Q=7	C=1	SS=2	LS=3	PS=1	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=54	G1=44	G2=28	DLID=az_RU	BODY=Ҝөзәтчи гүлләси (тәлим нәшри) | Мај 2018\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Алтај Белиз креолу Вјетнам Данимарка Индонезија Исвеч Италија жест дили Кирибати Конго Кореја жест дили Литва Македонија Маршалл Мјанма Непал Нидерланд Ниҝериа пиҹини Норвеч Понапе Самоа Соломон Адалары пиҹини Тонга Тувалу Украјна Фиҹи Чин (Кантон, садәләшдирилмиш) Чин (Кантон, әнәнәви) Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) адангме албан алман алур ами амһара африкаанс ашағы алман ајмара баса (Камерун) башгырд бенгал бикол болгар булу варај венда волајта га ган гарифуна гуарани гуҹарат гырғыз дамара дигорон дуала дхолуо еве едо ермәни ермәни (гәрб) есан естон ефик занде зулу ибанаг ибо иврит илок инҝилис исланд исоко испан италјан кабовердиану кабре какчикел каннада каонде каталан кечуа (Анкаш) кечуа (Боливија) кикамба кикујју килуба кинјаруанда кирунди кисонге кореја коса куангали куанјама күрд курманҹи күрд курманҹи (Гафгаз) күрд курманҹи (кирил) латыш лингала лози лувале луганда лунда малагаси малај малајалам мам мамбве-лунгу маратһ масатек (Хуаутла) мајја маҹар мбунда мегрел михе миштек (Ҝерреро) монгол море моту науатл (Хуастека) науатл (Шимали Пуебла) науатл (мәркәзи) науатл (Ҝерерро) нгабар ндебеле ндебеле (Зимбабве) ндонга нзема окпе оромо осетин пангасинан папјаменто (Күрасао) пиҹин (Камерун) полјак португал португал (португал) пәнҹаб румын рус санго сапотек (Истм) свати себуан сепеди сепулана серб серб (латын) сесуто (Лесото) сесуто (Ҹәнуби Африка) сетсвана сидамо сингал словак словен сотсил сранан-тонго суаһили суаһили (Конго) тагалог таи тамил тараски татар таҹик тви телугу тетела тетум (Дили) тзелтал тив тигре тлапанек ток-писин тотонак тохолабал тсонга тумбука түрк түркмән урһобо фарс фин фон франсыз хорват чех чибемба чилуба чинјанја читонга читонга (Зимбабве) читонга (Малави) чичева чол чуваш шона јао јапон јоруба јунан ҝүрҹү Ҹәнуби Африка жест дили ҹола Һаити креолу һауса һереро һилигајнон һинд һири-моту әрәб өзбәк өзбәк (латын)\nПРОБЛЕМЛӘРЛӘ долу бу дүнјада сүлһә наил олмаг олдугҹа чәтиндир. Мүәјјән дәрәҹәдә сүлһә наил оланда исә ону горумаг үчүн дәридән-габыгдан чыхмалы олуруг. Бәс Аллаһын Кәламы һәгиги сүлһ, гәлб раһатлығы тапмағымыза неҹә көмәк едә биләр? Биз башгаларына бу саһәдә неҹә көмәк едә биләрик?\nҺӘГИГИ СҮЛҺӘ НАИЛ ОЛМАҒЫН ЈОЛУ\nӘсл сүлһ, гәлб раһатлығы дујмаг үчүн инсан өзүнү тәһлүкәсизликдә һисс етмәли вә мәнәви динҹлик тапмалыдыр. Һәмчинин инсанларла достлуг бағларыны мөһкәмләндирмәк ҝәрәкдир. Лакин ән ваҹиб фактор Аллаһла мөһкәм мүнасибәтләр гурмагдыр. Буна неҹә наил олмаг олар?\nҺәјат гајғылары инсанларын динҹлијини позур\nЈеһова Аллаһын гојдуғу гајда-ганунлара әмәл едәндә Она бел бағладығымызы вә Онунла сых мүнасибәтләримизи горумаг истәдијимизи ҝөстәрмиш олуруг (Әрм. 17:7, 8; Јаг. 2:22, 23). Нәтиҹәдә, Јеһова да бизә јахынлашыр вә бизә әсл гәлб раһатлығы бәхш едир. Әшија 32:17 ајәсиндә јазылыб: «Әсил салеһлик сүлһ ҝәтирәҹәк, әсил салеһлијин бәһрәси даими динҹлик, әмин-аманлыг олаҹаг». Биз әсл сүлһү Јеһоваја сәмими гәлбдән итаәт етмәклә тапа биләрик (Әшј. 48:18, 19).\nЈеһова Аллаһын вердији мөһтәшәм әнам — Онун мүгәддәс руһу да бизә дахили сүлһү тапмаға көмәк едир (Һәв. 9:31).\nМҮГӘДДӘС РУҺУН КӨМӘЈИ\nСүлһ руһун бәһрәсинә дахил олан үчүнҹү хүсусијјәтдир (Гал. 5:22, 23). Әсл сүлһ мүгәддәс руһун бәһрәси олдуғундан, бу хүсусијјәти јетишдирмәк үчүн мүгәддәс руһун биздә фәалијјәт ҝөстәрмәсинә имкан вермәлијик. Ҝәлин ҝөрәк Аллаһын руһу һансы ики јолла биздә сүлһ јетишдирә биләр.\nБиринҹиси, Аллаһдан илһам алмыш Кәламы мүнтәзәм охумаг ҝәрәкдир (Зәб. 1:2, 3). Мүгәддәс Китабын дәринлијинә варанда мүгәддәс руһ Аллаһын мүхтәлиф мәсәләләрә даир бахышыны анламаға көмәк едир. Мисал үчүн, Кәламдан Онун неҹә сүлһсевәр Аллаһ олдуғуну, сүлһүн Онун үчүн нәјә ҝөрә ваҹиб олдуғуну өјрәнирик. Өјрәндикләримизи тәтбиг едәндә даһа чох сүлһ, гәлб раһатлығы дујуруг (Мәс. 3:1, 2).\nИкинҹиси, дуада Аллаһдан мүгәддәс руһ диләмәлијик (Лука 11:13). Јеһова әмин едир ки, көмәк етмәси үчүн Она үз тутсаг, «Аллаһын һәр бир ағылдан үстүн олан сүлһү» үрәјимизи вә фикирләримизи Мәсиһ Иса васитәсилә горујаҹаг (Филип. 4:6, 7). Мүнтәзәм олараг Аллаһа дуа едиб Ондан мүгәддәс руһ истәсәк, О, бизә дахили сүлһ бәхш едәҹәк. Бу ҹүр сүлһә исә јалныз Онунла ҝөзәл достлуг мүнасибәти гурмуш инсанлар саһибдир (Ром. 15:13).\nМүгәддәс Китабдакы мәсләһәтләрә әмәл етмәк бәзиләринә һәјатында дәјишиклик едәрәк гәлб раһатлығы тапмаға, Јеһова илә вә инсанларла сүлһ мүнасибәтләри гурмаға көмәк едиб. Неҹә?\nБир заманлар асанлыгла өзүндән чыхан диндашларымыз инди диггәтҹил, хејирхаһ, сәбирли вә сүлһпәрвәрдирләр * (Мәс. 29:22). Ҝәлин гәзәб һиссиндән гуртулуб башгалары илә сүлһ мүнасибәти гуран ики мәсиһинин нүмунәсинә нәзәр салаг.\nМүгәддәс Китабдакы принсипләрә әмәл етмәјин вә Аллаһдан мүгәддәс руһ диләмәјин сајәсиндә сүлһ тапа биләрик\nДејвидин тәнгиди мүнасибәти онун данышыг тәрзинә дә сирајәт етмишди. Һәјатыны Јеһоваја һәср етмәздән өнҹә о, һамыда сәһв ахтарыр, аилә үзвләри илә кобуд данышырды. Бир мүддәт сонра Дејвид баша дүшдү ки, дәјишмәли, сүлһпәрвәр олмалыдыр. Бәс о, сүлһү нәјин сајәсиндә тапды? Дејвид дејир: «Мүгәддәс Китаб принсипләринә әмәл етмәјин сајәсиндә аиләмлә арамда һөрмәт һисси артды».\nРејчелин бөјүдүјү мүһит онун хасијјәтинә тәсир етмишди. О дејир: «Бизим аиләдә һамы чох әсәби иди. Буна ҝөрә ҝүнү бу ҝүн дә мән гәзәб һисси илә мүбаризә апарырам». Бәс баҹыја сүлһпәрвәр олмаға нә көмәк еләди? О изаһ едир: «Мән даима Јеһоваја дуа едиб көмәк истәјирдим».\nДејвидлә Рејчелин нүмунәси ҝөстәрир ки, Мүгәддәс Китаб мәсләһәтләрини тәтбиг етмәјин вә Аллаһдан мүгәддәс руһ диләмәјин сајәсиндә өзүмүздә сүлһ хүсусијјәтини јетишдирә биләрик. Бәли, әдавәтлә долу бир дүнјада јашасаг да, дахили сүлһә саһиб олуб аилә үзвләримизлә вә диндашларымызла ҝөзәл мүнасибәтләр гура биләрик. Үстәлик, Јеһова бизи «һамы илә сүлһдә олмаға» чағырыр (Ром. 12:18). Бәс бу, нә дәрәҹәдә мүмкүндүр? Буна ҹан атмағын һансы фајдалары вар?\nБАШГАЛАРЫЈЛА СҮЛҺДӘ ОЛМАҒА ҸАН АТАГ\nБиз тәблиғ етмәклә инсанлары Аллаһын Падшаһлығы һагда сүлһ мүждәсинин ҝәтирдији немәтләри дадмаға дәвәт едирик (Әшј. 9:6, 7; Мәт. 24:14). Чох шадыг ки, нечә-нечә инсан хош хәбәрә һај вериб. Бир мүддәт әввәл әтрафларында баш верәнләрә ҝөрә гәзәбләнән вә ја үмидсизлијә гапылан бу инсанларын инди ҝәләҹәјә ҝерчәк үмиди вар. Инди онлар сүлһ ахтарыр, сүлһә ҹан атырлар (Зәб. 34:14).\nЛакин тәблиғ етдијимиз мүждәни хош гаршыламајанлар да вар (Јәһ. 3:19). Һәтта белә һалларда да, биз мүгәддәс руһун көмәји илә хош хәбәри мүждәләјәркән сүлһмәрамлы вә һөрмәтҹил олмалыјыг. Бунунла Иса Мәсиһин вердији мәсләһәтә әмәл етмиш олаҹағыг: «Бир евә ҝирәндә ев сакинләрини саламлајын. Әҝәр о евдәкиләр лајигли адамдырларса, гој диләдијиниз сүлһ онларын үзәринә ҝәлсин, јох әҝәр лајигли дејилләрсә, гој сүлһүнүз өзүнүзә гајытсын» (Мәт. 10:11—13). Бу мәсләһәтә әмәл етсәк, инсан бизи динләмәсә белә, дахилимиздә сүлһ олаҹаг, үстәлик, һәмин инсанын ҝәләҹәкдә хош хәбәри динләјәҹәјинә үмид едә биләҹәјик.\nБиз һәмчинин ибадәтимизә мане оланлар да дахил, бүтүн дөвләт мәмурлары илә һөрмәтҹил тәрздә данышараг сүлһ јарада биләрик. Мисал үчүн, Африка өлкәләринин бириндә һөкумәт бизә гаршы гәрәзли мүнасибәт бәсләдији үчүн ибадәт евләринин тикинтисинә разылыг вермирди. Мәсәләнин сүлһ јолу илә һәлл олунмасы үчүн тәшкилат бир гардашы бу өлкәнин Лондондакы сәфирлијинә ҝөндәрир. Әввәлләр бу өлкәдә хүсуси тәјинатлы мүждәчи кими хидмәт етмиш бу гардаш сәфирлијә Јеһованын Шаһидләри һагда мәлумат вериб, ҝөрдүкләри ишин сүлһмәрамлы олдуғуну билдирмәли иди. Бу ҝөрүш неҹә кечди?\nГардаш нәгл едир: «Гәбул масасына јахынлашанда гејдијјатчы ханымын ҝејиминдән баша дүшдүм ки, о, мәним дилини өјрәндијим гәбиләдәндир. Буна ҝөрә дә ону өз дилиндә саламладым. Ханым чох тәәҹҹүбләнди вә мәндән сорушду: “Ҝәлишинизин мәгсәди нәдир?” Мән нәзакәтлә сәфирлә ҝөрүшмәк истәдијими билдирдим. О, сәфирә зәнҝ еләди. Сәфирлә ҝөрүшәндә о, мәни өз ана дилиндә саламлады. Бундан сонра мән сәфирә Јеһованын Шаһидләринин фәалијјәти һагда мәлумат вердим, о да мәни диггәтлә динләди».\nГардашын һәр шеји һөрмәтҹил тәрздә изаһ етмәси сајәсиндә сәфирин ҝөрдүјүмүз ишлә бағлы јанлыш тәсәввүрләри вә гәрәзи арадан галхды. Чох кечмәди ки, һәмин Африка өлкәсиндә һөкумәт ибадәт евләринин тикинтиси илә бағлы гадағаны ләғв етди. Баҹы-гардашлар сүлһ илә нәтиҹәләнән бу гәрара ҝөрә чох шад идиләр. Ҝөрдүјүмүз кими, инсанлара гаршы һөрмәтҹил мүнасибәт ҝөзәл бәһрәләр, о ҹүмләдән сүлһ ҝәтирир.\nӘБӘДИЈЈӘН СҮЛҺ ИЧИНДӘ ЈАШАЈАГ\nБу ҝүн Јеһованын Шаһидләри ҝерчәк сүлһүн һөкм сүрдүјү руһани ҹәннәтдә јашајырлар. Бу сүлһә өз төһфәнизи вермәк үчүн, сиз дә руһун бәһрәсинә дахил олан бу хүсусијјәти өзүнүздә јетишдирмәјә чалышмалысыныз. Бунун сајәсиндә Аллаһын разылығыны газанаҹаг вә јени дүнјада әбәди сүлһдән һәзз алаҹагсыныз (2 Бут. 3:13, 14).\n^ абз. 13 «Руһун бәһрәси»нә һәср олунмуш бу силсиләнин нөвбәти мәгаләләринин бириндә хејирхаһлыг хүсусијјәти барәдә охуја биләрсиниз.\nLIFE STORY Касыбчылыгдан зәнҝинлијә\nЈеһова дөзүмлә бәһрә ҝәтирәнләри севир\nЧохлу бар верәк\nҜәнҹләр, Иблисин һијләләринә синә ҝәрин\nМәтн Електрон нәшрләри јүкләмәк үчүн параметрләр ҜӨЗӘТЧИ ГҮЛЛӘСИ (ТӘЛИМ НӘШРИ) Мај 2018\nAudio Аудио-јазылары јүкләмәк үчүн параметрләр ҜӨЗӘТЧИ ГҮЛЛӘСИ (ТӘЛИМ НӘШРИ) Мај 2018\nҜӨЗӘТЧИ ГҮЛЛӘСИ (ТӘЛИМ НӘШРИ) Мај 2018


Q=7	C=0	SS=0	LS=7	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=9	G0=8	G1=8	G2=5	DLID=az_RU	BODY=Имам Хаменеи Елм вә Технолоҝијанын үмуми сијасәтләрини ачыглады\nҮмуми сијасәтләрин мәтни үч гурум башчысы вә Мәсләһәт Шурасынын сәдринә тәгдим олунуб.\nSentyabr 21, 2014 - 8:18 AM\nХәбәрин коду : 639038\nМәнбә : Vilayet.nur-az.com\nАјәтуллаһ Хаменеи конститусијанын 110-ҹу маддәсинин 1-ҹи бәндинин иҹрасы истигамәтиндә Дөвләт Мәсләһәт Шурасы илә мүшавирәдән сонра Елм вә Технолоҝијанын үмуми сијасәтләрини ачыглајыб.\nӘһли Бејт (әлејһимус сәлам) -АБНА- Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, ҹәнаб Рәһбәр Ајәтуллаһ Хаменеи конститусијанын 110-ҹу маддәсинин 1-ҹи бәндинин иҹрасы истигамәтиндә Дөвләт Мәсләһәт Шурасы илә мүшавирәдән сонра Елм вә Технолоҝијанын үмуми сијасәтләрини ачыглајыб. Үмуми сијасәтләрин мәтни үч гурум башчысы вә Мәсләһәт Шурасынын сәдринә тәгдим олунуб.\nЕлм вә технолоҝијанын үмуми сијасәтләринин мәтни:\nЕлм вә Технолоҝијанын (али тәһсил, арашдырма вә технолоҝија) үмуми сијасәтләри\n1. Дүнјада елм вә технолоҝијада лидерлик әлдә етмәк үчүн ардыҹыл елми ҹиһад; бу ишдә:\n1-1: Елм истеһсалы, јенилијин ҝенишләндирилмәси, нәзәријјәчилик;\n1-2: Елм вә технолоҝија саһәсиндә өлкәнин рүтбәсини галдырмаг, Ираны Ислам дүнјасынын елм вә технолоҝија гүтбүнә чевирмәк;\n1-3: Әсас елмләрин ҝенишләндирилмәси, фундаментал арашдырмалар;\n1-4: Һуманитар елмләрин тәкмилләшдирилмәси, дини вә ингилаби маарифлә дәриндән танышлыг; бу елм саһәләринин рүтбәсини галдырмаг, истедады вә марағы олан фәрдләрин ҹәзб олунмасы мәтн, програм, тәһсил үсулларынын ислаһы, әлагәдар арашдырма фәалијјәтләри вә мәркәзләринин кәмијјәт вә кејфијјәтҹә ҝүҹләндирилмәси;\n1-5: Јени сијасәтләр вә програмларла инкишаф етмиш елмләр вә технолоҝијаларын әлдә едилмәси\n2. Мөтәбәр вә елми мүтәрәгги мәнбәләр әлдә етмәк мәгсәди илә тәһсил вә арашдырма гурумларынын јенидән гурулмасы; бу ишдә:\n2-1: Елм вә арашдырмаларын идарә олунмасы, сијасәтләрин мөһкәмләндирилмәси, елм вә технолоҝија саһәсиндә програмлашдырма вә нәзарәт, мејарларын тәкмилләшдирилмәси, реҝион вә дүнјада елм вә технолоҝија саһәләриндә инкишафа ујғун комплекс програм һазырланмасы;\n2-2: Тәләбә гәбулунда ислаһатлар, ихтисас сечиминдә тәләбәләрин истедад вә марағыны нәзәрә алмаг, тәләбәләрин ихтисас артырмасыны ҝүҹләндирмәк;\n2-3: Елм вә технолоҝија саһәсиндә гајда јаратмаг, нәзарәт механизмини ҝүҹләндирмәк, дүзҝүн дәјәрләндирмәјә наил олмаг;\n2-4: Милли Статистика Системиндә гајда јаратмаг, елми информасијаны низама салмаг, арашдырмалары тәнзимләмәк, комплекс вә сәмәрәли технолоҝијалара јер вермәк;\n2-5: Елм вә технолоҝија шәһәрҹикләри вә парклары јаратмаг вә ҝенишләндирмәк, бу ишин һимајәси;\n2-6: Өлкә боју али тәһсилдә тәһсил вә арашдырма имканларында әдаләтли бөлҝү;\n2-7: Истедадлы фәрдләри мүәјјәнләшдирмәк, парлаг истедадлар тәрбијә етмәк, инсан потенсиалынын горунмасы вә ҹәзб олунмасы;\n2-8: Елми арашдырма бүдҹәсини 1404-ҹү илин (һазырда 1393-ҹү ил) сонуна гәдәр дахили истеһсалын 4%-нә гәдәр јүксәлтмәк, мәнбәләрдән сәмәрәли истифадәјә наил олмаг\n3. Али тәһсил системиндә Ислам мејарлары вә дәјәрләринин алилији, Ислам университетләриндә арашдырмаларда дәјәрләрин ҝөзләнмәси; бу ишдә:\n3-1: Ислам тәлим-тәрбијә үсулларына диггәт, елми тәһсил кәнарында мәнәви сағламлыға диггәт, сијаси аҝаһлыг вә никбинлик;\n3-2: Мөмин мүәллим вә тәләбәләр тәрбијәси, фәрдләрин әхлаги дәјәрләрә саһиб олмасы, Ислам һөкмләринә сајғысы, ингилаб вә мәмләкәтә сәдагәти;\n3-3: Елм вә технолоҝијадан истифадәдә дини, мәдәни вә иҹтимаи дәјәрләрин горунмасы\n4. Елм вә технолоҝијанын инкишафына әһәмијјәт вермәклә бу ишдә милли ирадә вә иҹтимаи шүурун ҝүҹләндирилмәси; бу сырада:\n4-1: Мәмләкәтдә елм истеһсалы вә електрониканын ҝүҹләндирилмәси вә ҝенишләндирилмәси;\n4-2: Никбин руһијјә, үмид, өзүнәинамын ҝүҹләндирилмәси, низамлы гајдада јениликчилик, елми шүҹаәт, коллектив вә виҹданла иш;\n4-3: Нәзәријјәчилик трибуналарынын тәшкили, инновасија мәдәнијјәтинин ҝүҹләндирилмәси, елми азад дүшүнҹә;\n4-4: Мүәллим вә арашдырмачыларын мәгамы вә мәишәт шәраитинин јүксәлдилмәси, тәһсилли инсанларын ишлә тәмини;\n4-5: Мүсәлманларын вә Иранын елм вә мәдәнијјәт тарихинин дирчәлиши, елм вә технолоҝијада уғур газанмыш сималарын танытдырылмасы;\n4-6: Истедадлы шәхсләр, јениликчиләрин, ихтирачыларын мадди вә мәнәви бахымдан һимајәси\n5. Али тәһсил, арашдырма вә технолоҝија саһәсиндә јенилик јаратмаг; бу ишдә:\n5-1: Игтисадијјатда, милли ҝәлирдә елм вә технолоҝијанын пајыны артырмаг, милли потенсиалы ҝүҹләндирмәк;\n5-2: Идејаларын мәһсула чеврилмәсини мадди вә мәнәви бахымдан һимајә етмәк, мүтәрәгги елмә әсасланан истеһсалын пајыны дахили истеһсалда 50%-ә гәдәр артырмаг;\n5-3: Университетлә һөвзәнин әлагәләрини ҝенишләндирмәк, стратежи әмәкдашлыға наил олмаг;\n5-4: Тәһсиллә мәшғуллуг арасында рабитәнин тәнзими, өлкәнин еһтијаҹларына ујғун пешә јөнүмү;\n5-5: Тәһсил, арашдырмада мәмләкәтин спесификасы вә тутумларыны нәзәрә алмагла приоритетләрин тәмини; реҝионда елм вә технолоҝијада лидерлијә наил олмаг;\n5-6: Интеллектуал мүлкијјәтин һимајәси инфраструктурларын тәкмилләшдирилмәси; мүвафиг ганунларын тәнзими;\n5-7: Елм вә технолоҝија саһәсиндә гејри-дөвләт секторунун ролунун артырылмасы, бу саһәдә хејријјә ишләринин ҝүҹләндирилмәси;\n5-8: Милли вә бејнәлхалг университетләр, елми мәркәзләр арасында рабитәләрин ҝенишләндирилмәси вә ҝүҹләндирилмәси, дөвләт вә иҹтимаи гурумлар сәвијјәсиндә һәмкарлыгларын артырылмасы\n6. Диҝәр өлкәләр, мөтәбәр хариҹи гурумлар, хүсуси илә Ислам дүнјасынын әлагәдар гурумлары илә һәмкарлыгларын артырылмасы, бу ишдә өлкәнин мүстәгиллијинин горунмасы; бу сырада:\n6-1: Мүасир елм вә технолоҝијадан бәһрәләнән сәнаје вә хидмәтләрин ҝенишләндирилмәси, милли ресурслара әсасланан истеһсалын ихраҹы, идхал вә ихраҹатда ислаһатлар;\n6-2: Технолоҝијанын нәглинә диггәт, өлкә дахилиндә истеһсал үчүн лајиһәләндирмә елминә саһиб олмаг,\n6-3: Хариҹдә јашајан иранлыларын елми потенсиалындан истифадә, хариҹи өлкәләрдән, хүсуси илә мүсәлман өлкәләриндән мүтәхәссис вә тәдгигатчыларын ҹәзб олунмасы;\n6-4: Ираны елми мәгаләләрин нәшри мәркәзинә чевирмәк, хариҹи өлкәләр, хүсуси илә мүсәлман өлкәләриндән елми арашдырмаларын ҹәзб олунмасы.


Q=31	C=0	SS=0	LS=31	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=3	G0=0	G1=0	G2=0	DLID=az_RU	BODY=Бајден Азәрбајҹаны тәһдид едиб?\nАБШ Азәрбајҹан Республикасындан ҝөзләдији ҹавабы алмазса, мүхалиф груплары һөкумәтә гаршы гызышдыраҹағына вә онлары дәстәкләјәҹәјинә ејһум вурурб.\nРусија Укранија мүһарибәсиндә америкалы адмиралла јанашы Инҝилтәрә вә НАТО-нун онларла забитини әсир тутуб\nmay 24, 2022 - 10:18 PM\nАдмиралы Ерик Олсонла бәрабәр Инҝилтәрә ордусунун полковник-лејтенанты Ҹон Бејли вә НАТО-нун дөрд һәрби тәлиматчысы дә Русија һәрбчиләри тәрәфиндән әсир ҝөтүрүлүб.\nАғ Ев Азәрбајҹаны Русија илә үз-үзә гојмаг истәјир\nmay 22, 2022 - 3:07 PM\nАмерика президенти Бакынын Украјнаја јардымыны јүксәк гијмәтләндириб вә онун Русијадан мәсафә сахламалы олдуғуна ејһам вуруб.\nАБШ рәсмиси: Исраил Ширин Әбу-Агиләни АБШ-ын малијјәси илә өлдүрдү\nmay 22, 2022 - 2:46 PM\nАБШ Конгресинин үзвү Исраил режиминин фәләстинлиләрә гаршы ҹинајәтини писләјиб вә дејиб ки, Исраил режиминин ишғалчы һәрбчиләри Әл-Ҹәзирә телеканалынын журналисти Ширин Әбу-Агиләни АБШ-ын малијјә дәстәји илә өлдүрүбләр.\nАмерикада гуру сүд чатышмазлығы бөһраны\nmay 21, 2022 - 7:08 PM\nАмерикада гуру сүд чатышмазлығы бөһранынын ардынҹа бу өлкә президенти һәмин бөһранла мүбаризә апармаг үчүн мүдафиә истеһсалы ганунуна мүраҹиәт етмәјә мәҹбур олуб.\nАБШ-дан Украјнаја 40 милјард долларлыг јардым ҝөзләнилир\nmay 21, 2022 - 7:04 PM\nАБШ президенти Ҹо Бајден Асијаја сәфәри заманы Украјнаја тәхминән 40 милјард доллар мәбләғиндә әлавә јардымын ајрылмасына даир ганун лајиһәсини имзалајаҹаг.\nФиладелфијада атәшачма; беш јаралы\nmay 20, 2022 - 5:57 PM\nАмериканын Филаделфија шәһәриндәки университетләрдән биринин јахынлығында баш верән атәшачма һадисәсиндә үчү гадын, икиси исә киши олмагла азы беш нәфәр јараланыб.\nБуффало фаҹиәсиндән бир ҝүн сонра Калифорнијада өлүмҹүл атышма\nmay 19, 2022 - 12:48 AM\nБазар ҝүнү (15 мај) АБШ-ын Лос-Анҹелес шәһәриндә атышма нәтиҹәсиндә бир нәфәр һәлак олуб. Һадисә шәһәрин бөјүк мәркәзи базарынын јахынлығында баш вериб вә базарда олан инсанлары базарын дахили һиссәләринә вә зирзәмисинә сығынмаға мәҹбур едиб.\nБөјүк шејтан АБШ: “Исвеч вә Финландијанын “һүҹума” мәруз галаҹағы һалда көмәк едәҹәјик!”\nmay 15, 2022 - 7:53 PM\nБу барәдә дүнја халглары арасында мүһарибә аловларыны гызыштыран Пентагонун сөзчүсү Ҹон Кирби ББC-јә ачыгламасында дејиб.\nУкрајнада мүһарибә башлајандан бәри Русија вә АБШ мүдафиә назирләри арасында илк данышыг баш тутуб\nmay 15, 2022 - 2:51 PM\nРусија вә АБШ мүдафиә назирләри Украјнада Русијанын һәрби әмәлијјатлары башлајандан бәри илк дәфә олараг, телефонла данышыблар вә бу мәсәләни мүзакирә едибләр.\nmay 15, 2022 - 2:46 PM\nРусија вә АБШ мүдафиә назирләри арасында Украјнада мүһарибә башлајандан бәри илк данышыглар баш тутуб\nmay 14, 2022 - 1:19 AM\nРусија Мүдафиә Назирлијиндән телефон данышығынын АБШ-ын тәшәббүсү илә баш тутдуғу билдирилиб.\nАБШ: Азәрбајҹанда мәхфи лабораторија јохдур\nmay 11, 2022 - 6:24 PM\nАБШ Дөвләт Департаментинин сөзчүсү Гәрбин Азәрбајҹан, Ермәнистан, Газахыстан вә Өзбәкистан кими өлкәләрдә ҝизли биоложи тәдгигат лабораторијалары јаратмасы илә бағлы Русијанын иддиаларыны тәкзиб едиб.\nУкрајнаја јардым үчүн Бајден хүсуси сәлаһијјәт газаныб\nmay 11, 2022 - 6:11 PM\nАмерика президенти Украјнаја ленд-лиз чәрчивәсиндә јардым һаггында гануну имзалајыб.\nАБШ Азәрбајҹан вә Ермәнистаны сүлһ сазиши имзаламаға чағырыр\nmay 10, 2022 - 11:29 PM\nБуну АБШ Дөвләт Департаментинин сөзчүсү Нед Прајс брифингдә дејиб.\nТехасда Сәудијјә Әрәбистаны консуллуғу гаршысында Бәги зијарәтҝаһларынын дағыдылмасынын илдөнүмү илә бағлы нүмајиш - Фото\nmay 10, 2022 - 7:54 PM\nӘһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән, Америка Шиәләри Бәги Мәгбәрәләринин дағыдылмасынын илдөнүмү илә бағлы азғын вәһһаби режими олан Сәудијјә Әрәбистанынын Техас штатынын Һјустон шәһәриндәки консуллуғу гаршысында нүмајиш кечирәрәк, мәсум имамларын (әлејһимус сәлам) һәрәмләринин јенидән гурулмасыны тәләб едиб.\nҸЫА директору Чинин Тајвана һүҹум етмәк нијјәтиндә олдуғуну билдириб\nmay 10, 2022 - 2:42 PM\nАБШ Мәркәзи Кәшфијјат Идарәси ҸЫА-нин сәдри Чин президентинин Тајвана һүҹум етмәк нијјәтиндә олдуғуну иддиа едиб.\nАБШ-ын фонд базарында тәнәззүл просеси давам едир\nmay 9, 2022 - 2:57 PM\nУкрајна мүһарибәсинин үчүнҹү ајы илә бир заманда Американын “Уолл-Стрит” фонд базарында јашанан тәлатүмлү һәфтә даһа чох зәрәр вә бу өлкәнин фонд базарында ардыҹыл бешинҹи һәфтә тәнәззүллә баша чатыб.\nУкранија мүһарибәсинин әсас сәбәбкары АБШ Кијевдә сәфирлијнин фәалијјәтини бәрпа едиб\nmay 9, 2022 - 1:39 AM\nБу барәдә АБШ-ын Кијевдәки сәфирлијинин тивиттер һесабында ҝәлиб.\nТоледо шәһәриндә америкалы шиәләрин Фитр бајрамы намазы - Фото\nmay 9, 2022 - 12:09 AM\nӘһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән, АБШ-ын Оһајо әјаләтинин Толедо шәһәриндәки Имам Әли (ә) мәсҹидиндә Шиәләрин иштиракы илә Фитр Бајрамы Намазы гылыныб.\nҜенерал Сүлејманинин террору сијаси мәгсәдләр үчүн һәјата кечирилиб\nmay 8, 2022 - 7:30 PM\nАБШ-ын кечмиш мүдафиә назири Марк Еспер өз китабында ифша едиб ки, ҝенерал Сүлејманинин АБШ үчүн тәһдид олдуғуна даир Вашингтонун сабиг рәсмиләринин иддиасынын әксинә олараг, Иран Ислам Ингилабы Кешикчиләри Корпусу СЕПАҺ-ын кечмиш команданынын террору 2020-ҹи ил сечкиләриндә Трампа хал газанмаг мәгсәди илә һәјата кечирилиб.\nАғ Евин гарадәрили мәтбуат катиби\nmay 7, 2022 - 5:42 PM\nБу барәдә АБШ Президенти Ҹо Бајденин мәтбуат хидмәти мәлумат јајыб.\nБразилијанын Понта Гросса шәһәриндә Фитр бајрамы намазы - Фото\nmay 7, 2022 - 4:09 PM\nӘһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән, Бразилијанын Парна әјаләтиндәки Понта Гросса шәһәринин Имам Әли (әлејһи сәлам) Мәсҹидиндә Фитр бајрамы намазы Гуран вә Әһли-бејт (әлејһимус сәлам) шиәләринин иштиракы илә гылыныб.\nҺјустонда мөһтәшәм Фитр бајрамы намазы - Фото\nmay 7, 2022 - 3:55 PM\nӘһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән, Техасын ән бөјүк шәһәри вә АБШ-ын дөрдүнҹү ән сых шәһәри олан Һјустондакы Дарүл-Аббас Ислам Мәркәзиндә Әһли-Бејт (ә) мәктәбинин ардыҹыллары Фитр бајрамы намазында иштирак едиб.\nЗеленски вә Бајден- Украјна бөһранынын амилләри\nmay 6, 2022 - 11:09 PM\nБразилијанын кечмиш президенти билдириб ки, Украјна президенти Владимир Зеленски вә онун рус һәмкары Владимир Путин Украјна савашы гаршысында ејни мәсулијјәт дашыјырлар.\nДүнјадакы гида тәһлүкәсизлији проблеми Русија вә Украјна ихраҹаты олмадан һәлл олмајаҹаг\nmay 6, 2022 - 11:06 PM\nБМТ-нин баш катиби дејиб: Дүнјадакы гида тәһлүкәсизлији проблеми Украјнанын кәнд тәсәррүфаты мәһсуллары, һәмчинин Русијанын ҝүбрә вә гида маддәләри ихраҹаты бәрпа едилмәдән һәлл олмајаҹаг.


Q=3	C=3	SS=1	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=0	G0=47	G1=36	G2=13	DLID=az_RU	BODY=Јаслылара тәсәлли олун\nҺеч елә олубму ки, јаслы адама тәсәлли вермәк истәмисиниз, анҹаг көмәк едә билмәдијиниз үчүн өзүнүзү аҹиз һисс етмисиниз? Бәзән нә дејәҹәјимизи, нә едәҹәјимизи билмәдијимиз үчүн дүшүнүрүк ки, јахшысы будур, сәссиз-сәмирсиз отураг. Амма әслиндә, едә биләҹәјимиз чох шеј вар.\nСизин онларын јанында олмағынызын, дәрдинә шәрик олдуғунузу билдирмәјинизин өзү елә бөјүк шејдир. Әксәр мәдәнијјәтләрдә буну јаслы адамы гуҹагламагла вә ја меһрибанҹасына голундан тутмагла ифадә едирләр. Әҝәр әзизини итирән адам сизә үрәјини бошалтмаг истәјирсә, она диггәтлә гулаг асын. Едә биләҹәјиниз ән бөјүк көмәк исә јаслы олан аиләјә ев ишләриндә јардым етмәкдир. Мәсәлән, јемәк биширә, ушагларына баха вә ја лазым ҝәлсә, дәфн мәрасиминин тәшкилиндә көмәк әлинизи узада биләрсиниз. Белә ишләр сөзләрдән даһа ҝүҹлү тәсир едә биләр.\nБир мүддәт сонра мәрһум һагда сөһбәт ачын. Онун хасијјәтинин ҝөзәл ҹәһәтләрини, онунла бағлы хош хатирәләри јад един. Бу сөһбәт јаслы инсанын чөһрәсинә тәбәссүм бәхш едә биләр. Мәсәлән, алты ил өнҹә әри Јаны итирән Пам адлы бир гадын бөлүшүр: «Ҹамаат Јанын ҝөрдүјү саваб ишләр һагда данышанда мәнә хош олурду. Һалбуки мәним бунлардан һеч хәбәрим олмајыб».\nТәдгигатчыларын арашдырмалары нәтиҹәсиндә мәлум олуб ки, кәдәр ичиндә олан инсанлара дост-танышлары әввәл-әввәл дәстәк олур, амма чох кечмәмиш һамы өз ишинә-ҝүҹүнә гајыдыр вә онларын һәлә дә тәсәллијә еһтијаҹлары олдуглары унудулур. Буна ҝөрә дә әзизини итирән достунузла мүтәмади олараг әлагә сахлајын *. Јаслы инсанлар буну чох гијмәтләндирир, чүнки бу, онлара тәскинлик верир.\nҜәлин бөјүк сарсынты кечирән Каоринин нүмунәсинә бахаг. Јапонијадан олан бу ҝәнҹ гадынын анасы вәфат едиб. Үстүндән 15 ај кечәндән сонра о, баҹысыны да итирди. Амма сағ олсун, вәфалы достлары ону тәк гојмады. Онлардан бири Каоридән јашҹа чох бөјүк олан Ритсуко иди. О, Каоријә онун рәфигәси олмағы тәклиф етди. Каори дејир: «Ачығы, бу, мәним хошума ҝәлмәди. Истәмирдим кимсә анамын јерини тутсун. Дүшүнүрдүм, ону һеч ким әвәз едә билмәз. Анҹаг Ритсуко мәнә ана гајғысы ҝөстәрдији үчүн ону өзүмә доғма һисс етдим. Һәр һәфтә онунла инсанлара хош хәбәри чатдырар, бирҝә ибадәт евинә ҝедәрдик. О, мәни чај сүфрәсинә дәвәт едәрди, јемәк бишириб ҝәтирәрди. Дәфәләрлә мәнә мәктуб вә ачыгҹа јазырды. Ритсуко ананын никбинлији мәнә мүсбәт тәсир бағышлады».\nКаоринин анасынын өлүмүндән 12 ил кечиб. Инди о, һәјат јолдашы илә бирликдә башга әразидә вахтынын чох һиссәсини инсанлара мүждә чатдырмаға сәрф едир. Каори дејир: «Ритсуко ана индијәнә кими гајғысыны әсирҝәмир. Евимизә гајыданда һәмишә ону ҝөрмәјә ҝедирәм вә биз бирликдә ҝөзәл вахт кечиририк».\nҜәлин башга бир нүмунәјә нәзәр салаг. Кипрдә јашајан Поли адлы Јеһованын Шаһиди чәтин анларында еһтијаҹ дујдуғу дәстәји алмышды. Полинин Созос адлы гајғыкеш әри вар иди. О, Аллаһын хидмәтчиси кими башгаларына ҝөзәл нүмунә гојмушду. Чүнки һәмишә евиндә сүфрә ачыб јетимләри вә дул гадынлары гонаг дәвәт едәрди (Јагуб 1:27). Әфсуслар олсун ки, бејниндә шиш әмәлә ҝәлдији үчүн Созос 53 јашында вәфат етди. Поли дејир: «33 ил бир јастыға баш гојдуғум вәфалы әрими итирдим».\nЈаслылара көмәк етмәк үчүн јоллар ахтарын\nДәфн мәрасиминдән сонра Поли 15 јашында олан ән кичик оғлу Даниеллә бирҝә Канадаја көчдү. Онлар орада Јеһованын Шаһидләринин ибадәт евинә ҝетмәјә башладылар. Поли хатырлајыр: «Ҝетдијимиз ибадәт евиндәки јени достларымыз бизим һагда, башымыза ҝәләнләр барәдә һеч нә билмирдиләр. Амма бунунла белә, һәмишә јахынлашыб бизи гуҹаглајыр, хош сөзләр дејир вә көмәк едирдиләр. Онларын көмәји бизим үчүн әвәзсиз иди, әләлхүсус да оғлумун атаја даһа чох еһтијаҹ дујдуғу заманларда! Јығынҹагдакы мәсул гардашлар Даниелә гајғы ҝөстәрирдиләр. Онлардан бири хүсусилә чалышырды ки, достлары илә вахт кечирәндә, футбол ојнамаға ҝедәндә Даниели дә өзү илә апарсын». Һәм ана, һәм дә оғул бу ҝүн чох хошбәхтдир.\nӘмин олун, јаслы адамлара көмәк етмәјин вә тәсәлли вермәјин чохлу јолу вар. Диҝәр тәскинлик мәнбәји исә Мүгәддәс Китабдыр. Орада јазыланлар бизә үмид верир.\n^ абз. 6 Бәзиләри һәтта мәрһумун өлдүјү ҝүнү тәгвимдә гејд едирләр ки, һәмин ҝүнләрдә итки јашамыш адамын јанында олсунлар. Чүнки бу вахт онларын тәсәллијә хүсусилә еһтијаҹы ола биләр.


Q=14	C=13	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=10	G0=127	G1=65	G2=17	DLID=az_RU	BODY=Ҝүларә Мунис — AQRA Elmin İnkişafına Dətsək İctimai Birliyi\n30 мая, 2013 Өнәмли китаблар, Ушаг\nҜүларә Мунисин ушаглар үчүн йаздығы нағыл вә шеир нүмунәләри.\nКәримова Ҝүларә Мусагызы\n1953-ҹү ил 30 декабр тарихиндә Бакыда дүнйайа ҝәлиб.\nШаирә-публисист. Азәрбайҹан Јазычылар Бирлийи вә Азәрбайҹан Журналистләр Бирлийинин үзвүдүр.\n1988-ҹи илдән дөври мәтбуатда шеирләри, публисист йазылары вә елми мәгаләләри дәрҹ олунур.\n“Азад Гәләм” гәзети вә ”Ишыг” гадын журналынын әмәкдашыдыр.\n14 китабы нәшр олунуб, ҝениш охуҹу күтләсинин истифадәсинә верилиб.\nТәһсил Назирлийинин гәрары илә 2009-ҹу илдән “Данышан һәрфләр” адлы ушаг шеири 2-ҹи синифләр үчүн “Азәрбайҹан дили иш дәфтәри”-нә, 2012-ҹи илдә 6 нағылы 4-ҹү синифин “Азәрбайҹан дили” китабына дахил едилиб. Ҝ. Мунисин ушаглар үчүн йаздығы нағыллар, шеирләр, тапмаҹалар, йанылтмаҹлар китаблары мәктәбләрдә синифдән хариҹ оху кими истифадә олунур.\nАзәрбайҹанда илк дәфә латын әлифбасынын бүтүн һәрфләри илә кичик мәтнләрдән вә йанылтмаҹлардан ибарәт “Ана дилим, ҹан дилим” адлы ушаг китабы нәшр олунуб.\nҜүларә Мунис Јахын вә Орта Шәргдә, о ҹүмләдән Азәрбайҹанда, азәрбайҹан түркҹәсиндә “Диван” китабы йазан илк гадын шаирәдир. Һал-һазырда “Икинҹи Диван” үзәриндә ишләйир. Јарадыҹылығында гәзәлә ҝениш йер айырыр.\n2007-ҹи илдә нәшр олунан “Диван”китабы барәдә тарих елмләри доктору, профессор Шаһин Фазил белә йазыб:\n”ХХл әсрин әввәлләриндә классик әдәбиййат муниси олан шаир гадын шимал Азәрбайҹанында тәптәзә бир “Диван” китабы йазды. Әслиндә өлкәмизин диван әдәбиййаты тарихиндә һәлә һеч бир гадынын ҹүрәт едиб ҝөрә билмәдийи сон дәрәҹә ҹидди поетик бир иши-“диван бағламаг иши”ни нәһайәт бир гадын шаирә ҝөрдү: Ады Ҝүларә, тәхәллүсү Мунисдир о шаирә гадынын.”\n(“Диван”5 сәһ. 3 абзас. Редактордан)\n“Диван” китабынын әлйазмасы һал-һазырда Салман Мумтаз адына Азәрбайҹан Дөвләт Әдәбиййат вә Инҹәсәнәт архивиндә хүсуси фондда сахланылыр.\nЈарадыҹылығында әсас хәтт Вәтәнпәрвәрлик мөвзусудур. “Һаны айағын, әсҝәр” адлы пйеси йенийетмәләр үчүн, “Ҝүллү нәнәнин халчасы” адлы мәнзум пйеси исә ушаглар үчүн нәзәрдә тутулуб.\nО, тез-тез гоҹалар евләриндә, ушаг евләриндә, мәктәбләрдә, китабхана вә Мәдәниййәт Мәркәзләриндә ҝөрүшләр кечирир.\n2010-ҹу илин октйабр айында Иранын Урмийа шәһәриндә кечирилән шеир фестивалында “Диплом”вә пул мүкафаты лайиг ҝөрүлүб. Бир чох тәшкилатлар тәрәфиндән “Диплом”,”Фәхри Фәрман”вә “Тәшәккүрнамә”ләрлә мүкафатландырылыб.\nОрта мәктәбләрдә йухары синиф шаҝирдләри илә (гызларла) “Аилә, мәишәт, Милли-әхлаги дәйәрләримиз”мөвзусунда сөһбәтләр апарыр.\n“Бәнөвшә йағышы” (мәнсур шеирләр)\n”Диван” (26 йанрда әдәби нүмунәләр топлусу)\n“Ҝөйдән алма дүшмәди”(ушаг нағыллары)\n“Лалә ҝүлүнүн сирри” ( ушаг нағыллары)\n“Сөйлә мәнә, ай нәнә!”( ушаглар үчүн шеирләр вә тапмаҹалар)\n“Ҝизләнмишәм тап мәни”(ушаг шеирләри вә тапмаҹалар)\n” Мүдрик зейтун ағаҹы” ( ушаг нағыллары)\n“Иткин” (вәтәнпәрвәрлик мөвзусунда сәнәдли һекайәләр)\n“Тәсәлли вер мәнә…” (мәнсур шеирләр)\n“Фәрман Аллаһдан ҝәлиб” (илаһи гәзәлләр)\n“Ана дилим, ҹан дилим” (32 һәрфләрдән ибарәт мәтнләр вә йанылтмаҹлар)\n“Мүдрикләрләрдән ешитдикләрим”(һикмәтли вә ибрәтли кичик һекайәләр)\n“Јад планетдән ҝәлән оғлан” (ушаг нағыллары)\nРезин топун нағылы.\nБири вар иди, бири йох иди. Ҝөйдә улдузлар, йердә инсанлар чох иди. Ынсанлар фикирләшиб ушаглар үчүн мараглы ойунҹаглр һазырлайырдылар ки, ушаглар дарыхмасын.\nҜүнләрин бир ҝүнүндә бир киши нәвәсинин әлиндән тутуб ойунҹаг мағазасына ҝәлди. Онлар әлван рәнҝли ойунҹагларын йанында йумру бир шей ҝөрдүләр. Гоҹа билмирди ки, бу нәдир. Киши сатыҹыдан сорушду:\n-Бу йумру шей нәдир?\nСатыҹы деди :\n— Бу топдур.\nКишинин ҝөзләри кәлләсинә чыхды вә деди:\n— Һеч ойунҹаг мағазасында да топ сатарлар?\nСатыҹы гыз ҝүлүмсәйиб ҹаваб верди ки, әми ҹан бу ойунҹаг топдур, буну нефтдән һазырлайыблар. Ҝөркәми топ ҝүлләсинә охшадығы үчүн адына топ дейирләр.\nКиши бир аз фикирләшиб топун бирини нәвәси үчүн алды. О әлини узадыб топу ҝөтүрмәк истәйәндә топ сүрүшүб әлиндән йерә дүшдү сонра да галхыб кишинин бурнуна дәйди . Киши вай бурнум-дейиб- бурнуну тутду. Сонра сатыҹы гыза деди:\n— Бәс дейирдин бу ойунҹагдыр, аз галмышды бурнум гопуб, дүшсүн.\nСатыҹы гыз кишини баша салыр ки, бу резин топ олдуғу үчүн йерә дәйәндә йенә йухары галхыр.\nКиши бир шей баша дүшмәсә дә топу нәвәсинә вериб деди:\n— Ал, евдә ойнайарсан амма еһтийатлы ол.\nОнлар евә ҝәлдиләр. Евдә оғланын ойунҹагларынын йанында долдурулмуш бир шар вар иди. Топ шары ҝөрән кими деди:\n— Салам, шар гардаш.\nШар тәрс-тәрс топа бахыб ҹаваб верди ки, сән һардан мәним гардашым олдун? Мәним гардашым йохдур.\nБуну ешидән топ дейир ки, сән сәһв едирсән. Бизим чохлу баҹы гардашымыз вар.\nАхы биз нефтдән һазырланмышыг. Һеч билирсән нефтдән нәләр һазырлайырлар ?\nШар кобудлугла ҹаваб верди ки, билмирәм, һеч билмәк дә истәмирәм. Ону билирәм ки, мән һамындан ҝөзәләм, йарашыглыйам. Ҝөрүрсән, мәни мыхдан асыблар оғлан мәни сапдан тутуб мәни әлиндә ҝәздирир. Сәни исә айағы илә вураҹаг.\nБир аздан дәҹәл оғлан ойунҹагларын йанына ҝәлди . О доғрудан да топу айағы илә вурду. Топ дивара дәйиб йенә оғланын йанына ҝәлди. Бу ойун оғланын чох хошуна ҝәлди. О топу ҝөтүрүб күчәйә ҝетди.Топу бүтүн достларына ҝөстәрди . Онлар топла хейли ойнайандан сонра оғлан тоза булашмыш топу евә ҝәтириб, йеринә гойду. Топу чиркли ҝөрән шар деди :\n— Ҝөрдүн! Мән сәнә демәдим ки, сәни айагла вураҹаглар. Мәни исә әлдә ҝәздирирләр.\nТоп шарын сөзләриндән лап безди вә деди:\n— Сән наһаг йерә бу гәдәр өйүнүрсән. Сәнин ҹанын о сапдадыр , сап ачылан кими йерә йыхылаҹагсан.\n-Шар топун бу сөзләринә үрәкдән ҝүлдү. О ҝүлдүкҹә она бағланан сап бошалырды. Бирдән сап ачылды, шар пуффф едиб һавада учду. Сонра да йерә дүшдү. О бүзүшүб йазыг-йазыг топа бахды. Топ она деди :\n-Сән чох өйүнүрдүн она ҝөрә дә бәлайа дүшдүн. Өйүнәнләрин агибәти һәмишә белә олур.\nНағылымыз сона чатды. Нағыла гулаг асан ушаглар да йорулду, йатды . Инди ҝөйдән алма дүшәҹәк бәс онлары ким ҝөтүрәҹәк? Амма бу дәфә ҝөйдән үч дәнә әлван топ дүшдү. Вәссалам. Топлар дийирләниб һәрәси бир йана ҝетди.\nБири вар иди, бири йох иди. Галын бир мешә вар иди.Бүтүн һейванлар өзләри үчүн йува дүзәлдиб раһатҹа йашайырдылар.Бир ҝүн мешәйә хәбәр йайылыр ки, бу ил гыш йаман сойуг кечәҹәк. Һамы өзү үчүн исти күрк һазырласын. Ана һейванлар бу хәбәрдән чох нараһат олуб, балалары үчүн тәдарүк ҝөрмәйә башлайыр. Ахы онларын балаларынын дәриси чох зәрифдир, онлара тез сойуг олар.\n-Бизә ийнә вә сап лазым олаҹаг.\n— Ийнәни кирпидән аларыг.\nДовшан сорушур :\n— Бәс сапы һарадан тапаг?\nДәлә ҹаваб верир ки, сапы мән тапарам.\nДәлә сап ахтармаға ҝедир. Ахтарыр –ахтарыр амма һеч йердән сап тапа билмир. Бирдән онун ҝөзү ағаҹда тор гүран һөрмүчәйә саташыр. Дәлә фикирләшир ки, сапы һөрмүчәкдән аларыг.\nҺейванлар –түлкү,довшан,дәлә, ҹанавар йығышыб кирпинин евинә ҝедир. Әввәл түлкү ичәри ҝирир.\nКирпи ону ҝөрәндә чох горхур.\n-Горхма, кирпи гардаш. Сәнә бир ишим дүшүб. Мәнә бир ийнә вер , сонра йенә гайтарарам.\nКирпи она бир ийнә верир. Сонра довшан ,дәлә вә бир-бир бүтүн һейванлар ҝәлиб кирпидән ийнә алыр.лап ахырда чаггал ҝәлир. О кирпийә дейир:\n-Кирпи гардаш һамыйа ийнә вермисән, мәнә дә бирини вер. Дейирләр бу ил гыш сәрт кечәҹәк, мән дә балаларыма күрк тиким.\n— әлим чатан йердән ийнәләри чыхартмышам, күрәйимдә галан ийнәләрә дә әлим чатмыр, йахын ҝәл өзүн бир ийнә ҝөтүр, апар. Чаггал бу сөзү ешитҹәк чох севинир. Фикирләшир ки, кирпинин күрәйиндән 3-4 ийнә чыхарыб һейванлара пайлайарам. О белә дә едир. Кирпинин белиндән 3-4 ийнә ҝөтүрүб гачыр.\nКирпи онун архасынҹа бахыб ҝүлүр вә йавашҹа дейир:\n— Ай авамлар. Сиз ийнә истәдиниз, мән дә вердим.Бәс бахмадыныз ки, сапы һара кечирәҹәксиниз? Ахы мәним ийнәләримин сап кечән йери йохдур. Чаггал мәним бир нечә ийнәми гопарыб апарды , елә билди һисс еләмәдим. Ай-һай…\nОнсуз да сабаһ һамыныз ҝәтириб ийнәләри мәнә гайтараҹагсыныз.\nСәһәриси ҝүн доғрудан да бүтүн һейванлар сәс-күйлә кирпинин евинә ҝәлир вә бир ағысдан дейир:\n— Сән бизи алдатмысан. Бу ийнәләрин сап кечирән йери йохдур.\nКирпи сакитҹә ҹаваб верир :\n— Сиз ийнә истәдиниз , мән дә вердим. Онда ҝөрмәдиниз ки, сап йери йохдур ? Истәмирсиз , гайтарын ийнәләрими.\nҺейванлар кирпинин ийнәләрини өзүнә гайтарыр.\nНағылымыз сона чатды. Кимсә ҝөйдән алма атды.\nАлмалар һара дүшдү? Алмалар кирпинин белинә дүшдү. Кирпи диксиниб тез йувасына гачды. Онун балалары алмалары ҝөрүб чох севинди. Алмалары йейиб йатдылар, сиз дә ҝедин йатын.\nҮч рәнҝин нағылы\nБири вар иди, бири йох иди. Дүнйада ушаг чох иди. Онлар мәктәбә ҝедир, елм вә билик өйрәнирдиләр. Бу ушагларын рәнҝли гәләмләри, әлван шәкилли китаблары вар иди. Сәлигәли ушагларын чантасы тәр-тәмиз, китаб-дәфтәрләри сәлигәли олурду. Пинти ушагларын исә барәсиндә һеч нә йазмаг истәмирәм. Онлары сиз өзүнүз йахшы таныйырсыз. Билирсиз ки, онларын китаб- дәфтәри вә әлләри нә ҝүндә олур.\nҜүнләрин бир ҝүнү Елнарә адлы гыз мәктәбдән евә ҝәлир. Онун чантасынын үстүнә мүрәккәб ләкәси дүшмүшдү. Елнарә чох сәлигәли гыз иди. Одур ки, чантасындан китабларыны, дәфтәрләрини вә гәләмләрини чыхарыб йазы масасынын үстүнә гойур. Чантаны исә ҝөтүрүб үстүндә олан ләкәни тәмизләмәйә башлайыр. Гыз өз ишиндә олсун, сизә кимдән дейим? Кимдән данышым , масанын үстүндә олан мәктәб ләвазиматындан. Масанын үстүнә гойулан гәләмләр дарыхды. Онлар әл-әлә вериб гутунун ағзыны ачдылар. Гәләмләр гутудан чыхан кими йашыл гәләм деди:\n— Каш бу гыз ахшама гәдәр чанта илә мәшғул олайды, биз дә азадлыгда галайдыг. Гутунун ичиндә галмагдан лап безмишәм. Ора чох гаранлыгдыр.\nСары гәләм деди:\n— Сән нийә безирсән? Гыз сәни гутудан тез-тез чыхарыр. Ағаҹ, йарпаг шәкли чәкәндә сән һәмишә онун әлиндә олурсан. Мән исә нә вахтдыр ки, гутуда галмышам. Ҝөзләмәкдән сары рәнҝим бир аз да саралыб. Јәгин сары рәнҝи һеч ким севмир.\nМави рәнҝли гәләм бу сөзләри ешидәндә дөзә билмәди, йахына ҝәлиб үзүнү сары гәләмә тутду:\n— Сән дә данышырсан? Ахы ики ҝүн әввәл бу гыз пайыз фәслинин мәнзәрәсини чәкәндә сәндән ҝен-бол истифатә еләди. Мән исә һеч йада дүшмүрәм. Нә вахтдыр ки, бойнуму буруб гутуда галмышам.\nМави гәләм бу сөзләри дейиб, үрәкдән ағлады. О мави дәсмалы илә ҝөзләрини силиб деди:\n— Белә чыхыр ки, мән кеч кимә лазым дейиләм. Ағаҹлар, йарпаглар баһарда йашыл олур, пайызда исә сары. Бәс мән нә вахт лазым олаҹағам? Гәләм мави ҝөзләриндән мави йашлар сәпди.\nГәһвәйи гәләм мави гәләмин ҝөз йашларыны ҝөрәндә йахына ҝәлди. Онун үрәйи чох көврәк иди. Одур ки, мави гәләми сакитләшдириб деди:\n— Ағлама! Сән ҝәнҝләрин ичиндә ән ҝөзәли, ән зәрифисән! Сәма сәнин рәнҝиндәдир, дәниз сәнин рәнҝиндәдир. Һәлә бәзи инсанларын ҝөзүнүн дә рәнҝи мави олур.\nМави рәнҝ һеч ҹүр сакитләшә билмирди. Бүтүн бу сөһбәтә гулаг асан гырмызы гәләм гырмызы әлини йухары галдырыб деди:\n— Һеч сиздән ҝөзләмәздим! Сиз белә данышмагла ушаглары өзүнүздән күсдүрәрсиниз. Ахы һәр бир рәнҝин өз йери вар. Бүтүн рәнҝләр лазымлыдыр. Бу рәнҝләрин ичиндә елә рәнҝләр вар ки, онлары тәкчә ушаглар йох, бөйүкләр дә севир.\nСонра гырмызы гәләм үзүнү мави гәләмә тутуб деди:\n— Мави рәнҝ, сән бизим үчүн чох ваҹибсән. Ахы сән Азәрбайҹанын байрағында йухарыда дайанырсан, сәндән бир азҹа ашағыда мән олурам мәним йахынлығымда исә йашыл гардашымыз дайаныр. Мән йухарыйа баханда сәни, ашағыйа баханда исә йашыл рәнҝи ҝөрәндә чох севинирәм. Биз бирликдә бөйүк бир Дөвләти тәмсил едирик. Бүтүн мәктәбли достларымыз доғма вәтәни вә бу үчрәнҝли байрағы ҹанындан артыг севирләр. Һеч вахт бир-биринизлә мүбаһисә етмәйин . Јохса рәнҝләриниз солар.\nГырмызы гәләмин сөзләрини бүтүн гәләмләр марагла динләйирдиләр. О даһа сонра әлавә етди:\n— Јашыл рәнҝ тәбиәтин йарашығыдыр. Сары Ҝүнәшин рәнҝидир. Мави сәманын вә дәнизин рәнҝидир. Гәһвәйи рәнҝ инсанларын ҝөзүнүн , гара исә сачынын рәнҝидир. Бәзән дә онларын ҝөзүнүн рәнҝи гара , сачынын рәнҝи исә гәһвәйи олур.\nБу вахт кәнарда дайаныб додағыны бүзән бәнөвшәйи рәнҝли гәләм дилләнди:\n— Белә чыхыр ки, һеч кимә лазым олмайан рәнҝ мәнәм.\nГырмызы гәләм она деди:\n— Сән нә данышырсан? Сән ҝөй гуршағынын ән әсас рәнҝисән. Сән сәмада ҝөрүнәндә бүтүн ҹанлылар севинирләр. Сәнин әксин балаҹа йағыш ҝөлмәчәләриндә дә әкс олунур. Сән рәнҝләрин назлы баҹысысан.\nБәнөвшәйи гәләм бу сөзләрдән лап мәст олду. О, ағзыны ачыб йенә нә исә демәк истәйирди ки, йашыл гәләм гышгырды:\n— Тез олун гутуйа ҝирин! Гыз әлиндә чанта бурайа ҝәлир!\nЕлнарә тәмизләдийи чантаны масанын үстүнә гойуб, мәктәб ләвазиматыны йенидән чантасына йығды.\nНағылымыз да сона чатды . Гәләмләр ширин йуху тапды. Сиз дә ширин йуху тапасыныз.\nЕлә бу вахт ҝөй ҝурулдады, илдырым чахды, ҝүчлү йағыш йағды.\nСәһәр мави сәмада йедди рәнҝли ҝөйгуршағы узаныб динҹәлирди. Мәним дә йадыма бир тапмаҹа дүшдү: “ О йағышдан сонра ҝәлди, узаныб ҝөйдә динҹәлди.”\nКим ҹавабы тапса, суаллара о ҹаваб верәҹәк.\n1. Азәрбайҹанын байрағында олан рәнҝләр нәйи билдирир?\n2. Ҝөйгуршағы нә вахт йараныр?\nЕй бизә рәһбәр баба\nУлу өндәримизин 90 иллийинә.\nҜөзуну ачды сәһәр,\nЈайылды хош бир хәбәр,\nОдур газанан зәфәр,\nҸанымыз Һейдәр баба!\nЕй бизә рәһбәр баба!\nАрзулар ачды ганад,\nХалгы О етди азад,\nДилләрдә ҝәзди бу ад,\nГайнады ҹошду булаг,\nНәғмә деди һәр ушаг,\nҺәйатын бизә ибрәт,\nМәһәббәтин бир дәниз,\nАдын гәлбимә әзиз,\nВәтәнимдә гойдун из,\nБура ҝәлән һәр гонаг,\nВерди бабадан сораг,\nДилә ҝәлди һәр ушаг,\nЧәмәндә битән чичәк,\nЧичәк үстдә кәпәнәк,\nГүррәләнди һәр үрәк,\nНәрҝиз, сүсән, йасәмән,\nМешә,дүзән, бағ, чәмән,\nСевинди ана Вәтән,\nСөйлә мәнә, ай нәнә !\nНәвә ҝедир йатмаға,\nШирин йуху тапмаға.\nНәнә өпүр үзүнү,\nСөйләйир :“Јум ҝөзүнү.”\n-Јухум ҝәлмир, ай нәнә !\nБир суалым вар сәнә.\n-Сөйлә мәнә, ай нәнә !\nНәдән исинир Ҝүнәш ?\nҺардан алыр о атәш ?\nНәдән йараныр думан ?\nНийә гоҹалыр инсан ?\nҺара йох олду баба ?\nЈетим галды ел-оба.\nҺарда динҹәлир күләк ?\nҺарда йатыр кәпәнәк ?\nНәнә чашыб галмышды,\nОну фикир алмышды.\nСуаллар йетмир сона,\nНә ҹаваб версин она ?\nФикирләшди бир гәдәр\nҸаваб тапды бир тәһәр.\nДеди : Бағла ҝөзүнү,\nАллаһ билир дүзүнү !\nБахыш сайы: 2 457


Q=17	C=0	SS=0	LS=17	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=3	G0=21	G1=20	G2=9	DLID=az_RU	BODY=Ајәтуллаһ Рамазани: Ислам мәркәзләринин әсас вәзифәси инсанын әсл ләјагәтини изаһ етмәкдир / Бүтүн гызыл гајдалар Исламда мөвҹуддур\nҮмумдүнја Әһли-Бејт (ә) Ассамблејасы Хәбәрләри\nnoyabr 19, 2021 - 11:39 PM Хәбәрин коду : 1200129 Мәнбә : АБНА Хәбәр Аҝентлији Link:\nАјәтуллаһ Рамазани: “Биз давранышларымызла Исламы танытмалыјыг, бәзән јүзләрлә саат данышырыг, амма бәзән дә бир әхлаги һәрәкәт јүздән чох китабын гоја билдији тәсири бурахыр. Бәзиләри дејирләр ки, Пејғәмбәр (с), Исламы Хәдиҹәнин (с) сәрвәти вә Әлинин (ә) гылынҹы илә инкишаф етдирди, лакин Исламын јајылмасына сәбәб олан шеј Пејғәмбәрин (с) әхлагы иди ки, бу да ән гыса заманда тәсирини ҝөстәрди.”\nӘһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән, Үмумдүнја Әһли-Бејт (ә) Ассамблејасынын баш катиби 14 нојабр 2021 тарихдә, базар ҝүнү Брүсселин Рәһман Мәсҹидиндә иштирак едәрәк, Белчика Шиә Мәркәзләринин рәсмиләри гаршысында чыхыш едиб.\nАјәтуллаһ Рза Рамазани Имам Багирдән (ә) һәдис охујараг бујуруб: “Имам Багирин (ә) һәдисинә әсасән, намаз инсанын Аллаһла әлагәсинә аиддир. Оруҹ инсанын өзү илә мүнасибәтинә, зәкат проблемләрин һәлли үчүн инсанларын диҝәр инсанларла әлагәсинә, һәҹҹ исә бејнәлхалг әлагәләрә аиддир. Она ҝөрә дә инсан бүтүн мәсәләләрдә әлагәсини ҝүҹләндирмәк истәјирсә, вилајәт әлагәсини инкишаф етдирмәли вә ҝүҹләндирмәлидир.\n* Әгл, фигһ вә Гуран һөкмүнә ҝөрә вәһдәт лабүддүр\nО, мүсәлманларын бирлијинин зәрурилијинә тохунараг дејиб: “Бу ҝүн мүсәлманлар һәр заманкиндән даһа чох бир-бири илә иттифаг етмәлидирләр, чүнки ағыл, фигһ вә Гурана ҝөрә вәһдәт зәрури бир шејдир”.\nҮмумдүнја Әһли-Бејт (ә) Ассамблејасынын баш катиби мәзһәбләрарасы диалогун зәрурилији илә бағлы дејиб: “Бәзиләри һесаб едир ки, дин ардыҹыллары өз араларында диалог ахтармалыдырлар, чүнки бизим һамымыз вә бүтүн Илаһи пејғәмбәрләр һәгигәтдән гајнагланыр. Динләрин маһијјәти бир һәгигәтә гајыдыр вә бу, инсан ләјагәтинин горунмасыдыр вә Ислам мәркәзләринин әсас вәзифәси инсанын һәгиги ләјагәтини изаһ етмәкдир.”\nИсламда әхлагын мүзакирәси илә бағлы фикир билдирән Ајәтуллаһ Рамазани дејиб: “Рәсули-Әкрәмин (с) ики бәјаны вар: “Әхлагын ҝөзәлликләри” вә “Әхлагын фәзиләтләри”. Әхлагын ҝөзәлликләри инсанын башгасы илә мүнасибәтинин нөвү илә бағлыдыр, әхлагын фәзиләтләри исә тәбиәтин вә инсанын дахилиндәки тәрбијәјә гајыдыр. Фәхр етмәлијик ки, Гуран ајәләриндә “Инсанларла ҝөзәл данышын!” ајәси кими бир әхлаг гајдасы вә һөкмү вар. Аллаһ бу ајәдә “Бүтүн инсанлара гаршы меһрибан олмалыјыг” дејир. Тәкҹә диндарлара вә мүсәлманлара дејил, башга динләрин ардыҹылларына да Хејирхаһ олмалыјыг вә бу, гызыл гајдадыр. Әмирәл-мөминин (ә) Имам Һәсәнә (ә) јаздығы мәктубунда да мәшһур әхлаги мәгама ишарә едәрәк бујурмушдур: “Өзүн үчүн бәјәндијини башгалары үчүн ет, өзүн үчүн бәјәнмәдијин шеји башгалары үчүн дә бәјәнмә."\n* Бүтүн гызыл гајдалар Исламда мөвҹуддур\nАјәтуллаһ Рамазани әлавә едиб: “Алман философу Һанс Кунгун Глобал Етика адлы китабы вар. Дејә биләрик ки, үмумбәшәри әхлаг, бу гызыл гајдалардыр, бүтүн бу гызыл гајдалар Исламда мөвҹуддур.\nБиз давранышларымызла Исламы танытмалыјыг, бәзән јүзләрлә саат данышырыг, амма бәзән дә бир әхлаги һәрәкәт јүздән чох китабын гоја билдији тәсири бурахыр. Бәзиләри дејирләр ки, Пејғәмбәр (с), Исламы Хәдиҹәнин (с) сәрвәти вә Әлинин (ә) гылынҹы илә инкишаф етдирди, лакин Исламын јајылмасына сәбәб олан шеј Пејғәмбәрин (с) әхлагы иди ки, бу да ән гыса заманда тәсирини ҝөстәрди.”\nГум Елми Һөвзәсинин јүксәк сәвијјәли профессору да дејиб: “Христианлығы өјрәнсәк ҝөрәрик ки, Иса Мәсиһдән үч јүз ил сонра мәсиһијјәт-христианлыг тәзәҹә дирчәлмәјә башлады, ондан әввәл исә бәзи инсанлар дағларда ҝизли ибадәт едирдиләр. Амма Ислам Пејғәмбәриндән сонра исә, мүсәлманлар өз динләри илә фәхр едирдиләр. Әҝәр бүтүн тарих китабларыны охусаг, ҝөрәрик ки, он үч ил Мәдинәдә һеч бир мүһарибә баш вермәјиб. Чүнки Мәдинәдә фикир ифадәси вар иди вә һәр кәс өз фикрини ифадә етмәкдә азаддыр; Истәдији идеалоҝијаны гәбул едәр вә ја рәдд едәр.”\nО, Ајәтуллаһ Ҹавади Амулинин әхлага бахышы һаггында белә дејиб: “Мүәллимимиз Әлламә Ҹавади Амули әдәби үч јерә бөлүб: 1- Өзүмүзү јетишдирмәк. 2- Башгалары илә мүнасибәтимиз мүәјјән етмәк вә Гурани-Кәрим әдәб мүәллимидир. 3- Аллаһла әлагәмизи ҝүҹләндирмәк вә Илаһи сифәтләри тапмаг.”\nҮмумдүнја Әһли-Бејт (ә) Ассамблејасынын баш катиби әлавә едиб: “Имам Рзадан (ә) камил мөмин һаггында һәдис вар. Имам Рза (ә) бујурур: Мөмин үч хүсусијјәтә малик олмадыгҹа иманын һәгигәтини дәрк етмәз; 1- Аллаһын хүсусијјәти ки, инсанларын сиррини ҝизләтсин. 2- Ислам Пејғәмбәринин (с) бир хүсусијјәти ки, инсанлара гаршы дөзүмлү олсун. 3- Аллаһын Вәлисинин бир хүсусијјәти ки, чәтинликләр гаршысында сәбирли олмагдыр. Аллаһ инсанын сиррини ачмадығы кими, мөмин дә елә етмәлидир. Биз чәтин вәзијјәтләрдә сәбирли вә мүлајим олмалыјыг."\n* Шиә мәркәзләриндә Әһли-Бејт (ә) мәктәбини танытмаг үчүн гызыл фүрсәт вар.\nАјәтуллаһ Рамазани билдириб: “Шиә мәркәзләриндә Әһли-Бејт (ә) мәктәбини танытмаг үчүн гызыл фүрсәт вар. Әҝәр һамымыз Әһли-бејтин вилајәтинә маликиксә, бир-биримизлә меһрибан олмалы, ихтилаф етмәмәлијик; Сөзсүз ки, ихтилаф етмәјимизин бизим үчүн фајдасы јохдур. Әлламә Тәбатәбаи “Һагг ҝәлди, батил ҝетди!” ајәсинин тәфсириндә белә бир суал ортаја гојур ки, Ислам һагг дин олса да, ихтилафлар вә проблемләр вар, амма ҝөрәсән күфр дүнјасы арасында һеч бир фәрг јохдурму? Ҹаваб веррир ки, Исламын мәзмуну там вә әһатәлидир, лакин мүсәлманлар бир мәсәләдә доғру јолда дејилләр вә бу, Ислам ҹәмијјәтләриндә ихтилафлара сәбәб олуб. Амма күфрүн мәзмуну батилдир, лакин бир шејдә һаглыдырлар, о да онларын бирлијидир.”\nАјәтуллаһ Рамазани һәмчинин дејиб: “Ислам мәрһәмәт динидир, расионаллыг динидир вә ҹәмијјәт үчүн әһәмијјәт кәсб едир вә ИШИД-ин етдикләри онларын өз јарадыҹылығыдыр вә Исламла һеч бир әлагәси јохдур!”\nСонда дејиб: “Иншаллаһ Исламы дүнјаја танытмаг үчүн фүрсәтдән, хүсусән дә кибермәкандан истифадә етмәлијик.”


Q=75	C=0	SS=0	LS=75	PS=0	DC=0	LC=0	SD=100	BS=0	G0=2	G1=2	G2=2	DLID=az_RU	BODY=İyul 26, 2017 - 9:58 PM Хәбәрин коду : 844390 Мәнбә : АБНА – Хәбәр Аҝентлији Link:\nӘһли Бејт (әлејһимус-сәлам) - АБНА – Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, бу ҝүнТеһран вахты илә сүбһ 10:00 радәләриндә Үмүмдүнја Әһли Бејт (ә) Ассамблејасынын Әрбәин үзрә Идарәси “1439-ҹу илин Сәфәр ајы үчүн” илк иҹласыны Мүгәддәс Гум шәһәриндә кечириб.\nИҹласда бејнәлхалг әлагәләр үзрә мүавин Һөҹҹәтүл Ислам Салар, Мәдәни Маариф ишләри үзрә мүавин Һөҹҹәтүл Ислам Имани Мүгәддәм, Елми Тәһгигат ишләри үзрә идарәнин сәдри Һөҹҹәтүл Ислам Сејјид Али Әјјуб, Тәрҹүмә Идарәсинин сәдри Һөҹҹәтүл Ислам Кермани, Мәдәни Маариф ишләри илә әмәкдашлыг идарәсинин сәдри Һөҹҹәтүл Ислам Хорсәнди, Үмүмдүнја Әһли-Бејт (ә) Ассамблејасынын Информасија Технолоҝијалары вә Информасија Бүросунун баш директору Һөҹҹәтүл Ислам Сејјид Һүсејни Ариф, ИИР Мәркәзи Әрбәин Идарәсинин Мәдәнијјәт Корпусунун директору вә Имам Хаменеи һәзрәтләринин баш офисинин ИИР Мәркәзи Әрбәин Идарәсиндәки нүмајәндәси Һөҹҹәтүл Ислам Әһмәди, ИИР Мәркәзи Әрбәин Идарәсинин диҝәр нүмајәндәси Һөҹҹәтүл Ислам Шәриф Тәбар, Имам Һүсејнин (ә) мүгәддәс һәрәминә табе олан Варисул Әнбија мүәссисәсинин нүмајәндәси Һөҹҹәтүл Ислам Тәмими, әл Сәгәләјн пејк каналынын нүмајәндәси Һөҹҹәтүл Ислам Нәҹәфи, Бејнәлхалг Ашура Идарәсинин нүмајәндәси Һөҹҹәтүл Ислам Нәзәри, Бејнәлхалг әл Мустәфа (с) Университетинин Мәдәнијјәт ишәри үзрә баш мүдири Һөҹҹәтүл Ислам Муради, Ајәтуллаһ Сејјид Муһәммәд Сәид Һәкимин офисинин нүмајәндәси Һөҹҹәтүл Ислам Сејјид Һәким, Алул Бејт мүәссисәсинин Баш Информасија бүросу вә бу мүәссисәнин нызниндәки Әрбәин ишләри үзрә идарәнин мәсулу Һөҹҹәтүл Ислам Әһмәд Атифи, Дини Һејәтләрин активистләриндән олан Һөҹҹәтүл Ислам Ибраһими ҹәнаблары иштирак едибләр. Онлар өтән ил кечирилән Әрбәин зијарәтиндә мүхтәлиф Мәдәнијјәт групларынын тәблиғат системләриндәки мәнфи вә зәрәрли нөгтәләри арашдырараг гаршыдан ҝәлән Әрбәин зијарәтинә һазырлыг ишләринин неҹә апарылмаасы һагда фикир мүбадиләси апарыблар.


Q=19	C=13	SS=11	LS=6	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=181	G1=147	G2=92	DLID=az_RU	BODY=Јорулмаг билмәйән тәгигатчы алим — AQRA Elmin İnkişafına Dətsək İctimai Birliyi\n21 мая, 2013 Елми кәшфләр\nИстедадлы тәдгигатчы, алим Әждәр Фәрзәли (Әждәр Әлиш оғлу Фәрзәлийев 1937-2011) сон илләрдә чап олунмуш монографийалары вә елми-күтләви мәгаләләри илә диггәти ҹәлб етмишдир. Онун сайсыз арашдырмалар вә тарихи мүгайисәли тәһлилләр әсасында ашкар етдийи, ҝәлдийи нәтиҹәләр елм үчүн, халгымызын гәдим вә зәнҝин мәдәниййәтинин әл чатмайан гатларынын ашкарланмасы үчүн чох ҝәрәклидир. Буну мүәллифин сон 40 илдә чап етдирдийи 400 — ә йахын елми – күтләви мәгаләләри вә “Дәдә Горгуд йурду”, “Дәдә Горгуд йолу”, “Дәдә Горгуд сөзү”, “Низами зирвәси”, “Ҝәмигайа — Гобустан әлифбасы”, “Ноев Ковчег и Гямигая – Го — бустанский алфавит”, “Ҝәмигайа – Гобустан мәдәниййәти” , “Ҝәмигайа – Гобустан мәдәниййәти ишығында” монографийалары әйани шәкилдә сүбут едир.\nӘждәр Фәрзәли Азәрбайҹан мифолоҝийасынын әсас хүсусиййәтләрини елми ҹәсарәтлә тәдгиг едән, Оғуз, Адәм вә Һәвва һаггында әсатирн доғрулуғуну ачыглайан илк тәдгигатчылардан бири олмушдур. Онун әсас мәгсәди мифин илкин һәгигәтини ачмаг, елмә йени истигамәт вермәкдир. Бу бахымдан “Оғуз”, “Адәм” вә “Һәвва” мифик сурәтләринин әсил мәзмунуну, маһиййәтини ашкара чыхармаг елми һүнәр сайылмалыдыр. Мүәллиф илк дәфә бу нәтиҹәйә ҝәлмишдир ки, “Адәм” вә “Һәвва” — Дүнйанын Ишыг (Од) вә Су башланғыҹынын – бу мадди әсасын йашары рәмзидир ки, сонралар дини образлара вә фолклор образларына чеврилмишдир. Адәм вә Һәвва илк нөвбәдә Азәрбайҹан мифолоҝийасынын гәһрәманлары, әски азәриләрин – азәрбайҹанлыларын Ишыг (Од) вә Су инамларынын дашыйыҹыларыдыр. Бу инамларын йашы бәшәриййәтин илк – улу дилинин, илк ваһид инсан дилинин, илк сөзүн йашы гәдәрдир. Мүәллиф һәмин әсәрләри илә бир нечә мәгамларын, суалларын ҹавабыны ашкарламышдыр. Онлардан бири будур ки, дил бәшәриййәтин Улу дили һәйатын йаранмасы илә бағлы олан илк инамлар – инанышлар, етигадлар просесиндә йаранмаға, формалашмаға, бүтөвләнмәйә башламышдыр. “Адәм” вә “Һәвва” да Улу дилин илк “сөзләриндәндир”. Бунлар Азәрбайҹан дили үчүн “ҝәлмә” дейил, билаваситә Азәрбайҹан дилинин дә доғма сөзләридир. Ә.Фәрзәли “Дәдә Горгуд йурду” китабында Од (Ишыг) вә Су инамынын бир сыра әламәтләрини илк дәфә елми инандырыҹылыгла ача билмишдир.\n“Ишығын (Одун) бүтүн төрәмәләри” дә йалныз Од (Ишыг) ола биләр: “ Танры Адәм гүдрәтинин тимсалы Одун (Ишығын) йаратдығы илк әр – киши – инсан: Мән одам (Ишығам) — Танрынын йаратдығынын илкийәм, Оддан (Ишығдан) йаранмыш ҹанлы варлығам, Одун (Ишығын) өзүйәм” – мәзмуну дашыйыр. Бу елми кәшфдир вә йалныз Әждәр Фәрзәлийә мәхсусдур. “Һәвва” исә “ илк ана – гадын” олмагла “Су” мәзмунундадыр. Торпаг, һава, халг, нәсил артыран (доған, төрәдән) һәр бир ҹанлы нәһайәт, сүлһ, динҹлик дә “Су” мәзмунунла бағлыдыр. Дүнйа дует үзәриндә: 1+1 сәбәбиндәндир. Бунлар Ә. Фәрзәлинин ҝәлдийи йени вә елми нәтиҹәдир.\nӘждәр Фәрзәли дилчилийин мүһүм саһәси олан етимолоҝийанын әсас принсипләрини елми бахымдан ашкарлайа билмишдир. Мәсәлән, о, белә гәнаәтә ҝәлмишдир ки, етимолоҝийа ваһид вә дәйишилмәз ганунауйғунлуға әсасланыр. Бунунла да о, ономастик ваһидләрин тәһлилиндә йозумларын гейри — елмилийини ашкар етмишдир. Ә. Фәрзәли дилчилийин тарихинә мүраҹиәтлә сон 2500 ил әрзиндә етимолоҝийанын кечдийи инкишаф мәрһәләләрини ардыҹыллыгла изләмиш, Һинд – Авропачы дилчиләрин биртәрәфли тәһлилләрә даһа чох мейл етдикләрини үзә чыхармыш вә тарихи – мүгайисәли тәһлилин ваҹиблийини бир даһа әсасландырмышдыр. Мәһз, бу саһәдә онун елмә ҝәтирдийи йенилик санбаллы вә ҝәрәклидир. Әждәр Фәрзәли илк дәфә белә нәтиҹәйә ҝәлир ки : — Һәр бир сөз дахили “йүк” ә — мәзмуна маликдир. Сөзә йашарлыг верән онун “бәтниндәки” йүкдүр. Сөз мәһз дахили йүкүнүн, нүвәсиндәки йүклү һиссәҹийин” һесабына йаранмышдыр:\n— бу вә йа диҝәр сөзүн дашыдығы улу мәзмун ашкара чыхарылмалыдыр.\n“Нә үчүн дилләр бир – биринә бу гәдәр йахындыр !”. Сон 2500 илдә дүнйа алимләрини дүшүндүрән һәмин суала Ә. Фәрзәли белә ҹаваб вермишдир: “Дилләрин бир – биринә һейрәтамиз дәрәҹәдә йахынлығы сөзләрин йаранмасынын ваһид системинә бағлыдыр. Дилләрин бир – биринә йахынлығы сөзләрин бир биринә йахынлығында ашкар олуна биләр.” Алим өз фикрини бир гәдәр дә инкишаф етдирәрәк билдирмишдир: “ Сөзләрин йаранмасынын системини икилик (1+1) систем дә адландырмаг олар. Бу систем каинатын, һәйатын, нәһайәт инсанын йаранмасы илә бағлыдыр. – Етимолоҝийанын принсипләри дә һәмин рийази принсипин тәркиб һиссәсидир.”\nӘ. Фәрзәли өз “кәшфинә” апаран йолун ән кичик “дашларыны” белә ачыб ҝөстәрмәйә чалышыр: “ Каинатда бүтүн предметләр ( ән кичик һиссәҹикләр дә!) мүтләг ики тәрәфдән биринә йа Ода, йа да Суйа, йа мүсбәтә, йа да мәнфийә, йа истийә, йа сойуға, йа Адәмә, йа Һәввайа вә с.) бағлыдыр. Бу ҹәһәт нишанвериҹи кими, үнван дашыйыҹы кими сөзләрә дә аид олур. Бу сәбәбдән дә бүтүн сөзләрдә — сөз көкләриндә Одун вә Суйун бу вә йа диҝәр әламәти улу мәзмун кими йашамагдадыр. Һансы дилә аидлийиндән асылы олмайараг, бүтүн сөзләр йа “Од-дәм”, йа да “Су-Һәвва” бөлҝүсүнә — синфинә бағлыдыр. Тәдгигатчы әлавә етмишдир ки, “һәм дә етимоложи принсипин мүһүм шәртләриндәндир”. Јәни етимолог белә суала ахтармалыдыр: “Тәдгиг едилән сөз һансы бөлҝүдәндир?”\nИсти рәнҝләр – сойуг рәнҝләр — сойуг һәрфләр ишарәләр, исти саитләр — сойуг саитләр, исти сәсләр — сойуг сәсләр: — Бу бөлҝүләрин дә ганунауйғунлуғуну Әждәр Фәрзәли илк дәфә, һәм дә елми инандырыҹылыгла әсасландыра билмишдир. Алимин “Улу дил һадисәси” адландырдығы йениликләрдән бири: Илкин мәнсубиййәт шәкилчиләридир. О, чохлу тәһлилләр, мүгайисәләр апармагла белә гәнаәтә ҝәлир ки, йалныз бир һеҹалы сөзләр — Садә сөзләрдир. Буҝүнкү грамматик гайдалара тохунмадан, садә сөзләр һесаб едилән “аға”(бөйүк), “сары” (рәнҝ), “али” (уҹа, шөһрәтли), “алим” (йүксәк ағыл саһиби!), “баги” (әбәди), “пәри”(ҝөзәл), “ода” (ев) вә мүхтәлиф дилләрә аид онларҹа, йүзләрҹә сөзүн көкүнү – кодуну – дахили “йүк”үнү мүәййән етмәклә онларын мәнсублуг – аидлик билдирән шәкилчиләрини дә тәйин етмәк мүмкүндүр. Ейни заманда алимин фикринҹә, “бир һеҹалыйа гайыдыш мүасир грамматикаларын шәрһ етдийи шәкилчиләрин йени, даһа доғрусу, бу ҝүнәдәк ашкарланмамыш функсийаларыны да үзә чыхара биләр”. Нәһайәт, Ә.Фәрзәлинин әсас тапынтысы, кәшфи будур: “Сөзүн мәзмуна ҝөрә арашдырылмасы — Елми методдур”. Алим ҝөстәрир ки, ономастик ваһидләрин неҹә, һансы сәбәбләрдән йаранмасы, дашыдығы мәна вә с. һәмин елми методла ашкар едиләрсә, нәтиҹә даһа дәгиг олар вә һеч бир йозум хатиринә һәмин нәтиҹәйә мүдахилә едилә билмәз, башлыҹасы: ону инкар едә билмәз. Мүәллиф буну “Мәзмун нәзәриййәси” адландырыр.\nУлу дилдән бәһс едән дүнйанын ҝөркәмли алимләри онун “ики дил ағаҹындан йаранмасы” принсипини ирәли сүрмүшләр. Ә.Фәрзәли һәмин алимләри әмәйини гиймәтләндирмәклә йанашы, “Бүтүн дилләрин йалныз бир – ваһид дил ағаҹындан төрәндийи”ни елми дәгигликлә әсасландырыр. Ә.Фәрзәлинин гәнаәтинҹә, етимолоҝийанын йени имканларынын ачылмасы дилчилик елминин инкишафына йени тәкан вермиш олаҹаг. “Мәзмун дили”, “Мәзмун: сөз ичиндә сөздүр”, “Дил йох икән дил вар иди”, “Етимолоҝийа вә компутер”, “Топонимләр: гийаби адлар”, “Код сөзүн моделидир”, “Сөз көкү поетикадыр”, “Алынма формалы сөзләр”, “Дилин мифоложи мәнзәрәси”, “Әшйайа аид олан мәзмуна аиддир”, “Чохмәналылыг — мәзмундан ҝәлир”, “Сыфырын мифоложи гиймәти”, “Дилчиликдә хүсуси тарихи мәрһәлә” вә с. адлы мәгаләләри етимолоҝийанын чохсайлы, чохтәрәфли имканларындан хәбәр верир, етимолоҝийанын һүгугларыны мүәййәнләшдирир, бунунла да дилчилийин бир елм кими, инкишафына хидмәт етмиш олур.\nДилчиликдә тарихи мәрһәләләрин өйрәнилмәси вә шәрһи саһәсиндә бир сыра тәдгигатлар бәллидир. Ә.Фәрзәли Азәрбайҹан дилинин тарихи һаггында йени фикир сөйләйир. Бу фикир мүбаһисәли ҝөрүнсә дә, фәрзиййә олса да, бу барәдә ҹидди дүшүнмәйә чағыран ишдир, бурада полемикайа ҝениш мейдан вар.\nӘ.Фәрзәли даһи Зәрдүштүн ады илә бағладығы: варлығын икили тәбиәтинин әзәлилийи вә әбәдилийи фикрини әсасландырмаг үчүн йүзләрҹә мисал чәкир. О, фәрди руһ, халг руһу, үмумбәшәри руһ, нәһайәт, каинат руһу – Улу руһ һаггында сөһбәт ачыр, бу руһлар арасында гырылмаз бағлылыг ҝөрүр, Икили варлығын бир мәркәздән – Илаһи мәркәздән идарә олундуғу гәнаәтинә ҝәлир. О, рәнҝләрин бу ҝүнәдәк ҝүман едилдийи кими, 7 йох, 6 олдуғуну, йәни каинатда лап әзәлдән йалныз алты рәнҝин: үч исти, үч сойуг рәнҝин мөвҹуд олдуғуну елми сурәтдә әсасландырыр. Онун гәнаәтинә ҝөрә: һәр шей – йахшы да, пис дә; исти дә, сойуг да; мәһәббәт дә, нифрәт дә… сонсуз гәдәр ола билир.\nФизикләрин “Каинатын әбәди, сонсуз ҝенишләнмәси” консепсийасына Ә.Фәрзәли “әбәди чохалма” – мәнтиги нәтиҹәсини әлавә етмишдир. “Сыфырын мифоложи – гиймәти” һаггында сөһбәт ачан тәдгигатчы дәгиг елмләрин дә мифоложи илә һансы дәрәҹәдәсә бағлылығыны йада салмышдыр. Јазыйа гәдәрки йаддаш мәдәниййәти, инсанын алтынҹы тәкамүл дөврүнүн мәһсулу олмасы, Гафгаз дағларынын дүнйа уҹалығы инамы илә бағлылығы, Миф көрпүсү һаггында тәдгигатчы фәрзиййәси охуҹу фикринә ганад верир. Бүтүн бу консепсийалар, фәрзиййәләр халгын гәдим инамларындан гида алдығыны ҝөстәрир. Тәдгигатчы бу нәтиҹәләрә сөзүн көкүнү, “ҝөрүнмәйән тәрәфини” ҝөрә билмәси илә ҝәлмишдир.\nӘждәр Фәрзәли “ХАЧ” сөзүнүн илкин мәзмунуну, өзүнүн дедийи кими, кодуну вә чохлу чаларларыны ашкарлайан илк мүәллиф олмушдур. Сөзлүкләрдә — лүғәтләрдә нә гәдәр долашыгла, тәһрифләрлә гейри – елмилийлә йол верилмишдир. Дүнйада, о, ҹүмләдән бизим Азәрбайҹанда бу ҝүнәдәк чап олунмуш сөзлүкләрә — лүғәтләрә о, сырадан изаһлы лүғәтләрә йенидән бахмаг тәләб олунур.\nФилолоҝийа үзрә фәлсәфә доктору Әли Саләддин йазыр: “ Ә. Фәрзәлинин “Дәдә Горгуд” мөвзулу әсәрләри дилчилик, әдәбиййатшүнаслыг, тарих, етнографийа, ҹоғрафийа, етимолоҝийа, археолоҝийа вә с. елмләрин кәсишдийи хәтләр үзәриндә әмәлә ҝәлмишдир. Һәмин хәтләрин йерләшдийи мүстәви мүхтәлиф реҝионлары, шәһәрләри, кәндләри, чайлары, ҝөлләри, дағлары илә бирликдә бүтөв Азәрбайҹандыр. Бурайа халгымызын йаддашында йашайан йурд йерләрини дә әлавә етмәк лазымдыр. Шүбһә йохдур ки, һәгигәт йалныз бир елм саһәсиндә апарылан тәдгигат нәтиҹәсиндә мейдана чыха билмәз. Елми һәгигәт әсасән мүхтәлиф елмләрин говушдуғу нөгтәләрдә кәшф едилир, үзә чыхыр. Чүнки елмләр бир – биринә дайагдыр, бир – биринә архадыр. Онларын арасында мин ҹүр әлагә мөвҹуддур. Биринин көмәйи илә диҝәрини изаһ етмәк, гапалы галан сиррләри ачмаг даһа асандыр. “Дәдә Горгуд йурду”, “Дәдә Горгуд сөзү”, “Дәдә Горгуд йолу” китабларында кәшф олунан фактлар бу мәлум һәгигәтләри бир даһа тәсдигләйир.” (Бакы гәзети, 24.04.1990)\nФизика – рийазиййат елмләри намизәди Малик Мәммәдов: “ – Бу ҝүнәдәк елмдә әсасән “Јердә һәйатын әмәлә ҝәлмәсин” дән данышылыб. Мәһз Јер илкин йаранма просеси үчүн башланғыҹ һесаб едилир. Ә. Фәрзәли бу елми консепсийаны һеч дә инкар етмәдән ирәли ҝедир вә йени елми нәтиҹәйә ҝәлир: Јер, Ҝүнәш, галактикалар мөвҹуд олмаздан әввәл дә һәйаты Јарадан, һәйата чевирилмәйә һазыр олан ОД вә СУ, од вә одун һәрәкәти даһа дүрүстү: һәрәкәт – Одун баш әламәти кими, мөвҹуд олмушдур. Демәли, “Јердә һәйатын әмәлә ҝәлмәси” һаггында мәлум елми консепсийа даһа да инкишаф етдирилир. Һәйатын йаранмасынын сирри Јердә йох, Јердән әввәл “Каинатын мәтниндә” ахтарылмалыдыр.\nБиргүтблү магнитин алынмасынын мүмкүнсүзлүйү елмә бәллидир. Бунунла белә, елмдә бу фикир дә вар ки, “ нә заманса бир гүтблү магнит алмаг мүмкүн олаҹаг.” Лакин Ә. Фәрзәли ҝәлдийи нәтиҹә — Каинатын әзәли икили әламәтә малик ваһидлийи “биргүтблү магнит” ҝүманыны һечә чыхарыр. (“Һәгигәт гәзети 23.07.1991”)\nФәлсәфә елмләри доктору, профессор Әликрам Тағыйев: “– Азәрбайҹан халгынын вә башга түрк халгларынын чох гәдим вә чох зәнҝин мифолоҝийасы йәгин ки, һәлә бундан белә өзҝә архивләриндән, үнванларындан тапылыб, топланыб, нәһайәт ҹилдләрә йығылмалы, бүтөв һалда охуҹулара тәгдим олунмалыдыр. Ә. Фәрзәли диггәтимизи бу дәрдләримизә йөнәлтмәклә һаглыдыр”. ( “Әдәбиййатвә инҹәсәнәт” гәзети. 21.09.1990)\nФилолоҝийа елмләри доктору, профессор Елмәддин Әлибәйзадә: “ – Ә. Фәрзәли етимолоҝийанын бир елм кими, әсас принсипләрини ишләйиб һазырламышдыр. ( “Азәрбайҹан ҝәнҹләри” гәзети, 08.03.1990”)\nФилолоҝийа елмләри доктору, профессор Азад Нәбийев: — “Әждәр Фәрзәли йорулмаг билмәйән ахтарышлары илә һәр шейдән өнҹә азәрбайҹаншүнаслыға дәйәрли хидмәт ҝөстәрир. Онун елми – йарадыҹылыг имканлары бөйүк, әһатә етдийи мөвзуларын даирәси олдугҹа ҝенишдир. Азәрбайҹан мифолоҝийасынын, халгымызын мифик тәфәккүрүнүн, сой психолоҝийасынын, өзүмлүйүнүн ҝениш вә әһатәли шәкилдә ачыгланмасында Ә. Фәрзәли тәдгигатчы әмәйи хүсуси гиймәтә лайигдир. Ә. Фәрзәли елмә йенилик ҝәтирмишдир: “Сөзүн мәзмунуна ҝөрә тәһлили елми методдур”. Етимоложи тәһлилләр йалныз һәмин методла апарылдыгда алынан нәтиҹә дәгиг олар. Өзүнүн ишләйиб һазырладығы: йени етимоложи принсип һәр бир сөз ачымы үчүн әсасдыр. ( “ Панорама” гәзети, 4.10.1996)”\nФилолоҝийа елмләри намизәди Вүгар Әһмәдли: — “Әждәр Фәрзәли сечдийи мөвзуларын обйектини дәриндән өйрәнир, вахтилә сәһвән вә йа ҹәбрән “йадлашдырылмыш” сөзләримизин етимолоҝийасыны ачмагда тарихи фактлара, мәхәзләрә, дейимләрә, дуйумлара, әдәби – бәдии нүмунәләрә әсасланараг дүзҝүн гәнаәтә ҝәлир. ( В. Әһмәд “Һәр кәсин өз сәси” китабы, Бакы, 1993)”\nТофиг Әһмәд Низамүлмүлк:\n“Азәрбайҹан алими, танынмыш филолог – дилчи, етнограф, етимолог, ҝениш мүшаһидә дуйумуна малик йазычы вә тәдгигатчы Ә. Фәрзәли “дилин неҹә әмәлә ҝәлмәси” суалынын доғурдуғу мүбаһисәләри “Дәдә Горгуд йолу” әсәриндә белә йекунлашдырыр : “Мүхтәлиф дил аиләләринә мәнсуб сөзләрин өзләри гоһум олдугларыны, ейни ананын бәтниндән, ейни көкдән, будагдан доғулдугларыны ҝөрә биләрләр”. ( “Тарих Азәрбайҹандан башланыр” китабы, Бакы 1998 сәһ.33)\nФилолоҝийа елмләри доктору Аида Фейзуллайева Әждәр Фәрзәлинин арашдырмаларыны “бөйүк елми һүнәр” адландырыр. (Елм гәзети 25 май 2005)\nБашга алимләрдән, Азәрбайҹанымызын мүхтәлиф реҝионларындан, бир сыра хариҹи өлкәләрдән ( о, ҹүмләдән Гырғызыстан Республикасынын садиг дөвләт катиби Дастан Сарыкулов вә башгалары) Ә. Фәрзәлинин үнванына ҝөндәрилмиш вә онун Дәдә Горгудчу – Ҝәмигайа – Гобутсан мәдәниййәтинин мәһсулдар тәгигатчы әмәйини, ахтарышларыны йүксәк гиймәтләндирән мәктублардан да чохлу мисаллар ҝәтирмәк мүмкүндүр.\nӘ. Фәрзәлинин ҝәлдийи елми нәтиҹәләрдән дилчиләр вә фолклоршүнасларла, тарихчиләрлә йанашы, философлар, физикләр вә башга мүтәхәссисләр өйрәнә биләр, ондан файдалана биләрләр. Ә. Фәрзәли түрколоҝийанын бир сыра гаранлыг саһәләринә айдынлыг ҝәтирмишдир. Мәс: бу ҝүнәдәк түрколожи әдәбиййатда йазылдығы кими Азәрбайҹан дилиндәки, еләҹә дә бир сыра түрк дилләриндәки бәзи сөзләрин ҝуйа “монгол дилиндән алынма” олдуғу йанлышдыр. Түрколожи әдәбиййатда һәлә дә “түрк”, “тәрәкәмә”, “түркмән”, “оғуз”, сөзләринин ҝуйа мәнасынын “дәгигләшдирилмәдийини” йазырлар ки, бунун да елми әсасы йохдур. Ә. Фәрзәли монографийаларында һәмин сөзләрин вә мүбаһисәли ҝөрүнән диҝәр сөзләрин дә мәнасы вә мәзмуну елми дәгигликлә ачыгланмышдыр. Ә. Фәрзәли Азәрбайҹан дилиндәки йүзләрҹә сөзүн һәлә дә “әрәб – фарс мәншәли” тәгдиматынын елми һәгигәтә уйғун ҝәлмәдийини сүбута йетирмишдир. О сырадан “муғам” вә “тар” сөзләринин дә әрәб вә фарс дилләринә Азәрбайҹан дилиндән онун Шумер мәрһәләсиндән кечдийини гейд едир. Ә. Фәрзәли Горгудшүнаслыға елми айдынлыг ҝәтирмәклә йанашы бу ҝүнәдәк елмә мәлум олмайан, чох гәдим бөйүк вә зәнҝин бир мәдәниййәти: “Ҝәмигайа – Гобустан мәдәниййәтини ашкар етмишдир. О, бөйүк бир сиррдән – Ҝәмигайа – Гобустан сирриндән, сивилизасийанын Ҝәмигайа – Гобустан башланғыҹындан дүнйаны аҝаһ етмишдир. О, өз кәшфи илә дилшүнаслығы, фолклоршүнаслығы, тарихшүнаслығы вә фәлсәфәни даһа да зәнҝинләшдирмишдир.\nӘ. Фәрзәли гәдим Азәрбайҹан (оғуз — түрк) әлифбасыны ашкар етмишдир. Бу елми йенилик вә тарихи һадисәдир. Әлифба һәр заман йаранмыр. О, инсанынөзүнүдәркетдийичохузагчағлардансорагверир. Јазы сөзүн, дилин йаранма просесинин давамыдыр. Илк сөз кими, илк ишарәдә чох чәтин формалашмышдыр. Бунларын йаранмасы инсанын камилләшмәк уғрунда мүбаризә йолларындан кечир. Јазы шифаһи сөзүн әбәдиләшдирилмәси еһтийаҹындан ирәли ҝәлмишдир. Гәдим инсан әтраф аләми дуйуб анладыгҹа мүшаһидәләри ҝенишләндикҹә йени нәтиҹәләрә ҝәлиб чыхмышдыр. Бүтүн варлығын Танрыйа, йерә, ҝөйә, бағлылығы дүшүнҹәси, гәнаәти инсанын йарадылыш идейасынын өзүлүнә чеврилмишдир. Сөзүн вә йазынын мейдана ҝәлмәсини бу идейада ҝөрмәси Ә. Фәрзәлийә уғур газандырмышдыр. О, гәдим Азәрбайҹанын әлифбасынын Азәрбайҹан халгынын йарадылыш идейасы әсасында мейдана ҝәлиб формалашдығыны елм бахымындан сүбут етмәйә чалышмышдыр.\nӘ. Фәрзәли дүнйа халгларынын — әлифбасы олан вә әлифбасы олмайан ады алтында бөлүндүйүнү гейд едән фәрзиййәләрә гаршы (Азәрбайҹан халгы да әлифбасы олмайанлар група дахил едилмишдир) чыхараг йазыр: “Азәрбайҹан халгы нечә мин әввәл дүнйа халгларынын чохуна әлифба дәрси кечмишдир. Белә ки, бу халгларын мөвҹуд әлифбалары ерадан әввәл вә сонра мәһз гәдим Азәрбайҹан ( оғуз -түрк ) әлифбасынын әсасында, ондан игтибасла тәртиб едилмишдир.”\nЗаман – заман ишғаллара, милли – мәнәви зүлмләрә мәруз галан Азәрбайҹан халгына өз доғма әлифбасы гадаған едилмишдир. Ишғалчылар гәдим әлифбамызы, бу әлифба илә йазылан китабларын, әлйазмаларынын һамысыны мәһв етмәйә чалышмышлар. Амма дүшмәнләр буна там наил ола билмәмишләр.\nӘ. Фәрзәли һәлә 1970 – ҹи илләрдә бу гәнаәтә ҝәлмишдир ки, гәдим Азәрбайҹан әлифбасы Азәрбайҹанда вә она йахын әразиләрдә гайалара, дашлара, йер алтында чыхарылан мүхтәлиф габлара, нәһайәт Азәрбайҹан халчаларына һәкк едиләрәк, көчүрүләрәк йашадылмыш вә йашадылмагдадыр. Беләликлә, инадлы, фасиләсиз тәдгигатлар, дәлил – сүбутлары мүәллифин нә гәдәр һаглы олдуғуну сүбут етмишдир.\n“Ҝәмигайа – Гобустанын”, “Орхан – Јенисей” вә дүнйанын башга әлифбалары илә мүгайисәләри тәдгигатын елми дәйәрини артырмышдыр. О, Нахчыван вә Гобустанла йанашы Ҝәнҹә, Шамахы, Минҝәчевир, Һаҹыгабул, Пираллаһы адасы, Нүвәди вә Тәбриз йахынлығында тапылан йазыларын да гәдим Азәрбайҹан әлифбасынын ишарәләри олдуғуну сүбута йетирмишдир. Ә. Фәрзәли сон илләрдә дүнйа алимләринин ҝениш мүбаһисәсинә сәбәб олмуш Албан әлифбасы һаггында да йени елми нәтиҹәйә ҝәлмишдир. Алимин фикринҹә, Албан әлифбасынын әсли биләрәкдән ермәниләр тәрәфиндән тәһриф едилмиш вә ҝәрәксиз шәклә салынмышдыр. Әсл Албан әлифбасы исә гайаларымызда, дашларымызда, халчаларымызда йашадылан мүәллифин ад вердийи Ҝәмигайа – Гобустан әлифбасыдыр.\nОрхон – Јенисей һазыр мәтнләр – даш китабәләр әсасында охунмушдур. Ҝәмигайа – Гобустан исә Әждәр Фәрзәли мәтнсиз ашкар етмиш, охунмушдур. Бу да онун елми йарадыҹылыг наилиййәти сайылмалыдыр. О, гәдим әлифбамызын саит вә самитләрини йүзләрлә ишарәләр арасындан сечиб низама дүзмүш, онун солдан – саға охундуғуну тәйин етмиш вә илк дәфә бу әлифба илә “Тангры” сөзүнү охумушдур. Бундан сонра Ҝәмигайа, Гобустан, Кәлбәҹәр вә Минҝәчевир дашларында ана, адам, көк, көкүмүз, тум, гуш, ат, ҝәми, Сурван, Новруз, саф, хан, ҝүн, иштар вә с. чохлу гәдим Азәрбайҹан сөзләрини дә охуйа билмишдир. Јорулмаз тәдгигатчынын өмрүнүн сонунда чап етдирдийи “Ҝәмигайа – Гобустан мәдәниййәти” китабында тәртиб етдийи сөзлүкдә гайаүстү тәсвирләрдә охудуғу сөзләрин сайы 440 — дан йухарыдыр.\nӘ. Фәрзәли йазыр: “Гайа үстү тәсвирләрә, Азәрбайҹан вә хариҹи өлкә алимләринин фикирләринә әсасланараг демәк олар ки, Ҝәмигайа – Гобустан мәдәниййәти е.ә ВЫЫЫ – В минилликләрдә өз инкишаф вә чичәкләнмә дөврүнү йашамышдыр”.\nӘ. Фәрзәли мәнтиги ҝүҹлү иди. Бунунла белә о, фактын өзүнә даһа чох диггәт йетирмиш, мәһз фактларын дили илә, тутушдурмаларла, мүгайисәләрлә данышмышдыр. Финикйа әлифбасы ҝуйа «дүнйада ән гәдим вә мүкәммәл әлифба» кими, узун илләр әрзиндә дәрсликләрдә енинә — бойуна тәрифләнмишдир. Ә. Фәрзәли тәкзибедилмәз елми — тарихи фактлар, онларын тәһлили, тутушдурма вә мүгайисәләри илә исбат етмишдир ки, Финикийа «Ҝәмигайа — Гобустандан» игтибас етмишдир. Јунан — латын, әрәб, йәһуди, иран (пәһләви), ермәни, славйан — кирил, һинд (брахми), Библийа йазылары да Ҝәмигайа -Гобустан төрәмәләридир.\nЈахуд дүнйа алимләри йазырлар ки, «сами (семит) әлифбалары Мисир һероглифәриндән төрәмишдир». Ә. Фәрзәли онларын өз мүгайисәләринә кичик әлавәси илә тәсдиг етмишдир ки, сами әлифбалары Ҝәмигайа — Гобустан мәншәлидир. Сами әлифбалары Мисир һероглифләринә демәк олар ки, һеч йахм ҝәлмир. Буну йалныз уйдурублар. Әмәкдар елм хадими, академик Иса Һәбиббәйли 2010-ҹу илдә Маҹарыстанын Будапешт шәһәриндә кечирилән Бейнәлхалг елми конфрансда Әждәр Фәрзәли йарадыҹылығыны йүксәк гиймәтләндирәрәк демишди: «Азәрбайҹанда Гобустан вә Ҝәмигайа мәдәниййәтинә ваһид мәдәниййәт кими бахмаг, йанашмаг, ваһид бир мәдәниййәтин тәркиб һиссәси кими тәһлил етмәк, бирләшдирмәк вә үзә чыхармаг иши һамыдан чох Әждәр Фәрзәлийә мәхсусдур. Ҝәмигайада олан бошлуглары Гобустандан, Гобустанда чатмайан вә йа ҝөзә ҝөрсәнмәйән елементләри Ҝәмигайа илә долдуруб вә ваһид Ҝәмигайа – Гобустан әлифбасы — ишарәләр системи һазырлайыб. Гобустан мәдәниййәти илә Ҝәмигайа мәдәниййәти арасындакы охшарлыглары, бәнзәрликләри ортайа гоймагла системли фикир дейә билиб. Азәрбайҹанын гайаүстү мәдәниййәт дөврү һаггында илк дәфә санбаллы елми фикирләр сөйләйә билиб. Бу мәнҹә Әждәр Фәрзәлинин хидмәтләридир.» (Ә. Фәрзәли “Салам Лайысги дағлары” китабы, Бакы, Озан, 2011)\nФилолофийа елмләри доктору Бурхан Хәлилов Фикрәт Рзайевин “Сөз Конструкторлуғу” китабына (Бакы маариф 2012) йаздығы ҝириш сөзүндә Ә. Фәрзәлинин “Ҝәмигайа – Гобустан” мәдәниййәти илә апардығы арашдырмаларла әлагәли гейд едир ки,: “Ә. Фәрзәлинин Гайаүстү тәсвирләрдә охудуғу сөзләрин чоху дилимиздә ишләнир. Һәмин сөзләрин мәналарынын тапылмасы гәдим Азәрбайҹан дили барәсиндә чох бөйүк тарихи һәгигәтләри үзә чыхара биләр. Бунунла да бәшәриййәтин мәдәниййәт тарихинә Азәрбайҹандан елм бахымындан йени, даһа мүасир бир гапы ачыла биләр”. Тарих елмләри доктору профессор Аббас Сейидов: “Азәрбайҹан Республикасынын Президенти Илһам Әлийев “Гобустан Дөвләт Тарихи-Бәдии Горуғу әразисиндә йерләшән тарихи вә мәдәни сәрвәтләрин горунмасы һаггында” 11 ийун 2007-ҹи ил тарихли сәрәнҹамында Гобустаны халгымызын милли сәрвәти, дүнйада бу типли абидәләрин ән зәнҝини адландырыб, бу абидәләри горумаг вә даһа дәриндән тәдгиг етмәк үчүн конкрет тапшырыглар вермишдир.\nӘждәр Фәрзәли 2010-ҹу илдә нәшр олунан “Ҝәмигайа-Гобустан мәдәниййәтинин ишығында” монографийасында бир зийалы вә Ҝәмигайа-Гобустан рәсмләринин тәдгигатчысы кими, бу сәрәнҹамдан ирәли ҝәлән тапшырыгларын – вәзифәләрин йеринә йетирилмәсинин вә Президент Сәрәнҹамынын иҹрасынын ләнҝимәсинин әсас сәбәбләриндән бири Ҝәмигайа-Гобустан рәсмләринин охунмасы вә елми сирринин ачылмасы мәсәләсинин һәлә дә ҝүндәмә ҝәтирилмәмәсиндән чох нараһатлыг һисси кечирдийини билдирир. Әждәр Фәрзәли һәмин монографийасында чох файдалы тәклифләр ирәли сүрүр вә гейд едир ки, сон 200 илдә Гобустан дәфәләрлә фәлакәтлә үз-үзә , көмәксиз галыб. Јалныз 1969-ҹу илдә Үмуммилли лидеримиз Һейдәр Әлийевин һакимиййәтә ҝәлмәси илә Гобустан мәһв едилмәкдән һәмишәлик хилас едилиб”\n“Әждәр Фәрзәлинин кәшфләриндән бири дә илк милли хәритәмиздир. О, бу хәритәйә, әсасән, Ашина хаганлығы һаггында ҝениш тәсәввүр йарадыр вә илк милли хәритә илә мүасир хәритәнин мүгайисәли тәһлилини верир. Бундан әлавә, Әждәр Фәрзәли “Пирәбәдил” халчасынын шифрәләрини илк дәфә үзә чыхармыш 5 рәгәминин мөҹүзәләрини вермиш вә дүнйа халгларынын фолклорунда вә бир сыра башга абидәләрдә тәсвир олунан Бураг ат-шимшәк ат һекайәсинин мәнбәйини мәһз Ҝәмигайа – Гобустан абидәләриндән ҝөтүрүлдүйүнү сүбут етмишдир”. (Ҝәмигайа зирвәсинә ҝедән “Јолчу” 525 – ҹи гәзет 08 нойабр 2012).\nӘ. Фәрзәли гейд едирди ки, буҝүнәдәк ҝуйа “Авеста” әлифбасында ҹәми 6 саит сәсләрин олмасы фикри мөвҹуд иди. О, исәҝөстәрмишдирки, “Авеста”- нын 6 саитийох, 9 саитивар. “Авеста” да сағыр нун ишарәсинин ашкар едилмәси дә бизим тәдгигатчынын елми уғурларындан сайылмалыдыр. Ә. Фәрзәли 1946-ҹы илдән бәри дүнйада сайсыз мүбаһисәләрә сәбәб олмуш, Минҝәчевир епитапийасыны охуйан илк мүәллиф олмушдур. Бунунла да о, Ҝәмигайа — Гобустан әлифбасынын гәдим Азәрбайҹан түрк — оғуз әлифбасы олдуғуну бир даһа тәсдигләмиш, һәмин епитафийнын үстүндәки «нахышларын» да үмуми түрк — оғуз дүшүнҹәсинә, түркүн йарадылыш идейасма бағлылығыны ашкар етмишдир.\nӘ. Фәрзәлинин елми ахтарышларыны 1893-ҹү илдә Ҝүлтәкин абидәсиндә илк – Тенгри сөзүнү охумагла Орхон – Јенисей әлифбасыны вә мәдәниййәтини йенидән дүнйайа гайтармыш Данимаркалы алым В. Томсенин елми һүнәринә, кәшфинә бәрабәр иш кими гиймәтләндирмәк олар.\nӘ. Фәрзәлинин монографийаларыны охуйуб вә дүшүнүрәм: Ҝәмигайа вә Гобустан, Кәлбәҹәр вә Минҝәчевир, Шамахы, Ҝәнҹә вә Тәбриз, Әһәр, Урмийа йазылары, пиктрографик тәсвирләри түрк (оғуз) халгынын Аз, А – зәр, А –зәр – бәй – ҹан халгынын өз дәсти хәттидир, өзүнүн дүшүндүйү йарадылыш фәлсәфәсинин тәзаһүрүдүр.\nЛингивистик бахымдан сирри ачылмыш дашын – гайанын, о, гайалардакы гәдим Азәрбайҹан әлифбасынын инкарына йер йохдур.\nГейд: Әлавә материалларын тәгдим олунмасында ҝөстәрдикләри көмәйә ҝөрә Фәрзәлийева Көнүл Әждәр гызына вә “АгРа” Елмин Инкишафына Дәстәк Иҹтимаи Бирлийинә тәшәккүрүмү билдирирәм.\nГара Мәшәдийев: Филолоҝийа елмләри доктору, профессор\n«Бүтөв Азәрбајҹан» гәзети 19-25 декабр 2012 44 (176)\nMuxtar Kəngərlinin Haqqa qovuşmasından 40 gün keçdi (02.09.2014)


Q=10	C=10	SS=10	LS=0	PS=0	DC=3	LC=0	SD=0	BS=1	G0=30	G1=11	G2=5	DLID=az_RU	BODY=Nur-az.com - Имам Хомејни: Инсан мүсафирдир\n04 Шубат 2021\nИмам Хомејни: Инсан мүсафирдир\nИнсан мүсафирдир. Һәр бир мүсафирин минији вә азугәси олмалыдыр. Инсанын азугәси онун хисләтидир. Бу сәфәрин минији чох горхулу вә тәһлүкәлидир. Бу јол гаранлыг, дар, гылынҹдан ити, түкдән назик (1) вә мәрдлик һиммәтидир. Бу гаранлыг јолун ишығы иман вә бәјәнилмиш хүсусијјәтләр, ҝөзәл әхлагдыр. Әҝәр бир кәс сүстлүк ҝөстәрсә, бу јолдан кечә билмәјәҹәк, үзү үстә ода дүшәҹәк, зилләт торпағы илә јексан олаҹаг, һәлакәт учурумуна дүшәҹәк. Бу јолу кечә билмәјән кәс ахирәт сиратыны да кечә бимәјәҹәк.\n(“Шәрһи чеһел һәдис”, сәһ. 98.)\nБу аләмдә дүзҝүн нүбүввәт вә вилајәт јолунда аддым ата билсән, Әли ибн Әбу Талибин (ә) вилајәт јолундан сапынмасан, ајағын бүдрәмәсә, сиратдан кечмәкдә сәнә горху јохдур. Чүнки сиратын һәгигәти вилајәтин батини сурәтидир. Һәдисдә дә ҝәлмишдир ки, Әмирәлмөминин Әли (ә) сиратдыр. (2) Диҝәр бир һәдисдә дејилир: “Бизик сирати-мүстәгим.” (3) Ҹамиә зијарәтиндә ҝәлмишдир: “Сиз бөјүк јол вә мөһкәм јолсунуз.” (4) Һәр кәс бу јолда мүгавимәтлә һәрәкәт етсә вә гәлбинин ајағы титрәмәсә, ахирәт сиратында да ајағы титрәмәз вә ҝөзгамашдырыҹы илдырым сүрәтилә орадан кечәр.\n(“Шәрһи чеһел һәдис”, сәһ. 360.)\nБу дүнја, бизим өтүб-кечмәли олдуғумуз бир дүнјадыр. Әбәди јашајаҹағымыз дүнја дејил. Бу бир јолдур. Елә бир јолдур ки, өвлијаларын ону ҝетдији кими дүз ҝедә билсәк, хошбәхтик. Пејғәмбәрләр вә өвлијалар ҹәһәннәм одуну ҝөрмәдән бу сиратдан кечәҹәкләр: “Биз кечдик вә ҹәһәннәми сөнмүш ҝөрдүк.” (5) Әҝәр (Аллаһ еләмәмиш) бурада, бу јолда ајағымыз сүрүшсә, орада да бу сүрүшмә баш верәҹәк, ајағымыз сүрүшәҹәк, чәтинликләрә дүшәҹәјик.\n(“Сәһифеји-Имам”, ҹ. 3, сәһ. 235.)\n1. “Биһарул-әнвар”, ҹ. 7, китабул-әдли вәл-мәад, бабу мувафигил-гијамәти вә зәмани мәксин-наси фиһа, сәһ. 125, һәдис 1.\n2. “Мәанил-әхбар”, бабу мәнис-сират, сәһ. 32, һәдис 2.\n3. “Мәанил-әхбар”, бабу мәнис-сират, сәһ. 35, һәдис 5.\n4. “Ујуни-әхбарур-Рза”, ҹ. 2, сәһ. 274.\n5. “Елмул-јәгин”, ҹ. 2, сәһ. 971.


Q=60	C=60	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=0	G0=3	G1=3	G2=2	DLID=az_RU	BODY=Пакистанда су апитигә учриған хәлқтә юқумлуқ кесәллик көпийиватиду — уйғур\nАмерика авазиниң баян қилишичә, пакистан рәһбәрлири су апитигә учриған адәм санини 20 милйон дәп мөлчәрлимәктә. Худди пакистан президенти зәрдари ейтқандәк, пакистанниң бу қетимқи су апитидин қутулуп әслигә келиши үчүн узун йиллар кетиши мумкин.\nПакистан баш министири җиланиниң ейтишичә, бу қетимқи су апитидә 200 дин артуқ давалаш орунлири вәйран болди, һазир 35 миң дохтор, сестираниң қутқузушни йолға қойидиған торар җайи йоқ.\nБ д т инсанпәрвәрлик ярдәм оргининиң баянатчиси винстонниң ейтишичә, бир милйон сәккиз йүз миң адәмгә дора тарқитип берилди, һазир юқумлуқ кесәл көпийиватиду. Һазир аз дегәндә йәнә 5 милйон адәм үчүн өзини далдиға алидиған чедир керәк.


Q=4	C=0	SS=0	LS=4	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=16	G1=11	G2=6	DLID=az_RU	BODY=Гырғызыстан барәдә мараглы фактлар\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Вјетнам Данимарка Индонезија Исвеч Литва Македонија Малта Мјанма Нидерланд Норвеч Самоа Украјна Фиҹи Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман амһара африкаанс бислама болгар варај газах гырғыз еве ермәни естон ефик зулу ибо иврит илок инҝилис исланд испан италјан каонде каталан кинјаруанда кирунди кореја коса латыш лингала лози луганда малагаси маҹар ндебеле (Зимбабве) пангасинан полјак португал румын рус себуан сепеди серб серб (латын) сесуто (Лесото) сетсвана сингал словак словен суаһили суаһили (Конго) тагалог таи татар тви тетум (Дили) тигре ток-писин тсонга тумбука түрк урду фин франсыз хорват чех чибемба читонга чичева шона јао јапон јоруба јунан ҝүрҹү һилигајнон әрәб\nГырғысызтанын Таш Рабат вадисиндә јерләшән јуртлар\nГЫРҒЫЗЫСТАН Мәркәзи Асијада јерләшән дөвләтләрдән биридир. Һүндүр, башыгарлы дағларла әһатә олунан бу өлкә Газахыстан, Өзбәкистан, Таҹикистан вә Чин дөвләтләри илә һәмсәрһәддир. Әразисинин тәхминән 90 фаизини дағлар тәшкил едир. Гырғызыстан Тјан-Шан дағларынын ән уҹа зирвәсиндә, дәниз сәвијјәсиндән 7439 метр һүндүрлүкдә јерләшир. Өлкәнин гуру саһәсинин 4 фаизини мешәләр тутур. Гејд етмәк лазымдыр ки, дүнјанын ән бөјүк јабаны гоз мешәләриндән бири Гырғызыстанда јерләшир.\nЈеһованын Шаһидләри Гырғызыстанда минләрлә инсана Мүгәддәс Китаб дәрси кечир\nГырғыз халгы өз гонагпәрвәрлији илә мәшһурдур. Онлар чох һөрмәтҹил инсанлардыр. Гырғызлар өзләриндән бөјүкләрә «сиз» дејә мүраҹиәт едир, иҹтимаи нәглијјатда онлара јер верир, һәмчинин онлары сүфрәдә столун башында әјләшдирирләр.\nҺәр аиләдә азы үч ушаг олур. Евин кичик оғлу евләнәндән сонра да валидејнләри илә јашајыр вә онлара бахыр.\nГыз ушагларына кичик јашларындан ев ишләрини өјрәдирләр. Јенијетмә јашына чатанда артыг онларын әлиндән һәр иш ҝәлир. Валидејнләр гызлары үчүн ҹеһиз јығырлар. Ҹеһиз кими, адәтән, јатаг дәстәләри, пал-палтар, әллә тохунмуш халча вә диҝәр шејләр верирләр. Оғлан еви исә башлыг пулу вә мал-һејван верир.\nҺәм шәнликләрдә, һәм дә јас мәрасимләриндә гојун вә ја ат кәсилир. Кәсилмиш әт гонаглара јашы вә кимлији нәзәрә алынараг пајланылыр. Бу адәтин дә көкүндә һөрмәт дајаныр. Сонра бешбармаг адланан милли хөрәк сүфрәјә тәгдим олунур. Бу јемәк әллә јејилир.\nКомуз ән мәшһур гырғыз халг чалғы аләтидир\nГырғыз дилиндә Јеһованын Шаһидләри тәрәфиндән дәрҹ олунан әсас дәрс вәсаити вар. Ону www.jw.org сајтындан тапмаг олар.\nӘһалиси: 5 776 000\nДөвләт дили: гырғыз, рус\nИхраҹат: памбыг, јун, гызыл, ҹивә, уран\nДини: Ислам (80 фаиз)


Q=28	C=14	SS=0	LS=14	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=0	G1=0	G2=0	DLID=az_RU	BODY=Мәариб азадлыг астанасында\nЈәмән мәнбәләри бу ҝүн (ҹүмә ахшамы) Јәмән ордусу вә халг комитәләринин Мәариб әјаләтиндә ирәлиләмәсини хәбәр верибләр.\n“Хәбәр әл-Јәмәни” Информасија Мәркәзи билдириб ки, өтән бир нечә саатда дөјүшләр шиддәтләниб вә Әнсаруллаһа бағлы халг гүввәләри Мәариб әјаләтинин бир чох бөлҝәләрини ишғалдан азад едибләр, Јәмән әлејһинә коалисија гүввәләринин ишғалында олан сонунҹу мәнтәгәјә јахынлашыблар.\nБу ҝүн һәјата кечирилән һүҹумда Јәмән ордусу һәмчинин Ҹәбәл Мурад илә Мәариб шәһәри арасындакы мәнтәгәләри тамамилә азад едиб. Һабелә бөјүк бир әмәлијјатда Һејдәр Али-Әһмәд вә Рәһум бөлҝәләриндә дә нәзарәти әлә алыб.\nБу хәбәрә әсасән, јахын ҝүнләрдә Мәрарибин тамамилә ишғалдан азад едилмәси ҝөзләнилир.\nХәбәрләрдә вурғуланыр ки, Әрәбистан коалисијасына аид гырыҹыларынын өзүнүн Мәарибдәки гүввәләринә һава дәстәји Јәмән ордусу вә халг комитәләри гүввәләрини дајандыра билмәјиб, тәҹавүзкар дүшмән ордусу һәрби техникасыны ҹәбһәдә гојараг гачмаға мәҹбур олуб.\n1384 дәфә бахылыб


Q=5	C=5	SS=2	LS=2	PS=0	DC=2	LC=0	SD=0	BS=3	G0=26	G1=21	G2=13	DLID=az_RU	BODY= Гуран үч ҹәһәтдән мөҹүзәдир: а) сөз; б) мөвзу; в) Гураны ҝәтирән; бунларын һәр үчүнүн илаһи олмасына нә гәдәр дәлаләт едир? - Cavablar xəzinəsi - açılmasında məqsəd İslama aid suallara cavab vermək olmuşdur\nSaytın kodu fa311\tArxiv kodu 7922\nҮмумијјәтлә, Гуранын бәзи еҹазкарлығы нишан верир ки, бу мүгәддәс Китаб, нә о заманда вә нә дә сонракы заманларда Аллаһдан гејри кимсә ҝөндәрә билмәз. Һәмчинин, Гуранын бәлағәт мөҹүзәси кими бир мөҹүзә дә һеч бир бәшәрин гүдрәтиндә олмајыб, һансыса бир заман вә мәкана мәхсус дејил. Гуранын мөҹүзә олмасына дәлил кими јалныз буну гејд етмәк кафидир ки, о заман беди бир мөвзуну Аллаһдан гејри һеч ким гәти олараг бәјан едә билмәзди. Һәтта, әҝәр фәрз етсәк ки, бу ҝүн бәшәр Гуранын бүтүн маариф вә елмләринә аҝаһдыр, мәлум олар ки, бу еҹазкарлыг мөвзу ҹәһәтдән јенә дә о вахт үчүн мөҹүзә сајылыр. Диҝәр ҹәһәтдән, бу еҹазкарлыг Гураны ҝәтирән һаггында да доғрудур. Бу мәнада ки, нә кечмишдә вә нә дә ҝәләҹәкдә һеч бир дәрс охумајан фәрд белә бир китабы ҝәтирә билмәзди. Һалбуки, Гуранын диҝәр мөҹүзәләри дә өз јериндә һәр бир үммәт, аләм, заман вә мәкан үчүн мөҹүзә олараг галыр вә әбәди олараг белә бир мөҹүзәни һеч ким ҝәтирә билмәз.\nИнди дә бүтүн бу мөҹүзәләрин һансы нә гәдәр илаһи олмасыны сүбут етмәк олар. Гуранын ҝәтирилмәси ҹәһәтиндән ону гејд етмәк олар ки, Гуранын мөвзусу јалныз, Аллаһ-таала тәрәфиндән ола биләр. Амма, сөзләриндә һамысы Онун тәрәфиндән олмасыны һәлә мөвзу еҹазкарлығы илә исбәт етмәк олмаз.\nӘҝәр сорушулса ки, мөвзунун илаһи олмасыны гәбул етдикдән сонра фәрз етмәк олар ки, Ислам Пејғәмбәри (сәлләллаһу әлејһи вә алиһи вә сәлләм) өзүндән белә ифадәләр вә ибарәтләр дејә билмәздими? Ҹавабында дејирик: Бу сөз әслиндә, Гуранын фәсаһәт вә бәлағәт мөҹүзәсинә гајыдыр. Нәтиҹәдә, јалныз иддиа олунмасыны истисна етмәклә, Гуран, ону ҝәтирән ҹәһәтиндән мөҹүзә сајылмыр. Бахмајараг ки, Гуранын сөзләринин гејри-илаһи олмасынын сүбуту мүмкүн дејил. Ән азы она ҝөрә ки, Ислам Пејғәмбәринин (сәлләллаһу әлејһи вә алиһи вә сәлләм) өзүнә нисбәтдә белә бир китабын өзүндән сөјләмәси гејри-мүмүкүн бир иш сајылыр. Бүтүн фәрзләрдән белә нәтиҹә алырыг ки, Гуранын бүтүн сөзләри, ифадә вә ҹүмлә гурулушлары бүтүнлүклә Аллаһ-таала тәрәфиндән сөјләнилмишдир.\nГуранын мөвзусунда гејд олунан дөрд ҹәһәтли мөҹүзә сүбут едир ки, бу мөвзу, јалныз Аллаһ-таала тәрәфиндәндир. Амма, Гуранын сөз мөҹүзәси, јәни, бәлағәт вә әдәд мөҹүзәси онун сөзләринин вә ҹүмлә гурулушларынын да илаһи олмасыны исбат едир. Һәмчинин, Гуранын сөзләринин илаһи олмасынын диҝәр сүбуту әксәр ајәләрин бир мөзуда ҹәмләнмәсидир. Бүтүн бунларла бирҝә јенә дә суал олунса ки, әҝәр ајәләр үслубларында вәһдәтә малик олмасалар неҹә сүбут едә биләрик ки, ајәләрин ҹәм олуб сурә вә сурәләрин ҹәм олуб Гуран әмәлә ҝәтирмәси Аллаһ-таала тәрәфиндәндир?\nҸавабында дејә биләрик ки: белә мөвзулар адәтән “Гураныны тарихи” мөвзусунда арашдырылыр. Бәзи әлһи-сүннәт алимләри вә әксәр шәргшүнаслар бу мөвзуја әл атмышлар ки, Гуранын ајәләринин ҹәм олунмасы вә тәртиблә дүзүлмәси Ислам Пејғәмбәринин (сәлләллаһу әлејһи вә алиһи вә сәлләм) вәфатындан сонра олмушдур.\n Бәзиләри һәмин нәзәријјәни гәбул едирләр вә мөтәгиддирләр ки, Гуранын мөвзусунун илаһи олмасына бахмајараг сөзләри Ислам Пејғәмбәринин (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) өз сөзләридир. Һалбуки, кечмишдән бу ҝүнә кими ислам алимләри бу етигаддадырлар ки, Гуранла һәдиси-Гүдсинин арасында фәрг һәмин мөвзудур. Белә ки, һәдиси Гүдсидә мөвзу Аллаһ-таала тәрәфиндән сөзләр исә Пеғәмбәрин (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) өз тәрәфиндәндир. Амма, Гурани-Кәримдә һәм мөвзу, һәм дә сөзләрин һамысы јалныз, Аллаһ-тааала тәрәфиндәндир.\n Мөвзу: Гуранын мөҹүзәси.\n Ола билсин ки, ислам алимләримизин кечмишдән бу ҝүнә кими Гуранын бәлағәт мөҹүзәсинә етдикләри тәкидләр һәмин мәнаны әһатә етмәсинә дәлаләт едир.\n Нүмунә үчүн бу китаблара мүраҹиәт един; Әбу Әбдуллаһ, Зәнҹани, Тарихул-Гуран; Маһмуд Рамјар, Тарих Гуран; Сејјид Мәһәммәд Багир Һөҹҹәти, Пежуһеши дәр тарих Гуран; Сејјид Мәһәммәд Рза Ҹалалаи Наини, Тарих ҹәм Гуран.\n Мөвзу: Гуранын ҹәм олунмасы.\n4329 Quran 2010/11/10\n5559 Quran elmləri 2007/11/03\n2347 Quran elmləri 2017/05/20\n17939 Quran elmləri 2007/11/03\n4531 Quran elmləri 2008/11/03\n1011 Quran elmləri 2019/06/15\n25593 Quran elmləri 2009/02/18\n3387 Quran elmləri 2010/08/25\n7545 Quran elmləri 2010/11/14\n9056 Quran elmləri 2012/05/23\n4878 Quran elmləri 2010/10/11\n5309 Quran elmləri 2007/12/12\n3354 تبلیغ و گفتگو\n4630 Quran elmləri\n13163 Qədim kəlam\n3752 Təzə kəlam\n3966 Qədim kəlam\n6343 فضائل و مناقب\n3833 Təzə kəlam\n7129 Əməli əxlaq


Q=100	C=60	SS=0	LS=40	PS=100	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=4	G1=3	G2=2	DLID=az_RU	BODY=�Ǹ�������ӡ������Ƭ����������֪�������Ŀ��[��ϸ]\t�����˺���ĳ�ָ��е�������ֻҪ���ϲ��������[����]ǰ�����Ƿ�ǰ��һ�����кܶ�·����ĵ���Ʒ�º͡�[��ϸ]\t�ҷֲ��������Ⱦ�����ʲô����ʲô�������ͻ�����ʱ����������������-������κθĹ۶����յ�ȷ�����˻��������ˡ�[��ϸ]\t���µ���ʶ���ֳ�����ֱ�ǲ��ܸ��������ڶ��������¹Ź�ʮ����й�����������߰��������������Ǹ�����[��ϸ]\tһ�����Ƶ�Щ������ܻ����������ʵ��ؼٶ��ű����˻��Ʋ�������Ĥ��Ϊ����������ǳЦ���������[��ϸ]\tѩ����ɵ�������յ���Ķ���ȥЧ�²�����ʩ��ɱ�˷���˼�뷶Χ�ͱ����������������߹�ȴ[��ϸ]\t����\n������ �����������ݿ�����ĳ�ŵ�������Ǿ��ƶ�һѡ������ӵ�еĵ������Ů�˴�˵ (������) Dragon Jue�칫�����ǰЩ�����ҷ���\n�ռ�����Ҹ��� �������������ʱ������Һ�ΪʲôҪ�ҹ��Ƽ��� �˵�˼�뷶Χ���������Ǻ����뷲����Ե ���˺� һ��ˮ¶�����Ը�ӹ�� �����Ƶ�����ʵ֮�� ����ɵ���Ŀ��������۳�޵� ��԰��ʱ���������� �ǵֲ������µ��������Ұ� ����������ٶ��� ������Ů�˵��һ� �������ڱ������Ա�վ�� ������������������ ������û���˲�̫��������д�� ����Ц�Ͳ������������ �����ֺ�һ��������į�� ���ݵ��ǹػ����������Ⱥ���� ���Ǻܶ�·�γ���� �Թ���ʵ�Ķ���Ӧ�� ���������Ʈ����Թ���ʵ�� �������� ����Ȼ�� ������Ʋ��ɵ� �߾�����ҹ̸ ��������� Ŭ�����ͻ��� <�ʵ���> ��һ�ְ�����ǣ�� ��������100��������¼ �����ǰ���ľ��� ��ɱ��ܰ������־��� �������ˣ��ͻؼ��� ���龭����ƽ�������꾭������� ��Ϧ��Ϧ �㣬���ҵ�̫��! ��Ÿ[��]�� ���� Ԫ��ڵ�һ��ѩ Ѱ�� ����ȱʧ �㣬��ʣ��ʲô? �˲�ҹ�� ���� ����ûʲô ��һ��ѩ����һ�˰�ů ���� ���£�ӣ�� �����Ϊ����һ�ε����� �κ��� �����Ϲ�.�������ŵ��Ҹ�Э�� �������¾��� ��������Ļ��� ѩ���׷ɣ���һ��ǳЦ �������㣬�������� ˼�w�w�P/���@��o����ҹ. ���� Ϊ��Ķ����Һ��ֲ�Ϊ �������ս�ɢ�����ഺ [��������˻�]�������е�һ������ ��ϲ������Ī��һ�� ������ծ��һĨ����ԨԴ̫���۵��޷���� ������ǣ������ң һ����.�Ҵ����� �泯�󺣣����� ���� ���簮���ڣ��ഺ�Ͳ��� Ů��������û���죬���������� �ѻ����죬�ɲ��������氮 ���£������ڴ��յ�ʫ�� �Ѿ����ռ���õ�廨һ���(ʮһ) ������˭�˵���? ҹ����һ�ݼ�į����һ�ݰ��� ������


Q=10	C=0	SS=0	LS=10	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=4	G1=4	G2=4	DLID=az_RU	BODY=Nur-az.com - Кәлбәҹәрин ишғалындан 22 ил кечир\nКәлбәҹәрин ишғалындан 22 ил кечир\nАзәрбајҹанын Кәлбәҹәр рајонунун Ермәнистан Силаһлы Гүввәләри тәрәфиндән ишғал едилмәсиндән 22 ил кечир.\nКәлбәҹәр бир нечә ҝүн давам едән дөјүшләрдән сонра 1993-ҹү ил апрелин 2-дә ишғал едилиб.\nДағлыг Гарабағ әразисиндән кәнарда јерләшән, 1936 кв. км әразиси олан Кәлбәҹәрин ермәниләр тәрәфиндән ишғал едилмәси нәтиҹәсиндә ҝүнаһсыз инсанлара вәһшиҹәсинә диван тутулуб, 511 динҹ сакин өлдүрүлүб, 321 нәфәр исә әсир ҝөтүрүлүб вә иткин дүшүб, 58 мин рајон сакини ата-баба торпағындан дидәрҝин салыныб. Ишғал нәтиҹәсиндә Кәлбәҹәрдә 130 јашајыш мәнтәгәси ермәниләрин нәзарәтинә кечиб, 97 мәктәб, 9 ушаг бағчасы, 116 китабхана, 43 клуб, 42 мәдәнијјәт еви, 9 хәстәхана, 13 000 фәрди мәнзил дағыдылыб, 37 852 һа мешә саһәси, тәбии еһтијатлар, о ҹүмләдән зәнҝин гызыл јатаглары талан едилиб. 1993-ҹү илин гијмәтләри илә Кәлбәҹәрин халг тәсәррүфатына 703 милјард 528 милјон рубл зијан вурулуб.\nЕрмәниләр Кәлбәҹәрин Вәнҝ кәнди әразисиндә Албан мәбәди, Чәрәкдар кәндиндә Албан килсәси (Һәсән Ҹамал килсәси), Ганлыкәнд әразисиндә Лөк галасы, Гарачанлы кәндинә Улухан галасы, Тәртәр чајынын Буланыг чајы илә говшағында јерләшән Албан килсәси, Галабојну кәндиндә Галабојну галасы, Ҹомәрд кәндиндә Ҹомәрд галасы, Ҹамышлы кәндиндә Кешикчи галасы, Кәлбәҹәр шәһәриндә мәсҹид, Башлыбел кәндиндә мәсҹид, Отаглы кәндиндә мәсҹид, Сојугбулаг кәндиндә Тәртәр чајы үзәриндәки Тағлыдаш көрпүсү, Кәлбәҹәр Тарих-Дијаршүнаслыг Музеји, Ашыг Шәмшир адына Мәдәнијјәт Еви, Сөјүдлү јајлағында Сејид Әсәдулланын зијарәтҝаһы вә даһа нечә-нечә мәдәни-тарихи абидәни дә дағыдыблар.\nКәлбәҹәрин ишғалындан сонра БМТ Тәһлүкәсизлик Шурасы 822 сајлы гәтнамә гәбул едиб. Гәтнамәдә бүтүн ишғалчы гүввәләрин Кәлбәҹәр вә Азәрбајҹанын диҝәр ишғал олунмуш рајонларындан дәрһал чыхарылмасы тәләб олунса да, һәмин гәтнамә, о ҹүмләдән сонрадан гәбул олунмуш даһа 3 гәтнамә јеринә јетирилмәјиб.\nБунунла јанашы, БМТ вә АТӘТ-ин принсипләринә зидд олараг 1999-ҹу илдән Кәлбәҹәр рајону әразисиндә ермәниләрин сүни шәкилдә мәскунлашдырылмасына башланылыб.


Q=3	C=0	SS=0	LS=1	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=85	G1=73	G2=47	DLID=az_RU	BODY=Инди бир-биримизи руһландырмағын әсл вахтыдыр (Ибраниләрә 10:25) | Тәлим\n«Ҝәлин бир-биримизә гаршы диггәтли олуб... бир-биримизи руһландыраг вә о ҝүнүн јахынлашдығыны ҝөрдүкҹә бунлары даһа чох едәк» (ИБР. 10:24, 25).\nНӘҒМӘ: 90, 87\nҺәвари Булусун сөзләринә әсасән, нә үчүн инди бир-биримизи руһландырмағын әсл вахтыдыр?\nБу ҝүн кимләрин руһланмаға еһтијаҹы вар?\nДиндашларыны руһландырмаг кимин мәсулијјәтидир?\n1. Һәвари Булус нә үчүн ибрани мәсиһиләри бир-бирини даһа чох руһландырмаға тәшвиг етмишди?\nИНДИ бир-биримизи руһландырмаг вахтыдыр. Ибраниләрә јаздығы мәктубунда һәвари Булус бунун сәбәбини изаһ едир: «Ҝәлин бир-биримизә гаршы диггәтли олуб бир-биримизи мәһәббәтә вә јахшы ишләрә тәшвиг едәк, бәзиләринин вәрдиш етдији кими, јығынҹагларымыздан галмајаг, бир-биримизи руһландыраг вә о ҝүнүн јахынлашдығыны ҝөрдүкҹә бунлары даһа чох едәк» (Ибр. 10:24, 25). Булусун сөзләриндән ҹәми беш ил сонра биринҹи әсрдә јашајан мәсиһиләр Јеһованын Јерусәлимлә бағлы һөкмүнүн јахынлашдығыны вә Иса Мәсиһин шәһәрдән гачмаг үчүн вердији әламәти ҝөрдүләр (Һәв. 2:19, 20; Лука 21:20—22). Ерамызын 70-ҹи илиндә ромалылар Јеһованын Јерусәлимә гаршы һөкмүнү иҹра едәндә һәмин ҝүн јетишди.\n2. Нә үчүн инди бир-биримизи руһландырмаг һагда даһа чох дүшүнмәлијик?\n2 Бу ҝүн дә Јеһованын «мөһтәшәм вә мүдһиш» ҝүнүнүн јахын олдуғу ајдын ҝөрүнүр (Јуил 2:11). Сәфәнја пејғәмбәрин «Јеһованын мөһтәшәм ҝүнү јахындыр. О ҝүн јахындыр вә бөјүк сүрәтлә ҝәлир» сөзләри бизим дөврүмүзә дә аиддир (Сәф. 1:14). Һәвари Булус Јеһованын ҝүнүнүн јахын олдуғуну нәзәрә алараг бизләри «бир-биримизә гаршы диггәтли олуб бир-биримизи мәһәббәтә вә јахшы ишләрә тәшвиг» етмәјә сәсләмишди (Ибр. 10:24). Баҹы-гардашларымыза үрәк-дирәк верә билмәк үчүн, ҝәрәк онларла јахындан марагланаг.\nРУҺЛАНМАҒА КИМЛӘР ЕҺТИЈАҸ ДУЈУР?\n3. Һәвари Булус руһландырмагла бағлы нә сөјләмишди? (Мәгаләнин әввәлиндәки шәклә бахын.)\n3 «Ниҝаранчылыг үрәји сыхар, хош сөз көнлү шад едәр» (Мәс. 12:25). Јәгин ки, һәр биримиз бунун доғру олдуғуну тәсдигләјәрик. Һәр кәсин һәјатында руһланмаға еһтијаҹ дујдуғу анлар олур. Булус гејд етмишди ки, һәтта башгаларыны руһландырмаг мәсулијјәти дашыјан инсанларын да руһланмаға еһтијаҹы вар. О, Ромада јашајан мәсиһиләрә јазмышды: «Сизинлә ҝөрүшмәји үрәкдән арзулајырам вә мәтин олмағыныз үчүн сизә руһани әнам бәхш етмәк истәјирәм. Даһа доғрусу, истәјирәм ки, һамымыз: мән дә, сиз дә бир-биримизин иманы васитәсилә бир-биримизи руһландыраг» (Ром. 1:11, 12). Бәли, Булус башгаларыны руһландырмагда нүмунә олса да, һәрдән өзүнүн дә руһланмаға еһтијаҹы олурду. (Ромалылара 15:30—32 ајәләрини охујун.)\n4, 5. Кимләри вә һансы сәбәбләрә ҝөрә руһландырмалыјыг?\n4 Јеһоваја тамвахтлы хидмәт едән мәсиһиләр һәгигәтән дә тәрифә лајигдир. Мәсәлән, өнҹүлләр хидмәтә даһа чох вахт ајырмаг үчүн чохлу гурбанлар верир. Еләҹә дә хүсуси тәјинатлы мүждәчиләр, рајон нәзарәтчиләри вә онларын һәјат јолдашлары, филиалларда вә тәрҹүмә офисләриндә хидмәт едән баҹы-гардашлар. Онларын һамысы вахтларынын чохуну мүгәддәс хидмәтә һәср етмәк үчүн бөјүк фәдакарлыг ҝөстәрибләр. Мәҝәр бүтүн бунлара ҝөрә онлар руһландырыҹы сөзләрә лајиг дејилләр?! Ејнилә, мүхтәлиф сәбәбләр уҹбатындан әввәлки кими хидмәт едә билмәјән, лакин үрәји һәлә дә тамвахтлы хидмәтлә аловланан баҹы-гардашлар да тәриф сөзләримиздән чох руһланыр.\n5 Даһа кимләрин руһланмаға еһтијаҹы вар? Јеһоваја садиг галмаг үчүн «Ағанын јолунда» олмајан инсанла аилә гурмајыб субај галан баҹы-гардашларымызын (1 Кор. 7:39). Чәкдији зәһмәтә ҝөрә һәјат јолдашы тәрәфиндән тәриф сөзләри ешидән гадынлар да чох руһланыр (Мәс. 31:28, 31). Һәмчинин тәгибләрлә үзләшән, јахуд хәстәликлә мүбаризә апаран диндашларымызын да үрәк-дирәјә еһтијаҹы вар (2 Салон. 1:3—5). Јеһова вә Мәсиһ бүтүн бу садиг бәндәләрә дајагдыр. (2 Салоникилиләрә 2:16, 17 ајәләрини охујун.)\n6. Әшија 32:1, 2 ајәләринә әсасән, ағсаггаллар һансы мәсулијјәти дашыјыр?\n6 Әшија 32:1, 2 ајәләрини охујун. Иса Мәсиһ мәсһ олунмуш гардашлардан, еләҹә дә башга гојунлардан олан «рәһбәрләр», јәни ағсаггаллар васитәсилә руһдан дүшәнләрә, гәмҝинләрә тәсәлли вә рәһбәрлик верир. Ағсаггаллар диндашларынын иманы үзәриндә «ағалыг» етмир, әксинә бирҝә әмәкдашлыг едәрәк онларын севинҹи үчүн чалышырлар (2 Кор. 1:24).\n7, 8. Ағсаггаллар сөзләри вә әмәлләри илә башгаларыны неҹә руһландыра биләр?\n7 Һәвари Булус ағсаггаллара ҝөзәл нүмунәдир. О, Салоникидә тәгибләрлә үзләшән мәсиһиләрә јазмышды: «Сизи севдијимиз үчүн сизә нәинки Аллаһын мүждәсини чатдырмаға, һәтта өз ҹанымызы да вермәјә һазыр олмушуг, ахы сиз бизә чох әзиз идиниз» (1 Салон. 2:8).\n8 Үрәк-дирәк верәркән бәзән тәкҹә сөзләрә кифајәтләнмәмәлијик. Бу барәдә Булус Ефесдәки ағсаггаллара демишди: «Зәифләрә көмәк етмәлисиниз вә Ағамыз Исанын дедији сөзләри, “вермәк алмагдан даһа чох хошбәхтлик ҝәтирир” сөзләрини унутмамалысыныз» (Һәв. 20:35). Булус гардашларыны руһландырмагла јанашы, онлардан өтрү һәр шејини, һәтта өз ҹаныны белә, фәда етмәјә һазыр иди (2 Кор. 12:15). Еләҹә дә ағсаггаллар тәкҹә сөзләри илә јох, һәм дә сәмими гәлбдән гајғы ҝөстәрәрәк башгаларына тәсәлли вә үрәк-дирәк вермәлидир (1 Кор. 14:3).\n9. Ағсаггаллар руһландырыҹы тәрздә мәсләһәт вермәји неҹә өјрәнә биләр?\n9 Бир-биримизи мөһкәмләндирмәк үчүн бәзән мәсләһәт вермәк лазым ҝәлир. Ағсаггаллар мәсләһәти руһландырыҹы тәрздә вермәји өјрәнмәк үчүн Мүгәддәс Китабдакы нүмунәләри изләмәлидирләр. Бу саһәдә ән ҝөзәл нүмунәни Иса Мәсиһ гојуб. Дириләндән сонра о, Кичик Асијадакы бәзи јығынҹаглара ҹидди мәсләһәтләр вермишди. Амма онун бу мәсләһәтләри һансы тәрздә вермәси диггәтәлајигдир. Ефес, Пергам вә Тиатира шәһәрләриндәки јығынҹаглара мәсләһәт вермәздән өнҹә онлары сәмими гәлбдән тәрифләмишди (Вәһј 2:1—5, 12, 13, 18, 19). Лаодикијадакы јығынҹаға исә нөвбәти сөзләри сөјләмишди: «Мәнә әзиз олан адамлары мән мәзәммәт вә тәрбијә едирәм. Она ҝөрә дә гејрәтли ол вә төвбә ет» (Вәһј 3:19). Ағсаггаллар да мәсләһәт верән заман Мәсиһдән өрнәк алмалыдыр.\nРУҺЛАНДЫРМАГ ТӘКҸӘ АҒСАГГАЛЛАРЫН МӘСУЛИЈЈӘТИ ДЕЈИЛ\nӘзиз валидејнләр, өвладларыныза башгаларыны руһландырмағын ваҹиблијини баша салырсыныз? (10-ҹу абзаса бахын)\n10. Биз бир-биримизә неҹә дајаг ола биләрик?\n10 Руһландырмаг тәкҹә ағсаггалларын мәсулијјәти дејил. Булус бүтүн мәсиһиләри диндашларыны руһландырмаға тәшвиг едәрәк демишди: «Зәрурәтә ҝөрә иманы мөһкәмләндирмәк үчүн јахшы сөз сөјләјин ки, сизи динләјәнләрә фајда ҝәтирсин» (Ефес. 4:29). Һәр биримиз диндашларымызын нәјә еһтијаҹ дујдуғуна диггәт јетирмәлијик. Булус ибрани мәсиһиләрә мәсләһәт ҝөрмүшдү: «Јана дүшмүш голлары вә зәиф дизләри ҝүҹләндирин, дүз јолдан ајрылмајын ки, ахсаг ајаг јериндән чыхмасын, әксинә, сағалсын» (Ибр. 12:12, 13). Һәр кәс, о ҹүмләдән, ушаглар да хош сөзләрлә башгаларыны руһландыра биләр.\n11. Марта баҹы чәтин анларында һансы көмәји алды?\n11 Депрессија кечирмиш Марта * адлы бир баҹы јазыр: «Бир ҝүн Јеһоваја дуа едиб руһланмаға еһтијаҹ дујдуғуму билдирдим. Елә һәмин ҝүн јашлы бир баҹыјла растлашдым. О, мәнә мәһәббәт вә анлајыш ҝөстәрди. Һәмин вахт ән чох еһтијаҹ дујдуғум шеј елә бу иди. Баҹы илә сөһбәт едәндә баша дүшдүм ки, бу һиссләри кечирән тәк мән дејиләм, о да бир заманлар белә һиссләр кечириб». Бәлкә дә, һәмин јашлы баҹы сөзләринин Мартаја бу ҹүр тәсир едәҹәјини ағлына да ҝәтирмирди.\n12, 13. Филиппилиләрә 2:1—4 ајәләриндәки мәсләһәтә неҹә әмәл едә биләрик?\n12 Һәвари Булус Филиппи јығынҹағына нөвбәти мәсләһәти вермишди: «Инди ки Мәсиһлә вәһдәтдә бир-биринизи руһландырыр, бир-биринизә мәһәббәтлә тәсәлли верир, аранызда достлуг, меһрибанчылыг, шәфгәт вар, севинҹим бүтөв олсун дејә, һәмфикир олун, аранызда гаршылыглы мәһәббәт олсун, ҹан бир гәлбдә, јекдил олун. Һиккә илә, тәкәббүрлә һеч нә етмәјин. Әксинә, тәвазөкар олуб башгаларыны өзүнүздән үстүн сајын. Тәкҹә өзүнүзү фикирләшмәјин, башгаларыны да фикирләшин» (Филип. 2:1—4).\n13 Бәли, биз диндашларымыза көмәк етмәк үчүн фүрсәтләр ахтармалыјыг. Баҹы-гардашларымызы руһландырмаг үчүн «мәһәббәтлә тәсәлли» вермәли, «достлуг, меһрибанчылыг, шәфгәт» кими хүсусијјәтләр тәзаһүр етдирмәлијик.\n14. Инсаны нә руһландыра биләр?\n14 Дәстәк олдуғунуз биринин Јеһоваја садиг галдығы һагда ешидәндә адамын гәлби фәрәһлә долур. Һәвари Јәһја өз һиссләри барәдә јазмышды: «Мәним үчүн ушагларымын һәгигәт јолунда јеридикләрини билмәкдән бөјүк хошбәхтлик ола билмәз» (3 Јәһ. 4). Бир чох өнҹүл тәсдиг едә биләр ки, илләр әввәл һәгигәт јолунда аддымламаға көмәк етдији кәсләрин Јеһоваја сәдагәтлә хидмәт етдијини, бәлкә дә өнҹүл олдуғуну билмәк неҹә ҝөзәл һиссдир. Һәгигәтән дә руһдан дүшмүш өнҹүлү руһландырмағын ән ҝөзәл үсулу онун башгаларына неҹә дајаг олдуғуну хатырлатмагдыр.\n15. Сәдагәтлә хидмәт едән диндашларымызы неҹә руһландыра биләрик?\n15 Бир чох рајон нәзарәтчиләри вә һәјат јолдашлары зијарәтләриндән сонра алдыглары гыса миннәтдарлыг мәктубунун белә, онлары неҹә руһландырдығыны дејирләр. Еләҹә дә Јеһоваја сәдагәтлә хидмәт едән ағсаггаллар, хүсуси тәјинатлы мүждәчиләр, өнҹүлләр вә Бејтел аиләсинин үзвләри тәриф сөзләри ешидәндә гол-ганад ачыр.\nРУҺЛАНДЫРМАГ ҺАМЫНЫН БОРҸУДУР\n16. Руһландырмаг үчүн нә лазымдыр?\n16 Әҝәр үнсијјәтҹил дејиликсә, дүшүнмәмәлијик ки, башгаларыны руһландыра билмәрик. Әслиндә, кимисә руһландырмаг үчүн елә дә чох шеј лазым дејил. Бәзән саламлашан заман хош тәбәссүмүмүз белә кифајәт едир. Гаршы тәрәф бизә тәбәссүмлә ҹаваб вермирсә, бу онун һансыса проблеми олдуғуна ишарә едә биләр. Бу һалда садәҹә динләмәк дә онун нараһатлығыны азалда биләр (Јаг. 1:19).\n17. Бир ҝәнҹ гардаш һансы көмәји алмышды?\n17 Һенри адлы бир ҝәнҹ гардашын ағсаггал кими хидмәт едән атасы вә диҝәр јахын гоһумлары һәгигәт јолундан дөнәндә о, јаман пис олмушду. Вәзијјәтдән һали олан рајон нәзарәтчиси ону кафејә дәвәт едир. Гардашын онунла марагланмасы, ону динләмәси Һенријә мүсбәт тәсир бағышлајыр. Бу сөһбәтиндән сонра Һенри баша дүшүр ки, аиләсинин һәгигәтә гајытмасынын јеҝанә јолу өзүнүн һәгигәтдә мөһкәм галмасыдыр. Һенријә һәмчинин Зәбур 46-ҹы мәзмур, Сәфәнја 3:17, Марк 10:29, 30 ајәләри дә дөзмәјә ҝүҹ вермишди.\nҺәр кәс бир-бирини руһландыра вә мөһкәмләндирә биләр (18-ҹи абзаса бахын)\n18. а) Сүлејман падшаһ руһландырмагла бағлы нә јазмышды? б) Һәвари Булус һансы мәсләһәти вермишди?\n18 Мартанын вә Һенринин нүмунәсиндән ҝөрдүк ки, тәсәллијә еһтијаҹ дујан баҹы-гардашларымызы һәр биримиз руһландыра биләрик. Сүлејман падшаһ јазмышды: «Јериндә дејилән сөз нә ҝөзәлдир!.. Нурлу ҝөзләр [вә ја “ҝүлән ҝөзләр”] үрәји шад едәр, шад хәбәр ҹана ҹан верәр» (Мәс. 15:23, 30). Сајтымыздакы вә «Ҝөзәтчи гүлләси» журналындакы мәгаләләр пәришан гәлбләрин дәрманы ола биләр. Булус һәмд нәғмәләри охумағын да инсаны руһландырдығыны сөјләмишди: «Бир-биринизә мәзмурлар, мәдһләр вә миннәтдарлыгла охунан руһани маһныларла өјүд-нәсиһәт верин, Јеһованы үрәјиниздә тәрәннүм един» (Кол. 3:16; Һәв. 16:25).\n19. Нәјә ҝөрә бир-биримизи руһландырмаға даһа чох еһтијаҹ дујаҹағыг вә биздән нә тәләб олунур?\n19 Јеһованын ҝүнү јахынлашдыгҹа бир-биримизи руһландырмаға даһа чох еһтијаҹ дујаҹағыг (Ибр. 10:25). Одур ки, инди һәвари Булусун мәсләһәтинә әмәл етмәјин әсл вахтыдыр: «Инди олдуғу кими, бундан сонра да бир-биринизә тәсәлли верин вә бир-биринизи мөһкәмләндирин» (1 Салон. 5:11).\n^ абз. 11 Адлар шәртидир.