="21"> Lelaa Yésu a bi éba le bagwélél ba Djob ba nlama bé nit ngim nlôñ m’bô tole ñane wap wada ?\n(src)="22"> Ni lelaa Yésu a bi niiga bés le di nlama bé jôs bôt bape ?\n(src)="23"> 3 , 4 . ( a ) Mambe mahéñha i pes m’bô bon ba Israel ngéda Yésu , ba bé bemek ?\n(src)="24"> ( b ) Lelaa mahoñol ma , ma bi tihba banigil ba Yésu ?\n(src)="25"> Ngandak bon i Lôk Yuda i Yésu a bé añle miñañ minlam i bééna ngôñ i nyodi i si énél i Lôk Rôma .\n(src)="26"> Bôt ma maki ba Lôk Yuda , ni bet ba bé gwés loñ yap , ba bé tinde bôt i bana minlélém mi mahoñol .\n(src)="27"> Libim li bôt ipôla bôt di nsima , li bé yan mbén ngomin , li nidik mahoñol ma mut Galiléa wada le Yuda .\n(src)="28"> Mut nu a bé mésia nu bitembee wada , nu a bé yumus ngandak bôt .\n(src)="29"> Mut miñañ nu Yuda wada nu ba nsébél le Yôsep a nkal le , mut nu le Yuda “ a bi tinde lôkisañ i kolba ngomin , a unbenege bo le ba bé neebe i saa ngomin Lôk Rôma tas . ”\n(src)="30"> Lôk Rôma i bi nol Yuda .\n(src)="31"> ( Minson mi baôma 5 : 37 ) Bôt ba maki bahogi ba bé gwélél ngui inyu yônôs njômbi yap .\n(src)="32"> U héya bakolba ba ngomin ba , ngandak bon i Lôk Yuda i bé bem malo ma Mésia .\n(src)="33"> Ba bé hoñol le ngéda Mésia a nlo , a ga yilha Israel loñ keñi , a kobol ki bo minkôm mi Lôk Rôma .\n(src)="34"> ( Lukas 2 : 38 ; 3 : 15 ) Ngandak i bé hoñol le ane Mésia i bé lama ba hana isi , i loñ Israel .\n(src)="35"> Mbus hala , didun di bon ba Lôk Yuda , di di bé ntjamak ni nkoñ isi wonsôna , di bé lama témb i mbai yap .\n(src)="36"> Hala a hôñlaha bés i yom Yôhanes Nsôble a bat Yésu kel yada le : “ Baa wen u yé nu a nlo , too di bemek numpe ? ”\n(src)="37"> ( Matéô 11 : 2 , 3 ) Yôhanes a bé sômblak yi ibale ba bé lama bem mut numpe inyu yônôs mam momasôna bon ba Lôk Yuda ba bé bem .\n(src)="38"> U héya Yôhanes , yak banigil iba ba ba bi boma Yésu i njel Emaus mbus bitugne gwé , ba bi kal le ba bé hoñol le Mésia a ’ kobol Israel .\n(src)="39"> ( Añ Lukas 24 : 21 . )\n(src)="40"> Ndék ngéda mbus ha , baôma ba bi bat nye le : “ A Nwet , baa ngéda ini yon u ntimbhene Israel ane ? ”  — Minson mi baôma 1 : 6 .\n(src)="41"> ( a ) Inyuki bôt ba Galiléa ba bé gwés le Yésu a ba kiñe yap ?\n(src)="42"> ( b ) Lelaa Yésu a bi kodol mahoñol map ?\n(src)="43"> Lôk Yuda i bé bem le Mésia a mélés mandutu map .\n(src)="44"> I nene le , inyu hala nyen bôt ba Galiléa ba bé sômblak le a ba kiñe yap .\n(src)="46"> Mbus Yésu a jés yom kiki bo 5 000 di bôlôm , a bi hélés bôt .\n(src)="47"> “ Lakii Yésu a ba yi le ba nlo yoñ nye ni ngui i yilha nye kiñe , a kônde bagba nyoo hikôa nyetama . ”\n(src)="48"> ( Yôhanes 6 : 10 - 15 ) Hilo hi bé noñ ha , nyoo ii pes mbok i lom Galiléa , liyôgbe li bé nsôhôk .\n(src)="49"> Ha nyen Yésu a yoñ ngéda i toñle limut li bôt njômbi nson wé .\n(src)="50"> A bi lo i ti bo bisai i pes mbuu , ha nkus bé .\n(src)="51"> A nkal bo le : “ Ni sal bañ inyu bijek bi ñôbi , ndik inyu bijek bi nom letee ni niñ boga . ”  — Yôhanes 6 : 25 - 27 .\n(src)="52"> Lelaa Yésu a bi tibil toñol le a bé yéñ bé yila mut m’bô nunkeñi hana isi ?\n(src)="53"> ( Béñge titii i bibôdle . )\n(src)="54"> Ndék ngéda ilole a nwo , Yésu a bi nôgda le banigil bé bahogi ba bé hoñol le a bé lama téé ngim ane hana isi , Yérusalem a bak nyañ tison yé .\n(src)="55"> A bi kodol mahoñol ma ni ngén drakma .\n(src)="56"> I bé unda le Yésu , ‘ ntôô mut wada ’ u bé lama ke ngim loñ i bé nonok , a bé lama nom mu liké jé .\n(src)="57"> ( Lukas 19 : 11 - 13 , 15 ) Yésu a bi yigye ki le a bééna bé yom i boñ ni bangomin ba Lôk Rôma .\n(src)="58"> Pontiô Pilatô a bat Yésu le : “ Baa u yé Kiñe Lôk Yuda ? ”\n(src)="59"> ( Yôhanes 18 : 33 ) Bebek le ngomin nunu a bé kon woñi le Yésu a bé le a lona minyiñgha mi m’bô , jam le Pilatô a bé lôôha kon woñi mu ntandaa ngéda a bi ane .\n(src)="60"> Yésu a timbhe nye le : “ Ane yem i ta bé i nkoñ ’ isi unu . ”\n(src)="61"> ( Yôhanes 18 : 36 ) A bé yoñ bé ngaba ni mam ma m’bô , inyule Ane yé i bé ngii .\n(src)="62"> A kal Pilatô le , bôlô yé hana isi i bé le a “ bok mbôgi inyu maliga . ”  — Añ Yôhanes 18 : 37 .\n(src)="63"> Baa mahoñol moñ momasôna ma umne i mandutu nkoñ isi u mboma tole i Ane Djob ?\n(src)="64"> ( Beñge liben 7 )\n(src)="65"> Inyuki i nla ba ndutu i tjél nit nkaa kunde manjel momasôna ?\n(src)="66"> Ngéda di ntibil nok nson wés hana isi kiki Yésu , di ga nit bé nlôñ m’bô u u nkaa kunde wo ki wo to ndék , to ikété ñem wés di ga boñ bé hala .\n(src)="67"> Hala a nla ba nledek jam i len ini .\n(src)="68"> Ngwélél makiiña wada a nkal le : “ Bôt ba libôga jés ba nke ni bisu i kolba ngomin .\n(src)="69"> Bibégés bi loñ bi nyamb mayoo , ngandak i hoñlak le nkaa kunde won u ga lémés niñ yap .\n(src)="70"> Di nti Djob mayéga le , bilôk bikéé bi nla tééda adna yap i bikristen ni njel ndéñbe yap i añal ñañ nlam u Ane .\n(src)="71"> Bi mbem le Djob nyen a mélés ngitelepsép ni mandutu di mboma . ”\n(src)="72"> Ti hihéga hi mbegee yada i i bé yidil Lôk Yuda i hiai bisu .\n(src)="73"> Ngitelepsép yon i ntinde bôt i jôp minlôñ mi m’bô .\n(src)="74"> Ngéda Yésu , nsaa tas won u bé tinde bôt i yoñ ngaba i mam ma m’bô .\n(src)="75"> I yé maliga le , sañgô Yuda nu di mbôk pôdôl a bé kolba énél i Lôk Rôma , inyule Lôk Rôma i bi bôdôl tila môl ma bôt ba bé saa tas bikôntô .\n(src)="76"> Jon i bet ba bé i si énél Lôk Rôma , yak bet ba bé emble minkwel mi Yésu ba bé lama saa tas inyu ngandak gwom , kiki masañgô map , disi tjap , ni mandap map .\n(src)="77"> U héya hala , wip u bakottas u bé kônde yidis i mbegee i .\n(src)="78"> Bakottas ba bé ti ngomin bitek inyu bana tel keñi , mbus ba gwéélak tel i inyu kôhna ngandak moni .\n(src)="79"> Jon nkottas nunkeñi wada nu Yérikô le Sakéô , a bi yila ngwañ ni njel moni a bé yoñ bôt ni malôga .\n(src)="80"> ( Lukas 19 : 2 , 8 ) Hala nyen ngandak bôt i bé boñ ha ngéda i .\n(src)="81"> 9 , 10 . ( a ) Lelaa baoo ba Yésu ba bi yéñ tinde nye i yoñ ngaba i mam ma m’bô ?\n(src)="82"> ( b ) Kii ndimbhe i Yésu i niiga bés ?\n(src)="83"> ( Béñge titii i bibôdle . )\n(src)="84"> Baoo ba Yésu ba bi noode amb nye ni jam li saa tas .\n(src)="85"> I tas ba bé pôdôl i bé “ tas hiki mut a bé lama saa , ” hiki mut nu a bé i si énél i Rôma a bé lama saa dénariô yada hiki nwii .


Culture Basaa: août 2013\nVidéos Août 2013\nPublié par antoinepondipondi à 04:12 Aucun commentaire:\nB’A LINÔGLA BIBUG LI YE NDIGI NGIM SELEL ?\nLinôgla bibug hala a yé bibug bi nkiha ntôñ. Di nla kobol i bug ini le sélél ni kal le hala a yé yom yosô i nhôla i gwel nson. Linôgla bibug li yé ndigi ngim sélél ni i njel ini le mut a nog mahoñol moñ, nuga i nog mahoñol moñ i ke bisu. Hala a mpamna we i yi mbog. Pék yoñ ni yi yoñ bi nene le u nyi sélés boña woñ. Linôgla bibug li nla soowa mut, li nla tooha mut, hala wee li nla sodi le mut a nkôôba bé tole mut a mpot jam li a gwéhég bé pot. Linôgla bibug li yé ki ngim yigil le mut a nla niiga mut numpe tole mut a nla nigil i jam a yik bé. Jon linôgla bibug li ta bé ndigi ngim sélél. Yaônde, 25 hilônde 2013 Nkam PONDI PONDI http: //antoinepondipondi.blogspot.com\nPublié par antoinepondipondi à 04:06 Aucun commentaire:\nNYUS LIBAK LI NGWÉLÉS\nMbombog PONDI MBOM YEMBEL nyen a bi kal le: Nkana a yé mut bitembee. Inyuu i boñ le mut a yémbél we, i nsômbla le u bôdôl neebe hala mahoñol moñ. Mbadga u nlama bat yon i yéle: inyuu kii Nkana a bi bép we gwét? Kii u nlama boñ inyuu i boñ le u ba kunde? kii i mbog yoñ i mboñ le Nkana a nyémbél niñ yoñ a man mee? Di boñ lelaa ndi di yila ngwélés? Yom bisu i yé le di toñol ni niiga mbog yés bôt bape. Bakén ba bôt ba nlama tehe nseñ wap i nigil hop woñ ni mbog yoñ. Ngôs nye li lama hee, u bat nwet. Li yôhne ibaa i yé le tila, pot ni tjam mbog yoñ ni hop i mee. U niiga bôt i nseñ i mbog yoñ ni lineebe i bônôl mbog yoñ. Ba nkés bé mbog i ngii mbog. Hala wee hémle mbog yoñ inyuule mbog i nyibil bilap. U gwélél mambén ma mbog yoñ. Mbog i niiga man mee le mbén i yé i ngii bôt bobasôna. Li yôhne iaa u nlama ôô bisélél gwoñ, u nlama bañ bee gwoñ,u nlama sal bijek gwoñ ndi u nuñul bisélél gwoñ, bee gwoñ, bijek gwoñ ni maog moñ ni nkoñ isi inyuule mut ngandag nwom a nlal bé njal. I moni wa kôhna ma hôla we le u oñ mandap ma sukulu, mandap ma matibla, mandap ma nko, toga, le u séñ minloñ i ke bisu. Li yôhne ina u nlama bañ moni woñ inyuule moni bijôñ bi bôt, bayi jam bon ba ngwélél nye. Loñ i nlama bana ngandag dikuu di moni le bon ba loñ bon ba mbot tjo. Moni loñ nseñ wé i yé le di gwélél nye bés ni bés. Bakén ba moni ba bag ndigi i hôla bés i somb gwom di nla bé bañ. Li yôhne itan u nlama ba kikii njanjañ i nkahal too bininiñi. Hala wee u nlama ba mut a nyi jo gwét ni ki le gwét bi puhe bañ we kikii ngwégwét man lôg Basangén a ba ke i jo gwét biloñ, a yi bé gwo ndi a yik makanda. U nlama bañ mbôm ngaa i nla nol mbôgôl itan i bôt ngélé yada. Litén to loñ bi nlama bé mal. I yom i nsôk yon i yé le: man loñ a nlama bé yep ni jis li mbôngôô. Wa yônôs nyus yoñ ibale bo u gwé mban, u ngwés nyôs nyuu i nson, u nyi sélés boña woñ i ke bisu. U nlama gwélél mambén ma Hilôlômbi nu a bi tohol bôt ba kôba i Ngog Lituba ni i gwét bôt ba bé jôs bo le ba jôp i base i baôm isi. U nlama yi i homa u bi nyodne. Mbén bisu Hilôlômbi a bi ti man mee yo ini le: man mee a je bañ bijek, a nyo bañ maog ma loñ i ñane nye tigale a yila nkol i loñ i. Mbén i yôhne ibaa i nkal le: man mee a nuñlene bañ biték gwé mut a tabé man mee. Mbén i yôhne iaa yon i nkal le: munlôm a haba bañ mbod mudaa to mudaa a haba bañ mbod munlôm. Jon man mee a nlama bii ni gwal bon ba tan i ndék yosôna. Ngond mee i nlama gwal bon ba tan ibale bo mbôô wé i nténga bé nye. Mambén ma Hilôlômbi mon ma yé gwéha. Masoda ni nu a nkil hi kokok. Yaônde, 11 hilônde 2013 Nkam Pondi pondi http://antoinepondipondi.blogspot.com\nPublié par antoinepondipondi à 04:04 Aucun commentaire:\nHala wee lôs mudaa. Mudaa nu mut a nla bé lona to limbee jam le a kahal ndigi pot to boñ. I mudaa nunu a nkal we maliga inyuu i boñ le mam ma kil hi kokok. Yaônde, 13 njéba 2013 Nkam PONDI PONDI Htpp://antoinepondipondi.blogspot.com\nPublié par antoinepondipondi à 03:57 Aucun commentaire:\nHIKOO HI MBOG\nHala a yé ngim tel bambombog ba nti ngim mut inyuu ngim mam i mut nu a nla boñ, ma a nyi ni ma a nla pot. Di nla ki kobol i bug ini ni kal le hala a yé mut nu a ngwéé, a nañ ha i homa wé, a uñul ki ha. I mam momasôna ma bi tagbe ha i homa nu a nyi mo. Jon ingéda a mpot, bôt ba nkal le nyen a yé hikoo hi mbog. Hala wee hikii jam a mpot, a béé ingéda li bé tagbe tole a nyi jo longe. Yaônde, 13 njéba 2013 Nkam PONDI PONDI http://antoinepondipondi.blogspot.com\nPublié par antoinepondipondi à 03:48 Aucun commentaire:


Culture Basaa: juillet 2019\nDi nla kobol i buk ini le mbôñôl ni kal le hala a yé mut a nsélél numpe. Nsélél hala wee mboñ nson. Hala wee a nsal nson isañ wé nson tole nyañ wé nson a nti nye le a sal. Jon a nti ngéda yé inyuu i boñ nson a nlama sal ingéda i ntina nye. A kôli ni nsaa. Hala nyen u nok le: nkol ni môô i gwep.\nNgwélél a ngwélél ngui yé nson inyuu i sélél mut numpe.\nYaônde, 29 hilônde 2019\nPublié par antoinepondipondi à 06:43 Aucun commentaire:\nDi nla kobol i buk ini le yale ni kal le hala a yé ndap ba ñoñ inyuu i lôôs biboma. Jon di nla kal le yale i yé ndap biboma.\nKikii i kumba nyen ngandag biboma bi litén bi bé lôô, ndi ba meya le yale wee kumba.\nYaônde,29 hilônde 2019\nPublié par antoinepondipondi à 06:42 Aucun commentaire:\nDi nal kobol i buk ini le njôô ni kal le hala a yé ngim jam tole ngim yom tole ngim mut i mboñ le mut a nok liyot. Hala wee jam li nke bé kikii i nsômbla noñnaga ni matéak ma jam li.\nPublié par antoinepondipondi à 06:41 Aucun commentaire:\nDi nla kobol i buk ini le lébla ni kal le hala a yé mut a nsélél numpe nson moo. Jon mut a nla sélél mut numpe nson moo i wom wé kikii bo maé, sal bijek, i iñngin tole i nkôm hi huu tole i kôñôô sodi, jombe, trosis i ke bisu.\nLébla i yé ngandag mintén. U gwé ngim lébla tôbôtôbô i mboñ ngim nson, nson i mbat bé ngim yigil. U gwé lébla i nômôl i ngim nson a nnigil tole a nkuhul ngim mbôgi. U gwé lébla i nyi nson longe liyig, nyen ba nti nson u mbat ngandag yigil tole ngandag likenge.\nPublié par antoinepondipondi à 06:40 Aucun commentaire:\nIloa ba bé yi le man munlôm a nañ ingéda a mbii mudaa ndi a oñ yak kumba. Hala wee kumba i yé linôyôi inyuu mut binam, libôk li yé linôyôi inyuu binuga.\nKumba i béé ndap bôôlôm Jon u nok le : mut ngi kumba a nyi bé likééne li bot. Mut a bé leege bakén bé i kumba yé.\nBaa béé ba bé lo i at nye i kumba yé. Inyuule mudaa a bé yééne i ndap yé, nlôm a yéénege i kumba.\nPublié par antoinepondipondi à 06:38 Aucun commentaire:\nDi nla kobol i buk ini ni kal le ntut ni kal le hala a yé ngiiña yom tole ntadga mut a nhaba i ngii ño.\nNtut i nla ba nhôôk ni i kai ini le dileñngwo to ni ngôl i ke bisu, inyuu i unda lipém, bibégés to bibom bi mut a hééba yo tole lipém li mut a niñi mim ingéda ntut i yé ni dileñngwo.\nYaônde, 11 hilônde 2019\nPublié par antoinepondipondi à 06:36 Aucun commentaire:\nDi nla kobol i buk ini ni kal le hala a yé likoblene lelaa jam li nlama bôña.\nJon mut a nlama yi songol biebna ndi to a nyoñ bee gwé. Mut a nlama yi songol biebna inyuu i yi gwélél keilibog a nsomb, i hayan a nsomb i ke bisu.\nPublié par antoinepondipondi à 06:35 Aucun commentaire:\nDi nla kobol i buk ini ni kal le hala a yé ndék libim li nkus mut a nti inyuu i bôdôl yoñ matibla ma ngañngañ.\nDi nla ki kobol i buk ini ni kal le hala a yé ndék libim li nkus mut a nti inyuu i bana ndoñol ni ngim jam i ntéénga nye le nkam a nhôla nye, le ngambi i koblene nye i jam a nlôl i ke bisu.\nPublié par antoinepondipondi à 06:33 Aucun commentaire:


Masoohe ma Hana inyu bana man le Samuel | Biniigana bi Bibel inyu boñge\nMan Israel wada le Elkana, a bééna baa iba, Hana bo Pénina, ndi a bé gwés Hana ngandak. Pénina a bé nol Hana hiki ngéda inyule a bééna bé bon, ndi ki nye Pénina a bééna ngandak bon. Hiki nwii, Elkana a bé kena ndap yé lihaa inyu bégés Yéhôva i Lap, i Silô. Ngéda ba bé nyoo, a yimbe le Hana nwaa wé nugwéha a bé bé maséé. Elkana a kal nye le: ‘Soho a Hana, ee ha bañ. Me yé woñ. Me ngwés we.’\nMbus ngéda, Hana a bagba inyu soohe. A bé ee, a badak Yéhôva mahôla. A bôn le: ‘A Yéhôva, ibale u nti me man munlôm, m’a ti we nye, a ga gwélél we niñ yé yosôna.’\nNgéda Prisi Keñi le Éli, a bi tehe Hana a ñee, béba lieek, a hoñol le Hana a nhiôô. Ndi Hana a timbhe nye le: ‘Heni a nwet wem, me nhiôô bé. Me gwé ndutu keñi, me yé i pahlene yo Yéhôva.’ Kiki Éli a ntehe le a nyoba, a kal Hana le: ‘Nyambe a ti we yom u mbat nye.’ Hana a kôhna hogbe, a huu. Ilole nwii wada u bé kola, Hana a gwal man munlôm, a o nye le Samuel. Baa u nla hégda maséé Hana a bééna?\nHana a bi hôya bé likak a bi ti Yéhôva. Kiki a ntjilis Samuel méé, a bedna nye i Lap, i Silô, inyu gwélél Yéhôva. A kal Éli le: ‘Inyu man nunu nyen me bé soohe. Ntel wonsôna a’ ba i niñ, me mpôôs nye Yéhôva.’ Hiki nwii Elkana bo Hana ba bé ke yuuga Samuel, ba lon-ga ki nye kôti ngi binam. Yéhôva a bi sayap Hana, a kônde ti nye bon bôlôm baa bape ni bon bôda iba.\n“Yaglana, ndi y’a tina bé; yéña, ndi n’a léba.”—Matéô 7:7\nMambadga: Inyuki Hana a bé bé maséé? Lelaa Yéhôva a bi sayap Hana?\nHémle i Hana ipañ Yéhôva i bi hôla nye i nihbe jam li li nene le mut a nla bé nihbe.