Q=50	C=44	SS=7	LS=2	PS=7	DC=5	LC=0	SD=0	BS=3	G0=224	G1=68	G2=38	DLID=az_RU	BODY=Ҝәмигайа тәсвирләринин өйрәнилмәси — AQRA Elmin İnkişafına Dətsək İctimai Birliyi\nҜәмигайа тәсвирләринин өйрәнилмәси\n4 декабря, 2013 Азәрбајҹан Милли Елмләр Академијасынын Нахчыван бөлмәси вә Нахчыван Дөвләт Университети, Елм\nҜӘМИГАЈА АЗӘРБАЈҸАН ТАРИХШҮНАСЛЫҒЫНДА\nКичик Гафгаз дағларынын Ордубад району әразисиндә йерләшән Ҝәмигайа Азәрбайҹанын ән бөйүк абидәләриндән биридир. Бу абидә тарихимизин мөҹүзәсидир. Бура Азәрбайҹанда Гобустандан сонра ачыг сәма алтында гайаүстү рәсмләр музейидир. Бурада ики миндән чох гайаүстү рәсмләр гейдә алынмышдыр. Ҝәмигайа гайаүстү тәсвирләри елм аләминә ХХ йүзиллийин 60-ҹы илләринин орталарындан мәлумдур. 1965-ҹи илдә ҝеологлар тәрәфиндән ашкар олунан Ҝәмигайа тәсвирләри тәдгигатчылары өзүнә ҹәлб етмиш вә 40 илә йахын бир мүддәтдә бу рәсмләр һаггында мараглы мүлаһизәләр сөйләнилмиш вә елми әсәрләр йазылмышдыр. Мараглыдыр ки, Ҝәмигайа абидәси һаггында тәкҹә тарихчи вә археологлар дейил, диҝәр елм саһәләринин нүмайәндәләри – филолог, етнограф, ҹоғрафийашүнас, мемар, дилчи, һәтта һәвәскар тәдгигатчы олан башга адамлар фикир сөйләмишләр.\nИлк нөвбәдә «Ҝәмигайа» ады тәдгигатчылар тәрәфиндән мүхтәлиф ҹүр изаһ едилмишдир.\nҜәмигайайа илк тәдгигатчы кими ҝәлмиш дилчи алим мәрһум Ә.Һүсейни «ҝәмигайа» сөзүнү орада олан ҝәми шәкли илә әлагәләндирмиш вә ҝөстәрмишдир ки, о, ики һәрфлә (руни йазысы илә) шәкил вә йазыдыр. Бурада «ҝ» илә «м» һәрфи өз дөврүнүн йазы-рәсм гайдаларына ҝөрә елә бир тарихдә бирләшдирилир ки, ону ҝәми шәкли кими мүшаһидә етмәк вә «ҝәми» сөзү кими охумаг мүмкүндүр. Белә ки, «ҝ» һәрфи үфиги истигамәтдә, «м» һәрфи исә шагули истигамәтдә «ҝ» һәрфинин ортасында рәсм едилиб-йазылыб вә истәнилән шәкил йазы алыныбдыр. О, һәм дә гейд етмишдир ки, «Ҝәмигайа»да һәмин рәсм йазыдан башга бир нечә айры ҝәми шәкилләри дә вардыр.\nӘ.Һүсейни, С.Бабайев, Н.Бабайевин тәдгигатларында «ҝәми», «гайыг» сөзү гәдим «габҹыг» сөзү илә әлагәли изаһ едилмиш вә «Гапыҹыг» адынын да бунунла әлагәдар олдуғуну ҝөстәрмиш вә бунун гапы илә һеч бир әлагәси олмадығы гәнаәтинә ҝәлмишләр.\nПроф. В.Әлийев «Ҝәмигайа» адыны еһтималла дағын «нәһәнҝ ҝәмийә бәнзәмәси» илә, Ф.Сәфәрли «ҝәмчи гайа» вә «габҹыг» сөзләри илә,Н.Мүсейибов вә С. Ашуров Нуһун ҝәмисинин «дағын зирвәсиндә дашлашыб галмасы» илә, Ә.Фәрзәли исә «ҝәмичи» сөзү илә бағлы олдуғуну изаһ етмишдир.\nЈухарыда Ҝәмигайа тәсвирләринин 1965-ҹи илдән мәлум олдуғуну гейд етсәк дә, тәдгигатчылар бу рәсмләрин тәдгиги тарихинин мүхтәлиф\nилләрдән башландығыны ҝөстәрирләр. А.Сейидов вә Н.Мүсейибов буну кечән әсрин 60-ҹы илләриндән, В.Бахшәлийев 1968-ҹи илдән, Ф.Сәфәрли 60-ҹы илләрин сонларындан тәсадүфән ашкар олундуғуну, А.Гәдим бу тарихи йерин хронолоҝийасынын 1965-ҹи илдән башландығыны йазмышдыр. В.Әлийев исә илк дәфә 1968-ҹи илдә өзү тәрәфиндән археоложи ахтарышлар апардығыны ҝөстәрмишдир. Ә.Фәрзәли дә Ҝәмигайа тәсвирләринин 1968-ҹи илдән археолог В.Әлийев тәрәфиндән арашдырылдығыны гейд едир.\nАзәрбайҹан Республикасы Президентинин ҝөстәриши илә Нахчыван Мухтар Республикасы Али Мәҹлисинин сәдри В.Талыбов 26 апрел 2001-ҹи ил тарихдә «Ордубад районундакы Ҝәмигайа абидәсинин тәдгиг едилмәси һаггында» сәрәнҹам имзаламышдыр. Һәмин сәрәнҹамда ҝөстәрилдийи кими, «Ҝәмигайа абидәсинин тәдгигинә 1970-ҹи илләрдә – мөһтәрәм Һейдәр Әлийевин Азәрбайҹана сийаси рәһбәрлийинин биринҹи дөврүндә башланмышдыр. 1971-ҹи илдә Азәрбайҹан Республикасы Елмләр Академийасынын Рәйасәт Һейәти Ҝәмигайада тәдгигат ишләринин апарылмасыны, елми албомун нәшр едилмәсини, елми-күтләви филмин чәкилмәсини гәрара алмыш, 1970-1987-ҹи илләрдә Ҝәмигайада тәдгигат ишләри апарылмыш»дыр.\nГейд етмәлийик ки, әввәлҹә Ә.Һүсейни, В.Әлийев Ҝәмигайайа өз арзулары илә сәфәр етмиш, бурадакы рәсмләр һаггында илк мәлуматлар вермишләр. Бундан сонра рәсми олараг тәдгигат ишләринә башланылмышдыр. Лакин 80-ҹи илләрин сонларында республикада йаранмыш иҹтимаи-сийаси вәзиййәтлә әлагәдар тәдгигат ишләри дайандырылмышдыр.\nХалгымызын үмуммилли лидери, тарих вә мәдәниййәтимизин һамиси Һейдәр Әлийевин төвсиййәси илә 2001-ҹи илдән башлайараг Ҝәмигайайа елми експедисийа тәшкил едилмиш вә бу абидә әсаслы шәкилдә йенидән өйрәнилмәйә башланылмышдыр. Тәкҹә белә бир факты гейд етмәк олар ки, сон илләрдә Ҝәмигайа абидәләри илә бағлы 10-а йахын китаб вә онларла елми мәгалә ишыг үзү ҝөрмүшдүр. Елми експедисийанын сәмәрәли фәалиййәт ҝөстәрмәси үчүн Нахчыван МР Али Мәҹлисинин сәдри Васиф Талыбовун сәрәнҹамы илә лазым олан бүтүн тәдбирләр һәйата кечирилмишдир. Али Мәҹлисин сәдри 2001, 2002 вә 2005-ҹи илләрдә Ҝәмигайайа сәфәр етмиш, бу абидәләрлә, чохсайлы гайаүстү тәсвирләрлә таныш олмуш, елми ахтарышлар апаран алимләрлә ҝөрүшмүш вә Ҝәмигайа абидәләринин тәдгигинин даһа да йахшылашдырылмасы тәдбирләриндән ҝениш бәһс етмишдир.\nТәдгигатчыларын арашдырмаларында Ҝәмигайа рәсмләринин дөврүнә хүсуси әһәмиййәт верилмишдир. АМЕА-нын мүхбир үзвү В.Әлийевин\nҝәлдийи гәнаәт бундан ибарәтдир ки, Ҝәмигайа тәсвирләринин, пиктограмларынын мүәййән групу е.ә IV — III минилликләрә, схематик кечи, өкүз вә адам рәсмләринин әксәриййәти е.ә .IV – II минилликләрә аиддир. Онун фикринҹә Ҝәмигайа тәсвирләри вә бурадакы йурд йерләри Нахчыван әразисиндә е.ә. VII-I минилликләрдә йашамыш гәдим әһалинин һәйат тәрзини вә мәдәни инкишаф йолларыны изләмәйә имкан верир.\nН.Мүсейибли бу тәсвирләрин е.ә. IV — I миниллийин II йарысы –II минилликләрә, башга бир мәгаләсиндә е.ә. IV-I минилликләрә, Ф.Сәфәрли башга тәдгигатчыларын фикринә истинад едәрәк е.ә. ВЫЫ-Ы минилликләрә, В.Бахшәлийев буну е.ә. IV-II миниллийә аид олмасы гәнаәтинә ҝәлир. Тәдгигатчыларын фикирләриндән обйектив нәтиҹә чыхармаг үчүн там әсас вар вә бу е.ә IV-I минилликләрә уйғундур. Ә.Фәрзәлинин ҝәлдийи гәнаәт бундан ибарәтдир ки, «Гобустунда рәсмләрин ҹызылмасы е.ә. VIII минилликләрдән үзүбәри – бизим еранын әввәлләринәдәк давам едир. Гобустан Ҝәмигайанын давамыдыр вә йа ән азы онунла йашыддыр». Ҝәмигайа абидәләриндәки тәсвирләрин, рәсмләрин сайы, формалары, иҹра техникасы да тәдгигатларда өзүнә ҝениш йер тапмышдыр.\nТәдгигатчылардан Ф.Сәфәрли рәсмләрин гайалар үзәриндә сүртмә йолу илә, В.Бахшәлийев бунлары газма техникасы илә, башга бир әсәрдә кичик һәҹмли, схематик вә силует тәсвир олунан рәсмләрин газма вә дөймә техникасы илә иҹра олунмасыны ҝөстәрмишләр. Н.Мүсейибли исә гәдим гайаүстү тәсвирләрин газма, сүртмә вә дөймә үсулу илә рәсм едилмәсини йазмышдыр. А.Сейидов исә чап етдирдийи «Ҝәмигайа» китабында «беш йүздән артыг гайа парчасы үзәриндә 1000-дән артыг газма, сүртмә вә ҹызма үсулу илә ишләнмиш гайаүстү тәсвирләрин ашкар едилдийини» билдирир.\nТәдгигатларда Ҝәмигайа тәсвирләринин йаранмасы вә сайы һаггында мүхтәлиф мүлаһизәләр вардыр. А.Сейидов адыны чәкдийимиз китабында тәкҹә 2002-ҹи илдә 1000-дән артыг гайаүстү тәсвирләрин ашкар едилдийини вә бунларын йалныз көчмә тәсәррүфат һәйаты илә бағлы олмадығыны, һәм дә онларын идеоложи бахышлары илә әлагәдар олдуғуну йазмышдыр. Ариф Гәдим бир мәгаләсиндә билдирир ки, «О дөврдә йашайан улу бабаларымыз ҝөрдүкләрини, башларына ҝәләнләри бизләрә йалныз шәрти ҹизҝиләрлә, йәни конкрет олмайан деталларла чатдырмаға чалышмышлар». Проф. В.Әлийев миндән артыг гайаүстү тәсвирләрин олмасыны ҝөстәрмәклә, бунларын инсанларын сосиал һәйат тәрзи, идеолоҝийасы, мүхтәлиф адәт-әнәнәләри, естетик вә фәлсәфи бахышлары илә әлагәдар йарандығыны гейд едир. Ф.Сәфәрли гайаүстү тәсвирләрин инсанларын һәйат вә дүшүнҹә тәрзи, естетик зөвгләри, адәт вә әнәнәләри илә бағлы олдуғуну йазмышдыр. Ә.Һүсейни билдирмишдир ки, туфандан гуртаран инсанлар башларына ҝәлән һадисәләри, мәишәт мәрасимләрини, сәма ҹисимләри һаггындакы тәсәввүрләрини дашлар үзәриндә һәкк етмишләр. Н.Мүсейибли Ҝәмигайа петроглифләринин сайынын 1000-дән артыг олдуғуну гейд етмәклә, бунларын гәдим инсанларын дүнйаҝөрүшләри, онлары әһатә едән мүһитлә, һәйат тәрзләри, тәсәррүфат фәалиййәтләри, дини инамлары илә бағлы олдуғуну ҝөстәрмишдир. Ҝәмигайа абидәси илә бағлы бир нечә китабын, онларла елми мәгаләнин мүәллифи олан В.Бахшәлийев 2000-ә йахын гайаүстү тәсвирин ашкар олундуғуну вә бунларын йалныз йарымкөчәри малдарлыгла дейил, инсанларын инанҹлары илә дә бағлы олдуғуну йазмышдыр. В.Бахшәлийевин тәдгигатларында тәсвирләрин тарихи көкләри, онларын изаһы, тарихләндирилмәси, рәсмләрин мифолоҝийасы, онларын йерләшдийи топографийа вә б. мәсәләләр ҝениш йер тутур. Тәдгигатлардан айдын олур ки, сужет, композисийа мүрәкәблийи илә фәргләнән бу рәсмләрин мөвзусу әҹдадларымызын инанҹына вә әмәк фәалиййәтинә, овчу, малдар вә әкинчи тайфаларынын тәсәррүфат һәйатына һәср олунмушдур. Ҝәмигайа гайаүстү тәсвирләри ичәрисиндә байрам мәрасимләрини әкс етдирән рәсмләрлә йанашы мүхтәлиф астрономик, ҹоғрафи тәсвирли рәсмләр дә вардыр.\nИнсан, марал, кечи, өкүз, илан, гуш, араба, ит, аслан, фантастик һейван, мүхтәлиф ишарә, дамға вә ов сәһнәләриндән ибарәт олан тәсвирләр бәзи тәдгигатчылар тәрәфиндән үч група айрылмыш, биринҹи група астрал тәсвирләр, икинҹийә һейван рәсмләри вә парчалама сәһнәләри, үчүнҹүйә исә инсан тәсвирләри вә ов сәһнәләри дахил едилмишдир. Тәсвирләрин изаһында тәдгигатчылар арасында фикир айрылыглары да мөвҹуддур. В.Бахшәлийевин бир сыра изаһлары илә А.Гәдим вә Н.Мүсейибли разылашмырлар. В.Кәримовун тәдгигатында Ҝәмигайа тәсвирләри Гобустан, Абшерон вә Ҝәлбәҹәр шәкилләри илә мүгайисәли шәкилдә тәһлил едилмишдир.\nБәзи тәдгигатчылар Ҝәмигайа тәсвирләрини пиктографик йазы нүмунәләри һесаб едирләр. Белә йазы нөвү һәрфләрдән ибарәт олмайыб, һәр һансы бир фикрин мәзмунунун ишарә вә йа рәсмләрлә ифадә едилмәсидир. Бу тәсвирләри михи йазы вә йа руни йазы адландыранлар да олуб. Бу рәсмләрдә әлифба ахтарылмасы вә онларын бәзиләринин дамға олмасы фикри дә диггәти ҹәлб едир. Ҝәмигайа ишарәләри һаггында бир монографийа вә чохсайлы мәгаләләр чап етдирмиш Ә.Фәрзәли 24 Оғуз дамғасынын 20-сини Ҝәмигайада ашкар етдийини йазмыш вә белә гәнаәтә ҝәлмишдир ки, ваһид түрк-Азәрбайҹан әлифбасынын әсасыны Нахчыван – Ҝәмигайа әлифбасы тәшкил едир. О, бу әлифбанын 22 самит вә 9 саит сәсдән ибарәт олдуғуну билдирир. Бунлар һәләлик мүәллифин мүлаһизәләридир вә тәдгигатчылар буна өз мүнасибәтини билдирмәмишдир.\nҜәмигайа тәсвирләри етнограф-алимләр (Аббасов А., Гәдирзадә Г. вә б.) тәрәфиндән дә өйрәнилмиш вә бурадакы петроглифләрдә олан ат, араба рәсмләрини Нахчыван МР әразисиндән тапылан вә илк тунҹ дөврүнә аид едилән араба тәкәри моделләри илә мүгайисә етмиш вә мәнәви мәдәниййәтимиз үчүн елми нәтиҹәләр чыхармышлар. Мәкрли гоншуларымыз-ермәни алимләри тарихи сахталашдырмаг саһәсиндә өз әнәнәләринә садиг галараг халгымызын ән гәдим йадыҝары олан Ҝәмигайа абидәләрини һеч бир елми әсас олмадан ермәни абидәси кими гәләмә вермәйә чалышмыш вә һәтта Ҝәмигайа адыны уйдурма адларла әвәз етмишләр. Лакин орадакы топонимләр, гәдим түрк дүнйасы мәдәниййәти үчүн сәҹиййәви олан гайаүстү рәсмләрин олмасы вә апарылан тәдгигатларын нәтиҹәләри бир даһа ҝөстәрир ки, Ҝәмигайа абидәси халгымызын ән гәдим мәдәниййәт абидәләриндән биридир.\nХалгымызын һәйат тәрзи, гәдим адәт-әнәнәләри илә әлагәдар йаранмыш Ҝәмигайа рәсмләри гиймәтли тарихи вә тәсвири сәнәт нүмунәләри кими тарихимизин вә мәдәниййәтимизин илкин инкишаф мәрһәләләрини изләмәйә вә өйрәнмәйә имкан вермиш вә бунлар тәдгигатчылар тәрәфиндән даһа әһатәли өйрәниләҹәкдир.\nӘ Д Ә Б И Ј Ј А Т\nГусейнли А. Ермитаҹ каменного века. «Техника и Молодеҹи». №5, 1972; йенә онун. Әфсанәдән һәгигәтә. «Гобустан»ж., №1, 1973; йенә онун. Халгымызын мәнлик һейкәли. «Совет Нахчываны» г., 1986, 30 йанвар.\n2.Алиев В.Г. Наскальные изображения Гемигая. КСИА, 1977, №148; йенә онун. Ҝәмигайа абидәләри. Бакы, 1992; йенә онун. Петроглифы Гемигая. Баку, 1985; йенә онун. Ҝәмигайа сәлнамәси. «Гобустан» ж., №2, 1999; йенә онун. Наскальные изображения Гемигая «Проблемы изучения наскальных изображений в СССР». Москва, 1990, с.104-108; йенә онун. Petroqlyrhs of Gemiqaya journal of Pakistan Archaeologists Forum 2, 45-59; йенә онун. Нахчыван-Азәрбайҹанын тарихи дийарыдыр. Бакы, 2002 йенә онун. Ҝәмигайа абидәләри әсасында Нахчыван тарихинин йени сәһифәләри йазылыр. «Республика» гәзети, 9, 13 апрел 2005-ҹи ил (№79, 82).\n3. Бахшәлийев В. Ҝәмигайа тәсвирләринин поетикасы. Бакы, 2002; йенә онун. Ҝәмигайа тәсвирләри. Бакы, 2003; йенә онун Ҝәмигайанын рәсмләри. «Шәрг гапысы» г., 2001, 5 ийун; йенә онун. Ҹәмигайанын астрал рәсмләри. «Шәрг гапысы»., 2001, 23 ийун; йенә онун. Ҝәмигайанын ибадәтлә бағлы рәсмләри. «Шәрг гапысы» г., 2001, 17 ийул; йенә онун. Ҝәмигайа рәсмләриндә танры образы вә мифоложи варлыглар. «Шәрг гапысы» г., 2001, 31 ийул; йенә онун. Ҝәмигайа: сирли-сораглы дүнйа. «Шәрг гапысы» г., 2001, 7 август; йенә онун. Ҝәмигайанын рәсмләри мифоложи дүшүнҹә тәрзидир. «Шәрг гапысы» г., 2001, 8 сентйабр; йенә онун. Ҝәмигайанын гайаүстү тәсвирләри. «Шәрг гапысы» г., 2001, 20 сентйабр; йенә онун. Ҝәмигайа рәсмләринин мифолоҝийасы. «Елм» г., 2002, 5 апрел вә б.\n4. Мүсейибов Н. Азәрбайҹанын гайаүстү ишарә вә дамғалары. Автореферат. Бакы, 1998; йенә онун (Ә.Бәдәловла). Ҝәмигайа ишарәләри. Нахчыван МР — 75 иллийинә аид Елми әсәрләр. Хүсуси бурахылыш, №5, 1999; йенә онун. Ҝәмигайа рәсмләри. Бакы, 2002; йенә онун. Ҝәмигайада археоложи тәдгигатлар. «2000-2001-ҹи илләрдә апарылмыш археоложи вә етнографик тәдгигатларын йекунларына һәср олунмуш елми сессийа»нын тезисләри. Бакы, 2002; йенә онун (С.Ашуровла бирликдә). Ҝәмигайада археоложи тәдгигатлар нә ҝөстәрир? «Азәрбайҹан» г., 2002, 10 декабр; йенә онларын. Ҝәмигайа абидәсиндә ермәни мәнбәләринә аид һеч бир дәлил йохдур. «Азәрбайҹан» г., 2001, 26 сентйабр; йенә онун. Гобустан вә Ҝәмигайа ишарәләриндәки бир груп ишарә һаггында. — «Азәрбайҹанын гәдим вә орта әсрләр тарихи проблемләри» китабында. Бакы, 1992; йенә онун. Ҝәмигайада ашкар едилмиш йени гайаүстү рәсмләр. — «Азәрбайҹанын гәдим вә орта әсрләр тарихи проблемләри», №2, 2001; йенә онун. Ҝәмигайанын археоложи тәдгиги. «Азәрбайҹан археолоҝийасы» ж., №1-2, 2002 вә б.\n5. Бабайев Н. Гайаларын ачылмамыш сирләри. «Елм вә һәйат» ж., №2, 1985 (С.Әләсҝәров вә Ә.Гурбановла); йенә онун. Тәхәййүл, йохса ҝерчәклик. «Елм вә һәйат» ж., №11, 1987 (С.Әләсҝәровла); йенә онун. Ачыг сәма алтында галарейа. «Ҝәнҹлик» ж., №4, 1990 (Г.Гәдимовла); йенә онун. «Молодость» ж., №4, 1990 (Г.Гәдимовла); йенә онун. Эхо прошлых век. «Шәрг гапысы» г., 1990, 23 декабр; йенә онун. Гямигая — музей под открытым небом. «Азербайджан и азербайджанцы», №11-13, 2001 (С.Бабайев вә Е.Бабайевлә) вә б.\n6. Сейидов А. Ҝәмигайа (топонимләр, гәдим көч йоллары). Бакы, 2003; йенә онун. Ҝәмигайа. «Шәрг гапысы» г., 2003, 22 феврал; йенә онун Нахчыван е.ә. VII-II минилликләрдә. Бакы, 2003.\n7. Talıbov V. Offical Departament Order of Naxhichevan Autonomous Republic Supreme Council Chairman. About research of Gamiqaya monument in Ordubad distrit. «Azerbaıjan Azerbaıjans», №11-12, 2002; Ҝәмигайа\nабидәсинин тәдгиг едилмәси һаггында Нахчыван МР Али Мәҹлиси сәдринин сәрәнҹамы. НДУ-нун хәбәрләри, №7, 2002.\n8. Һәбиббәйли И. Ҝәмигайайа тарихи сәфәр. НДУ-нун хәбәрләри, №7, 2002; йенә онун. Scientific expedition to Gamiqaya «Azerbaıjan Azerbaıjans» №11-12, 2002.\n9. Сәфәрли Ф. Ҝәмигайа абидәләри. «Нахчыван»ж., №2, 2002.\n10. Гәдим А. «Ҝәмигайа» йаланлары севмир. «Шәрг гапысы» г., 2001, 21 ийун.\n11.Керимов В. Гямигая. Бакы, 2005.\n12. Фәрзәли Ә. Ҝәмигайа-Гобустан әлифбасы. Бакы, 2003; йенә онун, «Ҝәмигайа» ишарәләринин сирри ачылыр. «Јени Азәрбайҹан» г., 2002,13 сентйабр; 3 октйабр; 10 октйабр; 20 нойабр; 1 декабр; 22 декабр; йенә онун. Тарихи һәгигәт данылмаздыр. «Јени Азәрбайҹан» г., 2002, 19 декабр; йенә онун. Гайаларда әлифба сәрҝиси. «Јени Азәрбайҹан» г., 2003, 16 йанвар; йенә онун. Мән Ҝәмигайада «Тангры» сөзү охудум. «Јени Азәрбайҹан» г., 2003, 30 йанвар; йенә онун. Ҝәмигайа вә Гобустанда йарадылыш идейасы. «Јени Азәрбайҹан» г., 2003, 28 феврал; йенә онун. Ҝәмигайада «Дәдә Горгуд Китабы» илә сәсләнән бүтөв бир ҹүмлә. «Јени Азәрбайҹан» г., 2003, 5 март; йенә онун. Ҝәмигайа-Гобустан әлифбасында ишарәләр сәсин фонетик гурулушуну изләйир. «Јени Азәрбайҹан» г., 2003, 8 апрел вә б.\n13. Аббасов А. Азәрбайҹанын гәдим дөвр етнографийасынын өйрәнилмәсиндә Ҝәмигайа тәсвирләринин әһәмиййәти. — «2000-2001-ҹи илләрдә апарылмыш археоложи вә етнографик тәдгигатларын йекунларына һәср олунмуш елми сесийа» нын тезисләри. Бакы, 2002.\nИсмаил Гаджиев ГЕМИКАЯ В АЗЕРБАЙДЖАНСКОЙ ИСТОРИОГРАФИИ\nВстатьео смотрены проблемы изучения Гемикая как важный природный памятник. Исследованы история ее изучения, значение слова Гемикая, период, количество, форма, техника выполнения наскальных рисунков.Обращено внимание мнениям и взглядам много численных исследователей, анализирован ровеньи зучения проблемы в Азербайджанской историографии.\nİSMAYIL HACIYEV, AMEA Naxçıvan Bölməsi\nAMEA Naxçıvan Bölməsinin «Xəbərlər»i, 2005, №1, səh. 55-62\nAtam özlüyündə iki dünyanı daşıyırdı\n«Мемар Әҹәми Нахчывани йарадыҹылығында аһәнҝдарлыг” китабына мүәллиф Гадир Әлийевин сөзөнүсү\nXalq rəqsləri tariximizi, milli xüsusiyyətlərimizi özündə əks etdirir\nБахыш сайы: 593


Q=23	C=11	SS=0	LS=5	PS=11	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=11	G1=5	G2=4	DLID=az_RU	BODY=«Ојаг галын» (Мәтта 25)\nМәсиһи һәјаты вә ибадәти. Иш дәфтәри | Март 2018\nАЛЛАҺЫН КӘЛАМЫНДАКЫ ХӘЗИНӘ | МӘТТА 25\nИса Мәсиһин он гыз һаггындакы мәсәли мәсһ олунмуш мәсиһиләр һаггында олса да, бу мәсәл бүтүн мәсиһиләрә аиддир (w15 15/3 с. 12—16). «Буна ҝөрә дә ојаг галын, чүнки о ҝүнү вә о сааты билмирсиниз» (Мт 25:13). Бәс бу мәсәлин мәнасы нәдир?\nБәј (1-ҹи ајә) — Иса Мәсиһ\nАғыллы вә һазырлыглы гызлар (2-ҹи ајә) — өз тәјинатларыны һәмишә сәдагәтлә јеринә јетирән вә нур кими парлајан мәсһ олунмуш мәсиһиләр (Фп 2:15)\nКимсә гышгырды: «Бәј ҝәлир» (6-ҹы ајә) — Иса Мәсиһин һүзурунун әламәти\nАғылсыз гызлар (8-ҹи ајә) — бәји гаршыламаға чыхан, лакин ајыглығыны вә садиглијини горумајан мәсһ олунмуш мәсиһиләр\nАғыллы гызлар јағларындан вермирләр (9-ҹу ајә) — сонунҹу мөһүрләнмәдән сонра бөјүк мүсибәтдә садиг мәсһ олунмушлар садиг галмајан мәсһ олунмушлара көмәк едә билмәјәҹәкләр\n«Бәј ҝәлиб чыхды» (10-ҹу ајә) — Иса Мәсиһ һөкм чыхартмаг үчүн бөјүк мүсибәтин сонуна јахын ҝәләҹәк\nАғыллы гызлар бәјлә тој мәҹлисинә ҝирдиләр вә гапы бағланды (10-ҹу ајә) — бөјүк мүсибәтин сонуна јахын Мәсиһ өз ҹалалы илә ҝәләндә садиг мәсһ олунмушлары ҝөјә топлајаҹаг. Гапы ағылсыз гызлара бәнзәјән, садиг галмајан мәсһ олунмушларын үзүнә бағланаҹаг\nИса бу мәсәллә демәк истәмирди ки, хејли сајда мәсһ олунмуш мәсиһи садиглијини итирәҹәк вә онлары әвәз етмәк лазым ҝәләҹәк. Бу мәсәл хәбәрдарлыг мәгсәди дашыјыр: мәсһ олунмуш мәсиһиләр ја ајыг-сајыг гала, ја да садиглијини итирә биләрләр. Иса хәбәрдарлыг етмишди: «Һазыр олун» (Мт 24:44). Иса Мәсиһ һәм мәсһ олунмуш мәсиһиләрдән, һәм дә диҝәр давамчыларындан сәдагәтлә хидмәт етмәји вә ајыг галмағы тәләб едир.\nАјыг олдуғуму неҹә ҝөстәрә биләрәм?\nАЛЛАҺЫН КӘЛАМЫНДАКЫ ХӘЗИНӘ «Аранызда бөјүк олмаг истәјән гуллуғунузда дурмалыдыр»\nАЛЛАҺЫН КӘЛАМЫНДАКЫ ХӘЗИНӘ Ики ән бөјүк әмрә табе олун\nМӘСИҺИ ҺӘЈАТЫ Аллаһа вә инсанлара гаршы мәһәббәти неҹә инкишаф етдирә биләрик?\nАЛЛАҺЫН КӘЛАМЫНДАКЫ ХӘЗИНӘ Ахырзаманда руһани ҹәһәтдән ојаг галын\nМӘСИҺИ ҺӘЈАТЫ «Шејтан дүнјасынын сону јахындыр»\n26 март — 1 апрел\nАЛЛАҺЫН КӘЛАМЫНДАКЫ ХӘЗИНӘ «Ојаг галын»\nМӘСИҺИ ҺӘЈАТЫ Хидмәтдә пүхтәләшәк. Шаҝирдә дәрсә һазырлашмағы өјрәдин\nМәтн Електрон нәшрләри јүкләмәк үчүн параметрләр МӘСИҺИ ҺӘЈАТЫ ВӘ ИБАДӘТИ. ИШ ДӘФТӘРИ Март 2018\nМӘСИҺИ ҺӘЈАТЫ ВӘ ИБАДӘТИ. ИШ ДӘФТӘРИ Март 2018


Q=6	C=5	SS=1	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=4	G0=137	G1=107	G2=33	DLID=az_RU	BODY=Тәблиғ етдијимиз инсанлара шәфгәт ҝөстәрәк | Ҝөзәтчи гүлләси, тәлим нәшри\nТӘЛИМ МӘГАЛӘСИ 13\n«[Исанын] бу адамлара јазығы ҝәлди... Онлара чох шеј өјрәтмәјә башлады» (МАРК 6:34).\n1. Иса Мәсиһин үрәјимизи ән чох риггәтә ҝәтирән хүсусијјәтләриндән бири һансыдыр? Изаһ един.\nИСА МӘСИҺИН ән чох үрәјимизи риггәтә ҝәтирән хүсусијјәтләриндән бири ҝүнаһлы инсанлар олан бизләрин үзләшдикләри чәтинликләри анламасыдыр. Јер үзүндә јашадығы мүддәтдә о, севинәнләрлә севинмиш, ағлајанларла ағламышды (Ром. 12:15). Мисал үчүн, 70 шаҝирди јахшы тәблиғ едиб севинҹ ичиндә ҝери гајыданда Иса севинҹдән ҹуша ҝәлмишди (Лука 10:17—21). Башга бир вахт исә Илазәрин өлүмүнә ҝөрә јахынларынын кәдәрләндијини ҝөрүб бәрк гәһәрләнмиш вә дәриндән аһ чәкмишди (Јәһ. 11:33).\n2. Иса Мәсиһ нәјин сајәсиндә инсанлара шәфгәт ҝөстәрирди?\n2 Камил бир инсанын гејри-камил инсанлара гаршы бу гәдәр мәрһәмәт вә шәфгәт ҝөстәрмәси нәјин сајәсиндә мүмкүн иди? Илк нөвбәдә, Иса Мәсиһ инсанлары севирди. Өтән мәгаләдә гејд олундуғу кими, бәшәр өвладлары онун көнлүнү хүсусилә севиндирирди (Мәс. 8:31). Мәһәббәт ону инсанлара даһа јахын олмаға, онлары даһа јахындан танымаға тәшвиг едирди. Һәвари Јәһја буну белә изаһ едир: «О, һәр кәсин үрәјини ҝөрүрдү» (Јәһ. 2:25). Мәсиһ инсанлара ҹан јандырырды вә инсанлар буну һисс едирдиләр. Буна ҝөрә дә онун Падшаһлыг һагда данышдыгларына гулаг асырдылар. Ејнилә биз дә инсанлара ҹан јандырмағы өјрәнмәклә хидмәтдә даһа чох инсана көмәк едә биләрик (2 Тим. 4:5).\n3, 4. а) Инсанлара гаршы шәфгәт һиссимиз олса, хидмәтимизә неҹә јанашаҹағыг? б) Бу мәгаләдә нәдән данышаҹағыг?\n3 Һәвари Булус билирди ки, онун өһдәсинә тәблиғ етмәк иши дүшүр, биз дә бунун фәргиндәјик (1 Кор. 9:16). Лакин инсанлара үрәјимиз јанса, тәблиғ ишини борҹ һиссиндән ирәли ҝәләрәк етмәјәҹәјик. Әксинә, инсанлары дүшүндүјүмүз, онлара көмәк етмәк истәдијимиз үчүн тәблиғ едәҹәјик. Билирик ки, «вермәк алмагдан даһа чох хошбәхтлик ҝәтирир» (Һәв. 20:35). Хидмәтимизә бу ҹүр јанашмагла даһа чох севинҹ әлдә едәҹәјик.\n4 Бу мәгаләдә тәблиғ етдијимиз инсанлара шәфгәт дујдуғумузу ҝөстәрмәјин бәзи јолларыны арашдыраҹағыг. Илк нөвбәдә, Иса Мәсиһин инсанлара һансы һиссләри бәсләдијинә нәзәр салаҹағыг. Даһа сонра онун гојдуғу нүмунәни неҹә изләјә биләҹәјимизин дөрд јолуну өјрәнәҹәјик (1 Бут. 2:21).\nИСА МӘСИҺ ХИДМӘТДӘ ШӘФГӘТ ҜӨСТӘРИРДИ\nИса Мәсиһ шәфгәт һиссиндән ирәли ҝәләрәк инсанлара тәсәлли мүждәсини чатдырырды (5 вә 6-ҹы абзаслара бахын)\n5, 6. а) Иса Мәсиһ кимләрә шәфгәт ҝөстәрирди? б) Нәјә ҝөрә Иса Мәсиһин, Әшија 61:1, 2 ајәләриндә пејғәмбәрлик едилдији кими, тәблиғ етдији инсанлара јазығы ҝәлирди?\n5 Ҝәлин Иса Мәсиһин хидмәтдә неҹә шәфгәт ҝөстәрдијинә диггәт јетирәк. Бир дәфә о, шаҝирдләри илә бирҝә истираһәт белә етмәдән бүтүн ҝүнү хош хәбәри тәблиғ етмишди. Онлар «һәтта јемәк јемәјә дә маҹал» тапмамышдылар. Буна ҝөрә дә Иса шаҝирдләри илә бирҝә динҹәлмәк үчүн сакит бир јерә јолланыр. Лакин бундан хәбәр тутан хејли адам гачыб Исаҝили габаглајыр. Иса издиһамы ҝөрәндә нә едир? Онун бу адамлара јазығы ҝәлир *, чүнки «онлар чобансыз гојун кими идиләр». Иса онлара чох шеј өјрәтмәјә башлајыр (Марк 6:30—34).\n6 Ҝәлин ҝөрәк Иса Мәсиһин инсанлара јазығы ҝәлмәсинә, онларын дәрдинә шәрик олмасына сәбәб нә иди. Исанын ҝөзүндә «онлар чобансыз гојун кими идиләр». Ола билсин, онларын бәзиләри чох касыб иди вә аиләләрини доландырмаг үчүн ҝеҹә-ҝүндүз ишләјирди. Кимләрсә әзизини итирдијинә ҝөрә кәдәрә гәрг олмушду. Ҝөрүнүр, Иса бүтүн бунлары билирди вә онларын һиссләрини анлајырды. Өнҹәки мәгаләдә дә гејд олундуғу кими, о өзү дә бу ҹүр чәтинликләрлә үзләшмишди. Иса инсанларын һалына аҹыјырды вә онлара тәсәлли вермәк истәјирди. (Әшија 61:1, 2 ајәләрини охујун.)\n7. Иса Мәсиһдән неҹә өрнәк ала биләрик?\n7 Иса Мәсиһдән нә өјрәнирик? Бу ҝүн биз дә «чобансыз гојун кими» чарәсиз галмыш инсанларын арасында јашајырыг. Онлар чохлу проблемләрлә мүбаризә апарырлар. Бизим бөлүшдүјүмүз Падшаһлыг һагда мүждә мәһз онларын еһтијаҹ дујдуғу хәбәрдир (Вәһј 14:6). Одур ки, Устадымыз кими, биз дә «фағыр-фүгәранын һалына» аҹыдығымыз үчүн онларла хош хәбәри бөлүшүрүк (Зәб. 72:13). Бизим онлара үрәјимиз јаныр вә көмәк етмәк үчүн әлимиздән ҝәләни етмәк истәјирик.\nШӘФГӘТИ НЕҸӘ ТӘЗАҺҮР ЕТДИРМӘЛИ?\nҺәр кәсә фәрди јанашын (8 вә 9-ҹу абзаслара бахын)\n8. Хидмәтдә шәфгәт ҝөстәрмәјин јолларындан бири һансыдыр? Нүмунә чәкин.\n8 Тәблиғ етдијимиз инсанларын дәрдинә неҹә шәрик ола биләрик? Өзүмүзү онларын јеринә гојмаға чалышмалы вә онлара өзүмүзә гаршы ҝөрмәк истәдијимиз мүнасибәти ҝөстәрмәлијик * (Мәт. 7:12). Ҝәлин буну етмәјин дөрд јолуну арашдыраг. Биринҹиси, һәр кәсә фәрди јанашаг. Тәблиғ ишини һәким вә хәстә мүнасибәтинә бәнзәтмәк олар. Јахшы һәким һәр хәстәјә фәрди јанашыр. О, мүхтәлиф суаллар верир вә хәстә вәзијјәти барәдә данышаркән диггәтлә гулаг асыр. Мүалиҹә тәјин етмәздән өнҹә, ола билсин, һәким әлавә мүајинәләр тәјин едиб проблемин нәдән гајнагландығыны ајдынлашдырмаг истәсин вә сонра лазыми мүалиҹәни јазсын. Ејнилә, биз дә чалышмалыјыг ки, тәблиғдә гаршылашдығымыз һәр кәслә ејни ҹүр сөһбәт апармајаг. Әксинә, һәр кәсин вәзијјәтини вә бахыш тәрзини нәзәрә алмалыјыг.\n9. Нәји дүшүнмәмәлијик? Изаһ един.\n9 Хидмәтдә гаршылашдығымыз инсанын вәзијјәтиндән аҝаһ олдуғумузу, јахуд онун нәјә вә нијә инандығыны билдијимизи дүшүнмәмәлијик (Мәс. 18:13). Әксинә, инсан һагда мәлумат алмаг үчүн нәзакәтлә суаллар вермәлијик (Мәс. 20:5). Әҝәр јерли мәдәнијјәтә ујғундурса, иши, аиләси, һәјаты вә бахыш тәрзи һагда сорушмаг олар. Инсана суаллар верәндә, бир нөв, хош хәбәрә нә үчүн еһтијаҹ дујдуғуну сөјләмәсинә имкан јарадырыг. Буну өјрәнәндән сонра Иса Мәсиһ кими, биз дә биләҹәјик инсана конкрет һансы саһәдә көмәк етмәк лазымдыр. (1 Коринфлиләрә 9:19—23 ајәләри илә әлагәләндирин.)\nТәблиғ етдијиниз инсанын һәјатынын неҹә олдуғуну тәсәввүр един (10 вә 11-ҹи абзаслара бахын)\n10, 11. 2 Коринфлиләрә 4:7, 8 ајәләринә әсасән, шәфгәт ҝөстәрмәјин икинҹи јолу һансыдыр? Нүмунә чәкин.\n10 Икинҹиси, инсанын һәјатынын неҹә дәјишә биләҹәји барәдә дүшүнәк. Мүәјјән мәнада, тәблиғ етдијимиз инсанларын вәзијјәтини анлајырыг. Чүнки биз дә һамы кими гејри-камил инсаныг вә проблемләрлә үзләширик (1 Кор. 10:13). Индики зәманәдә јашамағын нә гәдәр ағыр олдуғуну билирик. Биз јалныз Јеһованын көмәји сајәсиндә һәјатын чәтинликләринә дөзүрүк. (2 Коринфлиләрә 4:7, 8 ајәләрини охујун.) Ҝөрүн Јеһованы танымајан, Онунла јахын мүнасибәтләри олмајанлар үчүн һәјатын гајғылары илә мүбаризә апармаг нә гәдәр чәтиндир. Иса Мәсиһ кими, бизим дә инсанлара үрәјимиз јаныр вә истәјирик ки, ҝөзәл хәбәри онлара да мүждәләјәк (Әшј. 52:7).\n11 Ҝәлин Серҝеј адлы бир гардашын нүмунәсинә нәзәр салаг. Һәгигәти өјрәнмәздән өнҹә о, чох сакит вә утанҹаг инсан иди. Өз һиссләрини ифадә етмәјә чәтинлик чәкирди. Бир ҝүн о, Мүгәддәс Китабы өјрәнмәјә башлајыр. Серҝеј дејир: «Мүгәддәс Китабы арашдырдыгҹа өјрәндим ки, мәсиһиләр етигадларыны башгалары илә дә бөлүшмәлидир. Әмин идим ки, мән һеч вахт тәблиғ едә билмәрәм». Бунунла белә, гардаш һәгигәти ешитмәјәнләр барәдә фикирләшир вә Јеһованы танымадыгларына ҝөрә һәјатларынын нә гәдәр чәтин олдуғуну дүшүнүр. О дејир: «Өјрәндијим јени биликләр мәнә бөјүк хошбәхтлик вә гәлб раһатлығы бәхш етди. Билирдим ки, башгаларынын да һәгигәти ешитмәјә еһтијаҹы вар». Серҝејин шәфгәт һисси артдыгҹа тәблиғ етмәк үчүн ҹәсарәти дә артды. О дејир: «Мараглыдыр ки, инсанлара Мүгәддәс Китаб һаггында данышдыгҹа өзүнәинам һиссим јүксәлди. Үстәлик, етигадымы бөлүшмәк өз иманымы да мөһкәмләндирди» *.\nИнсанын руһани инкишафы мүәјјән вахт ала биләр (12 вә 13-ҹү абзаслара бахын)\n12, 13. Нәјә ҝөрә тәблиғ етдијимиз инсанлара гаршы сәбирлә јанашмалыјыг? Нүмунә чәкин.\n12 Үчүнҹүсү, тәблиғ етдијимиз инсанлара гаршы сәбирли олаг. Нәзәрә алаг ки, бәлкә дә, онлар бизим јахшы бәләд олдуғумуз Мүгәддәс Китаб һәгигәтләрини һеч вахт ешитмәјибләр. Үстәлик, чохлары өз етигадларына мөһкәм бағлыдыр. Ола билсин, онлар дүшүнүр ки, етигадлары онларын аилә бағларынын мөһкәм олмасында, адәт-әнәнәләрә вә ҹәмијјәтә бағлы галмасында мүһүм рол ојнајыр. Бәс онлара неҹә көмәк едә биләрик?\n13 Бир нүмунәјә нәзәр салаг. Көһнә, дағылмаг үзрә олан көрпүнү јениси илә әвәз етмәк истәјәндә нә едирләр? Адәтән, јени көрпү инша олунана гәдәр көһнә көрпү истифадә олунур. Јалныз јени көрпү һазыр оландан сонра көһнәни учурурлар. Ејнилә, Мүгәддәс Китабы өјрәнмәјә башлајан инсанлардан онлара әзиз олан көһнә етдигадларындан дөнмәји истәмәздән өнҹә јени етигадларыны севмәләринә көмәк етмәк лазымдыр. Јалныз бундан сонра онлар әввәлки етигадларындан дөнмәјә һазыр олаҹаглар. Инсанлара бу кими дәјишикликләр етмәјә көмәк етмәјимиз мүәјјән вахт ала биләр (Ром. 12:2).\n14, 15. Јерүзү Ҹәннәтдә әбәди јашамаг үмиди барәдә ешитмәјәнләрә вә ја аз мәлуматы оланлара неҹә көмәк едә биләрик? Нүмунә чәкин.\n14 Тәблиғ етдијимиз инсанлара сәбирлә јанашсаг, илк дәфә ешитдикләри Мүгәддәс Китаб һәгигәтләрини дәрһал гәбул етмәләрини ҝөзләмәјәҹәјик. Әксинә, мүәјјән мүддәт онларын Мүгәддәс Китаб һәгигәтләри үзәриндә дүшүнмәсинә көмәк едәҹәјик. Мисал үчүн, дејәк ки, инсана јер үзүндә әбәди һәјатын олаҹағыны изаһ етмәк истәјирик. Демәк олар ки, чохлары бу һагда һеч ешитмәјиб. Ола билсин, онлар өлүмүн һәјатын сону олдуғуна вә ја јахшы инсанларын өләндән сонра ҹәннәтә дүшдүјүнә инаныр. Бу ҹүр дүшүнән инсанлара неҹә көмәк етмәк олар?\n15 Бир гардаш бу мөвзуја даир белә сөһбәт апарыр: биринҹи, Јарадылыш 1:28 ајәсини охујур. Сонра инсандан сорушур ки, Аллаһ бәшәр аиләсинин һансы шәраитдә вә һарада јашамасыны истәјирди. Чохлары «јер үзүндә, ҝөзәл шәраитдә» дејә ҹаваб верир. Сонра гардаш Әшија 55:11 ајәсини охујуб Аллаһын нијјәтинин дәјишиб-дәјишмәдијини сорушур. Адәтән, инсанлар «јох» дејә ҹаваб верир. Сонда гардаш Зәбур 37:10, 11 ајәләрини охујуб бәшәријјәтин ҝәләҹәјинин неҹә олаҹағыны сорушур. Гардашын Мүгәддәс Китаб әсасында бу ҹүр сөһбәт апармасы сајәсиндә бир чохлары баша дүшүб ки, Аллаһ һәлә дә јахшы инсанларын јерүзү Ҹәннәтдә әбәди јашамасыны истәјир.\nКичик бир јахшылыг, мәсәлән, адиҹә мәктуб јазмаг бөјүк мәна кәсб едә биләр (16 вә 17-ҹи абзаслара бахын)\n16, 17. Мәсәлләр 3:27 ајәсини нәзәрә алараг, инсанлара шәфгәт дујдуғумузу һансы јолларла ҝөстәрә биләрик? Нүмунә чәкин.\n16 Дөрдүнҹүсү, инсанларын гајғысына галмаг үчүн јоллар ахтараг. Мисал үчүн, ола билсин, инсана мүнасиб олмајан вахт ҝәлмишик. Үзрхаһлыг едиб башга вахт ҝәлмәји тәклиф етмәк олар. Јахуд ола билсин, ев сакинин јүнҝүлвари көмәјимизә еһтијаҹы вар. Ја да хәстәлик вә ја гоҹалыг уҹбатындан евдән чыха билмәјән бири үчүн базарлыг едә, јахуд һансыса ишләрини ҝөрә биләрик. Бу кими вәзијјәтләрдә инсанлара көмәк етмиш олаҹағыг. (Мәсәлләр 3:27 ајәсини охујун.)\n17 Бир баҹы илк бахышдан кичик ҝөрүнән јахшылыг сајәсиндә ҝөзәл нәтиҹәләр әлдә едиб. О, өвладыны итирмиш бир аиләјә тәсәлли вермәк үчүн мәктуб јазыр. Мәктубда Мүгәддәс Китабдан бәзи ајәләри дә гејд едир. Бу аилә мәктубу аланда һансы һиссләри кечирир? Кәдәр ичиндә олан ана ҹавабында баҹыја јазмышды: «Дүнәнки ҝүн мәним үчүн чох дәһшәтли иди. Сиз һеч тәсәввүр едә билмәзсиниз ки, мәктубунуз аиләмизә неҹә тәсәлли верди. Сизә нә гәдәр тәшәккүр етсәм аздыр, сөзләринизин бизим үчүн нә гәдәр дәјәрли олдуғуну изаһ едә билмәрәм. Дүнән мәктубунузу азы 20 дәфә охумушам. Мәктубда о гәдәр меһрибанлыг, гајғы, тәсәлли вар иди ки... Сизә сәмими-гәлбдән тәшәккүр едирик!» Шүбһәсиз, әзаб чәкән инсанларын һиссләрини анламаға чалышсаг вә онлара көмәк етсәк, биз дә ҝөзәл нәтиҹәләр әлдә едәҹәјик.\nМӘСУЛИЈЈӘТИМИЗӘ ТАРАЗЛЫ ЈАНАШАГ\n18. 1 Коринфлиләрә 3:6, 7 ајәләринә әсасән, һансы саһәдә таразлығы горумалыјыг?\n18 Сөзсүз ки, хидмәтдә үзәримизә дүшән мәсулијјәтә таразлы јанашмаг ҝәрәкдир. Инсанларын Јеһованы танымасында мүәјјән ролумуз олса да, ән ваҹиб ролу биз дашымырыг. (1 Коринфлиләрә 3:6, 7 ајәләрини охујун.) Јеһова Өзү инсанлары ҹәлб едир (Јәһ. 6:44). Нәтиҹә етибарилә, инсанын һәгигәти гәбул едиб-етмәмәси үрәјинин вәзијјәтиндән асылыдыр (Мәт. 13:4—8). Унутмајаг ки, Иса Мәсиһин бөлүшдүјү хәбәри дә чохлары гәбул етмәмишди, һалбуки о, јер үзүндә јашамыш ән даһи Мүәллим иди! Одур ки, әҝәр инсанлар тәблиғ етдијимиз хош хәбәрә һај вермирсә, руһдан дүшмәмәлијик.\n19. Тәблиғ етдијимиз инсанлара шәфгәт ҝөстәрмәк һансы фајдалары ҝәтирир?\n19 Хидмәтдә шәфгәт ҝөстәрмәјин сајәсиндә јахшы нәтиҹәләр әлдә едәҹәјик. Һәмчинин хидмәтдә севинҹимиз артаҹаг. Јахшылыг етмәјин бәхш етдији хошбәхтлији дадаҹағыг. Үстәлик, «әбәди һәјата апаран јолда јеримәјә мејли оланларын» хош хәбәрә даһа асанлыгла һај вермәсинә көмәк едәҹәјик (Һәв. 13:48). Буна ҝөрә дә ҝәлин «нә гәдәр ки әлимиздә фүрсәт вар, һамыја... јахшылыг едәк» (Гал. 6:10). Онда Јеһова Аллаһын адыны уҹалтдығымыз үчүн севинҹимиз ашыб-дашаҹаг (Мәт. 5:16).\nТәблиғ етдијимиз инсанлара шәфгәт ҝөстәрмәк нә үчүн ваҹибдир?\nИса Мәсиһ хидмәтдә шәфгәт ҝөстәрмәјә даир һансы нүмунәни гојуб?\nТәблиғ етдијимиз инсанлара шәфгәтлә јанашдығымызы һансы јолларла ҝөстәрә биләрик?\nНӘҒМӘ 64 Бичин ишиндә севинҹлә иштирак едәк\n^ абз. 5 Инсанлара анлајыш ҝөстәрәндә һәм онлар бизи динләмәјә даһа мејилли олур, һәм дә хидмәтдә севинҹимиз артыр. Мәгаләдә тәблиғ етдијимиз инсанлара анлајыш ҝөстәрмәјимизә көмәк едәҹәк дөрд үсула нәзәр салаҹағыг. Һәмчинин бу саһәдә Иса Мәсиһдән неҹә өрнәк ала биләҹәјимизи арашдыраҹағыг.\n^ абз. 5 БӘЗИ ИФАДӘЛӘРИН ИЗАҺЫ. «Јазығы ҝәлмәк» ифадәси әзаб чәкән, јахуд пис рәфтара мәруз галан инсанларын һалына аҹымаг мәнасыны верир. Бу һисс инсаны башгасына көмәк етмәк үчүн әлиндән ҝәләни етмәјә тәшвиг едир.\n^ абз. 8 «Ҝөзәтчи гүлләси» журналынын 2014-ҹү ил 15 мај сајында јер алан «Хидмәтдә гызыл гануну унутма!» адлы мәгаләјә бахын.\n^ абз. 11 «Һеч вахт үмидини итирмә! Серҝеј Ботанкин» адлы видеоја бахын. (JW Телевизијасында МҮСАҺИБӘ ВӘ ҺӘЈАТ ҺЕКАЈӘЛӘРИ > ҺӘГИГӘТ ҺӘЈАТЛАРЫ ДӘЈИШИР бөлмәсинә дахил олун.)


Q=25	C=25	SS=1	LS=0	PS=1	DC=1	LC=0	SD=0	BS=2	G0=56	G1=16	G2=2	DLID=az_RU	BODY=TolishPress.org - ЧЭМЭ ПЭРЭНДОН - ВЭF\nГлавная : ТОЛЫШИ МИЛЛИЈӘ АКАДЕМИЈӘ : ЧЭМЭ ПЭРЭНДОН - ВЭF\nРЗА МУСАЈЕВ on 14 Ноябрь, 2016 21:42:26 | 1199 раз прочтено\nВәғ бәштә лынгон кырт бе горә әленгонку фәрғ доә пәрәндәј. Чәмә кәфшәнонәдә 6 ҹурә вәғ бејдә:\n1) дыждә сипијә вәғ; 2) һырдә сипијә вәғ; 3) бозә вәғ; 4) курәнә вәғ; 5) зардә вәғ; 6) ғәжғо.\nДЫЖДӘ СИПИЈӘ ВӘҒ\nири ағ вағ – больщая белая цапля\nПороныш һәммәј сипије. Гыј пештонош гәдә пәпулә һесте. Тыкыш сијој. Лынгонышән сијој, ангыштон зардин. Нијә гылә кәшон дырози 90 см, моә гыләки 86 см бејдә. 1160 ғырәмикуш гәтә, тобә 1700 ғырәми омејдә. Дыјо кәнонәдә, ов веј бә выронәдә лонә гәтејдә. 3 – 4 гылә моғнә нојдә. Һар 2 ҹинс кулок ныштејдә. Мелы, мор, морәчәчул, кулмә, морә һардејдә.\nГӘДӘ СИПИЈӘ ВӘҒ\nкичик ағ вағ – малая белая цапля\nПороныш гырд сипије. Јолә сипијә вәғисә ҹалде. Тыкыш сијој. Быныш зарде. Кәшон дырози нијә гиләдә 56–57 см, моә гыләки 57 см бејдә. Тыкыш 9 см, шывәкыш 9–11 см бејдә. 510–610 ғ омејдә.Гәдә сипијә вәғән мелы, гәдә кулмә, һәшорат, вәзәх һардејдә. Сори дырози чәмә хандәхә кәнонәдә бә гәдә сипијә вәғи раст оме бејдә.\nбоз вағ – серая цапля\nЧәмә тәрәфонәдә жијә ән дыждә вәғе. Пешти рангыш боз (тәнујә хоки рангәдә), лузи һиссәш сипије. Пәпуләш сијој. Тыкыш зард-хаки, лынгоныш һавзә зард, чәшон кәноәдә гуҹилијә вырә һавзе. Кәшон дырози нијә гыләки 84 см, моә гыләки 1м 10 см бејдә. Бозә вәғ 1300 – 1730 ғ омејдә.\nКуч ныкардә пәрәндәј. Овә кәнонәдә жијејдә. Ыштә лонә че доон бәшәдә, лејнон арәдә, ғалинә дәло-лејнә кулон бынәдә дутејдә. Ын вәғән чә вәғон һардә чијонәдә һардејдә.\nкүрән вағ – рыжая цапля\nБозә вәғисә ғәдәри һырде. Пороныш тынд курәне. Гыј пештоно дырозә пороныш һесте. Сәј пентоныш ижән гыј порон сијон. Лузи мијонә һиссә сијо рангәдәј. Сәј јанон, хыртә ижән думи жијәдә сипије. Мандә выроныш боз умжәнә курәне. Тыкыш зард-хаки, лынгоныш тынд-хакије. Нијә гылә кәши дырози 73 см, моә гыләки 75–76 см бејдә.\nКурәнә вәғ 1000 – 1470 ғ омејдә. Лејнә һышкә хычонәдә лонә дутејдә, бәчәј дылә кавујә дәло, лејнә ливон дәвоштејдә. Курәнә вәғән морә, мор, морәчәчул, вәзәх һардә.\nсары вағ – желтая цапля\nПороныш зардләвунин. Сәдәш, пешти һиссәдә дырозә порыш һесте. Кәшоныш, лузи тәрәфыш, думыш сипије. Моә гылә нијә гыләјсә ғәдәри һырде. Кәшон дырози 40 – 48 см, тыкыш 6–7 см, шывәкыш 5,5-6,5 см бејдә, 500 – 600 ғ омејдә. Хәјмандә пәрәндәј. Зијон доә мелы-мәвуши, бә мој-кулмә зијон доә хыли вәзәхи, ҹо чијонән сурфон мәф кардејдә. Ғызыләғазәдә веј бејдә.\nгонур вағ – выпь\nЫн вәғи порон бәнә верды поронин. Пештику дијә кардејәдә лап бә верды охшәш дојдә. Тыкыш вејән дыроз ниј. Хыртә пороныш сипије. Сәј тәпәдәш сијо порон чијејдән.\nҒәжғо че каги то бејдә. 800–900 ғ боме. Кәшон дырози 70-74 см бәбе. Әчәј ранг бә сутә дәло, лејнә, быри ранг бе горыш әј ныштә вырәдә винде бејдәни. Бә јолон воте горыш, ғәжғо “и гылә” һардәнә вәғе. Гуја чәј гужд һардәније.


Q=55	C=55	SS=22	LS=11	PS=0	DC=11	LC=0	SD=0	BS=1	G0=7	G1=3	G2=2	DLID=az_RU	BODY=(Sarvan (Borçalı) səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)\nMarneuli (azərb. Sarvan) — Gürcüstan Respublikasının Aşağı Kartli mxaresində şəhər, Marneuli bələdiyyəsinin inzibati mərkəzi. 1929-cu ilədək Sarvan, Zaqafqaziyada ilk dəfə rayon inzibati-ərazi bölgüsü təsis edildikdən sonra isə 1947-ci ilə kimi Borçalı, 1947-ci ildən 1952-ci ilədək Sərvan, 1952-ci ildən sonra isə Marneuli adını daşımışdır.\n↑ "Marneuli". Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддə]. VI ҹилд: Куба – Мисир. Б.: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксиjасы. Баш редактор: Ҹ.Б.Гулијев. 1982. сəh. 324. (#invisible_char)\n↑ 1 2 Population statistics of Eastern Europe: 2002 census all places of Georgia\nAğammədli • Ağqula • Ambarovka • Araplı • Aşağı Saral • Bala Bəylər • Baydar • Baytallı • Bəytərəfçi • Böyük Bəylər • Böyük Muğanlı • Burma • Candar • Daştəpə • Dəmyə Görarxı • Əzizkənd • Haçıisəkənd • Hallavar • Hoçornu • Hüldərə • Xancığazlı • İlməzli • İmir • İmirqala • Qaçağan • Qasımlı • Qayaqocalı • Keşəli • Kəpənəkçi • Kirəç-Muğanlı • Qırıxlı • Qızılhacılı • Qurdlar • Kosalar • Qullar • Quşçu • Lecbəddin • Axlılələ • Mahmudlu • Mamey • Mollaoğlu • Məscidli Görarxı • Sabirkənd • Sadaxlı • Yuxarı Saral • Sarvan • Seyidqocalı • Sop • Tamaris • Təkəli • Təzəkənd • Ulaşlı\nMənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Marneuli&oldid=5120309"\nBu səhifə sonuncu dəfə 16 aprel 2020 tarixində, saat 19:48-də redaktə edilib.


Q=13	C=9	SS=4	LS=5	PS=0	DC=2	LC=0	SD=0	BS=4	G0=40	G1=39	G2=30	DLID=az_RU	BODY= Неҹә ола биләр ки, јүз мин нәфәр сәһабә Гәдир - Хум һәдисини ешитсинләр, амма Сәгифә һадисәсиндә онлардан һеч ким етираз етмәсин?! - Cavablar xəzinəsi - açılmasında məqsəd İslama aid suallara cavab vermək olmuşdur\nSaytın kodu fa1296\tArxiv kodu 10227\nГәдир Хум һадисәсинин баш вермәси тарихдә нәгли јолла сүбут олунмушдур.\nТарихчиләр мүхтәлиф јолларла, о ҹүмләдән јазылы шәкилдә ағыздан-ағыза инанылмыш шәхсләрдән ешитмәклә белә бир тарихи һадисәнин баш вермәсини дәгигликлә доғрулуғуну исбат етмишләр. Белә бир һадисәнин дәлил кими истифадә едилмәси, о гәдәр мәшһур олур ки, һәтта әдәбијјатда, кәлам елминдә, тәфсир вә һәдис китабларында шиә вә әһли-сүннә мәнбәләриндә гејд олунмушдур. Онлар әһли-сүннәнин мәшһур алими Нәсаи өз һәдис китабында бу һадисәни 250 сәнәдлә нәгл етмишдир.\nБундан әлавә, белә бир ҹәмијјәтин Гәдир Хумда ҹәм олмасы, әгли ҹәһәтдән һеч дә чәтин бир иш дејилдир. Чүнки, Гәдир-Хум һадисәси һиҹрәтин онунҹу илиндә баш вериб вә бу илдә Ислам дини ҝениш шәкилдә тәблиғ олунмагла јанашы мүһүм илаһи шүарлардан олан һәҹҹ мәрасиминә хүсуси диггәт олунмушдур. Бу исә мүхтәлиф тәбәгәләрдән олан инсанлары Ислама тәрәф ҝәлмишдир. Бу илдә Ислам Пејғәмбәри (сәлләллаһу әлјһи вә алиһи вә сәлләм) Һәҹҹ мәрасиминдә иштирак етмәклә јанашы шәхсән мүсәлманлара һәҹҹин гајдаларыны өјрәтмәји даһа чох вурғуламышдыр.\nИнди суал бундан ибарәтдир ки, нәјә ҝөрә белә бир әзәмәтли ҹәмијјәт Сәгифә һадисәсиндә етираз етмир вә сүкут ихтијар етмәјә үстүнлүк вермишләр?! Ҝөрәсән бу фактор Әлинин (әлејһиссалам) вилајәтини суал алтына алмыр?!\nҸавабда әввәла гејд етмәк лазымдыр ки, Сәгифә һадисәсиндә үмумијјәтлә етиразын олмамасы факты мәнтигсиз бир иддиадыр. Чүнки, Исламда даһи шәхсијјәтләр кими танынмыш Салман, Мигдад, Тәлһә вә б.. Сәгифә башчыларына етираз етмәкдә сәһләнкарлыг етмәмишдирләр. Һәтта Зүбејр Сәгифә башчыларына гылынҹ да чәкмишдир.\nАмма сүкут јолуну сечәнләр мәсәлән, Ислам Пејғәмбәринин (сәлләллаһу әлјһи вә алиһи вә сәлләм) әмиси Ибн Әббас кимиләр ја ган төкмәк, ихтилаф вә бәзи мәсләһәтләри нәзәрә алмышлар јахуд да зәманәсинин хәлифәсинин һәдәләриндән вә горху үзүндән белә бир јолу сечмишләр. Јахуд да белә әмәллә өзләри иш башына ҝәлмәклә чохлу мәнфәәт әлдә етмәји даһа үстүн сајмышлар. Буна мисал олараг әвәмиләрин өзләри вә гоһумларыны ҝөстәрмәк олар. Амма бир груп нә һәдә-горху үзүндән вә нә дә башга сәбәбдән, бәлкә дә јалныз һәзрәт Әлинин (әлејһиссалам) әдаләтинин шиддәтиндән вә әдаләтли бир һаким олмасыны билдикләринә ҝөрә гәсдән белә бир мөвгеји тутумушлар. Нәһајәт, инсанлардан бир дәстәси исә ҹәһаләт үзүндән Әбу Бәкрин хәлифә олмасыны ҝүман едиб, Ислам Пејғәмбәринин (сәлләллаһу әлјһи вә алиһи вә сәлләм) сифариши илә Әлинин (әлејһиссалам) әвәзиндә хәлифә кими гәбул едирләр вә һесаб едирләр ки, Пејғәмбәрин (сәлләллаһу әлјһи вә алиһи вә сәлләм) Гәдир-Хумдакы сифаришинә әмәл етмиш олурлар вә Әбу Бәкрлә бејәт едирләр.\nҺәзрәт Әли (әлејһиссалам) исә Ислам Пејғәмбәринин (сәлләллаһу әлјһи вә алиһи вә сәлләм) сифариши илә ҹәмијјәтин ики дәстәјә парчаланмамасы вәсијјәтинә әмәл едәрәк сакит олмаг ҝөстәришини јеринә јетирирди. Она ҝөрә дә тарихдә мүхтәлиф мәгамларда онларла дәфә Гәдир-Хум һадисәсинә әсасланараг јалныз сөзлә етираз етмәклә кифајәтләнирләр.\nСуалда ики еһтимал вар. Әввәл фәрз олунур ки, сәһабәләр Сәгифә һадисәсинә етираз етмирләр вә бунунла да Гәдир-Хум һадисәси әслиндә инкар олунмуш олур. Икинҹи еһтимал будур ки, Гәдир-Хум һадисәсинин баш вермәси вә сәһабәләрин дә етиразынын олмамасы вә бунунла да, Гәдир-Хум һадисәсинин Әлинин (әлејһиссалам) вилајәтинә дәлаләт етмәси инкар едилир.\nБиринҹи еһтималын ҹавабында тарихдә әгли вә нәгли јолларла Гәдир-Хум һадисәсинин баш вермәсинә там јәгинлијимизин јаранмасы кифајәтдир. Чохлу сајда шиә вә әһли-сүннә тарихчиләринин бу һадисәни нәгл етмәси инсана јәгинлик ҝәтирир.Тарихчиләр бу һадисәнин баш вермәсиндә һеч бир шәкк-шүбһә етмирләр. Әһли-сүннәнин мүасир бөјүк алимләриндән сајылан Хәлил Әбдул-Кәрим, Гуранын јазыр: “Вида һәҹҹиндә (Гәдир Хум һадисәси баш верән ил һәҹҹдә) Ислам Пејғәмбәринин (сәлләллаһу әлјһи вә алиһи вә сәлләм) сәһабәләринин сајы јүз ијирми мин нәфәрә гәдәр иди.” Һәмчинин, Ибн Кәсир јазыр: “Гәдир-Хум һаггында олан хәбәр вә рәвајәтләр һәддән артыгдыр вә биз гүдрәтимиз гәдәр Аллаһын истәји илә рәвајәтләрдән бир гисмини бу китабда ҝәтиририк.” Гејд олунан тарихи китаблардан әлавә әһли-сүннә алимләринин һәдис ҹәм етдикләри китабларда Гәдир-Хум һаггында һәддән артыг равајәтләр вар. Онлардан бәзиләр бу һадисәни ејни сөзләр вә мәналарда мүхтәлиф мәнбәләрдән нәгл етмишләр. Нүмунә үчүн мәшһур әһли-сүннә алими Нәсаи өз һәдис китабында бу һадисәни ики јүз әлли сәнәдлә нәгл етмишдир.\nБүтүн бу тарихи сәнәдләр Гәдир Хум һадисәсинин баш вермәсини шүбһәсиз едир вә һәмчинин сәһабәләрин бу һадисәдәки сајларынын әзәмәтли сајда олдуғуну да тәсдигләјир.\nБундан әлавә, белә бир ҹәмијјәтин ГәдирХумда ҹәм олмасы әгли ҹәһәтдән һеч дә чәтин бир иш дејилдир. Чүнки, Гәдир Хум һадисәси Мәккәнин ики јүз километрлијиндә Рабиғ адлы јердә баш вермиш вә бу мәкан дөрд јол ајрыҹында јәни, Ираг, Мисир, Мәдинә вә Јәмәнин дөрдјол ајрыҹында гәрар тутмушдур. Буна ҝөрә дә бу шәһәрләрин һаҹылары белә бир јолдан ҝәлиб кечмәли идиләр.\nЗаман ҹәһәтдән гејд етмәк лазымдыр ки, Гәдир Хум һадисәси һиҹрәтин онунҹу илинин сонунҹу јаында јәни, зил-һиҹҹә ајынын он сәккизиндә баш вермишдир. Амма о илдә һәҹҹә ҝәлән мүсәлманларын сајы диҝәр илләрдән чох олуб. Чүнки, бу илдә Һәҹҹин илаһи шүарларын ән мүһүмләриндән бири олмасы һаггында чохлу ајәләр назил олмуш вә Ислам дининин инсанлар арасында ҝениш тәблиғи бу динә тәрәф үз ҝәтирәнләрин сајыны артырмыш инсанлар Ислама тәрәф пәнаһ ҝәтирмишләр.\nДиҝәр тәрәфдән Ислам Пејғәмбәри (сәлләллаһу әлјһи вә алиһи вә сәлләм) һәмин ил Һәҹҹ мәрасиминә ҝетмәздән әввәл, мүсәлманлар арасында елан олунмушдур ки, һәҹҹин әмәлләрини дәгигликлә јеринә јетирмәкдән өтрү Ислам Пејғәмбәри (сәлләллаһу әлјһи вә алиһи вә сәлләм) шәхсән Һәҹҹдә иштирак едәҹәк вә әмәлләри ҝөстәрәҹәкдир.\nБүтүн бунларын һамысы сәбәб олур ки, о илдә һәҹҹ мәрасиминә ҝәлән мүсәлманларын сајы һәддән артыг чох олсун вә бунунла да ҹәмијјәт һәлә өз шәһәрләринә тәрәф һәрәкәт етмәздән әввәл Гәдир Хум һадисәси Рабиғ адлы дөрдјол ајырыҹында баш вермиш олсун. Она ҝөрә дә Гәдир Хумда тарихдә ҝөрүнмәмиш шәкилдә бир ҹәмијјәт вә конфранс тәшкил олунур.\nИкинҹи еһтимал будур ки, Ислам Пејғәмбәринин (сәлләллаһу әлјһи вә алиһи вә сәлләм) сәһабәләри өзләри Гәдир-Хумда Пејғәмбәрин (сәлләллаһу әлјһи вә алиһи вә сәлләм) сөзләрини ешидиб, Әли (әлејһиссалам) илә бејәт едиб ону бу мүнасибәтлә тәбрик етдикдән сонра Сәгифә һадисәсиндә илаһи хәлифә кими Әлидән (әлејһиссалам) башгасыны хилафәтә сечирләр?! Бу мәсәлә дәлаләт едир ки, Гәдир Хум һадисәси Әлинин (әлејһиссалам) вилајәтинә дәлаләт етмир.\nСуалын бу гисмәтинин ҹавабында демәк лазымдыр ки, Сәгифә һадисәсиндә сәһабәләрин етираз етмәмәләри иддиасы батил вә әсассыз бир иддиадыр. Бу мөвзуда, Ислам Пејғәмбәринин (сәлләллаһу әлјһи вә алиһи вә сәлләм) садиг сәһабәләри өз етиразларыны етмиш вә Сәгифә һадисәсинин башчыларыны бу ишдән чәкиндирмәјә чалышмышдыр.\nҺәзәт Әлинин (әлејһиссалам) өзү Ислам Пејғәмбәринин (сәлләллаһу әлјһи вә алиһи вә сәлләм) вәсијјәтинә әсасән, Ислам үммәтинин һәрҹ-мәрҹлик вә ихтилафа дүшмәмәсинә ҝөрә сәбр етмәји өзүнә вәзифә билирди. Она ҝөрә дә Һәзрәт јалныз сөзлә өз етиразыны билдирди вә Гәдир Хум фәрманынын иҹрасына ҝөрә гылынҹа әл атмады вә нә гәдәр ки Фатимә (саламуллаһи әлејһа) һәјатда иди, Әбу Бәкрлә бејәт етмәди. Онун вәфатындан сонра исә бәзи мәсләһәтә ҝөрә икраһла бејәт етмишдир. Буна бахмајараг мүхтәлиф вахтларда Гәдир Хум һәдисинә әсасланараг хилафәт һаггында өз етиразыны сөзлә билдирмишдир.\nСалман, Әбузәр, Тәлһә, Зүбејр вә саир сәһабәләр исә даһа сәрт мүхалифәт едиб, Әбу-Бәкрә бејәт әли узатмыр вә бунунла кифајәтләнмәјиб Зүбејр кими сәһабә Сәгифә башчыларынын үзәринә гылынҹ да чәкир.\nАмма диҝәрләри о ҹүмләдән, Ислам Пејғәмбәринин (сәлләллаһу әлјһи вә алиһи вә сәлләм) әмиси Әббас ихтилаф вә гантөкүлмәмәсинә ҝөрә ачыг шәкилдә етираз етмәсә дә онлары тәсдиг етмәкдән чәкинди вә Әбу Бәкрлә бејт дә етмәди. Белә мәшһур сәһабә дәсәтәсинин әмәлдә етиразларындан вә һәзрәт Әлинин (әлејһиссалам) өзүнүн мүхтәлиф заманларда Гәдир-Хум һәдисинә әсасланмасы дәлаләт едир ки Гәдир Хум һадисәси әмирәл-мөминин Әлинин (әлејһиссалам) вилајәти һаггында олмасы тамамилә доғру олуб. Амма Гәдир Хум һадисәсиндә иштирак етмиш ади мүсәлманлар ики һалдан хариҹ дејилләр. Онлардан бир дәстәсини Сәгифә һадисәсиндә шәхси мәнафеләри олмуш, бир дәстәнин тамаһкарлығы вә горхусу сәбәб олур ки, Әбу Бәкрлә бејәт етсинләр вә етраз ҝөстәрмәсинләр. Бәзиләри нә горхдулар вә нә дә мәҹбур олдулар, бәлкә дә Әлинин (әлејһиссалам) әдаләтлә гураҹағы һөкүмәтә дөзә билмәјәҹәкләринә ҝөрә Әбу Бәкрлә бејәт едирләр, бәзиләринин исә о Һәзрәтлә кин-кудурәти вар иди. Чүнки, әмирәл-мөминин онларын чохлу кафир вә мүшрик гоһумларыны дөјүшләрдә гәтлә јетирмишдир. Гејд етдијимиз кими бир дәстә садә вә ҹаһил мүсәлманлар Әбу Бәкрин һәмин Ислам Пејғәмбәринин (сәлләллаһу әлјһи вә алиһи вә сәлләм) Гәдир-Хумда танытдырдығы Әли (әлејһиссалам) олмасыны дүшүнәрәк онунла бејәт едирләр.\n Тарих Јәгуби, Әһмәд ибн Әби Јәгуб ибн Ҹәфәр ибн Вазеһ, ҹ.2;сәһ.112.\n Мүҹтәмәил-Јәсриб, Хәлил Әбдул-Кәрим, сәһ.20.\n Әл-Бидајә вән-ниһајә, Әл-Һафиз ибн Кәсир Дәмәшги, ҹ.5; сәһ.213.\n Гәдир, вилајәтин ән ашкар сәнәди, Ислам тәдигат вә маариф шөбәси, сәһ.15\n Гәдир, вилајәтин ән ашкар сәнәди, Ислам тәдигат вә маариф шөбәси, сәһ.7\n Әл-Гәдир, Шејх ӘбдулҺүсејн Әмини, ҹ.1;сәһ.8\n Әт-тәнбиһ вәл-ишраф, Мәсуди, сәһ.222.\n Ислам Пејғәмбәринин (с) тарихиндән парчалар, Ҹәфәр Субһани, сәһ.504.\n Сәгифә јәни, көлҝә салмагдан өтрү гурулмүш таван. Мөҹәмул-луғәти-фүгәһа, Мәһәммәд Гәләҹи, сәһ.260.\n Фәраидус-сәмтејн, Ибраһим ибн Мәһәммәд Ҹујини Хорасани, ҹ.2; сәһ.82.\n Әс-Сәгифә вәл-Фәдәк, Әби Бәкр Әһмәд ибн Әбдүл Әзиз Ҹөвһәри, сәһ.50.\n Шәрһ Нәһҹүл-Бәлағә, Ибн Әбил-Һәдид, ҹ.1; сәһ.73.\n Ҹәмәл дөјүшү, Шејх Муфид, сәһ.59; Шәрһ Үсул Кафи, Мөвла Мәһәммәд Салеһ Мазандарани, сәһ.260.\n Әл-Мејар вәл-мүвазинәт, Әби Ҹәфәр Искафи, сәһ.19-23.\n8332 امام علی ع و خلفا 2011/11/24\n3367 غدیر خم 2012/06/23\n3539 غدیر خم 2012/09/24\n9391 Qədim kəlam 2008/04/21\n: چگونه ممکن است که یک‌صد هزار صحابى، حدیث غدیر را شنیده باشند و هیچ‌کدام در سقیفه اعتراض نکنند؟!\n13913 Qədim kəlam 2011/11/13\n12841 Qədim kəlam 2009/06/17\n3049 Qədim kəlam 2010/12/02\n9442 Qədim kəlam 2011/07/21\n7617 Qədim kəlam 2011/03/10\n5603 Qədim kəlam 2009/02/04\n3045 Nizamlar hüquq və əhkam\n8892 تاريخ بزرگان\n5301 Qədim kəlam\n4488 Qədim kəlam\n2757 Nizamlar hüquq və əhkam\n3302 Əməli əxlaq\n108734 Nizamlar hüquq və əhkam\n82826 Əməli əxlaq\n60631 Nizamlar hüquq və əhkam\n43954 Nizamlar hüquq və əhkam\n33661 Hədis elmləri\n28977 Nizamlar hüquq və əhkam\n23201 Əxlaq fəlsəfəsi\n23144 Təzə kəlam\n22236 Nizamlar hüquq və əhkam\n21121 Qədim kəlam


Q=26	C=3	SS=3	LS=15	PS=7	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=24	G1=16	G2=9	DLID=az_RU	BODY=Әрәмја 34 | Онлајн Мүгәддәс Китаб | Јени дүнја тәрҹүмәси\nСидгијјәјә һөкм хәбәри (1—7)\nГуллары азад етмә гануну позулур (8—22)\n34 Бабил падшаһы Навуходоносор гошунлары илә, табелијиндәки падшаһлыгларла вә бүтүн халгларла Јерусәлимә вә онун бүтүн шәһәрләринә гаршы дөјүшдүјү вахт Әрәмјаја Јеһованын сөзү назил олду:+ 2 «Исраилин Аллаһы Јеһова белә дејир: “Ҝет, Јәһуда падшаһы Сидгијјәјә+ сөјлә ки, Јеһованын сөзү будур: “Бу шәһәри Бабил падшаһына тәслим едирәм. О, шәһәрә од вураҹаг.+ 3 Сән онун әлиндән гуртула билмәјәҹәксән. Сәни тутуб она тәслим едәҹәкләр.+ Бабил падшаһы сәнинлә үз-үзә, ҝөз-ҝөзә данышаҹаг. Сән Бабилә ҝедәҹәксән”.+ 4 Амма сән, еј Јәһуда падшаһы Сидгијјә, Јеһованын сөзүнү ешит. Јеһова сәнин һаггында дејир: “Сән гылынҹла өлмәјәҹәксән. 5 Өз әҹәлинлә өләҹәксән.+ Ата-бабаларын үчүн, сәндән әввәл олан падшаһлар үчүн бухур јандырдыглары кими, сәнин үчүн дә бухур јандыраҹаглар. “Вај падшаһымыз” дејиб сәни ағлајаҹаглар. Буну Мән дејирәм” — бәјан едир Јеһова”». 6 Әрәмја пејғәмбәр бу сөзләри Јерусәлимдә Јәһуда падшаһы Сидгијјәјә сөјләди. 7 Һәмин вахт Бабил падшаһынын гошунлары Јерусәлимә вә Јәһуданын ишғал олунмамыш шәһәрләринә, Лаһишә+ вә Әзгаја+ гаршы дөјүшүрдү.+ Јәһуданын ишғал олунмамыш гала-шәһәрләриндән тәкҹә бунлар галмышды. 8 Әрәмјаја Јеһованын сөзү назил олду. Бундан әввәл Сидгијјә падшаһ Јерусәлим сакинләри илә онлары көләликдән азад етмәк барәдә әһд бағламышды.+ 9 Әһдә ҝөрә һәр кәс өз ибрани гулуну вә гарабашыны азад етмәли иди, јәһуди сојдашыны көләликдә сахламамалы иди. 10 Бүтүн башчылар вә халг бу әһдә табе олмушду. Һәр кәс гул-гарабашыны азад етмәк, онлары көләликдә сахламамаг барәдә бағланан әһди гәбул етмишди, әһдә табе олуб онлары бурахмышды. 11 Лакин сонра азад етдикләри гул-гарабашлары ҝери гајтарыб јенидән көлә етмишдиләр. 12 Одур ки, Әрәмјаја Јеһованын сөзү назил олду. Јеһова деди: 13 «Исраилин Аллаһы Јеһова белә дејир: “Ата-бабаларынызы Мисир дијарындан, көләлик евиндән чыхардығым ҝүн+ онларла әһд бағлајыб демишдим:+ 14 “Једдинҹи илин сонунда өзүнү гул кими сизә сатан вә алты ил сизә хидмәт едән ибрани сојдашынызы* бурахмалысыныз, ону азад етмәлисиниз”.+ Амма ата-бабаларыныз Мәни ешитмәдиләр, Мәнә гулаг асмадылар. 15 Бир мүддәт әввәл сиз сојдашларынызы азад етмәклә пис јолунуздан дөнүб бәјәндијим иши ҝөрдүнүз. Адымы дашыјан евдә өнүмдә әһд бағладыныз. 16 Амма сонра фикринизи дәјишдиниз, истәкләринә ҝөрә азад етдијиниз гул-гарабашлары ҝери гајтарыб јенидән көлә етдиниз. Вә Мәним адымы ләкәләдиниз”.+ 17 Она ҝөрә дә Јеһова белә дејир: “Сиз Мәнә итаәт етмәдиниз, гардашларынызы, сојдашларынызы азадлыға бурахмадыныз.+ Амма Мән сизи азад бурахаҹағам, гылынҹ, азар, аҹлыг ағзына верәҹәјәм.+ Дүнјанын бүтүн сәлтәнәтләри сизә бахыб дәһшәтә ҝәләҹәк,+ — бәјан едир Јеһова. — 18 Дананы шаггалајыб шаггалары арасындан кечәрәк өнүмдә бағладыглары әһди+ позан, әһдимә хилаф чыхан кәсләрин, 19 дана шаггаларынын арасындан кечән Јәһуда вә Јерусәлим башчыларынын, сарај мәмурларынын, каһинләрин, бүтүн өлкә сакинләринин агибәти белә олаҹаг: 20 онлары дүшмәнләрә, ҹанларынын гәсдинә дуранлара тәслим едәҹәјәм, мејитләри ҝөјдәки гушлара, јердәки һејванлара јем олаҹаг.+ 21 Јәһуда падшаһы Сидгијјәни вә әјанларыны ҝери чәкилән дүшмәнләринә,+ ҹанларынын гәсдинә дуранлара, Бабил падшаһынын гошунларына тәслим едәҹәјәм”.+ 22 “Фәрман вериб онлары бу шәһәрә ҝери ҝәтирәҹәјәм. Онлар дөјүшүб бу шәһәри әлә кечирәҹәк, она од вураҹаглар.+ Јәһуда шәһәрләрини хараба, кимсәсиз гојаҹағам”,+ — бәјан едир Јеһова».\n^ Һәрфән: гардашынызы.


Q=3	C=2	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=128	G1=96	G2=42	DLID=az_RU	BODY=Гојун Јеһова сизи формалашдырсын | Тәлим\n«Ҝил дулусчунун әлиндә неҹәдирсә, сиз дә Мәним әлимдә беләсиниз, еј Исраил еви» (ӘРМ. 18:6).\nНӘҒМӘ: 60, 22\nМәсиһинин бәрк ҝил олмасына, јәни Јеһова Аллаһын мәсләһәтини гәбул етмәмәсинә нәләр сәбәб ола биләр?\nҺансы хүсусијјәтләр бизә јумшаг ҝил олмаға көмәк едә биләр?\nМәсиһи валидејнләр неҹә ҝөстәрә биләрләр ки, Јеһова онларын Дулусчусудур?\n1, 2. Нәјә ҝөрә Дәнјал Аллаһын ҝөзүндә истәкли бәндә иди вә Дәнјал кими итаәткар олдуғумузу неҹә ҝөстәрә биләрик?\nЈӘҺУДИЛӘРИН сүрҝүн олундуғу Бабил шәһәри бүтләрлә долу иди, әһали пис руһларын тәсири алтында јашајырды. Амма Јеһова Аллаһа вәфалы јәһудиләр, мәсәлән, Дәнјал вә онун үч досту јол вермәди ки, Бабил онлары өз гәлибинә салсын (Дән. 1:6, 8, 12; 3:16—18). Онлар өз Дулусчулары Јеһова Аллаһа ахыра кими садиг галмаға гәти гәрарлы идиләр вә бу мәгсәдә наил олдулар! Дәнјал, демәк олар ки, бүтүн өмрүнү Бабилдә јашаса да, Аллаһа садиг галмышды. Буна ҝөрә дә Аллаһын мәләји ону истәкли бәндә адландырмышды (Дән. 10:11, 19).\n2 Гәдимдә дулусчу ҝилә истәдији шәкли вермәк үчүн ону јахшы-јахшы јоғурурду. Бу ҝүн Јеһова Аллаһа ибадәт едән инсанлар гәбул едир ки, О, Каинатын Һөкмдарыдыр вә инсанлары, халглары формалашдырмаға, онлара шәкил вермәјә анҹаг Онун ихтијары чатыр. (Әрәмја 18:6 ајәсини охујун.) Аллаһын шәхсән бизи дә формалашдырмаға һаггы вар. Лакин О, бизим ирадә азадлығымыза һөрмәт едир вә истәјир ки, биз Она көнүллү шәкилдә табе олаг. Ҝәлин үч саһәни нәзәрдән кечирәк вә ҝөрәк Аллаһын әлиндә јумшаг ҝил олмаг үчүн нә едә биләрик: 1) Бәрк ҝил олмаға, јәни Аллаһын мәсләһәтини гәбул етмәмәјимизә сәбәб олан амилләрдән неҹә гача биләрик? 2) Бизә јумшаг ҝил, јәни итаәткар бәндә олмаға көмәк едән хүсусијјәтләри неҹә јетишдирә биләрик? 3) Мәсиһи валидејнләр ушагларыны формалашдыраркән Аллаһа неҹә табе ола биләрләр?\nҮРӘЈИНИЗИ СӘРТЛӘШДИРӘН ХҮСУСИЈЈӘТЛӘРДӘН ГАЧЫН\n3. Үрәјимизи нәләр сәртләшдирә биләр? Нүмунә чәкин.\n3 Мәсәлләр 4:23 ајәсиндә дејилир: «Һәр шејдән чох үрәјини гору, чүнки һәјат булаглары ондан чыхыр». Үрәјимизи нәдән горумалыјыг? Гүрурдан, иман азлығындан вә ҝүнаһдан. Чүнки бунлар үсјанкарлыға вә итаәтсизлијә ҝәтириб чыхарыр (Дән. 5:1, 20; Ибр. 3:13, 18, 19). Јәһуда падшаһы Үзијјә гүрурлу инсан иди. (2 Салнамәләр 26:3—5, 16—21 ајәләрини охујун.) Әввәл-әввәл о, «Јеһованын бәјәндији ишләри ҝөрүрдү» вә Она ибадәт едирди. Амма «ҝүҹләнәндә гүрурланды», унутду ки, она бу гүдрәти верән Јеһовадыр. О һәтта Јеһованын мәбәдиндә бухур јандырмаг фикринә дүшдү, һалбуки бу, Һарун өвладларынын иши иди. Каһинләр она мане олмаг истәјәндә исә бу гүрурлу падшаһ онлара гәзәбләнди. Нәтиҹәдә Јеһова Үзијјәнин гүруруну сындырды, ону ҹүзам хәстәлијинә дүчар етди. О, өмрүнүн ахырына кими ҹүзамлы галды (Мәс. 16:18).\n4, 5. Гүрурун бизә үстүн ҝәлмәсинә јол версәк, нә баш верә биләр? Нүмунә чәкин.\n4 Әҝәр үрәјимизи гүрурдан горумасаг, биз дә өзүмүз барәдә һәддән артыг јүксәк фикирдә олаҹағыг. Һәтта вәзијјәт о һәддә чата биләр ки, Мүгәддәс Китабдан верилән мәсләһәти рәдд едә биләрик (Ром. 12:3; Мәс. 29:1). Ҝәлин Ҹим адлы ағсаггалын нүмунәсинә диггәт јетирәк. Јығынҹагла бағлы бир мәсәләдә онун диҝәр ағсаггалларла сөзү чәп ҝәлмишди. Ҹим дејир: «Мән онлара дедим ки, сиздә гардашлыг мәһәббәти јохдур вә ағсаггаллар ҝөрүшүндән јарымчыг чыхыб ҝетдим». Алты ај сонра о, башга јығынҹаға кечди, анҹаг орада ағсаггал тәјин олунмады. Гардаш әлавә едир: «Мән чох мәјус олмушдум. Өз ҝөзүмдә о дәрәҹәдә салеһ идим ки, һәгигәти тәрк етдим». Ҹим дүз он ил руһани ҹәһәтдән өлү вәзијјәтдә галды. О етираф едир: «Өзүмү алчалдылмыш һисс едирдим вә оланлара ҝөрә Јеһованы ҝүнаһландырырдым. Илләр әрзиндә гардашлар мәнә баш чәкир вә сөһбәт етмәјә чалышырдылар. Анҹаг мән онларын көмәјини рәдд едирдим».\n5 Ҹимин башына ҝәләнләр ҝөстәрир ки, һәрәкәтләримизә бәраәт газандырмаг үрәјимизи сәртләшдирә биләр (Әрм. 17:9). Ҹим дејир: «Мән башгаларында анҹаг сәһв ҝөрүрдүм». Бәс елә олубму ки, јығынҹагда кимсә сизин хәтринизә дәјсин? Ја да нә вахтса һансыса мәсулијјәтинизи итирмисиниз? Һәмин вахт неҹә давранмысыныз? Гүрурун сизә үстүн ҝәлмәсинә јол вермисиниз, јохса сизин үчүн ән ваҹиби һәмиманлынызла араныздакы сүлһү горумаг вә Јеһоваја садиг галмаг олуб? (Зәбур 119:165; Колослулара 3:13 ајәләрини охујун.)\n6. Ҝүнаһ ишләмәк нәләрә ҝәтириб чыхара биләр?\n6 Истәр ҝизлиндә, истәрсә дә ачыг-ашкар ҝүнаһ ишләтмәк инсаны Мүгәддәс Китабдан верилән мәсләһәтә гаршы лагејд едә биләр. Вахт кечдикҹә ҝүнаһ ишләмәк ади һала чевриләҹәк. Бир гардаш дејир ки, етдији налајиг һәрәкәтләрә бир мүддәтдән сонра артыг нормал бир шеј кими бахырды (Ваиз 8:11). Порнографијаја алудә олмуш бир гардаш исә бөлүшүр: «Ҝөрдүм ки, артыг ағсаггаллара тәнгиди јанашырам». Бу вәрдиш ону руһани ҹәһәтдән јыхырды. Гардашын һәрәкәтинин үстү ачыланда она көмәк ҝөстәрилди. Тәбии ки, һәр биримиз сәһвләрә јол веририк. Анҹаг Аллаһын әфвини вә көмәјини ахтармаг әвәзинә, башгаларына тәнгиди јанашырыгса вә һәрәкәтләримизә бәраәт газандырырыгса, демәли, үрәјимиз сәртләшмәјә башлајыб.\n7, 8. а) Исраиллиләрин һадисәси иман азлығынын тәһлүкәли олдуғуну неҹә ҝөстәрир? б) Бундан өзүмүзә һансы дәрси ҝөтүрүрүк?\n7 Иман азлығынын үрәји неҹә сәртләшдирдијини Јеһованын Мисирдән азад етдији исраиллиләрин нүмунәсиндән ҝөрмәк олар. Исраиллиләр Јеһованын онларын уғрунда ҝөстәрдији мөҹүзәләри өз ҝөзләри илә ҝөрмүшдүләр. Бу мөҹүзәләрин бәзиләри адамы, сөзүн әсил мәнасында, һејрәтә ҝәтирир! Лакин Вәд едилмиш дијара чатачатда исраиллиләрин иманынын аз олдуғу үзә чыхды. Јеһоваја етибар етмәк әвәзинә, онлар горхуја дүшдүләр вә Мусаја гаршы дејинмәјә башладылар. Һәтта Мисирә, гул олдуглары өлкәјә гајытмаг истәдиләр! Онлар Јеһова Аллаһы чох инҹитдиләр, буна ҝөрә дә Аллаһ деди: «Нә вахта гәдәр бу адамлар Мәнә һөрмәтсизлик едәҹәк?» (Сај. 14:1—4, 11; Зәб. 78:40, 41). Инадкар вә имансыз олдуғу үчүн һәмин нәсил өмрүнүн ахырына кими сәһрада долашды.\n8 Вәд олунмуш Ҹәннәтин астанасында олан бизләрин дә иманы сынаныр. Биз иманымызын нә вәзијјәтдә олдуғуну јохламалыјыг. Мәсәлән, ҝәлин јохлајаг ҝөрәк, Иса Мәсиһин Мәтта 6:33 ајәсиндәки сөзләринә неҹә мүнасибәт ҝөстәририк. Өзүнүздән сорушун: «Мәгсәдләрим вә гәрарларым Исанын бу сөзләринә инандығымы ҝөстәрир? Даһа чох ҝәлир әлдә етмәк үчүн јығынҹаглары бурахмырам, тәблиғ хидмәтини тәхирә салмырам? Иш јериндә тәзјиглә гаршылашсам, неҹә давранаҹағам? Бу дүнјанын мәни формалашдырмасына вә Јеһовадан узаглашдырмасына имкан вермирәм?»\n9. Нәјә ҝөрә иман јолунда олуб-олмадығымызы јохламалыјыг вә буну неҹә едә биләрик?\n9 Достлуг, јығынҹагдан кәнарлашдырылан адамла үнсијјәт вә әјләнҹә мәсәләсиндә Мүгәддәс Китаб принсипләринә ҹидди јанашмајан инсанын үрәји ҝет-ҝедә сәртләшир. Бәс бу кими проблемләри өзүнүздә ҝөрүрсүнүз? Әҝәр ҝөрүрсүнүзсә, онда дәрһал иманынызы јохлајын. Аллаһын Кәламы бизә мәсләһәт ҝөрүр: «Иман јолунда олуб-олмадығынызы даима јохлајын, өзүнүзү сынајын» (2 Кор. 13:5). Биз даима өзүмүзү Мүгәддәс Китабын көмәји илә тәһлил етмәлијик.\nЈУМШАГ ҜИЛ ОЛУН\n10. Јумшаг ҝил олмаға бизә нә көмәк едә биләр?\n10 Дулусчу ҝили әзиб јумшалтдығы кими, Јеһова да бизи Мүгәддәс Китаб, тәблиғ хидмәти вә јығынҹаг ҝөрүшләри васитәсилә «јумшалдыр». Ҝилин јумшаг олмасында су да ваҹиб рол ојнајыр. Һәр ҝүн Аллаһын Кәламыны охујуб үзәриндә дүшүнмәк бизи су кими јумшалдыр, онда Јеһоваја бизә шәкил вермәк асан олур. Гәдимдә Јеһова Исраил падшаһларына әмр етмишди ки, онлар Ганунун сурәтини өзләри үчүн көчүрсүнләр вә һәр ҝүн охусунлар (Ган. 17:18, 19). Һәвариләр Кәламы охумағын вә онун үзәриндә дүшүнмәјин онларын хидмәти үчүн фајдалы олдуғуну баша дүшүрдүләр. Онлар өз китабларында Ибраниҹә Мүгәддәс Јазылардан дәфәләрлә ситат ҝәтирир, онлара истинад едирдиләр. Бунунла һәвариләр тәблиғ етдикләри адамлары Мүгәддәс Китабы охумаға вә үзәриндә дүшүнмәјә тәшвиг едирдиләр (Һәв. 17:11). Бу ҝүн биз дә Аллаһын Кәламыны һәр ҝүн охумағын вә дуа едәрәк охудугларымызын үзәриндә дүшүнмәјин ваҹиблијини анлајырыг (1 Тим. 4:15). Бунун сајәсиндә биз һәм Јеһованын гаршысында тәвазөкар галаҹағыг, һәм дә Она бизи формалашдырмаға имкан верәҹәјик.\nЈеһова Аллаһ бизи мүхтәлиф јолларла формалашдырыр (10—13 абзаслара бахын)\n11, 12. Јеһова јығынҹаг васитәсилә бизи неҹә формалашдырыр? Нүмунә чәкин.\n11 Јеһова јығынҹаг васитәсилә бизи формалашдырыр вә буну һәр биримизин еһтијаҹына ујғун шәкилдә едир. Јухарыда ады чәкилән Ҹим гардаша бир ағсаггал сәмими мараг ҝөстәрәндә онун мүнасибәти јаваш-јаваш дәјишмәјә башлады. О дејир: «Гардаш бир дәфә дә олсун мәни нә ҝүнаһландырды, нә дә тәнгид етди. О, һәмишә мәни руһландырырды вә сәмими-гәлбдән көмәк етмәк истәјирди». Тәхминән үч ај сонра һәмин ағсаггал Ҹими јығынҹаға дәвәт етди. Ҹим хатырлајыр: «Һамы мәни чох ҝөзәл гаршылады. Баҹы-гардашларын ҝөстәрдији мәһәббәт һәјатымы көкүндән дәјишди. Баша дүшдүм ки, мәним һиссләрим елә дә бөјүк әһәмијјәт дашымыр. Һәмиманлыларымын вә һәмишә руһән мөһкәм галан һәјат јолдашымын дәстәји сајәсиндә руһани ҹәһәтдән ајаға галхдым. Мәнә һәмчинин “Ҝөзәтчи гүлләси” журналынын 1992-ҹи ил 15 нојабр сајындакы “Јеһова ҝүнаһкар дејил” вә “Јеһоваја садиг галын” адлы мәгаләләрин дә бөјүк көмәји дәјди».\n12 Бир мүддәт сонра Ҹим јенидән ағсаггал тәјин олунду. О вахтдан етибарән Ҹим охшар вәзијјәтә дүшән гардашлара бу проблеми ашмаға вә руһани ҹәһәтдән мөһкәмләнмәјә көмәк едир. О дејир: «Әввәлләр дүшүнүрдүм, Јеһова илә мүнасибәтим о гәдәр мөһкәмдир ки, ону һеч нә сарсыда билмәз. Әслиндә исә вәзијјәт тамам башга ҹүр иди. Гүрур мәни о вәзијјәтә салмышды ки, әсас шејләри ҝөрмүрдүм, јалныз инсанларын сәһвләринә фикир верирдим. Буна јол вердијим үчүн чох пешманам» (1 Кор. 10:12).\n13. Тәблиғ иши биздә һансы хүсусијјәтләри јетишдирир вә бунун һансы фајдасы вар?\n13 Бизим формалашмағымызда тәблиғ ишинин дә бөјүк ролу вар. Хош хәбәри тәблиғ етмәк биздә һәлимлик вә руһун бәһрәсинә дахил олан хүсусијјәтләри јетишдирир (Гал. 5:22, 23). Бәс сизә тәблиғ иши һансы хүсусијјәтләри јетишдирмәјә көмәк едиб? Мәсиһи хүсусијјәтләрини тәзаһүр едәндә биз хош хәбәри бәзәмиш олуруг. Бу исә, өз нөвбәсиндә, бәзи инсанларын мүждәјә ҝөстәрдији мүнасибәтә тәсир едә биләр. Мисал үчүн, Австралијада ики Шаһид тәблиғ едәркән бир ев сакини онларла кобуд данышыр. Буна бахмајараг, онлар она һөрмәтлә гулаг асырлар. Бир мүддәт сонра һәмин гадын давранышына ҝөрә пешман олуб филиала мәктуб јазыр. Мәктубда дејилир: «Өзүмү гүрурлу апардығыма ҝөрә һәмин сәбирли вә тәвазөкар инсанлардан үзр истәјирәм. Аллаһын Кәламыны тәблиғ едән бу инсанларла белә кобуд данышдығым үчүн чох пешманам». Әҝәр Шаһидләр аз да олса, гәзәбләнсәјдиләр, сизҹә, о гадын бу сөзләри јазарды? Чәтин ки. Ҝөрдүјүмүз кими, тәблиғ хидмәти һәм бизә, һәм дә башгаларына фајда ҝәтирир.\nУШАГЛАРЫНЫЗЫ ТӘРБИЈӘ ЕДӘРКӘН АЛЛАҺА ТАБЕ ОЛУН\n14. Ушаға јахшы тәрбијә вермәк истәјән валидејн нә етмәлидир?\n14 Әксәр ушаглар һәлим вә өјрәнмәјә мејилли олурлар (Мәт. 18:1—4). Буна ҝөрә дә һикмәтли валидејн фүрсәтдән истифадә едиб өвладынын зеһнинә вә үрәјинә һәгигәт тохумуну сәпмәли вә она гаршы мәһәббәт ашыламалыдыр (2 Тим. 3:14, 15). Бу ишдә мүвәффәгијјәт газанмаг үчүн валидејн илк нөвбәдә өзү һәгигәти севмәли вә Мүгәддәс Китабдакы мәсләһәтләрә әмәл етмәлидир. Онда ушаға да һәгигәти севмәк асан олаҹаг. Һәмчинин о бу тәрбијәјә валидејнин вә Јеһова Аллаһын мәһәббәтинин тәзаһүрү кими бахаҹаг.\n15, 16. Өвлады јығынҹагдан кәнар олунан валидејнләр Јеһоваја етибар етдикләрини неҹә ҝөстәрә биләрләр?\n15 Һәгигәтдә бөјүмәләринә бахмајараг, бәзи ушаглар сонрадан һәгигәти тәрк едир, ја да јығынҹагдан кәнар олунурлар, бунунла да валидејнләринин үрәјинә дағ чәкирләр. Ҹәнуби Африкада јашајан бир баҹы дејир: «Гардашым јығынҹагдан кәнар олунанда бизә елә ҝәлирди ки, о өлүб. Бу бизим үчүн бөјүк зәрбә иди». Бәс баҹы илә валидејнләри неҹә давранды? Онлар Мүгәддәс Китабдакы ҝөстәришә риајәт етдиләр. (1 Коринфлиләрә 5:11, 13 ајәләрини охујун.) Валидејнләри дејир: «Биз Мүгәддәс Китабдакы мәсләһәтә әмәл етмәјә гәти гәрарлы идик, чүнки орада дејиләнләрә табе олмағын һәмишә јахшы нәтиҹә ҝәтирдијинә әмин идик. Биз јығынҹагдан кәнаредилмәјә Аллаһын вердији тәрбијә кими бахырдыг. Әмин идик ки, Јеһова мәһәббәтдән ирәли ҝәләрәк вә лазыми өлчүдә тәрбијә едир. Буна ҝөрә дә оғлумузла јалныз мүһүм аилә мәсәләләри илә бағлы данышырдыг».\n16 Бүтүн бунлар онларын оғлуна неҹә тәсир етди? О дејир: «Мән билирдим ки, валидејнләрим мәнә нифрәт етмир, садәҹә олараг, онлар Јеһоваја вә Онун тәшкилатына табе олурлар». О әлавә едир: «Јығынҹагдан кәнар олунан инсанын көмәјә вә дәстәјә еһтијаҹы оланда әли һеч кимә чатмыр. Көмәк јери јалныз Јеһова олур». Бәли, һәр ишимиздә Аллаһы ахтарсаг, нәтиҹәси һәмишә јахшы олаҹаг (Мәс. 3:5, 6; 28:26).\n17. Нәјә ҝөрә һәјатымызын һәр саһәсиндә Јеһова Аллаһа табе олмалыјыг вә бунун һансы фајдасы вар?\n17 Әшија пејғәмбәр јазмышды ки, Бабилдә әсир олан јәһудиләр бир ҝүн төвбә едәрәк дејәҹәкләр: «Еј Јеһова, Атамыз Сәнсән, биз ҝилик, Сәнсә дулусчумуз, биз Сәнин әлләринин ишијик». Сонра јалварыб әфв диләјәҹәкләр: «Тәгсиримизи даима јадында сахлама. Нә олар, бизә нәзәр сал, ахы биз Сәнин халгыныг» (Әшј. 64:8, 9). Биз дә тәвазөкар олуб һәјатымызын һәр саһәсиндә Јеһова Аллаһа бојун әјсәк, Дәнјал кими Онун истәкли бәндәси олаҹағыг. Һәмчинин Јеһова Өз Кәламы, мүгәддәс руһу вә тәшкилаты васитәсилә бизи формалашдырмаға давам едәҹәк вә бунун сајәсиндә, ҝүн ҝәләҹәк, Онун камил өвладлары олаҹағыг (Ром. 8:21).


Q=7	C=1	SS=0	LS=4	PS=3	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=59	G1=40	G2=18	DLID=az_RU	BODY=Јарадылыш 31 | Онлајн Мүгәддәс Китаб | Јени дүнја тәрҹүмәси\nЈагуб хәлвәтҹә Кәнана јолланыр (1—18)\nЛабан Јагубу һаглајыр (19—35)\nЈагуб Лабанла әһд бағлајыр (36—55)\n31 Үстүндән бир мүддәт кечәндән сонра Јагуб ешитди ки, Лабанын оғланлары дејирләр: «Јагуб атамызын нәји варса, һамысыны әлә кечириб. Бүтүн вар-дөвләтини атамызын һесабына топлајыб».+ 2 Јагуб Лабана да баханда ҝөрүрдү ки, Лабан онунла даһа әввәлки кими дејил.+ 3 Бир ҝүн Јеһова Јагуба деди: «Ата-баба јурдуна, доғмаларынын јанына гајыт.+ Мән сәнә арха олаҹағам». 4 Јагуб хәбәр ҝөндәриб Рәһилә илә Ләјаны отлаға, сүрүнүн јанына чағырды 5 вә деди: «Ҝөрүрәм ки, атанызын үзү јаман дөнүб,+ амма атамын Аллаһы мәнимләдир.+ 6 Сиз өзүнүз дә шаһидсиниз ки, атаныза ҝүҹүмү әсирҝәмәдән хидмәт етмишәм.+ 7 Атаныз исә мәнимлә ојун ојнајыр, он дәфә мәним муздуму дәјишиб. Амма Аллаһ гојмады ки, о, мәнә пислик еләсин. 8 Дејәндә ки, муздум халлы һејванлар олаҹаг, сүрүдә халлы һејванлар доғулурду; елә ки дејирди ала-бәзәк һејванлар мәним олаҹаг, онда сүрүдә ала-бәзәк һејванлар доғулурду.+ 9 Беләҹә, Аллаһ атанызын сүрүләрини әлиндән алыб мәнә верди. 10 Бу јахынларда сүрү ҹүтләшән вахт јухуда ҝөрдүм ки, сүрүдәки дишиләрлә ҹүтләшән тәкәләр ала-бәзәк, халлы, ала-буладыр.+ 11 Онда Аллаһын мәләји јухуда мәни чағырды: “Јагуб!” “Бәли”, — дејә ҹаваб вердим. 12 “Ҝөзләрини галдыр бах: сүрү илә ҹүтләшән тәкәләр ала-бәзәк, халлы вә ала-буладыр, чүнки Лабанын сәнә етдикләри Мәним ҝөзүмдән јајынмајыб.+ 13 Мән Бејтелдә сәнә ҝөрүнән Аллаһам.+ Орада дашын үстүнә јағ төкүб* мәнә нәзир демишдин.+ Галх, бу өлкәдән чых, доғулдуғун торпаға гајыт”».+ 14 Рәһилә илә Ләја она дедиләр: «Онсуз да атамызын мүлкүндән бизә пај дүшмәјәҹәк. 15 О ки бизи өзүнә јад сајыр, бизи сатыб, алдығы башлығы да јејир.+ 16 Аллаһын атамыздан алдығы бүтүн о мал-дөвләт бизим вә ушагларымызындыр.+ Буна ҝөрә Аллаһ сәнә нә дејиб ону да елә».+ 17 Јагуб галхыб ушагларыны вә арвадларыны дәвәләрә миндирди.+ 18 Топладығы бүтүн мал-дөвләти ҝөтүрдү, бүтүн сүрүсүнү+ — Фәддан-Арамда әлдә етдији сүрүнү габағына гатыб Кәнан торпағына, атасы Исһагын јанына јола дүшдү.+ 19 Лабан гојунларыны гырхмаға ҝедәндә Рәһилә атасынын ев бүтләрини*+ оғурлады.+ 20 Јагуб арами Лабана кәләк ҝәлди, белә ки, она чыхыб ҝетдијини билдирмәди. 21 Јагуб һәр шејини ҝөтүрүб гачды вә чајы* кечәрәк+ Ҝилад дағлыг бөлҝәсинә үз тутду.+ 22 Бу һадисәнин үчүнҹү ҝүнү Јагубун гачдығыны Лабана чатдырдылар. 23 Буну ешидән кими о, гоһумларыны да ҝөтүрүб онларын изинә дүшдү вә једди ҝүн јол ҝедәндән сонра Ҝилад дағлыг бөлҝәсиндә ону һаглады. 24 Аллаһ ҝеҹә јухуда+ арами Лабана+ ҝөрүнүб деди: «Јагубла данышанда сөзләринә фикир вер*».+ 25 Јагуб Ҝилад дағлыг бөлҝәсиндә чадыр гурмушду. Лабан да гоһумлары илә бирликдә алачыгларыны һәмин јердә гурду. Лабан Јагуба јахынлашыб деди: 26 «Бу нә ишдир тутмусан? Нә үчүн мәни алдадыб гызларымы дөјүшдә алынан әсирләр кими апармысан? 27 Нә үчүн мәнә кәләк ҝәлиб ҝизлинҹә, хәбәр еләмәдән гачмысан? Мәнә дејәрдин, сәни тој-бајрамла, дәфлә, чәнҝлә јола салардым. 28 Амма сән мәни гызларымла, нәвәләримлә өпүшүб сағоллашмаға гојмадын; ағылсыз һәрәкәт етдин. 29 Сизә пислик едә биләрдим, лакин атанызын Аллаһы кечән ҝеҹә мәнимлә данышыб: “Јагубла данышанда сөзләринә фикир вер”,+ — деди. 30 Өзү дә ки, туталым, атанын евиндән өтрү бәрк дарыхдығына ҝөрә чыхыб ҝедирсән, бәс мәним аллаһларымы нијә оғурламысан?»+ 31 Јагуб ҹавабында Лабана деди: «Горхурдум, фикирләширдим ки, гызларыны зорла әлимдән алаҹагсан. 32 Аллаһларыны исә кимдә тапсан, онун ганы һалалдыр. Гардашларымызын ҝөзү гаршысында ахтар, мәндә нәјини тапсан, ҝөтүр». Јагубун хәбәри јох иди ки, Рәһилә онлары оғурлајыб. 33 Лабан Јагубун, Ләјанын вә ики кәнизин+ чадырына ҝирди, амма һеч нә тапмады. Ахырда Ләјанын чадырындан чыхыб Рәһиләнин чадырына ҝирди. 34 Бүтләр Рәһиләдә иди, онлары кәҹавәнин* ичинә гојуб үстүндә отурмушду. Лабан бүтүн чадыры ахтарды, амма онлары тапа билмәди. 35 Рәһилә атасына деди: «Ағам, гаршында ајаға дурмадығыма ҝөрә аҹығын тутмасын, чүнки инди мәнимлә гадынларда адәтән олан шеј баш верир».+ Беләликлә, о, чох ахтарды, амма бүтләри тапа билмәди.+ 36 Онда Јагуб һирсләниб Лабанла сөзләшди: «Сәнә гаршы нә гәбаһәт иш тутмушам? Ҝүнаһым нәдир? Мәни елә тәгиб едирсән ки, санки, ҹанијәм. 37 Һәр јери әләк-вәләк еләдин, нәјинисә тапдын? Әҝәр тапдынса, гардашларымызын габағында чыхарт, гој онлар бу мәсәлә барәдә гәрар версинләр. 38 Дүз ијирми илдир ки, сәнин јанындајам. Нә бир гојунун, нә бир кечин бала салмајыб.+ Сүрүндәки гочлардан бирини дә јемәмишәм. 39 Парчаланмыш һејваны сәнә ҝәтирмәмишәм,+ зијаныны өзүм чәкмишәм. Ҝүндүз дә оғурланан һејванын әвәзини мәндән истәмисән, ҝеҹә дә. 40 Ҝүндүз ҝүн башыма вурурду, ҝеҹә ајаз мәни дондурурду. Јуху нәдир билмирдим.+ 41 Будур евиндә кечирдијим ијирми ил. Он дөрд ил ики гызын үчүн, алты ил дә сүрүн үчүн ишләдим. Муздуму да он дәфә дәјишмисән.+ 42 Јахшы ки, атамын Аллаһы,+ Ибраһимин Аллаһы, Исһагын горхдуғу Аллаһ+ мәнимлә иди, јохса мәни әлибош ҝөндәрәрдин. Аллаһ чәкдијим зүлмү, зәһмәти ҝөрдү, буна ҝөрә дә кечән ҝеҹә сәнә хәбәрдарлыг еләди».+ 43 Онда Лабан Јагуба деди: «Гызлар мәним гызларымдыр, ушаглар мәним ушагларымдыр, сүрү мәним сүрүмдүр. Ҝөрдүјүн нә варса, һәр шеј мәнә вә гызларыма мәхсусдур. Һеч мәним онлара, ја да онларын ушагларына нә исә етмәјә әлим ҝәләр?! 44 Инди ҝәл сәнинлә әһд бағлајаг, гој о, арамыздакы разылыға шаһид олсун». 45 Јагуб даш ҝөтүрүб дикинә гојду+ 46 вә гоһумларына деди: «Даш јығын!» Онлар да дашлардан галаг вурдулар. Сонра даш галағынын үстүндә јемәк једиләр. 47 Лабан ону Јәгар-Сәһадут*, Јагуб исә Галид* адландырды. 48 Лабан деди: «Бу даш галағы мәнимлә сәнин арандакы әһдин шаһидидир». Буна ҝөрә дә Јагуб онун адыны Галид+ гојду 49 вә «биз бир-биримиздән узаг оланда гој Јеһова бизә нәзарәт етсин*» дејәрәк она Ҝөзәтчи гүлләси адыны да верди. 50 Сонра әлавә етди: «Әҝәр гызларымы инҹитсән, онларын үстүнә арвад алсан, јадда сахла ки, һеч ким ҝөрмәсә дә, шаһидимиз олан Аллаһ ҝөрүр. 51 Бу даш галағы, бу да арамыздакы әһдә шаһид кими гојдуғум сүтун. 52 Бу даш галағы вә сүтун шаһид олсун+ ки, пислик етмәк үчүн нә мән бу галағын о тајына кечәҹәјәм, нә дә сән галағын вә сүтунун бу тајына ҝәләҹәксән. 53 Гој Ибраһимин+, Наһурун, онларын атасынын Аллаһы арамызда һөкм чыхарсын». Јагуб исә атасы Исһагын горхдуғу Аллаһа анд ичди.+ 54 Бундан сонра Јагуб дағда гурбан ҝәтириб гоһумларыны бир јердә чөрәк јемәјә чағырды. Онлар јејиб-ичдиләр вә ҝеҹәни дағда галдылар. 55 Лабан сәһәр тездән дурду, нәвәләрини+, гызларыны өпүб онлара хејир-дуа верди.+ Сонра исә онлардан ајрылыб евинә гајытды.+\n^ Һәрфән: дашы мәсһ едиб.\n^ Һәрфән: Јагуба нә јахшы, нә дә пис сөз демә.\n^ Дәвә белиндә дашынан кәҹавә.\n^ Мәнасы шәһадәт галағы олан арами ифадәси.\n^ Мәнасы шәһадәт галағы олан ибрани ифадәси.\n^ Һәрфән: ҝөзәтчилик етсин.