Q=7	C=6	SS=3	LS=0	PS=0	DC=1	LC=0	SD=0	BS=5	G0=372	G1=224	G2=90	DLID=az_RU	BODY=CƏvad müHƏDDİSİ Kitabın adı: Meysəm Təmmar Müəllif: Cəvad Mühəddisi Tәrcümə edən: Məhəmməd Turan\nTәrcümə edən:................Məhəmməd Turan\nМејсәм, һәгигәт ајнасы вә мүгавимәт нүмунәси\nИмам Әлинин (ә) мәктәби инсанлар үчүн тәрбијә мәктәбидир. Тәкамүл вә камал исте`дады олан кәс Әмирәлмө`мининин уҹа шәхсијјәти нурунда ҹана ҝәлир, дирилирди. Бу инсан мә`нәви ҹәһәтдән чичәкләнир вә инсанијјәт ме`раҹына уҹалырды. Нә чох имамын (ә) вилајәт вә һидајәт чешмәсиндә руһуну пака чыхаранлар! Онлар батин-ләрини зинәтләндирдиләр, өзләрини Аллаһа фәда етдиләр. Бүтүн бунлар онла-рын дүшүнҹәсинин дәринлијиндән, әзәмәтли иманларындан, һагтәләблик-ләриндән, аллаһпәрәстликләриндән вә ихласларындан данышыр.\nСөһбәтимиз Мејсәм Тәммар һаггында-дыр. Мә`нәви дәјәр, доғру јол, ҹиһад, сәбр вә јәгин ахтарышында оланларын јахшы тыныдығы бу илаһи инсан һаггында данышаҹағыг! Мејсәм Һәзрәт Әлијә (ә) онун әдаләтинә, дининә, фәзиләтләринә ҝөрә ашиг иди. Бу ешги доғуран һәзрәтин (ә) камиллик мүҹәссәмәси олмасы, “Гур`ане-натиг”, данышан Гур`ан кими танынмасы, ејнән динин өзү олмасыдыр. Мејсәмин Әлини (ә) севмәси әслиндә һаггы севмәсидир. Онун гәлбиндәки һагг севҝиси иман вә әгидәсиндән, бәсирәт вә аҝаһ-лығындан гајнагланыр.\nМејсәмин бариз чөһрәсинин танынмасы бизи һәгиги динин симасы илә даһа јахындан таныш едир. Һаггын данышан дили, Әмирәл-мө`мининин (ә) вәфалы досту олан бу шәхсин биографијасы бизи Гур`ан вә Ислам мәктәбинин тәрбијәви дәјәрләринә јахынлашдырыр. Әли (ә) мәктәбинин бу шаҝирдинин һәјаты вә ифтихарлы шәһадәти бизим үчүн башдан-баша ибрәтдир. Бу бәһрәли һәјат елм вә илһам мәнбәји, јетәрли бир нүмунәдир.\nБу Әли (ә) шиәси, һагг давамчысы, фәзиләт јолунун шәһиди олан инсанын ҹазибәли шәхсијјәти о гәдәр парлагдыр ки, нечә әсрләрдир әдаләт вә азадлыг ашиглә-рини илһамландырыр. Азадлыг, шәрафәт, һәгигәт ашигләри арасында Мејсәми танымајанлар аздыр.\nКуфәнин ади зәһмәт адамларындан олан Мејсәм уҹа иман, әзәмәтли руһа малик иди. Бу иман вә руһ, мисилсиз фәдакарлыг вә дөзүм она әбәдилик верди, Мејсәм мүсәлманлар үчүн нүмунәјә чеврилди. О өз ады илә Ислам тарихинин сәһифәләрини бәзәди. Мејсәм мүгәддәс Ислам ајинләри үчүн ифтихарлы бир сәнәддир. Бәшәријјәтә белә бир инсанын тәгдим олунмасы Ислам мәктәбинин фәхридир.\nБир сөзлә, Мејсәми танымаг лазымдыр. Бу танышлығын давамында һәгигәтә арды-ҹыллыг вә итаәт дајаныр. Бу кичик мүгәддимәдән сонра онунла танышлығын сорағына ҝедәк. Мејсәм бизи чағырыр. Онун јатмышлары ојадан фәрјадлы сәси тарихин гулағында далғаланмагдадыр.\nМејсәм Јәһјанын оғлу иди. Онлар Ираг вә Иранын арасында јерләшмиш Нәһрәван мәнтәгәсиндән идиләр. Бә`зиләри Мејсәми иранлы һесаб етмишләр. Она Әбу-Салим дә дејәрдиләр.\nМејсәм әввәлҹә бәни-Әсәддән олан бир гадынын гуламы иди. Һәзрәт Әли (ә) ону һәмин гадындан алыб, азад етди.1 Мејсәм һәзрәт Пејғәмбәрин сәһабәләриндән сајы-лыр. Онун һәјатынын әввәлләри вә илкин исламдакы биографијасы һаггында јетәринҹә мә`лумат јохдур. О, Куфәдә хурма сатдығы үчүн она “тәммар”, јә`ни “хурмасатан” ләгәби верилмишди. Мејсә-мин өзүнүн фәдакар вә пак мүсәлман олмасы илә јанашы, онун аиләси дә шиә бөјүкләриндән сајылырды. Онун алты оғлу варды. Оғланлары вә чохсајлы нәвәләри дә өз ата-бабалары кими Әһли-бејт јолуна сәдагәтли идиләр. Бир чох равиләрин һәдисләриндә ады чәкилән бу инсанлар имамларын (ә) вилајәт вә рәһбәрлијинә е`тигадлы идиләр. Шиә имамлары да Мејсәмә вә онун өвладларына өз мәһәб-бәтини изһар етмишләр. Мејсәмин оғлан-ларынын ады Имран, Шүејб, Салеһ, Мәһәммәд, Һәмзә вә Әли иди.\nШүејб имам Садигин (ә), Салеһ имам Багирин (ә) вә Имам Садигин (ә) сәһабә-ләриндән иди. Имам Багир Салеһә белә бујурмушдур: “Мән сизи вә сизин аталарынызы чох севирәм.”1 Имран исә һәм имам Сәҹҹадын (ә), һәм имам Багирин (ә), һәм дә Имам Садигин (ә) сәһабәләриндән олмушдур. Бүтүн бу дејиләнләр Мејсәм аиләсинин имамларын јанында һөрмәт вә еһтирамындан данышыр. Мејсәмин вә онун аиләсинин имамлара (ә) бағлылығы, мәһәб-бәти вә итаәти ҝөз габағындадыр.\nМејсәмин Һәзрәт Әли (ә) илә танышлығы\nҺәзрәт Әли (ә) Мејсәм һаггында әсасән һәзрәт Пејғәмбәрдән (с) ешитмишди. Мејсәм дә елә әввәлдән Әһли-бејт (ә) ашиги иди. Амма һәзрәт Әлинин (ә) Мејсәмлә илкин ҝөрүшү онун хилафәти дөврүндә баш вермишдир. Елә һәмин ҝөрүшдән сонра да һәзрәт (ә) Мејсәми азад етмәк гәрарына ҝәлмишдир. Нәһајәт, һәзрәтин (ә) гәрары илә Мејсәм гуламлыгдан азад олунмушдур.\nҺәзрәт Әли (ә) Мејсәмлә илк ҝөрүшүндә ондан сорушур: “Адын нәдир? Мејсәм ҹаваб верир: “Салим.” Һәзрәт бујурур: “Пејғәм-бәрдән (с) ешитмишәм ки, атан сәнин адыны Мејсәм гојмушдур. Һәмин адына гајыт вә Кунјән Әбу Салим олсун.” Мејсәм деди: “Аллаһ, онун рәсулу вә Әмирәл-мө`минин һаггы дејирләр.”1\nМејсәмин Һәзрәт Әли (ә) илә танышлығы онун үчүн бөјүк бир сәадәт иди. Бу ҝөрүшдән сонра Мејсәм Әли мәктәбинә гәдәм гојду вә гәлб пәнҹәрәләрини әләви маарифинә ачды. О өз тәшнә руһуну һәзрәтин биликләри илә сираб етди. Һәзрәт Әли (ә) дә Мејсәмин руһи исте`дадыны, аҝаһлығыны ҝөрүб, ону бир чох сирләрлә таныш етди. Бәли, Мејсәм мүгәррәб мәләкләрин вә пејғәмбәрләрин елмләрин-дән хәбәрдар иди.2\nМејсәм Һәзрәт Әлидән (ә) Гур`ан тәфсирини өјрәнди. О Әмирәл-мө`минин-дән (ә) өјрәндији мә`луматлар әсасында бир китаб тәртиб етди. Бу китабы сонрадан оғлу нәгл етмишдир. Она ҝөрә дә Мејсәм шиә мүәллифләриндән бири һесаб олунур. Һәзрәт (ә) ону өз сирләри, ҝәләҹәкдә баш верәҹәк һадисәләрлә таныш етмишди. Мејсәм бу мә`луматлардан бир гисмини халга билдирмишди. Инсанларын агибәтиндән, ҝәләҹәкдә баш верәҹәк һадисәләрдән данышан бу елм “елме-әҹәл” вә ја “елме-мә`наја вә бәлаја” адланыр. Мә`сум имамлар (ә) бу биликләри јалныз һазырлығы, истедады, тутуму олан, сирр сахламағы баҹаран инсанлара е`тибар етмишләр. Мејсәмин биликләри о гәдәр фөвгәладә олмушдур ки, һәтта бә`зи наданлар ону јаланчы да һесаб етмишләр.\nБир ҝүн Әбу-Бәсир Имам Садигә (ә) әрз едир: “Нә үчүн мәнә елм өјрәтмәк истәмирсиниз?!” Имам (ә) бујурур: “Һансы елми?” Әбу-Бәсир дејир: “Әмирәл-мө`ми-нин (ә) Мејсәмә өјрәтдији елми дејирәм.” Имам бујурур: “ Сән ки, Мејсәм дејилсән. Мәндән ешитдијин бир мәтләби кимсәјә демәдијин һал олубму?” Әбу-Бәсир әрз етди: “Хејр, еј Пејғәмбәр (с) өвлады!” Имам бујурду: “Демәк, һәмин елмләри сирр олараг сахлаја билмәзсән!”\nӘлинин (ә) вә диҝәр имамларын Мејсәмә мүнасибәти\nИмамларын Мејсәмә мүнасибәтини онларын Мејсәм һаггындакы бујуруг-ларындан вә онунла рәфтарларындан өјрәнмәк олар. Һәзрәт Әли (ә) вә Мејсәм арасындакы сәмими мүнасибәт онларын бағлылығынын мөһкәмлијиндән данышыр. Һәзрәт (ә) һәтта Мејсәмин хурма дүканына ҝедәр, бу дүканда онунла сөһбәт едәр вә она дини маариф өјрәдәрди.\nҺәтта бир дәфә Һәзрәт Әли (ә) Мејсәми иш далынҹа ҝөндәриб, өзү дүканда онун јериндә отурур. Бир мүштәри хурма алмаг истәјир. Һәзрәт (ә) бујурур: “Пулуну вер, хурманы апар.” Бир гәдәр сонра Мејсәм гајыдыр вә Һәзрәт Әлијә (ә) хурма мүгабилиндә верилмиш пулларын сахта олдуғуну ҝөрүр. Алдығы пулларын сахта олдуғуну ҝөрән һәзрәт (ә) бујурур: “Хурма да онларын ағзында аҹы дадаҹаг.” Чох кечмәмиш һәмин мүштәри әлиндә хурма гајыдыр вә дејир: “Бу хурмалар аҹыдыр.”1\nЈухарыда дејиләнләр Һәзрәт Әли (ә) илә Мејсәм арасындакы дәрин, сәмими мүнасибәтин тәзаһүрүдүр. Һәзрәт Әли (ә) һөкумәт башчысы олдуғу һалда Мејсәмин дүканында отуруб хурма сатыр!\nБашга мәгамларда да Мејсәмин Һәзрәт Әли (ә) илә мә`нәви јахынлығы мүшаһидә олунур. Мејсәм Һәзрәт Әлинин (ә) дуа мәгамларында Кумејл кими шәхсијјәтләрлә јанбајан әјләшир. О, һәзрәтин Аллаһла раз-нијаз етдији ирфани ҝеҹәләрин шаһиди-дир.\nМејсәм нәгл едир: “Бир ҝеҹә мөвлам Әмирәл-мө`минин (ә) мәни өзү илә Куфәдән кәнардакы сәһраја апарды. Нәһајәт, Ҹөфә мәсҹидинә чатдыг. Һәзрәт үзүнү гибләјә тутуб, дөрд рәк`әт намаз гылды. Намаз вә тәсбиһдән сонра әлләрини галдырыб белә дуа етди: “Пәрвәрдиҝара, Сәни неҹә чағырым? Сәнә итаәтсизлик етдијим һалда неҹә дә чағырмајым? Сәни танымышам вә гәлбим Сәнин мәһәббәт евиндир. Ҝүнаһ долу әл, үмид долу ҝөзлә Сәнә доғру ҝәлмишәм...” Сонра имам (ә) сәҹдәјә ҝетди вә үзүнү торпаға гојуб јүз дәфә “әл әфв” деди.\nДаһа сонра галхды вә мәсҹиддән бајыра чыхды. Мән дә онун ардынҹа ҝедирдим. Нәһајәт, сәһраја чатдыг. Һәзрәт мәним гаршымда бир хәтт чәкди вә деди: “Мәбада, бу хәттдән кечәсән! Мәни һәмин јердә гојду вә өзү ҝетди. Ҝеҹә гаранлыг иди. Өзүмү гынадым ки, нә үчүн мөвламы тәнһа бурахдым? Онун дүшмәнләри чохдур. Онун башына бир иш ҝәлсәјди, Аллаһа вә Онун Пејғәмбәринә (с) нә ҹаваб верәрдим? Дүшүндүм ки, онун әмриндән чыхмыш да олсам, ардынҹа ҝедим, ҝөрүм агибәти нә олду? Ҝетдим, ҝетдим... Нәһајәт ону бир гујунун башында ҝөрдүм. О, башыны гујуја тутуб, гују илә данышырды. Ҝәлдијими һисс етди вә сорушду: “Кимсән?” Дедим: “Мејсәм” Һәзрәт бујурду: “Мәҝәр сәнә әмр етмәмишдимми ки, һәмин хәтдән кечмә?” Ҹаваб вердим: “Еј мәним мөвлам, еләдир. Амма дүшмәнләринизин тәһлүкәсиндән горхдум, дөзә билмәдим.” Сонра сорушду: “Нә дедијими ешитдинми?” Дедим: “Јох, еј мәним ағам.”\nҺәзрәт мәнә хитабән бир ше`р охуду:\nСинәм сирлә долуб, бағрымы јарыр,\nКимә әл узатдым деди ҝүҹүм јох.\nӘлимлә газыјыб јерин көксүнү,\nДанышдым дәрдими, башга сечим јох.1\nМејсәм Әлинин (ә) сирләринә мәһрәм иди. О, һәзрәтин (ә) хәлвәти дуаларынын, илаһи руһунун тәҹәлласынын шаһиди иди. Она һәм Әли (ә), һәм дә имам Һәсәнлә (ә) имам Һүсејн еһтирамла јанашар, еләҹә дә сонракы имамлар онун илаһи шәхсијјәтини хатырлајардылар.\nБир дәфә Мејсәм Мәдинәдә һәзрәт Пејғәмбәрин (с) һәјат јолдашы Үммү-Сәләмә илә растлашыр. Үммү-Сәләмә она дејир: “Еј Мејсәм, Һүсејн (ә) даим сәнин һаггында данышыр.” Башга бир һәдисдә имам Багир (ә) бујурур: “Мән Мејсәми чох севирәм.” Имам Садиг (ә) Мејсәмә салам ҝөндәрәрәк, онун уҹа мәгамы һаггында хош сөзләр дејир.\nМејсәмин оғлу Салеһ дејир: Имам Багирә (ә) әрз етдим ки, мәнә бир һәдис сөјләсин. Имам (ә) сорушду: “Мәҝәр атандан һәдис өјрәнмәмисән?” Билдирдим ки, һәмин вахтлар көрпә олмушам...”2\nИмам Багир (ә) өз ҹавабы илә Мејсәмин елми мәгамына ишарә етмишдир. Һәзрәт (ә) белә һесаб едир ки, Мејсәмин оғлу һәдис ешидиб-өјрәнмәјә еһтијаҹсыз да ола биләр.\nӨлүмү бу дүнјадан даһа ҝениш бир аләмә кечид билән, иманы һагг вә әмәли салеһ олан инсан үчүн өлүм бөјүк бир сәадәтдир. Белә инсанлар өмүрләрини шәһадәтлә баша вурмагдан бөјүк бир зөвг алырлар. Бәли, дүнја һәјатыны шәһадәтлә баша вуранлар салеһләрин, пејғәмбәрләрин, Аллаһ разылығынын ҹиварында әбәди һәјат тапырлар.\nМејсәм өз шәһадәт хәбәрини мөвласы Әлидән (ә) ешитмишди. Имам (ә) Мејсәмә деди: “Бир ҝүн бәни-Үмәјјәнин чиркин оғлу Үбејдуллаһ Ибн Зијад мәнә лә`нәт сөјләмәјини тәләб едәндә нә едәҹәксән?” Мејсәм деди: “Хејр, анд олсун Аллаһа, һеч вахт белә етмәрәм!” Имам (ә) бујурду: “Бу һалда сәни дардан асыб, өлдүрәҹәкләр.” Мејсәм әрз етди: “Сәбр едәҹәјәм. Аллаһ јолунда белә бир әзијјәт чәтин дејил.”\nҺәзрәт Әли (ә) бу барәдә Мејсәм Тәммара бир нечә дәфә хәбәр вермишди. Мејсәм дә өз нөвбәсиндә вә`д олунмуш гырмызы милада һазырлашырды. Мејсәмин өз шәһадәтинин хырдалыглары һаггында да билмәси онун руһунун әзәмәтиндән, бөјүк тутумундан, дәрин иманындан данышыр.\nАнд олсун шәһадәтә,\nҸанлардакы бу горху\nРуһу хофа салараг,\nБу горху сәбәбиндән\nГорху чыхсајды ҹандан\nДүшүнәрдик бәлкә дә:\nӨлүм һәлә сон дејил,\nАхирәт вар, бәга вар.\nЕшг ичиндә јашајар.\nМејсәм белә бир уҹа руһ вә шәһадәт севҝиси илә һагг вә вилајәт һәримини мүдафиә едирди. Һәзрәт Әлинин (ә) шәһадәтиндән сонра арабир онун зијарәтинә ҝәлирди. Куфә вә Мәдинә әһли Мејсәмин сөһбәтләрини һәвәслә динләјәр-диләр. Һарада Мејсәм Һәзрәт Әлинин (ә) фәзиләтләриндән данышсајды, һәмин јердә дүшмәнин һәзрәтә (ә) гаршы тәблиғатлары нәтиҹәсиз галарды.\nМејсәмин өвладларындан бири олан Салеһ нәгл едир ки, атам деди: “Бир ҝүн базарда идим. Һәзрәт Әлинин (ә) јахынларындан бири олан Әсбәғ ибн Нәбатә мәнә јахынлашды вә һејрәт ичиндә деди: “Еј вај, Мејсәм! Әмирәлмө`минин һаггында чох ағыр сөзләр ешитдим.” Сорушдум ки, нә ешитдин? О деди: “Данышырдылар ки, Әһли-бејтин һәдисләри вә бујуруглары чох ағырдыр. Ҝуја, бу бујуруглара Аллаһын мүгәррәб мәләкләриндән, пејғәмбәрләрдән (с) вә өвлијалардан савај кимсә әмәл етмәк ҝүҹүндә дејил. Ҝуја, һәмин бујуруглары дәрк етмәк мүмкүнсүздүр.” Мән дәрһал галхыб, Һәзрәт Әлинин (ә) јанына ҝетдим вә Әсбәғдән ешитдикләрими она данышдым. Һәзрәт (ә) ҝүлүмсәјиб бујурду: “Отур! Еј Мејсәм! Һәр елм саһиби елм јүкүнү чәкә билирми?! Аллаһ мәләкләрә јер үзүндә ҹанишин јаратмаг истәдијини дедији вахт мәләкләр онун фәсад төрәдиб, ган төкәҹәјини дәлил ҝәтирәрәк е`тираз етди-ләр. Һәзрәт Пејғәмбәр (с) Гәдире-Хум ҝүнү мәним әлими галдырыб бујурду: “Пәрвәрдиҝара! һәр кәсин мән ағасыјамса, Әли дә онун ағасыдыр.” Аллаһ зәррәҹә нәзәрини чәкән кими чохлары бу сөзә әмәл етмәди. Мүждә олсун сизә, Пејғәмбәрин (с) бујуругларына әмәл етдиниз вә она вәфалы олдунуз. Аллаһ сизә, мәләкләрә вә пејғәмбәрләрә вермәдији имтијаз верди. Горхуб чәкинмәдән, бизим фәзиләтлә-римиздән халга данышын.”1\nҺәзрәт Әлинин (ә) фәзиләтләриндән данышмаг ҝүнаһ һесаб едилдији бир дөврдә Мејсәм һәзрәтин (ә) мәгамындан данышар, онун бујуругларыны халга чатдырарды. Мејсәм јахшы билирди ки, мөвласынын шәһадәтиндән сонра ону хурма ағаҹындан асаҹаглар. Һәзрәт (ә) она бу ағаҹы да ҝөстәрмишдир. Бә`зән бу ағаҹын јанындан кечәркән һәзрәт (ә) она бујурарды: “Еј Мејсәм! Сәнин сонралар бу ағаҹла маҹәран олаҹаг. Бу хурма ағаҹыны дөрд јерә бөлүб дөрдүнҹү һиссәсиндән сәни асаҹаглар.” Мејсәм тез-тез бу ағаҹын јанына ҝәлиб, онун кәнарында намаз гыларды вә дејәрди: “Мүбарәк олсун, еј хурма! Мәни сәнин үчүн јарадыблар, сән мәним үчүн ҝөјәрмисән.” Мејсәм даим бу ағаҹа тамаша едәрди.1\nИбн Зијад Куфә һакими олдуғу вахт шәһәрә дахил оланда әлиндәки бајраг һәмин хурма ағаҹына илишди вә сынды. Ибн Зијад бу иши өзү үчүн пис әламәт һесаб етди вә ҝөстәриш верди ки, ағаҹы кәссинләр. Ону бир дүлҝәр алыб, дөрд јерә бөлдү. Мејсәм оғлу Салеһә деди: “Мәним вә атамын адыны һәмин хурма ағаҹына һәкк ет!” Салеһ дејирди: “Атамын адыны ағаҹын үстүнә јаздым. Ибн Зијад атамы дардан асандан бир нечә ҝүн сонра ҝөрдүм ки, бу атамын адыны јаздығым һәмин ағаҹдыр!...”2\nИнсан үчүн иман, елм вә тәгвадан үстүн фәзиләт јохдур. Бүтүн бу фәзиләтләр исә Мејсәмдә вар иди. Амма бә`зән тәгвалы мө`миндә елә үстүнлүкләр олур ки, ону башгаларындан фәргләндирир. Сөһбәти-мизин бу һиссәсиндә Мејсәми башгала-рындан фәргләндирән бә`зи фәзиләтләрә нәзәр салаҹағыг:\nМејсәмин ајдын нитги варды. О, сәлис вә бәлағәтли данышырды. Баш вермиш бир әһвалат Мејсәмин бу хүсусијјәтини чох ајдын ҝөстәрир. Базарда Мејсәм мејвә сатанларын бөјүјү һесаб олунурду. Мүһүм мәгамларда данышмаг лазым ҝәлдикдә Мејсәм Тәммар габаға дүшәрди. Бир ҝүн базар әһлиндән бир гисми Мејсәмин јанына ҝәлиб, базар мүдириндән шикајәт үчүн ону Ибн Зијадын ҝөрүшүнә ҝөндәрмәк истәди. Мејсәм Ибн Зијадын јанына ҝедиб, базар әһлинин шикајәтини она чох ҝөзәл бир шәкилдә бәјан етди. Мејсәм өзү һәмин ҝөрүшү белә хатырлајырды: “Ибн Зијад сөзләрими ешидиб, һејрәтә дүшдү вә дәрин фикрә ҝетди.”1 Амма Мејсәмин бу шикајәтиндән сонра Ибн Зијадын гәлбиндә она гаршы кин баш галдырды. Мејсәмин һәгигәти белә ҝөзәл бәјан етмәси онда һәсәд јаратды.\n2. Гур`ан тәфсирчиси\nИслам маарифиндә Гур`ан тәфсиринин хүсуси бир јери вар. Гур`ан ајәләринин дәрин мә`наларынын танынмасы елми Пејғәмбәр (с) вә мә`сум имамлара (ә) мәхсус олан бир елмдир. Гур`ан бүтүн халга ҝөндәрилмиш ашкар һәгигәт вә мөҹүзә олса да, онда инҹә вә дәрин мә`налар чохдур. Тәфсир елминин вәзифәси һәмин бу инҹәликләри ашкарламаг, ајәләрин дәрин мә`насыны садә шәкилдә бәјан етмәкдир.\nАллаһын саламы олсун бизим дин рәһбәрләринә! Онларын Гур`анла таныш-лығы илаһи елмдән гајнагланыр. Онлар өз илаһи биликләрини шаҝирдләринә вә сәһабәләринә онларын дүшүнҹәси һәд-диндә өјрәтмишләр. Мејсәм Тәммар Әлинин (ә) тәфсир мәктәбинин јүксәк мәгамлы шаҝирдләриндән биридир. Мејсәм Гур`ан ајәләринин мә`наларыны Һәзрәт Әлидән (ә) өјрәнмиш вә бу саһәдә хүсуси аҝаһлыға малик олмушдур.\nБир ҝүн Мејсәм Гур`ан тәфсирчиси вә Һәзрәт Әлинин (ә) шаҝирди Ибн-Әббасла Мәдинәдә ҝөрүшдү вә она деди: “Гур`ан тәфсириндән истәдијин шеји соруш! Мән Әлидән (ә) бүтүн Гур`аны өјрәндим, о мәнә Гур`анын мә`наларыны ачыглады.” Мејсә-мин фәзиләтиндән, елминдән вә тәгвасын-дан хәбәрдар олан Әббас Мејсәмин дејәҹәји сөзләри гејд етмәк үчүн кағыз-гәләм истәди. Мејсәм тәфсирдән габаг деди: “Еј Ибн Әббас, мәни дар ағаҹында ҝөрәндә неҹә олаҹагсан? Дарынын дирәји башгала-рындан кичик олан доггузунҹу нәфәри дејирәм..” Ибн Әббас деди: “Ҝәләҹәји дә билирсән?!” Сонра Ибн Әббас әлиндәки кағызы ҹырыб атмаг истәди. О, ҝәләҹәјин елмләри һаггында бир шеј билмирди. Мејсәмин өз шәһадәти һаггында хәбәр вермәси онун дүшүнҹәсинә сығмырды. Мејсәм деди: “Бир аз арам! Мәндән ешитдијини јаз вә сахла! Әҝәр дедикләрим дүз олса, кағызы сахла, јох әҝәр јалан олса, онда ҹырыб атарсан...” Ибн Әббас онун сөзүнү гәбул етди.1\n3. Илкин Исламда һәдис рависи\nХүсуси исте`дад вә мәгама малик олан Мејсәм һәзрәт Әлидән (ә) хејли һәдис ешитмишди. Онун оғлунун демәјинә ҝөрә, бу һәдисләрдән бир китаб да тәртиб олунмушду. Тәәссүф ки, Мејсәмин јазыла-рындан бу ҝүнүмүзә ҝәлиб чатаны олма-мышдыр. Равиләр дә һәмин јазыларын дәјәрини вә әһәмијјәтини дәрк етмәдик-ләриндән бу барәдә нәгл етмәмишдиләр. Һәдис китабларында Мејсәмдән нәгл олунмуш рәвајәтләр исә чох аздыр. Оғланлары Јәгуб вә Салеһ Мејсәмин јазыларындан рәвајәтләр сөјләмишләр.1\n4. Сирләр билиҹиси\nӘввәлдә гејд етдијимиз кими, Мејсәм бир чох ҝәләҹәк һадисәләрдән хәбәрдар олмушдур. О өнҹәдән хәбәрләр вермиш, ҝизли сирләрдән мә`луматлы олмушдур. Мејсәм бағлы намәни охујур вә ешитмәдији сирри данышарды. Бүтүн бунлары мөвласы Әлидән (ә) өјрәнмишди. Өзүнүн вә башгаларынын талејиндән хәбәрдарлыг, ҝәләҹәкдә баш верәҹәк һадисәләр һаггында аҝаһлыг, онун Һәзрәт Әлидән (ә) өјрәндији елмләрдән иди. Һәзрәт Әли (ә) бу сајаг биликләри јалныз бөјүк руһ, јүксәк исте`дад вә тутума малик достларына өјрәдәрди. Белә адамлары “Әсһабе-сирр” адландыр-мышлар. Мејсәм дә бу зүмрәјә дахил иди.2 Мејсәм бир һадисә һаггында өнҹәдән неҹә дејәрдисә, һәмин һадисә о шәкилдә дә баш верәрди. Бу өнҹә ҝөрмәләрдән бә`зиләрини хатырлајаг:\nа) Өз шәһадәтини өнҹәдән ҝөрмәси;\nМејсәм дәгиг билирди ки, нә вахт неҹә, ким тәрәфиндән өлдүрүләҹәк. бу барәдә әввәл дә данышмышдыг.\nб) Мүавијәнин өлүм хәбәри;\nӘбу Халид Мејсәмин оғлу Салеһә хәбәр верди ки: “Бир ҹүмә ҝүнү атанла Фәратда ҝәмијә минмишдик. Гәфилдән бәрк ҝүләк башлады. Атан Мејсәм ҝәмидән дүшдү вә деди: “Ҝәмини мөһкәм бағлајын, тәһлүкәјә дүшмәсин. Бу күләк Мүавијәнин өлүмүн-дән хәбәр верир. О индиҹә өлдү.” Бир һәфтә сонра Шамдан гасид ҝәлди. Онунла ҝөрүшдүк, вәзијјәти сорушдуг. Деди: “Халг әмин-аманлыгда јашајыр. Мүавијә өлүб вә халг онун оғлу Језидә беј`әт едиб.” Мүавијәнин нә вахт өлдүјүнү сорушдум. Билдирди ки, ҹүмә ҝүнү дүнјасыны дәјишди.1\nв) Мухтарын гијамы;\nМүслүмүн Куфәдә шәһадәтиндән сонра Ибн Зијад Мејсәми, Мухтары вә бир груп башга адамы һәбс едиб зиндана салды. Мејсәм Мухтара деди: “Сән зиндандан чыхаҹаг, Һүсејн ибн Әлинин ганыны алмаг үчүн гијам едәҹәк вә Ибн Зијады өлдү-рәҹәксән.”\nИбн Зијад Мухтары Зиндандан чыхарыб, гәтлә јетирмәк истәјирди. Елә бу мәгамда Језидин ҝөндәрдији гасид ҝәлиб чатды вә мә`лум олду ки, Језид Мухтарын азад олунмасыны әмр едир. Ибн Зијад Језидин ҝөстәришинә әсасән Мухтары азад етди, Мејсәми исә дардан асды.1\nМухтарын гијамы тарихиндә охумушуг ки, о, ашура һадисәсини төрәдәнләри ҹәзаландырды. Ибн Зијадын кәсилмиш башыны Мухтарын һүзуруна ҝәтирдиләр.\nг) Кәрбәла һадисәси.\nҸәбәлә Мәкки адлы бир гадын нәгл едир ки, Мејсәм Тәммар демишди: “Бу үммәт Пејғәмбәр (с) гызынын баласыны Мәһәр-рәмин онунҹу ҝүнү гәтлә јетирәр вә Аллаһ дүшмәнләри бу ҝүнү мүбарәк сајар. Бу һадисә һөкмән баш верәҹәк. Бу әһвалаты мөвлам Әмирәл-мө`минин (ә) бујуруб. О мәнә хәбәр вериб ки, Һүсејнә (ә) һәр шеј, һәтта һејванлар, дәниз, сәма, ҝүнәш, ај, улдузлар, инсанлар вә мө`мин ҹинләр ағлајар. Еј Ҹәбәлә, бил ки, Һүсејн ибн Әли (ә) гијамәтдә шәһидләр сәрвәридир вә онун шәһид јолдашлары башга шәһидләрдән үстүндүрләр. Еј Ҹәбәлә! Нә вахт ҝүнәши ган тәк гырмызы ҝөрсән, бил ки, Сејјидүш-шүһәда гәтлә јетирилмишдир.”\nҸәбәлә дејир: “Бир ҝүн евдән бајыра чыхдым. Ҝүнәш шүалары диварлары рәнҝли парчалар тәк гырмызы рәнҝә бојамышды. Фәрјад едиб ағладым вә дедим ки, анд олсун Аллаһа, ағамыз Һүсејн ибн Әли (ә) өлдүрүлмүшдүр!”2\nҺәјатын гырмызы фәсли - шәһадәт\nҺаггын мүдафиәсинин шәһадәт кими сонлуглары да вар. Амма һагтәләбләр үчүн бундан бөјүк ләззәт дә јохдур. Чүнки илаһи дәјәрләрә ашиг инсанлар дүнјаја бағлылыг зәнҹирләриндән азаддырлар. Онлар әбәди сәадәт үчүн асанлыгла ҹанларындан кечир, Аллаһла ҝөрүшә вә әбәди беһиштә тәләсирләр.\nИслам мүсәлмандан даһа әзиздир. Әҝәр мүсәлманын иззәти варса, бу иман вә Ислам сајәсиндәдир. Она ҝөрә дә мүсәлман о шәхсдир ки, мүһүм мәгамларда, онун малына, ҹанына, варлығына еһтијаҹ олдугда Ислама әл тутмуш олсун.\nМејсәм дин јолунун ҹәфакешләриндән, вилајәт вә әдаләт јолунун фәдакарларындан бири иди. О, Әлинин (ә) вүҹудунда вә вилајәт хәттиндә тәҹәссүм етмиш фәзиләтләрин һимајәси үчүн ҹанындан кечди. Шәһадәт Мејсәм үчүн гырмызы бир милад иди. О өз ганы илә әбәдилик тапмыш бир јарпагдыр. Онун һәјат китабы өлүмүндән сонра әбәдилик тапды. Инди Мејсәмин камал вә үстүнлүјүнүн сүбуту олан ганлы вәрәгләрә нәзәр салаг.\nМејсәм Тәммарын вә Һәбиб ибн Мәзаһирин ән бөјүк арзусу Аллаһ јолунда шәһадәтә чатмаг иди. Онларын һәр икиси өз арзусуна чатды. Һәбиб Кәрбәлада, Мејсәм исә Ибн Зијадын түғјаны илә мүбаризәдә шәһадәт шәрбәтини ичди.\nБир ҝүн Мејсәм Бәни Әсәдин мәҹлис-ләриндән бириндә Һәбиб ибн Мәзаһирлә ҝөрүшдү. Бир мүддәт сөһбәт етдиләр. Ҝөрүшүн сонунда Һәбиб деди: “Санки Пејғәмбәрин (с) аилә-өвлады илә достлуг јолунда дара чәкилән јемиш сатан бир гоҹа ҝөрүрәм.” (Һәбиб бу сөзләри илә Мејсәмин Куфәдә шәһадәтинә ишарә едирди.)\nМејсәм онун ҹавабында билдирди: “Мән дә Пејғәмбәр (с) гызынын өвладына јардым үчүн гијам едән, өлдүрүлән вә башы кәсилиб Куфәјә ҝөндәриләҹәк кишини јахшы таныјырам.” (Мејсәм Һәбибин Кәрбәладакы шәһадәтинә ишарә едирди.) Бу сөһбәтдән сонра онлар ајрылдылар.\nБу ики шәхсин сөһбәтләрини јалан сајан мәҹлис әһли һәлә дағылмамышды ки, Һәзрәт Әлинин (ә) јахынларындан бири Рушәјд Һәҹәри ораја ҝәлди. О, Мејсәмлә Һәбиби сорушду. Дедиләр: “Бурада иди-ләр. Филан филан сөзләри данышдылар.” Рушәјд деди: “Аллаһ Мејсәми рәһмәт етсин! О бир шеји демәји унудуб ки, Һәбибин башыны низәјә кечириб Куфәјә ҝәтирәнә јүз дирһәм верәрләр.” Рушәјд бу сөзләри дејиб ҝетди. Мәҹлисдәкиләр дедиләр: “Бу о ики нәфәрдән дә јаланчыдыр! Амма бир мүддәт сонра Мејсәм дардан асылды вә Һәбибин башы Куфәјә ҝәтирилди. Онлар неҹә демишдиләрсә, елә дә олду!1\nҺүсејнин (ә) ардынҹа\nМејсәм Имам Һүсејнин (ә) Мәккәјә доғру һәрәкәти хәбәрини ешитди. Һәмин ил үмрә һәҹҹи мәгсәди илә Мәккәјә үз тутмаг гәрарына ҝәлди. Амма Мәккәдә имамла (ә) ҝөрүшә билмәди. Һәҹҹдән сонра Мәдинәјә ҝетди. Пејғәмбәрин (с) арвады Үммү-Сәләмә илә ҝөрүшүб өзүнү тәгдим етди. Үммү Сәләмә деди: “Һәзрәт Пејғәмбәр (с) дәфәләрлә сәнин һаггында данышмышды. О сәни һәзрәт Әлијә (ә) тапшырарды. Мејсәм Үммү Сәләмәдән Һүсејн ибн Әли һаггында сорушду. Үммү Сәләмә деди: “Мәдинә әтрафындадыр. О да даим сәни сорушурду.” Мејсәм деди: “Мән даим о бөјүк инсан һаггында дүшүнүрәм. Бу ҝүн онунла ҝөрүшә билмәдим. Она дејәрсән ки, ҝөрүшүнүн һәсрәтиндәјәм. Мән гајыдырам. Аллаһын истәји илә, бир-биримизи онун һүзурунда ҝөрәрик. (Мејсәм имамын (ә) тезликлә шәһадәтә јетәҹәјинә ишарә едирди. Бу сөһбәтдән ијирми ҝүн сонра Имам Һүсејн (ә) шәһадәтә јетишди)\nМејсәм Үммү Сәләмәнин вердији әтирлә саггалыны әтирләјиб деди: “Тезликлә бу саггал гана бојанар.” Үммү Сәләмә соруш-ду: “Буну сәнә ким хәбәр вериб?” Мејсәм деди: “Мәним мөвлам, ағам!”\nҮммү Сәләмә гәм дәрјасына гәрг олуб ағлады вә деди: “Әли тәкҹә сәнин мөвлан дејил. О мәним дә ағам вә бүтүн мүсәлманларын рәһбәридир.” Сонра Үммү Сәләмә Мејсәмлә худаһафизләшиб ҝетди.”1\nМејсәм Куфәдә хүсуси һөрмәт саһиби иди. Онун ҝүҹлү иҹтимаи мөвгеји варды. О, һәҹҹдән гајыдыб Куфәјә чатмамыш Ибн Зијад онун һәбсинә ҝөстәриш верди. Бу һәмин вахт иди ки, Мүслүм ибн Әгил Куфәдә шәһадәтә јетирилмиш, Куфәни һәјаҹан бүрүмүш, танынмыш шиә сималар тә`гибә мә`руз галмышдылар. Е`тираз вә гијам үчүн мүнасиб шәраит јаранмышды.\nМејсәмин Куфәјә дахил олмамыш һәбс олунмасы ҝөстәриши Үрејф адлы биринә тапшырылмышды. Ону јүз нәфәр мә`мур мүшајиәт едирди. Ибн Зијад Үрејфи һәдәләмишди ки, әҝәр Мејсәми тута билмәсә, өзү е`дам олунаҹаг. О, Һирәјә ҝәлди. Өз әтрафындакыларла бирликдә Мејсәми ҝөзләмәјә башлады. Нәһајәт, Мејсәми һәбс етдиләр. Мејсәм мә`мурлара ҝәләҹәкдә баш верәҹәк һадисәләрдән, өз шәһадәтиндән данышырды.\nМејсәм һәмин вахт һалдан дүшмүш гоҹа бир киши олса да, онун иман ҝүҹү, мөһкәм ирәдәси вә ити данышығы Ибн Зијады горхуја салмышды. Она ҝөрә дә бу адамын һәбс олунмасы үчүн јүз гүввәли мә`мур ҝөндәрмишди.\nМә`мурлар Мејсәми Куфәјә ҝәтирдиләр. Мејсәмин тутулмасы хәбәри Ибн Зијада чатдырылды. Ибн Зијада Мејсәми белә танытдырмышдылар ки, о Әбу-Турабын (Әлинин) ән јахын адамларындандыр. Ибн Зијадын ҝөстәриши илә Мејсәми онун һүзуруна ҝәтирдиләр. Ибн Зијад Мејсәмин әһвал-руһијјәсини јохламаг үчүн она деди: “Аллаһын һарададыр?” Мејсәм: “Аллаһым залымларын јолуну ҝөзләјир вә бу залымлардан бири сәнсән.” Ибн Зијад деди: “Әҹәм олмағына бахмајараг, мәнимлә бу ҹүр данышырсан?! Мәнә дејибләр ки, сән Әли илә чох јахынсан.” Мејсәм ҹаваб верди: “Бәли, дүз дејибләр.” Ибн Зијад деди: “Әҝәр Әлини лә`нәтләмәсән әлләрин вә ајагларын кәсиләҹәк, дара чәкиләҹәксән.” Мејсәм Ибн Зијадын һәдәләринә белә ҹаваб верди: “Әли дара чәкиләҹәјими мәнә хәбәр вериб.” Ибн Зијад бу хошаҝәлмәз вәзијјәтдән чыхмаг үчүн деди: “Вај олсун сәнә! Әлинин дедијинин тәрсинә һәрәкәт едәҹәјәм!” Мејсәм деди: “Ахы неҹә?” Ахы бу хәбәри Әли (ә) Пејғәмбәрдән (с), Пејғәмбәр (с) Ҹәбрәилдән, Ҹәбрәил исә Аллаһдан ешитмишдир. Анд олсун Аллаһа! Һәтта дара чәкиләҹәјим јери дә билирәм. Мән илк мүсәлманам ки, Ислам јолунда ағзыма ҹилов тахылаҹаг.” Ибн Зијад Мејсәмин сөзләриндән һејрәтә ҝәлди вә деди: “Анд олсун Аллаһа! Әл-ајағыны кәсиб, дилини бош бурахаҹағам ки, һәм мөвланын, һәм дә сәнин јаланларын ашкар олсун.” Сонра Ибн Зијад ҝөстәриш верди ки, Мејсәмин әл-ајағыны кәссинләр вә дара чәксинләр.1\nАллаһ ашигләри үчүн дар ағаҹы бир ме`раҹ күрсүсүдүр.\nҺагпәрәст, гејрәтли инсанларын дара чәкилмәси, гәтлә јетирилмәси залым гүдрәт саһибләринин зәифлијинин дәлили, шәһидләр үчүн исә иззәт сәрмајәси вә ифтихар сәнәдидир. Мејсәм һагг данышдығы үчүн сазишә ҝетмәдији үчүн, һагг әләви хәттини һимајә етдијинә ҝөрә дара чәкилди.\nМејсәм өз өлүмүнү о гәдәр ади вә е`тинасыз гаршылады ки, дүшмәнин гәзәби даһа да артды. О һәтта өлүм астанасында уҹа бир сәслә халга Ислами һәгигәтләрдән вә Һәзрәт Әлинин (ә) әсрарәнҝиз һәдисләриндән данышырды. О вахтлар инсаны боғазындан јох, чијинләриндән, синәсиндән дара чәкәр вә боғмагла јох, сыхынты вә аҹлыгла өлдүрәрдиләр. Мејсәм дејирди: “Һәр кәс Һәзрәт Әлинин (ә) дәјәрли бир һәдисини ешитмәк истәјирсә, мән өлмәмиш јахына ҝәлсин. Мән сизә дүнјанын сонунадәк ҝәләҹәјин һадисәлә-рини хәбәр верәрәм. Халг онун әтрафына топланмышды. Мејсәм дин мәнбәриндән данышырды. О Пејғәмбәр (с) Әһли-бејтинин, Әли (ә) аиләсинин фәзиләт-ләриндән данышыр. Бәни-Үмәјјәнин хәјанәтләрини ифша едирди. Һәмин бу сон анларда Мејсәмин дар ағаҹындан һәгигәт-ләри бәјан етмәси олдугҹа тә`сирли иди. Ибн Зијада хәбәр вердиләр ки, бу адам сизи рүсвај етди. Ибн Зијад деди: “Ағзына ҹилов тахын.” Бәли, Мејсәм Ислам јолунда ағзына ҹилов тахылмыш илк шәхс олду.1\nДаһа сонра онун гылынҹдан ити дилини кәсдиләр. Онун дилини кәсмәк тапшырығы алмыш мә`мур Мејсәмә деди: “Нә истәјир-сәнсә, де, әмир сәнин дилинин кәсилмәсини әмр етмишдир.” Мејсәм деди: “Ҝүнаһкар гадынын оғлу Үбејдуллаһ Ибн Зијад елә дүшүнүр ки, мәни вә мөвламы јаланчы кими танытдыра биләр. Будур мәним дилим.” Һәмин муздур Мејсәмин дилини ағзындан чыхарды...2\nМејсәм елә бу һалда да дар ағаҹында галды. Сәһәри ҝүн онун бурнундан вә ағзындан ган ҝәлди. Беләҹә, өз дедији кими, онун ағ саггалы гырмызы ганына бојанды.\nМејсәмин дарда олдуғу үчүнҹү ҝүн бир киши она јахынлашды вә деди: “Анд олсун Аллаһа, сәнин ибадәт әһли олдуғуну, ҝеҹәләри дуа илә кечирдијини билирәм.” Сонра әлиндәки низә илә Мејсәмин синәсиндән елә бир зәрбә вурду ки, онун ҹисми парчаланды. Бу сәбр, мүгавимәт, рәшадәт нүмунәсинин пак ҹаны фәләкләрә уҹалды. Мејсәмин руһу уҹа бир ме`раҹа ганадланды. Бу ҝүн пак гәлбли аллаһпәрәст тәрәфиндән фәзиләт јолунун бу шәһидинә үнванланан саламлар онун Фирдовс ҹәннәтиндәки мәгамыны уҹалдыр.\nШәһадәтиндән сонра Мејсәмин пак вүҹуду бир мүддәт дар ағаҹында галды. Ибн Зијад ону даһа чох тәһгир етмәк үчүн торпаға тапшырылмасыны јубадырды. Еләҹә дә, бу сәһнә васитәси илә халгын ҝөзүнү горхутмаға чалышырды. О һамыја анлатмаг истәјирди ки, Әли (ә) мүдафиәчиләрини һансы агибәт ҝөзләјир. Амма Ибн Зијад унудурду ки, шәһидләр өз өлүмләриндән сонра да инсанлара доғру јол ҝөстәрир, онлары илһамландырыр вә үмид верирләр. Онлар һәр заман залым һакимләр үчүн горху мәнбәјидир.\nМејсәмин хурмасатан јолдашларындан једди гејрәтли мүсәлман бу вәзијјәтә дөзә билмәјиб, онун ҹәназәсини торпаға тапшы-рмаг гәрарына ҝәлди. Онлар ҹәсәдин кешијини чәкән мә`мурлары јајындырмаг үчүн јахынлыгда бир тонгал галадылар. Кешикчиләр гызынмаг үчүн тонгалын башына јығышдылар. Фүрсәтдән истифадә едән мүсәлманлар Мејсәмин ҹәсәдини дардан дүшүрүб, ону сују гурумуш бир ҝөлмәчәдә дәфн етдиләр.\nСәһәр ачылды. Мә`мурлар дар ағаҹыны бош ҝөрдүләр. Хәбәр Ибн Зијада чатды. Ибн Зијад ҝүман едирди ки, Мејсәми Әли (ә) тәрәфдарлары дәфн олунан јердә басдырарлар. О, Мејсәмин ҹәназәсинин тапылмасы үчүн ахтарыш-лара башлады. Амма нә гәдәр ахтарды-ларса да, Мејсәмин дәфн олундуғу јери тапа билмәдиләр.1 Бу ҝүн Мејсәмин мәзары шәһадәтә (шаһид-лијә) галхмышдыр. Бу мәзар һаггын гәләбәсинә вә батилин рүсвајчылығына шәһадәт верир. Ирагда Нәҹәф вә Куфә арасында бир мәзар вар. Бу Мејсәм Тәммарын мәзарыдыр. Мәзар дашында Мејсәмин ады Һәзрәт Әлинин (ә) досту үнваны илә јазылмышдыр.\nМејсәм бүтүн варлығы илә бир тәлаш вә иштијаг иди. Мејсәм һәгигәт мәш`әлини горумаг үчүн ҹаныны овуҹунда тутмуш бир мүҹаһид иди. О өз мөһкәм иманы вә фәдакар ҹиһады илә һагг јолунда аддымлајырды. Мејсәм иман вә ҹиһадын тәҹәссүмү иди.\nЈахшы олар ки, һәгигәт вә паклыг сорағында оланлар Мејсәмә игтида етсинләр. Мејсәм идеал иди вә бу идеалын дүшүнҹәсини, әмәлләрини, атдығы аддым-лары изләмәк зәруридир. Камиллик идеалларынын ардынҹа ҝетмәк камал ахтаранларын вәзифәсидир. Шәһидләр өз вәфалы ардыҹылларынын һагг јолда давамлы тәлашлары сајәсиндә әбәдилик тапырлар.\nАллаһын, мәләкләрин вә пакларын саламы олсун Мејсәм Тәммара! О инди дә инсанијјәт јолунун парлаг чырағыдыр. Бу идеалын һәјат тарихчәси һәгигәт јолуну ишыгландырыр.\nМејсәм, һәгигәт ајнасы вә мүгавимәт нүмунәси 3\nМејсәм Тәммар 5\nМејсәмин Һәзрәт Әли (ә) илә танышлығы 6\nӘлинин (ә) вә диҝәр имамларын Мејсәмә мүнасибәти 8\nШәһадәт хәбәри 12\nМејсәмин фәзиләтләри 16\n1. Натиглик 16\n2. Гур`ан тәфсирчиси 17\n3. Илкин Исламда һәдис рависи 18\n4. Сирләр билиҹиси 19\nҺәјатын гырмызы фәсли - шәһадәт 22\nҺәбиблә чијин-чијинә 23\nҺүсејнин (ә) ардынҹа 24\nМејсәмин һәбси 25\nДар ағаҹында 27\nШәһидин мәзары 29\n1 Шәрһе-ибн Әбдүл-Һәдид, ҹ. 2, с. 291\n1 Нәфсул-мәһмум, с. 59\n1 Иршад, ҹ. 1, с. 323\n2 “Сәфинәтүл-биһар”, ҹ. 2. с. 524\n1 “Сәфинәтүл-биһар”, ҹ. 2, с. 525\n1 Нәфсул-мәһмум, с. 60\n2 “Биһарүл-әнвар”, ҹ. 53, с. 112\n1 “Биһарүл-әнвар”, ҹ. 20, с. 383\n1 Иршад, ҹ. 1, с. 324\n2 Риҹал кеши, с. 85\n1 Риҹал кеши, с. 86\n1 “Биһарүл-әнвар”, ҹ. 42, с. 128\n1 “Сәфинәтүл-биһар”, ҹ. 2, с. 524\n2 Нәфсул-мәһмум, с. 59\n1 Риҹал кешиш, с. 80\n1 “Биһарүл-әнвар”, ҹ. 42, с. 125\n2 “Биһарүл-әнвар”, ҹ. 45, с. 202\n1 “Сәфинәтүл-биһар”, ҹ. 1, с. 205\n1 “Ә`јанүш-шиә”, ҹ. 10, с. 198\n1 “Биһарүл-әнвар”, ҹ. 42, с. 124\n2 Риҹал кеши, с. 87\n1 Риҹал кеши, с. 83


Q=15	C=8	SS=6	LS=4	PS=2	DC=6	LC=0	SD=0	BS=2	G0=33	G1=15	G2=5	DLID=az_RU	BODY=Јагуб мәләклә ҝүләшир. Јагубла Ејс барышыр | Ушаглар үчүн Мүгәддәс Китаб һекајәләри\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Алманија жест дили Америка жест дили Британија жест дили Валенсија Вјетнам Галисија дили Данимарка Еквадор жест дили Исвеч Италија жест дили Конго Литва Мјанма Нидерланд Ниҝериа пиҹини Норвеч Понапе Самоа Сејшел креолу Таити Украјна Фиҹи Хмонг (ағ) Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) адангме албан алман амһара африкаанс ачоли ашағы алман баса (Камерун) баск бикол бислама болгар булу варај везо венда волајта га газах ган гарифуна гуарани гуахиро гырғыз дхолуо еве ермәни естон ефик зулу ибан ибинда ибо илок инҝилис ирланд исоко испан италјан кабовердиану кабре каннада каонде карен (сго) каталан кекчи кечуа (Анкаш) кечуа (Ајакучо) кечуа (Куско) киконго кикујју кимбунду кинјаруанда кирунди кисонге киче кичуа (Имбабура) кичуа (Чимборасо) кореја коса куангали куанјама латыш лингала ломве луганда макуа малагаси малај малајалам мам маратһ масатек (Хуаутла) мајја маҹар михе море науатл (Хуастека) науатл (Шимали Пуебла) нгабар ндебеле ндебеле (Зимбабве) ндонга нзема нјунгве окпе олу конзо осетин пангасинан пиҹин (Камерун) полјак португал португал (португал) пәнҹаб румын сапотек (Лачигуири) себуан сена сепеди серб серб (латын) сесуто (Ҹәнуби Африка) сетсвана сингал словак словен сотсил сранан-тонго суаһили тагалог таи тамил тандрој тараски тви телугу тетела тзелтал тотонак тохолабал тсва тсонга тумбука түрк уруунд урһобо фин фон франсыз хорват чех чибемба читонга читонга (Зимбабве) читонга (Малави) чичева чол чуабо шона јао јоруба јунан ҝүрҹү Һаити креолу һауса һереро һилигајнон һинд әрәб\nЈагубла Ејс барышыр\nЈеһова Јагуба сөз вермишди ки, Ибраһими вә Исһагы горудуғу кими, ону да горујаҹаг. Јагуб Һарранда јурд салыр, орада евләнир, оғул-ушаг саһиби олур, чох варланыр.\nБир ҝүн Јеһова Јагуба дејир: «Өз өлкәнә гајыт». Она ҝөрә дә Јагуб аиләсини дә ҝөтүрүб өз өлкәсинә гајытмаг үчүн јола чыхыр. Онлар хејли јол гәт етмәлидирләр. Һәлә јолда икән бәзи адамлар ҝәлиб она хәбәр чатдырыр: «Гардашын Ејс сәни гаршыламаг үчүн ҝәлир вә јанында дөрд јүз нәфәр вар!» Јагуб горхур ки, Ејс она вә аиләсинә хәтәр јетирәр. О, Јеһоваја дуа едир: «Јалварырам, мәни гардашымдан гору». Сәһәри ҝүн Јагуб Ејсә чохлу гојун, кечи, инәк, дәвә вә ешшәк һәдијјә ҝөндәрир.\nҺәмин ҝеҹә Јагуб тәк оланда бир мәләк ҝөрүр! Мәләк онунла ҝүләшмәјә башлајыр. Онлар сәһәрә гәдәр ҝүләширләр. Јагуб зәдәләнмәсинә бахмајараг, мәләкдән әл чәкмир. Мәләк она дејир: «Бурах ҝедим». Анҹаг Јагуб ҹаваб верир: «Јох, мәнә хејир-дуа вермәјәнә гәдәр сәни бурахмајаҹағам».\nАхырда мәләк Јагуба хејир-дуа верир. Артыг Јагуб билир ки, Јеһова Ејсин она зәрәр вурмасына јол вермәјәҹәк.\nҺәмин сәһәр Јагуб узагдан Ејси вә јанындакы 400 нәфәри ҝөрүр. Јагуб аиләсинин гаршысына кечиб гардашынын габағында једди дәфә диз чөкүр. Ејс Јагубун јанына гачыб ону гуҹаглајыр. Ики гардаш ҝөз јашлары ичиндә барышырлар. Сәнҹә, Јагубун мәсәләни бу ҹүр һәлл етмәси Јеһованын хошуна ҝәлди?\nДаһа сонра исә Ејс өз евинә ҝери гајыдыр. Јагуб да өз јолу илә ҝедир. Јагубун 12 оғлу вар. Онларын ады Рубән, Шәмун, Лави, Јәһуда, Дан, Нифталы, Ҹад, Ашир, Јәсакир, Зәбулун, Јусиф вә Бинјаминдир. Јеһова Аллаһ Јагубун оғлу Јусифин васитәсилә халгыны хилас едир. Билирсән неҹә? Ҝәл бахаг.\n«Дүшмәнләринизи һәмишә севин вә сизи тәгиб едәнләр үчүн һәмишә дуа един. Беләҹә, ҝөјдәки Атанызын оғуллары олаҹагсыныз» (Мәтта 5:44, 45)\nСуаллар: Јагуб нәјә ҝөрә хејир-дуа истәјир? Јагуб гардашы илә неҹә барышыр?\nЈарадылыш 28:13—15; 31:3, 17, 18; 32:1—29; 33:1—18; 35:23—26\nЈагубла Есавын һекајәси\nБир-бири илә јола ҝетмәји өјрәнән Јагубла Есавын һекајәсини оху.\nЈагубун оғуллары. Мән кимәм?\nЈагубун һансы оғулларындан сөһбәт ҝедир? Ипуҹулары оху вә өз ҹавабыны јаз.\nҸоғрафи викторина: Јагубун олдуғу јерләр\nЈагуб һансы јерләрдә олуб? Мүгәддәс Китаб ајәләриндән суалларын ҹавабыны тап вә ҹаваблары хәритәнин үзәриндә јаз.


Q=6	C=3	SS=0	LS=3	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=27	G1=22	G2=10	DLID=az_RU	BODY=Nur-az.com - Әзиз халг, һәфтәләрлә Азадлыг мејданында Илһам Әлијевин плакатларыјла Гарабағы тәләб един\n20 Нојабр 2019\n21 Рәбиүләввәл 1441\n29 Абан 1398\nӘзиз халг, һәфтәләрлә Азадлыг мејданында Илһам Әлијевин плакатларыјла Гарабағы тәләб един\nӘлләриниздә Илһам Әлијевин портретијлә Гарабағы тәләб един...\nӘзиз халг, нијә игтидарын дедији "лазым" олмаг истәмирсән?\nӘзиз халгымыза белә бир тәклиф; Әзиз халг, һәр заман Гарабағын ишғалдан азад едилмәсинин мәсулијјәтини Азәрбајҹан игтидарынын үстүнә јыхырыг. Дүз дә едирик. Һакимијјәт, ордусу, силаһы олан бир игтидар өз торпагларыны горумағы баҹармалыдыр, бу, онун бојнунун борҹудур. Өлкәнин әразибүтөвлүјүнүн горунмасы да шәхсән Илһам Әлијевин өһдәсиндәдир. Бејнәлхалг һүгугда да тәсбит едилиб ки, тәҹавүзә мәруз галмыш өлкә, дөвләт өз торпагларыны истәсә һәрб јолујла ишғалдан азад едә биләр. Бу ишдә анҹаг Аллаһа бел бағламалыјыг. Һансы хариҹи өлкәјә ҝедиб Гарабағы тәләб етсәниз дејәҹәк ки, сиз мүһарибә етдиниз, биз гојмадыг.\nİлләрдир бәзи һакимијјәт нүмајәндәләри, хүсусилә ЈАП депутаты Елман Нәсиров гејд едир ки, биз мүһарибәјә башласаг ермәниләр дејәҹәк ки, биз сүлһ јолујла гајтармаг истәјирдик, Азәрбајҹан һәрб јолуну тутуб. Дүнја дөвләтләри дә бизи тәрк едиб Ермәнистанын тәрәфини тутаҹаг. Бурнунун уҹуну ҝөрә билмәјән бу ҹүр "узагҝөрәнләрә" демәк лазымдыр ки, сән башладын, онлар о ҹүр деди? Ермәнистан онсуз да Гарабағы гајтармаг фикриндә дејил. Хариҹи дөвләтләрин дә бу ҹүр дүшүндүјүнү мүһарибәјә башлајандан сонра заман ҝөстәрәҹәк. Ајыб дејил ки, сиз башлајын, сапанда бир даш гојуб Ермәнистана тәрәф атын, ондан сонра дүнја дөвләтләри галхсалар сиз дә ҝери чәкилин. Бу оландан сонра бәли, сизә халг инана биләр. Јохса ортада нә јумурта вар, нә фал вар, садәҹә Елман Нәсиров кими тојуг-ҹүҹә һининдә ҝизләниб фала бахан фалчыларымыз вар. Сонра да чыхыб дејир ки, ермәни әсҝәрләри сәнҝәрдә әјилә-әјилә ҝәзир.Â\nӘзиз халг, билирсиниз ки, дүнјада демократијанын бешији сајылан Франсада артыг нечә һәфтәдир президент Макронун истефасы тәләб олунур. Онлар һакимијјәти говмаг истәјирләр. Өзләринин әдаләтли һакимијјәтини тәјин едәҹәкләринә әминдирләр. Сизләрә "Франса халгындан ибрәт алын" демирик, чүнки биздә Азадлыг һәрәкаты Франсадан илләр өнҹә баш вериб. Јенә Азадлыг мејданына төкүлүб Азәрбајҹан һакимијјәтиндән Гарабағы ишғалдан азад етмәсини тәләб един.\nӘзиз халг, биз игтидардан Гарабағы алмасыны умуруг. Амма ҹидди, әмәли, көклү бир иш ҝөрмүрүк. Неҹә ки, һакимијјәт Ермәнистана гаршы ҹидди бир иш ҝөрмүр, анҹаг "лазым"ы ҝөзләјир.\nƏзиз халг, биз инанырыг ки, һакимијјәтдә олан Елман Нәсиров, Сијавуш Новрузов вә бу типли инсанлар утанмасалар чыхыб дејәрләр ки, Азәрбајҹан халгы Гарабағы биздән тәләб етмир дејә биз дә алмырыг.\nСиз исә Азадлыг мејданына – Милли Азадлыг Һәрәкатында олдуғу кими – чыхын,Â һәфтәләр, ајларла мејданда галын. Бәзи налајиг һакимијјәт адамларынын әлинә бәһанә дә вермәјин. Әлләриниздә Илһам Әлијевин портретијлә Гарабағы тәләб един. Вәһши полисләр, налајиг һакимијјәт адамлары ҝөрсүн ки, бурада һеч бир сијаси мотив, ҹинајәт тәркиби јохдур. Мүхалифәт нүмајәндәләри дә дәфәләрлә дејиб ки, биз үмуммилли мәсәләләрдә игтидарла бирләшмәлијик. Неҹә ки, бир әсҝәримиз ермәни ҝүлләсинә туш ҝәләндә ону игтидар да, мүхалифәт дә, халг да шәһид адландырыр. Чүнки үмуммилли мәсәләдир.Â\nӘзиз халг, әҝәр доғрудан да Гарабағын азадлығыны истәјирсинизсә буну един, Гарабағы игтидардан тәләб един.


Q=8	C=2	SS=0	LS=2	PS=5	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=33	G1=23	G2=8	DLID=az_RU	BODY=1 Ишмуил 16 | Онлајн Мүгәддәс Китаб | Јени дүнја тәрҹүмәси\n1 Ишмуил 16:1—23\nИшмуил Давуду падшаһлыға мәсһ едир (1—13)\nАллаһ үрәји ҝөрүр (7)\nАллаһ руһуну Талутдан алыр (14—17)\nДавуд Талут үчүн чәнҝ чалыр (18—23)\n16 Ахырда Јеһова Ишмуилә деди: «Нә вахтадәк Талута ҝөрә јас тутаҹагсан?+ Мән ону Исраилин падшаһы кими рәдд етмишәм.+ Бујнузу јағла долдур,+ јола дүш. Сәни бејтләһмли Јәссәнин+ јанына ҝөндәрирәм. Онун оғулларындан бирини падшаһ сечмишәм».+ 2 Ишмуил деди: «Неҹә ҝедим? Талут ешитсә, мәни өлдүрәр».+ Јеһова деди: «Өзүнлә бир дүјә ҝөтүрәрсән вә дејәрсән ки, Јеһоваја гурбан кәсмәјә ҝәлмисән. 3 Јәссәни дә гурбан мәрасиминә чағырарсан. Сонра нә етмәли олдуғуну сәнә дејәҹәјәм. Ҝөстәрдијим адамы мәсһ едәрсән».+ 4 Ишмуил Јеһованын дедији кими етди. О, Бејтләһмә ҝәлди,+ шәһәрин ағсаггаллары ону ҝөрәндә горхудан титрәјәрәк сорушдулар: «Ҝәлишин хејирдир?» 5 О: «Хејирдир, — деди. — Јеһоваја гурбан ҝәтирмәјә ҝәлмишәм. Пакланыб мәнимлә гурбан мәрасиминә ҝәлин». Сонра Ишмуил Јәссә илә оғулларыны пак етди вә гурбан мәрасиминә чағырды. 6 Онлар ичәри ҝирәндә о, Әлјабы+ ҝөрүб деди: «Бах бу, Јеһованын мәсһ олунмушудур ки, вар». 7 Јеһова исә Ишмуилә деди: «Онун ҝөркәминә, бој-бухунуна бахма,+ чүнки ону рәдд етмишәм. Аллаһ инсан кими бахмыр. Инсан заһири ҝөрүр, Аллаһ исә үрәји».+ 8 Сонра Јәссә Әбунәдәби+ чағырыб Ишмуилин өнүнә чыхарды, амма о деди: «Бу да Јеһованын сечдији дејил». 9 Бундан сонра Јәссә Шамаһы+ ҝөстәрди, амма бу дәфә дә Ишмуил: «Јеһова буну да сечмәјиб», — деди. 10 Јәссә бу минвалла једди оғлуну Ишмуилин гаршысына чыхарды, амма Ишмуил Јәссәјә деди: «Јеһова бунларын һеч бирини сечмәјиб». 11 Ахырда Ишмуил Јәссәдән сорушду: «Оғулларын елә бунлардыр?» Јәссә исә: «Ән кичији+ галыб, о, чөлдә гојун отарыр»,+ — деди. Ишмуил Јәссәјә деди: «Онун далынҹа адам ҝөндәр, о ҝәлмәјинҹә сүфрәјә отурмајаҹағыг». 12 Јәссә онун далынҹа адам ҝөндәрди, ону ҝәтирдиләр. О, алјанаг, ҝөзләри ҝөзәл, гәшәнҝ оғлан иди.+ Јеһова деди: «Дур ону мәсһ елә, бу, одур!»+ 13 Ишмуил јағ бујнузуну ҝөтүрүб+ ону гардашларынын гаршысында мәсһ етди. Һәмин ҝүндән башлајараг Јеһованын руһу Давудун үзәринә енди.+ Сонра Ишмуил галхыб Рамаја гајытды.+ 14 Јеһованын руһу Талуту тәрк етмишди.+ Јеһованын изни илә шәр руһ Талута әзаб верирди.+ 15 Талутун әјанлары она дедиләр: «Аллаһын изни илә шәр руһ сәнә әзаб верир. 16 Ја һөкмдар, гулларына әмр ет, јахшы чәнҝ чалан адам тапсынлар.+ Шәр руһ Аллаһын изни илә сәни нараһат едәндә о, чәнҝ чалар, сән дә өзүнү јахшы һисс едәрсән». 17 Талут әјанларына деди: «Јахшы чәнҝ чалан тапыб һүзурума ҝәтирин». 18 Гуллугчулардан бири деди: «Бејтләһмли Јәссәнин бир оғлуну чәнҝ чаланда ҝөрмүшәм, чох јахшы чалыр. Өзү дә ҹәсур, иҝид дөјүшчүдүр;+ сөзүнүн јерини билән, јарашыглы оғландыр.+ Јеһова онунладыр».+ 19 Талут Јәссәнин јанына гасид ҝөндәриб деди: «Гојунларыны отаран оғлун Давуду јаныма ҝөндәр».+ 20 Јәссә улаға чөрәк, бир тулуг шәраб вә чәпиш јүкләјиб оғлу Давудла Талута ҝөндәрди. 21 Давуд Талутун јанына ҝәлиб она хидмәт етмәјә башлады.+ Талутун ондан чох хошу ҝәлди вә ону өзүнүн силаһдары етди. 22 Талут Јәссәјә хәбәр ҝөндәрди: «Иҹазә вер, Давуд јанымда галыб мәнә хидмәт етсин, ондан чох хошум ҝәлир». 23 Елә ки Аллаһын изни илә шәр руһ Талуту нараһат едирди, Давуд әлинә чәнҝ алыб чалырды. Онда шәр руһ Талутдан узаглашырды, о сакитләшиб өзүнә ҝәлирди.+\n1 Ишмуил 16


Q=27	C=24	SS=1	LS=3	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=0	G0=43	G1=32	G2=11	DLID=az_RU	BODY=Mart 14, 2017 - 10:28 PM Хәбәрин коду : 817757 Мәнбә : 313Ариф Link:\nӘһли Бејт (әлејһимус-сәлам) - АБНА – Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, Новруз дини бајрам дејил. Амма буна бахмајараг Новруз бајрамы силеји-рәһм-гоһумлары ахтармаг, бөјүкләрә еһтирам ҝөстәрмәк, күслүләрин барышмасы вә с. Ислами көкләрә малик олан вә Ислам дөвләтләриндә јашајан вә гәдим ҝүнәш тәгвиминдән истифадә едән халгларын милли бајрамыдыр. Бу бајрамы гејд етмәк әҝәр хурафатларла бирҝә һәјата кечирилмәзсә мәсәлән, гоншуја гулаг асды, папаг атмаг (имакны олмајан әзијјәт олдуғу үчүн вә иҹазәсиз киминсә һәјәтинә ҝирилиб евинә папаг атыларса), хоруз дөјүшдүрмәк (һејванлара әзаб олдуғу үчүн), аловун үстүндән атылыб “ағырлығым бурда галсын” демәк (хүрафат олдуғу үчүн) вә бу кими диҝәр шејләри һәјата кечиртмәклә олмазса чаһаршәнбәсиз Новрузу гејд етмәк бидәт вә һарам сајылмыр.\nБу мәсәлә илә бағлы Шиә Аләминин Тәглид Мәрҹәләринә суаллар верилиб ки, сајтымызын охуҹуларына тәгдим едирик:\nҸаваб: Салам. Ајәтуллаһ Вәһид-дәфтәрхана: Бәли олар, гоһум-әгрәбаја баш чәкмәк кими ҝөзәл ишләри олдуғу үчүн бәјәниләндир. Амма бу шәртлә ки, ичиндә олан мәнфи шејләр тәрк олунусун.\nМәсәлән; баһалы палтар алыб өзүнү, вар-дөвләтини диҝәрләрләрини ҝөзүнә чәкмәк вә диҝәр бәјәнилмәјән шејләри.\nСуал: Салам. Новруз бајрамыны, бајрам кими гејд етмәк, шәнлик кечиртмәк олармы?\nҸаваб: Салам. Ајәтуллаһ Мәкарим дәфтәрхана: Бајрам кими гејд етмәјин ејби јохдур. Лакин һарам ишләрә јол верилмәсин.\nСуал: Салам. Новруз бајрамыны бајрам кими гејд етмәк олармы?\nҸаваб: Салам. Ајәтуллаһ Фазил-дәфтәрхана: Бәли олар.\nСуал: Салам. Билмәк истәјирдик Ајәтуллаһ Беһҹәтин Новруз бајрамы барәдә нәзәри нәдир? Шәриәт бахымындан Новрузу гејд етмәк олармы?\nҸаваб: Салам. Ајәтуллаһ Беһҹәт-дәфтәрхана: Бәли олар.\nСуал: Салам. Новруз бајрамында халгымызын һансы адәтләри бәјәнилир вә һансылары етмәк һарамдыр? Јәни сәмәни сахламаг, тонгал галамаг, папаг атмаг вә с.\nҸаваб: Салам. Ајәтуллаһ Хаменеи дәфтәрхана: Ислама зидд олан шејләри етмәк олмаз. Мәсәлән “гулагасдыја ҝетмәк” вә бу кими ишләр.\nСуал: Салам. Мән Новрузу бајрамында јандырылан тонгал һаггында сорушмаг истәјирәм бу тонгалы галајыб үстүндән атылмаг олармы? Адәтдир ки, атыланда инсанлар ағырылығым уғурлуғум бу тонгалын үстүнә дејирләр. Бу ифадәләри демәк инсаны ҝүнаһа салмыр ки?\nҸаваб: Салам. Ајәтуллаһ Систани дәфтәрхана: Бу иш хурафатдыр вә хурафат олмаз.\nСуал: Салам. Новруз бајрамыны бајрам кими гејд етмәк олармы? Бу ҝүндә хүсуси ширнијјатлар, јемәкләр биширмәк олармы?\nҸаваб: Салам. Ајәтуллаһ Систани дәфтәрхана: Бәли олар. Амма Исламла мүхалифлик едән шејләри тәрк етмәк етмәклә.\nМәсәлән, гоншуја гулаг асды, папаг атмаг (имакны олмајан әзијјәт олдуғу үчүн вә иҹазәсиз киминсә һәјәтинә ҝирилиб евинә папаг атыларса), хоруз дөјүшдүрмәк (һејванлара әзаб олдуғу үчүн), аловун үстүндән атылыб “ағырлығым бурда галсын” демәк (хүрафат олдуғу үчүн) вә бу кими диҝәр шејләри тәрк етмәклә Новрузу гејд етмәк олар.\nСуал: Салам. Новруз бајрамында бәзи адәтләримиз вар. Мәсәлән јумурта дөјүшдүрмәк, (бәзән јумурта дөјүшдүрүб, удан удузан тәрәфдән јумуртасыны алыр) Бајрамда јумурта дөјүшдүрүб, гапы пусмаг олармы?\nҸаваб: Салам. Ајәтуллаһ Систани-дәфтәрхана: Бу ишләр дүзҝүн дејил. Истәр Новруз вахты, истәр башга вахт олмаз.\nАјәтуллаһ Мәкаримин дәфтәрханасы:\n“Һәдис күллијатларында мөвҹуд олан бәзи һәдисләрдән белә ҝөрүнүр ки, Новруз дини бајрамдыр. Амма буну да гејд етмәк лазымдыр ки, бу һәдисләрин нә дәрәҹәдә мөтәбәр олмасы барәсиндә бөјүк шүбһәләр вар. Она ҝөрә дә бу һәдисләри там доғру гәбул етмәк лазым дејил. Новруз Ислами көкләрә малик олан вә ја дини бајрам дејил. Буна бахмајараг Новруз бајрамы Ислам дөвләтләриндә јашајан вә гәдим ҝүнәш тәгвиминдән истифадә едән халгларын милли бајрамыдыр. Бу бајрамы гејд етмәк бидәт вә һарам сајылмыр. Неҹә ки, Јени ил, аналар ҝүнү, бејнәлхалг гадынлар ҝүнү вә с. диҝәр өлкәләрин милли бајрамлары бидәт дејил. Гејд едилән бајрамлар она ҝөрә бидәт сајылмыр ки, бу бајрамлар Ислама вә шәриәтә аид едилмир. Новруз Иранда вә диҝәр өлкәләрдә гејд олунур вә шиә мүҹтеһидләри буна нормал мүнасибәт ҝөстәрир. Бу бајрамда Аллаһа дуалар едилир, валидејнләр вә гоһумлар зијарәт едилир (силеји-рәһм), күсүлүләр барышыр, евләрдә тәмизлик ҝөрүлүр вә с. Лакин бәзи тонгалдан тулланмаја етигад вә с. кими динә зидд адәтләрдән чәкинилмәлидир.”


Q=21	C=13	SS=5	LS=9	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=38	G1=34	G2=25	DLID=az_RU	BODY=НАXЧЫВАН АБИДƏЛƏРИ ЕНСИКЛОПЕДИЈАСЫ — AQRA Elmin İnkişafına Dətsək İctimai Birliyi\nАзәрбаjҹан Республикасынын ајрылмаз һиссəси олан Наxчыван Муxтар Республикасы сон иллəрдə сосиал-игтисади, сијаси вə мəдəни ҹəһəтдəн чоx сүрəтлə инкишаф едир. Һəјата кечирилəн ҝенишмигјаслы гуруҹулуг, абадлыг вə јенидəнгурма ишлəри Азəрбајҹан xалгынын үмуммилли лидери Һејдəр Əлијевин вə онун сијаси курсуну уғурла давам етдирəн Азəрбајҹан Республикасынын Президенти Илһам Əлијевин, Наxчыван МР Али Мəҹлисинин Сəдри Васиф Талыбовун ады илə сыx бағлыдыр. Гəдим Азəрбајҹан торпағы олан Наxчыванын һəртəрəфли инкишафы тариxин һеч бир мəрһəлəсиндə индики сəвијјəдə олмамышдыр. Бу инкишаф һəјатын бүтүн саһəлəриндə өзүнү ҝөстəрир.\nНаxчыван əразиси илк инсан мəскəнлəриндəн биридир. Гəдим даш дөврүндəн башлајараг инсанлар бу əразидə јашамыш, зəнҝин мəдəнијјəт јаратмышлар. Бу дијарда Азəрбајҹан xалгынын тариxи, елми вə мəдəни ирси формалашмышдыр. Бəшəр сивилизасијасынын илк бешиклəриндəн олан Наxчыван дијары əсрлəр боју Шəргин тиҹарəт, сəнəткарлыг, елм вə мəдəнијјəт мəркəзи статусуну горујуб саxламышлар. Наxчыван, ејни заманда, Азəрбајҹан дөвлəтчилији тариxиндə мүһүм јер тутмушдур. Бу əразидə мөвҹуд олмуш дөвлəт гурумлары милли дөвлəтчилик əнəнəлəринин формалашмасы илə јанашы һəм дə бөлҝəнин инкишафына, мүдафиə габилијјəтинин ҝүҹлəнмəсинə, инзибати-идарəчилијин мөһкəмлəнмəсинə мүһүм төһфəлəр вермишдир.\nҺəр бир xалгын гəдимлијини сүбут едəн онун мəдəнијјəтидир, тариxи абидəлəридир. Бу ҹəһəтдəн Наxчыван əразиси xүсусилə диггəти ҹəлб едир. Наxчыван торпағы антик, орта əсрлəр, јени вə мүасир дөвр мадди-мəдəнијјəт нүмунəлəри вə тариxи абидəлəрлə зəнҝиндир. Бу гəдим дијарда һəр аддымда илк инсанларын јашадыглары мағаралара, гəдим јашајыш јерлəринə, еркəн шəһəр мəдəнијјəти галыгларына, мөһтəшəм гала диварларына, гајаүстү рəсмлəрə, даш гоч һејкəллəрə, түрбəлəрə -бир сөзлə, надир мадди-мəдəнијјəт нүмунəлəринə раст ҝəлмəк мүмкүндүр. Наxчывандакы Газма, Əсһаби-Кəһф вə Килит мағаралары даш дөврү мəдəнијјəтинин галыгларыны јашатмагдадыр. Е. ə. III миниллијин сону – II миниллијин əввəллəриндə Наxчыван əразисиндə Оғлангала, Чалxангала, Говургала… кими гала шəһəр мəнтəглəри јаранмышдыр. Ҝəмигаја гајаүстү рəсмлəри е. ə. IV-I минилликдə xалгымызын бəдии тəфəккүрүнү, адəт-əнəнəлəрини, естетик-фəлсəфи баxышларыны вə дини-идеоложи тəсəввүрлəрини əкс етдирəн гијмəтли тəсвирлəр галерејасыдыр. Мемар Əҹəми Наxчыванинин фəалијјəти XII əсрдə Наxчыванда елмин түкəнмəз имканларыны нүмајиш етдирəрəк xалгымыза Јусиф Күсејир оғлу вə Мөминə xатын түрбəлəри кими мөһтəшəм сəнəт нүмунəлəри гојуб ҝетмишдир. Орта əсрлəрдə вə сонракы дөврлəрдə Наxчыван дијарында јүзлəрлə белə абидəлəр уҹалдылмышдыр. Буну нəзəрə алан улу өндəримиз Һејдəр Əлијев гејд етмишдир ки, “Наxчыван Азəрбајҹан xалгынын тариxини əкс етдирəн абидəлəри өзүндə ҹəмлəшдирəн бир дијардыр”.\nСон иллəрдə Наxчыванын һəртəрəфли өјрəнилмəсинə, тариxи-мемарлыг абидəлəринин бəрпа вə реставрасијасына ҹидди əһəмијјəт верилир. Наxчыван МР Али Мəҹлиси Сəдринин рəһбəрлији илə кечирилəн “Улусларарасы гајнагларда Наxчыван” (1996) бејнəлxалг симпозиуму Наxчыван дијарынын тариxинин милли мəнафеји баxымындан, објектив шəкилдə арашдырылмасында мүһүм рол ојнамышдыр. 1996-2007-ҹи иллəрдə Наxчыванын тариxи, мəдəнијјəти, топонимикасы, биомүxтəлифлији вə тəбии ехтијатларынын өјрəнилмəси, азəрбајҹанлыларын сојгырым вə депортасијасы тариxи, маарифчилик һəрəкатынын инкишафы вə б. мəсəлəлəрлə бағлы 40-а гəдəр конфранс вə симпозиум кечирилмишдир. Наxчыван мөвзусунда, онун тариxи, мəдəнијјəти, абидəлəри, тəбии сəрвəтлəри вə игтисади инкишафы илə əлагəдар 350-јə јаxын китаб вə монографија чап олунмушдур. “Наxчыван енсиклопедијасы” (икиҹилдлик) вə “Начыван: тариxи вə абидəлəри” китаблары əһəмијјəтлилик дəрəҹəлəринə ҝөрə диггəти xүсусилə ҹəлб едир.\nНаxчыван дијарынын тариxинин, арxеологијасынын өјрəнилмəси, Наxчыван Муxтар Республикасы əразисиндəки тариx вə мəдəнијјəт абидəлəринин горунмасы вə паспортлашдырылмасы, Наxчыванда “Дəдə Горгуд” мејданынын салынмасы, Нуһ пејғəмбəрин мəзарүстү түрбəсинин бəрпа едилмəси һаггында вə саир бу кими ваҹиб мəсəлəлəрлə бағлы Наxчыван Муxтар Республикасы Али Мəҹлисинин 12 фəрманы вə сəрəнҹамы олмушдур.\nНаxчыван Муxтар Республикасы əразисиндə мөвҹуд олан бүтүн тариxи абидəлəр горунур вə мүһафизə олунур. Мөминə xатын вə Гарабағлар мемарлыг комплекслəри консервасија еилмиш, Əсһаби-Кəһф, Имамзадə, Бузxана абидəлəри, Базарчај əтрафындакы јералты абидə, Ҹаме мəсҹиди, Завијə мəдрəсəси, Исмајылxан һамамы, Јусиф Күсејир оғлу түрбəси, Xан Сарајы, Ордубадда Аза көрпүсү, гəдим Зорxана абидəси, Ҹулфада Xанəҝаһ комплекси əсаслы бəрпа олунмушдур. Гəдим гоч һејкəлллəрини горумаг, бу надир нүмунəлəри өјрəнмəк вə тəблиғ етмəк мəгсəди илə Ачыг Сəма Алтында Музеј јарадылмышдыр. Ҝəмигаја гајаүстү тəсвирлəрини тəдгиг етмəк мəгсəди илə елми експедисијалар јарадылмыш, Наxчыван абидəлəринин системли шəкилдə өјрəнилмəсинə башланмышдыр.\nНаxчыван Муxтар Республикасы Али Мəҹлиси Сəдринин “Наxчыван Муxтар Республикасы əразисиндəки тариx вə мəдəнијјəт абидəлəринин горунмасы вə паспортлашдырылмасы ишинин тəшкили һаггында “2005-ҹи ил 6 декабр тариxли сəрəнҹамындан сонра Азəрбајҹан МЕА Наxчыван Бөлмəсиндə ишчи групу јарадылмыш вə əразидə олан тариx вə мəдəнијјəт абидəлəри тəдгиг едилмиш, һəр бир абидəјə паспорт јазылмышдыр. 2006-2007-ҹи иллəрдə апарылан тəдгигатлар нəтиҹəсиндə Наxчыван МР əразисиндə 1162 абидə гејдə алынмышдыр ки, бунун да 788-и илк дəфə ашкар едилмишдир. Мүəјјəн едилмиш абидəлəрдəн 600-ə јаxыны дүнја вə өлкə əһəмијјəтли тариx вə мəдəнијјəт абидəлəридир.\nБизə дүшмəн мөвгедə дајанан ермəнилəр һагсыз олараг Наxчыван əразисинə, онун тариxи абидəлəринə иддиалар ирəли сүрүр, бејнəлxалг иҹтимаијјəтə гејри-објектив мəлуматлар өтүрүрлəр. Апарылан тəдгигатлар бир даһа сүбут едир ки, бүтүн тариx боју Наxчыван торпағы Азəрбајҹан түрклəринин вə онларын улу əҹдадларынын вəтəни олмушдур. Əҹдадларымызын өзлəриндəн сонра гојуб ҝетдиклəри тариx вə мəдəнијјəт абидəлəри бу гəдим дијарын Азəрбајҹанчылыг мөһүрүдүр.\n“Наxчыван абидəлəри” енсиклопедијасы Наxчыван Муxтар Республикасы Али Мəҹлиси Сəдринин “Үмуммилли лидер Һејдəр Əлијевин 85 иллик јубилејинин Наxчыван Муxтар Республикасында кечирилмəси илə əлагəдар Тəдбирлəр Планы”на ујғун олараг нəшрə һазырланмышдыр. Бу нəшр Азəрбајҹан Милли Елмлəр Академијасынын Наxчыван Бөлмəсиндə јарадылмыш ишчи групу тəрəфиндəн ишлəнмишдир.\n“Наxчыван абидəлəри” енсиклопедијасында Наxчыван Муxтар Республикасы əразисиндə олан дүнја вə өлкə əһəмијјəтли тариxи, арxеоложи, мəдəнијјəт, мемарлыг, тəбиəт абидəлəриндəн, көрпү, гала, зијарəтҝаһ вə јашајыш јерлəриндəн бəһс едилир.\nЕнсиклопедијада 600-ə јаxын мəгалə дəрҹ едилмиш, 806 шəкил, 21 сxем, 5 xəритə, мадди-мəдəнијјəт нүмунəлəринин шəкиллəри, шəрти ишарəлəр вə иxтисарлар верилмишдир.\nЕнсиклопедијада мəгалəлəр əлифба сырасы илə дүзүлмүш вə гара шрифтлə јазылмышдыр. Əҝəр гара шрифтлə верилмиш мəгалəнин адындан сонра сејрəк јазылмыш башга сөз варса, демəли, һəмин сөз мəгалə адынын синонимидир. Мəтндə курсивлə верилмиш вə ја өнүндə “баx” јазылмыш сөз ајрыҹа мəгалə кими верилир. Гəнаəт мəгсəдилə иxтисарлардан истифадə олунур.\n“Наxчыван абидəлəри” енсиклопедијасы мүстəгиллик дөврүндə абидəлəримизин елми шəкилдə өјрəнилмəсинин вə тəблиғинин јени нүмунəсидир. Бу нəшр дүнја иҹтимаијјəтинə Наxчыван абидəлəри һаггында əсл һəгигəти чатдырмаға xидмəт едир.\nНАXЧЫВАН АБИДƏЛƏРИ ЕНСИКЛОПЕДИЈАСЫ — Китабы јүклə.


Q=0	C=0	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=21	G1=21	G2=15	DLID=az_RU	BODY=Nur-az.com - БӨЈҮК ШӘХСИЈЈӘТЛӘР ВӘ ОНЛАРЫН ДОСТ-ДҮШМӘНЛӘРИ\nБӨЈҮК ШӘХСИЈЈӘТЛӘР ВӘ ОНЛАРЫН ДОСТ-ДҮШМӘНЛӘРИ\nҺәзрәт Әли (ә) илә һәзрәт Ыса (ә) арасында даһа бир охшарлыг вардыр ки, о да дүнјаја ҝәлдикләри јерлә әлагәдардыр.\nДүнјанын бөјүк шәхсијјәтләри барәсиндә мүхтәлиф, чох вахт да зиддијјәтли бахышлар јараныр; бәзи вахтлар елә достлар олур ки, бу даһи инсанларын јолунда ҹандан-башдан кечир, пәрванә кими өз варлығыны онлара фәда едиб, достлуг хатиринә ән ағыр бөһтанлара вә ән чәтин ишкәнҹәләрә дөзүрләр. Бунун әксинә олараг, елә инадкар вә кинли дүшмәнләр дә тапылыр ки, һеч вахт өз дүшмәнчилијиндән әл чәкмәк вә сәмимијјәт јолуну сечмәк истәмирләр. Бу кими шәхсләрә гаршы достлуг вә дүшмәнчилик бәзән елә шиддәтли вә ҝүҹлү олур ки, һеч бир сәрһәд танымыр, мөвҹуд заман вә мәкан һүдудларыны ашараг сонракы мәкан вә заманлара да ҝәлиб чатыр. Белә бир нүфузун ҝүҹү вә тәсир дәрәҹәси инсан шәхсијјәтинин әзәмәт вә үлвилији илә там мүтәнасибдир. Дүнјанын бөјүк шәхсијјәтләри арасында һеч кәс Әли (ә) гәдәр зиддијјәтли мүһакимәләрә мәруз галмамыш, ҹәзбетмә вә дәфетмә сәһнәсиндә ики әкс гүтбүн диггәт мәркәзиндә олмамышдыр. Даһи шәхсијјәтләр арасында бу ҹәһәтдән јалныз һәзрәт Иса әлејһиссәламы Әли (ә) кими һесаб етмәк олар. Чүнки, һәзрәт Иса (ә) да достлуг вә дүшмәнчилик сәһнәсиндә бир-бири илә тамамилә зидд олан ики дәстәнин диггәтини өзүнә ҹәлб етмишдир. Мәһз бу сәбәбә ҝөрә дә, бу ики илаһи рәһбәр арасында бир нөв охшарлыг мүшаһидә олунур. Дүнја мәсиһиләринин әксәријјәтинин тәсәввүрүнҹә Һәзрәт Иса (ә) елә һәмин ҹисим шәклинә дүшән "Аллаһ"дыр вә өз бәндәләрини ата (Һәзрәт Адәм (ә)) тәрәфиндән ирс гојулмуш ҝүнаһлардан гуртармаг үчүн јер үзүнә ҝәлмиш вә нәһајәт, чармыха чәкилмишдир. Мәсиһиләрин нәзәриндә Иса илаһиләшмиш инсандан башга бир шәхсијјәт дејил. Бунун әксинә олараг јәһудиләр бу фикрә тамамилә зидд олан бир мөвгедә дајаныр: онлар һәзрәт Исаны ифтира вә јаланчылыгда иттиһам едиб, гәләмин јазмагда һәја етдији ән чиркин төһмәтләри онун пак вә иффәтли анасынын (Мәрјәмин) адына вурурлар.\nБелә тәзадлар Әли (ә) барәсиндә дә һәмишә мөвҹуд олмушдур. Бир дәстә дар дүшүнҹәли, дәриндән дәрк едә билмәјән, һәмчинин она дәрин мәһәббәт бәсләјәнләр мөминләрин сәрвәрини аллаһлыг дәрәҹәсинә гәдәр јүксәлтмиш, һәјаты боју ондан мүшаһидә олунан кәрамәтләрини онун "Аллаһ" олмасына бир дәлил ҝәтирмишләр. Чох тәәссүфлә гејд етмәлијик ки, бу дәстә мүгәддәс "Әләви" (Әлијә мәнсуб олан) адыны өзләринә ҝөтүрмүшләр. Һәлә индинин өзүндә дә чохлары бу мәсләк ардынҹа ҝедирләр. Әфсуслар олсун ки, индијә кими шиәләрин тәблиғат апараты бу долғун емосијадан истифадә едәрәк Әлинин (ә) һәгиги симасыны онлара танытдырмамыш вә онлары Әлинин (ә) шәхсән өзүнүн фәдаиси олдуғу төвһид вә тәкаллаһлыг јолуна һидајәт едә билмәмишдир. Бу групун мүгабилиндә исә Имамын (ә) заһири хилафәтинин илк ҝүнләриндән етибарән башга бир дәстә үрәкләриндә о һәзрәтә гаршы әдавәт, кин-күдурәт бәсләјәрәк, бир мүддәтдән сонра "хәвариҹ" вә "нәвасиб" адлы груплашмалар шәклиндә заһир олдулар. Пејғәмбәр (с) Әлинин (ә) һакимијјәти заманы инһирафчы вә азғын ҹинаһларын заһир олаҹағындан тамамилә аҝаһ иди. Һәзрәт өз сөзләриндән бириндә Әлијә (ә) белә бујурмушду: "Ики дәстә сәнин барәндә һәлак олаҹаг: Сәнин фәзиләтләрин барәсиндә һәдди ашанлар вә сәнинлә дүшмәнчилик едәнләр."\nҺәзрәт Әли (ә) илә һәзрәт Ыса (ә) арасында даһа бир охшарлыг вардыр ки, о да дүнјаја ҝәлдикләри јерлә әлагәдардыр. Ыса (ә) "Бејтүл-ләһм" адлы мүгәддәс бир јердә (бу јер Бејтүл-мүгәддәс дејил) дүнјаја ҝәлдијиндән саир Бәни-Исраил пејғәмбәрләриндән бир нөв әлавә бир фәзиләтә малик иди. Азадлыг севәрләрин мөвласы Әли (ә) да мүгәддәс Мәккә дијарында, Аллаһ евиндә–Кәбәдә мөҹүзәли бир шәкилдә дүнјаја ҝәлмиш вә елә Аллаһ евиндә дә (Куфә мәсҹидиндә) шәһадәт шәрбәтини ичмишдир, "һүснү-мәтлә" мүгабилиндә "һүснү-хитама" малик олмушдур. (Јәни мөвлуду ҝөзәл олдуғу кими, хәтми (шәһадәти) дә ҝөзәл олмушдур.) Бу да ки, тарихдә мисли ҝөрүнмәмиш һадисәдир.


Q=25	C=22	SS=13	LS=0	PS=2	DC=13	LC=0	SD=0	BS=0	G0=32	G1=16	G2=5	DLID=az_RU	BODY=Сүлејман падшаһын мәбәди | Ушаглар үчүн Мүгәддәс Китаб һекајәләри\nСүлејман Исраил падшаһы оландан сонра Јеһова ондан сорушур: «Нә истәјирсән? Де, сәнә верим». Сүлејман ҹаваб верир: «Мән ҹаванам, нә едәҹәјими билмирәм. Мәнә һикмәт вер ки, халгы идарә едә билим». Јеһова да она дејир: «Мәндән һикмәт истәдијин үчүн сәни һәм дүнјанын ән һикмәтли инсаны, һәм дә вар-дөвләт саһиби едәҹәјәм. Әҝәр Мәнә итаәт етсән, өмрүн узун олаҹаг».\nСүлејман мәбәд тикмәјә башлајыр. О, әла нөв гызыл, ҝүмүш, ағаҹ вә дашлардан истифадә едир. Јүзләрлә киши, гадын мәбәддә ишләјир. Једди илдән сонра мәбәд Јеһоваја һәср едилмәк үчүн һазыр олур. Орада гурбанҝаһ дүзәлдилир, гурбанҝаһда гурбан ҝәтирирләр. Сүлејман гурбанҝаһын гаршысында диз чөкүб дуа едир: «Еј Јеһова, бу мәбәдин бөјүклүјү вә ҝөзәллији Сәнин еһтишамын гаршысында сөнүк галар. Бунунла белә, јалварырыг ибадәтимизи гәбул ет, дуаларымызы динлә». Јеһова мәбәд вә Сүлејманын дуасы һагда нә дүшүнүр? Сүлејман дуасыны битирән кими, ҝөјдән алов ҝәлиб гурбанҝаһдакы гурбаны јандырыр. Јеһова мәбәди гәбул едир. Исраиллиләр буну ҝөрәндә севинирләр.\nСүлејман падшаһ Исраилдә вә узаг дијарларда һикмәти илә таныныр. Инсанлар дәрдләринә чарә тапмасы үчүн Сүлејманын јанына ҝәлирләр. Һәтта Сәба мәликәси ону чәтин суалларла сынамаға ҝәлир. Мәликә Сүлејманын ҹавабларыны ешидәндә дејир: «Ҹамаат мәнә сәнин һаггында данышанда инанмырдым, анҹаг инди ҝөрүрәм ки, сән онларын дедикләриндән дә һикмәтлисән. Аллаһын Јеһова сәни хејир-бәрәкәтли етсин». Һәмин дөврдә Исраил халгы әмин-аманлыгда јашајыр. Анҹаг бир мүддәтдән сонра һәр шеј дәјишир.\n«Бурада Сүлејмандан даһа һикмәтлиси дуруб» (Мәтта 12:42)\nСуаллар: Јеһова нәјә ҝөрә Сүлејмана хүсуси һикмәт верир? Јеһова мәбәди гәбул етдијини неҹә ҝөстәрир?\n1 Падшаһлар 2:12; 3:4—28; 4:29—5:18; 6:37, 38; 7:15—8:66; 10:1—13; 2 Салнамәләр 7:1; 9:22\nШәкилдә нә чатышмыр? Нөгтәләри бирләшдир вә шәкли рәнҝлә.


Q=39	C=39	SS=0	LS=0	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=2	G0=118	G1=76	G2=27	DLID=az_RU	BODY=TolishPress.org - ЧЫМЫ 61 СИНИ ЭН JОЛЭ ДАРД !\nГлавная : Интервью / Заявление : ЧЫМЫ 61 СИНИ ЭН JОЛЭ ДАРД !\nЧЫМЫ 61 СИНИ ЭН JОЛЭ ДАРД !\nФәхрәддин Әб on 25 Декабрь, 2017 14:31:43 | 1570 раз прочтено\n(всего 90 голосов)\nЧЫМЫ 61 СИНИ ӘН ЈОЛӘ ДАРД!\nЫмруж декабрә манги 24, шанго саат 9-е. Маштә дабәме чымы 61 син! Дабәме вотеәдә ки, сыхани рости, 61 синым зинә – манги 23-дә дамә. Чумчыко аз зинә бә дынјо омәм. Әве чымы гирамијә боон гыләјни ымруж бәмы нывыштеәдә ки, “навбәнав тәбрик кардејдәм шымәни!”, сырә омәј бәмы. Әмма нә чәј, нәән ҹо одәмон гыношон ни. Гыно чымы ыштәније. Гыном әве ки, аз ыштән 16 синәдә паспорт пегәтеәдә, ыштән хаһишым кардә ки, паспортә мизи рәис чымы мовардә тарыхи декабри 25 бынывышты! Номыш чымы јодәдә ни, әмма шин-шини парсәј чымыку: -“Бочи декабри 25, охо ты манги 23-дә бә дынјо омәш?” Ыштәнән нызнәме, чич бывотым, хәјли бә думот шим, чәјо вотыме: - Зәһләм шејдә сејку! Одәм, хысусән мерд ја бәпе “5” быбу, ја “2”! Хәјли едјәсәј бәчымы чәшон дылә, чәјо там-тамижә нывыштыше: 25 декабр 1956-нә сор.\nЖыгонә, коғәзисә декабри 25-дә “омәјм” бә дынјо! Есә зәмонә жыгоје ки, әмә һәммәј коғәзисә жијејдәмон. Чумчыко һар гәмәсә коғәз (сәнәд) тәләб кардејдән чәмәку. Әмәнән ыштә кијәти, чичонәти сыбут кардејро, мәҹбуримон хәјли коғәз быновнәмон һежо дештә.\nЧәмә пыә-моон, дәдә-бобон һич нәзнин, манги чандәдә омән бә дынјо! Есә сәрәсејдәм ки, әвон һәммәј реал одәмбин, реал жијејдәбин, бәнә бәмә коғәзисә жијејдәныбин! Әмма әмә бекоғәз һичкимон, һичимон!..\nМылхәс, мәвужи, дијәро егыним ыштә мәтләбику. Ымруж манги 24-је. Сард гынијә бәмы, нохәшим, олхартәм јонгоәдә. 5 руже олхартәм. Кали одәмон вотејдән ки, де һар гылә нохәши Хыдо бахшејдә чәмә гыләј гыно! Әзыним воте, росте ым хәбә ја дује? Һич вырәдә һандәмни, пәјдом кардәни чәј дырыстәти сыбут кардә дәлил. Әмма мәсәлә молјәт бымәдә ни. Мадәм ым мәсәлә омәј бәчымы јод, чокиш ыме, бынывыштым ыштә гынон һәхәдә.\nЧымынән јәне гыном һесте?- парсәјм ыштән-ыштәку. “Ым чы сыхане, һәлбәттә һестыме!” – әлбәһол ҹәвобым дој бәштә парси.\nГынон ды ҹур бејдән: Һестин жәго гынон ки, одәм ыштән зынедә әвони. Жәго гынонән һестин ки, одәм ыштән һич зынедәни ки, кардәше жәго гыләј гыно. Мәсәлән, ты нызне-нызне, ныпије-ныпије бә и кәси хото гынијәш, јәне һич ыштәнән нызне-незне гыно кардә! Ә гынон һаштејдәм бә кәно, ыштә зынә гынон һәхәдә гәп жәјым пијејдә.\nЧымы зынәјку, бахтәвәре ә одәм ки, әв зынејдә ыштә кардә гынон! Чумчыко ыштә гынон зынә одәм бәпијеше ки, һәни ныкә жәго гыно, һәмән дастпочә бәбе ки, бышышты ыштә гыно. Гыно шыште бәс чокнә бејдә? Конкрет одәми аидијотәдә гыно кардәбу, бәпије ки, һәмон шәхс быбахшы ышты ә гыно! Ја Хыдо навәдә гыно кардәбу, дештә ҹо сәвобә әмәлон дастпочә бәбеш ки, һәмән дыво бәкардеш бә Хыдо ки, Әв быбахшы ыштә һәмон гыно! Хыдоән, чымы зынәјку, бәвәдә бахшедә ышты гыно ки, ты и кәрән һәни ныкош жәго гыно!\nХыдо бәчымы димиш дијә кардә ки, чымы кардә гынон вејни аидин бәчымы ҹоһиләти вахтон. “Ҹоһиләти” вотеәдә, ыштә ҹывонәти сорон нәзәрәдә гәтејдәним. Ҹоһиләти ә вахтонин ки, бәвәдә дијәробим ныможику, ибодәтику. 2000-нә сорику ныштәм бә нымож. Жыго зынејдәм ки, бы һавдә сорәдә жәго јолә гыном бәпе ки ныбу!\nҺички әзыни навбәнав воте ки, кејнә куч бәкарде чы дынјоо! Әве, Хыдо бәмә доә һар гылә ружи, саати, дәғиғә, санијә, ләзијән жәго жијеј лозиме ки, жыго бызын, әв ышты умри охонә руже, саате, дәғиғәје, санијәје, ләзе! Һәмән һаруж, һар саат, һар дәғиғә, һар санијә, һар ләзәдә һисобот дој лозиме бәштә ыштәни ки, чичоны карде, чичон мандин, чокнә карде, чокнә лозимбе карде, сәвобы чич бе, гыно чич? Һежо жыгомән кардә, жыгоән жијәм! Һар ныможымән вотә бәнә ыштә охонә ныможи! Дывом кардә бә Хыдо ки, Әв быбахшы чымы зынә ијән нызнә, зыне-зыне ијән әнәзынәтику кардә гынон! Ибодәтәдә нырәсәјоным быән, әмма һежо бә дастпочә быәм ки, әмәлоным пок быбун! Чанә зынәме карде, Хыдо зынејдә ыми! Интаси, чымы зынәјку, иглә Хыдо зыне каме, бәпе одәм ыштәнән бызны ыштә чоки-бәди ки, быдә камо-вејо роһат быбу чәј руф! Одәми руф чанә роһат быбо, анән шәјтони вәсвәсә әзыни дәше бәчәј дыл! Одәм ыштә имонәдә чанә сабитғәдәм быбо, анән роһат һисобот бәзне дој һәм ыштә хәлғи навәдә, һәмән Хыдо һузурәдә! Ыштәни фамә һар гылә одәм бәпе һежо һозы быбу бо ыштә Халығи һузурәдә бо һисобот дој. Әмма тосә бә мәғоми одәм һисобот доәнине бәштә ыштәни, һәмән бәштә хәлғи. Ымружнә ружәдә ки нывыштејдәм ымони, ымән чымы гыләј гәдә һисоботе һәм чымы хәлғи, һәмән Хыдо навәдә, һәм чымы дустон, һәмән чымы дышменон навәдә!\nБы шесты и сори дыләдә веј одәмоным виндә, де веј одәмон һәмроәтим кардә, дустоным быән, дышменоным быән. 24 сор бәнав умуж гынијәм боштә хәлғи озоди ҹанги! Быми Хыдо шојде: Һич вахти һәватәмни ыштә дустон, дышмени навәдән һич витәним! Мәвотән, тариф кардејдәм ыштәни, әстәғфуруллаһ! Бәштә зоон һежо вотејдәм ки, чымы сәғәтијәдә ја марде бәпештә һич кәс бәшмә әзыни воте ки, шымә пыә һәватәше ыштә дустон, хәјонәтыш кардә бәвон! Гирәм вотәкәс быбоән, бызнән ки, чә хонәхо Хыдош ни јаанки Хыдоку тарсыш ни!\nӘн јолә гыном кардә дештә ыштәни – дештә ҹони! Зылләтым доә бәштә ҹони, хысусән бы охонә 24 сори дыләдә. Һежо тарсәм ки, бәмардем, нимәдә бәманде чымы бино кардә фылон ко. Зәһләм шејдә ниманҹулә одәмику, һежо пијејдәме ки, бә сә быросным ыштә бино кардә кој. Шык быбу бә Хыдо ки, чәвон вејним бә сә роснијә, вәомәдә быәјонән, де Хыдо комәги, бә сә бәроснем иншаллаһ! Әмма ҹоным ов быә, әве тәләкәј сард бенҹән, нохәш гынејдәм! Ҹонәдәм ҹон мандәни! Әмма һич һәфтоғијән бардејдәним. Әксинә, һежо бәштә танә жәјдәм ки, бочи жыго дим бино карде бәштә хәлғи хыдмәт карде? Һежо чыјоән жыго һисоб кардејдәм ки, чымы ҹәми 24 синым дамејдә маштә! Чумчыко навконә сорон син зынејдәним боштә!\nЫштә бәпештә ән јолә зылмым карде бәштә хыјзони! Интаси нә ыштә пыә, нә ыштә моә, нә ыштә ҹывонә боә, һич гылә ҹо авлоди навәдә кырт зынејдәним ыштә зывони, сәбәжи зынејдәним ыштәни! Чумчыко чәвон һәммәјсән јолә зылмым кардә бәштә дыглә балә: Чәвон әғыләтим сә чәвон дасто, ҹывонәтим сә чәвон дасто, һежо зылләти дыләдә жијән ә фәғырә балоным! Хыјзоным выло быә, әмма һәфтоғи бардејдәним! Һәфтоғим боәје ки, чымы дыглә балә бесәнәд мандә! Һәмән бәмы гон омә чиј ыме ки, дечәмә кали толышон дасти быә ым ко! И сор ниме ки һәсрәт мандәм бәштә балон дими, нә аз ше зынејдәним чәвон тоно, нәән әвон омејдәнин чымы тоно! Навко ыштә ов-авлоди дими әнҹәх скајпәдә әвиндим, сори ниме ыштә зоон димијән әнҹәх скајпәдә виндејдәм! Јолә гылә 30 синәдәј, рукә гылә 29 синәдә. Дасти сәнәди гыләј вәјә зынејдәним карде боәвон ки, кәши рахс быкәм чәвон вәјәдә, нәвә бывиндым, дештә нәвон һәнәк быкәм, нозә быкәм боәвон! Чымы 61 сини ән јолә дард һежо ыме! Әве һежо вотејдәм ки, ыштәнән зынејдәним, Хыдо бәбахше чымы ым гыно ја не?\nХәлғи тәрәфо һич нороһат ним, чумчыко Хыдоку бовәм һесте ки, иншаллаһ, рә-ди озод бәбен толышон!\nСывој ыми һежо сығдыл быәм бәштә дустон, ыштәку чанә тәләбкор быәмбу, дустонкујән жәго тәләбым кардә! Интаси дустонку нороһатәтим ни, умдәвом ки, әвон бәбахшен мыни! Чумчыко әвон ыштәнән чок сәрәсејдән ки, хәлғи озоди роәдә ҹанг кардә одәмон һәддисә зијод ҹидди ијән тәләбкор быәнинин! Ым һәләбәсә ко ни ки, чымыни-ыштәни быкәј ијо, бә ләғләғә пегордыни ым кој! Бы кој умуж быә һар кәс зынәнине ки, һар вахти сәрвахт, сәзукин бе лозиме, чумчыко дышменымон зуманде һәлә! Әве һежо тел быәм бә дустон, һич вахти бахшәмни чәвон ән һырдә хәтонән! Һежо сыхани ростим вотә, һежо дусти гыном бәчәј дим вотә, һич вахти һички думотоно гәпым жәни, ғыјбәтым кардәни! Хыдо шојде бымон һәммәј!\nФырсәте вотәјнә, ымружнә ружәдә әжо кардејдәм һәм ыштә дустонку, һәм ыштә һәмронку, һәм ыштә танышонку, чәмә ҹәми хәлғику, мыни зынәкәсон һәммәјку: Быбахшән мыни, еһанә гынокоримбу шымә навәдә!\nЫштә дышменонку веј розим! Һа, һа розим, чочин ныво бәшмә чымы ым сыхан! Чумчыко әвон нијо кардејдәнин ыштә дышменәти!\nБы вырәдә гыләјән мәсәлә бешејдә бә мијон: Бәс чәмә толышон чокнә, чәвон дыләдән дышменым һесте ја не?\nҺәлбәттә, ниме! Әзыним воте, бәлкәм жәго толышон һестин ки, әвон ыштән дышмен зынејдән мыни бәштә! Ым чәвон ыштә које! Әмма аз һич вахти толышым дышмен зынәни бәштә!\nИнтаси чәмә толышон дыләдә кали одәмон һестин ки, ҹурбәҹурә сәбәбон һыҹубәто, һәмән димбәдим не, бә нијони ҹурбәҹурә ду-тәлбисон вотејдән-нывыштејдән бәчымы унвон, шәр ғандејдән бәмы, шајион певыло кардејдән чымы һәхәдә, ајбләкон нојдән бәмы! Ки әнәзынәтику кардејдәбу ымони, бахшејдәм әвони һәммәј! Әмма ком толышон ки зыне-зыне кардејдән, һич вахти нибәбахшем әвони! Чумчыко әвон дышмен нин, дышменисән јавән! Мерди дышменән мерд быбо, чоке! Номердо нә дуст бенибәше, нә дышмен! Әв һежо номерде ки һесте, жәгоән бә ҹәһәнным васил бәбе! Бәвон вотәјым ыме ки, вәсе анә ноһәхә гәпонон жәј, шәрон ғанде бәмы! Һәјо быкән, ајбе! Һәмән Хыдоку бытарсән, гурәларзә бәштә јод бијән! Хыдо шојде ки, шымә вотәјон һәммәј шәрин, быһтонин! Аз һич вахти шымә вотә мырдолә әмәлон сојб быәним, жыгошән әбыним!\n61 синәдә ән јолә орзум чиче? Ән јолә орзум ыштә хәлғи ијән сәрзәмин Толышстони озод ијән сәбәсож виндеје! Мәвотән ки, ыштә зоон һәхәдә пијо нывыштәјон жыго рә чымы јодо бешин! Не, бешәнин! Интаси ыми зынејдәм ки, чәмә хәлғ ијән сәрзәмин озод быбон, чәмә жәго ишкилонымон һәни нибәбен! Әве, шәв-руж бә Хыдо ловәмандим ки, рәјрә озод быкә чәмә толышә хәлғи ки, әмә бысохтәмон ыштә сәбәсожә Толышстони! Хыдо шојде ки, аз ыштә дасто омә һарчи вахти-вахтәдә кардејдәм ки, чымы хәлғ озод быбу! Һич гылә вәзифә ја тәнхо орзујәдән ним! Бы фани дынјо һич гылә маддијоти тамәм ни! Тамәм иглә бәје ки, Хыдо ғысмәт быкә бәмы, ружон ружони бышум бәштә ди Быләбанд, ыштә умри бәнә мерди сә быжәным ыштә Деғәдә! Бомы чымисә јолә бахтәвәрәти әзыни бе! Ымружнә ружәдә бәмы чәшрушни доә дустон һәммәјку әжом әве ки, мәһз ыми орзу быкән бәмы! Хыдо бәчымы орзу быросны мини! Хыдо шымәни һәммәј быросны бәшмә орзујон! Хыдо бәштә озоди орзу быросны чәмә гирамијә хәлғи! Амин Ја Рәббил-Аләмин!\nОхојәдә ыштә сәғби вотејдәм бы ружәдә бәмы чәшрушни доә дустон һәммәј! Хыдо рози быбу шымәку! Хыдо сәбарз быкә шымәни һәммәј дусти ијән дышмени дыләдә! Амин!


Q=33	C=0	SS=0	LS=33	PS=0	DC=0	LC=0	SD=100	BS=0	G0=2	G1=2	G2=2	DLID=az_RU	BODY=Јени сечилмиш президент Һөҹҹәтүл Ислам вәл Мүслимин Рәисинин Ајәтуллаһ Ҹавади Амули илә ҝөрүшү / Фотоо репортаж\niyul 17, 2021 - 7:49 PM Хәбәрин коду : 1161076 Мәнбә : АБНА Хәбәр Аҝентлији Link:\nБу ҝүнләрдә ҹәнаб Сејјид Ибраһим Рәиси мүгәддәс Гум шәһәринә етдији сәфәри чәрчивәсиндә Ајәтуллаһ Узма Абдуллаһ Ҹавад Амули һәзрәтләри илә ҝөрүш кечириб. Ҝөрүш заман бир сыра мәсәләләр барәсиндә фикир мүбадиләләри апарылыб.\nӘһли Бејт (әлејһимус-сәлам) Хәбәр Аҝентлији –АБНА-нын вердији хәбәрә әсасән, Иран Ислам Республикасынын јени сечилмиш президенти Һөҹҹәтүл Ислам вәл Мүслимин ҹәнаб Сејјид Ибраһим Рәиси Али Тәглид Мәрҹәләри вә үләмалар илә бир сыра ҝөрүшләрини дав етдирир.


Q=50	C=50	SS=0	LS=16	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=0	G0=3	G1=3	G2=3	DLID=az_RU	BODY=Уйғур елидики дөләт тәрипидин қоғдилидиған крорән қәдимий шәһәр харабиси нөвәттә саяһәтчи вә қәдимий ядикарлиқ оғрилириниң қанунсиз паалийәтлири сәвәбидин еғир бузғунчилиққа учримақта.\nХитай хәвәр ториниң мәлуматиға қариғанда, крорән қәдимий шәһәр харабиси уйғур елиниң байинғулин моңғол аптоном областиға җайлашқан болуп, йеқинқи йиллардин буян бу йәрдә, саяһәтчиләрниң харабилиққа қалаймиқан хәт оюш, қәдимий ядикарлиқларни орнидин рухсәтсиз йөткәш әһваллири көрүлгән.\nБолупму -1999йилдин буян қәбрә оғурлаш әһвали еғир әвҗ елип, крорән қәдимий харабисини еғир бузғунчилиққа учратмақта икән. Хәвәрдә көрситилишичә, уйғур елидики мунасивәтлик органлар йеқинда “ крорән қәдимий шәһәр харабисини башқуруш лайиһиси” ни түзүп чиқип, уни бу йил ахириғичә аптоном районлуқ хәлқ қурултийи даимий һәйәт комитетиға сунидикән.\nКрорән қәдимий шәһәр харабиси уйғур елидики муһим қәдимий мәдәний байлиқларниң бир болуп, у архиологийә саһәсидә йүксәк қиммәткә игәдур. Гәрчә уйғур елидики қәдимий ядикарлиқларни бузуш вә оғурлаш ишлири хелидин бери көп көриливатқан бир әһвал болсиму, лекин һазирғичә буниңға үнүмлүк бир чарә қоллинилмиди.(Пәридә)


Q=20	C=0	SS=0	LS=20	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=4	G1=4	G2=4	DLID=az_RU	BODY=Русија Президенти Владимир Путин Јеһованын Шаһиди олан бир аиләни «Валидејн шөһрәти» ордени илә тәлтиф етди\nДИЛИ: Aзәрбајҹан (кирил әлифбасы) Азәрбајҹан (латын әлифбасы) Вјетнам Данимарка Индонезија Исвеч Литва Мјанма Нидерланд Норвеч Украјна Фиҹи Чин (мандарин, садәләшдирилмиш) Чин (мандарин, әнәнәви) албан алман африкаанс гырғыз ермәни естон зулу иврит инҝилис испан италјан кинјаруанда кирунди кореја коса маҹар монгол полјак португал румын рус серб серб (латын) сетсвана сингал словак словен суаһили тагалог таи түрк фин франсыз хорват чех чичева јапон јоруба јунан ҝүрҹү\n8 ИЈУН 2017\nНЈУ-ЈОРК, 2017-ҹи ил 31 мај. Москва Кремлиндә кечирилән мәрасимдә Русија Президенти Владимир Путин Карелијадан олан Јеһованын Шаһидләрини — сәккиз ушаглы Валери вә Татјана Новик аиләсини «Валидејн шөһрәти» ордени илә тәлтиф едиб.\nМәрасим Кремлдә Бејнәлхалг Ушаглар Ҝүнү әрәфәсиндә кечирилди.\n«Валидејн шөһрәти» ордени 2008-ҹи илин мај ајында президент фәрманы илә тәсис олунуб. Бу орден аиләсинин сағламлығына, тәһсилинә, һәмчинин физики, әгли вә мәнәви инкишафына бөјүк гајғы ҝөстәрән вә ән азы једди ушаг саһиби олан валидејнләрә тәгдим олунур. «Валидејн шөһрәти» ордени аилә институтуну мөһкәмләндирмәкдә нүмунәви сајылан валидејнләрә верилир.\nПрезидент Путин тәрәфиндән «Валидејн шөһрәти» орденинин медалы илә тәлтиф олунан сәккиз ушаг атасы Валери Новик.\nЈеһованын Шаһидләринин баш идарәсинин нүмајәндәси Дејвид Семониан дејир: «Биз бу мүкафаты Јеһованын Шаһидләринин Мүгәддәс Китаб әсасында вердикләри тәлимин валидејнләрә вә онларын ушагларына нәинки Русијада, һәтта бүтүн дүнјада нүмунәви вәтәндаш олмасына көмәк етдијинин тәсдиги олараг гәбул едирик. Үмидварыг ки, Русија Али Мәһкәмәси 2017-ҹи ил 17 ијул тарихиндә Русијадакы Јеһованын Шаһидләринин Идарә Мәркәзинин фәалијјәтинә гадаға гојулмасы илә бағлы гәрара јенидән бахаркән, президент Владимир Путин тәрәфиндән верилән бу мүкафат нәзәрә алынаҹаг».\nАлманија һөкумәти Јеһованын Шаһидини «Хидмәтләрә ҝөрә» ордени илә тәлтиф етди


Q=63	C=2	SS=0	LS=60	PS=0	DC=0	LC=0	SD=0	BS=6	G0=7	G1=6	G2=5	DLID=az_RU	BODY=Ахтардығыныз сәһифә Mourining of Imam Hossein\nДүнјада Имам Һүсејн (ә) Әзадарлығы – Австралија 2021\nПертһ шәһәриндә "Һүсејн кимдир?" үзвләринин инсанлара су вә ҝүл пајламасы – Фото Репортаж\noktyabr 17, 2021 - 5:59 PM\nӘһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән, "Һүсејн кимдир?" ГҺТ көнүллүләри Имам Һүсејнин (әлејһи сәлам) Әрбәин мәрасими әрәфәсиндә Австралијанын Пертһ шәһәриндә јолдан кечәнләрә ҝүл вә ичмәли су пајлајыблар.\nДүнјада ИмамҺүсејн (ә) Әзадарлығы – Ираг 2021\nӘрбәин зәвварлары өзләри илә бирликдә һансы совгаты ҝәтирмәлидирләр? / Бу ил "бүтүн" шиәләри зијарәтә ҝәлән бир Америка шәһәринин һекајәси!\noktyabr 12, 2021 - 11:49 PM\nҸәнаб Вәһидпур сензуранын сәбәбини белә ифадә едиб: “Онлар билирләр ки, әҝәр дүнја бу сәһнәләри ҝөрсә, "Һүсејн кимдир? Кәрбәла һарададыр? Инсанлар нијә јүрүш едир?" дејәрәк суал едәиб марагланаҹаглар. Бах бу суал вә онун ҹавабы “дүнја ҝүҹләринин” марагларына ујғун дејил.”\nДүнјада Имам Һүсејн (ә) вә Әһли Бејт (ә) Әзадарлығы – ИИР 2021\nСәккизинҹи Имамын (ә) шәһадәт ҝүнү Ханым Мәсумә (ә) һәрәминин хидмәтчиләринин әзадарлыг мәрасими – Фото Репортаж\noktyabr 7, 2021 - 6:02 PM\nӘһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән, бу ҝүн һәзрәт Фатимәи Мәсумә (ә) зијарәтҝаһынын хидмәтчиләри Имам Рзанын (ә) шәһадәтинин илдөнүмү мүнасибәтилә Имам Һәсән Әскәри (ә) мәсҹидиндә топлашараг әзадарлыг вә рөвзә мәрасими кечирибләр. Даһа сонра әзадарлар һәзрәти Фатимәи Мәсумәнин һәрәминә доғру әзадарлыг јүрүшү едибләр.\nДүнјада Имам Һүсејн (ә) вә Әһли Бејт (ә) Әзадарлығы – ИИР\nХаным Фатимәи Мәсумәнин (ә) һәрәминдә Имам Рзанын (ә) шәһадәтилә бағлы әзадарлыг мәрасими – Фото Репортаж\noktyabr 7, 2021 - 5:52 PM\nӘһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән, бу ҝүн ҝүнорта саатларында Һәзрәти Фатимәи Мәсумәнин (ә) һәрәминдә Имам Рзанын (ә) шәһадәтинин илдөнүмү мүнасибәтилә әзадарлыг мәрасими кечирилди.\nИмам Хаменеинин иштиракы илә Имам Рзанын (ә) шәһадәтинин илдөнүмү гејд едилиб – Фото Репортаж\noktyabr 7, 2021 - 5:43 PM\nӘһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән, Имам Әли ибн Муса Рзанын (ә) шәһадәтинин илдөнүмү илә әлагәдар јас мәрасими бу ҝүн сәһәр, 7 октјабр 2021-ҹи ил ҹүмә ахшамы, Имам Хомејни Һүсејнијјәсиндә, Ислам Ингилабынын Али Рәһбәри Ајәтуллаһ Хаменеинин иштиракы илә тәшкил едилиб.\nДүнјада Имам Һүсејн (ә) Әзадарлығы – ИИР 2021\nСәфәр ајынын 28-ҹи ҝеҹәсиндә намәлум бир шәһидин ҹәназәси Ханым Мәсумәнин (с) зијарәтҝаһына ҝәтиздирилди – Фото репортаж\noktyabr 5, 2021 - 7:15 PM\nӘһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән, Ханым Мәсумәнин (с) мүгәддәс һәрәминин хидмәтчиләри вә зәвварлары Ислам Пејғәмбәринин (с) вә Имам Һәсәнин (ә) шәһадәтинин илдөнүмү ҝеҹәсиндә намәлум шәһидин ҹәсәдини зијарәт едибләр.\nРәштдә Сәфәр 28 ҝеҹәси мүнасибәти илә Пејғәмбәр (с) вә Имам Һәсәнә (ә) әзадарлыг мәрасими кечирилиб – Фото Репортаж\noktyabr 5, 2021 - 7:03 PM\nӘһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән Сәфәр ајынын 28 ҝеҹәси Рәштдә Зәһаб Шәһидләр Мејданында Пејғәмбәрин (с) вә Имам Һәсәнин (ә) шәһадәтләринин илдөнүмү мүнасибәти илә кечирилән мәрасимдә Дүнја Әһли-Бејт (ә) Ассамблејасынын Баш катиби Ајәтуллаһ "Рза Рамазани" чыхыш едибләр. Бу әзадарлыг мәрасими Рәшт шәһәринин Ислам Дөјүшчүләри Һејәти тәрәфиндән Рәшт Бәләдијјәсинин Мәдәнијјәт вә Идман Тәшкилаты илә бирликдә тәшкил едилиб.\nҺәзрәти Аббасын (ә) һәрәминдә Пејғәмбәрин (с) Шәһадәтинин илдөнүмү мүнасибәти илә бағлы јас мәрасими –Фото Репортаж\noktyabr 5, 2021 - 6:47 PM\nӘһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән, Кәрбәлада, Һәзрәти Әбүлфәзлил Аббасын (әлејһи сәлам) һәрәминин һәјәтиндә, Һәзрәт Пејғәмбәрин (с) вә Имам Һәсән Мүҹтәбанын Шәһадәтләринин илдөнүмү илә әлагәдар әзадарлыг мәрасими кечирилиб.\nИмам Хаменеинин һүзуру илә Пејғәмбәрин (с) вә Имам Һәсәнин (ә) шәһадәтинин илдөнүмү – Фото Репортаж\noktyabr 5, 2021 - 5:28 PM\nӘһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән, Пејғәмбәрин (с) шәһадәтинин вә Имам Һәсән Мүҹтәбанын (ә) шәһид олмасынын илдөнүмү илә әлагәдар јас мәрасими бу ҝүн, 5 октјабр 2021-ҹи ил, Чәршәнбә ҝүнү, Үмүмдүнја Мүсәлманларынын Али Лидери һәзрәт Ајәтуллаһ Хаменеинин иштиракы илә, гејд олунуб.\nИмам Әлинин (ә) һәрәми Пејғәмбәрин (с) шәһадәт ҝеҹәсиндә минләрлә зәввара ев саһиблији едиб – Фото Репортаж\noktyabr 5, 2021 - 5:14 PM\nӘһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән, Аләмләрә Рәһмәт олараг бәшәр вә ҹин тајфаларына Пејғәмбәр ҝөндәрилән һәзрәти Мәһәммәд Мустафанын (сәлләллаһу әлејһи вә алиһ) Шәһадәтинин илдөнүмү ҝеҹәсиндә минләрлә зәввар Пејғәмбәрә вә әмиси оғлу һәзрәт Әлијә (әлејһи сәлам) башсағлығы вермәк үчүн һәзрәт Әмирул Мөмининин (әлејһи сәлам) мүгәддәс зијарәтҝаһына узаг јерләрдән ҝәләрәк, Нәҹәф Әшрәф шәһәринә дахил олублар.\nИсфаһанда Һз. Пејғәмбәрин (с) вә Имам Һәсәнин (ә) шәһадәтинин илдөнүмү илә бағлы әзадарлыг јүрүшү – Фото Репортаж\noktyabr 5, 2021 - 5:00 PM\nӘһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән, Сәфәр ајынын 28-и әзиз Ислам Пејғәмбәри вә Имам Һәсән Мүҹтәбанын () шәһадәтә јетән ҝүнүдүр. Бу ҝүн мүнасибәти илә Исфаһанда силаһлы гүввәләрин вә халгын мүхтәлиф тәбәгәләринин иштиракы илә “Бәсиҹ Шәһидләри” һүсејнијјәсиндән “Шәһидләр Ҝүлистаны”на кими әзадарлыг јүрүшү кечирибләр.\nҺәзрәти Аббасын (ә) һәрәминин мүхтәлиф шәкилләри – Фото Репортаж\noktyabr 4, 2021 - 10:12 PM\nӘһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән, Кәрбәла шәһәриндә јерләшән Һәзрәт Әбул Фәзл Аббасын (ә) һәрәми һәр ҝүн Ирагын вә дүнјанын мүхтәлиф јерләриндән тәшриф ҝәтирән минләрлә зәввары гәбул едир.\nИмам Казым (ә) вә Имам Муһәммәд Тәгинин (ә) мүгәддәс һәрәмләри һәр ҝүн минләрлә зәввары гәбул едир–Фото Репортаж\noktyabr 4, 2021 - 10:05 PM\nӘһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән, Бағдадын Казимејн шәһәриндәки Имам Казым (әлејһи сәлам) вә Имам Муһәммәд Тәгинин (әлејһи сәлам) мүгәддәс һәрәми һәр ҝүн Ирагын вә дүнјанын мүхтәлиф шәһәрләриндән тәшриф ҝәтирән минләрлә зәввары гәбул едир.\nӘмирәлмөминин (ә) зијарәтҝаһы Пејғәмбәрин (с) Шәһадәти әрәфәсиндә гараја бүрүндү – Фото Репортаж\noktyabr 4, 2021 - 9:40 PM\nӘһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән, Пејғәмбәринин (сәлләллаһу әлејһи вә алиһ) Шәһадәти әрәфәсиндә Ирагын Нәҹәф Әшрәф шәһәриндәки Имам Әли ибн Әбу Талибин (әлејһимә сәлам) һәрәмини јас әламәти олараг гара рәнҝлә өртдүләр.\nИмам Әскәри (ә) һәрәминдә ијирми алтынҹы ҝеҹәнин јас мәрасими – Фото Репортаж\noktyabr 4, 2021 - 8:29 PM\nӘһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән, Сәфәр ајын ијирми алтынҹы ҝеҹәси Ирагын Самирра шәһәриндәки Имам Әлијјән Нәги вә Имам Һәсән Әскәринин (ә) мүгәддәс һәрәминдә кечирилиб.\nИранын Бағдаддакы сәфирлији Ираг һөкумәтинә Әрбәин тәшкилатчылығы үчүн тәшәккүр етди\noktyabr 4, 2021 - 8:06 PM\nИран Ислам Республикасынын Бағдаддакы Сәфирлији Ираг һөкумәтини вә Имам Һүсејнин (әлејһи сәлам) Әрбәин мәрасими тәшкилатчыларыны, о ҹүмләдән Ираг халгыны, кортеж саһибләрини јүксәк гијмәтләндириб.\nӘрбәин әзадарлыг јүрүшүнә гатылан аиләләр вә көрпәләр – Фото Репортаж\noktyabr 4, 2021 - 4:52 PM\nӘһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән, һәр ил олдуғу кими бу ил дә чох сајда ушаг вә аиләләр Кәрбәла шәһәриндә Имам Һүсејнин (ә) мүгәддәс һәрәминә едилән Әрбәин зијарәтиндә иштирак етдиләр.\nМүгавимәт шәһидләри командирләринин Әрбәин зијарәтинә ҝедән јолда шәкилләри – Фото Репортаж\noktyabr 4, 2021 - 4:44 PM\nӘһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән, Һаҹ Гасим Сүлејмани вә Әбу Меһди әл-Мүһәндис башда олмагла бир чох Шәһидләрин шәкилләри Әрбәин зијарәти заманы Нәҹәфдән Кәрбәлаја ҝедән јол бојунҹа гурашдырылмышдыр.\nӘрбәин зијарәтиндән сонра Әл-Һәшд әш-Шабинин Шүкран групу јүрүш едәрәк Имам Һүсејнә тәшәккүрүнү билдирди–Фото Репортаж\noktyabr 4, 2021 - 4:38 PM\nӘһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән, Әл-Һәшд әш-Шаби (Ираг Халгы Бәсиҹ) дөјүшчүләри, Имам Һүсејнин (әлејһи сәлам) Әрбәин мәрасиминин зәвварларыны горумаг үчүн тәһлүкәсизлик планынын уғур газанмасындан сонра Кәрбәла шәһәриндә, Әрбәин зијарәтиндән сонра Шүкран Ҝүнү јүрүшү кечирди.\nҺәшду Шәбинин Имам Һүсејнин (ә) мүгәддәс һәрәминдә Әрбәин јас мәрасими – Фото Репортаж\noktyabr 4, 2021 - 3:12 PM\nӘһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән, Әл-Һәшд әш-Шабинин (Ираг халгы Бәсиҹ) дөјүшчүләри Әрбәин мәрасиминдә тәшкил етдикләри әзадарлыг һејәти илә Имам Һүсејнин (ә) мүгәддәс һәрәминдә матәм сахлајыблар.\nӘрбәин јүрүшү заманы сионист режимлә мүнасибәтләрин нормаллашмасына гаршы панкартлар асылыб – Фото Репортаж\noktyabr 4, 2021 - 3:01 PM\nӘһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән, Нәҹәфдән Кәрбәлаја ҝедән маҝистирал јол үзәриндә, Әрбәин јүрүшү заманы "کلا کلا للتطبیع" јәни "Һеч вахт, һеч вахт нормаллашма олмајаҹаг!” шүары илә сионист режимлә мүнасибәтләрин нормаллашмасына гаршы панкартлар асылмышдыр.\nӘрбәин зәвварлары Имам Заманын (ә) әмиси "Һәзрәт Сејјид Мәһәммәд" ин һәрәминдә - Фото Репортаж\noktyabr 4, 2021 - 2:53 PM\nӘһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән, "Сејјид Мәһәммәд" вә "Сәба әл-Дуҹаил (Дүҹаил асланы)" кими танынан Әбу Ҹәфәр Мәһәммәд ибн Әли әл-Һади ән-Нәги (ә) Имам Һадинин (ә) бөјүк өвлады, Имам Һәсән Әскәри (ә) вә Имам Заманын (ә) исә әмисидир. О, тәхминән 228 -ҹи илиндә Мәдинә шәһәри јахынлығындакы Сариа кәндиндә анадан олуб. Јүксәк әхлага, бөјүк әдәбијјата, мисилсиз ләјагәтә вә бол билијә малик иди вә бу мүкәммәлликләр бир чох инсаны валеһ едирди. Атасы Имам Әлијјән Нәги (әлејһи сәлам) кафир Аббаси хәлифәләри тәрәфиндән Самирраја сүрҝүн едилдикдән сонра, Сејјид Мәһәммәд ҝәнҹ јашында атасы илә бирҝә Ирага, Самирра һәрби шәһәрҹијинә һиҹрәт едир. Һиҹри 252 -ҹи илдә Аллаһын евини зијарәт етмәк үчүн Һиҹаза ҝетмәји планлашдырды; Амма Балад кәндинә (Самаррадан әлли километр аралыда) чатанда һәмин ил Ҹәмади әл-Сани'нин сонунда Шәһид олур. Бәзи тарихчиләр онун мәлун Бәни Аббас тәрәфиндән зәһәрләндијини дејирләр. Һәзрәти Сејид Мәһәммәдин Балад шәһәриндәки зијарәтҝаһы һазырда Ираг шиәләри вә сүнниләри арасында, хүсусән дә көчәриләр тәрәфиндән бөјүк һөрмәтә маликдир вә ондан бир чох кәрамәтләр нәгл олунмушдур.\nИмам Әскәри (ә) һәрәминин әтрафында Әрбәин зәвварларына хидмәт ҝөстәрән чадырларын фәалијјәти – Фото Репортаж\noktyabr 4, 2021 - 2:36 PM\nӘһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән, Ирагын Самирра шәһәриндә јерләшән һәзрәт Имам Әлијјән Нәги вә Имам Һәсән Әскәринин (әлејһимәс сәлам) мүгәддәс һәрәмләри әтрафында зәвварлара хидмәт ҝөстәрән чадырлар Әрбәин мәрасими әрәфәсиндә јүрүш едән зәвварлара хидмәт ҝөстәрибләр.\nДүнјада Имам Һүсејн (ә) Әзадарлығы – Сурија 2021\nСуријада Әрбәин ҝүнү Һәзрәти Рүгәјјәнин (ә) зијарәтҝаһындан Һәзрәти Зејнәбин (с) зијарәтҝаһына доғру јүрүш-Фото Репортаж\noktyabr 4, 2021 - 2:28 PM\nӘһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән, Суријада Имам Һүсејнин (әлејһи сәлам) Әрбәин әзадарлыг мәрасими илә әлагәдар, минләрлә Шиә вә Әһли-бејт (ә) ардыҹыллары Һәзрәти Рүгәјјәнин (әлејһа сәлам) зијарәтҝаһы илә Һәзрәти Зејнәбин (әлејһа сәлам) зијарәтҝаһы арасындакы јолда јүрүш кечирибләр.\nБағдад-Кәрбәла јолу үстүндә Дүнја Әһли-Бејт (ә) Ассамблејасы тәблиғатчыларынын фәалијјәти – Фото Репортаж\noktyabr 3, 2021 - 7:52 PM\nӘһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән, әввәлки илләрдә олдуғу кими, Дүнја Әһли-Бејт (ә) Ассамблејасы Әрбәин әрәфәсиндә јүрүшә гатылан Имам Һүсејн (әлејһи сәлам) зәвварларына тәблиғат вә мәдәнијјәт саһәсиндә хидмәт ҝөстәриб.


Q=4	C=1	SS=1	LS=1	PS=1	DC=0	LC=0	SD=0	BS=1	G0=49	G1=41	G2=30	DLID=az_RU	BODY=Јеһованын Шаһидләри. Јүз ил әввәл | Иллик фәалијјәт 2017\nТакома шәһәриндә кечирилән бөјүк топланты, Вашингтон (АБШ)\n«ҜӨЗӘТЧИ ГҮЛЛӘСИ» журналынын 1917-ҹи ил 1 јанвар сајында јазылмышды: «Бөјүк чахнашмаларла, хаосла долу ганлы бир јени илә гәдәм гојмушуг». Бәли, Бөјүк мүһарибә адланан Биринҹи Дүнја мүһарибәси Авропада ҹанлар алмаға давам едирди.\nМүгәддәс Китаб тәдгигатчылары мәсиһи битәрәфлијинин нә демәк олдуғуну там баша дүшмәсәләр дә, чохлары ган төкмәмәк үчүн әлләриндән ҝәләни едирдиләр. Мисал үчүн, Инҝилтәрәдә Стенли Уиллис адлы 19 јашлы ҹаван бир гардаш нәјин баһасына олурса олсун, битәрәфлијини горумаға гәтијјәтли иди. Мөвгејини мәһкәмә гаршысында мүдафиә етмәздән бир нечә ҝүн әввәл о јазмышды: «Мәним үчүн бөјүк шәрәфдир ки, мәһкәмәдә шаһидлик верә биләҹәм. Полковник бу сәһәр деди ки, мәнә һәрби форманы ҝејинмәк әмр олунаҹаг, имтина етдијим тәгдирдә ишимә һәрби мәһкәмәдә бахылаҹаг».\nТутдуғу мөвгедән дөнмәдијинә ҝөрә Стенли һәбсханада каторга ҹәзасына мәһкум олунду. Буна бахмајараг, о, севинҹини итирмәди. Ики ај сонра Стенли јазмышды: «Һәгигәтин вердији ҝүҹ сајәсиндә инсан башгаларынын таб ҝәтирә билмәјәҹәји чәтинликләрә сәбирлә... дөзә билир». Гардаш һәбсханада вахтындан дүзҝүн истифадә едирди. О демишди: «Индики сынагларымын ән мүсбәт ҹәһәти одур ки, мәним сакит шәраитдә дуа етмәк, дүшүнмәк вә мүталиә етмәк имканым вар».\nЧох кечмәмиш, Америка Бирләшмиш Штатлары рәсми шәкилдә мүһарибәјә гошулду. 1917-ҹи ил апрелин 2-си президент Вудро Вилсон АБШ Конгресинә мүраҹиәтиндә Алманијаја гаршы мүһарибә елан етди. Дөрд ҝүн сонра Америка мүһарибәјә гатылды. Беләҹә, өлкәдә јашајан мәсиһиләр битәрәфлик мәсәләси илә үзләшдиләр.\nӘсҝәрләрә еһтијаҹ олдуғундан Америка Бирләшмиш Штатлары мај ајында иҹбари һәрби хидмәт һагда, бир ај сонра исә ҹасуслуг һагда ганун верди. Биринҹи ганунун әсасында һөкумәт минләрлә инсаны мүһарибәјә ҹәлб етди, икинҹи ганун исә һәрби хидмәтдән имтина едәнләри ҹинајәтдә тәгсиркар билирди. Чох кечмәмиш «ганун ады илә пислик төрәдән» һәгигәт әлејһдарлары бу ганундан Јеһованын сүлһсевәр халгына гаршы истифадә етдиләр (Зәб. 94:20).\nМүһарибә дөврүндә дүнјада баш верән дәһшәтләр Мүгәддәс Китаб Тәдгигатчылары үчүн ҝөзләнилмәз олмады. Аллаһын Кәламында габагҹадан дејилмишди ки, белә бир вәзијјәт олаҹаг вә онлар буну ҝөзләјирдиләр. Лакин чох кечмәмиш Јеһованын халгы арасында јаранан ҹидди фикирајрылығы чохлары үчүн ҝөзләнилмәз олду.\nСынаг вә тәмизләнмә\nАБШ-да Чарлз Тејз Расселин өлүмүндән бир аз сонра Јеһованын халгынын ишләринин идарәчилији илә бағлы проблемләр баш галдырды. Чарлз гардаш 1884-ҹү илдә Сион Ҝөзәтчи Гүлләси вә Трактатлар Ҹәмијјәтини гејдијјатдан кечирмишди вә һәјатынын сонуна, 1916-ҹы илин октјабрына кими бу һүгуги ҹәмијјәтин президенти олду. Рутерфорд гардаш рәһбәрлик етмәјә башлајандан сонра тәшкилатда олан бир нечә мәсул гардаш, о ҹүмләдән директорлар шурасында олан дөрд нәфәр вәзифә уғрунда мүбаризә апармаға башлады.\nБу дөрд нәфәр вә онлары дәстәкләјәнләр Ҹозеф Рутерфордун рәһбәрлик етмәк тәрзини бәјәнмирдиләр. Онларын наразылығына сәбәб олан мәсәләләрдән бири сәјјар нәзарәтчи кими хидмәт едән Пол Ҹонсонла бағлы иди.\nӨлүмүндән бир аз өнҹә Чарлз гардаш Полу тәшкилатын нүмајәндәси кими Инҝилтәрәјә ҝөндәрмәји планлашдырмышды. Орада Пол хош хәбәри тәблиғ етмәли, јығынҹаглара баш чәкмәли вә һәмин әразидә ҝедән ишлә бағлы мәлумат вермәли иди. 1916-ҹы илин нојабр ајында Инҝилтәрәјә ҝедәндә гардашлар ону чох јахшы гаршыладылар. Әфсуслар олсун ки, ҝөстәрилән һөрмәт вә хүсуси мүнасибәт онун өзү һагда јүксәк фикирдә олмасына сәбәб олду. О, Чарлз Расселлин хәләфи олмаг севдасына дүшдү.\nПол, ихтијары чатмадығы һалда, Инҝилтәрә Бејтелиндә она гаршы олан бир нечә нәфәри тәјинатындан азад етди. Бундан әлавә, о, Лондонда тәшкилатын банк һесабыны өз нәзарәти алтына кечирмәјә чалышды. Бу заман Ҹозеф Рутерфорд ону Америкаја ҝери чағырды.\nПол Бруклинә гајыдандан сонра тәвазөкарлыг ҝөстәриб она верилән мәсләһәти гәбул етмәк әвәзинә, дәфәләрлә Ҹозеф Рутерфорду дилә тутмаға чалышды ки, она Инҝилтәрәјә гајыдыб орадакы ишини давам етмәјә иҹазә версин. Нијјәти баш тутмадығы үчүн Пол онун тәрәфиндә олан директорлар шурасынын дөрд үзвүнә тәсир ҝөстәрмәјә башлады.\nҸозеф Рутерфорд һисс етди ки, Инҝилтәрәдә тәшкилатын һесабыны әлә кечирмәјә чалышан Пол кими, бу адамлар да Америкада буну етмәјә ҹәһд ҝөстәрәҹәкләр. Буна ҝөрә дә о, онлары вәзифәләриндән узаглашдырмаг үчүн тәдбир ҝөрүр. АБШ-ын ганунуна әсасән, директорлар шурасы һәр ил тәшкилатын үзвләри тәрәфиндән сәсвермә јолу илә сечилмәли иди. Амма 1917-ҹи ил 6 јанвар тарихиндә кечирилән иллик ҝөрүшдә шуранын јалныз үч үзвү сечилди: Ҹозеф Рутерфорд, Ендрију Пирсон вә Уилјам Ван Амбурҝ. Онлар президент, витсе-президент вә хәзинәдар вәзифәләринә сечилдиләр. Директорлар шурасында олан диҝәр дөрд јер үчүн исә сәсвермә кечирилмәди. Чүнки бу дөрд әлејһдар һәмин вәзифәләрә чохдан тәјин олунмушду вә бәзиләри елә һесаб едирди ки, онлар өмрү боју бу вәзифәләрдә галаҹаглар. Амма онлар сәсвермә јолу илә сечилмәдикләри үчүн гануна ҝөрә директорлар шурасынын һүгуги үзвләри сајылмырдылар! Буна ҝөрә дә 1917-ҹи илин ијул ајында Ҹозеф Рутерфорд әлиндә олан сәлаһијјәтдән истифадә едәрәк бу дөрд әлејһдары вәзифәләриндән кәнарлашдырды вә јерләринә башга дөрд садиг гардашы тәјин еләди.\nӘлбәттә ки, бу, вәзифәдән кәнар едилмиш дөрд әлејһдарын гәзәбинә сәбәб олду вә онлар вәзифәләринә јенидән гајытмаг үчүн кампанијаја башладылар. Амма онларда һеч нә алынмады. Бәзиләри онларын тәрәфинә кечиб башга ҹәмијјәтләр јаратса да, Мүгәддәс Китаб Тәдгигатчыларынын әксәријјәти тәшкилата садиг галды. Һәмин дөрд нәфәр директорлар шурасында өз вәзифәләринә һеч вахт гајыда билмәди.\nДүшмәнчилијә рәғмән инкишаф ҝедир\nҺәмин вахт әрзиндә Ҹозеф Рутерфорд вә Бејтелдә хидмәт едән диҝәр садиг гардашлар Падшаһлығын ишини ирәли апармаға давам етдирирдиләр. Сәјјар нәзарәтчиләрин сајы 69-дан 93-ә, китабпајлајанларын (өнҹүлләрин) сајы исә 372-дән 461-ә галхды. Бундан әлавә, илк дәфә хүсуси китабпајлајанлар (индики көмәкчи өнҹүлләр) тәјин олунду. Бәзи јығынҹагларда онларын сајы 100-ә чатырды.\n1917-ҹи ил 17 ијул тарихиндә «Ачылмыш сирр» адлы китаб ишыг үзү ҝөрдү. Елә һәмин илин сонунда нүсхәләрин сајы гуртарды, буна ҝөрә дә нәшрләримизи чап едән ширкәтә әлавә 850 000 нүсхә сифариш верилди *.\nЧарлз Рассел 1916-ҹы илдә Бејтелдәки ишләри јенидән тәшкил етмәјә башламышды. Бу ишләр 1917-ҹи илдә тамамланды. Һәмин ил «Ҝөзәтчи гүлләси» журналынын декабр сајында јазылмышды: «Бејтелдәки ишләрин јенидән тәшкил олунмасы тамамланды вә инди һәр шеј өз гајдасына дүшүб. Ишләри дүзҝүн идарә олунан һәр бир мүәссисә кими, биздә дә һәр шеј јолунда ҝедир... Бејтел аиләсинин үзвләри баша дүшүрләр ки, әслиндә, онлар Бејтелдә хидмәт етмәјә лајиг дејилләр, бурада олмаг онлар үчүн бөјүк шәрәфдир».\n1917-ҹи илдә «Ҝөзәтчи гүлләси» журналынын декабр сајында јазылмышды: «1916-ҹы илин ајлары илә мүгајисәдә 1917-ҹи ил јанварын бириндән [әдәбијјатларын чапында] һәр ај артым мүшаһидә олунуб... Бизим үчүн бу, бөјүк бир сүбутдур ки, Ағамыз Бруклиндән идарә олунан тәблиғ ишини аванд едир».\nСынаг вә тәмизләнмә һәлә битмәјиб\nСәдагәтсизлик ҝөстәрәнләр тәшкилатдан кәнар олунду, бунун сајәсиндә тәшкилат тәмизләнди. Јығынҹагларда сәсвермә кечирилди вә «Ҝөзәтчи гүлләси» журналында нәшр олунмуш бу сәсвермәнин нәтиҹәләри ҝөстәрди ки, әксәријјәт Ҹозеф Рутерфорду вә Бејтелдәки сәдагәтли гардашлары дәстәкләјир. Анҹаг бу гардашларын сынағы һәлә битмәмишди. 1918-ҹи ил ҝөзәл нотларла башласа да, һәмин ил тәшкилатын мүасир тарихинин ән гаранлыг дөврү кими јадда галаҹаг.\n^ абз. 18 1920-ҹи илә гәдәр бүтүн нәшрләримиз коммерсија ширкәтләриндә чап олунурду.


Q=42	C=42	SS=0	LS=0	PS=2	DC=2	LC=0	SD=0	BS=1	G0=28	G1=25	G2=14	DLID=az_RU	BODY=TolishPress.org - ЭВЕСНЫ - ВЕJ FЭДИМЭ ИРОНИ СЫХАН ТОЛЫШЭ ЗЫВОНЭДЭ !\nГлавная : Религия, история, культура : ЭВЕСНЫ - ВЕJ FЭДИМЭ ИРОНИ СЫХАН ТОЛЫШЭ ЗЫВОНЭДЭ !\nЭВЕСНЫ - ВЕJ FЭДИМЭ ИРОНИ СЫХАН ТОЛЫШЭ ЗЫВОНЭДЭ !\nТМВ_17_10_2016_ on 20 Октябрь, 2016 22:16:00 | 1426 раз прочтено\nӘВЕСНЫ - ВЕЈ ҒӘДИМӘ ИРОНИ СЫХАН ТОЛЫШӘ ЗЫВОНӘДӘ!\nҺежо вотедәм бәшмә ки, чәмә зывон чы дынјо ән гәнҹинә ијән ғәдимә зывонон гыләјније. Ым зывон чы дынјо веј зывононсә речин ијән ғәшәнге! Чәмә зывони, мәсәлән, де тырки зывони һич мығојисән әбыни карде, чумчыко чымон арәдә зәмин-осмони фәрғ һесте!\nЧымы азизон! Шымә жыго мәзынән ки, аз ым сыханон вотедәм ки, шымә бәчәмә Инә зывони меһиббәти тикәјән зуманд быкәм! Һәлбәттә, чымы орзује ки, һар гылә толыши һәнијән веј быпијыше ыштә зывон! Әмма чымы пијәј һәмән ыме ки, һар гылә толыш бызны чанә гәнҹине чәмә зывон, чәј ғәди бызны, нығо быдә әј ки, быдә чәмә вәомә нәслонән гәп быжәнын бы зывонәдә! Демијән жыго, аз һичи порвонедәним, ғәсдонә тариф кардедәним чәмә зывони! Тосә ымружнә ружи чандә мисалоным вардә бошмә. Ымруж гыләјән мисал вардедәм.\nӘмә зынедәмон ки, ғәдимә һындә-Авропә зывонәдә, јәне чәмә әнкә-бобон зывонәдә бо кәдә быә дыминә жени ифодә кардеро хысуси гыләј термин һестбе. Әвон быми вотедәбин - *k’m-potnī-, “(кәј) һәмхыванд”, “һәмкәјвану”, “һәмкәдор”, “һәмкәвон”.\nВејнә һындә-Авропә зывонон гинышон кардә ым сыхан. Нә германон, нә алманон, нә ингилисон, нә франсызон, нә испанон, нә славјәнон, болғарон, полјакон ијән ҹо хәлғон зывононәдә ни есә һәмон сыхан. Бә зывононәдә чә сыхани вырәдә око дојдән дыминә дәрәҹәјнә сыханон јаанки тәсвири сыханон. Латынон зывонәдә бәј вотедәбин –concubina, јәне һәрфән “иҹо олхартәкәс”, ингилисон вотедән бәј -co-wife, јаанки латыни зывонәдә быә һәмон сыхани, урусон вотедән бәј “дыминә жен, ҹаријә”, “иҹо жијә жен” ијән ҹо.\nӘмма Һајми Ғафғәзи чы тыркон агрессивә әһотәдә ыштә мывҹудәти роәдә һежо ҹанг кардә бынәјнә толышә хәлғи зывонәдә ым сыхан һәлән мандә. Чыми мәно ыме ки, толышә зывони огәте зынәше ыштә мыстәғимә тарыхи овҹи думојәндыәти һәм дештә формә, һәмән бәштә семантикә нәзәро.\nТолышон бә дыминә жени вотедән “әвесны”. Чә сыхани мәноән һежо “дыминә жене”.\nЕсән боән бегули быкәмон ки, чыконҹо омедә ым сыхан? Ғәдимә ироныжон быми вотедәбин *ha-paθnī-. Ым сыхан пијо чәмә нишо доә һындә-Авропә зывони сыхан *k’m-potnī- овәјнә әксе. Ирони зывонон дыләдә иглә Согди зывонәдә мандә ә сыхан pаnānč формәдә. Фарсон вотедән бәј –hawū ијән vasnī, осетинон вотедән -bīn.\nЫмһа, чымы азизон! Демијән шымә и кәрән шојд бишон ки, чәмә зывон чанә ғәдиме! Веј вахти һич бәчәмә ағылән омедәни ки, чандә һәзо сорон ризон ијән сырон, мәдәнијәти ијән ағыли чандә гылә инҹијон мандән чәмә зывонәдә, чәмә зывони нығо доәше әвон!\nБы вырәдә бәчымы јод омәј чәмә гыләј толыши бомы гәп жә һикојәт. Ыштәни јолә мерд зынә гыләј толыш бә дастпочәјбән ки, чәј әғылон толыши сыхан ныкән ки, бәчәвон тырки ләһҹә хәләл ныво. Әве әј ғәдәғәныш кардәјбән бәштә әғылон дештә дәдә ијән нәнә толыши гәп жәј. Ә мерд һичмәсә ыштә корпә әғылон зыне-зыне вығандедәнијбән бә ди ки, быдә әғылон толыши гәп ныжәнын әјо. Демијән ә бәдбәхт ыштәнән дәрәседәни ки, ком сәрвәтонку мәһрум кардедә ыштә әғылон, ком ҹинојәти кардедә бәштә хәлғи ијән бәчәј фәрһәнги вәјнә!\nСыхани рости, жәго һикојәтон мәсеәдә, одәми бәмә гәтедә. Охо бочи бәпе чәмә кали толышон ыштә дәвәшә әлмоси дәгиш быкән бә сылә мелы, ыштә гәнҹинә толышә зывони әвәз быкән де кәжәлә тыркә зывони? Ым парси быдә һар гылә толыш быдә бәштә, чымы азизон!\nХыдо әмәни дијәро быкә жәләвонә толышонку!\nХыдо комәгон быбу! Бәнә бәштә чәши гылы нығо быдән чәмә Нәнә зывони, хосә толышон, чумчыко чәмә ән јолә сәрвәте ым зывон!\nТолышпресс ТВ: ТМВ_17_10_2016 : ӘВЕСНЫ - ВЕЈ ҒӘДИМӘ ИРОНИ СЫХАН ТОЛЫШӘ ЗЫВОНӘДӘ!