Libii—Bibôdle gwé ni njômbi yé | Yigil\nÑAÑ U NIÑ I BÔT Lelaa lem i kap i bi lona me maséé\nLibii—Bibôdle gwé ni njômbi yé\nLelaa di nla boñ le ndap yés libii i bana maséé\nYéñ jam li li nloo gôl ngandak malôô\nBaa u ntehe nseñ i hol i pes mbuu?\nBaa u ntehe nseñ i niiga bape?\nMASÔÔ MA NKUS MA ÑAÑ WÉS “Me mbumbul matam malam inyu ti Yéhôva bibégés”\nNkum Ntat—Inyu yigil | Ikañ 2016\nAÑ I HOP U Afrikaans Akôli Albania Amharik Arabik Arménia Aserbajañ Aserbajañ (Syrilik) Aymata Basaa (Kamerun) Bashkit Bausa Beñgali Bikol Birman Bule Bulgaria Dangme Danmark Fiji Finland Fon Ga Galois Grikia Guarani Gujarati Gun Géorgia Hiligaynon Hilémb hi moo hi Amérika Hilémb hi moo hi Argañtina Hilémb hi moo hi Añgôla Hilémb hi moo hi Brésil Hilémb hi moo hi Finland Hilémb hi moo hi Iqwatôria Hilémb hi moo hi Italia Hilémb hi moo hi Jaman Hilémb hi moo hi Kili Hilémb hi moo hi Kina Hilémb hi moo hi Kolombia Hilémb hi moo hi Meksika Hilémb hi moo hi Ngisi Hilémb hi moo hi Panya Hilémb hi moo hi Paragwéi Hilémb hi moo hi Péru Hilémb hi moo hi Pôlan Hilémb hi moo hi Ruslan Hilémb hi moo hi Simbabwé Hilémb hi moo hi Wénésuéla Hilémb hi moo hi Yapan Hilémb hi moo hi Ôstrélia Hindi Héber Ibanag Ibô Iloko Indônésia Islañdia Isoko Istônia Italia Jaman Kabiye Kannada Katalan Kebuanô Kikamba Kikaonde Kikuyu Kina Mandareñ (Ba nhôyôs) Kina Mandareñ (Lem lôñ) Kinyarwanda Kirgisistañ Kiribati Kirundi Krôasia Kurdish kurmanji (Caucase) Kurdish kurmanji (Kirilik) Kwangali Kwanyama Kôré Lamba Lhukonzô Liétuwa Luganda Lunda Luvale Luô Létônia Madagaskar Makédônia Malay Malayalam Mambwé-Lungu Marathi Maya Mbunda Mixe Môñgôlia Môôré Ndonga Ndébélé Ndébélé (Simbabwé) Ngisi Norwégia Nyanja Nzema Népal Okpe Oromo Oñgri Pangasinan Panya Papiamentô (Curaçaô) Persia Pidjin (Kamerun) Pijin i Najéria Pijin i biôn bi Salômô Potoki Pulasi Punjabi Pôlan Quechua (Bôliwai) Rumania Runyankore Ruslan Samoa Sandé Sangô Sapôtek (i ônt) Sepedi Serbia Serbia (Rôma) Sesôthô (Lésôtô) Shôna Sidama Silosi Sinhala Slôwakia Slôwénia Sranan-tongo Swahili Swati Swéden Tagalog Tailand Tajiki Tamul Tatar Tetun Dili Tigrinya Tiv Tjibemba Tjitjéwa Tjitoñga Tjitoñga (Malawi) Tjitumbuka Tjiyao Tjuwash Tjékôslôwakia Tok Pijin Tsonga Tsotsil Tswana Turkai Turkmen Tuwalia Twi Télungu Ukren Urdu Urhobo Usbékistañ Venda Waray-Waray Wetnam Wolaita Xhosa Yapan Yôruba Zulu Éfik Éwé Ôland Ôsetia\nLibii—Bibôdle gwé ni njômbi yé\n“Ni Yéhôva Nyambe a kal le: ‘I ta bé loñge le mut a ba nyetama; m’a hégél nye nhôla nu bona nye ba nkola.’”—BIBÔDLE 2:18.\nTJÉMBI: 36, 11\nInyuki di nla kal le libii li yé likébla li nlôl ni Djob?\nLelaa w’a toñol ñañ u libii ibôdôl i dilo di Adam ikepam i dilo di Yésu?\nKii i nla hôla kristen i kit too a ga biiba?\n1, 2. (a) Lelaa libii li bi bôdôl? (b) Mambe maada babiina ba bisu ba bé lama bana? (Béñge titii i bibôdle bi yigil.)\nLIBII li yé jam li ntôl ikété niñ i bôt ba binam. Kiki di ntiimba wan bibôdle ni njômbi i libii, hala a nla hôla bés i bana litehge lilam inyu jam li, ni i yi lelaa di nla nok line ni bisai bi nlôl mu. Ngéda Yéhôva a bi heg mut bisu le Adam, a bi ti nye bôlô i oo binuga môl. Ndi, “inyu mut, nhôla nu bo na nye ba nkola a lébna bé.” Inyu hala nyen Yéhôva a bi boñ le Adam a ke ’ilo, a héa nye mbai yada, a heg muda ni yo. I mbus, a lona nye yak munlôm. (Añ Bibôdle 2:20-24.) Jon, libii li nlôl ni Djob.\n2 Yésu a bi unda le Yéhôva nyen a bi kal le: “Jo ni jon mut a’ yék isañ bo nyañ, a adbe nwaa wé, boba b’a ba nsôn wada.” (Matéô 19:4, 5) Ligwéélak li Djob li mbai i Adam inyu heg muda nu bisu, li bi lama hôñlaha babiina ba bisu, le boba ba gwé maada ma tôbôtôbô. Ha ngéda i, bitelbene to gwada bi bé bé inyu maboha, to inyu libii li ñamb.\nLELAA LIBII LI NYÔNÔS NJÔMBI I YÉHÔVA\n3. Kii i bé njômbi yada i tôbôtôbô i libii?\n3 Adam a bé maséé ni loñge yé nwaa, jon a bi ti nye jôl le Éva. Hala wee a bé nu bona nye “ba nkola,” a bak ki nhôla wé, inyule ba bé lama lona wada ni nuu maséé, mu kiki ba nyônôs nson wap u nwaa bo nlôm. (Bibôdle 2:18) Njômbi yada i tôbôtôbô i libii, i bé le li hôla i yônôs hisi. (Bibôdle 1:28) To hala kiki ba bé gwés bagwal bap, boñge bôlôm ni boñge bôda ba bé lama yék bo inyu ke i libii, ni inyu bot mahaa ma mondo. Bôt ba binam ba bé lama yônôs hisi i nya i kôli, kayéle ba yilha hisi hiosôna paradis.\n4. Kii i bi pémél libii li bisu?\n4 Libii li bisu li bi kôhna ndutu, inyule Adam bo Éva ba bi pohol i bep gwélél kunde yap i yoñ makidik ni bomede, i ngéda ba bi ndogbene Yéhôva. “Nlômbi nyoo,” hala wee Satan Nsohop, a bi lôg Éva, a tinde nye i hémle le, i je litam li “e i yé loñge ni béba” i bé lama ti nye yi i tôbôtôbô. I boñ ki le a laa kit ni nyemede kii i yé loñge, ni kii i yé béba. Éva a bi bat bé nlô wé mahoñol mé mu jam li, kayéle a unda nye le a ndiihe libak jé li ño u ndap lihaa. Ndi, iloole a nôgôl Djob, yak Adam a bi neebe ndigi i je litam Éva a bi ti nye.—Masoola 12:9; Bibôdle 2:9, 16, 17; 3:1-6.\n5. Bimbe biniigana di nla kôs mu mandimbhe Adam bo Éva ba bi ti Djob?\n5 Ngéda Yéhôva a bi bat nye kii i ntagbe, Adam a bi ôm nwaa nsohi, a kal Djob le: “Muda nu u bi ti le a ba ni me, nyen a nti me matam ma e i, ndi me je.” Yak Éva a ôm nyoo nsohi le i nlôg nye. (Bibôdle 3:12, 13) To hala kiki ba bé ômna nsohi, hala a bi héa bé béba ba bi boñ! Inyule babiina ba bisu ba bi nôgôl bé Yéhôva, jon ba bé bibéba bi bôt i mis mé. Kinje mabéhna inyu yés! Inyu kôhna maséé ikété libii, nwaa bo nlôm ba nlama neebe mbegee yap, ba nôgôl ki Yéhôva.\n6. Lelaa u nla toñol kaat Bibôdle 3:15?\n6 Ibabé béñge jam Satan a bi boñ i wom Éden, Yéhôva a bi ti bôt ba binam botñem ikété mbañ i Bibel i bisu. (Añ Bibôdle 3:15.) “Mbôô” i “muda” i bé lama nyagat hégél i mbuu i bisu, i i bi ndogbene Djob. Hala nyen Yéhôva a bi ti dinyo malép di maada ma tôbôtôbô, ma ma yé ipôla yé ni bini biañgel bipe bi bi téé sép, bi gwéélak ki nye i ngii. Bitilna bi bi yik yelel le ni njel nwaa wé, hala wee bihégél gwé bi mbuu nyoo i ngii, Yéhôva a ga pohol nu a ga ep inyu “nyagat” Nsohop. A yible ki bôt ba binam ba ba nyégle manôgla njel i kon maséé ni botñem babiina ba bisu ba bi nimil—hala wee niñ boga hana isi, inoñnaga ni bitelbene bi Yéhôva bi bisu.—Yôhanes 3:16.\n7. (a) Lelaa libii li bi yila ibôdôl i ngéda Adam bo Éva ba bi ndogbene Djob? (b) Kii Bibel i mbat inyu nwaa bo nlôm?\n7 Ngéda Adam bo Éva ba bi ndogbene Djob, hala a bi tihba yak libii jap, ni mabii momasôna ma ma bi lo i mbus yap. Kii héga, njiiha i Éva ni i bôda bobasôna i ga ba keñi i ngéda jém, ni i ngéda gwal. Ngôñ i bôda y’a ba ndigi yak balôm bap. Ndi bôlôm b’a énél baa bap, ba tédék ki bo, ndik kiki di ntehe ikété ngandak mabii i len ini. (Bibôdle 3:16) Bibel i mbat balôm le ba gwélél libak jap li ño u lihaa ni gwéha. Yak bôda ba nlama suhus bomede isi balôm bap. (Efésô 5:33) Ngéda nwaa bo nlôm ba nkon Djob woñi, ba nôglaga ki, hala a ga boñ le ngimanôgla i ba bañ ngandak. Hala a nla yak hôla bo i mélés mam ma nlona ngimanôgla.\nLIBII IBÔDÔL I DILO DI ADAM IKEPAM I DILO DI NTIDA MALÉP\n8. Kii i yé ñañ u libii ibôdôl i dilo di Adam ikepam i dilo di Ntida Malép?\n8 Ilole béba ni libak li kwéha bi nol Adam bo Éva, ba bi bana bon bôlôm ni bon bôda. (Bibôdle 5:4) Log yap i bisu le Kain, a bi biiba ni manyañ wé nu muda wada. Lamek, mut wada ikété mbôda i Kain, nyen a yé mut bisu i bana baa iba. (Bibôdle 4:17, 19) Mu tjai ipôla Adam ni Ntida Malép nu dilo di Nôa, ndék bôt ndik yon Bibel i mpôdôl kiki bagwélél ba Yéhôva. Abel, Énok, Nôa ni lihaa jé, ba bé ipôla yap. I dilo di Nôa, Bibel i nkal le: “Bon ba Nyambe ba tehe bon bôda ba bôt le ba ba balam. Ni bo ba yôñôl bomede baa ikété ba bobasôna ba ntep.” Mana maada mabe ipôla bôda, ni biañgel bi bi bi yoñ manyuu ma bôt ba binam, ma bi ti mimpémba mi bon bôlôm ba bé sébél le Néfilim, ba gwéhék bisañ kiyaga. U héa hala, “béba i mut i ba keñi hana isi ni le hégda yosôna i mahoñol ma ñem wé i ba ndik béba ngéda yosôna.”—Bibôdle 6:1-5.\n9. (a) Kii Yéhôva a bi boñ bibéba bi bôt bi dilo di Nôa? (b) Bimbe biniigana di nla ôt inyu jam li bi tagbe ha ngéda i?\n9 Yéhôva a bi lona Ntida Malép i dilo di Nôa inyu tjé béba. Ha ngéda i, bôt ba bé ba pégi i boñ mam map, kiki bo i biiba, kayéle ba bi tibil bé yoñ ngéda i emble i jam “Nôa, ñañal telepsép,” a bé kal inyu lisuk. (2 Pétrô 2:5) Yésu a bi hégda mam ma bé tagbe ha ngéda i, ni mam di ntehe i len ini. (Añ Matéô 24:37-39.) I len ini, ngandak bôt i ntjél emble ñañ nlam u Ane Djob, u u ñañlana ni nkoñ isi wonsôna inyu mbôgi i bôt bobasôna, ilole le lisuk li nlo. Di tééda bini biniigana mu miñem nwés: Di nwas bañ le mam ma lihaa, kiki bo libii ni linéñés boñge, ma boñ le di nimis lem yés i yén péé, ni i bem hilo hi Yéhôva.\nLIBII IBÔDÔL I DILO DI NTIDA MALÉP IKEPAM I DILO DI YÉSU\n10. (a) Ikété ngandak matén, mambe maboñog ma ndéñg bôt ba bééna? (b) Imbe loñge ndémbél Abraham bo Sara ba bi ti mu libii jap?\n10 To hala kiki Nôa ni bon bé bôlôm bo baa ba bééna hiki wada nwaa wada, libii li ñamb li bé jam li ntôl i dilo di basôgôsôgô. Ikété ngandak matén, libim li bôt i bé niñ ikété ndéñg, li gwéélak yak yo mu bilem bi bibase gwap. Ngéda Abram (Abraham), ni nwaa wé Sarai (Sara), ba bi nôgôl Djob, ba bi ke i Kanaan. Nkoñ u, u bé nyonok ni maboñog ma bé unda le ba nyan libii. Jon Yéhôva a bi kit le a ga tjé Sôdôm ni Gômôra inyu mam mabe bôt ba bé niñik nyoo ba bé boñ, ba neebege ki ndéñg keñi. Abraham nye a bé kena lihaa jé ni ngandak pék. Sara a bé ti loñge ndémbél mu kii a bé suhul nyemede isi nlô wé. (Añ 1 Pétrô 3:3-6.) Abraham a bi yoñ makidik le man wé munlôm le Isak a biiba ni ngwélél Yéhôva. Nlélém gwéha inyu bañga bibégés yon i bi tinde Yakôb, man munlôm nu Isak, nu bon bôlôm ba bi yila basôgôsôgô ba 12 matén ma Israél.\n11. Lelaa Mbén Môsé i bé sôñ bon ba Israél?\n11 I mbus, Yéhôva a bi jubus mbôda i Yakôb, hala wee Israél, ikété malômbla ni Nye. Libii ha ngéda i basôsôgô, hala wee yak libii li ñamb, li bé ntjegek ikété Mbén Môsé. Hala a bé sôñ bon ba Israél i libak li mbuu, inyule mbén i bé sôña bo i bii bôt ba ba bé gwélél bé Yéhôva. (Añ Ndiimba Mbén 7:3, 4.) Ngéda ndutu keñi i bé kwél babiina, ngim mangéda, ba bé kôs mahôla ni njel mimañ. Hala a bé hôla i sañgal mindañ ngéda sobiina wada a mbôdôl ha bé nu numpe ñem. Hala a hôlga ki i jôs mam kiki bo ndéñg tole njôñ. Mut a bé le a bos, ndi yak maboha ma bé ntjegek ikété mbén. Munlôm a bé le a bos ni nwaa inyu “jam li nhénd nye ñem.” (Ndiimba Mbén 24:1) Bibel i ntoñol bé kii i bé ‘jam li bé hénd mut ñem,’ ndi di nla ba nkwoog nkaa le li bé bé isii jam.—Lôk Lévi 19:18.\nKEKIKEL, U TJANGBENE BAÑ SOBIINA WOÑ\n12, 13. (a) Lelaa ngandak balôm i bé tééda baa bap i dilo di Malaki? (b) I len ini, ibale ngwélél Yéhôva a nyoñ sobiina nu mut numpe, a yi le bimbe bikuu bi mbem nye?\n12 I dilo di mpôdôl Malaki, ngandak balôm ba Lôk Yuda ba bi tjangbene baa bap, ngéda ba bé bos ni bo to inyu imbe jam. Mintén mi bôlôm mi, mi bi noode tjôô baa ba binéñél gwap, bebeg inyu biiba ni dingongonda, tole ni dingonda di ngwélél bé Yéhôva. I ngéda Yésu a bé munu isi, bôlôm ba Lôk Yuda ba bé tjangbene baa bap ngéda ba bé bos ni bo “inyu hiki jam.” (Matéô 19:3) Yéhôva a ñoo nya maboha i.—Añ Malaki 2:13-16.\n13 I len ini, bet ba ntjangbene sobiina wap, ba ga yén bé ikété litén li Djob. Ndi, hégda le ngwélél Yéhôva nu a yé mbiibaga a ntjôô nwaa wé tole nlô wé, a yoñ sobiina nu mut numpe, a tinde nye i bos, ndi boba ba sôk ba biiba. Ibale a ntam bé béba yé, ba ga héa nunu mboñbéba i ntôñ inyu tééda likoda mapubi. (1 Korintô 5:11-13) A nlama “num matam ma kôli inyu hielñem,” ilole ba ntémb ba neebe nye ikété likoda. (Lukas 3:8; 2 Korintô 2:5-10) Ntjegek ngéda u ta bé inyu boñ le ba témb ba neebe nye ikété likoda. Ntén liboñog libe li, li mbéna bé ba ikété ntôñ u bagwélél ba Djob. Ndi ibale hala a mbôña, di nlama bé boñ wee ngim yom bé i. Hala a nla yoñ ngéda, ngim ñwii tole iloo ha, inyu boñ le nwet a mboñ béba jam li, a unda le a ntam béba i. To ibale ba ntiimba neebe nye ikété ntôñ, a nlama yi le “a’ telep i bisu bi yééne mbagi i Nyambe.”—Rôma 14:10-12; béñge La Tour de Garde du 15 février 1980, pages 31-32.\nLIBII IPÔLA BIKRISTEN\n14. Kii i bé njômbi i Mbén Môsé?\n14 Mbén Môsé i bi tééda mam ma loñ Israél bebee le 1500 ñwii. I bi hôla litén li Djob i noñ matiñ ma telepsép inyu sañgal mindañ ikété lihaa, ni nihbe ki mandutu mape ba bé kôhna. Mbén Môsé i bi gwélana ki kiki ntééda nu a bé lama kena yak Mésia. (Galatia 3:23, 24) Ni nyemb Yésu, Djob a bi tjôô Mbén Môsé, a yoñ ki bitelbene bi mondo. (Lôk Héber 8:6) Ikété bitelbene bi, bôt ba bééna ha bé ki kunde i boñ ngim mam Mbén Môsé i bé neebe.\n15. (a) Ikété likoda, kii i yé litéak inyu libii? (b) Kii i nla tinde kristen i bos ni sobiina wé?\n15 Inyu timbhe mbadga Farisai, Yésu a bi kal bo le Môsé a bi neebe le ba bos ni baa bap, “ndi i ba bé hala bibéé.” (Matéô 19:6-8) Yésu a bi unda le i litiñ Yéhôva a bi bôk a ti inyu libii i wom Éden, jon yak ntôñ u Yéhôva u ga ke ni bisu i noñ. (1 Timôtéô 3:2, 12) Ngéda ba yé nsôn wada, babiina ba ñadba ntôñ kayéle ba nwas gwéha i Djob ni gwéha i hiki wada wap le i lédés maada map. To ibale mut a nkôs mapep ma maboha yak ngomin, ki le sobiina wé a nke bé i ndéñg, hala a nti bé nye kunde i bii mut numpe. (Matéô 19:9) I pot mbale, mut a nla pohol i nwéhél sobiina wé nu a nke i ndéñg ndi a tam béba yé, ndik kiki mpôdôl Hôséa a bi nwéhél nwaa wé Gômer, nu a bé muda libambe. Yak Yéhôva a bi nwéhél Lôk Israél i mbus ba bi ke ndéñg i pes mbuu. (Hôséa 3:1-5) Di nla ki kônde le, ibale mut a nyi le sobiina wé a nke i ndéñg, ndi a pohol i lalna nye, wee a nwéhél nye. Bibel i nti ha bé ki nye kunde i bos.\n16. Kii Yésu a bi kal inyu bongibiiba?\n16 Yésu a bi kal le ipôla bañga bikristen, yom to yada i nti bé bo kunde i bos, u héa i ke i ndéñg. Yésu a bi pot inyu “bet i ntina hala,” hala wee ba ba mpohol i yén ngi biiba. A kônde ki le: “Nu a nla leege jam li, a leege jo.” (Matéô 19:10-12) Ngandak i bi pohol i niñ ngi biiba inyule ba nyéñ gwélél Yéhôva ni ñem wap wonsôna. Di nlama ti bo bibégés inyule ba mboñ hala.\n17. Kii i nla hôla kristen i kit too a nlama biiba?\n17 Ilole mut a nkit le a ga yén ngi biiba tole a ga biiba, a nlama wan ikété ñem wé ibale a nla leege likébla li yén ngi biiba. Ñôma Paul a bi ti maéba inyu bet ba neebe likébla li; jon a bi kal le: “Ndi lakii manoodana ma ndéñg ma yé ikété nan, wee hiki mut a bana wé nwaa, hi muda ki wé nlôm.” Ñôma Paul a bi kônde ki kal le: “Ndi ibale ba nla bé hôt nyu, ba biak, inyule i yé loñge le mut a bii iloole ñem u loñok nye.” I yé mbale le, ibale u yé mbiibaga, hala a ga hôla we i keñgle bilem bibe kiki bo i bôble gwom bi mbôô, tole i ke i ndéñg. U héa hala, ñwii mi nla ba jam le u nlama wan. Inyu hala nyen ñôma Paul a bi kal le: ‘Ibale mut a nhoñol le i yé jam li wonyu inyu libak jé li konji, ibale a ntagbe ngéda i minheña mi mañge wanda, ndi a tehge le a nlama biiba, wee a boñ kiki a nsômbôl; a mboñ bé béba; ba biibaga.’ (1 Korintô 7:2, 9, 36, MN; 1 Timôtéô 4:1-3) Boñge ba wanda ba mbéna bana minheña mi minson, ndi mut a nlama bé nwas le nwon mi tinde nye i biiba. Hala a ga hôla bé nye i ba nhôôlak mut, ni yoñ makidik ma mut nu a mbiiba.\n18, 19. (a) Libii li bikristen li nlama ba ipôla bonjee? (b) Kii di ga kwélél mu yigil i noñ?\n18 Libii li bikristen li nlama ba ipôla munlôm ni muda, ba ba bi ti niñ yap nkikip yak Yéhôva, inyule ba ngwés nye ni ñem wap wonsôna. I nlama ki ba le ba ngwéhna ngandak kayéle ba ngwés at biniñ gwap ni njel libii. Ngi pééna, ba ga kôhna bisai inyule ba noñ maéba i biiba “ndigi . . . i Nwet.” (1 Korintô 7:39) I mbus libii jap, ibabé nkaa, ba ga neebe le Bibel i nti maéba ma nlôôha malam inyu kôhna maséé ikété libii.\n19 Ikété yigil i noñ, di ga kwélél matode ma ma nla hôla bikristen bi bi yé mbiibak i kolba mandutu ma “dilo di nsôk,” mu kii ngandak bôlôm ni bôda i gwé bilem bibe, bi bi nhôla bé bo i ba maséé ikété libii. (2 Timôtéô 3:1-5) Ikété Bañga yé i i nlôôha ba mahee, Yéhôva a nti bés kii yosôna di gwé ngôñ inyu bana loñge libii, la kii di nkil ni litén jé mu njel i nkena i niñ boga.—Matéô 7:13, 14.\nNKUM NTAT—INYU YIGIL Ikañ 2016\nLibii—Likébla li gwéha li nlôl ni Djob\nNi nôgôl maéba ma Djob inyu boñ le libii linan li bana maséé


Bonje ba yé mawanda ma Djob?\nAÑ I HOP U Abkhaz Afrikaans Albania Amharik Arabik Arménia Baoulé Basaa (Kamerun) Basaa (Libéria) Batak (Karô) Batak (Simalungun) Batak (Tôba) Bausa Bikol Bule Danmark Duala Fiji Finland Futuna Ga Garifuna Grikia Grôenlan Guarani Géorgia Hiligaynon Hilémb hi moo hi Argañtina Hilémb hi moo hi Filipin Hilémb hi moo hi Finland Hilémb hi moo hi Ghana Hilémb hi moo hi Grikia Hilémb hi moo hi Gwatémala Hilémb hi moo hi Indônésia Hilémb hi moo hi Iqwatôria Hilémb hi moo hi Italia Hilémb hi moo hi Kuba Hilémb hi moo hi Kôsta Rika Hilémb hi moo hi Meksika Hilémb hi moo hi Môsambik Hilémb hi moo hi Oñgri Hilémb hi moo hi Panama Hilémb hi moo hi Panya Hilémb hi moo hi Paragwéi Hilémb hi moo hi Potoki Hilémb hi moo hi Péru Hilémb hi moo hi Ruslan Hilémb hi moo hi Siland Yondo Hilémb hi moo hi Tailand Hilémb hi moo hi Tjékôslôwakia Hilémb hi moo hi Yapan Hilémb hi moo hi Ôland Hilémb hi moo hi Ôstrik Hmong (Puba) Héber Iloko Indônésia Isoko Istônia Italia Kebuanô Kina Mandareñ (Ba nhôyôs) Kina Mandareñ (Lem lôñ) Kinyarwanda Kirgisistañ Kisi Kriô Kréol i Ayiti Kréol i Môris Kréol i Séitjel Krôasia Kwanyama Kôré Lhukonzô Liétuwa Luganda Luô Létônia Madagaskar Mapudungun Mbunda Médumba Nahuatl (Guérérô) Ndébélé (Simbabwé) Nengoné Ngisi Nias Niu Norwégia Nzema Oromo Oñgri Panya Potoki Pulasi Punjabi Pôlan Quechua (Ankash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bôliwai) Quechua (Cuzcô) Rarotongañ Rumania Runyankore Ruslan Rutoro Rômani (Nwel Mbok u Grikia) Rômani (Ño Mbok u Grikia) Sandé Sapôtek (Lachiguiri) Sarnami Serbia Shuar Shôna Sidama Sinhala Slôwakia Slôwénia Swéden Tagalog Tahiti Tailand Tigrinya Tjitjéwa Tjitoñga Tjékôslôwakia Tonga Totonak Tsonga Tsotsil Tswana Turkmen Tuwalia Twi Ukren Urdu Urhobo Usbékistañ Uzbek (Rôma) Walisia Wayunaiki Wolaita Xhosa Yapan Yôruba Zulu mizô Éfik Éwé Ôland\nYésu a yé man Djob, a yé liwanda jé li ñem nyu di a nlôha gwés. Ilole a niñ kii mut hana isi, Yésu a bi niñ i ngi kiki hégél i mbuu i lipémba. (Yôhanes 17:5) Jon a loo i nkoñ isi inyu niiga bôt maliga inyu Djob. (Yôhanes 18:37) A ti ki niñ yé i mut binam inyu tohol bôt ba manôgla i béba ni i nyemb. (Rôma 6:23) Hanano Yésu a yé Kiñe Ane i Djob, yon i yé énél i ngi i y’a lona paradis hana isi.—Masoola 19:16.\nYak biañgel bi yé mawanda ma Djob. Biañgel bi bi bôg bé bi niñ hana isi. Bi bi bôg bi héga i ngi ilole Djob a nheg hisi. (Hiôb 38:4-7) Biañgel bi yé didun di didun. (Daniel 7:10) Mawanda ma Djob mana nyo i ngi ma ngwés le bôt ba nigil maliga inyu Yéhôva.—Masoola 14:6, 7.\nYak hana isi Djob a gwé mawanda; a nsébél mo le babog mbôgi yé. I bikéhene, mbog mbôgi a nkal yom a nyi inyu ngim mut tole inyu ngim jam. Mbôgi i Yéhôva i nkal bôt bape yom ba nyi inyu Yéhôva ni bitééne gwé. (Yésaya 43:10) Kikii biañgel, Mbôgi i Yéhôva i ngwés hôla we le u nigil maliga inyu Yéhôva. Ba ngwés le yak we u ba liwanda li Djob.\nBibel i ñunda le nyemb Yésu i yé nseñ ngandak. Baa nyemb yé i bé nyônôs ngim njômbi?\nWan manjom maa inyuki di bi yoñ jôl di.


Lelaa di nlama soohe Djob\nAÑ I HOP U Abbei Abui Akôli Alur Amharik Arabik Arménia Arménia (Hiônk) Aserbajañ Aserbajañ (Syrilik) Attié Atésô Aymata Basaa (Kamerun) Basaa (Libéria) Batak (Karô) Batak (Simalungun) Batak (Tôba) Bausa Biak Birman Bislama Bule Bété Damara Dangme Danmark Dréhu Duala Dusun Fante Fiji Fon Futuna Ga Galois Gitonga Guarani Guarani (Bôliwai) Guerzé Gun Guéré Herero Hilémb hi moo hi Amérika Hilémb hi moo hi Añgôla Hilémb hi moo hi Bôliwai Hilémb hi moo hi India Hilémb hi moo hi Italia Hilémb hi moo hi Kolombia Hilémb hi moo hi Kuba Hilémb hi moo hi Panya Hilémb hi moo hi Potoki Hilémb hi moo hi Tailand Hindi Hunsrik Iban Ibinda Ibô Indônésia Irland Istônia Italia Kabiye Kabuverdianu Kambôjia Kana Kannada Karen (Segaw) Katjin Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kimbundu Kina Cañtoñ (Ba nhôyôs) Kina Cañtoñ (Lem lôñ) Kinyarwanda Kipende Kirgisistañ Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Kpelle Kriô Kréol i Ayiti Kréol i Bélis Kréol i Môris Kréol i Séitjel Kurdish kurmaji Kwangali Kwanyama Kyangonde Kôré Lamba Lhukonzô Lingala Lomwe Luganda Lugbara Lunda Luvale Luô Madagaskar Makua Malayalam Malta Mambwé-Lungu Marathi Masahua Mbunda Meru Môôré Navajô Ndau Ndonga Ndébélé Ndébélé (Simbabwé) Nengoné Ngangela Ngisi Nias Norwégia Nyaneka Nyanja Nyungwe Nzema Okpe Oromo Otetela Oñgri Panya Pidjin (Kamerun) Pijin i Najéria Pijin i biôn bi Salômô Ponape Potoki Potoki (Eurôpa) Pulasi Quechua (Ayacucho) Quechua (Bôliwai) Quechua (Cuzcô) Quichua (Imbabura) Rarotongañ Romany (Makédônia) Rumania Runyankore Ruslan Rutoro Rômani (Makédônia, Kirilik) Rômani (Nwel Mbok u Grikia) Rômani (Slôwénia i likôl) Samoa Sandé Sangô Sañgir Sena Sepedi Sesôthô (Afrika i Nwel mbok) Sesôthô (Lésôtô) Sidama Silosi Sinhala Sranan-tongo Sunda Swahili Swati Swéden Tahiti Tailand Tajiki Talian Tamul Tandroy Tankarana Tigrinya Tiv Tjawakanô Tjibemba Tjin Haka Tjin Tidim Tjitjéwa Tjitoñga Tjitoñga (Malawi) Tjitoñga (Simbabwé) Tjitumbuka Tjiyao Tjokwe Tjuabô Tonga Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turkai Tuwalia Twi Ukren Umbundu Urdu Urhobo Urund Vesô Walisia Wetnam Wolaita Yakuba Yavan Yula Zulu tjopi Éfik Éwé Ôland\nPES JÔM NI ISAAMBOK\nLikébla li masoohe\n“Nu a heg ngii ni hisi” a ngwés emble masoohe més.—Tjémbi 115:15\n1, 2. Inyuki u nhoñol le masoohe ma yé kiki likébla li tôbôtôbô, ni inyuki di nlama yi kii Bibel i niiga inyu masoohe?\nHISI hi yé hisii ngandak ngéda u nhégha hio ni ngiinda yosôna. Ngéda Yéhôva a mbéñge hisi, a ntehe ndigi le bôt bobasôna ba yé kiki litôi li malép ikété nlônga. (Tjémbi 115:15; Yésaya 40:15) To hala kii di nene isii ngéda di nhégha bésbomede ni ngiinda yosôna, kaat Tjémbi 145:18, 19 i nkal le: “Yéhôva a yé bebee ni bôt bobasôna ba nsébél nye, ba bobasôna ba nsébél nye ni maliga. A’ yônôs ngôñ i ba ba nkon nye woñi, a emble nlondok wap, a tohol ki bo.” Kinje bisai bikeñi di gwé! Yéhôva, Nheg nu ngui yosôna, a nsômbôl le di ba bebee ni nye, a ñemble ki masoohe més. Ñ, masoohe ma yé toi bisai ni likébla li tôbôtôbô le Yéhôva a nti hiki wada wés.\n2 Ndi, Yéhôva a ga emble bés, ndik ibale di ngwélél njel i i nlémél nye inyu pôdôs nye. Lelaa di nla boñ hala? Di tehe jam Bibel i mpot inyu masoohe.\nINYUKI DI NLAMA SOOHE YÉHÔVA?\n3. Inyuki u nlama soohe Yéhôva?\n3 Yéhôva a ngwés le u soohe tole u pôdôs nye. Lelaa di nyi hala? Soho añ kaat Filipi 4:6, 7. Noode le hoñol unu loñge nsébla. Ñane nu ngiinda yosôna a ntôñ toi we, a gwéhék ki le u kal nye lelaa u nôgda, u toñle ki nye mandutu moñ.\n4. Lelaa masoohe u nti Yéhôva hiki ngéda ma nlédés liwanda joñ ni nye?\n4 Masoohe ma nhôla bés i bana maada ma tôbôtôbô ni Yéhôva. Ngéda mawanda ma mbéna kalna nduña yap, mahoñol map, ni lelaa ba nôgda, maada map ma nkônde yaga let. Hala a yé nlélém jam ngéda di nsoohe Yéhôva. Ni njel Bibel, Yéhôva a nkal bés mahoñol mé, ni lelaa a nôgda. A nkal ki bés mam a ga boñ i dilo di nlo. U nla kal Yéhôva nduña yoñ yosôna ngéda u mpôdôs nye hiki ngéda. Mu kii u ga boñ hala, liwanda joñ ni Yéhôva li ga kônde yila bas bas.—Yakôbô 4:8.\nKII DI NLAMA BOÑ LE NDI DJOB A EMBLE MASOOHE MÉS?\n5. Lelaa di nyi le Yéhôva a ñemble bé masoohe momasôna?\n5 Baa Yéhôva a ñemble masoohe momasôna? Heni. I dilo di mpôdôl Yésaya, Yéhôva a bi kal Lôk Israél le: “Ngéda ni nsoohe ngandak, m’a emble bé me; moo manan ma nyoo matjél.” (Yésaya 1:15) Jon, ibale di nyoñ bé yihe, di yé le di boñ mam ma nla kena bés haa ni Yéhôva, ma tin-ge ki nye i tjél emble masoohe més.\n6. Inyuki hémle i nlôôha ba nseñ? Lelaa u nla unda le u gwé hémle?\n6 Ibale di nsômbôl le Yéhôva a emble masoohe més, di nlama hémle nye. (Markô 11:24) Jon ñôma Paul a ntoñol le: “Ibabé hémle mut a ta yaga bé le a lémél nye; inyule mut a nkôôge bebee ni Nyambe a nlama hémle le a yé, ni le a yé mbom bôt ba nyéñ nye.” (Lôk Héber 11:6) Ndi, i kal ndigi ni nyo le di nhémle i nkola bé. Di nlama toi unda le di gwé hémle ngéda di nôgôl Yéhôva hiki kel. —Añ Yakôbô 2:26.\n7. (a) Inyuki di nlama bana suhulnyu, di tinak Yéhôva lipém ngéda di nsoohe nye? (b) Lelaa di nla unda le di yé maliga ngéda di nsoohe?\n7 Di nlama bana suhulnyu ni ti Yéhôva lipém ngéda di nsoohe nye. Inyuki? Ibale di gwé le di nlama pot i bisu bi kiñe tole ñane nkoñ, di ga pôdôs nye, di tinak nye lipém. Kiki Yéhôva a yé Djob Nu ngui yosôna, baa di nlama bé kônde bana suhulnyu ni ti Yéhôva lipém ngéda di mpôdôs nye? (Bibôdle 17:1; Tjémbi 138:6) Di nlama ki ba maliga, di soohege Yéhôva ni ñem wés wonsôna, ha tiimba ndigi bé minlélém mi masoohe hiki ngéda.—Matéô 6:7, 8.\n8. Ngéda di nsoohe inyu ngim jam, kii ipe di nlama boñ?\n8 Jam li nsôk li yé le, ngéda di nsoohe inyu ngim jam, maboñog més ma nlama kiha ni masoohe més. Kii héga, ibale di nsoohe Yéhôva inyu bigwel moo bi hiki kel, di ga ba bé bôt ba yeñge, di bemek le Yéhôva a ti bés mam momasôna, ki le di nla sal inyu bana mam ma. Di nlama sal ni ngui ni neebe to umbe ntén bôlô di nla boñ. (Matéô 6:11; 2 Tésalônika 3:10) Tole ibale di nsoohe Yéhôva le a hôla bés le di boñ ha bañ yom i yé béba, di nlama keñgle hiki jam li li nla tinde bés i boñ i béba i. (Kôlôsé 3:5) Nano, di wan le ndék mambadga ma mbéna béda inyu masoohe.\nMAMBADGA BÔT BA MBÉNA BAT INYU MASOOHE\n9. Njee di nlama soohe? Kii kaat Yôhanes 14:6 i niiga bés inyu masoohe?\n9 Njee di nlama soohe? Yésu a bi niiga banigil bé le ba nlama soohe “Tata . . . nu a yé ngii.” (Matéô 6:9) A bi kal ki le: “Men me yé njel, me yé maliga, me yé ki niñ; mut nye ki nye a mpam bé yak Tata, hababé inyu yem.” (Yôhanes 14:6) Jon di nlama ndik soohe Yéhôva ni njel Yésu. Kii i soohe ni njel Yésu i nkobla? Yéhôva a bi ti Yésu nson u tôbôtôbô. Inyu boñ le Yéhôva a neebe masoohe més, di nlama ti i nson u lipém. Kiki di bi nigil, Yésu a bi lo hana isi inyu héa bés i minkôm mi béba ni mi nyemb. (Yôhanes 3:16; Rôma 5:12) Yéhôva a bi téé ki Yésu Prisi Keñi ni Nkéés.—Yôhanes 5:22; Lôk Héber 6:20.\nU nla soohe to imbe ngéda\n10. Baa di nlama yén, tole telep, tole gwélél njel ipe i tôbôtôbô ngéda di nsoohe? Toñol le.\n10 Baa di nlama yén, tole telep, tole gwélél njel ipe i tôbôtôbô ngéda di nsoohe? To, Yéhôva a mbat bé bés le di ôm maboñ, di yén, tole di telep ngéda di nsoohe. Bibel i niiga bés le di nlama pôdôs Yéhôva i nya i nti nye lipém. (1 Miñañ 17:16; Néhémia 8:6; Daniel 6:10; Markô 11:25) To ibale di téé, tole di yii, tole di ngwélél njel ipe inyu soohe nye, jam li nlôôha ba nseñ i mis ma Yéhôva li yé le di tééda libak lilam ngéda di mpôdôs nye. Di nla pahal bibuk ngéda di nsoohe, tole di nla soohe ikété yés ñem, to numbe homa di yéne, to imbe ngéda, juu kiki njamuha. Ngéda di nsoohe Yéhôva, di nlama bôdôl nye ñem le a ga emble bés, to ibale bôt bape ba nok bé bés.—Néhémia 2:1-6.\n11. Di nla soohe Yéhôva inyu mambe mam?\n11 Di nlama soohe inyu mambe mam? Di nla soohe inyu kii yosôna Yéhôva a neebe. Bibel i nkal le: “Ndi makénd di gwé bisu gwé, mo mana le ibale di nyagal nye jam kingéda sômbôl yé, wee a nôgôl bés.” (1 Yôhanes 5:14) Baa di nla soohe inyu mam ma mbéñge bés? Ñ. U nlama pôdôs Yéhôva kiki u nla pôdôs liwanda joñ li tôbôtôbô. Di nla kal Yéhôva mam momasôna ma yé bés i mahoñol ni ikété yés ñem. (Tjémbi 62:9) Di nla soohe nye le a ti bés ngui i mbuu mpubi wé, inyu hôla bés i boñ mam ma téé sép. (Lukas 11:13) Di nla ki bat le Yéhôva a ti bés pék inyu yoñ makidik malam. Di nla ki soohe le a ti bés ngui i hônba mandutu. (Yakôbô 1:5) Di nlama bat Yéhôva le a nwéhél bibéba gwés. (Efésô 1:3, 7) Di nlama ki soohe inyu bôt bape, yak inyu lihaa jés ni bilôk bikéé bi bôlôm ni bi bôda bi likoda.—Minson mi baôma 12:5; Kôlôsé 4:12.\n12. Di nlama soohe inyu mambe mam ma tôbôtôbô?\n12 Di nlama soohe inyu mambe mam ma tôbôtôbô? Inyu Yéhôva ni sômbôl yé. Di nlama ti nye mayéga ni ñem wés wonsôna inyu hiki jam a mbôñôl bés. (1 Miñañ 29:10-13) Di nyi hala inyule ngéda Yésu a bi lo hana isi, a bi niiga banigil lelaa ba nlama soohe. (Añ Matéô 6:9-13.) A bi kal le jam li bisu li yé le, ba soohe le jôl li Djob li tééba lipubi, hala wee, li ba nsaibak. Mbus, Yésu a bi unda le di nlama soohe le Ane Djob i loo, ni le sômbôl i Yéhôva i bôña ni hisi hiosôna. Yésu a bi kal le ndik ngéda di ga mal soohe inyu mam mana ma nlôôha ba nseñ, nyen di nlama soohe inyu mam més bésbomede. Ngéda di mbii Yéhôva ni sômbôl yé i bisu ni njel masoohe més, di ñunda limbe jam li nlôôha ba nseñ inyu yés.\n13. Baa masoohe més ma nlama ba ntandaa tole kidik?\n13 Baa masoohe més ma nlama ba ntandaa tole kidik? Bibel i ntéé bé ngim mbén inyu jam li. Masoohe més ma nla ba kidik tole ntandaa, inoñnaga ni mam ma nkwél bés. Kiki héga, ngéda di nsômbôl je, masoohe més ma nla ba kidik. Ndi ngéda di gwé nduña ikété ñem tole di nsômbôl ti Yéhôva mayéga, masoohe més ma nla ba ntandaa. (1 Samuel 1:12, 15) Di ngwés bé le masoohe més ma ba ntandaa ndik inyu nene i mis ma bôt bape, kiki ngim bôt i bé boñ i ngéda i Yésu. (Lukas 20:46, 47) I nya masoohe i, i nla bé tihba Yéhôva. Jam li yé nseñ i mis ma Yéhôva li yé le masoohe més ma lôl ikété miñem nwés.\n14. Di nlama soohe ngélé yañen hiki kel, ni kii hala a niiga bés inyu Yéhôva?\n14 Di nlama soohe ngélé yañen hiki kel? Yéhôva a mbat bés le di bana lem i pôdôs nye. Bibel i nkal bés le: “soohana,” ni “téñbege ni masoohe,” ni “nwas bañ i soohe.” (Matéô 26:41; Rôma 12:12; 1 Tésalônika 5:17) Yéhôva a yé bebee i emble bés. Di nla ti nye mayéga hiki kel inyu gwéha yé ni lem yé i kap. Di nla ki soohe le a éga bés, a ti ki bés ngui ni hogbe. Ibale di ndiihe toi bisai di gwé, di nlama soohe Yéhôva, di gwélél ki hiki njel ni pôla di gwé inyu pôdôs nye.\n15. Inyuki di nlama kal “amen” i mamélél ma masoohe?\n15 Inyuki di nlama kal “amen” i mamélél ma masoohe? Ini buk le “amen” i nkobla le “hala a yé maliga” tole “hala a bôña.” I yé ngim njel inyu unda le di nhoñol toi mam di nsoohe, hala wee, di yé maliga. (Tjémbi 41:14) Bibel i niiga bés le i yé loñge le di kal “amen,” ikété ñem wés tole di pahal hala ni nyo, i mamélél ma masoohe i mbamba, inyu unda le di neebe mam ma mpôda mukété masoohe.—1 Miñañ 16:36; 1 Korintô 14:16.\nLELAA DJOB A NTIMBHE MASOOHE MÉS\n16. Baa Yéhôva a ntimbhe toi masoohe? Toñol le.\n16 Baa Yéhôva a ntimbhe toi masoohe? Ñ, a ntimbhe. Jon Bibel i nsébél nye le “A we nu u ñemble masoohe.” (Tjémbi 65:3) Yéhôva a ñemble, a timbhege ki masoohe ma nlôl ikété miñem mi didun di bôt, a gwélak ki ngandak manjel inyu timbhe bo.\n17. Lelaa Yéhôva a ngwélél biañgel ni bagwélél bé hana isi inyu timbhe masoohe més?\n17 Yéhôva a ngwélél biañgel ni bagwélél bé hana isi inyu timbhe masoohe més. (Lôk Héber 1:13, 14) Dihéga di bôt, ba ba bi kôhna mayuuga ma Mbôgi Yéhôva, mbus le ba bi soohe inyu bana mahôla inyu nok Bibel, di yé ngandak. Bibel i ñunda le biañgel bi nyoñ ngaba i tjam “miñañ minlam” ni nkoñ isi wonsôna. (Añ Masoola 14:6.) Ngandak ikété yés i bi soohe Yéhôva inyu nduña i tôbôtôbô ba bééna, mbus, ba kôs ki mahôla ba bééna ngôñ ni njel mankéé wada nu munlôm tole nu muda nu a yé kristen.—Bingéngén 12:25; Yakôbô 2:16.\nYéhôva a nla timbhe masoohe més ni njel mahôla ma bikristen bipe\n18. Lelaa Yéhôva a ngwélél mbuu mpubi wé ni Bibel inyu timbhe masoohe més?\n18 Yéhôva a ngwélél mbuu mpubi wé inyu timbhe masoohe més. Ngéda di nsoohe inyu bat mahôla inyu hônba ngim ndutu, a nla gwélél mbuu mpubi wé inyu éga bés ni ti bés ngui i mbéda. (2 Korintô 4:7) Yéhôva a ngwélél ki Bibel inyu timbhe masoohe més ni hôla bés i yoñ makidik malam. Ngéda di ñañ Bibel, di nla koba bipes bi bikaat bi bi ga hôla bés. Yéhôva a nla ki tinde mut nu a yé ti ndimbhe i Ndap Ane i kal ngim yom inyu ti bés makénd, tole a tinde mañ ikété likoda i toñle bés bipes bi Bibel.—Galatia 6:1.\n19. Kii i nla tinde bés i hoñol le Yéhôva a ntimbhe bé masoohe més?\n19 Ngim mangéda, u nla badba le, ‘Inyuki Yéhôva a yé ngi timbhe masoohe mem?’ Hoñol le, Yéhôva a nyi imbe ngéda ni lelaa a nlama timbhe masoohe més. A nyi kii i nsômbla bés. Bebeg le i mbéda le di tégbaha ntandaa ngéda ikété masoohe ibabé waa inyu unda le di gwé toi ngôñ ni mahôla mé, ni inyu unda le di nhémle toi nye. (Lukas 11:5-10) Mangéda mape, Yéhôva a ntimbhe masoohe més ni njel di bemek bé. Kii héga, di nla soohe inyu ndutu keñi di gwé, ndi Yéhôva a nla ti bés ngui inyu hônba i ndutu i, iloole a mélés yo.—Añ Filipi 4:13.\n20. Inyuki di nlama soohe Yéhôva hiki ngéda?\n20 Kinje bisai bikeñi di gwé i soohe Yéhôva! Di nla ba nkwoog nkaa le a ga emble bés. (Tjémbi 145:18) Ni le, kii di nkônde soohe Yéhôva ni ñem wés wonsôna, hala nyen liwanda jés ni nye li nke ndik ba siñ siñ.\nMALIGA 1: YÉHÔVA A NGWÉS EMBLE MASOOHE MÉS\n“Yéhôva a yé bebee ni bôt bobasôna ba nsébél nye, ba bobasôna ba nsébél nye ni maliga.” —Tjémbi 145:18\nKii di nlama boñ ibale di nsômbôl le Yéhôva a emble masoohe més?\nLôk Héber 11:6\nDi nlama bana hémle.\nDi nlama bana suhulnyu ni ti Yéhôva lipém.\nMaboñog més ma nlama kiha ni masoohe més.\nMatéô 6:7, 8\nDi nlama ba maliga, di soohege ni ñem wés wonsôna. Di nlama bé gwélél minlélém mi bibuk ikété masoohe més.\nDi nlama niñ inoñnaga ni sômbôl i Djob.\nMALIGA 2: MAMBADGA BÔT BA MBÉNA BAT INYU MASOOHE\nNjee di nlama soohe?\nMatéô 6:9; Yôhanes 14:6\nBaa di nlama yén, tole telep, tole gwélél njel ipe i tôbôtôbô ngéda di nsoohe?\n1 Miñañ 17:16; Néhémia 8:5, 6; Daniel 6:10; Markô 11:25\nBaa Yéhôva a ñemble masoohe ma ñem wés to ngéda di mpahal bé bibuk?\nBaa masoohe més ma nlama ba ntandaa tole kidik?\nDi nlama soohe ngélé yañen hiki kel?\nRôma 12:12; 1 Tésalônika 5:17\nInyuki di nlama kal “amen” i mamélél ma masoohe?\n1 Miñañ 16:36; 1 Korintô 14:16\nMALIGA 3: MAM DI NLA SOOHENE\n“Ibale di nyagal nye jam kingéda sômbôl yé, wee a nôgôl bés.”—1 Yôhanes 5:14\nDi nla soohe inyu mambe mam?\nMatéô 6:9, 10\nDi nsoohe le sômbôl i Yéhôva i bôña.\n1 Miñañ 29:10-13\nDi nsoohe inyu ti mayéga.\nDi nsoohe inyu nduña yés ni mam ma ntihba bésbomede.\nDi nsoohe inyu kôs mbuu mpubi.\nDi nsoohe inyu bana pék i yoñ makidik malam.\nDi nsoohe inyu kôhna ngui i hônba mandutu.\nEfésô 1:3, 7\nDi nsoohe inyu kôhna nwéhél i bibéba gwés.\nMinson mi baôma 12:5\nDi nsoohe inyu bôt bape.\nMALIGA 4: YÉHÔVA A NTIMBHE MASOOHE MÉS\n“A we nu u ñemble masoohe, minsôn nwominsôna nw’a lo weeni.”—Tjémbi 65:3.\nLelaa Yéhôva a ntimbhe masoohe més?\nBingéngén 12:25; Masoola 14:6\nYéhôva a nla gwélél biañgel tole bôt ba binam inyu hôla bés.\n2 Korintô 4:7\nMbuu mpubi wé u nti bés mahôla di gwé ngôñ.\nA nti bés nsañ ni ngui di gwé ngôñ inyu hônba.\nGalatia 6:1; 2 Timôtéô 3:16, 17\nA nti bés pék ni njel Bibel, yak ni njel likoda.


Culture Basaa: mai 2016\nMINTJA MI NYUBDA WOM\nDi nla kobol i ngén ini ni kal le hala wee yom yokiyo i nke habé longe.\nHikii yom i nkon njék. Gwom gwobisôna bi mal buuda. Tjangén i mal jôp. Hala wee yubda i mpam homa nyensôna. Hala wee mut a nyi habé ño to iyindi. Hala wee yom yokiyo i nkil habé i mbén. Hala wee i i yé ngioda. Hala wee hikii mut a mboñ kikii sômbôl yé . Hala wee i i ta habé mbogog. Jon u nok le : bisimba bi béé Mbem Mayi i bunga. U nogok ki le : joo bot i njôp malép. Hala wee ngim yom yon i yé i bôdôl heñel makidig ma niñ ngim homa. Liboo li njôb we ititimba. Hala wee liboo li mbet i ngii, malép ma mpôp habé. Hala wee ingéda yubda i mbôdôl mut a nyi ndi a yé a yan, i yiga sôk le i yubda ini i ntjama mbog yosôna. Hanyen a yé a yiga sôk le : hikok hi yé hi soo bas, hi nnumb libam. Hala wee hikii mut a ntehe ni jis jé, a nôgda ni niñ i yubda ini.\nIngéda bangele ba mbôdôl kil i ngii lép wee lép i nsangi. Mam ma ntémb ma telep longe kikii Hilôlômbi a bi kit. Inyuule mbog i nkwo bé ngélé yada jon mbog i yé makwo ma ñyéé, mbog i kwog, mbog i nyodag.\nYaônde, 25 mpuye 2016\nNSEN I BEGES NGEN\nMutnyekinyeanlabégwelngeñ. Hala wee mut a ñanebéngéda to ngeñ. Hikiijam li gwéngéñ. Mutanlamaboñ jam i ngéda, i babé i tihna, tiga le i jam li, li ôbi. Jon u nog le, a légék u jeg ; a hol, u je kuunjañ. Ingédamutambégésngeñ, a nyét. A nyibok mam méé, yak bôtbantinyelipém. Jon u noñokhikwe, u lep pa nimakoñ. I mutambégésngeñ, a tabémutyengi. I mutambégésngeñ, bôtbanyanbénye i noñnagakikii u nok le, i ségélhada, boongebayimbe we. I mutambégésbéngeñ, gwom bi nlaôbinye. Jon u nog le, bemgabemgaantegbéyilambomhitjo. I mutambégésngeñ, a yémutmahol. A nyiôtbôt, yak lipém a nyitibôt. I loñ i mbégésngeñ i nyepbé.\nYaônde, 23matjel 2003\nPublié par antoinepondipondi à 04:11 Aucun commentaire:\nIngéda mut a nti bé nyemede lipém i lel balal ba ndamba nyen ba nkal le a yé mut suhul nyuu. Ingéda mut a mbégés be ligwelek jéé li mam i lel balal ba ndamba nyen ba nkal le a yé mut suhul nyuu. Mut suhul nyuu a nyi kééne bot i ntel wéé, hala a mboñ nye le a nyi bé lem lipamal. Hee u nwo, u tañ bé lem. Mut suhul nyuu a nyi ti babôk gwéé lipém, mut suhul nyuu a nyi ti isañ wéé nson lipém, mut suhul nyuu a nyi ti bagwal béé lipém. Jon u nog le man, ma emble. Inyuu i yi jam, u nlama yi emble. Ibale bo ndi u ngwés yémbél mam ma niñ, u nlama ba mut suhul nyuu. Hala a boñ we le, u yi gwel wemede ingéda mam ma niñ ma nke we longe noñnaga ni longe yoñ i nson. Mut suhul nyuu a yé maséé ingéda ba ñemble nye, mut suhul nyuu a yé ki maséé ingéda ba ñemble bé nye. Mut suhul nyuu a ntôñ bé le bôt ba nyi bé nye ndi yom a ntôñ yon i yé le a nyi bé bôt. Mut suhul nyuu a nyi tééda i mam a niñil i boña wéé. I ntén mut ini i nla habé ba nkol i mut numpe to nkol i loñ ipe inyuule i yom i yé nye i ño mut numpe a nla bé yoñ yo. Mut suhul nyuu a nkon maséé i ba i niñ, a niñ longe niñ.\nYaounde, 10 njéba 2000\nPublié par antoinepondipondi à 03:58 Aucun commentaire:\nLIBAK LI NSAÑ\nDi nla kobol i buk ini le libak ni kal le hala a yé yom tole jam li nnom.\nDi nla kobol i buk ini le nsañ ni kal le hala wee yubda i ta bé.\nDi nla kobol i buk ini le libak li nsañ ni kal le hala a yé longe libogog li mam li ngim yom tole li ngim jam.\nInyuu hala nyen u nla tehe libak li nsañ li mbog bihégél.\nDi nla ki kobol i buk ini le libak li nsañni kal le hala a yé longe libogog li mahoñol ma bôt ba ngim nlôñ, ngim ndap bôt, ngim litén, ngim loñ, ngim ntôñ i ke bisu. Hala a ngwal adna, libô, manôgla, like njel yada i ke bisu i pôla i bôt bana.\nHala ankôhna masééi ñem, i mis i ke bisu.\nYom u nlama yi, yo ini le longe libogog yon i nlona nsañ ni mahol.\nYaônde, 23 matumb 2016\nPublié par antoinepondipondi à 00:39 Aucun commentaire:\nba binam, hala a mboñ we le u nôgda le u yé jô i ngim pes mbog i i bi gwéé i nwaa we u bé gwéé i ya nom ki ngandag i mbus nyemb yoñ. I ngéda u nyi bé ñañ woñ, ñañ li lngéda u nyi ñañ i bôt haa joñ, ñañ litén joñ to ñañ u Ioñ yoñ, u yé wang mut. Yag lihaa joñ, litén joñ to loñ yoñ bi nene ndigi wee bi gwéé bé minkañ. Hala a mboñ le i mam ma ngwéla i len ini ni nok bé mo ndi to yi mo ni nyi bé mo. Ñañ i nti we bilonge bi biniigana bi mam wa ñiñ ni i njel ini le u mboñ habé dihôha di bôt ba bak we bisu. Ñañ i mboñ we le u nyi biloñ bipe. Jon u nog le, hiki Ioñ ni héé hibél hi kôp. Liyi ñañ Ii nla téénga mut inyuu maliga ma mut a ngwés bé nog. Mu i njel i nyen mut a nla batba le inyuu kii lini jam li bi bôña ? Lelaa lini jam li bi bôña ? Inyuu i boñ le u tééda i jam ba ñañle we, u nlama yi gwel wemede ni tiige i mut a mpot. Jon u nog le, ñañ u tabé joo li ngôlôñ. Mu i njel ki i nyen u nog le, ñañ manyañ le lilagle. Nseñ u ñañ u yé le u yiba, le bôt ba yi ñañ i mbog kôba ni kwañ. Jon u gwé ñañ i base, ñañ i likenge, ñañ i ngii ni hisi, ñañ i ngim mbai, ñañ i ngim mut tole ñañ i ngim mudaa, ñañ i mintonba, ñañ i loñ, ñañ i bikéhene, ñañ i nkaa kunde, ñañ i lijo gwét i ke ni bisu. Jon u nog ki le, nlôm njel a kennga ñañ. Ngim mut tole ngim loñ i nla bep añal ngim ñañ. I jam li, li tabé longe. Inyuu hala nyen bayi ñañ bon ba hômôg i nkék njal. Inyuule ngim bôt yon i kôli i añal ngim ñañ i ngim ba homa ni i ngim ma ngéda. Jon u nog le ñañ mbe i nkola bé ni mim pa. Ndi yom di nyi, yo ini le, mpot bindéé a gwé bé lipém i loñ yé. Mu i njel i nyen u nog le, jôñ mut i loona ntet ka.\nYaoundé, 31 njéba 2001\nDi nla kobol i buk ini le liibanani kal le hala a yé i jôp i jimb, i yoñ ngama i jôs ngim mut.\nDi nla ki kobol i buk ini ni kal le hala a yé i yoñ mahoñol ni makidigbisôsôli inyuu i jôs loñ yoñ, i yelel ni nuñle mam ma loñ yoñ, i nkén mut to nkén loñ inyuu i yémbél loñ yoñ, i jôs ni nuñul loñ yoñ i ke bisu. Hala a yé nlélém inyuu mut.\nhikokoñ hi ntôñ ni baoo boñ, ni bajôs loñ yé ni njel nsohop, njel nyômôg i ke bisu. Yom u nlama yi, yo ini le liibana loñ yoñ i yé jem li nla kena we i mog tole i nol we i njel mbén loñ yoñ\nYaônde, 26 dipos 2015\nMut a nla bana lihyô le njal i gwé nye.Ba nkal le a gwé lihyô li njal inyuule bijek bi ta bé nye libum.Mut a nla bana lihyô le a nkon, le matjél ma ta bé i nya i kôli i nyuu yé i ke bisu. Mut a nla bana lihyô le a yé ikété puuwene ingéda a mbet tole a nsugdana ikété ond tole ingéda a nkahalsôs. Ba nkal le lihyô le mbeli li gwé mut.\nIngéda lihyô li gwé mut, mut a nla kwoisi inyuule a nhoñol le makôô ma téé bé nye longe isi.A hoñlagki le i homa a tééne , hisi hi nkiiña. Jon mut a yé a kwo.Lihyô li nlôl ngim homa i boña. Yak mut a nkon maôô lihyô li nla gwel nye.\nPublié par antoinepondipondi à 00:20 Aucun commentaire:\nINYUU KII MUT A NLAMA YÉÑ I YI NYEMEDE?\nLIHYÔ Mut a nlabana lihyô le njal i gwé nye.Ba nk...


Culture Basaa: mars 2016\nDi nla kobol i buk ini le longe ni kal le hala a yé jam li lam, libak li tabé libe.\nDi nla kobol i buk ini le libogok ni kal le hala a yé jam tole yom mut a mbok hala wee a mbii kikii i nsômbla, a mbii i oda, a ntibil niñ, a ntibiltéé i ke bisu. Hala a yé nlélém inyuu Hilôlômbi.\nDi nla kobol longe libogokni kal le hala a nlona nsañ i pes mahoñol ni niñ bôt ba ngim ndap bôt, ngim litén, ngim loñ, ngim nlôñ, ngim ntôñ i ke bisu. Halaangwaladna, libô, manôgla, like njel yada i ke bisu, i pôla bôt bana. Hala ankôhna maséé i ñem, i mis i ke bisu.\nPublié par antoinepondipondi à 13:20 Aucun commentaire:\nU GWÉS MUT U MBÉP BÉ NGWO YÉ\nDi nla kokol i ngén ini ni kal le ingéda u ngwés mut, u ngwés bé le yom yé i ôbi. Ingéda u nkal le u ngwés Hilôlômbi, u nlama gwélél mambén mé. Hala wee u nlama bé je bijek, u nlama bé nyo maog ma loñ i ňane wetigale u nyilankol i loñ i . Mbén bisu Hilôlômbi a bi ti bôt ba kôba i Ngog Lituba ingéda a bi hôla bogwét ni i bôt ba bé gwés le ba jôp i base i baôm mbom isi. Ingéda u nje bijek, u nyokmaôg ma loñ iñane we, makon ma nlo bijek bi ni maog ma, u nyi bé mo to bee bi ntibil makon ma.Hala wee u nlama somb bee nkén loñ i mbañ inyuu matibla moñ. Mbén bisu Hilôlômbi a bi ti bôt ba kôbai ñane man mee le a sal bijek gwé, a bañ bee gwé, a ôô bisélél gwé ndi a nuñul bijek gwé, maog mé, bee gwé ni bisélél gwé ni nkoñ hisi. Mbén i yôhne ibaa Hilôlômbi a bi ti bôt ba kôba i Ngog Lituba i nkal le man mee a nuñlene bañ biték gwé mut a ta bé man mee. Inyuu le Hilôlômbia bi gwés litén li mee ndi a bôn bôt ba kôba le a ti bo nkoñ.Litén le mee li kap nkoñ u mandap ma bôt i ke bisu.Hilôlômbi a biilihat mu i nkoñ u le man mee a yep bañ ni jis li mbôngôô. I man mee a nuñlene biték gwé mut a ta bé man mee wee a ngwés béHilôlômbi. Mbén i yôhneiaa Hilôlômbi a bi ti bôt ba kôba i Ngog Lituba yon i kal le : munlôm a haba bañ mbod mudaa to mudaa a haba bañ mbod munlôm. Hilôlômbi nyen a bi heg we jon u nla ba maséé le a nheg we munlôm tole mudaa.Inyuu hala nyen munlôm a ngwés Hilôlômbi a nlama tééda libak jé li munlôm nlélém inyuu mudaa Hala wee munlôm a ôbôs bañ hégél Hilôlômbi yak mudaa a ôbôs bañ hégél Hilôlômbi.\nYaônde, 01 biôôm 2015\nPublié par antoinepondipondi à 13:13 Aucun commentaire:\nU HOB LE U ÑEE MANYUÑ, U HEM BÉ JÔL?\nDi nla kobol i ngén ini ni kal le to mut a sal kikii kii a kôli ni noi. Hala wee mut a nlama noi , ngim ngéda i yé le mut a kôli le a noi.Le a waa sal inyuu i bénge nyemede ni mut numpe. Hala a mpamna mut i ba kunde, i bana ngim ngéda inyuu yé, le nyen a nyi kikii a ngwélél ngéda yé.Jon mut a nlama sal bijek gwé, a nlama ôô bisélél gwé, a nlama bañ bee gwé, a nlama nuñul maog mé, bijek gwé, bisélél gwé ni bee gwé ni nkoñ hisi.\nNoi i nhôla we le u ôt sitok i niñ yoñ ni i mam ma mpémél we. Kunde i ta bé yom ba nti we. U nlama jo sañ i bana kunde. Kunde i yé yom mut a nkadal. Kôt ni kôt i ntek bé tôp ngom. Hala wee mut a téé,a nlama noye.\nYaoundé, 07 dipos 2015\nPublié par antoinepondipondi à 13:02 Aucun commentaire:\nBISAI BI NOÑ MAANGE MANÔGLA\nDi nla kobol i ngén ini ni kal le i maange a nôgôl bagwal bé a ga niñ longe niñ. Maange a nlama yi le isañ bo nyañ bon ba bi gwal nye jon a nlama nôgôl bagwal bé. Maange a ntep bé isañ to nyañ. Maange a nlama noñ makeneg ma bagwal bé. Jon u nok le : i kai nyañ kembee a nje yon yak man a nje. Maange a nlama nigil i pañ bagwal bé inyuu i boñ le a boñ bañ dihôha, le a kil hi kokok. Inyuu hala nyen maange a nlama bana suhul inyuu, a nlama bana mban, a nlama yoñ ngéda i emble bagwal bé , i nigil i pañ bagwal bé. Maage a nlama ti mbôkgwé lipém ni i mut a yé nye mañ.\nPublié par antoinepondipondi à 12:56 Aucun commentaire:\nB’A BIBÔÑÔL BI NNIIGA BÉS MATEHE MÉS ?\nDi nla kobol i buk ini le bibôñôl ni kal le hala a yé gwom ba ngwélél, gwom ba nsélél, gwom ba mbônôl i ke bisu.\nDi nla kobol i buk ini le niiga ni kal le hala a yé i lôôs yi tole biniigana yak ngim bôt.\nDi nla kobol i buk ini le matehe ni kal le hala a yé ngap i hégda mam ma nlo, tehe wada ni nuu, ngui i tehe jam.\nBibôñôl bi nniiga bés matehe més ni injel ini le bi nti bés yi i tehe pék i nwet bibôñôl, maông ma bibôñôl, nseñ i bibôñôl i ke bisu.Bibôñôl bi mboñ le boña wés a nsal, mis més ma nyibla, mahoñol ma nlo bés i ke bisu.\nYaônde, 07 dipos 2015\nPublié par antoinepondipondi à 12:51 Aucun commentaire:\nI yé ntjep i mbén i ñunda manjel ma mbok ni ti bikéhene ngui i nwan mahop, i kéés mahop ni i gwélél mbagi bikéhene le i yon ni yiba.\nDi nla ki kal le njel mbén i nkal i mam ma nlama bôña i nwaa nkéés a njôp ikété mbén le a pémés mbagi hop.\nDi nla kal le njel mbén i ñunda maông, i nkal we kikii u nlama téé makôô, i mam u nlama boñ ni i mam i ñane we le u nlama boñ tigale pos i jôp matiñ ni nneebe tole i mbén ni ngwés gwélél.\nNjel mbén i yé minkogo mi matiñ mi nyis we i mam u nlama ndugi boñ noñnaga ni mbén tas, mbén nteba, mbén maoñ, mbén nyunga, mbén jem, mbén nson, mbén disi, mbén ngomin i ke bisu le mut nyekinye a nlama bé bôk. Tigale a ke habé ni bisu inyuule a kônde ke i jam a mboñ li li gwé habé mahee. Njel mbén i nneebe bé i jam li.\nYom u nlama tééda, yo ini le, njel mbén i ntat le yubda i ba bañ ni i njel ini le u nlama nôñôl hi kokok. I yom njel mbén i nyi bé, u nla bé jubus yo ikété njel mbén wee u mbôk mbén. Njel mbén yon i ntééda kunde bikéhene, mambén, bôt ba binam, matiñ i ke bisu.\nYaônde, 15 matumb 2016


Culture Basaa: 2015\nDi nla kobol ñem lam ni bal le hala a yé jam li nut a mboñ ni nyemede i boñ longe, i nok mut numpe ngôô, i gwés mut wé libôk kikii nyemede. Hala a yé mut a nok mandutu ma bôt bape wee ngoñ le mandutu mé. A gwéhék ki hôla.\nÑem lam Hilôlômbi i ñyamb mayoo inyuu hala nyen a yé konangoo. Mut a nhémle Hilôlômbi ndi a béégag mambén méé, Hilôlômbi a ñunda nye ñem wé lam. Hala nyen Hilôlômbi a bi boñ bôt ba kôba i gwét ba bé jo i ngog lituba ni i bôt ba bé gwés le ba jôp i base i baôm mbom isi. Kikii Hilôlômbi a nhôla bôt ba kôba i yémbél i gwét bini, a ti bôt ba kôba nkoñ ni lihat li yé mu biték bi. A ti bo yi ni pék le ba ôô bisélél gwap, le ba bañ bee gwap, le ba sal bijek gwap ndi ba nuñul bissélél gwap, bee gwap, maog map ni bijek gwap ni nkoñ hisi. Ingéda mut a ñôô bisélél gwé, a mbañ bee gwé, a nsal bijek gwé ndi a a nyog maog mé, i mut nu a yé ngwélés. Hilôlômbi a bi gwés loñ mee, a unda ki yo ñem wé lam.\nYaônde, 28 matumb 2015\nDi nla kobol i buk ini ni kal le hala a yé i unda libak li maséé i su woñ ni liyibil nyo inyuu i pémés kiñ ingéda jam li nôlha.\nDi nla ki kobol i buk ini ni kal le hala a yé linyañgal masoñ ni bédés kiñ maséé i unda mahak ma ñem inyuu jam li lam u nok, u nhégda tole u ntehe. Jon u nok le : i mut nu hiol i ntjél nyuu. Hala wee mut a nnol ngandag inyuu jam li lam a gwé.\nHiol hi nla ba ngandag mintén. Hiol maséé hi yé ni hiol maéa. Hala wee banga hiol bé i . Hala wee i jam li li ta bé jam li maséé ndi jam li ndutu. jon u nok le : pinda ñem, hiol masoñ. Hala wee mu a ñunda we masoñ méé ndi a mbén we a nyañ we nyoo ikété ñem i ke bisu.\nPublié par antoinepondipondi à 02:01 Aucun commentaire:\nHala a yé ngim mbén i i nsonga we i boñ ngim jam, i ntuga we i gwel ngim jam i ke ni bisu. Kikii hihéga u gwé kila i bijek hala a nla ba ngim kon ndi ba nsônga we i je ngim bijek i ke ni bisu. Ibale u hôs kila wee u ntamba i jam u gwé le u mboñ.\nNgim bikila bôt ba kôba ba bi yigle man mee gwo bini lee:\n1) Ba njô bé mim ingéda jop li yé i ngii;\n2) Mange a naña bé libila;\n3) Mange a nyén bé i ti mimañ mi bôt ;\n4) Mim i pa i njôp bé ikété ndap, bôt ba nyééne;\n5) Muda a bé je bé binuga bi yé i mbak ;\n6) Muda a bé pot bé i ti bôlôm ;\n7) Muda a ntém bé soñ;\n8) Munlôm a mpot bé maéa a ñee ;\n9) Mut a mbép bé nlal le majô mé to sôgôl wé a tééne ;\n10) Mut a nidba bé nyemede;\n11) Mut a nhol bé ndap juu;\n12) Mut a nke bé yag mbombog moo nso;\n13) Mut a nlôô bé i mbus ntôô mut (i yii i yééne tole i téé bitédéé);\n14) Mut a noñ bé hua juu;\n15) Ngama ôa i yé kila;\n16)Ba nlep bé binan likund juu. 17)Ba nkal bé nwet mbai le tiige.\nDingônôg di tane bé i yañan mbai. Jon u nog le, kila hilôba i tane bé i yañan mbai. Hala wee u nlama neebe i boñ mam u nkop bôt ba yañan mbai tole i yañan loñ ba mboñ. Inyu hala nyen u nlona bañ bilem bi bi nténga bo.\nYaônde, 08 matjel 2009


Culture Basaa: septembre 2017\nNgobol gwét i yé mbogog i sañ matjél i nkuba i pôla biloñ ni mintôñ nwap mi binsônda tole i pôla ngim mintôñ mi bôt mi ngim loñ. Di nla ki kal le, gwét bi yé ngand bawoga. Nseñ i gwét i yé i ane ñoo woñ ni mbimba. Hala a mboñ le ñoo woñ a nlama boñ mam méé, ni niñ kiki sômbôl yoñ. Yom di yi ki, yo ini le, gwét bi ta ndigi bé jam li mbimba. Ingéda u nnog le gwét bi bôlôm ni bôda, hala wee ni munlôm ni muda njee a nlama bôk bisu, njee a nlama telep bisu. Hala wee ngim bôda i nkal le, muda ni munlôm ba kôli to hala kiki ngui minsôn munlôm i nloo i muda, to hala kiki munlôm a ngwal bé, to hala kiki munlôm ni muda ba gwé bé mi nlélém mi maông i ke ni bisu. Gwét bi yé ki lituk mbañ i pôla biloñ. Hala a yé gwét bi mahoñol. Lituk mbañ lini, li yé ngim gwét ndi u nôgda bé jam li mbimba. Ñoo woñ a nnoñ manjel mape inyu i ane we. Jon di nla kal le gwét bi yé ki ngim lituk mbañ. Bo i loñ ititigi i jôlag gwét mandon. Inyu i boñ le loñ yoñ i ba bañ isi ane i loñ ipe, u nlama yi kap lihat li loñ le bon ba loñ yoñ, le mut nyekinye a yep bañ ni jis li mbôngôô. U nlama yi sangal ni tômbôs mam ma bon ba loñ. U nlama ôô bisélél gwoñ ni nuñul gwo ni nkoñ hisi. U nlama je bijek gwoñ ni nyo maog moñ ndi u nuñlag gwo ni nkoñ hisi. Mbén bisu Hilôlômbi i nkal le : u je bañ bijek, u nyo bañ maog ma loñ i ane we, tiga le u yila nkol u loñ i. mbén yôhne ibaa i Hilôlômbi i nkal le : a man mee u nuñlene bañ biték gwoñ mut a tabé man mee. Mbén yôhne i aa i Hilôlômbi i nkal le : munlôm a haba bañ mbod muda to muda a haba bañ mbod munlôm. Ngond mee i nlama gwal bon batan bititigi gwobisôna ibale bo mbôô wéé i nténga bé nye. Bilog bi nlama bii ni gwal bon batan bititigi gwobisôna. Inyu i boñ le, u niñ ni nsañ, u nlama kôôba gwét hiki kel inyu nseñ i loñ yoñ, inyu i boñ le loñ yoñ i ba ndigi kunde. To hala kiki di nyi le, dilo dibe di biiba Jaman gwét, di nlama ba kiki ngwétgwét man lôg Basangén a ba ke i jo gwét biloñ, a yi bé gwo, ndi a yik makanda. Hinyu hala nyen hiki man mee a nlama jés boña wéé. Hala wee a nlama yéñ i tehe mam momasôna, a nlama yéñ i nog mam momasôna, a nlama yéñ i bana ndoñol i mam momasôna. Ndi man mee a nlama waa ke maisañ njôñ, a nlama waa tam yom i maisañ. Inyule hala a yé kinjee maséé i ngéda linyañ li nôgla, li boñog mam ntôñ. Ibale bo ndi manyuñ a nloo we, begee bot yéé. U nlama ba mut suhul nyuu. I ngéda bôt ba kôba, ba bé yil man mee ni bilem bini le : gwéha, maliga ni ômsiñ. I ngéda u nneebe bé mahol ma hop woñ, liôô bisélél gwoñ, bañ bee gwoñ, bot dikuu di moni inyu i bana moni, bégés ligwé joñ li mbog ni i bôt ba yé i ño i mbog mee i ke ni bisu, u yi ni le, u ngwés bé le loñ mee i ba kunde. Ibale bo ndi u nkal le u mbel makondo, u nlama nuñul jom di dikôô di makondo i ngim nwi i len ini. Ibale bo ndi u nkal le u mbañ makôô ma matôwa, u nlama bañ didun ditan di makôô ma matôwa i ngim nwi i len ini i ke ni bisu. Bakana ba Mbenge ba bép bés gwét inyule ba bana ngaa i nleñ makoñ imaa i nlélém ngéda. I loñ i nlo i jôs we gwét i nyéñ ligwañ li loñ yoñ ndi i nkén loñ ini, i nkal le i nlo i yis we miñañ mi lam mi basé yéé, tole i nkén loñ ini, i nkal le i ngwés yilis we ngwélés i ke ni bisu. I ngéda ngim loñ i nkit le i ngwés jo gwét ni loñ ipe, loñ yoñ i nlama ba i kôôbaga le i gwét bi, bi tagbe bañ, bi loo bi kahal juba i loñ yoñ. Jon u nog le, gwét bi kil nsangaa, bi huune hitonga mbas. I ngéda ngim loñ i nyémbél loñ ipe, i loñ i, i nyéñ ndigi le i gwom a mbañ bi nuñlana i loñ i mbiba. Haninyen i loñ i nyémbél i mbot mintôô mi bôt mi loñ i mbiba inyu i niñ ni neebe mambén méé. Mintôô mi bôt mini, bon ba nhôla i nkén loñ i nuñul nkus wéé i loñ i mbiba gwét. Ndi i nla ki pam le, mintôô mi bôt mini, mi nla hôla i nkén loñ le i pôôs loñ yap moni i lel balal ba ndamba. Jon u hel bañ le bakena loñ yom i nyégle bo kiki nson i yé i saa mapil ni yéñe. Haninyen i gwom u nsomb bi mbet ndamba, haninyen ba nhéya bôt minson, haninyen tas i mbet inyu i saa mapil ni yéñe i ke ni bisu. Tééda le, ndigi biparison ni bisônda bon minsaa nwap ni nheñ béé. Hala a mboñ we le u nla habé saa sukulu i bon boñ, u nla habé ke i lap bisai inyu matibla to i bee ngañngañ a ntina we, u nla bé somb gwo. Kiki u nsal habé yom yokoyo i i yé we nseñ inyu niñ yoñ u nsôk ndigi yila i wañ mut ni mut a niñil bitek ni njagi. U gwé habé ngui i bégés ni ti Hilôlômbi lipém to ngui i noñ hi kokok i basôgôsôgôl boñ ba, ba bé ôô bisélél gwap ni tééda libag jap li man mee. Ibale bo ndi u njôp bé i nyunga le, u ôô bisélél gwoñ, u sal bijek gwoñ, u bana maog moñ, u nuñul i gwom bini gwo biaa ni nkoñ hisi wosôna, loñ yoñ ya bé kunde. I mim u ntuge, ba nyil wo i mis. U nogok ki le : jém li yé li jôp nkoda, li gwéé nkoda. Inyu i jôp i nyunga, i nsombla le u ba ndon mut, hala wee mut a nkon bé woñi, ndi u jok sañ kiki ndiñ mut. I njômbi lipémba ini, yon ya boñ we le u ba habé kiki nloolo i loñ yoñ. I njel ini yon ya hôla we le i ba kunde i ngéda wa nneebe i yom yosôna i yé we nseñ ni i nuñul yo maloñ mape. Loñ yoñ ya ba kunde i ngéda wa nneebe i bot minson le bon ba mee ba sal. Jôñ i nson i tabé ndigi jôñ mut. Haninyen mahéñha ma loo, maséé ma témb ma loo ni ngandag mboda ni ndômbôl Hilôlômbi. Wa tehe loñ yoñ i nyémbél baemb béé ni lôs i nson. Hiki man mee a nlama sal jôm li ngeñ bititigi gwobisôna i ngim kel, dilo disamal i ngim sondi. Hiki kel u nlama añ lipep li manwin inyu i yi i mam ma tagbe i loñ yoñ ni i mam ma ntagbe i nkoñ hisi. Wa tehe le bôt ba wo habé ngandag i loñ mee. Njômbi i nyilis we kunde inyule hiki loñ i gwé i jéé libam li mambén, mambén ma u nlama yi mo. Mambén ma loñ yoñ ma ñunda we lipémba li loñ yoñ, inyule loñ yokiyo i nla bé niñ to ba kunde ibale bo i loñ i, i ntep béé mambén méé ni nyemede. U yé u mma yom ndi ba yi to i yom i, i yé longe tole béba. I bale bo ndi u nsal béé, bôt bape ba loo ba jéle we ni mam moñ ma niñ. Moni bijôñ bi bôt, bayi jam bon ba ngwélél nye. Masoda ni nu a nyi bok mam méé ndi a béhgak ki ngeñ. I loñ i mbégés bé ngeñ i nhol bé, i nyila ndigi nkol i loñ ipe. A man mee, nson woñ i nlama ba ngim sañ, yak niñ yoñ i nsañ i nlama ba yémbél i ngim gwét. Inyu hala nyen longe gwét i nyilis nseñ woñ longe nseñ.\nPublié par antoinepondipondi à 22:28 Aucun commentaire:\nPublié par antoinepondipondi à 22:20 Aucun commentaire:\nHikii jam to yom ba mbot i nlôô ni jel nyéiha. Base i sôkbôk i bi lo ingéda bôt ba kôba ba bi yémbél i gwét bi bi juba i Ngog Lituba ni i bôt ba bé gwés le ba jôp i base i baôm mbom isi.Panapô i mpamna we i nyéiha i nlel balal ba ndamba mut a nla bé yi gwel. Jon Hilôlômbi nyen a ntep mbombog. Mbombog a yé lôs mut a bak ki ñane ntôñ i gwét. Bon ba bé kat minkoñ ingéda bôt ba kôba ba bi nyodi i Ngog Lituba . Bôt ba kôba ba yi le nyéiha i nla lôl i mbégdé ni i bôt ba ngwés yilis we nkol kikii bôt ba base i baôm mbom isi. Nyéiha i nla ki lôl i niñ bôt ba niñ bo ni bo. Base i baôm mbom isi i yé kikii bini bibase bi nkal le bi nyibil bilap. Hala wee Hilôlômbi a bi pôdôs mut wada. Jon mut nyen a yé nwet i nyéiha.Bibase bi nkal le Hilôlômbi a bi pôdôs mut wada bi nla bé héya nyéiha i sesema. I ngand mbog nuga i sesema i yé ntômba. Inyuule Hilôlômbi a nti bé oda le mut a nol mut numpe i sesema. Inyuu hala nyen bibase bi, bi ngwé ni nyéiha.Bi yé i gwét hikii ngéda. Bi nyilis bôt bape minkol.Bi nyilis biloñ bi pe minkol nwap.Bi njôs bibase bi pe gwét. Jon u nok le gwét bi bibase bi nyan i bôt ba ta bé bi base gwap, bi ntehe bé le Hilôlômbi nyen a bi hek mut binam to ibale bo a gwé bé kôgôô kikii i yéé , bi nyan hémle i bôt ba pe ni mayi map ma mbog, libogog jap li makot masangô jon bi ngwés le li tjama ni nkoñ isi wosôna hala wee ane i lingwañ li wim. I bôt ba yé i base Nyambe a bi pôdôs mut wada i kal wap ba ngwés le hémle yap i kiha ni magwelek map (haba, hop i ke bisu) inyuu yap bomede ni inyuu bôt bape. Hala a yé ngim ntén woñi inyuule ba nyi bé le nkôgô i nañak, i nheñlag maboñ.\nJon kii i yé tohi ?lelaa u nla bana tohi i len ini ?\nYaônde, 26 libui li ñyéé 2016\nI bug ini le nyogop i nlôl i bug ini le yôgi. Hala wee ibale mut a yé nhat mut, a nyéñ habé jam jo kii jo, inyuu yé a ma bol.\nMatila ma nhôla mut le a nlôôs mahoñol mé, yi yé ni pék yé i bôt ba ñañ nye len ni i bet ba añ matila mé i mbus nyemb yé. Jon u nog le : hop u ntagbe, matila ma nyégle.\nIngéda mut a ñañ, a nkônde bana yi ni pék. Jon u nog le : yi i ngi kônde i nteg bé mal. Ingéda u ntila ndi u añag u nyila ngwélés. Nlélém inuyu loñ yoñ.\nMut a nigil ni sal ngim yé niñ yosôna. Ibale bo a ntila bé hop wé tole a ñañ bé wo, a nyin. Yak loñ i nyiñ. A nyi habé ôô bisélél gwé, a nsal habé bijek gwé ni nuñul gwo ni nkoñ isi, a mbañ habé bee gwé i ke ni bisu. A nyi habé nseñ i manyii. Jon man mee a mbôdôl nuñul biték gwé mut a tabé man mee, munlôm a mbôdôl haba mbod mudaa yak mudaa a mbôdôl haba mbod munlôm, man mee a mbôdôl je bijek ni nyo maog ma loñ i ñane nye, a ntjél liada li bôt ba kôba ni Hilôlômbi, a ntjél bégés mambén ma loñ mee, a njôp i njel bitek, a mpot habé hop wé i ligwéyag, a nsehla ingéda ba ntég bijek ni maog i téblé i ke ni bisu.\nA man mee inyuu kii u gwé habé suhul nyuu ? Inyuu kii u ntila bé ? Inyuu kii u ñañ bé ? Inyuu kii u nim litén joñ ni mboda yoñ yi yoñ ni pék yoñ ? Inyuu kii man mee a ñañ bé lipep li manwin hikii kel ? Ngim kaat hikii sôñ ? Inyuu kii man mee a nyila mut njagi ? Inyuu kii man mee a ta habé mut mban ? Inyuu kii man mee a ntéd libind jé nyemede ? Inyuu kii man mee a nyi habé wonyuu ingéda a mbep boñ ngim jam ? Inyuu kii man mee a gwé habé yi ni pék yosôna ?\nPublié par antoinepondipondi à 22:10 Aucun commentaire:\nI buk ini le base i nlôl i jôi lini le Basaa. Hala wee nwet ngui yosôna. Basaa a yé Nyambe nu a yé i ngii Banyambe bobasôna inyuule ngui yé i mpam homa nyensôna, i nene homa nyensôna. Jon bôt kôba ba bé ba gwééne Hilôlômbi bot- ñem le mut nyekinye a nla bé tuga nye i boñ i jam a bi bôn bôt ba kôba le a bôñôl bo. Bôt ba kôba ba yik le nwet ngui yosôna hala wee ba ntehe mbimba Hilôlômbi. Jon base i yé jam li mapubi. Jam li mbet. Jam li nyi mam ma juu ni mam ma njañmua. Hala wee a ntehe gwom gwobisôna, a gwé ngui yosôna .Hala wee bas.Hala wee mapubi. Hala wee i yéñ i tehe mapubi ma Hilôlômbi. Bas i bay. Bas a bak ki homa manjel ma mbomna. Bas manjel. Hala wee homa u mboma Hilôlômbi .Bas a bak ki kek.Hala wee jam li ngwal ngim jam. Hala wee Hilôlômbi a pôdôs wee. A kal we ngim jam.\nJon u tééda ni le, i jôi lini le Basaa jon li ngwal i buk ini le base.\nYaonde, 26 libui ñyéé 2016\nBôt ba kôba ba bi tep kunde. Hala wee ba bi neebe nigbene i tôl Hilôlômbi. Jon bôt ba kôba ba bi tjél jôp i base i baôm mbom isi.I yoñ sat u nyi, yon u tôgbene. I jam lini jon li yé nkaa i Ngog Lituba. Hilôlômbi a nyi mam momasôna ndi i jam wa gwel u yé kunde. Hala wee u nla pohol i ke i njel i yé longe tole i njel i yé béba. Mambén ma Hilôlômbi ma yé kunde inyuu i mut a nhémle Hilôlômbi. U nol bañ, u nip bañ i ke bisu. Mambén mana ma mboñ we le u nimis bé libak joñ li mut, maséé moñ i ba mut binam, hégél i Hilôlômbi.\nBot ba kôba bon ba bi bot mambén, hala wee ba bé kunde, hala wee ba bééna yi ni pék, hala wee ba bé gwés le loñ mee i ba kunde, hala wee Hilôlômbi a bi pôdôs bo. Mbén i nkiha ni mbog bihégél. Ngim loñ i nla bé niñ ibale bo mbén i ta bé. Hilôlômbi a bi heg mut i pôna nye. Jon Hilôlômbi a bi heg mut i pôna yé.Hala wee mut a ba kunde. Mut a yé kunde i pot maliga ni i ba mut telep sép.\nPublié par antoinepondipondi à 22:02 Aucun commentaire:\nPublié par antoinepondipondi à 21:59 Aucun commentaire:\nPublié par antoinepondipondi à 21:54 Aucun commentaire:


Bibel ni mbônga wé inyu bilôl—Léba inyuki di niñil, bot ki bañga liwanda ni Djob\nBaa maéba ma Bibel ma yé mahee i len ini?\nBiniigana bi Bibel—Pék i nom i mba ni mba\nI bisu tole i mbus ngéda yé?\n1 Mahôla inyu keñgle bikuu\n2 Mahôla inyu yémbél mandutu\n3 Mahôla inyu hônba mandutu\nBibel ni bilôl gwoñ\nWe u nhoñol lelaa?\nNkum Ntat | No. 1 2018\nAÑ I HOP U Afrikaans Akôli Albania Amharik Arabik Arménia Aserbajañ Aserbajañ (Syrilik) Aukañ Aymata Baoulé Basaa (Kamerun) Bashkit Batak (Karô) Batak (Tôba) Bausa Biak Bikol Birman Bislama Bule Bulgaria Dangme Danmark Digor Dréhu Fiji Finland Fon Ga Garifuna Grikia Grôenlan Guarani Gun Géorgia Herero Hiligaynon Hilémb hi moo hi Amérika Hilémb hi moo hi Brésil Hilémb hi moo hi Finland Hilémb hi moo hi Italia Hilémb hi moo hi Jaman Hilémb hi moo hi Kili Hilémb hi moo hi Kolombia Hilémb hi moo hi Kôré Hilémb hi moo hi Meksika Hilémb hi moo hi Oñgri Hilémb hi moo hi Pôlan Hilémb hi moo hi Wénésuéla Hilémb hi moo hi Yapan Hindi Hiri Motu Hmong (Puba) Héber Iban Ibanag Ibô Iloko Indônésia Islañdia Isoko Istônia Italia Jaman Kabiye Kambôjia Kannada Karen (Segaw) Kasakh Katalan Kebuanô Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kina Mandareñ (Ba nhôyôs) Kina Mandareñ (Lem lôñ) Kinyarwanda Kirgisistañ Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Kréol i Ayiti Kréol i Môris Kréol i Séitjel Krôasia Kurdish kurmanji (Caucase) Kurdish kurmanji (Kirilik) Kwangali Kwanyama Kôré Lhukonzô Lingala Liétuwa Luganda Lunda Luvale Luô Létônia Madagaskar Makédônia Malay Malayalam Malta Mam Mambwé-Lungu Mapudungun Martjal Masatek i Huautla Maya Mbunda Môñgôlia Môôré Nahautl (Ñem Mbok) Nahuatl (Guérérô) Nahuatl (Huasteka) Nahuatl (Ño Mbok i Puebla) Ndonga Ndébélé Ndébélé (Simbabwé) Ngangela Ngisi Nias Niu Norwégia Nyaneka Nyanja Nzema Népal Oromo Otetela Oñgri Pangasinan Panya Papiamentô (Aruba) Papiamentô (Curaçaô) Persia Pijdin i biôn bi Salômô Ponape Potoki Potoki (Eurôpa) Pulasi Punjabi Pôlan Quechua (Ankash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bôliwai) Quechua (Cuzcô) Quichua (Chimbôrazô) Quichua (Imbabura) Rarotongañ Rumania Runyankore Ruslan Rutoro Samoa Sandé Sangô Sapôtek (Lachiguiri) Sapôtek (i ônt) Saramaka Sepedi Serbia Serbia (Rôma) Sesôthô (Afrika i Nwel mbok) Sesôthô (Lésôtô) Shôna Sidama Silosi Sinhala Slôwakia Slôwénia Sranan-tongo Swahili Swahili (Kôñgô) Swati Swéden Tagalog Tahiti Tailand Tajiki Tamul Tatar Tetun Dili Tigrinya Tiv Tjibemba Tjin Haka Tjitjéwa Tjitoñga Tjitoñga (Malawi) Tjitumbuka Tjiyao Tjokwe Tjol Tjuuk Tjuwash Tjékôslôwakia Tlapanek Tojolabal Tok Pijin Tonga Totonak Tseltal Tshiluba Tshwa Tsonga Tsotsil Tswana Turkai Tuwalia Twi Télungu Ukren Umbundu Urhobo Urund Usbékistañ Venda Walisia Waray-Waray Wayunaiki Wetnam Wolaita Xhosa Yapan Yavan Yôruba Zulu mizô Éfik Éwé Ôland Ôsetia\nHÉGDA le u nhiôm juu, i ngim njel i gwé jiibe. To ibale hiañgaa hi ma nañal behee, u nkon bé woñi, inyule u gwé lambe i ngui mu woo. I ngéda u nand lambe yoñ isi, u ntibil tehe i mam momasôna ma yé we i mbombom. Ndi i ngéda u nand yo nonok, mapubi mé ma ngui ma mbéyés njel yoñ haa.\nI ngandak manjel, Bibel i yé kiki lambe i ba nhiômna. Kiki di mbôk di tehe, mu minkwel mi bisu mu kaat ini, Bañga i Nyambe i nla hôla bés i jôs mandutu ma ma yé bés i mbombom—mandutu ma hiki kel, munu nkoñ isi unu u u nhéñha hiki ngéda. Ndi Bibel i nla boñ iloo ha. Mapubi mé ma mbéyés bés njel inyu dilo di nlo. Bibel i nhôla bés i tehe ni i nôñôl mu njel i i nkena i bañga maséé, i het di ga togbene minson nwés i mba ni mba. (Tjémbi 119:105) Lelaa Bibel i nla boñ hala?\nDi wan manjel ima i het Bibel i nti bés bañga mapida inyu dilo di nlo: 1 i nhôla bés i léba inyuki di niñil, ni 2 i niiga ki bés lelaa di yé le di boñ inyu ba mawanda ma Nhek wés i mba ni mba.\n1 INYUKI DI NIÑIL\nBibel i nti maéba malam ma ma nhôla bés i jôs mandutu ma niñ, i nloo yañga kaat, bañga liloak. Iloole i tinde bés i bok ndik mahoñol més i mam ma mbéñge bés, i niiga bés i tehe bésbomede kiki ngôña ikété ngim lisee. Ibale di mbana litehge li, ha nyen niñ yés y’a bana bañga njômbi.\nKii hihéga, di yoñ le litiñ li Bibel lini: “Ti i yé masoda iloo yoñ.” (Minson mi baôma 20:35) Baa u mbigda lisañ jada, i ngéda u bi hôla mut nu a bééna ngôñ ni mahôla i pes minsôn? Tole bebek, u bi yoñ ngéda i emble liwanda joñ jada, kiki a bé yiblene we ñem wé? Baa u bi nôgda bé maséé mu ñem woñ, inyule u bi hôla i béyés kel i mut numpe?\nBañga maséé i nlôl, i ngeñ u nti, ibabé bem yom yo kiki yo i mbus. Ntila kaat wada, nyen a tila le: “U ta bé le u ti ni wemede, ndi u kôs bé iloo kiki u nti—he mah le i ngéda u tinak, u bemek bé yom i mbus.” Jon, i ngéda di nti bésbomede—téntén yak bôt ba nla bé timbhe bés loñge yés—di ga kôs bibom. Di yila ngôña ikété ngim lisee. Ntiik, di nsal woo ni woo ni Nhek nyemede, nu a ntehe maboñok malam ma kiki pil, le a gwé le a saa. (Bingéngén 19:17) I yom di mbôñôl hiyeyeba, i gwé mahee i mis mé kiyaga, a mbôn ki bés le a nke i timbhe bés ni niñ boga hana isi, hi ma yila paradis—kinje loñge botñem inyu bilôl!—Tjémbi 37:29; Lukas 14:12-14. *\nTéntén, Bibel i niiga bés le di nla léba bañga njômbi i niñ ibale di mbégés bañga Nyambe le Yéhôva. Bañga yé i nti bés makénd le, di ti nye bibégés, lipém, di nôgôl ki nye, inyule a kôli ni gwo. (Ñañal 12:13; Masoola 4:11) I ngéda di mboñ hala, di nyônôs ngim jam i yé hélha ngandak: Di nkônha nye ñem maséé. Ñ, a nkal bés le: “A man wem, bana pék, u kônha ñem wem maséé.” (Bingéngén 27:11) Hoñol ki le—i ngeñ matiñ ma Bibel mon ma nhôla we i yoñ makidik ma pék, u nkônha ñem u Tata woñ nu gwéha, nu a yé i ngii, maséé. Inyuki di nkal hala? Inyule a ntôñ ni bés, a gwé ki ngôñ le, maéba mé ma bane bés nseñ. (Yésaya 48:17, 18) Hodo, baa yéñe i nloo ini le di gwélél Nwet nu ngiinda yosôna, ni le di niñ i nya i nkônha ñem wé maséé?\n2 LIWANDA NI NHEK WÉS\nBibel i nti ki bés makénd le di bot mawanda ni Nhek wés. Bitilna bi nkal le: “Kôôgana bebee ni Nyambe, ndi yak nye a’ kôôge bé bebee.” (Yakôbô 4:8) Ngim mangéda di nla bana ndék pééna i ñem, di badbaga too di nla toi ba mawanda lôñni Nhek nungingii. Ndi Bibel i nti bibep le, ibale di ‘nyéñ Nyambe,’ di ga “léba nye,” inyule ‘a ta bé nonok ni hiki wada wés.’ (Minson mi baôma 17:27) I ngéda Bibel i nti maéba le di ba mawanda ma Nyambe, hala a yé loñge inyu yés i dilo di nlo. Lelaa?\nBéñge le i jam lini: Too di njoba nga lelaa, di ta bé le di sembba ñoo wés nu nsôk le—nyemb. (1 Korintô 15:26) Ndi Nyambe nye, a yé i boga ni boga. Nye a ga wo bé kekikel, a gwé ki ngôñ le mawanda mé ma niñ i boga ni boga kiki nyemede. Kaat Tjémbi 22:27 i ngwélél bini bibuk bilam, bi bi ñunda kii Yéhôva a ngwés inyu i bet ba ba ntoñ nye, le: “Miñem minan mi ba i mba ni mba!”\nNdi lelaa u nla boñ inyu bana i nya ntén liwanda lini ni Nyambe? Kenek ni bisu i nigil i yi njee mut a yé ni njel Bañga yé le Bibel. (Yôhanes 17:3; 2 Timôtéô 3:16) Bat mahôla mé inyu nok Bitilna. Bibel i nti bibep le, ibale di ‘nyagal Nyambe’ pék, a ga ti bés yo ni ñem maséé. * (Yakôbô 1:5) Sôk i nsôk, joba i bii i bisélél mam u nigil, u nwahak le Bañga i Nyambe i bane we kiki ‘tungeñ i makôô moñ’ ni ‘mapubi ma njel yoñ’—len ni i boga ni boga.—Tjémbi 119:105.\n^ liboñ 8 Inyu kôs biniigana bipe bi bi mpôdôl mbônga u Nyambe u Paradis hana isi i boga ni boga, nun yigil 3 ikété kaat Mbôgi Yéhôva i bi pémés le, Kii Bibel i niiga bés?\n^ liboñ 13 Mbôgi Yéhôva i nti mahôla inyu kéñbaha yi yoñ i Bibel, ibabé we saa. Inyu yi lelaa yigil Bibel i ntagbe, béñge ini vidéô le, Yigil Bibel i ntagbe lelaa? U nla léba yo ibale u nke i jw.org, u hihe litoñ li nyiña, ndi u bép ño vidéô.\nNyambe a yé i boga ni boga, a gwé ki ngôñ le mawanda mé ma niñ i boga kiki nyemede\nNo. 1 2018 | Baa Bibel i gwé ki mahee i len ini?\nNKUM NTAT No. 1 2018 | Baa Bibel i gwé ki mahee i len ini?


Culture Basaa: novembre 2010\nvidéos du mois de Décembre\nPublié par antoinepondipondi à 16:12 Aucun commentaire:\nNJEE I NGWAL BE NJEE\nNJÉÉ I NGWAL BÉ NJÉÉ\nHikii mut a nyi le njéé i yé lôs nuga. Lôs mut i nkon bé woñi i boma ndutu, i nkon bé nyemb woñi, i nkon bé mut nyekinye woñi. Ingéda mut a yé lôs, a mbéna bana mangédi mana le : pagi nkongo mbom, tôtôi, likol li mbôlô li yidil muda nyôgôl i ke ni bisu. Ingéda mut a yé lôs, nyen a yé mut bisu i ke i wom wéé ndi a bag mut a nsôk ke i nañ. Lôs mut i yé mut a yé kunde.\nYom i nkahal nene i len ini i loñ mee le lôs mut i ntôl habé. Jon man mee a nkal le: bon ba ngii, bilôs ni bilôs. Inyu hala nyen man mee a kil i kokok i bôt ba kôba le, lôs mut i ba nyo bé mangwalam, lôs mut i ba ôt bé bañnga i ke ni bisu. Jon u tééda ni le, gwom bi bikai, njéé ni njéé.\nYaônde, 27 dipos 2003\nPublié par antoinepondipondi à 16:01 Aucun commentaire:\nLITIN LI LON\nLoñ yokoyo i nla bé niñ ibale bo ndi i gwé bé litiñ. Ndi kii i yé litiñ li loñ ? Kii ba nsébél le litiñ li loñ ? Litiñ li loñ li yé ngim mambén tole ngim mam i i yé ntilga tole i i tabé ntilga. Mambén mana ma nyis bés kikii loñ i mbok liyoñ ane ni kikii i ane i i yé. Semkwep di nla kal le, litiñ li loñ li ñunda bés kikii ngim loñ i mbok ane. Ibale bo loñ i gwé bé ngim litiñ, wee i loñ i i niñ ikété yupda.\nLitiñ li loñ li nla ba i ngim kaat i i nyis bés kikii mbog ngomin i yé mbogog ni lelaa ba nla bok ni heñel litiñ li loñ.\nKikii me mbôk kal béé, litiñ li loñ li nkap ane i ngim loñ. Inyu hala nyen u gwé hikuu hi kena loñ, baôma ma loñ, bikéhene, bipes bi loñ kikii bi nlama ba mbogog, mam ma nlama lôô mambén i ke ni bisu. U tééda ni ki le, litiñ li loñ jon li mbog mambén.\nYom u nlama ki yi, yon i yé le, litiñ li loñ li kal kikii hikii hikuu hi kena loñ, baôma ma loñ ni bikéhene bi nlama sal i pôla yap ni inyu loñ yomede.\nYaônde, 10 hikañ 2003\nPublié par antoinepondipondi à 15:59 Aucun commentaire:\nHinuni i ngii i ngi-o likula, ba nsébél ho le lélés hinuni, hi mpuuwe bé. Lélés mut i yé mut a nhôôlag bé. Mut nu a nsal ndi a ñoñ bé ndap liyééne jé i tison a nsélél tole i mbai yé ligwééne. Lélés mut i yé mut a mboñ bé mam ma mahol ni bilôg bi isañ to ni bilôg binyañ. Lélés mut i yi bé le nseñ i adna ni bilôg bi isañ i gwal mahol ni i njel ini le woo wada i nkañ bé jomb. Ingéda u tabé lélés mut u nyi le, i mut a mboñ mam ma mahol i mbai yé, nyen a yé ntôô mut. Nyen bakén ba bôt ba nti lipém yag loñ yéé. Nyen a nyi le ingéda a yé i njangi ni bilôg bi isañ, i moni ba mbédél hikii jô, mi nhôla bo i njel mahol ma bomede ni mahol ma mbai yap. Haninyen ba nkôhna bisukulu, minloñ, mapubi, bôt ba matibla, malép, mbiñ i bôt i ke ni bisu. I moni ba mbédél hikii jô, a nhôla le bôt ba litén li, ba nyi bé mbagla mandap, a nhôla le bôt ba litén li, ba nnogna ngôô. Jon u nog le linyañ li yé matat ma ntômba. Mahol ma mbai ma nla ndigi ba ingéda bo nba mbai i, ba mboñ mam ñem yada. Hala wee ingéda i bon ba yé ma njel ni i bon ba yé i mbai, ba mbomna ni boñ mam ma mbai yap ntôñ. Ingéda u tabé lélés mut, u nyéñ le we ni bilôg bi isoñ ni bot hikuu hi moni, ni ôô bisélél bi nan, ni yibil bisabe bi nyunga i ke ni bisu. Ingéda u tabé lélés mut, i mam u mboñ ni bilôg bi isoñ, bi yé kééne ngén. Inyule masôôbe u béé i yoñ i ti. Ingéda u tabé lélés mut, mawanda moñ ma nhôla we ibale u mbat bo jam inyu mahol ma mbai yoñ. Masoda ni nu a nkil i kokok. Jon boma i litén i nlama pôôs hikii jô moni, jon hikii jô i nlama timbis i moni ba mpôôs nye. Boma i litén i nlama ba boma i niiga bijô mambén ma litén ni sañngal bo i ke ni bisu. U yi ni le, lélés mut ba mbôñe bé nye hop i ti. I mut a gwé bé ndap i tison a nsélél to i mbai yéé ligwééne, wee a yii lélés, a nlama bé kena litén jéé; ingéda u tabé lélés mut, u nyi nseñ i bégés ngeñ.\nYaônde, 14 njéba 2003\nPublié par antoinepondipondi à 15:57 Aucun commentaire:\nNdi nla kobol i bug ini le mbén, ni kal le, mbén i yé litiñ li yé ntilga, litiñ li li mbénge bôt bobasôna, ndi li bag ki inyu ngéda yosôna. Baôma ba loñ bon ba nnigil ni sal mbén.\nBôt ba nla bé niñ ibale bo mbén i tabé. Mbén yon i ñunda mut i yom a nla boñ ni i yom a nla bé boñ. Ingéda u nyi mbén, hala a nla hôla we le u jôp i njel mahol kikii i héga. Ingéda u mbôk mbén, hala a ntéénga i bôt ba yé i pañ yoñ ni loñ yoñ. Inyule mbén ngobol yé ipe i yé le mut nyekinye a tabé i ngii mbén. Ingéda u mbôk mbén, hala a ntéénga bôt, hala a nlona yubda ikété bôt ni ikété loñ. Hala a ntéénga yag i mut a mbôk mbén ibale bo kiññem i nkéés nye.\nNgi-yi mbén i nla boñ we le u pot yom i u lamaga bé pot tole u boñ jam li u lamaga bé boñ. Jon hikii mut a nlama yi mbén.\nKikii nseñ i mbén i yé le i bok niñ i bôt, jon mbén i gwé ngandag i pand.\nYaônde, 06 njéba 2003\nPublié par antoinepondipondi à 15:51 Aucun commentaire:\nBOMA I LITEN\nBOMA I LITÉN\nSôgôlsôgôl woñ isañ a bi o nye jôi le Sém. Kikii a béé ngwélés jon ba nsébél litén joñ le ndôg Sém. Inyu kii bon ba litén ba nlama bomna? Kii ba nlama kwel? Nseñ i bomna i bon ba litén i yé kii?\nBon ba litén ba nlama bomna inyule ba yé isañ wada. Ba nlama bomna inyu mahol ma hikii jô i litén ni inyu mahol ma mbai yap. Boma i litén i nlama yéñ le mbai i bana sukulu, ndap matibla, nloñ nséñék i matôwa, malép ma nyo, mapubi i ke bisu. Bon ba litén ba nlama bomna inyu i pahlana diun ni likôp nsañ ipôla yap. Ibale bo ndi mbai i gwé i gwom bini me ntip tôp, boma i litén i nlama yéñ le hikii jô i sal inyule jôñ i nson i tabé ndigi jôñ mut. Inyu hala nyen njangi i nlama bé mal i boma i litén. Njangi i mboñ le bijô bi nnogna ngôô. Boma i litén i nlama yéñ le litééda moni ni lipôôs moni li ba. I moni nunu a nlama hôla inyu i bot hikuu hi moni, liôô bisélél, liyibil bisabe binyunga, lisal wom bijek i ke ni bisu. Ibale bo ndi u ngwé bé moni u nla bé boñ yom yokiyo to bonge ba nla bé kena sukulu yap ni bisu. To nson bonge ba nla bé kôhna.\nNkena boma i litén a nlama tééda ni pôôs moni inyu i unda bijô le ba nlama noñ i njel i. Litén li nlama bana ngim ndap i ba nla lôôs biboma to mangand. Mu i ndap i, bonge ba litén ba nlama sal inyu i bép bikaat, inyu i bulus mapep, inyu i leege nsinga, inyu i ep mapep ni nsinga, inyu i pôôs biyééne i ke ni bisu. Boma i litén i nlama bana ngim manut ma sukulu inyu i boñ le hop ligwéyag i tjé bañ. Nkena boma i litén a nlama ba mut a nyi nseñ i bégés ngeñ. Jon boma i nlama bôdôl i ngeñ kikii matiñ ma mpot. Jon i jô i nsôk i boma i nlama saa moni masôk. Jon ibale bo moni mi nlama tina inyu matémb ma sukulu, i moni nunu ba nlama ti nye i sôñ njéba tole i sôñ hikañ. Inyule ingéda matémb ma sukulu, bagwal ba nsomb bikaat, mawindi, bibot i longe ndamba i sôñ njéba tole i sôñ hikañ. I moni u nkôs le u nhondol biibe u nyi gwélél nye.\nIbale bo ndi boma i litén i nyéñ bé i bok mam ma moni, bôt ba kahal se makôô isi inyule i boma i i nyila boma i je ni i nyôba moag. I len ini, litén li kodba bé inyu i yi bulus moni, bon ba litén li ba la bé sal ngim minson to jôp i ngim bisukulu. Litén li la bana habé mbiñ bôt yak liyep la hôôba jo inyule i len ini ndigi litén li gwé bigwel moo jon bôt bape ba nti lipém, jon bôt bape ba neebe emble, jon bôt bape ba neebe sal ni jo i ke ni bisu. Lép u ba kenek bañ nkoda, bo baom ba ba béé? Boma i litén i nlama nniiga bijô mambén ma loñ ni sangal bo.\nYaônde, 02 dipos 2003\nPublié par antoinepondipondi à 15:34 Aucun commentaire:\nNgobol gwét i yé mbogog i sañ matjél i nkuba i pôla biloñ ni mintôñ nwap mi binsônda tole i pôla ngim mintôñ mi bôt mi ngim loñ. Di nla ki kal le, gwét bi yé ngand bawoga. Nseñ i gwét i yé i ane ñoo woñ ni nbimba. Hala a mboñ le ñoo woñ a nlama boñ mam méé, ni niñ kikii sômbôl yoñ. Yom ndi yi ki, yo ini le, gwét bi ta ndigi bé jam li mbimba. Ingéda u nnog le gwét bi bôlôm ni bôda, hala wee ni munlôm ni muda njee a nlama bôk bisu, njee a nlama telep bisu. Hala wee ngim bôda i nkal le, muda ni munlôm ba kôli to hala kikii ngui minsôn munlôm i nloo i muda, to hala kikii munlôm a ngwal bé, to hala kikii munlôm ni muda ba gwé bé mi nlélém mi maông i ke ni bisu. Gwét bi yé ki lituk mbañ i pôla biloñ. Hala a yé gwét bi mahoñol. Lituk mbañ lini, li yé ngim gwét ndi u nôgda bé jam li mbimba. Ñoo woñ a nnoñ manjel mape inyu i ane we. Jon ndi nla kal le gwét bi yé ki ngim lituk mbañ. Bo man loñ i jôlag gwét didon. Inyu i boñ le loñ yoñ i ba bañ isi ane i loñ ipe, u nlama yi kap lihat li loñ i pôla bon ba loñ yoñ, le mut nyekinye a yep bañ ni jis li mbôngôô. U nlama yi sangal ni tômbôs mam ma bon ba loñ. U nlama ôô bisélél gwoñ ni nuñul gwo ni nkoñ hisi. U nlama je bijek gwoñ ni nyo maog moñ ndi u nuñul gwo ni nkoñ hisi. Mbén bisu Hilôlômbi i nkal le, u je bañ bijek, u nyo bañ maog ma loñ i ñane we, tiga le u yila nkol i loñ i. Mbén yôhne ibaa i Hilôlômbi i nkal le, a man mee u nuñul bañ biték gwoñ mut a tabé man mee. Mbén yôhne i aa i Hilôlômbi i nkal le, munlôm a haba bañ mbod muda to muda a haba bañ mbod munlôm. Ngond mee i nlama gwal bon batan bititigi gwobisôna ibale bo mbôô wéé i ntéénga bé nye. Bilog bi nlama bii ni gwal bon batan bititigi gwobisôna. Inyu i boñ le, u niñ ni nsañ, u nlama kôôba gwét hikii kel inyu nseñ i loñ yoñ, inyu i boñ le loñ yoñ i ba ndigi kunde. To hala kikii di nyi le, dilo dibe di biba Jaman gwét, di nlama ba kikii gwégwét man lôg Basangén a ba ke i jo gwét biloñ, a yi bé gwo, ndi a yik makanda. Inyu hala nyen hikii man mee a nlama jés boña wéé. Hala wee a nlama yéñ i tehe mam momasôna. Ndi man mee a nlama waa ke maisañ njôñ, a nlama waa tam yom i maisañ. Inyule hala a yé kinjee maséé ingéda linyañ li nôgla, li boñog mam ntôñ. Ibale bo ndi manyuñ a nloo we, begee bot yéé. U nlama ba mut suhul nyuu. Ingéda bôt ba kôba, ba bé yil man mee ni bilem bini le: gwéha, maliga ni ômsiñ. Ingéda u nneebe bé mahol ma hop woñ, liôô bisélél gwoñ, bañ béé gwoñ, bôt dikuu di moni inyu i bana moni, bégés ligwé joñ li mbog ni i bôt ba yé i ño i mbog mee i ke ni bisu, u yi ni le, u ngwés bé le loñ mee i ba kunde. Ibale bo ndi u nkal le u mbel makondo, u nlama nuñul jom di dikôô di makondo i ngim nwi i len ini. Ibale bo ndi u nkal le u mbañ makôô ma matôwa, u nlama bañ didun ditan di makôô ma matôwa i ngim nwi i len ini i ke ni bisu. Bakana ba Mbenge ba bép bés gwét inyule ba bana ngaa i nleñ makoñ imaa i nlélém ngéda. I loñ i nlo i jôs we gwét i nyéñ ligwañ li loñ yoñ ndi i nkén loñ ini, i nkal le i nlo i yis we miñañ mi lam mi base yéé, tole i nkén loñ ini, i nkal le i ngwés yilis we ngwélés i ke ni bisu. Ingéda ngim loñ i nkit le i ngwés jo gwét ni loñ ipe, loñ yoñ i nlama ba i kôôbaga le i gwét bi, bi tagbe bañ, bi loo bi kahal juba i loñ yoñ. Jon u nog le, gwét bi kil nsangaa, bi huune hitonga mbas. Ingéda ngim loñ i nyémbél loñ ipe, i loñ i, i nyéñ ndigi le i gwom a mbañ bi nuñlana i loñ i mbiba. Haninyen i loñ i nyémbél i mbot mintôô mi bôt mi loñ i mbiba inyu i niñ ni neebe mambén méé. Mintôô mi bôt mini, bon ba nhôla i nkén loñ le i nuñul nkus wéé i loñ i mbiba gwét. Ndi i nla ki pam le, mintôô mi bôt mini, mi nla hôla i nkén loñ le i pôôs loñ yap moni i lel balal ba ndamba. Jon u hel bañ le bakena loñ yom i nyégle bo kikii nson i yé i saa mapil ni yéñe. Haninyen i gwom u nsomb bi mbet ndamba, haninyen ba nhéya bôt minson, haninyen tas i mbet inyu i saa mapil ni yéñe i ke ni bisu. Tééda le, ndigi biparison ni bisônda bon minsaa nwap mi nheñ béé. Hala a mboñ we le u nla habé saa sukulu i bon boñ, u nla habé ke i lap bisai inyu matibla to i bee ngañngañ a ntiina we, u nla bé somb gwo. Kikii u nsal habé yom yokiyo i i yé we nseñ inyu niñ yoñ u nsôk ndigi yila i wañ mut ni mut a niñil bitek ni njagi. U gwé habé ngui i bégés ni ti Hilôlômbi lipém to ngui i noñ i kokok i basôgôlsôgôl boñ ba,ba bé ôô bisélél gwap ni tééda libag jap li man mee. Ibale bo ndi u njôp bé i nyunga le, u ôô bisélél gwoñ, u sal bijek gwoñ, u bana maog moñ, u nuñul i gwom bini gwo biaa ni nkoñ hisi wosôna, loñ yoñ ya ba bé kunde. I mim u ntuge, ba nyil wo i mis. U nogog ki le, jém li yé li jôp nkonda, li gwéé nkonda. Inyu i jôp i nyunga, i nsombla le u ba ndon mut, hala wee mut a nkon bé woñi, ndi u jok sañ kikii ndiñ mut. I njômbi lipémba ini, yon ya boñ we le u ba habé kikii nloolo i loñ yoñ. I njel ini yon ya hôla we le loñ yoñ i ba kunde ingéda wa nneebe i bañ yom yosôna i yé we nseñ ni i nuñul yo maloñ mape. Loñ yoñ ya ba kunde ingéda wa nneebe i bot minson le bon ba mee ba sal. Jôñ i nson i tabé ndigi jôñ mut. Haninyen mahéñha ma loo, maséé ma témb ma loo ni ngandag mboda ni ndômbôl Hilôlômbi. Wa tehe loñ yoñ i nyémbél baemb béé ni lôs i nson. Hikii man mee a nlama sal jôm li ngeñ bititigi gwobisôna i ngim kel, dilo disamal i ngim sondi. Hikii kel u nlama añ lipep li manwin inyu i yi i mam ma ntagbe i loñ yoñ ni i mam ma ntagbe i nkoñ hisi. Wa tehe le bôt ba wo habé ngandag i loñ mee. Njômbi i nyilis we kunde inyule hikii loñ i gwé i jéé libam li mambén, mambén ma u nlama yi mo. Mambén ma loñ yoñ ma ñunda we lipémba li loñ yoñ, inyule loñ yokiyo i nla bé niñ to ba kunde ibale bo i loñ i , i ntep béé mambén méé ni nyemede. U yé u mma yom ndi ba yi to i yom i,i yé longe tole béba. Ibale bo ndi u nsal béé, bôt bape ba loo ba jéle we ni mam moñ ma niñ. Moni bijôñ bi bôt, bayi jam bon ba ngwélél nye. Masoda ni nu a nyi bok mam méé ndi a béhgak ki ngeñ, i loñ i mbégés bé ngeñ i nhol bé, i nyila ndigi nkol i loñ ipe. A man mee, nson woñ i nlama ba ngim sañ, yak niñ yoñ i yémbél ngim gwét. Inyu hala nyen longe gwét i nyilis nseñ woñ longe nseñ.\nYaônde, 20 matôp 2003\nPublié par antoinepondipondi à 15:13 Aucun commentaire:


‘Bañga i djob i yé ngui’—Lôk Héber 4:12 | Yigil\nNigil i gwel wemede\nDi kôna ñem ngôô i Yéhôva\nÑAÑ U NIÑ I BÔT Me bi kôs bisai i sal ni minhôôlak mi bôt i pes mbuu\n“Bañga i Nyambe wés i ga nom i mba ni mba”\n“Bañga i Nyambe . . . i yé ngui”\n“Ha ngui . . . u boñ ki hala”\nNkum Ntat—Inyu yigil | Dipos 2017\nAÑ I HOP U Afrikaans Albania Amharik Amis Arabik Arménia Aserbajañ Aserbajañ (Syrilik) Aymata Basaa (Kamerun) Bashkit Bausa Beñgali Bikol Birman Bule Bulgaria Dangme Danmark Digor Duala Edo Fiji Finland Fon Ga Garifuna Grikia Guarani Gujarati Gun Géorgia Herero Hiligaynon Hilémb hi moo hi Afrika i nwelmbok Hilémb hi moo hi Amérika Hilémb hi moo hi Argañtina Hilémb hi moo hi Añgôla Hilémb hi moo hi Brésil Hilémb hi moo hi Bôliwai Hilémb hi moo hi Filipin Hilémb hi moo hi Finland Hilémb hi moo hi Grikia Hilémb hi moo hi India Hilémb hi moo hi Indônésia Hilémb hi moo hi Iqwatôria Hilémb hi moo hi Italia Hilémb hi moo hi Jaman Hilémb hi moo hi Kili Hilémb hi moo hi Kina Hilémb hi moo hi Kolombia Hilémb hi moo hi Kuba Hilémb hi moo hi Kébek Hilémb hi moo hi Kôré Hilémb hi moo hi Malawi Hilémb hi moo hi Meksika Hilémb hi moo hi Ngisi Hilémb hi moo hi Oñgri Hilémb hi moo hi Panya Hilémb hi moo hi Paragwéi Hilémb hi moo hi Potoki Hilémb hi moo hi Pulasi Hilémb hi moo hi Péru Hilémb hi moo hi Pôlan Hilémb hi moo hi Rumania Hilémb hi moo hi Ruslan Hilémb hi moo hi Simbabwé Hilémb hi moo hi Slôwakia Hilémb hi moo hi Tjékôslôwakia Hilémb hi moo hi Wénésuéla Hilémb hi moo hi Yapan Hilémb hi moo hi Ôstrélia Hindi Hiri Motu Héber Ibanag Ibô Iloko Indônésia Islañdia Isoko Istônia Italia Jaman Kabiye Kaktjikel (Hiônk) Kannada Katalan Kebuanô Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kina Cañtoñ (Ba nhôyôs) Kina Cañtoñ (Lem lôñ) Kina Mandareñ (Ba nhôyôs) Kina Mandareñ (Lem lôñ) Kinyarwanda Kirgisistañ Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Kréol i Ayiti Krôasia Kurdish kurmaji Kurdish kurmanji (Caucase) Kurdish kurmanji (Kirilik) Kwangali Kwanyama Kôré Lingala Liétuwa Luganda Lunda Luvale Luô Létônia Madagaskar Makédônia Malay Malayalam Mam Mambwé-Lungu Marathi Masatek i Huautla Maya Mbunda Mixe Miñgrélia Motu Môñgôlia Môôré Nahautl (Ñem Mbok) Nahuatl (Guérérô) Nahuatl (Huasteka) Nahuatl (Ño Mbok i Puebla) Ndonga Ndébélé Ndébélé (Simbabwé) Ngabere Ngisi Norwégia Nyanja Nzema Népal Okpe Oromo Otetela Oñgri Pangasinan Panya Papiamentô (Curaçaô) Persia Pidjin (Kamerun) Pijin i Najéria Pijin i biôn bi Salômô Ponape Potoki Pulasi Punjabi Pôlan Quechua (Ankash) Quechua (Bôliwai) Rumania Ruslan Samoa Sandé Sangô Sapôtek (i ônt) Sepedi Serbia Serbia (Rôma) Sesôthô (Afrika i Nwel mbok) Sesôthô (Lésôtô) Shôna Sidama Silosi Sinhala Slôwakia Slôwénia Sranan-tongo Swahili Swahili (Kôñgô) Swati Swéden Tagalog Tailand Tajiki Tamul Tatar Tetun Dili Tigrinya Tiv Tjibemba Tjitjéwa Tjitoñga Tjitoñga (Malawi) Tjitumbuka Tjiyao Tjol Tjuwash Tjékôslôwakia Tlapanek Tojolabal Tok Pijin Tonga Totonak Tseltal Tshiluba Tsonga Tsotsil Tswana Turkai Turkmen Tuwalia Twi Télungu Ukren Urhobo Usbékistañ Venda Waray-Waray Wetnam Wolaita Xhosa Yapan Yula Yôruba Zulu Éfik Éwé Ôland Ôsetia\n“Bañga i Nyambe i yé yômi ni ngui.”—LÔK HÉBER 4:12.\nTJÉMBI: 96, 94\nLELAA U NLA NWAS LE NGUI BAÑGA I NYAMBE I HÔLA WE . . .\ni niñ yoñ?\ni nson ñañ nlam?\nngéda u niiga i hikôma?\n1. Inyuki di nla bé pééna to ndék le Bañga i Djob i yé ngui ? (Béñge titii i bibôdle.)\nBÉS bagwélél ba Yéhôva, di mpééna bé le Bañga i Nyambe, hala wee nwin wé inyu bôt ba binam, “i yé yômi ni ngui.” (Lôk Héber. 4:12) Ngandak ikété yés i yé ndémbél i ñéba le ngui Bibel i bi héñha niñ yap. Bilôk bikéé gwés bihogi bi bé, bôt ba wip, ba ôt hibañga, tole bôt ba bé gwés malal ma nyega. Bôt bape ba bi kôs lipém munu nkoñ ’isi tole ngandak moni, ndi ba bé nôgda le ngim jam i bé i ngi hañak i niñ yap. (Ñañal 2:3-11) Ngandak ngélé, bôt ba ba bé nene wengoñle ba bé minimlak, ba bi léba njel niñ, ni mahôla ma ngui Bibel i gwé i héñha i niñ i bôt. Bebek le u yé u ngwés añ miñañ mi niñ i bôt mi mi mpam i mbamble unu le Nkum Ntat i pes i i gwé ño nkwel ni Pulasi le “La Bible transforme des vies.” U tehe ki le, mbus ba bi neebe maliga, bikristen bi, bi nke ni bisu i hol i pes mbuu ni mahôla ma Bitilna.\n2. Lelaa Bañga i Djob i bi tihba bôt i hiai bisu?\n2 Baa di nlama ba nhelek i tehe le ngandak bôt i len ini, i nlona mahéñha ikété niñ yap ni njel yigil i Bañga i Djob? To jam! Dihéga ti, di nhôñlaha bés Lôk kéé yés i bôlôm ni i bôda i hiai bisu, i i bé minhook. (Añ 1 Korintô 6:9-11.) Mbus a bi sima mintén mi bôt mi mi ga kôdôl bé Ane Nyambe, ñôma Paul a bi kônde le: “Bé bahogi ki ni bé ndôñ bôt ini.” Ndi ba bi héñha ni mahôla ma Bitilna ni ma mbuu mpubi u Djob. Mbus ba bi mal neebe maliga, bôt bape ba bé lama ki jôs mam ba bi bôk ba tjôô. Bibel i mpôdôl nhook kristen wada u hiai bisu u ba bi pémés ntôñ; mbus ngéda, a témb ki ntôñ. (1 Korintô 5:1-5; 2 Korintô 2:5-8) Baa hala a nti bé bés makénd i tehe le, lôk kéé yés i bôlôm ni i bôda i bi boma manoodana, ndi mbus i la boñ mahéñha i niñ yap inyule Bañga i Nyambe i bi tihba miñem nwap?\n3. Kii di ga tehe munu yigil ini?\n3 Inyule Bañga i Nyambe i yé ngui, ni le di gwé yo, di gwé ngôñ i gwélél yo loñge. (2 Timôtéô 2:15) Munu yigil ini, di ga tehe lelaa di nla nwas le ngui Bañga i Nyambe i hôla bés (1) i niñ yés, (2) ngéda di yé nson u ñañ nlam, ni (3) ngéda di niiga i hikôma. Mam ma di ga nigil, ma nhôla bés i unda gwéha yés ni mayéga ipañ Isañ wés Nungingii, nu a niiga bés inyu loñge yés.—Yésaya 48:17.\nI NIÑ YÉS\n4. (a) Kii di nla boñ inyu boñ le Bañga i Nyambe i tihba bés? (b) Lelaa u ntjek ngéda inyu soñgol Bibel?\n4 Ibale di ngwés le Bañga i Nyambe i tihba bés, di nlama bana lem i añ yo—hiki kel ibale di nla. (Yôsua 1:8) Libim li bôt ikété yés li pégi ngandak. Ndi to hala, di nlama bé nwas le jam jo ki jo—to mam di yé nyégsaga i boñ—le li tééñga lem yés i añ Bibel hiki kel. (Añ Efésô 5:15, 16.) Ngandak bagwélél ba Yéhôva i bi léba manjel malam i tjek ngéda yap inyu añ Bibel hiki kel, bahogi bikegla tutu, bape ilole ba nañal, to imbe ngéda ipe ikété ngim kel. Ba nôgda kiki ntôp tjémbi, nu a tila le: “Kinje gwéha me ngwés mbén yoñ! I yé mahoñol mem kel yosôna.”—Tjémbi 119:97.\n5, 6. (a) Inyuki lisoñda li Bibel li yé nseñ? (b) Lelaa di nla tibil soñda mam di nsoñgol? (c) Lelaa u ñôt nseñ ni lisoñgol joñ li Bañga i Nyambe, ni mu kii u nsoñda yo?\n5 U héya i añ Bibel, i yé bés nseñ i soñda mam di nsoñgol. (Tjémbi 1:1-3) Ni hala nyen di ga la bii mam di nigil i bisélél ikété niñ yés. Too di nsoñgol Bibel i mapep, tole i tafel, njômbi yés i yé le, di héya Bañga i Nyambe mu i sélél yés, inyu jubus yo miñem nwés.\n6 Lelaa di nla tibil soñda mam di nsoñgol? Ngandak i bi tehe nseñ i telep ndék ngéda i ñañ ngim minlôñ mi Bibel, inyu batba le: ‘Kii hala a niiga me inyu Yéhôva? Mambe manjel me ngwélél nano inyu bii litiñ lini me ntip soñgol munu Bibel i bisélél ikété niñ yem? Mambe mahéñha me nla ki boñ inyu hol i pes mbuu?’ Mu kii di nsoñda , di soohege ki inyu mam di nigil, hala a ga tinde bés i ke ni bisu i bii maéba ma bisélél. Ni hala nyen, di ga lôôha tehe ngui Bibel ikété niñ yés.—2 Korintô 10:4, 5.\nI NSON U ÑAÑ NLAM\n7. Lelaa di nla gwélél Bañga i Nyambe ngéda di yé nson u ñañ nlam?\n7 Kii i nla hôla bés i tibil gwélél Bañga i Nyambe ngéda di yé nson u ñañ nlam? Jam li bisu li yé le di gwélél Bibel ngéda di ntéé likalô, yak ngéda di ntégbaha gwigil bi Bibel. Mankéé nu munlôm wada a kal le: “Ibale u ñañal ñañ nlam mandap ni mandap ni Yéhôva nyemede, Baa u ga pot ndik wetama, tole u ga nwas le Yéhôva nyen a pot?” A bé sômbôl kal le: ‘Ngéda di soñgle mut Bañga i Djob yomede likalô, di nwas le Yéhôva nyen a pôdôs nye. Ngéda u ntibil pohol nlôñ u Bibel u mbéñge mut, hala a ntihba nye ngandak iloo yom u nla kal nye.’ (1 Tésalônika 2:13) Badba le, ‘Baa me nyéñ manjel momasôna i éñél bôt nlôñ u Bibel ngéda me ñañle bo miñañ minlam?\n8. Inyuki di nlama ndik bé soñgol Bitilna ngéda di ñañal miñañ minlam?\n8 I yé ntiik le, éñél bôt nlôñ Bibel i nkola bé ngéda di ntééne bo likalô. Inyuki? Inyule ngandak i gwé ndék nokna tole i nok bé Bibel hies. Hala a bé bôña i hiai bisu, hala a yé nlélém jam i len ini. (Rôma 10:2) Jon di nlama bé hoñol le mut a ga nok Bitilna ndik inyule di ñéñél nye nlôñ Bibel. Di gwé le di yoñ ngéda i pémés balôm ba bibuk mu lisoñgol jés—di nla yak tiimba soñgol balôm ba bibuk mu nlôñ—di toñol ki bo. Ngéda di mboñ hala, di nlôôha ti Bañga i Nyambe pôla i tihba mahoñol ni miñem mi bet ba ñemble bés.—Añ Lukas 24:32.\n9. Lelaa di nla jubus Bitilna i nya i nla tinde bôt i diihe Bibel? Ti hihéga.\n9 Majubul més ma nkwel ilole di ñañ Bitilna ma nla hôla bôt i diihe Bibel. Kiki hihéga, di nla kal le: “Di béñge le yom Nhek wés a nkal mu jam li.” Ngéda di nkwel ni mut nu le a ta bé kristen, di nla kal le: “Béñge jam Bitilna bipubi bi nkal bés.” Tole ibale di yé añle mut ñañ nlam, nu a ngwés bé mam ma base, di nla bat nye le: “Baa u ma nok unu nlômbi ngén?” Ñ, ngéda di nyoñ hiki mut kiki a yé, d’a boñ kii yosôna di nla inyu lémés majubul més ma Bitilna.—1 Korintô 9:22, 23.\n10. (a) Kii i bi pémél mankéé nu munlôm wada? (b) Lelaa ni bi nôgda ngui i Bañga i Nyambe mu kii ni ñañal ñañ nlam?\n10 Ngandak bilôk bikéé i bi yimbe le, ngéda di ngwélél Bañga i Nyambe i nson ñañ nlam, hala a nla tihba i bet di ntééne likalô. Di wan ndémbél yada. Mankéé nu munlôm a bi ke mapeple yak mañ mut wada, nu a bé añ mimbamble, hala a bé ngandak nwii. Iloo le a ti ndik nye Nkum Ntat nu nsôk, mankéé nu a bi éñél nye nlôñ Bibel wada u u bé mukété. A bi añ 2 Korintô 1:3, 4, nu a nkal le: “Tata nu konangoo, ni Nyambe nu lédésñem yosôna, nu a nlédés yaga bés miñem ikété njiiha yés yosôna.” Bibañga bi, bi bi lôôha tihba isañ mbai nu, kayéle a bat ki mankéé le a tiimba éñél nye nlôñ u. Mut nu, a bi kal lelaa nye ni nwaa wé, ba bééna ngôñ ni hogbe, a unda ki ngôñ i nigil Bibel. Baa ni ntehe bé le ngui i Bañga i Nyambe i nene mu kii di ñañal ñañ nlam?—Minson mi baôma 19:20.\nNGÉDA U NIIGA I HIKÔMA\n11. Imbe mbegee, lôk kéé yés i bôlôm i nti minkwel i hikôma i gwé?\n11 Bés bobasôna di ngwés ke makoda més ma sonde, ma makiiña, ni ma ndôn. Jam li bisu li yé le, di nke nyoo inyu bégés Yéhôva. Di ñôt ki nseñ mu biniigana bi mbuu di nkôs. Bilôk bikéé bi bôlôm bi bi ntégbaha minkwel i hikôma bi nkon maséé ni nsima nkeñi u. Nlélém ngéda, ba nlama yi le ba gwé mbegee ikeñi. (Yakôbô 3:1) Ba nlama kwo nkaa le i yom ba niiga, i umne siñ i ngii Bañga i Nyambe. Ibale ba nti we nkwel u u nlama tégbaha i hikôma, lelaa u nla gwélél ngui i Bibel inyu tihba bôt ba ñemble we?\n12. Lelaa nti nkwel a nla boñ le Bitilna bi ba hikuu bi nkwel wé?\n12 Boñ biliya le Bitilna gwon bi ba hikuu hi nkwel woñ. (Yôhanes 7:16) Kii hala a nkobla? Di yoñ yihe le yom yo ki yo—kiki bo miñañ mi niñ yés, dihéga, litinak jés li nkwel—i lôôha bañ lémél baemble, kayéle ba hôya minlôñ mi Bibel u ngwélél. Bigda ki le i soñgol ndik ngandak minlôñ mi Bitilna i ta bé nseñ inyu kal le u niiga Bibel. I yé maliga le, ngéda u ñañ ngandak minlôñ mi Bibel, libim li baemble li ga hôya nwo. Jon, tibil pohol minlôñ mi Bibel mi nlôôha nseñ, yoñ ngéda i añ nwo, u toñol nwo, u ti dihéga di nhôla i nok nwo, éba ki lelaa ba nla bii nwo bisélél. (Néhémia 8:8) Ngéda ntôñ ba nti we lipep li nkwel, yoñ ngéda i nigil jo ni minlôñ mi Bibel mi mi yé mu. Yéñ yi maada ma yé ipôla balôm ba mam ni minlôñ mi Bibel ba nsima. Mbus gwélél minlôñ mi u mpohol inyu niiga balôm ba mam ba ba yé mu lipep li nkwel. (U nla léba maéba mape i gwigil 21 ipam 23 bi kaat i hop Pulasi le Tirez profit de l’École du ministère théocratique.) Jam li nlôôha nseñ, bat Yéhôva ni njel masoohe, le a hôla we i kal bôt bape biniigana bi mahee bi bi mpémél i Bañga yé.—Añ Esra 7:10; Bingéngén 3:13, 14.\n13. (a) Lelaa ligwéélak li Bitilna i likoda li bi tihba mankéé nu muda wada? (b) Lelaa yak we u bi ôt nseñ ni Biniigana bi Bibel mu makoda més?\n13 Ligwéélak li Bibel li bi tihba mankéé nu muda wada i Ôstrélia, ngéda a bé i likoda. Tolakii mam mabe ma bi pémél nye ngéda a bé nañak, a bi neebe i mam a bé nigil i Bibel, a sôblana ki. To hala, i bé nye ndutu i neebe le Yéhôva a ngwés toi nye. Ndi mbus ngéda, a bi kwoo nkaa le Yéhôva a bé gwés nye. Kii i bi hôla nye i nok hala? Jam li tôbôtôbô li bi pémél nye ngeñ a bé soñda nlôñ Bibel wada u u bi gwéélana likoda, ni u a bi hégha ni minlôñ mi Bibel mimpe. * Baa ligwéélak li Bañga i Djob li ma tihba yak we ngéda u bé i ngim likoda li sonde, li makiiña, ni li ndôn?—Néhémia 8:12.\n14. Lelaa di nla éba le di ndiihe Bañga i Djob?\n14 Baa di kôli bé ti Yéhôva mayéga inyu Bañga yé, le Bibel? A bi unda ndik bé gwéha inyu bôt ba binam ngéda a bi ti bo Bibel, ndi a bi yônôs ki mbônga wé le i ga nom. (1 Pétrô 1:24, 25) I yé maliga le, di mboñ loñge ngéda di nsoñgol Bañga i Nyambe hiki ngéda, ngéda di mbii yo bisélél i niñ yés, ni ngéda di ngwélél yo i hôla bôt bape. Ni hala, di ñunda ndik bé le di ngwés tole di ndiihe lisôô li nkus li nlôl ni Nyambe, ndi jam li nlôôha ba nseñ li yé le, di uñda le ndi ngwés yak Nwet a bi ti jo, hala wee Yéhôva Nyambe.\n^ liboñ 13 Béñge minkéñég mi matila ni ño nkwel le “ Jam li tôbôtôbô.”\nKÔNDE NWAS LE NGUI BAÑGA I NYAMBE I HÔLA WE\ni niñ yoñ:\nAñ yo hiki ngéda\nBii mam u nigil bisélél\ni nson u ñañ nlam:\nBana lem i gwélél Bitilna\nTibil pémés balôm ba mam ba nlôñ Bibel, u toñol ki bo\nJubus minlôñ mi Bibel i nya i ntinde bôt i diihe Bañga i Nyambe\nngéda u niiga i hikôma:\nBoñ le Bitilna bi ba hikuu hi nkwel woñ\nYoñ yihe le miñañ mi niñ yoñ, dihéga u nti, ni litinak joñ li nkwel bi suhus bañ ngui i biniigana bi Bibel\nYoñ ngéda i toñol, i ti dihéga di di nhôla i nok, ni i kal bo lelaa ba nla bii biniigana bi i bisélél\n“Jam Li Tôbôtôbô”\nMbus ngandak nwii le Victoria a bi nigil maliga, hala a bé nye jam li nlet i neebe le Yéhôva a ngwés nye. Kii i bi hôla nye i nôgda le Nyambe a bé gwés nye? Victoria a nkal le:\n“Jam li tôbôtôbô li bi pémél me 15 nwii mbus sôble yem. Ngéda nkwel wada u bé tagbe i Ndap Ane . . . , nti nkwel a bi pôdôl Yakôbô 1:23, 24. Minlôñ mi Bibel mi, mi nhégha Bañga i Djob ni léman, i het di nla tehe bésbomede, kiki Yéhôva a ntehe bés. Me bi bôdôl badba too i yom me ntehe i meeni, i yé maselna ni i yom Yéhôva a ntehe. I bibôdle, me bi tjél mahoñol ma mondo ma. Me bé hoñol le Yéhôva a nla bé gwés me.\n“Ndék dilo mbus, me bi añ nlôñ kaat u u bi lona mahéñha i niñ yem. Nlôñ u, u bé Yésaya 1:18, het Yéhôva a nkal le: “Loga, me nsoohe, di kaa. To i ba yaa le bibéba binan bi kôibak tjôôm, gw’a pôp kikii pem.” Me bi nôgda wengoñle Yéhôva a bé kal me le: ‘Loo a Vicky, di tibil mam. Me nyi we, me nyi bibéba gwoñ, me nyi ñem woñ—me ngwés yak we.’\n“Me bi la bé ke ’ilo i u u. Me bé me ngi péénaga le Yéhôva a nla gwés me, ndi me bi bôdôl bigda binoñ bi Yésu. Kunda yada, me nôgda le Yéhôva a bi hônba me ibôdôl behee, a undga me le a ngwés me ni ngandak manjel. Ndi i bé wengoñle me bé kal nye le: ‘Gwéha yoñ inyu yem i nlôôha bé ba keñi inyu tihba me. To sesema i man woñ i nkola bé inyu hô bibéba gwem.’ I bé wengoñle me bé tjiile Yéhôva binoñ gwé. Ndi, ngéda me bi soñda likébla li le, binoñ, me bi bôdôl nôgda le Yéhôva a ngwés me.”\nNKUM NTAT—INYU YIGIL Dipos 2017