Q=7	C=3	SS=1	LS=3	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=124	G1=104	G2=60	DLID=az_RU	BODY=Һејдәр Әлијев: -“Бу нә гәләт иди еләдин, оғул?!” •\n« Ильхам про Иерусалим?!\n«Сылапута» – пустой кизяк – в талышском движении »\nҺејдәр Әлијев: -“Бу нә гәләт иди еләдин, оғул?!”\nҺеч шүбһәм јохдур ки, чохларыныз, хүсусилә дә јашлы нәслин нүмајәндәләри истедадлы ҝүрҹү режиссору Резо Чхеидзенин 1964-ҹү илдә чәкдији “Әскәр атасы” бәдии филминә бахмысыныз. Филмин мәзмуну һаггында гысаҹа ону дејим ки, 1942-ҹи илин јајында гоҹаман ҝүрҹү кәндлиси Ҝеорҝи Махарашвили биләндә ки, онун Бөјүк Вәтән мүһарибәсиндә вурушан јеҝанә оғлу јараланыб вә һазырда госпиталда мүалиҹә олунур, она баш чәкмәк гәрарына ҝәлир. Лакин гоҹа госпитала ҝәләндә, мәлум олур ки, онун оғлу артыг сағалараг, јенидән ҹәбһәјә јолланмышдыр. Ата даһа ҝери гајтымыр, вә оғлуну ахтармаг гәрарына ҝәлир. Бу минвалла, Ҝеорҝи Махарашвили Алманијанын пајтахты Берлинә ҝәлиб чатыр вә дөјүшләрин бириндә о, нәһајәт, ағыр јараланмыш оғлуну тапыр. Ата оғлуну гуҹаглајараг, она дејир: “Неҹә дә бөјүмүсән, оғул!”\nМәним әзизләрим! Өтән бир һәфтә әрзиндә Азәрбајҹанда вә онун әтрафында баш верән просесләри мүшаһидә етдикдә, бу интәһасыз һадисәләр бурулғанында, һазырда Аллаһ гаршысында өз ҹинајәткар әмәлләринин һесабатыны верән вә ҹәзасыны чәкән Һејдәр Әлијевин ҝөзүнүн ағы-гарасы бирҹә оғлу, Азәрбајҹан президенти Илһам Әлијевин Ислам дөвләтләринин Истамбул топлантысындакы чыхышы мәним диггәтими даһа чох ҹәлб етди.\nМәлумунуз олсун ки, Илһам Әлијев өз чыхышында Америка Бирләшмиш Штатлары президенти Даналд Трампын Јерусәлими Исраил дөвләтинин пајтахты кими танымасы вә АБШ-ын сәфирлијини бу шәһәрә көчүрмәк һаггында мәлум гәрарына етираз әламәти олараг, белә деди: “Һесаб едирик ки, Америка Бирләшмиш Штатлары өз гәрарыны дәјишмәлидир”. Бу сәтирләри охујанда гоҹа Махарашвилинин “Неҹә дә бөјүмүсән, оғул!” сөзләри мәним јадыма дүшдү. Ҝөрүн Һејдәрин бу ҝүлмәшәкәр оғлу Илһам нә бојда киши олуб ки, Америка Бирләшмиш Штатларына хох ҝәлир! Мән әминәм ки, әҝәр дәдәси Һејдәр сағ олсајды, дәһшәтдән ҝөзләри бәрәлә галарды!\nЧүнки онун бу фәрсиз оғлу Илһам һеч өзү дә билмир ки, нә дејир, бир аз да дәгиг десәм, тәкҹә өзүнү јох, һәм дә дәдәсиндән она мирас галмыш бу бәднам Азәрбајҹан дөвләтини дә ҝөз ҝөрә-ҝөрә ода атыр! Соруша биләрсиниз ки, нијә? Сиздән сорушмаг, мәндән да ҹаваб вермәк, ај мәним әзиз һәмвәтәнләрим!\nБу суала ҹаваб вермәк үчүн бир нечә мәгама ајдынлыг ҝәтирмәк тәләб олунур. Биринҹи мәгам Трампын һәмин бәјанатынын мәна вә маһијјәти, һәм дә сәбәби илә бағлыдыр.\nБилмәлисиниз ки, АБШ Конгреси һәлә 1995-ҹи илдә Јерусәлимин Исраил дөвләтинин пајтахты кими танымасы һаггында гәтнамә гәбул едиб. Лакин һәр алты ајдан бир АБШ президентләри һәмин гәтнамәнин тәсдигини сонраја сахлајараг, өз она имза атмагдан имтина етмишләр. Белә олан тәгдирдә, онда суал олуна биләр ки, бәс бу Трампа нә олду ки, һеч кимин ҝөзләмәдији һалда, һәмин гәтнамәни тәсдиг етмәк гәрарына ҝәлди? Кимсә дејә биләр ки, Трамп дәлидир! Амма мән белә дејә билмәрәм! Чүнки Трамп АБШ кими нәһәнҝ дөвләтин президентидир. АБШ халгы дәлини өзүнү һеч вахт президент сечмәз! Она ҝөрә дә Трампа дәли дејән шәхс о бојда Америка халгыны тәһгир етмиш олар!\nДаһа сонра, бәзи наданлар дејирләр ки, ҝуја Трамп өз күрәкәни, јәһуди әсилли Кушнерин тәсири алтында бу гәрары гәбул етмишдир! Бурдаҹа дејим ки, белә сөзү анҹаг Илһам Әлијевин кәмсавад вә јалтаг мәддаһларынын ағлында оланлар дејә биләрләр! Чүнки АБШ кими нәһәнҝ дүнја дөвләтинин президенти бу вә ја башга шәхсләрин јахуд өз гоһумларынын тәсири алтында дөвләт вә һәтта мүәјјән мәнада дүнја үчүн һәјати әһәмијјәтли белә бир гәрары гәбул едә билмәз! Етсә дә, бунунла да өзүнүн ја сијаси, ја да физики өлүмүнә имза атмыш олар! Ахы АБШ бу бәднам Азәрбајҹан дејил ки, президентин арвады вә гызлары, күрәкәнләри вә диҝәр гоһумлары вә тајфа үзвләри истәнилән вахт вә истәнилән гәрары гәбул етдирә билсинләр! Мәним әзизләрим, бурасы Америкадыр! Бурада һакимијјәтин ајры-ајры ганадлары үчүн елә мәһдудијјәтләр системи ишләниб һазырланмышдыр ки, нә президент, нә парламент, нә дә мәһкәмә һакимијјәти ајры-ајры шәхсләрин ирадәсинә вә истәјинә әсасән дөвләт әһәмијјәтли гәрарлар гәбул едә билмәз!\nБурадан белә мәлум олур ки, Трампын бу гәрары диггәтлә вә һәртәрәфли дүшүнүлмүш гәрардыр. Буна әлавә олараг, мән дејәрдим ки, бу гәрар әслиндә дүнја бирлијинә мүһүм бир исмарыҹдыр! Онун мәнасы будур ки, нечә илләрдән бәри давам едән јени дүнја дүзүмүнүн формалашмасы просеси јени вә чох мүһүм бир мәрһәләјә гәдәм гојур. Бу мәрһәләнин әсас әламәти одур ки, АБШ президенти дүнјада чохдан бәри мөвҹуд олан ашкар реаллыглары рәсми танымағы тәклиф едир! Бунун да мәнасы одур ки, Јахын Шәрг реҝионунда јени дөвләтләрин вә сәрһәдләрин мејдана чыхмасы просеси башланыр. Ону да јадда сахлајын ки, һәр дәфә јени дүнја дүзүмү формалашанда, неҹә дејәрләр, оҹаг башында отуранлар бөјүк дүнја дөвләтләри олур. Онлар бу заман бу вә ја башга бир халгын вә ја дөвләтин аҹы ҝөз јашларына вә јалвар-јахарына дејил, дүнјада реал һесаб етдикләри фактлара әсасланыр. Јәни бөјүк дөвләтләр јени дүнја дүзүмүнү өз мәнафеләринә ујғун шәкилдә формалашдырырлар.\nМадам ки беләдир, онда дүнја сијасәтиндә хүсуси јери вә чәкиси олмајан ајры-ајры дөвләтләрин Трампын һәмин гәрары илә бағлы галдырдығы вај-шивәнин бир гара гәпик дә олса, мәнасы вә әһәмијјәти јохдур! Ағыллы дөвләт башчылары вај-шивән гопармаг әвәзинә, Трампын һәмин исмарыҹындан өз дөвләтинин вә халгынын мәнафејинә ујғун истифадә етмәјә чалышараг, јени дүнја дүзүмүндә өз јерини даһа да мөһкәмләтмәјә чалышмалы, ағылсыз көпәкләр кими улдузу һүрмәли дејилдирләр!\nБу јердә бир нечә кәлмә үч бөјүк динин – јәһуди дининин, хачпәрәстлијин вә Исламын мүгәддәс билдији Јерусәлим вә ја Гүдс шәһәри һаггында. Мәним әзизләрим! Әлбәттә, биз һамымыз мүсәлманыг вә она ҝөрә дә бу мүгәддәс шәһрин бизим үчүн хүсуси гијмәти вә әһәмијјәти вардыр. Унутмајаг ки, Гүдс шәһәри бизим мүбарәк Пејғәмбәримизин Мераҹа ҝетдији јердир! Бу мәнада, биз һеч дә Гүдсүн мүсәлманларын нәзарәти алтында олмасы әлејһинә дејилик, әксинә, буну үрәкдән арзулајырыг!\nЛакин биз нејләјәк ки, јухарыда һаггында сөһбәт етдијим ашкар реаллыг белә дејилдир. Гүдс шәһәри нечә онилләрдир ки, Исраил дөвләтинин фактики нәзарәти алтындадыр. Доғрудур, дүнја бирлијиндә фикир бирлији бундан ибарәтдир ки, Гүдс шәһәри һәм Исраилин, һәм дә ҝәләҹәк Фәләстин дөвләтинин пајтахты олмалыдыр. Јәни, Гәрби Јерусәлим Исраилин, Шәрги Јерусәлим Фәләстинин пајтахты олмалыдыр. Трампын бәјанаты илә бағлы вај-шивән гопаранлар ону демирләр ки, Трамп да өз бәјанатында шәһәрин сәрһәдләринин исраиллиләр вә фәләстинлиләр арасында ҝедән данышыглар просесиндә дәгигләшдирмәјин ваҹиб олдуғуну вурғулајыр.\nОна ҝөрә дә мәндә белә тәәссүрат јараныр ки, Түркијә президенти Рәҹәб Тајиб Әрдоған кими “һамыдан бәрк гышгыранлар” бәлкә дә Трампын бәјанатыны диггәтлә охумамышлар! Лакин бу һагда бир гәдәр сонра сөһбәт едәҹәм.\nИнди исә јенә гајыдырам Јерусәлим шәһәринә. Мәним әзизләрим! Ҝөзәл билирсиниз ки, Гүдс мүсәлманларын јеҝанә мүгәддәс шәһәри дејилдир. Мүсәлманларын гибләси Мәккә вә Пејғәмбәр шәһәри Мәдинә дә белә мүгәддәс шәһәрләрдир. Ону да билирсиниз ки, сон ики шәһәр һазырда Судијјә Әрәбистанынын нәзарәти алтындадыр, јәни мүсәлманларын әлиндәдир. Амма суал едирәм: Нә олсун? Һәр ил милјонларла мүсәлман Мәккәни вә Мәдинәни зијарәт едир, милјардларла доллар пул гојур бурда, амма о пулларын бизим кими мүсәлманлара бир гара гәпик дә хејири јохдур! Сәудијјә кралынын јүзләрлә арвады, һәр арваддан да онларла ушағы, һәр ушағын да јүз милјонларла сәрвәти вар! Јәни онларын һамысы јағ-балын ичиндә јашајыр! Амма һәгиги мүсәлман одур ки, тәкҹә өзү һаггында јох, һәм дә мүслман гардашы һаггында фикирләшсин! Дүнјада јүз минләрлә мүсәлман бир тикә чөрәјә һәсрәтдир, сәудлар да мүсәлманларын пулу һесабына кефдә јашајыр! Бу – биринҹиси!\nИкинҹиси, чохларыныз јахшы билирсиниз ки, Сәудијјә Әрәбистаны һазырда дүнјада ислам терроризминин, јәни Әл-Гаидә адлы террорчу груплашманын, Ислам хилафәти адында террорчу дөвләтин вә бир сыра башга террорчу груплашмаларын әсас спонсорудур. Һәмин террорчу груплар да дүнјанын бир чох өлкәләриндә – Суријада, Ливијада, Јәмәндә, Ирагда вә башга мәмләкәтләрдә мүсәлманлары гырмагла мәшғулдур!\nДемәли, белә мәлум олур ки, Мәккә вә Мәдинә шәһәрләриндән әлдә олунан газанҹ мүсәлманлары күтләви сурәтдә гырмаг үчүн истифадә олунур! Бу да бизим мүсәлман дөвләтимиз!\nБу јердә суал едирәм сизләрдән: Ҝүнләрин бириндә Јерусәлим шәһәри дә фәләстин әрәбләринин нәзарәтинә вериләрсә, онда ким тәминат верә биләр ки, бу шәһәрин дә талеји Мәккә вә Мәдинәнин талејини тәкрар етмәјәҹәк? Ән башлыҹасы исә, бизим хејримиз нә олаҹаг?\nОна ҝөрә дә сизләрә төвсијјәм одур ки, јахшыҹа фикирләшин, ҝөтүр-гој един, сонра Трампын гәрары һаггында сөз дејин! Бир даһа дејирәм, биз демирик ки, шәһәр һөкмән Исраилә верилмәлидир! Амма ону да билирик ки, бу заман Азәрбајҹан дөвләтинин вә онун президенти Илһам Әлијевин фикрини һеч сорушан да олмаз!\nОнда белә бир суал ортаја чыхыр: Илһам Әлијев дәлиди ја ҝиҹди ки, Трампа “тәпик атыр”?\nХејр! Мән белә билирәм ки, Илһам нә дәли дејил, нә дә ҝиҹ дејил! Илһам Әлијев гујруғу гапы архасында галмыш, һазыркы дүнја сијасәтинин мүрәккәб мәсәләләриндән баш чыхармаға гадир олмајан ади бир фәрсиз ана ушағыдыр! Нечә илләрдир ки, “Һамбург хоруз бечәси” кими “Гарабағ, Гарабағ!” дејә банласа да, бу саһәдә нәинки һеч бир ирәлиләјишә наил олмамыш, әксинә, ону там чыхылмаз бир вәзијјәтә чатдырмыышдыр. Тәбии ки, дүнја ҝүҹләри әбәди олараг Илһамын назы илә ојнамаг фикриндә дејилләр! Она ҝөрә дә һәтта о да өз гуш бејни илә баша дүшүр ки, Трамп “дүнјанын ашкар реаллыгларыны танымаг лазымдыр” дејәндә, һәм дә Дағлыг Гарабағын мүстәгиллијини танымағы нәзәрдә тутур! Она ҝөрә дә өлүм ајағында олан хәстә кими паникаја дүшүб, Трампа јол ҝөстәрмәк фикринә дүшмүшдүр! Амма бу һәлә һамысы демәк дејил!\nИлһам Әлијев өз фәрсиз сијасәти илә Азәрбајҹан кими варлы бир мәмләкәти бир хоруза јүк етмәклә јанашы, һәм дә дүнјанын дөрд гүтбүнүн дөрдүнү дә өзүнә дүшмән етмишдир. Һазырда дүнја дөвләтләри арасында тәкҹә Түркијәнин вә Пакистанын президентләри она әл вериб, онун саламыны алыр. Она ҝөрә дә Илһам Түркијә президенти Әрдоғанын көлҝәси кими, онун ардынҹа сүрүнмәјә мәһкумдур!\nБу јердә Әрдоған һаггында бир нечә кәлмә десәм, лап јеринә дүшәр!\nМәним әзизләрим! Аллаһдан ҝизлин дејил, сизләрдән нијә ҝизлин олсун, әввәлләр мәним бир дөвләт башчысы кими Әрдоғана бөјүк һөрмәтим вар иди. 2003-ҹү илдән индијәдәк Түркијә дөвләтинин башчысы кими, о, бу өлкәнин һәм игтисади ҹәһәтдән тәрәггисиндә, һәм дә бејнәлхалг аләмдә онун нүфузунун ҝүҹләнмәсиндә әвәзсиз рол ојнамышдыр. Лакин сизләрә јахшы таныш олан “Әрәб баһары” башланандан сонра санки Әрдоғаны тилсимә вурдулар! Һәм дахили, һәм дә хариҹи сијасәтдә Әрдоған далбадал сарсыдыҹы мәғлубијјәтләрә дүчар олду. Нәтиҹәдә Түркијә дөвләти парчаланмаг тәһлүкәси илә үзбәүз галды. Сон вахтлар Әрдоған дәфәләрлә етираф етмишдир ки, һәгигәтән Түркијәнин дағылмасы тәһлүкәси вардыр. Бу верилишин чәрчивәсиндә бунун сәбәбләрини тәфсилаты илә садаламаг вә изаһ етмәк имканым јохдур. Она ҝөрә дә бу һагда анҹаг бунлары демәклә кифајәтләнмәли олурам.\nМәним Әрдоғана һөрмәтимин бир сәбәби дә онун мөмүн мүсәлман олмасы илә бағлыдыр. Бир мөмүнә кими, мән белә һесаб едирдим ки, Әрдоған һеч вахт һарам тикәјә тамаһ салмаз, өз өлкәсини һалаллыгла идарә едәҹәкдир! Амма әфсус ки, белә олмады. Бир нечә ил бундан әввәл чохсајлы коррупсија галмагаллары Түркијәни бүрүдү. Чох тәәссүф ки, Әрдоғанын аилә үзвләринин, мәсәлән, онун оғлу Билалын вә диҝәр өвладларынын адлары да һалланды. Сонрадан мәлум олду ки, Әрдоған аиләси һәм дә террорчу Ислам Хилафәтинин нефтини сатмагла мәшғулдур! Америка мәтбуаты Әрдоған аиләсинә мәхсус нефт танкерләринин адларыны дәрҹ етди. Онлар һәмин нефти Авропаја, Јапонија вә Украјнаја дашымагла мәшғул идиләр. Ираг вә Сурија мүсәлманларынын ганы баһасына баша ҝәлән бу нефти сатан Әрдоғанын оғланлары иди! Онун гызы Сүмијјә исә өз Шанлыурфада јерләшән ҝизли госпиталында ислам террорчуларыны мүалиҹә етмәклә мәшғул иди.\nЛакин бу мәсәлә бунунла баша чатмады. Өтән дәфә сизләрә демишдим ки, әслән иранлы Түркијә вәтәндашы Рза Зәрраб һазырда Нју-Јорк мәһкәмәсиндә Әрдоғана гаршы ифадә вермәкдәдир. Онун ифадәләриндән мәлум олур ки, Әрдоған аиләси, хүсусилә дә онун һәјат јолдашы Әминә башдан-баша коррупсија илә мәшғулдур!\nЕтираф едирәм ки, бу мәлуматлары охудугдан сонра мәним Әрдоғанын шәхсијјәтинә олан һөрмәтим өлдү! Чүнки мән елә адама мөмүн мүсәлман дејә билмәрәм!\nӘрдоғана олан һөрмәтимин өлмәсинин диҝәр бир сәбәби исә онунла Илһам Әлијев арасында олан мүәммалы “гардашлыгдыр”. Сизләр ҝөзәл билирсиниз ки, Илһам Әлијев ислам дининин, хүсусилә дә шиә мәзһәбинин гаты дүшмәнидир! Һакимијјәт башында олдуғу дөврдә Илһам онларла дин хадимини һәбс едиб, нечәсини дә ганына гәлтан едиб! Бурасы азмыш кими, Илһам бу мүддәтдә ондан артыг мәсҹид бинасыны сөкмүшдүр! Аллаһын евини сөкән Илһам Әлијевә гардаш дејән Әрдоғана мән мөмүн мүсәлман дејә билмәрәм!\nНәһајәт, Илһам Әлијевин күрд тајфасы Азәрбајҹанда һакимијјәти зорла әлә алан ҝүндән мәним әзиз һәмвәтәнләрими ҝүндән-ҝүнә мәгсәдјөнлү шәкилдә диләнчи ҝүнүнә салмагла мәшғулдур! Ејни вахтда Илһам Әлијев күрд јараглыларынын Түркијәјә гаршы апардығы ганлы мүбаризәнин әсас спонсорудур. Јәни, Илһам Түркијәдә дә түркләри вә һәм дә Түркијә дөвләтинин өзүнү мәһв етмәклә мәшғулдур! Әҝәр беләдирсә, онда Түркијә президенти она неҹә гардашым дејә биләр?\nМәним әзизләрим! Бу бојда һарамы вә һагсызлығы Аллаһ ҝөтүрмәз! Онун нәтиҹәсидир ки, бу ҝүн Түркијә дөвләти дағылмаг үзрәдир, Әрдоған исә америкалылар тәрәфиндән һәбс олунмаг вә рүсвајчылыгла сијаси сәһнәдән ҝетмәк үзрәдир!\nМәһз белә бир вахтда Әрдоған, чох еһтимал ки, АБШ президенти Трампын һаггында данышдығымыз бәјанатындан өз нүфузуну һәм Түркијә дахилиндә, һәм дә мүсәлман дүнјасында галдырмаг үчүн истифадә етмәк гәрарына ҝәлди. Лакин әлиндә башга тәсир имканлары олмадығындан, онун бош вә мәнасыз бәјанатлар вермәкдән вә Ислам Әмәкдашлыг тәшкилаты адында дүнја сијасәтиндә демәк олар һеч бир ролу вә чәкиси ојунҹаг бир гурумдан истифадә етмәјә мәҹбур олду.\nНәзәринизә чатдырым ки, Ислам Әмәкдашлыг тәшкилаты 1972-ҹи илдә мүсәлман дөвләт башчылары тәрәфиндән сосиал, игтисади вә сијаси саһәләрдә, мүстәмләкәчилијә вә расизмә гаршы мүбаризәдә ислам һәмрәјлијини тәмин етмәк вә Фәләстин Азадлыг тәшкилатына јардым етмәк мәгсәди илә јарадылмышдыр. Һазырда милјон јарым әһалиси олан 57 өлкәни бирләшдирир. 2016-ҹы илдә Мисир президенти бу тәшкилаты “бомбош сојудуҹу” адландырмышды.\nО ки галды тәшкилатын һазыркы фөвгәладә саммитинә, бир сыра дөвләтләр Истамбула ҝәлмәкдән тамамилә имтина етдиләр, Сәудијјә Әрәбистаны вә Мисир исә, јәни тәшкилатын ики бөјүк дөвләти өз назирләрини ора ҝөндәрмәклә кифајәтләндиләр. Бунунла да лап әввәлдән чохларына бәлли иди ки, Саммитдән мүһүм һеч нә ҝөзләмәјинә дәјмәз!\nБурасы да мараглыдыр ки, мәһз Саммит ҝедән вахты Исраилин кәшфијјат назири Сәудијјә тахтынын вариси Мәһәммәд бин Салманы Исраилә дәвәт етди. Һәм дә о, Түркијәни јох, Сәудијјә Әрәбистаныны мүсәлман дүнјасынын лидери каими таныдығыны елан етди. Белә бир вәзијјәтдә Әрдоған тәҹили зәнҝ едәрәк, Илһам Әлијеви саммитә дәвәт етди. “Биз, һәмишә олдуғу кими, бу ҝүн дә Фәләстин халгынын јанындајыг. Азәрбајҹан ислам һәмрәјлијинә бөјүк төһфә верир”, — дејә Илһам Әлијев үрәкдолусу дүнјаја ҹар чәкди. Лакин, әзиз тамашачылар, бизим үчүн мараглы Илһамын бу мәнасыз вә пуч бәјанаты дејил. Ҝөзләнилдији кими, Илһам Әлијев фүрсәти фөтә вермәјәрәк, өз чыхышында бир даһа саммит иштиракчыларынын диггәтини Гарабағ мүнагишәсинә јөнәлтмәјә чалышды. “Дағлыг Гарабағ Азәрбајҹанын тарихи торпағыдыр”, дејән Әлијев Гарабағын ишғалынын легитимләшдирилмәсинин јолверилмәз олдуғуну бир даһа вурғулады. Амма нә олсун? Кимди дүнјада Илһамын бу бәјанатларына реаксија верән? Һеч ким! Олсајды, индијәдәк оларды! Јохду вә олмајаҹаг! Бунун мүгабилиндә Илһам Әлијев, мәлум талыш ләтифәсиндә олдуғу кими, һеч бир гәләт елијән дејилди, мәним халгымы вә дөвләтими АБШ вә Исраиллә тамамилә дүшмән етди!\nО ки галды онун Гарабағ һаггында бәјанатына, мүсәлман дөвләтләринин она неҹә реаксија ҝөстәрмәси белә бир фактдан ајдын ҝөрүнүр ки, саммитдән бир нечә ҝүн сонра Бирләшмиш Әрәб Әмирликләринин ән нүфузлу шәхсләриндән бири, шејх Зајда әл Нахајанын бөјүк оғлу Әбу Даби шејхи өзү дә дахил олмагла, бир дәстә әрәб шејхи өз оғланлары илә бирликдә Јеревана ҝәлди. Мәтбуат хәбәр верир ки, сәфәрдән мәгсәд Ермәнистан игтисадијјатына сәрмајә гојмаг һаггында сазиш имзаламагдыр. Бу да сизә мүсәлман дүнјасынын реаксијасы!\nБеләликлә, саммитин нәтиҹәләри сүбут етди ки, һәм Әрдоғанын, һәм дә Илһам Әлијевин бу арзулары да үрәкләриндә галды: мүсәлман дөвләт башчылары нөвбәти дәфә јығышараг, хејли сөһбәтләшдиләр, азаҹыг һај-күј салдылар, амма нә фајдасы, һеч ким АБШ президентинә гаршы радикал аддымлар атмаға разы олмады!\nМәним әзизләрим! Дејирләр, сијасәт мүмкүн оланы әлдә етмәк сәнәтидир. Бурадан чыхыш етсәк, онда Илһам Әлијевин бу “Јерусәлим маҹәрасында” әлдә етдији олду? Бир даһа сүбут олунду ки, Илһам Әлијев сијасәтлә мәшғул олмаг әвәзинә, ҝедиб өз арвадына бозбаш биширмәји өјрәтсә, даһа јахшы олар! Чүнки Истамбул саммитиндәки чыхышы илә Илһам һәм өз кланынын, һәм дә Азәрбајҹанын сонуну бир аддым да јахынлашдырды! Нәтиҹәдә онун дәдәси Һејдәр аз галды ки гәбирдән хортлајараг, дәлиҹәсинә десин: -Бу нә гәләтди еләдин, оғул?!\nСаламат галын! Аллаһ көмәјиниз олсун!


Q=21	C=7	SS=2	LS=10	PS=5	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=36	G1=25	G2=17	DLID=az_RU	BODY=Чыхыш 32 | Онлајн Мүгәддәс Китаб | Јени дүнја тәрҹүмәси\nГызыл данаја ситајиш (1—35)\nМуса халгын нәғмә дедијини ешидир (17, 18)\nМуса лөвһәләри јерә чырпыр (19)\nЈеһоваја садиг галан лавилиләр (26—29)\n32 Ҹамаат ҝөрәндә ки, Муса дағдан енмәк билмир,+ төкүлүшүб Һарунун јанына ҝәлдиләр вә дедиләр: «Галх, бизим үчүн бир аллаһ дүзәлт ки, өнүмүздә ҝетсин.+ Чүнки бизи Мисирдән чыхаран бу Муса һара јоха чыхыб, билмирик». 2 Һарун онлара деди: «Арвадларынызын, оғул вә гызларынызын гулагларындан гызыл сырғалары чыхарыб ҝәтирин».+ 3 Һамы гулағындан гызыл сырғасыны чыхарды вә ҝәтириб Һаруна верди. 4 О, гызыллары алды, ојмачы аләтилә она шәкил вериб дана дүзәлтди.+ Онда ҹамаат бир ағыздан деди: «Будур сәни Мисирдән чыхаран Аллаһын, еј Исраил!»+ 5 Иши белә ҝөрән Һарун дананын габағында бир гурбанҝаһ да дүзәлтди вә ҹамааты јығыб деди: «Сабаһ Јеһоваја һәср олунмуш бајрамдыр». 6 Беләликлә, сәһәриси ҝүнү һамы тездән дуруб јандырма вә үнсијјәт гурбанларыны тәгдим етмәјә башлады. Гуртарандан сонра јејиб-ичдиләр вә галхыб шәнләнмәјә башладылар.+ 7 Јеһова Мусаја деди: «Ҝет, ашағы ен. Мисирдән чыхардығын бу халг рәзиллик едир.+ 8 Бујурдуғум јолдан јаман тез дөндүләр.+ Одур, өзләри үчүн дана бүтү дүзәлдибләр. Гаршысында сәҹдә едир, гурбанлар ҝәтириб дејирләр: “Будур сәни Мисирдән чыхаран Аллаһын, еј Исраил”». 9 Јеһова сөзүнә давам едиб Мусаја деди: «Ҝөрүрәм, бу халг дикбаш халгдыр.+ 10 Бурах, гој од пүскүрән гәзәбимлә онлары јох едим, әвәзиндә сәндән бөјүк бир халг јарадым».+ 11 Онда Муса Јеһоваја јалварыб деди:+ «Јеһова, ахы онлары бөјүк ҝүҹүнлә, гүдрәтли әлинлә Мисирдән чыхармысан. Инди нијә онлары Өз гәзәбинә дүчар едәсән?+ 12 Нәјә ҝөрә мисирлиләр: “Һә, халгы бәд нијјәтлә бурадан чыхармышды. Чыхармышды ки, апарыб һамысыны дағларда гырсын, көкләрини јер үзүндән силсин!” — десинләр?+ Гојма гәзәбин аловлансын. Рәһмин ҝәлсин, онларын башына бу фәлакәти ҝәтирмә. 13 Гулларын Ибраһими, Исһагы вә Исраили јадына сал. Варлығына анд ичиб онлара демишдин ки, өвладларыны* ҝөјдәки улдузлар гәдәр чохалдаҹагсан,+ вәд етдијин бу торпағы һәмишәлик онлара верәҹәксән».+ 14 Јеһова халгынын башына фәлакәт ҝәтирмәк фикриндән дашынды.+ 15 Бундан сонра Муса әлиндә ики Шәһадәт лөвһәси дағдан енди.+ Лөвһәләрин һәр ики үзү — габаг тәрәфи дә, арха тәрәфи дә јазылы иди. 16 Онлары Аллаһ дүзәлтмиш, јазылары да үстүнә О һәкк етмишди.+ 17 Јушә халгын сәс-күјүнү ешидәндә Мусаја деди: «Дүшәрҝәдән дөјүш сәси ҝәлир». 18 Муса исә деди: «Бу нә зәфәр нәғмәсидир,Нә дә мәғлубларын фәрјад сәси.Гулағыма ҝәлән шәрги башга шејдән хәбәр верир». 19 Муса дүшәрҝәјә јахынлашанда дананы+ вә рәгс едәнләри ҝөрдү. Һирс башына вурду. Дағын әтәјиндә әлиндәки лөвһәләри јерә чырпыб парча-парча еләди.+ 20 Дүзәлтдикләри дананы исә ҝөтүрүб јандырды вә әзиб тоза дөндәрди.+ Сонра тозу суја төкүб исраиллиләрә ичиртди.+ 21 Муса Һаруна деди: «Бу ҹамаат сәнә нејләјиб ки, онлары белә бөјүк ҝүнаһа сүрүкләдин?» 22 Һарун деди: «Аға, аҹығын тутмасын. Өзүн јахшы билирсән ки, шәр иш ҝөрмәк бу ҹамаатын ганындадыр.+ 23 Онлар мәнә дедиләр: “Бизим үчүн бир аллаһ дүзәлт ки, өнүмүздә ҝетсин. Чүнки бизи Мисирдән чыхаран бу Муса һара јоха чыхыб, билмирик”.+ 24 Мән дә дедим, кимин нә гызылы вар, чыхарыб ҝәтирсин. Сонра гызылы ода атдым, оддан бу дана чыхды». 25 Муса ҝөрдү ки, халг әмәлли-башлы азғынлашыб. Һарун онлары о дәрәҹәјә чатдырыб ки, дүшмәнләрин өнүндә хар олублар. 26 Онда о, дүшәрҝәнин ҝирәҹәјиндә дуруб деди: «Ким Јеһованын тәрәфиндәдир јаныма ҝәлсин!»+ Бүтүн лавилиләр онун әтрафына топлашды. 27 Муса онлара деди: «Исраилин Аллаһы Јеһова белә дејир: “Гој һәр кәс гылынҹыны гуршасын, дүшәрҝәни башдан-баша доланыб гардашыны, гоншусуну, достуну гәтлә јетирсин”».+ 28 Лавилиләр Мусанын дедији кими етдиләр. Беләликлә, һәмин ҝүн үч минә јахын адам гәтлә јетирилди. 29 Сонра Муса деди: «Бу ҝүн сиз өзүнүзү Јеһованын гуллуғуна вердиниз, һәр бириниз өз оғлуна, өз гардашына гаршы чыхды.+ Бу ҝүн Аллаһ сизи мүбарәк гылаҹаг».+ 30 Сәһәриси ҝүн Муса халга деди: «Сиз чох бөјүк ҝүнаһа батмысыныз. Инди Јеһованын јанына ҝедирәм. Ҝедим Она јалварым, бәлкә, ҝүнаһыныздан кечди».+ 31 Муса Јеһованын јанына ҝедиб деди: «Халгын ҝүнаһы чох бөјүкдүр. Өзләри үчүн гызылдан аллаһ дүзәлдибләр.+ 32 Амма јалварырам, онлары әфв елә.+ Еләмирсәнсә, онда, нә олар, адымы јаздығын китабдан сил».+ 33 Анҹаг Јеһова Мусаја деди: «Ким Мәнә гаршы ҝүнаһ едибсә, онун адыны китабымдан силәҹәјәм. 34 Инди ҝет, халгы сәнә дедијим јерә апар. Ҝөндәрдијим мәләк гаршынызда ҝедәҹәк.+ Вахты чатанда онлардан етдикләри ҝүнаһа ҝөрә ҹаваб тәләб едиб ҹәзаларыны верәҹәјәм». 35 Һаруна дүзәлтдирдикләри гызыл данаја ҝөрә Јеһова халгын үстүнә бәла ҝөндәрди.\n^ Һәрфән: тохумларыны.


Q=0	C=0	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=3	G0=11	G1=10	G2=3	DLID=az_RU	BODY=Nur-az.com - Динини дүнјаја сатан\n30 Һазиран 2017\nДинини дүнјаја сатан\nТарихдә Әмр Ас динини сатыб данан фырылдагчы кими мәшһурду.\nТарихдә Әмр Ас динини сатыб данан фырылдагчы кими мәшһурду.Â\nО вахт Һәзрәт Әли (әлејһиссалам) Куфәдән Шама Мүавијәјә мәктуб јазараг ону бејәтә дәвәт етди. Мүавијә Әлинин (әлејһиссалам) бу дәвәтиндән чох сарсылмышды она ҝөрә ки, Әлинин (әлејһиссалам) бајрағы алтына ҝирмәјә разы дејилди. О, бу Һагда гардашы Үбәт ибни Әби Сүфјана мүраҹиәт етдикдә ондан; “Бу барәдә ҝәрәк көһнә сијасәтчи Әмр Асдан көмәк олараг ҹавабыны ешитди. О елә бир адамдыр ки, динин мүгабилиндә дүнјанын гијмәтини она версән, өз динини сатар.”\nМүавијә Әмр Аса мәктуб јазараг ону Шама дәвәт етди. Нәтиҹәдә Әмр Ас онун дәвәтини гәбул едиб Шама ҝәлди. Шамда Мүавијә илә онун ашағыдакы мәзмунда бир диалогу олмушду:\nМүавијә: Сәни мүсәлманлар арасында ихтилаф салыб фитнә-фәсад төрәдән бир адамын мүһарибәсинә ҝөндәрмәк истәјирәм, вахтилә Османы да һәмин шәхс өлдүрүб.\nƏмр Ас: О кимдир?\nƏмр Ас: Анд олсун Аллаһа, онда олан фәзиләтләрдән сәндә бир дәнә дә олсун јохдур, сән она тај олаҹаг бир адам дејилсән. О, һәр бир шејдән, һәтта елм, һиҹрәт ҹиһад Пејғәмбәрлә јолдашлыг вә тәгвада сәндән гат-гат үстүндүр. Анд олсун Аллаһа ки, о, мүһарибәдә елә бир үстүнлүјә маликдир ки, һеч кәсдә онунла вурушмаг гүдрәти јохдур. Һәр һалда әҝәр мән истәсәм ки, Аллаһын немәтләриндән үз дөндәриб Әли (әлејһиссалам) кими бир шәсхијјәтлә мүһарибәјә галхам, мәнә нә верәрсән?\nМүавијә: Һәр нә истәсән верәрәм.\nƏмр Ас: Мән Мисрин һөкумәтини истәјирәм.\nМүавијә: Сәнин мәнә дүнјаја ҝөрә говушмағыны истәмирәм.\nƏмр Ас- “Бу сөзләри кәнара гој” деди. Беләликлә динини дүнјаја сатан Әмр Ас Мүавијәнин јахын һәмкары вә фырылдагчы мүшавири олду. Бу хәбәр Имам Әлијә (әлејһиссалам) чатдыгда халгы бу икиүзлү вә динләрини данан хаинләрә гаршы ҹиһада дәвәт едәрәк бујруду:\n“Әмр Ас Мүавијә илә, јалныз бу ишин мүгабилиндә әвәз алмағы шәрт етдикдән сонра бејәт етди. Бу сөвдәләшмәдә “сатыҹынын” әли һеч нә удмады вә алыҹынын арзусу рүсвајчылыға чәкди. Инди ки беләдир, өзүнүзү онларла мүһарибә апармаг үчүн дөјүш тәҹһизатыны һазырлајын.”


Q=6	C=3	SS=2	LS=1	PS=0	DC=2	LC=0	SD=0	BS=4	G0=93	G1=58	G2=17	DLID=az_RU	BODY=Аллаһын Падшаһлығы нәдир? Онун ҝәлишини ҝөзләдијимизи неҹә ҝөстәрә биләрик?\nБөјүк Мүәллимдән өјрән\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Америка жест дили Бразилија жест дили Вјетнам Гренландија Данимарка Индонезија Исвеч Камбоҹа Литва Македонија Мексика жест дили Мјанма Непал Нидерланд Норвеч Перу жест дили Самоа Сејшел креолу Соломон Адалары пиҹини Тонга Тувалу Украјна Фарер Фиҹи Чили жест дили Чин (Кантон, садәләшдирилмиш) Чин (Кантон, әнәнәви) Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман амһара африкаанс ачоли башгырд бикол болгар га гуарани гырғыз ермәни естон зулу илок инҝилис испан италјан каталан кечуа (Ајакучо) кечуа (Боливија) кечуа (Куско) кикујју килуба кинјаруанда кореја коса крио куанјама латыш луганда малагаси мајја маҹар олу конзо оромо осетин пангасинан папјаменто (Күрасао) полјак португал португал (португал) румын рус рус жест дили себуан серб серб (латын) сетсвана сингал словак словен сотсил суаһили тагалог таи татар таҹик тив тигре тсонга түрк түркмән урду фин франсыз хорват чех чичева шона јапон јоруба јунан ҝүрҹү Һаити креолу һауса һилигајнон һинд әрәб өзбәк\nИСАНЫН өз давамчыларына өјрәтдији дуаны билирсән? ~ Әҝәр билмирсәнсә, биз ону Мүгәддәс Китабын Матта 6:9—13 ајәләриндән охуја биләрик. Чохларынын «Нүмунәви дуа» адландырдығы бу дуада белә сөзләр јазылыб: ‘Падшаһлығын ҝәлсин’. Билирсән, Аллаһын Падшаһлығы нәдир? ~\nБах, падшаһ һансыса өлкәни вә ја әразини идарә едән адама дејирләр. Онун һакимијјәтинә исә падшаһлыг дејирләр. Бәзи өлкәләрин башчысы президент адланыр. Бәс Аллаһын һөкумәтинин башчысы неҹә адланыр? ~ Падшаһ. Елә буна ҝөрә дә Аллаһын һөкумәти Падшаһлыг адланыр.\nБилирсән, Јеһова Аллаһ кими Өз һөкумәтинин Падшаһы сечиб? ~ Оғлу Иса Мәсиһи. Нәјә ҝөрә Иса инсанларын сечә биләҹәји истәнилән рәһбәрдән даһа јахшыдыр? ~ Чүнки Иса Атасы Јеһованы үрәкдән севир. Буна ҝөрә дә о, һәмишә дүзҝүн давраныр.\nИса Бет-Лехемдә доғулмаздан узун илләр әввәл Мүгәддәс Китабда онун доғулаҹағы вә Аллаһын сечдији Рәһбәр олаҹағы барәдә дејилмишди. Ҝәл бу һагда Јешаја 9:6, 7 ајәләриндән охујаг. Орада дејилир: «Бизим үчүн көрпә доғулду, бизә оғул верилди, һакимијјәт онун чијинләри үзәриндә олаҹаг, онун ады... Әмин-аманлыг Һөкмдары олаҹаг. Һакимијјәтинин вә әмин-аманлығынын артмасынын сону олмајаҹаг».\nИса Аллаһын Падшаһлығынын Рәһбәри олдуғундан бурада Һөкмдар адланыр. О, һәм дә Бөјүк Падшаһ олан Јеһованын Оғлудур. Јеһова Исаны Өз һөкумәтинин Падшаһы тәјин едиб ки, мин ил әрзиндә јер үзүнү идарә етсин (Вәһј 20:6). Иса вәфтиз олдугдан сонра: ‘Ај ҹамаат, төвбә един, чүнки Аллаһын сәмави Падшаһлығы јахынлашыб’, — дејәрәк тәблиғ етмәјә башлады (Матта 4:17).\nСәнҹә, нәјә ҝөрә Иса Аллаһын Падшаһлығынын јахынлашдығыны дејирди? ~ Чүнки ҝәләҹәкдә ҝөјдән идарә едәҹәк падшаһ онларын јанында иди! Буна ҝөрә дә Иса ҹамаата дејирди: «Аллаһын падшаһлығы араныздадыр» (Лука 17:21, ЈД). Мәҝәр Јеһованын тәјин етдији Падшаһа тохуна биләҹәк гәдәр јахын олмаг истәмәздин? ~\nБәс де ҝөрүм, Иса јер үзүнә һансы ваҹиб иши ҝөрмәк үчүн ҝәлмишди? ~ Иса бу суала белә ҹаваб вермишди: ‘Аллаһын Падшаһлығынын мүждәсини мән диҝәр шәһәрләрә дә јајмалыјам; чүнки мән бунун үчүн ҝөндәрилмишәм’ (Лука 4:43). Иса билирди ки, бу ишин өһдәсиндән тәк ҝәлә билмәјәҹәк. Сәнҹә, о нә етди? ~\nИса јер үзүнә һансы иши ҝөрмәјә ҝәлмишди?\nИса өзү илә бир нечә нәфәр ҝөтүрүб онлара тәблиғ етмәји өјрәтди. Өјрәтдији илк 12 нәфәри һәвариләри кими сечди (Матта 10:5, 7). Бәс Иса тәблиғ етмәји тәкҹә һәвариләринә өјрәтди? Хејр, Мүгәддәс Китабда дејилир ки, о, буну башгаларына да өјрәтди. Бир мүддәтдән сонра Иса 70 башга шаҝирдини ики-ики тәблиғ етмәјә ҝөндәрди. Бәс онлар инсанларла нә һагда данышырдылар? ~ Иса демишди: ‘Ҝедин вә “Аллаһын Падшаһлығы сизә јахындыр” дејин’ (Лука 10:9). Бунун сајәсиндә инсанлар Аллаһын һакимијјәти һаггында өјрәнирдиләр.\nБундан чох-чох әввәлләр Исраилдә падшаһлар өзләрини халга танытмаг үчүн сыпанын үстүндә шәһәрә ҝирирдиләр. Ахырынҹы дәфә Јерусәлимә ҝәләндә Иса да белә етди. Демәли, Иса Аллаһын Падшаһлығынын Рәһбәри олаҹаг. Бәс ҹамаат онун падшаһ олмасыны истәјирди? ~\nИса сыпанын үстүндә ирәлиләдикҹә чохлары үст палтарларыны чыхарараг онун гаршысында јерә сәрирди. Бир башгалары исә, ағаҹларын будагларыны гырыб јерә дүзүрдүләр. Белә етмәклә онлар ҝөстәрирдиләр ки, Исанын Падшаһ олмасыны истәјирләр. Онлар уҹадан дејирдиләр: «Рәббин ады илә ҝәлән Һөкмдара һәмд олсун!» Анҹаг буна һамы севинмирди. Бәзи дин рәһбәрләри һәтта Исаја дејирдиләр: ‘Шаҝирдләринә де, суссунлар’ (Лука 19:28—40).\nНә үчүн инсанлар әввәлҹә Исанын падшаһ олмасыны истәсәләр дә, сонрадан фикирләрини дәјишдиләр?\nБеш ҝүндән сонра Исаны һәбс едиб сараја, вали Понти Пилатын һүзуруна апардылар. Дүшмәнләри дедиләр ки, Иса өзүнү падшаһ адландырыр вә Рома дөвләтинә гаршы чыхыр. Пилат Исадан дејиләнләрин доғру олуб-олмадығыны сорушду. Иса ҹавабында һакимијјәти әлә кечирмәк нијјәтиндә олмадығыны билдирди. О, Пилата деди: ‘Мәним падшаһлығым бу дүнјадан дејилдир’ (Јәһја 18:36).\nПилат бајыра чыхыб ҹамаата деди ки, Исада һеч бир ҝүнаһ ҝөрмүр. Анҹаг онлар артыг Исанын падшаһ олмасыны арзуламырдылар. Онлар истәмирдиләр ки, о, азадлыға бурахылсын (Јәһја 18:37—40). Иса илә тәкрарән данышдыгдан сонра Пилат әмин олду ки, о, һеч бир пис иш тутмајыб. Беләликлә, Пилат Исаны сонунҹу дәфә халгын гаршысына чыхарыб деди: «Будур һөкмдарыныз!» Анҹаг ҹамаат гышгырырды: ‘Апарын! Апарын! Ону едам един!’\nПилат сорушду: ‘Һөкмдарынызы едам едим?’ Башчы каһинләр ҹаваб вердиләр: «Гејсәрдән башга һөкмдарымыз јохдур». Белә шеји тәсәввүрүнә ҝәтирә биләрсән? Һәмин залым каһинләр бүтүн халгы Исаја гаршы галдырмышдылар! (Јәһја 19:1—16).\nБу ҝүн дә вәзијјәт ејнидир. Инсанларын әксәријјәти Исанын падшаһ олмасыны истәмир. Онлар Аллаһа инандыгларыны десәләр дә, Аллаһын вә Мәсиһин дедикләрини јеринә јетирмирләр. Онлар јер үзүндә өз һөкумәтләринин олмасыны истәјирләр.\nБәс бизим һаггымызда нә демәк олар? Биз Аллаһын Падшаһлығы вә онун ҝөрәҹәји ҝөзәл ишләр һаггында өјрәнәндә Аллаһа гаршы үрәјимиздә һансы һиссләр баш галдырыр? ~ Биз Ону даһа чох севмәјә башлајырыг, елә дејил? ~ Белә исә, Аллаһы севдијимизи вә Онун Падшаһлығынын һакимијјәти алтында јашамаг истәдијимизи неҹә ҝөстәрә биләрик? ~\nИса нәјә ҝөрә вәфтиз олду вә Аллаһ бундан разы галдығыны неҹә ҝөстәрди?\nБиз Исанын нүмунәсини изләмәклә өз һиссләримизи Аллаһа ҝөстәрә биләрик. Бәс Иса Јеһованы севдијини неҹә ҝөстәрмишди? ~ «Мән даим Онун хошуна ҝәлән ишләри ҝөрүрәм», — дејә о билдирмишди (Јәһја 8:29). Бәли, Иса јер үзүнә ҝәлмишди ки, Аллаһын ‘ирадәсини јеринә јетирсин’ вә ‘Онун ишини тамамласын’ (Ибраниләрә 10:7; Јәһја 4:34). Ҝәл ҝөрәк, Иса тәблиғ ишинә башламаздан әввәл нә етмишди.\nИса Иордан чајына, Вәфтизчи Јәһјанын јанына ҝетди. Суја ҝирәндә Јәһја ону тамамилә суја батырды, сонра исә чыхарды. Билирсән, Јәһја Исаны нәјә ҝөрә вәфтиз етди? ~\nАллаһын падшаһлығы һагда һарада даныша биләрик?\nБуну етмәји Јәһјадан Исанын өзү хаһиш етди. Бәс биз һарадан билирик ки, Аллаһ Исанын вәфтиз олмасыны истәјирди? ~ Чүнки Иса судан чыханда ҝөјдән Аллаһын: «Сән Мәним севимли Оғлумсан! Сәндән чох мәмнунам», — дејән сәси ешидилди. Аллаһ һәтта Өз мүгәддәс руһуну ҝөјәрчин шәклиндә онун үзәринә ендирди. Беләликлә, вәфтиз олунмагла Иса ҝөстәрди ки, бүтүн өмрү боју, башга сөзлә, әбәдијјән Јеһоваја хидмәт етмәк истәјир (Марк 1:9—11).\nИнди сән һәлә балаҹасан. Бәс сән бөјүјәндә нә едәҹәксән? ~ Иса кими вәфтиз олаҹагсан? ~ Иса кими давранмаг ваҹибдир, чүнки Мүгәддәс Китабда дејилир ки, о, ‘изләри илә ҝетмәјимиз үчүн бизә нүмунә гојуб’ (1 Петер 2:21). Мәһз вәфтиз олмагла ҝөстәрәҹәксән ки, доғрудан да Аллаһын Падшаһлығынын рәһбәрлији алтында јашамаг истәјирсән. Анҹаг бунунла һәр шеј битмир.\nБиз Исанын өјрәтдији һәр шејә әмәл етмәлијик. Иса демишди ки, биз ‘дүнјадан олмамалыјыг’. Бәс дүнјанын ишләринә гарышсаг, Исаја гулаг асмыш олаҹағыг? Иса вә онун һәвариләри дүнјанын ишләриндән узаг дурурдулар (Јәһја 17:14). Онлар нә едирдиләр? ~ Инсанлара Аллаһын Падшаһлығы һаггында данышырдылар. Бу, онларын һәјатында ваҹиб јери тутурду. Биз дә һәмин ишлә мәшғул ола биләрик? ~ Бәли, әҝәр Аллаһын Падшаһлығынын ҝәлиши барәдә сәмими-гәлбдән дуа едириксә, буну нәинки баҹараҹағыг, һәтта едәҹәјик.\nАллаһын Падшаһлығынын ҝәлишини арзуладығымызы неҹә ҝөстәрә биләрик? Бу суалын ҹавабыны тапмаг үчүн, зәһмәт олмаса, нөвбәти ајәләри оху: Матта 6:24—33; 24:14; 1 Јәһја 2:15—17 вә 5:3.\nӨвладларымызын нәјә еһтијаҹы вар?\nИса нәјә ҝөрә бөјүк мүәллим олуб?\nСевән Аллаһдан ҝәлән мәктуб\nҺәр шеји јарадан Шәхс\nАллаһын ады вар\n«Бу Мәним Оғлумдур»\nБөјүк Мүәллим инсанлара хидмәт едирди\nИтаәткарлыг сәни горујур\nБиздән үстүн олан шәхсләр\nСынаглара гаршы дур\nИса ҹинләрдән ҝүҹлүдүр\nМәләкләр инсанлара көмәк едир\nИса бизә дуа етмәји өјрәдир\nНәјә ҝөрә бағышламаг лазымдыр?\nӘн ваҹиб олан нәдир?\nХошбәхт олмағын сирри\nТәшәккүр етмәји унутма\nҺәр шејдә биринҹи олмаг истәјирсән?\nӨзүнү өјмәк дүзҝүндүр?\nНә үчүн јалан данышмаг олмаз?\nИнсанлар нәјә ҝөрә хәстәләнир?\nҺеч вахт оғурлуг етмә!\nПислик едәнләр дәјишә биләрләр?\nЈахшы иш ҝөрмәк нәјә ҝөрә чәтиндир?\nСәнин Аллаһын кимдир?\nКимә гулаг асмаг лазымдыр?\nАллаһ бүтүн шәнликләри бәјәнир?\nГорхуја неҹә үстүн ҝәлә биләрик?\nҺарадан тәсәлли тапа биләрик?\nАллаһ Исаны неҹә горуду?\nИса бизи горуја биләр\nИнсан өләндә нә баш верир?\nӨлүм јухусундан ајылмаг мүмкүндүр!\nКимләр дирилдиләҹәкләр? Онлар һарада јашајаҹаглар?\nЈеһованы вә Онун оғлуну һеч вахт јаддан чыхарма!\nИсаны нәјә ҝөрә севмәлијик?\nАллаһ Оғлуну унутмады\nАллаһы неҹә севиндирә биләрик?\nАллаһын үрәјини севиндирән ушаглар\nНә үчүн ишләмәк лазымдыр?\nБизим баҹы-гардашларымыз кимләрдир?\nБиз Аллаһы севәнләрлә достлуг етмәлијик\nДүнја сујун алтында галыр. Бу, бир дә баш верәҹәк?\nАрмаҝеддонун јахын олдуғуну һарадан билирик?\nСүлһ ичиндә јени дүнјада сән дә јашаја биләрсән!\nМәтн Електрон нәшрләри јүкләмәк үчүн параметрләр Бөјүк Мүәллимдән өјрән\nЈер үзүндә јени Ҹәннәт\nДүнјаны идарә едәҹәк һөкумәт


Q=66	C=66	SS=0	LS=11	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=4	G1=4	G2=4	DLID=az_RU	BODY=“H&M” ширкити уйғур елидин пахта мәһсулатлири тәминләшни тохтатқан — уйғур\nШивитсийәниң тонулған кийим-кечәк маркиси “H&M” ширкити өзлириниң уйғур елидики һечқандақ кийим-кечәк завути билән алақә қилмайдиғанлиқини вә у йәрдики завутларға заказ бәрмәйдиғанлиқини билдүргән.\n“блумберг” гезитиниң хәвәр қилишичә, “H&M” ширкитиниң баянатчиси улрика исаксон бу һәқтә гезиткә қайтурған җавабида H&M ширкитиниң һазир уйғур елидин һечқандақ мал киргүзмәйватқанлиқини тәкитлигән. У йәнә: “биз хитай өлкилиридики мал тәминлигүчи завутларниңму мәҗбурий әмгәктин пайдилинип, уйғур ишчиларни ишләтмигәнликигә капаләтлик қилиш үчүн зөрүр тәдбирләрни қоллиниватимиз,” дегән.\nУлар баянатида йәнә өзлириниң илгири “яхши пахта қурулуши” дәп аталған программа асасида уйғур елидин пахта алғанлиқини, бирақ һазир бу программини тохтатқанлиқини җакарлиған.\nБу һәптиниң бешида трамп һөкүмитиниң уйғур елини мәнбә қилған пахта мәһсулатлирини мәҗбурий әмгәккә четишлиқ болғанлиқи үчүн бир қисмини яки һәммисини мәни қилишни ойлишиватқанлиқи мәлум болған иди. Бу явропа вә американиң кийим-кечәк базириға тәсир көрситидиған зор қарар болғачқа күчлүк диққәт қозғиған иди. Нөвәттә америка һөкүмити уйғурларниң мәҗбурий әмгики асасидики мәһсулатларниң америка базириға киришини тохтитиш үчүн зор тиришчанлиқ көрсәтмәктә. Бундақ һәрикәтләрниң һазир америка вә явропаниң даңлиқ кийим-кечәк маркилири үстидә бесим пәйда қиливатқанлиқи мәлум.\nАлтун баһасиниң өрлиши уйғурларниң алтун сетивелиш адитини өзгәртәлмиди\nУйғур дияриниң қаш теши ким ашти қилип буланмақта\nЧоң қуруқлуқтики йеңи чолпан -долан қойи


Q=0	C=0	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=6	G0=51	G1=48	G2=33	DLID=az_RU	BODY=Noyabr 4, 2018 - 11:07 AM Хәбәрин коду : 915279 Мәнбә : "Eastnews" Link:\nӘһли Бејт (әлејһимус-сәлам) - АБНА – Хәбәр Аҝентлији: Африкада ән чох инсанын јашадығы өлкә олан Ниҝерија, һәм дә әһалисинин сајына ҝөрә дүнјада 7-ҹи јердәдир.\nБу ҝүн Ниҝеријада “Боко Һарам” террорчу груплашмасынын фәалијјәти, сон ҝүнләрдә өлкәдә јашајан шиә мүсәлманларына гаршы һөкумәтин репрессија сијасәти апармасы бу өлкә һаггында арашдырма јазысы тәгдим етмәјимизә сәбәб олду:\nНиҝеријанын тарихи әрәб мәнбәләринә әсасән 9 әсрдән һесабланыр. Әввәлләр бу әразиләрдә Конем-Бору, Једди Һауса вә Јаруб адлы мүхтәлиф дөвләтләр ард-арда һакимијјәт гурублар. Лакин 14-ҹү әсрдән етибарән бөлҝәдә Ислам дининин јајылмасындан сонра сөзүҝедән дөвләтләр сүгута уғрајыблар. Ниҝеријанын әсасән шималы тамамилә Ислам динини гәбул етмиш, ҹәнубда јашајанлар исә әрәбләрин һеҝемонлуғуну гәбул едибләр.\nНиҝеријаја илк олараг 15-ҹи әсрдә Авропа мүстәмләкәчилијини португаллар вә инҝилисләр ҝәтирибләр. Авропалылар Ниҝеријадан әсас гул тиҹарәти мәркәзи олараг истифадә едәрәк “Атлантик гул тиҹарәти”ни башладыблар. 350 ил давам едән гул тиҹарәти нәтиҹәсиндә 20 милјон ниҝеријалынын сатылдығы тәхмин едилир.\nБөјүк Британија 19-ҹу әсрин әввәлләриндән башлајараг Ниҝеријаја мүдахилә етмәјә башлады вә илк олараг 1861-ҹи илдә Лагос шәһәринә инҝилис колонијалары дахил олду. 1885-ҹи илдә Ҝинә Көрфәзи дә инҝилисләрин нәзарәтинә кечди.\nБөјүк Британија бундан сонра Ниҝеријаны ики һиссәјә ајырараг губернатор тәјин етмәклә өлкәјә нәзарәт етмәјә давам етди.\nБиринҹи дүнја мүһарибәсиндән сонра башлајан милләтчилик һәрәкатлары ниҝеријалылар арасында да хариҹиләрә гаршы үсјан етмәк вә мүстәгил олмаг дүшүнҹәсини формалашдырды.\n1950-ҹиилдәНиҝеријадајениФедералсистемгурулду. Белә ки, мәркәзи рәһбәрлик идарәчилији арасында 3 ајры бөлҝәнин мәҹлиси јарадылды вә бу мәҹлисләр мәркәзи һөкумәтә табе едилдиләр.\n1954-ҹү илдә гәбул олунан конститусија шимал, гәрб вә шәрг бөлҝәләрини мәркәзи һөкумәтә бағланмасыны гануниләшдирди. Инҝилисләр рәһбәрлијә ҝәлән шәхсин онларын марагларыны горујан бириси олмағыны истәјирдиләр.\nӨлкәдә 3 бөјүк сијаси партија гурулду вә 1959-ҹу илдә сечкиләр кечирилди. Сечкиләрдә шимал бөлҝәсини тәмсил едән “Ниҝерија Халглары Конгреси” партијасы галиб ҝәлди вә партија лидери Әбубәкр Тафава Балева баш назир олду.\nМүсәлманларын чохлугда олдуғу шимал бөлҝәси һакимијјәтә ҝәлдији үчүн 1960-ҹы илдә мүстәгилликләрини елан етдиләр. 1963-ҹү илдә Республика елан едилән Ниҝеријада 2 ил сонра јенидән сечкиләр кечирилди. Лакин бундан сонра өлкәдә гарышыглыглар башлады.\n30 мај 1967-ҹи илдә шәрг бөлҝәси “Биафра Республикасы” ады илә истефа версә дә Ниҝерија һөкумәти хариҹи мүттәфигләри һесабына үсјаны јатырда билди. Лакин вәтәндаш мүһарибәси 30 ајдан чох давам етди вә 20-ҹи әсрин ән ганлы гаршыдурмаларындан бири олду. Биафра бөлҝәсиндә гаршыдурмалардан ҝеријә галан садәҹә минләрлә өлү вә бир чох хараба галмыш бина иди.\n1970-ҹи илдән сонра һадисәләр сәнҝиди вә кәшф олунан нефт јатаглары Ниҝеријанын һәјатыны дәјишдирди. 1975-ҹи илдә ҝенерал Мәһәммәд һәрби чеврилиш илә һакимијјәтә ҝәлди.\nЧох кечмәдән 1976-ҹы илдә јенидән һәрби чеврилишә ҹәһд олунса да өз нәтиҹәсини ала билмәди. Лакин һадисәләр заманы ҝенерал Мәһәммәд дә өлдүрүлдү. Ҝенерал Мәһәммәд өлдүрүлдүкдән сонра онун јеринә көмәкчиси ҝенерал Олесегун Обасанжо кечди.\nБир мүддәт сонра исә ҝенерал Ибраһим Бабанҝидә дөвләт башчысы тәјин олунду вә өлкәдә һәрби режим гурулду.\n4 ијул 1992-ҹи илдә јенидән сечкиләр кечирилмәси гәрарлашдырылды. Бир нечә ил ард-арда демократик идарәчилијә кечирилмәсинә ҹәһд олунса да бу садәҹә 1999-ҹу илдә баш верди.\nБу дөврдә өлкәдәки фәргли дини вә етник груплар арасында гаршыдурмалар башлады вә өлкәдә ҝәрҝинликләр даһа да артды. Бу групларын мүбаризәси сәбәби илә Ниҝеријада сон илләрдә минләрлә инсан дүнјасыны дәјишди. Бәзи бөлҝәләрдә радикаллыглар сәбәби илә өлүмләр даһа да артды.\nӨлкәнин шималында һазырда мүсәлманлар, ҹәнубунда исә христианлар јашајыр.\n2002-ҹи илдә бу ҝүнә гәдәр шимал бөлҝәләриндә һөкумәт гүввәләри “Боко Һарам” террорчу груплашмасы илә мүбаризә апарыр.\nНиҝерија шәргдән Камерун, шимал-гәрбиндән Чад, шималында Ниҝер вә гәрбдән Бенин дөвләтләри илә сәрһәдләнир. Ҹәнубундан Гана көрфәзи васитәси илә Атлантик океанына чыхышы вар.\nНиҝерија әсас дөрд ҹоғрафи бөлҝәјә ајрылыр: Саһилдәки манҝровлы батаглыг бөлҝәси, тропик мешә бөлҝәси, саванна бөлҝәси вә шималындакы јарымчөл бөлҝә.\nТәхминән 100 км-ә гәдәр дахили бөлҝәјә ҝирән саһил бөлҝәси, демәк олар ки, 36.000 км² лик ҝениш әразидә мангров ағаҹлары илә долу батаглыглара саһибдир. Бундан әлавә бөлҝәдә јүзләрлә чај вә чај голлары мөвҹуддур.\nНиҝерија торпаглары саһилләрдән тәдриҹән кәсилмиш вә дағлыг әразиләрдә гырылмыш, екваториал мешәлик әразијлә өртүлүб. Өлкәнин икинҹи мешәлик һиссәси саванна бөлҝәсидир.\nӨлкәни башдан-баша гәт едән гәрб бөлҝәси дағлыг әразидәдир. Бу јүксәк дағлар арасында Адамава дағлары тәхминән 80 км узунлуғундадыр. Өлкәнин ән јүксәк јери, јенә бу дағлар үзәриндәки Димланг Тәпәси олмагдадыр, тәгрибән 2042 метрдир.\nӨлкәнин ҹәнуб-шәргини исә Камерун дағларынын гәрб јамаҹлары өртүр вә бүтүн ҹәнуб-шәрг сәрһәди бојунҹа узаныр. Бу дағлар, орталама 1.5 км јүксәклијиндә олуб, бәзи јерләри 2 км-ә гәдәр јүксәлир. Шимали Ниҝерија исә нисбәтән јарымчөл олуб Бүјүк Сәһра Чөлүнүн ҹәнуба доғру бир давамы шәклиндәдир.\nДеморафик гурулуш, дил вә дин\n2017-ҹи илин статистик мәлуматларына әсасән, Ниҝеријада 190,886,311 нәфәр инсан јашајыр. Бу рәгәмин Африка гитәсиндә ән бөјүк ҝөстәриҹи олдуғу вурғуланыр.\nӨлкәдә 421 дил вар вә бу дилләрдән садәҹә 410-дан истифадә олунур. Өлкәдә јашајан инсанларын 20 фаизи јорубалар, 15.8 фаизи иболар, 14.8 фаизи пөлләр вә 38 фаизи исә диҝәр Африка гәбиләләринин нүмајәндәләридир.\nБундан әлавә Ислам дининә 43.6 фаиз, Христиан дининә 50.1 нәфәр инаныр. Јердә галан инсанлар исә мүхтәлиф инанҹлара саһибдирләр.\nНефт зәнҝини олан Ниҝерија сабитсизлик, коррупсија вә рүшвәтхорлуг сәбәби илә даима проблемләр јашајыб. Лакин 2008-ҹи илдән етибарән өлкәдә игтисади ислаһатлар тәтбиг олунур. Һәрби режимләр өлкәнин нефт бағлылғыны азалда билмәсә дә даһа сонра нисбәтән мүсбәт аддымлар атылды. Буна бахмајараг өлкәнин хариҹи тиҹарәт газанҹынын 95 фаизини вә ҝәлирләринин 80 фаизини јенә нефт тәшкил едир.\n2000-ҹи илин август ајында Бејнәлхалг Валјута Фонду илә имзаланан разылашмаја ҝөрә, Ниҝерија БВФ-дән 1 милјард долларлыг кредит алды. Бу тарихдә борҹлары јенидән гајтармаг үчүн Парис Игтисади Клубу илә дә разылашан Ниҝерија чәтинликләр чәкди. Үзәринә дүшән өһдәликләри өдәјә билмәдији үчүн Ниҝерија 2002-ҹи илдә БВФ-дән чәкилди.\nБундан әлавә Парис Игтисади Клубу борҹларын 18 милјард доллардан 12 милјардыны өдәмәк барәдә разылыға ҝәлди. 2008-ҹи илдән етибарән БВФ тәрәфиндән һазырланан игтисади ислаһатлара старт верилди. Нефт саһәсиндән кәнардакы секторлардакы бөјүмә вә нефт гијмәтләринин артмасы дөвләт бүдҹәсинин сүрәтлә јүксәлмәсинә сәбәб олду.\nПрезидент Ҹонатан тәҹрүбәли шәхсләрдән ибарәт игтисади команда гурду вә шәффафлыг, игтисади бөјүмәдә чешитлилик, верҝи дүзәлишләринин башдан ајаға әлә алынмасы кими мөвзуларда аддымлар атды.\nӨлкәдә игтисади бөјүмәнин гаршысындакы әнҝәлләр исә кадрларын аз олмасы вә ислаһатларын јаваш тәтбиг едилмәси иди. Бундан әлавә Ниҝерија игтисадијјаты һәм дә әкинчилијә әсасланыр. Јер фындығы, памбыг, палма ағаҹлары, тәрәвәз вә мејвә нөвләри, какао, каучук, тахыл мәһсуллары, хурма вә фындыг јағы, тахта-шалбан бол мигдарда истеһсал едилир. Какао вә каучук истеһсалында дүнјанын алтынҹы өлкәсидир. Өлкә торпагларынын 25% -и әкинә јарарлыдыр.\nИхраҹатыны даһа чох Инҝилтәрә, Алманија вә Јапонијаја едир. АБШ, Алманија ве Һолландијадан исә мүхтәлиф аваданлыг, дәрман вә електрон мәһсуллар идхал етмәкдәдир. Адам башына дүшән милли ҝәлир 370 доллардыр. Мөвҹуд чај суларындан су стансијалары гурмагла електрик енерҝиси истеһсал едилмәкдәдир. Бунлардан ән бөјүјү Каинижи су анбарыдыр.\n“Боко Һарам” террорчуларынын өлкәдәки фәалијјәти\nӨлкәнин шималында даһа чох фәалијјәт ҝөстәрән “Боко Һарам” террорчу груплашмасы хүсусилә сон илләрдә һүҹумлары даһа да артырыб.\nАды дилимизә тәрҹүмәдә “тәһсил һарамдыр” мәнасына ҝәлән террорчу груплашма өзүнү 2003-ҹү илдә танытмаға башлады. Илк һүҹумуну 2004-ҹү илдә реаллашдыран террорчу груплашманын мәркәзи Ниҝеријанын шимал-шәргиндәки Маидугури бөлҝәсидир.\nХаным үзвләринин әксәријјәти гара вә ја гырмызы нигаб тахан террорчу груплашма өзүнә Әфганыстандакы “Талибан” террорчу тәшкилатыны нүмунә ҝөтүрүр. Шәриәтин идарәчилик олараг тәтбиг олунмасыны истәјән “Боко Һарам” мүсәлман вә христиан фәрг гојмадан идеолоҝијасыны рәдд едән бүтүн инсанлары “хәјанәткар” елан едир вә вәһшиҹәсинә өлдүрүр.\n“Боко Һарам” ән бөјүк террор актыны 2012-ҹи илдә төрәдиб. Террор акты нәтиҹәсиндә Кано шәһәриндә 186 нәфәр өлдү. 2013-ҹү илин апрел ајында “Јоутубе” видео пајлашым порталында груплашманын лидери олдуғуну сөјләјән Әбубәкр Шагау һөкумәти 3 ај әрзиндә девирмәји вә Президент Гудлак Ҹонатаны мәһв едәҹәјини иддиа едирди.\nӘбубәкр Шагаунун һазырда јашадығы вә террорчу груплашмаја лидерлик етдији вурғуланыр.\nҺөкумәтин шиәләр әлејһинә апардығы репрессија сијасәти вә гәтлиамлар\nНиҝеријада шиәлик 1980-ҹы илләрдә фәалијјәтә башлајан вә лидери Шејх Ибраһим Зәкзәки лидерлијиндәки “Ислам Һәрәкаты” илә даһа да ҝүҹләниб. Шејх Ибраһим Зәкзәки бу өлкәдә шиәлијин јајылмасында вә Әһлибејт (ә) мәктәбинин тәблиғиндә бөјүк ишләр ҝөрүб. Тәхминән 30 илдир фәалијјәтини давам етдирән “Ислам Һәрәкаты” 15 милјона јахын инсанын Әһлибејт (ә) мәктәби илә таныш олмасына сәбәб олду.\nИлләрдир милјонларла мүсәлманын Әһлибејт (ә) мәктәбинә газандырылмасында хүсуси әмәји олан бу тәшкилат тәәссүф ки сәләфи вә вәһһаби тәкфирчи дүшүнҹәли әрәб дөвләтләринин вә ән әсас да Сәудијјә Әрәбистанынын да диггәтини чәкә билиб.\nСәудијјә Әрәбистанынын мөвҹуд Ниҝерија һөкумәтинә тәзјигләр етдији дә бир нечә дәфә мәтбуатда ишыгландырылыб.\nБу ҝүнә гәдәр өлкәдә минләрлә инсаны өлдүрән “Боко Һарам” террорчу груплашмасына гаршы ҹидди аддым атмајан Ниҝерија ордусу шиәләрә гаршы бир нечә дәфә гәтлиам реаллашдырыб.\n2015-ҹи илин 13 декабр тарихиндә орду Кадуна вилајәтиндә јерләшән Зарија шәһәриндә Мәһәррәм ајында әзадарлыг мәрасими кечирән шиә мүсәлманларына һүҹум етди.\n“Human Rights Watch” тәшкилаты бәјанат јајараг билдирирди ки, ордунун һүҹумлары заманы азы 300 нәфәр һәлак олуб.\nЛакин бәзи тәшкилатлар бу рәгәмин 500 олдуғуну иддиа едирдиләр. Һадисәләр заманы 3 оғлу өлдүрүлән “Ислам Һәрәкаты” лидери Шејх Ибраһим Зәкзәки дә јаралы шәкилдә ханымы илә бирҝә сахланылды.\nҺадисә баш вердикдән сонра Иран Ислам Республикасы һөкумәтин репрессијалары вә һүҹумлары дајандырмасыны истәди. Ниҝерија ордусунун рәсмиси, ҝенерал-лејтенант Рабе Әбубәкр BBC-јә ачыгламасында ордунун һеч кими өлдүрмәдијини иддиа етди. Лакин “Human Rights Watch” даһа бир бәјанат јајараг баш верән һадисәләри гәтлиам олараг характеризә етди.\n“Тәҹили олараг гәтлиамларда иштирак едән орду мәнсублары мүһакимә олунмалыдырлар. Шејх Зәкзәкијә гаршы да әдаләтли давранылмалы вә һүгуглары позулмамалыдыр”, дејә бәјанатда гејд олунурду.\nҺадисәләрдән 3 ил сонра, јәни бу илин Әрбәин ҝүнү Ниҝерија ордусу пајтахт Абуҹада Әрбәин мәрасими кечирән шиәләрә һүҹум едиб. Һүҹум заманы 37 нәфәр өлдүрүлүб, 300 нәфәр һәбс олунуб.\nНиҝеријалы шиәләр артыг 3 илдир ки, дәфәләрлә етираз аксијалары кечирәрәк һәбс олунанларын азадлыгларыны тәләб едирләр. лакин нә өлкә рәһбәрлији, нә дә дүнја медиасы онларын сәсини ешитмәк истәмир.


Q=100	C=75	SS=0	LS=0	PS=25	DC=0	LC=0	SD=100	BS=1	G0=1	G1=0	G2=0	DLID=az_RU	BODY=йапонийәдә шиддәтлик йәр тәвриди | TRT уйғурчә\nйапонийәдә шиддәтлик йәр тәвриди\n6.1 бал чоңлуқидики йәр тәврәшниң йапонийәниң токйо шәһиридики бир хәвәр ситодйосини тәвритивәткән көрүнүшини көрүватисиләр.\nтүркийә авази радийоси хәвири: алақидар әмәлдарлар деңиз ташқини хәвпиниң йоқлуқини, һазирғичә һәр қандақ зийан йаки йарилиниш әһвалиниң көрүлгәнлики тоғрисида мәлум қилиш учури тапшуруп алмиғанлиқлирини уқтурди.\nخەتكۈچ: #уйғурчә , #йәр тәврәш , #йапонийә


Q=71	C=28	SS=14	LS=28	PS=28	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=5	G1=3	G2=1	DLID=az_RU	BODY=Зәбур 97 | Онлајн Мүгәддәс Китаб | Јени дүнја тәрҹүмәси\nЈеһова башга аллаһлардан уҹадыр\nЈеһова падшаһ олду! (1)\nЈеһованы севин, пислијә нифрәт един (10)\nСалеһ адам үчүн парлајан ишыг (11)\n97 Јеһова падшаһ олду!+ Гој јер севинсин,+ Адалар шадлансын.+ 2 Булудлар, гаты зүлмәт Онун әтрафындадыр,+Доғрулуг вә әдаләт тахтынын тәмәлидир.+ 3 Өнүндә алов ҝедир,+Һәр тәрәфдә дүшмәнләрини јандырыб күл едир.+ 4 Шимшәкләри торпағы ишыгландырыр,Јер буну ҝөрүб титрәјир.+ 5 Дағлар мум кими әријир Јеһованын өнүндә,+Худавәнди-аләмин өнүндә. 6 Ҝөјләр Онун әдаләтини бәјан едир,Халглар Онун ҹалалыны ҝөрүр.+ 7 Гој утансын ојма бүтләрә гуллуг едәнләр,+Пуч аллаһлары илә өјүнәнләр.+ Онун гаршысында әјилин, еј бүтүн аллаһлар!+ 8 Еј Јеһова,Һөкмләрини ешидәндә Сион севинди,+Јәһуда шәһәрләри* шадланды.+ 9 Чунки дүнјада Һагг-Таала Сәнсән, еј Јеһова,Бүтүн аллаһлардан гат-гат уҹасан.+ 10 Еј Јеһованы севәнләр, пислијә нифрәт един,+ О, садиг бәндәләринин ҹаныны һифз едир,+Онлары писләрин әлиндән гуртарыр.+ 11 Салеһ адам үчүн ишыг парлады,+Үрәјидүз адамлар үчүн севинҹ әләнди. 12 Еј салеһләр, Јеһова олсун севинҹиниз,Онун мүгәддәс адына шүкүр един!\n^ Һәрфән: гызлары.


Q=3	C=3	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=0	G0=69	G1=43	G2=17	DLID=az_RU	BODY=БЕ’СәТДәН әВВәЛ ПЕЈҒәМБәРИН (С) ДИНИ\nГҮРУБСУЗ ҜҮНәШИН ДОҒМАСЫ\nБе’сәтдән әввәл һиҹазда асимани бир динин, һалал-һарамын олмасы барәдә дејиләнләр дүзҝүн дејил. Чүнки Гур’ан, рәвајтә вә тарих шаһидлик едир ки, бүтпәрәстликлә, бә’зиләринин мәсиһилик вә јәһудилијә е’тигады илә јанашы хүсуси илә Мәккәдә рәсми дин Ибраһим (ә) дини иди. Гур’ан исламы Ибраһим дининин давамы билир. «О сизи сечди вә диндә сизин үчүн чәтинлик јери гојмады – Атаныз Ибраһим дини кими» («Һәҹҹ» 78). Мүхтәлиф шәраитләрдә бу нөгтә гејд едилир ки, ислам Пејғәмбәри Ибраһим дининин давамчысыдыр: «Сонра сәнә батилдән һагга тапыныб мүшрикләрдән олмајан Ибраһимин дининә «табе ол» - дејә вәһј етдик» («Нәһл» 123). Сонра бујурулур: «Доғру јолу тапмаг үчүн јәһуди вә ја мәсиһи олун, дејирләр. Онлара де ки, биз батилдән һагга тапынан, һеч заман мүшрик олмамыш Ибраһим дининдәјик» («Бәгәрә» 135).\nИсламда бир чох әмәлә аид һөкмләр, хүсуси илә һәҹҹ әмәлләри Ибраһим дининә ујғундур. Буну чохлу рәвајәтләр тәсдиг едир. («Вәсаил» 2-ҹи ҹилд).\nТаирих шаһиддир ки, әрәбләрин чоху Ибраһим дининә инанмыш, һәҹҹи јеринә јетирмиш, намаз гылмышлар. Јә’губи дејир: «Гүрејш, әднанын бүтүн өвладлары Ибраһим дининин бә’зи әмәлләрини иҹра едирдиләр, һәҹҹи јеринә јетирирдиләр. Онлар гонағы тутур, ајларын һөрмәтини сахлајырдылар. Фәсад вә зүлмдән чәкинир, ҝүнаһкарлары ҹәзаландырыр, Аллаһ евинин рәислијини өһдәдә сахлајырдылар.\nГур’ан вә рәвајәтләрдә бујуруланлара, тарихдә јазыланлара диггәт етмәклә неҹә ола биләр ки, Гур’ан ҹәмијјәт үчүн унудулмуш бир дини тәсбит етсин вә халг онун һөкмләриндән хәбәрсиз олсун?! Бу сүбутлара әсасән һиҹаз халгынын рәсми дини Ибраһим дини олмушдур вә бүтпәрәстлијә, чохлу гајдалара да әмәл едилмишдир.\nБуну да гејд етмәлијик ки, һиҹаз халгы Ибраһим дининә бағлы олмуш вә мәсиһилик, јәһудилик хүсуси илә Мәккәдә зәиф олмушдур. Һәзрәт Пејғәмбәр (с) дә өз әҹдады кими сәмави Ибраһим дининә е’тигад етмишдир.\nЧүнки Мәккәдә нә мәсиһилик, нә дә јәһудилик танынмырды вә «һәзрәт өз дининә е’тигад едирди» дејими онун пејғәмбәрлијиндән әввәл әсаслы ола билмәз.\nӘбдүл Мүтәллибин доггуз оғлу варды. Зәмзәм гујусу газыланда нәзр етмишди ки, әҝәр он оғлу оларса, бирини Аллаһ јолунда гурбан едәр. Онун дуасы гәбул олду вә Аллаһ-таала она онунҹу оғулу әта етди. Бу оғланлар бунлардан ибарәтдир: Һарис – бөјүк оғул, Зүбејр, әбд Мәнаф (әбу Талиб), Һәмзә – Сејјидүш-шүһәда, Ғәјдаг, Зираф, Мүгәввәм, Әбдүл-үзза (әбу Ләһәб), Әббас. Пејғәмбәрин (с) атасы Әбдүллаһ Әбдүл Мүтәллибин сонунҹу оғлу иди.\nӘбдүллаһ дүнјаја ҝәләндән сонра Әбдүл Мүтәллиб өз нәзәрини јеринә јетирмәк гәрарына ҝәлди. Өвладлары арасында пүшк атды. Пүшк Әбдүллаһа дүшдү. Әбдүллаһын әлиндән тутуб гурбанҝаһа апарды. Гоһум-әграба јығышыб бу ишә мане олмаг истәдиләр. Чүнки бу иш сонрада адәтә чеврилә биләрди. Тәклиф етдиләр ки, он дәвә вә Әбдүллаһ арасында пүшк атылсын. Пүшк јенә дә Әбдүллаһа дүшдү. Дәвәләри јүзәдәк артырдыгдан сонра пүшк дәвәләрә дүшдү. Беләҹә, 100 дәвә Әбдүллаһы әвәз етди. Неҹә ки, гејби гојун Исмаили әвәз етмишди. О замандан башалјараг инсанын дијәси јүз дәвә олду. Бу адәт Әбдүл Мүтәллибин адәти олду вә исламда да горунуб сахланылды. Бу мәсәлә илә әлагәдар Пејғәмбәр (с) бујуруб ки, «мән ики гурбанын өвладыјам». Бурада Исмаил вә атасы Әбдүллаһы нәзәрдә тутур.\nӘбдүллаһ бәдән гурулушу, һәмчинин ағыл ҝөзәллији нәзәринҹә әрәбләр арасында танынмыш шәхс иди. О, Әбдүл Мүтәллиб өвладларынын сечилмиши иди вә диггәти һамыдан чох ҹәлб едирди. Әбдүллаһ чох јашамајыб. Амәнә илә евләндикдән сонра Шам сәфәриндән гајыдаркән хәстәләнир вә Мәдинәдә ата гоһуму Бәни Нәҹҹарын јанында галыр. Елә орада да 25 јашында икән вәфат едир. Дарүл-набиғә мәһәллиндә дәфн едилир. Онун гәбри илләрлә зијарәт едилир. Али Сәуд вахты һәрәмин ҝенишләндирилмәси бәһанәси илә бу гәбир дағыдылыр. Онун вәфат тарихи мүбаһисәлидир. Јалныз бу ајдындыр ки, о, Пејғәмбәр (с) анадан олмамыш вәфат едиб. Лакин Јә’губи бу фикри рәдд едиб, имам Садигдән (ә) нәгл едир ки, Әбдүллаһ Пејғәмбәр (с) дүнјаја ҝәләндән ики ај сонра вәфат едиб. Бәли, Пејғәмбәрин (с) диҝәр аҹдады кими Әбдүллаһ да мүвәһһид вә аллаһчы олмуш, бәшәријјәтин ән үстүн, камил шәхсини јадиҝар гојуб ҝетмишдир.\nВәһәб ибни Мәнаф гызы Амәнә ана тәрәфдән «Гусәј»дә Пејғәмбәр (с) нәслинә бағланыр. Амәнә шәрафәтли бир нәсил, е’тигадлы бир аиләдәндир. Һамы арасында өз бөјүклүјү илә таныныр. Амәнә пак, мүвәһһид бир гадын олуб вә һаггында рәвајәт вардыр. О, атәш һарам едилән шәхсләрдәндир. «Аллаһ сәни назил едән сүлбә, сәни доған бәтнә, сәнә сүд верән дөшә атәши һарам едиб» һәдисин сону Амәнәјә шамилдир. («Бәһар» 15-ҹи ҹилд).\nАмәнә Пејғәмбәри (с) доғдугдан бир мүддәт сонра она сүд верәҹәк дајә тутду. Пејғәмбәр (с) дөрд ил дајәнин јанында галыб, сонра ана гуҹағына гајытды. Амәнә ики илдән сонра өз мәләксима өвлады илә Мәдинәјә гоһумларынын јанына ҝетди. Гајыдаркән хәстәләниб, јолда отуз јашында икән вәфат етди. Ону гәдим Мәдинә вә Мәккә јолнун кәнарында әбва адлы бир јердә дәфн етдиләр. Һәзрәт Пејғәмбәр (с) мәһшур вида һәҹҹиндә анаынын гәбрини зијарәт едиб, ағлады, башгаларыны да ағлатды. Бу әзәмәтли сүлб вә пак бәтн Пејғәмбәр (с) кими бир өвлад тәрбијәси ләјагәтини газаныб, бәшәријјәтин ифтихары олан бир јадиҝар гојдулар.\nПак ата вә пакизә бир анадан бүтүн инсанлардан үстүн бир инсан доғулур. Бу инсан ҹәмијјәти чалхалајыб, онун е’тигадына, иҹтимаи-сијаси гурулушуна бөјүк тә’сир ҝөстәрир. Пејғәмбәрин (с) анадан олмасы бәшәр тарихиндә мисли олмајан бир һадисәдир. Онун доғулдуғу ил елә бир ихтилаф мүшаһидә едилмир. Онун доғум ҝүнү вә ајы мүбаһисәлидир. Әсасән ики тарих ҝөстәрилир: Биринҹиси Рәбиүл-әввәлин он икисидир. Бу тарихи әксәр сүннә әһли вә Кулејни кими бә’зи шиә алимләри гәбул едир. Икинҹиси исә Рәбиүл-әввәлин он једдисидир. Бу тарих әксәр шиәләрин гәбул етдији тарихдир. Амма һәзрәтин ҹүм’ә ҝүнү доғулдуғу там ајдындыр. Онун доғум јери Мәккәдә (әрәби) Мәрвә вә әбу-губејс дағлары арасында Мәһәммәд ибни Јусифин евидир. Бурада Һарун әр-рәшидин анасы Хизран мәсҹид тикдирмишдир. Бу јер мүсәлманларын вә Мәккәнин мүһүм јерләриндәндир. Мә’нәвијјат ардынҹа ҝәләнләр бу јери зијарәт едирләр. Тәәссүф ки, Али Сәуд дөврүндә бу мәсҹид дә дағыдылмыш јериндә китабхана ады илә јени бир бина тикилмишдир.


Q=57	C=42	SS=14	LS=14	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=6	G1=4	G2=2	DLID=az_RU	BODY=Декабрь 12, 2017 •\nДневной архив: Декабрь 12, 2017\nМәтләб Дадашов мүасир Азәрбајҹанын ҝүзҝүсүдүр\nМәним әзизләрим! Бу ҝүнләрдә мәлум олду ки, декабрын 3-дә Азәрбајҹанда чохларынын јахшы таныдығы блогер, журналист вә рәссам, јерләрдә мәмурларын өзбашыналыгларына вә тотал коррупсијаја, сосиал шәбәкәләрдә вәтәндашларын һүгугларынын күтләви сурәтдә позулмасы һалларына гаршы фәал мүбаризә апаран Мәтләб Дадашов намәлум шәхсләр тәрәфиндән оғурланмышдыр. Һадисәнин үстүндән кечән мүддәт әрзиндә онун сахландығы јери мүәјјән етмәк мүмкүн олмамышдыр. Мәтләбин јахын …\nМои дорогие! На днях стало известно, что 3 декабря был похищен и увезен в неизвестном направлении Матлаб Дадашев — известный в Азербайджане блогер, журналист и художник-карикатурист, активный борец в социальных сетях против произвола местных чиновников и поголовной коррупции. За прошедшее с момента похищения время его родственники и близкие так и не смогли выяснить, где его скрывают. …


Q=100	C=77	SS=0	LS=27	PS=100	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=2	G1=2	G2=1	DLID=az_RU	BODY=��ö��� �ط���ԡ�� �ҶҸ����� ����ѵ���ä��� �� ˹�ҵ�ҧ��� �� � ��\n�����������������. ����ͧ�ԡ���ҡ�ٻ [���]���������������\n�����������������ͤ������ͧ�鹠�������������� ��������������������ʴ� ����ͻ�зѺ����㹾��વ�ѹ �ç������ԡ���ҡ�ٻ���֧��������¤س������繵� ���ʾ�и����ȹҹ����� "� ��žھ����൹" �繵�.\n������������������Թ��� ��ô��ԡ������ҹ�� �ҧ�ǡ���դ����Դ���ҧ������ "�ǡ������������ó�����, �ǡ��ҷç��觸ش���, �ǡ����繾���ٵ, �ǡ���������ʹ�ʹ��ѹʧѴ, �ǡ�����ҹ, ������ѵ �ǡ���������ҡ, �ǡ��Ҩѡ����ؾ�����ѵ ��ѹ���ǡ��һ��ö�ҹ���ͧ."\n�����������������ô��ԡ������ҹ�� ����ԡ�ؼ����͹Ҥ������դ����Դ�蹹����� "�Ѵ��� ������ѵ�ǡ���������ҡ."\n����������������ѹ˹�� �ԡ������ҹ����������������Ҿ����ʴ� ���ºѧ�����ǹ������ �ѹ�����ʴҵ��ʶ����� "�ԡ�ط������ �Ԩ��觺�þ�Ե�ͧ�ǡ�Ͷ֧����ش��������˹�?"\n�����������������ҧ���Һ������ҧ������ "�������ͧ������ԭ �ǡ��Ҿ��ͧ����繻ҹ���� ���Щй�� �ǡ��Ҿ��ͧ��֧�Դ��� '�ǡ�������ö���ͺ���ؾ�����ѵ㹢�з����ö������� ����ͧ' �ѧ�����������."\n��������������������ʴҷçʴѺ���¤Ӣͧ�ԡ������ҹ������ ������� "�ԡ�ط������ ��������ԡ�ب������� '�ء������ͧ�ǡ��ҹ�� ���¤س�ѡ��Ҥ����繼������ź���ط����繵� ���ʹ��¤س�ѡ��Ҥ����آ�ͧ���͹Ҥ��� �����, ����ѧ���֧������������ ���֧�������Դ�Դ������ '��Ҷ֧�آ���ǒ"\n���������������������������.� � ��žھ����൹ ��� ����ʨ�ਹ �� ��\n������������������������� Ͷ�� ��Ҹ������ ��� ���Եڵ��๹ ��\n������������������������� ������ ๡ڢ����آ� ��� ͻضتڪ����Ե�\n������������������������� �ԡڢ� ��������һҷ� ��� ͻڻ��� ���ǡڢ��.\n������������������������� ����������ԡ�� �ԡ���ѧ���֧����ѡ��� ������觶֧�����ҧ�\n������������������������� �����˵��ѡ����������ѵ� ���¤����繾���ٵ �����ѹ��\n������������������������� ��Ҹ� �����ѹ�͹㹷��ʧѴ ���� (�����˵���§������)\n������������������������� "��Ҷ١��ͧ�آ�๡����� ��觻ضت��ʾ���������".\n�������������������ö��������������� �����������������ôҺ�����ҹ�� ����� ��žھ����൹ ��� �����˵��ѡ��� �����ط����� � �����ѡ����ش���س ��.\n�������������������� ����ʨ�ਹ �� ������� ���ʹ����˵��ѡ��Ҥ����繼�����¹�Ԯ� �.\n�������������������� ��Ҹ������ ������� ���ʹ����ѹ����Һѵ� �.\n�������������������� ๡ڢ����آ� ��� �آ�ͧ���͹Ҥ���. ���Щй�� �ԡ��������觶֧�����ҧ� �����˵��ջ���ҳ��§�����ҹ����� "��Ҷ١��ͧ�آ�ͧ���͹Ҥ���."\n�������������������� ͻضتڪ����Ե� ������� �ѹ�ضت���������ʾ����� ����ѹ���������ʾ�������ҧ����. �ԡ������ҹ�� ��м���վ���Ҥ��� ����ͷç�ѡ�ԡ���ٻ��ٻ˹�� �������� "�ԡ��."\n�������������������� ��������һҷ� ������� ������觶֧�����ҧ�.\n����������������դ�͸Ժ�����й����� "�ԡ�� ��������ԡ���繼���ѧ������ؾ�����ѵ ����Ǥ�ͤ��������������� ���֧�֧�����ҧ���� ����ͧ��ҹ��� �Դ˹�� �����˵��ѡ��� �����繼���դس���������ó��繵鹹����ҹ�� ����͹�ٶ����ջ���ҳ���¡��ѧ�ա������繩ѹ� ������ջ���ҳ���� �����˵�����Դ�ء��ѹ���."\n.. ��ö��� �ط���ԡ�� �ҶҸ����� ����ѵ���ä��� �� ��.


Q=3	C=1	SS=1	LS=1	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=41	G1=32	G2=21	DLID=az_RU	BODY=Рајландс фрагменти 52 — Јәһјанын јаздығы мүждәнин фрагменти тапылыб\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Вјетнам Гренландија Данимарка Индонезија Исвеч Конго Литва Македонија Малта Мјанма Непал Нидерланд Норвеч Тувалу Украјна Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман амһара африкаанс ајмара бикол болгар га газах ган гуарани гырғыз дхолуо еве ермәни естон ефик зулу ибо иврит илок инҝилис исланд испан италјан каонде каталан кечуа (Боливија) кикамба киконго кикујју кимбунду кинјаруанда кирунди коса латыш лингала лози лувале луганда малагаси мајја маҹар нгабар нзема нјанека осетин пангасинан папјаменто (Аруба) папјаменто (Күрасао) полјак португал румын рус санго сапотек (Истм) себуан сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сетсвана сингал словак словен сотсил сранан-тонго суаһили суаһили (Конго) тагалог таи татар тви тетела тигре ток-писин тотонак тсонга тумбука түрк умбунду фарс фин франсыз хорват чех чибемба чилуба читонга чичева шона јапон јоруба јунан ҝүрҹү Һаити креолу һилигајнон әрәб\nЗИБИЛХАНА дедикдә ағлыныза нә ҝәлир? Јәгин ки, үфунәт иј ҝәлән мурдар бир јер. Һеч ағлынызын уҹундан белә кечмәз ки, бу ҹүр јердән гијмәтли бир шеј тапмаг олар.\nБир әср әввәл мәһз белә бир јердән, зибилликдән тајы-бәрабәри олмајан бир шеј тапылмышды. Дүздүр, бу даш-гаш дејилди, амма онун гәдәр дәјәрли иди. Ҝәлин ҝөрәк, бу нә тапынты иди вә нәјә ҝөрә бизим үчүн әһәмијјәт кәсб едир?\nXX әсрин башланғыҹына јахын Оксфорд Университетинин алимләри Бернард Гренфел вә Артур Һант Мисирә сәјаһәт едирләр. Нил вадисинин јахынлығындакы зибилликдә онлар бир нечә папирус фрагментләри тапырлар. Сонра 1920-ҹи илдә бу алимләр бир каталог үчүн коллексија јыған әрәфәдә Бернард Гренфел Манчестердә (Инҝилтәрә) јерләшән Ҹон Рајландс Китабханасынын адындан Мисирдә газынтылар нәтиҹәсиндә тапылмыш даһа бир нечә фрагмент әлдә едир. Лакин бу алимләр каталогу битирмәмиш вәфат едирләр.\nБу иши Оксфорд Университетинин диҝәр алими Колин Робертс тамамлајыр. Фрагментләри нөвләрә ајырдығы заман ҝөзү 9х6 сантиметр олан бир папируса саташыр. Алим ҝөзләринә инанмыр, чүнки бу јунан әлјазмасында таныш сөзләр ҝөрүр. Папирусун бир тәрәфиндә Инҹилдән олан Јәһја 18:31—33 ајәләриндәки сөзләр, о бири тәрәфиндә исә 37 вә 38-ҹи ајәләринин бәзи һиссәләри јазылыб. Робертс баша дүшүр ки, әлиндәки бу фрагмент олдугҹа дәјәрлидир.\nЈАШЫН МҮӘЈЈӘН ЕДИЛМӘСИ\nРобертс еһтимал едир ки, бу, гәдими фрагментдир. Амма нечәнҹи әсрә аид олдуғуну дәгиг билмир. Буна ҝөрә дә јашыны мүәјјән етмәк үчүн бу әлјазманы јашы мәлум олан диҝәр гәдими әлјазмаларла мүгајисә едир. Елмдә бу үсул палеографија * адланыр. Бу үсулла о, һәмин папирусун тәхмини јашыны мүәјјән едир. Анҹаг даһа да әмин олмаг үчүн фрагментин шәклини чәкиб папиролоҝија елми илә мәшғул олан үч алимә ҝөндәрир. Ҝөрәсән, бу мүтәхәссисләрин ҹавабы нә олур?\nМүтәхәссисләрин үчү дә фрагментин һәрфләрин график формасыны вә јазы хәтләрини арашдырандан сонра гәнаәтә ҝәлирләр ки, бу әлјазма ерамызын II әсринин биринҹи јарысына, јәни һәвари Јәһјанын өлүмүндән ҹәми бир нечә ониллик сонраја тәсадүф едир. Лакин палеографија елми манускриптләрин вахтыны мүәјјән етмәјин там дәгиг үсулу дејил. Башга алимин фикринҹә исә, бу мәтн икинҹи әсрин истәнилән илиндә дә јазыла биләрди. Һәр неҹә олурса олсун, бу кичик папирус парчасы Инҹилин индијә кими тапылан ән гәдим парчасыдыр.\nРАЈЛАНДС ФРАГМЕНТИ НӘЈИ СҮБУТ ЕДИР?\nНәјә ҝөрә Инҹилдән олан бу фрагмент Аллаһын Кәламыны севән инсанлар үчүн ваҹиб тапынтыдыр? Ән азы ики сәбәбә ҝөрә. Илк нөвбәдә, бу фрагментин тәртибатындан ҝөрмәк олар ки, еркән мәсиһиләр Мүгәддәс Јазылары чох гијмәтләндирирдиләр.\nЕрамызын II әсриндә јазылан мәтн ики ҹүр — тумар вә кодекс шәклиндә тәртиб олунурду. Тумар дүзәлтмәк үчүн папирус вә ја пергамент парчаларыны јанашы гојуб бир-биринә тикирдиләр, ја да ја пышдырырдылар. Нәтиҹәдә узун вәрәг алынырды. Сонра ону бурурдулар вә лазым оланда ачырдылар. Әксәр һалларда мәтн тумарын јалныз бир үзүнә јазылырды.\nРајландсын тапдығы фрагментдә исә мәтн онун һәр ики үзүнә јазылмышдыр. Демәли, бу, тумарын јох, кодексин фрагментидир. Кодекс дүзәлтмәк үчүн пергамент вә ја папирус парчаларыны китаб кими бир-биринә тикирдиләр.\nБәс кодексин тумардан һансы үстүнлүјү вар иди? Билдијимиз кими, илк мәсиһиләр мүждәчи идиләр (Мәтта 24:14; 28:19, 20). Онлар илаһи мүждәни евләрдә, базарларда, күчәдә, јәни инсанларын олдуғу һәр јердә јајырдылар (Һәвариләрин ишләри 5:42; 17:17; 20:20). Беләҹә, Мүгәддәс Јазыларын балаҹа форматда олмасы истифадә үчүн раһат иди.\nКодексин сајәсиндә һәм мәсиһи јығынҹаглары, һәм дә ајры-ајры шәхсләр асанлыгла Мүгәддәс Јазылары көчүрүб шәхси нүсхәләрини тәртиб едә билирдиләр. Беләликлә, Инҹил дәфәләрлә көчүрүлүрдү вә бунун сајәсиндә мәсиһиләрин сајы сүрәтлә артырды.\nРајландс фрагментинин бизим үчүн өнәмли олмасынын диҝәр сәбәби исә одур ки, бу фрагмент Мүгәддәс Китабын орижинал мәтнинин бизим ҝүнләримизә олдуғу кими ҝәлиб чатдығыны ҝөстәрир. Бу фрагментдә Инҹилдән ҹәми бир нечә ајә олса да, орада јазыланлар бу ҝүн әлимиздә тутдуғумуз Мүгәддәс Китабла демәк олар ки, тамамилә ејнидир. Рајландс фрагменти ҝөстәрир ки, Мүгәддәс Китаб әсрләр боју дәфәләрлә көчүрүлсә дә, дәјишиклијә мәруз галмајыб.\nӘлбәттә ки, Аллаһын Кәламынын бизә дәгиг ҝәлиб чатдығыны сүбут едән тәкҹә Рајландс фрагменти дејил, онунла јанашы минләрлә диҝәр фрагментләр вә манускриптләр дә мөвҹуддур. Уернер Келер өз китабында јазыб: «Бу гәдими [манускриптләр] бу ҝүн охудуғумуз Мүгәддәс Китабын дәгиг вә етибарлы олдуғуна даир бүтүн шүбһәләрә ҝүҹлү ҹавабдыр» («The Bible as History»).\nДүздүр, мәсиһиләр өз иманларыны археоложи тапынтылар әсасында гурмурлар. Онлар әминдирләр ки, «Мүгәддәс Јазылардакы һәр кәлмә Аллаһдандыр» (2 Тимутијә 3:16). Бунунла белә, гәдимә аид олан бу ләл-ҹәваһиратын Аллаһын Кәламында: «Јеһованын сөзү... әбәди галар», — пејғәмбәрлијини тәсдиг етмәси инсанын иманыны даһа да артырыр (1 Бутрус 1:25).\n^ абз. 8 «Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы»нда дејилир ки, палеографија фәнни «јазы тарихини, онун график формаларынын инкишаф ганунаујғунлугларыны өјрәнир». Заман кечдикҹә јазы үслубу дәјишир. Бу дәјишикликләрин сајәсиндә манускриптин јашыны мүәјјән етмәк мүмкүндүр. Бунун үчүн ону јашы дәгиг мүәјјән олунмуш диҝәр сәнәдләрлә мүгајисә едирләр.\nНәјә ҝөрә Инҹилдән олан бу фрагмент Аллаһын Кәламыны севән инсанлар үчүн ваҹиб тапынтыдыр?\nИнҹилдә тәсвир едилән һадисәләрин вә тапылмыш ән еркән әлјазмаларын һансы фактлары үзә чыхардығыны нәзәрдән кечирмәјә сизи дәвәт едирик.\nО, чүрүмәкдән горунду


Q=17	C=0	SS=0	LS=17	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=0	G0=12	G1=11	G2=7	DLID=az_RU	BODY=Өзбәкистандакы Јеһованын Шаһидләринә дини азадлыг верилир?\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Вјетнам Данимарка Индонезија Исвеч Литва Нидерланд Норвеч Украјна Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман африкаанс еве ермәни естон зулу инҝилис испан италјан кинјаруанда кореја коса малагаси маҹар полјак португал румын рус сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сетсвана сингал словак словен суаһили тагалог түрк фин франсыз хорват чех чичева јапон јунан ҝүрҹү\nӨзбәкистандакы Јеһованын Шаһидләри үмид едирләр ки, һөкумәт онларын азад шәкилдә ибадәт етмәләринә мане олмајаҹаг. 2013-ҹү илдә Өзбәкистанын һөкумәт рәсмиләри илә кечирилән ҝөрүшләрдә иштирак едән Јеһованын Шаһидләринин јерли нүмајәндәси Игор Јурченко демишди: «Өзбәкистан һөкумәти илә мүзакирәләримиздә нәзәрәчарпан ирәлиләјиш ҝөрдүк. Ҝөрүнүр, онлар мүсбәт јөндә дәјишиклик етмәк фикриндәдирләр. Биз үмид едирик ки, бу ҝөрүшләр тезликлә мүсбәт нәтиҹәләр верәҹәк».\nӨзбәкистан һөкумәти ҝөзәл бир жест едәрәк 2013-ҹү ил март ајынын 2-си Әбдүбәнноб Әһмәдову һәбсдән азад етди. Әһмәдова алты ил јарым иш кәсилмишди вә верилән ҹәзанын битмәсинә ики ил галмышды. О, дини фәалијјәтә ҝөрә һәбс олунмуш үч Шаһиддән бири иди. Диҝәр ики Шаһид исә 2012-ҹи илдә азадлыға бурахылмышды. Һал-һазырда Өзбәкистанда һәбсдә олан Јеһованын Шаһиди јохдур.\nӘһмәдовун азадлыға бурахылмасындан сонракы ајларда Өзбәкистан һөкумәти инсан һүгугларына һөрмәт јөнүндә мүсбәт дәјишикликләр етмәк өһдәчилији ҝөтүрдү. 2013-ҹү ил ијулун 5-и Өзбәкистан һөкумәти Универсал Дөврү Иҹмал үзрә БМТ-нин Инсан Һүгуглары Шурасынын ишчи групуна хәбәр верди ки, ајры-сечкилик етмәдән ајры-ајры шәхсләрин вә бүтүн групларын дин вә етигад азадлығы һүгугунун танынмасы илә әлагәдар верилән төвсијәләрә риајәт етмәјә һазырдыр.\nЈени јығынҹаглары гејдијјатдан кечирмәк ҹәһдләри\nҺал-һазырда Өзбәкистанда Јеһованын Шаһидләринин рәсми шәкилдә гејдијјатдан кечмиш јалныз бир јығынҹағы вар вә бу јығынҹаг Дашкәнд вилајәтинин Чирчик шәһәриндә јерләшир. Лакин Јеһованын Шаһидләринин чоху өлкәнин диҝәр реҝионларында јашајыр. 1996-ҹы илдән бәри Шаһидләр јени јығынҹагларыны гејдијјатдан кечирә билмәдикләринә ҝөрә динҹ ибадәт ҝөрүшләрини һүгуги мүдафиәләри олмадан вә ҹәзалана биләҹәкләрини ҝөзә алараг кечирирләр. Јурченко әлавә етмишди: «Биз үмид едирик ки, һал-һазырда һөкумәт нүмајәндәләри илә ҝедән конструктив диалог сајәсиндә вәзијјәт јахшылашаҹаг, бу да өз нөвбәсиндә, Өзбәкистанда Јеһованын Шаһидләринин бүтүн јени јығынҹагларынын гејдијјатдан кечирилмәси илә нәтиҹәләнәҹәк».\nЈеһованын Шаһидләри Өзбәкистанда динҹ шәкилдә ибадәт едәҹәкләри ҝүнү бөјүк сәбирсизликлә ҝөзләјирләр вә үмид едирләр ки, һөкумәт тезликлә јени јығынҹаглары гејдијјатдан кечирәҹәк.


Q=0	C=0	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=5	G1=4	G2=3	DLID=az_RU	BODY=Милли Һидрометеоролоҝија Хидмәтинин вердији мәлумата ҝөрә нојабрын 21-дә Бакыда вә Абшерон јарымадасында булудлу һава шәраитинин үстүнлүк тәшкил едәҹәји, ҝүн әрзиндә јарымаданын бәзи јерләриндә јағыш јағаҹағы еһтималы вар. Мүлајим ҹәнуб-шәрг күләји әсәҹәк.\nҺаванын температуру Абшерон јарымадасында ҝеҹә 6-9, ҝүндүз 10-12, Бакыда ҝеҹә 6-8, ҝүндүз 10-12 дәрәҹә исти олаҹаг. Атмосфер тәзјиги нормадан јүксәк 765 мм ҹивә сүтуну, нисби рүтубәт 65-75 фаиз тәшкил едәҹәк.\nНојабрын 21-дә Азәрбајҹанын рајонларында арабир јағыш, дағлыг вә дағәтәји рајонларда гар јағаҹағы ҝөзләнилир. Арабир думан олаҹаг, мүлајим гәрб күләји әсәҹәк. Һаванын температуру ҝеҹә 2-7, ҝүндүз 8-12 дәрәҹә исти, дағларда ҝеҹә 5-10 дәрәҹә, ҝүндүз 1-3 дәрәҹә шахта олаҹаг.\nНојабрын 21-дә Абшерон јарымадасында тутгун вә рүтубәтли һава шәраитинин үстүнлүјү ҝөзләнилир ки, бу да метеоһәссас инсанларда нараһатлыг һисси јарада биләр.\nНојабрын 23-ү ҝүн әрзиндә Бакыда вә Абшерон јарымадасында һава шәраитинин гејри-сабит кечәҹәји, шимал-гәрб күләјинин 15-20 м/с, бәзи јерләрдә арабир 23-25 м/с-дәк ҝүҹләнәҹәји, јарымаданын бәзи јерләриндә арабир јағыш јағаҹағы ҝөзләнилир.\nӨлкә әразисиндә гејри-сабит һава шәраитинин нојабрын 23-ү ахшамадәк давам едәҹәји, фасиләләрлә јағыш, дағлыг вә дағәтәји рајонларда гар јағаҹағы, бәзи шәрг рајонларында интенсив олаҹағы ҝөзләнилир. Гәрб күләји нојабрын 23-дә арабир 15-20 м/с, ајры-ајры јерләрдә арабир 23-28 м/с-дәк ҝүҹләнәҹәк.\n1186 дәфә бахылыб


Q=27	C=27	SS=0	LS=0	PS=18	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=5	G1=1	G2=1	DLID=az_RU	BODY=Аилә сәадәти | Мөвзулар | МК\n«Әр арвадыны өз бәдәнини севдији кими севмәлидир. Арвадыны севән өзүнү севир, ахы елә бир адам јохдур ки, өз бәдәнинә нифрәт етсин, әксинә, инсан өз бәдәнинин гејдинә галыр, ону әзизләјир... Һәр кәс арвадыны өзүнү севдији кими севсин».\nЕфеслиләрә 5:28, 29, 33\n«Сиз исә, аталар, ушагларынызы гәзәбләндирмәјин, онлары Јеһованын тәрбијәси вә өјүд-нәсиһәтилә бөјүдүн».\n«Арвад да әринә дәрин һөрмәт бәсләсин».\n«Еј гадынлар, әрләринизә Ағанын давамчыларына јарашан тәрздә табе олун».\n«Ушаглар, Рәббин ирадәсинә ујғун олараг валидејнләринизин сөзүнә гулаг асын, чүнки бу, Аллаһын ҝөзүндә дүзҝүндүр. “Атана вә анана һөрмәт ет”. Бу, илк әмрдир ки, вәдлә бәрабәр верилиб: “Беләҹә ҝүзәранын хош, јер үзүндә өмрүн узун олаҹаг”».\n«Еј ушаглар, һәр шејдә валидејнләринизин сөзүнә гулаг асын, чүнки бу, Ағаја хош ҝедир».


Q=28	C=14	SS=0	LS=14	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=2	G1=2	G2=1	DLID=az_RU	BODY=Рәштдә Сафи тарихи мәсҹидинин бәрпасы ишләри сона чатды / Фото Репортаж\niyul 18, 2021 - 4:45 PM Хәбәрин коду : 1161210 Мәнбә : АБНА Хәбәр Аҝентлији Link:\nСафи Мәсҹиди вә ја Сефид Мәсҹиди вә ја Шәһидијјә Мәсҹиди, әнәнәви базарын кәнарында јерләшән Рәштдәки тарихи биналардан вә ән гәдим мәсҹидләрдән биридир. Меһрабын ичиндәки чини китабәсиндә ҝөрүлә билән ифадәјә ҝөрә Сафи Мәсҹиди; Һиҹри 1344-ҹү илдә Һаҹы Јусиф Каши Саз тәрәфиндән јенидән абад едилмишдир.\nӘһли Бејт (әлејһимус-сәлам) Хәбәр Аҝентлији –АБНА-нын вердији хәбәрә әсасән, Сафи Рәшт тарихи мәсҹидинин бәрпа планы ики ҝүн өнҹә, 2021-ҹи ил 14 ијул тарихиндә, ҹүмә ҝүнү, ибадәт едәнләрин, милли вә әјаләт рәсмиләринин иштиракы илә истифадәјә верилди.\nБу бәрпа ишиндә бүтүн кәрпиҹ диварлары тәмир едилмиш вә мөһкәмләндирилмиш вә мәсҹидин һәјәтинин дөшәмәси даш кәрпиҹлә дөшәнмишдир.\nҜилан Мәдәни Ирс, Туризм вә Әл Сәнәтләри Баш Идарәси илә вилајәтин Ислам Ингилабынын Мәнзил Вәгфи арасында имзаланан меморандума әсасән, бу дәјәрли тарихи абидәнин бәрпасына 2017-ҹи илин февралында башланылмышдыр.\nФотограф: Һәмидрза Әлипур


Q=16	C=8	SS=0	LS=8	PS=0	DC=8	LC=0	SD=0	BS=1	G0=9	G1=5	G2=2	DLID=az_RU	BODY=Nur-az.com - Аллаһ тәрәфиндән төвбә фүрсәти верилмәси\n24 Јанвар 2020\n27 Ҹәмадиүләввәл 1441\n4 Бәһмән 1398\nАллаһ тәрәфиндән төвбә фүрсәти верилмәси\nБәндәнин төвбәси һәр заман Аллаһын ики төвбәсинин арасындадыр\n"Ҝери галмыш үч нәфәри дә (бағышлады). Һәтта јер үзү өз ҝенишлијинә бахмајараг онлара дар ҝәлмиш, үрәкләри (кәдәрдән) сыхылмыш вә јәгин билмишдиләр ки, Аллаһдан (Онун әзабындан), анҹаг Онун Өзүнә сығынмагдан башга чарәләри јохдур. Сонра (Аллаһ) пешман олсунлар дејә онларын төвбәсини гәбул етди. Һәгигәтән, Аллаһ төвбәләри гәбул едәндир, Рәһимлидир." (Төвбә, 118).\nИзаһ: Төвбәнин үч мәрһәләси вардыр: 1. Аллаһ тәрәфиндән төвбә имканы верилмәси; Биринҹи мәрһәләдә Аллаһ бәндәләринин бәзи ләјагәтләрини мүшаһидә едәрәк онлары төвбәјә вә Өзүнә тәрәф гајытмаға һазырлајыр. “تَابَ عَلَيْهِمْ” ибарәси бу мәнаја ишарә едир. 2. Бәндәнин төвбәси; Бу мәрһәлә ҝүнаһы тәрк етмәјә вә кечмиши дүзәлтмәјә ҹидди гәрар вермәк мәрһәләсидир. Бу мәрһәләдә “تاب” (табә) феили “إلی” (илә) өнгошмасы илә тәсирли феилә чеврилмишдир. 3. Аллаһ тәрәфиндән төвбәнин гәбул олунмасы. Демәк, бәндәнин төвбәси һәр заман Аллаһын ики төвбәсинин арасындадыр.\nҺәдис: İслам пејғәмбәри (с): “Аллаһын бәндәсинин төвбәсинә севинмәси сонсузун дүнјаја ушаг ҝәтирмә севинҹиндән, бир шеј итирәнин итијини тапма севинҹиндән вә сусузун су тапма севинҹиндән даһа чохдур.” (Кәнзүл-үммал, ҹ. 4, сәһ. 205, һәдис: 10165).


Q=18	C=6	SS=0	LS=12	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=9	G1=7	G2=5	DLID=az_RU	BODY=Мозамбикдә дашгын. Шаһидләр һава вә гуру јолу васитәсилә јардым едирләр\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Данимарка Индонезија Исвеч Литва Нидерланд Норвеч Украјна Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман африкаанс еве естон инҝилис испан италјан кинјаруанда кирунди кореја коса маҹар полјак португал румын рус сепеди серб серб (латын) сингал словак словен суаһили тсонга фин франсыз хорват чех чичева јоруба јунан ҝүрҹү\n6 МАРТ 2015-ҸИ ИЛ\nМозамбикдә баш вермиш дағыдыҹы дашгындан сонра Јеһованын Шаһидләри һава вә гуру јолу васитәсилә јардым ҝөстәрирләр\nМАПУТУ, Мозамбик. Замбези әјаләтиндә декабрдан башлајараг јанварын ортасына гәдәр давам едән вә һәфтәләрлә јаған арамсыз ҝүҹлү јағышлар дағыдыҹы дашгына сәбәб олмуш, 158 нәфәрин һәјатына сон гојмушдур. Јеһованын Шаһидләринин Мозамбикдәки филиалынын вердији хәбәрә ҝөрә Шаһидләрдән өлән вә јараланан јохдур. Буна бахмајараг, дашгын нәтиҹәсиндә 2 ибадәт еви зәдәләнмиш, 225 шаһидин еви исә дағылмышдыр.\nЈеһованын Шаһидләриндән ибарәт көнүллүләр һава јолу васитәсилә Замбезинин тәбии фәлакәт уҹбатындан тәҹрид олунмуш Шире әразисинә әрзаг ҝөндәрмәк үчүн һазырлыг ҝөрүрләр.\nЈеһованын Шаһидләри дашгындан зәрәрчәкмиш әразиләрдә һәмиманлыларынын еһтијаҹларыны гаршыламаг үчүн тәбии фәлакәтдән зәрәр чәкәнләрә јардым комитәләри јаратдылар. Онлар бәзи ибадәт евләрини мүвәггәти сығынаҹаг вә гида пајлама мәркәзи кими истифадә едирдиләр. Мапуту шәһәриндән тәгрибән 1500 километр аралыгда јерләшән Шире бөлҝәсиндә әразијә чыхышы тәмин едән көрпүләр дағылмыш вә 1300-дән чох Јеһованын Шаһиди әразидә дустаг галмышды. Мозамбикин Мүлки Авиасија Институту Шаһидләрин тәјјарә васитәсилә 17 тондан чох јардым ҝөндәрмәсинә иҹазә верди.\nМорумбалада чанталарла гарғыдалылар әразиләрә чатдырылмаг үчүн бөлүшдүрүлүр\nЈеһованын Шаһидләринин Мозамбикдәки нүмајәндәси Алберто Либомбо дејир: «Һәмиманлыларымызын бизә етдији јардым онларын сәхавәтли олдугларыны ҝөстәрир. Буну ҝөрмәк һәгигәтән дә севиндириҹидир. Мозамбикдәки филиал гида јардымынын чатдырылмасыны, евләрин јенидән тикилмәсини вә тәмирини тәшкил етмәјә давам едир. Баҹардығымыз гәдәр зәрәрчәкәнләрә руһани көмәк етмәјә вә тәсәлли вермәјә давам едәҹәјик».\nШиромадакы ибадәт евиндән мүвәггәти пајлама мәркәзи кими истифадә олунур.\nМозамбик: Алберта Либомбо, тел.: +258 21 450 500\nМозамбикдә баш вермиш дағыдыҹы дашгындан сонра Јеһованын Шаһидләри һава вә гуру јолу васитәсилә һуманитар јардым ҝөстәрирләр\nШаһидләр Балкан јарымадасында зәрәрчәкәнләрә јардым ҝөстәрирләр\nЈеһованын Шаһидләри Австралијада баш вермиш дашгындан зәрәр чәкәнләрә көмәк едир


Q=71	C=71	SS=0	LS=14	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=2	G1=2	G2=1	DLID=az_RU	BODY=Афғанистан билән һиндистан террорчилиққа қарши һәмкарлиқ орнатти — уйғур\nАфғанистан билән һиндистан террорчилиққа қарши һәмкарлиқ орнатти\nАфғанистан президенти хәмид карзай билән һиндистан баш министири манмохан синг бирликтә, бу райондики террорчилиққа ортақ зәрбә бериш һәмкарлиқини орнатти.\nИкки дөләт рәһбәрлири афғанистан пайтәхти кабулда өткүзүлгән йиғинда бу ортақлиққа кәлгән болуп, һиндистан баш министири сингниң бу зиярити, һиндистан рәһбириниң 29 йилдин буян тунҗи қетим афғанситанни зиярәт қилиши болуп һесаблиниду.\nЙиғинда карзай билән синг бирликтә, һиндистан маллириниң афғанистанға киришигә имканийәт яритиш үчүн, пакистан даирилирини өз тәвәликидин өтидиған сода йоллирини ечиветишкә чақирди.\nШундақла һиндистан баш министири манмохан синг афғанистанға ярдәм қилиш үчүн йәнә 50 милйон америка доллири беридиғанлиқини вәқә қилди. 2001 - Йилидин буян һиндистан афғанистанға илгири-ахир болуп 500 милйон америка доллири ярдәм қилип болди.\nИкки дөләт мунасивити 1979 - йили һиндистанниң русийә елип барған афғанистанни бесивелиш һәрикитини қоллиши билән бузулған иди. (Пәридә)\nАфғанистандики тоқунушларда 64 талибан җәңчиси өлтүрүлди


Q=54	C=0	SS=0	LS=54	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=2	G1=2	G2=1	DLID=az_RU	BODY=Ислами Ҹиһад: Фәләстинли шәһидләрин ганы боша ҝетмәјәҹәк\niyul 28, 2021 - 6:18 PM\nФәләстин Ислами Ҹиһад һәрәкатынын сөзчүсү Тариг Сәлми билдириб: "Бита гәсәбәсиндәки ингилабчы ҝәнҹләрин Ҹәбал Сәбиһдәки ишғалчыларла гаршы-гаршыја галмаг исрары Фәләстин вә дүнјанын бүтүн азад инсанларында бөјүк тәсир ҝөстәрди вә бу шәһәри ҹиһад, мүгавимәт вә ингилабын символуна чевирди. Гәләбә бу ингилабчы ҝәнҹләрә мәхсусдур."\nГәрби Асија Хәбәрләри - Сурија\nИшғалчы Түрк ордусунун һүҹуму нәтиҹәсиндә бир Сурија вәтәндашы шәһид олду\niyul 24, 2021 - 4:09 PM\nБир чох јерли хәбәр порталларында да Түрк әсҝәрләринин Рагганын шималындакы М4 транзит јолуна ағыр силаһларла һүҹум етмәси нәтиҹәсиндә бир Сурија вәтәндашын гәтлә јетирилиб вә үч нәфәрин јараланмасы хәбәри ишыгландырылыбдыр.\nАБШ-ын Бағдаддакы сәфирлијиндә јенә сирена сәсләри чалыныб\niyul 24, 2021 - 3:44 PM\nГејд едәк ки, артыг бир илдән чохдур ки, Ираг Һәшдү Шәби Гүввәләри вә с Көнүллү Халг Дәстәләри Америка Бирләшмиш Штатларынын бу өлкәдәки һәрби варлығына сон гојулмасыны тәләб едәрәк бу ишғалчы дөвләтин консуллуғу, сәфирлији вә һәрби гүввәләринә ракет зәрбәләри ендирирләр.\nСионист режимдә аҹлыг аксијасы кечирән 11 фәләстинли мәһбус\niyul 22, 2021 - 3:46 PM\nСионист гүввәләр тәрәфиндән Фәләстинлиләрин ән вәһшиҹәсинә тутмаг јолларындан бири олан инзибати һәбсләрдән бири сајылан "Идарә Һәбси"дир. Белә ки, сионист режими фәләстинлиләри иттиһам вә мүһакимә олунмадан мүддәтсиз һәбсханаја ҝөндәрмәсинә "Идари Һәбс" дејилир.\nГүдсдә он минләрлә Фәләстинли Гурбан Бајрамы намазыны гылды – Фото Репортаж\niyul 21, 2021 - 8:17 PM\nГејд едәк ки, ишғалчы јәһуди сионист режими Мәсҹидул Әгсанын әтрафында полис вә һәрби нәзарәти даһа да шиддәтли тәшкил етмишдир.\nГәрби Асија Хәбәрләри - Фәләстин\nҺӘМАС: Гәзза золағынын мүһасирәјә алынмасы мүһарибә ҹинајәтидир\niyul 18, 2021 - 6:52 AM\nҺәмасын бејнәлхалг әлагәләр бүросунун үзвү Бассем Наеем, јахын бир нечә ҝүндә ишғал алтындакы Фәләстин әразиләринә ҝедәҹәк бир сыра АБШ-дакы хариҹи сәфирләри Гәзза золағынын гатил Исраил режиминин мүһасирәси үзүндән 15 илдән артыгдыр јашадығы һуманитар фәлакәт һаггында даһа чох мәлумат алмаглары үчүн Гәзза золағыны зијарәт етмәјә дәвәт едиб.\nГәрби Шәрг Хәбәрләри - Әфганыстан\nЧин Әфганыстана “Шәрги Түркүстан” тәләби илә ҝирир\niyul 13, 2021 - 11:46 PM\nӘфганыстанда јашајан өзбәкләр, таҹикләр вә диҝәр халгларын нүмајәндәләри Талибанла савашмаға давам едә, һәтта јахын кечмишдә олдуғу кими, һәрәката гаршы мүхалифәтин силаһлы Шимал Коалисијасыны формалашдыра биләрләр.\nИкиүзлү Сијасәтчиләр Сил-Силәсиндән\nӘрдоған ишғалчы Исраил президенти Һерсогу андичмә мәрасими мүнасибәтилә тәбрик едиб\niyul 13, 2021 - 11:26 PM\nГејд едәк ки, Әрдоғанын Фәләстин-Исраил мүнагишәсинин БМТ гәтнамәләри чәрчивәсиндә даими вә икидөвләтли һәлл вариантыны ҝөзләмәси сөзүн әслиндә гондарма Исраил режиминин Фәләстин торпагларыны ишғал етмәснин давам етдирмәси демәкдир. Чүнки мәлум олдуғу кими Исраил адлы дөвләт мин илләр бәри Фәләстин торпагларында мөвҹуд олмајыб. Садәҹә 14 мај 1948-ҹи илдә икинҹи дүнја мүһарибәсиндән сонра ССРИ-нын тәкиди вә БМТ-нин гәрары илә Фәләстин торпагларынын бојүк бир әразиләри Исраил дөвләтинин гурулмасы үчүн Авропа, АБШ вә ССРИ-дән ҝәлән јәһудиләрә верилди.\niyul 13, 2021 - 7:28 PM\niyul 13, 2021 - 3:28 PM


Q=11	C=11	SS=5	LS=0	PS=2	DC=2	LC=0	SD=0	BS=1	G0=31	G1=22	G2=12	DLID=az_RU	BODY=Əрш вә күрсүдән мәгсәд нәдир? | Ziyaos-salehin\nMənəviyyat Quran və hədis Sual-Cavab Quran və hədis\n(Мүхтәлиф тәфсирләри нәзәри алмагла)\nБу кәлмә Гуранда 26 дәфә ишләниб. Онларын чохунда мәгсәд, ” Аллаһын әрши” нәзәрдә тутулур. Бәзи јерләрдә дам мәнасында ишләнир. Гуранда охујуруг: “(Јa Рəсулум!) Дaмлaры чөкмүш, дивaрлaры) учулмуш бир кəндин јaнындaн кeчəн кимсəнин əһвaлaтыны билирсəн?” Јахуд, падшаһын тахты мәнасында ишләнир. “(Јусиф) aтa-aнaсыны тaxт (өз тaxтынын) үстүнə гaлдырды.” “(Сүлeјмaн) дeди: "Еј ə’јaнлaр! Oнлaр мүт’и вəзијəтдə (мүсəлмaн oлaрaг) јaнымa ҝəлмəмиш һaнсыныз oнун тaxтыны мəнə ҝəтирə билəр?"  Бәзән исә уҹалыг вә јүксәклик мәнасында ишләнир. Бизим бәһсимиз “Аллаһын әрши” мәнасында ишләнән мәналардыр.\n1-6. Д) Бу нәзәријјә, бир тәрәфдән биринҹи вә икинҹи нәзәријјә илә мүштәрәкдир. Дејилир: Аллаһын әршинин хариҹдә вүҹуду вар (үчүнҹү нәзәријјәнин әкси), диҝәр ҹәһәтдән исә үчүнҹү нәзәријјә илә мүштәрәкдир. Бу мәнадә ки, Аллаһын әрши кинајә мәнасындадыр. (биринҹи вә икинҹи мәнанын әкси). Бу нәзәријјә мүасир тәфсирчиләрлә бирҝә Әлламә Тәбатәбаинин дә нәзәријјәси илә үст-үстә дүшүр. Бу нәзәријјәјә әсасән, әрш варлыг аләминин мәрһәләләриндән биридир ки, орда варлыг аләминдә баш верән бүтүн һадисәләр вә онларын вүҹуда ҝәлмә сәбәбләри тәртиблә ҹәм олмушдур. Бүтүн һадисәләрин сәбәб вә нәтиҹәси орда сона јетир. Әлламә Тәбатәбаи јазыр: “сoнрa əрши јaрaдыб һөкмү aлтынa aлaн Аллaһдыр.” - ајәси Аллаһ-тааланын варлыг аләминә әһатәси олмасына мисал олдуғу кими бу кәлмәнин һәгиги мәнасынын да олмасына дәлилдир. О да елә бир мәгамдыр ки, орда бүтүн ишләрин рәһбәрлији, пәракәндә вә ҹәм шәкилиндә топланмышдыр. Нүмунә үчүн: “O, бөјүк əршин сaһибидир!”, “Әрши дашыјанлар вә онун әтрафында оланлар (мәләкләр) өз Рәббини һәмд-сәна илә тәгдис едир.” –кими ајәләрдә әрш кәлмәси һәмин мәнада ишләнмишдир.\nД) Әлламә Тәбатәбаинин дә гәбул етдији мүасир нәзәријјә исә бундан ибарәтдир: Әрш вә күрсү кәлмәләриндән кинајә нәзәрә ҝәлсә дә һәр икиснин һәгиги мәналары вар. Бу нәзәријјәјә әсасән, әрш вә күрсү кәлмәләринин ваһид мәнасы олуб, иҹмал вә тәкмил мәналары ҹәһәтдән мүәјјән мәртәбәләри вардыр. Бу мәртәбәләр рүтбә ҹәһәтдән олуб һәр икиси варлығын һәгигәтләриндәндир. Бу мәгам елә мәгамдыр ки, јерин, ҝөјләрин вә мөвҹудларын мәгамлары орда гәрар тутумушдур. Беләликлә, күрсү Аллаһын елә бир елми мәгамыдыр ки, бүтүн варлыгларын мәгамы орда олуб, һәр шеј орда мәһфуз вә јазылмышдыр. Беләликлә, әрш вә күрсү кәлмәләринин ваһид мәнсаы олуб, иҹмал вә тәкмил мәналары ҹәһәтдән мүәјјән мәртәбәләри вардыр. Бу мәртәбәләр рүтбә ҹәһәтдән олуб һәр икиси варлығын һәгигәтләриндәндир. Лакин, бәзиләринин фикирләшдији кими о мәнада дејил ки, бир тахт олсун вә Аллаһ-таала онда гәрар тутусун. Мәсум Имамларымыздан да (әлејһимуссалам) бу нәзәријјәни тәсдигләјән вә мөһкәмләдән чохлу рәвајәтләр дә вардыр. Онлардан бир нечәсинә ишарә едирик:\nQuran təfsir тәфсир әрш күрсү ərş kürsü Гуранда әрш кәлмәси quranda ərş kələməsi Аллаһын әрши Allahın ərşi Аллаһын күрсүсү Allahın kürsüsü\n«Cümə gününün əməlləri


Q=2	C=0	SS=0	LS=2	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=27	G1=24	G2=9	DLID=az_RU	BODY=Nur-az.com - Мөвлуд Мәтин, Фазил Мустафа - бир террорун ики үзү\nМөвлуд Мәтин, Фазил Мустафа - бир террорун ики үзү\nАзәрбајҹан халгыны белә бир депутаты олдуғу үчүн утандырыр.\nРусијанын Түркијәдәки сәфирини сәрҝидә өлдүрән Мөвлуд Мәтин адлы террорчунун видеосына бахдыгда ачыгҹа тәкбир демәси, Һәләб дејә бағырмасы диггәтдән јајынмыр. Русија илә Түркијәнин арасында бузларын әридији бир дөврдә белә бир террорун мејдана чыхмасы вә мәһз бу ики шәхсин - Путин вә Әрдоғанын арасыны дүзәлдән сәфирин өлдүрүлмәси вә гәтлдән сонра ваһһаби-ИШИД сајағы тәкбир демәләр, Һәләб бағыртылары һеч дә тәсадүфи дејил.\nПутинин баҹарыглы дипломаты Түркијәдә рәһбәрлији әмәлли-башлы Путинә јахынлашдыра билмишди. Путинә јахынлашмаг исә Түркијәнин Бәшәр Әсәди девирмәк истәјән АБШ-дан, Исраилдән ајрылмасы демәк иди. Тәсәввүр един бу ҹүр критик бир дурумда ики террор һадисәси баш верир. Бири Түркијәдә одлу силаһла, диҝәри Фазил Мустафа тәрәфиндән мәнәви террор. Бу ики инсан бир террорун ики үзүдүр.\nӘрдоған сајәсиндә Түркијә чыхылмаз вәзијјәтә ҝирмишди. Әрдоғанын ИШИД-ә дәстәк вермәсинә бахмајараг, Һәләбдә удузмушду. Террор гурбаны олан сәфирин исә Түркијә-Русија јахынлашмасында бөјүк ролу олмушду. Әрдоған үчүн исә ҝеријә дөнүш јох иди. Онун бундан сонра Түркијә халгына Һәләбдә удузмушуг демәјә ҹүрәти чатмырды. Амма истәр-истәмәз Русија-Иран ҹүтлүјүнә јахынлашмышды. Бу исә о демәкдир ки, Бәшәр Әсәдин гәләбәсини етираф етмәк ан мәсәләси иди.\nБәшәр Әсәдин галиб олмасы исә Иранын гәләбәсидир. Иранын гәләбәсини бир чохларынын ҝөзү ҝөтүрмүр. О ҹүмләдән депутат Фазил Гәзәнфәроғлу илләрлә гәлбиндә сахладығы кини мәгамдыр дејиб гусуб. Иран президенти һаггында чох тәһгирамиз ифадәләр ишләдиб. Һәсән Руһанинин әслиндә Ермәнистана ҝетмәси Фазил Мустафаја о гәдәр дә тохунмајыб. Чүнки Фазил Мустафа кими адамлара сепаратчы режимдә консерт вериб сонра Азәрбајҹана консерт үчүн ҝәтирилән рус әсилли мүғәнни чохдан ҹаваб вериб: Һүнәриниз вар, ҝедин алын Гарабағы, мән тутмушам габағынызы? Доғрудур, Фазил Мустафанын Гарабағы алмасынын габағыны нә Һәсән Руһани тутуб нә дә башга бириси. Һүнәрин варса бујур ҝет ал! Сән нә вахт силаһланыб Гарабаға ҝирдин, сәнин габағыны алдылар? Сәнин һүнәрин варса дөвләт бөјүкләримизә тәзјиг елә, Гарабағ мәсәләсиндә сәһләнкарлыг етмәкдә ҝүнаһландыр онлары.\nФазил Мустафанын Һәсән Руһанини конјак ичмәјә, донуз әти јемәјә дәвәт етмәси онун әгидәдашларынын Суријада, Ирагда мәғлуб олмасындан өтрү гәһрү-пәришан олмасынын психолоҝијасындан ирәли ҝәлән бир мәсәләдир. Һалбуки өзүнү әһли-сүннә адландыран вә әслиндә әһли сүннәјә ләкә олан бу шәхс Фәләстиндә, Суријада, Ирагда сүннү гардашлары мүдафиә етдији үчүн Ирана тәшәккүр етмәли иди. Бәшәр Әсәдин өзү дә сүннүдүр, амма онун әлејһинә вурушан ИШИД ваһһабидир. Инди ҝөрүн Фазил нә дејир: "Әксинә, Иран өзүнүн террорчу вә гулдур дәстәләрини Суријада јерләшдирәрәк, мүсәлманлары, түркмәнләри мәһв етди. Бүтүн бунлар Иран сијасәтинин бариз ҝөрүнән тәрәфләридир. Иран доғрудан да сүлһпәрвәрдирсә, башга өлкәләрдә дә сүлһү тәтбиг етсин дә!" Әслиндә о, "мүсәлманлар, түркмәнләр" сөзүнүн јеринә ИШИД, ваһһабиләр демәк истәјиб, садәҹә дилинә ҝәтирмәкдән чәкиниб. Тип ачыгҹа мәнәви террорла мәшғулдур.\nМилли Мәҹлисин сәдри Огтај Әсәдовдан тәләбимиз будур ки, Фазил Мустафаја шиддәтли төһмәт едилсин. Чүнки дөвләтин, халгын чох ҹидди күрсүләринин бириндә отуруб гејри-ҹидди сөзләр данышмагла дөвләтин сијасәтинин зиддинә һәрәкәт едир. Азәрбајҹан халгыны белә бир депутаты олдуғу үчүн утандырыр.


Q=18	C=10	SS=8	LS=8	PS=2	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=22	G1=19	G2=12	DLID=az_RU	BODY=Јеһованын Шаһидләри Мүгәддәс Китабы өзләринә сәрф едән шәкилдә дәјишибләр? | Суаллар\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Јава дили Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Америка жест дили Боснија Валенсија Вјетнам Галисија дили Данимарка Индонезија Исвеч Литва Македонија Малта Мјанма Непал Ниас Нидерланд Норвеч Раратонга Самоа Соломон Адалары пиҹини Таити Тонга Уелс Украјна Фарер Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) адангме албан алман амһара аракуан африкаанс ашағы алман баса (Камерун) баск батак (тоба) башгырд болгар булу везо венда га газах ган гарифуна гуарани гырғыз дигорон еве ермәни ермәни (гәрб) естон зулу ибо иврит илок инҝилис испан италјан кабил каннада каонде карен (сго) каталан кечуа (Ајакучо) кечуа (Куско) кинјаруанда кирунди кисси кореја коса крио куангали куанјама лингала малагаси малај малајалам мам масатек (Хуаутла) мајја маҹар менде михе монгол нага-куки-чин (һакһа) науатл (Хуастека) науатл (Шимали Пуебла) науатл (мәркәзи) науатл (Ҝерерро) нгабар ндонга оромо пангасинан полјак португал пәнҹаб румын рус сапотек (Истм) сапотек (Лачигуири) свати себуан сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сетсвана сингал словак словен суаһили тагалог таи тараски татар телугу тетела тетум (Дили) тзелтал ток-писин тотонак тохолабал тсонга тумбука түрк түркмән ујғур (кирил) фанте фарс фин франсыз хорват чех чибемба читонга чичева чол чуваш шона јапон јунан ҝүрҹү Һаити креолу һилигајнон һинд әрәб\nЈеһованын Шаһидләри Мүгәддәс Китабы өзләринә сәрф едән шәкилдә дәјишибләр?\nХејр. Әксинә, һансыса тәлимимизин Мүгәддәс Китаба зидд олдуғуну ҝөрәндә мәһз һәмин тәлими дәјишмишик.\n«Мүгәддәс Јазыларын Јени Дүнја Тәрҹүмәси» 1950-ҹи илдә чыхмаздан хејли әввәл Мүгәддәс Китабы дәриндән арашдырмышдыг. Бунун үчүн исә о вахтлар әлимиздә олан тәрҹүмәләрдән истифадә едирдик вә етигадларымызы орада дејиләнләрә ҝөрә формалашдырырдыг. Ҝәлин Јеһованын Шаһидләринин узун илләрдир, инандыглары бәзи тәлимләрә нәзәр салаг. Бунларын Мүгәддәс Китаба ујғун ҝәлиб-ҝәлмәдијинә өзүнүз гәрар верин.\nИнандығымыз тәлим: Аллаһ Үч үгнум дејил. «Сион Ҝөзәтчи гүлләси» журналынын 1882-ҹи ил ијул сајында бу сөзләр јер алыб: «Охуҹуларымыз билирләр ки, биз Јеһоваја, Исаја вә мүгәддәс руһа инансаг да, Мүгәддәс Китаба тамамилә зидд олан бир шәхсдә үч Аллаһ вә ја бәзиләринин тәбиринҹә десәк, үч шәхсдә бир Аллаһ тәлимини рәдд едирик».\nМүгәддәс Китабда дејилир: «Аллаһымыз Јеһова јеҝанә Јеһовадыр» (Ганунун тәкрары 6:4, «The Holy Bible», Роберт Јанг). «Бизим тәк бир Ата Аллаһымыз вардыр. Һәр шеј Ондандыр вә биз Онун үчүн мөвҹудуг; вә бир Ағамыз Иса Мәсиһ вардыр ки, һәр шеј Онун васитәси иләдир вә биз Онун васитәси илә варыг» (1 Коринфлиләрә 8:6, «American Bible Union Version»). Иса Мәсиһ демишди: «Ата Мәндән бөјүкдүр» (Јәһја 14:28, «Douay-Rheims Version»).\nИнандығымыз тәлим: одлу ҹәһәннәм јохдур. «Сион Ҝөзәтчи гүлләси»нин 1882-ҹи ил ијун сајы «Ҝүнаһын әвәзи өлүмдүр» ады алтында чыхмышдыр. Бу ад «Крал Јаковун Мүгәддәс Китабы»нын Ромалылара 6:23 ајәсинә әсасланырды. Һәмин журналда јазылмышды: «Бу ифадә неҹә дә ајдын вә садәдир. Амма чох гәрибәдир ки, Мүгәддәс Китабын Аллаһын Кәламы олдуғуна инандыгларыны иддиа едән бир чохлары бу мүсбәт сөзләрә инадкарлыгла зидд ҝедирләр. Онлар иддиа едирләр ки, ҝүнаһын әвәзи әбәдијјән әзаб чәкәрәк јашамагдыр, һәлә, үстәлик, Мүгәддәс Китабын да буну өјрәтдијини дејирләр».\nМүгәддәс Китабда дејилир: Аллаһа аси оланлара гаршы чыхарылан сон һөкм әбәди әзаб јох, «әбәди һәлак»дыр (2 Салониклиләрә 1:9, «Крал Јаковун Мүгәддәс Китабы»).\nИнандығымыз тәлим: Аллаһын Падшаһлығы реал һөкумәтдир, үрәјимизин вәзијјәти дејил. «Сион Ҝөзәтчи гүлләси»нин 1881-ҹи ил декабр сајында Аллаһын Падшаһлығы һагда јазылмышды: «Бу Падшаһлығын гурулмасы, әлбәттә ки, јер үзүндәки диҝәр падшаһлыгларын мәһв едилмәси илә нәтиҹәләнәҹәк».\nМүгәддәс Китабда дејилир: «О падшаһларын дөврүндә ҝөјләрин Аллаһы һеч вахт дағылмајан бир падшаһлыг гураҹаг: бу падшаһлыг башга халгын әлинә кечмәјәҹәк. О, бүтүн әввәлки падшаһлыглары әзиб-дағыдаҹаг, өзү исә әбәди галаҹаг» (Даниел 2:44, «Крал Јаковун Мүгәддәс Китабы»).\nЈеһованын Шаһидләри етигадларыны әсасландырмаг үчүн «Јени Дүнја тәрҹүмәси»ндән асылыдырлар?\nХејр. Шәһадәт вермәк ишимиздә биз бир чох башга тәрҹүмәләрдән истифадә етмәјә давам едирик. Дүздүр, биз Мүгәддәс Китаб үзрә маарифләндирмә иши чәрчивәсиндә инсанлара «Јени Дүнја тәрҹүмәси»ни пулсуз тәклиф едирик. Амма кимсә арашдырма заманы Мүгәддәс Китабын диҝәр тәрҹүмәләриндән истифадә етмәк истәјирсә, биз етираз етмирик.\nБир чох христиан мәзһәбләри Уч үгнум тәлимини өјрәдир. Мүгәддәс Јазыларда бу тәлим вармы?\nЈеһованын Шаһидләри тәкҹә өз динләринин һәгиги олдуғуну инанырмы?\nЈеһованын Шаһидләри башга динләрә гаршы толерантдыр?


Q=9	C=6	SS=5	LS=2	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=0	G0=53	G1=45	G2=20	DLID=az_RU	BODY=ДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Јава дили Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Вјетнам Гренландија Данимарка Индонезија Исвеч Кирибати Конго Литва Маврики креолу Македонија Малта Мјанма Ниас Нидерланд Норвеч Самоа Сејшел креолу Соломон Адалары пиҹини Таити Тувалу Увеа Украјна Фиҹи Хмонг (ағ) Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман амһара африкаанс ачоли ајмара батак (каро) батак (тоба) бенгал биак бикол бислама болгар венда волајта га газах ган гуарани гуахиро гуҹарат гырғыз дреһу дхолуо еве ермәни естон ефик зулу ибан ибо иврит илок инҝилис исланд исоко испан италјан какчикел каннада каонде каталан кечуа (Анкаш) кечуа (Ајакучо) кечуа (Боливија) кечуа (Куско) кикамба киконго кикујју кимбунду кинјаруанда кирунди кисси кореја коса крио куангали куанјама күрд курманҹи (Гафгаз) күрд курманҹи (кирил) латыш лингала лози лувале луганда лунда малагаси малај малајалам мам мамбве-лунгу маратһ масатек (Хуаутла) мајја маҹар монгол науатл (Хуастека) науатл (Шимали Пуебла) науатл (Ҝерерро) ндебеле ндебеле (Зимбабве) ндонга нзема нјанека олу конзо осетин пангасинан папјаменто (Аруба) папјаменто (Күрасао) полјак португал пәнҹаб румын рунјанкоре рус санго свати себуан сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сетсвана сингал словак словен сотсил сранан-тонго суаһили суаһили (Конго) тагалог таи тамил татар тви телугу тетела тетум (Дили) тзелтал тив тигре ток-писин тохолабал тсонга тумбука түрк умбунду урду урһобо фарс фин фон франсыз хорват чех чибемба чилуба чинјанја читонга читонга (Малави) чичева чол чуваш шона јао јапон јоруба јунан ҝүрҹү Һаити креолу һауса һилигајнон һинд әрәб\nСиз өзүнүз вә ја аилә үзвләриниздән кимсә нә вахтса зоракылығын гурбаны олуб? Бәлкә зоракылыға мәруз галаҹағыныздан горхурсунуз? Зоракылыг «бүтүн дүнјада ҝениш јајылмыш, сағламлыға зијан вуран вә ҝет-ҝет артмагда олан проблем» адланыр. Ҝәлин бир нечә нүмунәјә бахаг.\nМӘИШӘТ ЗОРАКЫЛЫҒЫ ВӘ ҸИНСИ ТӘҸАВҮЗ. Бирләшмиш Милләтләр Тәшкилатынын һесабатына әсасән, «дүнјада һәр үч гадындан бири өмрүндә ән азы бир дәфә әри вә ја севҝилиси тәрәфиндән физики, јахуд ҹинси зоракылыға мәруз галыб». Тәәссүфләр олсун ки, «еһтимала ҝөрә, бүтүн дүнјада һәр беш гадындан бири ја зорланма илә, ја да зорланма тәһлүкәси илә үз-үзәдир».\nКҮЧӘ ҸИНАЈӘТИ. Статистикаја әсасән, Бирләшмиш Штатларда 30 000-дән чох ҹинајәткар дәстә фәалијјәт ҝөстәрир. Латын Америкасында һәр үч нәфәрдән бири зоракы ҹинајәтин гурбаны олур.\nГӘТЛ. Һесабламалара ҝөрә 2012-ҹи илдә бүтүн дүнјада јарым милјон инсан гәтлә јетирилмишдир. Бу, мүһарибәләрдә өләнләрин сајындан гат-гат чохдур. Гәтлә јетириләнләрин ән јүксәк сајы Ҹәнуби Африканын (100 000 нәфәрдән 30-у) вә Мәркәзи Американын (100 000 нәфәрдән 26-сы) пајына дүшүр. Бир ил әрзиндә Латын Америкасында 100 000-дән чох адам гәтлә јетирилиб. Бу гәтлләрин тәхминән 50 000-и Бразилијада төрәдилиб. Инсанда суал јараныр, ҝөрәсән, зоракылыға нә вахтса бирдәфәлик сон гојулаҹаг?\nЗОРАКЫЛЫҒА СОН ГОЈМАГ МҮМКҮНДҮР?\nНәјә ҝөрә зоракылыг бу гәдәр ҝениш јајылыб? Сәбәбләр чохдур, мәсәлән, сосиал вә игтисади бәрабәрсизлик, инсан һәјатына лагејдлик, спиртли ичкиләрдән суи-истифадә, наркотик маддәләрин гәбулу, ушагларын бөјүкләр тәрәфиндән зоракылыға мәруз галмасы вә ја зоракылығын шаһиди олмасы вә ҹинајәтләрин ҹәзасыз галмасы.\nДүздүр, дүнјанын бәзи јерләриндә зоракылыгла мүбаризәдә наилијјәтләр әлдә олунуб. Мәсәлән, Бразилијанын сых мәскунлашмыш шәһәри олан Сан-Паулуда сон он ил әрзиндә гәтлләрин сајы 80 фаиз азалыб. Амма бу шәһәрдә зоракылығын башга формалары ҝениш јајылыб вә һәр 100 000 нәфәрдән 10-у гәтлә јетирилир. Бәс зоракылыға бирдәфәлик сон гојмаг үчүн нә етмәк лазымдыр?\nЗоракылығы јерли-дибли јох етмәк үчүн ҝәрәк инсанлар дүшүнҹә тәрзләрини вә давранышларыны дәјишсинләр. Зоракы адам дәјишмәк үчүн өзүндә олан гүрур, тамаһкарлыг, худбинлик кими хүсусијјәтләри атыб мәһәббәт, һөрмәт вә гајғыкешлик кими ҝөзәл хүсусијјәтләрә јијәләнмәлидир.\nИнсана һәјатында бу ҹүр көклү дәјишиклик етмәјә нә көмәк едә биләр? Ҝәлин ҝөрәк Мүгәддәс Китаб бу барәдә нә дејир.\n«Јеһовадан горхмаг шәрә нифрәт етмәкдир» * (Мәсәлләр 8:13).\nАллаһ хофу вә Она олан мәһәббәт һәтта гаты ҹинајәткары белә, тамамилә дәјишмәјә тәшвиг едә биләр. Ҝөрәсән, бу, һәгигәтән мүмкүндүр?\nҜәлин төрәтдији мүхтәлиф ҹинајәтләрә ҝөрә 19 илдир ки, Бразилија һәбсханасында јатан Алекс * адлы бир кишинин нүмунәсинә бахаг. О, Јеһованын Шаһидләрилә Мүгәддәс Китабы өјрәнәндән сонра 2000-ҹи илдә Јеһованын Шаһиди олур. Доғруданмы о, зоракылыгдан әл чәкиб? Бәли. Алекс төрәтдији бүтүн әмәлләрә ҝөрә үрәкдән пешмандыр. О дејир: «Аллаһын мәни бағышламасы үрәјимдә Она мәһәббәт ојатды. Гәлбимдә Аллаһа дујдуғум миннәтдарлыг вә мәһәббәт һисси мәни һәјатымы дәјишмәјә тәшвиг етди».\nҜәлин Бразилијадан олан Сезар адлы башга бир инсанын да нүмунәсини нәзәрдән кечирәк. О, өмрүнүн 15 илини басгынчылыгла вә силаһлы гарәтлә мәшғул олуб. Бәс ону нә дәјишди? О, һәбсдә оланда Јеһованын Шаһидләри илә таныш олур вә Мүгәддәс Китабы өјрәнмәјә башлајыр. Сезар дејир: «Өмрүмдә биринҹи дәфә иди ки, һәјатда мәна ҝөрүрдүм. Үрәјимдә Аллаһа севҝи ојанды, гәлбимдә Аллаһ хофу јаранды. Горхурдум, јенидән пис әмәлләрә гуршанарам, Јеһованы кәдәрләндирәрәм. Онун мәнә ҝөстәрдији мәрһәмәтин гаршысында нанкор олмаг истәмирдим. Бу мәһәббәт вә горху мәни өзүмү дәјишмәјә тәшвиг етди».\nЗоракылығын олмајаҹағы бир дүнјада јашамаг үчүн нә етмәк лазымдыр?\nБу нүмунәләрдән нә өјрәнирик? Мүгәддәс Китаб инсанын дүшүнҹә тәрзини вә бунунла да онун һәјатыны дәјишмәјә гадирдир (Ефеслиләрә 4:23). Јухарыда ады чәкилән Алекс дејир: «Мүгәддәс Китабдан өјрәндијим шејләр саф су кими, јаваш-јаваш дахилдән мәни тәмизләди, бејнимдән пис фикирләри јујуб апарды. Мәнә елә ҝәлирди ки, бу шејләрдән һеч вахт азад ола билмәјәҹәјәм». Бәли, инсан бејнини Мүгәддәс Китабдакы пак сөзләрлә долдурарса, гәлбини бүтүн писликләрдән тәмизләјә биләр. Аллаһын Кәламы инсаны сафлашдырмаг гүдрәтинә маликдир (Ефеслиләрә 5:26). Ону өјрәнәндә гәддар вә худбин инсан хејирхаһ вә сүлһсевәр инсана чеврилир (Ромалылара 12:18). Мүгәддәс Китаб принсипләринә әмәл едәрәк һамы илә сүлһдә јашајыр (Әшија 48:18).\n240 өлкә вә әразидә јашајан сәккиз милјондан артыг Јеһованын Шаһиди зоракылыгдан азад олмағын сиррини тапыб. Мүхтәлиф иргләрдән вә тәбәгәләрдән олсалар да, кечмишдә фәргли һәјат јашасалар да, онлар Аллаһы севмәјин вә Ондан горхмағын нә демәк олдуғуну, бир-бирләрини севмәји вә бејнәлхалг бир аилә кими сүлһ ичиндә јашамағы өјрәнибләр (1 Бутрус 4:8). Онлар сүбут едирләр ки, зоракылыгсыз бир дүнја гурмаг мүмкүндүр.\nТЕЗЛИКЛӘ ДҮНЈА ЗОРАКЫЛЫГДАН ТӘМИЗЛӘНӘҸӘК\nМүгәддәс Китабда дејилир ки, Аллаһ јер үзүндән бүтүн зоракылығы силәҹәк. Бу залым дүнјанын сону, «аллаһсызларын мәһв едиләҹәји» һөкм ҝүнү јахынлашыр (2 Бутрус 3:5—7). Даһа башгаларына зүлм чәкдирән залым инсанлар олмајаҹаг. Неҹә әмин ола биләрик ки, Аллаһ зоракылығы арадан галдырмаг истәјир?\nМүгәддәс Китабда јазылыб ки, Аллаһ «зоракылығы севәнләрә нифрәт едир» (Зәбур 11:5). Јараданымыз сүлһү вә әдаләти севир (Зәбур 33:5; 37:28). Буна ҝөрә дә О, зүлмкар инсанлара әбәдијјән дөзмәјәҹәк.\nБәли, сүлһүн һөкм сүрдүјү јени дүнја јахындыр (Зәбур 37:11; 72:14). Билмәк истәјирсиниз, зоракылығын олмајаҹағы бир дүнјада јашамаг үчүн нә етмәк лазымдыр? Вахт ајырсаныз, бу суалын ҹавабыны тапа биләрсиниз.\n^ абз. 12 Јеһова Мүгәддәс Китаба әсасән Аллаһын адыдыр.\n^ абз. 14 Адлар шәртидир.\nwww.jw.org сајтында јерләшән «Мән һарада, силаһым да орада иди» адлы мәгаләдән бир нәфәрин өз һәјатыны неҹә дәјишдији барәдә охуја биләрсиниз (НӘШРЛӘР > ЖУРНАЛЛАР > «Ҝөзәтчи гүлләси» 2014-ҹү ил ијул—сентјабр сајына бахын).